Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ លោក ឱ សារឿន បាននិយាយថា ស្របពេលដែលរថភ្លើងកំពុងតែធ្វើដំណើរពីខេត្តព្រះសីហនុ ឆ្ពោះទៅភ្នំពេញតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ៣ ស្រាប់តែរថយន្តបែននេះ បើកមកដល់ចំណុចផ្លូវរថភ្លើងតែម្ដង ប៉ុន្តែមិនបានបង្កឲ្យមានអ្នកស្លាប់បាត់បង់ជីវិតឡើយ។ បើតាមលោក សារឿន សមត្ថកិច្ចកំពុងស្វែងរកម្ចាស់រថយន្តបែន ដើម្បីចាត់វិធានការតាមនីតិវីធីច្បាប់ ដែលបើកលើ្មសលើផ្លូវរថភ្លើងធ្វើដំណើរនេះ។ ចំណែករថយន្តជនបង្ក ត្រូវបានអាជ្ញាធរស្រុកព្រៃនប់ បានស្ទូចយកទៅអធិការដ្ឋាន ដើម្បីទុកជាភស្តុតាងកសាងសំណុំរឿង។ រូបពីហ្វេសប៊ុករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានបញ្ជាក់ថា «ហេតុការណ៍នេះបណ្ដាលមកពីការធ្វេសប្រហែសរបស់អ្នកបើកបររថយន្តបែននោះ ពីព្រោះនៅកន្លែងឆ្លងកាត់ផ្លូវដែកក៏មានស្លាកសញ្ញាដែរ ម្យ៉ាងគាត់មិនបានយកចិត្តទុកដាក់គោរពច្បាប់»៕	ភ្នំពេញ៖ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៦ មករានេះ មានករណីរថភ្លើង បានបុកជាមួយរថយន្តបែន ដែលបានឆ្លងកាត់ផ្លូវរថភ្លើង នៅក្នុងស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ ដែលបណ្ដាលឱ្យខូចខាតរថយន្តផ្នែកខាងមុខទាំងស្រុង។
ក្នុងគោលដៅបង្កើតបរិមាណទឹកភ្លៀង ចិនបានបង្កើតប្រព័ន្ធបង្កើតទឹកភ្លៀងដ៏ធំមួយនៅតំបន់ទីបេ។ ប្រព័ន្ធដ៏ធំ ដែលមានបណ្ដាញឡកម្ដៅដ៏ច្រើនអាចបង្កើនបរិមាណទឹកភ្លៀងនៅទីនោះរហូតដល់ដប់ពាន់លានម៉ែត្រគូបក្នុងមួយឆ្នាំ ឬប្រហែល៧ភាគរយនៃបរិមាណទឹកប្រើប្រាស់សរុប។ នេះបើតាមអ្នកស្រាវជ្រាវក្នុងគម្រោងនេះ។ ឡកម្ដៅប្រើប្រាស់ប្រេងរាប់ពាន់ នឹងត្រូវកសាងនៅទីតាំងដែលត្រូវបានជ្រើសរើសនៅខ្ពង់រាបទីបេដើម្បីបង្កើតទឹកភ្លៀងលើផ្ទៃដីចំនួន១.៦លានគីឡូម៉ែត្រក្រលា ឬស្មើនឹងបីដងផ្ទៃដីរបស់អេស្ប៉ាញ។ ឡទាំងនោះដុតប្រេងឥន្ធនៈដើម្បីផលិតជាអ៊ីយ៉ូដពណ៌ប្រាក់ ដែលមាននាទីបង្កើតពពក និងមានសណ្ឋានដូចជាទឹកកក។ ឡទាំងនោះត្រូវបានដាក់លើកំពូលភ្នំខ្ពស់ ឈមមុខទិសដៅខ្យល់មូសុងបក់ពីអាស៊ីខាងត្បូង។ ពេលខ្យល់បក់កាត់ភ្នំ ខ្យល់បង្កើតជាចរន្តឡើងលើនិងនាំចុណ្ណភាគទៅបង្កើតភ្លៀងនិងព្រិល។ អ្នកស្រាវជ្រាវក្នុងគម្រោងនេះបានប្រាប់សារព័ត៌មាន South China Morning Post ថា ឡកម្ដៅចំនួន៥០០ហើយត្រូវបានពង្រាយនៅតាមខ្ពង់រាបរបស់ទីបេ ស៊ីនជាំង និងតំបន់ផ្សេងទៀតក្នុងគោលដៅធ្វើពិសោធ។ លទ្ធផលបង្ហាញថា ប្រព័ន្ធថ្មីនេះផ្ដល់លទ្ធផលគួរឲ្យត្រេកអរ។ គម្រោងនេះត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុនរដ្ឋចិន China Aerospace Science and Technology Corporation ដែលកាន់កាប់គម្រោងធំៗជាច្រើន។ បើប្រៀបធៀបនឹងការបង្កើតទឹកភ្លៀងដោយបាចម្សៅពីលើអាកាស វិធីសាស្ត្រដុតកម្ដៅនេះចំណាយប្រាក់អស់តិចជាង។ ឧបករណ៍ដុតកម្ដៅមួយត្រូវចំណាយចំនួន៨០០០ពាន់ដុល្លារដើម្បីសាងសង់ និងដំឡើង។ តម្លៃនេះនឹងត្រូវបានកាត់បន្ថយថែមទៀតនៅពេលមានការផលិតទ្រង់ទ្រាយធំ។ ចំណែកឯការបាចម្សៅតាមយន្តហោះវិញ ត្រូវចំណាយប្រាក់ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងគ្រប់ដណ្ដប់លើផ្ទៃដីតូចប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាមិញ វិធីសាស្ត្របង្កើតភ្លៀងបែបខាងលើ មិនទាន់ត្រូវបានអនុវត្តផ្លូវការនៅឡើយទេ និងរង់ចាំការសម្រេចពីរដ្ឋាភិបាលចិនសិន ដ្បិតជាគម្រោងធំដែលត្រូវការការវាយតម្លៃម៉ត់ចត់ ការសាកល្បងជាច្រើនដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះ គេនៅឃើញមានការជជែកដេញដោលរវាងជម្រើសវិធីសាស្ត្រថ្មីនេះ និងការបាចម្សៅតាមយន្តហោះដែលជាបង្កផលប៉ះពាល់ទ្រង់ទ្រាយតូច ទោះមានវិសាលភាពតូចក្ដី៕	ចិនកំពុងសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាការពារជាតិទំនើបចុងក្រោយបំផុតរបស់ខ្លួនដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្លាស់ប្ដូរអាកាសធាតុមានតម្លៃទាប សំដៅបង្កើតភ្លៀងឲ្យច្រើននៅតំបន់ខ្ពង់រាបទីបេ។ បណ្ដាញនៃប្រព័ន្ធបង្កើតទឹកភ្លៀងនេះ ដែលមានទំហំធំជាងផ្ទៃដីអេស្ប៉ាញដល់ទៅបីដង មានសមត្ថភាពបញ្ជូនចុណ្ណភាគទៅកាន់បរិយាកាសដើម្បីបង្កើតពពក រួចកើតទៅជាទឹកភ្លៀងនៅខ្ពង់រាបដែលជាតំបន់ស្តុកទឹកធំជាងគេរបស់អាស៊ី។
លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសមភាគីវៀតណាម លោក ផាម ប៊ិញមិញ បានអះអាងដូចគ្នាពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកើនទ្វេលើវិស័យស្នូលៗ ដែលត្រូវបានលើកយកទៅពិភាក្សាក្នុងកិច្ចប្រជុំ។ ភាគីទាំងពីរបានមើលឃើញពីផលវិជ្ជមានលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកន្លងមកក្នុងវិស័យអប់រំ បណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ការអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស កសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់និងនេសាទ បរិស្ថាន ធនធានទឹកនិងវារី-ឧតុនិយមវិទ្យា រ៉ែនិងថាមពល សេដ្ឋកិច្ច ផែនការ ពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ ការដឹកជញ្ជូន វប្បធម៌ កីឡានិងទេសចរណ៍ សុខាភិបាល បញ្ហាព្រំដែន សន្តិសុខ ក៏ដូចជាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកិច្ច។ល។ តាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន នាយកដ្ឋានព័ត៌មានក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ភាគីទាំងពីរ ប្តេជ្ញាពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការទប់ស្កាត់ ប្រយុទ្ធប្រឆាំង និងបង្ក្រាបពាណិជ្ជកម្មខុសច្បាប់ឆ្លងព្រំដែន ដូចជា ព្រៃឈើ សត្វព្រៃ កៅស៊ូធម្មជាតិ និងផលិតផលផ្សេងទៀត តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មាន ជួបប្រជុំជាទៀងទាត់រវាងមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ និងអាជ្ញាធរខេត្តតាមព្រំដែន។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំសហប្រធានគណៈកម្មការចម្រុះកម្ពុជា-វៀតណាម លើកទី១៦ នោះផងដែរ ប្រមុខការបរទេសរបស់ប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ យល់ព្រមពង្រឹងថែមទៀតនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ពាណិជ្ជកម្មថាមពលអគ្គិសនី ដោយធ្វើការរួមគ្នាក្នុងការស្រាវជ្រាវ ការវិនិយោគ និងការអភិវឌ្ឍន៍ខ្សែបណ្តាញបែងចែកថាមពលអគ្គិសនី ជាពិសេសសម្របសម្រួលការចែកចាយថាមពលអគ្គិសនីរបស់កម្ពុជា ទៅកាន់វៀតណាម។ សម្រាប់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងវិនិយោគ ភាគីទាំងពីរបានស្វាគមន៍ការលូតលាស់ជាវិជ្ជមាន នៃទំហំពាណិជ្ជកម្មរួមគ្នា លើការប្រឹងប្រែងរួមគ្នាក្នុងការធ្វើឲ្យសម្រេចទំហំពាណិជ្ជកម្ម ដែលមានទឹកប្រាក់៥ពាន់លានដុល្លារ ដូចការរំពឹងទុកនៃថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ ភាគីទាំងពីរក៏បានស្វាគមន៍កំណត់ហេតុរបស់ប្រធានគណៈកម្មការចម្រុះខ័ណ្ឌសីមា និងការបោះបង្គោលព្រំដែនគោកកម្ពុជា-វៀតណាម ដែលបានចុះហត្ថលេខាកាលពីនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ នៅទីក្រុងហាណូយ។ ភាគីទាំងពីរបានយល់ព្រមធ្វើសេចក្តីព្រាងឯកសារផ្លូវច្បាប់ចំនួន២ ដើម្បីទទួលស្គាល់ការបញ្ចប់ការកំណត់ខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក និងការបោះបង្គោលព្រំដែនបានប្រមាណ ៨៤ភាគរយ ហើយនិងឯកភាពទៅលើទំហំការងារផែនការសម្របសម្រួល និងផែនទីចង្អុលផ្លូវអនុវត្តរហូតដល់ឯកសារផ្លូវច្បាប់ទាំងនោះត្រូវបានចុះហត្ថលេខារួចរាល់៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា-វៀតណាម នឹងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេដង ទៅលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា ក្រោយកិច្ចប្រជុំលើកទី១៦ របស់គណៈកម្មការចម្រុះ នៅទីក្រុងហាណូយ កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា។
ភ្នំភ្លើងក៏ជាអ្នកធ្វើឲ្យប្រទេសនីមួយៗមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រនយោបាយពិសេសរៀងៗខ្លួនផងដែរ។ ក្នុងនោះមានដូចជាប្រជុំកោះហាវ៉ៃ ដែលជាតំបន់កំពង់ផែនាវាចម្បាំងសំខាន់មួយនាសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ កោះហាវ៉ៃក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយសកម្មភាពភ្នំភ្លើងដូចគ្នា។ ដោយពិនិត្យមើលទៅក្នុងផ្ទៃសមុទ្រ កោះហាវ៉ៃគឺជាប្រជុំកោះដែលមានវត្តមាននៅពីលើជួរភ្នំក្រោមសមុទ្រ ឬជាភាសាអង់គ្លេសហៅថា«Seamount»។ វាមានទីតាំងនៅពីលើកន្លែងដែលមានសកម្មភាពផ្លាកតិចតូនិចខ្លាំង។ ឯកសារពីគេហទំព័រ oceanservice.noaa.gov បានពន្យល់ថា កោះហាវ៉ែកំពុងស្ថិតនៅលើចលនាផ្លាកតិចតូនិចដែលមានទិសដៅទៅខាងជើងឈាងខាងលិច។ ភ្នំក្រោមសមុទ្ររបស់ហាវ៉ៃដែលមានវ៏យក្មេងជាងគេគឺ Loihi ដែលសព្វថ្ងៃវាកំពុងដែលមានបន្ទុះនៅឯចំណុចកំពូលភ្នំប្រមាណជា១ពាន់ម៉ែត្រក្រោមផ្ទៃទឹកសមុទ្រនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ភ្នំភ្លើងច្រើនអាចកើតឡើងនៅចន្លោះផ្លាកតិចតូនិចចំនួនពីរឬច្រើន ហើយវាអាចបញ្ចេញម៉ាកម៉ាចេញមកខាងលើ។ ម៉ាកម៉ារួចចុះសីតុណ្ហភាព កកក្លាយទៅជាស្រទាប់ដីថ្មី ខ្ពស់ជាងមុនបន្តិចម្តងៗ។ នេះជាមូលហេតុចំបងដែលបង្កឲ្យមានវត្តមាននៃប្រជុំកោះហាវ៉ៃ។ ប្រជុំកោះមួយនេះមានកោះប្រមាណជា១៣២កន្លែង តំបន់ទឹករាក់ តំបន់ផ្កាថ្ម និងជួរភ្នំក្រោមសមុទ្រលាភសន្ធឹងជាង២៤០០គីឡូម៉ែត្រ រហូតទៅដល់កោះ Kure នៃទិសពាយ័ព្យ៕	ចំពោះភ្នំភ្លើង ការបំផ្លាញ និងការបង្កើត កើតឡើងក្នុងពេលតែមួយ។ អស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយដែលភ្នំភ្លើងទាំងឡាយនៅលើភពផែនដីបានកែប្រែ និងផ្លាស់ប្តូរសណ្ឋានដីដែលមនុស្សមិនទាន់បានរស់នៅ ឬកំពុងរស់នៅ។
លោក សំ សុគង់ លើកឡើងថា ទោះជាមិនទាន់ទទួលបានដំណឹងខាងលើក្តី តែសហមេធាវី បានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់អស់ហើយ ដើម្បីការពារកូនក្តីរបស់ពួកគេ គឺឯកឧត្តម កឹម សុខា ក្នុងសវនាការនៃតុលាការកំពូល។ លោក បន្តថា សហមេធាវី នឹងពិចារណាថា ត្រូវចូលរួមសវនាការ ឬមិនចូលរួម ក្នុងករណីមិនមានវត្តមានរបស់ឯកឧត្តម កឹម សុខា។ លោកមេធាវី និយាយដូច្នេះថា៖«យើង មិនទាន់ដឹងទេ ថាដើរចេញពីសវនាការ ឬចូលរួម បើអត់មានគាត់។ ចាំមើលជាក់ស្តែងសិន»។ ជុំវិញបញ្ហានេះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនអាចសុំការបញ្ជាក់ពីអ្នកនាំពាក្យតុលាការកំពូលបានទេ ដោយសារតែហៅទូរសព្ទមិនចូល។ ការកំណត់បើកសវនាការនៃតុលាការកំពូលខាងលើ គឺធ្វើឡើងតាមបណ្តឹងសាទុក្ខរបស់សហមេធាវី ដើម្បីសុំជំទាស់នឹងសាលាឧទ្ធរណ៍ ដែលសម្រេចដូចសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងការបន្តឃុំខ្លួនឯកឧត្តម កឹម សុខា។ ម្យ៉ាងទៀត សហមេធាវី ក៏មិនអាចទទួលយកបានដែរ ចំពោះសាលាឧទ្ធរណ៍ ដែលធ្វើសេចក្តីសម្រេចខាងលើ តាមរយៈការបើកសវនាការ ដោយមិនមានវត្តមានរបស់ឯកឧត្តម កឹម សុខា។ រហូតមកដល់ពេលនេះ ឯកឧត្តម កឹម សុខា បានជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារប្រហែល ២ខែហើយ ក្រោមការសង្ស័យរបស់តុលាការថា ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងអំពើក្បត់ជាតិ ព្រោះបានឃុំឃិតជាសម្ងាត់ជាមួយបរទេស ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ សហមេធាវីទាំង៨រូប នៅមិនទាន់ទទួលបានដំណឹងថា ឯកឧត្តម កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលកំពុងជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុង ក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ នឹងត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីចូលរួមសវនាការនៃតុលាការកំពូល នៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២0១៧ ឬយ៉ាងណានោះទេ។ លោក សំ សុគង់ មេធាវី១រូបរបស់ឯកឧត្តម កឹម សុខា បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ យ៉ាងដូច្នេះ។
ការដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពនេះ ក្រោយពេលដែលអ្នកស្រី ទេព វន្នី ត្រូវបានជាប់ពន្ធនាគារអស់រយៈពេល២ឆ្នាំ ក្រោយសកម្មជនដីធ្លីដ៏សកម្មរូបនេះ ត្រូវបានតុលាការឃាត់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៦។ នៅពេលដែលអ្នកស្រីចូលរួមទាមទារឲ្យមានការដោះលែងមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក៥រូបពីពន្ធនាគារ។ បន្ទាប់ពីឃាត់ខ្លួនអ្នកស្រីមិនត្រូវបានតុលាការដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពឡើយ ហើយត្រូវតុលាការផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារចំនួន២ករណីបន្ថែមទៀត។ ករណីទី១ ពីបទប្រមាថអ្នករាជការសាធារណៈ និងប្រឆាំងអ្នករាជការសាធារណៈដោយមានស្ថានទម្ងន់ទោស នៅថ្ងៃទី០៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧។ ករណីទី២ ពីបទហិង្សាដោយចេតនា មានស្ថានទម្ងន់ទោស នៅថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៨ របស់តុលាការកំពូល។ ករណីនេះ អ្នកស្រី ទេព វន្នី ត្រូវបានតុលាការផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២ឆ្នាំកន្លះ និងត្រូវពិន័យជាប្រាក់ចូលរដ្ឋចំនួន៥លានរៀល និងសងជំងឺចិត្តទៅសន្តិសុខដែលជាដើមបណ្ដឹងទាំង២នាក់ ចំនួន៩លានរៀល។ ចំណែកឯសកម្មជនដីធ្លី៣រូបផ្សេងទៀត មានអ្នកស្រី ហេង មុំ, អ្នកស្រី បូវ ឆវី និងអ្នកស្រី គង់ ចន្ថា ត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ពីបទប្រមាថអ្នករាជការសាធារណៈ និងប្រឆាំងអ្នករាជការសាធារណៈដោយមានស្ថានទម្ងន់ទោស នៅថ្ងៃទី០៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧។ តែបច្ចុប្បន្នអ្នកទាំង៣ មិនស្ថិតនៅក្នុងពន្ធនាគារនោះទេ តែពេលខ្លះក៏ត្រូវបានតុលារការកោះហៅទៅសាកសួរផងដែរ។ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧ មានក្រុមអង្គការជាតិ អន្តរជាតិ ដែលធ្វើការលើសិទ្ធិមនុស្ស ដីធ្លី និងផ្នែកជាច្រើនទៀត ជិត៧០អង្គភាព បានធ្វើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម សូមឲ្យអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ដោះលែងអ្នកស្រី ទេព វន្នី។ ដោយសារតែក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលយល់ឃើញថា បទចោទដែលសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ចោទមកលើអ្នកស្រី ទេព វន្នី មានលក្ខណៈនយោបាយ និងពុំមានភស្តុតាងជាក់លាក់ណាមួយ ដែលត្រូវចោទប្រកាន់ទៅសកម្មជនដីធ្លីរូបនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ សកម្មជនដីធ្លីដ៏សកម្មអ្នកស្រី ទេព វន្នី ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រព្រះរាជទានលើកលែងទោស និងតម្រូវឲ្យដោះលែងពីការឃុំឃាំង នៅយប់ថ្ងៃទី២០ ខែសីហានេះ។ នេះបើតាមព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី២០ ខែសីហា តាមសំណើរសូមលើកលែងទោសពីសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ ក្រៅពីអ្នកស្រី ទេព វន្នី សកម្មជនដីធ្លី៣រូបផ្សេងទៀតក៏ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្របង្គាប់ឲ្យលើកលែងទោសជាមួយគ្នាដែរ។ អ្នកទាំង៣នោះរួមមាន អ្នកស្រី ហេង មុំ, អ្នកស្រី បូវ ឆវី និងអ្នកស្រី គង់ ចន្ថា។
ទាហានចំនួន២៨៥០០នាក់ស្ថិតនៅកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីជួយការពារប្រទេសនេះពីការវាយប្រហារឬគំរាមកំហែងពីសំណាក់កូរ៉េខាងជើង។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៤ មក កូរ៉េខាងត្បូងបានចុះសន្ធិសញ្ញាជាមួយអាមេរិកដោយព្រមលះបង់សិទ្ធិផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ហើយទទួលយកការការពារពីអាមេរិកវិញ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី ដោយសារការបន្តគំរាមកំហែងដោយសារអាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្រុងព្យុងយ៉ាង សារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Donga Ilbo បានស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងសេអ៊ូល ពិចារណាផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដោយខ្លួនឯង។ បទវិចារណកថាចុះផ្សាយក្នុងសារព័ត៌មានDonga Ilbo បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«យើងមិនអាចពឹងផ្អែកលើឆ័ត្រសន្តិសុខ និងអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អាមេរិករហូតឡើយ ស្របពេលដែលយើងកំពុងប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់នុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើងនោះ»។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកូរ៉េខាងត្បូងនេះបានបន្ថែមថា វាគ្មានហេតុផលអ្វីដែលកូរ៉េខាងត្បូងត្រូវគោរពសន្ធិសញ្ញារំសាយអាវុធទៀតឡើយ ខណៈដែលសន្ធិសញ្ញានេះផ្តោតលើកូរ៉េខាងត្បូងមិនមែនជាការរំសាយអាវុធនៅឧបទ្វីបកូរ៉េនោះ។ ដូច្នេះហើយ ក្រុងសេអ៊ូលក៏មិនគួរស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរដោយខ្លួនឯងដែរ។ ដោយឡែក កាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី ៣ ខែកញ្ញា បន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងជើងបានសាកល្បងគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែន ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន បានកោះប្រជុំពិភាក្សាពាក់ព័ន្ធការដាក់ពង្រាយអាវុធយុទ្ធសាស្ដ្រអាមេរិកលើទឹកដីខ្លួន។ប៉ុន្តែ ការិយាល័យលោក មូន ចេអ៊ីន បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា កូរ៉េខាងត្បូងមិនបានពិចារណាផលិតនុយក្លេអ៊ែរឡើយ។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា អាមេរិកធ្លាប់ពង្រាយអាវុធបរិមារណូមួយចំនួនទៅកូរ៉េខាងត្បូងដែរក្រោយសង្គ្រាមឧបទ្វីបកូរ៉េពីឆ្នាំ១៩៥០ដល់ឆ្នាំ ១៩៥៣។ ប៉ុន្តែក្រោយឆ្នាំ១៩៩១ អាមេរិកបានដកអាវុធបរិមារណូពីកូរ៉េខាងត្បូងវិញ បន្ទាប់កូរ៉េទាំងសងខាងបានប្រកាសរួមគ្នាបង្កើតតំបន់គ្មាននុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េនោះ៕	ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកូរ៉េខាងត្បូងបានស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលផលិតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរខ្លួន ក្នុងពេលដែលប្រទេសនេះកំពុងស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែងពីសំណាក់កូរ៉េខាងជើង។ នេះក៏ដោយសារកូរ៉េខាងត្បូងមិនអាចពឹងផ្អែកលើសន្តិសុខផ្តល់ឲ្យដោយអាមេរិកគ្រប់ពេលឡើយ។
Real Madrid បានចាញ់ Alcoyano ក្រុមមកពីលីគ Segunda Division B របស់អេស្ប៉ាញដ៏គួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលដោយលទ្ធផល ២-១ នាការប្រកួតវគ្គ៣២ចុងក្រោយ Copa del Rey នៅរាត្រីថ្ងៃទី២០ ខែមករា។ ក្រុមរហស្សនាមអធិរាជសដែលជាភ្ញៀវ មានឱកាសនាំមុខមុនទៅហើយដោយខ្សែការពារ Eder Militao នៅចុងម៉ោងវគ្គទី១ មុនពេល Jose Solbes តាមស្មើឲ្យ Alcoyano វិញនៅនាទី៨០។ យប់៩០នាទីក្រុមទាំងពីរស្មើគ្នា ១-១ តែដោយតម្រូវរកមួយក្រុមទៅវគ្គបន្ត ទើបត្រូវថែមម៉ោង១៥នាទី២ដង។ នៅក្នុងម៉ោងបន្ថែមនាទី១១៥ កីឡាករ Juanan ជាអ្នកសម្រេចគ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះដើម្បីជួយ Alcoyano ឈ្នះ Real Madrid ២-១ ហើយបានកៅអីទៅកាន់វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។ បើទោះបរាជ័យក្រោមថ្វីជើងក្រុមកម្រិតទាបបែបនេះក្តី ប៉ុន្តែលោក Zidane អ្នកចាត់ការទូទៅ Real Madrid បានច្រានចោលការលើកឡើងថាការបរាជ័យនេះពិតជាគួរឲ្យអាម៉ាស់បំផុតសម្រាប់ក្រុមជើងឯក La Liga។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិបារាំងបានប្រាប់សន្និសីទសារព័ត៌មានក្រោយចប់ការប្រកួតថា៖ «នោះគឺជាពាក្យរបស់អ្នក។ ពាក្យទាំងនោះមិនមែនជារបស់ខ្ញុំទេ។ បាល់ទាត់ជារឿងដែលលំបាកព្រោះជាការពិតយើងបានលេងទល់នឹង Segunda B និងត្រូវការឈ្នះ ប៉ុន្តែនៅចុងបញ្ចប់វាមិនដូចយើងចង់បាន តែនេះមិនមែនមានន័យថាជាការអាម៉ាស់នោះទេ។ ក្នុងបាល់ទាត់ អ្វីៗសុទ្ធតែអាចកើតឡើងទាំងអស់»។ ស្របពេលការលើកឡើងបែបនេះ Zidane អះអាងថា នឹងពង្រឹងក្រុមឡើងវិញ ព្រោះរាល់ការប្រកួតក្រុមរបស់លោកពិតជាត្រូវការឈ្នះបំផុត។ នេះជាការធ្លាក់ចេញពីក្របខណ្ឌ Copa del Rey ត្រឹមវគ្គ៣២ក្រុមដោយសារក្រុមនៃលីគទាបជាលើកដំបូងរបស់ Real Madrid គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០០៩មក។ Real Madrid ជាក្រុមមានប្រវត្តិលើកពាននេះច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៣ក្នុងចំនួន១៩លើក ខណៈ Barcelona ច្រើនជាងគេ៣០ និងលេខ២ Athletic Bilbao ២៣លើក។ Valencia ជាក្រុមការពារជើងឯក និងបានកៅអីទៅវគ្គ១៦ក្រុមផងដែរ៕	អ្នកចាត់ការក្រុម Real Madrid លោក Zinedine Zidane សារភាពថា លោកមិនខ្មាសអៀនឡើយចំពោះការធ្លាក់ចេញរបស់ Real Madrid ពីពានរង្វាន់ Copa del Rey ក្រោមថ្វីជើងក្រុមនៃលីគលំដាប់ទី៣អេស្ប៉ាញ Alcoyano ។
ការបំផ្ទុះនៅថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ធ្វើឱ្យលោក Mohamed Nasheed របួសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ គ្រួសារលោក Nasheed បានបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពលោកមានភាពប្រសើរបន្តិចហើយ ក្រោយឆ្លងកាត់ការវះកាត់ជាង ១៦ម៉ោង ក៏ប៉ុន្តែលោកត្រូវបន្តសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យសិន។ ក្នុងការបំផ្ទុះនោះ ក៏មានជន រងគ្រោះបីនាក់ផ្សេងទៀត។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប៉ូលិសសន្និដ្ឋានថា ទង្វើនេះជាស្នាដៃក្រុមជ្រុលនិយម។ នៅថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ប៉ូលិសចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យសំខាន់ឈ្មោះ Adhuham Ahmed Rasheed វ័យ២៥ឆ្នាំ។ ផ្អែកតាមរូបភាពពីប្រព័ន្ធកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព ជនសង្ស័យរូបនេះមានវត្តមាននៅក្បែរកន្លែងកើតហេតុ មុនគ្រាប់បែកផ្ទុះឡើងក្បែរផ្ទះលោក Nasheed ក្នុងទីក្រុង Male ។ ជនសង្ស័យពីរនាក់ទៀត ក៏ត្រូវចាប់ខ្លួនដែរមានឈ្មោះ Mujaz Ahmed អាយុ២១ឆ្នាំ និង Thahmeen Ahmed អាយុ៣២ឆ្នាំ។ ជាមួយគ្នានេះ ប៉ូលិសក៏កំពុងតាមរកអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក Nasheed ត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីតំណែងក្នុងរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០១២ ។ បច្ចុប្បន្ន លោកជាសមាជិកសភាដ៏មានឥទ្ធិពល។ លោកតែងចេញមុខរិះគន់មិនប្រណីក្រុមជ្រុលនិយមនៅម៉ាល់ឌីវផងដែរ៕	ប៉ូលិសម៉ាល់ឌីវ នៅថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ចាប់បានជនសង្ស័យសំខាន់ៗដែលពាក់ព័ន្ធការបំផ្ទុះគ្រាប់ ប៉ុនប៉ងធ្វើឃាតអតីតប្រធានាធិបតី Mohamed Nasheed កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា នៅបរិវេណខាងក្រៅផ្ទះរបស់លោកក្នុងរដ្ឋធានី Male ។
Mercedes-Benz GLS 450 4MATIC SUV Off-Roader ឆ្នាំ២០២១ ជាប្រភេទរថយន្តខ្នាតខ្ពស់ សម្រាប់គ្រួសារ និងធុរកិច្ច ឬប្រើប្រាស់បានលើគ្រប់ស្ថានភាពផ្លូវទាំងទីក្រុង និងជនបទ។ អ្វីកាន់តែពិសេសជាងនេះទៅទៀតនោះ រថយន្ត Mercedes-Benz GLS 450 ឆ្នាំ ២០២១ មិនតែជារថយន្តឆ្លាតវៃ ទំនើប ប្រណិតនោះទេ វាគឺប្រភេទរថយន្តដែលជួយសន្សំសំចៃយ៉ាងខ្លាំង ដោយកម្រិតស៊ីប្រេងគឺត្រឹមតែ ៨.៥ លីត្រប៉ុណ្ណោះ ក្នុងការបើកបរ១០០គីឡូម៉ែត្រ ។ https://www.facebook.com/MercedesBenzCambodia/videos/288041523044297/ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) ក៏កំពុងតែផ្តល់ជូននូវតម្លៃយ៉ាងពិសេសបំផុត ជូនអតិថិជនផងដែរ។ សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិត សូមទំនាក់ទំនងក្រុមការងារប្រឹក្សាផ្នែកលក់ របស់ក្រុមហ៊ុន របស់ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (Star Auto Cambodia Co., Ltd.) តាមរយៈលេខទូរសព្ទ 012 810 881 ឬ 095 727 470 ។ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ ខេមបូឌា ដែលមានទីតាំងនៅបណ្តោយផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ សង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ៕	Mercedes-Benz GLS 450 4MATIC SUV Off-Roader ឆ្នាំ២០២១ បានបង្ហាញវត្តមាននៅ អគារតាំងបង្ហាញរថយន្តរបស់ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) ដែលក្រុមហ៊ុនផ្តាច់មុខតែមួយគត់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ រថយន្តដ៏ទំនើប ប្រណិត នៃត្រកូល Mercedes-Benz GLS ដែលទើបមកដល់អគារតាំងបង្ហាញរថយន្តក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ នាពេលនេះមាន៦កៅអី ដែលគ្រប់កៅអីទាំងអស់ ដើរដោយប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិ ងាយស្រួលចេញចូលទាំងអ្នកអង្គុយខាងមុខ និងខាងក្រោយ។ លោកអ្នកដែលមានសមាជិកគ្រួសារជាកុមារ ឬមនុស្សវ័យចំណាស់ក៏ដោយ ក៏ងាយនៅក្នុងការចេញចូលរថយន្ត ដែលផ្នែកខាងក្នុងមានភាពទូលាយ និងប្រកបដោយផាកសុខភាព។
ក្នុងកិច្ចប្រជុំនារសៀលថ្ងៃទី២៦ ខែមករា នៅសណ្ឋាគារ សូហ្វីតែល អង្គរភូគីត្រា ខេត្តសៀមរាប ដោយមានអ្នកជំនាញការជាតិ អន្ដរជាតិប្រមាណជិត១០០នាក់ ដោយភ្ជាប់ទៅអ្នកជំនាញការអាដហុកអន្ដរជាតិតាមរយៈប្រព័ន្ធ Video Conference។ ក្នុងនោះមានលេខាធិការវិទ្យាសាស្ដ្រអចិន្ដ្រៃយ៍ នាប្រទេសទុយនីស៊ី អ្នកជំនាញការសម្រាប់ការងារអភិរក្ស ពីប្រទេសបារាំង អ៊ីតាលី និងជប៉ុន និងអ្នកជំនាញសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ពីប្រទេសបារាំង និងជប៉ុន។ គួរបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំនេះក៏រួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយកិច្ចប្រជុំអាយស៊ីស៊ី-សម្បូរព្រៃគុក ផងដែរ។ កិច្ចពិភាក្សាក្នុងកិច្ចប្រជុំបច្ចេកទេសនាថ្ងៃទី២៦នេះ គឺផ្តោតលើការអភិរក្សនៅតាមការដ្ឋានការងារជួសជុលមួយចំនួន មានដូចជា ការតាមការងារជួសជុលស្ពានហាលអង្គរវត្ត ការជួសជុលព្រះលានជល់ដំរី ការជួសជុលខ្លោងទ្វារខាងលិចប្រាសាទតាព្រហ្ម ការជួសជុលប្រាសាទទន្លេស្ងួត ក៏ដូចជាការងារជួសជុលប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិចជាដើម។ល។ អ្នកជំនាញការនៃកិច្ចប្រជុំអាយស៊ីស៊ី-អង្គរ នឹងផ្តល់អនុសាសន៍បន្ថែម ក៏ដូចជាកែលម្អនូវចំណុចខ្វះខាតមួយចំនួន លើគម្រោងជួសជុលទាំងនោះ៕	សៀមរាប៖ គណៈកម្មាធិការអន្ដរជាតិដើម្បីសម្របសម្រួលកិច្ចគាំពារការអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍តំបន់រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ដ្រអង្គរ ហៅកាត់ថា អាយស៊ីស៊ី-អង្គរ បានរៀបចំកិច្ចបច្ចេកទេសលើកទី៣៤ និងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គលើកទី២៧ នាថ្ងៃទី២៦ និង២៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ក្រោយខកខានការប្រជុំនៅឆ្នាំ២០២០។ តាមអ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា លោក ឡុង កុសល ដ្បិតថាកិច្ចប្រជុំនេះត្រូវបានពន្យារពេល និងខកខានការជួបជុំក៏ពិតមែន តែអ្នកជំនាញការជាតិ និងអន្ដរជាតិ បានជជែកពិភាក្សាគ្នាតាមរយៈបណ្ដាញប្រព័ន្ធឌីជីថល ដើម្បីជជែកលម្អិតលើការងារនានាលើកិច្ចការអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍រមណីយដ្ឋានអង្គរ។
កុំបារម្ភ! ថ្ងៃនេះយើងនឹង បង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះងាយៗបំបាត់ក្លិនមាត់ក្រោយញ៊ាំខ្ទឹម ៖ ១. ដុសធ្មេញនិងខ្ពុរសម្អាតមាត់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ វិធីនេះនឹងជួយកម្ចាត់កំទេចកំទីខ្ទឹមដែលជាប់ធ្មេញ ហើយធ្វើឱ្យក្លិនខ្យល់ដង្ហើមស្រស់ថ្លាឆាប់រហ័ស។ ការដុសសម្អាតធ្មេញក៏ជួយកម្ចាត់ពពួកបាក់តេរីដែលបង្កក្លិនមាត់មិនល្អផងដែរ។ ២. ទំពារជីអង្កាម ជីអង្កាមមានផ្ទុកសារធាតុ menthol និងលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងបាក់តេរីជួយប្រយុទ្ធប្រឆាំងសារធាតុ halitosis ដែលបង្កបញ្ហាក្លិនខ្យល់ដង្ហើមមិនល្អបានយ៉ាងប្រសើរ។ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែទំពារស្លឹកជីអង្កាមមួយចំនួនក្នុងមាត់។ ស្ករកៅស៊ូផ្សំឡើងពីជីអង្កាមក៏មានប្រសិទ្ធភាពដូចគ្នា។ ៣. ទទួលទានតែបៃតង សារធាតុមួយចំនួនក្នុងតែងបៃតងពិសេស polyphenols អាចបន្សាបសមាសធាតុដែលបង្កក្លិនមិនល្អក្នុងខ្ទឹម។ ដូច្នេះកុំភ្លេចទទួលទានតែបៃតងក្រោយពេលញ៊ាំខ្ទឹមដើម្បីបំបាត់ក្លិនមាត់។ ៤. ទទួលទានទឹកក្រូចឆ្មារ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែជញ្ជក់ក្រូចឆ្មារមួយចំនិត ឬច្របាច់វាក្នុងទឹក ១ កែវ។ វិធីនេះមានប្រសិទ្ធភាពបំផុតចំពោះក្លិនមាត់ដែលបណ្ដាលមកពីការទទួលទានខ្ទឹម។ ៥. ទទួលទានផ្លែប៉ោម ផ្លែឈើនេះមានផ្ទុកសារធាតុ oxidized polyphenols ដែលជួយកម្ចាត់ក្លិនមិនល្អក្នុងមាត់បានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ការទទួលទានផ្លែប៉ោមក៏ជួយសម្អាតធ្មេញផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ភាគច្រើននៃពួកយើងប្រាកដជាធ្លាប់ជួបបញ្ហាធុំក្លិនមាត់ក្រោយពេលទទួលទានខ្ទឹម! ថាតើធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ?
សូមស្តាប់ការបកស្រាយរបស់លោក សៅ ផលនិស្ស័យ៖ ក្រោយលោក ដូណាល់ ត្រាំ ស្បថចូលកាន់តំណែង វោហាសព្ទនយោបាយ«ដម្កល់ប្រយោជន៍អាមេរិកជាធំ» និង« ធ្វើឲ្យអាមេរិកអស្ចារ្យឡើងវិញ» បានធ្វើឲ្យប្រទេសជាច្រើននៅអាស៊ីបារម្ភពីអនាគតនៃតួនាទីសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ និងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីជាមួយអាមេរិកផង។ មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គេនៅតែពិបាកវាយតម្លៃថា អាមេរិកនឹងប្តេជ្ញាចិត្តកម្រិតណាឡើយដើម្បីបន្តពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសសម្ព័ន្ធនិងមិត្តនានាក្នុងតំបន់អាស៊ីនេះដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត គេក៏បារម្ភខ្លាំងដែរ ពីគោលជំហររ៉ឹងត្អឹងរបស់រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ កន្លងមកក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយគាំពារនិយមដើម្បីការពារប្រយោជន៍អាមេរិក និងធ្វើសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងចិនតែម្តងដោយដំឡើងពន្ធឲ្យខ្ពស់សម្រាប់ផលិតផលនាំចូលជាពិសេសពីចិន។ ភាពមិនច្បាស់លាស់នៃគោលជំហរអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ និងភាពតានតឹងក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិកនិងចិនក្លាយជាសំណួរសម្រាប់បណ្តាមេដឹកនាំក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកដែរ ថាតើគេគួរជ្រើសរើសយកមហាអំណាចមួយណាជាខ្នងបង្អែកនៅពេលអនាគត។ សិង្ហបុរី ដែលធ្លាប់តែរស់សុខសាន្តដោយធ្វើជាមិត្តអាមេរិកផង និងជាមិត្តចិនផង តាំងពីរយូរអង្វែងមកហើយក៏បង្ហើបផងដែរថា ខ្លួនត្រូវជ្រើសរើសរវាងអាមេរិកនិងចិន បើមហាអំណាចទាំងពីរមិនត្រូវគ្នាទេនាពេលអនាគតនោះ។ ១.នាយករដ្ឋមន្ត្រី លី សៀនឡុង ថា សិង្ហបុរី ត្រូវបង្ខំចិត្តជ្រើសរើសរវាងអាមេរិកនិងចិន វាជារឿងកម្របំផុតមួយ ដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រី សិង្ហបុរី លីសៀនឡុង ថ្មីៗនេះបានព្រលយពាក្យថា សិង្ហបុរីត្រូវបង្ខំចិត្តជ្រើសរើសរវាងមហាអំណាចអាមេរិកនិងមហាយក្សចិន។ តាំងពីណាពីណីមក បុរីរដ្ឋសិង្ហបុរីនេះចាប់អាមេរិកមកធ្វើជាសម្ព័ន្ធមិត្តផង និងចាប់ចិនមកធ្វើជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ផង។ សិង្ហបុរីចំណេញបានច្រើនពីជំហរកណ្តាលនេះ ប៉ុន្តែបរិបទអន្តរជាតិផ្លាស់ប្តូរខ្លាំង សិង្ហបុរីក៏ពិបាកដើរផ្លូវកណ្តាលដូចនេះទៀតដែរ។ ក្រោយដូណាល់ ត្រាំ ជាប់ឆ្នោត លោក លី ធ្លាប់លើកឡើងម្តងដែរ តែលោកគ្រាន់តែព្រមានពីការលំបាករបស់សិង្ហបុរី ក្នុងបរិបទអន្តរជាតិប៉ុណ្ណោះ នៅពេលដែលអាមេរិកនិង និងចិន ឈ្លោះគ្នាខ្លាំង។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានអង់គ្លេស BBC កូនប្រុសស្ថាបនិករដ្ឋសិង្ហបុរី រូបនេះបានពន្យល់ថា កាលណាបើទំនាក់ទំនងមហាអំណាចទាំងពីរមិនល្អ សិង្ហបុរី ក៏កាន់តែជួបរឿងលំបាកច្រើន។ ចុងក្រោយ វាចៀសមិនផុតឡើយដែលសិង្ហបុរី ត្រូវរើសមហាអំណាចមួយជាមិត្ត។ ប៉ុន្តែក្នុងនាមជាមេដឹកនាំរដ្ឋ លោក លី សៀនឡុង បារម្ភខ្លាំង បើសិនរឿងបែបនេះកើតឡើងមែន។ «ប្រសិនអាមេរិក និងចិនមិនត្រូវគ្នា ជំហររបស់យើងកាន់តែពិបាកខ្លាំង ព្រោះយើងត្រូវជ្រើសរើសយកមហាអំណាចមួយជាមិត្ត អាចជាអាមេរិក ឬក៏ចិន។ វាជារឿងគួរឲ្យបារម្ភបំផុត។ បច្ចុប្បន្ននេះយើងជាមិត្តជាមួយមហាអំណាចទាំងពីរ ហើយសម្ព័ន្ធភាពយើងក៏មានដំណើរការល្អដែរ»។ ទោះបីជាបែបណាក៏ដោយ សិង្ហបុរី មិនចង់ជ្រើសរើសយកមហាអំណាចមួយជាមិត្តផ្តាច់មុខនោះឡើយ។ លោក លី សៀន ឡុង បន្តថា មានតែការពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការរវាងភាគីទាំងពីរប៉ុណ្ណោះទើបជាដំណោះស្រាយ ឈ្នះៗទាំងអស់គ្នា។ តែលោកនៅតែមានមន្ទិលសង្ស័យនៅឡើយចំពោះគោលបំណងរបស់រដ្ឋបាលអាមេរិកបច្ចុប្បន្ន។ លោក លីសៀន ឡុង បានអះអាងប្រាប់សារព័ត៌មាន BBC ថា ក្រុងប៉េកាំងពិតជាប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បីរក្សាឲ្យបាននូវទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធនិងយូរអង្វែងជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ទោះក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់រដ្ឋបាល ដូណាល់ ត្រាំ វិញ គ្រប់យ៉ាងនៅតែស្រពិចស្រពិលនៅឡើយ។ អាមេរិកហាក់ដូចជា មិនដូចចិនឡើយ។ អាមេរិកមានរឿងច្រើនត្រូវគិត និងយកចិត្តទុកដាក់តាំងពីអាស៊ី អាហ្វ្រិក មជ្ឈិមបូព៌ា និងអឺរ៉ុប ហើយវាការលំបាកក្នុងការវាយតម្លៃថា តើអាមេរិកនឹងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការកសាងទំនាក់ទំនងជាមួយចិនកម្រិតណានោះទេ។ ចាប់តាំងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ស្បថកាន់តំណែង នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី ចាប់ផ្តើមនិយាយខ្លាំងៗពាក់ព័ន្ធសកម្មភាពក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ សិង្ហបុរីខកចិត្តជាងគេនៅពេលដែល លោក ដូណាល់ ត្រាំបញ្ជាដកអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលមានភាគី ១២នោះ។ សិង្ហបុរីក៏ដូចជាប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តឯទៀតនៅក្នុងតំបន់ ហាក់មើលឃើញថា អាមេរិកលែងជាដៃគូដែលគួរឲ្យទុកចិត្តទៀតដែរ។ ទាំងនេះសុទ្ធតែជារឿងគ្រោះថ្នាក់មិនអាចព្រងើយកន្តើយបានឡើយ។ ២. ចិន អាមេរិក ប្រឹងបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង និងទប់ស្កាត់ការប្រឈមមុខដាក់គ្នា ស្របពេលដែលគ្រប់គ្នាបារម្ភពីការប្រែប្រួលទំនាក់ទំនងចិននិងអាមេរិក រដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរក៏កំពុងព្យាយាមធ្វើយ៉ាងណារកវិធីអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនេះឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើងដែរ។ ថ្វីបើ ទំនាក់ទំនងនៅរដាក់រដុបដូចបានបញ្ជាក់ខាងលើក៏ដោយ សញ្ញាវិជ្ជមានខ្លះកើតឡើងច្រើនដែរក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយ រួមទាំងការប្រកាសរបស់រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងការគោរពគោលនយោបាយចិនតែមួយផង។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ក្រុងប៉េកាំងបញ្ជូនទីប្រឹក្សារដ្ឋ Yang Jiechi ទៅសេតវិមានអាមេរិក ដែលគេដឹងថា វាជាគោលជំហររបស់ចិន ក្នុងការបន្ធូរបន្ថយការប្រឈមមុខគ្នារវាងមហាអំណាចទាំងពីរនេះ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ចិននេះបានជួបពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ហើយលោកទាំងពីរក៏ជជែកពីកាលវិភាគរៀបចំជំនួបរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិកនិងចិនផង។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ លោក Yang Jiechi បានជួបរដ្ឋមន្ត្រី ការបរទេសអាមេរិកលោក Rex Tillerson ផងដែរដើម្បីពិភាក្សាគ្នាពីការលើកស្ទួយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនិងទំនាក់ទំងពាណិជ្ជកម្ម ក៏ដូចជាការដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខពិភពលោកជាដើមផង។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក Mark Toner ដែលសារព័ត៌មានថ្មីៗទទួលបាន មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំងពីរកត់សម្គាល់ពីសារសំខាន់មិនអាចខ្វះបាននៃសម្ព័ន្ធភាពទ្វេភាគីរវាងអាមេរិកនិងចិន ជាពិសេសការឈានឆ្ពោះទៅបង្កើតចំណងពាណិជ្ជកម្មនិងសេដ្ឋកិច្ចស៊ីជម្រៅក្នុងនាមជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចលេខមួយ និងលេខពីរផង។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលបានបញ្ជាក់ថា ប្រមុខការទូតអាមេរិក និង ទីប្រឹក្សារដ្ឋចិន ក៏បង្ហាញការបារម្ភចំពោះបញ្ហាសន្តិសុខពិភពលោកជាពិសេស កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងផងដែរ។ ឆ្លៀតឱកាសក្នុងជំនួបនោះ ទីប្រឹក្សារដ្ឋចិនខាងលើក៏បានអញ្ជើញប្រមុខការទូតអាមេរិកទៅទស្សនកិច្ចនៅចិនផងដែរដើម្បីរឹតបន្តឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនាពេលអនាគតនោះ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី បានលើកឡើងក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន BBC ថា សិង្ហបុរីចាំបាច់ត្រូវជ្រើសរើសរវាងអាមេរិក និងចិន ក្នុងពេលអនាគតក្នុងករណីដែលទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចទាំងពីរកាន់តែតានតឹង។ បច្ចុប្បន្ន សិង្ហបុរី ជាមិត្តជាមួយអាមេរិក ផងនិងជាមិត្តជាមួយចិនផងនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បើមហាអំណាចទាំងពីរត្រូវរ៉ូវគ្នា សិង្ហបុរី និងប្រទេសផ្សេងទៀតក៏អាចរស់ស្រួលនិងទទួលបានប្រយោជន៍ច្រើនដូចគ្នា។ ពាក់ព័ន្ធទំនាក់ទំនងអាមេរិកនិងចិន ថ្វីបើបន្តស្ថិតនៅលើផ្លូវរដាក់រដុបក៏ដោយ មហាអំណាចទាំងពីរហាក់ព្យាយាមបន្ថយភាពតានតឹងក្នុងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ជាពិសេសពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ ជាពិសេសទប់ស្កាត់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។
ភ្នំពេញ៖ អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ប្រមូលពន្ធអាករ បានជាង ៧៦លានដុល្លារ ពីម្ចាស់រថយន្តគ្មានពន្ធនាំចូល ទាំងរថយន្តចង្កូតឆ្វេង និងចង្កូតស្តាំ ដែលជ្រកក្រោមផ្លាកលេខផ្សេងៗ ជាង៩ពាន់គ្រឿង។ ក្នុងចំណោមចំណូលទាំងនេះ មានប្រមាណ ១៤លានដុល្លារ មានទម្រង់ជាប្រាក់កក់នៅឡើយ។ លោក គុណ ញឹម អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋាន និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ដោយបញ្ជាក់ថា យុទ្ធនាការប្រមូលពន្ធអាករ ជិត១០ខែនេះ មានម្ចាស់រថយន្តគ្មានពន្ធដែលជ្រកក្រោមផ្លាកលេខផ្សេងៗចំនួន ៩ ៧៥៣គ្រឿង បានមកបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធអាករ នៅអគ្គនាយកដ្ឋានគយ ។ បើតាមលោក គុណ ញឹម ក្នុងចំណោមរថយន្តទាំងនេះ គឺមានរថយន្តចង្កូតឆ្វេង ២ ៧១៣គ្រឿង ត្រូវបានបង់ពន្ធចូលជាតិរួចហើយ ដែលមានទំហំជិត៣៥លានដុល្លារ។ ចំណែក រថយន្ត ៧ ០៤០គ្រឿងទៀត ដែលត្រូវកែរថយន្តពីចង្កូតស្តាំមកឆ្វេងវិញ មានតម្លៃជាង ៤១លានដុល្លារ។ លោក គុណ ញឹម បានបញ្ជាក់ថា ចំណូលពីរថយន្តទាំងនេះ ពុំទាន់ក្លាយជាប្រាក់ពន្ធសម្រាប់រដ្ឋឡើយ ព្រោះស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលជាប្រាក់កក់ របស់ម្ចាស់រថយន្តនៅឡើយ។ ដោយឡែក ក្នុងរយៈពេល៦ខែ ដើមឆ្នាំ២០២២ អគ្គនាយកដ្ឋានគយ ក៏បង្រា្កបរថយន្ត ដែលគ្មានពន្ធបានចំនួន ៣៤២គ្រឿងដែរ ។ លោក គុណ ញឹម ថ្លែងក្នុងសន្និសីទកាសែតស្តីពី លទ្ធផលប្រមូលពន្ធអាករលើរថយន្តគ្មានពន្ធក្នុងប្រទេស ដោយជ្រកក្រោមផ្លាកលេខផ្សេងៗ នាព្រឹកថ្ងៃទី៧ កក្កដាថា៖« មិនមានការអនុវត្តតឹងរឹង ខ្លាំងខ្លានោះទេ ប៉ុន្តែនូវតែអនុវត្តវិធានការណ៍រដ្ឋបាល ដោយម្ចាស់រថយន្តទាំងនេះ ក្រៅពីបង់ពន្ធអាករហើយនោះ គឺត្រូវរងការពិន័យ»។ លោក គុណ ញឹម បន្តនិយាយដូច្នេះ៖ « គិតត្រឹមដំណាច់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ ប្រាក់ពន្ធអាករនិងប្រាក់ពិន័យ ដែលយើងប្រមូលពីម្ចាស់រថយន្តគ្មានពន្ធនោះ គឺបានជាង៧៦លានដុល្លារ។ ដោយចំណូលមួយផ្នែក គឺយើងប្រមូលបានហើយបង្វែរទៅជាថវិកាជាតិរួចហើយ»។ គូសបញ្ជាក់ដែរថា សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានសម្រេចឱ្យម្ចាស់រថយន្តចង្កូតស្ដាំ ទៅបង់ពន្ធ ដោយមិនចាំបាច់ប្ដូរចង្កូត សម្រាប់តែរថយន្តចង្កូតស្ដាំដែលកំពុងបម្រើការនៅក្នុងស្រុក កាលពីថ្ងៃទី០៦កក្កដា។ ចំណែករថយន្តចង្កូតស្ដាំដែលនាំចូលមកកម្ពុជា ក្រោយសម្ដេចប្រកាសនេះ នឹងត្រូវចាប់ ហើយអនុវត្តតាមផ្លូវច្បាប់។ អត្ថបទទាក់ទង សម្ដេច ហ៊ុន សែន សម្រេចឱ្យម្ចាស់រថយន្តចង្កូតស្ដាំ ទៅបង់ពន្ធ ដោយមិនចាំបាច់ប្ដូរចង្កូត សូមជម្រាបដែរថា អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករ បានអនុវត្តវិធានការបង្ក្រាបយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ លើរថយន្តដែលគ្មានពន្ធអាករនៅក្នុងប្រទេស ចាប់ពីដើមខែកញ្ញាឆ្នាំ២០២១ រហូតដល់ដំណាច់ខែមិថុនាឆ្នាំ២០២២ ៕	ដោយ ៖ ធន់ សេងហុង
អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Zaw Htay នៅថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា បានធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយ ដើម្បីជាការប្រតិកម្ម និងឆ្លើយតបទៅនឹងវិធានការចុងក្រោយរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិមកលើមីយ៉ាន់ម៉ាពាក់ព័ន្ធនឹងវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ដូចសព្វមួយដង មីយ៉ាន់ម៉ា មិនទទួលស្គាល់យុត្តាធិការរបស់តុលាការអន្តរជាតិ និងការចោទប្រកាន់នានាលើភាពអសកម្មរបស់ខ្លួនជុំវិញវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាឡើយ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Aljazeera អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ារូបនេះ បានលើកឡើងថា ការបើកការស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ មិនបានធ្វើឡើងអនុលោមតាមច្បាប់អន្តរជាតិនោះទេ។ លោក ក៏បានអះអាងថា មីយ៉ាន់ម៉ា មានតុលាការរបស់ខ្លួន ដែលមានភាពស្របច្បាប់ក្នុងការចាត់ការ ឬស៊ើបអង្កេតលើការបំពាននានា បើចាំបាច់។ ជាមួយគ្នានេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាដដែល ក៏បានផ្ញើសារទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិ ដែលតែងតែចោទប្រកាន់ និងវាយតម្លៃថា មីយ៉ាន់ម៉ា មិនបានធ្វើសោះឲ្យស្ថានភាពនៃវិបត្តិជនភៀសខ្លួនមានភាពល្អប្រសើរ។ លោក បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទាំងមីយ៉ាន់ម៉ា និងរដ្ឋាភិបាល មិនមែនមិនអើពើ និងបិទភ្នែកលើបញ្ហានោះទេ។ ជុំវិញវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ានេះ អ្នកនាំពាក្យ បានការពារ និងគូសបញ្ជាក់ជាថ្មីពីចំណាត់ការរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាកន្លងមក ដែលចាំបាច់ត្រូវតែបង្ក្រាបលើក្រុមឧទ្ទាម ដែលបានគំរាមកំហែងលើសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាជន និងប្រទេស។ គួរជម្រាបជាថ្មីថា នៅចុងឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ មានការប៉ះទង្គិចគ្នាទ្រង់ទ្រាយធំរវាងកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមទាហានឯករាជ្យ ដែលមីយ៉ាន់ម៉ាចាត់ទុកថាជាក្រុមឧទ្ទាមផ្តាច់ខ្លន នៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាខាន (Rakhine) ដែលជាកន្លែងរស់នៅដ៏ធំរបស់សហគមន៍ម៉ូស្លីម រ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ហេតុការណ៍នេះ បានបណ្តាលឲ្យមានការបំផ្លិចបំផ្លាញផ្ទះសម្បែង និងបង្ខំឲ្យជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាង ៧០ម៉ឺននាក់ ចាកចេញពីប្រទេសទៅកាន់បង់ក្លាដែស និងបណ្តាប្រទេសជិតខាងផ្សេងទៀត។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ មិនត្រឹមតែជាបញ្ហាសន្តិសុខធំរបស់ប្រទេសប៉ុណ្ណោះនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែមានបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរបានកើតឡើងជាមួយផងដែរ។ តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការពាក់ព័ន្ធសិទ្ធិមនុស្ស ក្រុមជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា បានរងការគំរាមកំហែងសម្លាប់ និងការរំលោភបំពាននានារួមទាំងការបំពានផ្លូវភេទពីសំណាក់កងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាទៀតផង។ ដោយមើលឃើញពីបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ រួមទាំងភាពអសកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា និងធានាពីសុវត្ថិភាពជនភៀសខ្លួន តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ បានសម្រេចយកសំណុំរឿងនេះ ដើម្បីពិនិត្យពីលទ្ធភាពផ្នែកច្បាប់ ស្វែងរកអ្នកទទួលខុសត្រូវលើហេតុការណ៍នេះ ក៏ដូចជាផ្តល់យុត្តិធម៌ឲ្យជនរងគ្រោះ ដែលជានិច្ចកាលរងការរើសអើងពីសំណាក់អាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ា។ ចុងក្រោយនេះ អគ្គរដ្ឋអាជ្ញាតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ បានប្រកាសយុត្តាធិការដើម្បីបើកការស៊ើបអង្កេតពេញលេញលើសំណុរឿងរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ មីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជាភាគីរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិឡើយ ក៏ប៉ុន្តែការណ៍ ដែលតុលាការអាចប្រកាសពីសមត្ថកិច្ចស្របច្បាប់របស់ខ្លួន ក៏ដោយសារ បង់ក្លាដែស ដែលជាកន្លែងជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាកំពុងស្នាក់នៅបណ្តោះអាសន្ន គឺជាភាគីរបស់តុលាការ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ ខណៈដែលសំណុំរឿងនេះ កំពុងស្ថិតលើដៃរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិស្រាប់ តំណាងក្រុមប្រទេសកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឥស្លាមទាំង៥៧ បានប្តឹងមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ដោយចោទប្រកាន់មីយ៉ាន់ម៉ាថា បានប្រព្រឹត្តអំពើប្រល័យពូជសាសន៍។ សវនការលើបណ្តឹងនេះ នឹងត្រូវបើនៅខែធ្នូខាងមុខ៕	រដ្ឋាភិបាលក្រុងណៃពិដោរ បានបដិសេធជាថ្មីលើចំណាត់ការរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) ពាក់ព័ន្ធជាមួយនឹងវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រុងណៃពិដោរធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ បានប្រកាសពីភាពស្របច្បាប់ និងយុត្តាធិការរបស់ខ្លួនក្នុងការបើកការស៊ើបអង្កេតពេញលេញមួយលើវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ដែលមានជាប់ពាក់ព័ន្ធជាមួយក្រុងណៃពិដោរផង។
លោក ហូរ វ៉ាន់ រួមទាំងតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមួយចំនួន បានទៅសួរសុខទុក្ខមន្ត្រីនិងសកម្មជន នៅពន្ធនាគារព្រៃស នាថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧នេះ។ ក្រោយចាកចេញពីសួរសុខទុក្ខរួចហើយ លោក ហូរ វ៉ាន់ បានប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានថា អ្នកជាប់ឃុំទាំងនោះ នៅតែមានទឹកចិត្តតស៊ូ និងរក្សាឧត្តមគតិចំពោះប្រទេសជាតិដដែល ទោះជាជួបការលំបាកក្នុងពន្ធនាគារ យ៉ាងណាក៏ដោយ។ បើតាមលោក ហូរ វ៉ាន់ អ្នកជាប់ឃុំទាំងនោះ នៅតែមានភាពជឿជាក់ទៅលើថ្នាក់ដឹកនាំបក្សប្រឆាំង ដោយឥតងាករេ ថ្វីបើមួយរយៈកាលចុងក្រោយនេះ បក្សប្រឆាំង ហាក់មានបញ្ហាជាបន្តបន្ទាប់ក៏ដោយ។ តាមរយៈលោក ហូរ វ៉ាន់ ដដែល អ្នកជាប់ឃុំខាងលើ បានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងថ្នាក់ដឹកនាំបក្សប្រឆាំង ឲ្យបន្តការប្រឹងប្រែង និងការរួបរួមគ្នា ដើម្បីទទួលបានជ័យជំនះក្នុងការបោះឆ្នោត នាពេសខាងមុខ។ លោក ហូរ វ៉ាន់ បាននិយាយដូច្នេះថា៖«ពួកគាត់ (អ្នកជាប់ឃុំ) បានជម្រាបហើយ ថាពួកគាត់នៅតែគាំទ្រ (បក្សប្រឆាំង)។ ពួកគាត់ សូមឲ្យតែយើង ដែលនៅខាងក្រៅ (ពន្ធនាគារ) កុំឲ្យបាត់សេចក្តីក្លាហាន និងការតស៊ូ ដើម្បីប្រទេសជាតិរបស់យើង»។ សម្រាប់សារចុងក្រោយ ដែលនិយាយនៅចំពោះមុខក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន លោក ហូរ វ៉ាន់ បានអំពាវនាវសាជាថ្មី ឲ្យមានការដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំទាំងនោះ ឲ្យបានឆាប់រហ័ស។ វា ជាជំហររបស់បក្សប្រឆាំងទៅហើយ ដែលលោក ហូរ វ៉ាន់ អះអាងថា អ្នកជាប់ឃុំទាំងនោះ គឺជាអ្នកទោសមនសិការ ដែលធ្វើកិច្ចការ ដើម្បីប្រយោជន៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដោយមិនបានប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋអ្វីឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា អ្នកជាប់ឃុំទាំងនោះ មានលោក អ៊ុំ សំអាន តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងលោក ហុង សុខហួរ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាគណបក្ស សម រង្ស៊ី។ ក្រៅពីនេះ លោក មាជ សុវណ្ណារ៉ា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងសកម្មជនជាង១០នាក់ទៀត ក៏កំពុងជាប់ឃុំ ផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ មន្ត្រី និង សកម្មជនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារ អស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយនោះ មិនចង់ឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បែកបាក់សាមគ្គី ឡើយ។ ពួកគេ សង្ឃឹមថា បើមិនបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នឹងអាចទទួលបានជ័យជំនះក្នុងការបោះឆ្នោត។
ប្រជាពលរដ្ឋដែលធ្លាប់រស់នៅអតីតសហភាពសូវៀតជឿថា ជីវិតនៅក្នុងសម័យនោះគឺមានសុវត្ថិភាព, ស្ងប់ស្ងាត់ និងប្រាកដប្រជាចំពោះខ្លួនឯង ជាជាងសម័យបច្ចុប្បន្ន។ ពួកគេមានឱកាសជាច្រើន នៅក្នុងរដ្ឋដ៏មានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្លា, រួបរួម និងអស្ចារ្យមួយនេះ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ពូទីន ដែលទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFPដកស្រង់ពេលថ្លែងទៅកាន់វេទិកាមួយ ក្នុងទីក្រុង Sochi រុស្ស៊ី។ ក្រោយសហភាពសូវៀត (USSR) បានដួលរំលំនៅឆ្នាំ១៩៩១ រដ្ឋចំនួន១៥បានបែកចេញពីសហព័ន្ធនេះ ក្នុងនោះរួមមាន អាមេនី, អាស៉ែបៃហ្សង់, បេឡារុស, អេស្តូនី, ហ្សកហ្ស៊ី, កាហ្សាក់ស្ថាន, កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន, ឡេតូនី, លីទុយអានី, សាធារណៈរដ្ឋម៉ុលដារី, រុស្ស៊ី, តាហ្ស៊ីគីស្ថាន, តួកម៉េនីស្ថាន, អ៊ុយក្រែន និងអ៊ូសបេគីស្ថាន។ បញ្ហាច្រើនកើតឡើងក្រោយការរលំរលាយរបស់សហភាពសូវៀត។ ដូចឃើញស្រាប់ ហ្សកហ្ស៊ីបានធ្វើសង្គ្រាមជាមួយនឹងអតីតរដ្ឋជាមេដឹកនាំខ្លួនរុស្ស៊ី កាលពីឆ្នាំ២០០៨ ជុំវិញជម្លោះលើទឹកដីមួយចំនួន ខណៈបណ្តារដ្ឋបាលទិក ដែលរួមមានរដ្ឋ លីទុយអានី, ឡេតូនី និងអេស្តូនី បានឃ្លាតឆ្ងាយពីរុស្ស៊ី។ ចំណែកជម្លោះនៅក្នុងភាគខាងកើតអ៊ុយក្រែនដែលឆក់យកជីវិតមនុស្សជាង១ម៉ឺននាក់ កំពុងបន្តទៅមុខអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំមកហើយ ខណៈរដ្ឋាភិបាលក្រុងគៀវ បានប្រឹងប្រែងតស៊ូដកខ្លួនចេញឲ្យឆ្ងាយពីមូស្គូ និងប៉ងចូលរួមជាមួយអឺរ៉ុប ។ បច្ចុប្បន្ន នៅសល់តែបេឡារុស និងបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីកណ្តាលប៉ុណ្ណោះ ដែលនៅរក្សាទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធិជាមួយរុស្ស៊ី។ គួររម្លឹកថា លោកពូទីនធ្លាប់បង្ហាញការសោកស្តាយជុំវិញការដួលរំលំនៃសហភាពសូវៀតក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍១៩៩០ ច្រើនដងមកហើយ។ លោកថែមទាំងបានពណ៌នាហេតុការណ៍នេះថាជា «គ្រោះមហន្តរាយនៃភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងសតវត្សរ៍ទី២០»៕	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅថ្ងៃទី១៨ ខែតុលា ប្រជាជនជាច្រើននៃអតីតសហភាពសូវៀតសោកស្តាយចំពោះការដួលរំលំនៃរដ្ឋសហព័ន្ធ ដែលលោកធ្លាប់ពណ៌នាថាជា «រដ្ឋដ៏អស្ចារ្យ» នោះ។
ថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន នៅកំពង់ផែខេត្តព្រះសីហនុ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៥កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ លោក W. Patrick Murphy បានសម្តែងនូវការដឹកគុណដល់ប្រមុខដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលបានអញ្ញាតឱ្យនាវា Westerdam ចូលចតនៅកំពង់ផែខេត្តព្រះសីហនុ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ ទង្វើបែបនេះគឺជាកាយវិការមួយដ៏ល្អ ខណៈដែលប្រទេសផ្សេងមិនអនុញ្ញាតឱ្យនាវានេះចូលចត។ លោក W. Patrick Murphy បាននិយាយដូច្នេះ៖ «នាវា Westerdam គឺជានាវាដែលកំពុងជួបបញ្ហា ហើយយើងបានទំនាក់ទំនងជាមួយអាជ្ញាធរកម្ពុជា ដើម្បីសុំជំនួយឱ្យនាវានោះចូលចត និងរំដោះមនុស្សដែលជាប់ក្នុងនាវាហ្នឹង ឱ្យបានទៅប្រទេសរបស់គេរៀងៗខ្លួនវិញ»។ លោកបានបន្តថា៖«នាវានោះ គឺជានាវារបស់អាមេរិក ហើយមនុស្សនៅក្នុងនាវានោះ ភាគច្រើន គឺជនជាតិអាមេរិក ហើយនេះជាទំនួលខុសត្រូវរបស់ខ្ញុំ ក្នុងការជួយពលរដ្ឋដើម្បីឱ្យពួកគេធ្វើដំណើរទៅផ្ទះវិញ បានដោយសុវត្ថិភាព។ យើងក៏ទទួលបានការឆ្លើយតបភ្លាមៗពីរដ្ឋាបាលកម្ពុជា ក្នុងការឱ្យនាវានោះចូលចត»។ ជាមួយគ្នាលោក W. Patrick Murphy បានចាត់ទុកថាការអនុញ្ញាតឱ្យនាវាWesterdam ចូលចតក្នុងកំពង់ផែព្រះសីហនុនោះ គឺសកម្មភាពបែបមនុស្សធម៌ ហើយលោក សង្ឃឹមថា បណ្តាប្រទេសដទៃទៀត នឹងធ្វើទង្វើដ៏ល្អនេះ ដូចកម្ពុជា។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតរូបនេះបាននិយាយថា៖«រឿងនេះ គឺជារឿងមនុស្សធម៌មិនមែនជារឿងនយោបាយទេ។ ទាក់ទងរឿងនយោបាយ គឺថាយើងមានការខ្វែងគំនិតគ្នាខ្លះក៏ពិតមែន ក៏ប៉ុន្តែយើងមានមូលដ្ឋានរឹងមាំក្នុងការធ្វើការជាមួយក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាទាំងអស់នេះ ដែលមានរាប់ទសវត្សរ៍មកហើយ។ យើងនឹងខិតខំធ្វើរឿងនេះ ដើម្បីធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងនៃប្រទេសយើងទាំងពីរកាន់តែល្អ ជាពិសេសទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជន និងប្រជាជន»។ សូមរម្លឹកថា នាវាទេសចរណ៍របស់អាមេរិក Westerdam បានចូលសំចតនៅកំពង់ផែក្រុងព្រះសីហនុ កាលព្រឹកថ្ងៃទី១៣កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ ក្រោយមានការបដិសេធមិនឱ្យចត ពីប្រទេសជប៉ុន តៃវ៉ាន់ កោះហ្គាម ហ្វីលីពីន និងថៃ ដោយព្រួយបារម្ភពីបញ្ហាឆ្លងជំងឺរលាកសួត COVID-19។ នាវានេះ ផ្ទុកមនុស្សសរុប ២២៥៧នាក់។ ក្នុងនោះអ្នកដំណើរ ចំនួន១,៤៥៥នាក់ និងនាវឹក(បុគ្គលិកកប៉ាល់) ៨០២នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ ការអនុញ្ញាតឱ្យនាវាទេសចរណ៍អាមេរិក Westerdam ចូលចតនៅកំពង់ផែ ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ គឺមិនមែនជារឿងនយោបាយនោះឡើយ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក W. Patrick Murphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា ដោយលោកបានបញ្ជាក់ថា ការឱ្យនាវា Westerdam ចូលចតនេះ គឺជាកិច្ចការមនុស្សធម៌របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បើទោះបីកម្ពុជា និងអាមេរិក មានការខ្វែងគំនិតគ្នាមួយចំនួនលើរឿងនយោបាយក៏ដោយ។
គ.ជ.ប. សង្កេតឃើញថា ដំណើរការនៃការឃោសនារបស់គណបក្សនានា រយៈពេលកន្លះខែមកនេះ មានភាពល្អប្រសើរ។ ល្អប្រសើរ ដោយសារតែ១៤ថ្ងៃ នៃការឃោសនា គឺចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា គ.ជ.ប. ទើបទទួលបានបណ្ដឹង១៩ប៉ុណ្ណោះ។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.ប. បានអះអាងថា ក្នុងចំណោមគណបក្សទាំង២០ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បានដាក់បណ្ដឹងច្រើនជាងគេ ហើយក៏រងបណ្ដឹងខ្លះដែរ។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បណ្ដឹង ដែលគ.ជ.ប. ទទួលបាន មានដូចជា ការប្រើពាក្យអសុរោះ, ការបកខិតបណ្ណ, ការបំផ្លាញស្លាកគណបក្ស និង ការយកដុំក្រួសគប់ទៅលើឧបករណ៍ឃោសនារបស់គណបក្ស ជាដើម។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា បានបន្ថែមថា ការយកទីតាំងរបស់រដ្ឋ ឬទីតាំងសាធារណៈ ធ្វើជាកន្លែងឃោសនា គ្រប់គណបក្ស ត្រូវសុំការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ ចំណែកទីតាំងឯកជន ត្រូវមានការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់ទីតាំងជាមុនសិន ទើបអាចឃោសនាបាន។ លើសពីនេះទៅទៀត ប្រសិនបើមានគណបក្សណាមួយ ឃោសនានៅទីតាំងណាហើយ គណបក្សដទៃទៀត មិនអាចទៅឃោសនានៅទីតាំងជាមួយគ្នាឡើយ គឺត្រូវរង់ចាំដល់គណបក្សមួយ បញ្ចប់សិន ទើបគណបក្សមួយទៀតអាចបន្តបាន។ ការឃោសនា មានរយៈពេល២១ថ្ងៃ ពោលគឺចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ ថ្ងៃទី២៨ គឺជាថ្ងៃស ដែលគ្រប់គណបក្សនយោបាយទាំងអស់ ត្រូវផ្អាកការឃោសនារបស់ខ្លួន ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមានឱកាសក្នុងការពិចារណាក្នុងការជ្រើសរើសគណបក្ស ដែលខ្លួនពេញចិត្ត។ ចំណែក ថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ គឺជាថ្ងៃបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦៕	ភ្នំពេញ៖ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) បានទទួលពាក្យបណ្ដឹងសរុបចំនួន១៩។ បណ្ដឹងទាំងនោះ ភាគច្រើនជាបណ្តឹងរបស់គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (LDP) របស់លោក ខឹម វាសនា។
ប៉ុន្តែបើទោះបីជាមានជម្រើសច្រើនក្តី គេសង្កេតឃើញថា កម្មវិធីទូរសព្ទដៃហៅតាក់ស៊ី ឬម៉ូតូកង់បីជិះ PassApp បាន និងកំពុងកាន់កាប់ចំណែកទីផ្សារមួយភាគធំ និងកាន់តែពេញនិយមផងដែរ។ PassApp អនុញ្ញាតឲ្យលោកអ្នក ហៅតាក់ស៊ី ឬម៉ូតូកង់បីជិះ បានយ៉ាងងាយស្រួល ពីគ្រប់ពេលវេលា គ្រប់ទីកន្លែង។ ហើយជារៀងរាល់ថ្ងៃ កម្មវិធីទូរសព្ទដៃ ដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជានេះ បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងខ្លាំងក្លា ក្នុងការសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើរ របស់អតិថិជនរាប់ម៉ឺននាក់របស់ខ្លួន។ ជាពិសេសនោះ គឺរួមចំណែកយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការជំរុញវិស័យដឹកជញ្ជូននៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ និងនៅតាមទីប្រជុំជននានា។ ទន្ទឹមនឹងការគាំទ្រដ៏ច្រើនពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់ PassApp នៅតែខិតខំពង្រីក និងពង្រឹងសេវាកម្មរបស់ខ្លួនឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរ ដើម្បីផ្តល់នូវភាពងាយស្រួលរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ និងជំរុញវិស័យដឹកជញ្ជូននៅកម្ពុជាឲ្យកាន់តែរីកចម្រើនទាន់សម័យបច្ចេកវិទ្យា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	នៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គេសង្កេតឃើញថា មានក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាហៅតាក់ស៊ី ឬកង់បីជិះជាច្រើន បាន និងកំពុង មានវត្តមានក្នុងទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនោះមានទាំងក្រុមហ៊ុនពីខាងក្រៅប្រទេសផង។ វត្តមានដ៏ច្រើននៃសេវាកម្មមួយនេះ បង្កើនឲ្យមានភាពកាន់តែប្រកួតប្រជែង និងជម្រើសដ៏កាន់តែសម្បូរបែប សម្រាប់អ្នកកប្រើប្រាស់នៅកម្ពុជា។
តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ បក្សនយោបាយមានសិទ្ធិតែងតាំងបុគ្គលចំនួន ៣រូបជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្រ្តី សម្រាប់ការបោះឆ្នោតសភានៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភាខាងមុខ។ កន្លងមក បក្ស Pheu Thai ដែលជាបក្សប្រឆាំងដ៏សំខាន់មួយថៃ បានតែងតាំងបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្រ្តីចំនួន ២រូបរួចមកហើយ មុនបញ្ជាក់ពីការតែងតាំង លោកស្រី Paetongtarn Shinawatra វ័យ ៣៦ឆ្នាំ ជាបេក្ខភាពមួយរូបចុងក្រោយ នៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា។ «វានឹងជាការប្រកួតប្រជែងមួយ ប៉ុន្តែយើងនៅតែទៅ និងមានទំនាក់ទំនងឱ្យបានច្រើន តាមដែលអាចធ្វើបាន»។ លោកស្រី Paetongtarn បានបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានបែបនេះ នៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា។ ការបោះឆ្នោតខាងមុខ ត្រូវមើលឃើញថា ជាការប្រជែងរវាងក្រុមបក្សនយោបាយគាំទ្រដោយយោធា និងអ្នកគាំទ្ររាជានិយម និងមួយក្រុមទៀតគាំទ្រដោយអ្នកធ្វើកំណែទម្រង់ ដែលមានបក្ស Pheu Thai ជាបក្សនាំមុខ។ ក្នុងការបោះឆ្នោតលើនេះ លោកប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ និងលោក Prawit Wongsuwon ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ក៏ចូលរួមជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីតំណាងបក្សរៀងៗខ្លួនដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រសិនបើលោក ប្រាយុទ្ធ ជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្រ្តីម្តងទៀត លោកអាចកាន់តំណែងបានត្រឹមពីរឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺត្រឹមឆ្នាំ២០២៥។ តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ២០១៧ នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ អាចកាន់តំណែងបានត្រឹម ៨ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយពីក្លាយជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃមួយរូបរបស់បក្ស Pheu Thai កូនស្រីរបស់លោកថាក់ស៊ីន បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនបោះឆ្នោតឱ្យបក្សរបស់ខ្លួន។ បើតាមលោកស្រី Paetongtarn ដែលកំពុងតែមានផ្ទៃពោះផងនោះ បក្សភឿថៃ មិនអាចឈ្នះតែម្នាក់ឯងបានឡើយ ប្រទេសថៃ និងប្រជាជន ត្រូវតែឈ្នះជាមួយគ្នា។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ក្នុងការបោះឆ្នោតនេះ បក្ស Pheu Thai បានដាក់ចេញយុទ្ធនាការ «ចេញពីបេះដូងក្រុមមួយសម្រាប់ប្រជាជនថៃ» ដែលសន្យានាំអនាគតដ៏ល្អប្រសើរសម្រាប់ប្រជាជនថៃ តាមរយៈការបង្កើនចំណូល, ការធ្វើកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌, ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់ពន្លឿនការប្រកួតប្រជែង រួមទាំងបច្ចេកវិទ្យា និងគំនិតថ្មីសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិ៕	បក្សប្រឆាំងថៃ Pheu Thai នៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា បានបញ្ជាក់ពីការជ្រើសតាំងកូនស្រីរបស់លោក ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត្រា អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី ជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្រ្តីមួយរបស់បក្ស សម្រាប់ការបោះឆ្នោតសភានៅក្នុងខែឧសភា ខាងមុខ។
១គ្រាប់ដែល ចន្ធា រកបានកើតឡើងនៅនាទី៨៦ នៃវគ្គទីពីរ ក្រោយពេលផ្លាស់ប្តូរចូលការប្រកួត ដោយលេងបានជាង ៣០នាទីនៃវគ្គទីពីរ។ គ្រាប់បាល់ផ្សេងទៀត កើតឡើងដោយការស៊ុតពីសំណាក់មិត្តរួមក្រុមកីឡាករ Abushanab នាទី៨, គ្រាប់ទីពីរដោយកីឡាករ Alhassan Koroma នាទី១៥ នៃវគ្គទីមួយ ។ ៤គ្រាប់ផ្សេងទៀតក្នុងវគ្គពីរ ធ្វើបានដោយកីឡាករ Abdulaziz Al Yahri នៅនាទី ៤៩, កីឡាករ Meijer ២គ្រាប់នៅនាទី៥៤, ៧៥ និងនៅនាទី៨៤ ដោយកីឡាករ Francesco Antonucci។ ក្រុម Al Shahaniya រកបាន ៣ពិន្ទុឈរនៅកំពូលតារាងពូល A នៃ QFA Cup ដោយមានក្រុម ២ផ្សេងទៀតដូចជាក្រុម Mesaimeer SC និង Al Wakrah SC ដើម្បីប្រកួតប្រជែងបន្ត។ ក្រោយរកបានគ្រាប់បាល់ដំបូងរួចមក ចន្ធា នឹងត្រូវធ្វើដំណើរវិលត្រលប់មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាវិញ ដើម្បីចូលរួមជាមួយនឹងក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា សម្រាប់ការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិ ត្រៀមសម្រាប់ការប្រកួតជម្រុះ World Cup 2026 តំបន់អាស៊ី។ កម្ពុជាទទួលហុងកុង ថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា និងទទួលម៉ាកាវនៅ ៤ថ្ងៃបន្ទាប់។ កាលពីខែកក្កដា កីឡាករវ័យ ២០ឆ្នាំ បានសម្រេចការផ្ទេរទៅកាន់ក្លិបស្ថិតក្នុងលីគលំដាប់ទីពីរនៃប្រទេសកាតា ក្រោមលក្ខខណ្ឌខ្ចីជើងពីសំណាក់ក្លិប បឹងកេត នៃក្របខណ្ឌលីគកំពូលកម្ពុជា Cambodian Premier League ១រដូវកាល។ ការផ្លាស់ទៅកាន់ក្លិបនៅប្រទេសកាតានេះ ត្រូវបានមជ្ឈដ្ឋានបាល់ទាត់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជារំពឹងថា ចន្ធា នឹងអាចពង្រឹងសមត្ថភាពខ្លាំងបន្ថែមទៀត នៅក្នុងអាជីពវិស័យបាល់ទាត់របស់គេ ជាពិសេសការប្រកួតលំដាប់អន្តរជាតិ។ លើសពីនេះទៅទៀតសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា ក៏រំពឹងអំពីសមិទ្ធិផលនៃការប្រកបអាជីពរបស់ ចន្ធា នៅក្នុងប្រទេសកាតា ថានឹងផ្តល់ផលល្អសម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាថែមទៀតផង។ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា លោក បែ មករា អគ្គលេខាធិការក្លិបបាល់ទាត់បឹងកេត បានបង្ហោះសារលើហ្វេសប៊ុកលើកសរសើរពីកីឡាករ សៀង ចន្ធា ក្រោយខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមវ័យក្មេងកម្ពុជារូបនេះ នឹងផ្លាស់ទៅក្លិបក្នុងប្រទេសកាតា។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះជឿជាក់ថា បទពិសោធន៍នៅកាតា នឹងធ្វើឱ្យចន្ធា ក្លាយជាបុគ្គលសំខាន់ ក្នុងការជំរុញទឹកចិត្តដល់អ្នកហ្វឹកហាត់បាល់ទាត់វ័យក្មេងកម្ពុជា កាន់តែមានក្តីស្រមៃធំក្នុងវិស័យបាល់ទាត់។ ដោយឡែកប្រទេសកាតា ដែល ចន្ធា កំពុងតែប្រកបអាជីព ជាប្រទេសដែលធ្លាប់ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup 2022។ ជើងឯកពានរង្វាន់ World Cup 2022 គឺក្រុមជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីនកាលនោះ៕	ខ្សែប្រយុទ្ធ សៀង ចន្ធា កីឡាករជម្រើសជាតិកម្ពុជា រកបានគ្រាប់បាល់ដំបូងរបស់គេនៅក្លិបថ្មីនៃប្រទេសកាតា Al Shahaniya ក្នុងជ័យជម្នះលទ្ធផល ៧-០ លើក្រុម Muaither SC ក្នុងពានរង្វាន់លីគលំដាប់ទីពីរកាតា Qatar FA Cup វគ្គចែកពូលជុំទីមួយ នាថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា នាកីឡដ្ឋាន Al Sadd។
បច្ចេកវិទ្យាដ៏ចំបាច់ ដែលសម្តេច ស ខេង ចង់ឲ្យយកមកប្រើប្រាស់ឲ្យច្រើននោះ គឺកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព។ សម្តេចរដ្ឋមន្រ្តី យល់ឃើញថា ការប្រើកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពតាមដងផ្លូវ ពិសេសក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងទីរួមខេត្តនានា គឺមានភាពងាយស្រួល ក្នុងការគ្រប់គ្រងការធ្វើចរាចរណ៍ និងរឹតតែងាយស្រួលក្នុងការចាប់អ្នកដែលបើកបរខុសច្បាប់។ ក្រៅពីការប្រើប្រាស់កាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព សម្តេច ក៏បានណែនាំឲ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ គូសគំនូសចរាចរណ៍ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងដាក់ផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ផ្សេងៗទៀត ដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បានកាន់តែច្រើន។ ធ្វើជាអធិបតីក្នុងកិច្ចប្រជុំបូកសរុបលទ្ធផលការងារសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោកប្រចាំឆមាសទី១នៃឆ្នាំ២០២១ តាមប្រព័ន្ធវីដេអូអនឡាញ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ សម្តេចប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ថ្លែងថា៖«ឲ្យ [ប្រជាពលរដ្ឋ] គាត់ ខ្លាចកាមេរ៉ានេះ ដាក់ការមេរ៉ាឲ្យបានច្រើនមើល៍ ហើយគូសគំនូសសញ្ញាហ្នឹងទៅ ឃើញកន្លែងណា គឺ [កាមេរ៉ា ថតជាប់] ប៉ាច់ ឃើញកន្លែងណា គឺប៉ាច់ រត់អត់រួចទេ។ សម្តេច បន្តថា៖«យើង គួរឯកភាពគ្នាជាគោលការណ៍រួម ជាយុទ្ធសាស្រ្តរួមរបស់យើងថា ត្រូវតែឈានទៅកាត់បន្ថយនគរបាលចរាចរណ៍ ដោយជំនួសដោយឧបករណ៍សម្ភារបច្ចេកទេស ដូចជា កាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ អះអាងថា រដ្ឋ មិនអាចបោះបង់នគរបាលចរាចរណ៍ចោលទាំងស្រុងឡើយ តែក៏មិនត្រូវពឹងផ្អែកលើកម្លាំងនគរបាលចរាចរណ៍ច្រើនពេកដែរ។ សម្តេច មានប្រសាសន៍ថា៖«ពីមុនមក១០នាក់ ឥឡូវគេប្រើតែ២នាក់ ឧទាហរណ៍ ដើម្បី Control [គ្រប់គ្រង] ផ្លូវហ្នឹង។ ប្រើប៉ូលិសតិចតែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់»។ សម្រាប់សម្តេចរដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ ការដាក់កាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពឲ្យបានច្រើន ការគូសគំនូសសញ្ញាឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងការដាក់ផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ផ្សេងៗតាមដងផ្លូវ គឺមានផលចំណេញជាងការប្រើកម្លាំងនគរបាលចរាចរណ៍។ ការចំណេញដែលសម្តេច ចង់សំដៅនោះ គឺចំណេញទាំងថវិកាជាតិ និងចំណេញទាំងប្រសិទ្ធភាពការងារក្នុងការគ្រប់គ្រងចរចារណ៍តាមដងផ្លូវ៕	សម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ចង់ឲ្យកម្ពុជា ចាប់ផ្តើមយកគំរូតាមបណ្តាប្រទេសជឿនលឿនមួយចំនួន ក្នុងការគ្រប់គ្រងដោយលក្ខណៈទំនើបលើការធ្វើដំណើរតាមដងផ្លូវ នោះគឺប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ជាជាងការពឹងផ្អែកតែទៅលើកម្លាំងមនុស្សដ៏ច្រើនលើសលប់។
ក្នុងសារអបអរសាទរឆ្នាំថ្មី២០១៨ លោកអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ António Guterres បានថ្លែងសោកស្តាយចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ និងវិបត្តិ ដែលបានកើតឡើងទូទាំងពិភពលោកនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ដែលផ្ទុយទៅនឹងចក្ខុវិស័យពិភពលោក។ បញ្ហានេះស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតប្រកាសអាសន្ន និងទាមទារឲ្យមានការចូលរួមដោះស្រាយជាសមូហភាព ។ ក្នុងសារជាវីដេអូរយៈពេលជាងមួយនាទី អគ្គលេខាធិការខាងកើ បានលើកឡើងថា នៅដើមឆ្នាំ២០១៧ ដែលជាពេលលោកឡើងកាន់តំណែងជាអគ្គលេខាធិការអង្គការប្រជាជាតិផងដែរនោះ លោកបានទទូចឲ្យមេដឹកនាំពិភលោក កែប្រែឆ្នាំ២០១៧ ជាពេលវេលាសន្តិភាពមួយ ។ ក៏ប៉ុន្តែរយៈពេលមួយឆ្នាំបានកន្លងផុតទៅ លោកអគ្គលេខាធិការ បានអះអាងថា ពិភពលោកបានដើរទៅខុសពីអ្វីដែលលោកចង់ឃើញ ។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖« ក្នុងឆ្នាំថ្មី២០១៨នេះ ខ្ញុំមិនថ្លែងសារអំពាវនាវនោះទេ តែខ្ញុំសូមព្រមាន ដើម្បីមានការត្រៀមខ្លួនជាស្រេចសម្រាប់ស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់ដែលអាចកើតឡើងលើពិភពលោក»។ ដោយមិនបញ្ជាក់បញ្ហាចំៗនោះ លោកបានអះអាងថា ហានិភ័យរបស់ពិភលោក ដែលបានកើតឡើងហើយនៅតែមិនមានដំណោះស្រាយ និងស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតព្រួយបារម្ភបំផុតមានដូចជាជម្លោះប្រដាប់អាវុធ បញ្ហានុយក្លេអ៊ែរ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ វិសមភាពសង្គម និងការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្ស ។ ចលនាជាតិនិយមជ្រុល និងផ្នត់គំនិតរើសអើង ក៏ស្ថិតនៅក្នុងបញ្ហាដែលលោកលើកឡើងផងដែរ ។ ទន្ទឹមនឹងការសោកស្តាយនេះ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ក៏នៅមានជំនឿថា ពិភពលោក នៅតែអាចក្លាយជាទីដែលមានសុវត្ថិភាព និងសន្តិសុខ ហើយជម្លោះក៏ត្រូវបានដោះស្រាយ ហើយតម្លៃមនុស្សជាតិ ក៏ត្រូវបានទទួលបានការពារផងដែរ ។ នោះគឺ ការរួបរួមគ្នារបស់មេដឹកនាំពិភពលោកទាំងអស់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា ៕	ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិលោក António Guterres បានដាស់តឿនមេដឹកនាំពិភពលោកទាំងអស់ឲ្យរួមគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ហើយបន្តគំរាមកំហែងពិភពលោកខ្លាំងផងនោះ។
ក្នុងលិខិតចុះពីថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា លោក វេង សាខុន បានស្នើទៅអភិបាលខេត្តកែប កំពត ព្រះសីហនុ និងកោះកុង ឲ្យជួយជំរុញការគ្រប់គ្រង ថែរក្សា និងការពារព្រៃកោងកាងក្នុងភូមិខេត្តតំបន់សមុទ្រទាំង៤នោះ ដោយលោកបានលើកឡើងពីលិខិតលេខ៧៩៩ ស.ជ.ណ ចុះថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៦ ដែលរដ្ឋាភិបាលបាននិរាករណ៍បណ្ណកម្មសិទ្ធិមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងព្រៃកោងកាង។ រដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្ម បានលើកឡើងពីភាពមិនប្រក្រតីមួយចំនួនដែលកើតឡើងវិញគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ក្នុងនោះការចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិកាន់កាប់ដីព្រៃកោងកាងក្នុងកន្លែងសហគមន៍នេសាទជាច្រើនកន្លែង ជាពិសេសក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។ លោក វេង សាខុន បានរំលឹកប្រាប់អភិបាលខេត្តទាំង៤ថា ព្រៃលិចទឹក និងព្រៃកោងកាងមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យជលផល ដូចនេះការឈូសឆាយ ការកាប់ទន្ទ្រាន ការចាក់ដីលុប ការរានយកធ្វើលំនៅដ្ឋាន ការហ៊ុមព័ទ្ធទុកធ្វើកម្មសិទ្ធិក្នុងដែននេសាទ ត្រូវបានហាមឃាត់ ដោយយោងតាមច្បាប់ស្តីពីជលផល។ «ដូចនេះដើម្បីទប់ស្កាត់សកម្មភាពទាំងនេះ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទស្នើឯកឧត្តម លោកជំទាវអភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្ត យកចិត្តទុកដាក់គ្រប់គ្រង ថែរក្សា និងការពារព្រៃកោងកាង ដែលស្ថិតក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចខេត្តនីមួយៗ ក្នុងនាមជាអាជ្ញាធរគ្រប់គ្រងដីរដ្ឋ»។ លោក វេង សាខុន បានស្នើយ៉ាងដូច្នេះក្នុងលិខិតរបស់ខ្លួន៕	សកម្មភាពឈូសឆាយ ការកាប់ទន្ទ្រាន ការចាក់ដីលុប ការរានយកដីធ្វើលំនៅដ្ឋាន ការហ៊ុមព័ន្ធដីព្រៃកោងកាងទុកជាកម្មសិទ្ធិ និងការចេញបណ្ណកម្មសិទ្ធិកាន់កាប់ កើតមានជាបន្តបន្ទាប់ ដែលនេះជាក្តីកង្វល់ដ៏ធំរបស់លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីខាងលើ លោក ម៉ៃ វឌ្ឍនា ជាកវីនិពន្ធបទចម្រៀង ផ្ដោតលើអារម្មណ៍មនោសញ្ចេតនាជ្រាលជ្រៅ បានបញ្ចេញមតិយោបល់របស់ខ្លួនថា ពាក្យថា សិល្បៈមិនមានការរើសអើង ថាបុគ្គលណាមួយ ត្រូវតែចេះតែមួយមុខ ឬត្រូវតែសម្រួចជំនាញរបស់ខ្លួន ឱ្យខ្លាំងតែមួយប្រភេទនោះដែរ។ លោកថា បុគ្គលម្នាក់ អាចមានទេពកោសល្យ និងសមត្ថភាពច្រៀងច្រើនស្ទីល នៅក្នុងខ្លួនរបស់គេ គឺគេអាចធ្វើវាបាន។ ត្រង់ចំណុចនេះលោក ម៉ៃ វឌ្ឍនា ពន្យល់ដូច្នេះ៖«ក្នុងលក្ខខណ្ឌបច្ចេកទេស គេមិនគិតថាបុគ្គលម្នាក់ អាចច្រៀង ឬគួរតែច្រៀងតែមួយស្ទីលទេ វាអាស្រ័យលើសមត្ថភាពរបស់បុគ្គលនោះ។ ពាក្យថាសិល្បៈ(មួយ) វាមិនបានរើសអើងថា អ្នកនេះធ្វើបានឬអ្នកនោះធ្វើមិនបានទេ។ ប្រសិនបុគ្គលណាមួយ អាចរកខ្លួនឯងឃើញ ថាមានទេពកោសល្យខាងណា ក៏ទៅខាងនោះទៅ។ អ្នកខ្លះគេមានសមត្ថភាពធ្វើបានច្រើន គេក៏ធ្វើទៅ។ ប្រសិនគេដឹងខ្លួនថា គេអាចច្រៀងបានតែមួយស្ទីល គេក៏ខំធ្វើវាឱ្យឆ្អិនឆ្អៅតែមួយនោះទៅ»។ អ្នកនិពន្ធទំនុកច្រៀង ដែលតែងរើសអ្នកចម្រៀង ឱ្យត្រូវនឹងមនោសញ្ចេតនា បទចម្រៀងរបស់ខ្លួនរូបនេះ បន្ថែមថា ការកំណត់ថា បុគ្គលណាមួយគួរតែច្រៀងស្ទីលនេះ ឬស្ទីលនោះ គឺជាបុគ្គលខ្លួនឯងជាអ្នកកំណត់ គ្មានច្បាប់សិល្បៈ ឬច្បាប់ប្រទេស ឬច្បាប់សង្គមណា ជាអ្នកកំណត់ឱ្យពួកគេឡើយ។ លោក វឌ្ឍនា ពន្យល់៖«នៅបរទេស គ្មានអ្នកណាកំណត់ ត្រូវតែច្រៀងតែមួយស្ទីលទេ ប៉ុន្តែបុគ្គលខ្លួនគេផ្ទាល់ ជាអ្នកកំណត់ ព្រោះគេបានដឹងថា គេមានទេពកោសល្យអ្វី ហើយគេខំសម្រួលមុខនោះ ឱ្យខ្លាំងទៅ។ នៅខ្មែរអ្នកចម្រៀងខ្លះ គាត់រកខ្លួនឯងមិនទាន់ឃើញ គាត់មិនច្បាស់ថាគាត់ពូកែអី ទើបបានជាគាត់ចេះតែរាវទៅ។ ដូចខ្ញុំនិយាយខាងដើមអ៊ីចឹង វាអាស្រ័យលើទេពកោសល្យរបស់មនុស្សទេ ប្រសិនគេចេះច្រើន ហើយគេធ្វើវាបានល្អ ក៏មិនខុសទាស់អីដែរ»។ អ្នកនិពន្ធចូលចិត្តយកធម្មជាតិ ជាការប្រៀបធៀប ក្នុងបទនិពន្ធរបស់ខ្លួនរូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា រឿងដែលសំខាន់ សម្រាប់វិស័យសិល្បៈចម្រៀងខ្មែរ គឺអ្នកចម្រៀងណា ដែលអាចបំពេញបាន តាមបែបផែនសូសៀងខ្មែរ តាមពណ៌សម្បុរជាតិខ្មែរ នោះគឺជាការកំណត់អត្តសញ្ញាណ ដ៏ល្អប្រសើរសម្រាប់ខ្លួនឯង និងជាតិហើយ។ មិនខុសគ្នាទេ លោក ស្វាយ សរ គឺជាកវី និងជាតន្ត្រីករ តាំងពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ដែលធ្លាប់និពន្ធបទភ្លេង ឱ្យលោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត និងលោក សុះ ម៉ាត់ ជាច្រើនបទ ក៏យល់ឃើញដូចលោក ម៉ៃ វឌ្ឍនា ដែរ។ លោកថា សិល្បៈមិនមែនជាអ្នកកំណត់ ទេពកោសល្យរបស់មនុស្សឡើយ ប៉ុន្តែមនុស្សទៅវិញទេ ដែលជាអ្នកកំណត់ខ្លួនឯង ថាចង់ដើរទៅផ្លូវណា។ «បើចេះអ្វីក៏ច្រៀងនោះទៅ។ ក៏មានអ្នកច្រៀងបានច្រើនរបៀបដែរ សំខាន់មានអ្នកគាំទ្រតើ។ បើគេច្រៀងច្រើនស្ទីល ហើយពីរោះ មានអ្នកចូលចិត្តច្រើន មានន័យថា គេធ្វើបានល្អហើយ។ យកល្អធ្វើតាមទីផ្សារ បើគេពេញចិត្តអ្វី យើងក៏ធ្វើតាមនោះទៅ ឱ្យតែយើងច្រៀងពីរោះ»។ នេះជាការបន្ថែម របស់លោក ស្វាយ សរ។ តាមពិតទៅ អ្នកដទៃមិនគួរប្រកាន់មាំ ថាអ្នកចម្រៀងម្នាក់ គួរតែច្រៀងតែមួយស្ទីល ឬគួរតែច្រៀងច្រើនស្ទីលទេ។ រឿងទាំងនោះ គួរតែទុកឱ្យអ្នកចម្រៀង ជាអ្នកកំណត់ផ្លូវដើរ ដោយខ្លួនឯង។ ចាស់បុរាណបានពោលថា ជំនាញសិល្បៈ គឺជាជំនាញទេវតាប្រទាន មានន័យថា ជំនាញនេះ ពុំមែនថាអ្នកណាមួយចង់បាន ក៏បាននោះទេ។ អ្នកខ្លះស្រឡាញ់ខ្លាំងណាស់ ខំហ្វឹកហាត់ខ្លាំងណាស់ ក៏ពុំអាចធ្វើឱ្យសំឡេងរបស់ខ្លួន អាចអន្ទងចិត្តអ្នកស្ដាប់បានដែរ។ ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះទៀត គេមានទេពកោសល្យនោះ ជាប់ពីកំណើតតែម្ដង។ តួយ៉ាងដូចជាលោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត សំឡេងរបស់លោក អាចអន្ទងចិត្តប្រជាជនកម្ពុជា ប្រជាជនក្នុងតំបន់អាស៊ីមួយចំនួន និងប្រជាជននៅប៉ែកអ៊ឺរ៉ុបខ្លះផង នេះគេហៅថាអំណាចសំឡេង។ សំឡេងរបស់អ្នកស្រី រស់ សេរីសុទ្ធា ក៏ដូចគ្នា។ នៅមានអ្នកចម្រៀងសម័យថ្មីនេះច្រើនទៀត ដែលមានទឹកដមសំឡេង ធ្វើឱ្យគេនឹករលឹកនិងពេញចិត្ត។ និយាយជាទូទៅ ពាក្យថាសិល្បៈ គឺជាទេពកោសល្យ ដូច្នេះមនុស្សម្នាក់ អាចមានទេពកោសល្យសិល្បៈច្រើននៅក្នុងខ្លួន ហើយពួកគេមានសិទ្ធិពង្រីកខ្លួន ទៅដល់ទីណាមួយដោយសេរី។ ទាំងនៅកម្ពុជា និងនៅប្រទេសជឿនលឿនផ្នែកសិល្បៈតន្ត្រីនិងភាពយន្ត មានតារាល្បីៗជាច្រើន បានពង្រីកខ្លួនចេញពីវិស័យចម្រៀង ចូលទៅវិស័យភាពយន្ត។ ចេញពីវិស័យភាពយន្ត ទៅវិស័យដើរម៉ូត ឬទៅវិស័យចម្រៀងជាដើម។ តួយ៉ាងដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងឧស្សាហកម្មហូលីវូដ និងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ក្នុងវិស័យចម្រៀង K-POP ជាដើម។ អ្នកខ្លះចេះទាំងច្រៀងយ៉ាងពីរោះ ចេះទាំងសម្ដែងភាពយន្ត ធ្វើឱ្យគេស្រក់ទឹកភ្នែកតាមបាន ចេះទាំងកំប្លែងធ្វើឱ្យគេសើចបំភ្លេចទុក្ខផង។ ពួកគេទាំងនោះ ពុំបានកំណត់ដែនឱ្យខ្លួនឯងដើរ តែត្រឹមប៉ុណ្ណោះ ឬប៉ុណ្ណោះឡើយ។ ចុះទម្រាំក្នុងវិស័យចម្រៀងតែមួយ គ្រាន់តែមានច្រើនស្ទីល មានអ្វីដែលថាធ្វើទៅមិនរួច។ ប៉ុន្តែវាអាស្រ័យលើទេពកោសល្យ និងសមត្ថភាពរបស់មនុស្សទៅវិញទេ ថាគេអាចច្រៀងបានច្រើនស្ទីល ហើយសុទ្ធតែអាចទាញចិត្ត ទាញបេះដូងអ្នកស្ដាប់ ឱ្យចូលចិត្តកម្រិតណា។ វិលមកការជជែកគ្នាលើបណ្ដាញសង្គមវិញ។ ការផ្ដល់យោបល់ណាមួយ ក៏សុទ្ធសឹងជារឿងល្អ ក្នុងបំណងចង់ឱ្យវិស័យសិល្បៈចម្រៀងនៅកម្ពុជា មានភាពរីកចម្រើន លេចធ្លោ និងជឿនលឿនទៅមុខ។ ប៉ុន្តែការផ្ដល់យោបល់ទាំងនោះ ក៏គួរទុកសេរីភាពឱ្យបុគ្គលរូបនោះ មានសិទ្ធិជ្រើសរើសផ្លូវដោយខ្លួនឯងដែរ។ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិពេញលេញ ជ្រើសរើសធ្វើអ្វីដែលខ្លួនគេចង់។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ព្រាប សុវត្ថិ អំពាវនាវឱ្យសិល្បករស្រុកខ្មែរ ធ្វើជាគំរូដល់មហាជន ប្រសិនអ្នកចម្រៀងរូបណា មិនអាចបម្រើអារម្មណ៍អ្នកស្ដាប់បាន គេក៏អស់ប្រជាប្រិយភាពដោយខ្លួនឯង ហើយគេគឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ និងជាអ្នកប្រឈមមុខ លើជោគវាសនារបស់ខ្លួនគេផ្ទាល់។ បុគ្គលដទៃ មានសិទ្ធិផ្ដល់យោបល់ ប៉ុន្តែមិនគួរមានចិត្តប្រកាន់មាំ ដោយតម្រូវឱ្យបុគ្គលណាម្នាក់ ត្រូវតែធ្វើតាមខ្លួន ឬត្រូវតែយល់ឃើញដូចខ្លួនឡើយ៕	ភ្នំពេញ៖ ថ្មីៗនេះមានការពិភាក្សាផ្សេងៗគ្នា អំពីការច្រៀងចង្វាក់រ៉េប(Rap)។ អ្នកខ្លះថា អ្នកចម្រៀងខ្មែរ គួរតែសម្រួចស្ទីលច្រៀងរបស់ខ្លួនឱ្យច្បាស់តែមួយ។ អ្នកខ្លះទៀត ថាការច្រៀងច្រើនស្ទីល ឬតែមួយស្ទីល គឺជាសិទ្ធិសេរីភាពបុគ្គល។ ឯខ្លះទៀតថា អ្នកចម្រៀងត្រូវច្រៀងតាមទីផ្សារ និងនិន្នាការសង្គម។ តើអ្នកចម្រៀងខ្មែរ គួរដើរតាមផ្លូវណា?
តាមក្រសួងបរិស្ថាន ជនល្មើសត្រូវចាប់ខ្លួនជាមួយនឹងសពសត្វឈ្លូស២ក្បាល និងសត្វក្ដាន់ញ៉ែង១ក្បាល ដែលជាប្រភេទសត្វកម្រ និងជិតផុតពូជ និងអាវុធកែច្នៃរំសេវផ្ទុះចំនួន២ដើម ដែលមានរំសេវមួយប្រអប់តូច និងគ្រាប់វាលកងមួយប្រអប់តូច។ សពសត្វព្រៃទាំង៣ក្បាល ត្រូវបានមន្ត្រីឧទ្យានុរក្សដុតចោល ហើយអាវុធដែលដកហូតបាន ក៏ត្រូវយកទៅរក្សាទុកនៅមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តរតនគិរី។ ចំណែកជនល្មើស ក៏ត្រូវបានបញ្ជូលទៅមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តរតនគិរីដែរ ដើម្បីកសាងសំណុំរឿង ទៅតុលាការ និងផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់។ នេះបើតាមការផ្សាយពីហ្វេសប៊ុក ក្រសួងដដែល។ គួររំឭកថា ក្នុងរយៈពេល៦ខែឆ្នាំ ២០២០ មន្ត្រីឧទ្យានុរក្ស និងមន្ត្រីអង្គការដៃគូនានា ដោះអន្ទាក់ចាប់សត្វព្រៃនៅតាមតំបន់ការពារធម្មជាតិនានា បានជាង២ម៉ឺនអន្ទាក់ និងរឹបអូសបានរណារយន្តអារឈើ បាន២៣៦៩គ្រឿង នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា៕ ក្ដាន់ញ៉ែង	ជនល្មើស២នាក់ ដែលលួចបរបាញ់សត្វព្រៃ តំបន់ការពាររបៀងអភិរក្សជីវចម្រុះ ស្ថិតក្នុងស្រុកវើនសៃខេត្តរតនគិរី ត្រូវបានមន្ត្រីឧទ្យានុរក្សចាប់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ ក្រសួងបរិស្ថានចុះផ្សាយ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០។
តាំងតែពីការផ្ទុះជំងឺ COVID-19 មករដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា បានដាក់ចេញវិធានការបិទប្រទេសដែលតឹងរ៉ឹងបំផុត ដោយបានបិទការហោះហើរចេញចូលប្រទេសទាំងអស់នៅចុងខែមីនា ដែលបណ្តាលឲ្យពលករ និងសិស្សនិស្សិតឥណ្ឌាមិនអាចត្រឡប់ចូលប្រទេសវិញបាន។ ដោយមិនចង់ទុកប្រជាជនខ្លួននៅតែលតោលឯបរទេស ឥណ្ឌា រៀបផែនការប្រមូលពួកគេចូលស្រុកវិញ។ ចំពោះការជម្លៀសប្រជាជននេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិឥណ្ឌា បានបញ្ជាក់ថានាវា២គ្រឿងនឹងធ្វើដំណើរទៅប្រទេសម៉ាល់ឌីវ និងមួយទៀតទៅកាន់ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ដែលមានប្រជាជនឥណ្ឌាធ្វើការចំនួន៣,៣លាននាក់។ ចំណែកឯ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបន្ថែមថា ការជម្លៀសប្រជាជនមកប្រទេសវិញនេះ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ដោយស្ថានទូតឥណ្ឌានៅបរទេសត្រូវរៀបចំបញ្ជីឈ្មោះពលរដ្ឋឥណ្ឌាដែលចង់ត្រឡប់មកវិញ។ ប៉ុន្តែអ្នកដែលចង់ត្រឡប់មកវិញនោះ ត្រូវបង់ប្រាក់ថ្លៃធ្វើដំណើរ ហើយត្រូវធ្វើចត្តាឡីស័យរយៈពេល១៤ថ្ងៃ និងអនុវត្តតាមសកម្មភាពផ្សេងៗទៀត។ ឯអ្នកគ្មានប្រាក់បង់ថ្លៃធ្វើដំណើរបានត្រឹមទទូចសុំជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលតាមសំណេរក្នុងបណ្តាញសង្គម Twitter ប៉ុណ្ណោះ។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រជាជានឥណ្ឌា២ម៉ឺននាក់សម្រេចចុះហត្ថលេខាត្រឡប់មកវិញ ចំណែកឯស្ថានកុងស៊ុលឥណ្ឌានៅឌូបៃ បញ្ជាក់ថា មានពលរដ្ឋឥណ្ឌា២សែនអ្នកដាក់ញត្តិសុំត្រឡប់មកស្រុកវិញ។ បណ្តាប្រទេសជង្រុកប្រេងនៅឈូងសមុទ្រពែរ្ស ពឹងពាក់ខ្លាំងលើកំលាំងពលកម្មថោករបស់ពលករមកពីឥណ្ឌា ប៉ាគីស្ថាន នេប៉ាល់ និងស្រីលង្កា ក៏ប៉ុន្តែការរឹតត្បិតសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចបណ្តាលមកពីជំងឺ COVID-19 បណ្តាលឲ្យពលករទាំងនោះ ឈឺ បាត់បង់ការងារធ្វើ និងមិនទទួលបានប្រាក់ខែ។ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ជាប្រទេសដែលចេញមុខមាត់ជាងគេក្នុងការទាមទារឲ្យឥណ្ឌាជម្លៀសប្រជាជន២ម៉ឺន៣ពាន់នាក់របស់ខ្លួនត្រឡប់ទៅវិញ។ ក្រសួងអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលឥណ្ឌាវិញ បង្ហាញថា មនុស្ស ១៤,៨០០ នឹងត្រឡប់ពីប្រទេសចំនួន១២ តាមរយៈជើងហោះហើរចំនួន៦៤ ដោយចាកចេញដំបូងនៅថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ពីប្រទេសកាតា និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ខណៈជើងហោះហើរដទៃទៀតនឹងទៅយកប្រជាជនពីសឹង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន ក្រុងឡុងដ៍របស់ប្រទេសអង់គ្លេស និងទីក្រុងធំៗនៅអាមេរិក។ ជារួម នឹងមានប្រជាជនឥណ្ឌា២ម៉ឺននាក់ត្រឡប់ចូលស្រុកវិញក្នុងមួយសប្តាហ៍។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា មុននឹងឥណ្ឌាបិទការហោះហើរ ឥណ្ឌាបានជម្លៀសប្រជាជនខ្លួនជាង២ពាន់៥រយនាក់ពីចិន ជប៉ុន អ៊ីរ៉ង់ និងអ៊ីតាលី។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឥណ្ឌាមានករណីឆ្លងចំនួន៤៩,៤៣៦ករណី និងស្លាប់ចំនួន១,៦៩៥ករណី៕	រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌានៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា បានបើកប្រតិបត្តិការទ្រង់ទ្រាយធំ ក្នុងការជម្លៀសប្រជាជនខ្លួនរាប់សែននាក់ ដែលកំពុងជាប់គាំងនៅបរទេសដោយសារវិធានការរឹតបន្តឹងរបស់ប្រទេសទាំងនោះ។ ការជម្លៀសប្រជាជនមកឥណ្ឌាវិញ នឹងប្រើប្រាស់យន្តហោះ និងនាវា។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាទិដ្ឋភាពនៃប្រជានេសាទប្រកបមុខររបររាវលៀសនិងខ្ចៅនៅក្នុងបឹងធំនៃខេត្តកំពង់ចាម ដែលកញ្ញា តុង ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ បានចុះផ្តិតយកទិដ្ឋភាពនេះដូចតទៅ៖	កំពង់ចាម៖ ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅឃុំវិហារធំ ស្រុកកំពង់សៀម ខេត្តកំពង់ចាម ប្រមាណ២០គ្រួសារ បានយកមុខរបររាវលៀសនិងខ្ចៅនៅក្នុងបឹងធំ មកចិញ្ចឹមជីវភាពគ្រួសារ។ លៀសនិងខ្ចៅនៅក្នុងបឹងធំ នៃខេត្តកំពង់ចាមនេះ ជាក្តីសង្ឃឹមរបស់ប្រជានេសាទទាំងនោះ ដោយពួកគាត់បានប្រើឈ្នៀងដៃជាឧបករណ៍នេសាទតាមបែបប្រពៃណី។ បើទោះជា នឿយហត់នឹងមុខរបរមួយនេះ ដែលតម្រូវឲ្យពួកគាត់ក្រោកពីម៉ោង៣ទៀបភ្លឺចុះទៅក្នុងទឹក និងត្រូវនៅឈរហាលថ្ងៃរហូតដល់ម៉ោង៩ព្រឹក ដើម្បីរកលៀសនិងខ្ចៅទាំងនោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ពួកគាត់នៅតែសប្បាយចិត្ត ព្រោះក្នុងមួយថ្ងៃគ្រួសារនីមួយៗអាចរកចំណូលបានពី៥ម៉ឺនរៀលរហូតដល់ទៅជាង១០ម៉ឺនរៀល ហើយមានម៉ូយមកទិញដល់កន្លែងពួកគាត់តែម្តង។ គ្រួសារខ្លះបានប្រកបមុខរនេះអស់រយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំមកហើយ។
ភ្នំពេញ៖ នៅឆ្នាំ២០២៣ កម្ពុជា ជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ។ រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានចេញសេចក្តីណែនាំឲ្យប្រជាពលរដ្ឋចង ទង់ជាតិ និងតុបតែងលម្អនៅមុខគេហដ្ឋានឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ គ្រប់លំនៅឋាន ផ្សារទំនើប អគារពាណិជ្ជកម្ម រោងចក្រ សហគ្រាស រមណីយដ្ឋាន មជ្ឈមណ្ឌល កម្សាន្ត សំណង់បុរី មូលដ្ឋានអាជីវកម្មទេសចរណ៍ និងមូលដ្ឋានអាជីវកម្មគ្រប់ប្រភេទផ្សេងៗ ត្រូវចងទង់ជាតិ ដាក់ដងឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និង រៀបចំតុបតែង លម្អ ភ្លើងពណ៌។ លើសពីនេះទង់ជាតិត្រូវមានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវស្របតាមអត្តសញ្ញាណជាតិ និងត្រូវចង់ឱ្យមានរបៀបរៀបរយល្អ។ ត្រូវពិនិត្យមើលក្រណាត់ទង់ជាតិ ចៀសវាងប្រើប្រាស់កំណាត់ដាច់រហែក ស្លក់ពណ៌ ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់សោភ័ណភាព។ ចំពោះមូលដ្ឋានអាជីវកម្មទេសចរណ៍ ត្រូវដាក់ពាក្យស្លោកផ្សព្វផ្សាយ និងប្រើប្រាស់ខ្លឹមសារជាមួយនិមិត្តសញ្ញាផ្សព្វផ្សាយ «ឆ្នាំទស្សនាកម្ពុជា ២០២៣» (Visit Cambodia Year 2023)។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ឆ្នាំ២០២៣ ជាមួយរូបតំណាង «បូរី និងរំដួល» និងពាក្យស្លោក«កម្ពុជាព្រះរាជាណាចក្រ អច្ឆរិយ ផ្តល់ភាពកក់ក្ដៅ» និង «គ្រប់ថ្ងៃ គឺជាអច្ឆរិយភាព» (Every Day Is A Wonder)។ សូមជម្រាបថា ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២ នៅថ្ងៃទី ០៥ ដល់ ១៧ ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ២០២៣ និង អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ចាប់ពីថ្ងៃទី ០៣ ដល់ ០៩ ខែ មិថុនា៕	ដោយ៖ ទូច សូរិយា
តាមរយៈវេទិកាប៉ាស៊ីហ្វិកនៅរដ្ឋកោះហ្វីជីថ្ងៃ១៤ ឧសភា លោកអគ្គលេខាធិការ António Guterres បានលើកឡើងថា បញ្ហាចម្បងសំខាន់ពីររួមមានបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងការឡើងកម្ពស់ទឹកសមុទ្រ កំពុងតែគំរាមកំហែងដល់រដ្ឋកោះដែលមានភូមិសាស្ត្រទំនាប។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់មជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោកអគ្គលេខាធិកា បានគូសបញ្ជាក់ថា កាលពីបួនឆ្នាំមុន ពិភពលោក បានជួបនឹងការលើកកំដៅក្តៅបំផុត ហើយបច្ចុប្បន្ន ទឹកកកនៅតំបន់ Greenland និង Antarctica កំពុងតែបាត់បង់ ពោលគឺកំពុងតែរលាយ និងបង្កជាការឡើងកម្ពស់ទឹកសមុទ្រកាន់តែខ្លាំង។ ជាលទ្ធផលនៃផលប៉ះពាល់ លោកអគ្គលេខាធិការ បានលើកពីករណីនៅក្នុងប៉ាស៊ីហ្វិកតែម្តង ដោយក្នុងនោះ លោក អះអាងថា កម្រិតទឹកសមុទ្រ ត្រូវបានជឿជាក់ថានឹងឡើងលើសបួនដង បើធៀបនឹងកម្រិតមទឹកសមុទ្រជាមធ្យមសកល។ ចំណុចនេះហើយ លោក មានការព្រួយបារម្ភថា រដ្ឋកោះប៉ាស៊ីហ្វិកមួយចំនួន រងការគំរាមកំហែងពីការលិចលង់ទៅក្រោមទឹកសមុទ្របាន។ ប្រមុខអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ក៏បានរម្លឹកពីគ្រោះធម្មជាតិក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ដែលមានប្រជាជនប្រមាណ ២៤ លាននាក់ នៅក្នុងប្រទេស និងអធិបតេយ្យ១១៨ បានភៀសខ្លួន ដែលត្រង់ចំណុចនេះហើយ លោក បានប្រាប់ដល់មេដឹកនាំប៉ាស៊ីហ្វិក ថា កោះ និងសហគមន៍របស់ពួកគេ កំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងបញ្ហាអាទិភាពនៃដំណើរការចរចាបញ្ហាអាកាសធាតុ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកអគ្គលេខាធិការ ក៏បានទាញឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិឲ្យចាប់អារម្មណ៍ថា៖«យើងមិនទាន់ទទួលបានជ័យជម្នះនៅក្នុងសមរភូមិនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅឡើយនោះទេ ហើយយើង ក៏មិនទាន់ទទួលបានជ័យជម្នះសមរភូមិលើបញ្ហាកើនឡើងនៃកម្ពស់ទឹកសមុទ្រផងដែរ»។ តាមរយៈសារនេះ រពឹងថា ជំនួបកំពូលនៅខែកញ្ញាខាងមុខ នឹងអាចទទួលបានការគាំទ្រនយោបាយពីបណ្តាមេដឹកនាំពិភពលោកបន្ថែមក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ។ លោកអគ្គលេខាធិការ បានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនៃបម្រែបម្រួលអាកាស ដោយលោក អះអាងថា បញ្ហានេះ មិនមែនប៉ះពាល់តែបណ្តាប្រទេសប៉ាស៊ីហ្វិកប៉ុណ្ណោះនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែសូម្បីតែប្រទេសអភិវឌ្ឍលើពិភពលោក ក៏នឹងត្រូវប្រឈមនឹងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ បើមិនមានដំណោះស្រាយរួមទាន់ពេលនោះ៕	អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក António Guterres បានមានការព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងពីបញ្ហាចម្បងមួយចំនួនដែលអាចបណ្តាលឲ្យរដ្ឋកោះប៉ាស៊ីហ្វិកត្រូវប្រឈមនាពេលខាងមុខ រាប់បញ្ចូលទាំងការលិចលង់ទៅក្រោមទឹកសមុទ្រ ប្រសិនបើពិភពលោក មិនអើពើចូលរួមជួយទប់ស្កាត់ និងមានវិធានការរួមគា្ន។
អត្ថបទទាក់ទង តើរលកកម្តៅផ្តល់ផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះដល់មនុស្ស? ហ្វីលីពីនបិទសាលារៀនមួយចំនួន ដោយសារអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង មួយរយៈចុងក្រោយ បណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ កំពុងប្រឈមនឹងរលកកម្តៅ ដោយសីតុណ្ណភាពបានហក់ឡើងទៅកម្រិតដ៏ខ្ពស់។ ដូចបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់ ហ្វីលីពីន កំពុងមានអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង។ ទីភ្នាក់ងារអាកាសធាតុប្រទេសអាស៊ីគ្នេយ៍មួយនេះ បានប៉ាន់ប្រមាណថា សីតុណ្ណភាពនៅក្នុងតំបន់ចំនួន ១៨នៅហ្វីលីពីន អាចមានសីតុណ្ណភាពចាប់ពី៤២អង្សា ដល់ ៤៥អង្សា នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា។ ក្នុងចំណោមតំបន់ទាំងនោះ វាមានដូចជាក្រុង Aborlan, ក្រុងDagupan, ក្រុង Puerto Princesa, ក្រុង Catarman, ក្រុង Tuguegarao, ក្រុងIloilo និងក្រុងDumangas។ កម្រិតចន្លោះពី៤២អង្សា ទៅ៥១អង្សា ត្រូវបានហ្វីលីពីនចាត់ទៅក្នុងកម្រិតគ្រោះថ្នាក់ ខណៈសីតុណ្ណភាពលើសពីនេះ ស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតក្តៅខ្លាំង។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានហ្វីលីពីន Inquirer។ ដើម្បីបង្ការផលប៉ះពាល់ និងហានិភ័យចំពោះសុខភាពប្រជាជន អាជ្ញាធរហ្វីលីពីន បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនកាត់បន្ថយសកម្មភាពនៅខាងក្រៅ, កាត់បន្ថយការបរិភោគកាហ្វេ តែ និងភេសជ្ជប្រភេទសូដា, បរិភោគទឹកឱ្យបានច្រើន រួមទាំងពាក់មួក ឬខោអាវវែងៗ។ ក្នុងសីតុណ្ណភាពដ៏ក្តៅ អាជ្ញាធរអាកាសធាតុខាងលើ បានព្រមានប្រជាជនពីហានិភ័យដូចជា អស់កម្លាំង, បញ្ចេញញើសច្រើន, ខ្យល់ចាប់ និងសន្លាប់ជាដើម។ នៅក្នុងថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា តំបន់ចំនួន១៧ នៅហ្វីលីពីន មានសីតុណ្ណភាពចន្លោះពី ៤២អង្សា ដល់៤៤អង្សារួចទៅហើយ។ កន្លងមក ហ្វីលីពីន បានចាត់វិធានការបិទសាលារៀនប្រមាណ ៤ពាន់កន្លែង ដើម្បីបង្ការសិស្ស មិនឱ្យរងផលប៉ះពាល់ពីរលកកម្តៅ ដែលមានរហូតដល់ ៤២អង្សា៕	តំបន់ចំនួន ១៨នៅហ្វីលីពីន កំពុងប្រឈមនឹងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងពី៤២អង្សា ទៅ៤៥អង្សា នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា។ នេះបើតាមការព្យាករណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារបរិយាកាស, ផែនដី និងតារាសាស្រ្តរបស់ហ្វីលីពីន។ ក្នុងកម្រិតដ៏ខ្ពស់នេះ ហ្វីលីពីន បានដាក់ក្នុងកម្រិតគ្រោះថ្នាក់ និងព្រមានប្រជាជនពីហានិភ័យ ដែលបង្កដោយអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង។
លិខិតសាទររបស់លោក លី សៀនឡុង ធ្វើឡើងតាំងពីថ្ងៃទី៣០ ថ្ងៃកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ មកម្ល៉េះ ពោលគឺក្រោយមួយថ្ងៃនៃការបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែស្ថានទូតសិង្ហបុរីប្រចាំកម្ពុជា ទើបនឹងបញ្ចេញ។ ស្ថានទូតសិង្ហបុរី បានបញ្ចេញលិខិតសាទររបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីខ្លួន ក្រោយលទ្ធផលផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ត្រូវបានប្រកាសរួច កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨។ តាមរយៈលិខិតសាទរ លោក លី សៀនឡុង បានបញ្ជាក់ថា ជោគជ័យក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦នេះ បង្ហាញពីសក្ខីភាពនៃការដឹកនាំ និងឆន្ទៈរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក្នុងការធានាឲ្យបាននូវវិបុលភាព និងវឌ្ឍនភាព សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរីរូបនេះ បានអះអាងថា លោក ទន្ទឹងរង់ចាំធ្វើការងារជាមួយសម្ដេច ហ៊ុន សែន ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី លើគ្រប់វិស័យថែមទៀត រវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ទន្ទឹមនេះ លោក លី សៀនឡុង ក៏រង់ចាំជួបសម្ដេច ហ៊ុន សែន ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៣៣ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខផងដែរ ដើម្បីលើកកម្ពស់អាស៊ាន ប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត និងភាពរឹងមាំ៕	ភ្នំពេញ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លោក លី សៀនឡុង (Lee Hsien Loong) បានផ្ញើលិខិតអបអរសាទរ ដល់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក៏ដូចជាសម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលទទួលបានការគាំទ្រដ៏ច្រើនលើសលប់ ពីប្រជាជន តាមរយៈការបោះឆ្នោត។ នេះបើតាមលិខិតសាទររបស់លោក លី សៀនឡុង។
អំឡុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីអាមេរិក កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីសកលវិទ្យាល័យ Princeton និង សកលវិទ្យាល័យញូវយ៉ក បានស្ទង់មតិលើអ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសបុកប្រមាណ ២៧១១ នាក់ ដោយក្នុងនោះ ៤៩ភាគរយនៃអ្នកទាំងនោះបានយល់ព្រមចែករំលែកទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន នៅពេលសាកសួរទាក់ទងពីស្ថានភាពក្រោយការបោះឆ្នោត។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវទាំងនោះ បានប្រៀបធៀបតំណភ្ជាប់ ដែលអ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសបុកទាំងនោះបានចែករំលែកនៅលើបណ្តាញសង្គម ជាមួយនឹងបញ្ចីឈ្មោះវេបសាយមួយចំនួនរួមមាន BuzzFeed ជាដើម ។ វេបសាយនេះ ត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា ជាវេបសាយមួយក្នុងចំណោមវេបសាយជាច្រើនទៀត ដែលផលិតអត្ថបទព័ត៌មានក្លែងបន្លំ។ ការសិក្សាដែលបានចេញផ្សាយនៅក្នុងទិនានុប្បវត្ដិ Science Advances បានរកឃើញថា អ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសបុកតិចជាង ៨,៥ ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលបានចែករំលែកតំណភ្ជាប់ចេញពីវេបសាយព័ត៌មានខាងលើនេះ។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកដែលបានចែករំលែកអត្ថបទព័ត៌មានក្លែងក្លាយទាំងនោះ ភាគច្រើនជាមនុស្សវ័យចំណាស់ និងជាក្រុមអ្នកអភិរក្សនិយម។ មែនទែនទៅ អ្នកប្រើប្រាស់ហ្វេសបុកដែលមានវ័យចាប់ពី៦៥ឆ្នាំឡើងទៅ បានចែករំលែកព័ត៌មានជិត៧ដងចេញពីវេបសាយដែលផលិតព័ត៌មានមិនពិត ច្រើនជាងមនុស្សវ័យចាប់ពី ១៨ ទៅ ២៩ ឆ្នាំ។ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Andrew Guess សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកនយោបាយមកពីសកលវិទ្យាល័យ Princeton ដែលដឹកនាំការសិក្សានេះ បានបញ្ជាក់ថា៖ «ពុំមានបុគ្គលិកលក្ខណៈខាងប្រជាសាស្ត្រណាមួយ មានឥទ្ធិពលច្បាស់លាស់លើការចែករំលែកព័ត៌មានក្លែងបន្លំនោះឡើយ»។ ត្រង់ចំណុច លោកសាស្ត្រាចារ្យរូបនេះ បានបកស្រាយថា៖ «វាអាចទៅរួចដែលប្រជាជនអាមេរិក សព្វថ្ងៃនេះដែលស្ថិតក្នុងវ័យ ៦០ឆ្នាំ និងលើសពីនេះ ខ្វះខាតកម្រិតយល់ដឹងពីផ្នែកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ (media literacy) ដែលចាំបាច់សម្រាប់វិនិច្ឆ័យ និងកត់សម្គាល់អត្ថបទព័ត៌មានដែលអាចទុកចិត្តតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ»។ ម្យ៉ាងវិញទៀត លោកបានបញ្ជាក់ទៀតថា ការធ្លាក់ចុះនៃសមត្ថភាពខួរក្បាលដែលបណ្តាលមកពីវ័យចំណាស់នោះ ក៏អាចមានផលប៉ះពាល់លើករណីនេះផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការសិក្សាដដែលបានរកឃើញថា ក្រុមអ្នកគាំទ្របក្សសារធាណរដ្ឋបានចែករំលែកព័ត៌មានមិនពិតច្រើនជាងក្រុមអ្នកគាំទ្របក្សប្រជាធិបតេយ្យ។ និយាយបែបផ្សេង ក្រុមអ្នកអភិរក្សនិយម បានចែករំលែកអត្ថបទព័ត៌មានមិនពិតច្រើនបំផុត ហើយភាគច្រើននៃអត្ថបទព័ត៌មានមិនពិតទាំងនោះ ត្រូវបានផលិត អំឡុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតីអាមេរិកកាលឆ្នាំ២០១៦ ដែលមានទំនោរគាំទ្រលោកដូណាល់ ត្រាំ៕	ប្រជាជនអាមេរិកដែលមានវ័យចាប់ពី ៦៥ឆ្នាំឡើងទៅ និងក្រុមអ្នកអភិរក្សនិយម គឺទំនងជាបានចែករំលែកព័ត៌មានក្លែងបន្លំ (Fake News) នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ច្រើនជាងមនុស្សវ័យក្មេងជាង ឬក្រុមអ្នកសេរីនិយម។ នេះបើយោងតាមការសិក្សាថ្មីមួយ ដែលបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃពុធទី ០៩ ខែមករា។
ខ្សែបម្រើ Njiva Rakotoharimalala ដែលកំពុងលេងឲ្យក្លិប Sukhothai FC មានមូលដ្ឋាននៅលីកកំពូលថៃបានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី១គ្រាប់ជួយម៉ាដាហ្គាស្កាមានពិន្ទុនាំមុខដាច់ក្នុងវគ្គជម្រុះពូល A ដែលមាន សេណេហ្គាល់ ស៊ូដង់ និង ហ្គីណេអេក្វាទ័រ។ ម៉ាដាហ្គាស្ការួមជាមួយសេណេហ្គាល់ដែលមាន១០ពិន្ទុដូចគ្នា ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួត៤លើកអាចបន្តទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រដោយស្វ័ប្រវត្តិ ដ្បិតនាំមុខពិន្ទុក្រុមលេខ៣ ហ្គីណេអេក្វាទ័ររហូត៧ពិន្ទុ ខណៈការប្រកួតសល់តែ២លើកទៀតប៉ុណ្ណោះ។ African Cup of Nations ឆ្នាំ២០១៩ ដែលកាម៉េរូនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ បានបន្ថែមក្រុមពី១៦ ទៅ២៤ក្រុមជាលើកដំបូងផងដែរ។ ក្រៅពីម៉ាដាហ្គាស្កា និងសេណេហ្គាល់ ទុយនេស៊ីហើយនិងអេហ្ស៊ីបក៏បានកៅអីស្វ័យប្រវត្តិផងដែរបន្ទាប់ពីមានពិន្ទុដាច់គេនៃវគ្គសន្សំពិន្ទុរៀងខ្លួន៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិម៉ាដាហ្គាស្កាមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់ប្រចាំទ្វីបអាហ្វ្រិក African Cup of Nations ជាលើកដំបូងតាមរយៈការយកឈ្នះហ្គីណេអេក្វាទ័រ ១-០ នៃវគ្គជម្រុះតាមពូល ក្នុងក្រុង Vontovorona ថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា។
ទម្រង់សិល្បៈចម្រុះទាំងនោះរួម ផ្នែកប្រកួតប្រជែងសមត្ថភាពយល់ដឹងលើវិស័យវប្បធម៌ ដែលជ័យលាភីលេខ១ ស្នាដៃល្អឆ្នើម បានទៅលើសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច។ ជ័យលាភីលេខ២ បានទៅលើសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា និងជ័យលាភីលេខ៣ បានទៅលើសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម។ ចំណែកផ្នែកស្នាដៃរបាំប្រពៃណីរបស់សិស្សកម្រិតមធ្យមសិក្សា ២៥រាជធានីខេត្ត ជ័យលាភីលេខ១ បានទៅលើរបាំ ដើមត្នោត មកពីក្រុមសិល្បៈសិស្សកម្រិតមធ្យមសិក្សាមកពីខេត្តស្ទឹងត្រែង ។ ជ័យលាភីលេខ២ បានទៅលើរបាំ "នំមេបាក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ជនជាតិស្អូច មកពីក្រុមសិល្បៈសិស្សកម្រិតមធ្យមសិក្សាមកពីខេត្តព្រះសីហនុ ។ ជ័យលាភីលេខ៣ បានទៅលើរបាំ ដំណាំម្រេច មកពីក្រុមសិល្បៈសិស្សកម្រិតមធ្យមសិក្សាមកពីខេត្តកំពត ។ រីឯផ្នែកស្នាដៃឈុតល្ខោនអប់រំរបស់សិស្សនិស្សិតកម្រិតឧត្តមសិក្សា ជ័យលាភីលេខ១ បានទៅលើ រឿង ការពារប្រសើរជាងព្យាបាល មកពីសាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រសុខាភិបាល ។ ជ័យលាភីលេខ២ បានទៅលើរឿង យុវជន យុវតី ដើម្បីបេតិកភណ្ឌ មកពីសាកលវិទ្យាល័យកម្ពុជា និងជ័យលាភីលេខ៣ បានទៅលើរឿង មាសទឹកដប់ សាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង ។ ដោយឡែកផ្នែកស្នាដៃរបាំសហសម័យខ្មែររបស់អង្គការ សមាគមសិល្បៈ ជ័យលាភីលេខ១ បានទៅលើ របាំ ភាពបញ្ច្រាស ក្រុមសិល្បៈច័ន្ទបូរី ។ ជ័យលាភីលេខ២បានទៅលើរបាំ ចំណង ក្រុមសិល្បៈប៊ីយ៉នដាន និងជ័យលាភីលេខ៣ បានទៅលើរបាំ ខ្ញុំអាចធ្វើបាន ក្រុមសិល្បៈអេពិកអាត ។ ផ្នែកស្នាដៃតែងនិពន្ធបទភ្លេងនិងទំនុកច្រៀង ជ័យលាភីលេខ១ បានលើលោក ចាន់ គិរី។ ជ័យលាភីលេខ២ បានទៅលើលោក ពៅ រដ្ឋា និងជ័យលាភីលេខ៣ បានទៅលើលោកស្រី យី ឆវ័ន្ត៕	ភ្នំពេញ ៖ សិល្បៈល្អឆ្នើម៤ទម្រង់ផ្សេងគ្នា ជាប់ជ័យលាភីលេខ១ ក្នុងទិវាវប្បធម៌ជាតិ៣មីនាលើកទី២១ ។ ជ័យលាភីសិល្បៈល្អឆ្នើមទាំងនោះ បានចម្រាញ់ចេញពីសិល្បៈបុរាណនិងប្រពៃណី រួមទាំងសហសម័យដែលមានស្នាដៃល្អៗជាច្រើនផ្សេងទៀត។
នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តអង់គេ្លសចាប់ផ្តើមការសាកល្បងមួយលើលទ្ធភាពដែលបុគ្គលធ្លាប់ឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ម្ដងហើយ អាចឆ្លងវីរុសលើកទីពីរឬយ៉ាងណា។ ក្នុងការធ្វើតេស្តនេះ អ្នកដែលសះស្បើយពីកូវីដ-១៩ នឹងត្រូវដាក់ឱ្យប្រឈមមុខនឹងវីរុស ក្នុងគោលដៅតាមដានការឆ្លើយតបរបស់ភាពសុំាផង និងតាមដានការចម្លងជាលើកទី២ផង។ កាលពីខែកុម្ភៈ អង់គ្លេសក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេលើពិភពលោកដែលចាប់ផ្តើមការសាកល្បងមួយដែលឱ្យអ្នកស្ម័គ្រចិត្តប្រឈមមុខការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ លើកដំបូង ដើម្បីស្រាវជ្រាវឱ្យបានស៊ីជម្រៅពីជំងឺដែលបណ្ដាលមកពីវីរុស SARs-Cov-2 ។ នាថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា អង់គ្លេស ក៏ចាប់ផ្ដើមការសិក្សាមួយទៀត ដោយលើកនេះគេសិក្សាពីលទ្ធភាពឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ លើកទីពីរ និងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំវិញម្ដង។ លោកស្រី Helen Mcshane អ្នកជំនាញផ្នែកវ៉ាក់សាំងនៃសាកលវិទ្យាល័យ Oxford ដែលដឹកនាំការសិក្សានេះ លើកឡើងថា លទ្ធផលដែលទទួលបានពីការពិសោធនឹងផ្ដល់ព័ត៌មានដើម្បីបង្កើនគុណភាពវ៉ាក់សាំង និងការព្យាបាលប្រសើរជាងមុន។ លោកស្រីបន្តថា វាក៏ជួយអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តដឹងថា អ្នកដែលធ្លាប់កើតជំងឺកូវីដ-១៩ អាចមានការការពារពីប្រព័ន្ធភាពស៊ាំឬអត់ ហើយបើមាន បានរយៈពេលប៉ុន្មានដែរ។ ការពិសោធ នេះនឹងជួយយើងឱ្យដឹងពីសកម្មភាពឆ្លើយតបរបស់ប្រព័ន្ធការពារប្រឆាំងនឹងការឆ្លងលើកទី២។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោកស្រី McShane ដែលត្រូវបានស្រង់សម្ដីដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ ការពិសោធនេះ ត្រូវបែកចែងជាពីរដំណាក់កាល។ នៅដំណាក់កាលដំបូង គេនឹងបង្កើតបរិមាណកម្រិតទាបបំផុតនៃវីរុសកូវីដ-១៩ ចាំបាច់សម្រាប់ចម្លងលើអ្នកស្ម័គ្រចិត្តប្រមាណ៥០ភាគរយ ដោយការចម្លងនេះ នឹងមានរោគសញ្ញាតិចតួច និងគ្មានសោះ។ ដំណាក់កាលទីពីរ ចាប់ផ្ដើមនៅរដូវក្ដៅខាងមុខ ដោយមានលក្ខខណ្ឌដដែល តែអ្នកចូលរួមផ្សេងគ្នា។ អ្នកចូលរួមក្នុងដំណាក់កាលដំបូងមាន៦៤នាក់ ដែលមានសុខភាពរឹងមាំ, មានវ័យចន្លោះ១៨-៣០ឆ្នាំហើយជាសះស្បើយពីជំងឺកូវីដ-១៩ យ៉ាងតិច៣ខែ។ ពួកគេ តម្រូវឱ្យឆ្លងវីរុស SARs-CoV-2 ទម្រង់ដើមម្តងទៀត។ ពួកគេ ត្រូវធ្វើចត្តាឡីស័កយ៉ាងហោចណាស់១៧ថ្ងៃ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យ។ បើចេញរោគសញ្ញា ពួកគេនឹងទទួលថ្នាំ Regeneron សម្រាប់ការព្យាបាល។ គួរបញ្ជាក់ថា ជាច្រើនទសវត្សគន្លងមកហើយ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តបានប្រើប្រាស់មនុស្សក្នុងការធ្វើពិសោធន៍ស្វែងយល់អំពីជំងឺផ្សេងៗដូចជា គ្រុនចាញ់ ផ្តាសាយ គ្រុនពោះវៀន និងអាសន្នរោគ ដើម្បីបង្កើនគុណភាពថ្នាំព្យាបាល និងវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងមេរោគទាំងនោះ៕	ដោយ៖ ឈួ ស៊ាវយីងជាវ
សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជានៅព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា នេះ បានដាក់លក់សំបុត្រចូលរួមទស្សនាការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិរវាងក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៧ឆ្នាំកម្ពុជាជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៧ឆ្នាំវៀតណាមហើយ។ ការប្រកួតដែលរៀបចំនាវេលាម៉ោង៦:៣០នាទីល្ងាចថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីអបអរខួបលើកទី៥០នៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាម។ សំបុត្រចូលរួមទស្សនាការប្រកួតនេះមានពីរប្រភេទ ក្នុងនោះកន្លែងមានដំបូលតម្លៃ១ម៉ឺនរៀល និងកន្លែងគ្មានដំបូលតម្លៃ៥ពាន់រៀល ដោយទស្សនិកជនអាចទិញសំបុត្រទាំងនេះនៅបរិវេណនៃពហុកីឡដ្ឋានជាតិ៕	សំបុត្រចូលរួមទស្សនាការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិរវាងក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៧ឆ្នាំកម្ពុជា ជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៧ឆ្នាំវៀតណាម នាល្ងាចថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិបានចាប់ផ្តើមលក់ហើយ។ សំបុត្រចូលរួមទស្សនាមានតម្លៃ១ម៉ឹនរៀល និង៥ពាន់រៀល ដែលមានដាក់លក់នៅបរិវេណពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។
នេះគឺជាសារឆ្លើយតបទៅលោក សម រង្ស៊ី។ ភ្ជាប់ជាមួយនឹងខ្លឹមសារសំណេរ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ក៏បានបង្ហាញអត្ថបទរបស់លោក សម រង្ស៊ី ដែលសរសេររៀបរាប់ចោទប្រកាន់លោកស្រី ប៊ុន សុថា ដែលជាម្ដាយមីង និងបានបង្ហោះរូបភាពដែលលោក ហ៊ុន ម៉ានី បានដឹកនាំក្រុមការងារទៅចូលរួមពិធីបុណ្យសពម្ដាយរបស់លោកស្រី ជូឡុង សូមួរ៉ា កាលពីឆ្នាំ២០១៦។ ពីក្នុងក្រុមអ្នកនយោបាយនៃអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គេបានឃើញលោក កឹម សុខា ចូលរួមគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធសពម្ដាយបង្កើតសម្ដេច ប៊ុន រ៉ានី និងក្រោយមក ក៏បានដឹកនាំប្រតិភូគោរពសពលោក ហ៊ុន ណេង ដែលជាតំណាងរាស្ត្រ និងជាបងប្រុសរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ផងដែរ។ ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ភរិយារបស់លោក កឹម សុខា បានដឹកនាំប្រតិភូគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធសពលោកស្រី ប៊ុន សុថា ដែលជាប្អូនស្រីរបស់សម្ដេច ប៊ុន រ៉ានី។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ក៏ធ្លាប់បានចូលរួមក្នុងពិធីបុណ្យសពលោក ជាម ចន្នី អតីតតំណាងរាស្ត្រនៃអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិផងដែរ។ នៅក្នុងសង្គមខ្មែរ ការរំលែកមរណទុក្ខគឺជាកាយវិការដែលត្រូវបានផ្ដល់តម្លៃយ៉ាងខ្លាំង ហើយដែលត្រូវបានកត់សម្គាល់អំពីសីលធម៌ សុជីវធម៌របស់បុគ្គល។ លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា ដែលជាអ្នកតាមដានសង្គមនយោបាយកម្ពុជាមួយរូបបានរំឭកថា ប្រទេសកម្ពុជាដែលជាប្រទេសបដិបត្តិព្រះពុទ្ធសាសនា តែផ្តល់តម្លៃដល់ការចែករំលែកសម្មានចិត្ត និងអធ្យាស្រ័យគ្នារវាងគ្នា ជាពិសេសនៅពេលដែលមានមរណភាព បើទោះជាពួកគេមានភាពរកាំរកូសនឹងគ្នាក៏ដោយ។ អ្នកវិភាគនយោបាយដដែលក៏បានកត់សម្គាល់ចំពោះគំនិតរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលបានសរសេរថា «មិនមែនអ្វីៗទាំងអស់ សុទ្ធតែជានយោបាយ» នោះដែរ។ សម្រាប់អ្នកវិភាគដដែលនេះ បើសិនជាអ្នកនយោបាយបន្តវេនអាចបង្កើត និងពង្រឹងវប្បធម៌នៃការអធ្យាស្រ័យ ខន្តី ពួកគេនឹងទទួលបានការគាំទ្រពីសាធារណជន៕	ក្រោយចប់ពិធីបុណ្យសពរបស់ម្ដាយមីង ទើបលោក ហ៊ុន ម៉ានី បញ្ចេញប្រតិកម្មចំពោះលោក សម រង្ស៊ី។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ខែកុម្ភៈនេះ មុននឹងលោកចាកចេញជាមួយប្រតិភូជាន់ខ្ពស់របស់រដ្ឋាភិបាលទៅបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសចិន លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានបង្ហោះសារនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកដែលគេអាចអានបានយ៉ាងដូច្នេះ៖«ពេលគ្រួសារគេមានទុក្ខ ខ្ញុំ តំណាងអោយក្រុមគ្រួសារខ្ញុំ បានចូលរួមគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធ និងរំលែកទុក្ខ។ តែពេលក្រុមគ្រួសារខ្ញុំមានទុក្ខ គេប្រមាថ និងយកចំណេញនយោបាយ។»។ លោក ម៉ានី បានសរសេរបញ្ជាក់ទៀតថា៖«វប្បធម៌ សីលធម៌ សាសនា និងទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី ជាអ្វីដែលក្រុមគ្រួសារខ្ញុំប្រកាន់ខ្ជាប់។ មិនមែនអ្វីៗ សុទ្ធតែនយោបាយនោះទេ។»។
នេះជាការឈ្នះពានស្រោមដៃមាស លើកដំបូងរបស់អ្នកចាំទីសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញចាប់តាំងពីរូបគេផ្លាស់មកកាន់ទឹកដី Old Trafford កាលពីឆ្នាំ២០១១ ជាមួយការបង្ហាញខ្លួន៣០០ប្រកួតឲ្យបិសាចក្រហមរួចមកហើយ។ ក្នុងការបង្ហាញខ្លួននៅលីកកំពូលអង់គ្លេសទាំង ៣៧ប្រកួតរដូវកាលនេះ De Gea អាចការពារពីការស៊ុតបញ្ចូលទីរហូត១៨ លើក នាំមុខអ្នកចាំទី Ederson របស់ Manchester City ដែលធ្វើបាន១៦ដង ដើម្បីទទួលបានពានស្រោមដៃមាសប្រចាំរដូវកាល ២០១៧-២០១៨ ។ អតីតអ្នកចាំទី Atlético Madrid បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ MUTV ថា៖«ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ល្អ ព្រោះនេះជាពានរង្វាន់ស្រោមដៃមាសដំបូងរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំពិតជារីករាយណាស់ ហើយនេះមានន័យថាយើងការពារយ៉ាងល្អនៅក្នុងលីករដូវកាលនេះ ខ្ញុំរីករាយចំពោះស្នាដៃរបស់ខ្ញុំរួមទាំងក្រុមផងដែរ។ ពាននេះគឺសម្រាប់មិត្តរួមក្រុមទាំងអស់គ្នា មិនមែនសម្រាប់ខ្ញុំតែម្នាក់នោះទេ»។ លើសពីនេះទៀតនោះអ្នកចាត់ការទូទៅ Jose Mourinho ក៏បានសរសើរអ្នកចាំទីរបស់ខ្លួនផងដែរដោយនិយាយថា៖« De Gea ពិតជាអស្ចារ្យណាស់។ ពានស្រោមដៃមាសពិតជាសមនឹងគាត់ និងក្រុមទាំងមូល ហើយការសម្រេចផ្តល់ពានអ្នកចាំទីល្អបំផុតនៅ Premier League រដូវកាលនេះគឺពិតជាត្រឹមត្រូវណាស់»។ ក្រៅពី Golden Glove អ្នកចាំទីវ័យ២៧ឆ្នាំរូបនេះ ក៏បានឈ្នះពានជាច្រើនទៀតដែរក្នុងរដូវកាលនេះ ដូចជាពានរង្វាន់កីឡាករឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ (បួនឆ្នាំជាប់គ្នា) និងពាន Sir Matt Busby Player of the Year ជាដើម៕	David De Gea អ្នកចាំទីដៃស្អិតរបស់ Manchester United ឈ្នះពានរង្វាន់ស្រោមដៃមាស (Golden Glove) នៃក្របខណ្ឌ Premier League ប្រចាំរដូវកាល ២០១៧-២០១៨។ នេះបើតាមគេទំព័រផ្លូវការរបស់ Man Utd។
ស្ថានភាពបែបនេះ នឹងធ្វើឱ្យបណ្តានៅតំបន់វាលទំនាប ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បាត់ដំបង សៀមរាប ពោធិ៍សាត់ កំពង់ឆ្នាំង កំពង់ធំ កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ ព្រៃវែង ស្វាយរៀង កណ្តាល តាកែវ និងភ្នំពេញអាចមានភ្លៀងធ្លាក់ ជា មួយផ្គររន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់ គ្របដណ្តប់លើ ផ្ទៃដី៣៥ភាគរយ ចាប់ពីថ្ងៃទី២២ ដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា។ នៅតំបន់វាលទំនាប សីតុណ្ហភាព មធ្យមអប្បបរមា ២៣អង្សា និងសីតុណ្ហភាពមធ្យមអតិបរមា ៣១អង្សា។ ខ្យល់បក់ ពីទិសនិរតី និងទិសបស្ចិម មានល្បឿនមធ្យម ៤,៥០ម៉ែត្រ ក្នុងមួយវិនាទី។ នេះបើតាមក្រសួងធនធានទឹក។ ចំណែកបណ្តាខេត្តនៅតំបន់ខ្ពង់រាប រួមមានកំពង់ស្ពឺ ប៉ៃលិន ឧត្តរ មានជ័យ ព្រះវិហារ ស្ទឹងត្រែង ក្រចេះ រតនគិរី មណ្ឌលគិរី តំបន់ជួរភ្នំក្រវាញ និងជួរភ្នំដងរែក អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ ជាមួយផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់ គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៥០ភាគរយ។ នៅតំបន់នេះ នឹងមាន សីតុណ្ហភាពមធ្យម អប្បបរមា ២៣អង្សា និងសីតុណ្ហភាពមធ្យម អតិបរមា៣១អង្សា។ ខ្យល់បក់មកពីទិសនិរតី និងទិសបស្ចិមមានល្បឿនមធ្យម ៦,៥០ ម៉ែត្រក្នុងមួយវិនាទី។ បើតាមក្រសួងធនធានទឹក រីឯខេត្តកោះកុង ព្រះសីហនុ កំពត កែប និងជួរភ្នំបូកគោ ដែលស្ថិតនៅតំបន់សមុទ្រ អាចមាន ភ្លៀងធ្លាក់ជាមួយផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់ គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី១៥ភាគរយ។ ទន្ទឹម នឹងនេះ រលកសមុទ្រមានកម្ពស់មធ្យមអប្បបរមា ១,៥០ម៉ែត្រ និងកម្ពស់មធ្យម អតិបរមា២,៥០ម៉ែត្រ ។ នេះបើតាមក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម៕	កម្ពុជា នឹងមានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងក្របខណ្ឌទូទាំងប្រទេស ពីថ្ងៃទី២២-២៤ ខែកក្កដា ដោយសារឥទ្ធិពលព្យុះចំនួន២ គឺព្យុះទី៤ឈ្មោះ«ព្រះពិរុណ» និងព្យុះ«Gaemi» ដែលគ្របដណ្តប់លើ សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ បើតាមសេចក្តីជូនដំណឹង របស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ព្យុះទាំង២នេះ នៅមានឥទ្ធិពលលើសមុទ្រ Andaman ភាគកណ្តាល និងខាងកើតឈូងសមុទ្រថៃ កម្ពុជា និងភាគកណ្តាលនៃអាងទន្លេមេគង្គ ដែលបណ្តាលឱ្យរបបខ្យល់មូសុងនិរតី មានឥទ្ធិពលមកលើកម្ពុជា។
ទោះបីយកបានជ័យជម្នះដ៏សំខាន់ក្នុងទឹកដី Old Trafford ក្តី តែលោក Erik ten Hag ដែលជាអ្នកចាត់ការក្រុម នៅតែបង្ហាញបំណងស្វែងរកខ្សែប្រយុទ្ធដើម្បីមកជំនួសតំណែង Ronaldo នៅក្នុងទីផ្សារដោះដូរនាពេលខាងមុខ។ ភាពមិនប្រាកដប្រជារបស់ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ៣៧ឆ្នាំ មកកាន់ទឹកដី Old Trafford លើកទីពីរ បានឈានដល់ទីបញ្ចប់មុនពេលព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022 មកដល់ បន្ទាប់ពីរូបគេបានធ្វើកិច្ចសម្ភាសន៍មួយដោយបានរិះគន់ទៅកាន់លោក Ten Hag និងម្ចាស់ក្លិប។ ចាប់តាំងពីអ្នកចាត់ការសញ្ជាតិហូឡង់មកដឹកនាំ ឥទ្ធិពល Ronaldo ហាក់ធ្លាក់ចុះរួចទៅហើយ។ Rashford បានក្លាយជាកីឡាករម្នាក់ដែលបានប្រែប្រួលនៅទម្រង់លេងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Ten Hag ហើយរូបគេក៏ត្រូវក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេសកោះហៅសម្រាប់ការប្រកួត World Cup។ កីឡាករវ័យ ២៥ឆ្នាំធ្វើបានយ៉ាងល្អជាមួយទម្រង់លេងនៅ World Cup មុនពេលវិលត្រលប់មកបង្ហាញឥទ្ធិពលគេម្តងទៀតនៅ Premier League។ តាមសម្តីលោក Ten Hag ក្នុងសន្និសីទកាសែត ក្រោយចប់ការប្រកួត បាននិយាយដូច្នេះថា៖«កីឡាកររបស់យើងពិតជាលេងបានយ៉ាងល្អនៅក្នុង World Cup ខ្ញុំសប្បាយចិត្តដែលបានឃើញពួកគេលេងពេលនោះ ហើយពេលនេះពួកគេបន្តធ្វើបានល្អបន្ថែមទៀត។ ពួកគេត្រូវតែរក្សាកម្រិតដ៏ល្អបែបនេះបន្តទៅមុខទៀត ដើម្បីការបង្កើនសមត្ថភាពក្រុមពីមួយប្រកួតទៅមួយប្រកួតទៅមុខ។»។ ចំណែកតោខៀវ Chelsea ក៏ទទួលបានជ័យជម្នះខ្លួនឡើងវិញក្នុងការប្រកួតក្របខណ្ឌ Premier league នាទឹកដីកីឡដ្ឋាន Stamford Bridge ឈ្នះលើ AFC Bournemouth លទ្ធផល ២-០។ Chelsea រកបានជ័យជម្នះលើកដំបូង ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ។ ក្រុមតោខៀវនេះ បានរងបរាជ័យ៤លើកជាប់គ្នា មុនពេលបាល់ទាត់ពិភពលោកមកដល់។ ជ័យជម្នះ ២គ្រាប់ធ្វើបានដោយកីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធ Kai Havertz និង Mason Mount ដែលបានស៊ុតបំប៉ោងសំណាញ់ទីតាំងពីវគ្គទីមួយ ដែលជាការបង្ហាញទម្រង់លេងដ៏អស្ចារ្យរបស់ក្រុម Chelsea ទាំងមូល។ Chelsea រកបាន ៣ពិន្ទុពី Bournemouth ដោយរំកិលខ្លួនឡើងមកកាន់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៨ ក្នុងតារាង។ សម្រាប់ Bournemouth នេះជាបរាជ័យលើកទី៤ ជាប់គ្នាសម្រាប់ពួកគេក្នុងចំណោម ៥ប្រកួតចុងក្រោយនៃ Premier League ហើយបន្តស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ១៤ មាន ១៦ពិន្ទុក្នុងដៃ។ «នៅវគ្គទីមួយទម្រង់លេងក្រុមពិតជាធ្វើបានល្អ កីឡាករបង្ហាញអាកប្បកិរិយាដ៏អស្ចារ្យក្នុងការប្រកួត នេះជាការបោះជំហ៊ានថ្មីមួយបន្ថែមទៀតសម្រាប់យើងជាក្រុមមួយ។»។ លោក Graham Potter គ្រូបង្វឹកក្រុម Chelsea ដែលកំពុងតែមានបន្ទុកដ៏ធំនៅលើស្មារបាននិយាយក្នុងសន្និសីទកាសែតបែបនេះ៕	ក្រុម Manchester United ចាប់ផ្តើមជីវិតថ្មីដោយភាពវិជ្ជមានក្នុងការប្រកួត គ្មានវត្តមានខ្សែប្រយុទ្ធ Cristiano Ronaldo ខណៈខ្សែប្រយុទ្ធជំនាន់ក្រោយ Marcus Rashford និង Anthony Martial និង Fred បានបង្ហាញសមត្ថភាពដ៏អស្ចារ្យឡើងវិញ ដោយស៊ុត ៣-០ យកឈ្នះលើ Nottingham Forest។ រីឯ Chelsea វិលត្រលប់មកកាន់ជ័យជម្នះឡើងវិញ ដោយយកឈ្នះ Bournemouth ២-០។
លោក យឹម សុវណ្ណ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នឹងចេញសេចក្តីអំពាវនាវ ទៅកាន់អ្នកគាំទ្រទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស ដើម្បីសុំជំនួយផ្នែកថវិកា យកទៅធ្វើស្លាក ឬក៏ហៅថាផ្ទាំងផ្សព្វផ្វាយថ្មីរបស់គណបក្ស។ បើតាមលោក យឹម សុវណ្ណ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានប៉ាន់ស្មានរួចហើយថា ការផ្លាស់ប្តូរស្លាកគណបក្សនៅទូទាំងប្រទេស គឺត្រូវចំណាយថវិកាប្រហែលជាកន្លះដុល្លារ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា មិនមែនត្រឹមតែអ្នកគាំទ្រនោះទេ សូម្បីសកម្មជន មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ឥស្សរជននយោបាយ និងថ្នាក់ដឹកនាំទាំងអស់ក្នុងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏ត្រូវតែចូលរួមជាថវិកាដែរ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរូបនេះ បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ៖«ខ្ញុំ យល់ថា ដើម្បីឈានទៅរកការផ្លាស់ប្តូរនៅឆ្នាំ២០១៨បាន ទាល់តែយើងទាំងអស់គ្នា រួមដៃគ្នា ស្រុះគ្នា ហើយចូលរួមធ្វើទាំងអស់គ្នា។ យើង ត្រូវការការលះបង់ធំណាស់។ ឲ្យយើងធ្វើម៉េច បើវាអ៊ីចឹងទៅហើយ បើគេធ្វើបាបយើងទៅហើយ។ យើងមានតែអត់ធ្មត់ នឹងតស៊ូទៅមុខ ប៉ុណ្ណោះ»។ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មានរូបព្រះអាទិត្យ ជាសញ្ញាសម្គាល់ (Logo)។ ប៉ុន្តែ សា្លករបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលបានលើកតាំងនៅទូទាំងប្រទេស បានដាក់រូបព្រះអាទិត្យ និងរូបលោក សម រង្ស៊ី ឈរកាន់ដៃជាមួយឯកឧត្តម កឹម សុខា។ ដោយសារលោក សម រង្ស៊ី ដែលជាប់បណ្តឹងជាច្រើនពីសំណាក់សកម្មជននិងមេដឹកនាំគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ត្រូវបានតុលាការ កាន់ក្តីឲ្យក្លាយជាអ្នកទោស គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវបង្ខំចិត្តដករូបលោក សម រង្ស៊ី ដែលឈរកាន់ដៃជាមួយឯកឧត្តម កឹម សុខា ចេញពីស្លាកគណបក្ស។ មិនត្រឹមតែរូបលោក សម រង្ស៊ី នោះទេ តែគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏សម្រេចដករូបលោក កឹម សុខា ចេញផងដែរ។ ដូច្នេះ អំណឹះតទៅ សា្លកគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនៅទូទាំងប្រទេស នឹងមានត្រឹមតែរូបព្រះអាទិត្យ ប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនមានរូបលោក សម រង្ស៊ី និងឯកឧត្តម កឹម សុខា ទៀតឡើយ។ ការសម្រេចចិត្តដករូបចេញបែបនេះ ក៏ព្រោះតែមាត្រាថ្មីនៃច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ ដែលត្រូវបានសរសេរបន្ថែម ដោយតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ហើយទើបនឹងចូលជាធរមាន តម្រូវយ៉ាងដូច្នេះ។ មាត្រាថ្មីនៃច្បាប់ស្តីគណបក្សនយោបាយ មានចែងបែបនេះថា៖«គ្រប់គណបក្សនយោបាយ មិនត្រូវប្រើប្រាស់សារជាសំឡេង រូបភាព ឯកសារជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ឬសកម្មភាពរបស់ទណ្ឌិត ដែលជាប់ទោសពីបទឧក្រិដ្ឋឬបទមជ្ឈិម ដើម្បីជាប្រយោជន៍នយោបាយ សម្រាប់គណបក្សរបស់ខ្លួន។ គណបក្សនយោបាយ មិនត្រូវយល់ព្រមដោយចំហ ឬដោយតុណ្ហីភាព [ភាពស្ងៀមស្ងាត់] ឬឃុបឃិតជាមួយទណ្ឌិត ឲ្យធ្វើសកម្មភាពណាមួយ ដើម្បីប្រយោជន៍នយោបាយ សម្រាប់គណបក្សរបស់ខ្លួន។ បើគណបក្សណា បានប្រព្រឹត្តនូវទង្វើទាំងនេះ តុលាការ អាចរំលាយគណបក្សនោះ»។ តំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជាអ្នកផ្តួចផ្តើមក្នុងការសរសេរមាត្រាបន្ថែម នៅក្នុងច្បាប់ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ។ ហើយការចាប់ផ្តើមសរសេរមាត្រាបន្ថែមនេះ គឺបន្ទាប់ពីសម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានស្នើឡើង។ រីឯ តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានបរាជ័យក្នុងការប្រឆាំងនឹងតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបានសរសេរមាត្រាថ្មីខាងលើ៕	ភ្នំពេញ៖ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវចំណាយថវិកាប្រហែលជា កន្លះលានដុលា្លរឯណោះ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរស្លាកគណបក្សថ្មី នៅទូទាំងប្រទេស។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក យឹម សុវណ្ណ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។
បើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរដ្ឋចិន Xinhua លោកឧត្តមនាវី តុង ជុន អាយុ៦២ឆ្នាំ ត្រូវបានតែងតាំងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនៃគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃសភាប្រជាជនចិនដែលទើបបញ្ចប់សម័យប្រជុំរបស់ខ្លួន។ តំណែងរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិចិន ស្ថិតនៅទំនេរតាំងពីខែតុលា បន្ទាប់ពីលោក លី សាងហ្វូ ត្រូវបានដកតំណែង។ ខណៈរដ្ឋាភិបាលប៉េកាំងមិនបញ្ជាក់មូលហេតុ លោក លី ដែលបាត់មុខជាច្រើនសប្ដាហ៍មុនការប្រកាសដកតំណែង ទំនងស្ថិតក្រោមការស៊ើបអង្កេតជុំវិញករណីពុករលួយក្នុងជួរយោធា។ លោក តុង ជាអតីតមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងទឹកចិន ដែលទើបត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរតំណែងថ្មីៗនេះដែរ។ លោកធ្លាប់កាន់ការងារជាមេបញ្ជាការរងនៃកងនាវាចរសមុទ្រខាងកើតចំណុះទីបញ្ជាការភូមិភាគខាងកើត ដែលជាកម្លាំងសំខាន់ក្នុងការប្រយុទ្ធដណ្ដើមកោះតៃវ៉ាន់។ លោកក៏បានបម្រើការជាមេបញ្ជាការរងនៃបញ្ជាដ្ឋានការភូមិភាគខាងត្បូងដែលធ្វើប្រតិបត្តិការនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ទីដែលចិនមានជម្លោះជាមួយប្រទេសមួយចំនួននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ថែមទៀត។ បទពិសោធលើបញ្ហាក្ដៅទាំង២នេះ នឹងជួយលោក តុង ក្នុងការងារជាប្រមុខការពារជាតិចិនមិនខាន។ នេះក៏ព្រោះរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិចិន ត្រូវជជែកតទល់ជាមួយសមភាគីចិនដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជម្លោះលើកោះតៃវ៉ាន់ និងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ នៅចិន រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិ ទទួលបន្ទុកលើកិច្ចការសាធារណៈ ឬការងារការទូតផ្នែកយោធា និងមិនកាន់កាប់អំណាចបញ្ជាទ័ពឡើយ ដោយអំណាចនេះស្ថិតក្រោមរចនាសម្ព័ន្ធគណៈយោធាមជ្ឈិមដែលមានប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង ជាប្រធាន។ ការតែងតាំងលោក តុង ជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថ្មីនេះ ក៏នាំឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលដែរ។ កន្លងមក អ្នកដែលត្រូវជំនួសលោក លី សាងហ្វូ ដែលត្រូវដកតំណែងនោះ ត្រូវរំពឹងថា ជាប្រធានសេនាធិការចម្រុះគណៈយោធាមជ្ឈិម លោក លី ចិនលី ឯណោះទេ។ លោក លី ចិនលី ទើបជជែកតាមទូរស័ព្ទលើកដំបូងជាមួយសមភាគីអាម៉េរិកកាលពីសប្ដាហ៍មុន៕	អតីតមេទ័ពជើងទឹកចិន នាយឧត្តមនាវី តុង ជុន (Dong Jun) ត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិថ្មី ដោយបំពេញកន្លែងដ៏សំខាន់ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលក្រោយការបញ្ចប់តំណែងរដ្ឋមន្រ្តីចាស់ លី សាងហ្វូ (Li Shangfu) កាលពីខែតុលា។
ការប្រកួតកីឡាសិស្សឧត្តមសិក្សា និងមធ្យមសិក្សា ឆ្នាំ២០២៤ នឹងប្រព្រឹត្តទៅពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ ២៦ ខែឧសភា ក្នុងក្រុងភ្នំពេញ ដោយមាន១៣ប្រភេទកីឡា លើ១០៣វិញ្ញាសា។ កីឡាទាំង១៣ប្រភេទរួមមាន៖ កីឡាបាល់ទាត់, បាល់ទះ, បាល់បោះ, គុនដាវ, ប៉េតង់, ហែលទឹក, វាយកូនឃ្លីលើតុ, តេក្វានដូ WT, តេក្វាន់ដូ ITF, ការ៉ាតេ, វាយសី, អត្តពលកម្ម និង ស៊ីប៉ាក់តាក្រ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំជាមួយសហព័ន្ធជាតិពាក់ព័ន្ធកីឡាទាំង១៣ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិកាគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកកម្ពុជា (NOCC) និង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានស្នើរសុំឱ្យសមាជិកសហព័ន្ធកីឡាជាតិទាំងអស់ សហការគ្នាឱ្យបានល្អ ដើម្បីរៀបព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអន្តរជាតិ និងថ្នាក់ជាតិឱ្យបានប្រសើរ ស្របតាមគោលដៅលើកកម្ពស់វិស័យកីឡា ពង្រឹង និងពង្រីកសមត្ថភាពកីឡាករ-ការិនី និងមន្រ្តីមន្រ្តីបច្ចេកទេសរបស់ខ្លួន។ គោលបំណងចម្បងនៃការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដើម្បីឱ្យសិស្សា នុសិស្ស ដែលស្រឡាញ់វិស័យកីឡាឱ្យមានឱកាសបានចូលរួមប្រកួត ប្រជែង ពង្រឹងកាយសម្បទាមាំមួន និងជៀសផុតពីអំពើអសកម្មផ្សេងៗនៅក្នុងសង្គម។ សិស្សនិស្សិត ដែលចូលរួមក៏អាចនឹងមានឱកាសក្លាយជាកីឡាករ កីឡាការិនី ជម្រើសជាតិកម្ពុជា នាពេលអនាគតផងដែរ។ នាឱកាសនោះដែរ លោក ហួត សេងទ្រី ប្រធាននាយកដ្ឋានរៀបចំ និងគ្រប់គ្រងព្រឹត្តិការណ៍កីឡា បានបញ្ជាក់ថាការចុះឈ្មោះរបស់សកលវិទ្យាល័យដែលចូលរួមការប្រកួតកីឡាសិស្សឧត្តមសិក្សា និងមធ្យមសិក្សាបច្ចេកទេសថ្នាក់ជាតិ ឆ្នាំ២០២៤ បានបញ្ចប់ហើយនៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ដោយក្នុងនោះ មានគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាចំនួន៤៧ ចូលរួមប្រកួតប្រជែង។ ចំណោម៤៧គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានោះ មានប្រតិភូ គ្រូបង្វឹក កីឡាករ កីឡាការិនីចូលរួមសរុប ១៧៦៤នាក់ ដែលនឹងត្រូវប្រកួតប្រជែងក្នុង១៣ប្រភេទកីឡា លើ ១០៣វិញ្ញាសា៕	៤៧គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា ដែលមានប្រតិភូ គ្រូបង្វឹក កីឡាករ កីឡាការិនីចូលរួមសរុប ១៧៦៤នាក់ នឹងចូលរួមប្រជែងមេដាយក្នុងការប្រកួតកីឡាសិស្សឧត្តមសិក្សា និងមធ្យមសិក្សាបច្ចេកទេសថ្នាក់ជាតិ ឆ្នាំ២០២៤។
ទិន្នន័យដែលបានចេញផ្សាយដោយរដ្ឋាភិបាលចិនបង្ហាញថា ការកាន់កាប់មាសរបស់ PBOC នៅចុងខែមីនាបានកើនឡើងដល់ ៧២,៧៤លានអោនស៍ (២២៦៣តោន) បើធៀបនៅក្នុងខែកុម្ភៈ ដែលមានចំនួន ៧២,៥៨លានអោនស៍ (២២៥៧តោន) ។ តម្លៃនៃទុនបម្រុងមាសបានកើនឡើងពី ៤៨,៦៤ពាន់លានដុល្លារដល់ ៦១,០៧ពាន់លានដុល្លារ។ លោក Krishan Gopaul អ្នកវិភាគជាន់ខ្ពស់នៅក្រុមប្រឹក្សាមាសពិភពលោក (WGC) បាននិយាយថា ៖« ចិនបានបន្ថែមមាសទៅក្នុងទុនបម្រុងរបស់ខ្លួនសម្រាប់រយៈពេល ១៧ខែជាប់ៗគ្នា។ នេះជាការពង្រឹងទស្សនៈរបស់យើងដែលថាធនាគារកណ្តាលនៅតែមានទំនុកចិត្តលើមាស ហើយបន្តមើលឃើញតម្លៃរបស់វា»។ នៅឆ្នាំ ២០២៣ ធនាគារ PBOC ក៏ជាអ្នកទិញមាសផ្លូវការធំជាងគេក្នុងតំបន់ដែរ ចំនួន ៧,២៣លានអោនស៍ (២២៤,៩តោន) ដែលជាទំហំធំបំផុតប្រចាំឆ្នាំ បើគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៧មក។ នៅលើពិភពលោក តម្រូវការរបស់ធនាគារកណ្តាលបានទិញមាសចំនួន ១០៣៧,៤តោន កាលពីឆ្នាំមុន។ ចាប់ពីដើមឆ្នាំមក ក្រៅពីចិន មានធនាគារកណ្តាលតួកគី ឥណ្ឌា កាហ្សាក់ស្ថាន និងបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងកើតមួយចំនួន ក៏បានទិញមាសទុកបម្រុងដែរ។ តម្លៃមាស Spot បានកើនឡើង ៩,៣ភាគរយក្នុងខែមីនា ដែលជាការកើនឡើងប្រចាំខែខ្លាំងបំផុត ចាប់តាំងពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ បើទោះបីជាប្រាក់ដុល្លាររឹងមាំ និងការកើនឡើងអត្រាការប្រាក់នៅអាម៉េរិកក៏ដោយ។ តម្លៃនៃលោហៈ នៅតែបន្តកើនឡើងដល់ ២៣៥៣,៧៩ ដុល្លារក្នុងមួយអោនស៍ នៅក្នុងការជួញដូរ ៧វគ្គចុងក្រោយ នៅថ្ងៃទី ៨ ខែមេសា។ ១អោនស៍ មានចំនួនប្រមាណ ២៨,៣៤ក្រាម។ លោក Bart Melek ប្រធានយុទ្ធសាស្រ្តទំនិញនៅក្រុមហ៊ុនហិរញ្ញវត្ថុ TD Securitie បាននិយាយថា តម្លៃមាសបានកើនឡើង ដោយសារការរំពឹងទុករបស់ទីផ្សារ ដែលធនាគារកណ្តាលអាម៉េរិក (Fed) នឹងកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់នៅក្នុងខែមិថុនា ទោះបីជាទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនេះ នៅតែរឹងមាំក៏ដោយ។ លោក Melek បានបន្ថែមថា ៖« ការទិញមាសរបស់ធនាគារកណ្តាល និងភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយក៏ជាកត្តាគាំទ្រតម្លៃមាសកើនឡើងដែរ»។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន Reuters៕	ធនាគារកណ្តាលរបស់ចិន (PBOC) បានទិញមាសជាង ៥តោនកាលពីខែមីនា។ នេះបើយោងតាមក្រុមប្រឹក្សាមាសពិភពលោក (WGC) ។
អវត្តមាននៃលំហូរឈាមមិនគ្រប់គ្រាន់នេះបង្ករឱ្យរាង្គកាយខ្វះ អុកស៊ីហ្សែន គ្លុយកូស និងសារធាតុខនិជដែលសំខាន់ផ្សេងៗទៀត ដែលក្នុងរយៈពេលយូរ សាច់ដុំនឹងកាន់តែចុះខ្សោយ ហើយសរីរាង្គផ្សេងទៀតនឹងក្លាយទៅជាមិនអាចដំណើរការបានប្រក្រតី។ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ជំងឺខ្សោយបេះដូងគឺ ជាប្រភេទជំងឺបេះដួងម្យ៉ាង ដែលជាបញ្ហាមួយ បង្ករឡើងដោយលំហូរឈាមទៅកាន់រាង្គកាយមិនគ្រប់គ្រាន់។ ជាទូទៅ វាកើតឡើងនៅពេលសាច់ដុំបេះដូងចុះខ្សោយ ខូច ឬក្រាស់ខុសធម្មតា។ ដូច្នេះហើយវាមិនមានសមត្ថភាពក្នុងការច្របាច់ឈាមឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទៅកាន់សរីរាង្គនិងសាច់ដុំផ្សេងៗ។
«បន្ទាប់ពីដំណើរការអស់ពេល២៤ឆ្នាំ និង១៥ថ្ងៃ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបំផ្លាញកាសែតខេមបូឌា ដេលី ដែលជាផ្នែកមួយពិសេសនៃសេរីភាពសារព័ត៌មានរបស់កម្ពុជា»។ នេះជាការប្រកាសរបស់កាសែតខេមបូឌា ដេលី នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា។ កាសែតមួយនេះបញ្ជាក់ថា ការគំរាមចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ដើម្បីបិទអង្គភាពរបស់ខ្លួន ការបង្កកគណនី និងការកាត់ទោសម្ចាស់ថ្មីចំពោះទង្វើរបស់ម្ចាស់ចាស់ កាសែតខេមបូឌា ដេលី នឹងបិទការបោះផ្សាយចាប់ពីថ្ងៃទី៤ ខែសីហា។ សេចក្ដីការប្រកាសព័ត៌មានខាងលើបន្តថា ក្រុមហ៊ុន The Bernard Krisher Jimusho Co. ដែលមាន លោកស្រី Deborah Krisher-Steele ជាម្ចាស់ បានទិញទ្រព្យសម្បត្តិនៃកាសែតខេមបូឌា ដេលី នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ ពីលោក Bernard Krisher ។ ក្រុមហ៊ុននេះនឹងប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងនេះទៅឲ្យលោក Bernard Krisher ហើយនឹងរំលាយខ្លួនចោលតែម្ដង។ បើតាមការប្រកាសព័ត៌មានដដែល លោក Bernard Krisher អះអាងដាច់ខាតថា លោករកស៊ីនៅកម្ពុជាដោយស្របច្បាប់ ហើយលោកស្នើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាដាក់ទោសលោក បើលោករកស៊ីខុសច្បាប់មែន។ ក្នុងករណីត្រូវបានកាត់ទោស លោកនឹងត្រឡប់មកកាន់កម្ពុជាវិញ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍នេះបញ្ជាក់ថា៖ «ជម្លោះផ្លូវច្បាប់អាចកើតឡើងរវាងអគ្គនាយកពន្ធដារ និងម្ចាស់កាសែតខេមបូឌា ដេលី ជុំវិញរយៈពេលដែលពន្ធត្រូវប្រមូល និងទំហំទឹកប្រាក់សរុប។ តាមដំណើការធម្មតា បញ្ហានេះ អាចត្រូវបានដោះស្រាយ បន្ទាប់ពីមានការធ្វើសវនកម្ម និងការចរចាឯកជន។ ជំនួសមកវិញ កាសែតខេមបូឌា ដេលី បែរជាក្លាយជាគោលដៅនៃការពិន័យពន្ធដ៏ច្រើន និងរងការវាយប្រហារពីព័ត៌មានបែកធ្លាយ ក៏ដូចជាសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មិនត្រឹមត្រូវពីសំណាក់អគ្គនាយករដ្ឋពន្ធដារ និងការវាយប្រហារជាសាធារណៈពីសំណាក់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល មុនការធ្វើសវនកម្មទៅវិញ»។ កាសែតខេមបូឌា ដេលី ក៏បានចាត់ទុកការចោទប្រកាន់ខ្លួនថា ជាចោរ ជារឿងគ្មានមូលដ្ឋាន និងជាការមើលងាយ។ ឯយុទ្ធនាការនៃការបែកធ្លាយព័ត៌មាន គឺជារឿងគ្មានវិជ្ជាជីវៈ និងខុសច្បាប់ទៀតផង។ កាសែតខេមបូឌា ដេលី ក៏បានអរគុណអ្នកទស្សនា និងអ្នកផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មលើកាសែតរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាបុគ្គលិកទាំងអស់ដែរ៕	កាសែតខេមបូឌា ដេលី បានប្រកាសថា ខ្លួននឹងឈប់បោះពុម្ភផ្សាយកាសែតរបស់ខ្លួនទៀតហើយ។ ការប្រកាសនេះ ធ្វើឡើយតែមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ មុនការកំណត់ឲ្យបង់ពន្ធជាង៦លានដុល្លារនៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់កាសែតខេមបូឌា ដេលី នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា។
កីឡាចំបាប់បែបប្រពៃណីរបស់ប្រទេសហ្សកហ្ស៊ីដែលមានឈ្មោះថា Chidaoba និងមានអាយុកាលរាប់សតវត្សរ៍មកហើយនោះ ត្រូវបានភ្នាក់ងារវប្បធម៌ និងវិទ្យាសាស្ត្ររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិប្រកាសនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំក្នុងប្រទេសម៉ូរីសថាសិល្បៈក្បាច់គុនរបស់អតីតសូវៀតមួយនេះត្រូវបញ្ចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់ខ្លួន។002 ហ្សកហ្ស៊ីជាប្រទេសភ្នំតូចដែលសម្បូរទៅដោយវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនេះ ក៏បានចុះបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីចំនួនបីរួចមហើយដែលរួមមានរបៀបនៃការសរសេតួរអក្សចំនួនបីរបស់ខ្លួន រួមទាំងចម្រៀង និងបច្ចេកទេសផលិតស្រាពិសេសដោយប្រើពាងធ្វើពីដីហើយរក្សាទុកនៅក្រោមដី។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះដែរ អង្គការយូណេស្កូក៏បានប្រកាសពីការបញ្ចូលកីឡាចំបាប់ប្រពៃណី Ssireum/Ssirum ក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ ក្រោយការស្នើសុំរួមគ្នារបស់កូរ៉េខាងត្បូង និងកូរ៉េខាងជើងផងដែរ។ តាមពិតទៅដំបូងឡើយកូរ៉េទាំងពីរបានប្រើឈ្មោះកីឡាចំបាប់នេះដោយសរសេរជាភាសាអង់គ្លេសខុសគ្នារៀងៗខ្លួន។ កីឡាចំបាប់ដែលសរសេរជាភាសាអង់គ្លេស «Ssirum» គឺប្រើសម្រាប់កូរ៉េខាងជើង និង «Ssireum» សម្រាប់កូរ៉េខាងត្បូង។ ប៉ុន្តែដោយយោងតាមរដ្ឋបាលបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់កូរ៉េខាងត្បូង កូរ៉េទាំងពីបានសម្រេចប្រើពាក្យជាភាសារអង់គ្លេសទាំងពីរខាងលើស្នើរួមគ្នាទៅកាន់យូណេស្កូដើម្បីចុះបញ្ចីបេតិកភណ្ឌ។ ដោយឡែកកីឡា Hurling ដែលជាប្រភេទកីឡាបែបវប្បធម៍របស់អៀរឡង់ ក៏ត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូបញ្ចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិផងដែរ។ កីឡា Huiling គឺមានរបៀបប្រកួតជាក្រុមដែលក្នុងមួយក្រុមមានគ្នា១៥នាក់ ស្រដៀងកីឡាបាល់ទាត់ដែរ ប៉ុន្តែប្រើដំបងឈើដើម្បី វាយកូនបាល់បញ្ចូលសំណាញ់ទី៕	ប្រភេទកីឡាចំនួន៣ រួមមានចំបាប់បែបប្រពៃណីរបស់ហ្សកហ្ស៊ី Chidaoba កីឡា Hurling របស់អៀរឡង់ និងចំបាប់ប្រពៃណីរបស់កូរ៉េ Ssireum/Ssirum ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់អង្គការយូណេស្កូជាផ្លូវការក្នុងចំណោមបេតិកភណ្ឌអរូបីចំនួន៤០ទៀតដែលបានចុះបញ្ចីនាសម័យប្រជុំលើកទី១៣នៃគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៅមជ្ឈមណ្ឌល Swami Vivekananda International Convention Centre (SVICC) ក្រុងព័រល្វី ប្រទេសម៉ូរីស ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកាដល់ថ្ងៃ១ ខែធ្នូ។
Relate 76235 លទ្ធផលនៃការប្រកួតកាលពីយប់ថ្ងៃអង្គារ៖ ពូល D៖ - អៀរឡង់ ១-០ ហ្សកហ្ស៊ី - ស្វីស ៣-៣ ដាណឺម៉ាក ពូល F៖ - ម៉ាល់ត៍ ០-២ អេស្ប៉ាញ - ន័រវេស ៣-៣ ស៊ុយអែត - រូម៉ានី ៤-១ កោះហ្វារ៉ូ ពូល J៖ - អាមេនី ០-២ ហ្វាំងឡង់ - បូស្នី និង ហឺហ្សេកូវីណា ២-២ ក្រិក - អ៊ីតាលី ៦-០ លិចតិនស្តែន	Alvaro Morata បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីទាំងពីរគ្រាប់លើម្ចាស់ផ្ទះម៉ាលត៍ដើម្បីនាំឲ្យអេស្ប៉ាញ ឈ្នះពីរលើកជាប់ៗគ្នាក្នុងការប្រកួតពូល F នៃវគ្គជម្រុះ EURO 2020 ខណៈ Conor Hourihane រកបានតែ១គ្រាប់ក្នុងជ័យជម្នះរបស់អៀរឡង់លើហ្សកហ្ស៊ី ស្របពេលដែលអ៊ីតាលីរកបានដល់ទៅ៦គ្រាប់លើភ្ញៀវ លិចតិញស្តាញដែលមានគ្នាត្រឹម១០នាក់។
«ស៊ង» ជាទីដែលហ៊ុមព្រួលបញ្ចូលត្រី ឬបង្ខាំងត្រី។ ឧទាហរណ៍៖ចាប់ត្រីក្នុងស៊ង។ «ស៊ង» ក៏មានថា ច្រក ឬប្រហប់មានសណ្ឋានជាទ្វារជ្រលម ឬជ្រៅ ឬម្យ៉ាងទៀតថា ជាកញ្ចប់ធ្វើដោយស្លឹកចេកស្រស់ ដែលអាចដាក់ស្លាបារី។ ឧទាហរណ៍៖ ស៊ងស្លា មាន២ប្រភេទគឺ ស៊ងតូច ស៊ងដាក់ម្លូបៀក និងស្លាចំណិត,ថ្នាំ ឬបារី ផង ចំណែកស៊ងធំ គឺស៊ងដាក់ស្លឹកម្លូ ព្រមទាំងកំបោរ,ស្លាជ្វា ជាដើម។ ឬម្យ៉ាងទៀត «ស៊ង» ខ្លះធ្វើពីមាស ប្រាក់ ស្ពាន់ មានសណ្ឋានជ្រលមដែរ តែឥតស្រទាប់ ថតហូតដូចស៊ងសម្រាប់ដាក់ស្លាម្លូរទេ។ ឧទាហរណ៍៖ ស៊ងមាស,ស៊ងប្រាក់ និងស៊ងស្ពាន់៕	ភ្នំពេញ៖ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានពន្យល់ពាក្យ «ស៊ង» មានន័យច្រើនយ៉ាងដូចជា៖
សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានពន្យល់ ពាក្យ «បាឋ» មានន័យថា ការរៀន, ការថ្លែងរឿង, រឿងរ៉ាវ, បាលី។ ពាក្យ «បាត» បញ្ជាក់ន័យថា ជាប៉ែកខាងក្រោមនៃជម្រៅ ដូចជា បាតបឹង, បាតទន្លេ, បាតសមុទ្រ, បាតខ្ទះ, បាតឆ្នាំង, បាតដី ជាដើម។ ពាក្យ បាត ប្រើក្នុងន័យម្យ៉ាងទៀតសម្រាប់បញ្ជាក់ពីអវៈយវៈមនុស្ស គឺបាតដៃ បាតជើង, ឫសដូងបាត។ វចនានុក្រមខ្មែរក៏បានបញ្ជាក់ទៀតថា ពាក្យ«បាត» ក៏អាចប្រើក្នុងន័យសំដៅលើ អាហារដែលប្រមូលឲ្យជាដុំដាក់ក្នុងបាត្រ គឺចង្ហាន់ដាក់បាត្រឬចង្ហាន់រាប់បាត្រ (សម្រាប់បព្វជិតក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា) ចង្ហាន់បិណ្ឌបាត, អាហារបិណ្ឌបាត ។ ប្រើតាមទម្លាប់ជា កិ. ក៏បាន ដោយអានថា បិន-បាត។ លោកនិមន្តបិណ្ឌបាត, បិណ្ឌបាតមិនសូវបាន។ ចួនកាលប្រើកាត់ខ្លីតែត្រឹម បិណ្ឌ ក៏បាន។ លោកនិមន្តទៅបិណ្ឌ។ ចំពោះ ពាក្យ «បាត្រ» សម្គាល់លើ បាត្រដែក, បាត្រដី ជាភាជនៈដែលធ្វើអំពីដែក ឬដី មានរាងជ្រៅក្រឡូមសម្រាប់បព្វជិតក្នុងពុទ្ធសាសនា ប្រើជាការទទួលចង្ហាន់។ ឧទាហរណ៍៖ ស្លោកបាត្រ(ថង់សម្រាប់ច្រកបាត្រ), ជើងបាត្រ(ប្រដាប់សម្រាប់ថ្កល់បាត្រ), គ្របបាត្រ(ប្រដាប់សម្រាប់គ្របពីលើមាត់បាត្រ), ឃោគបាត្រ( ប្រដាប់ចងរឹតភ្ជាប់នឹងស្លោកបាត្រសម្រាប់ស្ពាយ)។ ចំណែកពាក្យ «បាទ» ជានិបាតសព្ទ សម្រាប់បុរសឆ្លើយ ដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីគោរព។ ឧទាហរណ៍៖ ខ្ញុំបាទ! សូមអរគុណ៕	រវាងពាក្យទាំងអស់នេះ មិនមានន័យដូចគ្នាឡើយ ហើយការប្រើប្រាស់ក៏ខុសគ្នាដែរ។ តើពាក្យនេះមានន័យខុសគ្នាដូចម្តេច?
លីគបាល់ទាត់អ៊ុយក្រែន (UPL) បានវិលត្រលប់មកកាន់ការប្រកួតវិញក្រោយខកខានរយៈពេល ២៥៤ថ្ងៃ ហើយថ្ងៃប្រកួតបើកឆាកក្រុម Shakhtar Donetsk ជាក្រុមឈរកំពូលតារាងរដូវកាលចាស់ប្រកួតស្មើក្រុម Metalist 1925 ដែលទើបឡើងមកពីលីគទីពីរ។ UPL ត្រូវបានបញ្ចប់រដូវកាល២០២១-២០២២បន្ទាន់ ក្រោយប្រកួតបានត្រឹមតែ ១៨លើក ព្រោះតែបញ្ហាការឈ្លានពីសំណាក់រុស្ស៊ី កាលពីខែកុម្ភៈ ២០២២។ បាល់ទាត់ក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន បានវិលត្រលប់មកប្រកួតពេញលេញជាធម្មតា ដោយមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានអ្នកទស្សនាក្នុងទីលានឡើយ ហើយរាល់ការប្រកួត ត្រូវធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុងគៀវ និងភាគខាងលិចនៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដែលជាតំបន់ជំរកភៀសខ្លួន។ ស៊ីរែនការពារការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាស ត្រូវបានប្រើប្រាស់រាល់ការប្រកួតដើម្បីផ្តល់ដំណឹង។ បើទោះជាជម្លោះរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនមិនទាន់ថមថយក្តី កីឡាករ Zinchenko បង្ហាញភាពជឿជាក់ថា ការវិលត្រលប់នៃលីគបាល់ទាត់នេះ ជាការជំរុញទឹកចិត្តដល់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនទាំងមូល។ «វាពិតជាសំខាន់សម្រាប់ប្រទេស និងប្រជាជនអ៊ុយក្រែនទាំងមូល ព្រោះគ្មាននរណាម្នាក់បានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ សម្រាប់កាលៈទេសៈនេះឡើយ។ [] ខ្ញុំដឹងថា បើទោះជាមិនមានបរិក្ខារល្អដូចមុន ប៉ុន្តែយើងត្រូវការឱ្យវាបន្តទៅមុខទៀត ហើយរឿងនេះពិតជាសំខាន់ សម្រាប់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនទាំងមូល ខ្ញុំមិនអាចរងចាំបានឡើយ ខ្ញុំពិតជាចង់ទស្សនាការប្រកួតណាស់ ប្រសិនបើអាច។»។ អតីតកីឡាករ Manchester City និយាយបែបនេះ។ Zinchenko នឹងត្រូវជួយក្រុមកាំភ្លើងធំ Arsenal ស្វាគមន៍ក្រុម Fulham សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ Premier League សប្តាហ៍ទីបួន ក្រោយផ្ទេរមកកាន់ទឹកដី Emirate ។ Zinchenko បានបង្ហាញទម្រង់លេងបានល្អជួយក្រុមរកបាន ៩ពិន្ទុ ក្រោយឆ្លងកាត់បីប្រកួតដំបូងនាដើមរដូវកាល៕	ខ្សែការពារស្លាបឆ្វេងក្រុម Arsenal Oleksandr Zinchenko ថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា បាននិយាយថា ការវិលត្រលប់នៃលីគបាល់ទាត់អ៊ុយក្រែន ពិតជាសំខាន់សម្រាប់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនទាំងមូល។
នៅដើមឆ្នាំ២០១៧ លោកត្រាំ បានចេញបញ្ជាដកអាមេរិកចេញពីសមាជិកនៃកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (TPP) ដែលមានសមាជិកទាំងអស់ចំនួន ១២ប្រទេស (គិតទាំងអាមេរិកផង)។ ការសម្រេចនេះដែរ ជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយ «តម្កល់ប្រយោធាអាមេរិកជាធំ»។ ទាក់ទិននឹងកិច្ចព្រមព្រៀង TPP នេះ លោកត្រាំបានចាត់ទុកថា វាជាកិច្ចព្រមព្រៀងអាក្រក់និងសម្លាប់ការងារប្រជាជនអាមេរិក ។ សមាជិកហត្ថលេខីដែលនៅសេសសល់ទាំង ១១ប្រទេសក្នុងនោះរូមមាន អូស្ត្រាលី កាណាដា ស៊ីលី ជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី ម៉ិកស៊ីកូ នូវែលហ្សេឡង់ ប៉េរូ និងប្រទេសអាស៊ានចំនួន៣ គឺព្រុយណេ វៀតណាម និងសិង្ហបុរី បន្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះដំណើរការទៅមុខបន្តទៀត បើជាគ្មានវត្តមានសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ដោយក្តី។ យ៉ាងណាមិញបណ្ដាប្រទេសទាំង១១នេះ នៅតែបើកទ្វាររង់ចាំការវិលត្រឡប់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ព្រមទាំងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍មិនអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសផ្សេងទៀត ដែលមិនមែនជាប្រទេសក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ចូលជាសមាជិកកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មនេះផងដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសជប៉ុន លោក Taro Kono បានលើកទឹកចិត្តសហរដ្ឋអាមេរិកឲ្យត្រឡប់មកចូល កិច្ចព្រមព្រៀង TPP វិញ។ ការលើកឡើងរបស់លោក ធ្វើឡើងនៅឯវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកស្តីពីអាស៊ាន ក្នុងទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម ជាទីដែលកង្វល់ជុំវិញគោលនយោបាយគាំពារនិយមរបស់អាមេរិក ជាប្រធានក្តៅសម្រាប់កិច្ចប្រជុំនេះ។ លោក Kono បាននិយាយបែបនេះថា៖ «យើងជឿជាក់ថា កិច្ចព្រមព្រៀង TPP នៅតែជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ក៏នឹងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់បណ្ដារោងចក្រ និងកសិករអាមេរិកផងដែរ»។ ជប៉ុន ដែលជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេនៅក្នុង TPP បានផ្ដល់ដង្ហើមដល់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះឲ្យរស់ឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែកិច្ចព្រមព្រៀង TPPនេះ ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះទៅជាកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងជឿនលឿនសម្រាប់ភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (CPTPP)។ កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីដែលមានទំហំទីផ្សារប្រជាជនចំនួន ៥០០ លាននាក់ និងមានទំហំសេដ្ឋកិច្ចប្រមាណជាង ១៣,៥ ភាគរយ នៃសេដ្ឋកិច្ចសកលលោក អាចនឹងចូលជាធរមាន នាបំណាច់ឆ្នាំ២០១៨នេះ។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក Kono។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវៀតណាម លោក Pham Binh Minh បានបន្ទរពីក្រោយតាមការលើកឡើងរបស់លោក Kono ដោយបានចាត់ទុកកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្លងទ្វីបថ្មីនេះថាជា «កិច្ចព្រមព្រៀងកម្រិតខ្ពស់បំផុតមួយ»។ វៀតណាម ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាប្រទេសទទួលបានផលចំណេញច្រើនជាងគេបំផុតពីវត្តមានរបស់អាមេរិកនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀង TPP។ ហេតុផលនោះគឺថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បានបើកឱកាសឲ្យទំនិញវៀតណាម ដែលចេញពីរោងចក្រប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មទាប អាចមានលទ្ធភាពនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារដ៏ធំរបស់អាមេរិក។ ទំនិញទាំងនោះ គឺរាប់ចាប់ពីស្បែកជើង និងសំលៀកបំពាក់ ទៅដល់ទូរសព្ទចល័ត និងគ្រឿងបង្គំកុំព្យូទ័រជាដើម។ សម្រាប់ប្រទេសហត្ថលេខីដែលមានទីផ្សារតូចជាងគេដូចជាវៀតណាមនេះ ការបើកជំហរទីផ្សារទៅកាន់ទីផ្សារអាមេរិក ជាគុណសម្បត្តិដ៏សំខាន់មួយ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ការលើកឡើងរបស់ជប៉ុន និងវៀតណាមធ្វើឡើង ក្រោយពីលោកត្រាំ កាលពីខែមេសាកន្លងទៅ ធ្លាប់បាននិយាយម្តងដែរថា សហរដ្ឋអាមេរិក អាចនឹងចូលជាសមាជិកកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្លងទ្វីបនេះជាថ្មី ប្រសិនបើវាមានលក្ខខណ្ឌប្រសើរជាងមុន៕	នាវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនៅវៀតណាម ជប៉ុន និងវៀតណាម នៅថ្ងៃទី១៣ កញ្ញា បានទទូចឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកត្រឡប់ចូលជាសមាជិកកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក ឬហៅកាត់ថា TPP វិញ។ ការទទូចសុំនេះគឺធ្វើឡើង រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានសម្រេចដកអាមេរិកចេញកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំសម្បើមនេះ។
Fed up with North Korea's nuclear and missile provocations, Beijing has backed a series of UN sanctions against its Cold War-era ally, which relies on China for 90 percent of its foreign trade. But the halting progress in shutting down the businesses demonstrated the uneven enforcement of a commerce ministry directive for them to close by January 9. A North Korean hotel in the northeastern city of Shenyang stopped taking reservations on Tuesday. In Beijing a restaurant posted a handwritten note on its door reading "off for today". But elsewhere in China's frigid northeast, the hub of North Korean economic activities in the country, some restaurants, travel agencies and seafood stalls planned to stay open. "Tourism is about connecting people, it's a human right," said North Korean Kim Yongil at the office of North Korean International Travel Agency in the Chinese border city of Dandong, noting they had received no notice to close. "Stopping people from freely visiting North Korea is a human rights issue. You are evil," Kim said in an apparent reference to westerners. In a basement stall opposite China's customs administration, North Korean Meng Qingshu had no plans to stop selling dried walleye pollack for $10 a bag and sea cucumber for more than $100 a bag. "We sell salty North Korean seafood," she said. "It's from the wild." Seafood imports from the North have been under sanctions since August, and Meng did not explain how the fish was imported. The UN resolution shutting North Korean joint ventures and cooperative entities does not set a firm date to close, but it laid out a 120-day timetable from its passage in September. Despite its own deadline, China appears to be taking a slower approach, experts say. "The ninth is a key day, the last day for businesses to split up, and they should close," said Lu Chao, director of the Border Study Institute at the Liaoning Academy of Social Sciences, a government think tank. Foreign ministry spokesman Lu Kang said China upholds its UN obligations and will "seriously punish" those who violate sanctions. - Hotel cash cow - The 14-floor Chilbosan hotel in the heart of Shenyang, capital of the northeastern province of Liaoning, has been a key source of revenue for Pyongyang. But a woman who answered the phone at the front desk on Tuesday said they were not taking new reservations for its 154 rooms. "We are closed for the time being... since today," she told AFP, adding that she did not know why. A day earlier, North Koreans with flag pins on their chests had been tucking into breakfast buffets. Guests could watch the North's state-owned television station in their rooms. "Shenyang's Chilbosan hotel is North Korea's largest investment in China or abroad," Lu said. "They invested $25-$30 million." Pyongyang operates the hotel in a joint venture with Dandong Hongxiang Industrial Machinery, a company that the US says once accounted for a fifth of trade between China and the North. The US sanctioned the company and filed criminal charges against its Dandong-based owner Ma Xiaohong in 2016, accusing her of ties to the North's weapons programme. In Dandong, Hongxiang's 16th -floor office in Fortune Tower, with a view across the Yalu River to the North's city of Sinuiju, was deserted on Tuesday. Near the border bridge, a Hongxiang affiliate ran the grand Pyongyang Restaurant as a joint venture with the North Korean People's Insurance Association. Business records show the Insurance Association transferred its shares to another company registered to an apartment address in November, but its establishments were closed "temporarily". "We've closed for repairs," said a man inside the restaurant's lavish interior. Next door, Hongxiang's travel agency booking tours to the North was also closed. - Big impact - Elsewhere in Dandong, the North Korean Koryo Restaurant serving national fare closed recently and its lettering was removed. A police officer stood inside. But down the street, North Korean waitresses still served North Korean beer and live seafood at the Songtao Garden. Songtao was operated as a joint venture with a North Korean state-owned company until November, when the North's company transferred all its shares to its partner, the Dandong Junze Investment Company. The North's roughly 100 eateries in China brought in annual revenue of about $10 million, said Chung Young-June, a scholar at the Institute for Sinology at Seoul's Yonsei University. "They've been providing (the North's leader) Kim Jong-un with private money," Chung said. Closing the restaurants will have a big "negative effect on the North Korean leadership".	Dandong, China \| Some North Korean businesses in China had closed their doors on Tuesday but others remained open, despite Beijing's deadline to shut down under UN sanctions intended to strip the regime of cash.
អំណោយទាំងនោះរួមមាន អង្ករ ចំនួន ២២៦ បេ ត្រីខចំនួន ២២៦យួរ និងមីចំនួន ២២៦កេស ជូនជនរងគ្រោះដែលរួមមាន កុមារកំព្រា ដែលកំពុងស្នាក់នៅក្នុងមណ្ឌលចំនួន៣ មានសរុបជាង១០០នាក់ និងក្រុមល្ខោនខោល លោ្ខនស្បែក ក្រុមសៀក ជាពិសេសព្រឹទ្ធាចារ្យសិល្បៈ និង សិល្បករឯករាជ្យ ដែលកំពុងប្រឈមនឹងការរកកម្រៃ ដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ប្រមាណជាង ១០០នាក់។ គួររំលឹកថា អេ អឹម ខេ គឺជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដែលឈានមុខគេលើវិសាលភាពប្រតិបត្តិការ និងចំនួនអតិថិជន។ គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ ២០២០ អេ អឹម ខេ មានអតិថិជនសរុបចំនួនជាង ៩១ ម៉ឺននាក់ ជាមួយនឹងផលប័ត្រប្រាក់កម្ចីជិត ៣៤០ លានដុល្លារអាមេរិក និងប្រាក់បញ្ញើជាង ១៧៨ លាន ដុល្លារអាមេរិក។ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ មានការិយាល័យប្រតិបត្តិការចំនួន ១៤៩ កន្លែង និងមានភ្នាក់ងារជិត ៦០០០ កន្លែងនៅទូទាំងប្រទេស។ អេ អឹម ខេ មានផលិតផល និងសេវាកម្មជាច្រើនកំពុងផ្តល់ជូនអតិថិជន ដូចជាសេវាប្រាក់កម្ចី ប្រាក់សន្សំ សេវាផ្ទេរប្រាក់ក្នុង និងក្រៅប្រទេស សេវាទូទាត់វិក្កយបត្រ សេវាបង់រំលស់ ធានារ៉ាប់រងខ្នាតតូច ធនាគារចល័ត សេវាបើកប្រាក់បៀវត្សរ៍ ម៉ាស៊ីនដក និងដាក់ប្រាក់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ (ATMs/CDMs) និងពិសេសគឺកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ AMK Mobile App ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ បាននាំយកអំណោយសប្បុរសធម៌ ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ប្រមាណជាង ២០០នាក់ ដែលកំពុងជួបការលំបាកដោយសារបាត់បង់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភ និងចំណូលស្ទើរទាំងស្រុង ក្នុងអំឡុងពេលនៃការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩។ អេ អឹម ខេ ដែលជា មួយដែលតែងតែយកចិត្តទុកដាក់ ពីសុខទុក្ខប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា និងជាអ្នកដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការសម្រួលដល់បញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។
គិតត្រឹមថ្ងៃនេះ ហុងឌូរ៉ាសដែលស្ថិតនៅអាមេរិកកណ្តាល មាន៩៦៥៦ករណី ដែលក្នុងនោះស្លាប់៣៣០នាក់ និងសះស្បើយ ១០៧៥នាក់៕	លោក Juan Orlando Hernandez ប្រធានាធិបតីហុងឌូរ៉ាស មានលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមាន COVID-19។ អ្នកស្រី Ana Garcia ដែលជាភរិយា និងជំនួយការរបស់លោក២នាក់ទៀត ក៏បានឆ្លងផងដែរ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់លោក Hernandez ផ្ទាល់តាមទូរទស្សន៍រដ្ឋ នាថ្ងៃអង្គារ។
កីឡាករសរុបចំនួន ៧នាក់ របស់សមាជិកក្រុម Zhejiang និង Buriram United ត្រូវរងការពិន័យ៨ប្រកួតនៅ AFC Champions League បន្ទាប់ពីកីឡាករទាំងនេះបង្កហិង្សាវាយតប់គ្នាក្នុងទីលាន នាការប្រកួតវគ្គសន្សំពិន្ទុពូល H នៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា។ កាលនោះ Zhejiang ឈ្នះ Buriram United ៣-២។ យ៉ាងហោចណាស់កីឡាករពីរនាក់បានដួលលើស្មៅ ហើយខ្លះទៀតចាប់គូប្រកួតដោយវាយក្បាល មុនពេលបុគ្គលិកសន្តិសុខរត់ទៅកាន់ទីលានដើម្បីអន្តរាគមន៍។ ក្រោយមានកិច្ចប្រជុំរបស់គណៈកម្មាធិការវិន័យ និងក្រមសីលធម៌របស់ AFC មានការកំណត់កីឡាករ Buriram ៣រូប និងកីឡាករ Zhejiang ៤រូប ដែលត្រូវព្រួរការប្រកួតចំនួន៨ប្រកួតរៀងខ្លួន។ ក្នុងនោះកីឡាករអន្តរជាតិអាស៊ែបៃហ្សង់ Ramil Sheydayev របស់ Buriram ត្រូវរងពិន័យជាប្រាក់ចំនួន១ម៉ឺនដុល្លារថែមទៀត។ កីឡាករ ក្រុម Zhejiang ដែលត្រូវផ្អាកដោយសារការប៉ះទង្គិចគ្នា រួមមានកីឡាករប្រេស៊ីល Leonardo និងកីឡាករអន្តរជាតិចិន Yao Junsheng។ ដោយឡែកក្លិប Zhejiang ក៏ត្រូវបាន AFC ពិន័យជាប្រាក់១ម៉ឺនដុល្លារ ផងដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង ACL៖ Buriram Utd ចាញ់ Zhejiang Utd ខណៈការប្រកួតផ្ទុះអំពើហិង្សា	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អាស៊ី (AFC) នៅថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ បានដាក់បម្រាមកីឡាករក្រុម Zhejiang របស់ចិន និងក្រុមថៃ Buriram United ៨ប្រកួត ជុំវិញជម្លោះហិង្សាដ៏ធំរវាងក្រុមទាំងពីរក្នុងការប្រកួតក្របខណ្ឌ AFC Champions League។
១. ទឹកដូង ភេសជ្ជៈធម្មជាតិនេះល្អណាស់សម្រាប់ពោះវៀន ខណៈដែលវាក៏ជាថ្នាំបន្ទន់លាមកបែបធម្មជាតិដ៏ប្រសើរមួយផងដែរ។ វាផ្ដល់ឱ្យរាងកាយនូវជាតិទឹក និងបរិមាណនៃអេឡិចត្រូលីត្រសំខាន់ៗខ្ពស់ជួយព្យាបាលរោគសញ្ញានៃបញ្ហាទល់លាមកយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ២. ផ្លែប៉ោម មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសសៃដែលជួយសម្រួលចលនាពោះវៀន។ ផ្លែឈើនេះក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃជាតិសសៃមួយប្រភេទហៅថា pectin ដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិបន្ទន់លាមកផងដែរ។ ជាតិសសៃ pectin កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃបញ្ហាទល់លាមក និងធ្វើឱ្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារមានលក្ខណៈប្រសើរឡើង។ ៣. គ្រាប់ជី មិនត្រឹមតែមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសសៃប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃខ្លាញ់សុខភាពល្អ ហើយជួយស្រូបយកជាតិទឹកផងដែរ។ ជាលទ្ធផលការទទួលទានគ្រាប់ជីអាចព្យាបាលបញ្ហាទល់លាមកបានយ៉ាងប្រសើរ។ នៅពេលប៉ះជាមួយទឹកជាតិសសៃនៃគ្រាប់ជីប្រែជាជែលអន្ធិលៗដែលជួយរុញការឆ្លងកាត់របស់លាមក។ អ្នកអាចទទួលទានគ្រាប់ជីប្រហែល ១ស្លាបព្រាបាយកន្លះ ឬ ២០ក្រាមរាល់ថ្ងៃ។ ការត្រាំគ្រាប់ជីមុនទទួលទានកាន់តែផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ចំពោះការរំលាយអាហារនិងស្រួលញ៊ាំ។ ៤. ក្រូចថ្លុង ផ្លែឈើនេះក៏មានលក្ខណៈសម្បត្តិបន្ទន់លាមកដែលជួយព្យាបាលបញ្ហាទល់លាមកនិងធ្វើឱ្យអ្នកបត់ជើងធំបានស្រួល។ ក្នុង ១៥៤ក្រាមក្រូចថ្លុងមានជាតិសសៃប្រមាណ ២.៣ក្រាម។ ទោះជាយ៉ាងណាផ្លែឈើនេះអាចប្រតិកម្មជាមួយថ្នាំមួយចំនួន ដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកកំពុងស្ថិតក្រោមការប្រើប្រាស់ថ្នាំណាមួយនោះ ចូរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជាមុនសិន សឹមរួមបញ្ចូលក្រូងថ្លុងក្នុងរបបអាហារ។ ៥. ទឹកក្រូចឆ្មារ តាមពិតទៅទឹក គឺជាជាតិរំអិលធម្មជាតិដែលជួយបន្ទន់លាមកស្រាប់ទៅហើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាការបន្ថែមក្រូចឆ្មារក្នុងទឹកអាចបង្កើតបានជាភេសជ្ជៈដ៏ល្អបំផុតមួយដើម្បីបំបាត់ទល់លាមកធ្វើឱ្យអ្នកស្រួលជុះ។ ដើម្បីបន្ទន់លាមកអ្នកអាចទទួលទានទឹកក្រូចឆ្មារក្ដៅឧណ្ហៗនៅមុនពេលចូលគេង និងកុំភ្លេចខ្ពុរសម្អាតមាត់ជាមួយទឹកធម្មតាក្រោយពេលញ៊ាំភេសជ្ជៈទឹកក្រូចឆ្មាររួចផងដើម្បីការពារធ្មេញពីជាតិអាស៊ីត។ ៦. ស្វាយ មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសសៃដែលជួយបំបាត់ទល់លាមក។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលកាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាពនោះ គឺសារធាតុ phytochemicals ក្នុងសាច់នៃផ្លែស្វាយដែលធ្វើឱ្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារមានលក្ខណៈប្រសើរឡើង ហើយអ្នកងាយជុះចេញ។ ៧. ស្ពៃក្ដោប មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសសៃ dietary ដែលជួយបន្ទន់លាមកនិងកាត់បន្ថយរោគសញ្ញានៃបញ្ហាទល់លាមក។ មួយពែងនៃស្ពៃក្ដោបអាចផ្ដល់នូវជាតិសសៃប្រមាណ ២ក្រាម។ កំណត់សម្គាល់៖ នេះជាអត្ថបទស្រាវជ្រាវដែលមានបំណងផ្តល់ជូននូវព័ត៌មាន និងចែករំលែកចំណេះដឹង មិនមែនសម្រាប់ជំនួសឱ្យការព្យាបាលដោយគ្រូពេទ្យជំនាញតែម្ដងឡើយ។ វេបសាយសុខភាព Health.com.kh មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការព្យាបាលដោយខ្លួនឯងតាមអត្ថបទខាងលើនោះទេ។ ក្នុងករណីមានបញ្ហាសុខភាព ឬការសង្ស័យពាក់ព័ន្ធណាមួយ សូមធ្វើការណាត់ជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញដើម្បីទទួលការពិនិត្យនិងព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវទើបប្រសើរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ឧស្សាហ៍ទល់លាមកពិបាកនឹងបត់ជើងធំមែនទេ? កុំបារម្ភ! ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីអ្វីដែលអ្នកគួរទទួលទានដើម្បីស្រួលបត់ជើងធំ ៖
សមត្ថកិច្ចអះអាងថា កាលពីថ្ងៃទី២ វិច្ឆិកា ជនសង្ស័យជាជនជាតិចិនមានគ្នា៣នាក់ បានជិះរថយន្ត ដោយមានកាំភ្លើងខ្លីក្នុងដៃ២ដើម ចុះចាប់ជនរងគ្រោះចូលក្នុងឡាន ខណៈពេលជនរងគ្រោះ ចេញពីកន្លែងបរិភោគអាហារមួយកន្លែង នៅចំណុចបុរីញូវថោន នៅភូមិព្រៃទា១ សង្កាត់ចោមចៅ៣ ខណ្ឌពោធិសែនជ័យ។ ជនសង្ស័យទាំងនោះ ឃុំឃាំងជនរងគ្រោះ ហើយទារប្រាក់៦៤០០ដុល្លារ។ ក្រោយកើតហេតុ កម្លាំងសមត្ថកិច្ចរាជធានីភ្នំពេញបានស្រាវជ្រាវកំណត់មុខសញ្ញាជនសង្ស័យ ក៏ចុះទៅបង្ក្រាប នៅចំណុចកែងផ្សាររតនាផ្លាហ្សា សង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ នៅថ្ងៃទី១៤ វិច្ឆិកា។ ប្រតិបត្តិការនេះ កងកម្លាំងសមត្ថកិច្ច បានឃាត់ខ្លួនជនសង្ស័យ២នាក់ ហើយរឹបអូស បានរថយន្តពីរគ្រឿង ទូរសព្ទ័ដៃ៥គ្រឿង ឧបករណ៍ផ្តាច់ប្រព័ន្ធកាមេរ៉ា របាំងមុខជ័រកែច្នៃ ច្រវ៉ាក់ដែក និងស្លាកលេខរថយន្តមួយចំនួន។ បច្ចុប្បន្នជនសង្ស័យ និងវត្ថុតាងចាប់បាន ត្រូវកម្លាំងជំនាញការៀបចំកសាងសំណុំរឿង ដើម្បីបញ្ជូនទៅសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បន្តចាត់ការតាមនីតិវិធី៕	ភ្នំពេញ៖ ជនសង្ស័យជាបុរសជនជាតិចិន២រូប ត្រូវសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន នៅសង្កាត់ទឹកថ្លា ខណ្ឌសែនសុខ ពាក់ព័ន្ធករណីចាប់បង្ខាំងមនុស្សដោយខុសច្បាប់ ហើយជំរិតទារប្រាក់ពីជនរងគ្រោះ។ នេះបើតាមស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ។
Ronaldo ក្លាយជាអត្តពលិកដែលបានចំណូលច្រើនជាងគេបំផុតលើពិភពលោក ក្រោយពេលរូបគេបានផ្លាស់ទៅកាន់ក្លិបបាល់ទាត់ Al Nassr នៅអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត។ បើតាម Forbes ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ៣៩ឆ្នាំ រកបានប្រាក់ចំណូលប្រមាណ ២៦០លានដុល្លារ និងឈរជាកីឡាករបាល់ទាត់រកបានចំណូលខ្ពស់ជាគេបង្អស់ថែមទៀត។ ស្ថិតក្នុងការប្រកួតផ្សេងៗរបស់ក្លិប Al Nassr កីឡាករសញ្ជាតិព័រទុយហ្កាល់រកបានប្រាក់ចំណូល ២០០លានដុល្លារ ហើយការងារផ្សេងទៀតក្រៅទីលាន ទាក់ទងនឹងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងការឧបត្ថម្ភ ប្រមាណ ៦០លានដុល្លារ។ ចំណែកកីឡាករ Jon Rahm ម្ចាស់ពាន ២សម័យ LIV Golf រកបានប្រាក់ចំណូល ២១៨លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ ទាំង Ronaldo និង Jon Rahm ជាអត្តពលិក ២រូប ប៉ុណ្ណោះនៅលើពិភពលោក ដែលរកបានប្រាក់ចំណូលលើស ២០០លានដុល្លារ។ ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ បានលើម្ចាស់ពាន World Cup 2022 ខ្សែប្រយុទ្ធ Lionel Messi ដោយរកបាន ១៣៥លានដុល្លារ។ ប្រាក់ចំណូល ៦៥លានដុល្លារ រកបានពីការប្រកួតឱ្យក្លិប Inter Miami និង ៧០លានដុល្លារផ្សេងទៀត រកបានពីការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម។ លេខ ៤ បានលើកីឡាករបាល់បោះអាម៉េរិក LeBron James រកបាន ១២៨,២លានដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំ។ តារាបាល់បោះ NBA កីឡាករ Gianni Antetokounmpo ឈរលំដាប់លេខ ៥ រកបានចំណូល ១១១លានដុល្លារ ខណៈខ្សែប្រយុទ្ធ Kylian Mbappe រកបាន ១១០លានដុល្លារ ឈរនៅលេខរៀងទី៦។ Neymar Jr ដែលខកខានលេងពេញមួយរដូវកាលព្រោះរបួស រកបាន ១០៨លានដុល្លារ នៅលេខ ៧, ខ្សែប្រយុទ្ធបារាំង Karim Benzema លេខ ៨ រកបាន ១០៦លានដុល្លារ តាមពីក្រោយដោយកីឡាករ Stepen Curry រកបាន ១០២លានដុល្លារ ពីការប្រកួតក្នុងវិស័យបាល់បោះ។ ចំណែកលេខ ១០ បានលើកីឡាករបាល់ឧប Lamar Jackson រកបាន ១០០,៥លានដុល្លារ៕	Cristiano Ronaldo បន្តឈរកំពូលតារាងជាកីឡាករដែលរកបានប្រាក់ចំណូលច្រើនជាងគេលើពិភពលោក ៤ឆ្នាំ ជាប់គ្នារបស់ ទស្សនាវដ្តី Forbes។ ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ បានទៅលើកីឡាករវាយកូនគោល Jon Rahm ក្រោយបុរសសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញរូបនេះបានផ្លាស់ទៅកាន់ការប្រកួតជាមួយក្រុម Saudi-Backed LIV Golf។
ក្នុងនាមរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក កែន សត្ថា ដែលជារដ្ឋលេខាធិការ បានបញ្ជាក់ទៅលោក លី យ៉ុងផាត់ ប្រធានសមាគមឧកញ៉ាកម្ពុជាថា រដ្ឋាភិបាលយល់ព្រមផ្តល់សិទ្ធិឱ្យសមាគមធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពនូវបញ្ជីឈ្មោះ និងរៀបចំចាត់ចែងឯកសណ្ឋានផ្លូវការរបស់លោកអ្នកឧកញ៉ា អ្នកឧកញ៉ា និងឧកញ៉ា ទាំងអស់នៅកម្ពុជា។ សេចក្តីសម្រេចនេះ ធ្វើឡើងក្រោយចំណាររបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ហើយទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ នឹងផ្តល់នូវរាល់សេចក្តីចម្លងលើលិខិតឯកសារពាក់ព័ន្ធនឹងគោរមងារឧកញ៉ា ជាពិសេសសេចក្តីចម្លងព្រះរាជក្រឹត្យផ្តល់គោរមងារឧកញ៉ា។ ទាក់ទងនឹងឯកសណ្ឋាន រដ្ឋាភិបាលនឹងបញ្ចូលក្នុងព្រះរាជក្រឹ្យដែលបាន និងកំពុងតាក់តែង។ ទទួលស្គាល់ស្របច្បាប់ដោយក្រសួងមហាផ្ទៃ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ សមាគមឧកញ៉ាកម្ពុជា បានប្រកាសសមាសភាពខ្លួនផ្លូវការកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ក្នុងកម្មវិធីមួយប្រព្រឹត្តក្រោមអធិបតីភាពសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ របាយការណ៍ដែលបង្ហាញដោយលោក លី យ៉ុងផាត់ នាពេលនោះ បានឱ្យដឹងថា កម្ពុជា មានឧកញ៉ាចំនួន១២៩៩នាក់ ប៉ុន្តែសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ មិនដឹងអំពីចំនួនជាក់លាក់ នៃចំនួនអ្នកទទួលបានគោរមងារលោកអ្នកឧកញ៉ា អ្នកឧកញ៉ា និងឧកញ៉ា ឡើយ។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ជាប្រធានកិត្តិយសរបស់សមាគម រីឯសម្តេច ស ខេង, សម្តេច ទៀ បាញ់, សម្តេច ម៉ែន សំអន និងលោក ចម ប្រសិទ្ធិ ជាអនុប្រធានកិត្តិយស។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក លី យ៉ុងផាត់ សមាគមឧកញ៉ា មានទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់៨រូបដែលសុទ្ធតែមានគោរមងារអ្នកឧកញ៉ា និងឧកញ៉ា រួមមាន លោក គិត ម៉េង, លោក ឡាវ ម៉េងឃីន, លោក សុខ គង់, លោក ពុង ឃាវសែ, លោក ហុង ពីវ, លោក សំ អាង, លោក ឃុន សៀ និងលោក ឈុន អូន។ តាមអនុក្រឹត្យមួយចុះកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ គោរមងារ «ឧកញ៉ា» បានឡើងថ្លៃពី១០ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ទៅ៥០ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក។ មាត្រាមួយ ចំណុច១ថ្មី បានចែងថា សប្បុរសជនដែលបានធ្វើអំណោចជូនរដ្ឋ ជាថវិកា ឬសម្ភារ ដែលមានតម្លៃលើសពី១០ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិកឡើងទៅត្រូវបានជូនមេដាយស្ថាបនាជាតិថ្នាក់លេខ១ ។ សប្បុរសជនដែលបានធ្វើអំណោយជូនរដ្ឋជាថវិកា ឬសម្ភារដែលមានតម្លៃលើសពី៥០ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក [ប្រមាណ២០០០លានរៀល] ឡើងត្រូវ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលស្នើសុំព្រះរាជយោបល់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៃព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតតម្កល់លើត្បូង ដើម្បីទ្រង់ព្រះរាជទានគោរមងារ ជា «ឧកញ៉ា»។ បើតាមលោក លី យ៉ុងផាត់ ឧកញ៉ាដែលទទួលគោរមងារពីមហាក្សត្រ ក្រៅពីជំរុញការវិនិយោគ និងមុខជំនួញពហុវិស័យដែលបានបង្កើតឱកាសការងារជាច្រើនកន្លែងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ក៏ផ្តល់ចំណូលជូនជាតិ តាមរយៈការបង់ពន្ធ និងអាករផ្សេងៗ។ លើសពីនេះ ក៏ជួយទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគបន្ថែមពីខាងក្រៅប្រទេស និង សកម្មភាពមនុស្ស ធម៌ជាច្រើនទៀត ផងដែរ។ នាជំនួបកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា សម្តេច ហ៊ុន សែន បានអំពាវនាវដល់ឧកញ៉ាទាំងអស់ ត្រូវរក្សាកិត្តិយស័ព្ទ កិត្តិនាម និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរជាឧកញ៉ាឱ្យស័ក្តិសមនឹងការទុកព្រះទ័យរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។ «ឧកញ៉ាត្រូវប្រកៀកស្មាជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ត្រួសត្រាយកម្ពុជា ឆ្ពោះទៅកាន់ភាពរុងរឿង កាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងជួយប្រជាពលរដ្ឋដូចពាក្យស្លោកថា «អ្នកមានរក្សាខ្សត់ ដូចសំពតព័ទ្ធពីក្រៅ អ្នកប្រាជ្ញរក្សាខ្លៅ ដូចសំពៅពឹងសំប៉ាន»៕	រដ្ឋាភិបាល កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា បានយល់ព្រមជាគោលការណ៍ក្នុងការផ្តល់សិទ្ធិដល់សមាគមឧកញ៉ាកម្ពុជាក្នុងការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពបញ្ជីឈ្មោះអ្នកទទួលបានគោរមងារឧកញ៉ា និងរៀបចំចាត់ចែងឯកសណ្ឋានផ្លូវការរបស់ពួកគាត់។
នៅចំពោះមុខក្រុមការងារ ជាអ្នកតំណាងក្រុមហ៊ុន ក្នុងពេលចុះទៅប្រគល់ទឹកប្រាក់ចំនួន ១០០លានរៀល ដល់លំនៅដ្ឋានផ្ទាល់ យុវជន គីម ស្រេង បានរៀបរាប់ថា សព្វថ្ងៃនេះបើនិយាយពីកម្រិតជីវភាពគ្រួសារ គឺមានភាពលំបាកខ្លាំងមែនទែន ព្រោះឪពុកកំពុងធ្លាក់ខ្លួនឈឺ និងពិការជើងដោយសារធ្លាក់ពីលើដើមត្នោត ហើយរូបគេគ្មានមុខរបរអ្វី ក្រៅស៊ីឈ្នួលបើកឡានរោងចក្រតែប៉ុណ្ណោះ។ យុវជនរូបនេះបានបន្តឱ្យដឹងទៀតថា សម្រាប់ការឈ្នះរង្វាន់ធំពីក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង ខារ៉ាបាវ នាពេលនេះ ក៏ជារឿងចៃដន្យបំផុតផងដែរ ព្រោះតាំងពីដើមរៀងមក ខ្លួនមិនធ្លាប់គិតឡើយថា នឹងអាចមានសំណាងបានឈ្នះរង្វាន់ពីខារ៉ាបាវនោះទេ បើទោះជាធ្លាប់បានឃើញមានអ្នកត្រូវរង្វាន់ ឡើងទទួលប្រាក់លាន នៅលើស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ជាញឹកញាប់ក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា បន្ទាប់ពីសម្រាក់ពីការងារ អស់កម្លាំង ខ្លួនក៏ទៅទិញ ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង ខារ៉ាបាវ មួយកំប៉ុងទទួលទាន ស្រាប់តែពេលគាស់ក្រវិលកំប៉ុងភ្លាម ក៏ឃើញមានរង្វាន់១០០លានរៀល នៅនឹងក្រវិលកំប៉ុង។ ភ្លាមនោះ ក៏បានប្រាប់ទៅអ្នកលក់ ហើយទូរស័ព្ទជូនដំណឹងដល់ក្រុមហ៊ុនតែម្ដង ។ យុវជន គីម ស្រេង បានបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ធំ ១០០លានរៀលនេះ នឹងយកមួយចំនួនទៅព្យាបាលជើងឪពុក និងសង់ផ្ទះឱ្យបានសមរម្យ ហើយទុកមួយចំនួនទៀត សម្រាប់បង្កើតអាជីវកម្មទ្រទ្រង់ជីវភាពគ្រួសារផងដែរទៅថ្ងៃអនាគត ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ជាការថ្លែងអំណរគុណចំពោះអតិថិជន ក្រុមហ៊ុន ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង ខារ៉ាបាវ បានបង្កើនរង្វាន់យ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ នូវចំនួនទឹកប្រាក់សុទ្ធរហូតដល់ ១០០លានរៀល ចំនួន៦០ រង្វាន់ , ម៉ូតូ HONDA Dream ចំនួន៦០ រង្វាន់ , ទូរស័ព្ទដៃ iPhone ចំនួន៦០ រង្វាន់ រួមជាមួយការផ្តល់ជូនរង្វាន់១ កំប៉ុង រាប់លានកំប៉ុង ដោយគ្មានការកំណត់នោះទេ ។ សូមចំណាំ ៖ សម្រាប់រង្វាន់ពិតប្រាកដ គឺមានតែនៅសម្បកកំប៉ុង ដែលមានអក្សរខ្មែរជាសញ្ញាសម្គាល់តែប៉ុណ្ណោះ ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ទឹកប្រាក់ ១០០លានរៀល ដំបូងគេរបស់ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង ខារ៉ាបាវ នារដូវកាលថ្មី បានទៅយុវជនម្នាក់ ឈ្មោះ គីម ស្រេង អាយុ១៩ឆ្នាំ ។ បច្ចុប្បន្នរូបគេ មានមុខរបរជាអ្នកបើកឡានរោងចក្រ រស់នៅភូមិត្រពាំងលាប ឃុំជំពូព្រឹក្ស ស្រុកឧដុង្គ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។
ក្នុងចំណោមរថយន្តចង្កូតសាំ្តទាំងជិត១ម៉ឺនគ្រឿងដែលមាននៅទូទាំងប្រទេស គឺមានត្រឹម ៥ ៩៧៦គ្រឿងប៉ុណ្ណោះ ត្រូវបានម្ចាស់មកបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធអាករឱ្យរដ្ឋ ខណៈឱសានវាទនៃយុទ្ធនាការប្រមូលពន្ធលើយានយន្តគ្មានពន្ធនិងអាករនាំចូល ដែលមានស្រាប់ក្នុងប្រទេស ថ្ងៃទី៨តុលា ឆ្នាំ២០២២។ លោក គុណ ញឹម បានបញ្ជាក់ថា នៅមានសេសល់រថយន្តចង្កូតសាំ្តបានចុះបញ្ជី ចំនួន ៣ ៨៣៨គ្រឿងទៀត ដែលម្ចាស់មិនទាន់ចូលខ្លួនបង់ពន្ធ។ ចំពោះបញ្ហានេះ លោក គុណ ញឹម នឹងស្នើសុំថ្នាក់ដឹកនាំ ក្នុងការពន្យារពេលអនុវត្ដច្បាប់ប្រមូលពន្ធអាករលើរថយន្តចង្កូតស្ដាំអត់ពន្ធ ដែលបានមកចុះបញ្ជីរួចនេះ។ លោកបាននិយាយក្នុងសន្និសីទកាសែត ស្តីពី ការប្រកាសលទ្ធផលនៃការងារប្រមូលពន្ធអាករលើរថយន្តគ្មានពន្ធមានស្រាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នាថ្ងៃទី៥តុលា យ៉ាងដូច្នេះ៖ «យើងគ្រោង លើកសំណើជូនថ្នាក់ដឹកនាំពិនិត្យ និងសម្រេចក្នុងការពន្យារពេល ហើយពន្យាររយៈពេលប៉ុន្មាន ខ្ញុំនឹងជួបថ្នាក់ដឹកនាំ និងសុំមតិយោបល់»។ បើតាម លោក គុណ ញឹម រថយន្ដចង្កួតស្ដាំគ្មានពន្ធដែលនៅសេសសល់ទាំងនោះ មានភាគច្រើន ជាប្រភេទរថយន្ដសម្រាប់ធ្វើអាជីវកម្ម ដូចជារថយន្ត ដឹកដី ខ្សាច់ ក្រួស និងដឹកថ្ម ជាដើម។ សូមរំឭក ថា រាជរដ្ឋាភិបាល សម្រេចឲ្យមានការប្រមូលពន្ធអាករលើរថយន្តគ្មានពន្ធ មានស្រាប់ក្នុងប្រទេស ទាំងប្រភេទ រួមទាំងរថយន្តគ្មានពន្ធជ្រកក្រោមផ្លាកលេខផ្សេងៗ ចាប់ពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ ដល់ថ្ងៃថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ ប៉ុន្តែការបង់ពន្ធនេះ រដ្ឋក៏សម្រេចពន្យារឱ្យពលរដ្ឋ ដល់ថ្ងៃទី៨តុលា ឆ្នាំ២០២២ ដើម្បីបំពេញកាតព្វកិច្ចពន្ធ និងអាករ៕	សល់៣ថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ គឺដល់ឱសានវាទនៃយុទ្ធនាការប្រមូលពន្ធលើយានយន្ត ដែលគ្មានពន្ធនិងអាករនាំចូលដែលមានស្រាប់នៅកម្ពុជាហើយ។ បើតាម លោក គុណ ញឹម អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋាន និងរដ្ឋាករកម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន គឺនៅសេសសល់រថយន្តចង្កូតស្តាំចុះបញ្ជីប្រមាណ៤០០០គ្រឿងទៀត ដែលមិនទាន់បង់ពន្ធ។
យោងតាមការបញ្ជាក់របស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន អំណោយដែលរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ជូនដល់ឡាវដែលជាប្រទេសជិតខាងរួមមាន ម៉ាស ចំនួន២លាន, ម៉ាសក្រណាត់ចំនួន ១០ម៉ឺន, ម៉ាស N95 ចំនួន២ម៉ឺន, វែនតាសុវត្ថិភាព ចំនួន២ម៉ឺន, សំលៀកបំពាក់សុវត្ថិភាព សម្រាប់មន្ត្រីសុខាភិបាល (ជាឈុត) ចំនួន២ម៉ឺនឈុត, ម៉ាស៊ីនវាស់កំដៅ ចំនួន៥០០, របាំងមុខចំនួន២ម៉ឺន, ឧបករណ៍ជំនួយការដកដង្ហើម សម្រាប់ប្រយោធនកម្ម ចំនួន២០, ទូរទស្សន៍តាមដានសុខភាពអ្នកជំងឺ និងសម្ភារបន្ទាប់បន្សំម៉ូឌែល Vista 1។ «ស្រលាញ់គ្នាក្នុងគ្រាក្រ ស្គាល់មិត្តល្អក្នុងពេលលំបាក» នេះជាពាក្យស្លោកដែលសម្តេច ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន អមដោយរូបថតជាច្រើនសន្លឹកនៃប្រតិភូកម្ពុជាក្នុងដំណើរទៅកាន់ប្រទេសឡាវ ក្នុងនោះមានលោកស្រី យក់ សម្បត្តិ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល ផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជា មានអ្នកឆ្លងកូវី-១៩ ចំនួន៣០២ករណី ក្នុងនោះ២៨៩បានជាសះស្បើយ ខណៈឡាវ មាន២៤ករណី ហើយនៅសល់តែ១ករណីប៉ុណ្ណោះដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាល៕	សម្តេចឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទៀ បាញ់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ នាព្រឹកថ្ងៃចន្ទនេះ បានជិះយន្តហោះពិសេសទៅកាន់ប្រទេសឡាវ ដើម្បីនាំយកអំណោយម៉ាសចំនួន២.១លានម៉ាស និងបរិក្ខារពេទ្យ១២មុខទៀត ទៅជួយដល់ឡាវ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩។
បើតាមលោកស្រី អភិបាលខេត្ត ចំនួនបន្ទប់ស្នាក់នៅសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ ក្នុងខេត្តកោះកុង មានរហូតដល់ ១,៥១៣ បន្ទប់ឯណោះ ដូច្នេះការស្នាក់នៅមិនមានអ្វីជាកង្វល់សោះឡើយ។ ចំណែកតម្លៃវិញ លោកស្រី ក៏បានស្នើដល់ម្ចាស់សណ្ឋាគារ និងរមណីយដ្ឋាននីមួយៗ ឲ្យរក្សាតម្លៃនៅដដែល ដោយមិនឲ្យដំឡើងថ្លៃសេវា ឬម្ហូបអាហារនោះឡើយ។ ទាក់ទងនឹងការថែរក្សាសុវត្ថិភាពនៅតាមរមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តកោះកុងវិញ លោកស្រី មិថុនា បានជាមួយស្នងការនគរបាលខេត្ត បានរៀបចំឲ្យមានការយាមកាម ប្រចាំការនៅតាមតំបន់នីមួយៗ យ៉ាងម៉ត់ចត់ជាទីបំផុត។ ក្រៅពីមានរមណីយដ្ឋានធម្មជាតិស្អាតៗទាំងនេះ ក្រុមការងារសាលាខេត្ត ក៏បានសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀកម្ពុជា ដើម្បីរៀបចំកម្មវិធីប្រគំតន្ត្រីឆ្លងឆ្នាំ ដោយមានការចូលរួមសម្តែងដោយតារាចម្រៀងល្បីៗ ដូចជា លោក ហ្សូណូ, កញ្ញា យូរី និង ឌីជេល្បីមកពីប្រទេសថៃ គឺកញ្ញា JINNICHA។ ការប្រគំតន្ត្រីឆ្លងឆ្នាំ មានរយៈពេល ២ថ្ងៃ ៣០-៣១ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៩ ចាប់ពីម៉ោង ៦ល្ងាចតទៅ នៅមាត់សមុទ្រ ទល់មុខសាលាខេត្តកោះកុង សម្រាប់ជាការកម្សាន្តសប្បាយរីករាយ ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងទីរួមខេត្ត និងជាការអបអរសាទឆ្នាំចាស់ ឆ្លងចូលឆ្នាំថ្មី សម្រាប់ពលរដ្ឋខេត្តកោះកុងទាំងមូល និងសមិទ្ធផល ដែលក្រុមការងារខេត្តសម្រេចបានពេញមួយឆ្នាំកន្លងទៅ។ ជាចុងក្រោយ លោកស្រីអភិបាលខេត្ត ក៏សូមគោរពជូនពរដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា សូមទទួលបានសិរីសួស្តី ក្នុងឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំសកល ទទួលបានសេចក្តីសុខគ្រប់ៗគ្រួសារ និងចូលរួមទទួលអំណរឆ្នាំថ្មី២០២០ ទាំងអស់គ្នា ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កោះកុង៖ លោកស្រី មិថុនា ភូថង អភិបាលខេត្តកោះកុង បានប្រកាសទទួលស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិ ដែលមានគម្រោងទៅទស្សនកិច្ចតំបន់ទេសចរណ៍នានា ក្នុងអំឡុងពេលឆ្លងឆ្នាំខាងមុខ។ លោកស្រី អះអាងថា ខេត្តកោះកុង បានត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ក្នុងការស្វាគមណ៍ទេសចរ ឲ្យមកទស្សនាកម្សាន្តតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិល្បីៗ ជាច្រើនកន្លែង ក្នុងខេត្តកោះកុង។ រមណីយដ្ឋានទាំងនោះ រួមមានរមណីយដ្ឋានព្រៃកោងកាង បាងកាយ៉ាក ឃុំពាមក្រសោប ទឹកជ្រោះតាតៃ ទឹកជ្រោះតាប៉ន តារាសាគរ ស្រុកគីរីសាគរ និងតំបន់ច្រកទ្វារអន្តរជាតិកម្ពុជាថៃ ចាំយាមជាដើម។
សម្ព័ន្ធភាពថ្មី AUKUS អូស្ត្រាលី-អង់គ្លេស-អាម៉េរិក ត្រូវបានប្រកាសចេញជារូបរាងក្នុងខែកញ្ញា ហើយភាគីទាំងបីបានព្រមព្រៀងគ្នានឹងផ្ដល់បច្ចេកវិទ្យាសាងសង់នាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរឱ្យអូស្ត្រាលី។ សម្ព័ន្ធថ្មី ត្រូវបានមើលឃើញថា ជាផ្នែកមួយនៃការឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងអំណាចរបស់ចិនក្នុងតំបន់ ពិសេសនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលជាតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រមួយដ៏សំខាន់។ សម្ព័ន្ធភាពថ្មីនេះ ត្រូវបានប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ខ្លះគាំទ្រ និងខ្លះទៀតប្រឆាំង។ ឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី ព្រមានថា សម្ព័ន្ធភាពនេះ អាចនាំឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងសព្វាវុធក្នុងចំណោមប្រទេសមហាអំណាចក្នុងតំបន់ ខណៈហ្វីលីពីនដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តចាស់ឆ្នាំរបស់អាម៉េរិក បានប្រកាសគាំទ្រកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។ ទីក្រុងគួឡាឡាំពួ ចង់ឃើញសមាជិកអាស៊ានមានជំហរស្របគ្នាលើបញ្ហានេះ ដើម្បីបញ្ចៀសការខ្វែងគំនិតគ្នា។ នៅថ្ងៃទី១២ ខែតុលា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិម៉ាឡេស៊ី Hishammuddin Hussein បានថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំសភាថា នៅខែវិច្ឆិកា រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាស៊ាននឹងមានកិច្ចប្រជុំមួយដើម្បី ស្វែងរកការឆ្លើយតបរួមគ្នាមួយទៅនឹងសម្ព័ន្ធភាពថ្មី AUKUS ។ លោក Hishammuddin បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ការយោគយល់គ្នារវាងសមាជិកអាស៊ាន នឹងជួយឱ្យពួកយើងអាចតតាំងនឹងមហាអំណាចទាំងពីរ»។ គួរបញ្ជាក់ថា ចិនបានរិះគន់សម្ព័ន្ធខាងលើថា ជាផែនការដែលនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ សន្តិសុខ និងស្ថិរភាពតំបន់។ ចំណែកឯ អាម៉េរិកឯណោះ បានអះអាងថា សម្ព័ន្ធភាពនេះនឹង មិនគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក និងមិនមានបំណងគាបសង្កត់ប្រទេសណាមួយឡើយ៕	រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិម៉ាឡេស៊ី Hishammuddin Hussein បង្ហាញក្ដីសង្ឈឹមថា សមាជិកអាស៊ាននឹងឯកភាពគ្នាច្បាស់លាស់ពីជំហរលើសម្ព័ន្ធភាពថ្មីដែលជាដៃគូសន្តិសុខឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិករវាងអូស្ត្រាលី-អង់គ្លេស និងអាម៉េរិក (AUKUS) ។ លោក Hishammuddin បារម្ភ ថាការខ្វែងគំនិតគ្នាអាចនឹងបង្កឱ្យមានអស្ថិរភាពតំបន់។
លោកអ្នកអាចបើកបរបានគ្រប់កាលៈទេសៈ ជាមួយរថយន្ត GLC 250 4MATIC ម៉ូឌែលឆ្នាំ២០១៨ ដែលមានទំហំស៊ីឡាំងម៉ាស៊ីន ២.០ កម្លាំងខ្លាំងស្ទុះលឿន ប៉ុន្តែស៊ីប្រេងសាំង ត្រឹមតែ៦លីត្រប៉ុណ្ណោះ ក្នុងរយៈចម្ងាយ១០០គីឡូម៉ែត្រ។ ជាម៉ូឌែលរថយន្តដែលទំនើបបំផុត មានប្រអប់លេខ រហូតដល់ ៩លេខ និងមានកម្លាំងដល់ទៅ ២១១សេះ ហើយថែមទាំងមាន២ប្រអប់លេខ ងាយស្រួលបើកបរបំផុត គឺលេខដៃ និងលេខអូតូ។ ជាមួយរថយន្ត GLC អ្នកបើកបរគ្រប់គ្រងរថយន្តត្រឹមតែ១០% ប៉ុណ្ណោះ ខណៈ៩០%ទៀតត្រូវបានរថយន្ត Mercedes-Benz GLC ខ្លួនឯងជាអ្នកគ្រប់គ្រងលើការបើកបរនៅលើដងផ្លូវ ទាំងការទប់លំនឹងខ្លួន ទាំងការវ៉ា ឬជែង ត្រូវបានផ្តល់សញ្ញាសុវត្ថិភាពជាមុន ឬបើមានរថយន្តនៅពីមុខ ឬនៅខាងក្រោយ សញ្ញាការពារនូវការបុក ឬប៉ះទង្គិច ត្រូវបានប្រាប់ដល់អ្នកបើកបរឲ្យបានដឹង និងត្រៀមបញ្ចៀសបញ្ហាទុកជាមុន។ កាន់តែពិសេសទៀតនោះ គឺវាមានប្រព័ន្ធបូមរថយន្ត ដល់ទៅ៥ប្រភេទខុសៗគ្នា សម្រាប់ជំនួយដល់ការបើកបរនៅលើដងផ្លូវទៅតម្រូវការ៖ ១. ប្រព័ន្ធបូមប្រភេទ ECO សំដៅដល់ការបើកបរប្រកបដោយភាពសន្សំសំចៃ ស៊ីប្រេងតិចនិងគ្មានការបញ្ចេញឧស្ម័នពុលដល់បរិយាកាស។ ២. ប្រព័ន្ធបូមប្រភេទ COMFORT សំដៅដល់ការបើកបរផ្លូវឆ្ងាយ និងការបើកបរប្រចាំថ្ងៃផ្លូវជិត ឬឆ្ងាយបានទាំងអស់ ជួយដល់អ្នកបើកបរឲ្យមានផាសុកភាព មិននឿយហត់ក្នុងការបើកបរ មិនរលាក់ មិនឃ្លេងឃ្លោង និងមិនកញ្ឆោះ ឬបុកលេខដែលធ្វើឲ្យអ្នកជិះជាមួយមានអាការធុញថប់ ឬពុលឡានជាដើមម។ ៣. ប្រព័ន្ធបូមប្រភេទ SPORT សំដៅដល់ការបើកបរដែលចូលចិត្តកម្លាំងរថយន្តស្ទុះខ្លាំង សំលេងស៊ីម៉ាំងឮពីរោះ មានភាពជឿជាក់នៅលើដងផ្លូវ សម្រេចដល់ទិសដៅឆាប់ជាងការរំពឹងទុក។ ៤. ប្រព័ន្ធបូមប្រភេទ SPORT+ សំដៅដល់ការបើកបរជាលក្ខណៈពិសេសជាងគេបំផុត ជាទម្រង់បើកបរបែបប្រណាំង អាចបញ្ចេញសម្លេងបំពង់ស៊ីម៉ាំងលាន់ឮខ្លាំង និងធ្វើជាជើងឯកនៅលើដងផ្លូវ ប្រកបដោយមោទនភាព ដែលមិនប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើដំណើររបស់អ្នកដទៃ។ ៥. ប្រព័ន្ធបូមប្រភេទ INDIVIDUAL សំដៅដល់ការបើកបរជាទម្រង់ចម្រុះ ចង់យឺតបានយឺត ចង់បើកលឿនបានលឿន ចង់បើកជែងគឺជែងដាច់ ចង់ប្រណាំងគឺប្រណាំងក៏បាន គឺអាចបត់បែនបានគ្រប់កាលៈទេសៈទាំងអស់។ ទាំងនោះគឺជាលក្ខណៈដ៏ពិសេសអស្ចារ្យ របស់រថយន្ត Mercedes-Benz GLC 2018នេះ ។ សូមអញ្ជើញមកបើកបរសាកល្បង Mercedes-Benz GLC 2019 ទាំងអស់គ្នា នៅក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ ខេមបូឌា ដែលមានអាសយដ្ឋានបណ្តោយផ្លូវ ៦០ម៉ែត្រ ក្នុងសង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ។ បើកសាកហើយ ទិញយកតែម្តងក៏បានដែរ។ ព័ត៌មានលម្អិត សូមទំនាក់ទំនងទូរសព្ទលេខ 017 231 488 និង 023 231 488៕	រថយន្ត Mercedes-Benz GLC 250 4MATIC ឆ្នាំ2019 គឺរថយន្តខ្នាតខ្ពស់ បន្ទាប់ពីរថយន្ត GLE និង GLS។ រថយន្ត GLC 250 4MATIC ត្រូវបានរចនាឡើងយ៉ាងប្រណីត ទាំងផ្នែកខាងក្រៅ និងខាងក្នុង។ ផ្នែកខាងក្រៅ មើលទៅឃើញភាពប្រណិតល្អ ស៊ិចស៊ីរឹងមាំ ហើយផ្នែក ខាងក្នុងវិញ មានភាពធំទូលាយ មានផាសុកភាព ប្រណីតភាព ត្រូវបានផលិតឡើងដោយការផ្ចិតផ្ចង់បំផុតសម្រាប់បុគ្គលជោគជ័យ ឬអ្នកមានគ្រួសារដែលមានសមាជិកសរុបត្រឹម៥នាក់។
ការសិក្សានៅសាលាវេជ្ជសាស្ត្រ Davis នៃសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ California ដែលចុះផ្សាយលើទិនានុប្បវត្ដិ Nutrients បានរកឃើញថា ប្រូបាយអូទិច អាចជួយសម្រួលអាការៈក្អួតចង្អោរ ឬហៅថាអាការៈចាញ់កូន របស់ស្ត្រីដែលទើបមានផ្ទៃពោះ។ លើសពីនេះ វាអាចជួយសម្រួលប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងការបន្ទោបង់ថែមទៀត។ តាមការសិក្សា អាការៈចាញ់កូនកើតឡើងលើស្ត្រីមានផ្ទៃពោះប្រមាណ ៨៥ភាគរយឯណោះ។ អំឡុងពេលស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ អ័រម៉ូនដូចជា អឺស្ត្រូសែន (estrogen) និង ប្រូសេស្តេរ៉ូន (progesterone) កើនឡើង ដែលនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរក្នុងរាងកាយជាច្រើន។ ការកើនឡើងនៃអរម៉ូនទាំងនេះក៏បានទាក់ទងនឹងបាក់តេរីក្នុងពោះវៀន ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់មុខងារនៃប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ។ ហេតុនេះ វាបណ្តាលឱ្យមានអាការៈមួយចំនួនដូចជា ចង្អោរ ក្អួត និងទល់លាមក។ ក្នុងការស្រាវជ្រាវ អ្នកជំនាញបានរកឃើញថា ការទទួលទានប្រូបាយអូទិច អាចកាត់បន្ថយអាការៈចង្អោរ និងក្អួតបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ តាមការស្ទង់មតិរបស់អ្នកចូលរួម រយៈពេលដែលមានអាការៈក្អួតចង្អោរត្រូវបានកាត់បន្ថយ ១៦ភាគរយ ហើយចំនួនដងដែលពួកគេចង់ក្អួតត្រូវបានកាត់បន្ថយ ៣៣ភាគរយ។ ការទទួលទានប្រូបាយអូទិច ក៏បានចូលរួមសម្រួលអាការៈដែលទាក់ទងនឹងការរស់នៅដូចជា ការអស់កម្លាំង មិនឃ្លានអាហារ និងការធ្វើសកម្មភាពផ្សេងៗ។ ប្រូបាយអូទិច គឺជាពពួកបាក់តេរីល្អមានប្រយោជន៍ចំពោះមនុស្ស។ តាមពិតទៅ ក្នុងខ្លួនមនុស្សមានបាក់តេរីជាច្រើន ទាំងបាក់តេរីល្អនិងមិនល្អ។ ដោយឡែក ប្រូបាយអូទិច ជាបាក់តេរីដែលជួយថែរក្សាពោះវៀនឱ្យមានសុខភាពល្អ។ ប្រូបាយអូទិច ភាគច្រើនមាននៅក្នុងអាហារដូចជាទឹកដោះគោជូរ គីមឈី តាសក់ត្រាំ ឬជ្រក់ជូរៗ និងផលិតផលទឹកដោះសត្វនានា រួមមានឈីស ជាដើម។ ម៉្យាងវិញទៀត អ្នកអាចទទួលទានបន្លែ ផ្លែឈើមួយចំនួន ដើម្បីជំរុញប្រូបាយអូទិចក្នុងរាងកាយដូចជា ខ្ទឹមបារាំង ខ្ទឹមស សណ្ដែកសៀង ចេក ឪឡឹក ទំពាំងបាយជូរ។ អ្នកក៏អាចទទួលទានអាហារបំប៉នជាតិប្រូបាយអូទិចតែម្តងបានផងដែរ៕	ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា បាក់តេរីប្រូបាយអូទិច (Probiotic) មានសារសំខាន់ណាស់ដល់ស្ត្រីទើបមានផ្ទៃពោះ ព្រោះវាអាចជួយសម្រួលអាការៈចង់ក្អួតចង្អោរ ឬហៅថាអាការៈចាញ់កូន និងជួយសម្រួលដល់ការបន្ទោបង់ទៀងផង។ ស្ត្រីទើបមានផ្ទៃពោះប្រមាណ ៨៥ភាគរយ មានអាការៈចាញ់កូន ហើយអាការៈក្អួតចង្អោរនេះ បានរំខានពួកគេយ៉ាងខ្លាំង។ ហេតុនេះ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះគួរ ទទួលទានអាហារ ដែលសម្បូរប្រូបាយអូទិច។
ក្រុម Angkor City រងពិន័យមិនឲ្យប្រកួត១ឆ្នាំ និងទឹកប្រាក់ចំនួន ១ ០០០ដុល្លា ព្រោះក្រុមនេះមិនមានថវិកាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការប្រកួតបន្ដក្នុងលីគ២។ បន្ទាប់ពីការដកចេញនៅក្រុម Angkor City ក្រុមហ៊ុនលីគកម្ពុជា (CPL) សម្រេចទុករាល់លទ្ធផលប្រកួតជាមួយក្រុមនេះ ជាមោឃៈ។ CPL មិនបានប្រកាសជាផ្លូវការលើផេក ឬគេហទំព័ររបស់ខ្លួននៅឡើយទេ ប៉ុន្ដែការដាក់ពិន័យ និងការធ្វើមោឃភាពនេះ ត្រូវបានក្លិប Angkor City និងសមាគមបាល់ទាត់ក្រសួងមហាផ្ទៃ បង្ហោះលើផេកហ្វេសប៊ុក នាថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។ លោក ឈន សារ៉ាណេ ប្រធានសមាគមបាល់ទាត់ក្រសួងមហាផ្ទៃ រូបពី សមាគមបាល់ទាត់ក្រសួងមហាផ្ទៃ យោងតាមការផ្សាយរបស់សមាគមបាល់ទាត់ក្រសួងមហាផ្ទៃ មោឃភាពលទ្ធផលប្រកួតរបស់ Angkor City ជាមួយក្លិបលីគ២ទាំងអស់ ក្រុមហ៊ុន CPL មិនបានប្រជុំធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពជាមួយបណ្ដាក្លិបក្នុងក្របខណ្ឌលីគ២ឡើយ។ ដោយឡែក ការសម្រេចនេះ បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់លទ្ធផល ដែលកំពុងប្រដេញគ្នារវាងក្លិប Life FC ឈរលេខ១ និងក្រុមបាល់ទាត់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ឈរលេខ២។ បើទោះជាបច្ចុប្បន្នភាព ក្រុមបាល់ទាត់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ចាញ់ Life FC តែ១ពិន្ទុ ក៏ពិតមែន ប៉ុន្ដែការប្រកួតនៅសល់សម្រាប់ក្រុមក្រសួងមហាផ្ទៃ មានតែ៣ប៉ុណ្ណោះ ខណៈ ក្រុម Life FC នៅសល់៤ប្រកួត។ ជាលទ្ធផល បើទោះជា៣ប្រកួតចុងក្រោយ នៃលីគ២ ក្រុមក្រសួងមហាផ្ទៃ ឈ្នះទាំងអស់ ក៏មិនសង្ឃឹមថាអាចដណ្ដើមបានជើងឯកលីគ២ដែរ។ ដោយឡែក លោក ឈន សារ៉ាណេ ប្រធានសមាគមបាល់ទាត់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ណែនាំឲ្យគ្រូបង្វឹក កីឡាករទាំងអស់ រក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ ហើយបន្ដការហ្វឹកហាត់ ដោយផ្ដោតលើ ៣ប្រកួត ដែលនៅសល់។ ប្រធានសមាគមរូបនេះ ជំរុញឲ្យកីឡាករ ប្រឹងអស់ពីសមត្ថភាព និងហ្វឹកហាត់ឲ្យបានល្អ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនចូលរួមជាមួយលីគកំពូលនៅរដូវកាលក្រោយ។ នេះបើយោងតាមការបង្ហោះរបស់សមាគមបាល់ទាត់ក្រសួងមហាផ្ទៃ៕	មោឃភាពរាល់លទ្ធផលប្រកួតជាមួយអង្គរស៊ីធី (Angkor City) បានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ពិន្ទុរបស់សមាគមបាល់ទាត់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្នុងការប្រជែងពានលីគលំដាប់ទី២ ជាមួយ Life FC ដែលឈរកំពូលតារាង។ លោក ឈន សារ៉ាណេ ប្រធានសមាគមបាល់ទាត់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ប្រាប់ឲ្យគ្រូបង្វឹក កីឡាករ និងមន្ដ្រីការងារទាំងអស់រក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់ ហើយផ្ដោតទៅលើ ៣ប្រកួតចុងក្រោយ ដែលនៅសល់ក្នុងលីគ។
បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរួមរបស់អង្គការ អុកស្វាម និងអង្គការទន្លេអន្តរជាតិ សន្និបាតស្តីពី ស្រ្តី និងទន្លេនៅអាស៊ីនេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏មានសារៈសំខាន់មួយ ដើម្បីកំណត់គោលដៅបេសកកម្ម ដើម្បីនាំឲ្យមានសមធម៌ យេនឌ័រ នៅក្នុងការគ្រប់គ្រងធនធានទឹក និងភាពធន់ផ្នែកអាកាសធាតុ។ អ្នកចូលរួមទាំងអស់ បានពិភាក្សាយ៉ាងសកម្ម លើយុទ្ធសាស្រ្ត និងកសាងទំនាក់ទំនងរវាងគ្នានឹងគ្នា ដើម្បីលើកកម្ពស់កិច្ចសហការ និងសហកម្មភាពរួមកាន់តែប្រសើរ។ បើតាម អង្គការ អុកស្វាម និងអង្គការទន្លេអន្តរជាតិ សន្និបាតនេះ បានបង្ហាញពីភាពអង់អាចក្លាហាន ជំនាញ និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ស្រ្តីជាអ្នកដឹកនាំ មកពីសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច និងសហគមន៍ដែលរស់នៅតាមដងទន្លេ អង្គការសង្គមស៊ីវិល អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងអ្នករៀបចំគោលនយោបាយ។ លោកស្រី អាយស្សា ឌូហ្សា អ្នកដឹកនាំកម្មវិធីស្រ្តី និងទន្លេ នៃអង្គការទន្លេអន្តរជាតិ មានប្រសាសន៍នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរួមថា៖ «យើងសិ្ថតនៅក្នុងពេលដ៏ស្រួចស្រាល់មួយ ដែលត្រូវតែដោះស្រាយជាបន្ទាន់ និងប្រកបដោយការតាំងចិត្ត នូវបញ្ហាយេនឌ័រ និងបរិស្ថាន។ អំណាចប្រមូលផ្តុំ ជំនាញ និងចំណេះដឹងរបស់ស្រ្តី ដែលបានមកជួបជុំគ្នានៅក្នុងសន្និបាតនេះ គឺជាភស្តុតាងមួយដែលបង្ហាញ ពីការផ្លាស់ប្តូរប្រកបដោយអត្ថន័យ ដែលយើងកំពុងតែបោះជំហានទៅមុខ»។ នៅអំឡុងពេលសន្និបាត អ្នកចូលរួមបានប្រារព្ធទិវាបរិស្ថានពិភពលោក ហើយបានរៀបចំសេចក្តីថ្លែងការណ៍សាមគ្គី ដែលអំពាវនាវឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរជុំវិញតួនាទីដ៏សំខាន់របស់ស្រ្តីជាអ្នកការពារបរិស្ថាន ក្នុងកិច្ចការពារទន្លេ ដែនដី និងសហគមន៍។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ បានគូសបញ្ជាក់ពីតម្រូវការជាបន្ទាន់ជាច្រើន និងដំណោះស្រាយដែលរួមមាន កិច្ចការពារទន្លេ និងដែនដី គឺសំខាន់ដើម្បីសកម្មភាពអាកាសធាតុ និងធានានូវអន្តរកាល ថាមពលប្រកបដោយភាពយុត្តិធម៌ និងបរិយាបន្ន។ អង្គសន្និបាតក៏បានស្នើទៅរដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុននានា និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ត្រូវតែធ្វើសកម្មភាពជាបន្ទាន់ដើម្បីផ្តល់សុវត្ថិភាព ដល់អ្នកការពារបរិស្ថាន ជាពិសេសស្រ្តីដែល កំពុងប្រឈមនឹងការយារយី និងអំពើហិង្សា។ ជាមួយគ្នា អង្គសន្និបាត ក៏ទាមទារឱ្យ ភាគីពាក់ព័ន្ធ ត្រូវតែមានការប្តេជ្ញាចិត្តពិតប្រាកដ និងសកម្មភាពដើម្បីគណនេយ្យភាព និងការសងជំងឺចិត្ត សម្រាប់ការបាត់បង់ និងការខូចខាត។ បង្កើនការគោរពដល់ជនជាតិដើមភាគតិច និងសិទ្ធិស្រ្តី អ្នកការពារបរិស្ថាន និងតួនាទីដ៏សំខាន់របស់ពួកគេ ក្នុងការគ្រប់គ្រងធនធានក្នុងសហគមន៍។ នេះក៏ជា តម្រូវការជាបន្ទាន់ ដែលអង្គសន្និបាតទាមទារឱ្យមានដំណោះស្រាយផងដែរ។ កញ្ញា ស៊ឹម សុជាតា ប្រធានកម្មវិធី អភិបាលកិច្ចទឹកតំបន់មេគង្គ នៃអង្គការ អុកស្វាម មានប្រសាសន៍ថា «សន្និបាតស្រ្តី និងទន្លេនៅអាស៊ី» ផ្តល់នូវមាគ៌ាថ្នាក់តំបន់សម្រាប់ ស្រ្តីដែលជាអ្នកការពារបរិស្ថាន ដើម្បីចែករំលែកពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន កសាងទំនាក់ទំនងឡើងវិញ និងសាងសាមគ្គីភាព ដើម្បីគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក។ កញ្ញា ស៊ឹម សុជាតា បន្ថែមដូច្នេះ៖ «ដូចគ្នាទៅនឹងទន្លេឆ្លងដែននានានៅអាស៊ីនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ស្រ្តីអ្នកការពារបរិស្ថាន កំពុងស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែង និងប្រឈមទៅនឹង អំពើហិង្សា និងការបៀតបៀន។ ទន្លេដែលមានជីវិត គឺសំខាន់ណាស់ សម្រាប់ការរស់នៅជាមួយគ្នា នឹងភាពធន់ នៅក្នុងពេលដែលមានវិបត្តិអាកាសធាតុ។ យើងសូមលើកទឹកចិត្តឲ្យរដ្ឋាភិបាល ទីភ្នាក់ងារអន្តររដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុន ធ្វើការងារបន្ថែមដើម្បីការពារស្រ្តីអ្នកការពារទន្លេ និងទន្លេដែលប្រៀបដូចជាម្តាយ»។ សន្និបាតនេះ គឺជាកិច្ចផ្តួចផ្តើមនៃបណ្តាញសកលមួយ ដែលដឹកនាំដោយស្រ្តីដែលជាអ្នកដឹកនាំ ក្រោមកិច្ចសម្របសម្រួល និងគាំទ្រពីអង្គការអុកស្វាម អង្គការទន្លេអន្តរជាតិ វិទ្យាស្ថានអភិរឌ្ឍន៍បើកទូលាយ វិទ្យាស្ថានសហគមន៍មេគង្គ បណ្តាញស្រ្តីជនជាតិដើមភាគតិចនៅអាស៊ី និងដៃគូដទៃទៀត។ ដៃគូទាំងនេះដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការពន្លឿនបេសកម្មនៃបណ្តាញស្រ្តី និងទន្លេ ដែលជាកិច្ចផ្តួចផ្តើមកាលពីឆ្នាំ២០១៩ ជាមួយនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តមួយ ដើម្បីការពារទន្លេឲ្យ ហូរដោយសេរី ព្រមទាំងដី ព្រៃឈើ និងដែនដី ដែលទ្រទ្រង់ការរស់រានរបស់ពួកគេ។ បណ្តាញនេះ មានគោលបំណងលើកកម្ពស់ការដឹកនាំ របស់ស្រ្តី ក្នុងការសម្រេចចិត្តនៅគ្រប់កម្រិត ទៅលើ ធនធានទឹកសាប ការពង្រឹងបណ្តាញ និងការរីកចម្រើននៃការងារការពាររបស់យើង។ ដោយឈរលើភាពជោគជ័យ នៃសន្និបាតសលកស្តីពី ស្រ្តី និងទន្លេ ដែលធ្វើឡើងកាលពីឆ្នាំ២០១៩ និងការងារដែលសម្រេចបាន អង្គការអុកស្វាម អង្គការទន្លេអន្តរជាតិ វិទ្យាស្ថានអភិរឌ្ឍន៍បើកទូលាយ វិទ្យាស្ថានសហគមន៍មេគង្គ សកលវិទ្យាល័យម៉ែហ្វាហ្លួង បណ្តាញស្រ្តីជនជាតិដើម ភាគតិចនៅអាស៊ី និងដៃគូដទៃទៀត បានរៀបចំសន្និបាតលើកទីពីរនេះ ដែលផ្តោតសំខាន់លើ តំបន់អាស៊ី៕	ស្រ្តីជាអ្នកដឹកនាំ និងដៃគូការងាររបស់ពួកគេប្រមាណ ១២៥នាក់ មកពីប្រទេសចំនួន១៨ បាន ជួបជុំគ្នាក្នុងសន្និបាតស្តីពី ស្រ្តី និងទន្លេនៅអាស៊ី ដែលរៀបចំឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី ៤-៦ ខែមិថុនា នៅខេត្តឈៀងរៃ ប្រទេសថៃ។
បើតាមក្រសួងអប់រំ ចំពោះបេក្ខជនស្វៃរិន និងបេក្ខជនបំពេញវិជ្ជា ត្រូវមកទទួលសំណុំពាក្យសុំអាហារូបករណ៍ពីមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡារាជធានីខេត្តដែលខ្លួនបានបំពេញសំណុំបែបបទប្រឡងមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិសម្រាប់ឆ្នាំសិក្សា២០២០-២០២១នេះ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ សីហា ដល់ថ្ងៃទី៣០ សីហា។ ក្នុងករណីបេក្ខជនបានប្រឡងជាប់បាកឌុប ហើយបេក្ខជនបានដាក់ពាក្យជ្រើសរើសមុខជំនាញដែលឆ្លងកាត់ការប្រឡង ត្រូវយកសាលាកបត្រឯកត្តជន មកជូនគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា ដើម្បីដាក់ពាក្យប្រឡង ចាប់ពីថ្ងៃទី៥-១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ ចំពោះបេក្ខជនដែលជាប់ឌុបពីឆ្នាំចាស់ មានអាយុក្រោម២០ឆ្នាំ និងក៏មិនបានជាប់អាហារូបករណ៍ចូលរៀននៅតាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា ដែលចង់ស្នើសុំអាហារូបករណ៍ អាចដាក់ពាក្យប្រឡងចូលរៀនជំនាញប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍ នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។ ក្នុងករណីនេះ បេក្ខជនត្រូវមកទទួលពាក្យសុំអាហារូបករណ៍ពីសាកលវិទ្យាភូមិន្ទភ្នំបេញ ចាប់ពីថ្ងៃទី៥-១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ បេក្ខជនត្រូវតែមកមើលឈ្មោះប្រឡងនៅតាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សារបស់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ នៅថ្ងៃទី២១ ខែមករា បេក្ខជនត្រូវតែមកប្រឡងនៅតាមមណ្ឌលប្រឡងឲ្យបានមុនម៉ោង៦កន្លះព្រឹក ហើយក្នុងករណីបេក្ខជនភ្លេចយកសាលបត្រឯកត្តជនមកប្រឡង នោះបេក្ខជនមិនអាចចូលប្រឡងឡើយ។ នេះបើតាមការជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងអប់រំដដែល។ ក្រសួងអប់រំ បានឱ្យដឹងទៀតថា លទ្ធផលប្រឡងរបស់បេក្ខជននឹងត្រូវបានប្រកាស និងបិទផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមករា នៅតាមមណ្ឌលប្រឡងនៃគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានីមួយៗ។ ដោយឡែកលទ្ធផលនៃការជ្រើសរើសនិស្សិតអាហារូបករណ៍១០០ភាគរយលើមុខជំនាញដែលមិនឆ្លងកាត់ការប្រឡង នឹងប្រកាសនៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ នៅតាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា និងមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡារាជធានីខេត្ត និងបិទផ្សាយនៅថ្ងៃទី៤ ខែមករា លទ្ធផលនឹងបិទនៅតាមគ្រប់វិទ្យាល័យនីមួយៗ៕	ភ្នំពេញ៖ សិស្សថ្នាក់ទី១២ ដែលត្រៀមប្រឡងបាកឌុបនៅឆ្នាំនេះ អាចទៅទទួលយកពាក្យសុំអាហារូបករណ៍សម្រាប់សិក្សានៅតាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានានា ពីវិទ្យាល័យរបស់ខ្លួន ចាប់ពីថ្ងៃទី១៨ សីហា ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា។ សិស្សានុសិស្ស ត្រូវប្រគល់ពាក្យស្នើសុំអាហារូបករណ៍ទៅកាន់វិទ្យាល័យវិញ នៅត្រឹមម៉ោង៥ ល្ងាច ថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹង របស់ក្រសួងអប់រំ ចុះថ្ងៃទី៦សីហា។
នាពិធីបិទការប្រកួតជ្រើសរើសជើងឯកថ្នាក់ជាតិប្រចាំឆ្នាំ២០១៩ លោក មៀច សុផាន់ណា ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាញ់កាំភ្លើងកម្ពុជា បានដាក់គោលដៅឲ្យកីឡាករធ្វើយ៉ាងណា ដណ្តើមយកមេដាយមាសឲ្យបាននៅស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣។ ការដាក់គោលដៅបែបនេះ ព្រោះលោកចង់ឲ្យសាកសមនឹងតម្លៃក្នុងឋានៈជាប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ ជាមួយការដាក់ចេញនូវគោលដៅនេះ លោក សុផាន់ណា បានជំរុញឲ្យកីឡាករកីឡាការិនីទាំងទទួលបានជ័យលាភី និងមិនជ័យលាភីក្នុងការប្រកួតថ្នាក់ជាតិទាំងអស់ ត្រូវបង្កើនការហ្វឹកហាត់ក្នុងការពង្រឹងនិងអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពឲ្យតែប្រសើរ ដើម្បីឈានទៅសម្រេចគោលដៅ និងត្រៀមប្រជែងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិនានា។ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃរូបនេះ បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះដំណើរការរៀបចំការប្រកួតជើងថ្នាក់ជាតិថា បានប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងរលូន និងបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ។ បច្ចេកទេស និងសមត្ថភាពកីឡាករទៀតសោត មានការរីកចម្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់បើធៀបនឹងឆ្នាំមុនៗ។ ជាពិសេសកីឡាករគ្រប់រូប មានការយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់ពីច្បាប់ និងបទបញ្ជាការប្រកួត។ ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួតយ៉ាងស្វិតស្វាញរយៈពេល៣ថ្ងៃ នៅទីលានកងពលតូចពិសេសឆ័ត្រយោង៩១១ ក្រុមអត្តពលិកក្រសួងការពារជាតិដណ្តើមបានមេដាយមាស៥ ដោយឈ្នះលើវិញ្ញាសា២២Longវែងឯកត្តជនបុរស-នារី, ៩មីលីម៉ែត្រនារីជាក្រុម, ២២Longខ្លីនារី និងវិញ្ញាសា២២Longវែងបុរសជាក្រុម។ ជ័យជម្នះជួយឲ្យពួកគេឈរចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ក្នុងការប្រកួតជើងឯកថ្នាក់ជាតិឆ្នាំនេះ ដែលមានអត្តពលិកមកពីអគ្គនាយកដ្ឋានស្រាវជ្រាវចារកិច្ចឈរលេខ២ ក្រោយឈ្នះមេដាយមាសពីរ។ បើតាមរបាយការណ៍ដែលអានដោយលោកស្រី ស៊ុំ សុខា អនុប្រធានសហព័ន្ធ ការប្រកួតឆ្នាំនេះមានកីឡាករកីឡាការិនីចំនួន៧៧នាក់មកពី៩ក្លិប-សមាគមចូលរួម។ ពួកគេប្រកួតប្រជែងលើ៣វិញ្ញាសា គឺកាំភ្លើងខ្លី 22Long(បាញ់ចម្ងាយ២៥ម៉ែត្រ), កាំភ្លើងវែង 22Long(បាញ់ចម្ងាយ៥០ម៉ែត្រ) និងកាំភ្លើងខ្លីកម្លាំង 9mm(បាញ់ចម្ងាយ២៥ម៉ែត្រ)៕	កីឡាករកីឡាការិនីត្រូវខិតខំធ្វើយ៉ាងណាដណ្តើមមេដាយមាសឲ្យបាននៅក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២នៅឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ នេះជាការដាក់គោលដៅរបស់លោក មៀច សុផាន់ណា ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាញ់កាំភ្លើងកម្ពុជា ដែលជំរុញឲ្យកីឡាករ ត្រូវបង្កើនការហ្វឹកហាត់ អភិវឌ្ឍសមត្ថភាពឲ្យកាន់តែប្រសើរថែមទៀត។
បើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសនិងសហប្រតិបត្តិការអន្តជាតិ គម្រោងថវិកានេះ ជប៉ុននឹងសាងសង់ស្ថានីយ៍ប្រព្រឹត្តិកម្មទឹកកខ្វក់មុននឹងបង្ហូរចូលទៅក្នុងបឹងជើងឯកខាងត្បូងរាជធានីភ្នំពេញ។ ជំនួយរបស់ជប៉ុននេះ នឹងរួមចំណែកជួយឲ្យប្រសើរឡើងនូវបរិស្ថានរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ លោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្រី្តក្រសួងការបរទេស និងលោក មិកាមិ ម៉ាសាហ៊ីរ៉ូ (MIKAMI Masahiro) ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា នឹងចុះហត្ថលេខាលើលិខិតប្ដូរសារស្ដីពីការផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានឥតសំណង នៅថ្ងៃទី៣ តុលា ឆ្នាំ២០១៩ នៅទីស្ដីការក្រសួងការបរទេស៕	រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន នឹងផ្ដល់ជំនួយឥតសំណងជាង២៥លានដុល្លារដល់កម្ពុជា ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធបង្ហូទឹកកខ្វក់នៅរាជធានីភ្នំពេញ។
ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីផលប៉ះពាល់នៃកំហឹង ៖ ១. ចំពោះរាងកាយ តើអ្នកធ្លាប់ចាប់អារម្មណ៍អំពីប្រតិកម្មដែលរាងកាយតបតទៅនឹងកំហឹងដោយចេះតែបណ្ដាលឱ្យចង់វាយគ្នា ឬវាយនេះវាយនោះដែរឬទេ? ក៏ដូចទៅនឹងករណីនៃការថប់អារម្មណ៍, រំភើប និងភ័យខ្លាចដែរ គឺកំហឹងបង្កឱ្យរាងកាយត្រូវការប្រយុទ្ធជាមួយអ្វីមួយឬអត់អាស្រ័យលើស្ថានភាព។ នោះក៏ព្រោះតែរាងកាយត្រូវជួបប្រទះនូវការកើនឡើងនូវកម្រិតអ័រម៉ូនស្ត្រេសភ្លាមៗនៅពេលខឹង។ នៅពេលខឹងខ្លាំងនោះសម្ពាធឈាមនឹងកើនឡើង ហើយចង្វាក់បេះដូងលោតញាប់ជាងធម្មតា សូម្បីតែការដកដង្ហើម ខណៈដែលឈាមបុកឡើងទៅសាច់ដុំលឿនពេក។ ២. សម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ នៅពេលអ្នកខឹង នោះលំហូរឈាមនឹងត្រូវបែងចែកបញ្ជូនទៅកាន់ផ្នែកផ្សេងៗគ្នានៃរាងកាយ ហើយក៏ព្រោះតែការកើនឡើងនូវកម្រិតនៃអ័រម៉ូនស្ត្រេស (cortisol និងadrenaline) ចង្វាក់បេះដូងប្រែជាលោតលឿនជាងធម្មតាដែលបណ្ដាលឱ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់។ ប្រសិនបើអ្នកកំពុងជួបប្រទះបញ្ហាសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ជាប្រចាំស្រាប់នោះ អ្នកប្រាកដជាត្រូវប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃជំងឺគាំងបេះដូង ឬជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល នៅពេលខឹងខ្លាំងជាក់ជាមិនខាន។ ៣. បញ្ហាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ កង្វះលំហូរឈាមទៅកាន់ពោះវៀននៅពេលខឹងនឹងបណ្ដាលឱ្យអ្នកជួបប្រទះបញ្ហាទាក់ទងជាមួយការរំលាយអាហារ ជាពិសេសប្រសិនបើអ្នកតែងតែខឹងសឹងគ្រប់ពេល។ នេះជាហេតុផលមួយចម្បងបំផុតដែលធ្វើឱ្យអ្នកពេលខ្លះជួបប្រទះអារម្មណ៍រមួលក្នុងពោះ និងបញ្ហាពោះវៀន នៅពេលខឹង។ ៤. ចំពោះប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ បញ្ហាគួរឱ្យព្រួយបារម្ភមួយទៀតនៃការមានអារម្មណ៍ខឹងជានិច្ចនោះ គឺភាពមិនប្រក្រតីនៃមុខងារប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយ។ មុខងារនៃក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតត្រូវទទួលរងផលប៉ះពាល់ដែលមានន័យថាសមត្ថភាពប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងរ៉ាឌីកាល់សេរី និងកោសិកាគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងទៀតក្នុងរាងកាយត្រូវជួបប្រទះការរំខាន។ ហើយក៏ព្រោះតែប្រព័ន្ធភាពស៊ាំមិនដំណើរការមុខងារបានត្រឹមត្រូវនោះមានន័យថា អ្នកកំពុងប្រឈមមុខនឹងការកើតជំងឺផ្សេងៗហើយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	នរណាៗក៏ធ្លាប់មានកំហឹង ឬមានអារម្មណ៍ខឹងដែរ ហើយទោះបីវាជាប្រតិកម្មធម្មតាតបតទៅនឹងស្ថានភាពមួយចំនួនក៏ដោយ ប៉ុន្តែកំហឹងដែលមិនអាចគ្រប់គ្រងបានអាចបង្កជាហិង្សាផ្លូវកាយ និងការឈ្លោះប្រកែកគ្នា។ ជាពិសេសកំហឹងក៏អាចបណ្ដាលឱ្យអ្នកធ្វើបាបខ្លួនឯងផងដែរ! ភាគច្រើននៃពួកយើងប្រហែលជាគិតថា កំហឹងគ្មានឥទ្ធិពលប៉ះពាល់អ្វីចំពោះរាងកាយ, ផ្លូវចិត្ត ឬអារម្មណ៍ឡើយ ខណៈដែលការពិតទៅកំហឹងផ្ដល់ផលអិជ្ជមានគួរឱ្យព្រួយបារម្ភជាច្រើន។ ថាតើកំហឹងប៉ះពាល់យ៉ាងណាខ្លះទៅចំពោះរាងកាយ និងខួរក្បាល?
ក្រុមបិសាចក្រហម បានបើកការវាយលុកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើកក្រុមម្ចាស់ផ្ទះតាំងពីដើមតង់ទី១ ជាមួយឱកាសសម្រេចទីពីសំណាក់ខ្សែបម្រើ Marouane Fellaini និងខ្សែការពារ Marcos Rojo ប៉ុន្តែមិនមានសំណាង។ រហូតចូលដល់តង់ទី២នៅនាទី ៨៩ទៅហើយ ខ្សែប្រយុទ្ធ Michael Lang បានរកគ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះឲ្យ Basel ដែលធ្វើឲ្យលោក Jose Mourinho ខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីនាំក្រុមឈានទៅវគ្គបន្ត។ បរាជ័យ ១-០ នេះ បានធ្វើឲ្យក្រុមម្ចាស់ជើងឯក Premier League ២០សម័យ ត្រូវរង់ចាំការប្រកួតចុងក្រោយជាមួយ CSKA Moscow។ ក្រុមដែលដឹកនាំដោយអ្នកចាត់ការរហស្សនាម The Special One ត្រូវការឈ្នះ ឬស្មើជាដាច់ខាត ដើម្បីធានាកៅអីបានទៅកាន់វគ្គខ្វែងនៃពានលំដាប់កំពូលអឺរ៉ុបមួយនេះ។ ការប្រកួត៥លើកចុងក្រោយ Manchester United ឈ្នះ៤ ចាញ់១ មាន១២ពិន្ទុ តាមពីក្រោយដោយ Basel និង CSKA Moscow មាន៩ពិន្ទុដូចគ្នា ខណៈ Benfica ស្ថិតនៅបាតតារាងមាន០ពិន្ទុ មិនដែលស្គាល់ជាតិឈ្នះ១ប្រកួតឡើយ។ ចំណែកលទ្ធផលការប្រកួតគូដទៃទៀតសម្រាប់ពាន Champions League កាលពីយប់មិញនេះរួមមាន៖ ពូល A CSKA Moscow ២ - ០ Benfica FTBasel ១ - ០ Manchester United ពូល B Anderlecht ១ - ២ Bayern Munich FTParis Saint Germain ៧ - ១ Celtic ពូល C Qarabag FK ០ - ៤ Chelsea FTAtletico Madrid ២ - ០ Roma ពូល D Juventus ០ - ០ Barcelona FTSporting CP ៣ - ១ Olympiacos	Manchester United នៅមិនទាន់ប្រាដថាអាចឆ្លងផុតទៅវគ្គខ្វែងនៅឡើយទេ ក្រោយចាញ់ក្រុម FC Basel ១-០ ក្នុងការប្រកួតពាន UEFA Champion League វគ្គសន្សំពិន្ទុពូល H នារាត្រីថ្ងៃពុធទី២២ ខែវិច្ឆិកា។
លោក ឆុង វ៉ាងគឺន បានប្រាប់ទៅកាន់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ថា កម្ពុជាមានសក្ដានុពលកសិកម្មគ្រប់គ្រាន់ ទាំងកត្តាធម្មជាតិ និងប្រជាសាស្រ្ត។ លោក សង្ឃឹមថា ក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មី នឹងធ្វើឱ្យវិស័យមួយនេះរីកចម្រើនកាន់តែខ្លាំង នាពេលអនាគត។ ក្នុងឱកាសនោះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានអគុណទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េ ដែលតែងតែគិតគូពីទំនាក់ទំនង និងសហប្រតិបត្តិការ ជាពិសេស ការផ្ដល់ការគាំទ្រយកចិត្តទុកដាក់ដល់ពលករកម្ពុជានៅកូរ៉េ តាមរយៈមណ្ឌលគាំពារការងារ ដែលផ្តល់សេវាគាំពារដល់កម្មករគ្រប់ប្រទេស ដោយរាប់ទាំងពលករកម្ពុជាផងដែរ។ ចំពោះ វិស័យកសិកម្មវិញ លោក បានស្នើភាគីកូរ៉េឱ្យជំរុញការវិនិយោគបន្ថែម ដើម្បីបម្រើឱ្យការនាំចេញ។ មិនខុសពីលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ប៉ុន្មានទេ លោក ឌិត ទីណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានអរគុណដល់រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េ ចំពោះកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពេលកន្លងមក និងការផ្ដល់ជំនួយផ្សេងៗក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ លោក សង្ឃឹមថា កូរ៉េនឹងបើកទីផ្សារនាំចេញស្វាយកម្ពុជាឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយបន្ថែមទៀត នាពេលខាងមុខ។ តាំងពីសង្គ្រាមស៊ីវិលផ្ទៃក្នុងរលត់ទៅ កម្ពុជាបានប្រែក្លាយយ៉ាងលឿនពីប្រទេសដែលខ្វះខាតស្បៀង មកជា ប្រទេសដែលមានសន្តិសុខស្បៀង និងឈានដល់ការនាំចេញស្បៀងទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ថែមទៀត។ នេះជាការរដ្ឋមន្រ្តី លើកឡើងរបស់ លោក ឌិត ទីណា ប្រាប់ទៅកាន់ លោក ឆុង វ៉ាងគឺន៕	ភ្នំពេញ៖ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោក ឌិត ទីណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម បានស្នើដល់កូរ៉េឱ្យជំរុញការវិនិយោគ និងបើកទីផ្សារដល់ការនាំចេញផលិតផលកសិកម្មកម្ពុជា បន្ថែមទៀត។ ការស្នើនេះ ធ្វើឡើងក្នុងជំនួបជាមួយលោក ឆុង វ៉ាងគឺន (Chung Hwang-Keun) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មកូរ៉េ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា។
មន្ទីរសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនរាជធានីភ្នំពេញ បានបង្ហោះសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុក (Status) ដើម្បីបកស្រាយពីរឿងនេះ។ បើផ្អែកតាមសាររបស់មន្ទីរសាធារណការ អាជ្ញាធរ ពុំបានដាក់លូក្នុងចិញ្ចើមផ្លូវទេ គឺដាក់ក្នុងសាច់ផ្លូវ (ទ្រូងផ្លូវ)។ វា មានន័យថា ក្នុងចិញ្ចើមផ្លូវនោះ មានលូរួចស្រាប់ទៅហើយ ហើយអាជ្ញាធរ ដាក់លូបន្ថែមក្នុងសាច់ផ្លូវ។ មន្ទីរសាធារការ ពន្យល់ថា មូលហេតុ ដែលអាជ្ញាធរ មិនរុះរើលូក្នុងចិញ្ចើមផ្លូវ ដោយរក្សាទុកដដែល ហើយទៅធ្វើលូបន្ថែមនៅក្នុងសាច់ផ្លូវ គឺដោយសារតែខ្លាចប៉ះពាល់បណ្តាញខ្សែកាបអគ្គិសនីក្រោមដីតង់ស្យុងខ្ពស់ ហើយម្យ៉ាងទៀត ចិញ្ចើមផ្លូវនោះ មានបង្គោលអគ្គិសនី ដើមឈើ និងបំពង់មេរដ្ឋករទឹក។ មន្ទីរសាធារណការ បញ្ជាក់បែបនេះថា «ការដ្ឋានដាក់បណ្តាញលូមេ មិនអាចដាក់លូក្រោមចិញ្ចើមផ្លូវបានទេ ដោយពង្វាងការដាក់លូក្នុងសាច់ផ្លូវវិញ»។ មន្ទីរសាធារណការ សរសេរទៀតថា «ដើម្បីចៀសវាងការដាច់ចរន្តអគ្គសនីក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលបណ្តាលមកពីការរុះរើបណ្តាញអគ្គិសនីក្រោមដីតង់ស្យុងខ្ពស់ ការចំណាយថវិកាអស់ច្រើន ពេលវេលាយូរ និង ដើម្បីជំរុញការដោះស្រាយបញ្ហាទឹកលិចធ្ងន់ធ្ងរ ឲ្យទាន់ក្នុងរដូវវស្សានេះ ក្រុមហ៊ុនម៉ៅការសាងសង់ បានស្នើសុំដាក់លូក្នុងសាច់ផ្លូវ ដោយធានាជួសជុលឲ្យបានដូចដើម។ ឯការចំណាយ ជាបន្ទុករបស់ក្រុមហ៊ុនផ្ទាល់»។ ការបកស្រាយរបស់មន្ទីរសាធារណការ ទំនងជាចង់មានន័យថា ចិញ្ចើមផ្លូវនោះ មិនមែនមិនមានលូទេ គឺមានរួចហើយ តែដោយសារតែលូនោះតូច ទើបអាជ្ញាធរ សម្រេចដាក់លូបន្ថែម ដែលមានទំហំធំជាងមុន នៅក្រោមសាច់ផ្លូវ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទឹកលិច។ មន្ទីរសារធារណការ មានសារ (Comment) បន្ថែមទៀត ជុំវិញចម្ងល់នេះ។ មន្ទីរសាធារណការ ពន្យល់បែបនេះថា «ផ្លូវនេះ ត្រូវបានស្ថាបនាគ្រឹះថ្នល់ តាំងពី២៤ឆ្នាំមុន ហើយខ្សែអគ្គិសនីតង់ស្យុងខ្ពស់ ក្រោមចិញ្ចើមផ្លូវនោះ មានតាំងពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមមកម្ល៉េះ»។ មន្ទីរសាធារណការ បន្តថា បណ្តាញលូក្នុងចិញ្ចើមផ្លូវ គឺចាស់ ពុកផុយ មានទំហំតូច (ទំហំតែ ០.៣ ម៉ែត្រ) ហើយអាយុកាលជាង៥០ឆ្នាំ ដែលធ្វើឲ្យផ្លូវនេះ តែងតែលិចទឹកនៅរដូវវស្សា។ មន្ទីរសាធារណការ បន្ថែមថា បំពង់លូតូចនេះ ដាក់ពីលើខ្សែអគ្គិសនីក្រោមដី ដូច្នេះ ពេលប្តូរទៅជាលូធំទំហំ១ម៉ែត្រវិញ នឹងបណ្តាលឲ្យជួបផលប៉ះពាល់ដល់ខ្សែអគ្គិសនី។ «បណ្តាញលូក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ សម័យមុនមកដល់ពេលនេះមានអាយុកាលពី៥០ទៅ៦០ឆ្នាំ មានសភាពចាស់ ទំហំតូច សម្រាប់ប្រជាជនរស់នៅ ៣០ម៉ឺននាក់។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន យើងមានប្រជាជន៣លាននាក់ ដែលធ្វើឲ្យបណ្តាញលូមិនអាចទ្រទ្រង់បរិមាណទឹកដ៏ច្រើនបាន ដែលត្រូវការជីកដាក់លូធំថ្មី បណ្តាញអគ្គិសនីប្រើប្រាស់កើនឡើងខ្ពស់តាមការអភិវឌ្ឍ ដែលចាំបាច់ត្រូវការជីកផ្លូវកប់ខ្សែអគ្គិសនីថ្មី បណ្តាញខ្សែកាបអុបទិក ដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍពិតជាលំបាក និងទទួលការរិះគន់»។ នេះជាសាររបស់មន្ទីរសាធារណការក្នុង Comment ដដែល។ មន្ទីរសាធារណការ បានឲ្យដឹងថា នៅរាជធានីភ្នំពេញ មានបណ្តាញលូតែជាង៧០០គីឡូម៉ែត្រ ខណៈផ្លូវមានរហូតដល់ ទៅជិន២ពាន់គីឡូម៉ែត្រឯណោះ។ មន្ទីរសាធារណការ លើកឡើងថា «ជាបច្ចេកទេស លូ ត្រូវការដាក់សងខាងផ្លូវយ៉ាងតិចប្រវែង៣៧៦៦គីឡូម៉ែត្រដែរ ដូច្នេះ យើងនៅខ្វះបណ្តាញលូ៣០៥១គីឡូម៉ែត្រ ត្រូវជា៨១ភាគរយទៀត ដែលត្រូវកសាង»៕	អាជ្ញាធរ បានកាយផ្លូវប្រវែង៦៥០ម៉ែត្រ នៅលើផ្លូវជាតិលេខ២ ក្នុងសង្កាត់ចាក់អង្រែ ខណ្ឌមានជ័យ ដើម្បីដាក់លូ។ ប្រតិបត្តិការរបស់អាជ្ញាធរ នាំឲ្យមហាជន ពិសេសអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម សើចចំអកនិងរិះគន់។ ពួកគេ ឆ្ងល់ថា ហេតុអ្វី បានជាមិនដាក់លូឲ្យហើយតែម្តងទៅ ពេលចាប់ផ្តើមធ្វើផ្លូវ ចាំបាច់ធ្វើផ្លូវរួចហើយ បានមកកាយផ្លូវដាក់លូតាមក្រោយ?
សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ត្រូវបានធ្វើឡើងពេលលោក ង្វៀន ហ្វ៊ូជុង (Nguyen Phu Trong) អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តនិងជាប្រធានាធិបតីវៀតណាម មកទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជាពីថ្ងៃទី២៥-២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះ កម្ពុជា-វៀតណាម បានអរគុណគ្នាទៅវិញមក ចំពោះការជួយគ្នាទាំងក្នុងអតីតកាល រហូលដល់បច្ចុប្បន្ន និងបានសម្តែងនូវក្តីរីករាយ ចំពោះការរីកចម្រើននៃចំណងមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមក ដែលបានរួមចំណែកក្នុងការធានាសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងនាំមកនូវផលប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងជូនប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ។ អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មនីស្ត និង ជាប្រធានរដ្ឋវៀតណាម មកទស្សនកិច្ចនៅកម្ពូជាពីថ្ងៃទី២៥-២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២0១៩។ រូបពីក្រសួងព័ត៌មាន សេចក្តីថ្លែងការណ៍ បានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ភាគីទាំងពីរ បានឯកភាពគ្នាថា ការពារ ថែរក្សា និងអភិវិឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីតាមស្មារតីភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ មិត្តភាពជាប្រពៃណី កិច្ចសហប្រតិបត្តិការគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ស្ថិរភាពយូរអង្វែង ដោយឈរលើគោលការណ៍នៃការឯកភាពគ្នា ក្នុសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមកម្ពុជា-វៀតណាម លើកមុនៗ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរួមរបស់ប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ ដើម្បីការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាងរបស់ប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជា ដើម្បីសន្តិភាព ស្ថិរភាព សហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍក្នុងតំបន់និងនៅលើពិភពលោក»។ កាលពីចុងខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ សារព័ត៌មានវៀតណាមឈ្មោះ Viet Nam News បានចុះផ្សាយថា ជនជាតិវៀតណាម មានប្រមាណ១,១សែននាក់ ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយភាគច្រើនបំផុត គឺរស់នៅតាមដងទន្លេសាប។ សារព័ត៌មាននេះ ចុះផ្សាយទៀតថា ក្នុងចំណោមជនជាតិវៀតណាមប្រមាណ១,១សែននាក់នោះ មានប្រមាណពី៧០ ទៅ ៨០ភាគរយឯណោះ ដែលរស់នៅស្របច្បាប់នៅកម្ពុជា។ អត្ថបទទាក់ទង វៀតណាមផ្សាយថា ពលរដ្ឋខ្លួន៨០% នៅកម្ពុជាស្របច្បាប់ តែមន្ត្រីខ្មែរថា គ្មានតួលេខទេ ប៉ុន្តែ មន្ត្រីកម្ពុជា ធ្លាប់បដិសេធនឹងការចុះផ្សាយនេះ។ លោក កែវ វណ្ណថន អគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយករដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ បកស្រាយកន្លងមកថា នាពេលបច្ចុប្បន្ន កម្ពុជា ពុំទាន់មានតួលេខជាក់លាក់ពីជនបរទេសស្របច្បាប់និងមិនស្របច្បាប់នោះទេ។ លោក ធ្លាប់អះអាងយ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើង កំពុងធ្វើជំរឿនថា ស្របច្បាប់ប៉ុន្មាន ហើយខុសច្បាប់ប៉ុន្មាន។ ឥឡូវ កិច្ចការហ្នឹង មិនទាន់ចប់ទេ ដូច្នេះ កុំទាន់អាលនិយាយរឿងហ្នឹង»។ បើតាមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ខាងអន្តោប្រវេសន៍រូបនេះ ការធ្វើជំរឿននេះ នឹងត្រូវបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ ហើយបន្ទាប់មក ទើបអាចដឹងអំពីចំនួនជនបរទេស ដែលស្របច្បាប់និងមិនស្រប់នៅកម្ពុជា។ លោក លើកឡើងថា ជនបរទេសសរុប មានប្រមាណ១,៨សែននាក់ ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលខាងលើ អះអាងថា ជនបរទេសណា ដែលសមត្ថកិច្ចរកឃើញថា ប្រើប្រាស់ឯកសារខុសប្រក្រតី ដូចជា អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ សៀវភៅគ្រួសារ និង លិខិតឆ្លងដែន ជាដើម នឹងត្រូវដកហូតមកវិញ ហើយនឹងត្រូវបណ្តេញចេញពីកម្ពុជា។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានផ្សព្វផ្សាយរបាយការណ៍មួយ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ ដោយបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាល បានដកហូតឯកសារមិនប្រក្រតីជាង៣ម៉ឺនឯកសារ ពីជនបរទេស ហើយឯកសារដែលត្រូវដកហូត ពីជនជាតិវៀតណាម មានច្រើនជាងគេ ដែលមានដល់ទៅ៩០ភាគរយ។ ចំណែក ជនបរទេសខុសច្បាប់ ដែលរដ្ឋាភិបាលបណ្ដេញ មានជាង៣ម៉ឺននាក់៕	ភាគីវៀតណាម សម្តែងអំណរគុណចំពោះកម្ពុជា ដែលបានផ្តល់ការគាំទ្រនិងមិនរើសអើងប្រជាជន ដែលមានកំណើតវៀតណាមនៅកម្ពុជា។ ការអរគុណនេះ គឺជាចំណុច១ ក្នុងចំណោមចំណុចទាំង១០ ដែលមានក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរវាងកម្ពុជា-វៀតណាម។
កោះសូឡូម៉ុន នឹងប្រឈមវិបត្តិបំណុលគ្មាននិរន្តរភាព ខណៈប្រទេសកោះនេះបានធ្វើគម្រោងវិនិយោគសាធារណៈដ៏ធំមួយ ហើយកំពុងប្រឈមមុខនឹងការធ្លាក់ចុះប្រាក់ចំណូលពីការកាប់ឈើ។ ដោយហេតុនេះ កោះសូឡុម៉ុននាត្រូវការកំណែទម្រង់សារពើពន្ធជាចាំបាច់ ដូចជាការកែប្រែប្រព័ន្ធប្រមូលពន្ធដារ និងការចំណាយសាធារណៈឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន ដើម្បីគ្រប់គ្រងកម្រិតបំណុល និងធានាឱ្យមានការកើនឡើងនៃការអភិវឌ្ឍក្នុងប្រទេស។ «បើគ្មានកំណែទម្រង់សារពើពន្ធ បំណុលរបស់កោះសូឡូម៉ុនប្រហែលត្រូវក្លាយជាបំណុលគ្មាននិរន្តរភាព»។ ធនាគារពិភពលោកបានព្រមានបែបនេះក្នុងរបាយការណ៍ថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា មុនបន្ថែមថា បើគ្មានការផ្លាស់ប្ដូរទេនោះ បំណុលសាធារណៈកោះសូឡូម៉ុននឹងឡើងដល់៣៥ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) នៅដើមឆ្នាំ២០២៦។ កន្លង រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសកោះប៉ាស៊ីហ្វិកមួយនេះ បានធ្វើគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដោយទទួលលុយជំនួយខាងក្រៅជាច្រើន រួមទាំងកិច្ចការដឹកជញ្ជូន និងសម្ភារកីឡាសម្រាប់ការប្រកួតកីឡាប៉ាស៊ីហ្វិកឆ្នាំ២០២៣។ លើសពីនេះ ការចំណាយលើវិស័យថាមពលកកើតឡើងវិញ ទូរគមនាគមន៍ ធនធានទឹក និងសុខាភិបាលក៏សុទ្ធតែជាបន្ទុកនៃបំណុលសាធារណៈ។ កិច្ចប្រឹងប្រែងទាំងនេះមានគោលបំណងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដើម្បីការអភិវឌ្ឍ ប៉ុន្តែលុយជាផ្នែកមួយនៃកម្ចីសម្បទានដែលបានបន្ថែមបន្ទុកបំណុលដែរ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ធនាគារពិភពលោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា កោះសូឡូម៉ុន ចាំបាច់ត្រូវដឹងពីទំហំការចំណាយលើការថែរក្សានិងជួសជុលគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មីរបស់ខ្លួន ហើយគួរតែដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងផែនការចំណាយ។ ទាក់ទងរឿងនេះ លេខាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុសូឡូម៉ុន លោក McKinnie Dentana លើកឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា រដ្ឋាភិបាលបានធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយធនាគារពិភពលោកក្នុងការរៀបចំរបាយការណ៍ និងទទួលការណែនាំដ៏មានប្រយោជន៍។ លោក Dentana បញ្ជាក់ថា សូឡូមុនដឹងយ៉ាងច្បាស់ពីលទ្ធភាពជួបវិបត្តិធ្លាក់ចុះប្រាក់ចំណូលពីការកាប់ឈើ ហើយរដ្ឋាភិបាលកំពុងយកចិត្តទុកដាក់ការកំណត់វិធីសាស្ត្រដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូលប្រទេស៕	ធនាគារពិភពលោក នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា បានចេញរបាយការណ៍មួយដោយព្រមានកោះសូឡូម៉ុនឱ្យធ្វើកំណែទម្រង់សារពើពន្ធដូចជាការកែប្រែប្រព័ន្ធប្រមូលពន្ធដារ និងការចំណាយសាធារណៈឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន មុននឹងប្រទេសធ្លាក់ក្នុងបញ្ហាបំណុលគ្មាននិរន្តភាព។
១. មានភាពពិបាក ក្នុងការរៀនសូត្រ ដោយយោងតាម ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ នាពេលចុងក្រោយនេះ ការបំពុលដោយសំឡេង បាននាំមុខការបំពុលនៅក្នុងខ្យល់បរិយាកាស ដោយសារតែឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានរបស់វា ចំពោះសុខភាពរបស់យើង។ ការបំពុលដោយសំឡេងនេះ គឺពិតជាផ្តល់ផលអាក្រក់ទាំងចំពោះ មនុស្សពេញវ័យ និង កុមារតូចៗ ។ ការសិក្សាបានបង្ហាញថា កុមារដែលបានប្រឈមនឹង សំឡេងរំខានជាប្រចាំ នឹងមាន បញ្ហា ពិបាកក្នុងការសិក្សា។ សមត្ថភាពរបស់ពួកគេ ក្នុងការបំពេញបាននូវកាតព្វកិច្ចផ្សេងៗ និង ការរៀនភាសា នឹងបាន ជះឥទ្ធិពលមិនល្អជាច្រើន ដោយសារតែការបំពុលដោយសំឡេងនេះ ។ ២. រំខានដល់ដំណាក់កាលនៃការដេក ការបំពុលដោយសំឡេង ក៏អាចនឹងប៉ះពាល់ផងដែរ ទៅដល់ ការគេងរបស់អ្នក។ ប្រសិនបើមនុស្ស ម្នាក់ មិនបានទទួលទាន ដំណេកអោយបានគ្រប់គ្រាន់ និង មានសុខភាពល្អ នោះរាងកាយទាំងស្រុង របស់គេ នឹងត្រូវរងនូវផលអវិជ្ជមានជាខ្លាំង ។ ៣. ហ៊ឹងត្រចៀក បញ្ហាមួយផ្សេងទៀត ដែលបណ្តាលមកពី ការបំពុលដោយសំឡេង នោះគឺការលាន់ស្នូរហ៊ឹងក្នុងត្រចៀក ដែលជាសំឡេង លាន់លឺ ងូងៗនៅក្នុងត្រចៀក។ ដោយសារតែការបំពុលដោយសំឡេង មានមនុស្ស ជាច្រើន ចាប់ផ្តើមលាន់លឺ នៅសំឡេងរំខាន បែបនេះ នៅក្នុងត្រចៀកគេជានិច្ច។វា អាចជះឥទ្ធិពល អាក្រក់ ទៅដល់ប្រព័ន្ធប្រសាទ និង សុខភាពជាទូទៅរបស់អ្នកបាន។ ៤.មានជំងឺលើសសម្ពាធឈាម ការសិក្សាក៏បាន បង្ហាញទៀតផងដែរថា ការបំពុលដោយសំឡេង អាចនឹងធ្វើអោយមនុស្សម្នាក់ ឈានទៅ រកការវិវត្តន៍ មាននូវជំងឺលើសសម្ពាធឈាម និង បញ្ហាផ្សេងៗរបស់បេះដូង ។ ដូច្នេះការបំពុល ប្រភេទនេះ ក៏អាចធ្វើអោយមនុស្សមួយចំនួនស្លាប់បានដែរ ។ ៥. បំផ្លាញដល់ការចងចាំ ការបំពុលដោយសំឡេង ក៏អាចជះឥទ្ធិពលបានផងដែរ ដល់ការចងចាំ និង សម្តត្ថភាពនៃញាណដឹង របស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ ជាពិសេស ចំណុចនេះ គឺផ្តល់ផលអាក្រក់ចំពោះ កុមារ ដែលមានសមត្ថភាពនៃការ រៀនសូត្រ ចុះខ្សោយ ដោយសារតែកត្តាបំពុលដោយសារសំឡេងនេះ ។ កម្រិតនៃការបំពុលដោយសំឡេង ដែលអាចទ្រាំបាន គឺមានកម្រិតដល់ ៤០ដេស៊ីប៊ែល ( 40 decibel) ។ គ្រប់ប្រភេទនៃសំឡេង ដែលកើនឡើងលើសពីកម្រិតនេះ គឺអាចបំផ្លាញដល់ សមត្ថភាពនៃ ការស្តាប់ និង លទ្ធផលសុខភាពរបស់អ្នក ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	សំឡេងត្រូវបាន ក្លាយជាផ្នែកធម្មជាតិមួយ នៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់យើងម្នាក់ៗ ។ ប្រភពនៃការ បំពុលដោយសំឡេង មានដូចជា សំឡេងចរាចរណ៍, យន្តហោះ, រទេះភ្លើង, តន្ត្រី និង ម៉ាស៊ីននៅក្នុងរោងចក្រជា ដើម។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាអំណះអំណាង ដែលបង្ហាញថា ការបំពុលដោយ សំឡេង គឺពិតជាជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ ដល់យើងម្នាក់ៗមែន ៖
Yahoo Messenger ស្ថិតក្នុងចំណោមបណ្តាញសង្គមសម្រាប់ឆ្លើយឆ្លងគ្នាឆាប់រហ័សដំបូងគេបំផុត ដូចជា Skype ជាដើម។ ការបិទដំណើរការសេវាកម្ម Chat នេះ មិនមែនជារឿងថ្មីនោះឡើយសម្រាប់ Yahoo ដោយកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ ពួកគេបានបញ្ចប់ដំណើរការ AOL Instant Messenger ផងដែរ។ Yahoo បានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ខ្លួនថា៖ «យើងដឹងថា មានអ្នកនិយមប្រើប្រាស់ Yahoo Messenger ជាច្រើន ពីព្រោះវា ជា Chat App ដំបូងបំផុតមួយ។ ខណៈដែលមធ្យោបាយទំនាក់ទំនងបន្តផ្លាស់ប្តូរ យើងកំពុងផ្តោតលើការបង្កើត និងណែនាំសេវាកម្មទំនាក់ទំនងថ្មីដែលកាន់តែល្អប្រសើរទៅតាមការចង់បានរបស់អ្នកប្រើប្រាស់»។ Yahoo ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមហ៊ុន Verizon Communications តាមរយៈក្រុមហ៊ុន Oath Inc. ។ សេវាកម្ម Yahoo Messenger ដែលមានកំណើតតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ បានធ្លាក់ប្រជាប្រិយភាព ក្រោយវត្តមាន Facebook Messenger, WhatsApp ឬ Telegram ជាដើម។ ប្រសិនបើ Yahoo ដាក់ដំណើរការកម្មវិធី Squirrel ជំនួស Messenger ក្រុមហ៊ុននឹងពិបាកស្តារមុខមាត់វិញ ពីព្រោះមនុស្សជាច្រើនមិនឮឈ្មោះកម្មវិធីនេះឡើយ៕	Yahoo បានបិទដំណើរការសេវាកម្មបញ្ជូនសារ Yahoo Messenger ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ មក។ ក្រុមហ៊ុនមិនបានបញ្ជាក់ថា ពួកគេនឹងដាក់ជំនួសសេវាកម្មថ្មីណាមួយនោះឡើយ ប៉ុន្តែបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន Yahoo ស្នើឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ទាញយកកម្មវិធីឈ្មោះ Yahoo Squirrel។
ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានតាមទូរសព្ទនៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា លោក Francois-Philippe Champagne រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកាណាដា បាននិយាយដល់ជំនួបជាមួយសមភាគីចិន វ៉ាង យី នៅដើមសប្ដាហ៍នេះនៅទីក្រុងរ៉ូម ប្រទេសអ៊ីតាលី ទីដែលរដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរធ្វើទស្សនកិច្ចដូចគ្នា។ ករណីចាប់ខ្លួនជនជាតិកាណាដាពីរនាក់ដោយអាជ្ញាធរចិន ក៏ត្រូវបានលើកឡើងក្នុងជំនួបនោះដែរ។ អតីតអ្នកការទូតកាណាដា Michael Kovrig និងអ្នកជំនួញ Michael Spavor ត្រូវបានចាប់ខ្លួន៩ថ្ងៃក្រោយអាជ្ញាធរកាណាដាចាប់ខ្លួនលោកស្រី ម៉ឹង វ៉ាន់ចូវ នាយកហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុន Huawei តាមសំណើអាមេរិកពាក់ព័ន្ធការកេងបន្លំ។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកទាំងពីរត្រូវបានចោទពីធ្វើចារកម្មឲ្យបរទេស ខណៈលោកស្រី ម៉ឹង កំពុងតតាំងក្ដីនៅតុលាការកាណាដាប្រឆាំងនឹងគម្រោងធ្វើបត្យាប័នទៅអាមេរិកដើម្បីកាត់ទោសនៅទីនោះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Champagne ចាត់ទុកការចាប់ខ្លួនជនជាតិកាណាដាទាំងពីរនាក់ ជាការបង្ខំឲ្យកាណាដាដោះលែងលោកស្រី ម៉ឹង ។ ប្រមុខការទូតកាណាដា ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ការទូតបែបចាប់បង្ខំបែបនេះ មិនមានប្រសិទ្ធភាពលើកាណាដាឡើយ ហើយលោកក៏បានប្រាប់លោក វ៉ាង ពីជំហរកាណាដាអស់ហើយដែរ។ «ខ្ញុំនិយាយច្បាស់ៗថា ការទូតចាប់បង្ខំ នឹងមិននាំទៅកាន់លទ្ធផលដែលសមប្រកបឡើយ។ ខ្ញុំប្រាប់គាត់ថា ការចាប់ខ្លួនដោយបង្ខំ មិនដែលបាននាំផលអ្វីដល់ទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋឡើយ ហើយសព្វថ្ងៃក៏ដូច្នោះដែរ។» លោក Champagne បញ្ជាក់បែបនេះ ហើយក៏បន្តថា លោក វ៉ាង ក៏ដឹងថា អន្តរជាតិតាមដានករណីចាប់ខ្លួនជនជាតិកាណាដានេះដែរ។ កន្លងទៅ ទីក្រុងអូតាវ៉ា និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនមានអាមេរិកផង ចាត់ទុកការចាប់ខ្លួនលោក Kovrig និងលោក Spavor ជាការចាប់ខ្លួនដោយបំពាន។ ត្រង់នេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកាណាដាបន្ថែមថា ពួកគេមិនត្រឹមជាជនជាតិកាណាដាឡើយ តែជាប្រជាជនប្រទេសសេរី ហើយប្រទេសសេរីទាំងអស់លើពិភពលោក គួរតែបារម្ភពីកនយោបាយចាប់បង្ខំរបស់ចិន។ ទាក់ទងរឿងនេះ លោក វ៉ាង ក៏ប្រាប់លោក Champagne អំឡុងជំនួបនៅអ៊ីតាលីដែរថា កាណាដា ត្រូវបោះជំហានត្រឹមត្រូវក្នុងការជំរុញទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីវិញតាមរយៈការដោះលែងលោកស្រី ម៉ឹង ។ ប្រមុខការទូតចិនអះអាងថា ចិន និងកាណាដាគ្មានជម្លោះប្រវត្តិសាស្ត្រអ្វីទេ ហើយក៏គ្មានជម្លោះផលប្រយោជន៍អ្វីដែរ តែសកម្មភាពបង្កហេតុរបស់កាណាដាក្នុងការចាប់ខ្លួនជនជាតិចិនម្នាក់ ធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងល្អក់កករ៕	ប្រមុខការទូតកាណាដា Francois-Philippe Champagne បាននិយាយនៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ថា ការទូតបែបចាប់បង្ខំរបស់ចិនគ្មានប្រសិទ្ធភាពលើកាណាដាឡើយ។ លោក Champagne និយាយបែបនេះដោយចង់សំដៅករណីចិនចាប់ជនជាតិកាណាដាពីររូប ដែលគេមើលឃើញថា ជាការសងសឹកវិញ ក្រោយកាណាដាឃាត់ខ្លួនលោកស្រ ម៉ឹង វ៉ាន់ចូវ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រុមហ៊ុន Huawei តាមសំណើអាមេរិក។ វាសនារបស់ជនជាតិកាណាដាទាំងពីរ អាស្រ័យលើកវាសនារបស់លោកស្រី ម៉ឹង ដែរ។
មេដឹកនាំអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង នឹងត្រូវជួបមុខគ្នាជាលើកដំបូងនៅឯសណ្ឋាគារ Capella លើកោះ Sentosa របស់សិង្ហបុរី។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកំពូលកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន រំពឹងថា នឹងទៅដល់សិង្ហបុរីមុនជំនួបពីរថ្ងៃឯណោះ។ ក្រោមហេតុផលសន្តិសុខ ពេលវេលាជាក់លាក់នៃការធ្វើដំណើររបស់លោក គីម មិនត្រូវបានទម្លាយឡើយ តែខាងអាមេរិកមានព័ត៌មានលម្អិតខ្លះ។ សម្រាប់ការធ្វើដំណើរលោក ត្រាំ យន្តហោះពិសេស Air Force One ទំនងចុះចតនៅមូលដ្ឋានយោធាអាកាសរបស់សិង្ហបុរីនៅយប់ថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា។ មន្ត្រីសេតវិមានបានប្រកាសរួចហើយថា លោក ត្រាំ នឹងចាកចេញពីកិច្ចប្រជុំប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង៧ នៅកាណាដា នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា (ម៉ោងនៅកាណាដា) រួចបន្តដំណើរដោយផ្ទាល់ទៅកាន់សិង្ហបុរីតែម្ដង។ ការធ្វើដំណើរពីកាណាដាទៅសិង្ហបុរី ត្រូវចំណាយពេលជាង១៧ម៉ោងឯណោះ។ ចំណែកមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ក៏ត្រូវរាយការណ៍ថា នឹងទៅដល់រដ្ឋអាស៊ានមួយនេះនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនាដូចគ្នាដែរ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters បានស្រង់ប្រភពមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណមួយថា យន្តហោះរបស់លោក គីម នឹងចុះចតនៅព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ Changi ។ ប្រមុខដឹកនាំរបបក្រុងព្យុងយ៉ាងរូបនេះទំនងជាប្រើប្រាស់យន្តហោះពិសេស Chammai-1 ដែលលោកធ្លាប់បានជិះទៅកាន់ចិនកន្លងមក។ ក្នុងដំណើរទៅសិង្ហបុរីលើកនេះ យន្តហោះរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងនឹងប្រើប្រាស់ដែនអាកាសរបស់ចិន។ គេឃើញមានសេចក្ដីរាយការណ៍ថា ចិននឹងបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងរបស់ខ្លួនហោះអមការពារយន្តហោះលោក គីម ផងដែរ។ ការប្រើប្រាស់ដែនអាកាសចិន និងវត្តមានយន្តហោះចិន ពិតជាធានាបានសុវត្ថិភាពពីការគំរាមកំហែងនានាក្នុងពេលធ្វើដំណើរ ព្រោះលោក គីម បារម្ភខ្លាំងចំពោះសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួនលោក។ ជុំវិញការស្នាក់វិញ លោក ត្រាំ ទំនងជាជ្រើសរើសយកសណ្ឋាគារផ្កាយ៥ Shangri-La ព្រោះជាសណ្ឋាគារប្រណីត និងធ្លាប់ទទួលស្វាគមន៍មេដឹកនាំអាមេរិកច្រើនផង។ ចំណែកឯលោក គីម វិញ ទំនងជាស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ St Regis ។ សន្តិសុខត្រូវបានពង្រឹងនៅបរិវេណសណ្ឋាគារទាំងពីរនេះ។ មុននេះលោក គីម ត្រូវគេជឿថា ចង់ស្នាក់នៅសណ្ឋាគារ Fullerton ដែលមានតម្លៃថ្លៃ ប៉ុន្តែបែរជាស្នើរកអ្នកចេញថ្លៃឲ្យទៅវិញ៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ និងមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន នឹងទៅដល់សិង្ហបុរីនៅថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ដើម្បីត្រៀមជួបតទល់គ្នានៅដើមសប្ដាហ៍ក្រោយក្នុងការជជែកពីបញ្ហានុយក្លេអ៊ែររបស់កូរ៉េខាងជើង។ អាជ្ញាធរសិង្ហបុរី ដែលជាម្ចាស់ផ្ទះជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ បានពង្រឹងសន្តិសុខយ៉ាងខ្លាំងនៅជុំវិញទីតាំងនៃជំនួប និងសណ្ឋាគារដែលមេដឹកនាំទាំងពីរស្នាក់នៅ។ ប៉ុន្តែគេនៅតែមិនទាន់ដឹងពីកន្លែងស្នាក់នៅពិតប្រាកដរបស់លោក ត្រាំ និងលោក គីម ឡើយ។
អតិថិជនទី១ គឺលោក ស៊ាវ លីន មានមុខរបរជា បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុន រស់នៅក្នុង ភូមិផ្សារសាមគ្គី សង្កាត់កណ្ដាលដុំ ក្រុងច្បារមន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ លោក ស៊ាវ លីន បានឈ្នះរង្វាន់លុយសុទ្ធ 10,000 ដុល្លារ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១។ ចំណែកឯអតិថិជនទី២ មានឈ្នោះថា ស៊ាង សុខា ជាអាជីវករម្នាក់ មានទីលំនៅភូមិយុលចេក ឃុំជីខ្មា ស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ។ អតិថិជនរូបនេះ បានឈ្នះរង្វាន់លុយសុទ្ធ 30,000 ដុល្លារ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១។ អតិថិជនរបស់សែលកាតទាំងអស់ សុទ្ធតែមានឱកាសមាស! ឱកាសសំណាងនេះ! ដោយគ្រាន់តែផ្ញើសារ ឬតេទៅលេខ 8888 រួចចុច៖ - លេខ 1 ដើម្បីចូលរួមលេងរាល់ថ្ងៃ - លេខ 2 ដើម្បីចូលរួមលេងថ្ងៃនេះ កម្មវិធីឈ្នះលុយសុទ្ធ 10,000 ដុល្លារ រៀងរាល់ថ្ងៃពី សែលកាត គឺជាការផ្តល់ជូនដ៏ពិសេសដល់អតិថិជន នូវឱកាសឈ្នះទឹកប្រាក់ចំនួន 10,000 ដុល្លាររៀងរាល់ថ្ងៃ។ ប្រសិនបើពុំមានអ្នកឈ្នះនោះទេ ប្រាក់រង្វាន់នេះ នឹងត្រូវយកទៅបូកបន្ថែម នៅថ្ងៃបន្ទាប់ ដែលនឹងក្លាយជារង្វាន់ដ៏ធំអស្ចារ្យ ពោលគឺមានចំនួនសរុបរហូតទៅដល់ ១០ ម៉ឺនដុល្លារឯណោះ។ សូមតាមដានផ្សាយផ្ទាល់ការចាប់រង្វាន់ នៅម៉ោង 6:50 នាទី រៀងរាល់ល្ងាច លើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ CTN និងហ្វេសប៊ុក CTN TV និងចាក់ផ្សាយឡើងវិញនៅលើ YouTube Channel របស់ Cellcard៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	តើអ្នកជឿជាក់លើសំណាងទេ? ជាមួយសែលកាត សំណាងប្រាកដជារត់រកអ្នក! ព្រោះសែលកាត ផ្តល់រង្វាន់ពិតៗ និងរៀងរាល់ថ្ងៃ សម្រាប់អ្នកផ្សងសំណាងក្នុងកម្មវិធី «ឈ្នះលុយសុទ្ធ ១ម៉ឺនដុល្លាររាល់ថ្ងៃ»។ នៅក្នុងខែឧសភានេះ សែលកាត បានរកឃើញអ្នកឈ្នះរង្វាន់ ពីររូបបន្ថែមទៀត ដែលឈ្នះរង្វាន់សរុប 40,000 ដុល្លារ។
កុមារ និងមនុស្សវ័យក្មេងក៏អាចមានអាការៈដាច់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាលបានដែរ ប៉ុន្តែមាន ៩ក្នុងចំណោម ១០ករណីច្រើនកើតលើមនុស្សវ័យចាប់ពី ៥៥ឆ្នាំ ហើយការប្រឈមនឹងជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលនេះនឹងកើតឡើងទៅតាមអាយុ។បើអ្នកខ្លាចជំងឺនេះចូរអ្នកចៀសវាងអាហារដូចខាងក្រោម: ចូរកាត់បន្ថយការញ៉ាំខ្លាញ់ប្រភេទ Saturated Fat ដែលមានក្នុងសាច់ក្រហម, អាហារធ្វើពីទឹកដោះគោមានជាតិខ្លាញ់សុទ្ធ, ហ្វ្រូមាត និងសូកូឡា។ មិនត្រូវញ៉ាំអាហារចៀន, ឆារ ឬធ្វើពីខ្លាញ់ Hydrogenated Fat ទេ ព្រោះអាហារទាំងនេះប្រឈមនឹងការកើនឡើងសារធាតុ Homocysteine។ កាត់បន្ថយការញ៉ាំអាហារធ្វើពីទឹកដោះគោ ព្រោះវាបណ្តាលអោយកើតជំងឺបេះដូង-សរសៃឈាមកាន់តែខ្លាំងជាពិសេសជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលតែម្តង។ មានហេតុផលពីរប្រភេទសម្រាប់រឿងនេះ ទីមួយ នៅពេលកាលស្យូមឡើងខ្ពស់ ហើយកាលស្យូមត្រូវការម៉ាញ៉េស្យូមដើម្បីជំនួយដល់ចូលទៅក្នុងឆ្អឹង ប៉ុន្តែអាហារធ្វើពីទឹកដោះគោបែរជាមិនសូវមានជាតិម៉ាញ៉េស្យូមដូច្នេះវាជាបញ្ហា មួយវិញទៀត ជាតិកាលស្យូមច្រើនតែផ្តុំនៅក្នុងជាលិការទន់ៗដូចជា សន្លាក់ និងសរសៃឈាមអាកទែ។ ទីពីរ អាហារធ្វើពីទឹកដោះគោសម្បូរជាតិប្រូតេអ៊ីនណាស់ដូច្នេះវានឹងធ្វើអោយកើនកម្រិតសារធាតុ Homocysteine បាន ប៉ុន្តែអ្នកគួរតែធ្វើយ៉ាងណាអោយវីតាមីន Bមានគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបន្ថយជាតិពុលរបស់វា។ ចូរចៀសវាងភេសជ្ជៈមានជាតិហ្កាសទាំងអស់ព្រោះវាសុទ្ធតែផ្ទុកទៅដោយជាតិស្ករដែលអាចទៅបំផ្លាញប្រព័ន្ធរបត់ឈាមរត់ ព្រមទាំងប្រឈមនឹងជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលកាន់តែខ្ពស់។ ជាតិកាហ្វេអ៊ីនអាចធ្វើអោយសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់បាន។ ចូរកាត់បន្ថយការញ៉ាំកាហ្វេ, តែ,និងកូកាកូឡា ហើយគួរតែជំនួសវិញដោយតែបៃតង, តែផ្លែឈើ ឬទឹកក្រឡុកវិញ។ ចូរលុបបំបាត់អោយអស់នូវប្រភេទអំបិលមានជាតិសូដ្យូមព្រោះវាមានឥទ្ធិពលទៅលើសម្ពាធឈាម។ ចូរប្តូរមកប្រើអំបិលមានជាតិម៉ាញ៉េស្យូម ឬប៉ូតាស្យូមវិញ។ ចូរចៀសវាងអាហារ ឬសាច់ប្រឡាក់៕	ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលគឺជាឃាតកជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខបីនៅប្រទេសលោកខាងលិច ហើយក៏បណ្តាលអោយអ្នកជំងឺទៅជាពិការរភាព និងមានស្ថានភាពវង្វេងវង្វាន់រហូតដល់ ១៣០០០០នាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស។ ក្នុងចំណោមអ្នកជំងឺទាំងនេះមាន ៦០នាក់ត្រូវបានស្លាប់ដោយសារតែជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។
ពាក្យ«អុំ» មានន័យច្រើនយ៉ាង ដូចជា «អុំទូក» ដែលជាពិធីបុណ្យជាតិរបស់កម្ពុជា។ ពិធីបុណ្យអុំទូក និងអកអំបុក សំពះព្រះខែ មានរយៈពេល៣ថ្ងៃ ហើយគេនិយមប្រារព្ធពិធីនេះ នៅខែវិច្ឆិកា។ ជាទូទៅពិធីនេះ មានការចូលរួមដោយកីឡាករប្រណាំងទូកជាច្រើន ដើម្បីអុំទូកប្រណាំងគ្នានៅទន្លេចតុមុខ ហើយពិធីនេះក៏មានការបណ្តែតប្រទីបផងដែរ ដើម្បីរំលឹកដល់ព្រះគង្គានៃព្រះធរណីដែលបានជួយស្រោចស្រង់ដល់វិស័យកសិកម្ម។ «អុំ» មានន័យម្យ៉ាងទៀតថា អុំស្រូវ អុំគ្រាប់សណ្តែកបាយ គឺការចាប់ចង្អេរដែលដាក់គ្រាប់ស្រូវ ដោយដៃទាំងពីរលើក ដាក់ៗ ដូចជាចាប់ជះសំដីស្រូវ។ មួយវិញទៀត «អុំ» មានន័យថា «អុំត្រុំ» គឺសំកុកសម្កុល ឬសម្ងំនៅក្នុងបន្ទប់ងងឹតឈឹង។ ចំណែក«អ៊ំ»សម្រាប់ប្រើដើម្បីហៅទៅមនុស្សដែលមានវ័យចំណាស់ជាងខ្លួន ដូចជា ធំ(ឱពុកធំ ឬម្តាយធំ)។ អ៊ំប្រុស ឬធំ អញ្ជើញទៅណា ម្តេចប្រញាប់អីយ៉ាងនេះ? ពលរដ្ឋខ្មែរពីរប្រភេទ ដែលរស់នៅតាមទីជនបទ និងទីក្រុងភ្នំពេញ មានការហៅអ៊ំប្រុសស្រីផ្សេងគ្នា។ អ្នកស្រុកស្រែចំការ ហៅអ៊ំប្រុសស្រី ថាធំប្រុស ធំស្រី ចំពោះអ្នករស់នៅភ្នំពេញភាគច្រើន គេមិនហៅថាធំប្រុសធំស្រីនោះទេ ដោយជំនួសពាក្យ អ៊ំប្រុស អ៊ំស្រី ឬ ពូ, មីង, មាទៅវិញ៕	សម្រាប់ពាក្យ «អុំ» និង«អ៊ំ»មានសូរសព្ទដូចគ្នា តែមានន័យខុសគ្នាស្រឡះ។
សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រកាសនៅថ្ងៃទី៣១មករាថាបានបង្ក្រាបប្រព័ន្ធកម្មវិធីចោរព័ត៌មានវិទ្យាមួយរបស់ចិនឈ្មោះ វុលត៍ ទីហុង ដែលចិនប្រើចូលលួចទិន្នន័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិលរបស់អាមេរិក។ ដំណឹងនេះ ត្រូវក្រសួងការបរទេសចិនបដិសេធច្រានចោល និងវាយបកថា សហរដ្ឋអាមេរិកទៅវិញទេ ដែលជាអ្នកជំនាញខាងព័ត៌មានវិទ្យានិងជាប្រភពនៃការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធ័រនែត។ អគ្គស្នងការនគរបាលសហព័ន្ធអាមេរិក លោក គ្រីស្តូបហ្វ័រ វ្រាយ ប្រកាសថាបានបង្ក្រាបកម្មវិធី វុលត៍ ទីហុង ប្រព័ន្ធចោរព័ត៌មានវិទ្យារបស់ចិន។ ប្រព័ន្ធចោរព័ត៌មានវិទ្យានេះមានគោលដៅចូលលួចទិន្នន័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល ដូចជា វិស័យមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ វិស័យធនធានទឹក ហើយនិងទិន្ន័យសកលវិទ្យាល័យអាមេរិក។ មេប៉ូលីសអេហ្វប៊ីអាយ ដែលបានឆ្លើយបំភ្លឺនៅចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការសភាអាមេរិក បានឲ្យដឹងទៀតថា ប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបកម្មវិធីចោរព័ត៌មានវិទ្យានេះ ទទួលអនុញ្ញាតពីតុលាការរដ្ឋតិចសាស និងក្រោមកិច្ចសហការពីក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក។ អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ ទទួលបន្ទុកសន្តិសុខជាតិ លោក ម៉ាតធីវ អុលសិន បានបញ្ជាក់ថា ការចូលទៅលួចឬគ្រប់គ្រងទិន្នន័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល ហើយផ្ទេរទៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន គឺអាចអនុញ្ញាតឲ្យចិនមានមធ្យោបាយគំរាមឬដាក់សម្ពាធណាមួយ ពេលជួបវិបត្តិថ្ងៃខាងមុខ។ ជាការឆ្លើយតប រដ្ឋាភិបាលចិន បញ្ចេញប្រតិកម្មខឹងនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១កុម្ភៈ និងទាត់ចោលការចោទប្រកាន់របស់អាមេរិក។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក វ៉ាង វីនប៊ីន បានថ្លែងថា សហរដ្ឋអាមេរិកចោទប្រកាន់ចិនដោយគ្មានមូលដ្ឋាន ហើយអាមេរិកបង្កាច់បង្ខូចចិនដោយគ្មានភស្តុតាងអ្វីបន្តិចសោះ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ វាយបកទៀតថា សហរដ្ឋអាមេរិកទៅវិញទេ គឺជាអ្នកជំនាញខាងព័ត៌មានវិទ្យានិងជាប្រភពនៃការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធ័រនែតនៅលើពិភពលោក។ សំណុំរឿងប្រព័ន្ធចោរព័ត៌មានវិទ្យានេះ ភាគីទាំងពីរសាចទឹកដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក។ កាលពីឆ្នាំ២០២១ សហរដ្ឋអាមេរិក សម្ព័ន្ធអង្គការយោធាអូតង់ និងសម្ព័ន្ធមិត្តផ្សេងទៀត បានចោទប្រកាន់ រដ្ឋអំណាចចិន ថាបានប្រើកម្មវិធីតាមរយៈអ៊ីម៉ែលចូលលួចព័ត៌មានសម្ងាត់ របស់ភ្នាក់សន្តិសុខអាមេរិក។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៃមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវយុទ្ធសាស្ត្រនិងសិក្សាអន្តរជាតិ លោក ប៊ិនចាមីន ចេនិន បានបញ្ជាក់នៅសភាអាមេរិកកាលពីឆ្នាំមុនថា ក្នុងពេល២ទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ រដ្ឋអំណាចចិនប៉េកាំង ត្រូវរកឃើញថាបានពាក់ព័ន្ធនឹងកម្មវិធីលួចព័ត៌មានវិទ្យា ចំនួន ៩០ ហើយក្នុងនោះ ៣០% សហការជាមួយរុស្ស៊ី។ទន្ទឹមនោះ ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក Microsoft ក៏បញ្ជាក់ដែរថា កម្មវិធីប្រព័ន្ធចោរព័ត៌មានវិទ្យា វុលត៍ ទីហុង បានដាក់គោលដៅបន្ថែម នៅខែវិច្ឆិកាឆ្នាំទៅមិញ ដើម្បីលួចទិន្នន័យនៅបណ្តាសកលវិទ្យាល័យអាមេរិក។ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំទៅមិញ រដ្ឋអំណាចចិន ក៏បានចោទអាមេរិក ថានៅពីក្រោយខ្នងការវាយប្រហារបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានវិទ្យា ចំពោះមជ្ឈមណ្ឌលព្យាករគ្រោះរញ្ជួយដី របស់ចិននៅខេត្តវូហាន។ កាលណោះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន អ្នកស្រី ម៉ៅ នីង បានប្រតិកម្មសម្តីជាខ្លាំងថា អាមេរិកជាកំពូលមេព្យាបាទ៕	ដោយ៖ហេង ឧត្តម/rfi
ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ អ្នកជំនាញអាមេរិកាំងបានជំរុញឲ្យលោកខាងលិចវិនិយោគទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលនៅក្នុងតំបន់នេះ ដោយអះអាងថា ការគាំទ្របែបនេះ«នឹងបង្កើតបានដៃគូរឹងមាំ និងមានតុល្យភាពទល់នឹងមហិច្ឆតារបស់ចិន និងរុស្ស៊ី»។ ពលរដ្ឋនៅតំបន់អាស៊ីកណ្ដាលមិនត្រឹមតែកំពុងជួបរដូវរងាដ៏ត្រជាក់ខ្លាំងប៉ុណ្ណោះទេ ពួកគេក៏កំពុងរស់នៅទាំងលំបាកដោយសារតែការកាត់បន្ថយថាមពលនៅក្នុងរដូវនេះ។ ពួកគេបានបន្ទោសទៅលើរដ្ឋាភិបាលថា មានអំពើពុករលួយ និងខ្វះការទទួលខុសត្រូវ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរបានបន្ទោសទៅលើការធ្លាក់ចុះនៃការផលិតនិងបញ្ហារាំងស្ទះផ្នែកផ្គត់ផ្គង់។ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមនៅអ៊ូសបេគីស្ថានបានពិភាក្សានៅលើបណ្ដាញសង្គមដោយអ្នកខ្លះសរសេរថា៖ «សូមបញ្ឈប់ការនាំចេញ ហើយសូមចាប់ផ្ដើមចែកចាយថាមពលដល់ពួកយើង»។ ការពិភាក្សានេះ ត្រូវបានមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលឆ្លើយតបថា៖ «យើងនឹងមិននាំចេញនោះទេ យើងមានថាមពលតែប៉ុណ្ណឹង»។ លោក Jurabek Mirzamahmudov រដ្ឋមន្ត្រីថាមពលនៃប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថាន បានថ្លែងថា៖ «យើងនាំចូលឧស្ម័នធម្មជាតិនៅរដូវរងានេះ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការក្នុងស្រុក ហើយយើងនាំចេញឧស្ម័នដែលនៅសេសសល់ត្រឡប់ទៅវិញនៅរដូវក្ដៅ»។ បំពង់បង្ហូរឧស្ម័នដែលតភ្ជាប់តំបន់អាស៊ីកណ្ដាលទៅប្រទេសចិនចេញពីប្រទេសតួកម៉េនីស្ថាន បញ្ជូនឧស្ម័នឆ្លងកាត់ប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថាន និងកាហ្សាក់ស្ថាន។ ទីក្រុងប៉េកាំងដែលជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់តំបន់នេះ ភាគច្រើនទិញផលិតផលថាមពល ដូចជាឧស្ម័នធម្មជាតិ និងប្រេង ពីប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន អ៊ូសបេគីស្ថាន និងតួកម៉េនីស្ថាន។ នៅក្នុងត្រីមាសទីមួយ ប្រទេសតួកម៉េនីស្ថានដែលជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ឧស្ម័នធំបំផុតរបស់ចិន បានបង្ហូរឧស្ម័នដែលមានទឹកប្រាក់ ២.៨៧ ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើតាមទិន្នន័យផ្លូវការរបស់ចិន។ រដ្ឋធានីអាសហ្គាបាតនៃប្រទេសតួកម៉េនីស្ថាន បានបង្កើនការនាំចេញឧស្ម័នរហូតដល់ ៥៣ ភាគរយនៅឆ្នាំនេះ ដោយការនាំចេញសម្រាប់តែខែតុលា មានទឹកប្រាក់រហូតដល់ទៅ ៨.២៣ ពាន់លានដុល្លារ។ ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានដែលធ្លាប់បានលក់ឧស្ម័នមានតម្លៃ ២៧០.៦ លានដុល្លារ ទៅឲ្យប្រទេសចិន កាលដើមឆ្នាំនេះ នឹងបញ្ឈប់ការនាំចេញនេះ ដើម្បីរក្សាឧស្ម័នទាំងនោះសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក។ រដ្ឋាភិបាលបានព្រមានថា តម្លៃឧស្ម័ន ដែលបច្ចុប្បន្ននេះទទួលបានបដិភាគពីការនាំចេញ នឹងឡើងខ្ពស់ជាងនេះ។ ប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថានមានបំណងបញ្ចប់ការនាំចេញនៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខនេះ ដោយសារតែការកើនឡើងនៃតម្រូវការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក។ នៅក្នុងឆ្នាំនេះ ប្រទេសនេះមានផែនការនាំចេញឧស្ម័ន ៣.៣ ពាន់លានម៉ែត្រគូប ដែលជាការធ្លាក់ចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងទំហំនៃការនាំចេញកាលពីឆ្នាំ ២០១៩ ដែលពេលនោះមានរហូតដល់ ១២.២ ពាន់លានម៉ែត្រគូប។ អគ្គនាយកដ្ឋានគយរបស់ចិន បានរាយការណ៍ថា ប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថានបាននាំចេញឧស្ម័នក្នុងទឹកប្រាក់ ១៣២.៨ លានដុល្លារទៅកាន់ប្រទេសចិន ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមេសា។ កាលពីថ្ងៃទី ៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២២ រដ្ឋមន្ត្រីថាមពលអ៊ូសបេគីស្ថាន បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសរបស់លោកបានបញ្ឈប់ការនាំចេញឧស្ម័នទៅកាន់ប្រទេសចិនហើយ ដែលពេលនោះមានទំហំ ៦ លានម៉ែត្រគូប ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែលោកថ្លែងថា៖ «យ៉ាងណាក៏ដោយ តម្រូវការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃក្នុងស្រុករបស់ពួកយើង បានកើនឡើងរហូតដល់ទៅ ២៥ លានម៉ែត្រគូប ក្នុងមួយថ្ងៃ»។ រូបឯកសារ៖ វិស្វករចិនឈរមុខបដាដ៏ធំមួយក្នុងពិធីសម្ពោធដំណើរការសាងសងបំពង់បង្ហូរឧស្ម័នរវាងប្រទេសចិននិងតួកមេនីស្ថាន នៅទីក្រុង Almaty នៃប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន កាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០០៩។ ទំនាក់ទំនងជាមួយចិន កិច្ចប្រជុំមួយចំនួនដែលធ្វើឡើងនៅរដ្ឋធានីតាស្កិននៃប្រទេសអ៊ូបេគីស្ថាន ជាមួយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន Hu Chunhua កាលពីដើមខែធ្នូនេះ បញ្ជាក់ថា ប្រទេសទាំងពីរកំពុងជំរុញការធ្វើជំនួញ ក្នុងគោលដំណងបង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្មប្រចាំឆ្នាំពី ៨ ពាន់លានដុល្លារឲ្យដល់ ១០ ពាន់លានដុល្លារ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានផ្លូវការចិន Xinhua បានឲ្យដឹងថា៖ «ប្រទេសអ៊ូបេគីស្ថានមានឆន្ទៈក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយចិនឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ នៅលើវិស័យមួយចំនួន ដូចជាពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ ការដឹកជញ្ជូន ថាមពល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ព្រមទាំងដំណើរពន្លឿនគម្រោងផ្លូវរថភ្លើងតភ្ជាប់រវាងចិន កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន និងអ៊ូបេគីស្ថាន និងគម្រោងតភ្ជាប់ផ្សេងៗទៀតដើម្បីផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់ពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរ និងដល់តំបន់នេះ»។ លោក Wesley Hill គឺជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានសរសេររបាយការណ៍បោះពុម្ពផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដោយមជ្ឈមណ្ឌលពន្ធដារអន្តរជាតិ និងវិនិយោគ ITIC ដែលមានមូលដ្ឋាននៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ដែលផ្ដោតលើសក្ដានុពលថាមពលនៅតំបន់អាស៊ីកណ្ដាល។ លោកថ្លែងថា៖ «ចិនចង់មានទំនាក់ទំនង និងការវិនិយោគលើធនធាននៅអាស៊ីកណ្ដាល ដើម្បីឈានទៅកាន់ទីផ្សារនៅតំបន់អឺរ៉ុប ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកធនធានអ៊ីដ្រូកាបូន ឬឧស្ម័នធ្យូងថ្ម និងមានមេត្រីភាពផ្នែកនយោបាយជាមួយផ្នែកខ្លះនៃមជ្ឈិមបូព៌ា ដូចជាអ៊ីរ៉ង់ អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអ៊ីរ៉ាក់។ ចិនចង់កែប្រែសណ្ដាប់សេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ»។ នៅប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង (Xi Jinping) បានប្រកាសពីគំនិតផ្ដួចផ្ដើមផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម កាលពីឆ្នាំ ២០១៣ ដែលជាទស្សនវិស័យក្នុងការបង្កើតផ្លូវពាណិជ្ជកម្មទាំងនៅលើដី និងឆ្លងកាត់សមុទ្រ ពីប្រទេសចិនទៅប្រទេសនានាតាមរយៈការវិនិយោគ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានក៏ជាប្រទេសទី ១ ដែលលោក ស៊ី បានទៅបំពេញទស្សនកិច្ចចាប់តាំងពីជំងឺកូវីដ១៩ បានក្លាយជាគ្រោះអាសន្នសម្រាប់សុខភាពសាធារណៈ។ រូបឯកសារ៖ ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក Vladimir Putin ប្រធានាធិបតីអ៊ូសបេគីស្ថាន លោក Shavkat Mirziyoyev នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល Shanghai Cooperation Organization ដែលធ្វើឡើងនៅប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថាន កាលពីថ្ងៃទី ១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២២។ ផលប្រយោជន៍លោកខាងលិច និងមហិច្ឆតារបស់រុស្ស៊ី របាយការណ៍ ITIC ដដែលបានលើកឡើងថា ក្រៅពីចិន សមត្ថភាពនាំចេញធនធានពីតំបន់អាស៊ីកណ្ដាលទៅកាន់ដៃគូពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗតម្រូវឲ្យមានការវិនិយោគផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រួមមាន បំពង់បង្ហូរឧស្ម័ន និងកំពងផែទៅតាមឯកទេសជាក់លាក់។ នេះក៏ដោយហេតុថា ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបែបនេះភាគច្រើនឆ្លងកាត់ប្រទេសរុស្ស៊ី និងអ៊ីរ៉ង់។ ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានរកចំណូលពីប្រេងក្នុងកម្រិត ៤០ ភាគរយនៃប្រាក់ចំណូលរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែ ៨០ ភាគរយនៃការនាំចេញថាមពល ត្រូវឆ្លងកាត់ប្រទេសរុស្ស៊ី តាមរយៈក្រុមហ៊ុន Caspian Pipeline Consortium។ លោក Kairat Umarov អនុរដ្ឋមន្ត្រីទី ១ ក្រសួងការបរទេសកាហ្សាក់ស្ថាន បានថ្លែងក្នុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចទៅកាន់រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ដើម្បីចូលរួមកិច្ចសន្ទនាយុទ្ធសាស្ត្រប្រចាំឆ្នាំ កាលពីដើមខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២២ ថា៖ «កាហ្សាក់ស្ថានគឺជាតួអង្គដែលមានទំនួលខុសត្រូវ»។ លោកថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន និង ក្រុមអ្នកជំនាញនៅសាកលវិទ្យាល័យ George Washington ថា៖ «ការនាំចេញប្រេងរបស់យើងជាង ៧០ ភាគរយ គឺទៅកាន់សហភាពអឺរ៉ុប។ ការនាំចេញប្រេងរបស់កាហ្សាក់ស្ថានមានទំហំ ១.៥ ភាគរយនៃការផ្គត់ផ្គង់ទូទាំងសាកលលោក»។ ខណៈដែលលោកខាងលិចកំពុងពង្រីកទំនាក់ទំនងជាមួយតំបន់អាស៊ីកណ្ដាល អ្នកវិភាគអាមេរិកបានព្រមានថា រុស្ស៊ីអាចនឹងយកបញ្ហាថាមពលធ្វើជាអាវុធ គំរាមកំហែងដល់ក្រុមហ៊ុននាំចេញនានា ដោយសង្ឃឹមថានឹងអាចរារាំងក្រមហ៊ុនទាំងនោះកុំឲ្យក្លាយជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ថាមពលដ៏ចម្បងសម្រាប់អឺរ៉ុប។ ស្រដៀងគ្នានេះ ចិនក៏អាចនឹងបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន ខណៈដែលរុស្ស៊ីកំពុងជាប់ដៃនៅអ៊ុយក្រែន និងការពារផលប្រយោជន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ ស្រដៀងទៅនឹងរបាយការណ៍វិភាគផ្សេងៗទៀតនៅសហរដ្ឋអាមេរិកដែរ របាយការណ៍ ITIC បានសង្កត់ធ្ងន់លើកិច្ចសហការពហុវិស័យ និងសមាហរណកម្មតំបន់ ដោយរំលេចថា បញ្ហាទាំងនេះ មិនមែនជាផលប្រយោជន៍របស់រុស្ស៊ី ឬចិននោះទេ។ របាយការណ៍ ITIC លើកឡើងថា៖ «ការវិនិយោគរបស់លោកខាងលិច ទាំងផ្នែករដ្ឋនិងផ្នែកឯកជន គួរតែផ្ដោតទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្នែកថាមពល នៅប្រទេសនានាដែលមានធនធានអាចឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការរបស់ខ្លួននាពេលបច្ចុប្បន្ន ដូចជា កាហ្សាក់ស្ថាន អ៊ូបេគីស្ថាន និងតួកម៉េនីស្ថាន»។ របាយការណ៍ដដែលលើកឡើងថា៖ «ខណៈដែលរុស្ស៊ីកំពុងប្រឹងប្រែងបង្កើតអនុត្តរភាពលើអតីតរដ្ឋសហភាពសូវៀត ការពង្រឹងវិស័យថាមពលនៅរដ្ឋនានាក្នុងតំបន់អាស៊ីកណ្ដាល នឹងជួយបើកផ្លូវឲ្យប្រទេសទាំងនោះមានស្វ័យភាព និងវិបុលភាពកាន់តែខ្លាំង។ កាហ្សាក់ស្ថានជាប្រទេសសម្បូរទៅដោយប្រេង និងអ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម ហើយប្រទេសអ៊ូបេគីស្ថានសម្បូរទៅដោយឧស្ម័នធម្មជាតិ និង អ៊ុយរ៉ានីញ៉ូម ខណៈដែលតួកម៉េនីស្ថានសម្បូរទៅដោយឧស្ម័នធម្មជាតិ»។ ក្រុមអ្នកជំនាញដែលសរសេររបាយការណ៍ ITIC នេះ លើកឡើងថា តាមរយៈការគាំទ្រដល់ឧស្សាហកម្មថាមពលនៅតំបន់នេះ រដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យនឹងបង្កើនបានដៃគូរឹងមាំ និងមានតុល្យភាពជាមួយមហិច្ឆតារបស់ចិន និងរុស្ស៊ី។ ក្រុមអ្នកតាមដានបញ្ហានេះនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនយល់ស្របថា បច្ចុប្បន្ននេះមានភាពមិនប្រាកដប្រជាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីដែលមិនអាចប្រកែកបាន។ លោក Paul Stronski អ្នកវិភាគនៅ The Carnegie Endowment មានឯកទេសលើប្រទេសរុស្ស៊ី និងតំបន់អឺរ៉ាស៊ី បានថ្លែងថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកត្រូវចៀសវាងការស្នើឲ្យប្រទេសនៅអាស៊ីកណ្ដាលត្រូវជ្រើសរើសភាគីណាមួយ។ លោកថ្លែងថា៖ «ពួកគេមានសមានចិត្តជាមួយប្រទេសអ៊ុយក្រែន និងមិនទុកចិត្តរុស្ស៊ី។ ប៉ុន្តែ រុស្ស៊ីមានឆន្ទៈប្រព្រឹត្តអំពើមិនល្អចំពោះពួកគេ»។ លោក Stronski ស្នើឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិកផ្ដល់ជំនួយផ្នែកសន្តិសុខ និងលើកទឹកចិត្តឲ្យតំបន់នេះស្វែងរកការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយដៃគូថ្មី។ លោកថា៖ «យើងនិងប្រទេសអាស៊ីកណ្ដាលមិនចង់ឲ្យតំបន់នេះជាប់គាំងនៅចន្លោះរុស្ស៊ី និងចិននោះទេ»។ លោក Stronski បានបន្តថា៖ «ការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច គឺជាគន្លឹះ ប៉ុន្តែវាអាស្រ័យលើឆន្ទៈរបស់ប្រទេសទាំងនោះក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់។ ជាពិសេសសម្រាប់ប្រទេសអ៊ូបេសគីស្ថាន និងកាហ្សាក់ស្ថាន រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកគួរតែទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលទាំងនេះគោរពការសន្យារបស់ពួកគេ ខណ:ផ្ដល់ការគាំទ្រជំនួយបច្ចេកទេសដល់ប្រទេសទាំងនេះ»។ របាយការណ៍ ITIC បានកត់សម្គាល់ថា រដ្ឋនៅអាស៊ីកណ្ដាលដែលជារដ្ឋនាំចេញថាមពល ត្រូវតែបន្តធ្វើសេរីភាវូបនីយកម្មទីផ្សារ និងធ្វើកំណែទម្រង់លើការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងកសាងទំនុកចិត្ត ដែលធានាបានថា គម្រោងថាមពលនិងហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធ នឹងមិនត្រូវបានរារាំងដោយការបោកបញ្ឆោត ការរាំងខ្ទប់ដែលមិនចាំបាច់ ការរឹបអូស ឬការយកពន្ធហួសហេតុទេ។ លើសពីនេះ ពួកគេត្រូវធានាការគោរពនីតិរដ្ឋដែលមានលក្ខណៈទាក់ទាញសម្រាប់ជាជម្រកដល់ការវិនិយោគពីបរទេស៕	កំណើនតម្រូវការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុកកំពុងបង្ខំឲ្យប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន និងអ៊ូសបេគីស្ថានត្រូវកាត់បន្ថយ ឬបញ្ឈប់ភ្លាមៗនូវការនាំចេញឧស្ម័នទៅប្រទេសចិន ដែលនាំឲ្យមានការរង្គោះរង្គើទីផ្សារថាមពលក្នុងតំបន់ និងការពិចារណាឡើងវិញអំពីទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មនានានៅទូទាំងតំបន់អាស៊ីកណ្ដាល។
ការសិក្សាមួយបានរកឃើញថា អ្នកដែលមានអាយុ ៦០ឆ្នាំឡើងទៅ ដែលចំណាយពេលហាត់ប្រាណ ១៥នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ អាចបន្ថយការប្រឈមនឹងការឆាប់ស្លាប់រហូតដល់ ២២ភាគរយ។ ដើម្បីរស់នៅមានសុខភាពល្អ សម្រាប់មនុស្សពេញវ័យទាំងអស់គួរតែហាត់ប្រាណកម្រិតមធ្យមយ៉ាងហោចណាស់ ១៥០នាទីក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ប៉ុន្តែសម្រាប់មនុស្សចាស់វិញមិនអាចឈានដល់កម្រិតនេះឡើយ។ អ្នកដឹកនាំការសិក្សាបានរកឃើញថា ត្រឹមតែសកម្មភាពរាងកាយ ៧៥នាទីក្នុងមួយសប្តាហ៍ក៏មានប្រយោជន៍ដែរ។ យ៉ាងណាមិញ កាលណាមនុស្សយើងធ្វើលំហាត់ប្រាណកាន់តែច្រើន ការប្រឈមនឹងជំងឺ និងឆាប់ស្លាប់កាន់តែតិច។ សម្រាប់មនុស្សចាស់គួរតែអាចហាត់ប្រាណត្រឹម ១៥០នាទីក្នុងមួយសប្តាហ៍ជាមួយនឹងសកម្មភាពបែបអ៊ែរ៉ូប៊ិក។ រឿងនេះយើងអាចបែកចែកវាមមកត្រឹម ១០ ទៅ១៥នាទីសម្រាប់សកម្មភាពមួយដូចជា ដើរ មើលថែសួន រាំ ឬហែលទឹក។ ការធ្វើសកម្មភាពទាំងនេះជារៀងរាល់ថ្ងៃគឺល្អជាងមិនបានធ្វើអ្វីសោះ ហើយក៏អាចធ្វើទៅលើមនុស្សគ្រប់វ័យផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការសិក្សាមួយបានឲ្យដឹងថា ការចំណាយពេលដើរត្រឹម ១៥នាទីជារៀងរាល់ថ្ងៃនឹងធ្វើឲ្យអ្នកអាយុវែងបាន។ វាគឺជាដំណឹងល្អមួយស្រាប់ជំរុញដល់មនុស្សគ្រប់គ្នាព្យាយាមហាត់ប្រាណឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីមានសុខភាពល្អ និងរស់បានយូរ។
ការអំពាវនាវរបស់លោក Josep Borrell ជុំវិញបញ្ហាជនចំណាកស្រុក ធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយជាមួយ លោកស្រី Jutta Urpilainen ជាអ្នកតំណាង EU សម្រាប់ភាពជាដៃគូអន្តរជាតិ និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកាហ្សាក់ស្ថាន កៀហ្ស៊ីស៊ីស្ថាន តាហ្ស៊ីគីស្ថាន និងអ៊ូសបេគីស្ថាន ព្រមទាំងអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរបស់តួកមេនីស្ថាន នៅទីក្រុងឌូស្ហាន់បេ នៅថ្ងៃទី២២ ខែ វិច្ឆិកា។ «ខ្ញុំបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពដល់រដ្ឋមន្រ្តីអំពីស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែន EU ជាមួយបេឡារុស ហើយខ្ញុំបានស្នើសុំការគាំទ្រក្នុងការទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់មនុស្សជាឧបករណ៍ដែលមានហានិភ័យដល់អាយុជីវិត ដូចជាការបោកប្រាស់មនុស្ស និងការបញ្ចុះបញ្ចូលពួកគេថាមានផ្លូវទៅកាន់អឺរ៉ុបជាដើម»។ លោក Josep Borrell បានលើកឡើងក្នុងសន្និសីទកាសែតខ្លីមួយបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមក្រោយកិច្ចជំនួប លោកស្រី Jutta Urpilainen ក៏បានបង្ហាញផែនការផ្តល់ជំនួយ១ពាន់លានអឺរ៉ូ ដល់ប្រទេសនៅអាស៊ីកណ្តាលទាំងនេះ ដើម្បីជួយគាំទ្រដល់អាហ្វហ្កានីស្ថាន និងប្រទេសជិតខាងនៅក្នុងតំបន់ក្នុងការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ និងការគ្រប់គ្រងការធ្វើចំណាកស្រុកជាដើម។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដដែលនេះ រដ្ឋមន្ត្រីដែលបានចូលរួម ក៏បានទទួលស្គាល់ពីតម្រូវការក្នុងការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរួមលើការទប់ស្កាត់ការចល័តមនុស្សមិនប្រក្រតី និងការប្រឆាំងនឹងការរត់ពន្ធជនចំណាកស្រុក។ លើសពីនេះដែរ រដ្ឋមន្រ្តីពីប្រទេសនៅអាស៊ីកណ្តាលទាំងនេះ ក៏បានលើកឡើងថា នឹងរង់ចាំ ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាង EU និងប្រទេសនៅអាស៊ីកណ្តាលបន្ថែម ក្នុងការគ្រប់គ្រងព្រំដែនផងដែរ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហាជនចំណាកជន កន្លងមក EU បានចោទប្រកាន់បេឡារុស ថាបានលើកទឹកចិត្តឱ្យជនចំណាកស្រុកពីប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ាដែលរងគ្រោះដោយភ្លើងសង្គ្រាម ឱ្យចូលទៅក្នុងប៉ូឡូញនិងប្រទេសអឺរ៉ុបផ្សេងទៀត ជាការសងសឹកចំពោះការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់ EU នាពេលកន្លងមកទាក់ទិននឹងការបង្ក្រាបការតវ៉ារបស់ប្រធានាធិបតី Alexander Lukashenko ក្រោយការបោះឆ្នោត។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយបញ្ចប់សង្គ្រាមជាង ២០ ឆ្នាំនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន ពលរដ្ឋអាហ្វានីស្ថានជាច្រើនបានព្យាយាមភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេស។ កំណើននៃជនចំណាកស្រុកចូលទៅប៉ាគីស្ថាន តាហ្ស៊ីគីស្ថាននិងប្រទេសក្នុងតំបន់ដទៃកន្លងមក បានបង្កបញ្ហាមួយចំនួនដល់រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងនេះ៕	ប្រមុខការទូតសហភាពអឺរ៉ុប (EU) នៅថ្ងៃទី ២២ ខែ វិច្ឆិកាបានជំរុញប្រទេសជិតនៅខាងភាគខាងជើងនៃអាហ្វហ្កានីស្ថាន ជួយទប់ស្កាត់ការរំលោភបំពានលើជនចំណាកស្រុក ខណៈសកម្មភាពបែបនេះកំពុងកើតមាននៅព្រំដែនបេឡារុស។
ស្វាមីលោកស្រីអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Doug Emhoff បានរៀបចំការប្រជុំមួយជាមួយមេដឹកនាំជ្វីហ្វ (Jewish) នៅសេតវិមានកាលពីថ្ងៃពុធម្សិលមិញ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីកិច្ចប្រឹងប្រែង ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មដោយការស្អប់ខ្ពើម បន្ទាប់ពីមានការប្រើពាក្យសម្តីមួយចំនួនដោយមន្ត្រីសាធារណៈអាមេរិក ប្រឆាំងនឹងជនជាតិជ្វីហ្វ។ លោក Emhoff ជាស្វាមីរបស់លោកស្រីអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក Kamala Harris ជាជនជាតិជ្វីហ្វ ទីមួយ ដែលបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយមន្ត្រីលំដាប់ខ្ពស់បំផុតទី២នៃនីតិប្រតិបត្តិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយដែលតែងតែបានរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងលើការវាយប្រហារទៅលើជំនឿរបស់ជនជាតិជ្វីហ្វ ដែលលោកពណ៌នាថា ជា «ជាការស្អប់ដែលកំពុងរាលដាលឡើង»។ «ខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ច្បាស់ថាពាក្យសម្តីមានសារៈសំខាន់។ គេមិនគ្រាន់តែនិយាយឱ្យឮខ្លាំងនូវអ្វីដែលធ្លាប់តែខ្សឹបនោះឡើយ តែគេបានស្រែកនូវពាក្យសម្ដីទាំងនោះ»។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Emhoff ហើយដែលត្រូវបានស្រង់ផ្សព្វផ្សាយដោយសេតវិមាន។ វេទិកាពិភាក្សាតុមូល ដែលដឹកនាំដោយលោក Emhoff កើតមានឡើងបន្ទាប់ពីមានការប្រឆាំងនឹងជនជាតិជ្វីហ្វ ដែលក្នុងនោះរួមមានមានតារាបាល់បោះ NBA លោក Kyrie Irving ដែលបានបង្ហោះតំណភ្ជាប់នៃឯកសារវីដេអូមួយ ដែលបង្កើតឡើងផ្អែកលើព័ត៌មានមិនពិតប្រឆាំងនឹងជនជាតិជ្វីហ្វ នៅលើបណ្តាញសង្គម ហើយអ្នកចម្រៀងរ៉ាបអាមេរិក (American rapper) លោក Ye ដែលគេធ្លាប់ស្គាល់ឈ្មោះលោកថា ជា Kanye West នោះ ក្នុងបទសម្ភាសន៍នាពេលថ្មីៗនេះ បានលើកសរសើរ ដល់អតីតមេដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់ Adolf Hitler និងបាននិយាយថា លោកស្រឡាញ់ «ណាហ្ស៊ី» (Nazi)។ លោក Ye កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានចូលរួមអាហារពេលល្ងាចមួយ ដែលរៀបចំឡើងដោយអតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Donald Trump នៅភូមិគ្រឹះដែលជាកន្លែងលម្ហែកាយ Mar-a-Lago របស់លោក ក្នុងរដ្ឋ Florida ដែលក្នុងនោះក៏រួមមានលោក Nick Fuentes ដែលជាអ្នកគាំទ្រពួកស្បែកសផ្តាច់មុខឬ white supremacist ហើយដែលបានបដិសេធពីអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ Holocaust ទៅលើក្រុមជនជាតិជ្វីហ្វ ក្នុងអំឡុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២៕	លោក Doug Emhoff ស្វាមីលោកស្រីអនុប្រធានាធិបតីអាមេរិក ថ្លែងក្នុងអំឡុងវេទិកាតុមូលជាមួយមេដឹកនាំជ្វីហ្វអំពីបញ្ហានិន្នាការប្រឆាំងជនជាតិជ្វីហ្វ នៅអគារ Eisenhower Executive Office ក្នុងសេតវិមាន ក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។
ក្រៅពីទស្សនាព្រះរាជដំណាក់ និងសួនច្បារព្រះរាជដំណាក់ហើយនោះ ក្នុងនោះសោត ទេសចរជនជាតិចិន ក៏ចាប់អារម្មណ៍ជាមួយទីសក្ការបូជាព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចម និងវត្តមានរបស់សត្វច្រឹងនៅលើដើមឈើធំៗក្បែរនោះផងដែរ។ សព្វថ្ងៃនេះ ទីនេះបានក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍មួយសំខាន់របស់ភ្ញៀវទេសចរ ពិសេសវត្តមានជនជាតិចិន។ ប្រធានសមាគមមគ្គុទ្ទេសក៍ភាសាចិនកម្ពុជា លោក ទៀ គីយូ បានឱ្យដឹងថា ទេសចរចិនកាន់តែច្រើនបានទិញកញ្ចប់ទេសចរណ៍ទស្សនាព្រះរាជដំណាក់ និងសួនច្បារ។ លោកបន្ថែមថា នៅទីនោះមគ្គុទ្ទេសក៍ក៏បានណែនាំឱ្យភ្ញៀវស្គាល់ទីសក្កាព្រះអង្គចេក ព្រះអង្គចម និងកន្លែងសត្វច្រឹងផងដែរ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលប្រធានសមាគមមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាចិនកម្ពុជា ចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺទីតាំងខាងលើនៅមានបញ្ហាអនាម័យ ជារួមនៅមិនទាន់ស្អាតនៅឡើយ។ លោក គីយូ ចង់ឱ្យអាជ្ញាធររៀបចំទីនោះឱ្យបានល្អ ស័ក្តិសមជាកន្លែងទេសចរណ៍របស់ភ្ញៀវ។ លោកលើកឡើងថាយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ពាក្យថា ព្រះរាជដំណាក់ គឺកន្លែងស្ដេចគង់នៅ កន្លែងដែលស្អាតណាស់ ដូច្នេះគួររៀបចំឱ្យបានល្អជាងនេះ...»។ ជាទូទៅ ភ្ញៀវទេសចរជនជាតិចិន តែងចំណាយពេលមួយម៉ោងសម្រាប់ទស្សនា និងថតរូបនៅកន្លែងមុខព្រះរាជដំណាក់ សួនច្បារ។ល។ ដោយសារកំណើនទេសចរកាន់តែច្រើន គេសង្កេតឃើញវត្តមានអ្នកលក់នៅទីនោះ ក៏កើនឡើងផងដែរ។ ការណ៍នេះ លោក គីយូ ចង់ឱ្យមានការរៀបចំលក់ដូរឱ្យបានសមរម្យ ចៀសវាងការរត់តាមភ្ញៀវបែបអណាធិបតេយ្យ បង្កភាពរញ៉េរញ៉ៃ និងបាត់របស់របរ ពេលភ្ញៀវដើរទស្សនាជាដើម៕	សៀមរាប៖ ព្រះរាជដំណាក់ និងសួនច្បារ (គេហៅជាទូទៅថា សួនច្បារ ក្រង់អូតែល Grant Hotel ) ត្រូវបានទីភ្នាក់ងារ និងក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ចិន រៀបចំជាកញ្ចប់ទស្សនាសម្រាប់ដាក់លក់ដល់ទេសចរចិន។ បច្ចុប្បន្ន ទីនេះបានក្លាយជាគោលដៅទស្សនាដ៏មមាញឹករបស់ទេសចរ ពិសេសទេសចរជនជាតិតែម្តង ដែលមានចំនួនច្រើនជាងគេ។
លោក ហង្ស ពុទ្ធា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទថា ការបោះពុម្ពសន្លឹកឆ្នោត នឹងធ្វើឡើងនៅចុងខែមករា ឆ្នាំ២0១៨នេះ ប៉ុន្តែគ.ជ.ប ពុំទាន់កំណត់ពេលវេលាឲ្យច្បាស់នោះទេថា នៅថ្ងៃណា។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ក៏មិនទាន់អាចបញ្ជាក់ដែរថា ការបោះពុម្ពសន្លឹកឆ្នោត នឹងត្រូវចំណាយថវិកាប៉ុន្មានដែរ។ លោក និយាយដូច្នេះថា៖«ចំនួនទឹកប្រាក់ យើងមិនទាន់ដឹងទេ។ ដល់ពេលចាប់ផ្តើមបោះពុម្ព ទើបដឹង។ ពេលនោះ យើងនឹងប្រកាសប្រាប់អ្នកកាសែតហើយ»។ ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា នីតិកាលទី៤នេះ មានការិយាល័យបោះឆ្នោតចំនួន ៣៣ នៅក្នុង២៥រាជធានី-ខេត្ត ហើយមានអង្គបោះឆ្នោត (អ្នកបោះឆ្នោត) សរុបចំនួន ១១,៦៩៥នាក់។ គ.ជ.ប បាន បញ្ជូនបញ្ជីបោះឆ្នោតដំបូង សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា នីតិកាលទី៤ ទៅកាន់ គណៈកម្មការរាជធានី-ខេត្ត រៀបចំការបោះឆ្នោត (គធ.ខប) ទាំង២៥រួចហើយ។ បញ្ជីបោះឆ្នោតដំបូងនេះ ត្រូវបិទផ្សាយនៅតាមការិយាល័យបោះឆ្នោត ក្នុងរាជធានី-ខេត្តនៅថ្ងៃទី៣០ខែធ្នូឆ្នាំ២០១៧។ ជាមួយគ្នានេះដែរ គ.ជ.ប បានអំពាវនាវ ដល់អង្គបោះឆ្នោតទាំងអស់ ទៅពិនិត្យមើលឈ្មោះ និងទិន្នន័យពាក់ព័ន្ធ ក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោតដំបូង នៅតាមការិយាល័យបោះឆ្នោត ឬអាចចូលទៅមើលគេហទំព័រwww.voterist.org.kh។ អង្គបោះឆ្នោត គឺជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ និងតំណាងរាស្ត្រ ក្នុងតំណែង។ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ មានចំនួន ១១,៥៧២នាក់ និងតំណាងរាស្ត្រ មានចំនួន ១២៣នាក់ ដែលនឹងត្រូវចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភានីតិកាលទី៤។ សូមបញ្ជាក់ថា ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា នាអាណត្តិទី៤ មានគណបក្សតែ៤ប៉ុណ្ណោះ ដែលចូលរួមប្រកួតប្រជែង ដោយក្នុងនោះរួមមាន គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ និងគណបក្សយុវជនកម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) នឹងបោះពុម្ពសន្លឹកឆ្នោតជាង ២ម៉ឺន៥ពាន់សន្លឹក សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា នីតិកាលទី៤ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៨។ នេះបើតាមលោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគ.ជ.ប។
ក្នុងចំណោមតួលេខថ្មីនេះ ៣០៧ នាក់ គឺស្ថិតក្នុងទីក្រុង Daegu ភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ ទីក្រុងនេះហើយគឺជាចំណុចផ្ដើមនៃការផ្ទុះរីករាលដាលនៃជំងឺ COVID-19 ដែលចេញពីវិហារសាសនាគ្រឹស្តមួយ។ មជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់គ្រប់គ្រងនិងបង្កាជំងឺរបស់កូរ៉េខាងត្បូង (KCDC) បានបញ្ជាក់បែបនេះនៅព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី២៧ ខែកុម្ភៈ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍។ អ្នកឆ្លងក្នុងក្រុង Daegu ដែលមានចម្ងាយ ៣០០គីឡូម៉ែត្រពីរដ្ឋធានី សេអ៊ូល បានឡើងដល់ ១០១៧នាក់ហើយ ខណៈខេត្ត North Gyeongsang ដែលនៅក្បែរទីក្រុងនេះ បានឡើងដល់៣២១ករណី។ បើតាមអាជ្ញាធរ KCDC នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទីក្រុង សេអ៊ូល បានរកឃើញ COVID-19 ចំនួន ៦ករណីថ្មីបន្ថែម ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល អាជ្ញាធរសុខាភិបាលនេះ បានបញ្ជាក់ទៀតថា គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ គ្មានការស្លាប់ដោយសារ COVID-19 កើតឡើងថ្មីទៀតឡើយក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ខណៈតួលេខស្លាប់សរុប នៅតែ ១២ នាក់ដដែល។ យ៉ាងណាមិញ តាមរបាយការណ៍ចុងក្រោយដែលចុះផ្សាយដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ហើយស្រង់សម្តីរបស់អភិបាលក្រុង Daegu អ្នកស្លាប់នៅកូរ៉េខាងត្បូង បានឡើងដល់ ១៣ នាក់ហើយ៕	អាជ្ញាធរសុខាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាក់ពីការរកឃើញជំងឺផ្លូវដង្ហើមបង្កឡើងដោយកូរ៉ូណាវីរុស ៣៣៤ករណីថ្មីបន្ថែម ដែលបង្កើនករណីឆ្លងសរុបដល់ ១៥៩៥នាក់ហើយ។ តួលេខថ្មីនេះ គឺជាករណីឆ្លងដែលបានរកឃើញច្រើនបំផុតក្នុងប្រទេសនេះ ចាប់តាំងករណីឆ្លងដំបូងបានរកឃើញកាលពីថ្ងៃ២០ ខែមករា មក។
ក្រោយបញ្ចប់ការបោះឆ្នោត គណបក្សសំបុកឃ្មុំ បានឲ្យសារព័ត៌មានថ្មីៗដឹងថា ខ្លួនមិនមានសង្ឃឹមទទួលបានអាសនៈក្នុងរដ្ឋសភានោះទេ។ បន្ថែមពីនេះ បក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ក៏មិនពេញចិត្តចំពោះការរៀបចំការបោះឆ្នោតឡើយ។ អ្វីដែរគណបក្សនេះមិនពេញចិត្ត គឺការគូសសន្លឹកឆ្នោត ដែល គ.ជ.ប សម្រេចយកគ្រប់ទម្រង់ទាំងអស់ឲ្យតែគូសនៅក្នុងសន្លឹកឆ្នោត។ ប្រការនេះត្រូវបានលោក ឡាយ ណារិន បញ្ជាក់ថា អាចមានករណីអំពើពុករលួយ ឬការគំរាមកំហែង ឬទិញលក់សន្លឹកឆ្នោតជាដើម។ លោក ឡាយ ណារិន បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «យើងមិនមានភ័ស្តុតាងអីបញ្ជាក់ថាមានការទិញលក់សន្លឹកឆ្នោតទេ។ តែយើងសង្ស័យថាសញ្ញាទាំងនោះអាចពាក់ព័ន្ធនឹងការគំរាមកំហែងដល់ពលរដ្ឋក៏ថាបាន។ យ៉ាងណាយើងបានត្រឹមតែស្នើទៅ គ.ជ.ប ប៉ុណ្ណោះ ធ្វើមិនធ្វើជាសិទ្ធិរបស់គេ»។ ក្រៅពីមិនពេញចិត្តលើការគូសសន្លឹកឆ្នោតគណបក្សនេះ ក៏មិនរំពឹងថាខ្លួននឹងទទួលបានអាសនៈក្នុងរដ្ឋសភា និងមិនពេញចិត្តចំពោះការរៀបចំបោះឆ្នោតនេះឡើយ។ បើទោះជាមិនពេញចិត្តគណបក្សនេះ មិនមានជំហរក្នុងការប្ដឹងទាមទារអ្វីដែរ ព្រោះលទ្ធផលមិនអាចប្រកែកបាន។ នេះជាការបន្ថែមពីលោក ឡាយ ណារិន អគ្គលេខាធិការគណបក្សសំបុកឃ្មុំ។ ក្រោយបញ្ចប់ការបោះឆ្នោតដោយមិនបានទទួលអាសនៈក្នុងរដ្ឋសភាអគ្គលេខាគណបក្សនេះ បានឲ្យដឹងថា ខ្លួននឹងសិក្សាពីគណបក្សដទៃទៀត ដែលមានឆន្ទៈក្នុងការបម្រើប្រជាពលរដ្ឋដូចគ្នា ដើម្បីរួបរួមគ្នាធ្វើនយោបាយនាអាណត្តិក្រោយ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ឡាយ ណារិន អគ្គលេខាធិការគណបក្សសំបុកឃ្មុំបានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ខ្លួនមិនមានកការទាមទារអ្វីឡើយចំពោះលទ្ធផលបោះឆ្នោត។ តែមិនមែនមានន័យថា គណបក្សនេះ ពេញចិត្តនូវការរៀបចំការបោះឆ្នោតនេះដែរ។
សូមអញ្ជើញស្តាប់បទសម្ភាសរវាង នាយ យ៉ាន អ្នកកាសែតនៃសារព័ត៌មាន thmeythmey.com ជាមួយលោក ហ៊យ ច័ន្ទសារាត់ ដូចតទៅ៖	លោក ហ៊យ ច័ន្ទសារាត់ ជាម្ចាស់ម៉ូតូកង់បីមួយគ្រឿង ដែលលោកបានច្នៃដោយខ្លួនឯង ជាមួយនឹងមិត្តភក្តិម្នាក់ទៀត ដែលជាជាងជួសជុលម៉ូតូដូចគ្នា។ ម៉ូតូកង់បីរបស់លោក សារាត់ មិនមែនដូចជាកង់បីដែលមានដំបូល ឬម៉ូតូកង់បីសណ្តោងរ៉ឺម៉កទេ គឺជាម៉ូតូធម្មតា ដែលបានបន្ថែមកង់មួយទៀត ដូចជាម៉ូតូជនពិការដូច្នោះដែរ។ ធម្មតា មានតែជនពិការជើងប៉ុណ្ណោះ ដែលជិះម៉ូតូប្រភេទនេះ ប៉ុន្តែលោក សារាត់ មិនមែនពិការជើងទេ ប៉ុន្តែដោយសារលោកមានកម្ពស់ទាប។
លោក វ៉ាត់ ចំរើន បានបញ្ជាក់ថា បទភ្លេងគោរពទង់ស៊ីហ្គេម មិនទាន់មានរួមជាគោលតែមួយឡើយ ដោយអាស្រ័យម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេមនីមួយៗ ចាក់បទភ្លេងប៉ុណ្ណោះ។ «កន្លងមក ក្នុងពេលគោរពទង់ស៊ីហ្គេម បណ្តាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេមនានា បានចាក់បទភ្លេងផ្សេងៗ ពោលគឺមិនទាន់មានបទភ្លេង១ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជារួមតែមួយ សម្រាប់ម្ចាស់ផ្ទះនីមួយៗនោះទេ។ ដូច្នេះហើយ បណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានឯកភាពគ្នាស្នើសុំឯកឧត្តមបណ្ឌិត ថោង ខុន ក្នុងពេលដែលឯកឧត្តមបណ្ឌិតក្លាយជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជួយរៀបចំនិពន្ធបទភ្លេងគោរពទង់ស៊ីហ្គេម សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ ហើយបន្តយកទៅប្រើប្រាស់ សម្រាប់ស៊ីហ្គេម នាពេលខាងមុខជាបន្តបន្ទាប់»។ នេះបើតាមលោក វ៉ាត់ ចំរើន ។ បើតាមអគ្គលេខាធិការកីឡាជាតិអូឡាពិក និងជាអគ្គលេខាធិការ CAMSOC រូបនេះ កម្ពុជានឹងសម្រេចឱ្យបាននូវបទភ្លេងគោរពទង់ស៊ីហ្គេម សម្រាប់យកទៅប្រើប្រាស់រួមគ្នានេះ។ CAMSOC បានស្រង់សម្ដីលោក វ៉ាត់ ចំរើន មកសរសេរលើហ្វេសប៊ុកដូច្នេះថា៖«ដូច្នេះក្រោយពីចេញពីស៊ីហ្គេម នៅកម្ពុជាទៅ ក្រោមភាពជាអ្នកដឹកនំារបស់ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ថោង ខុន ជាប្រធានប្តូរវេននោះ នឹងត្រូវចារចូលក្នុងកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ានថា បទភ្លេងគោរពទង់ស៊ីហ្គេមត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ កន្លែងនេះគឺជាចំណុចពិសេស ដែលយើងនឹងព្យាយាមធ្វើឲ្យបានសម្រេច ដើម្បីជាមោទនភាពជាតិកម្ពុជាយើងទាំងមូល ក៏ដូចជាបង្ហាញជូនមិត្តអន្តរជាតិថា កម្ពុជាពិតជាមានសមត្ថភាពអាចធ្វើទៅបាន ដោយអាចធ្វើឲ្យមានភាពប្រែប្រួលលក្ខណៈពិសេសលើចំណុចមួយចំនួន»។ ចំពោះគម្រោងសំខាន់ៗ ដូចជាប្រក្រតីទិនការងារ ផែនការសកម្មភាពការងារ នៃគណៈកម្មការជំនាញ ត្រូវបានរៀបចំរួចរាល់ហើយ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន ដែលបានបន្ថែមថា កម្ពុជានឹងធ្វើឱ្យកម្មវិធីបើកស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ មានលក្ខណៈអស្ចារ្យ និងទាក់ទាញបំផុតជាងកម្មវិធីផ្សេងៗទៀត។ «នៅខែក្រោយនេះ CAMSOC នឹងផ្តោតសំខាន់ទៅលើការបញ្ចាំងរូបភាព 3D ជាមួយនឹងអ្នកជំនាញការមកពីប្រទេសចិន ដោយក្នុងនោះ យើងនឹងបន្ស៊ីគ្នាជាមួយការដាក់បញ្ជូលនូវមូលដ្ឋាននៃវប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរ ទៅក្នុងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ដើម្បីធ្វើឲ្យផ្ទាំងទស្សនីយភាពនៃពិធីបើកបិទស៊ីហ្គេម-អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ កាន់តែអស្ចារ្យ និងជាកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រជាលើកដំបូងរបស់កម្ពុជា» នេះបើតាមលោក វ៉ាត់ ចំរើន ៕	ភ្នំពេញ៖ បណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានស្នើសុំឱ្យកម្ពុជាជួយនិពន្ធបទភ្លេង គោរពទង់ស៊ីហ្គេម សម្រាប់ ប្រើប្រាស់រួមគ្នា ក្នុងពេលប្រកួតស៊ីហ្គេម នាពេលខាងមុខ។ នេះបើតាមលោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ (CAMSOC)។
ជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីន នឹងត្រូវជួបតទល់នឹងក្រុមអេក្វាទ័រ នៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ក្នុងកីឡដ្ឋាន Soldier Field Stadium ក្នុងទីក្រុង Chicago និងនៅ ៥ថ្ងៃបន្ទាប់ ត្រូវជួបតទល់នឹងក្រុមហ្គាតេម៉ាឡា ក្នុងកីឡដ្ឋាន Commanders Field ក្នុងរដ្ឋវ៉ាស៊ីនតោន។ ក្រុមដឹកនាំដោយលោក Lionel Scaloni នឹងត្រូវកាត់ឈ្មោះកីឡាករ ៣រូប ចេញពីបញ្ជីកីឡាករ២៩រូប ដោយយកតែ ២៦រូប ទៅប្រកួតពានរង្វាន់ Copa America ក្នុងនោះក៏មានកីឡាករ Paulo Dybala ដែលជួបបញ្ហារបួសញឹកញ៉ាប់។។ សហព័ន្ធបាល់ទាត់ទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង ទើបតែអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមប្រកួត Copa America បង្កើតសមាជិកក្រុមពី ២៣ ទៅ ២៦នាក់។ Copa America ដែលធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសអាមេរិក នឹងចាប់ផ្តើមការប្រកួតពីថ្ងៃទី២០ មិថុនា ដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា។ ក្រៅពី Messi កីឡាករ Angel Di Maria, Nicolas Otamendi និងកីឡាករដទៃដែលធ្លាប់បានឈ្នះពានរង្វាន់ World Cup 2022 នៅប្រទេសកាតា ត្រូវបានបញ្ចូលឈ្មោះក្នុងក្រុមវិញស្ទើរទាំងអស់។ លោក Scaloni បានដាក់បន្ថែមយុវជនដូចជា Leonardo Balerdi, Valentin Barco, Alejandro Garnacho និង Valentin Carboni។ ក្រុមអាហ្សង់ទីន ចាប់ផ្តើមការប្រកួត Copa America ក្នុថពូល A ដោយត្រូវជួបក្រុមកាណាដា នៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា មុនទៅប៉ះស៊ីលី នៅ ៥ថ្ងៃបន្ទាប់ និងជួបប៉េរូ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា។ ខាងក្រោមនេះជាបញ្ជីឈ្មោះកីឡាករអាហ្សង់ទីន៖ អ្នកចាំទី៖ Franco Armani (River Plate), Geronimo Rulli (Ajax) and Emiliano Martinez (Aston Villa) ខ្សែការពារ៖ Gonzalo Montiel (Nottingham Forest), Nahuel Molina (Atletico Madrid), Leonardo Balerdi (Olympique de Marseille), Cristian Romero (Tottenham Hotspur), German Pezzella (Real Betis), Lucas Martinez Quarta (Fiorentina), Nicolas Otamendi (Benfica), Lisandro Martinez (Manchester United), Marcos Acuna (Sevilla), Nicolas Tagliafico (Lyon) and Valentin Barco (Brighton) ខ្សែបម្រើ៖ Guido Rodriguez (Real Betis), Leandro Paredes (Roma), Alexis Mac Allister (Liverpool), Rodrigo De Paul (Atletico Madrid), Exequiel Palacios (Bayern Leverkusen), Enzo Fernandez (Chelsea), Giovani Lo Celso (Tottenham Hotspur), Angel Di Maria (Benfica) and Valentin Carboni (AC Monza) ខ្សែប្រយុទ្ធ៖ Lionel Messi (Inter Miami), Angel Correa (Atletico Madrid), Alejandro Garnacho (Manchester United), Nicolas Gonzalez (Fiorentina), Lautaro Martinez (Inter Milan) and Julian Alvarez (Manchester City)៕	ក្រុមជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីន ដែលមាន Lionel Messi បន្តជាប្រធានក្រុមដដែល បានប្រកាសសមាសភាពកីឡាករចំនួន ២៩រូប សម្រាប់ការប្រកួតមិត្តភាពកម្តៅសាច់ដុំពីរលើក ត្រៀមព្រឹត្តិការណ៍ពានរង្វាន់ Copa America។
សូមស្ដាប់ប្រសាសន៍ លោក ង៉ែត ជូ ខាងក្រោមនេះ៖	ភ្នំពេញ៖ ជុំវិញគំនិតផ្ដួចផ្ដើមរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការបង្កើតធនាគាររដ្ឋសម្រាប់គាំទ្រសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SME) លោក ង៉ែត ជូ អ្នកស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ចបានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលមិនគួរបង្កើតធនាគារនេះឡើយ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលចង់ផ្ដល់ប្រភពទុនដល់ SME គឺជារឿងល្អ តែលោកបារម្ភថា ធនាគាររដ្ឋថ្មីមួយទៀត ក៏អាចបង្កើតចំណុចខ្វះខាតដូចធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ (RDB) ហើយម្យ៉ាងត្រូវចំណាយច្រើន។ លោកបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលគួរប្រើប្រាស់ធនាគាររដ្ឋដែលមានស្រាប់ ដោយកែលម្អឲ្យប្រសើរឡើង និងពង្រីកខ្ទង់ឥណទានឲ្យដល់ SME ជាមួយអត្រាការប្រាក់ទាប។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.