Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ឥទ្ធិពលព្យុះទី១៨នេះ នឹងបង្កឱ្យបណ្ដាខេត្តនៅតំបន់វាលទំនាបកណ្ដាល មានសីតុណ្ហភាពអប្បបរមាពី២១-២៤អង្សារសេ អតិបរមា ២៧-៣០អង្សារសេ ដែលធ្វើឱ្យបណ្ដារាជធានី-ខេត្តមួយចំនួននៅភាគខាងក្រោម និងជាប់ព្រំដែនវៀតណាម បន្តធ្លាក់ភ្លៀងក្នុងកម្រិតពីតិចទៅមធ្យមរហូតដល់ថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា។ តែសម្រាប់ថ្ងៃទី ២៨-២៩ ខែតុលា ពិសេស ភាគពាយ័ព្យ មានភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយក្នុងកម្រិតបរិមាណពីមធ្យមទៅច្រើន។ រីឯបណ្ដាខេត្ត ជាប់ជួរភ្នំដងរែក និងខ្ពស់រាបឦសាន មានសីតុណ្ហភាពអប្បរមា ២០-២២ អង្សារសេ អតិបរមា ២៧-៣០ អង្សារសេ ដោយបន្តធ្លាក់ភ្លៀង ក្នុងកម្រិតពីតិចទៅបង្គួរ រហូតដល់ថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា តែនៅថ្ងៃទី២៨-២៩ ខែតុលា នឹងលាយឡំជាមួយខ្យល់ខ្លាំង។ ចំណែកឯ តំបន់មាត់សមុទ្រ មានសីតុណ្ហភាពអប្បរមា២២-២៤ អង្សារសេ អតិបរមា ២៧-២៩ អង្សារសេ និងមានភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយនៅក្នុងកម្រិតពីតិចទៅបង្គួរ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងធនធានទឹក ក៏បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់ប្រុងប្រយ័ត្ន ដើម្បីជៀសវាងនូវគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដែលអាចកើតមានឡើងជាយថាហេតុ៕	ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី២៨-២៩ ខែតុលា កម្ពុជានឹងទទួលរងឥទ្ធិពលពីព្យុះទី១៨ ឈ្មោះម៉ូឡាវ ដែលធ្វើឱ្យតំបន់វាលទំនាប តំបន់មាត់សមុទ្រ បណ្ដាខេត្តជាប់ជួរភ្នំដងរែក និងខ្ពង់រាបឦសាន នឹងបន្តមានភ្លៀងធ្លាក់ពីតិចទៅច្រើន ពីថ្ងៃទី២៨ តុលា-៣ វិច្ឆិកា។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម នៅថ្ងៃ ទី២៧ ខែតុលា។
កម្មវិធីពិសេសនេះនឹងមានការផ្សាយផ្ទាល់លើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ MyTV ចាប់ពីម៉ោង ៨៖០០យប់ ដល់ ៨៖៣០យប់ ដោយមានការចូលរួមសម្តែងដ៏អស្ចារ្យពីកំពូលតារាចម្រៀងល្បីប្រចាំព្រះរាជាចក្រកម្ពុជាគឺ អ្នកនាង ឱក សុគន្ធកញ្ញា ដើម្បីផ្តល់ការកម្សាន្តសប្បាយជូនទស្សនិកជន។ កម្មវិធីនេះធ្វើឡើងសម្រាប់តែអតិថិជនដែលបានជាវស្រាបៀរ Tiger សម្រាប់កម្មវិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ខ្លួន។ សម្រាប់ការចាប់រង្វាន់លើកទីពីរនេះ ស្រាបៀរ Tiger នឹងប្រគល់រង្វាន់ដំណើរកម្សាន្តនៅទីក្រុងស៊ីដនីប្រទេសអូស្ត្រាលី ជាមួយនឹងទឹកប្រាក់ ១៥០០ ដុល្លារ ចំនួន ៥ រង្វាន់។ តើគូស្វាមីភរិយារូបណាខ្លះជាម្ចាស់រង្វាន់ផ្តាច់ព្រ័ត្រដ៏អស្ចារ្យទាំងនេះ? សូមកុំភ្លេចចូលរួមទស្សនា និងតាមដានទាំងអស់គ្នា!!! ពិសាដោយការទទួលខុសត្រូវ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃអាទិត្យទី ៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ ខាងមុខនេះ ស្រាបៀរ Tiger នឹងរៀបចំការចាប់រង្វាន់លើកទីពីរសម្រាប់កម្មវិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍រដូវកាលឆ្នាំ ២០១៨-២០១៩។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៥ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី មានចំនួន ២៤ហាង រួមមាន ភីហ្សាសាខា បាត់ដំបង សាខាក្រុងព្រះសីហនុ សាខាក្រុងតាខ្មៅ សាខាក្រុងសៀមរាប សាខាផ្សារទំនើបសូរិយា សាខាកាល់ម៉ែត សាខាស្តាតចាស់ សាខាមុនីវង្ស សាខាវិមានទិព្វ សាខាមាត់ទន្លេ សាខាកម្ពុជាក្រោម សាខាអ៊ែតវ៉ូត សាខាសកលវិទ្យាល័យ PPIU សាខាស្ទឹងមានជ័យ សាខា ធីខេ អាវេនញូទួលគោក សាខាផ្សារទំនើបអ៊ីអនម៉ល សាខាម៉ៅសេទុង សាខាវត្តសន្សំកុសល សាខាសាមគ្គី សាខាបឹកេងកង សាខាចោមចៅ សាខាព្រែកលៀប សាខាក្រុងប៉ោយប៉ែត និងសាខាភ្នំពេញថ្មី។ គួរំលឹកថា ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី កម្ពុជា ជាហាងភីហ្សាដែរឈានមុខគេទាំងរសជាតិ សេវាកម្ម ជម្រើសមានច្រើនប្រភេទ នឹងមានសាខាច្រើននៅក្នុងកម្ពុជា ហើយក៏ត្រូវបានទទួលសិទិ្ធនាំចូល និងចែកចាយ ស្របច្បាប់សម្រាប់ទីផ្សារកម្ពុជា ដោយក្រុមហ៊ុន អ៊ី អេហ្វ ជី (EFG) ជាបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេបូឌា (RMA Cambodia)។ EFG ក៏ទទួលបានសិទិ្ធនាំចូលនូវផលិតផល និងសេវាកម្មល្បីៗ លើពិភពលោកជាច្រើនទៀត ដូចជា៖ ខួស្តារ ខូហ្វី (Costa Coffee) ហាងការ៉េម ដេរី ឃ្វីន (Dairy Queen) ប៊ីប៊ីឃ្យូ កម្ពុជា (BBQ Cambodia) ស្វិនសិន កម្ពុជា (Swensens Cambodia) និង ហាងនំដូណាត់ គ្រីស្ពីគ្រីម ( Krispy Kreme) ។ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	ដើម្បីអបអរសាទរខួប៥ឆ្នាំ របស់ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី សាខាតាខ្មៅ សូមផ្តល់ជូនកម្មវិធីពិសេស ទិញ១ ថែម ១ ចាប់ពីថ្ងៃទី ២០ ដល់ ២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៧ សម្រាប់ការញ៉ាំក្នុងហាង និង ខ្ចប់យកទៅផ្ទះ។ ជាមួយនឹងការផ្តល់ជូនពិសេសនេះ អតិថិជនទាំងអស់ និងរីករាយការញ៉ាំអាហារបែប ក្រុមគ្រួសារ មិត្តភ័ក្ត ឬបងប្អូនជាដើម ជាមួយទីតាំងធំទូលាយធ្វើឲ្យលោកអ្នកកាន់តែងាយស្រួល នៅក្នុងការចតរថយន្ត។
ក្រោយសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តបាត់ដំបងជាង១សប្តាហ៍ អ្នកស្រី ម៉េង មុំ ម្តាយបង្កើតកីឡាករ ឡុង សុភី ដែលមានជំងឺដាច់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល បានទទួលមរណភាពនៅរសៀលថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ អ្នកស្រី ម៉េង មុំ ដែលមានជំងឺលើសឈាម ត្រូវបានបញ្ជូនទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗ ក្រោយដួលសន្លប់នៅក្នុងបន្ទប់ទឹក កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ ប៉ុន្តែដោយសារមិនអាចទ្រាំទ្រជាមួយជំងឺ ដែលមានស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ ទើបធ្វើឲ្យអ្នកស្រី ម៉េង មុំ ទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ៦៧ឆ្នាំនៅថ្ងៃនេះតែម្តង។ សពម្តាយកីឡាករ ឡុង សុភី កំពុងតម្កល់ធ្វើបុណ្យនៅភូមិស្វាយគុម្ព ឃុំអន្លង់វែង ស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង៕	អ្នកស្រី ម៉េង មុំ ម្តាយបង្កើតរបស់កីឡាករ ឡុង សុភី បានទទួលមរណភាពនៅអាយុ៦៧ឆ្នាំ ដោយសារជំងឺដាច់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល នៅរសៀលថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។
នាថ្ងៃទី២ នៃឆ្នាំ២០២០ ព្រះចៅអធិរាជជប៉ុន Naruhito បានបង្ហាញព្រះរាជវត្តមាននៅចំពោះមុខមនុស្សជាច្រើននាក់ នាព្រះរាជវាំងជប៉ុន។ ក្នុងឱកាសនេះ ព្រះចៅអធិរាជ Naruhito បានមានព្រះរាជបន្ទូលថា៖ «ខ្ញុំមានព្រះទ័យសោមនស្ស ក្នុងការអបអរសាទរឆ្នាំថ្មីជាមួយអ្នកទាំងអស់គ្នា»។ ដោយមានព្រះរាជវត្តមានព្រះមហេសី និងសមាជិករាជវង្សឯទៀត ព្រះចៅអធិរាជ ក៏មានព្រះទ័យព្រួយបារម្ភពីប្រជាជនជប៉ុនជាច្រើននាក់ ដែលកំពុងរស់នៅស្ថានភាពលំបាក ដោយសារតែគ្រោះធម្មជាតិផងដែរ។ ក្នុងនោះមានដូចជា ព្យុះ Hagibis និងភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាដើម។ នាឆ្នាំ២០១៩ ព្យុះ Hagibis បានសម្លាប់មនុស្សច្រើនជាង ៨០នាក់ និងបានបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ពន្ធជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ ព្រះចៅអធិរាជជប៉ុន បានជូនពរថា៖ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ឆ្នាំនេះ នឹងជាឆ្នាំល្អ និងជាឆ្នាំសន្តិភាព ដោយគ្មានគ្រោះមហន្តរាយ»។ នេះជាព្រះរាជសាររបស់ព្រះចៅអធិរាជជប៉ុន ដើម្បីជូនពរដល់ប្រទេសជប៉ុនកុំឲ្យជួបគ្រោះមហន្តរាយផ្សេងៗ។ ក្នុងឱកាសឆ្នាំថ្មីនេះ មានមនុស្សប្រមាណ ១ម៉ឺននាក់ បានមកជុំគ្នា ដើម្បីជូនពរព្រះចៅអធិរាជ។ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ ប្រជាជន បានគ្រវីទង់ជាតិជប៉ុន និងស្រែកជូនពរព្រះចៅអធិរាជថា «Banzai ឬសូមឲ្យព្រះអង្គមានព្រះជន្មយឺនយូរ»។ សូមបញ្ជាក់ថា ព្រះរាជវាំងដែលនៅកណ្តាលទីក្រុងតូក្យូ គឺបើកតែចំនួនពីរលើកតែប៉ុណ្ណោះ ក្នុងមួយឆ្នាំ ដើម្បីឲ្យប្រជាជនជប៉ុនចូលមកជូនពរព្រះចៅអធិរាជ។ ក្នុងនោះមួយលើក គឺបើកនៅចំថ្ងៃចម្រើនព្រះជន្មរបស់ព្រះចៅអធិរាជ និងមួយលើកទៀត នៅថ្ងៃទីពីរនៃឆ្នាំថ្មី៕	ព្រះចៅអធិរាជជប៉ុន Naruhito នៅថ្ងៃទី២ ខែមករា មានព្រះរាជបន្ទូលក្នុងឆ្នាំថ្មីនេះថា ជប៉ុននឹងគេចផុតពីមហន្តរាយទាំងឡាយ។ ព្រះរាជបន្ទូលរបស់ទ្រង់នៅពេលនេះ គឺថ្លែងនៅចំពោះប្រជាជនជប៉ុនចំនួន ១ម៉ឺននាក់ ដែលមកជូនពរព្រះអង្គ។
នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្របនឹងកិច្ចប្រជុំសភាប្រចាំឆ្នាំ លោក Wang Wentao ប្រមុខពាណិជ្ជកម្មចិន បានបញ្ជាក់ថា ចិន បានផ្តល់សច្ចាប័នលើ RCEP រួចហើយ។ បើតាមលោក Wang ប្រទេសផ្សេងទៀត ក៏កំពុងពន្លឿននីតិវិធីផ្តល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះដែរ ហើយចិនសង្ឃឹមថា កិច្ចព្រមព្រៀង នឹងចូលជាធរមានក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua។ ដើម្បីចូលធរមានក្នុងរយៈពេល៦០ថ្ងៃ កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ តម្រូវឱ្យប្រទេសហត្ថលេខីដែលជាសមាជិកអាស៊ានយ៉ាងហោចណាស់៦ និងប្រទេសមិនមែនសមាជិកអាស៊ានចំនួន៣ ផ្តល់សច្ចាប័ន។ ក្នុងន័យនេះ លោក Wang បានជំរុញថា នៅពេលប្រទេសជាសមាជិកផ្តល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀងបានគ្រប់ចំនួនកាន់តែឆាប់រហ័ស ប្រជាជននៃប្រទេសសមាជិកទាំង១៥ ក៏ទទួលបានផលប្រយោជន៍កាន់តែលឿនផងដែរ។ ការផ្តល់សច្ចាប័នរបស់ចិននេះ គឺធ្វើឡើងមុនពេលកំណត់ប្រមាណ៣ខែ។ នៅក្នុងខែមករា កន្លងទៅ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិន បានលើកឡើងថា ចិន នឹងផ្តល់សច្ចាប័នលើ RCEP ក្នុងរយៈពេល ៦ខែ។ គួររំលឹកថា កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ មានសមាជិកចំនួន ១៥ប្រទេស ក្នុងនោះមានដូចជាប្រទេសអាស៊ានចំនួន១០ ចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង អូស្រ្តាលី និងនូវែលសេឡង់។ កន្លងទៅឥណ្ឌា ក៏ស្ថិតក្នុងការចរចាក្លាយជាភាគីមួយដែរ ប៉ុន្តែប្រទេសអាស៊ីខាងត្បូងមួយនេះ បានសម្រេចដើរចេញនៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ដោយសារខ្លាចទំនិញចិន ហូរចូលក្នុងទីផ្សាររបស់ខ្លួនខ្លាំងពេក និងការពារជំនួញក្នុងស្រុករបស់ខ្លួន។ មួយឆ្នាំបន្ទាប់ពីឥណ្ឌាដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីធំជាងគេនេះ ប្រទេសជាសមាជិកចំនួន ១៥ បានសម្រេចចុះហត្ថលេខា តាមប្រព័ន្ធវិដេអូ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បានចរចារហូតដល់ ៨ឆ្នាំ ដោយចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ២០១២មក។ នៅក្នុងសុន្ទកថាបើកកិច្ចប្រជុំសភាប្រជាជនក្នុងថ្ងៃទី៥ ខែមីនា លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន លី ខឺឈាំង ក៏បានបញ្ជាក់ជំហររបស់ចិននៅលើឆាកអន្តរជាតិផងដែរថា ខ្លួន ប្រកាន់ខ្ជាប់ប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មពហុភាគីនិយម ហើយចិននឹងខិតខំធ្វើការ ដើម្បីផ្តល់សច្ចាប័នឱ្យកាន់តែឆាប់លើ RCEP៕	រដ្ឋាភិបាលចិន បានផ្តល់សច្ចាប័នជាផ្លូវការលើកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP)។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់់របស់រដ្ឋមន្រ្តីពាណិជ្ជកម្មចិន លោក Wang Wentao នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា។ ទន្ទឹមនេះ លោករដ្ឋមន្រ្តីពាណិជ្ជកម្ម ក៏បានជំរុញឱ្យប្រទេសសមាជិកផ្សេងទៀត ផ្តល់សច្ចាប័នកាន់តែឆាប់ផងដែរ។
លោក ជួន វុទ្ធី ប្រធានផ្នែកគ្រប់គ្រងខ្លាឃ្មុំនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលថែរក្សា និងសង្គ្រោះសត្វព្រៃភ្នំតាម៉ៅបានប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25ថា កូនខ្លាឃ្មុំនោះត្រូវបានបញ្ជូនមកដល់មជ្ឈមណ្ឌលរបស់លោកនៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ចិកា ឆ្នាំ២០២២។ ក្រុមការងារ បានពិនិត្យមើលស្ថានភាពទូទៅរបស់សត្វនេះ គ្មានរបួសអ្វីនៅលើដងខ្លួនដែរ។ «យើងឃើញថាវានៅតូច ដូច្នេះសុខភាពធម្មតា ប៉ុន្ដែយើងមិនដឹងថាក្នុងខ្លួនវាអាចមានអ្វីប្រែប្រួលខ្លះ។ ជួនកាលខ្លួនគ្មានរបួស ប៉ុន្ដែផ្លូវអារម្មណ៍របស់វាមិនប៉ះទង្គិច។ ខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា ការមើលថែសត្វប្រភេទនេះ ជារឿងពិបាកបន្តិចដោយសារថា ក្រៅពីផ្គត់ផ្គង់ចំណីអាហារ ក្រុមការងារត្រូវមើលថែផ្លូវអារម្មណ៍របស់វា។ យើងមិនអាចបណ្ដាយៗបានទេ»។ នេះជាការលើកឡើងពីបច្ចេកទេសក្នុងការមើលថែខ្លាឃ្មុំ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ជួន វុទ្ធី បានបញ្ជាក់ថា តាមធម្មតាសត្វខ្លាឃ្មុំ ដែលយកមកស្ដារនិតិសម្បទានៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌល អាចចំណាយពេលចន្លោះពី១ខែទៅ៣ខែ ដើម្បីតាមដាន និងអាចកំណត់បាននូវការវិនិច្ឆ័យស្ថានភាពរបស់វាជាលាក់។ ប្រធានផ្នែកគ្រប់គ្រងខ្លាឃ្មុំខាងលើ បានលើកឡើងថា ទោះជាយ៉ាងបីជា កូនខ្លាឃ្មុំមួយនេះ មានស្ថានភាពប្រសើរដូចខ្លាឃ្មុំធម្មតាក្តី ប៉ុន្ដែជាគម្រោងដែលត្រូវលែងចូលទៅក្នុងធម្មជាតិវិញក្រុមការងារមិនទាន់អាចកំណត់បានទេ។ លោក វុទ្ធី អះអាងដូច្នេះ៖ «បើមើលស្ថានភាពកូនខ្លាឃ្មុំនេះមានសុខភាពល្អ ប៉ុន្ដែបើនិយាយថាពេលណាអាចលែងវាចូលព្រៃធម្មជាតិវិញពេលណា យើងមិនទាន់អាចបញ្ជាក់ឡើយ។ បើគិតទៅចង់ដោះលែងសត្វចូលទៅក្នុងព្រៃធម្មជាតិវិញ លុះត្រា មានទីតាំងដែលមានសុវត្តិភាពជាមុនសិន។ ប៉ុន្ដែពេលនេះក្រុមយើងមិនទាន់មានកន្លែងសម្រាប់ដោះលែងបាននៅឡើយ»។ ទោះជាយ៉ាងណា លោក វុទ្ធី សង្ឃឹមថា អនាគត អាចមានព្រៃធម្មជាតិដែលសុវត្ថិភាពអាចដោះលែងខ្លាឃ្មុំដែលបានស្ដារនិតិសម្បទារួច៕	ភ្នំពេញ៖ កូនសត្វខ្លាឃ្មុំតូចចំនួន១ក្បាល មានទម្ងន់៧គីឡូក្រាម ដែលជួយសង្គ្រោះដោយប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ត្រូវបានមន្ត្រីនៃមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តមណ្ឌលគិរី បញ្ជូនមកកាន់អង្គការFree the Bear ក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលសង្គ្រោះសត្វព្រៃនៃឧទ្យានសួនសត្វភ្នំតាម៉ៅ ខេត្តតាកែវ។ បច្ចុប្បន្នកូនខ្លាឃ្មុំនោះមានសុខភាពល្អ និងត្រូវបានមើលថែ និងស្ដារនិតិសម្បទាបន្តដោយក្រុមអ្នកជំនាញនៃអង្គការFree the Bear។
សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ត្រូវបានព្យាករថានឹងធ្លាក់មកនៅត្រឹម ៦,៨ ភាគរយនៅឆ្នាំ២០១៧នេះ ដែលថយចុះបន្តិចធៀបនឹង ៧ ភាគរយនៅឆ្នាំ ២០១៦។ ការថយចុះនៃកំណើននេះ ត្រូវបាន ធនាគារពិភពលោក (World Bank) កត់សម្គាល់ពីការថមថយល្បឿនបន្តិចនៃវិស័យវាយនភណ្ឌ។ បើតាមធនាគារពិភពលោក ការនាំចេញក្នុងវិស័យនេះ បានថយចុះមកត្រឹម ៥,៤ ភាគរយក្នុងឆមាសទី១ឆ្នាំនេះ បើធៀបនឹងការនាំចេញ ៨,៤ ភាគរយ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ស្របពេលដែលប្រាក់ឈ្នួលកើនឡើង។ ប៉ុន្តែការថមថយនេះត្រូវបានកាត់កងខ្លះ ដោយសារកំណើននៃការនាំចេញផលិតផលឧស្សាហកម្មផ្សេងៗ និងវិស័យទេសចរណ៍។ តែយ៉ាងណាធនាគារពិភពលោក រំពឹងថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានឹងកើនឡើងបន្តិចវិញ ក្នុងរង្វង់ ៦,៩ ភាគរយនៅឆ្នាំ២០១៨ខាងមុខ។ ជាមួយគ្នានេះ World Bank បានចាប់អារម្មណ៍លើផលិតផលនាំចេញដែលទើបលេចចេញជារូបរាងនៅពេលថ្មីៗនេះ ដែលបង្ហាញពីការឈានទៅមុខនៃពិពិធកម្មនាំចេញ។ ការនាំចេញសរុបនៃផលិតផលដូចជា គ្រឿងម៉ាស៊ីន គ្រឿងអគ្គិសនី ឧបករណ៍មេកានិច គ្រឿងបន្លាស់ជាដើម បានកើនឡើងដល់ ៨,៧ ភាគរយ ដែលកាលពីឆ្នាំ២០១០ កំណើននេះមានត្រឹម ២ ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ អតិផរណាបន្តថយចុះនៅត្រឹម ២,៣ភាគរយ គិតត្រឹមពាក់កណ្ដាល់ឆ្នាំ២០១៧នេះ ដែលធ្លាក់ចុះពី ៣,៩ ភាគរយ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ កន្លងទៅ។ រីឯស្ថានភាពសារពើពន្ធនៅបន្តស្ថិរភាព និងអាចបន្តការគាំទ្រដល់កំណើនជារួម។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ខាងលើ។ ប៉ុន្តែលទ្ធផលកំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាជាក់ស្ដែងនឹងទាបជាងការព្យាករនេះទៅទៀត បើសិនណាហានិភ័យកើនមានឡើង។ នេះបើតាម World Bank ដែលបានកំណត់ហានិភ័យបណ្ដាលមកពីការថមថយយ៉ាងគំហុក នៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន និងភាពមិនប្រាកដប្រជាដែលអាចកើតឡើងពាក់ព័ន្ធនឹងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨ខាងមុខនេះ។ យ៉ាងណាមិញ World Bank បានជំរុញឲ្យកម្ពុជាយកចិត្តទុកលើវិស័យឧស្សាហកម្មកមន្តសាល ដែលជាវិស័យផ្ដល់នូវតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់។ ធនាគារនេះ គាំទ្រឲ្យកម្ពុជាអនុវត្តតម្លៃអគ្គិសនីដែលមានភាពប្រកួតប្រជែង និងជំរុញការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញ។ ជាមួយគ្នានេះ កម្ពុជាត្រូវធ្វើឲ្យប្រសើឡើងនូវបរិយាកាសធុរកិច្ច ដែលកម្ពុជាទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទាបលើផ្នែកនេះកន្លងមក៕	ភ្នំពេញ៖ ធនាគារពិភពលោក (World Bank) បានព្យាករថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជានឹងធ្លាក់ចុះបន្តិចនៅឆ្នាំ២០១៧នេះ។ មូលហេតុនៃការធ្លាក់ចុះ ដោយសារការថមថយនៃវិស័យកាត់ដេរ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍បច្ចុប្បន្នភាពរបស់ធនាគារនេះស្ដីពីអាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៤ខែតុលា។
១) ពាក្យ «ទុន» ជានាមមានន័យថា ប្រាក់ដើម, របស់ដើម គឺប្រាក់ឬរបស់សម្រាប់ចាយ, សម្រាប់ប្រើប្រកបកិច្ចការ ឲ្យចម្រើនប្រយោជន៍ឡើង។ ឧទាហរណ៍៖ ដើមទុន, ខាតទុនឬខាតដើម។ ល។ ២) ពាក្យ «ទន់» ជាគុណនាមមានន័យថា ទីនៃពីរឹង គឺដែលបត់បែន, ពត់, ច្របាច់ច្របល់បាន មិនបាក់មិនបែក។ ឧទាហរណ៍៖ សាច់ទន់, សក់ទន់។ ល៕	មនុស្សភាគច្រើននៅតែប្រើពាក្យ«ទុន» និង «ទន់»នេះខុសដោយមិនដឹងថា ពាក្យមួយណាសម្រាប់ប្រើក្នុងន័យណាមួយនៅឡើយទេ។ បើតាមនៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ថាពាក្យទាំងពីរនេះប្រើក្នុងន័យខុសគ្នាយ៉ាងដូច្នេះ៖
បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា មានអ្នកឆ្លងសរុប ១១៨ ៧៨៧នាក់ ខណៈអ្នកជាសះស្បើយ១១៥ ១១១នាក់ និងអ្នកស្លាប់ ២ ៨០៧នាក់៕	ក្រសួងសុខាភិបាល រកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន ៨៥នាក់ទៀត តាមរយៈការតេស្តរកសំណាកតាមម៉ាស៊ីន PCR ដោយក្នុងនោះមាន៩នាក់ ជាករណីនាំចូលពីបរទេស។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានអ្នកជំងឺ ចំនួន៩៤នាក់ បានជាសះស្បើយ និងស្លាប់មានចំនួន ៧នាក់ទៀតដែរ ដោយ៥នាក់មិនបានចាក់វ៉ាក់។ នេះបើតាមក្រសួងសុខាភិបាល នៅថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកានេះ។
ក្រោយបញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រផ្នែកកសិកម្មនៃសាកលវិទ្យាល័យពុទ្ធិសាស្រ្ត លោក ពៅ សុភា បានចូលរួមវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលមួយរបស់អង្គការសេដាករយៈពេល៦ខែ។ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះធ្វើឲ្យលោក ពៅ សុភា មានឱកាសធ្វើការក្នុងវិស័យកសិកម្មជាមួយសេដាក។ ក្នុងរយៈពេល៧ឆ្នាំ ដែលលោក សុភា មករស់នៅក្នុងកសិដ្ឋានបន្លែសរីរាង្គត្រពាំងក្រញូង បានផ្ដល់ឱកាសដល់រូបលោក ក្នុងការអនុវត្តការដាំដំណាំបែបសរីរាង្គជាក់ស្ដែង ជាពិសេស ការគ្រប់គ្រងក្រុមអ្នកផលិត និងទីផ្សារផងដែរ។ សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងកញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey ជាមួយលោក ពៅ សុភា កសិករក្នុងកសិដ្ឋានសេដាកដូចតទៅ៖ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ លោក សុភា ត្រូវក្រោកពីព្រឹកព្រលឹម ដើម្បីរៀបចំបន្លែសរីរាង្គទៅផ្គត់ផ្គង់លើទីផ្សារនាស្រុកត្រាំកក់ និងខេត្តកំពត។ ក្រោយរៀបចំបន្លែដាក់ឲ្យអតិថិជនរួចហើយ លោក សុភា មានតួនាទីមួយទៀត គឺចុះទៅបណ្ដុះបណ្ដាលដល់កសិកររបស់អង្គការសេដាក ទាក់ទងនឹងបច្ចេកទេសដាំដុះ និងការផលិតផ្សារភ្ជាប់ទីផ្សារ។ ភាពមាញឹករបស់លោក សុភា នេះហើយ បានផ្ដល់នូវមេរៀនទាំងការលំបាក និងភាពងាយស្រួលដល់លោកជាច្រើន។ បុរសដែលមានស្រុកកំណើតនៅខេត្តស្វាយរៀង រូបនេះ តែងតែចិញ្ចឹមចិត្ត លើស្ទួយវិស័យកសិកម្មនៅក្នុងស្រុក ដើម្បីរួមចំណែកកាត់បន្ថយការនាំចូលបន្ថែពីបរទេស។ នាថ្ងៃអនាគត លោក ពៅ សុភា នឹងត្រឡប់ជួយកសិករនៅឯស្រុកកំណើតវិញ ដើម្បីឲ្យមានភាពរីកចម្រើន និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលដល់កសិករ៕	តាកែវ៖ លោក ពៅ សុភា បានចំណាយពេលជាង៧ឆ្នាំ បណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសដាំបន្លែសរីរាង្គ និងជំរុញការផលិតដោយផ្សារភ្ជាប់នឹងទីផ្សារដល់កសិករតាមសហគមន៍នានា ដែលស្ថិតនៅស្រុកត្រាំកក់ ខេត្តកែវ។ រស់នៅក្នុងកសិដ្ឋានបន្លែសរីរាង្គត្រពាំងក្រញូង អ្នកគ្រប់គ្រងកសិដ្ឋាន រូបនេះ ព្យាយាមប្រើប្រាស់ពេលវេល, ជំនាញ និងចំណេះដឹងកសិកម្ម ដែលលោកបានរៀនបរិញ្ញាបត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យពុទ្ធិសាស្រ្ត ឲ្យមានប្រយោជន៍បំផុត ដើម្បីបង្កើតការងារឲ្យកសិករនៅតាមភូមិ និងផ្គត់ផ្គង់អាហារសុវត្ថិភាពដល់អ្នកបរិភោគផងដែរ។
ភ្នំពេញ៖ ការប្រឡងប្រជែងយកអាហារូបករណ៍ ពីបណ្តាគ្រឹះស្ថានសិក្សានៅរាជធានីភ្នំពេញ មិនមែនរឿងងាយឡើយ សម្រាប់សិស្សដែលទើបប្រឡងជាប់បាក់ឌុប។ និស្សិត ណាំ នុន ដែលជាអតីតនិស្សិត អាហាររូបករណ៍ជំនាញវិស្វកម្មអគ្គិសនីនៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា(តិចណូ) តាមរយៈសារព័ត៌មានថ្មីៗ បានចែករំលែកគន្លឹះសំខាន់ៗ ដែលអាចឲ្យសិស្សដែលទើបប្រឡងជាប់បាក់ឌុប មានឱកាសជោគជ័យខ្ពស់ក្នុងការប្រឡងយកអាហារូបករណ៍ពី ITC។ ទោះបីជាសាកលវិទ្យាល័យធំៗមួយចំនួន ក្នុងរាជធានី ប្រកាសផ្ដល់អាហារូបរណ៍ព្រោងព្រាតក៏ដោយ ក៏សិស្សដែលទើបប្រឡងចប់បាក់ឌុប មានកង្វល់ក្នុងការជ្រើសរើសគ្រឹះស្ថានសិក្សា ពិសេសការប្រឡងយកអាហារូបករណ៍នានា។ យុវជន ណាំ នុន ជាអតីតនិស្សិតអាហារូបករណ៍នៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា និងជាសិស្សពូកែរូបវិទ្យាប្រចាំខេត្តកណ្ដាល កាលពីឆ្នាំ២០១៦ បានផ្តល់ជាគន្លឹះសំខាន់ៗមួយចំនួន ក្នុងការប្រឡងយកអាហារូបករណ៍ទៅដល់សិស្សទើបប្រឡងជាប់បាក់ឌុប។ ណាំ នុន បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា បន្ទាប់ពីប្រឡងបាក់ឌុបចប់ភ្លាម រូបគេបានត្រៀមខ្លួន និងដុសខាតបន្ថែម លើមុខវិជ្ជាគណិត រូប គីមី និងតក្កវិទ្យា នៅសាលាឯកជនផង និងសិក្សាជាមួយសាស្ត្រាចារ្យនៅ ITCផង ដើម្បីប្រឡងយកអាហារូបករណ៍ផ្នែកវិស្វកម្មអគ្គិសនី នៅ ITC ។ ណាំ នុន បន្ថែម៖ «ការរៀនត្រៀមចូលសាលាទិកណូ ខ្ញុំបានខិតខំស្រាវជ្រាវទាំងលំហាត់ថ្មី និងចាស់លើមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ ដូចជា គណិតវិទ្យា រូបវិទ្យា គីមីវិទ្យា និងតក្កវិទ្យា ដែលសុទ្ធសឹងជាមុខវិជ្ជាដែលទើបតែរៀនចប់ពីថ្នាក់ទី១២។ ពេលហ្នឹងខ្ញុំខំអនុវត្តលំហាត់ទាំងអស់ ឲ្យបានស្ទាត់ជំនាញ និងដាក់ចិត្តរៀនឲ្យបានទៀងទាត់ ទើបមានឱកាសប្រឡងយកអាហារូបករណ៍នេះបានជោគជ័យ»។ ដោយឡែកនៅក្នុងពេលប្រឡងវិញ និស្សិត ណាំ នុន ដែលបច្ចប្បន្នកំពុងរៀនជំនាញ បរិញ្ញាបត្រវិស្វកម្មអគ្គិសនី នៅប្រទេសជប៉ុន ក្រោមអាហារូបករណ៍រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បញ្ជាក់បន្តថា បេក្ខជនត្រូវតែតាំងស្មារតីឲ្យបានល្អ កុំភ័យ និងត្រូវច្បាស់លាស់លើប្រធានលំហាត់ មុនចាប់ផ្តើមសរសេរចម្លើយ ចៀសវាងមានកំហុសដែលបណ្តាលឲ្យមានការលុប ឬឆូត រញ៉េរញ៉ៃ៕	ដោយ៖ សុវណ្ណ ស្រីពេជ្រ
លោក គង់ សុទ្ធារិទ្ធិ អនុប្រធាននាយកដ្ឋាន ទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ាន បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា មូលហេតុដែលក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ជ្រើសរើស Smallworld Smallband ដើម្បីតំណាងជាតិ ចូលរួមក្នុងមហោស្រព ROUND Festival របស់កូរ៉េ ក៏ព្រោះថាក្រុមនេះ មានស្នាដៃ ក៏ដូចជាសកម្មភាពលើកស្ទួយសិល្បៈវប្បធម៌ ដែលជាអត្តសញ្ញាណជាតិច្រើន។ លោក គង់ សុទ្ធារិទ្ធិ អនុប្រធាននាយកដ្ឋាន ទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ាន លោក គង់ សុទ្ធារិទ្ធិ ពន្យល់បន្ថែម៖«នាយកដ្ឋានសហប្រតិបត្តិការវប្បធម៌អន្តរជាតិ និងកិច្ចការអាស៊ាន បានសហការជាមួយសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ ហើយយើងបានពិភាក្សាគ្នាយ៉ាងល្អិតល្អន់ ទើបយើងជ្រើសរើសក្រុម Smallworld Smallband ឱ្យចូលរួមក្នុងមហោស្រពនេះ។ ក្រុមតូច ជាក្រុមតន្ត្រីដែលមានសក្ដានុពល និងមានភាពល្បីល្បាញក្នុងប្រទេស ហើយពួកគេតែងតែបង្ហាញទម្រង់សិល្បៈបុរាណ ដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយតន្ត្រីនិងសិល្បៈសម័យ។ ខ្ញុំគិតថាបើប្រជាជនយើង ឬអ្នកសិល្បៈផ្សេងៗទៀត ចំណាយពេលបន្តិចបន្តួចរបស់ខ្លួន ដើម្បីចូលរួមលើកស្ទួយតម្លៃសិល្បៈវប្បធម៌ជាតិ ទាំងលើឆាកជាតិ និងអន្តរជាតិ ពិតជាល្អប្រសើរ ព្រោះវាជាមោទកភាពជាតិយើង»។ ចំណែកកញ្ញា រិទ្ធី លំអរពេជ្រ ផលិតករវ័យក្មេង ផ្នែកផលិតចម្រៀង និងវីដេអូ របស់ Smallworld Smallband ក៏បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដែរថា នេះគឺជាកិត្តិយសរបស់ក្រុមតូច ដែលក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ បានមើលឃើញពីស្នាដៃរបស់ខ្លួន។ កញ្ញាបន្ថែមថា នេះជាចំណុចចាប់ផ្ដើមមួយ ដែលក្រសួងបានបើកទូលាយ ក្នុងការធ្វើការជាមួយក្រុមសិល្បៈក្រៅប្រទេស។ កញ្ញា រិទ្ធី លំអរពេជ្រ ផលិតករវ័យក្មេង ផ្នែកផលិតចម្រៀង និងវីដេអូ របស់ Smallworld Smallband ក្រុមតូច កញ្ញា រិទ្ធី លំអរពេជ្រ បានបន្ថែមដូច្នេះ៖«ក្រុមរបស់យើង តែងតែមានឆន្ទៈថា សិល្បៈបុរាណនិងសម័យត្រូវតែដើរទន្ទឹមគ្នា។ សមាជិកក្រុមរបស់យើង ចូលចិត្តបែបនេះ (បញ្ចូលសិល្បៈបុរាណជាមួយសិល្បៈសម័យ) ហើយស្នាដៃសិល្បៈរបស់យើង គឺយើងធ្វើដើម្បីបំពេញចិត្តខ្លួនឯង បន្ទាប់មកទើបយើងបំពេញចិត្ត ទស្សននិកជន។ ដំបូងឡើយក៏គេមិនសូវគាំទ្រដែរ តែពួកយើងមិនដែលគិតថាបោះបង់ទេ ប៉ុន្តែពួកយើងព្យាយាមរកកំហុសទាំងនោះ មកកែលម្អជាបន្តបន្ទាប់។ អស់រយៈពេល៤ឆ្នាំ មកដល់ពេលនេះ ខ្ញុំគិតថា យុវជនបានផ្ដល់ឱកាសឱ្យក្រុមតូច ហើយពួកយើងក៏បានផ្ដល់អ្វីដែលថ្មីឱ្យយុវជនវិញដែរ»។ បើតាមកញ្ញា រិទ្ធី លំអរពេជ្រ Smallworld Smallband មានបំណងប្រាថ្នាធំ គឺក្រុមនេះនឹងបន្តការងាររបស់ខ្លួនរួមគ្នា ទៅមុខយូរអង្វែង រួមទាំងការធ្វើការជាមួយក្រុមសិល្បៈក្នុងស្រុកដទៃទៀត ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីសិល្បៈ ក៏ដូចជាការពង្រីកវិសាលភាពតន្ត្រីរបស់ខ្លួនទៅក្នុងឆាកអន្តរជាតិ។ ROUND Festival គឺជាមហោស្រពផ្លាស់ប្ដូរវប្បធម៌ និងពង្រឹងសាមគ្គីភាពរវាងប្រទេសអាស៊ានទាំង១០ និងកូរ៉េខាងត្បូង តាមរយៈតន្ត្រី ដែលប្រមូលផ្ដុំដោយសិល្បករតំណាងឱ្យប្រទេសនីមួយៗ។ ក្នុងនោះមានប្រទេស កម្ពុជា ថ្ងៃ ឡាវ វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី មីយ៉ាន់ម៉ា ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី ឥណ្ណូនេស៊ី ប្រ៊ុយណេ និងកូរ៉េខាងត្បូង។ សូមទស្សនាការប្រគំភ្លេងបើក របស់ក្រុមតន្ត្រី Smallworld Smallband ក្រុមតូច ខាងក្រោមនេះ Smallworld Smallband ក្រុមតូច ដែលតំណាងឱ្យកម្ពុជា ចូលរួមក្នុងមហោស្រពនេះ បាននាំយកនបទចម្រៀងចំនួន៧បទ យកទៅបង្ហាញ មានបទ កុំខឹង ស្នាមថើបដំបូង ចាប៉ីបុណ្យភូមិ ភ្លើងគប់ ទង់ជាតិខ្មែរ ២គុណ៥ រួមជាមួយភ្លេងបើកកម្មវិធីតន្ត្រីរបស់ Smallworld Smallband។ បទទាំងនេះ ត្រូវបានច្នៃឡើងជាថ្មី ដើម្បីចូលរួមក្នុងមហោស្រព។ លោក គង់ សុទ្ធារិទ្ធិ បានបញ្ហាក់បន្ថែមថា ក្រុមចម្រៀង ឬក្រុមសិល្បៈ ដែលបានចេញទៅសម្ដែង ក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាន ឬអាស៊ានបូក ឬជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ និងពិភពលោកជាដើម អាចហៅថាជាក្រុមតំណាងជាតិបាន លុះត្រាណាមានការចាត់តាំងវពីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ៕	ភ្នំពេញ៖ ជាក្រុមតន្ត្រីសម័យ ដែលទទួលបានការគាំទ្រច្រើនពីយុវវ័យ Smallworld Smallband ក្រុមតូច មានឆន្ទះនិងគោលដៅ ផ្សព្វផ្សាយក៏ដូចជាផ្សារភ្ជាប់សិល្បៈបុរាណនិងសម័យឱ្យដើរទន្ទឹមគ្នា។ រាល់ស្នាដៃតន្ត្រី ក៏ដូចជាចម្រៀង ដែលក្រុមនេះបានផលិតឡើង ភាគច្រើនបានបញ្ជូលសិល្បៈបុរាណ ដូចជាល្ខោនស្បែក ល្ខោនខោល និងតន្ត្រីបុរាណជាដើម។ សមិទ្ធផលទាំងនេះហើយ បាននាំឱ្យក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ជ្រើសរើសក្រុមតូច ចូលរួមក្នុងមហោស្រព ROUND Festival របស់កូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីសិល្បៈវប្បធម៌ជាតិ ទៅកាន់ពិភពលោក។
ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ ជាបន្តសូមស្ដាប់បទយកការណ៍ដែលរៀបចំដោយកញ្ញា ថាន រស្មី ដូចតទៅ៖ ពពកខ្មៅងងឹត ជាមួយសូរទឹកភ្លៀងខ្លាំងៗ ហាក់កំដរទឹកភ្នែកដែលស្រក់ចុះលើថ្ពាល់របស់ស្ត្រីវ័យចំណាស់ ជាកសិករមកពីខេត្តក្រចេះជាច្រើននាក់ នឹងអ្នកភូមិ ដទៃទៀតដែលកំពុងជជែកស្វែងរកដំណោះស្រាយដីធ្លីពីអាជ្ញាធរខេត្ត។ ក្រោយយំរៀបរាប់ពីមូលហេតុ នៃការបាត់បង់ដីធ្លី ស្ត្រីវ័យចំណាស់មួយរូបបានជូតទឹកភ្នែក ហើយនិយាយមកថា ប្រសិនជាអាជ្ញាធរមិនមានដំណោះស្រាយសមរម្យទេ ក្រុមអ្នកភូមិប្រមាណ២០០នាក់ មកពីខេត្តក្រចេះមួយនេះ មិនត្រឡប់ទៅភូមិវិញឡើយ។ អ្នកស្រី ច័ន្ទ ស្រស់ ស្ថិតក្នុងប្រមាណ៤០ឆ្នាំ បានរៀបរាប់ទាំងទឹកភ្នែកថា ប្រសិនជាចៅអធិការវត្តមិនព្រមឲ្យស្នាក់នៅទេ ពលរដ្ឋនៅទីនេះមានតែទៅនៅតាមចញ្ចើមថ្នល់ ឬទៅវិមានឯករាជ្យរង់ចាំជួប សូមអន្តរាគមន៍ពីសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីតែម្ដង។ ខណៈដែលទឹកភ្លៀងកំពុងតែបង្អុរធ្លាក់មកខ្លាំងៗ កសិករមកពីខេត្តក្រចេះរូនេះ បានឲ្យដឹងថា នៅសល់លុយតែ១ម៉ឺនរៀល ហើយមិនមានសាច់ញាតិនៅភ្នំពេញឡើយ មានតែអ្នកភូមិប៉ុន្មាននាក់នេះទៅណាទៅជាមួយគ្នា។ អ្នកស្រី ច័ន្ទ ស្រស់ បញ្ជាក់ថា៖ «មិនទេអូនបើព្រះតេជគុណឲ្យនៅៗ តែបើព្រះតេជគុណឲ្យនៅមិនដឹងទៅណាទេ មានតែនៅតាមចិញ្ចើមថ្នល់ទេអូន។ បើឥលូវនេះនៅសល់លុយតែ១ម៉ឺននៅក្នុងខ្លួនហ្នឹង ទិញតែបាយថ្ងៃនេះអស់ហើយ។ មិនដែលស្គាល់គេទេអូន មកៗតែវត្តហ្នឹងហ្មងហ្នឹង»។ ពលរដ្ឋដទៃទៀតក៏តាំងចិត្តបែបនេះដែរ ដោយមិនមានទីតាំងណាអាចនៅបានក្រៅពីវត្តសាមគ្គីរង្សីទេ ជម្រើសចុងក្រោយបើមិនបានស្នាក់នៅវត្តសាមគ្គីរង្សី គឺទៅស្នាក់នៅវិមានឯករាជ្យ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ពីលោក ស៊ុន ភា តំណាងពលរដ្ឋរងគ្រោះដីធ្លីខេត្តក្រចេះ។ លោក ស៊ុន ភា បញ្ជាក់ថា៖«គម្រោងខ្ញុំនៅទាល់តែបានកិច្ចសន្យារឲ្យច្បាស់ទើបទៅវិញ។ ហើយប្រសិនជាលោកមិនឲ្យនៅគឺដើរទៅដេកនៅក្រសួងដែនដី និងនៅវិមានឯករាជ្យតែម្ដង ព្រោះមិនមានកន្លែងណាអាចទៅបានទេ»។ ពិតណាស់សាលសាលាឆាន់ សម្រាប់ព្រះសង្ឃឆាន់ចង្ហាន់ថ្ងៃត្រង់ ពេលខ្លះព្រះសង្ឃគង់នៅវត្តសាមគ្កីរង្សី មិនអាចឆាន់នៅទីនេះបានឡើយ ដោយត្រូវទុកកន្លែងឲ្យពលរដ្ឋដែលបាត់បង់ដីធ្លីសម្រាក។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៣មក វត្តសាមគ្គីរង្សី តែងតែមានប្រជាពលរដ្ឋមកពីឆ្ងាយដោយសារទំនាស់ដីធ្លី មកសូមស្នាក់នៅ ដើម្បីបន្តដំណើរស្វែងរកដំណោះស្រាយ ពីអាជ្ញាធរ។ ការស្នាក់អាស្រ័យរបស់ពលរដ្ឋបែបនេះ វត្តសាមគ្គីរង្សី ធ្លាប់ត្រូវបានអាជ្ញាធរ ហៅទីតាំងនេះជាតំបន់អប្បគមន៍ ហើយធ្លាប់រងការគំរាមកំហែងជាច្រើន។ តែព្រះចៅអធិការវត្តសាមគ្គីរង្សី នៅតែបន្តជួយពលរដ្ឋឲ្យមកស្នាក់នៅទីនេះបណ្ដោះអាសន្នជានិច្ច។ ព្រះតេជគុណ ថាច់ ហាសំអាង លើកឡើងថា «ព្រោះតែខ្មែរក្រោមយល់អារម្មណ៍គេប្លន់ដី ទើបលោកឲ្យអ្នករង់គ្រោះដីធ្លីស្នាក់នៅក្នុងវត្តនេះ»។ ព្រះតេជគុណ ថាច់ ហាសំអាង បញ្ជាក់ថា៖ «ព្រោះតែឈ្មោះខ្មែរក្រោមហ្នឹងហើយបានជួយព្រោះដឹងទុកលំបាករបស់អ្នកបាត់ដីបាត់ទឹក ចឹងបានជួយទៅព្រោះដើម្បីបានបុណ្យបានកុសល ក្រែងអាត្មាអាចទាមទារដីកម្ពុជាក្រោមមកវិញ ហើយជួយឲ្យញោមៗបានដីមកវិញផង។ ហលយចង់ឲ្យញោមៗដឹងថាខ្មែរក្រោមយល់អារម្មណ៍បាត់បង់ទឹកដីនេះ ហើយបានសម្រេចមិនបាច់គិតពីលោកទេ»។ បើទោះជាធ្លាប់រងការគំរាមកំហែងដោយសារផ្ដល់ទីតាំងវត្តដល់ប្រជាពលរដ្ឋស្នាក់នៅយូរណាស់មកហើយនោះ ពេលខ្លះក៏ព្រះតេជគុណបង្ខំចិត្តមិនឲ្យពលរដ្ឋស្នាក់នៅផងដែរ។ តែនៅពេលដែលពលរដ្ឋមិនបានស្នាក់នៅក្នុងវត្តគឺ ត្រូវធ្វើដំណើរទៅក្រសួងដែនដី ឬទៅវិមានឯករាជ្យដែលជាហេតុនាំឲ្យអាជ្ញាធររាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវមកសូមវត្តឲ្យពលរដ្ឋស្នាក់នៅវិញម្ដង។ ព្រះតេជគុណ ថាច់ ហាសំអាង បញ្ជាក់ថា៖ «គេគំរាបរហូតហ្នឹង គេចោទថាវត្តជាតំបន់អប្បគមន៍ គេចោទលោកបងថាលោកសង្ឃ សម រង្សី លោកបក្សប្រឆាំង វត្តបក្សប្រឆាំង វត្តសាងសង់ខុសប្រក្រតី។ គេចោទខ្លាំងរហូតដល់លោកបងផ្អាកឈប់ជួយប្រជាពលរដ្ឋមួយរយៈ តែដល់ពេលលោកផ្អាកជួយពលរដ្ឋមួយរយៈ តាំងមកថ្វាយបង្គំឲ្យលោកបងជួយវិញ»។ វត្តសាមគ្គីរង្សី គឺជាវត្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោមមួយស្ថិតនៅក្នុង ភូមិទ្រា សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ ខ័ណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ វត្តនេះត្រូវបានកសាងឡើងដោយព្រះសង្ឃខ្មែរកម្ពុជាក្រោម និងមានព្រះសង្ឍគង់នៅភាគច្រើន ជាព្រះសង្ឃដែលមកពីកម្ពុជាក្រោម ដើម្បីបន្តការសិក្សានៅរាជធានីភ្នំពេញ។ វត្តនេះក៏តែងតែត្រូវបានពលរដ្ឋដែលខ្វះទីពឹង រត់គេចពីគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗមកសូមស្នាក់នៅបណ្ដោះអាសន្ន ដើម្បីរងចាំដំណោះស្រាយសមស្រប ជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធជាពិសេសរដ្ឋាភិបាល៕	ភ្នំពេញ៖ រាល់ពេលមានពលរដ្ឋរងគ្រោះដោយសារបាត់បង់ដីធ្លី គាត់តែងតែមករាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីតវ៉ាស្នើសុំឲ្យមានការជួយអន្តរាគមន៍ពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាល។ មកពីខេត្តដាច់ស្រយាលគ្មានប្រាក់សម្រាប់ជួលបន្ទប់ គ្មានផ្ទះបងប្អូន និងស្ទើរតែគ្មានប្រាក់សម្រាប់ទិញបាយហូប ពលរដ្ឋទាំងនោះ បានមកសូមវត្តសាមគ្គីរង្សីស្នាក់អាស្រ័យ ដើម្បីស្វះស្វែងរកដំណោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីរបស់ពូកគាត់។ ការស្នាក់អាស្រ័យរបស់ពលរដ្ឋបែបនេះ វត្តសាមគ្គីរង្សី ធ្លាប់ត្រូវបានអាជ្ញាធរ ហៅទីតាំងនេះជាតំបន់អប្បគមន៍ ហើយធ្លាប់រងការគំរាមកំហែងជាច្រើន។ តែព្រះចៅអធិការវត្តសាមគ្គីរង្សី នៅតែបន្តជួយពលរដ្ឋឲ្យមកស្នាក់នៅទីនេះបណ្ដោះអាសន្នជានិច្ច។ ព្រះតេជគុណ ថាច់ ហាសំអាង លើកឡើងថា «ព្រោះតែខ្មែរក្រោមយល់អារម្មណ៍បាត់បង់ដី ទើបលោកឲ្យអ្នករងគ្រោះដីធ្លីស្នាក់នៅក្នុងវត្តនេះ»។
កិច្ចព្រមព្រៀងរួមរបស់អាស៊ានស្តីពីការលើកកម្ពស់ និងការពារសិទ្ធិពលករចំណាកស្រុក (The ASEAN Consensus on the Protection and Promotion of the Rights of Migrant Workers) ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានកាលពីថ្ងៃ ១៤ វិច្ឆិកាកន្លងទៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៣១ នៅហ្វីលីពីន។ វាជាសមិទ្ធផលសំខាន់ក្នុងខួបលើកទី ៥០ ឆ្នាំ នៃការបង្កើតអាស៊ាន។ ដោយសារកិច្ចព្រមព្រៀងការពារពលករអាស៊ាននេះគ្មានអនុភាពគតិយុត្តិ រដ្ឋហត្ថលេខីមានទំនួលខុសត្រូវក្នុងការបង្កើតផែនការសកម្មភាព និងអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងឲ្យស្របតាមការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនដែរ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិអះអាងថាខ្លួននឹងត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនៅក្នុងរដ្ឋអាស៊ានទាំងដប់ផងដែរនៅឆ្នាំ ២០១៨។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Manila Bulletin លោក Nilim Baruah អ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់ទទួលបន្ទុកផ្នែកពលករនៃអង្គការពលកម្មអន្តរជាតិបានលើកឡើងថា កិច្ចព្រមព្រៀងនឹងក្លាយជាបញ្ហាសំខាន់មួយដែលនឹងត្រូវពិភាក្សានៅក្នុងវេទិកាអាស៊ានស្តីពីពលករចំណាកស្រុកដែលត្រូវរៀបចំឡើងនៅត្រីមាសទីបួនឆ្នាំក្រោយ។ មន្ត្រីរូបនេះបានអះអាងថា អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិនឹងពិនិត្យមើលថាតើកិច្ចព្រមព្រៀងរួមថ្មីនេះវាអនុលោមតាមបទបញ្ញត្តិដែលមានកំណត់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីការការពារ និងលើកស្ទួយសិទ្ធិពលករចំណាកស្រុកដែលបង្កើតឡើងកាលពីឆ្នាំ ២០០៧ នៅក្រុងសេប៊ូ ប្រទេសហ្វីលីពីន។ ហើយលោករំពឹងថា បណ្តារដ្ឋអាស៊ាននឹងចាប់ផ្តើមអនុម័តផែនការសកម្មភាពដើម្បីជំរុញការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពផងដែរ។ «កិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនមានអនុភាពចាប់បង្ខំឡើយ ដូច្នេះហើយវាពឹងផ្អែកលើផែនការសកម្មភាពរបស់អាស៊ានដែលត្រូវអនុម័តឡើងនៅពេលខាងមុខ។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះក៏នឹងបង្កើតស្តង់ដារួមក្នុងការការពារពលករចំណាកស្រុកក្នុងតំបន់អាស៊ានដែរ»។ លោកNilim Baruah បានសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះ៕	អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ (ILO) បានបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំក្រោយនេះខ្លួននឹងចាប់ផ្តើមពិនិត្យការអនុវត្ត កិច្ចព្រមព្រៀងរួមរបស់អាស៊ានស្តីពីការលើកកម្ពស់ និងការពារសិទ្ធិពលករចំណាកស្រុក ដែលទើបចុះហត្ថលេខាកាលពីសប្តាហ៍មុន។ កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីនេះមានគោលដៅជួយពង្រឹងការការពារសិទ្ធិពលករនៅក្នុងតំបន់នៅពេលខាងមុខ។
លោក សុខ ដារ៉ា អគ្គនាយករងគណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជា បានថ្លែងមតិស្វាគមន៍ ណែនាំអំពីឧបករណ៍និស្សន្ទ ក៏ដូចជាបញ្ជាក់ពីការប្ដេជ្ញាចិត្ត របស់គណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជា ក្នុងការលើកកម្ពស់ការរីកចម្រើន នៃទីផ្សារឧបករណ៍និស្សន្ទនៅកម្ពុជា លើបទប្បញ្ញតិ្ត ទំហំនិងបទដ្ឋាននៃការជួញដូរ និងការយល់ដឹងរបស់សាធារណជន លើវិស័យមួយនេះ។ លោក យន់ សុវណ្ណារ៉ា អនុប្រធានការិយាល័យគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មគម្រោងវិនិយោគរួម និងអាជីវកម្មឧបករណ៍និស្សន្ទ នៃគណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជា បានផ្ដោតសំខាន់លើទិដ្ឋភាពទូទៅ នៃការជួញដូរឧបករណ៍និស្សន្ទ ការលូតលាស់នៃទីផ្សារឧបករណ៍និស្សន្ទនៅកម្ពុជា ក្របខណ្ឌបទប្បញ្ញតិ្ត និងបេសកកម្មបន្តបន្ទាប់ របស់គណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជា ក្នុងការជំរុញវិស័យឧបករណ៍និស្សន្ទឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ ដោយសារតែក្រុមហ៊ុន ហ្គោលដេន អេហ្វអិកស៍ លីង ឃែភីថល គឺជាក្រុមហ៊ុនឈ្មួញជើងសារឧបករណ៍និស្សន្ទតែមួយគត់ ដែលចូលរួមក្នុងគ្រប់គោលដៅទាំងអស់ នៃសិក្ខាសាលាតាមបណ្ដាខេត្តរបស់គណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជា នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៨នេះ ក្រុមហ៊ុន បានបង្ហាញឧទាហរណ៍មួយ នៃការប្ដេជ្ញាចិត្តមិនរួញរា ទៅលើអនាគតភ្លឺស្វាង នៃទីផ្សារឧបករណ៍និស្សន្ទនៅកម្ពុជា ហើយត្រូវបានចាត់ទុកជាក្រុមហ៊ុនគំរូមួយនៅក្នុងវិស័យនេះ។ ក្នុងនាមជាវាគ្មិនកិត្តិយស លោក James Yeung នាយកផ្នែកប្រឹក្សាយោបល់ហិរញ្ញវត្ថុ នៃក្រុមហ៊ុន ហ្គោលដេន អេហ្វអិកស៍ លីង ឃែភីថល បានបង្ហាញសុទិដ្ឋិនិយម ទៅលើសិក្ខាសាលាតាមបណ្ដាខេត្តនេះ និងបានគូសបញ្ជាក់ថា ការផ្សព្វផ្សាយអំពីការវិនិយោគលើឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុជាសាធារណៈ គឺជាការងារអាទិភាពរបស់ក្រុមហ៊ុន ហ្គោលដេន អេហ្វអិកស៍ លីង ឃែភីថល។ ជាមួយគ្នានេះដែរ លោក James បានចែករំលែកនូវបទពិសោធន៍របស់លោក លើទីផ្សារអន្តរជាតិ ហើយមានជំនឿយ៉ាងមុតមាំថាទីផ្សារឧបករណ៍និស្សន្ទនៅកម្ពុជា កំពុងឆ្ពោះទៅរកសក្តានុពលពេញលេញរបស់វា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុន ហ្គោលដេន អេហ្វអិកស៍ លីង ឃែភីថល និងគណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជា បានបញ្ចប់សិក្ខាសាលា នៅគោលដៅទីបួនរបស់ខ្លួន ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យប្រកបដោយ ជោគជ័យ បន្ទាប់ពីស្ថាប័នទាំងពីរ បានជំរុញការយល់ដឹងជាសាធារណៈ លើការជួញដូរឧបករណ៍និស្សន្ទនៅខេត្តព្រះសីហនុ ខេត្តកំពង់ចាម និងខេត្តសៀមរាបរួចមក។ សិក្ខាសាលានៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យនេះ បានប្រព្រឹត្តទៅ នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨ ដោយមានវត្តមានរបស់សិក្ខាកាមជាច្រើនរូប រួមទាំងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល អ្នកជំនួញ និងវិនិយោគិនសក្ដានុពល។
សាកលវិទ្យាល័យ ដែលមានអតីតនិស្សិតជាបុគ្គលល្បីៗ រួមមាន ប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង និងអតីតមេដឹកនាំរដ្ឋ ដូចជា លោក ហូ ជីនតៅ (Hu Jintao) និងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជូ រ៉ុងជី (Zhu Rongji) ធ្លាប់ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខពីរ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ និងលេខបួនក្នុងឆ្នាំ២០១៧។ រីឯ សាកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរី ដែលឈរលើកំពូលតារាងពីរឆ្នាំជាប់គ្នាពោលគឺទាំងក្នុងឆ្នាំ២០១៨ និងឆ្នាំ២០១៧នោះ បានធ្លាក់មកលេខពីរវិញក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ។ បើតាមទស្សនាវដ្តី Times Higher Education សាកលវិទ្យាល័យ Melbourne ក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលីឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខបី។ សាកលវិទ្យាល័យចំនួនបីក្នុងទីក្រុងហុងកុង ឈរនៅក្នុងតារាងកំពូលទាំង១០ក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ។ ចំណាត់ថ្នាក់លេខបួនបានទៅលើសាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យានិងវិទ្យាសាស្ត្រហុងកុង (HKUST) ដែលឈរលេខ៦កាលពីឆ្នាំ២០១៨ និងលេខ៧កាលពីឆ្នាំ២០១៧។ សាកលវិទ្យាល័យហុងកុងរក្សាតំណែងលេខ៥ដដែល។ សាកលវិទ្យាល័យចិនប្រចាំទីក្រុងហុងកុង ឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ៩។ ចំណាត់ថ្នាក់សាកលវិទ្យាល័យប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក គឺរាប់បញ្ចូលស្ថាប័នអប់រំកម្រិតឧត្តមសិក្សាសរុបចំនួន ៣២០ មកពីបណ្តាប្រទេស និងតំបន់ចំនួន ១៣ ហើយក៏មានរួមបញ្ចូលហុងកុង, ម៉ាកាវ និងតៃវ៉ាន់ផងដែរ។ ការសិក្សានេះគឺផ្អែកលើសូចនាករសំខាន់មួយចំនួនៗ រួមមាន វិធីសាស្ត្រក្នុងការបង្រៀន, កេរិ៍្តឈ្មោះ, តួលេខនៃការស្រាវជ្រាវ, គុណភាពនៃការស្រាវជ្រាវ, ការឲ្យតម្លៃពីមជ្ឈដ្ឋានអន្តរជាតិ និងការផ្ទេរចំណេះដឹងជាដើម។ បើតាមសារព័ត៌មាន South China Morning Post លោកស្រី Ellie Bothwell និពន្ធនាយកទទួលបន្ទុកចំណាត់ថ្នាក់សកលប្រចាំទស្សនាវដ្តី Times Higher Education បានគូសបញ្ជាក់ថា៖«ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧មក សាកលវិទ្យាល័យ Tsinghua បានពង្រឹងពិន្ទុរបស់ខ្លួនជារៀងរាល់ឆ្នាំក្នុងសសរគោលចំនួន៥ ដែលរួមមាន ការបង្រៀន, ការស្រាវជ្រាវ, សេចក្តីស្រង់, កេរ្តិ៍ឈ្មោះលើឆាកអន្តរជាតិ និងចំណូល។ សាលកវិទ្យាល័យនេះមានពិន្ទុផ្នែកបង្រៀននិងស្រាវជ្រាវច្រើនជាងសកលវិទ្យាជាតិសិង្ហបុរី និងមានចំណូលច្រើនជាងផងដែរក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ»៕	សាកលវិទ្យាល័យ Tsinghua របស់ចិន បានទម្លាក់សាកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរី (NUS) ដើម្បីឈរលើចំណាត់ថ្នាក់លេខមួយក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ សាកលវិទ្យាល័យមួយនេះ ក្លាយជាស្ថាប័នអប់រំដំបូងបង្អស់ក្នុងប្រទេសចិន ដែលជាប់ចំណាត់សាកលវិទ្យាល័យល្អជាងគេនៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ នេះបើតាមការសិក្សាមួយដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី ២១ ខែកុម្ភៈដោយទស្សនាវដ្តី Times Higher Education ។
ក្រោយការចាប់ឆ្នោតបែងចែកពូលក្រុមបាល់ទះបុរសសារជាថ្មី ក្រុមជម្រើសជាតិ ហ្វ៊ីលីពីន ស្ថិតក្នុងពូលA រួមជាមួយម្ចាស់ផ្ទះកម្ពុជា ឥណ្ឌូណេស៊ី និងសិង្ហបុរី។ មុនមកកាន់ទឹកដីកម្ពុជា ក្រុមបាល់ទះបុរសហ្វីលីពីន មានភារកិច្ចទៅហ្វឹកហាត់ និងប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិនៅទឹកដីជប៉ុន។ ក្រុមបាល់ទះជម្រើសជាតិហ្វ៊ីលីពីន នឹងប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិជាមួយក្លិបបាល់ទះ Panasonic Panthers របស់ជប៉ុន នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា នៅក្នុងខេត្តOSAKA និងបន្តហ្វឹកហាត់រហូតដល់ការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមដែលនឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ សម្រាប់វិញ្ញាសាបាល់ទះក្នុងសាល។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកជនជាតិប្រេស៊ីល លោក Sergio Valadares Veloso ក្រុមជម្រើសជាតិហ្វលីពីនរួមមានប្រធានក្រុម Mangulabnan, Joshua Umandal, Lloyd Josafat, Kim Harold Dayandante, Vince Partrick Lorenzo, Jayvee Sumagaysay, Archipelago, Rwenzmel Taguibolos, Leo Ordiales, Cignal, Manuel Sumanguid, lloilo Jade Alexx Disquitado។ កីឡាករ Santo Tomas រួមជាមួយមិត្តរួមសាកលវិទ្យាល័យកីឡាករ Jayrack Dela Noche, កីឡាករកូនកាត់អាម៉េរិក-ហ្វ៊ីលីពីន Filipino Steven Charles Rotter, កូនកាត់ស៊ីប-ហ្វ៊ីលីពីន Justin De Guzman និងកីឡាករ Michael Raymund Vicente។ គួររំលឹកផងដែរ សម្រាប់ក្រុមបាល់ទះហ្វីលីពីនវិញ្ញាសាបុរស បានធ្លាក់ត្រឹមវគ្គជម្រុះក្នុងពូលក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម២០២១ នៅប្រទេសវៀតណាម ដោយបានចាញ់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា ក្នុងលទ្ធផល ៣-១សិត៕	ក្រុមបាល់ទះបុរសក្នុងសាលជម្រើសជាតិហ្វីលីពីន ចេញទៅបោះជំរំហ្វឹកហាត់រយៈពេលខ្លីនៅទឹកដីជប៉ុន ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣។ ការចេញទៅហ្វឹកហាត់នៅជប៉ុននេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមបាល់ទះហ្វីលីពីនត្រូវបានអនុញ្ញាតចូលរួមប្រកួតដណ្តើមមេដាយក្នុងពូល A ជាមួយម្ចាស់ផ្ទះកម្ពុជា ក្រោយការស្នើរពីគណៈកម្មាធិការកីឡាអូឡាំពិកហ្វ៊ីលីពីន (POC) ។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោក វេង សាខុន នៅថ្ងៃទី២៤ខែមិថុនា បានដឹកនាំមន្ត្រីរបស់ខ្លួន ការពារសេចក្តីព្រាងច្បាប់ខាងលើនេះនៅមុខគណ:កម្មការទី៣ និងគណ:កម្មការទី៥ នៃរដ្ឋសភា។ ការចូលជាសមាជិកកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ លោក វេង សាខុន អះអាងថា កម្ពុជានឹងទទូលបានផលប្រយោជន៍សំខាន់ៗ ដូចជា លើកកម្ពស់ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការនេសាទខុសច្បាប់, ស្តារទំនុកចិត្តក្នុងការប្រើទង់ជាតិកម្ពុជាដោយនាវាសហគមន៍អន្តរជាតិ, កែលម្អតម្លាភាពក្នុងអភិបាលកិច្ចជលផល, ពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័នជាតិដែលចូលរួមក្នុងការគ្រប់គ្រងកំពង់ផែ និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថ្នាក់តំបន់និងអន្តរជាតិ។ លើសពីនេះ កម្ពុជានឹងទទួលបានការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា និងការកសាងសមត្ថភាពបន្ថែមដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការនេសាទខុសច្បាប់ គ្មានរបាយការណ៍ និងគ្មានការអនុញ្ញាត (IUU) ជាពិសេសអាចឲ្យសហភាពអឺរ៉ុបដកកាតក្រហមចេញពីកម្ពុជាផងដែរ។ នេះបើតាមលោក វេង សាខុន ដែលត្រូវបានស្រង់សំដីផ្សាយលើហ្វេសប៊ុកក្រសួងកសិកម្ម។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះមាន ១០ផ្នែក និង៣៧មាត្រា ដែលត្រូវបានគណៈរដ្ឋមន្ត្រីសម្រេចយល់ព្រមក្នុងសម័យប្រជុំពេញអង្គគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នាថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩។ គួរបញ្ជាក់ កិច្ចព្រមព្រៀង IUU ត្រូវបានអនុម័តដោយសន្និសីទអង្គការ FAO ថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៩ ដែលមានប្រទេសជាសមាជិកចំនួន៦០ រួមទាំងសហភាពអឺរ៉ុប។ ក្នុងនោះប្រទេសចំនួន ៥ នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍បានចូលរួមជាភាគីអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងនេះផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជានឹងអាចក្លាយជាសមាជិកនៃកិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពី«វិធានការរដ្ឋម្ចាស់កំពង់ផែដើម្បីបង្ការទប់ស្កាត់ និងលុបបំបាត់ការនេសាទខុសច្បាប់ គ្មានរបាយការណ៍ និងគ្មានការអនុញ្ញាត (illeagal Unreported and Unregulated Fishing, IUU " នៅពេលខាងមុខនេះ។ មកដល់ពេលនេះ សេចក្ដីព្រាងច្បាប់សម្រាប់អនុម័តលើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បានមកដល់ដៃរដ្ឋសភា។
ក្នុងសារលិខិតនាឱកាសបើកបវេសនកាល ឆ្នាំសិក្សា២០២៣-២០២៤ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ថា យុទ្ធនាការសាលារៀនស្អាតគ្មានសំរាម មានគោលដៅ ធ្វើឱ្យសាលារៀនក្លាយជាសេវាសាធារណៈ ដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងអភិបាលកិច្ចល្អក្នុងសហគមន៍។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សាលារៀនត្រូវអនុវត្តតួនាទី ដោយការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់លើការបង្រៀន និងការរៀនផ្អែកលើលទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្ស។ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបន្ថែមថា យុទ្ធនាការនេះនឹងជំរុញដល់ការលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំ ដោយសាលារៀនត្រូវផ្តល់បរិស្ថានល្អ សម្រាប់គ្រូបង្រៀន និងសិស្ស តាមរយៈការគ្រប់គ្រងមានប្រសិទ្ធភាព ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ អនាម័យ និងសុវត្ថិភាព ថវិកាដើម្បីគាំទ្រការរៀន និងបង្រៀន ស្វ័យភាពក្នុងការអនុវត្តកម្មវិធីសិក្សា និងគណនេយ្យភាពរបស់សាលារៀនជាដើម។ ក្រៅពីនេះ គ្រូបង្រៀនត្រូវមានគុណវុឌ្ឍិខ្ពស់ និងការអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈជាប្រចាំ ក៏ដូចជាមានវិធីសាស្ត្របង្រៀនថ្មី ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា មានឥរិយាបថល្អ ទទួលបានឱកាសសម្រាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងសហគមន៍សិក្សាវិជ្ជាជីវៈផងដែរ។ សម្រាប់សិស្សត្រូវមានការលូតលាស់រាងកាយ ខួរក្បាល សតិបញ្ញា មានឥរិយាបថល្អ មានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការសិក្សារៀនសូត្រ និងការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការសិក្សា។ នេះបើតាមសារលិខិតរបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ចុះថ្ងៃទី២៩ វិច្ឆិកា។ ម្យ៉ាងទៀត សាលារៀនទាំងនៅទីជនបទ និងតំបន់ជួបការលំបាក ត្រូវមានកម្មវិធីបំប៉នអាហារូបត្ថម្ភ ការផ្ដល់អាហារូបករណ៍ និងផ្តល់អាហារតាមសាលារៀនសម្រាប់សិស្ស។ មួយវិញទៀត កត្តាគ្រួសារក៏សំខាន់ក្នុងការជួយគាំទ្រ ខាងផ្នែកស្មារតី និងសម្ភារៈសម្រាប់សិស្ស ដើម្បីជំរុញការអប់រំឱ្យកាន់តែប្រសិទ្ធភាពផងដែរ។ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបញ្ជាក់ទៀតថា ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានរៀបចំយន្តការគាំទ្រដល់សាលារៀនមានស្តង់ដា និងប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីដាក់ឱ្យអនុវត្ត «ស្ដង់ដា សាលារៀនគំរូ» និង «ពានរង្វាន់ សាលាគំរូ សម្ដេចមហាបវរធិបតី» នៅទូទាំងប្រទេសចាប់ពីឆ្នាំសិក្សា២០២៣-២០២៤។ មិនតែប៉ុណ្ណោះប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏បានដាក់ចេញគោលដៅលើកកម្ពស់ការគុណភាពអប់រំ តាមរយៈពង្រឹងគុណភាពសាលារដ្ឋ ចាប់ពីថ្នាក់មត្តេយ្យសិក្សា ដល់មធ្យមសិក្សា រួមមាន ពង្រឹងអភិបាលកិច្ចសាលារៀន, ការពិនិត្យ កែសម្រួល និងរៀបចំកម្មវិធីសិក្សា និងសកម្មភាពក្រៅម៉ោងសិក្សា ឱ្យស្របតាមតម្រូវការ ក្នុងការពង្រឹងចំណេះដឹង វិន័យ សីលធម៌ និងឥរិយាបថរបស់សិស្ស, ការយកចិត្តទុកដាក់លើសុខភាពសិស្ស តាមរយៈកម្មវិធីអាហារូបត្ថម្ភដល់កុមារ និងការត្រួតពិនិត្យគុណភាពចំណីអាហារ នៅតាមសាលា , ការជំរុញ និងលើកទឹកចិត្តឱ្យមាតាបិតា អាណាព្យាបាល និងសហគមន៍ឱ្យចូលរួមសកម្មភាពអប់រំ ស្របតាមពាក្យស្លោក«ភាពជាដៃគូ រដ្ឋ និងសហគមន៍ដើម្បីការអប់រំ»។ «ឆ្លើយតបស្មារតីខាងលើនេះ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ត្រូវបញ្ចូលចំណុចគន្លឹះទាំង៤ខាងលើ ទៅក្នុងស្ដង់ដារសាលារៀនគំរូ ចំនួន៥ សម្រាប់មត្តេយ្យសិក្សា រហូតដល់មធ្យមសិក្សា ។ ជាងនេះទៅទៀត ដើម្បីបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ពង្រឹងវិន័យ សីលធម៌ ចរិយាធម៌ សុជីវធម៌ គុណធម៌ និងឥរិយាបថល្អរបស់បុគ្គលិកអប់រំ សិស្សានុសិស្ស ក្រសួងបានដាក់ឱ្យអនុវត្តការផ្ដល់ពិន្ទុ៨០ភាគរយ លើចំណេះដឹង, ១០ភាគរយលើបំនិន និង១០ភាគរយ លើសីលធម៌ ចរិយាធម៌»។ នេះបើតាមសម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសឱ្យតាមសាលានីមួយៗ ចូលរួមអនុវត្តយុទ្ធនាការសាលារៀនស្អាតគ្មានសំរាម ចាប់ពីឆ្នាំសិក្សា២០២៣-២០២៤ ដើម្បីប្រឡងប្រជែងសាលាស្អាតទូទាំងប្រទេស និងលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំផងដែរ។
កីឡាការិនីវ័យ ៤០ឆ្នាំ ពិតណាស់បានបំផុសគំនិតដល់មនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ និងថែមទាំងបង្កើតការចាប់អារម្មណ៍មិនធ្លាប់មានពីមុនមក សម្រាប់ព្រឹត្តិការន៍រត់ម៉ារ៉ាតុន ឆ្លងឧបសគ្គ Barkley Marathons។ Jasmin Paris មិនត្រឹមតែជាកីឡាការិនីរត់ម៉ារ៉ាតុនឆ្លងឧបសគ្គប៉ុណ្ណោះទេ អ្នកស្រីក៏មានអាជីពជាពេទ្យសត្វ និងជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រស្រាវជ្រាវផងដែរ។ កីឡាការិនីដែលមានកូន២នាក់ អាចរត់សម្រេចបានគោលដៅកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ក្នុងកម្មវិធី Barkley Marathons 2024 និងសម្រេចបានកំណត់ត្រាដែលមិនធ្លាប់មានអ្នកធ្វើបានពីមុនមក ជាមួយនឹងការរត់នៅក្នុងទីលានស្ថិតក្នុងសួនព្រៃឈើធម្មជាតិ Frozen Head State Park ស្ថិតក្នុងទីជនបទ Tennessee ក្នុងទីក្រុង Morgan County ប្រទេសអាម៉េរិក។ ស្ត្រីសញ្ជាតិអង់គ្លេស ធ្វើបានសម្រេចការរត់ចម្ងាយ ១៦១គីឡូម៉ែត្រ (៥ជុំ ក្នុង១ជុំចម្ងាយ២០ម៉ាយ ស្មើ ៣២,២គីឡូម៉ែត្រ) ដោប្រើថេរវេលា ៦០ម៉ោង។ ការរត់នេះ តម្រូវឱ្យឆ្លងកាត់លើផ្លូវរៀបស្មើ កាត់តំបន់ព្រៃភ្នំ និងការឡើងភ្នំអេវឺរ៉ែសចំនួនពីរដង។ អ្នកស្រី Jasmin បានក្លាយជាអ្នករត់ដល់ទីបញ្ចប់នៃព្រឹត្តិការណ៍រត់ឆ្លងឧបសគ្គ Barkley Marathons ទី២០ និងជាស្ត្រីដំបូងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ចាប់តាំងពីការរត់នេះបានដំឡើងចម្ងាយឈានដល់ ១០០ម៉ាយ (១៦១គីឡូម៉ែត្រ) តាំងពីឆ្នាំ ១៩៨៩ មក។ អំឡុងពេលរត់នោះ Jasmin និងអ្នករត់ដទៃ ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយស្នាមឆ្កូតមុតជាប់សាច់ ដោយសារប៉ះមែកឈើផ្សេងៗ ព្រមទាំងរអិលដួលជាដើម។ ក្រោយពីបញ្ចប់ការរត់នោះរួច បានរយៈពេល ៣ថ្ងៃ កីឡាការិនី Jasmin បានពន្យល់ពីក្តីរីករាយ ដែលខ្លួនអាចសម្រេចបានគោលដៅមិនធ្លាប់មានពីមុននៃកីឡារត់ម៉ារ៉តុនឆ្លងឧបសគ្គ Barkley Marathons។ «ខ្ញុំធ្វើវាសម្រាប់ខ្លួនឯកផ្ទាល់ ហើយខ្ញុំពិតជាមានក្តីរំភើបខ្លាំងមែនទែន ដែលអ្វីខ្ញុំទទួលបានពេលនេះគឺជាអ្វីដែលខ្ញុំបានដាក់គោលដៅត្រូវធ្វើ បន្ទាប់ពីការព្យាយាមអស់រយៈពេល ៣ឆ្នាំ។ ខ្ញុំពិតជារំភើបខ្លាំង នៅពេលដែលអ្វីខ្ញុំធ្វើវា ដើម្បីស្ត្រីទាំងអស់ទូទាំងពិភពលោក។ មិនត្រឹមតែជាអ្នករត់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែស្ត្រីគ្រប់រូបដែលនឹងសាកល្បងប្រកួតប្រជែង និងអ្នកដែលមិនធ្លាប់បានគិត អាចមានជំនឿចិត្តក្នុងការធ្វើរឿងបែបនេះ។ គំនិតមួយនេះហើយដែលខ្ញុំគិតថា នឹងបំផុសដល់ពួកគាត់ឱ្យជឿជាក់លើខ្លួនឯងថានឹងធ្វើបាន។[]»។ អ្នកស្ត្រី Jasmin បាននិយាយបកស្រាយដូច្នេះប្រាប់ទៅកាន់កាសែត BBC។ ភាពអស្ចារ្យរបស់កីឡាការិនី Jasmin ត្រូវបានមនុស្សជុំវិញពិភពលោកពិពណ៌នាថាជា «ភាពអស្ចារ្យបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររត់ប្រណាំងឆ្លងកាត់ឧបសគ្គ» ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ កំណត់ត្រារបស់អ្នកស្ត្រី Jasmin បានធ្វើឱ្យលោក Laz Lake ដែលមានឈ្មោះពិត Gary Cantrell អ្នកបង្កើតកម្មវិធីរត់ចម្ងាយឆ្លងកាត់ឧបសគ្គ Barkley Marathons ភ្ញាក់ផ្អើល ហើយថែមទាំងពន្យល់បកស្រាយពីរៀបដែលស្ត្រីសញ្ជាតិអង់គ្លេស បានធ្វើរហូតសម្រេចបានគោលដៅដ៏អស្ចារ្យ។ លោក Laz Lake ម្ចាស់កម្មវិធីបាននិយាយដូច្នេះថា៖«Jasmin Paris សម្រេចបាននូវអ្វីដែលអស្ចារ្យសឹងមិនគួរឱ្យជឿ ហើយដើម្បីសម្រេចបាននូវរឿងអ្វីដែលសឹងមិនគួរឱ្យជឿបែបនេះបាន អ្នកត្រូវតែធ្វើវាបែបនេះ។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ធ្វើអីមួយ អ្នកត្រូវតែធ្វើហើយត្រូវចាប់វាឱ្យបាន។»៕	Jasmin Karina Paris ក្លាយជាកីឡាការិនីដំបូងគេបង្អស់ក្នុងពិភពលោក ដែលបានរត់ដល់ទីបញ្ចប់នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍រត់ម៉ារ៉ាតុនឆ្លងឧបសគ្គដ៏ល្បីល្បាញ Barkley Marathons ក្នុងចម្ងាយ ១៦១គីឡូម៉ែត្រ ដោយប្រើពេល ៦០ម៉ោង។ សមិទ្ធផលនេះ បានជួយកីឡាការិនីអង់គ្លេស Jasmin មានភាពល្បីល្បាញសុសសាយពាសពេញពិភពលោក ស្របពេលនាងចាត់ទុកការសម្រេចគោលដៅនេះ ដើម្បីស្ត្រីទូទាំងពិភពលោក។
ចំនួនយន្តហោះចម្បាំងចិន៣៩គ្រឿងដែលហោះចូលដែនការពារអាកាសតៃវ៉ាន់នៅថ្ងៃទី២ ខែតុលា មានច្រើនជាងចំនួនយន្តហោះចិនដែលជ្រៀតចូលកៀកតៃវ៉ាន់នៅថ្ងៃទី១ ខែតុលាត្រឹមមួយគ្រឿងប៉ុណ្ណោះ។ យន្តហោះចិន ហោះក្បែរកោះ Pratas ដែលតៃវ៉ាន់គ្រប់គ្រង។ យន្តហោះចម្បាំងចិនទាំង៣៩គ្រឿងនេះ បំពេញបេសកម្មរបស់ខ្លួនចំនួនពីរលើកបន្តបន្ទាប់គ្នា ដោយជុំដំបូងមាន២០គ្រឿង និងជុំទីពីរមាន១៩គ្រឿង ហើយភាគច្រើនជាយន្តហោះប្រភេទ J-16 និង Su-30 ។ ក្រសួងការពារជាតិតៃវ៉ាន់អះអាងថា យន្តហោះចម្បាំងតៃវ៉ាន់ ក៏ត្រូវបានបញ្ជូនទៅបណ្ដេញយន្តហោះចិន ហើយប្រព័ន្ធការពារអាកាស ក៏ត្រូវដាក់ដំណើរការផងដែរ។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីតៃវ៉ាន់ Su Tseng-chang បានថ្កោលទោសទង្វើរបស់ចិន។ លោកចោទរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងប៉េកាំងកំពុងធ្វើសកម្មភាពបំភ័យតាមសកម្មភាពយោធា និងបំផ្លាញសន្តិភាពតំបន់។ តៃវ៉ាន់ តែងតែបង្ហាញការខឹងសម្បារចំពោះសកម្មភាពផ្លូវអាកាសរបស់ចិន ពិសេសនៅក្បែរកោះ Pratas តែម្ដង។ ទីក្រុងប៉េកាំងវិញ ហៅបេសកកម្មយន្តហោះរបស់ខ្លួន ជាការការពារអធិបតេយ្យ និងទប់ស្កាត់ការចូលដៃចូលជើងរវាងតៃវ៉ាន់ និងអាម៉េរិក៕	យន្តហោះចម្បាំងចិន៣៩គ្រឿងទៀត បានហោះចូលតំបន់ការពារអាកាសរបស់កោះតៃវ៉ាន់នៅថ្ងៃទី២ ខែតុលា។ នេះជាចំនួនដ៏ច្រើនបំផុតមិនធ្លាប់របស់យន្តហោះចម្បាំងចិននៅកៀកកោះតៃវ៉ាន់ ដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលកោះនេះក្ដៅស្លឹកត្រចៀកយ៉ាងខ្លាំង។
កម្ពុជាមានមនុស្សទៅដល់៥៨១,៥៩១នាក់ហើយ ចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩(COVID-19)។ ក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងនេះ មានជិត៤២ម៉ឺននាក់ ជាក្រុមពលរដ្ឋអាទិភាព និងជាង១៦ម៉ឺននាក់ទៀត គឺជាកងកម្លាំងយោធា។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ផ្សេងពីគ្នារបស់ក្រសួងសុខាភិបាលនិងក្រសួងការពារជាតិ នាព្រឹកថ្ងៃទី៥មេសា។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជា មានវ៉ាក់សាំងចំនួន៣ប្រភេទ ដែលកំពុងផ្តល់ឱ្យពលរដ្ឋ។ ក្នុងនោះ កម្ពុជាចាប់ផ្តើមចាក់វ៉ាក់សាំងដំបូកជូនដល់ពលរដ្ឋដើម្បីបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩នោះ គឺវ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុនSinopharm ចំពោះមនុស្សវ័យពី១៨ឆ្នាំ ដល់៥៩ឆ្នាំ តាំងពីថ្ងៃទី១០កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ មកដល់ ថ្ងៃទី៤មីនា កម្ពុជា ក៏បានចាប់ផ្តើមចាក់វ៉ាក់សាំង COVISHIELD លើមន្ត្រី និងពលរដ្ឋអាទិភាព ដែលមានអាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើង។ រហូតដល់ថ្ងៃទី១មេសា ឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជា បានចាក់សាំងវ៉ាក់សាំងSinovac ទៅលើមនុស្សដែលមានវ័យចាប់ពី១៨ឆ្នាំឡើង ទៅផងដែរ។ ពីថ្ងៃទី៧កុម្ភៈ ដល់ថ្ងៃទី៣១មីនា កម្ពុជាបានទទួលវ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ សរុប៣,១២៤,០០០ដូស ដោយក្នុងនោះ មានវ៉ាក់សាំងSinopharmចំនួន១,៣លានដូស ជាជំនួយរបស់រដ្ឋាភិបាលប្រទេសចិន និងវ៉ាក់សាំងCOVISHIELD ចំនួន៣២៤,០០០ដូស ជាជំនួយដែលកម្ពុជាទទួលបានពីយន្តការCOVAX។ ដោយឡែក វ៉ាក់សាំងSinovac ចំនួន១,៥លានដូស គឺកម្ពុជាបញ្ជាទិញពីក្រុមហ៊ុន ក្នុងតម្លៃ១,៥លានដុល្លារ។ ក្នុងពិធីទទួលវ៉ាក់សាំង Sinovac ចំនួន១,៥លានដូសពីចិន លោក វង្សី វិស្សុត រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច បានអះអាងថា កម្ពុជានឹងមានវ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ ជាហូរហែរសម្រាប់ចាក់ជូនប្រជាជនយ៉ាងតិច១០លានដូស នៅដំណាច់ឆ្នាំ២០២១។ កាលពីថ្ងៃទី២៩មីនា សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាសយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំង១ខែ ១លានដូស នៅទូទាំងប្រទេស។ សម្តេច បញ្ជាក់ថា ដំណើរការចាក់វ៉ាក់សាំង មិនត្រូវអូសបន្លាយនោះឡើយ ដោយចាប់ផ្តើមការចាក់ នៅរាល់ក្រោយពេលទទួលបានទាំងការឧបត្ថម្ភ និងការទិញ។ យុទ្ធនាការ អាចលើសពី១លានដូស ប្រសិនបើចំនួនវ៉ាក់សាំងកាន់តែច្រើន។ គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជា មានអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ សរុប២,៧៥២នាក់ ក្នុងនោះ២,២២២នាក់ ស្ថិតក្នុងករណីសហគមន៍២០កុម្ភៈ។ អ្នកជំងឺសរុប១,៧៤៧បានជាសះស្បើយ ខណៈចំនួនអ្នកស្លាប់ឡើងដល់២១នាក់ បានស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩។ ព្រឹត្តិការណ៍២០កុម្ភៈ រាលដាលនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្តាល ព្រះសីហនុ ព្រៃវែង ស្វាយរៀង សៀមរាប ត្បូងឃ្មុំ កំពង់ធំ កំពង់ចាម កែប តាកែវ បាត់ដំបង និងកំពត។ ក្នុងចំណោមនោះ ខេត្តមួយចំនួនដូចជាបាត់ដំបង កំពត ក៏បានព្យាបាលសះស្បើយអស់ផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ មនុស្សជាង៥៨ម៉ឺននាក់ហើយ ដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ នៅកម្ពុជា ក្នុងនោះជាង២៤,៨ម៉ឺននាក់ បានចាក់ទាំងពីរដូស។ នេះបើតាមការបូកបញ្ចូលតួលេខនៃរបាយការណ៍ចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ របស់ក្រសួងសុខាភិបាល និងក្រសួងការពារជាតិ ចន្លោះពីថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ដល់ថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១។
ដ្បិតរៀនចប់ត្រឹមថ្នាក់ទី១២ តែលោកស្រី ឈួន អ៊ឹម ដែលនឹងក្លាយជាមេឃុំជាស្រ្ដីដំបូងក្នុងឃុំរុនតាឯក ជាមួយ ជាស្រ្ដីដំបូងក្នុងស្រុកបន្ទាយស្រី បានប្ដេជ្ញាថា នឹងជំរុញការផ្តល់សេវារដ្ឋបាលសាធារណក្នុងមូលដ្ឋានខ្លួនឱ្យកាន់តែរហ័ស ពិសេសជំរុញឱ្យក្មេងស្រីយ៉ាងហោចរៀនចប់ថ្នាក់ទី១២៕ សូមពិស្ដារ សូមស្ដាប់បទសម្ភាសរវាងអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយលោកស្រី ឈួន អ៊ឹម ដូចតទៅនេះ៖	សៀមរាប៖ មានវ័យត្រឹម៣៣ឆ្នាំ លោកស្រី ឈួន អ៊ឹម ត្រូវបានផ្តល់ទំនុកចិត្តជាបេក្ខភាពលេខរៀងទី១ របស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជាមេឃុំរុនតាឯក ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ អាណត្តិទី៥ ខាងមុខនេះ។ ផ្តើមពីជំនួយការមេឃុំនៅឆ្នាំ ២០១០ លោកស្រី ឈួន អ៊ឹម មានឱកាសក្លាយជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំរុនតាឯក ស្រុកបន្ទាយស្រី នៅឆ្នាំ២០១៧។
ការប៉ះទង្គិចគ្នាបានកើតឡើងនៅទូទាំងរដ្ឋ Shan ភាគខាងជើងមីយ៉ាន់ម៉ា ចាប់តាំងពីកងទ័ព Arakan (AA) កងទ័ពសម្ព័ន្ធភាពប្រជាធិបតេយ្យជាតិមីយ៉ាន់ម៉ា (MNDAA) និងកងទ័ពរំដោះ ជាតិ Ta'ang (TNLA) បានចាប់ផ្តើមការវាយលុករួមគ្នាមួយកាលពីចុងខែតុលា។ កាលពីថ្ងៃ ទី១៤ ខែធ្នូ ទីក្រុងប៉េកាំងបានប្រកាសបទឈប់បាញ់ជាបណ្តោះអាសន្នរវាងក្រុមប្រដាប់អាវុធជនភាគតិច និងយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ប៉ុន្តែការប៉ះទង្គិចបានបន្តដដែលនៅក្នុងតំបន់ដែល គ្រប់គ្រងដោយ TNLA និង AA ។ តាមសេចក្តីប្រកាសរបស់សម្ព័ន្ធបងប្អូន ពួកគេ បានដណ្តើមយកទីតាំងយោធា និងមជ្ឈមណ្ឌលព្រំដែនដ៏សំខាន់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មជាមួយ ចិនដែលអ្នកវិភាគមើលឃើញថាជាការប្រកួតប្រជែងយោធាដ៏ធំបំផុតចំពោះរបបយោធាចាប់តាំងពីបានដណ្តើមអំណាចនៅឆ្នាំ ២០២១។ TNLA បាននិយាយថា ពួកគេបានក្ដោបយកទីក្រុង Namhsan នៅថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ បន្ទាប់ ពីបើកការវាយប្រហារនៅតំបន់នោះជាងពីរសប្តាហ៍មុន។ «យើងបានទទួលទីក្រុងនេះហើយ»។ ឧត្តមសេនីយ៍ត្រីយោធា TNLA លោក Tar Bhone Kyaw បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP បែបនេះរួចបន្តថា កងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាក៏បានបាត់បង់តំបន់ ពាណិជ្ជកម្ម 105-Mile ដែលជាផ្លូវពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់មួយនៅតាមព្រំដែនជាមួយចិនក្នុង សង្កាត់ Muse រដ្ឋ Shan ផងដែរ។ ក្រុមTNLA បានបង្ហោះវីដេអូតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកបង្ហាញពីមេដឹកនាំក្រុមធ្វើដំណើរទៅក្រុងដែលដណ្ដើម បាន និងនិយាយជាមួយទាហានរបបយោធាដែលត្រូវចាប់ខ្លួនដាក់ពន្ធនាគារ។ បន្ថែមពីនេះ ទាហាន Arakan បានប្រកាសដណ្តើមបានក្រុងចំនួន ១៥ ក្នុងចំណោម ១៧ នៅក្នុងរដ្ឋ Rakhine និងក្រុង Paletwa នៅក្នុងរដ្ឋChin ផងដែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា សរុបមក សម្ព័ន្ធមិត្តទាំងបីក្រុមបង្ហាញថា ពួកគេបានដណ្តើមយកមូលដ្ឋានចំនួន ៤២២ និងទីក្រុងចំនួន ៧ ពីកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ា ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ២៧ ខែតុលា។ ការវាយ លុករបស់សម្ព័ន្ធភាពបានធ្វើឱ្យគូប្រជែងផ្សេងទៀតនៃរបបយោធា ហើយការប៉ះទង្គិចបានរីក រាលដាលដល់ភាគខាងកើត និងខាងលិចនៃមីយ៉ាន់ម៉ា។ យោងតាមអង្គការសហ ប្រជាជាតិ ប្រជាជនជាងកន្លះលាននាក់ត្រូវបានបង្ខំឱ្យភៀសខ្លួនចេញពីផ្ទះសម្បែង៕	ក្រុមប្រដាប់អាវុធជនភាគតិចដែលកំពុងប្រយុទ្ធនឹងរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ានាថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ បានប្រកាសថា ពួកគេបានដណ្តើមយក ក្រុងមួយ និងមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មមួយនៅក្នុងរដ្ឋ Shan ប៉ុន្មានថ្ងៃបន្ទាប់ពីចិនអះអាងថា បានសម្រុះសម្រួលបទឈប់បាញ់បណ្តោះអាសន្ន។
កញ្ញា រាសី សិរីនាថ តំណាងក្រុមនិស្សិត និងជានិស្សិតសិក្សាជំនាញវិស្វករ Software នៅវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាគិរីរម្យ លើកឡើងថា Smart Locker បង្កើតឡើងដោយនិស្សិតចំនួន ៣នាក់ ដោយចំណាយពេលមួយឆ្នាំសម្រាប់ស្រាវជ្រាវ និងធ្វើ។ ចំណែក ហ្គេមឈ្មោះ Color Inuader ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមនុស្សចំនួន ២នាក់ និងចំណាយពេលត្រឹម មួយខែកន្លះ។ ការបង្កើត Smart Locker និងហ្គេមនេះ គឺមានផលលំបាក ពីព្រោះបច្ចេកវិទ្យាថ្មីតម្រូវឱ្យសមាជិកក្រុមទាំងអស់ស្រាវជ្រាវច្រើន។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ក៏សមាជិកក្រុមរបស់កញ្ញានៅតែអាចផលិតបានដោយជោគជ័យ។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមលោក-អ្នកនាង អញ្ជើញទស្សនាកិច្ចសម្ភាសរវាងកញ្ញា ហេង ស្រីលីន នៃសារព័ត៌មាន Thmey Thmey និងកញ្ញា រាសី សិរីនាថ និស្សិតនៃវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាគិរីរម្យដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមនិស្សិតនៃវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាគិរីរម្យ បាននាំបច្ចេកវិទ្យាបង្កើតថ្មីរបស់ខ្លួនចំនួនពីរ ដើម្បីបង្ហាញជូនឱ្យមហាជនក្នុងពិព័រណ៍បច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា២០២២។ បច្ចេកវិទ្យាថ្មីនោះរួមមាន ការបង្កើតសោឆ្លាតវៃ (Smart Locker) និងការបង្កើតហ្គេម ដែលមានឈ្មោះថា (Color Inuader)។
CYN បានសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន កាលពីថ្ងៃទី២៧មេសា ពីការរកឃើញបទល្មើសកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ១១៣ករណីទៀត ក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការ ។ CYN បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ដើមឈើដែលកាប់បំផ្លាញ ភាគច្រើនជាដើមសុក្រំ កកោះ ឈើទាល ជាដើម។ ការរកឃើញនេះ គឺប្រើពេលត្រឹមតែ២ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺថ្ងៃទី២៩និង៣០មីនាកន្លងមក។ តាមរយៈទិន្នន័យរកឃើញនេះ លោក សាន់ ម៉ាឡា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកតស៊ូមតិនៃCYN បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទថា ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើជាង២០០ករណីនេះ បង្ហាញឱ្យឃើញពីកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់នៃបទល្មើសព្រៃឈើនៅតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការ ក៏ដូចជាតំបន់ផ្សេងៗ ខណៈដែលកម្ពុជាកំពុងរាតត្បាតកូវីដ-១៩។ លោក ម៉ាឡា បញ្ជាក់ថា បទល្មើសព្រៃឈើកើនឡើង ចាប់តាំងពីក្រសួងបរិស្ថានរារាំងអង្គការសង្គមស៊ីវិល សមាគមក្នុងស្រុក និងសហគមន៍មូលដ្ឋាន មិនឱ្យចូលរួមល្បាតតំបន់ខាងលើនេះ។ បើតាមលោក ម៉ាឡា ការកើនឡើងករណីកាប់ឈើនេះ គឺឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអសមត្ថភាពរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ។ ជុំវិញការណីរកឃើញបទល្មើសកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនេះ លោក នេត្រា ភក្រ្តា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានចាត់ទុកថា ជាការរាប់គល់ឈើដើម្បីធ្វើរបាយការណ៍ស្វែងរកជំនួយ និងបំពេញចិត្តម្ចាស់ជំនួយប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីតាមប្រព័ន្ធតេឡេក្រាមនៅថ្ងៃទី២៨មេសានេះថា៖ «អង្គការសង្គមស៊ីវិលមួយចំនួនកំពុងប្រើប្រាស់ពលរដ្ឋនៅក្នុងសហគមន៍ដើម្បីដើររាប់គល់ឈើធ្វើរបាយការណ៍ស្វែងរកប្រាក់ជំនួយ។ ពួកគេចាំបាច់ត្រូវធ្វើសកម្មភាពផ្សេងៗដើម្បីបំពេញចិត្តម្ចាស់ជំនួយ បើពុំនោះទេ គេនឹងដកប្រាក់យកទៅវិញ ហើយពួកគេនឹងគ្មានថវិកាបើកប្រាក់ខែឱ្យបុគ្គលិក គ្មានថវិកាដំណើរការអង្គការរបស់ពួកគេ»។ បើតាមលោក នេត្រ ភក្ត្រា គល់ឈើដែលCYNរាប់ធ្វើជារបាយការណ៍ មានខ្លះជាគល់ឈើចាស់ៗដែលនៅសល់ពីមុន និងមួយចំនួនទៀត ជាដើមច្បោះជ័ររបស់ពលរដ្ឋ ដែលបានស្នើសុំដកហូត ដើម្បីប្រើប្រាស់ស្របតាមច្បាប់។ ចំណែកគល់ឈើមួយចំនួនទៀត គឺមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ក្រសួងបរិស្ថាន បានចាប់ពីជនល្មើស និងបញ្ជូនសំណុំរឿងទៅកាន់តុលាការរួចហើយ។ លោក នេត្រា ភក្រ្តា ចាត់ទុករបាយការណ៍របស់ CYN គ្មានតម្លៃសម្រាប់ក្រសួងបរិស្ថានពិចារណាទៀតឡើយ វាគ្រាន់តែជារបាយការណ៍រកជំនួយប៉ុណ្ណោះ។ លោក សាន់ ម៉ាឡា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកតស៊ូមតិនៃCYN យល់ការការលើឡើងរបស់លោក នេត្រា ភក្រ្តា ជាការគេចវេះ មិនទទួលស្គាល់ការអសមត្ថភាពក្នុងការបំពេញការងាររបស់មន្ត្រី។ លើសពីនេះ លោកក៏ចាត់ទុកការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ជាការលាបពណ៌ និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដល់សង្គមស៊ីវិលនិងសកម្មជនបរិស្ថាន។ «ការលើឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន ដែលថាក្រុមយើងរាប់គល់ឃើញឬធ្វើអ្វីមួយ ដើម្បីបានលុយជំនួយ គឺជាការដោះសារគេចវេះពីការទទួលខុសត្រូវ មិនទទួលស្គាល់ចំណុចខ្វះនៃការអនុវត្តការងារគ្មានប្រសិទ្ធភាពរបស់តែប៉ុណ្ណោះ...។អ្វីដែលយើងបានធ្វើគឺបម្រើដល់ប្រយោជន៍ជាតិនិងសង្គមទាំងមូល យើងក៏មានសិទ្ធិចូលរួមការពារព្រៃស្របតាមច្បាប់ដែរ»។ នេះបើតាមកាលើកឡើងរបស់លោក សាន់ ម៉ាឡា ដោយបន្ថែមថា បច្ចុប្បន្នក្រុមអ្នកការពារព្រៃឈើបរិស្ថាន កំពុងរងការរឹតត្បឹតសិទ្ធិសេរីភាព ចោទប្រកាន់ និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក នេត្រា ភក្រ្តា អះអាងថា ក្រសួងនឹងគ្មានជម្រើសអ្វីផ្សេងឡើយ ក្រៅពីការអនុវត្តច្បាប់ចំពោះសកម្មជន ឬសមាគម និងអង្គការណាមួយ ដែលបន្តធ្វើសកម្មភាព ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច ដែលបំពានច្បាប់ក្នុងតំបន់ការពារធម្មជាតិ រាប់ទាំងជនល្មើសធនធានធម្មជាតិផងដែរ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ស្ថានភាពនៃធនធានធម្មជាតិនៅកម្ពុជា មិនអាក្រក់ដូចក្រុមសកម្មជននយោបាយមួយក្តាប់តូច ដែលតែងតែលាបពណ៌ បំភ្លៃ តាមរយៈការរៀបចំធ្វើយុទ្ធនាការផ្សេងៗ ដែលជាការធ្វើអាជីវកម្ម រកលុយរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលខ្លះ ដើម្បីបង្គ្រប់កិច្ចចាយប្រាក់នៃគម្រោងនីមួយៗ ដោយសារខ្លាចម្ចាស់ជំនួយដកប្រាក់ទៅវិញទេ។ «ដើម្បីបានថវិកាសម្រាប់អនុវត្តគម្រោងទៅឆ្នាំក្រោយទៀត សង្គមស៊ីវិលទាំងនេះត្រូវចេះធ្វើរបាយការណ៍បែបអវិជ្ជមានលើការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិនៅកម្ពុជា និងធ្វើពុតជាជនរងគ្រោះនៃទង្វើបំពានច្បាប់ និងការមិនគោរពច្បាប់របស់ពួកគេខ្លួនឯង»។នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ភក្ត្រា។ CYN បានបង្ហាញក្តីបារម្ភអំពីវាសនារបស់ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការម្ដងហើយម្ដងទៀត ដែលកំពុងដើរខិតទៅរកការវិនាសយ៉ាងសន្សឹមៗគួរឱ្យសង្វេគ ដោយប្រឈមទៅនឹងការផុតពូជប្រភេទឈើកម្រនិងមានតម្លៃ ដែលបណ្តាលមកពីរកាប់បំផ្លាញ និងការឆ្ការព្រៃឈើដោយខុសច្បាប់។ CYN ស្នើសុំឱ្យក្រសួងបរិស្ថាន និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធគួរពិនិត្យ និងពិចារណាបញ្ឈប់ការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាព ព្រមទាំងបើកចំហ សម្រាប់សកម្មជនព្រៃឈើ សមាគម អង្គការសង្គមស៊ីវិល និងសាធារណជន អាចចូលរួមធ្វើកិច្ចការល្បាត អភិរក្ស និងថែរក្សាព្រៃឈើ ស្របទៅតាមបញ្ញត្តិនៃច្បាប់។ សូមជម្រាបថា អង្គការគ្លូបល អ៊ីននីហ្សីអេធីវ (Global Initiative) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងហ្សឺណែវ (Geneva) បានរកឃើញថា កម្ពុជាបានរងនូវការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើទ្រង់ទ្រាយធំ និងបាត់បង់ព្រៃឈើអស់ជាងកន្លះលានហិកតា ក្នុងមួយទស្សវត្សចុងក្រោយនេះ ។ ការរងគ្រោះនៃការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនេះ ដោយសាររាជរដ្ឋាភិបាលវិនិយោគដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន ការផ្តល់ដីសម្បទាន សង្គមកិច្ច និងគម្រោងស្ដារព្រៃឈើឡើងវិញ បូករួមទាំងសកម្មភាព កាប់ឈើខុសច្បាប់ ដែលបានធ្វើឱ្យបាត់បង់ព្រៃឈើ រួមទាំងតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរកានេះផងដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង ៣ថ្ងៃ CYN រកឃើញបទល្មើសកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ១០០ករណី នៅព្រៃព្រះរការ ខេត្តព្រះវិហារ សង្គមស៊ីវិលជាង៧០ ស្នើឲ្យក្រសួងបរិស្ថានបញ្ឈប់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញសកម្មជនការពារព្រៃឈើ	ភ្នំពេញ៖ សមាគមបណ្ដាញយុវជនកម្ពុជា (CYN) រកឃើញបទល្មើសកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើជាង១០០ករណីបន្ថែមទៀត នៅដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រះរការ ក្នុងខេ្តព្រះវិហារ។ ប៉ុន្តែក្រសួងបរិស្ថានចាត់ទុកការរកឃើញនេះ គ្រាន់តែជាការដើររាប់គល់ឈើ ដើម្បីធ្វើរបាយការណ៍ ទទួលលុយពីម្ចាស់ជំនួយ។
ប៉ូលិសម្នាក់បានស្លាប់ ក្រោយការប៉ះទង្គិចជាមួយក្រុមអ្នកគាំទ្រក្លិប Spartak Moscow របស់រុស្ស៊ី នាការប្រកួតនៅទឹកដីរបស់ Athletic Bilbao កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។ ករណីហិង្សាបានកើតឡើង ក្រោយ Bilbao ឈានទៅកាន់វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ ជាមួយនឹងលទ្ធផល ៤-៣ បើទោះបីជាពួកគេចាញ់ ២-១ នៅជើងទីពីរនេះក៏ដោយ។ ប៉ូលិសជាង៥០០នាក់ ត្រូវបានពង្រាយដើម្បីទប់ស្កាត់ហិង្សា ហើយការប្រទូសរ៉ាយនោះបានបណ្តាលឲ្យប៉ូលិសម្នាក់ស្លាប់។ បើតាម AFP ជនជាតិរុស្ស៊ី៥នាក់ត្រូវបានឃាត់ខ្លួន ប៉ុន្តែមិនមានការអះអាងថា ពួកគេទាំងអស់ជាអ្នកគាំទ្រក្លិប Spartak Moscow នោះឡើយ។ ដោយឡែក ខ្សែប្រយុទ្ធបែលហ្សិក Michy Batshuayi បានចោទប្រកាន់អ្នកគាំទ្រ Atalanta ថា បានបង្ហាញអាកប្បកិរិយាសរើសអើងជាតិសាសន៍មកលើខ្លួន។ Dortmund ដែលនាំយក Batshuayi លេងក្នុងលក្ខខណ្ឌខ្ចីជើងពី Chelsea បានយកឈ្នះ Atalanta ៤-៣ ក្នុងលទ្ធផលទាំង២ជើង ដោយជើងទីពីរ បញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផលស្មើ ១-១ ។ ក្រោយការប្រកួត Batshuayi បានសរសេរត្អូញត្អែនៅលើ Twitter ខ្លួន ថា ឆ្នាំ២០១៨ ហើយបែរជានៅមានការរើសអើងជាតិសាសន៍ទៀត។ កីឡាករបែលហ្សិករូបនេះ បាននិយាយសំដៅទៅលើអ្នកគាំទ្រក្លិប Atalanta ។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរ ខ្សែការពារ Ruben Semedo នៃក្លិប Villarreal ត្រូវបានតុលាការអេស្ប៉ាញ បើកសវនាការលើសំណុំរឿងប៉ុនប៉ងមនុស្សឃាត និងចាប់ជំរិត។ ករណីនេះ បានកើតឡើងតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ មុនពេលដែល Villareal បានធ្លាក់ចេញពី Europa League ដោយសារ Lyon។ ក្លិប Ostersunds របស់ស៊ុយអែត បានបង្កើតរឿងដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលនៅទឹកដី Arsenal តាមរយៈការនាំមុខកាំភ្លើងធំ ២-០ នៅតង់ទីមួយ មុនពេលដែល Kolasinac វាយបកបាន១គ្រាប់វិញនៅដើមតង់ទីពីរ។ ជាមួយនឹងទុនជ័យជម្នះ ៣-០ នៅជើងទីមួយ Arsenal បានឈានទៅកាន់វគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។ ផ្ទុយទៅវិញ Napoli ក្រុមកំពូលតារាងនៃក្របខណ្ឌ Serie A បានរងនូវការខកចិត្ត ដោយពួកគេបានទទួលជ័យជម្នះ ២-០ នៅទឹកដីរបស់ RB Leipzig ប៉ុន្តែវាមិនអាចស្រោចស្រង់បាននោះឡើយ ដោយជំនួបកាលពីសប្តាហ៍មុន ពួកគេបានចាញ់រហូតដល់ទៅ ៣-១ ។ ១៦ក្រុមដែលបានឡើងទៅវគ្គបន្តរួមមាន AC Milan, Arsenal, Borussia Dortmund, Athletic Bilbao, Atletico Madrid, Marseille, CSKA Moscow, Dynamo Kyiv, Lazio, Lokomotiv Moscow, RB Leipzig, Plzen , Red Bull Salzburg, Sporting Lisbon, Lyon និង Zenit St Petersburg។ ក្រុមទាំង១៦ខាងលើនឹងត្រូវចាប់ឆ្នោតរើសគូដើម្បីប្រកួតប្រជែងក្នុងវគ្គ១៦ក្រុមផ្តាច់ព្រ័ត្រ នៅយប់ថ្ងៃសុក្រទី ២៣ ខែកុម្ភៈនេះនៅទីស្នាក់ការរបស់ UEFA ក្នុងក្រុង Nyon ប្រទេសស្វីស៕	រឿងរ៉ាវជាច្រើនបានកើឡើងដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់នាជំនួបជើងទីពីរវគ្គ៣២ក្រុមចុងក្រោយនៃពានរង្វាន់លំដាប់ទីពីរអឺរ៉ុប Europa League កាលពីយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។ ករណីហិង្សាបានកើតឡើងនាជំនួបរវាង Athletic Bilbao និង Sparkak Moscow ដែលបណ្តាលប៉ូលិសម្នាក់ស្លាប់ រីឯកីឡាករ Michy Batshuaryi បានលើកឡើងថា រូបគេរងនូវការរើសអើងជាតិសាសន៍ពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រ Atalanta។
ការដាំដើមឈើរួមគ្នានៅទីនោះ គឺជាចំណុចសំខាន់នៃដំណើរទស្សនកិច្ចនេះនៅដែនជម្រកសត្វព្រៃសំបូរ ហើយតំបន់នេះ គឺជាតំបន់ការពារដែលសម្បូរទៅដោយជីវចម្រុះដែលផ្តល់ប្រភពចំណូល និងធនធានធម្មជាតិដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រជាជនក្នុងតំបន់។ ក្រុមហ៊ុនហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា បានបរិច្ចាគដើមឈើសរុបចំនួន ២០២៣ ដើម ហើយក្នុងនោះមានដើមឈើគ្រញូងចំនួន ១២ ប្រភេទត្រូវបានរដ្ឋបាលព្រៃឈើខេត្តក្រចេះណែនាំឱ្យដាំសម្រាប់ការស្តារឡើងវិញនូវដីដែលខូចគុណភាព ដើម្បីការពារដែនជម្រកសត្វព្រៃការពារធម្មជាតិប្រឆាំងនឹងទឹកជំនន់ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ លើកកម្ពស់គុណភាពទឹក និងគាំទ្រដល់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិតាមសហគមន៍។ អ្នកចូលរួមពីក្រុមហ៊ុនហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា និងអង្គការមូលនិធិសត្វព្រៃពិភពលោកប្រចាំប្រទសកម្ពុជា ត្រូវបានសហគមន៍ស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅដោយមានការចម្អិនម្ហូប និងពិសារអាហារថ្ងៃត្រង់ដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់រួមគ្នាដោយប្រើផលិតផលក្នុងស្រុក ដើម្បីលើកកម្ពស់ការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយបរិស្ថានធម្មជាតិរបស់សហគមន៍។ ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងសហគមន៍បានប្រាប់ពីរបៀបដែលពួកគេថែរក្សាភាពស្រស់ស្អាតនៃបរិស្ថានធម្មជាតិ ក៏ដូចជាក្តីសង្ឃឹម និងក្តីសុបិន្ដរួមគ្នាក្នុងការបង្កើនបរិស្ថានអនាគតបៃតងក្នុងសហគមន៍ដើម្បីលើកកម្ពស់ស្មារតីសាមគ្គីភាពរួមគ្នា និងតម្លៃសង្គម។ កម្មវិធីនៅក្នុងសហគមន៍សង្គមទាំងមូលត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយក្រុមហ៊ុនហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា ក្នុងភាពជាដៃគូដ៏រឹងមាំរួមគ្នាជាមួយសហគមន៍មូលដ្ឋាន និងអង្គការមូលនិធិសត្វព្រៃពិភពលោកប្រចាំប្រទសកម្ពុជា ដោយមានការចូលរួមធ្វើសកម្មភាពរួមគ្នា ដើម្បីជំរុញឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធចូលររួមអភិវឌ្ឍសហគមន៍ទាំងអស់គ្នា។ គម្រោងនេះក៏ជាផ្នែកនៃយុទ្ធនាការ «ពិភពលោករួមគ្នា» ជាសកលរបស់ក្រុមហ៊ុន ហ៊ិននីគែន ដែលត្រូវបានអនុវត្តជាលក្ខណៈអន្តរជាតិនៅខែកញ្ញានេះ។ យុទ្ធនាការ «ពិភពលោករួមគ្នា» មានគោលបំណងធ្វើឱ្យបេសកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុន ក្លាយជាការពិតបង្កើតនូវសេចក្តីសប្បាយរីករាយរួមគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដ ដើម្បីធ្វើអោយពិភពលោកឱ្យកាន់ក្លាយជាកន្លែងរស់នៅដ៏ល្អប្រសើរឡើង ធ្វើឱ្យ អ្នកគ្រប់គ្នាបានមកជុំគ្នា តាមរយៈការជួបជុំគ្នាក្នុងសហគមន៍ ជាមួយនឹងចំណីអាហារ និងស្រាបៀរ។ ក្នុងពិធីនេះ មានការចូលរួមពីសំណាក់ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តក្រចេះ មកពីក្រសួងបរិស្ថាន លោក ឆាយ ដួងសាវុធ នាយកប្រចាំប្រទេសនៃអង្គការមូលនិធិសត្វព្រៃពិភពលោកប្រចាំប្រទសកម្ពុជា លោក សេង ទៀក និងលោកស្រី Anne de Graaf នាយិកាផ្នែកកិច្ចការសាជីវកម្ម ក្រុមហ៊ុនហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា។ បន្ថែមពីនេះ តំណាងជាន់ខ្ពស់ក្នុងការចូលរួមមានអភិបាលរងស្រុកព្រែកប្រសព្វ លោក សេង ភីណា និងអភិបាលរងស្រុកអូរក្រៀងសែនជ័យ លោក ស្រេង ម៉េងហុង។ លោក ឆាយ ដួងសាវុធ ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តក្រចេះ នៃក្រសួងបរិស្ថានបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱកាសនេះជាឱកាសដ៏វិសេសវិសាលក្នុងការបង្ហាញពីភាពស្រស់ស្អាតនៃបរិស្ថានធម្មជាតិរបស់យើង និងស្មារតីសាមគ្គីចូលរួមអភិវឌ្ឍរបស់សហគមន៍របស់យើងទាំងអស់គ្នា។ ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណចំពោះក្រុមហ៊ុនហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា ដែលបានផ្តល់ឱកាសដល់ពួកយើងបានធ្វើការរួមគ្នា និងរំលឹកយើងអំពីកិច្ចការទាំងនេះ ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីបរិស្ថាននៅកម្រិតមូលដ្ឋាន។ គំនិតផ្តួចផ្តើមទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការលើកកម្ពស់គោលបំណងរួម និងការធ្វើការរួមគ្នាក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍មូលដ្ឋានដើម្បីការពារ និងធានាបាននូវសន្តិសុខស្បៀងអាហាររបស់គេឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង»។ លោក សេង ទៀក នាយកប្រចាំប្រទេសនៃអង្គការមូលនិធិសត្វព្រៃពិភពលោក ប្រចាំប្រទសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា៖ «ការធ្វើការរួមគ្នាក្នុងភាពជាដៃគូរវាងស្ថាប័នសាធារណៈ ឯកជន និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងៗទៀត មានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការបង្កើតបរិយាកាសការងារល្អប្រសើរសម្រាប់ការអភិរក្ស ដោយផ្តោតលើសុខុមាលភាពតែមួយសម្រាប់ធម្មជាតិ សត្វ និងមនុស្ស។ ខ្ញុំទន្ទឹងរង់ចាំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែស៊ីជម្រៅរវាង អង្គការមូលនិធិសត្វព្រៃពិភពលោក និង ក្រុមហ៊ុន ហ៊ិននីគែន លើការការពារធនធានធម្មជាតិ និងការលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ លោកស្រី Anne de Graaf នាយិកាផ្នែកកិច្ចការសាជីវកម្មនៃ ក្រុមហ៊ុនហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្រុមហ៊ុនរបស់យើងបានដំណើរការក្នុងប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេល ២៩ ឆ្នាំហើយចាប់តាំងពី ឆ្នាំ ១៩៩៤ មកម្ល៉េះ ហើយយើងប្តេជ្ញានៅទីនេះជាច្រើនឆ្នាំបន្តទៀត ដើម្បីរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិឱ្យកាន់តែមានកំណើនប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា។ យើងរួមគ្នាថែរក្សា ការពារធនធានធម្មជាតិ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលជា ផ្ទះតែមួយគត់របស់យើង។ សកម្មភាពទាំងនេះ មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់យើងទាំងអស់គ្នា ព្រោះជួយជំរុញដល់សេដ្ឋកិច្ចឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន និងសុខុមាលភាពរបស់មនុស្សជំនាន់ក្រោយក៏កាន់តែល្អប្រសើរ។ សកម្មភាពទាំងនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងថាយើងបានយកចិត្តទុកដាក់ និងរៀនសូត្រពីសហគមន៍ និងមនុស្សជុំវិញខ្លួនយើង។ ដើម្បីឱ្យយើងទាំងអស់គ្នារីកចម្រើនបាន លុះត្រាតែបរិស្ថាន ឬធម្មជាតិជុំវិញយើងមានការរីកចម្រើនដែរ។ នេះហើយជាមូលហេតុដែលយើងនៅទីនេះសព្វថ្ងៃនេះ ហើយក៏ជាមូលហេតុដែលយើងនឹងបន្តគាំទ្រសហគមន៍មូលដ្ឋាន ដូចជា ខេត្តក្រចេះ និងសហគមន៍ជាច្រើនដទៃទៀតផងដែរ។ ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណជាពិសេសចំពោះដៃគូសហការ នៅថ្ងៃនេះ និងសម្រាប់មិត្តរួមការងាររបស់ខ្ញុំដែលបានស្ម័គ្រចិត្តចំណាយពេលវេលារបស់ពួកគេ ធ្វើឱ្យដំណើរទស្សនកិច្ចនេះក្លាយជាអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ល្អសម្រាប់យើងទាំងអស់គ្នា។ នេះជាសកម្មភាពមួយដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្មារតីនៃការរួបរួមគ្នាដែលយើងតែងតែគាំទ្រ ហើយយើងត្រូវការពេលធ្វើការរួមគ្នាច្រើនថែមទៀត ខណៈដែលយើងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមប្រកបដោយនិរន្តរភាពរួមគ្នា។ តោះ! យើងធ្វើការរួមគ្នា ដើម្បីទាំងអស់គ្នា»។ ការរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍសហគមន៍ថ្មីៗនេះគឺបន្ថែមលើគម្រោងសហគមន៍បៃតងដែលកំពុងដំណើរការរបស់ ក្រុមហ៊ុន ហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា ដែលឥឡូវនេះបានដាក់ដាំ និងបរិច្ចាគដើមឈើជាង ១០,០០០ ដើម នៅទូទាំងខេត្តចំនួន៥។ គម្រោងនេះ ក៏មានការបរិច្ចាគអំពូលភ្លើងតាមដងផ្លូវដើរដោយថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យចំនួន ៩៩០ ដល់សហគមន៍ចំនួន ៥ ដើម្បីបង្កើនសុវត្ថិភាពដល់អ្នករស់នៅ និងភ្ញៀវទេសចរនៅតំបន់ទាំងនោះ។ មហិច្ឆតាយូរអង្វែងរបស់ក្រុមហ៊ុនហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា « ធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែកាន់តែប្រសើរ (Brew a Better Cambodia) » គឺមានគោលបំណងបង្កើនការរួមចំណែកជាវិជ្ជមាន តាមរយៈសសរស្តម្ភសំខាន់ៗ ចំនួន ៣ គឺ និរន្តរភាពបរិស្ថាន និរន្តរភាពសង្គម និងការប្រើប្រាស់ ប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ ជាមួយនឹងគោលដៅនៃការរួមចំណែកឆ្ពោះទៅរកពិភពមួយដែលមិនមានការបំភាយ ឧស្ម័ន មានយុត្តិធម៌សង្គម និងមានសុខភាពល្អជាងមុនសម្រាប់យើងទាំងអស់គ្នា។ . នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ក្រុមហ៊ុន ហ៊ិននីគែន បានឆ្លងផុតគោលដៅនិរន្តរភាពដ៏សំខាន់មួយទៀតនៅក្នុងខែនេះ បន្ទាប់ពីយើងបានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរលំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោកដំបូងគេដែលមានគោលដៅកាត់បន្ថយការបំភាយ ឧស្ម័នផ និង FLAG (ព្រៃឈើ ដី និងកសិកម្ម) ដែលត្រូវបានកំណត់តាមរបៀបវិទ្យាសាស្រ្តផ្អែកលើគោលដៅដែលបានផ្តួចផ្តើមឡើង។ អំពីក្រុមហ៊ុន ហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា ក្រុមហ៊ុន ហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា ជាក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរឈានមុខគេមួយនៅកម្ពុជា ដែលបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤។ ជំរុញដោយគោលបំណងបង្កើតភាពសប្បាយរីករាយរួមគ្នា ក្រុមហ៊ុនបង្កើតបទពិសោធដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់អ្នកពិសា និងអតិថិជន ដែលត្រូវការស្រាបៀរម៉ាកយីហោអន្តរជាតិគុណភាពខ្ពស់ដូចជាស្រាបៀរ Heineken© ស្រាបៀរ Tiger ស្រាបៀរ ABC ស្រាបៀរ Anchor និងស្រាបៀរ Gold Crown។ ជាមួយនឹងការគ្របដណ្តប់នៅទូទាំងប្រទេស និងដោយមានរោងចក្របច្ចេកវិទ្យាទំនើបស្ថិតនៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្រុមហ៊ុនមានបុគ្គលិក ៧០០នាក់ និងផ្ដល់ការងារដោយប្រយោលជូនប្រជាជនកម្ពុជាចំនួន ១២០,០០០នាក់នៅទូទាំងចង្វាក់ផលិតកម្មរបស់ខ្លួន។ ប្តេជ្ញាចំពោះការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តរភាពរបស់កម្ពុជា ក្រុមហ៊ុន ហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា មានបំណង «ធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែប្រសើរ» ជាមួយនឹងការផ្តោតលើបរិស្ថាន និរន្តរភាពសង្គម និងការពិសាដោយការទទួលខុសត្រូវដែលស្ថិតនៅលើមាគ៌ាឆ្ពោះទៅកាន់ពិភពលោកដែលមានកាបូនសូន្យ កាន់តែស្មើភាព និងកាន់តែមានសុខភាពល្អ។ ក្រុមហ៊ុន ហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា គឺជាផ្នែកមួយនៃក្រុមហ៊ុន HEINEKEN Company ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរលំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក៕	នាពេលថ្មីៗនេះ ប្រជាពលរដ្ឋនៅសហគមន៍ខេត្តក្រចេះបានជួបសំណេះសំណាលជាមួយមន្ត្រីមូលដ្ឋាន មន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថានរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនហ៊ិននីគែន ខេមបូឌា និងអ្នកជំនាញអភិរក្សបរិស្ថានមកពីអង្គការមូលនិធិសត្វព្រៃពិភពលោក ប្រចាំប្រទសកម្ពុជា ។ សកម្មភាពនៃដំណើរទស្សនកិច្ចរយៈពេលពីរថ្ងៃនេះ រួមមានការដាំដើមឈើនៅក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃសំបូរ ការចម្អិននិងហូបអាហាររួមគ្នា និងការផ្លាស់ប្តូរការសិក្សាអំពីសារៈសំខាន់នៃការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ។
អ្នកស្រី លី ធីរៈ បានរៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា អ្នកស្រីមិនដែលបានទទួលការស្នើសុំណាមួយពីក្រុមអ្នកបោះពុម្ពស្នាដៃរបស់ស្វាមី (លោក លី ធាមតេង) ឡើងវិញម្តងណាឡើយ។ អ្នកស្រីដែលជាអតីតសាស្ត្រាចារ្យរូបនេះបានបន្តថា អ្នកស្រីមិនកំណាញ់ ឬចង្អៀតចង្អល់ចិត្តចំពោះការបោះពុម្ពឡើងវិញនូវស្នាដៃរបស់ស្វាមីនោះទេ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីក៏មិនចង់មនុស្សទាំងអស់ធ្វើអាជីវកម្មស្ងាត់ៗលើស្នាដៃរបស់ស្វាមីអ្នកស្រីដែរ។ លោកស្រីបានបញ្ជាក់ទាំងអារម្មណ៍អន់ចិត្តយ៉ាងដូច្នេះថា៖«បច្ចុប្បន្ន មានអ្នកបោះពុម្ពខ្លះ បានយកស្នាដៃលោក លី ធាមតេង មកបោះពុម្ពឡើងវិញ តែមិនបានរក្សាទុកឈ្មោះលោក លី ធាមតេង ទេ គេបែរជាដាក់ជាស្នាដៃរបស់គេ ហើយថែមទាំងប្រើពាក្យថារក្សាសិទ្ធិថែមទៀត។ ក្នុងនោះ មានសៀវភៅ ជីវប្រវត្តិ អ្នកព្រះភិរម្យអ៊ុក អ៊ូ ហៅង៉ុយជាដើម»។ ទាក់ទងនឹងការសរសេរប្រវត្តិ ព្រះភិរម្យ ង៉ុយ អ្នកស្រី ធីរៈ បានរម្លឹកឲ្យដឹងថា ស្វាមីរបស់អ្នកស្រីបានធ្វើដំណើរតាមរថយន្ត ជាមួយកូនស្រីទៅដល់ ភូមិកំណើតរបស់លោកតាង៉ុយ ដើម្បីស្រាវជ្រាវ និងចងក្រងតែម្តង។ ចំណែកសៀវភៅ ដែលធ្វើឲ្យលោកល្បីល្បាញជាងគេ គឺការបកប្រែកំណត់ត្រាបេសកជនការទូតរបស់ប្រទេសចិនលោក ជីវ តាក្វាន់ នៅកម្ពុជានោះ បើតាមលោកស្រី លី ធីរៈ ស្វាមីរបស់អ្នកស្រី ដែលស្ថិតនៅក្នុងបេសកកម្មមួយ បានទៅដល់សារមន្ទីរតម្កល់ឯកសាររបស់ប្រទេសចិន និងសុំគេថតចម្លងសំណៅដើមដោយផ្ទាល់ ព្រោះលោកមិនទាន់ជឿលើសំណេររបស់លោក ហ្សក ហ្សឺដេស ជនជាតិបារាំងឡើយ។ លោកលី ធាមតេង ក៏ជាអ្នកផ្តួចផ្តើមគំនិត ជាមួយលោក លាង ហាប់អាន លោក ហ៊ែល ស៊ុំផា លោកម៉ាឡាខេម ក្នុងការបង្កើតសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរ កាលពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ លោកធ្លាប់ជា សមាជិកក្រុមអភិបាលនៃសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរចំនួន១៥លើក ជានាយផ្នែកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ក្រសួងធម្មការ និងជាសមាជិកក្រុមជំនុំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ។ ចំណែកស្នាដៃសំខាន់ៗដែលលោកបានបន្សល់ទុកសម្រាប់អ្នកជំនាន់ក្រោយរួមមាន៖ រឿង រំដួលភ្នំគូលេន, រឿង រស្មីចិត្ត, រឿង ព្រះបរមរាជា, រឿង សិរីស្វេតច្ឆត្រ, រឿង សុបិន្តពេលយប់, ពង្សាវតារខ្មែរសង្ខេប, ពង្សាវតារប្រទេសកម្ពុជា, រឿង ឆ្លងពពកស្អាប់, រឿង នារី និងបុប្ផា, វិវត្តន៍នៃអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ, បកប្រែ អត្ថបទ ប្រពៃណីអ្នកស្រុកចេនឡា ពីភាសាចិនរបស់លោកជីវ តាក្វាន់, សៀវភៅអ្នកនិពន្ធល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ, និងសិក្សាកថា។ គួររំលឹកថា លោកលី ធាមតេង ជាបញ្ញាវ័ន្តខ្មែរម្នាក់ពីអំឡុងទសវត្សរ៍៥០ ដល់៧០ ក្នុងចំណោមបញ្ញវន្តខ្មែររាប់ពាន់នាក់ផ្សេងទៀត ដែលត្រូវខ្មែរក្រហមសម្លាប់។ លោក និងក្រុមគ្រួសារ ត្រូវបានខ្មែរក្រហមជម្លៀសចេញពីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃ១៧ មេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ទៅកាន់ខេត្តកំពង់ធំ ហើយលោកត្រូវ កងឈ្លបខ្មែរក្រហមចាប់ខ្លួននៅអំឡុងខែមេសាឆ្នាំ១៩៧៨ ក្រោយពីពួកគេស៊ើបដឹងថា លោកជាអតីតសាស្ត្រាចារ្យ និងជាបញ្ញាវន្តដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់។ ចាប់ពីពេលនោះមក លោកក៏បាត់ដំណឹងរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ដោយក្រុមគ្រួសារលោកសន្មតថា លោកពិតជាបាត់បង់ជីវិត ក្នុងសម័យនោះមែន។ ដូចកវី អ្នកនិពន្ធ និងសិល្បករ ខ្មែរល្បីល្បាញជាច្រើនរូបទៀតដែរ ពួកគេបានបាត់បង់ជីវិតដោយបន្សល់ទុកស្នាដៃសំខាន់ៗ និងល្អៗជាច្រើន ដែលក្រុមអ្នកធ្វើអាជីវកម្មបានបោះពុម្ព ថតចម្លងតគ្នាដោយមិនខ្វល់ខ្វាយអំពីការរក្សាកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។ ក្រុមគ្រួសារញាតិសន្តានរបស់អតីតអ្នកនិពន្ធ អ្នកចម្រៀង ទាំងនោះបានត្រឹមឈរមើលការលួចចម្លងធ្វើអាជីវកម្មលើស្នាដៃរបស់ប្តី ប្រពន្ធ ឬឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេតែប៉ុណ្ណោះ៕	ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧ នៅគេហដ្ឋានរបស់អ្នកស្រី ក្នុងខណ្ឌទួលគោក លោកស្រី លី ធីរៈ ដែលមានវ័យ៨០ឆ្នាំទៅហើយ នោះ បានស្នើឲ្យគ្រប់អ្នកបោះពុម្ពផ្សាយស្នាដៃលោក លី ធាមតេង ឡើងវិញទាំងអស់គោរពច្បាប់ស្តីពីកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។ អ្នកស្រី លី ធីរៈ គឺជាភិរយារបស់លោក លី ធាមតេង ដែលបានប្រែសម្រួលឯកសារកំណត់ហេតុរបស់ ជីវ តាក្វាន់ ដ៏ល្បីល្បាញ ដែលនិយាយអំពីជីវភាពប្រជាជនខ្មែរក្នុងសម័យចេនឡា។
តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងដែលអះអាងថាតំណាងឲ្យបក្សកុម្មុយនីស្ត រដ្ឋ និងប្រជាជនវៀតណាម លោកប្រធានាធិបតី លោក Nguyen Phu Trong បានអរគុណ និងចាត់ទុកការបោះឆ្នោតគាំទ្រវៀតណាមជាសមាជិកមិនអន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ គឺជាការទទួលស្គាល់ពីសហគមន៍លើតួនាទី និងការចូលរួមចំណែករបស់វៀតណាមនៅលើឆាកអន្តរជាតិ និងក្នុងតំបន់ ក៏ដូចកិត្យានុភាពរបស់វៀតណាមលើឆាកអន្តរជាតិផងដែរ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Vietnam News។ លោកប្រធានាធិបតី និងជាអគ្គលេខាបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលនោះ បានបន្តទៀតថា នេះ គឺជាកិត្តិយសមួយដ៏ធំរបស់វៀតណាម ដែលក្លាយជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ហើយនេះ ក៏ជាការទទួលខុសត្រូវមួយដ៏ធ្ងន់របស់វៀតណាម ដែលត្រូវប្រឹងប្រែងឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពក្នុងការបំពេញការងារ ដែលកំណត់ដោយសហគមន៍អន្តរជាតិ។ ប្រមុខដឹកនាំកំពូលរបស់វៀតណាមរូបនេះ ថ្លែងជឿជាក់ថា តាមរយៈការអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេស ឯករាជ្យ, ពហុភាគីនិយម និងពិពិធកម្មលើទំនាក់ទំនងបរទេស ក៏ដូចជាការសកម្មក្នុងសមាហរណកម្មទៅកាន់ពិពភលោករបស់វៀតណាម នឹងធ្វើឲ្យវៀតណាម បំពេញតួនាទីនេះប្រកបដោយជោគជ័យជាក់មិនខាន។ គួររម្លឹកបន្តិចថា នៅថ្ងៃ៧ មិថុនា មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ បានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសរដ្ឋចំនួនប្រាំ ដើម្បីជាតំណាងរបស់តំបន់សម្រាប់កៅអីមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលត្រូវចាប់ពីឆ្នាំ២០២០ដល់២០២១។ ជាលទ្ធផល វៀតណាម អេស្តូនី នីហ្សេ ទុយនីស៊ី និងកោះ Saint Vincent and the Grenadines ត្រូវបានជាប់ឆ្នោត។ វៀតណាម ធ្លាប់ត្រូវបានជ្រើសរើសមកកាន់តំណែងដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិមួយនេះម្តងរួចហើយសម្រាប់អាណត្តិ ២០០៨-២០០៩។ ពោលគឺនេះ ជាលើកទី២ហើយសម្រាប់វៀតណាម៕	ប្រមុខរដ្ឋវៀតណាម លោក Nguyen Phu Trong បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដើម្បីអរគុណដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសសមាជិកមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលបានបោះឆ្នោតគាំទ្រក្នុងសំឡេងភាគច្រើនឲ្យវៀតណាមក្លាយជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍ របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់អាណត្តិពីរឆ្នាំ។
«ដល់ពេលហើយដែលទាំងរដ្ឋាភិបាល និងទាំងវិស័យឯកជនថៃ ត្រូវចូលដៃគ្នាក្នុងការពង្រឹងកិច្ចប្រឹងប្រែងឲ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយដើម្បីធ្វើឲ្យគុណភាពអង្កររបស់ថៃកាន់តែល្អប្រសើរ និងឆ្លើយតបនឹងការចង់បាន និងតម្រូវការរបស់ទីផ្សារសកល»។ នេះ គឺជាការលើកឡើងរបស់ប្រធានសមាគមនាំចេញអង្ករថៃ លោក Charoen Laothamatas នៅថ្ងៃ៣០ វិច្ឆិកា។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Bangkok Post លោក Laothamatas បានលើកឡើងថា ក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍មុន ថៃ បានឈរលើលំដាប់កំពូលជាអ្នកនាំចេញអង្ករគុណភាពរបស់ពិភពលោក ហើយក៏បានលក់អង្ករគ្រប់មុខ ដែលខ្លួនបានផលិតទៀតផង។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកប្រធានសមាគមដដែលនេះ បានអះអាងថា កិត្តិនាមរបស់ប្រទេសក្នុងនាមជាអ្នកផលិតអង្ករដែលមានគុណភាព និងអង្ករក្រអូបរបស់ពិភពលោក កំពុងតែរងការប៉ះពាល់ដោយសារតែកង្វះខាតនៃការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់តំណាងអ្នកនាំចេញអង្កររបស់ថៃរូបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់អង្ករផលិតដោយវៀតណាមបានទទួលចំណាត់ជាអង្ករល្អបំផុតរបស់ពិភពលោកនៅឆ្នាំនេះ ខណៈនៅឆ្នាំមុន ចំណាត់ថ្នាក់កំពូលនេះ ត្រូវបានទៅកម្ពុជា។ នេះមានន័យថា អង្ករថៃ បានបាត់បង់ចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសផលិតអង្ករល្អបំផុតពីរឆ្នាំជាប់ៗគ្នាមកហើយ។ តាមលោក Laothamatas នៅឆ្នាំ២០១៩ វៀតណាម ឈ្នះការប្រកួតប្រជែងអ្នកនាំចេញអង្ករល្អបំផុតសកល ដោយសារតែវៀតណាម បានបន្តអភិវឌ្ឍអង្កររបស់ខ្លួន ទាំងលើគុណភាព និងភាពធុន ជាពិសេសោះ លក្ខណៈពិសេសរបស់អង្ករវៀតណាម មានក្លិនក្រអូបសាយ ហើយបច្ចេកទេស និងបរិមាណក្នុងការផលិតរបស់វៀតណាម ក៏កាន់តែកាន់តែបានច្រើនជាងមុនទៅទៀត៕	រាជាណាចក្រថៃ ចាប់ផ្តើមភ្ញាក់ខ្លួន ក្រោយពីបរាជ័យក្នុងការដណ្តើមពានរង្វាន់ប្រទេសផលិតអង្ករក្រអូបល្អបំផុតរបស់ពិភពលោក។ ថៃ បានតាំងចិត្តជាថ្មីក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍លើចំណុចខ្សោយ និងកង្វះខាតដែលធ្វើឲ្យផលិតផលអង្កររបស់ខ្លួន ធ្លាក់ចំណាត់ថ្នាក់កំពូលពីរឆ្នាំជាប់គ្នា នៅពីក្រោយនៃបណ្តាប្រទេសជិតខាង។
រយៈពេល៧ខែ គិតចាប់ពីខែមករា ដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២កម្ពុជាបាននាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅទៅវៀតណាមចំនួន៦៧ម៉ឺនតោន ស្មើនឹងជាង១លានដុល្លារ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ពីសមាគមស្វាយចន្ទី ដែលបញ្ជាក់ថា ការនាំចេញនេះបានថយចុះជាង៣៧ភាគរយស្មើនឹង៣៥ម៉ឺនតោន បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២១។ លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា បញ្ហាអាកាសធាតុបានធ្វើឱ្យទិន្នផលស្វាយចន្ទីរបស់កសិករធ្លាក់ចុះ មិនអាចផ្គត់ផ្គង់គ្រប់តាមតម្រូវការរបស់ភាគីវៀតណាម ដូច្នេះទើបការនាំចេញថយចុះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ទិន្នផលគ្រាប់ស្វាយចន្ទីក៏មិនសូវល្អ ដូច្នេះភាគីវៀតណាមក៏កាត់បន្ថយការនាំចូលផងដែរ។ «ដោយសារតែវិបត្តិអាកាសធាតុហ្នឹង ខាងវៀតណាមក៏កាត់បន្ថយការទិញដែរ ព្រោះយើងអត់មានគ្រាប់ស្វាយចន្តីផ្គត់ផ្គង់តាមតម្រូវការខាងវៀតណាមទេ ព្រោះស្វាយចន្ទីយើងខូចច្រើន»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា។ ក្រៅពីទិន្នផល និងការនាំចេញ តម្លៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីរបស់កសិករ ក៏ធ្លាក់ចុះផងដែរ។ លោក ស៊ីឡុត បញ្ជាក់ថា អាចលក់បានចន្លោះពី ៥៥០រៀល ទៅ៧២០រៀលប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ លោក បារម្ភថាវានឹងកាន់តែថយទិន្នផលសម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ ព្រោះមានកសិករមួយចំនួនបានបោះបង់ការដាំដុះស្វាយចន្ទី។ «កសិករមួយចំនួនបានកាប់ដើមស្វាយចន្ទីចោល នេះជាក្ដីបារម្ភ។ ទិន្នន័យចម្ការស្វាយចន្ទីឆ្នាំ២០២១ យើងមាន៨០ម៉ឺនហិកតាទូទាំងប្រទេស។ តែឥឡូវកសិករគាត់ ធុញទ្រាន់២ឆ្នាំជាប់ៗគ្នាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ព្រោះស្វាយចន្ទីហ្នឹងទទួលរងគ្រោះច្រើនជាងគេ ដូច្នេះគាត់បានកាប់ចោល១០ម៉ឺនហិកតា។ អ៊ីចឹងមកដល់ពេលនេះ ស្វាយចន្ទីប្រហែលជានៅសល់តែ៧០ម៉ឹនហិកតាទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា។ ប្រទេសវៀតណាមជាទីផ្សារនាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីដ៏ធំលំដាប់ទីមួយរបស់កម្ពុជា។ កន្លងមករយៈពេល៧ខែ ឆ្នាំ២០២១ វៀតណាមបាននាំចូលគ្រាប់ស្វាយចន្ទីពីកម្ពុជាជាង១លានតោនឯណោះ។ ក្រៅពីវៀតណាម កម្ពុជាក៏បាននាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទី ទៅចិន,ជប៉ុន,ឡាវ និងអារ៉ាប់ផងដែរ៕	រយៈពេល៧ខែ ឆ្នាំ២០២២កម្ពុជាបាននាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីប្រមាណ៦៧ម៉ឺនតោន ទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម។ការនាំចេញនេះបានថយចុះប្រមាណ៣៧ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២១។
រោងចក្រមួយកន្លែងនៅតំបន់Aanaj Mandi ក្នុងទីក្រុងញូវដែលី ដែលផ្ទុកទៅដោយកាតាបសិស្សសាលា ដបទឹក និងសំភារៈផ្សេងទៀត បានឆេះយ៉ាងសន្ធរសន្ធៅ នាវេលាប្រមាណជាម៉ោង៥ ព្រឹក។ ក្នុងឧបទ្ទវហេតុមួយនេះ វាបានបង្កឲ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់៣០នាក់ ទទួលមរណភាព ខណៈពេលមនុស្សជាង ៥០នាក់ ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះ និងដឹកយកទៅមន្ទីពេទ្យជិតនោះភ្លាមៗ។ បើតាមមន្ត្រីអគ្គិភ័យ ជនរងគ្រោះ ដែលបានទទួលមរណភាពទាំងនោះ គឺកំពុងសម្រាន្តនៅអាគារកម្ពស់៤-៥ ជាន់មួយនេះ ហើយបានស្លាប់ដោយសារតែការខ្វះអុកស៊ីសែន។ ចំណែកឯមូលហេតុនៃភ្លើងឆេះវិញ គេមិនទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយទេ ថាតើវាបណ្តាលមកពីមូលហេតុអ្វី។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ គ្រាន់តែមានសេចក្តីរាយការណ៍នាវេលា ៥ និង ២២នាទី ក្រុមពន្លត់អគ្គិភ័យ បានបញ្ជូនឡានទឹកទៅ ៣០គ្រឿង ដើម្បីពន្លត់ភ្លើងឆេះមួយនេះ។ ប៉ុន្តែវាបានបង្កផ្តល់វិបាកយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់មន្ត្រីពន្លត់អគ្គិភ័យ ព្រោះវាងងឹត និងខ្វះភ្លើងបំភ្លឺនៅក្នុងតំបន់មួយនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ រហូតមកដល់ពេលនេះ អគ្គិភ័យ ត្រូវបានគេពន្លត់រួចហើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា អគារកម្ពស់៤-៥ជាន់នេះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយអ្នកក្រីក្រសម្រាប់សម្រាន្តនាពេលយប់ ហើយភាគច្រើននៃអ្នកទាំងនោះ គឺជាជនចំណាកស្រុក និងកម្មករ។ ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា គ្មានគម្រោងច្បាស់លាស់ជុំវិញបញ្ហារឹតបន្តឹងច្បាប់ និងគម្រោងអាគារ និងបទបញ្ញត្តិសុវត្ថិភាព វាជាញឹកញាប់ តែងតែបង្កឲ្យមានហេតុការណ៍រហូតដល់ស្លាប់បែបនេះ ៕	អគ្គិភ័យ បានលេបត្របាក់រោងចក្រមួយកន្លែងនៅតំបន់Aanaj Mandi ក្នុងទីក្រុងញូវដែលី ប្រទេសឥណ្ឌា នាព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ដែលបង្កឲ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៣០នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត។ ចំណែកមូលហេតុនៃអគ្គិភ័យនេះ មន្ត្រីអគ្គិភ័យមិនទាន់អាចបញ្ជាក់ពីមូលហេតុច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។
Vietjet ដែលជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍យុគសម័យថ្មី បានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការជើងហោះហើរក្នុងស្រុករបស់ខ្លួនឡើងវិញ ហើយបានបន្ថែមផ្លូវហោះហើរថ្មីៗមួយចំនួនទៀត ដោយភ្ជាប់គោលដៅទៅកាន់តំបន់ទេសចរណ៍ គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយចំនួន។ ផ្លូវហោះហើរក្នុងស្រុកថ្មីៗទាំងអស់នេះ នឹងតភ្ជាប់ពីទីក្រុង Hanoi ទៅទីក្រុង Dong Hoi; ពីទីក្រុង Hai Phong ទៅទីក្រុង Quy Nhon (ខេត្ត Binh Dinh); ពីទីក្រុងVinh (ខេត្ត Nghe An) ទៅកោះ Phu Quoc ហើយពីទីក្រុង Da Nag ទៅកោះ Phu Quoc; ទៅទីក្រុង Da Lat (ខេត្ត Lam Dong) ទៅទីក្រុង Buon Ma Thuot(ខេត្ត Dak Lak) ទៅទីក្រុង Vinh និងទៅទីក្រុង Thanh Hoa។ ផ្លូវហោះហើរថ្មីទាំងអស់នេះ បានបង្កើនបណ្តាញហោះហើរសរុប ចំនួន ៥៣ ទិសដៅក្នុងស្រុកបន្ថែមទៀត ជាមួយក្រុមហ៊ុន Vietjet។ ក្រុមហ៊ុន Vietjet បានបើកលក់សំបុត្រ សម្រាប់ជើងហោះហើរក្នុងស្រុកថ្មីចំនួន ៨ ខ្សែនេះ ដែលនឹងត្រូវចាប់ផ្តើមហោះហើរ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ ដើម្បីអបអរសាទរជើងហោះហើរថ្មីទាំងអស់នេះ ក្រុមហ៊ុននឹងផ្តល់ជូនប្រូម៉ូសិនពិសេស គឺការលក់សំបុត្រយន្ដហោះចំនួន ២លាន៥សែនសន្លឹក ក្នុងតម្លៃក្រោម ០,៥ ដុល្លារ () សម្រាប់ជើងហោះហើរក្នុងស្រុកទាំងអស់។ ប្រូម៉ូសិនតម្លៃសំបុត្រពិសេសនេះ មានលក់ចាប់ពីថ្ងៃទី១១ មិថុនា ឆ្នាំ២០២០ នៅលើគេហទំព័រ www.vietjetair.com និងកម្មវិធីទូរស័ព្ទ ឈ្នោះថា Vietjet Air។ ពេលវេលាធ្វើដំណើរ គឺចាប់ពី ថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ទៅដល់ ថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ()។ ចំណែកឯផ្លូវហោះហើរថ្មីទាំង៨ នឹងចាប់ផ្ដើមប្រតិបត្តិការពីថ្ងៃទី ១៨ ខែមិថុនា ទៅថ្ងៃទី ២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០()។ ក្នុងសន្និសីទស្ដីពីការផ្សព្វផ្សាយទេសចរណ៍ក្នុងស្រុក នៅទីក្រុងហូជីមិញឆ្នាំ២០២០ កាលពីថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ប្រធានផ្នែកចែកចាយ និងលក់អន្ដរជាតិក្រុមហ៊ុន Vietjet លោក Jay L Lingeswara បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ប្រទេសវៀតណាម មានទិសដៅហោះហើរដ៏មានសុវត្ថិភាព និងគួរឲ្យទាក់ទាញរាប់មិនអស់ រួមទាំងទីក្រុងល្បីៗ ដូចជាទីក្រុង Hanoi ទីក្រុង Ho Chi Minh ទីក្រុង Hue ទីក្រុង Da Nang ទីក្រុង Nha Trang ឬ កោះ Phu Quoc ហើយនាពេលថ្មីៗនេះ តំបន់ទេសចរណ៍ល្បីៗ ដូចជាតំបន់ទេសចរណ៍វប្បធម៌ប្លែកៗ នៃទីក្រុង Buon Ma Thuot ឬឆ្នេរសមុទ្រដ៏ស្រស់ស្អាត នៅទីក្រុង Quy Nhon (ខេត្ត Binh Dinh) រូងភ្នំធំជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក នៅឧទ្យានជាតិ Phong Nha, Ke Bang (ខេត្ត Quang Binh) និងកន្លែងជាច្រើនទៀត»។ តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ រវាងអាជ្ញាធររបស់រដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ ក្រុមហ៊ុន Vietjet បានបើកដំណើរការបណ្តាញហោះហើរក្នុងស្រុក របស់ខ្លួនឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយមានកម្មវិធីប្រូម៉ូសិនល្អៗជាច្រើន ដើម្បីនាំអ្នកដំណើរត្រឡប់ទៅគោលដៅគួរឲ្យទាក់ទាញ ទូទាំងប្រទេសវៀតណាមសារជាថ្មី»។ ជាមួយនឹងផ្លូវហោះហើរក្នុងស្រុកចំនួន ៥៣ ខ្សែ ឥឡូវនេះ ក្រុមហ៊ុន Vietjet កំពុងធ្វើប្រតិបត្តិការបណ្តាញហោះហើរធំជាងគេបង្អស់ ក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដោយនាំអ្នកដំណើរ និងភ្ញៀវទេសចរទូទៅ ទៅកាន់គោលដៅក្នុងសុបិនរបស់ពួកគេ តាមជើងហោះហើរ ដែលមិនសូវប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានរបស់ក្រុមហ៊ុន ដើម្បីឆ្លើយតបតាមតម្រូវការរបស់អ្នកដំណើរទាំងអស់ ជាមួយកាលវិភាគហោះហើរដ៏បត់បែន និងច្រើនជម្រើស។ សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែម អំពីកាលវិភាគជើងហោះហើររបស់អ្នកដំណើរ សូមចូលទៅកាន់គេហទំព័រ www.vietjetair.com និងកម្មវិធីទូរស័ព្ទចល័ត Vietjet Air ឬទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ https://www.facebook.com/vietjetvietnam/ ឬការិយាល័យ និងភ្នាក់ងារលក់សំបុត្រផ្លូវការរបស់ ក្រុមហ៊ុន Vietjet ។ តាមរយៈយន្តហោះថ្មីរបស់ខ្លួន ដែលមានកៅអីធ្វើពីស្បែកល្អៗ អាហារឆ្ងាញ់ៗ និងក្រុមអ្នកផ្ដល់សេវាលើយន្តហោះ ដែលមានភាពរួសរាយរាក់ទាក់ ក្រុមហ៊ុនVietjet នាំមកនូវបទពិសោធន៍ដ៏អស្ចារ្យ នៅរយៈកម្ពស់១០ ០០០ ម៉ែត្រ ជូនដល់អ្នកដំណើររាប់លាននាក់។ () មិនរាប់បញ្ចូលពន្ធ ថ្លៃឈ្នួល (**) មិនរួមបញ្ចូលថ្ងៃសម្រាកបុណ្យជាតិ អំពីក្រុមហ៊ុន Vietjet: Vietjet គឺជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដំបូងគេរបស់វៀតណាម ក្នុងការប្រតិបត្តក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជំនាន់ថ្មីមួយ ដែលផ្តល់ជូនតម្លៃសំបុត្របែបសន្សំសំចៃ តាមតម្រូវការ និងសេវាកម្មយ៉ាងទូលំទូលាយ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការអតិថិជន។ ក្រុមហ៊ុននេះ មិនត្រឹមតែផ្តល់ឲ្យនូវសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាពាណិជ្ជអេឡិចត្រូនិក (e-commerce) ធំជាងគេបំផុត ដើម្បីផ្តល់ជូននូវសេវាកម្ម និងផលិតផលផ្សេងៗជាច្រើន សម្រាប់អតិថិជន។ Vietjet គឺជាសមាជិក សមាគមដឹកជញ្ជូនផ្លូវអាកាសអន្តរជាតិ (IATA) និងបានទទួលវិញ្ញាបនបត្រសវនកម្មសុវត្ថិភាពប្រតិបត្តិការ (IOSA) ពីសមាគមដដែលនេះ។ Vietjet ក៏បានជាប់ឈ្មោះជា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ដែលយកកម្រៃសេវាទាបដ៏ល្អបំផុត នៅអាស៊ីឆ្នាំ២០១៨ (Best Ultra Low-Cost Airline 2018) និងទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ខ្ពស់ជាងគេបំផុត សម្រាប់សុវត្ថិភាពជាមួយនឹងពិន្ទុផ្កាយ៧ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ពីគេហទំព័រអង្កេតលើផលិតផល និងសុវត្ថិភាពរបស់ពិភពលោក AirlineRatings.com។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នេះ ក៏ត្រូវបានបញ្ចូលឈ្មោះក្នុងបញ្ជីក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដ៏ល្អបំផុតផ្តាច់គេ ទាំង៥០របស់ពិភពលោក សម្រាប់ការប្រើហិវញ្ញវត្ថុដ៏មានផាសុកភាព និងប្រតិបត្តិការផ្សេងៗ ដោយអង្គភាពវិភាគលើក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Airfinance Journal ក្នុងឆ្នាំ២០១៨។ ក្រុមហ៊ុន Vietjet អាកាសចរណ៍ Vietjet ប្រតិបត្តិការហោះហើរប្រចាំថ្ងៃ ច្រើនជាង៤០០លើក ដោយដឹកអ្នកដំណើរច្រើនជាង៦៥លាននាក់ មកទល់ពេលនេះ ជាមួយនឹងផ្លូវហោះហើរចំនួន១០៦ ដែលគ្របដណ្តប់ក្នុងគោលដៅជាច្រើនទូទាំងវៀតណាម និងគោលដៅអន្តរជាតិនានា ដូចជាជប៉ុន ហុងកុង សិង្ហបុរី កូរ៉េខាងត្បូង តៃវ៉ាន់ ប្រទេសចិន ថៃ មីយ៉ាន់ម៉ា ម៉ាឡេស៊ី និងកម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០៖ ការរាតត្បាតជាសកលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ បង្កការខូចខាតយ៉ាងខ្លាំង ដល់វិស័យហោះហើរឆ្លងប្រទេស ប៉ុន្តែការហោះហើរចេញពីប្រទេសវៀតណាម ទៅកាន់ទិសដៅក្នុងតំបន់ កំពុងមានសង្ឃឹមឡើងវិញហើយ។
សូមអ្នកទាំងអស់គ្នាចូលភូមិព្រីងជ្រុំជាមួយនាយ យ៉ាន៖	កំពង់ចាម៖ នាយ យ៉ាន បានចូលលុកលុយក្នុងភូមិ ព្រីងជ្រុំ នៃឃុំព្រីងជ្រុំ ក្នុងស្រុកជើងព្រៃខេត្តកំពង់ចាម។ ម្តងនេះ នាយ យ៉ាន បានសុំឲ្យកុមារក្នុងភូមិនាំគាត់កម្សាន្តក្នុងភូមិតែម្តង។ នាយ យ៉ាន ចាប់អារម្មណ៍អំពីការ«រៀនគួរ»របស់សិស្សតូច ហើយក៏បានសួរនាំច្រើនជាមួយអ្នកគ្រូដែលពន្យល់អំពីមូលហេតុដែលមានថ្នាក់ រៀនគួរ។ ក្មេងក្នុងភូមិនេះ បានបង្ហាញថា ពួកគេស្គាល់នាយ យ៉ាន ច្បាស់។ ពួកគេឆ្លើយឆ្លងជាមួយនាយ យ៉ាន យ៉ាងជិតស្និទ្ធ ហើយហៅនាយ យ៉ាន ចំឈ្មោះ តែមួយម៉ាត់ «យ៉ាន» ដែលធ្វើឲ្យយ៉ានឆ្ងល់ទៀតផង។
លោក អ៊ុន ចាន់ដា អភិបាលខេត្តព្រះវិហារ បានបញ្ជាក់ថា តួលេខភ្ញៀវទេសចរទាំងនោះ មានភ្ញៀវជាតិ ១៣៥,៦១៤នាក់ និងភ្ញៀវអន្តរជាតិ៣៣៩នាក់។ បើតាមលោក អ៊ុន ចាន់ដា ការរៀបចំឲ្យមានព្រឹត្តិការណ៍សង្ក្រាន្តកោះកែរនេះ មិនត្រឹមតែមានភាពស្និទ្ធស្នាលនោះទេ តែវាថែមទាំងជួយថែរក្សាកេរមរតកខ្មែរ ដែលបានបន្សល់ទុកប្រាសាទបុរាណនេះ។ ប្រាសាទកោះកែរ គ្រោងដាក់ចូលជាបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនាឆាប់ៗនេះ។ សូមរម្លឹកដែរថា កម្មវិធីសង្ក្រាន្តកោះកែរ មានការលេងល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរ ការរាំកម្សាន្ត និងទស្សនាពិព័រណ៍សមិទ្ធផលពីវិស័យ ក្រុង ស្រុកនានាផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ នាព្រឹត្តិការណ៍សង្រា្កន្តកោះកែរ ក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ រយៈពេល៣ថ្ងៃនេះ មានភ្ញៀវទេសចរជិត១៤ម៉ឺននាក់ បានទៅកម្សាន្តលេង នៅខេត្តព្រះវិហារ។ នេះបើតាមរដ្ឋបាលខេត្តព្រះវិហារ ដែលបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា។
Lampard និយាយថាការងារថ្មីរបស់លោកក្នុងនាមជាអ្នកចាត់ការដំបូងក្នុងអាជីពនេះ មិនងាយស្រួលនោះទេ ប៉ុន្តែនេះជាឱកាសដ៏ធំធេងនៅពេលបានចូលរួមជាមួយក្លិបរហស្សនាម ចៀមឈ្មោលនេះនៅក្នុងក្របខណ្ឌ Championship រដូវកាលក្រោយ។ អតីតសមាជិកក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេស វ័យ៣៩ឆ្នាំរូបនេះ ជាបេក្ខជនម្នាក់ក្នុងចំណោម២០នាក់ផ្សេងទៀត សម្រាប់តំណែងនេះបន្ទាប់ពីការចាកចេញរបស់លោក Gary Rowett ដែលផ្លាស់ទៅដឹកនាំ Stoke City វិញ។ «ខ្ញុំតែងតែមានក្តីស្រម៉ៃចង់ដឹកនាំក្លិបដែលមានប្រវត្តិល្បីល្បាញដូចជា Derby Countyនេះ ដូច្នេះនេះគឺជាឱកាសដ៏ធំមួយ។ ខ្ញុំបានចំណាយពេលច្រើនដើម្បីពិភាក្សាអំពីតួនាទី និងគោលបំណងរបស់ក្លិបជាមួយសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាល។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ Lampard។ Lampard បានចាកចេញទឹកដី Stamford Bridge កាលពីឆ្នាំ២០១៤ មុនពេលបង្ហាញខ្លួន ៦៤៩លើក និងឈ្នះពានសរុប ១១ពាន ជាមួយក្រុមតោខៀវ ក្នុងនោះរួមមានពាន Premier League ៣លើក FA Cup ៤លើក League Cup ២លើក Europa League ១លើក និង Champions League ១លើក។ ចំណែក Derby County ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៦ ក្នុងការប្រជែងនៅ Championship រដូវកាល ២០១៧-២០១៨ ហើយបានលេង Play-off ដើម្បីឡើងមក Premier League ប៉ុន្តែចាញ់ Fullham៕	Frank Lampard វីរបុរសរបស់ Chelsea បានក្លាយជាអ្នកចាត់ការទូទៅក្រុម Derby County ជាផ្លូវការ ដោយចុះកិច្ចសន្យាជាមួយក្លិបក្នុងក្របខណ្ឌទី២អង់គ្លេសនេះរយៈពេល៣ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ក្លិប Derby County។
១. ទឹកដោះគោក្តៅឧណ្ហៗ បើសិនជាយប់ជ្រៅហើយចេះតែឃ្លាននេះឃ្លាននោះ អាចសាកញ៉ាំទឹកក្តៅឧណ្ហៗបាន។ តែមិនត្រូវថែមស្ករទេ ដោយសារតែទឹកដោះគោសម្បូរដោយជាតិ Tryptophan និង កាល់ស្យូមជួយសម្រួលដល់ការគេងបាន។ ជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធមេតាប៉ូលីស កាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់ដែលធ្វើឲ្យយើងធាត់ តែបើពិបាកកម្តៅទឹកដោះគោឧណ្ហៗផឹក អាចញ៉ាំជាទឹកដោះគោស្រស់គ្មានជាតិស្ករក៏បានដែរ។ ២. ទឹកទំពាំងបាយជូរ បើសិនជាអ្នកជាមនុស្សចូលចិត្តញ៉ាំបង្អែមមុនពេលចូលគេង គួរតែប្តូរមកញ៉ាំទឹកទំពាំងបាយជូរស្រស់វិញ។ ជាតិស្ករធម្មតាអាចជួយឲ្យយើងឆ្អែត និងគេងលក់ស្រួល ដោយសារតែទឹកទំពាំងបាយជូរជួយពន្យារការបង្កើតកោសិកាខ្លាញ់បាន។ ៣. តែផ្កា Chamomile សម្រាប់អ្នកចូលចិត្តញ៉ាំតែ គួរតែជ្រើសយកតែផ្តាក chamomile ញ៉ាំបើឃ្លានខ្លាំងនៅពេលយប់។ ដោយសារតែក្លិនក្រអូបរបស់ chamomile ជួយឲ្យប្រព័ន្ធប្រសាទរបស់យើងសម្រាក។ វាអាចកាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញពីរាងកាយ និង បង្អាក់ចំណង់អាហារបានផងដែរ។ ៤. ស្រាក្រហម ញ៉ាំស្រាក្រហមមួយកែវជំនួសឲ្យអាហារនៅពេលយប់ជ្រៅ មានប្រយោជន៍យ៉ាងណាស់ចំពោះរាងកាយ និងការគេង។ ការស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Harvard បានរកឃើញថាអ្នកដែលញ៉ាំស្រាក្រហម ២ កែវក្នុងមួយថ្ងៃ មាន ៧០% ស្រកទម្ងន់ច្រើនជាងអ្នកដែលអត់ញ៉ាំ ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ឃ្លានមុនពេលចូលគេង ជាបញ្ហាធំរបស់ស្រីៗ ព្រោះអាចធ្វើឲ្យឡើងគីឡូ តែបើមិនញ៉ាំ គឺគេងមិនលក់ ។ តែបើសិនជាប្តូរពីការញ៉ាំអាហារឆ្ងាញ់ៗ មកផឹកជាភេសជ្ជៈ ៤ មុខនេះវិញ មិនត្រឹមតែធ្វើឲ្យគេងលក់ស្រួលទេ ថែមទាំងជួយសម្រកគីឡូបានទៀត។
អភិរក្សនិងផ្សព្វផ្សាយពីគុនល្បុក្កតោឲ្យបានទូលំទូលាយ គឺជាពាក្យដែលលោក វី តារ៉ា ជំនួយការគ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិគុនល្បុក្កតោ ប្រើដើម្បីលើកទឹកចិត្តខ្លួនឯងក្នុងការជម្នះឧបសគ្គ បន្តដើរលើវិថីគុនល្បុក្កតោទាំងលំបាកលំបិន។ ទោះបីដឹងថាផ្លូវដើរទៅមុខពោរពេញដោយឧបសគ្គ ប៉ុន្តែវាមិនបានរារាំងចិត្ត តារ៉ា ឲ្យឈប់ដើរត្រឹមនេះឡើយ។ សម្រាប់ តារ៉ា បើមនុស្សម្នាក់ៗមិនហ៊ានលះបង់ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនខ្លះ ដើម្បីប្រយោជន៍រួមទេ វានឹងធ្វើឲ្យគុនល្បុក្កតោ ដែលជាកេរតំណែលរបស់បុព្វបុរសខ្មែរអាចប្រឈមនឹងបាត់បង់។ កត្តានេះបានជំរុញឲ្យលោក វី តារ៉ា ដែលគិតពីផលប្រយោជន៍រួមជាធំបានលះបង់ទាំងកម្លាំងកាយ ពេលវេលា និងថវិកាផ្ទាល់ខ្លួនបើកសាលាបង្ហាត់គុនល្បុក្កតោដល់យុវជនដោយឥតគិតថ្លៃ។ បច្ចុប្បន្ន តារ៉ា មានសាលាគុនចំនួន៣ គឺសាលាគុនល្បុក្កតោដំរីស សាលាគុនល្បុក្កតោវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិ ដែលសាលាទាំងពីរមានមូលដ្ឋាននៅរាជធានីភ្នំពេញ និងសាលាគុនល្បុក្កតោរតនៈឦសាននៅខេត្តរតនគិរី។ សម្រាប់ក្លិបនៅរតនគិរី តារ៉ា ត្រូវចំណាយពេលស្ទើររៀងរាល់ចុងសប្តាហ៍ ដើម្បីទៅបង្ហាត់សិស្សនៅទីនោះ ដែលនេះបន្ទុកមួយលំបាក ព្រោះរាល់ការចំណាយលើថ្លៃអាហារ និងធ្វើដំណើរជាបន្ទុករបស់គេ។ បុរសសម្បុរស្រអែមមាឌធំរូបនេះបានបន្តថា កត្តាដែលជំរុញឲ្យរូបគេហ៊ានលះបង់បែបនេះ ព្រោះលោកចង់ឲ្យគុនល្បុក្កតោក្លាយជាអត្តសញ្ញាណជួយឲ្យប្រទេសទូទាំងពិភពលោកស្គាល់កម្ពុជា។ លោកបន្ថែមថា៖«កត្តាដែលធ្វើឲ្យខ្ញុំហ៊ានលះបង់ គឺខ្ញុំគិតថា បើសិនម្នាក់ៗគិតតែពីផលប្រយោជន៍បុគ្គលខ្លួនឯងច្រើន ហើយអត់បានគិតពីផលប្រយោជន៍រួម ប្រយោជន៍រួមគឺល្បុក្កតោនេះឯង។ ល្បុក្កតោ គឺជាមរតកវប្បធម៌ខ្មែរ ក្បាច់គុនខ្មែរ ហើយវាស្ទើរនឹងបាត់បង់ ព្រោះពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់តាំងពីអាណានិគមបារាំងរហូតដល់សម័យ ប៉ុល ពត»។ បើតាមសៀវភៅគុនល្បុក្កតោថ្នាក់ក្រមាស ដែលរៀបរៀងដោយព្រឹទ្ធាចារ្យ សាន គីមស៊ាន នៅសម័យអាណាព្យាបាលបារាំងពីឆ្នាំ១៨៦៣ ដល់ឆ្នាំ១៩៥៣ គុនល្បុក្កតោបានទៅលាក់ខ្លួននៅតាមទីវត្តអារាម និងនៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាលគ្មានស្ថាប័នទ្រទ្រង់ ជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធឲ្យបានត្រឹមត្រូវទេ។ ព្រះសង្ឃ និងចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យនៅតាមស្រុកភូមិ បានដើរតួនាទីជាអ្នកថែរក្សាក្បាច់គុននេះ ដោយបានផ្ទេរចំណេះដឹងក្បាច់គុនទៅអ្នកជំនាន់ក្រោយ នៅក្នុងន័យអភិរក្សផង សម្រាប់ការពារខ្លួនទប់ទល់នឹងអំពើឆក់ប្លន់ផង និងដើម្បីកសាងកម្លាំងប្រឆាំង នឹងការត្រួតត្រារបស់បារាំងផង។ គុនល្បុក្កតោបានធ្លាក់ចុះធ្ងន់ធ្ងរបំផុត នៅក្នុងសម័យនៃរបបខ្មែរក្រហមពីឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩។ ប្រជាជនកម្ពុជានៅទូទាំងប្រទេស ដែលចេះក្បាច់គុនក្បុក្កតោជាច្រើនត្រូវបានសម្លាប់ ជម្លៀសឲ្យទៅរស់នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល និងបង្ខំឲ្យធ្វើការជាទម្ងន់។ គ្រូគុនល្បុក្កតោផ្សេងទៀត បានលាក់អត្តសញ្ញាណមិនហ៊ានបង្ហាញ ឬបង្ហាត់ក្បាច់គុនល្បុក្កតោនេះទេ ដោយសារតែការហាត់ក្បាច់គុន និងសកម្មភាពទាំងឡាយណា មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតដោយអង្គការខ្មែរក្រហម និងហាមឃាត់ជាដាច់ខាត។ ក្រោយការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហមនៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ អ្នកចេះក្បាច់គុនល្បុក្កតោ ដែលនៅរស់រានមានជីវិតពីរបបនេះ មានចំនួនតិចតួចណាស់។ គ្រូគុនល្បុក្កតោមួយចំនួន បានរត់ភៀសខ្លួនទៅរស់នៅបរទេស ហើយគ្រូគុនដែលនៅសេសសល់ក្នុងប្រទេស មិនមានលទ្ធភាពបន្តសកម្មភាពក្បាច់គុននេះបានទេ ដោយសារប្រទេសទើបងើបពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ និងដោយមិនមានការស្រាវជ្រាវ និងអភិរក្សផងនោះ គុនល្បុក្កតោស្ទើរតែត្រូវបានបំភ្លេចចោលនិងបាត់ឈ្មោះពីក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ។ ប៉ុន្តែក្រោយការជីកកកាយរបស់ព្រឹទ្ធាចារ្យក្បាច់គុនមួយចំនួន ពិសេសលោកព្រឹទ្ធាចារ្យ សាន គីមស៊ាន ក្បាច់គុនកេរតំណែលវប្បធម៌ប្រពៃណីមួយនេះក៏រស់រានឡើងវិញ។ ទោះបីយ៉ាងនេះក្តី ក៏នៅមានខេត្តមួយចំនួនពុំសូវស្គាល់កីឡានេះផងដែរ។ ទោះបីមានបញ្ហាប្រឈមផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ខ្វះទីកន្លែងសម្រាប់សិស្សហ្វឹកហាត់ ហើយវាមិនបានផ្តល់ចំណូល ដើម្បីទ្រទ្រង់ចំណាយបានគ្រប់គ្រាន់ក៏ដោយ តែ តារ៉ា ដែលទើបទទួលបានឱកាសឲ្យធ្វើជាជំនួយការគ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិឆ្នាំនេះ ប្តេជ្ញាថា នឹងបន្តដើរលើវិថីនេះគ្មានថ្ងៃបោះបង់ឡើយ។ បុរសវ័យ២៥ឆ្នាំរូបនេះបានប្តេជ្ញាដូច្នេះថា៖«សម្រាប់ល្បុក្កតោអាចនិយាយបានថា ខ្ញុំអត់ចោលទេ ខ្ញុំនៅតែបន្តធ្វើ គ្រាន់តែថា ឲ្យដូចសព្វថ្ងៃ ឬលើសនឹងខ្ញុំអត់ទាន់ដឹងទេដោយសារពេលខ្លះយើងចង់ធ្វើ យើងស្រលាញ់ ប៉ុន្តែវាអត់បានជួយផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពយើងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ទេ ដូច្នេះយើងត្រូវស្វែងរកការងារថ្មីដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាព»។ កូនពៅក្នុងចំណោមបងប្អូនពីរនាក់នៃគ្រួសារនៅរាជធានីភ្នំពេញរូបនេះ ចង់ឲ្យល្បុក្កតោមានគ្រប់ខេត្តនៅកម្ពុជា និងគ្រប់ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក។ លោកមានមហិច្ឆតាដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំចង់ឲ្យល្បុក្កតោមានគ្រប់ខេត្តទាំងអស់ ដោយសារសព្វថ្ងៃមានដែរ មិនមែនថាអត់មានទេ លោកតាៗ ឬព្រឹទ្ធាចារ្យក្បាច់គុនក្នុងខេត្តនីមួយៗមាន ប៉ុន្តែការផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានទូលំទូលាយដូចនៅភ្នំពេញ និងខេត្តសៀមរាបអត់ទាន់មានទេ។ ពេលមានគ្រប់ខេត្តហើយ ខ្ញុំចង់ឲ្យល្បុក្កតោមានគ្រប់ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក នេះជាមហិច្ឆតាធំមួយរបស់ខ្ញុំ»។ តារ៉ា អះអាងថា រូបគេធ្លាប់ត្រូវបានម្តាយព្រមានរហូតប្រើពាក្យថា កាត់កាលចោល បើសិនរូបគេនៅបន្តទៅហ្វឹកហាត់ក្បាច់គុន។ ប៉ុន្តែពាក្យព្រមាននេះមិនបង្ខាំងចិត្តគេ ដែលស្រលាញ់គុនល្បុក្កតោ ឲ្យឈប់ហាត់កីឡាវប្បធម៌ប្រពៃណីមួយនេះឡើយ ដោយគេនៅតែបន្តលួចលាក់នៅហ្វឹកហាត់ដដែល។ បន្ទាប់មក រូបគេត្រូវបានស្ថានីយទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ៥ ផ្តល់ឱកាសឲ្យសម្តែងក្នុងកម្មវិធីមួយ ដែលមានការចូលរួមពីសំណាក់អ្នកស្រី ម៉ែន សំអន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា និងអធិការកិច្ច។ ការសម្តែងលើកដំបូងនេះហើយ ដែលជួយឲ្យ តារ៉ា ទទួលបានការកោតសរសើរពីម្តាយ និងបានការអនុញ្ញាតឲ្យបន្តហ្វឹកហាត់កីឡាគុនល្បុក្កតោរហូតសព្វថ្ងៃ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានលោក វី តារ៉ា បានរៀបរាប់ពីប្រវត្តិថា៖«ខ្ញុំបានមើលខ្សែភាពយន្តខ្មែរមួយមានចំណងជើងថា កំពូលក្បាច់គុនល្បុក្កតោ ខ្ញុំបានគិតថា ថ្ងៃណាមួយចង់ហាត់ក្បាច់គុននេះ។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ២០០៩ មានមិត្តភក្តិម្នាក់បានបបួលខ្ញុំ ថាគេស្គាល់កន្លែងហាត់គុនល្បុក្កតោមួយកន្លែង បន្ទាប់មកខ្ញុំក៏បានទៅសុំម៉ាក់ តែដាច់ខាតគាត់អត់ឲ្យ។ ខ្ញុំក៏បានសុំគាត់ជាលើកទី២ តែគាត់នៅតែអត់ឲ្យ បន្ទាប់មកខ្ញុំគិតថា ខ្លួនឯងចង់ហើយមានតែលួចគាត់ទៅហ្វឹកហាត់ តែពេលនោះគាត់បានដឹង ហើយនិយាយថា បើហ៊ានទៅហាត់ទៀត គាត់ថានឹងកាត់កាលចោល»។ ម្ចាស់ក្លិបដំរីស រតនៈឦសាន និងវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិរូបនេះ បានចូលហ្វឹកហាត់គុនល្បុក្កតោនៅអំឡុងឆ្នាំ២០០៩ ហើយរូបគេត្រូវបានសហព័ន្ធកីឡាគុនល្បុក្កតោកម្ពុជាជ្រើសរើសឲ្យធ្វើជាកីឡាករជម្រើសជាតិនៅឆ្នាំ២០១៣ មុនផ្តល់ឱកាសឲ្យជាជំនួយការគ្រូបង្វឹកជម្រើសជាតិលើកដំបូងនៅឆ្នាំ២០១៩នេះ។ តារ៉ា មិនគ្រាន់តែជាកីឡាករ និងគ្រូបង្វឹកដ៏មានប្រជាប្រិយមួយរូបនោះទេ គេក៏ជាតារាសម្តែងមួយរូបផងដែរ។ មកទល់បច្ចុប្បន្នរូបគេសម្តែងបានជាង១០រឿងហើយ ដោយភាគច្រើនគេសម្តែងជាតួប៉ូលិស និងអ្នកវាយតប់៕	ដោយស្រលាញ់កីឡាគុនល្បុក្កតោ ដែលជាកេរតំណែលមរតកវប្បធម៌ខ្មែរ លោក វី តារ៉ា ជំនួយការគ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិគុនល្បុក្កតោបានលះបង់ទាំងកម្លាំង ពេលវេលា និងថវិកាផ្ទាល់ខ្លួន បើកក្លិបបង្ហាត់ដល់យុវជន។ ស្ថាបនិកសាលាគុនល្បុក្កតោដំរីស រតនៈឦសាន និងវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិរូបនេះ ហ៊ានលះបង់គ្រប់យ៉ាង សូម្បីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យប្រជាពលរដ្ឋក្នុង និងក្រៅប្រទេសស្គាល់គុនល្បុក្កតោ កាន់តែច្បាស់។
កម្មវិធី HR Asia Best Companies to Work for in Asia Award គឺជាកម្មវិធីដែលទទួលស្គាល់ និយោជកល្អបំផុតដែលជ្រើសរើសដោយបុគ្គលិក និងនិយោជកកំពូលក្នុងតំបន់។ ពានរង្វាន់នេះផ្តោតទៅលើអាជីវកម្មនៅជុំវិញតំបន់អាស៊ី ហើយជាពានរង្វាន់ដែលទទួលស្គាល់ការអនុវត្តធនធានមនុស្សល្អប្រសើរ រួមជាមួយការចូលរួមកម្រិតខ្ពស់របស់បុគ្គលិក និងវប្បធម៌កន្លែងការងារឆ្នើម។ គុណតម្លៃនៃពានរង្វាន់នេះបានទទួលការចាប់អារម្មណ៍ពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុន Fortune 500 ក៏ដូចជាអាជីវកម្មអន្តរជាតិ និងអាជីវកម្មផ្សេងទៀតផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ (ខេមបូឌា) មានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩២ ក្នុងនាមជាអ្នកផ្ដល់និងចែកចាយផ្តាច់មុខនូវដំណោះស្រាយក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ, ថាមពល, និងដឹកជញ្ជូនសម្រាប់សហគ្រាសពាណិជ្ជកម្ម និងមិនមែនពាណិជ្ជកម្ម។ ទន្ទឹមនឹងការរីកចម្រើនរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ (ខេមបូឌា) បានពង្រីកអាជីវកម្មលើវិស័យយានយន្ត, កសិកម្ម, ឧបករណ៍ធុនធ្ងន់, ដំណោះស្រាយឧស្សាហកម្ម, សេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ, សេវាកម្មជួលរថយន្ត, និងអាជីវកម្មម្ហូបអាហារ។ ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ (ខេមបូឌា)បានទទួលសិទ្ធិផ្ដាច់មុខក្នុងការនាំចូលរថយន្តម៉ាក FORD, JAGUAR LAND ROVER, CHANGAN, រថយន្តធុនធ្ងន់ម៉ាក FUSO, គ្រឿងយន្តកសិកម្មម៉ាក JOHN DEERE, គ្រឿងចក្រឧស្សាហកម្មម៉ាក JCB, ឧបករណ៍សម្អាតម៉ាក HAKO, ឧបករណ៍លើកដាក់ទំនិញម៉ាក TCM, ក្រុមហ៊ុនជួលរថយន្តម៉ាក AVIS និង Budget, ក្រុមហ៊ុនកង់បីអ៊ីតាលីម៉ាក Piaggio និង ក្រុមហ៊ុនដំឡើងរថយន្ត FORD។ ទន្ទឹមនឹងសកម្មភាពអាជីវកម្ម ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ (ខេមបូឌា) ក៏បានយកចិត្តទុកដាក់លើការអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស តាមរយៈការផ្តល់កម្មសិក្សា និងឱកាសការងារដល់បុគ្គលិកជាង 1000 នាក់ រួមជាមួយបុគ្គលិកបរទេសជាច្រើនធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីចែករំលែកជំនាញ និងបទពិសោធន៍របស់ពួកគេ។ ក្រៅពីនេះក្រុមហ៊ុនបានធ្វើការយ៉ាងសកម្មជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងស្ថាប័ននានា ដើម្បីផ្តល់ជំនួយផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងបច្ចេកទេសក្នុងវិស័យសំខាន់ៗដូចជា សុខភាព បរិស្ថាន ការអប់រំ និងកីឡា។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ (ខេមបូឌា) បានចំណាយទឹកប្រាក់ជាង 500,000 ដុល្លារ លើការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈសម្រាប់បុគ្គលិកបច្ចេកទេស និងនិស្សិតដើម្បីផ្តល់ឱកាសសិក្សា និងការអនុវត្តជាមួយអ្នកជំនាញរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ក្រុមហ៊ុនក៏បានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងសកម្មភាពមនុស្សធម៌ និងការងារសង្គមដូចជា៖ ចូលរួមចំណែកសាងសង់អគារសិក្សា និងបណ្ណាល័យ និងការបរិច្ចាគរថយន្តដល់សាលាបច្ចេកទេសផ្សេងៗក្នុងគោលបំណងបណ្តុះបណ្តាលជំនាញបច្ចេកទេស។ ថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុនក៏បានចូលរួមចំណែកជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ តាមរយៈការបរិច្ចាគរថយន្តដឹកវ៉ាក់សាំង ដល់គណៈកម្មការជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ និងបរិច្ចាគឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រ និងឧបករណ៍ការពារផ្សេងៗទៀតផងដែរ៕ អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម	ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ (ខេមបូឌា) ម.ក បានទទួលពានរង្វាន់ជា "ស្ថាប័នការងារដែលល្អបំផុតនៅអាស៊ីក្នុងឆ្នាំ២០២២" ដោយ HR ASIA ។ ពានរង្វាន់នេះទទួលស្គាល់ អ អិម អេ (ខេមបូឌា) ជាក្រុមហ៊ុនដែលមានការអនុវត្តធនធានមនុស្សល្អបំផុត ដោយមាននូវកម្រិតខ្ពស់នៃការចូលរួមរបស់បុគ្គលិក រួមជាមួយវប្បធម៌កន្លែងការងារដ៏ល្អប្រសើរ។ ពានរង្វាន់នេះក៏សបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំរវាងក្រុមហ៊ុន និងបុគ្គលិក ជាមួយនឹងកម្រិតនៃប្រសិទ្ធភាពការងារ និងកម្រិតនៃការជឿទុកចិត្តខ្ពស់នៅក្នុងស្ថាប័នការងារ។
ទាំងចំណុះទូក ទាំងកីឡាករបម្រុង ប្រមាណ៣០នាក់ នៃទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» តែងតែមកជួបជុំគ្នាក្នុងបរិវេណវត្តវាលស្បូវ ដើម្បីហ្វឹកហាត់ ចាប់ពីម៉ោង២ រហូតដល់ម៉ោង៥ល្ងាច។ ក្រៅពីកីឡាករ ក៏មានវត្តមានអនុប្រធានសមាគមមិត្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ប្រធានគ្រប់គ្រងគណៈកម្មការទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» ព្រះសង្ឃ ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ និងអ្នកគាំទ្រមួយចំនួនជាពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ស្ថិតនៅទីកន្លែងហ្វឹកហាត់របស់កីឡាករ ផងដែរ។ លោក យ៉េត វីរីស កីឡាករទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» ផ្តល់បទសម្ភាសឱ្យសារព័ត៌មានថ្មីៗ_នៅកន្លែងហ្វឹកហាត់ នាថ្ងៃទី១២វិច្ឆិកា ក្រុមកីឡាករ ហ្វឹកហាត់បានជិតមួយខែ មុននឹងការប្រកួតមកដល់ ពោលគឺ ចំណុះទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» ចាប់ផ្តើមហ្វឹកហាត់ តាំងពីថ្ងៃទី២៩តុលា ឆ្នាំ២០២៣មក។ លោក យ៉េត វីរីស ដែលជាកីឡាករទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» បានលើកឡើងថា ការហ្វឹកហាត់នេះ គឺដើម្បីយកកម្លាំង និងច្រវា ឱ្យស្មើគ្នា រវាងកីឡាករ ឬចំណុះទូកក្នុងពេលប្រកួត។ «ឆ្នាំនេះ យើងមានភាពអំណោលផលជាងរាល់ឆ្នាំ ព្រោះឆ្នាំកន្លងមកយើងហាត់តែនៅលើគោក ប៉ុន្តែឆ្នាំនេះដោយសារព្រះចៅអធិវត្តវាលស្បូវឱ្យយើងខ្ញុំខ្ចីទូក និង ទីតាំង ដើម្បីហ្វឹកហាត់ក្នុងទន្លេផ្ទាល់តែម្តង»។ លោក យ៉េត វីរីស បានរៀបរាប់បែបនេះ មកកាន់សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ (ThmeyThmey) ដោយជឿជាក់ថា ៖ «ការហ្វឹកហាត់រាល់ថ្ងៃរបស់យើងដែលស្ថិតនៅលើទូកតែមួយនេះ នឹងធ្វើឱ្យយើងមានគំនិតតែមួយ ចិត្តតែមួយ និងច្រវាតែមួយ ក្នុងការប្រកួតដណ្តើមយកជ័យជម្នះ ជូន សមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោម»។ ការប្រឹងប្រែង និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កីឡាករទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» ក្នុងការហ្វឹកហាត់ និងចូលរួមប្រណាំងប្រជែងក្នុងព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប អកអំបុក និង សំពះព្រះខែ ក៏ទទួលបានគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ពីខាងគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» ផងដែរ។ បើតាម លោក គឹម វិសាល អនុគណៈកម្មការគ្រប់គ្រងទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» គិតចាប់ពីថ្ងៃទីមួយនៃការហ្វឹកហាត់រហូតថ្ងៃបញ្ចប់នៃការប្រកួតប្រណាំងទូក ង នៅថ្ងៃទី២៨វិច្ឆិកា កីឡាករ ទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» ទទួលបានថវិកាលើកចិត្តចំនួន៣០០ដុល្លារក្នុងមួយម្នាក់។ ការចូលរួមប្រណាំងក្នុងពិធីបុណ្យអុំទូកនាឆ្នាំនេះ គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» មិនត្រឹមចំណាយច្រើនលើការហ្វឹកហាត់របស់កីឡាករប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏មានការចំណាយខ្ពស់លើថ្លៃស្នាក់នៅ និងអាហាររបស់កីឡាករ ផងដែរ បើធៀបនឹងឆ្នាំកន្លងមក។ លោក គឹម វិសាល បានបន្ថែមថា ៖ « ឆ្នាំហ្នឹង! យើងចំណាយលើថ្លៃម្ហូបអាហារដល់៥០០ដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩ យើងចំណាយអស់តែជាង៣០០ដុល្លារក្នុងមួយថ្ងៃ»។ គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» ចំណាយខ្ពស់លើថ្លៃម្ហូបអាហារខ្ពស់បែបនេះ ដើម្បីឱ្យកីឡាករបរិភោគបានគ្រប់គ្រាន់ ខណៈទំនិញនៅលើទីផ្សារមានតម្លៃខ្ពស់ជាងរាល់ឆ្នាំ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក គឹម វិសាល ដោយបានបន្តនិយាយដូច្នេះ៖ «ឆ្នាំនេះយើងចំណាយច្រើន ក៏ព្រោះតែយើងចង់បានជ័យជម្នះ ដោយសារការប្រកួតនាឆ្នាំកន្លងមក យើងបានត្រឹមលេខ២។ តែសម្រាប់ឆ្នាំនេះ គឺយើងចង់បានជ័យលេខ១ ដើម្បីលើកម្ពស់កិត្តិនាមខ្មែរក្រោមយើង»។ ទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» ជាទូកខ្នាតអន្តរជាតិដែលមានចំណុះទូក ២២នាក់។ ការចូលរួមក្នុងពិធីបុណ្យអុំទូកនៅភ្នំពេញរបស់ទូកនេះ ក្នុងគោលដៅចង់បង្ហាញឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ពិសេសអ្នករស់នៅកម្ពុជាផ្ទាល់ បានដឹង ឃើញ និងយល់ពីការខិតខំថែរក្សាប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ និងវប្បធម៌ខ្មែររបស់ពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងទឹកដីប្រទេសវៀតណាម។ លើសពីនេះ ការចូលរួមរបស់ទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» ក៏ចង់ឱ្យពិភពលោកបានដឹងថា ពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោម នៅតែរក្សាប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរបានយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន។ នេះជាការពន្យល់របស់ លោក គឹម ឬទី្ធ ប្រធានស្តីទីមិត្តសមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដែលបានបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្មែរក្រោម ខ្មែរលើ ខ្មែរកណ្តាល ជាខ្មែរតែមួយ មានប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ និងប្រវត្តិសាស្ត្រ តែមួយ»។ បើតាមលោក គឹម ឬទី្ធ ការចូលរួមប្រណាំងទូកនៅរាជធានីភ្នំពេញ ក៏រងការគាបសង្កត់ និងមិនពេញចិត្តពីសំណាក់អាជ្ញាធរវៀតណាមផងដែរ។ ប៉ុន្តែការណ៍នេះ មិនអាចទប់ជាប់បំណងធំរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្នុងការបង្ហាញ ពីការខិតខំរក្សាវប្បធម៌ និងប្រពៃណីរបស់ខ្លួនដល់ពលរដ្ឋខ្មែរកណ្តាលបានឃើញនោះឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ លោកប្រធានទីស្តីមិត្តសមាគមខ្មែរកម្ពុជា បញ្ជាក់ពីទំហំចំណាយក្នុងការចូលរួមប្រណាំងទូក ង ក្នុងពិធីបុណ្យអុំទូក ដោយក្នុងមួយឆ្នាំៗ គណៈកម្មការគ្រប់គ្រង«ទូក ង ខ្មែរកម្ពុជាក្រោមមានជ័យ» បានចំណាយថវិកាពី១,១ម៉ឺនដុល្លារ ទៅ ១,៣ម៉ឺនដុល្លារ។ ការចំណាយប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ គណៈកម្មការ ចំណាយរហូតដល់ជិត១,៦ម៉ឺនដុល្លារ។ លោក គឹម ឬទី្ធ បានបន្ថែមថា ថវិកាសម្រាប់ការចំណាយក្នុងពិធីអុំបុណ្យ គឺបានពីការឧបត្ថម្ភរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោមគ្រប់ទិសទី ទាំងអ្នកកំពុងរស់នៅទឹកដីកម្ពុជាផ្ទាល់ និងអ្នកដែលរស់នៅតាមបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ ដូចជា នៅជប៉ុន អាមេរិក អឺរ៉ុប និងអូស្រា្តលី...ជាដើម។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅថ្ងៃទី១៤-១៥កើត ខែកត្កិក នាខេត្តឃ្លាំង និងខេត្តព្រះត្រពាំង ប្រទេសវៀតណាម ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោមនៅទីនោះ តែងតែប្រារព្ធពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប អកអំបុក និងសំពះព្រះខែ ដូចទៅនឹងពលរដ្ឋខ្មែរកណ្តាលដែរ។ នេះបើតាមលោក គឹម ឬទី្ធ។ ដោយឡែក សម្រាប់ព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប និងសំពះព្រះខែ អកអំបុក ដែលធ្វើឡើងនៅមុខព្រះបរមរាជវាំង រាជធានីភ្នំពេញ ពីថ្ងៃទី២៦ដល់២៨វិច្ឆិកា មាន ទូក ង ចំនួន ៣៣៨ មកពីតាមបណ្តារាជធានី-ខេត្ត នឹងចូលរួមប្រណាំង៕	«ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» ជាទូក ង តែមួយគត់តំណាងឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ចូលរួមប្រកួតប្រជែង ក្នុងព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែតប្រទីប អកអំបុក និង សំពះព្រះខែ នៅរាជធានីភ្នំពេញ អស់រយៈពេល១៣ឆ្នាំមកហើយ។ សម្រាប់ការចូលរួមប្រណាំងទូក ង ដែលធ្វើឡើងពីថ្ងៃទី២៦ដល់២៨វិច្ឆិកាក្នុងឆ្នាំនេះ គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងទូក ង «ខ្មែរក្រោមកម្ពុជាមានជ័យ» ជាពិសេសកីឡាករ បានប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់យ៉ាងសកម្ម ដោយប្តេជ្ញាដណ្តើមយកជ័យជម្នះ ដើម្បីលើកកម្ពស់កិត្តិនាមខ្មែរក្រោម។
រវាងអង់គ្លេស និងស្វ៊ីសក្នុងការប្រកួតវគ្គទីមួយ ក្រុមទាំងពីរហាក់មិនមានការប្រកួតដែលវាយសម្រុកគ្នាខ្លាំងប៉ុន្មានឡើយ ដោយក្រុមទាំងពីរនេះមានទម្រង់លេងប្រុងប្រយ័ត្នរៀងៗខ្លួន។ ដើមវគ្គស្វ៊ីសមានការគ្រប់គ្រងបានល្អច្រើនជាងអង់គ្លេស ប៉ុន្តែអង់គ្លេសក៏ដេញតាមដាក់សម្ពាធ និងដណ្តើមបាល់ដើម្បីស្វែងរកឱកាសបណ្តើរទៅកាន់តំបន់ប្រអប់ទីរបស់ស្វ៊ីសវិញដូចគ្នា។ ភាពរង្វើលនៃការប្រកួតរបស់ក្រុមទាំងពីរក្នុងវគ្គទីមួយ នៅតែរក្សាដដែល ទោះបីជាក្រុមសងខាង មានឱកាសសម្រុកខ្លាំងមុខទីមួយលើកជាពីរលើកដូចគ្នាក្តី ប៉ុន្តែការស៊ុតរកគ្រាប់បាល់ពីឱកាសដែលបង្កើតសុទ្ធសឹងតែគ្មានសំណាងខុសសំណាញ់ទីដូចគ្នា។ មកប៉ះអង់គ្លេស ក្រុមស៊្វីសដែលធ្វើបានល្អកាលពីវគ្គជម្រុះ ១៦ក្រុម ទម្លាក់អ៊ីតាលី ដូចជាធ្វើមិនបានល្អពេលប៉ះអង់គ្លេស ខណៈក្រុមរហស្សនាមតោកំណាចវិញ មានទម្រង់លេងល្អជាងពេលមុនៗ។ យ៉ាងណាវគ្គទី១ ទាំងពីរក្រុមនេះ បានត្រឹមតែបញ្ចប់ការប្រកួត ៤៥នាទី គ្មានគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទីគ្នាឡើយ។ ចូលវគ្គទីពីរអ្វីៗបានប្រែប្រួល ដោយទាំងអង់គ្លេស និងស្វ៊ីស លែងលាក់ទុកទម្រង់លេងអ្វីទៀតហើយ ទាំងពីរក្រុម សម្រុកគ្នាខ្លាំងឡើងចុះឡើងខុសពីវគ្គទីមួយ។ ស្វ៊ីសក៏ធ្វើកាន់តែល្អ ខណៈអង់គ្លេសក៏មិនបណ្តោយរបូតឱកាសងាយៗ ដូចគ្នា។ ឈានដល់នាទី៧៥ ស្វ៊ីសបង្កើតឱកាសគ្រាប់បាល់នាំមុខ ១គ្រាប់មុន ពីការស៊ុតរបស់កីឡាករ Breel Embolo បានយ៉ាងល្អ។ ក្រោយត្រូវនាំមុខអង់គ្លេសប្តូរកីឡាករបន្ថែមយុទ្ធសាស្រ្ត មិនឱ្យការនាំមុខរបស់ស្វ៊ីសបន្តដោយងាយស្រួល រហូតដល់នាទី៨០ ពោលស្វ៊ីសនាំមុខបានត្រឹម ៥នាទី ប៉ុណ្ណោះ Bukayo Saka ស៊ុតបាល់ពីលើតំបន់គ្រោះថ្នាក់តាមស្មើ ១-១ ត្រឡប់មកវិញ។ ការប្រកួតបញ្ចប់ទៅក្រោយលទ្ធផល ៩០នាទី អង់គ្លេស និងស្វ៊ីសគ្មានគ្រាប់ស៊ុតបន្ថែម ហើយដឹកដៃគ្នាដល់វគ្គបន្ថែម ១៥នាទី ២ដង។ កាន់តែតានតឹង ថែមទាំងក្រុមនីមួយៗមិនចង់ចាញ់រៀងៗខ្លួន ក្នុងវគ្គបន្ថែម ១៥នាទី ២ដង ការសម្រុកចុះឡើងក៏កាន់តែកើតឡើង កម្តៅនៃការប្រកួតក៏កាន់តែមានសន្ទុះ តែយ៉ាងណាគ្រាប់បាល់ក៏មានតែគ្មាន។ ទាំងអង់គ្លេសបន្តនាំគ្នាទៅកាន់ ការកាត់សេចក្តីនៅការប្រកួតទាត់បាល់ ១១ម៉ែត្រ។ វគ្គកាត់សេចក្តីចុងក្រោយអ្នកចាំទី Jordan Pickford ជាវីរបុរសជួយសង្គ្រោះអង់គ្លេស ដោយរូបសង្គ្រោះបានបាល់ ១គ្រាប់ ពីការស៊ុតរបស់កីឡាករ Manuel Akanji គ្រាប់ដំបូង ខណៈក្រុមកីឡាករអង់គ្លេស ៥រូបផ្សេងទៀតនាំគ្នាទាត់បាល់សម្រេចម្នាក់ ១គ្រាប់ ជួយអង់គ្លេសយកឈ្នះលទ្ធផល ៥-៣។ អង់គ្លេសឡើងវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រសារជាថ្មី ដោយនឹងត្រូវរង់ចាំក្រុមដែលជាការប្រកួតរវាងក្រុម ហូឡង់ ទល់នឹងតួកគី គូចុងក្រោយវគ្គ ៨ក្រុម៕	កីឡាករ Bukayo Saka ស៊ុត ១គ្រាប់តាមស្មើ ចំណែក Jordan Pickford សង្គ្រោះបាល់ ១គ្រាប់វគ្គទាត់បាល់កាត់សេចក្តី ១១ម៉ែត្រ ជួយតោកំណាចអង់គ្លេស បន្តដំណើររបស់ខ្លួនទៅកាន់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់ Euro 2024។ អង់គ្លេសឈ្នះការស៊ុតបាល់កាត់សេចក្តី ១១ម៉ែត្រ លទ្ធផល ៥-៣ ទល់ស្វ៊ីស ក្រោយលទ្ធផលស្មើ ១-១ រយៈពេល ១២០ នាទី រាត្រីថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា។
សវនាការកាត់ទោសអតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ប៉ាក ហ្គឺនហេ នៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ត្រូវបានផ្សាយផ្ទាល់តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ទូទាំងប្រទេស។ តុលាការតំបន់សេអ៊ូលកណ្ដាល បានកាត់ទោសឲ្យលោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺនហេ ជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល៨ឆ្នាំថែមទៀតលើករណីចំនួនពីរ ខណៈទណ្ឌិតធ្វើពហិការចូលរួមសវនាការនេះ ដោយអះអាងថា រដ្ឋអាជ្ញា និងចៅក្រមមិនយុត្តិធម៌ ហើយសំណុំរឿងនេះជារឿងនយោបាយ។ តុលាការរកឃើញថា លោកស្រី ប៉ាក បានទទួលប្រាក់ពីអង្គភាពចារកម្មរដ្ឋ (NIS) ចំនួនជាង២៦លានដុល្លារដែលជាលុយរបស់រដ្ឋ។ យោងតាមការទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះបានប្រើប្រាស់លុយនេះមួយផ្នែកដើម្បីចំណាយផ្ទាល់ខ្លួនដូចជាថ្លៃទូរសព្ទសម្ងាត់ជាមួយមនុស្សជំនិត ជួសជុលគេហដ្ឋានផ្ទាល់ខ្លួន និងថ្លៃព្យាបាលជំងឺ។ ជាមួយគ្នានោះ លោកស្រី ប៉ាក ក៏យកលុយមួយចំនួនទៅឲ្យទីប្រឹក្សារបស់លោកស្រីផង។ ក្រៅពីករណីទទួលសំណូកនេះ តុលាការកូរ៉េខាងត្បូងក៏រកឃើញកំហុសរបស់លោកស្រី ប៉ាក វ័យ៦៦ឆ្នាំ លើករណីជ្រៀតជ្រែកការបោះឆ្នោតសភាឆ្នាំ២០១៦ ដោយពេលនេះលោកស្រីបានលូកដៃចូលក្នុងការជ្រើសរើសបេក្ខភាពសមាជិកសភារបស់បក្សកាន់អំណាចពេលនោះ Saenuri ដែរ។ សរុបទាំងលើកនេះទៀត អតីតមេដឹកនាំស្ត្រីទីមួយរបស់កូរ៉េខាងត្បូងរូបនេះ អាចជាប់ពន្ធនាគារដល់ទៅ៣២ឆ្នាំឯណោះ ព្រោះលោកស្រីកំពុងអនុវត្តទោសចំនួន២៤ឆ្នាំទៅហើយ។ កាលពីខែមេសា តុលាការកូរ៉េខាងត្បូងបានកាត់ទោសលោកស្រីលើសំណុំរឿងដោយឡែកដូចជាពុករលួយ ស៊ីសំណូក បំពានអំណាច និងការបង្ខំ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកស្រីបានច្រានចោលរាល់ការចោទប្រកាន់ទាំងអស់លើខ្លួន។ លោកស្រី ប៉ាក ត្រូវបានតុលាការធម្មនុញ្ញកូរ៉េខាងត្បូងដកតំណែងប្រធានាធិបតីកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ និងត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួនរហូតដល់ពេលកាត់ទោសមួយឆ្នាំក្រោយមក។ ការឃុំខ្លួនលោកស្រីក្នុងរយៈពេលយូរបែបនេះ ក៏ធ្វើឲ្យមានការលើកពីឯករាជ្យភាពរបស់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌កូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ។ លោកស្រី ប៉ាក ធ្លាប់លើកឡើងថា មានរបៀបវារៈសងសឹកនយោបាយនៅខាងក្រោយការកាត់ទោសសវនាការនេះ៕	តុលាការក្រុងសេអ៊ូល នៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា បានសម្រេចកាត់ទោសអតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ប៉ាក ហ្គឺនហេ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារយៈពេល៨ឆ្នាំលើសំណុំរឿងលូកលាន់ការបោះឆ្នោតសភាឆ្នាំ២០១៦ និងធ្វើឲ្យបាត់បង់ថវិកាជាតិ។ បច្ចុប្បន្ននេះ លោកស្រី ប៉ាក ហ្គឺនហេ អនុវត្តទោសចំនួន២៤ឆ្នាំរួចហើយពាក់ព័ន្ធករណីពុករលួយ ស៊ីសំណូក និងបំពានអំណាចផង។ ទាំងករណីនេះ ទាំងករណីលើកមុន អតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះសុទ្ធតែបដិសេធទាំងអស់។
គម្រោងសាងសង់ផ្លូវថ្មើរជើងនេះកំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងការវាស់វែង ដោយសារគម្រោងនេះអាចនឹងមានផលប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋដែលអាស្រ័យលើផល និងការចិញ្ចឹមត្រី។ ដូច្នេះ អភិបាលរាជធានី បញ្ជាឲ្យមន្ត្រី ដោះស្រាយឲ្យទាន់ពេលវេលា ដើម្បីឲ្យគម្រោងនេះប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន។ សេចក្តីជូនដំណឹង ដែលចេញដោយលោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ថា ការសាងសង់ផ្លូវថ្មើរជើង និងសួនសាធារណៈ នៅជុំវិញបឹងសំរោងនេះ មានពលរដ្ឋខ្លះមិនទាន់សហការដោះស្រាយលើការរងផលប៉ះពាល់នៅឡើយទេ។ សាលារាជធានីភ្នំពេញ ស្នើឲ្យពលរដ្ឋដែលកាន់កាប់ផ្ទៃបឹងទាំងអស់ យកឯកសារពាក់ព័ន្ធទៅបញ្ជាក់នៅសាលារាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីបានជាដំណោះស្រាយ។ សេចក្តីជូនដំណឹង ពុំបានបញ្ជាក់ឡើយថា គម្រោងសង់ផ្លូវនិងសួននេះ នឹងចាប់ផ្តើមនៅពេលណា។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនអាចសុំការបកស្រាយបន្ថែមពីអ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញបានឡើយ ដោយសារតែមិនលើកទូរសព្ទ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ថារដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ នឹងសាងសង់ផ្លូវថ្មើរជើង និងសួនសាធារណៈនៅជុំវិញបឹងសំរោង ក្នុងខណ្ឌព្រែកព្នៅ សម្រាប់ឲ្យពលរដ្ឋឆ្លងកាត់ និងសម្រាកលម្ហែកាយ។
«បន្ទាប់ពីគិត និងពិចារណាជាច្រើន ខ្ញុំបានសម្រេចចិត្តថាពេលនេះជាពេលវេលាដ៏ត្រឹមត្រូវសម្រាប់ខ្ញុំក្នុងការចាកចេញពី Old Trafford»។ នេះជាការអះអាងរបស់ Carrick ក្រោយដឹកនាំ Man Utd ៣ប្រកួតឈ្នះ២ប្រកួត និងស្មើមួយប្រកួត។ Carrick វ័យ៤០ឆ្នាំ ធ្លាប់ឈ្នះ Premier League ៥សម័យកាលក្នុងអំឡុងពេលជាកីឡាកររបស់បិសាចក្រហមរយៈពេល១២ឆ្នាំ។ លោកត្រូវបានដំឡើពីជំនួយការដើម្បីចូលកាន់តំណែងជាអ្នកចាត់ការបណ្តោះអាសន្ន បន្ទាប់ពីលោក Ole Gunnar Solskjaer ត្រូវបានបញ្ចប់តំណែងនៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា។ ៣ប្រកួតក្រោមការដឹកនាំរបស់ Carrick ក្រុមបិសាចក្រហមឈ្នះ Villarreal ២-០ នៅ Champions League មុនស្មើ Chelsea ១-១ នៅជំនួបលីគសប្តាហ៍មុន និងចុងក្រោយឈ្នះ Arsenal ៣-២។ Carrick បានប្រកាសពីការសម្រេចចិត្តចាកចេញពី Old Trafford តែប៉ុន្មាននាទីប៉ុណ្ណោះក្រោយដឹកនាំក្រុមឈ្នះ Arsenal ដើម្បីជួយ Man Utd ឡើងទៅឈេចំណាត់ថ្នាក់ទី៧ក្នុងតារាងលីគកំពូលអង់គ្លេសសប្តាហ៍ទី១៤។ «នេះមិនមែនជាការសម្រេចចិត្តងាយស្រួលនោះទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាវាត្រឹមត្រូវ»។ Carrick ប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានដូច្នេះនៅក្រោយចប់ការប្រកួត។ ក្លិបបិសាចក្រហម បានតែងតាំងលោក Ralf Rangnick នៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ក្នុងនាមជាអ្នកចាត់ការទូទៅបណ្តោះអាសន្នរហូតដល់ចប់រដូវកាល២០២១២២នេះ។ លោក Rangnick វ័យ៦៣ឆ្នាំ នឹងទទួលបានតួនាទីជាទីប្រឹក្សារបស់ក្លិបរយៈពេល២ឆ្នាំទៀតក្រោយចប់រដូវកាល៕	Michael Carrick សម្រេចចាកចេញពី Manchester United ក្រោយបញ្ចប់ការងារជាអ្នកចាត់ការបណ្តោះអាសន្ន។ Carrick ប្រកាសដំណឹងបែបនេះបន្ទាប់ពីដឹកនាំបិសាចក្រហមយកឈ្នះ Arsenal ៣-២ ក្នុងការប្រកួត Premier League នៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ។
លោក ចាន់ ស៊ីណាត រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងធនធានទឹក បញ្ជាក់ឱ្យដឹងដូច្នេះ ក្នុងពេលដែលលោក និងក្រុមការងារ ចុះពិនិត្យបណ្តាញរំដោះទឹកជំនន់ក្នុងភូមិសាស្ត្ររាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី ៨ កញ្ញា ។ បើតាមលោក ចាន់ ស៊ីណាត ផែនការបន្ទាក្នុងការដោះទឹកជំនន់ពីក្រុងភ្នំពេញ មានបំណងធានា សុវត្ថិភាពជូនពលរដ្ឋ និងស្ថិរភាពសង្គម ក្រោម នៅឆ្នាំបន្ទាប់ ក្រសួងគ្រោងពង្រឹងការគ្រប់គ្រងទឹកជំនន់ ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពតាមរយៈការធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធដោះទឹក និងបំពាក់ស្ថានីយបូមទឹកខ្នាតធំ ដែលនឹងជំរុញឱ្យការងាររំដោះទឹកចេញពីក្រុងភ្នំពេញនឹងភាពប្រសើឡើង។ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងធនធានទឹកដដែល បន្ថែមដូច្នេះ។ គួរកត់សម្គាល់ថា ការបញ្ចៀសមិនឱ្យភ្នំពេញ ជន់លិចដោយជំនន់ទឹកភ្លៀង គឺជាការប្តេជ្ញាចិត្ត របស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម នៃអាណត្តិទី៧នេះ។ សម្រាប់អាណត្តិថ្មីនេះ ក្រសួងធនធានទឹកបានរៀបចំផែនការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ក្នុងការរំដោះទឹកចេញពីក្រុងភ្នំពេញ តាមរយៈប្រឡាយ ព្រែក អូរ ស្ទឹង និងទន្លេ នានា ដែលធានាយ៉ាងណាកុំឱ្យមានការលិចលង់គ្រប់រដូវវស្សា៕ អត្ថបទទាក់ទង អាណត្តិថ្មី! ក្រសួងធនធានទឹក ប្ដេជ្ញាមិនឱ្យក្រុងភ្នំពេញ រងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងធនធានទឹក ត្រៀមបង្វែរទឹកជំនន់មួយភាគធំ ចូលទៅក្នុងទន្លេបាសាក់ ទន្លេមេគង្គ និងតំបន់វាលទំនាបនានា ដើម្បីបញ្ចៀសការជន់លិចទីក្រុងភ្នំពេញ នារដូវវស្សា ឆ្នាំ២០២៣នេះ។
ការប្រកួតជម្រុះពានរង្វាន់ទ្វីបអឺរ៉ុបប្រចាំពូល H នាកីឡដ្ឋាន Stade de France ក្នុងក្រុងប៉ារីស បារាំងដែលដឹកនាំជំនួបនេះ បានច្រឡំយកភ្លេងជាតិប្រទេសអង់ដូរ៉ាមកចាក់ជំនួសឲ្យភ្លេងជាតិអាល់បានី ដែលធ្វើឲ្យកីឡាករ និងអ្នកគាំទ្រអាល់បានីមានការខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ ក្រោយភ្លេងជាតិក្រុមទាំងពីរបញ្ចាប់ គ្រូបង្វឹកអាល់បានីលោក Edoardo Reja បានបដិសេធមិនចាប់ផ្តើមការប្រកួតនេះទេ។ អ្វីដែលជារឿងគួរឲ្យអាម៉ាស់បំផុតសម្រាប់ម្ចាស់ផ្ទះបារាំងទៀតនោះ គឺនៅមុនបន្តការប្រកួតក្រោយមានការសម្របសម្រួលពីមន្ត្រី UEFA រយៈពេល៧នាទី ជុំវិញរឿងខុសភ្លេងជាតិ ពិធីករក្នុងការប្រកួតនេះបានបន្ថែមកំហុសដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលថែមទៀត ដោយប្រកាសពីការសូមទោសទៅអាល់បានី ប៉ុន្តែនិយាយថាអាមេនីជំនួសទៅវិញ។ កំហុសផ្ទួនៗបែបនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអាល់បានី លោក Rama តាមរយៈបណ្តាញសង្គម Twitter ផ្ទាល់ បានហៅហេតុការណ៍នេះថាជា«ភាពល្ងីល្ងើរដែលគួរឲ្យស្អប់ខ្ពើម»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Rama ក៏អះអាងថាលោកម៉ាក្រុងបានស្នើសុំការអភ័យទោសទៅលោកផងដែរ។ «លោកប្រធានាធិបតី ម៉ាក្រុង បានសម្តែងការសុំទោសដោយស្មោះចំពោះភាពល្ងីល្ងើររបស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់បារាំងជាមួយនឹងបទភ្លេងជាតិនៃប្រទេសរបស់យើង! គាត់ប្រាប់ខ្ញុំថានេះជា«កំហុសដែលមិនអាចទទួលយកបាន» និងកោតសរសើរចំពោះឥរិយាបថរបស់កីឡាកររបស់យើងដែលមិនប្រត្តិកម្មខ្លាំង។ ម៉ាក្រុង បានស្នើសុំខ្ញុំអោយផ្សាយពាក្រយសុំទោសរបស់គាត់ជាសារធារណផង»។ បើទោះជាខុសបច្ចេកទេស ប៉ុន្តែការប្រកួតបានចាប់ផ្តើម និងបញ្ចប់ដោយលទ្ធផលម្ចាស់ផ្ទះរហស្សនាមមាន់គកបារាំងឈ្នះអាល់បានី ៤-១។ ជ័យជម្នះនេះ បាននាំឲ្យក្រុមរងជើងឯកឆ្នាំ២០១៨ ឈរនៅកំពូលតារាងពូល H ដោយមាន១២ពិន្ទុពីការប្រកួត៥លើកចុងក្រោយ តាមពីក្រោយដោយ តួកគី និងអ៊ីស្លង់ដែលមាន១២ពិន្ទុដូចគ្នា។ អាល់បានី ស្ថិតនៅលេខរៀងទី៤ មាន៦ពិន្ទុ ឈរពីលើម៉ុលដាវីមាន៣ពិន្ទុ និងក្រុមបាតតារាងអង់ដូរ៉ាសូន្យពិន្ទុ៕	ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) បានសុំការអភ័យទោសទៅកាន់ប្រទេសអាល់បានី ចំពោះការភាន់ច្រឡំចាក់បទភ្លេងជាតិខុស ក្នុងការប្រកួតជម្រុះ Euro 2020 រវាងម្ចាស់ផ្ទះបារាំងទល់នឹងអាល់បានី កាលពីថ្ងៃ៧ ខែកញ្ញា។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Edi Rama នាយករដ្ឋមន្ត្រីអាល់បានី ដែលហៅការណ៍នេះជា «ភាពល្ងីល្ងើរដែលគួរឲ្យស្អប់ខ្ពើម»។
អត្ថបទទាក់ទង តើរលកកម្តៅផ្តល់ផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះដល់មនុស្ស? ហ្វីលីពីន ប្រឈមសីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំងដល់ ៤៥អង្សា មួយរយៈចុងក្រោយ បណ្តាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានរងរលកកម្តៅ ដោយសីតុណ្ហភាពនៅប្រទេសខ្លះបានហក់ឡើងខ្ពស់ខ្លាំង។ ហ្វីលីពីនមានដល់ ៤៥អង្សា ដែលបង្ខំឱ្យសាលារៀនជាច្រើននៅទូទាំងប្រទេសត្រូវបិទ។ ចំណែកនៅក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ សីតុណ្ហភាពមានប្រមាណ៤០,១ អង្សាសេ នៅថ្ងៃទី២៤ និងថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា។ ពាក់ព័ន្ធនឹងអាកាសធាតុដ៏ក្តៅនេះ ក្រសួងសុខាភិបាលថៃ បានបញ្ចេញទិន្នន័យអ្នកស្លាប់មានរហូតដល់ ៣០នាក់ ដោយសារកម្តៅឡើងនៅក្នុងខ្លួនខ្លាំង ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា។ ចំនួននេះគឺខ្ពស់ ខណៈពេញមួយឆ្នាំ២០២៣ ថៃមានអ្នកស្លាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងកម្តៅចំនួន ៣៧នាក់។ «មន្រ្តី បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនចាស់ៗ និងអ្នកមានជំងឺ រួមទាំងប្រជាជនលើសទម្ងន់ឱ្យស្នាក់នៅក្នុងផ្ទះ និងបរិភោគទឹកឱ្យបានទៀងទាត់»។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP បានស្រង់សម្តីលោក Direk Khampaen អគ្គនាយករងនៃនាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងជំងឺឆ្លងថៃបែបនេះ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា។ នៅតំបន់ភាគខាងជើងថៃ ក្នុងថ្ងៃទី២២ ខែមេសា សីតុណ្ហភាពមានរហូតដល់ ៤៤,២អង្សា ប៉ុន្តែចំនួននេះ គឺទាបជាងឆ្នាំមុនបន្តិចប៉ុណ្ណោះ ដែលមានចំនួន ៤៤,៦អង្សា៕	អាជ្ញាធរថៃ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា បានព្រមានប្រជាជនឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងថែទាំសុខភាព ក្នុងអំឡុងពេលរលកកម្តៅមាននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ តាមនាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងជំងឺឆ្លងថៃ អ្នកស្លាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងកម្តៅកើនឡើងដល់ ៣០នាក់ ត្រឹមរយៈពេល ៤ខែ។
នាយករដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប លោក លី វណ្ណៈ បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋបាលខេត្តបានណែនាំឱ្យគ្រប់ វត្តអារាមទាំងអស់ ឱ្យមានការរៀបចំសោភ័ណ និងអនាម័យដើម្បីត្រៀមទទួលស្វាគមន៍ក្នុង ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌដែលនឹងមានពុទ្ធបរិស័ទ ភ្ញៀវទេសចរចូលមកកម្សាន្តច្រើន។ មន្រ្តីរូបនេះរំពឹងថា ភ្ជុំបិណ្ឌឆ្នាំនេះ នឹងមានពលរដ្ឋ និងទេសចរច្រើនមកកម្សាន្តខេត្តសៀមរាប ព្រោះត្រូវថ្ងៃចុងសប្ដាហ៍ស្រាប់ ដែលពលរដ្ឋមានពេលច្រើនសម្រាប់ដំណើរកម្សាន្ត។ លោក វណ្ណៈ បន្ថែមថា៖«រំពឹងទុកថាមានភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនាច្រើន ដោយសារការឈប់សម្រាកចំថ្ងៃសុក្រ សៅរ៍ អាទិត្យ ដែលទន្ទឹមនឹងមានភ្ញៀវទេសចរជាតិច្រើន ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិក៏ចាប់ផ្តើមមានកំណើនខ្លះផងដែរ ទោះរដូវនេះមិនសូវមានទេសចរអន្ដរជាតិក្ដី»។ មន្រ្តីរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាបដដែលបានបញ្ជាក់ថា រដូវនេះខេត្តសៀមរាប មានភាពអំណោយផលច្រើនទាំងទេសភាពបៃតង ពិសេសនៅតំបន់ភ្នំគូលែន ។ ចំណែកម្ហូបអាហារក៏សម្បូរបែបទៀត។ការប្រកាសនៃវត្តមានព្រលានយន្តហោះអន្ដរជាតិសៀមរាប-អង្គរ ដែលជាព្រលានថ្មី ក៏ជាផ្នែកមួយនៃការទាក់ទាញទេសចរមកលេងសៀមរាបផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះដែរ គណៈបញ្ជាការឯកភាពរដ្ឋបាលខេត្ត ក៏បានរៀបចំផែនការការពារគ្រប់ទីតាំងសាសនា និងតំបន់រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ធម្មជាតិ វប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការកែច្នៃនានាទូទាំងខេត្ត ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព សន្ដិសុខសណ្ដាប់ធ្នាប់នាឱកាសបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក លី វណ្ណៈ ដោយលោកអំពាវនាវឱ្យ ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ មកកម្សាន្តខេត្តសៀមរាប និងទទួលទានអាហារដ៏សម្បូរបែប ដែលជាស្នាដៃរបស់អ្នកខេត្តសៀមរាប។ ក្រៅពីនេះ មន្រ្តីរដ្ឋបាលខេត្តក៏អំពាវនាវដល់ប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍កុំដំឡើងតម្លៃ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេគួរបញ្ចុះតម្លៃក្នុងកម្រិតណាមួយដើម្បីទាក់ទាញទេសចកំឡុងពេលបុណ្យទានសំខាន់ៗនេះ៕	សៀមរាប៖ ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌធំនឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១៣ ដល់១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣។ ស្របពេលនេះ អាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាបបានអំពាវនាវដល់វត្តអារាម ប្រជាពលរដ្ឋ រៀបចំតុបតែងលម្អដើម្បីសោភ័ណភាព និងត្រៀមទទួលទេសចរ មកលេងនាឱកាសបុណ្យប្រពៃណីជាតិនេះ។
ក្នុងជំនួបប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអនឡាញនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាន (LMC) ដែលរៀបចំពីទីក្រុងប៉េកាំង លោក ហ័ង ឃុនមីង សមាជិកការិយាល័យនយោបាយនៃគណៈមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តចិន និយាយថា ជំងឺកូវីដ-១៩ នៅតែមានសភាពធ្ងន់ធ្ងរ។ ក្នុងន័យនេះ លោកលើកឡើងពីតួនាទីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងប្រទេសតំបន់មេគង្គ-ឡានឆាង។ លោក អ៊ឹង ចំរើន និពន្ធនាយកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ថ្លែងសុន្ទករថាតាមរយៈវីដេអូ។ «ខ្ញុំជឿជាក់ថា ការប្រមូលផ្ដុំកម្លាំងដូចទឹកទន្លេហូរទៅមុខ នឹងជួយយើងយកឈ្នះជំងឺកូវីដ-១៩។» លោក ហ័ង ថ្លែងបែបនេះក្នុងសារជាវីដេអូនាកិច្ចប្រជុំដែលរៀបចំដោយកាសែតប្រជាជនចិន (Peoples Daily)។ លោក ហ័ង ដែលជាប្រធានគណៈឃោសនាបក្សកុម្មុយនីស្តចិនផង ជំរុញឲ្យប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសសមាជិក៦ ផ្សាយពីការអភិវឌ្ឍក្នុងតំបន់ សាមគ្គីភាព និងការរួបរួមគ្នា។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាង ត្រូវបានបង្កើតនៅឆ្នាំ២០១៦ ដោយមានសមាជិក៦ប្រទេសដូចជាចិន មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ ឡាវ កម្ពុជា និងវៀតណាម។ ឡានឆាង ជាឈ្មោះទន្លេមេគង្គដែលត្រូវបានហៅនៅក្នុងប្រទេសចិន។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ ផ្ដោតលើការជំរុញវិស័យនានាដូចជាធនធានទឹក សេដ្ឋកិច្ច និងការផ្លាស់ប្ដូររវាងប្រជាជន និងប្រជាជន។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក៏ជាវិស័យមួយនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដែរ។ អ្នកសារព័ត៌មានជាច្រើនមកពីអង្គភាពនានានៃប្រទេសទាំង៦ ចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយថ្ងៃនេះ។ លោក អ៊ឹង ចំរើន និពន្ធនាយកសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជាមួយចំនួនទៀត ក៏មានវត្តមាន និងថ្លែងសុន្ទរកថាគន្លឹះនាកិច្ចប្រជុំនេះដែរ។ ក្នុងកម្មវិធីដដែលនេះ អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន លោក ឡ័ក ចាវហួយ (Luo Zhaohui) ចាត់ទុកប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាសាក្សី ជាអ្នកកត់ត្រាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រទេស LMC ។ លោកអះអាងថា ចិនមានជំហរបន្តចាប់ដៃជាមួយប្រទេស៥ទៀតដើម្បីជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យអប់រំ និងកសិកម្មផងដែរ។ ចិនក៏នឹងបន្តធ្វើការជាមួយប្រទេស LMC ឯទៀតក្នុងការស្ដារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញក្រោយជំងឺកូវីដ-១៩៕	មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន លោក ហ័ង ឃុនមីង (Huang Kunming) លើកឡើងថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងប្រទេសទន្លេមេគង្គ-ឡានឆាង មានចំណែកសំខាន់ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ ។ លោក ហ័ង លើកឡើងបែបនេះនាក្នុងជំនួបប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអនឡាញនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមេគង្គ-ឡានឆាន (LMC) នៅថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា។ លោក ហ័ង ក៏ស្នើឲ្យប្រព័ន្ធឃោសនានានា ផ្សព្វផ្សាយពីការអភិវឌ្ឍ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំង៦។
FIFA បានប្រកាសបញ្ជីឈ្មោះអាជ្ញាកណ្តាល ៣៦ រូប ជំនួយការអាជ្ញាកណ្តាល ៦៩រូប និងមន្រ្តីអាជ្ញាកណ្តាលវីដេអូចំនួន២៤ រូប នៅថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ដែលពួកគេត្រូវបានសហព័ន្ធបាល់ទាត់ពិភពលោកមួយនេះបានជ្រើសរើសសម្រាប់ការប្រកួត ។ ក្នុងចំណោមអាជ្ញាកណ្តាលទាំងអស់ក៏មានអាជ្ញាកណ្តាលជាស្រ្តីក្នុងទីលានចំនួន ៣រូប រួមមានអ្នកស្រី Stephanie Frappart, Salima Mukansanga និង Yoshimi Yamashita រួមជាមួយជំនួយការអាជ្ញាកណ្តាលស្ត្រី៣រូបរួមមានអ្នកស្រី Neuza Back, Kathryn Nesbitt និង Karen Diaz Medina។ អ្នកស្រី Frappart ធ្លាប់ជាអាជ្ញាកណ្តាលដែលមានបទពិសោធន៍ ក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់របស់ក្លិបកំពូលៗប្រចាំតំបន់អឺរ៉ុប ហើយក៏ជាអាជ្ញាកណ្តាលស្ត្រីដំបូងកាត់សេចក្តីនៅ UEFA Champions League ពានរង្វាន់ European Championship វគ្គជម្រុះ និងកាត់សេចក្តីនៅ Ligue 1។ ចំណែកអ្នកស្រី Mukansanga សញ្ជាតិរវ៉ាន់ដា ដែលជាអាជ្ញាកណ្តាលស្រ្តីដំបូងកាត់សេចក្តី នៅការប្រកួតពានរង្វាន់កំពូលទ្វីបអាហ្រ្វិក Africa Cup of Nations ខណៈអ្នក Yamashita ជនជាតិជប៉ុន ដែលជាអាជ្ញាកណ្តាលស្រ្តីដំបូងកាត់សេចក្តីនៅក្នុងពានរង្វាន់ AFC Champions League តំបន់អាស៊ី។ «យើងពិតជាសប្បាយចិត្តខ្លាំងដែលក្រុមអាជ្ញាកណ្តាលស្រ្តីសំបូរទៅដោយបទពិសោធន៍មកពីជុំវិញពិភពលោក ត្រូវបានកោះហៅឱ្យធ្វើជាអាជ្ញាកណ្តាលកាត់សេចក្តីជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ FIFA World Cup។ ពួកគេមានសមត្ថភាពខ្ពស់ដោយបានបង្ហាញខ្លួននៅពានរង្វាន់ធំៗ ពិតជាសាកសមទទួលបានការបង្ហាញខ្លួននៅ FIFA World Cup។»។ នេះបើលោក Pierluigi Collina ប្រធានអាជ្ញាកណ្តាលរបស់ FIFA បាននិយាយ។ មិនត្រឹមតែអាជ្ញាកណ្តាលជាស្រ្តីទាំង៦នាក់ ក្នុងចំណោមអាជ្ញាកណ្តាលកាត់សេចក្តីទាំងអស់ ក៏មានវត្តមានលោក Michael Oliver និងលោក Anthony Taylor អាជ្ញាកណ្តាលល្បីប្រចាំអង់គ្លេសផងដែរ៕	ការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ពិភពលោក World Cup 2022 នៅប្រទេសកាតា នឹងមានអាជ្ញាកណ្តាលការប្រកួតជាស្រ្តីលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ FIFA។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ FIFA។
គណៈកម្មការចំពោះកិច្ចទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩ នឹងស្នើសុំការសម្រេចជាគោលការណ៍ពីថ្នាក់ដឹកនាំ ចំពោះការដកចេញការតម្រូវឱ្យយកសំណាកសាច់បង្កកនាំចូលពីប្រទេសឥណ្ឌា ទៅធ្វើតេស្តរកកូវីដ-១៩។ ការសម្រេចនេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំតាមប្រព័ន្ធវីដេអូ របស់គណៈកម្មការចំពោះកិច្ចទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩ ពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំចូលទំនិញមានហានិភ័យខ្ពស់ ដែលមានប្រភពពីប្រទេសមានការរីករាលដាលខ្លាំងនូវជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២១ តុលានេះ។ ព័ត៌មាននេះត្រូវបានចុះផ្សាយនៅទំព័រហ្វេសប៊ុកអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា។ បើតាមប្រភពដដែល បំណងដកចេញការតម្រូវនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីគណៈកម្មការចំពោះកិច្ចរកឃើញថា ក្នុងចំណោមទំនិញសាច់បង្កកនាំចូលចំនួន ១៥០កុងទឺន័រ ដែលជាមុខសញ្ញាធ្វើតេស្តរកវីរុសកូវីដ-១៩ មានតែ ៣ កុងទឺន័រប៉ុណ្ណោះ ដែលមាន«វិជ្ជមាន» កូវីដ-១៩ ហើយសាច់បង្កកទាំងនោះត្រូវបានដុតបំផ្លាញចោលកាលពីចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១។ ទន្ទឹមនេះ អត្រាឆ្លងនៃជំងឺកូវីដ-១៩ នៅប្រទេសសំខាន់ៗដែលនាំចេញមុខទំនិញសាច់បង្កកមកកម្ពុជា ក៏មានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងច្រើន ដែលជាកត្តាកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃវត្តមានវីរុសកូវីដ-១៩ លើសាច់បង្កកនាំចូលមកកម្ពុជាដែរ។ ដ្បិតគ្រោងដកចេញតម្រូវការធ្វើតេស្តរកកូវីដ-១៩លើសាច់បង្កកនាំចូលពីឥណ្ឌាមែន ប៉ុន្តែកម្ពុជា នៅតែរក្សាការតម្រូវឱ្យមានវិញ្ញាបនបត្រ ឬលិខិតបញ្ជាក់ថា គ្មានវីរុសកូវីដ-១៩ លើសាច់បង្កកដែលចេញដោយអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចឥណ្ឌាដដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អាជ្ញាធរកម្ពុជា នៅតែបន្តអនុវត្តវិធានការអនាម័យ និងវិធានការសុខាភិបាល លើទំនិញត្រជាក់ និងទំនិញបង្កកនាំចូលពីប្រទេសជិតខាង ដោយបាញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគលើសំបកវេចខ្ចប់ និងមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនទំនិញផងដែរ។ បើតាមលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំរបស់គណៈកម្មការចំពោះកិច្ចទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩ ដែលដឹកនាំដោយលោក គុណ ញឹម ប្រធានគណៈកម្មការ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ វិធានការកែសម្រួលនេះ នឹងអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ខែតុលានេះតទៅ។ ក្នុងករណីស្ថានភាពឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ នៅប្រទេសនាំចេញកាន់តែធូរស្រាល វិធានការទាំងនេះ នឹងអាចដកចេញទាំងស្រុង ចាប់ពីដើមឆ្នាំក្រោយ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ សូមរំឭកថា កាលពីអំឡុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជាបានរកឃើញសាច់ក្របីបង្កកនាំចូលពីប្រទេសឥណ្ឌា ចំនួន ៣កុងទឺន័រមាន«វិជ្ជមានកូវីដ-១៩» ពោលគឺប្រមាណ១ខែក្រោយពីកម្ពុជាសម្រេចឱ្យនាំចូលសាច់បង្កក និងមុខទំនិញបង្កកដែលអាចមានហានិភ័យផ្សេងៗ ដែលមានប្រភពពីប្រទេសឥណ្ឌា។ សូមជម្រាបដែរថា កម្ពុជាបានផ្អាកនាំចូលសាច់បង្កក និងទំនិញបង្កកពីប្រទេសឥណ្ឌាជាបណ្តោះអាសន្ន ចាប់ពី១ ឧសភា ឆ្នាំ២០២១ ដោយសារកាលណោះឥណ្ឌាមានការឆ្លងរាតត្បាតខ្លាំងក្លាដោយជំងឺកូវីដ-១៩។ មកដល់ពាក់កណ្តាលខែមិថុនា ទើបកម្ពុជា អនុញ្ញាតឱ្យមានការនាំចូលឡើងវិញ បន្ទាប់ពីស្ថានភាពឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ នៅក្នុងប្រទេសនេះ មានសភាពធូរស្រាល ហើយសាច់បង្កក និងទំនិញបង្កកពីប្រទេសនេះកន្លងមក មានលទ្ធផលតេស្តអវិជ្ជមានកូវីដ-១៩៕ អត្ថបទទាក់ទង សាច់ក្របី ៣កុងតឺន័រ នាំចូលពីឥណ្ឌាមានផ្ទុកកូវីដ-១៩ នឹងត្រូវដុតកម្ទេចចោល កម្ពុជា អនុញ្ញាតឱ្យនាំចូលសាច់ និងទំនិញបង្កកពីឥណ្ឌាវិញ តែភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌ២យ៉ាង	កម្ពុជា គ្រោងដកចេញការតម្រូវឱ្យយកសំណាករកកូវីដ-១៩ លើសាច់បង្កកដែលនាំចូលពីឥណ្ឌា។ គណៈកម្មការចំពោះកិច្ចទប់ស្កាត់ការរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ នឹងស្នើសុំការសម្រេចជាគោលការណ៍ពីថ្នាក់ដឹកនាំ ចំពោះករណីនេះ។ តាមគម្រោង ការដកចេញការតម្រូវឱ្យយកសំណាករកកូវីដ-១៩ លើសាច់បង្កកនាំចូលពីឥណ្ឌា នឹងចាប់អនុវត្តពីថ្ងៃទី២៥ តុលានេះតទៅ។
បច្ចុប្បន្នអតិផរណាអាម៉េរិកបានធ្លាក់ចុះខ្លាំងពីកម្រិតខ្ពស់បំផុតបើធៀបរយៈពេលជាង ៤ទសវត្សរ៍មកនេះ។ ដូច្នេះលទ្ធភាពដែល Fed អាចនឹងចាប់ផ្តើមកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់នៅឆ្នាំក្រោយគឺមានខ្ពស់។ ហេតុផលសំខាន់ ២យ៉ាងដែលធ្វើឲ្យធនាគារកណ្តាលអាម៉េរិកអាចបន្ថយអត្រាការប្រាក់នៅឆ្នាំ ២០២៤ នោះគឺមកពីសម្ពាធអតិផរណាបានធូស្រាល និងការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចអាម៉េរិក។ ប្រសិនបើ Fed បន្ទាបអត្រាការប្រាក់ដោយសារតែអតិផរណាកំពុងធ្លាក់ចុះ នោះជាដំណឹងល្អសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច និងវិនិយោគិន។ វាមានន័យថា Fed កំពុងឆ្ពោះទៅរកគោលដៅរបស់ខ្លួនក្នុងការនាំយកអតិផរណាធ្លាក់ចុះជិតដល់កម្រិតមុនការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ ប៉ុន្តែមិនបណ្តាលឱ្យសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចូលក្នុងវិបត្តិនោះទេ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើ Fed បន្ទាបអត្រាការប្រាក់ ដោយសារតែសេដ្ឋកិច្ចកំពុងធ្លាក់ចុះយ៉ាងឆាប់រហ័ស ឬមានហានិភ័យនៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច នោះនឹងក្លាយជារឿងខុសគ្នាទាំងស្រុង។ សញ្ញានេះបង្ហាញថា អត្រាគ្មានការងារធ្វើនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចអាម៉េរិកនឹងកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ហើយប្រាក់ចំណេញសាជីវកម្មនឹងធ្លាក់ចុះដោយសារតែតម្រូវការខ្សោយ។ លោក Diane Swonk ប្រធានសេដ្ឋវិទូរបស់ក្រុមហ៊ុនហិរញ្ញវត្ថុ KPMG បាននិយាយថា ប្រជាជនចង់ឱ្យ Fed បន្ថយអត្រាការប្រាក់ពីព្រោះសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ ហើយអតិផរណាបានធូរស្រាល មិនមែនដោយសារតែសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិនោះទេ។ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន មានចំណាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងជុំវិញរឿងនេះ ស្របពេលការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៤ កាន់តែកៀកទៅ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ដោយសារតែតម្លៃនៃការរស់នៅកើនឡើង អ្នកបោះឆ្នោតអាម៉េរិកមិនបានផ្តល់ទំនុកចិត្តចំពោះលោក បៃឌិន នៅរបៀបដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ចរបស់លោកទេ។ ការណ៍នេះនឹងនាំឱ្យមេដឹកនាំមកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាមួយចំនួននៅពេលឈរឈ្មោះសម្រាប់ការបោះឆ្នោតក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤។ លើសពីនេះ លោក បៃឌិន និងជួបបញ្ហាប្រឈមកាន់តែតែធំ ប្រសិនបើអាម៉េរិកធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។ យោងតាមទិន្នន័យប្រចាំខែវិច្ឆិកា ចេញផ្សាយដោយក្រសួងការងារអាម៉េរិកនៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ មិនមានសញ្ញាបង្ហាញពីការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចនោះទេ។ អត្រាគ្មានការងារធ្វើនៅក្នុងខែវិច្ឆិកាបានថយចុះមកត្រឹម ៣,៧ភាគរយពី ៣,៩ភាគរយនៅខែតុលា។ ទន្ទឹមនេះ ចំនួនការងារថ្មីក៏កើនឡើងខ្លាំងជាងការព្យាករណ៍ផងដែរ។ ទន្ទឹមនេះ វិយោគិន និងអ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចបានព្យាករថា លទ្ធភាពដែល Fed អាចកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ មានដល់ ៥០ភាគរយ។ ការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤ ទាំងមូលត្រូវបានរំពឹងថាស្ថិតនៅក្នុងរង្វង់ ១ភាគរយ។ បច្ចុប្បន្នអត្រាការប្រាក់នៅអាម៉េរិកស្ថិតចន្លោះពី ៥,២៥ភាគរយទៅ ៥,៥ភាគរយ។ លោក Joseph Lavorgna ប្រធានសេដ្ឋវិទូរបស់ក្រុមហ៊ុនហិរញ្ញវត្ថុ SMBC Nikko Securities America បានព្យាករថា Fed នឹងកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់សរុបចំនួន ១,២៥ភាគរយក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ ហើយលទ្ធភាពនៃការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់របស់ Fed អាចមានច្រើនជាងនេះទៅទៀត។ លោកយល់ថា ការកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់បែបនេះ មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ទប់ស្កាត់វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនោះទេ ប៉ុន្តែនឹងជួយជំរុញផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចថែមទៀត។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រធានសេដ្ឋវិទូរបស់ធនាគារកណ្តាលអាម៉េរិក លោក Michael Gapen ព្យាករថា សេដ្ឋកិច្ចនឹងជៀសផុតពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ហើយ Fed នឹងកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់ត្រឹមតែ ០,៧៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះនៅឆ្នាំ២០២៤ ហើយការកាត់បន្ថយលើកដំបូងនឹងធ្វើនៅខែកញ្ញាឆ្នាំក្រោយ។ លោកអះអាងថា ការសម្រេចចិត្តកាត់បន្ថយអត្រាការប្រាក់របស់ Fed ដោយសារសម្ពាធតម្លៃទំនិញធ្លាក់ថ្លៃ មិនមែនមកពីការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចនោះទេ៕	នៅខែតុលាឆ្នាំនេះ អតិផរណាអាម៉េរិកធ្លាក់ចុះដល់ ៣,២៤ភាគរយ ពីអត្រា ៣,៧ភាគរយកាលពីខែកញ្ញា។ ការធ្លាក់ចុះនេះបង្ហាញថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ធនាគារកណ្តាលអាម៉េរិក (Fed ) នាំយកអតិផរណាជិតដល់គោលដៅ ២ភាគរយ។ តើនេះជាមូលហេតុដែលនាំឲ្យ Fed អាចបញ្ចុះអត្រាការប្រាក់នៅឆ្នាំក្រោយមែនទេ?
អត្ថបទទាក់ទង ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ប្តេជ្ញាស្តារកិច្ចចរចារំសាយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ ខណៈអាណត្តិកាន់តែខើច មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ប្តេជ្ញាបង្កើនសមត្ថភាពអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងបន្តចាត់ទុកអាមេរិកជាសត្រូវដ៏ធំបំផុត បន្ទាប់ពីបិទបញ្ចប់សមាជបក្សពលករលើកទី៨ កូរ៉េខាងជើង ក៏បានធ្វើព្យុហយាត្រាមួយតាមពីក្រោយដែរ។ ក្នុងពិធីនេះ កូរ៉េខាងជើងបានដាក់បង្ហាញមីស៊ីលបាលីស្ទិកបាញ់ចេញពីនាវាមុជទឹកប្រភេទថ្មីដែលកូរ៉េខាងជើងហៅថា ជាអាវុធដ៏ខ្លាំងបំផុត។ «អាវុធដ៏ខ្លាំងបំផុតរបស់ពិភពលោក មីស៊ីលបាលីស្ទិកបាញ់ចេញពីនាវាមុជទឹក បានបង្ហាញលើទីលាន គីម អ៊ីលស៊ុលម្តងមួយៗ»។ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកូរ៉េខាងជើង KCNA ផ្សាយបែបនេះនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា។ មីស៊ីលបាលីស្ទិកប្រភេទថ្មីនេះ មានឈ្មោះថា Pukguksong-5 ដែលមានសមត្ថភាពខ្លាំងជាង និងវែងជាងមីស៊ីល Pukguksong-4 ដែលត្រូវបានដាក់បង្ហាញ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ កន្លងទៅ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap មីស៊ីល Pukguksong-5 ទំនងជាអាចហោះបានឆ្ងាយជាមុន និងអាចបំពាក់ក្បាលគ្រាប់ធំជាងមុន។ ក្រោមវត្តមានរបស់មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន ដែលទើបក្លាយជាអគ្គលេខាធិការបក្សពលករ កូរ៉េខាងជើង ក៏បានដាក់បង្ហាញអាវុធផ្សេងទៀតផងដែរ ដូចជាមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយខ្លីដើរដោយថាមពលឥន្ធនៈរឹងដែលអាចបាញ់លឿន និងមានសមត្ថភាពខ្លាំងជាងមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយខ្លីដើរដោយថាមពលឥន្ធនៈរាវ។ អ្នកជំនាញជឿថា មីស៊ីលប្រភេទនេះ ត្រូវអភិវឌ្ឍចេញពីមីស៊ីលប្រភេទ KN-23 ដែលត្រូវបានដាក់បង្ហាញនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ។ បន្ថែមពីលើនេះ កម្មវិធីខាងលើ ក៏មានព្យុហយាត្រារបស់កងទ័ព, កងកាំភ្លើងធំ, រថពាសដែក និងយន្តហោះចម្បាំងជាច្រើនគ្រឿង ដែលហោះជាទម្រង់លេខ៨ សំដៅសមាជបក្សលើកទី៨ ។ ថ្លែងក្នុងពិធីដ៏អធិកអធមនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិកូរ៉េខាងជើង លោក Kim Jong Gwan បានលើកឡើងថា កងកម្លាំងយោធារបស់កូរ៉េខាងជើង នឹងទប់ស្កាត់សកម្មភាពគំរាមកំហែងនៅក្នុងឧបទ្វីបកូរ៉េ និងប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាកំចាត់សត្រូវ ដែលមកបំផ្លាញសន្តិសុខប្រទេសរបស់ខ្លួន។ លើសពីនោះ កងទ័ពរបស់កូរ៉េខាងជើង នឹងធានាពីការរីកចម្រើនជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់បក្សពលករ ជាមួយកម្លាំងយោធាដ៏ខ្លាំងបំផុត»។ នៅក្នុងសមាជបក្សពលករនាពេលថ្មីៗនេះ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម បានហៅអាមេរិកថា គឺជាសត្រូវដ៏ធំបំផុតរបស់ខ្លួន។ ទន្ទឹមនេះ លោកគីម ក៏បានប្តេជ្ញាអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពយោធា និងបង្កើនចំនួននុយក្លេអ៊ែរបន្ថែមទៀតផងដែរ៕	កូរ៉េខាងជើង នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករា បានធ្វើព្យុហយាត្រាយោធាមួយ ដើម្បីសាទរសមាជបក្សពលករកូរ៉េខាងជើង លើកទី៨ ។ ក្នុងពិធីនេះ កូរ៉េខាងជើង បានដាក់បង្ហាញ មីស៊ីលបាលីស្ទិកបាញ់ចេញពីនាវាមុជទឹកប្រភេទថ្មី និងប្រភេទអាវុធផ្សេងទៀត។
យោងទៅលើហ្វេសប៊ុក Cambodia 2023 នារសៀលថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមមេធាវី គ.ជ.ប.អ បានជូនដំណឹងអំពីលក្ខខណ្ឌ នៃការប្រើប្រាស់កម្មសិទ្ធបញ្ញា ដូចតទៅ៖ ក. ក្រសួង ស្ថាប័ន អាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិ រូបវន្ដបុគ្គល ត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់កម្មសិទ្ធទាំងនោះក្នុងគោលដៅគាំទ្រ និងជំរុញការផ្សព្វផ្សាយដំណើរឆ្ពោះទៅព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ឆ្នាំ២០២៣ នៅកម្ពុជា ក្នុងលក្ខខណ្ឌមិនធ្វើអាជីវកម្មរកកម្រៃ។ ខ. សហព័ន្ធកីឡាជាតិ អង្គការកីឡា ដៃគូសហការនានា អាចអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់កម្មសិទ្ធបញ្ញាទាំងនេះ ដោយត្រូវស្នើរសុំការប្រើប្រាស់ជាមុន។ គ. វិស័យឯក/ក្រុមហ៊ុនឯកជន អាចត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់តាមរយៈលក្ខខណ្ឌតម្រូវក្នុងកិច្ចសន្យាជាដៃគូសហការ ដៃគូឧបត្ថម្ភ ឬជាអ្នកទទួលអាជ្ញាប័ណ្ណ។ ឃ. សង្គមស៊ីវិល ដែលបម្រើឲ្យព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ឆ្នាំ២០២៣ អាចតម្រូវឲ្យប្រើប្រាស់ ដោយត្រូវមានកិច្ចសន្យា និងលក្ខខណ្ឌតម្រូវ។ ង. ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដែលគាំទ្រនិងលើកកម្ពស់ ដល់ប្រយោជន៍នៃព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ឆ្នាំ២០២៣ ដែលមិនធ្វើអាជីវកម្មរកកម្រៃ ដោយត្រូវមានកិច្ចសន្យា និងលក្ខខណ្ឌ៕	គណៈកម្មធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ លើកទី៣២ (គ.ជ.ប.អ ឬ CAMSOC) បានចេញសេចក្ដីជូនដំណឹង នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ដោយហាមមិនឲ្យប្រើប្រាស់កម្មសិទ្ធបញ្ញាលើរូបភាពរបស់ខ្លួន ទៅផ្សព្វផ្សាយសម្រាប់អាជីវកម្មឯកជនណាមួយ ដោយមិនបានសុំការអនុញ្ញាត។ CAMSOC ចាត់ទុកថា ការប្រើប្រាស់កម្មសិទ្ធបញ្ញាក្នុងគោលដៅអាជីវកម្មដោយគ្មានការអនុញ្ញាតនោះ ជាការរំលោភកម្មសិទ្ធបញ្ញារបស់ គ.ជ.ប.អ និងជាអំពើខុសច្បាប់។
បាតុកម្មប្រឆាំងរបបសឹកមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែសន្ទុះខ្លាំងនៅទូទាំងប្រទេស បើទោះជាកម្លាំងសន្តិសុខប្រើវិធីសាស្ត្រកាន់តែហិង្សាក្នុងការបោសសម្អាតក្ដី។ បាតុករយ៉ាងតិចណាស់១២នាក់ ត្រូវបានរាយការណ៍ថា បានស្លាប់ក្នុងការប៉ះទង្គិចជាមួយកម្លាំងប៉ូលិសនៅទីក្រុងនានារបស់មីយ៉ាន់ម៉ានៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា។ សាក្សីជាច្រើនប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថា មនុស្ស៥នាក់ស្លាប់ និងជាច្រើននាក់រងរបួសក្រោយប៉ូលិសបាញ់រះលើការតវ៉ានៅទីក្រុង Mandalay ។ បើតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកនានា មនុស្សម្នាក់បានស្លាប់ក្នុងទីក្រុងភាគកណ្ដាល Pyay ។ នៅទីក្រុងនេះដដែល មនុស្សម្នាក់ទៀតក៏ស្លាប់ក្រោយប៉ូលិសរារាំងឡានសង្គ្រោះបន្ទាន់។ មនុស្ស៥នាក់ទៀតស្លាប់ក្នុងទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន។ របបយោធាមិននិយាយអ្វីពីករណីទាំងនេះ ប៉ុន្តែទូរទស្សន៍រដ្ឋ MRTV ចាត់ទុកបាតុករជាឧក្រិដ្ឋជន។ ស្របពេលបាតុកម្មធ្វើឡើងទូទាំងប្រទេសនេះ មេដឹកនាំស៊ីវិលដែលកំពុងរត់គេចខ្លួនក្រោយរដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ក៏ប្រកាសការតស៊ូមួយដើម្បីផ្ដួលរំលំក្រុមយោធាកំពុងកាន់អំណាច។ លោក Mahn Win Khaing Than ដែលត្រូវបានតែងតាំងជាអនុប្រធានាធិបតីស្តីទី ចេញមុខធ្វើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ជាសាធារណៈលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ដោយចាត់ទុកអ្វីដែលកើតឡើងជាពេលខ្មៅងងឹតរបស់ប្រទេស។ លោក Mahn Win Khaing Than មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សសម្ពន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (NLD) ត្រូវបានតែងដោយគណៈកម្មាធិការតំណាងសភាសហភាព (CRPH) ដែលជាក្រុមសមាជិកសភាមុនរដ្ឋប្រហារ។ គណៈកម្មាធិការនេះ ក៏បង្កើនរដ្ឋាភិបាលមួយដែលកំពុងស្វែងរកការទទួលស្គាល់ពីអន្តរជាតិ។ មេដឹកនាំគណៈកម្មាធិការនេះ បានជួបជាមួយមេដឹកនាំក្រុមភាគតិចប្រដាប់អាវុធនានាដើម្បីជជែកពីការបង្កើតប្រជាធិបតេយ្យបែបសហព័ន្ធ។ «ដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅដែលជនភាគតិចទាំងអស់ចង់បាន បដិវត្តន៍នេះ ជាឱកាសសម្រាប់យើងប្រមូលផ្ដុំការប្រឹងប្រែងទាំងអស់គ្នា។» លោក Mahn Win Khaing Than និយាយបែបតាមបណ្ដាញសង្គម Facebook ចេញពីកន្លែងសម្ងាត់មួយ។ បើតាមមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលស្រមោលរូបនេះ CRPH នឹងបង្កើតច្បាប់ថ្មីដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាជនអាចការពារខ្លួនបាន ហើយការដឹកនាំរដ្ឋ នឹងគ្រប់គ្រងដោយក្រុមស៊ីវិលមួយក្រុមផងដែរ៕	យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស១២នាក់ទៀត បានបាត់បង់ជីវិតក្នុងការតវ៉ាប្រឆាំងរដ្ឋប្រហារយោធានៅមីយ៉ាន់ម៉ានៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា។ ខណៈបាតុកម្មនៅតែធ្វើឡើងទោះមានការបង្ក្រាបចាស់ដៃពីសំណាក់កម្លាំងសន្តិសុខ មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលស្រមោលដែលកំពុងភៀសខ្លួន ក៏ប្រកាសការតស៊ូមួយដើម្បីបញ្ចប់របបយោធា និងទៅបង្កើតរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ថ្មីមួយ។
សមាជិកសភាម៉ាឡេស៊ីទាំង២២២រូប នឹងត្រូវសម្ភាសដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់មហាក្សត្រ Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ដើម្បីស្វែងរកឥស្សរជនណាម្នាក់ដែលទទួលបានការគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់ឈានទៅបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី។ តាមច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញម៉ាឡេស៊ី សមាជិកសភារូបណាដែលអាចប្រមូលសំឡេងបានលើសពាក់កណ្ដាលនៃសមាជិកសភាទាំងអស់ (50+1) អាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបានហើយ។ យ៉ាងណាមិញ ការកោះហៅសមាជិកសភាមកសួរនាំម្ដងម្នាក់ៗបែបនេះ ជារឿងមិនធ្លាប់ឡើយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រម៉ាឡេស៊ី។ នេះអាចជាសញ្ញាបង្ហាញថា មិនមានមេដឹកនាំបក្សណាមួយសូម្បីតែលោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នៃសម្ពន្ធភាព Pakatan Harapan មានសំឡេងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលឡើយ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រាជវាំងម៉ាឡេស៊ី លោក Ahmad Fadil Shamsuddin និយាយថា ការអញ្ជើញសមាជិកសភាមកសួរនាំបែបនេះ គឺបង្ហាញពីតម្លាភាពដើម្បីប្រយោជន៍ជាតិ។ ស្ថានការណ៍នយោបាយនៅម៉ាឡេស៊ី ប្រែទៅជាក្រឡាប់ចាក់ក្នុងមួយថ្ងៃក្រោយការលាលែងពីតំណែងងនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ដែលឈានទៅដល់ការដួលរលំសម្ពន្ធភាព Pakatan Harapan ។ ប៉ុន្តែ លោក មហាធៀ ត្រូវបានតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបណ្ដោះអាសន្នសិន ទម្រាំមានជ្រើសរើសបាននាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី។ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ លោកបានទៅអង្គុយធ្វើការជាធម្មតានៅឯការិយាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហាក់ដូចជាគ្មានរឿងអ្វីកើតឡើងឡើយ។ Just another day in the office. pic.twitter.com/fU14woEsA0 Dr Mahathir Mohamad (@chedetofficial) February 25, 2020 ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីបណ្ដោះអាសន្ន លោក មហាធៀ អាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដើម្បីដឹកនាំការងារប្រចាំថ្ងៃ ដ្បិតសមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រីចាស់ ត្រូវបានរំលាយចោលអស់ហើយ បន្ទាប់ពីមហាក្សត្រទទួលពាក្យលាលែង។ ទាក់ទងឥស្សរជនដែលអាចធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រីវិញ បក្សជនជាតិដើម PPBM ដែលលោក មហាធៀ បង្កើតឡើង និងបក្សសកម្មភាពប្រជាធិបតេយ្យ (DAP) នៅតែគាំទ្រលោក មហាធៀ ឲ្យបន្តធ្វើនាយករដ្ឋមន្ត្រីដដែល។ សមាជិកសភាខ្លះមកពីបក្សយុត្តិធម៌សង្គម (PKR) របស់លោក អាន់វ៉ា ក៏នៅខាងលោក មហាធៀ ដែរ។ ចំណែកសម្ពន្ធភាព Barisan Nasional ដែលជាក្រុមប្រឆាំង ក៏បានប្រមូលសំឡេងដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដែរ។ មានបន្ទូលទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មានខាងក្រៅរាជវាំងទីក្រុងគួឡាឡាំពួ មហាក្សត្រ Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah បានប្រាប់ឲ្យប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីរក្សាការអត់ធ្មត់ ទោះជាកំពុងព្រួយបារម្ភក្ដី។ បើតាមសារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Malaysia Mail ប្រមុខរដ្ឋម៉ាឡេស៊ី មានបន្ទូលទៀតថា ទុកឲ្យទ្រង់បំពេញរាជកិច្ច (ការជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រី) ជាមុនសិន ហើយទ្រង់សង្ឃឹមថា អាចរកច្រកចេញបាន៕	មួយថ្ងៃក្រោយការលាលែងពីតំណែងរបស់លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ការជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ក៏ចាប់ផ្ដើមដែរ។ មហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ បានកោះហៅសមាជិកសភាទាំងអស់ទៅកាន់រាជវាំងដើម្បីសាកសួរពីលទ្ធភាពបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈនេះដែរ ម៉ាឡេស៊ីគ្មានរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំប្រទេសឡើយ ក្រៅពីលោក មហាធៀ ដែលត្រូវបានតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះ។
លោកឧត្តមសេនីយ៍ John Hyten មេបញ្ជាការរងនៃអគ្គសេនាធិការចម្រុះនិងជាមន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់បំផុតទីពីររបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បាននិយាយថា កំណើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃយោធាចិន ជាបញ្ហា«គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល»។ លោកបានប្រាប់ក្រុមអ្នកនិពន្ធអំពីវិស័យការពារជាតិ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ដោយឆ្លើយតបនឹងសំណួរពី VOA ថា៖ «ល្បឿននិងគន្លងដែលចិនកំពុងធ្វើ នឹងវ៉ារុស្ស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិក បើយើងមិនធ្វើអ្វីមួយដើម្បីកែប្រែនោះទេ។ យើងត្រូវតែធ្វើអ្វីម្យ៉ាង»។ ការព្រមានរបស់លោកឧត្តសេនីយ៍ Hyten ដែលនឹងចូលនិវត្តន៍នៅខែក្រោយនេះ កើតឡើងមួយថ្ងៃ បន្ទាប់ពីមន្ត្រីយោធាកំពូលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជាក់ជាសាធារណៈថា ចិនបានសាកល្បងប្រព័ន្ធអាវុធលឿនជាងសំឡេងកាលពីខែកក្កដា ដោយបានបង្ហោះយានជុំវិញពិភពលោកលឿនជាសំឡេងប្រាំដង។ ឧត្តមសេនីយ៍ Mark Milley នាយអគ្គសេនាធិការចម្រុះ បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ Bloomberg កាលពីថ្ងៃពុធថា ការសាកល្បងរបស់ចិន គឺជាបញ្ហា«គួរឱ្យបារម្ភខ្លាំងណាស់»។ ដោយលោកនិយាយយោងដល់ការបង្ហោះផ្កាយវិទ្យាសាស្ត្ររបស់រុស្ស៊ីដំបូងបង្អស់ក្នុងពិភពលោកក្នុងទសវត្សរ៍១៩៥០ លោកបានបន្ថែមថា «ខ្ញុំមិនដឹងថា វាហោះដូចផ្កាយវិទ្យាសាស្ត្រ ឬយ៉ាងណាទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតថា វាស្រដៀងគ្នា»។ សមិទ្ធផលនេះ បានជំរុញឱ្យមានការប្រណាំងប្រជែងក្នុងអវកាសច្រើននៅប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ខាងមុខ។ ដូចលោក Milley ដែរ លោក Hyten បានបដិសេធមិនចែករំលែកព័ត៌មានលម្អិតនៃការសាកល្បងអាវុធលឿនជាងសំឡេងរបស់ចិនទេ ដោយលោកនិយាយថា វាជាព័ត៌មានសម្ងាត់នៅឡើយ។ ប៉ុន្តែលោកបានទទួលស្គាល់ថា ចិនបានផ្ញើសារដោយគ្រាន់តែធ្វើការសាកល្បងបែបនេះ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ឧត្តមសេនីយ៍កំពូលម្នាក់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានព្រមានថា មិនយូរមិនឆាប់ផែនការរបស់ចិនដើម្បីជំនួសសហរដ្ឋអាមេរិកខាងឧត្តមភាពយោធា នឹងក្លាយជាការណ៍ពិត។ លោកបានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននិងសម្ព័ន្ធមិត្ត ពន្លឿនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទប់ទល់នឹងការប្រជែងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង។
កាលពីថ្ងៃទី១៩ និងទី២០កញ្ញា ប្រជាជនថៃប្រមាណ៥ម៉ឺននាក់បានធ្វើបាតុកម្មដង្ហែរក្បួន ចេញពីបរិវេណសាកលវិទ្យាល័យThammasat ទៅទីលានSanam Luang នៅមុខព្រះបរមរាជវាំងថៃ។ ទីលាន Sanam Luang នេះហើយដែលបាតុករ ដាក់ស្លាកមួយនៅចំទីលាននោះ។ បាតុករបាកដាក់ញត្តិទាមទារកំណែរទម្រង់របបរាជានិយមថៃ ទៅឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាព្រះមហាក្សត្រ។ ស្ដេចថៃ ពុំបានគង់នៅក្នុងប្រទេសអំឡុងពេលបាតុកម្មឡើយ។ ស្លាករាងរង្វង់ និងស្រោបដោយពណ៌មាស ត្រូវបានបាតុករដាក់ឈ្មោះថា «ស្លាករបស់ប្រជាជន» ដោយមានសញ្ញាលើកម្រាមដៃ៣ឡើងទៅលើដែលប្រើប្រាស់ដោយបាតុករប្រជាធិបតេយ្យនិយម និងមានអក្សរសសេរនៅជុំវិញថា «ប្រទេសនេះ ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រជាជន និងមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់ព្រះមហាក្សត្រដូចដែលធ្លាប់បានបញ្ឆោតឡើយ»។ ប៉ុន្តែស្លាកនេះ ក៏បាត់ទៅវិញដោយគ្មានអ្នកដឹង។ ស្នងការរងប៉ូលិសទីក្រុងបាងកក លោក Piya Tawichai បានអះអាងថា លោកទទួលបានដំណឹងថា ស្លាកនោះត្រូវបានដកចេញ។ ប៉ុន្តែលោកពុំដឹងថាគេដកចេញដោយរបៀបណា ឬដោយអ្នកណាឡើយ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក Piya បញ្ជាក់ថា ប៉ូលិសកំពុងផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយអាជ្ញាធរក្រុងបាងកក ដើម្បីស្វែងរកអ្នកដែលដកស្លាកនោះ ដើម្បីយកមកធ្វើជាភស្តុតាងចោទប្រកាន់ក្រុមបាតុករចំពោះអំពើល្មើសច្បាប់។ ស្លាកដែលបាតុករថៃ ដាក់នៅទីលាន Sanam Luang មុខព្រះបរមរាជវាំងថៃ គឺស្រដៀងទៅនឹងស្លាកដែលគេដាក់ក្រោយការផ្តួលរលំរបបរាជានិយមផ្តាច់ការថៃ ក្នុងឆ្នាំ១៩៣២។ ប៉ុន្តែក្រោយការឡើងសោយរាជ្យរបស់ព្រះមហាក្សត្រ មហាវជិរាលង្ករណ៍ ស្លាកនេះត្រូវបានគេដកចេញក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ។ បាតុកម្មបានបញ្ចប់ហើយ ឯប៉ូលិសថៃកំពុងសិក្សាផ្លូវច្បាបដើម្បីចាត់វិធានការលើមេដឹកនាំបាតុកដែលភាគច្រើនជានិស្សិត។ ប្រភពព័ត៌មានដដែឡបន្តថាំ មន្ត្រីប៉ូលិសចំនួន៤០នាក់ កំពុងសិក្សាលើអ្នកដែលចេញមុខនិយាយលើឆាកពេលធ្វើបាតុកម្ម ដើម្បីស្វែងរកភស្តុតាង ដែលនឹងអាចឈានទៅដល់ការចោទប្រកាន់ផងដែរ។ ក្រោយបាតុកម្មបានបញ្ចប់ទៅ លោកប្រាយុទ្ធ ចាន់អូចា បានអរគុណដល់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលក្នុងការសហប្រតិបត្តិការរក្សាច្បាប់ និងសណ្តាប់ធ្នាប់ អំឡុងពេលបាតុកម្ម។ យ៉ាងណាមិញ បាតុកម្មថ្មីមួយទៀត គ្រោងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ខណៈមេដឹកនាំបាតុកម្ម បានអំពាវនាវឲ្យប្រជាជនថៃ មិនទៅធ្វើការនៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ដើម្បីជានិម្មិតរូបនៃការគាំទ្រកាតវ៉ារបស់ពួកគេ៕ អត្ថបទទាក់ទង បាតុករថៃជួបជុំជាថ្មី ទាមទារឲ្យលោក ប្រាយុទ្ធ លាលែង, រំលាយសភា និងកែទម្រង់រាជានិយម រដ្ឋាភិបាលថៃ ប្រាប់សាកលវិទ្យាល័យនានាណែនាំនិស្សិតឲ្យឈប់ទាមទារកែទម្រង់រាជានិយម	នៅថ្ងៃទី ២១ ខែកញ្ញានេះ ប៉ូលិសថៃបាននិយាយថា ស្លាកមួយដែលបាតុករដាក់នៅក្បែរព្រះបរមរាជវាំងថៃត្រូវបានដកចេញ។ បាតុករដែលទាមទារកំណែរទម្រង់របបរាជានិយម បានដាក់ស្លាកនោះ ជាប់ជាមួយបេតុងនៅទីលានមុខព្រះបរមរាជវាំងថៃ អំឡុងពេលបាតុកម្ម នៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា។
ការបណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូបង្វឹក កម្រិត A-License នេះ គឺជាសសរស្ដម្ភសំខាន់មួយ របស់ AFC ក្នុងការលើកកម្ពស់គុណភាពបាល់ទាត់ ក្នុងប្រទេសជាសមាជិក។ ជាពិសេសការអភិវឌ្ឍកីឡាករ និងវិស័យបាល់ទាត់គ្រប់កម្រិត ។	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អាស៊ី (AFC) បានចេញអនុស្សរណៈទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការថា សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា ជាសមាជិកកម្រិត A-License ។ សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា ស្ថិតក្នុងចំណោម ២១ ប្រទេសដែលជាសមាជិក នៃអនុសញ្ញាការបណ្ដុះបណ្ដាលគ្រូបង្វឹក AFC (AFC Coaching Convention) ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា នៅលើហ្វេសប៊ុក នាថ្ងៃទី៧ មីនា។
ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញឲ្យដឹងពីអាហារ ព្រមទាំងភេសជ្ជៈមួយចំនួនដែលអាចបង្កបញ្ហាខ្សោះជាតិទឹកក្នុងរាងកាយ ៖ ១. អាហារប្រៃ ក្រៅពីបណ្ដាលឲ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ហើយនោះ ការទទួលទានអាហារប្រៃៗក៏បង្កបញ្ហាខ្សោះជាតិទឹកផងដែរ។ នោះក៏ព្រោះតែជាតិអំបិល ឬសូដ្យូមទាញជាតិទឹកចេញពីរាល់កោសិកាទៅប្រមូលផ្ដុំត្រង់ផ្នែកណាមួយក្នុងរាងកាយវិញដែលបង្កជាអាការៈហើម។ ២. អាហារផ្អែម អ្នកចូលចិត្តទទួលទានអាហារនិងភេសជ្ជៈផ្អែមៗច្រើនមែនទេ? បើមែននោះអ្នកកំពុងប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យខ្ពស់នៃបញ្ហាខ្សោះជាតិទឹកក្នុងរាងកាយហើយ! នៅពេលរាងកាយចាប់បានថាកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ វានឹងធ្វើអោយអ្នកនោមញឹក ឬនោមច្រើនជាងធម្មតា។ នេះក៏ជាមូលហេតុដែលអ្នកមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមជួបប្រទះអាការៈនោមញឹកនិងមានអារម្មណ៍ស្រេកទឹកសឹងគ្រប់ពេល។ ៣. អាហារកែច្នៃ មិនត្រឹមតែមិនល្អចំពោះសុខភាពរាងកាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ធ្វើអោយអ្នកខ្សោះជាតិទឹកផងដែរ។ នោះក៏ព្រោះតែរាងកាយបង្កើនការផលិតទឹកនោមធ្វើឲ្យអ្នកនោមញឹកជាងមុនដើម្បីកម្ចាត់ជាតិពុលនៃអាហារកែច្នៃចេញពីរាងកាយ។ ជាពិសេសនោះ គឺអាហារកែច្នៃភាគច្រើនមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសូដ្យូម ឬអំបិលនិងស្ករដែលបង្កបញ្ហាខ្សោះជាតិទឹកគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ ៤. ទំពាំងបារាំង នោះក៏ព្រោះតែបន្លែនេះមានផ្ទុកសារធាតុ asparagine ដែលបណ្ដាលឲ្យតម្រងនោមផលិតទឹកនោមកាន់តែច្រើន។ ៥. ប្រូតេអ៊ីន ការទទួលទានអាហារដែលមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិប្រូតេអ៊ីនច្រើនក៏អាចបង្កបញ្ហាខ្សោះជាតិទឹកក្នុងរាងកាយផងដែរ។ នោះក៏ព្រោះតែរាងកាយទាមទារជាតិទឹកច្រើនដើម្បីដំណើរការបំបែកនិងប្រើប្រាស់ជាតិប្រូតេអ៊ីនប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ៦. កាហ្វេ ជាតិកាហ្វេអ៊ីននៅក្នុងកាហ្វេបង្កើនមានលក្ខណៈសម្បត្តិបញ្ចុះទឹកនោមធ្វើឲ្យអ្នកនោមញឹកជាងមុន ហើយបាត់បង់ជាតិទឹកច្រើនចេញពីរាងកាយ។ ការទទួលទានកាហ្វេត្រឹមមួយពែងនឹងមិនធ្វើឲ្យអ្នកខ្សោះជាតិទឹកឡើយ ប៉ុន្តែពី ៣ ទៅ ៤ ពែងក្នុងមួយថ្ងៃអាចបង្កបញ្ហាខ្សោះជាតិទឹកគួរឲ្យបារម្ភ។ ៧. គ្រឿងស្រវឹង ក៏មិនខុសពីកាហ្វេដែរ គ្រឿងស្រវឹងក៏មានលក្ខណៈសម្បត្តិបញ្ចុះទឹកនោមដូចគ្នា។ ការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងច្រើននឹងធ្វើឲ្យអ្នកខ្សោះជាតិទឹក។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរ ចូរទទួលទានត្រឹមកម្រិតមធ្យម គឺ ១ កែវក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់នារី និង ២ កែវក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់បុរស៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	គ្រប់សរីរាង្គទាំងអស់ក្នុងរាងកាយ គឺសុទ្ធតែត្រូវការជាតិទឹកគ្រប់គ្រាន់យ៉ាងចាំបាច់ ដើម្បីដំណើរការមុខងារបានត្រឹមត្រូវនិងជៀសផុតពីបញ្ហាសុខភាពផ្សេងៗ។ ពិតណាស់គ្មាននរណាម្នាក់អាចរស់រានមានជីវិតបានយូរថ្ងៃដោយមិនទទួលទានទឹកឡើយ! បើទោះជាភាគច្រើននៃពួកយើងសុទ្ធតែដឹងរួចហើយថា ការទទួលទានទឹកមិនបានគ្រប់គ្រាន់ ការធ្វើលំហាត់ប្រាណ ការបែកញើស ហួសប្រមាណ ការក្អួត និងរាគ ជាមូលហេតុទូទៅបំផុតនៃបញ្ហាខ្សោះជាតិទឹកក្នុងរាងកាយ ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនចាប់អារម្មណ៍ទេថា ការទទួលទានអាហារមួយចំនួនក៏អាចធ្វើឲ្យរាងកាយខ្សោះជាតិទឹកផងដែរ។
នៅចុងឆ្នាំនេះ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្ស សាមសុង បានបញ្ចេញស្មាតហ្វូន ដែលមានគុណភាពល្អលើសតម្លៃ នឹកស្មានមិនដល់ ជាមួយអេក្រង់ធំភ្លឺច្បាស់ឥតខ្ចោះ (Awesome Screen) , កាមេរ៉ាមុខក្រោយថតច្បាស់គ្រប់ប្លង់គ្មានទាស់ (Awesome Camera), ថាមពលថ្មធំប្រើបានយូរបញ្ចូលឆាប់ពេញ (Long Lasting Battery) និងលក្ខណៈពិសេសទាក់ទាញជាច្រើន សម្រាប់ជាកាដូឆ្នាំថ្មី ជូនអតិថិជនទាំងអស់ក្នុងពិភពលោក និងជាពិសេសក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាតែម្តង។ Samsung Galaxy A12 ដែលទើបតែចេញលក់ក្នុងទីផ្សារក្នុងប្រទេសកម្ពុជាពេលនេះ គឺមានរូបរាងស្រស់ស្អាតទាក់ទាញ មានអេក្រង់ធំ ថាមពលថ្មធំ កាមេរ៉ាក្រោយ៤ គ្រាប់ (កាមេរ៉ាគោលមានមេហ្គាភិចស៊ែលធំ) បំពាក់បច្ចេកវិទ្យាស្កេនខ្ចៅដៃដោះសោ បច្ចេកវិទ្យាសាកថ្មលឿនឆាប់ពេញ និងមានតម្លៃសមរម្យបំផុត។ លោកអ្នកដែលកំពុងអានព័ត៌មាននេះ អាចនឹងមិនទាន់ជឿនៅឡើយ ប៉ុន្តែលោកអ្នកប្រាកដជាមានភាពភ្ញាក់ផ្អើល និងសរសើរពេលបានឃើញ ឬកាន់ផ្ទាល់ជាក់ជាពុំខានឡើយ។ ចង់ដឹងថា Samsung Galaxy A12 មានភាពទាក់ទាញ និងអស្ចារ្យបែបណានោះ សូមមកមើលជាមួយគ្នា៖ * ប្រភេទអេក្រង់៖ Infinity-V Display * ទំហំអេក្រង់៖ 6.5 HD+ * កាមេរ៉ាមុខ៖ 8 MP (F2.2) * កាមេរ៉ាក្រោយ 4 គ្រាប់៖ 48MP + 5MP + 2MP + 2MP * មេម៉ូរី (RAM)៖ 4GB * អង្គផ្ទុក៖ 128 GB * ល្បឿនដំណើរការ៖ Octa-core MTK6765(G35) (Up to 2.3 GHz) * ថាមពលថ្ម៖ 5,000 mAh (កាន់ថ្មតាំងពីព្រឹកដល់យប់អាចធ្លាយដល់ព្រឹកស្អែកទៀត), សាកថ្មលឿន 15 W ជាមួយនឹង USB Type C 2.0 * មុខងារដោះសោ៖ ស្កេនខ្ចៅដៃលើផ្ទៃចំហៀង * សេវា៖ 4G LTE * ពណ៌ 3 ជម្រើស៖ ខ្មៅ, ស, ខៀវ * តម្លៃ៖ $ 179 ប៉ុណ្ណោះ! អាចនិយាយបានថា Samsung Galaxy A12 តម្លៃត្រឹមខ្ទង់ប៉ុណ្ណឹង ហើយបំពាក់ (Specs) បែបនេះគឺពិតជាស្មាតហ្វូនទំនើបទាន់សម័យកប់មួយ និងជាជម្រើសកាដូស្មាតហ្វូនឆ្នាំថ្មីដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់អ្នក ក្រុមគ្រួសារ ឬមនុស្សជាទីស្រឡាញ់។ បើចង់ដឹងច្បាស់ លោកអ្នកអាចអញ្ជើញទៅសាកសួរ ឬប៉ះផ្ទាល់បាន នៅតាមបណ្តាដេប៉ូ ឬហាងចែកចាយផលិតផល សាមសុង ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមអាចទំនាក់ទំនងទៅកាន់សេវាបម្រើអតិថិជន ដោយឥតគិតថ្លៃ តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ៖ 1800-20 32 32៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០៖ Wow ពិតជាអញ្ជឹងមែន! នេះពិតជាស្មាតហ្វូនត្រកូលស៊េរី A ដែលស្ថិតក្នុងដួងចិត្ត និងឆក់យកបេះដូងអតិថិជន ដែលនិយមប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូន នៅចុងឆ្នាំ ២០២០ និងដើមឆ្នាំថ្មី២០២១ ពិតមែន។ សូមស្វាគមន៍តួឯកស៊េរី A ថ្មី នៃយុគសម័យបច្ចេកវិទ្យាស្មាតហ្វូន Samsung Galaxy A12។
ក្រសួងកសិកម្ម បានបញ្ជាឱ្យ សមត្ថកិច្ចពាក់ព័ន្ធដឹកនាំកម្លាំង និងប្រើប្រាសមធ្យាបាយចាំបាច់ផ្សេងៗ ក្នុងការថែរក្សាការពារធនធានព្រៃឈើ សត្វព្រៃ និងធនធានជលក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន ប្រកបដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវ។ ជាពិសេសត្រូវទប់ស្កាត់ការកាប់ទន្រ្ទាន ដុត ឈូសឆាយ និងហ៊ុមព័ទ្ធដីព្រៃ និងព្រៃលិចទឹក ដោយចាត់វិធានការគ្រប់គ្រង ការធ្វើចរាចរ និងកែច្នៃផល ឬអនុផលព្រៃឈើ ព្រមទាំងទប់ស្កាត់ និងបង្រ្កាបបទល្មើសជលផលគ្រប់ប្រភេទ។ បើតាមក្រសួងកសិកម្ម ក្នុងករណីប្រទះឃើញបទល្មើសជាក់ស្ដែង អាជ្ញាធរត្រូវចាត់វិធានការបង្រ្កាប់បន្ទាន់ ជៀសវាងទុកឱ្យបទល្មើសទាំងនោះ រីករាលដាលកាន់តែធំ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើ បទល្មើសទ្រង់ទ្រាយធំ មានលក្ខណៈស្មុគស្មាញ ត្រូវរាយការណ៍ និងសុំការអន្តរាគមន៍បន្ទាន់មក ក្រសួង ឬស្ថានប័នថ្នាក់ជាតិ ដើម្បីសុំវិធានការដោះស្រាយតាមនីតិវិធីជាធរមាន។ ក្នុងករណីមានបទល្មើសធ្ងន់ធ្ងរ ក្រសួង-ស្ថាប័ន ថ្នាក់ជាតិ នឹងចាត់ថ្នាក់ដឹកនាំ រួមជាមួយអង្គភាពជំនាញ និងរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ចុះទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបឱ្យបានទាន់ពេលវេលា។ ករណីមិនអាចដោះស្រាយបាន ក្រសួង-ស្ថាប័នទាំងនោះ ត្រូវស្នើសុំអនុសាសន៍ពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់។ ជាងនេះទៀត ក្រសួងកសិកម្ម នឹងចាត់ថ្នាក់ដឹកនាំរៀបចំកិច្ចត្រួតពិនិត្យ វាយតម្លៃលើការអនុវត្ត និងរាយការណ៍ពីលទ្ធផលរៀងរាល់ចុងខែម្ដង។ នាពិធីបិទសន្និបាតបូកសរុបការងារឆ្នាំ២០២១ និងលើកទិសដៅអនុវត្តការងារឆ្នាំ២០២២ របស់ក្រសួងកសិកម្ម កាលពីថ្ងៃទី២៤ មីនា សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានចំអកឱ្យមន្ត្រីថា កន្លងមកមន្រ្តី និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ បង្រ្កាបបានតែបទល្មើសព្រៃឈើ និងនេសាទ លក្ខណៈតូចតាច ប៉ុន្តែមិនដែលបង្ក្រាបបានបទល្មើសធំៗឡើយ៕	ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានចេញវិធានការទប់ស្កាត់ និងបង្រ្កាបបទល្មើសព្រៃឈើ សត្វ និងជលផល ក្រោយសម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា បានបញ្ជាឱ្យទប់ស្កាត់បទល្មើសនៅជុំវិញបឹងទន្លេសាប។
ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម អាយុ២៤ឆ្នាំ ជាកីឡាករដែលទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលពីក្លិបព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ហើយបានប្រឡូកក្នុងអាជីពជាមួយក្លិបដែលមានមូលដ្ឋាននៅស្វាយរៀងមួយនេះ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១០មក។ ការវិលទៅចូលរួមក្រោមដំបូលចាស់របស់ខ្លួនវិញ មានន័យថា ក្លិប Negeri Sembilan គឺជាក្លិបទីពីរប៉ុណ្ណោះដែលឧត្តម បានប្រឡូកក្នុងអាជីព។ ជាមួយព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងកន្លងមក ឧត្តម ឈ្នះពាន ខេមបូឌានលីក១លើក និងពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ៤លើក។ សម្រាប់រង្វាន់ឯកត្តជនវិញ ឧត្តម ទទួលបានស្បែកជើងមាសក្នុងពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ឆ្នាំ២០១៥ និងជាប់ជាកីឡាករឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំដែលជ្រើសរើសដោយ គណៈកម្មការប្រកួតបាល់ទាត់ជាតិកម្ពុជា (CNCC) នៅឆ្នាំ២០១៧។ វត្តមានរបស់ឧត្តម នៅចំពេលដែលក្លិបព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង បានប្រកាសពីការចែកផ្លូវកីឡាករបរទេសបីរូប គឺTrevin Ceaser, Shane Booysen និង Hyun Whoo ។ ដោយឡែក ឡាយ រស្មី និងម៉ន កក្កដា ទៅចូលរួមជាមួយ អាស៊ីអឺរ៉ុបយូណាយធីត ក្នុងលក្ខខណ្ឌខ្ចីជើង៕	ខ្សែបម្រើឆ្នើមប្រាក់ មុន្នីឧត្តម បានវិលត្រឡប់ទៅកាន់ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងវិញ បន្ទាប់ពីស្ថិតក្នុងភាពទំនេរជាង១ខែ ក្រោយការចាកចេញពីក្លិបម៉ាឡេស៊ី Negeri Sembilan។ កីឡាកររូបនេះ បានបង្ហាញខ្លួននាសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី២៩ ខែមិថុនា។
ដំណើររបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន នៅក្នុងទឹកដីកូរ៉េខាងជើង មិនត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយឡើយ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលលោកចេញដំណើរទៅបរិភោគអាហារថ្ងៃត្រង់ កាមេរ៉ាជាច្រើនបានផ្តោតទៅលើម៉ូដែលរថយន្តដែលលោក គីម ជិះ នោះ គឺ Mercedes-Benz S600 Pullman Guard ពណ៌ខ្មៅដ៏ទំនើប។ ក្នុងដំណើរនោះ រូបភាពវីដេអូ ដែលមានការផ្សាយផ្ទាល់ពេញពិភពលោកផងដែរនោះ បង្ហាញពីសកម្មភាពអង្គរក្ស១២រូប រត់ហែរហមជុំវិញរថយន្តរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ក្នុងដំណើរទៅបរិភោគអាហារនៅទឹកដីកូរ៉េខាងជើងវិញ ក្រោយកិច្ចពិភាក្សាពេលព្រឹកជាមួយលោក មូន ចេអ៊ីន។ ជារឿងចៃដន្យ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក មូន ចេអ៊ីន ក៏បានប្រើប្រាស់រថយន្ត S600 Pullman Guard ពេលចេញដំណើរទៅជួបលោក គីម ជុងអ៊ុន ផងដែរ។ Korea Herald បានរាយការណ៍ថា ម៉ូដែលរថយន្តដែលលោក មូន ប្រើប្រាស់ គឺដូចនឹងរថយន្តរបស់ប្រធានាធិបតីទី១៥ លោក Kim Dae-jung និងទី១៧ លោក Lee Myung-bak កន្លងមកផងដែរ ខណៈលោក Roh Moo-hyun ប្រើ BMW 760Li High Security រីឯអ្នកស្រី Park Geun-hye ប្រើ Hyundai EQUUS Stretch Edition។ ទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់រថយន្តរបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន របាយការណ៍បរទេសជាច្រើនបានលើកឡើងថា មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងរូបនេះ មានរថយន្តទំនើបៗជាង១០០គ្រឿង ដែលចំណាយថវិកាក្នុងខ្ទង់២០លានដុល្លារអាមេរិក។ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ លោក គីម បានប្រើប្រាស់រថយន្ត Mercedes-Benz S600 Pullman Guard ផងដែរក្នុងក្បួនព្យុហយាត្រាមួយក្នុងក្រុងព្យុងយ៉ាង ហើយរថយន្តម៉ូដែលនេះ ក៏ត្រូវបានគេសង្កេតឃើញនាជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង នៅក្រុងប៉េកាំង កាលពីខែមីនា កន្លងមកផងដែរ។ ទោះជាមិនមានរូបភាពច្រើនជាភស្តុតាងក៏ដោយ ប៉ុន្តែរបាយការណ៍នានាក៏បានលើកឡើងថា លោក គីម ជុងអ៊ីល ឪពុករបស់លោក គីម ជុងអ៊ុន ស្រឡាញ់រថយន្ត Mercedes ខ្លាំងណាស់។ របាយការណ៍ថា អតីតមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងរូបនេះ បានចំណាយប្រាក់ប្រមាណ២០លានដុល្លារអាមេរិកទៅលើរថយន្ត Mercedes ចំនួន២០គ្រឿង។ នៅ២០០៩ លោក គីម ជុងអ៊ីល បានទិញរថយន្ត Mercedes-Benz S600 Pullman Guard ចំនួនពីរគ្រឿង ជំនួសម៉ូដែល Maybach។ នាឆ្នាំដដែលនោះ កូរ៉េខាងជើងបាននាំចូលរថយន្តអឺរ៉ុបក្នុងទឹកប្រាក់៣.១លានដុល្លារអាមេរិក ។ នៅឆ្នាំ២០១១ បន្ទាប់ពីលោក គីម ជុងអ៊ីល ទទួលមរណភាព របាយការណ៍មួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានលើកឡើងថា លោក គីម ជុងអ៊ុន ចំណាយកើនទ្វេជាងបិតារបស់ខ្លួន លើសម្ភារទំនើបៗ ជាពិសេសរថយន្ត ដោយកើនពី៣០០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំទៅ៦៤៥លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងមួយឆ្នាំ។	មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន បានធ្វើដំណើរ២១០គីឡូម៉ែត្រពីក្រុងព្យុងយ៉ាងទៅភូមិ Panmunjeom សម្រាប់ជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រជាមួយលោក Moon Jae-in នៅលើទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង។ ក្រៅពីសារនយោបាយសំខាន់ៗ សារព័ត៌មាន Korea Herald បានផ្តោតចំណាប់អារម្មណ៍លើការប្រើប្រាស់មធ្យោបាយធ្វើដំណើររបស់មេដឹកនាំទាំងពីរ ដោយពួកគាត់សុទ្ធតែបានជ្រើសរើស Mercedes-Benz។
យោងតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន ដែលចេញផ្សាយយប់ថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា បុគ្គលិកវិជ្ជមានទាំង២ខាងលើ រួមមាន ទី១ ឈ្មោះ ថោង សុជាតិ ភេទប្រុស អាយុ៣៨ឆ្នាំ មានអាសយដ្ឋាននៅភូមិកសិកម្ម សង្កាត់ស្រង៉ៃ ក្រុងសៀមរាប បានធ្វើដំណើរមកពីខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវជាឪពុករបស់ សុជាតិ សុជាតា អាយុ២ឆ្នាំ ដែលវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ-១៩ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១។ និងទី២ ឈ្មោះ នឿន ម៉ាប់ ភេទស្រី អាយុ២០ឆ្នាំ មានអាសយដ្ឋាននៅភូមិគោកវាល ឃុំរើល ស្រុកពួក បានធ្វើដំណើរមកពីខេត្តព្រះសីហនុជាមួយស្វាមី ត្រូវជាម្ដាយរបស់ ជាន រដ្ឋា អាយុ១១ខែ ដែលវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ-១៩ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១។ ករណីនេះ ក្រុមការងារនៃមន្ទីរសុខាភិបាលខេត្តបានយកសំណាក និងណែនាំឱ្យធ្វើចត្តាឡីស័ករយៈពេល១៤ថ្ងៃ អំឡុងពេលដែលពួកគេមកដល់ខេត្តសៀមរាប។ សូមរំលឹកថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ខេត្តសៀមរាប មានអ្នកវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន៦៣នាក់ ក្នុងនោះបានព្យាបាលជាសះស្បើយចំនួន១៧នាក់ ស្លាប់១នាក់ និង៤៥នាក់ កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តសៀមរាប៕	សៀមរាប៖ នាយប់ថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាបបានប្រកាសពីការបន្តរកឃើញអ្នកវិជ្ជមានជំងឺកូវីដថ្មីចំនួន២ទៀត ដែលពួកគេសុទ្ធសឹងពីពលរដ្ឋដែលទើបវិលត្រឡប់ពីធ្វើការនៅខេត្តព្រះសីហនុ។
ទុរេន ជាផលិតផលផ្លែឈើយ៉ាងសំខាន់ដែលជំរុញឱ្យមានការកើនឡើងនេះ ដែលមានតម្លៃ ៤៧៧លានដុល្លារ។ មិនត្រឹមតែទុរេនប៉ុណ្ណោះទេ កសិផលជាច្រើនមុខទៀតដូចជា អង្ករ កាហ្វេ ម្រេច ស្វាយចន្ទី របស់វៀតណាមដែលនាំចេញទៅចិន ក៏កំពុងបន្តកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ ។ ស្ថិតិរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយវៀតណាមបង្ហាញថា ក្នុងរយៈពេល៥ខែឆ្នាំនេះ ការនាំចេញអង្កររបស់វៀតណាមបានដល់ទៅ៣,៦២លានតោន។ ក្នុងនោះការនាំចេញអង្ករទៅចិនបានកើនឡើង៧៩ភាគរយ ដែលមានតម្លៃ ៣៦៥លានដុល្លារ ។ តម្លៃអង្ករជាមធ្យមនៃការនាំចេញទៅចិនប្រមាណ ៥៨៩ដុល្លារក្នុងមួយតោន កើនជាង ១៨ភាគរយធៀបពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ ទិន្នន័យពីគយចិនបានឱ្យដឹងថា ប្រទេសនេះបានកាត់បន្ថយការនាំចូលអង្ករពីឥណ្ឌា ប៉ាគីស្ថាន ថៃ ប៉ុន្តែបានបង្កើនការនាំចូលពីវៀតណាម។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានវៀតណាម VNBUSINESS ។ លោក ជិន ហ្វូ លឿ នាយកមជ្ឈមណ្ឌលជំរុញការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្មនៃទីក្រុងហូជីមិញ (ITPC) បាននិយាយថា ចិនគឺជាទីផ្សារនាំចូលផលិតផលកសិកម្មដ៏ធំបំផុតរបស់វៀតណាម ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ៧០ភាគរយនៃទំហំនាំចេញផលិតផលកសិកម្មសរុប។ . ចាប់ពីឆមាសទីពីរនៃឆ្នាំ ២០២២ វៀតណាម និងចិនបានចុះកិច្ចព្រៀមព្រៀងលើការនាំចេញទុរេន ចេក ដំឡូងជ្វា និងទឹកមាត់ត្រចៀកកាំទៅកាន់ទីផ្សារចិន។ តាមពិតទៅការនាំចេញផលិតផលកសិកម្ម និងជលផលទៅចិនបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងចាប់តាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣។ សហគ្រាសចិនជាច្រើនបានបង្ហាញពីបំណងចង់ទិញផលិតផលកសិកម្ម និងជលផលក្នុងបរិមាណដ៏ច្រើនពីវៀតណាម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញជាច្រើនបានលើកឡើងថា ការនាំចេញកសិផលរបស់វៀតណាមទៅកាន់ទីផ្សារចិនតែងតែមានការកកស្ទះនៃច្រកព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។ នេះដោយសារតែហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធច្រកទ្វារព្រំដែននៃភាគីទាំងសងមានសភាពតូចចង្អៀតដែលនាំឱ្យផលិតផលកសិកម្មស្រស់ៗមានតម្លៃខ្ពស់មួយចំនួនត្រូវបានខូច។ លើសពីនេះ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ ចិនបានផ្លាស់ប្តូរជាបន្តបន្ទាប់នូវបទប្បញ្ញត្តិរបស់ខ្លួនស្តីពីគោលនយោបាយនាំចូលផលិតផលកសិកម្ម និងម្ហូបអាហារ។ ស្តង់ដារគុណភាពមួយចំនួនសម្រាប់ផលិតផលកសិកម្ម និងអាហារដែលនាំចូល ត្រូវតែមានចុះបញ្ជីអាជ្ញាបណ្ណ ការធ្វើតេស្តជាដើម ដែលមើលទៅហាក់ពិបាកក្នុងការនាំចូលជាងអាម៉េរិក សហភាពអឺរ៉ុប និងជប៉ុនទៅទៀត។ ដូច្នេះដើម្បីបង្កើនចំណូលនាំចេញក្នុងទីផ្សារចិន អ្នកជំនាញថា ផលិតផលកសិកម្មត្រូវមានគុណភាពល្អ ដើម្បីបំពេញតាមតម្រូវការអ្នកប្រើប្រាស់៕	យោងតាមស្ថិតិរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយវៀតណាម ក្នុងរយៈពេល៥ខែឆ្នាំនេះ ចិនជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ក្នុងការប្រើប្រាស់បន្លែ និងផ្លែឈើរបស់វៀតណាម ដែលមានទំហំទឹកប្រាក់១,២៨ពាន់លានដុល្លារកើនឡើង ៨០,២ភាគរយ បើធៀបពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ ចិនមានចំណែកជិត ៦៣,៥ភាគរយនៃការនាំចេញបន្លែ និងផ្លែឈើសរុបរបស់វៀតណាម។
នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន-អាម៉េរិក ដែលធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា លោកផាម មិញឈិញ នាយករដ្ឋមន្រ្តីវៀតណាម បានជួបជាមួយតំណាងពាណិជ្ជកម្មអាម៉េរិក លោកស្រី ខេធើរីន តៃ (Katherine Tai) នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ក្នុងជំនួបថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា លោក ឈិញ បានស្វាគមន៍ការគាំទ្ររបស់អាម៉េរិកចំពោះឯករាជ្យភាព និងវិបុលភាពវៀតណាម។ «វៀតណាមចាត់ទុអាម៉េរិកជាដៃគូសំខាន់មួយ»។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយអាម៉េរិក វៀតណាមចង់ធ្វើភាពជាដៃគូទូលំទូលាយទ្វេភាគីកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងធ្វើឱ្យវាមានស្ថិរភាពរយៈពេលយូរ ដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋាននៃការគោរពអធិបតេយ្យ បូរណភាពដែនដី និងប្រព័ន្ធនយោបាយទៅវិញទៅមក។ ទន្ទឹមនេះ មេដឹកនាំវៀតណាមរូបនេះ បានយល់ឃើញថា ដើម្បីអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីក្នុងកម្រិតភាពជាដៃគូទូលំទូលាយឱ្យកាន់តែខ្លាំងជាងមុន វិស័យសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ និងទំនាក់ទំនងហិរញ្ញវត្ថុ ជាកត្តាដ៏ចម្បង ដែលជួយជំរុញ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោក ឈិញ ក៏មិនភ្លេចអរគុណអាម៉េរិក ដែលតែងផ្តល់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ជាច្រើនលានដូសដល់វៀតណាមផង។ ចំណែក លោកស្រី តៃ តំណាងពាណិជ្ជកម្មអាម៉េរិក បានឆ្លើយតបថា វាពិតជាសំខាន់ណាស់សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងក្រុងហាណូយ ក្នុងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងបន្ថែមទៅជាភាពជាដៃគូទូលំទូលាយ។ ទន្ទឹមនេះ តំណាំងពាណិជ្ជកម្មអាម៉េរិក បានបង្ហាញក្តីសង្ឃឹមថា ប្រទេសទាំងពីរ អាចធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ និងហិរញ្ញវត្ថុ កាន់តែមានទំហំធំជាងមុន។ សូមបញ្ជាក់ អាម៉េរិក និងវៀតណាម បានក្លាយជាដៃគូទូលំទូលាយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ មុនពេលជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត ចាប់ពីឆ្នាំ២០១០។ តាមទិន្នន័យរបស់ការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្មអាម៉េរិក ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងអាម៉េរិក និងវៀតណាម មានទំហំ ៩២,២ពាន់លានដុល្លារ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដោយអាម៉េរិកនាំចូលទៅវៀតណាមមានទំហំ ១២,១ពាន់លានដុល្លារ ខណៈវៀតណាមនាំចូលទៅអាម៉េរិករហូតដល់ ៨០ពាន់លានដុល្លារឯណោះ៕	លោកផាម មិញឈិញ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលវៀតណាម នៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា (ម៉ោងនៅអាម៉េរិក) បានលើកឡើងថា អាម៉េរិក គឺជាដៃគូដ៏សំខានមួយរបស់វៀតណាម។ ក្នុងន័យនេះ ក្រុងហាណូយ ចង់ពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនលើភាពជាដៃគូទូលំទូលាយទ្វេភាគីឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងធ្វើឱ្យមានស្ថិរភាពរយៈពេលវែង។
មន្ត្រីជំនាញរូបនេះ បានបកស្រាយជុំវិញមូលហេតុនៃការមិនឆ្លងជំងឺប៉េស្តជ្រូកដល់មនុស្ស នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពី «បញ្ហាផ្ទុះជំងឺប៉េស្តជ្រូក» ដែលធ្វើឡើងនៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកាលពីថ្ងៃទី១០ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ ដូច្នេះ៖ «តាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រដែលជំងឺនេះមិនឆ្លងដល់មនុស្សយើង គឺវាទាក់ទងនឹងភា្នក់ងារ ក្នុងខ្លួនមនុស្សយើងមិនចាប់យកមេរោគនៃជំងឺប៉េស្តជ្រូកនេះ។ កាលណាភ្នាក់ងារក្នុងខ្លួនមនុស្សមិនចាប់យកមេរោគប៉េស្តនេះ ទោះជាមេរោគនេះចូលក្នុងខ្លួនមនុស្សយើងក៏ដោយ ក៏មេរោគនេះអាចងាប់នៅក្នុងខ្លួនមនុស្សយើង ឬបញ្ចេញចោលតាមរយៈលាមកមនុស្ស»។ វីដេអូ៖ លោកយី សេងឌឿន អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល។ លោកយី សេងឌឿ បានបញ្ជាក់ទៀតថា តាមរយៈអង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO)និងអង្គការសុខភាពសត្វពិភពលោក ពពួកមេរោគនៃជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិកនេះ គឺមិនស្ថិតនៅក្នុងចំណោមពពួកមេរោគដែលស្ថិតនៅក្នុងខ្លួនមនុស្ស ឬឆ្លងដល់មនុស្សនោះទេ។ គិតត្រឹមពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៩នេះ ខេត្តដែលផ្ទុះជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្រិក រួមមាន រតនគិរី ត្បូងឃ្មុំ ស្វាយរៀង តាកែវ និង កណ្តាល ដែលបណ្តាលឲ្យងាប់ជ្រូកសរុបប្រមាណ២៥០០ក្បាល។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកតាន់ ផាន់ណារ៉ា អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានសុខភាពសត្វ និងផលិតកម្មសត្វ នៃក្រសួងកសិកម្ម។ លោក បញ្ជាក់ថា ជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិក បង្កឡើងដោយវីរុស ដោយមិនទាន់មានវ៉ាក់សាំងការពារនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែជំងឺនេះ មិនបង្កឲ្យប៉ះពាល់ដល់មនុស្សឡើយ៕ ប្រភពរូប បានពីទំព័រហ្វេសប៊ុកក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខប្រម៉ាញ និងនេសាទ អត្ថបទទាក់ទង ជ្រូកងាប់ជិត២០០ទៀត នៅខេត្តកណ្តាល ដោយសារជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិក លោក ផៃ ស៊ីផាន ៖រដ្ឋាភិបាលគ្មានគោលនយោបាយចំណាយថវិកាដោះស្រាយជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិកទេ	ភ្នំពេញ៖ ជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិក គឺមិនឆ្លងដល់មនុស្សទេ។ ជំងឺនេះគឺកើតឡើងតែចំពោះសត្វជ្រូកប៉ុណ្ណោះ មិនថាជ្រូកស្រុកឬ ជ្រូកព្រៃ។ នេះជាការអះអាងរបស់លោកយី សេងឌឿន អនុប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល។
Because of the high quality of our news content, Cambodianess has been recognized quickly by the general public, with visitors increasing every month. Cambodianess offers you effective and low-cost advertising that will contribute considerably to your products and business branding, boosting sales and revenue. Interested customers can promote their products or services on our platforms, which include the website, Facebook page, mobile application, and YouTube channel. Through Cambodianess, your products and services will easily reach a specific segment of the target customers. Our services include: 1. Banners on Cambodianess website 2. Advertising on Facebook page 3. Advertising on Mobile application 4. Advertising on YouTube 5. Advertorial content 6. Video spots 7. Video interviews If you are interested in our services, please contact us via email: [email protected] or by phone: (+855) 86 654 846, 12 900132	Cambodianess, which began operation in April 2019, is an English-language news site affiliated with Thmey Thmey Media. It is a unique platform that offers accurate and unbiased news and analysis through the eyes of Cambodian journalists.
ការបរិច្ចាគនេះ គឺដើម្បីគាំទ្រ និងចូលរួមលើកទឹកចិត្ត ដល់បុគ្គលិកសុខាភិបាល និងវេជ្ជបណ្ឌិតទាំងអស់ ដែលជាវិរៈបុរស ក្នុងការព្យាបាល និងទប់ស្កាត់ការរីករាលដាល នៃជំងឺកូវីដ-១៩ នេះ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន ក្រុមហ៊ុន ជីប ម៉ុង ដែលជាក្រុមហ៊ុនមេ របស់ក្រុមហ៊ុន ខ្មែរ ប៊ែវើរីជីស បានបរិច្ចាគថវិកា ៥០ម៉ឺនដុល្លារ ជូនរាជរដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ប្រតិបត្តិការ ទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩។ ក្រុមហ៊ុន ខ្មែរ ប៊ែវើរីជីស តែងតែចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសង្គមយ៉ាងច្រើន ដូចជា កាលខែកុម្ភៈ ក្រុមហ៊ុន ខ្មែរ ប៊ែវើរីជីស បានបរិច្ចាគទឹកបរិសុទ្ធកម្ពុជា ចំនួន ៣៣០០០ កេស ជូនមន្ទីរពេទ្យចំនួន៥ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ សម្រាប់ចែកជូនអ្នកជំងឺ ដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាលដោយឥតគិតថ្លៃ។ ទឹកបរិសុទ្ធកម្ពុជា ទឹកពិសាស្តង់ដារខ្ពស់ ត្រូវបានបន្សុទ្ធ ១០០% ដោយបច្ចេកវិទ្យាទំនើបបំផុតរបស់អាល្លឺម៉ង់ ដែលអាចជួយបំពេញជាតិទឹកក្នុងខ្លួន ធ្វើឲ្យស្បែកមានសំណើម និងជាទឹកពិសាប្រចាំថ្ងៃ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុន ខ្មែរ ប៊ែវើរីជីស បរិច្ចាគទឹកបរិសុទ្ធកម្ពុជា ចំនួន៣០០០កេស ជូនក្រសួងសុខាភិបាល ប្រើប្រាស់ក្នុងយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំង នឹងការចម្លងជំងឺកូវីដ-១៩។ ពិធីប្រគល់ទឹកបរិសុទ្ធកម្ពុជា ធ្វើឡើងនៅក្រសួងសុខាភិបាល នាថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០។
ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មពីរករណីជាមួយចិនត្រូវធ្លាក់ដល់ដៃ WTO។ ករណីទីមួយនោះគឺ ការចោទចិនលើការរឹតបន្តឹងសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុនសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ក្នុងការប្រើប្រាស់តុលាការបរទេសដើម្បីការពារប៉ាតង់បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ និង ករណីទីពីរនោះគឺ ការហាមឃាត់ការនាំចូលរបស់លីទុយអានីដោយមិនមានការបកស្រាយច្បាស់លាស់។ EU អះអាងថា ករណីទាំងពីរនេះធ្វើឱ្យខូចខាតយ៉ាងខ្លាំងដល់អាជីវកម្មអឺរ៉ុប និងការរំខានដល់ពាណិជ្ជកម្ម និងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ក្នុង EU។ គណៈកម្មការអឺរ៉ុបបានស្នើសុំជាផ្លូវការក្នុងការប្រឹក្សាជាមួយចិននៅ WTO លើបញ្ហានេះ ដែលជាជំហានដំបូងក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងកម្រិតអង្គការអន្តរជាតិ។ យ៉ាងណាមិញ ដំណាក់កាលប្រឹក្សាបែបនេះ មិនងាយនឹងដោះស្រាយបញ្ហាបាននោះទេ។ ជុំវិញរឿងនេះ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិនបានលើកឡើងថា នឹងដោះស្រាយជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរបស់ EU ស្របតាមនីតិវិធីដោះស្រាយវិវាទរបស់ WTO។ សំណើរបស់គណៈកម្មការខាងលើកើតឡើងស្របពេលដែល EU ត្រួតពិនិត្យជំហររបស់ខ្លួនចំពោះចិន ខណៈមើលឃើញថា ចិនជាដៃគូប្រកួតប្រជែងជាងដៃគូសហការ។ គួររំលឹកថា ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរវាង EU និងចិនរឹតតែអាក្រក់ទៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះខណៈពេលដែលតុលាការចិនបានចេញដីការរារាំងក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបពីការស្វែងរកសំណងទាក់ទងកម្មសិទ្ធិបញ្ញាស្ដង់ដារនៅតុលាការអឺរ៉ុប និងតុលាការផ្សេងទៀតក្រៅពីតុលាការចិន។ បន្ថែមពីនេះ វត្តមានស្ថានទូតកោះតៃវ៉ាន់នៅលីទុយអានីក៏ជារឿងមួយទៀតដែលធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីកាន់តែពិបាកដោះស្រាយផងដែរ៕	គណៈកម្មការអឺរ៉ុប នៅថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូបានស្នើសុំបង្កើតក្រុមប្រឹក្សាវិនិច្ឆ័យនៅអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) ខណៈដែលបញ្ហាប៉ាតង់ជាមួយចិន និងបញ្ហាដែលចិនហាមឃាត់ការនាំចូលរបស់លីទុយអានីដោយមិនមានការបញ្ជាក់ មិនអាចដោះស្រាយចេញតាមរយៈជំនួបទ្វេភាគី។
ការសិក្សានេះបានពិនិត្យទៅលើទន្នន័យមកពីមនុស្សធាត់ជ្រុលពេញវ័យច្រើនជាង ៤០០០នាក់ ដែលជាផ្នែកមួយនៃការសិក្សារបស់ Yorkshire Health Study។ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងចង់ដឹងថា តើវាអាចទៅរួចទេក្នុងការចែកជាក្រុមរបស់មនុស្សដែលធាត់ជ្រុលម្នាក់ដោយយោងទៅតាម សុខភាពទូទៅ និងលក្ខណៈរបៀបរស់នៅ។ ការសិក្សានេះបានរាយការណ៍ថា មនុស្សដែលធាត់ជ្រុលអាចមាន ៦ប្រភេទខុសគ្នាដូចជា៖ ស្ត្រីវ័យក្មេងមានសុខភាពល្អ៖ ស្ត្រីដែលធាត់ជ្រុល តែជាទូទៅគឺ ផលវិបាកទាក់ទងនឹងការធាត់ជញរុលតិចតួចដូចជា ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២។ បុរសដែលញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងច្រើនៗ៖ វាមិនខុសពីប្រភេទខាងលើទេ តែគ្រាន់តែគាត់ញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងច្រើនប៉ុណ្ណោះ។ មនុស្សវ័យកណ្តាលដែលតក់ស្លុត និងមិនសប្បាយចិត្ត៖ ជាស្ត្រីដែលមានសុខភាពផ្លូវចិត្តមិនល្អជាប់ មនុស្សវ័យចំណាស់ដែលមានសុខភាពល្អហើយមានលុយចាយច្រើន៖ ជាទូទៅគាត់ជាមនុស្សមានសុខភាពល្អស្រាប់ តែសម្គាល់ដឹងថែមទៀតគឺញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងច្រើន ហើយក៏មានសម្ពាធឈាមខ្ពស់ផងដែរ។ មនុស្សវ័យចំណាស់ដែលរាងកាយមានជំងឺតែសប្បាយចិត្ត៖ មនុស្សចាស់ដែលមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃច្រើនដូចជា ជំងឺរលាកឆ្អឹងខ្ចីក្នុងសន្លាក់ តែមានសុខភាពផ្លូវចិត្តល្អ។ សុខភាពមិនល្អសោះតែម្តង៖ អ្នកដែលមានលុយកាកចាយតិចតួចបំផុត ហើយក៏ជាអ្នកដែលមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃច្រើនបំផុតដែរ។ ការស្រាវជ្រានេះបានណែនាំថា យកល្អគួរតែសម្គាល់ដឹងទៅលើប្រភេទនៃការធាត់ជ្រុលបែបនេះល្អជាងការសម្គាល់តែមនុស្សធាត់ជ្រុលតែមួយប្រភេទ ដូច្នេះយើងនឹងមានវិធីព្យាបាលដែលមានប្រសិទ្ធភាពជាងវិធីតែមួយ។ ការសិក្សាថ្មីមិនបានផ្តល់នូវទ្រឹស្តីអ្វីចំពោះរឿងនេះនៅឡើយទេ ហើយក៏ត្រូវតែមានការស្រាវជ្រាវបន្ថែមទៀតផងដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	យោងទៅតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន The Independent បានឲ្យដឹងថា អ្នកស្រាវជ្រាវបានសម្គាល់ឃើញមនុស្សដែលធាត់ជ្រុលមាន ៦ប្រភេទខុសៗគ្នា។ គេបានបន្ថែមទឿតថា រាល់ប្រភេទនៃការធាត់ជ្រុលនីមួយៗសុទ្ធតែមានប្រយោជន៍ពីកម្មវិធីព្យាបាលតម្រងគោលដៅខុសៗគ្នាទៅលើការធាត់ជ្រុលនេះ ចៀសជាងវិធីព្យាបាលតែមួយប្រភេទ។
លោក ឆេង រស្មី ដែលបានជះស្រាបៀលើ កញ្ញា ទេព បូព្រឹក្ស នេះ បានរៀបរាប់នៅក្នុងសន្និសីទកាសែតថា ទង្វើដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្តមិនគប្បីលើតារាចម្រៀងស្រីនេះ គឺមកពីខ្លួនស្រវឹងពេក ទើបធ្វើឲ្យបាត់បង់ស្មារតី ហើយធ្វើទង្វើមិនល្អនេះ។ «ខ្ញុំសោកស្ដាយ ដែលបានជះស្រាលើកញ្ញា ទេព បូព្រឹក្ស ដោយសារថ្ងៃនោះ ជាថ្ងៃជួបជុំក្នុងថ្ងៃគ្រីស្មាស ហើយខ្ញុំបានញាំគ្រឿងស្រវឹងច្រើន ទើបធ្វើឲ្យខ្ញុំស្រវឹងប្រព្រឹត្តខុសឆ្គងនេះ។ហើយខ្ញុំក៏មិនបានចាំថាខ្ញុំបានធ្វើអ្វីខ្លះនោះទេ »។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឆេង រស្មី ដែលយល់ព្រមអនុវត្តតាមការទាមទាររបស់កញ្ញា ទេព បូព្រឹក្ស។ មេធាវីការពារក្តីឲ្យកញ្ញា ទេព បូព្រឹក្ស បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ជនបង្កកំហុស បានសន្យាមិនគុំគួនលើកញ្ញា ទេព បូព្រឹក្ស ហើយនឹងយល់ព្រមផ្ដល់សំណងជូនតារាចម្រៀងរូបនេះផងដែរ។ ប៉ុន្តែមេធាវីរូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់ថា សំណងដែលជនប្រព្រឹត្តកំហុស អាចសងក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ប៉ុន្មាននោះទេ។ អត្ថបទទាក់ទង សិល្បករ-ការិនី ត្រូវការយុត្តិធម៌សម្រាប់ ទេព បូព្រឹក្ស ដែលរងការប្រមាថ គួរបញ្ជាក់ថា អ្នកចម្រៀងវ័យជាង២០ឆ្នាំរូបនេះ ត្រូវបានលោក ឆេង រស្មី គប់កំប៉ុង និងជះស្រាបៀរទៅលើខ្លួន នៅពេលដែលនាងកំពុងច្រៀងនៅក្នុងភោជនីយដ្ឋានមួយក្នុងសង្កាត់ទឹកល្អក់ទី១ ខណ្ឌទួលគោក កាលពីថ្ងៃទី ២៥ ធ្នូ កន្លងមក៕	ភ្នំពេញ៖ បុរសម្នាក់ ដែលបានជះស្រាបៀលើកញ្ញា ទេព បូព្រឹក្ស បានចេញមុខសុំទោសជាសាធារណៈ ដោយអះអាងថា មកពីខ្លួនស្រវឹង។ បុរសម្នាក់នោះ ក៏យល់ព្រមសងជំងឺចិត្ត ដល់កញ្ញា ទេព បូព្រឹក្ស ផងដែរ។
ចុងខែតុលាកន្លងទៅ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Zaw Htay បានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចហើយក្នុងការទទួលជនភៀសខ្លួនពីបង់ក្លាដែសវិញ ដោយយោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីរបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ ប៉ុន្តែភាគីម្ខាងទៀត បានព្យាយាមពន្យារពេល ។ អ្នកនាំពាក្យដដែលនោះ បានភ្ជាប់ការពន្យារពេលរបស់បង់ក្លាដែសជាមួយនឹងជំនួយអន្តរជាតិ ដែលផ្តល់ឲ្យបង់ក្លាដែសសម្រាប់សង្គ្រោះជនភៀសខ្លួន ។ លោក លើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖« បច្ចុប្បន្ន ពួកគេ បានទទួលជំនួយ ៤០០ លានដុល្លាររួចហើយ ។ យើង មានការព្រួយបារម្ភថា កម្មវិធីនៃការបញ្ជូនជនភៀសខ្លួន ត្រូវពន្យារពេល ដោយសារតែជំនួយនេះ ដ្បិត បង់ក្លាដែស ទទួលបានការគាំពារពីសហគមន៍អន្តរជាតិ»។ ការលើកឡើងបែបនេះ ប្រាកដណាស់ ថា បានធ្វើឲ្យបង់ក្លាដែស មិននៅសុខស្រួលនោះទេ ។ ជាក់ស្តែងនោះ មន្ត្រីការទូតជាន់ខ្ពស់បង់ក្លាដែសប្រចាំក្រុងរ៉ង់ហ្គូន នៅថ្ងៃ០២ វិច្ឆិកា ប្រតិកម្មវិញថា ការចោទប្រកាន់ពីសំណាក់ភាគីមីយ៉ាន់ម៉ា មិនពិត និងហើយនីតិវិធីបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនកំពុងស្ថិតនៅក្នុងការចរចានៅឡើយនោះទេ ។ លោក បានពន្យល់ថា បង់ក្លាដែស បានប្រគល់ឯកសារពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនទៅរដ្ឋមន្ត្រីការិយាល័យទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ានៅក្នុងរដ្ឋធានីដាហ្កានៅថ្ងៃទី០២ តុលា កន្លងទៅ ហើយ មីយ៉ាន់ម៉ា បានតបវវិញនៅថ្ងៃទី២០ តុលា ដែលពេលនេះ បង់ក្លាដែស កំពុងែពិនិត្យ និងពិចារណាចុងក្រោយ ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា៖« វា គឺជារឿងមិនត្រឹមត្រូវឡើយ ដែលត្រូវបន្ទោសបង់ក្លាដែសពីរឿងនេះ ខណៈ នីតិវិធីកំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងការចរចាគ្នានោះ»៕	រដ្ឋាភិបាលបង់ក្លាដែស បានប្រតិកម្មនឹងការចោទប្រកាន់របស់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលបានលើកឡើងថា បង់ក្លាដែស បានព្យាយាមពន្យារការងារបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនមីយ៉ាន់ម៉ា ជាការផ្តល់ព័ត៌មានមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងមិនពិត។
ទឹកប្រាក់ដែលរដ្ឋាភិបាលផ្ដល់ទៅថ្នាក់ក្រោមជាតិជាង២ពាន់លានដុល្លារនេះ គឺបែងចែកទៅឲ្យមូលនិធិឃុំ-សង្កាត់ ជាង៧១៦លានដុល្លារហើយ (គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០០២ដល់ឆ្នាំ២០១៨) ខណៈថវិកាមូលនិធិក្រុង-ស្រុក ប្រមាណ១៥២លានដុល្លារ (គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៣ដល់ឆ្នាំ២០១៨) និងថវិកាសម្រាប់រាជធានី-ខេត្ត ប្រមាណ១,៥៤៤លានដុល្លារ (គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០០៩ដល់២០១៨)។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់លេខាធិការដ្ឋាន គណៈកម្មាធិការជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ (គ.ជ.អ.ប) នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ។ របាយការណ៍ បានបន្ថែមថា រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ បានគ្រប់គ្រងចាត់ចែង ប្រើប្រាស់ធនធានរបស់ខ្លួន តាមគោលការណ៍និងនីតិវិធី ដែលបានកំណត់ ក្នុងការផ្ដល់សេវានានា ដោយបានរៀបចំ និងអនុវត្តគម្រោងអភិវឌ្ឍមូលដ្ឋានខ្នាតតូចៗជាច្រើន ដែលមានប្រមាណ២០០០គម្រោងក្នុងមួយឆ្នាំ ដើម្បីបម្រើផលប្រយោជន៍ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ការផ្ដល់សេវាទាំងនោះ មានជាអាទិ៍ ការសាងសង់ផ្លូវលំជនបទ ស្ពាន ការដាក់លូកាត់ថ្នល់ និងគម្រោងផ្ដល់សេវាផ្សេងៗ ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្ដល់សេវារដ្ឋបាល ការផ្សព្វផ្សាយពីបញ្ហាសុខភាព អនាម័យ បញ្ហាយេនឌ័រ និងការទប់ស្កាត់អំពើហិង្សា រួមទាំងការចងក្រងក្រុមសហគមន៍តាមមូលដ្ឋាន ដើម្បីការពារនិងលើកស្ទួយផលប្រយោជន៍របស់ក្រុមជនរងគ្រោះជាដើម។ សម្រាប់ការអនុវត្តគម្រោងទាំងនេះ រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ បានគៀរគរធនធានចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋ សហគមន៍មូលដ្ឋាន អង្គការសង្គមស៊ីវិល សម្បុរសជន និងការចូលរួមពីប្រភពស្របច្បាប់ផ្សេងទៀតផង។ «ការងារគណនេយ្យភាពសង្គមត្រូវបានរៀបចំ និងអនុវត្តក្នុងភាពជាដៃគូយ៉ាងជិតស្និតជាមួយអង្គការសង្គមស៊ីវិលនានា ដើម្បីផ្ដល់នូវព័ត៌មានសំខាន់ៗពាក់ព័ន្ធនឹងការអនុវត្តការងារ ការប្រើប្រាស់ថវិកា ការផ្ដល់សេវា និងការអនុវត្តគម្រោងនានារបស់រដ្ឋបាលឃុំ-សង្កាត់ និងអង្គភាពជំនាញនានា នៅតាមមូលដ្ឋាន (សេវាអប់រំ និងសុខភាព) ព្រមទាំងបង្កលក្ខណៈឲ្យមានការចូលរួមតាមដានត្រួតពិនិត្យ និងផ្ដល់យោបល់ពីប្រជាពលរដ្ឋលើការអនុវត្តការងាររបស់រដ្ឋបាលថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ និងការផ្ដល់សេវារបស់អង្គភាពជំនាញទាំងនោះផងដែរ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់គ.ជ.អ.ប នៅក្នុងរបាយការណ៍។ បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រសួងជាង១០ បានធ្វើប្រតិភូកម្មមុខងារផ្តល់សេវារដ្ឋបាល ជាង៦០០ប្រភេទ ទៅឲ្យរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិផ្ដល់សេវារដ្ឋបាល តាមការិយាល័យឬអង្គភាពច្រកចេញ-ចូលតែមួយ។ ចំណែកមុខងារចំនួន១៦ ត្រូវបានផ្ទេរទៅឲ្យរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដែលក្នុងនោះរួមមាន ក្រសួងបរិស្ថានបានផ្ទេរមុខងារ៦ , ក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា បានផ្ទេរមុខងារចំនួន៣ ,ក្រសួងអភិវឌ្ឍជនបទ បានផ្ទេរមុខងារចំនួន៣ និងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានផ្ទេរមុខងារចំនួន៤៕	ភ្នំពេញ៖ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៨នេះ រដ្ឋាភិបាល បានផ្ទេរថវិកាជាង២,៤១២លានដុល្លារ ទៅឲ្យរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដើម្បីគ្រប់គ្រង ចាត់ចែង និងប្រើប្រាស់ក្រោមឆន្ទានុសិទ្ធិរបស់ខ្លួន ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការប្រជាពលរដ្ឋ នៅតាមដែនសមត្ថកិច្ចនីមួយៗ។
យុទ្ធនាការរយៈពេល ១៨ខែក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ជាផ្នែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការគាំពារសត្វព្រៃ តាមតំបន់អភិរក្ស បន្ទាប់ពីរដ្ឋបាលខេត្តនេះ បង្រា្កបបានសាច់សត្វព្រៃចំនួន ១ ៣៥៣គីឡូក្រាម។ ការបង្រា្កបនេះ នឹងជ្រួតជ្រាបទៅដល់ពលរដ្ឋឱ្យភ្ញាក់រឭក ពីការបាត់បង់សត្វព្រៃ ដែលផ្នែកសំខាន់ក្នុងការទាក់ទាញទេសចរ តាមតំបន់អភិរក្ស។ លោក នេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន បានរៀបរាប់ថា ខេត្តសម្បូរការជួញដូរសត្វព្រៃ ភាគច្រើនជាខេត្តដែលស្ថិតនៅតាមតំបន់ការពារធម្មជាតិ។ លោក បន្តថា ចំពោះយុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យនៅខេត្តមណ្ឌលគិរីនេះ អ្វីដែលចាប់អារម្មណ៍ គឺតាមទីប្រជុំជនដូចជា ទីរួមខេត្ត រួមស្រុកជាប់តំបន់ការពារធម្មជាតិ ជាកន្លែងស្នាក់នៅរបស់ភ្ញៀវទេសចរ។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី មិនអាចបាត់បង់ភាវៈរស់ណាមួយឡើយ ព្រោះភាវៈនីមួយៗសុទ្ធតែផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការលូតលាស់នៃធនធានធម្មជាតិ។ លោក នេត្រ ភក្រ្តា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន (រូបភាពដោយ ហេង _ស្រីលីន) «ការការពារសត្វព្រៃ គឺផ្តល់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ជាចំណុចសំខាន់។ ការដើរកម្សាន្តព្រៃ គឺជាការយល់ដឹងអំពីភូមិសាស្រ្តរបស់ប្រទេស ការយល់ដឹងអំពីធម្មជាតិដែលយើងមាន។ ប៉ុន្តែបើព្រៃកាន់តែមានសត្វ វានឹងមានភាពទាក់ទាញបន្ថែមទៀត ទៅលើភ្ញៀវទេសចរ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក នេត្រ ភក្រ្តា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន។ បើតាមលោក នេត្រ ភក្រ្តា កន្លងមកប្រជាពលរដ្ឋអាចរកចំណូលពីទេសចរ តាមរយៈការទស្សនាសត្វព្រៃនៅតាមតំបន់ការពារធនធានធម្មជាតិ ដែលនៅជាប់នឹងទីកន្លែងរបស់ពួកគេរស់នៅ។ ពលរដ្ឋនៅតាមសហគមន៍ដែលស្ថិតនៅតាមតំបន់អភិរក្ស អាចរកថវិកាតាមរយៈការទស្សនាសត្វព្រៃ និងពីទីកន្លែងស្នាក់នៅរបស់ទេសចរផងដែរ។ លោក សេង ទៀក នាយកអង្គការWWF កម្ពុជា(រូបភាពដោយ ហេង ស្រីលីន) ទន្ទឹមនឹងនោះ លោក សេង ទៀក នាយកប្រតិបត្តិអង្គការមូលនិធិសកលសម្រាប់អភិរក្សធនធានធម្មជាតិ (WWF) បានអះអាងថា សត្វព្រៃដើរតួនាទីសំខាន់ណាស់ ប្រសិនបើព្រៃមិនមានអន្ទាក់, ការបរបាញ់ឬ កាំភ្លើង ប្រាកដណាស់សត្វព្រៃនឹងរស់រានទៅតាមលក្ខណៈធម្មជាតិរបស់វា។ លើសពីនេះ សត្វព្រៃនឹងអាចកកើតបន្ថែមប្រមាណ ៣៥ភាគរយតាមរយៈការបង្កកំណើត។ លោក សេង ទៀក បញ្ជាក់ថា៖ «សត្វព្រៃមាននៅក្នុងព្រៃច្រើន នោះចំនួនទេសចរនឹងកើនឡើង។ ទេសចរណ៍ធម្មជាតិនៅកម្ពុជា គឺជាគ្រាប់ពេជ្រមួយមិនទាន់ច្នៃ ពីព្រោះវិស័យទេសចរណ៍ មិនទាន់ប្រើឱ្យអស់សក្តានុពលនៅឡើង។ កម្ពុជាមានតំបន់ស្អាតៗជាច្រើន ជាពិសេសតំបន់ភាគឦសាន»។ ការផ្សព្វផ្សាយពីយុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី គួរបញ្ជាក់ដែរថា អន្ទាក់ជាច្រើនប្រភេទ ត្រូវបានជនខិលខូចដាក់នៅតាមព្រៃ ដើម្បីប្រមាញ់ជីវិតសត្វ។ បើតាមរបាយការណ៍ ក្នុងឆ្នាំ២០២១ មានអន្ទាក់ចំនួន ៦១ ៦១១ ត្រូវបានដោះចេញ ពីតំបន់ការពារធម្មជាតិចំនួន៧២ និងច្រករបៀងជីវចម្រុះនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ចំនួនអន្ទាក់នេះ កើនឡើងជាង២០ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២០ ដែលមានអន្ទាក់មានត្រឹមចំនួន ៤៣ ២៧០៕	ខេត្តមណ្ឌលគិរី៖ សត្វព្រៃ ជាធនធានធម្មជាតិយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយ តំបន់អេកូទេសចរណ៍ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ដែលស្ថិតនៅភូមិភាគឦសាន។ ជាពិសេសតំបន់អភិរក្សដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំព្រិច ដែលអាចទាក់ទាញទេសចរជាច្រើន ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ យ៉ាងណាមិញ យុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន ដែលផ្តោតលើការបញ្ឈប់ការបរបាញ់ និងការជួញដូរសត្វព្រៃនៅតាមតំបន់អភិរក្ស នឹងជំរុញឱ្យទេសចរមកលេងក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរីកាន់តែច្រើនផងដែរ។
រដ្ឋាភិបាលចិន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា បញ្ជាក់ច្បាស់ៗថា តៃវ៉ាន់គ្មានសិទ្ធិចូលរួមក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ។ ការបញ្ជាក់ ធ្វើឡើងក្រោយអាម៉េរិកចង់ឱ្យតៃវ៉ាន់មានការចូលរួមប្រកបដោយអត្ថន័យនៅក្នុងស្ថាប័នពិភពលោកមួយនេះ។ «តៃវ៉ាន់គ្មានសិទ្ធិចូលរួមនៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិទេ»។ លោក Ma Xiaoguang អ្នកនាំពាក្យសម្រាប់ការិយាល័យកិច្ចការតៃវ៉ាន់ចំណុះគណៈរដ្ឋមន្រ្តីចិន ប្រកាសបែបនេះក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ដោយឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងរបស់ប្រមុខការទូតអាម៉េរិក អាន់តូនី ប្លីងខិន ដែលចង់ឃើញតៃវ៉ាន់មានតួនាទីកាន់តែធំលើឆាកអន្តរជាតិ។ លោក Ma អះអាងថា រដ្ឋាភិបាលរបស់តៃវ៉ាន់គ្មានកន្លែងនៅលើឆាកការទូតសកលទេ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រំលឹកខួបទី៥០ឆ្នាំដែលមហាសន្និបាត UN ប្រគល់អាសនៈឱ្យទីក្រុងប៉េកាំងជាតំណាងចិនទាំងមូលនៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា លោក ប្ល៊ីងខិន បង្ហាញការសោកស្តាយដែលតៃវ៉ាន់ត្រូវបានផាត់ចេញកាន់តែឆ្ងាយពីឆាកអន្តរជាតិ។ បើតាមលោក ប្លីងខិន នៅពេលអន្តរជាតិប្រឈមមុខបញ្ហានិងរឿងស្មុគស្មាញជាច្រើនដែលមិនធ្លាប់មាន វាពិតជាមានសារសំខាន់ណាស់ដែលអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ជួយដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះដោយរួមបញ្ចូលទាំងប្រជាជន២៤លាននាក់រស់នៅតៃវ៉ាន់ផង។ លោក ប្ល៊ីងខិន បន្ថែមទៀតថា ការចូលរួមប្រកបដោយអត្ថន័យរបស់តៃវ៉ាន់នៅក្នុងប្រព័ន្ធ UN មិនមែនជាបញ្ហានយោបាយទេ ប៉ុន្តែជាការអនុវត្តជាក់ស្តែងមួយ។ នេះជាមូលហេតុដែលលោកលើកទឹកចិត្តឱ្យរដ្ឋជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិទាំងអស់ចូលរួមក្នុងការគាំទ្រការចូលរួមដ៏រឹងមាំនិងប្រកបដោយអត្ថន័យរបស់តៃវ៉ាន់នៅទូទាំងប្រព័ន្ធ UN និងក្នុងសហគមន៍អន្តរជាតិ។ យ៉ាងណាមិញ លោក Ma លើកឡើងថា UN ជាអង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាលដែលរដ្ឋអធិបតេយ្យទើបអាចចូលរួមជាសមាជិកបាន ឯតៃវ៉ាន់គឺជាផ្នែកមួយរបស់ចិនដែលរង់ចាំបង្រួបបង្រួម៕	ដោយ៖ ឡាយ ស្រីពេជ្រ
ស្ថានភាពនយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា កាន់តែក្តៅឡើងៗ ខណៈពេលក្រុមបាតុករហាក់មិនបានបង្ហាញជំហរចង់បោះបង់ការតវ៉ាឡើយ។ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា នៅខណ្ឌ Hlaingthaya ក្នុងទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន រោងចក្រចិនជាច្រើនកន្លែង ត្រូវបានជនមិនស្គាល់មុខដុតចោល ដែលបង្កឱ្យរងរបួសជនជាតិចិនជាច្រើននាក់។ ការដុតរោងចក្រចិននេះ ទំនងបណ្តាលមកពីបាតុករមីយ៉ាន់ម៉ាមិនពេញចិត្តនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ដែលមិនមានអន្តរាគមន៍លើរដ្ឋប្រហារយោធា។ ស្របពេលរោងចក្រកំពុងតែឆេះ ក្រុមប៉ូលិស បានបាញ់ប្រហារលើក្រុមបាតុករ ដែលកំពុងតវ៉ានៅក្នុងសង្កាត់មួយនេះដែរ។ មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ២២នាក់ បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងខណ្ឌ Hlaingthaya ខណៈតំបន់ផ្សេងទៀតមានអ្នកស្លាប់យ៉ាងហោចណាស់ ១៧នាក់ ដោយក្នុងនោះមានបូលិសមួយរូបផង។ អ្នកស្លាប់សរុបយ៉ាងហោចណាស់ ៣៩នាក់ ដែលជាចំនួនស្លាប់ក្នុងមួយថ្ងៃច្រើនជាងពេលណាទាំងអស់ ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារយោធានៅដើមខែកុម្ភៈ មក។ បើតាមសមាគមជំនួយអ្នកទោសនយោបាយ (AAPP) មកទល់ពេលនេះ មនុស្សច្រើនជាង ២១៥០នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ខណៈច្រើនជាង ៣០០នាក់ ក៏ត្រូវបានដោះលែងវិញដែរ។ បន្ទាប់ពីហេតុការខាងលើ ស្ថានទូតចិនប្រចាំនៅមីយ៉ាន់ម៉ា បានចេញមកប្រតិកម្ម។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ស្ថានទូតចិន បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹងបន្ថែមទៀត និងដាក់ទោសអ្នកដុតរោងចក្រទាំងនោះឱ្យស្របច្បាប់ ដើម្បីធានាពីអាយុជីវិតប្រជាជន និងទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ចិន។ យ៉ាងណាមិញ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ខាងលើ បានធ្វើឱ្យប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា មិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ នៅលើបណ្តាញសង្គមFacebook ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាខ្លះ បានលើកឡើងថា បើចង់រកស៊ីនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ចិនត្រូវតែគោរពប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាជាមុនសិន។ គណនី Facebook ផ្សេងទៀត បានអំពាវនាវឱ្យបាតុករមីយ៉ាន់ម៉ា បន្តបាតុកម្មប្រឆាំងក្រុមយោធាបន្ថែមទៀត ទោះការបាញ់សម្លាប់ពីសំណាក់ក្រុមប៉ូលិសនៅតែបន្តកើតឡើងក៏ដោយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ បន្ទាប់ពីការបាញ់ប្រហារ និងដុតរោងចក្រ រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រកាសប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅក្នុងខណ្ឌ Hlaingthaya និង Shwepyitha ដើម្បីគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍នៅក្នុងតំបន់រោងចក្រទាំងពីរនេះ និងការពារដំណើរការរបស់រោងចក្រជាច្រើនផ្សេងទៀត។ ស្របគ្នានេះដែរ ប្រេសិតពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់មីយ៉ាន់ម៉ា លោកស្រី Christine Schraner Burgener ក៏បានថ្កោលទោសរបបសឹកដែរ និងអះអាងថា ភាពសាហាវឃោរឃៅនៅតែបន្តកើតមាន។ លោកស្រីប្រេសិតពិសេស បានអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ គាំទ្រប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងប្រទេសមួយនេះ។ គួររំលឹកថា មុនហេតុការណ៍ខាងលើមួយថ្ងៃ គណៈកម្មាការតំណាងសភាសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏បានចេញមកអំពាវនាវ ឱ្យប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា និងកម្លាំងប៉ូលិសមីយ៉ាន់ម៉ាចូលរួមបាតុកម្មបន្ថែមទៀត ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើក្រុមយោធា ដែលបានឆក់អំណាចពីរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល និងឈប់បម្រើផលប្រយោជន៍ឱ្យមនុស្សមួយក្តាប់តូចទាំងនោះ៕	មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់៣៩នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត នៅក្នុងបាតុកម្មទូទាំងមីយ៉ាន់ម៉ានៅថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា ដោយក្នុងនោះមានប៉ូលិសម្នាក់ផងដែរ។ នេះគឺជាករណីស្លាប់ច្រើនជាងគេបង្អស់ ចាប់ពីមានបាតុកម្មប្រឆាំងរបបសឹកមក។ រដ្ឋាភិបាលយោធា ក៏បានប្រកាសប្រើច្បាប់អាជ្ញាសឹក នៅក្នុងតំបន់ចំនួនពីរក្នុងក្រុងយ៉ាំងហ្គោនផងដែរ បន្ទាប់ពីមានការដុតរោងចក្ររបស់ចិន។
លោកស្រី Maria Ressa អាយុ៥៨ឆ្នាំ បានប្រើប្រាស់សេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិដើម្បីបង្ហាញពីការរំលោភអំណាច ការប្រើប្រាស់ហិង្សា និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីនរបស់ខ្លួន។ នៅឆ្នាំ២០១២ គាត់ជាសហស្ថាបនិក សារព័ត៌មាន Rappler ដែលមានស្នាដៃស៊ើបអង្កេតស៊ីជម្រៅដ៏ច្រើន។ រីឯលោក Dmitry Muratov អាយុ៥៩ឆ្នាំ បានប្រឹងប្រែងខ្ពស់ក្នុងការការពារសេរីភាពបញ្ចេញមតិនៅរុស្ស៊ី ក្នុងលក្ខខណ្ឌដ៏ប្រឈមខ្ពស់មួយ។ កាលពីឆ្នាំ១៩៩៣ គាត់ស្ថិតក្នុងចំណោមស្ថាបនិកម្នាក់នៃសារព័ត៌មានឯករាជ្យ Novaja Gazeta។ ការប្រកាសពានរង្វាន់ដ៏ធំឡើងលើពិភពលោកនេះ បានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃសុក្រ ដោយគណៈកម្មការណូបែលន័រវេស នៅក្នុងទីក្រុងអូស្លូ។ កាលពីឆ្នាំ ពានរង្វាន់សន្តិភាព បានទៅលើអង្គការកម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក (WFP)៕	លោកស្រី Maria Ressa អ្នកកាសែតហ្វីលីពីន និងលោក Dmity Muratov អ្នកកាសែតរុស្ស៊ី ឈ្នះពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពប្រចាំឆ្នាំ២០២១ សម្រាប់កិច្ចប្រឹងប្រែងការពារសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ។
ទូកង«ខ្មែរកម្ពុជាក្រោមមានជ័យ» មានចំណុះ២២នាក់ ដែលភាគច្រើនជាខ្មែរក្រោម មកធ្វើសំណង់នៅភ្នំពេញ។ វត្តមានទូកងកម្ពុជាក្រោមនៅក្នុងពិធីបុណ្យអុំទូក គឺដើម្បីបង្ហាញអំពីការផ្សាភ្ជាប់វប្បធម៌ ប្រពៃណី និងសាមគ្គីភាពរវាងខ្មែរក្រោម និងខ្មែរកណ្ដាល។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់សូមលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖	ភ្នំពេញ៖ រយៈពេល២១ឆ្នាំហើយ ដែលទូកង«ខ្មែរកម្ពុជាក្រោមមានជ័យ» បង្ហាញវត្តមានក្នុងពិធីបុណ្យអុំទូក នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ដោយឡែក ឆ្នាំនេះពួកគេបានហ្វឹកហាត់លើសពីឆ្នាំកន្លងទៅ រហូតដល់២២ថ្ងៃ ជាមួយខ្ទង់ចំណាយជាង១ម៉ឺនដុល្លារ ដើម្បីត្រៀមប្រកួតប្រជែងយកជ័យលាភី។
ឆ្លើយតបនឹងចម្ងល់របស់អ្នកសារព័ត៌មានតាមតេឡេក្រាម លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាល បានអះអាងថា៖ «យើងដាក់រូបថតតែពេលដែលសកម្មក្នុងការរុករក។ តែពេលនេះ មិនមានតម្រូវការដាក់ទៀតទេ ដោយយើងគោរពសិទ្ធិរបស់បុគ្គលដែរណា។ ដាក់ត្រឹមឈ្មោះសិន នៅពេលយើងគ្រប់គ្រងបានទាំងស្រុងហេីយ យើងត្រូវត្រឡប់ទៅរកការមិនបញ្ចេញឈ្មោះទៀតផងដែរ។ អរគុណនូវការយោគយល់លើបញ្ហានេះ»។ លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន ដែលជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល ផងដែរនោះ បានលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ន ករណីឆ្លងហាក់ដូចជាថមថយខ្លះ ដែលតម្រូវឲ្យមានការគិតគូពីសេចក្តីថ្លៃថ្នូ និងសិទ្ធិរបស់បុគ្គលពីពីព្រោះគ្មានអ្នកណាម្នាក់ចង់ឲ្យមានការឆ្លងនោះឡើយ។ «អ្វីដែលសំខាន់នោះ គឺយើងត្រូវតែបន្តការប្រុងប្រយ័ត្នថែមទៀត ក្រែងលោ វីរុសកូវីដ-១៩ នេះ វានៅចរាចរកន្លែងផ្សេងទៀតដែលយើងមិនទាន់បានដឹង ព្រោះពេលនេះ គឺជាការចម្លងក្នុងសហគមន៍ជាចង្កោម និងដោយកន្លែង ហើយហានិភ័យនីខ្ពស់នៅឡើយទេណា។ យើងមិនត្រូវធ្វើការសន្និដ្ឋានមុននឹងមានការវាយតម្លៃពីក្រុមការងារឡើយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យ។ ចំពោះការបង្ហោះរូបថតអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ កន្លងមក ក្រសួងសុខាភិបាល បានបញ្ជាក់ពីប្រសិទ្ធភាពក្នុងការស្វែងរកអ្នកប៉ះពាល់ផ្ទាល់ និងមិនផ្ទាល់ជាមួយអ្នកជំងឺ ដើម្បីឲ្យពួកគេទៅធ្វើចត្តាឡីស័ក។ ប៉ុន្តែជាមួយគ្នានោះ មានបុគ្គលមួយចំនួនបានយករូបទាំងនោះទៅប្រើប្រាស់ក្នុងន័យលេងសើច និងរើសអើង៕	ក្រោយករណីព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២៨វិច្ឆិកា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានសម្រេចឲ្យក្រសួងសុខាភិបាលបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលទ្រង់ទ្រាយធំ។ ខុសពីប៉ុន្មានថ្ងៃកន្លងមក សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ខ្លួន ក្រសួងមិនបានបង្ហោះរូបថតអ្នកកើតករណីថ្មីទាំងពីរនោះឡើយ ប៉ុន្តែរក្សាឈ្មោះអ្នកទាំងនោះ។
ទី១. ពាក្យ «ទាក់ទង» មានន័យថា ដែលមានគន្លង ឬទំនងទាក់គ្នា, ទទួលគ្នា, ពាក្យទាក់ទងគ្នា, និយាយទាក់ទង (សំដៅលើទាក់ទងរវាងមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀត ឬក្រុមណាមួយ)។ ឧទាហរណ៍៖ ការណ៍នេះទាល់តែទាក់ទងជាមួយនឹងឪពុកខ្ញុំទើបដឹងប្រាដកបាន។ ទី២. ពាក្យ «ទាក់ទិន» មានន័យថា ជំពាក់ឆ្វាក់នឹងគ្នា, ជំពាក់វាក់វិន (និយាយពីពាក្យសំដីក៍បានឬនិយាយពីអ្វីមួយក៏បានដែរ)។ ឧទាហារណ៍៖ មានទាក់ទិនច្រើនកន្លែង, ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ ខ្ញុំអាចដោះស្រាយវាបាន៕	សាធារណជនភាគច្រើនបានប្រើប្រាស់ពាក្យ «ទាក់ទង» និង «ទាក់ទិន» នេះ ទាំងនៅក្នុងការនិយាយ និងការសរសេរនៅក្នុងភាសាខ្មែរ ដោយមិនដឹងថាពាក្យមួយណា ត្រូវប្រើនៅក្នុងន័យណាមួយឱ្យត្រឹមត្រូវពិតប្រាកដឡើយ។ នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ថាពាក្យទាំងពីរនេះ គឺប្រើក្នុងន័យផ្សេងគ្នាយ៉ាងដូច្នេះថា៖
សូមណែនាំ Samsung Galaxy A52 5G ថ្មី! ចេញមកលើនេះ គឺពិតជាត្រូវចិត្តអតិថិជនគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ជាក់ជាពុំខានឡើយ។ Samsung Galaxy A52 5G ត្រូវបានក្រុមហ៊ុន សាមសុង បំពាក់នូវចំណុចពិសេសៗជាច្រើន ដូចជា៖ ប្រព័ន្ធដំណើរការ 5G, ភាពរលូននៃអេក្រង់ (120 Hz Refresh Rate),កាមេរ៉ា 4គ្រាប់ ថតច្បាស់អស់ស្ទះ, អាវក្រោះការពារទឹក(IP67), ល្បឿនដំណើរការកាន់តែធំខ្លាំង (Snapdragon 750G), និងមុខងារជាច្រើនបន្ថែមទៀត។ ជាមួយនឹងអ្វីដែលក្រុមហ៊ុន សាមសុង បានផ្តល់ និងបង្កើតឡើងពេលនេះ អាចនិយាបានថា Samsung Galaxy A52 5G នេះ ជាស្មាតហ្វូនស៊េរី A ដែលមាន Specs កប់ស៊េរីមួយ មិនចាញ់កំពូលស្មាតហ្វូនប៉ុន្មានទេ និងល្អពិសេសជាងគេ បើធៀបនឹងផលិតផលស្មាតហ្វូនដទៃដែលមានតម្លៃប្រហាក់ប្រហែលគ្នា នៅលើទីផ្សារក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះ។ហើយអ្វីដែលពិសេសនោះ បើលោកអ្នកទិញ Galaxy A52 5G នឹងទទួលបានស៊ីមកាតស្មាតដែលមានតម្លៃរហូតដល់ $54 និងកញ្ចាប់ស្មាតធំហ្ម៎ង រយៈពេល 12 សប្តាហ៍ផងដែរ។ តោះកុំឱ្យចាំយូរ សូមមកមើលលក្ខណៈពិសេសទាំងអស់គ្នា! Samsung Galaxy A52 5G ផលិតឡើងមកជាមួយនឹងលក្ខណៈពិសេសដូចជា៖ - អេក្រង់៖ 6.5 / FHD+ / Super AMOLED-Infinity-O / 120 Hz Refresh rate - មេម៉ូរី៖ 8 GB RAM / 128 GB ROM (បន្ថែមក្រៅបាន 1TB) - ល្បឿនដំណើរការ៖ Snapdragon 750G - កាមេរ៉ាក្រោយ 4 គ្រាប់៖ 64 MP (Main) / 12 MP (Ultra-Wide) / 5 MP (Depth) / 5 MP (Macro) - កាមេរ៉ាមុខ 1 គ្រាប់៖ 32 MP - ថាមពលថ្ម៖ 4500 mAh (សាកថ្មល្បឿនលឿន 25W) - អាវក្រោះការពារទឹក៖ IP67 - សុវត្ថិភាពដោះសោ៖ ស្កេនខ្ចៅដៃលើអេក្រង់ - ពណ៌ 4 ជម្រើស៖ ស / ខ្មៅ / ខៀវ / ស្វាយ តោះៗ! ពុំបាច់គិត 2 ដងនោះទេ! សូមប្រញាប់ទៅទិញយកមកប្រើមុនគេភ្លាមទៅហើយបើទិញជូនគ្រួសារ ឬមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ក៏រឹតតែពិសេសថែមទៀត! សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម និងតម្លៃ សូមអញ្ជើញមកសាកសួរ ឬធ្វើតេស្តដោយផ្ទាល់នៅតាមដេប៉ូចែកចាយរបស់ សាមសុង ទាំងអស់ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត ឬក៏អាចទំនាក់ទំនងសេវាបម្រើអតិថិជន ឥតគិតថ្លៃ តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ៖ 1800-203232 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	(ភ្នំពេញ) ថ្ងៃទី ១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១៖ មិនមែន 4G មិនមែន 4G+ គឺ 5G! សូមស្វាគមន៍ ស្មាតហ្វូនស៊េរី A ដែលបានបំពាក់ប្រព័ន្ធដំណើរការ 5G និងនាំមកជាមួយនូវលក្ខណៈសម្បត្តិ កប់ស៊េរី ពេញចិត្តស្តូកតែម្តង សម្រាប់អតិថិជន សាមសុង ទាំងអស់។ មិនថាសម្រាប់អ្នកធ្វើការ, សិល្បករ, អ្នករកស៊ី, អាជីវករ, សិស្សនិស្សិត, អ្នកចូលចិត្តលេងហ្គេម, និងអ្នកដែលចូលចិត្តប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមនានានោះទេ គឺដឹងតែថាម៉ាអស់ស្ទះតែម្តង។
លទ្ធផលវិភាគនៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហា បង្ហាញថា ភ្នំពេញមានអ្នកកើតកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មី Delta ៣២ករណី ដោយ១ករណីជាបុរសអាជីវករលក់នំបញ្ចុកស្រុះនៅក្នុងផ្សារតូច ទួលសង្កែ ២៧ករណីជាអ្នកដំណើរមកពីម៉ាឡេស៊ី ៣ករណីមកពីចិន និង១ករណីមកពីឌូបៃ។ ឈានដល់ថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ភ្នំពេញមាន២ករណីទៀតដែលជាអ្នកដំណើរមកពីម៉ាឡេស៊ី រីឯ៣៣ករណីទៀត មាន១១ករណីនៅឧត្តរមានជ័យ (៦នាក់ជាអាជីវករក្រុងសំរោង និងស្រុកត្រពាំងប្រាសាទ និង៤នាក់ទៀតជាសិស្ស មន្ត្រី និងពលករពីថៃ)។ ក្រៅពីនេះ សៀមរាបមាន៤ករណី (១ករណីជាពលរដ្ឋនៅឃុំចន្លាសដៃ ស្រុកក្រឡាញ់ និង៣ករណីជាពលករមកពីថៃ), ព្រះវិហារ ៧ករណី (កសិករនៅឃុំជាំក្សាន្ត ស្រុកជាំក្សាន្ត), ស្ទឹងត្រែង ២ករណី ស្វាយរៀង២ករណី កំពង់ចាម១ករណី បន្ទាយមានជ័យ១ករណី និងកំពង់ធំ១ករណី។ គិតចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា មក កម្ពុជារកឃើញអ្នកវិជ្ជមានដែលតាសរុប៣២៧នាក់ ក្នុងនោះស្រី១៥៧នាក់៕	ក្រសួងសុខាភិបាល នាថ្ងៃនេះ បានប្រកាសពីការរកឃើញវីរុសកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មី Delta ចំនួន៦៧ករណីទៀត ចន្លោះពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែសីហា។ ក្នុងចំណោម៣៤ករណីនៅភ្នំពេញ មានម្នាក់ជាអ្នកលក់នំបញ្ចុកស្រុះនៅផ្សារតូច ទួលសង្កែ។
នៅក្នុងពិព័រណ៍ទេសចរណ៍ Cambodia Travel Mart នៅថ្ងៃទី១៨ វិច្ឆិកាកន្លងទៅ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ កម្ពុជាអង្គរអ៊ែរ បានចុះអនុស្សរណៈយោគយល់ជាមួយទីភ្នាក់ងារក្នុងស្រុកចំនួន ៣ រួមមាន HG Traval Tay Ho Group និង Southern Breeze Japan។ អង្គរអ៊ែរ បានជ្រើសរើសទីភ្នាក់ងារធំទាំង៣ ដែលមានដំណើរការល្អលើការលក់សំបុត្រយន្តហោះ និងរៀបកញ្ចប់ទេសចរណ៍ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។ លោក លឹម កៅ នាយកប្រតិបត្តិរងនៃក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កម្ពុជាអង្គរអ៊ែរ បានឱ្យដឹងក្នុង ពិធីដែលធ្វើនៅសណ្ឋាគារ សុខាសៀមរាប នោះថា អនុស្សរណៈខាងលើនេះ ខាងអង្គរអ៊ែរនឹងផ្តល់ការកក់សំបុត្រក្នុងតម្លៃពិសេសសម្រាប់អតិថិជនរបស់ដៃគូ ពិសេសរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍វិស័យទេសចរណ៍ឱ្យកាន់តែមានការរីកចម្រើនតទៅមុខបន្ថែមទៀត។ គួរបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កម្ពុជាអង្គរអ៊ែរ កំពុងប្រតិបត្តិការក្នុងស្រុកចំនួន ២ទីតាំង គឺពីអាកាសយានដ្ឋានភ្នំពេញអន្តរជាតិ មកខេត្តសៀមរាប និងពីខេត្តសៀមរាប ទៅកាន់ក្រុងព្រះសីហនុ និងក្រៅស្រុក ចំនួន ១៣ទីតាំង ដោយមានយន្តហោះចំនួន ៦គ្រឿង។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នេះប្រើយន្តហោះចំនួន ៦គ្រឿង ដែលរួមមាន ATR ចំនួន ៣ គ្រឿង និងយន្តហោះ Airbus 320 ចំនួន ៣ គ្រឿង និងក្រុមហ៊ុន Airbus 321 ។ ក្រុមហ៊ុននេះមាន គោលដៅបង្កើនយន្តហោះដឹកជញ្ជូនថ្មីចំនួន ១២គ្រឿង នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២០៕	សៀមរាប៖ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ កម្ពុជាអង្គរអ៊ែរ ដែលជាក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក បានចុះអនុស្សរណៈយោគយល់ជាមួយទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ចំនួន៣ ដើម្បីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យហោះហើរ ក៏ដូចជាអភិវឌ្ឍន៍វិស័យទេសចរណ៍។ អនុស្សរណៈនេះ មានគោលដៅសំខាន់ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ពិសេសនោះដើម្បីរិតចំណងជាមួយដៃគូភ្នាក់ងារទេសចរណ៍។
ក្រៅពីការផ្តល់ព័ត៌មានខ្លីនៃការឃុំខ្លួនលោក ឡាយ សំណាង ព័ត៌មានអ្វីផ្សេងទៀត ដូចជា បទចោទ ជាដើម លោក អ៊ី រិន្ទ ពុំអាចផ្តល់ឲ្យឡើយ ដោយសារកំពុងជាប់រវល់។ យ៉ាងណា លោក ប្លង់ សុផល ព្រះរាជអាជ្ញារង និងជាអ្នកនាំពាក្យអយ្យការអមតុលាការភ្នំពេញ ប្រាប់ក្រុមអ្នកកាសែតតាមបណ្តាញតេឡេក្រាមថា មុនបញ្ជូនទៅចៅក្រមស៊ើបសួរ តំណាងអយ្យការ បានបើកការស៊ើបសួរលើលោក ឡាយ សំណាង ពីបទកេងយកផលប្រយោជន៍ដោយខុសច្បាប់ និងបទសម្អាតប្រាក់ តាមច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងការសម្អាតប្រាក់។ លោក ឡាយ សំណាង ត្រូវអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ (ACU) ឃាត់ខ្លួន និងនាំទៅសួរ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ជុំវិញការកិបកេងប្រាក់ជាង៣៨ម៉ឺនដុល្លារ ដែលជាប្រាក់គម្រោងនានា។ បន្ទាប់មក លោក ក៏ត្រូវអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ បញ្ជូនទៅតុលាការភ្នំពេញ ដើម្បីចាត់ការតាមនីតិវិធីច្បាប់។ អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ អះអាងតាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថា មុនឈានដល់ការឃាត់ខ្លួននេះ អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ចំណាយពេលជាង១ឆ្នាំ ក្នុងការស៊ើបអង្កេតករណីលោក ឡាយ សំណាង៕	ក្រោយឆ្លងកាត់ការស៊ើបសួររួច ចៅក្រោមស៊ើបសួរនៃតុលាការភ្នំពេញ ចេញបញ្ជាឲ្យសមត្ថកិច្ច យកលោក ឡាយ សំណាង អនុប្រធាននាយកដ្ឋានហិរញ្ញវត្ថុនៃក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា ទៅឃុំបណ្តោះអាសន្ន នៅពន្ធនាគាររាជធានីភ្នំពេញ (PJ) កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយសារលួចកិបកេងថវិកាគម្រោងនានា។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក អ៊ី រិន្ទ អ្នកនាំពាក្យតុលាការភ្នំពេញ មកកាន់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមករា។
បច្ចុប្បន្នទីផ្សារចាប៉ីដងវែង ហាក់មិនសូវមានភាពទូលំទូលាយឡើយ ដ្បិតពលរដ្ឋខ្មែរភាគច្រើនមិនសូវបាននឹកដល់ចាប៉ីដងវែងក្នុងកម្មវិធីខ្លួនឡើយ។ ការសម្តែងចាប៉ីដងវែង ភាគច្រើនមានតែក្នុងកម្មវិធីធំៗមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ។ ការណ៍នេះ បានធ្វើឱ្យក្រុមសិល្បករចាប៉ីដងវែងពិបាកក្នុងការប្រកបរបរនេះ ព្រោះមិនសូវមានទីផ្សារ។ ជាក់ស្តែង ចាប៉ីដងវែង អាចសម្តែងបានក្នុងកម្មវិធីជាច្រើន ជាពិសេសកម្មវិធីបុណ្យបច្ច័យបួន ឬចម្រើនព្រះជន្មជាដើម។ លោក ពេជ្រ សារ៉ាត ប្រធានសហគមន៍ចាប៉ីអមតៈ។ រូបភាពី៖ សហគមន៍បាប៉ីអមតៈ «ពិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្ម ពេលដាក់ចាប៉ីដងវែងទៅដូចជាទេវតាចុះទៅសម្តែងថ្វាយព្រះមាតាបិតារបស់កុលបុត្រកុលធីតាខ្មែរ គឺមានអត្ថន័យណាស់។ ចាប៉ីដងវែងក្នុងបុណ្យចម្រើនព្រះជន្ម ពិតជាសំខាន់ណាស់ គឺយើងសាបព្រោះទៅដោយភាពអប់រំ ភាពទូន្មានប្រៀនប្រដៅរបស់ចាប៉ីដងវែងទៅដល់សាធារណជនទាំងអស់»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ពេជ្រ សារ៉ាត ប្រធានសហគមន៍ចាប៉ីអមតៈ។ លោក សារ៉ាត សង្កេតឃើញថា ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនស្រឡាញ់ចូលចិត្តចាប៉ីដងវែងខ្មែរណាស់ ប៉ុន្តែមិនដឹងថាតើគួរស្វែងរកនៅឯណា។ ទន្ទឹមនោះ លោកក៏បានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋចូលរួមផ្សព្វផ្សាយចាប៉ីដងវែង ដ្បិតវត្តមានចាប៉ីដងវែងក្នុងកម្មវិធីតូចធំនានា ជាឱកាសសម្រាប់ក្រុមសិល្បករជំនាន់ក្រោយបានសម្តែងទេពកោសល្យ។ «ខ្ញុំថាផ្តល់ឱកាស ព្រោះវាជាការផ្តល់ឱកាសក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ ផ្តល់ឱកាសក្នុងការបង្រៀន និងផ្តល់ឱកាសក្នុងការសម្តែងលក្ខណៈជាក្រុមធំ ដើម្បីឱ្យអ្នកចេះចាប៉ីដងវែងទាំងឡាយ គាត់បានចូលរួមសហការគ្នា យល់គ្នា ហើយជាពិសេសចេះសាមគ្គីគ្នា ដើម្បីធ្វើកិច្ចការងាររួម និងចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍ជាមួយសង្គមជាតិយើង។ បើសិនជាអ្នកលេងចាប៉ីយើងចេះសាមគ្គីគ្នា ចេះរួមសហការគ្នា នោះចាប៉ីដងវែងខ្មែរ នឹងរីកចម្រើន និងបន្តវេនមាននិរន្តភាពជាមិនខានឡើយ»។ លោក ពេជ្រ សារ៉ាត បានថ្លែងពីឱកាសប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានThmeyThmey25 ដូច្នេះ៕ ក្រុមសិល្បៈករបីជំនាន់ នៃសហគមន៍ចាប៉ឺអមតៈសម្តែងក្នុងបុណ្យរដូវរំហើយ នាខេត្តបាត់ដំបង។ រូបភាពី៖ សហគមន៍បាប៉ីអមតៈ	ភ្នំពេញ៖ ចាប៉ីដងវែង ជាឧបករណ៍តន្ត្រីដែលទទួលឥទ្ធិពលពីពុទ្ធសាសនា និងសម្រាប់ជីវភាពខ្មែរផងដូចជា ការសម្ដែងចាប៉ីក្នុងន័យអប់រំ និងសម្ដែងក្នុងភ្លេងការ អារក្ស និងមហោរី។ បច្ចុប្បន្ន ចាប៉ីដងវែង ច្រើនតែមានវត្តមានក្នុងកម្មវិធីវប្បធម៌មួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានវត្តមានក្នុងកម្មវិធីនានាទូលំទូលាយឡើយ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ពេជ្រ សារ៉ាត ប្រធានក្រុមសហគមន៍ចាប៉ីអមតៈ ក៏បានទទូចឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរផ្តល់ឱកាសឱ្យចាប៉ីសម្តែងក្នុងកម្មវិធីតូចធំ ជាពិសេសក្នុងកម្មវិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្ម ឬបុណ្យបច្ច័យបួនជាដើម។
អគ្គនាយករដ្ឋាករទឹកស្វយ័តសៀមរាប លោក ឃុត វុទ្យារិទ្ធ មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ នេះ ការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតក្នុងក្រុងសៀមរាប បានធ្លាក់ចុះប្រមាណ៤០ភាគរយ។ លោកពន្យល់ថា ការធ្លាក់ចុះនេះ ដ្បិតអាជីវកម្មធំៗ ដូចជាសណ្ឋាគារបានបិទទ្វារស្ទើរទាំងស្រុង ហើយការផ្គត់ផ្គង់សព្វថ្ងៃ សម្រាប់តាមគេហដ្ឋានប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជីវកម្មបន្ដិចបន្តួចតែប៉ុណ្ណោះ។ លោកពន្យល់ថា៖ «អាជីវកម្មភាគច្រើនបិទទ្វារ ខ្លះទៀតបន្តក្នុងរូបភាពបន្ទាប់បន្សំ ហើយភាគច្រើនមូលដ្ឋានអាជីវកម្មធំៗតែម្ដង»។ បើតាមលោក ឃុត វុទ្យារិទ្ធ ការប្រើប្រាស់ទឹកធ្លាក់ចុះនេះ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ចំណូលរបស់រដ្ឋាករទឹកសៀមរាប ពិសេសការសងត្រឡប់ទៅម្ចាស់ឥណទាន ដែលរដ្ឋាករទឹកបានខ្ចីដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងពង្រីកបណ្ដាញទឹកស្អាតក្នុងក្រុង។ ជុំវិញបញ្ហានេះ រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តសៀមរាប កំពុងពិភាក្សាជាមួយម្ចាស់ឥណទាំងអស់ និងគ្រោងដាក់ លិខិតផ្លូវការទៅក្រសួងអាណាព្យាបាល ដើម្បីពិនិត្យពីការសុំពន្យារពេលបង់បំណុលថ្លៃដើម និងការប្រាក់ ហើយកន្លងមកក្រសួងក៏បានអនុគ្រោះចំពោះប្រាក់ភាគលាភផងដែរ។ នេះជាការបញ្ជាក់ពីលោក ឃុត វុទ្យារិទ្ធ។ ក្រៅពីធ្លាក់ចុះបរិមាណប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតហើយ ក្នុងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវ៣៨ខ្សែ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ធ្វើឱ្យរដ្ឋាករទឹកស្វយ័ត បានចាយលើការពង្រីកប្រព័ន្ធបណ្ដាញឱ្យស្របតាមផ្លូវថ្មីទាំងនោះ ដើម្បីចៀសវាងការកាយតបណ្ដាញ បន្ទាប់ពីផ្លូវធ្វើរួចរាល់។ តាមការបញ្ជាក់ពីអគ្គនាយករដ្ឋាករទឹកស្វយ័តសៀមរាប ការពង្រីកបណ្ដាញបន្ថែមនេះ មានប្រវែង ៤០គីឡូម៉ែត្រ។ សូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាពលរដ្ឋខេត្តសៀមរាបប្រមាណ ៤៥ភាគរយ បានភ្ជាប់បណ្ដាញទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ ខណៈដែលផ្ទៃសេវាបានគ្របដណ្ដប់ប្រមាណ៧០ភាគរយហើយ។ ការណ៍នេះ ត្រូវបានរដ្ឋាករទឹកបញ្ជាក់ថា ដោយសារពលរដ្ឋខ្លះនៅមិនទាន់យល់ដឹងពីការប្រើប្រាស់ទឹកស្អាត បន្តប្រើប្រាស់អណ្ដូងទឹកក្រោមដីដែលមានស្រាប់ និងវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ ទើបធ្វើឱ្យការស្នើសុំតបណ្ដាញមានការពន្យារពេល។ រដ្ឋាករទឹកស្វយ័តសៀមរាប មានសមត្ថភាពផលិតកម្មទឹកស្អាតប្រចាំថ្ងៃចំនួន ៣ម៉ឺនម៉ែត្រគីប តែសព្វថ្ងៃដំណើរការត្រឹមពាក់កណ្ដាលតែប៉ុណ្ណោះ៕	សៀមរាប៖ វិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ ធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចសកលធ្លាក់ចុះជាលំដាប់។ ខេត្តសៀមរាប ជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏របស់កម្ពុជា ក៏ប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដែរ ក្នុងនោះការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត ក្នុងក្រុងបានធ្លាក់ចុះប្រមាណ ៤០ភាគរយ។
រដ្ឋមន្រ្តីទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ី លោកស្រី Amanda Milling បានប្រកាសថា ក្រុមហ៊ុន InfraCo Asia បានផ្តល់ប្រាក់កម្ចីចំនួន ២,៣លានដុល្លារ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍន៍បណ្តាញផ្គត់ផ្គង់ទឹកនៅកម្ពុជា។ នេះតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថានទូតអង់គ្លេសប្រចាំកម្ពុជា នាថ្ងៃទី៤សីហា។ តាមរយៈជំនួបក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស អាស៊ាន លោកស្រី Amanda Milling បានបង្ហាញនូវផែការសកម្មភាពថ្មី នឹងធ្វើឱ្យកិច្ចសហប្រតិបតិ្តការកាន់តែស៊ីជម្រៅ លើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ ការការពារ និងសន្តិសុខ រួមបញ្ចូលទាំងសន្តិសុខដែនសមុទ្រ និងប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែត ក៏ដូចជាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការអប់រំកុមារ ឌីជីថល វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា។ បើតាមលោកស្រី Amanda Milling ដើម្បីពង្រីកទំនាក់ទំនងអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិសុខក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ អង់គ្លេសនឹងបើកការិយាល័យវិនិយោគអន្តរជាតិអង់គ្លេស (BII) ក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរីនៅចុងឆ្នាំនេះ ដើម្បីវិនិយោគក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៥០០លានផោន (ប្រមាណ៦០៧លានដុល្លារ) នៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។ ទន្ទឹមនេះ អង់គ្លេសក៏កំពុងផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលសម្រាប់ប្រទេសក្នុងតំបន់លើបញ្ហាសន្តិសុខ និងច្បាប់ដែនសមុទ្រ រួមទាំងកងនាវាចរណ៍ផងដែរ។ រដ្ឋមន្រ្តីទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ីរូបនេះបានលើកឡើងថា ៖«អង់គ្លេសបន្តធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើងកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងពង្រឹងភាពជាដៃគូសន្តិសុខរបស់យើងជាមួយនឹងសេដ្ឋកិច្ច ដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សទាំងនេះនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។វិធានការជាក់ស្តែង រួមទាំងការបើកការិយាល័យ BII ថ្មីនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី គឺដើម្បីបង្កើនការវិនិយោគ និងការបណ្តុះបណ្តាលស្តីពីសន្តិសុខ និងច្បាប់សមុទ្របង្ហាញពីការបន្តប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យើងចំពោះតំបន់ និងបង្កើនការចូលរួមនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក»។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងអំឡុងពេលជំងឺរាតត្បាតសកល អង់គ្លេសបានផ្តល់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ចំនួន ៤,៣លានដូសដល់សមាជិកអាស៊ាន និងបានថវិកាចំនួន ១លានផោន(ប្រមាណ១,២១លានដុលា្លរ) ដល់មូលនិធិដើម្បីឆ្លើយតបនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ថ្មីៗនេះអង់គ្លេស ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា ជាមួយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី(ADB) ដើម្បីជួយដល់រដ្ឋអាស៊ាន ក្នុងការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបៃតង តាមរយៈមូលនិធិចំនួន ១០៧លានផោន(ជិត១៣០លានដុល្លារ) ដើម្បីគាំទ្រដល់ ASEAN Catalytic Green Finance Facility៕	ដោយ ៖ ធន់ សេងហុង
បើប្រៀបធៀប«ទូក»ទៅនឹង«កាណូត»វិញ គឺមានទំហំ និងមុខងារខុសគ្នាឆ្ងាយណាស់។ «ទូក» ជាយានជំនិះសម្រាប់ឆ្លងទឹក។ ទូកមានច្រើនប្រភេទ គឺទូកកំរោល ទូកផ្កាចា ទូក-ង៕	«កាណូត» ដែលជាគ្រឿងផ្ទុកមនុស្ស ឬដឹកទំនិញផ្សេងៗ នោះគឺជាកម្ចីពីបារាំង ដែលសរសេរជាភាសាបារាំង Canot។ ខ្មែរយើងក៏មានពាក្យដែលមានន័យដូចនឹងពាក្យ«កាណូត» ដែរគឺ ពាក្យ«ឡុងបុត» តែខ្មែរពីបុរាណនិយមហៅថា សំប៉ាន។
ខាងក្រោមនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឺះងាយៗ ប៉ុន្តែអាចជួយពង្រឹងសុខភាពរាងកាយ ៖ ១. រៀបចំកន្លែងគេងភ្លាមៗ នៅពេលអ្នករៀបចំកន្លែងគេងភ្លាមក្រោយពេលក្រោកពីដំណេក គឺអាចបង្កើតបរិយាកាសល្អបំផុតមួយសម្រាប់ធូលីដី រួមទាំងមេរោគលូតលាស់ក៏ព្រោះជាតិសំណើមដែលរាងកាយបានបន្សល់ទុកជាប់កម្រាលពូកកំឡុងពេលយប់គ្មានឱកាសនឹងហួតអស់។ អ្នកគួរយកភួយចេញពីកម្រាលពូកតែម្ដងដើម្បីអាចឱ្យកម្រាលពូកឆាប់ស្ងួត។ ២. ទទួលទានទឹកធម្មតា ១ កែវជាមួយក្រូចឆ្មារនៅពេលព្រឹក ចូរបង្កើតទម្លាប់ល្អមួយដោយទទួលទានទឹកក្ដៅឧណ្ហៗលាយជាមួយទឹកក្រូចឆ្មារ និងម្ទេសក្រហមម៉ដ្ឋមួយជិបរាល់ថ្ងៃ។ ទម្លាប់នេះនឹងជួយបង្កើនភាពសកម្ម ក៏ដូចជាសម្រួលដល់ដំណើរការនៃការដុតរំលាយអាហារនៅពេលអ្នកចាប់ផ្ដើមទទួលទានអាហារពេលព្រឹក។ ទឹកក្រូចឆ្មារមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីន C ដែលនឹងបង្កើនប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយ ខណៈដែលម្ទេសក្រហមជួយពន្លឿនការដុតរំលាយអាហារ។ លើសពីនេះទៅទៀត ភេសជ្ជៈនេះក៏ជួយរក្សាសុខភាពស្បែកល្អប្រសើរផងដែរ។ ៣. កាត់បន្ថយការទទួលទានជាតិខ្លាញ់មិនល្អ ផលប៉ះពាល់នៃជាតិខ្លាញ់លើសុខភាពទូទៅនិងសរសៃឈាម គឺជាបញ្ហាគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរអ្នកគួរតែព្យាយាមកាត់បន្ថយការទទួលទានជាតិខ្លាញ់ដោយផ្លាស់ប្ដូរវិធីសាស្ត្រចម្អិនអាហារ។ សាកល្បងចម្អិនអាហារដោយដុត អាំង ស្ងោរ ឬចំហុយ ជំនួសការចៀន បំពង និងឆា។ ៤. ទទួលទានទឹកឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ការទទួលទានទឹកបានគ្រប់គ្រាន់នឹងជួយបង្កើនការស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់ សម្រួលដល់ការរំលាយអាហារ បន្សាបជាតិពុលពីក្នុងរាងកាយ រក្សាសំណើមនៃស្បែក រួមទាំងផ្ដល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ល្អៗជាច្រើនទៀតចំពោះសុខភាព។ រាងកាយផ្ទុកជាតិទឹកដល់ទៅ ៩០ ភាគរយ ដូច្នេះហើយទើបរាល់ដំណើរការមុខងារសឹងតែទាំងអស់ក្នុងរាងកាយត្រូវការទឹក។ ប្រសិនបើអ្នកទទួលទានទឹកបានច្រើនគ្រប់គ្រាន់ អាការៈឈឺក្បាល ឈឺចាប់ និងរោគសញ្ញាផ្សេងៗមួយចំនួនទៀតដែលអ្នកជួបប្រទះអាចនឹងធូរស្បើយ។ ៥. ទទួលទានផ្លែប៉ោមមួយផ្លែ ក្រោយអាហារមួយពេល ការទទួលទានផ្លែប៉ោមក្រោយអាហារជាវិធីដ៏ងាយបំផុតដើម្បីកម្ចាត់កំទេចកំទីអាហារជាប់ធ្មេញ។ ទម្លាប់នេះក៏ជួយបង្កើនចរន្តឈាមរត់ក្នុងអញ្ចាញនិងបន្សាបជាតិអាស៊ីតក្នុងមាត់ផងដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀតការទទួលទានបន្លែនិងផ្លែឈើស្រស់ៗជួយទប់ស្កាត់ជំងឺអញ្ចាញធ្មេញ។ ៦. ទទួលទានយឺតៗ ចូរទំពារអាហារមួយម៉ាត់ៗឲ្យបានយ៉ាងហោចណាស់ ២០ ទៅ ៣០ ដងសិន សឹមលេប។ ការរំលាយអាហារចាប់ផ្ដើមតាំងពីក្នុងមាត់របស់អ្នក ហើយទឹកមាត់គឺជាអង់ស៊ីមបំបែកអាហារ។ ដំណើរការនេះជួយដល់រាងកាយឲ្យស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមបានកាន់តែច្រើន និងថែមទាំងកាត់បន្ថយបញ្ហាទាក់ទងការរំលាយអាហារ ក៏ដូចជាអាការៈហើមពោះផងដែរ។ ៧. ធ្វើលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំ ការធ្វើលំហាត់ប្រាណផ្ដលអត្ថប្រយោជន៍សុខភាពជាច្រើន។ សកម្មភាពធម្មតាមួយនៃរាងកាយដូចជា ការដើរត្រឹម ៣០ នាទីជាប្រចាំជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺបេះដូង និងសូម្បីតែជំងឺមហារីកមួយចំនួន រួមបញ្ចូលទាំងមហារីកពោះវៀនធំ។ ការធ្វើលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំក៏ជួយបង្កើនមុខងារខួរក្បាលដែលធ្វើឲ្យអ្នកមានភាពសកម្មគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ ៨. គេងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ប្រសិនបើអ្នកមានបញ្ហាក្នុងការគេង ចូរព្យាយាមកាត់បន្ថយការទទួលទានអាហារនិងភេសជ្ជៈដែលមានជាតិកាហ្វេអ៊ីន ជាពិសេសក្នុងកំឡុងពេលប៉ុន្មានម៉ោងមុនចូលគេង។ ការមើលទូរទស្សន៍ ឬប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទនៅមុនពេលចូលគេងក៏បង្កផលប៉ះពាល់ដល់ដំណេករបស់អ្នកផងដែរ។ អ្នកគួរព្យាយាមអានសៀវភៅ ឬស្ដាប់ចំរៀងជំនួសវិញទើបប្រសើរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ធ្លាប់ដឹងទេថាត្រឹមតែការផ្លាស់ប្ដូរបន្តិចបន្តួចនៃរបៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកក៏អាចនាំមកនូវលទ្ធផលវិជ្ជមានជាច្រើនចំពោះសុខភាពដែរ? ថាតើទម្លាប់អ្វីខ្លះទៅដែលគួរប្រកាន់ខ្ជាប់ដើម្បីសុខភាពល្អប្រសើរ?
២គ្រាប់ដែលធ្វើបានដោយ Vitaliy Mykolenko និង Mason Holgate បានជួយក្រុម Everton ដែលដឹកនាំដោយអ្នកចាត់ការទូទៅលោក Frank Lampard គេចផុតពីតំបន់ត្រូវកាត់ចោលទៅលីគទី២ Championship។ ឆ្លងកាត់ការប្រកួត៣៤លើក Everton រកបាន៣៥ពិន្ទុ ឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី១៦បណ្តោះអាសន្នក្នុងតារាងលីគកំពូលអង់គ្លេស។ Everton ដែលសល់មួយប្រកួតក្នុងដៃ នាំមុខ Burnley នៅលេខរៀងទី១៧ និង Leeds United ១៨ (តំបន់ត្រូវកាត់ចេញ) ដែលប្រកួត៣៥លើក ចំនួន១ពិន្ទុដូចគ្នា។ គិតមកដល់ពេលនេះ ក្រុមដែលត្រូវប្រជែងគ្នាខ្លាំង ដើម្បីរក្សាកៅអីលេងនៅលីគកំពូលអង់គ្លេសរដូវកាលក្រោយ មាន Southampton, Everton, Burnley និង Leeds United។ Southampton ដែលឈរលេខរៀងទី១៥ មាន៤០ពិន្ទុ តែប្រកួត៣៦លើករួចហើយ។ ក្រុមដែលត្រូវកាត់ចោលទៅលីគទី២ដោយស្វ័យប្រវត្តិមាន Watford និង Norwich City។ ដោយឡែកក្រុមដុនដាប Man Utd វិញ បន្ទាប់ពីចាញ់ Brighton & Hove Albion ទាំងអាម៉ាស់ក្នុងលទ្ធផល ៤-០ កាលពីចុងសប្តាហ៍បានធ្វើឱ្យពួកគេអស់ឱកាសប្រជែងកៅអី Champions League រដូវកាលក្រោយ។ អស់កៅអីក្របខណ្ឌកំពូលអឺរ៉ុប ក្រុមបិសាចក្រហម ប្រឈមមិនបានលេង Europa League ថែមទៀត។ Man Utd សព្វថ្ងៃឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៦ ដោយមាន៥៨ពិន្ទុពីការប្រកួត៣៧លើក ដោយនាំមុខ West Ham ចំនួន៣ពិន្ទុ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ West Ham នៅសល់មួយប្រកួតក្នុងដៃហើយមានសំណល់គ្រាប់បាល់ល្អជាង Man Utd។ ដូច្នេះប្រសិនបើ២ប្រកួតចុងក្រោយរបស់ក្រុមលោក David Moyes ឈ្នះទាំងពីរប្រកួត នោះ Man Utd នឹងធ្លាក់ទៅលេខ៧ដោយស្វ័យប្រវត្តិបើទោះពួកគេឈ្នះនៅមួយប្រកួតចុងក្រោយក្តី។ នៅក្របខណ្ឌលីគកំពូលអង់គ្លេស ក្រុមបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទីលេខ១ដល់លេខ៤បានកៅអី Champions League ស្វ័យប្រវត្តិ។ ក្រុមលេខ៥ និងលេខ៦បានកៅអី Europa League ខណៈលេខ៧បានកៅអីវគ្គជម្រុះពានកម្រិតទី៣អឺរ៉ុបដែលទើបបង្កើតថ្មី Europa Conference League។ សម្រាប់ក្រុមដែលប្រជែងតំណែង Top4 មាន Chelsea, Arsenal និង Tottenham Hotspur។ Chelsea ឈរលេខ៣បណ្តោះអាសន្នមាន៦៧ពិន្ទុ នាំមុខក្រុមលេខ៤ Arsenal ចំនួន១ពិន្ទុ និងក្រុមលេខ៥ Spurs ចំនួន៥ពិន្ទុ។ ក្រុមទាំង៣នេះប្រកួតបាន៣៥លើកដូចគ្នា។ ចំណែកក្រុមកំពុងប្រជែងជើងឯក Premier League រវាងម្ចាស់ការពារជើងឯក Man City និង Liverpool នៅប្រដេញគ្នានៅឡើយ។ យ៉ាងណាក្តី ជ័យជម្នះ ៥-០ លើក្នុង Newcastle United នៅជំនួបសប្តាហ៍ទី៣៥ បានជួយក្រុមលោក Pep Gardiola រក្សាកំពូលតារាងជាមួយពិន្ទុសរុប៨៦ពិន្ទុ នាំមុខគូប្រជែង Liverpool ដែលប្រកួតស្មើ Spurs ចំនួន៣ពិន្ទុ ខណៈការប្រកួតនៅសល់៣លើកចុងក្រោយ នឹងបញ្ចប់រដូវកាលនេះ៕	Everton ឡើងទៅតំបន់សុវត្ថិភាពវិញក្រោយយកឈ្នះ Leicester City ២-១ ក្នុងការប្រកួត Premier League សប្តាហ៍ទី៣៤ នៅថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា។ Manchester United ដែលអស់ឱកាសប្រជែងកៅអី Champions League ទៅហើយ ប្រឈមមិនបានលេង Europa League ថែមទៀត បន្ទាប់ពី West Ham United ឈ្នះ Norwich City ៤-០។
«អនុប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកសង្កត់ធ្ងន់ពីសារដែលប្រធានាធិបតីលោក (ចូ) បៃឌិន ដែលបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកាពេលជួបជាមួយលោកស៊ីថា ពួកយើងត្រូវតែរក្សាបណ្ដាញទំនាក់ទំនងដើម្បីទទួលខុសត្រូវចំពោះការប្រកួតប្រជែងរបស់ប្រទេសទាំងពីរ»។ មន្ត្រីអាម៉េរិកបញ្ជាក់បែបនេះ។ ចំណែកឯប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចិន CCTV ក៏បានបញ្ជាក់ពីជំនួបខ្លីរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរផងដែរ។ មេដឹកនាំចិនសង្ឃឹមថា ចិននិងអាម៉េរិកអាចបន្តពង្រឹងការយល់ដឹងពីគ្នាទៅវិញទៅមក ការកាត់បន្ថយការយល់ច្រឡំ និងការវិនិច្ឆ័យខុស ហើយងាកទៅធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីពាំនាំទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីត្រឡប់ទៅផ្លូវវិជ្ជមាននិងមានស្ថិរភាព។ លោកស្រីហារីសបានសង្កត់ធ្ងន់ថា អាម៉េរិកមិនស្វែងរកការប្រឈមមុខតតាំងគ្នា ឬជម្លោះជាមួយចិននោះឡើយ។ លោកស្រីផ្ដល់យោបល់ថា ភាគីទាំងពីរគួរតែសហការគ្នាលើបញ្ហាសកល និងរក្សាផ្លូវទំនាក់ទំនងឱ្យបើកចំហ។ នេះជាជំនួបលើកទី២រវាងមេដឹកនាំមហាអំណាចទាំង២ ដោយលោក ស៊ី ទើបជួបលោក បៃឌិន រួចកាលពីជំនួបប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង២០ (G20) នៅកោះបាលី ទឹកដីឥណ្ឌូណេស៊ី។ ទោះមិនមានលទ្ធផលដុំកំភួន ជំនួបមេដឹកនាំចិន និងអាម៉េរិក ក៏អាចសម្រាលក្ដីបារម្ភពីការកើនឡើងភាពតានតឹងរវាងមហាអំណាចទាំង២នេះដែរ៕	ប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនភីង និងអនុប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកលោកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស ជួបពិភាក្សារយៈខ្លីមួយក្រៅជំនួបកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអាស៊ីបាស៊ីហ្វិក (APEC) នៅថ្ងៃទី ១៩ ខែវិច្ឆិកា។ នេះបើយោងតាមមន្ត្រីសេតវិមាន និងទូរទស្សន៍រដ្ឋចិន CCTV។
អត្ថបទទាក់ទង នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ប្រកាសពង្រឹងការគាំទ្រនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអាស៊ាន បន្ទាប់ពីចិន អូស្រ្តាលី អាម៉េរិក និងឥណ្ឌា ជប៉ុន ក្លាយជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយដូចគ្នា។ «ប្រកាសបង្កើតភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយអាស៊ាន-ជប៉ុន ដែលសំខាន់, ប្រកបដោយអត្ថន័យ និងផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក ក្នុងខួបមិត្តភាព និងសហប្រតិបត្តិការរយៈពេល ៥០ឆ្នាំ»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមលើការបង្កើតភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយអាស៊ាន-ជប៉ុន បានបញ្ជាក់បែបនេះ។ ការសម្រេចដំឡើងទំនាក់ទំនងទៅកម្រិតដ៏ខ្ពស់នេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងពង្រឹងភាពជាដៃគូក្នុងរយៈពេលយូរអង្វែង និងធានាសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាពក្នុងតំបន់។ នៅក្នុងឆ្នាំនេះ ថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាន និងជប៉ុន នឹងជួបគ្នានៅក្រុងតូក្យូ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ថែមទៀត។ ពីវេទិកាអាស៊ាន-ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក (AIPF) នៅទីក្រុងហ្សាកាតា នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន គីស៊ីដា ហ្វូមីអូប្រកាសថា ជប៉ុននឹងពង្រឹងការគាំទ្រ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងវិស័យចំនួន៦ រួមទាំងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន បណ្តាញអ៊ីនធឺណិត និងការល្បាតដែនសមុទ្រ។ នៅឆ្នាំក្រោយ កូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងត្រូវដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទៅជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយជាមួយអាស៊ានដែរ៕	អាស៊ាន និងជប៉ុន នៅថ្ងៃទី៦ ខែកញ្ញា បានឯកភាពដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទៅជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត (CSP) ស្របពេលទំនាក់ទំនងភាគីទាំងពីរឈានចូលដល់ខួប៥០ឆ្នាំ។ អាស៊ានចាត់ទុកជប៉ុន ជាដៃគូដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងតំបន់។
ប្រជាជនយ៉ាងហោចណាស់ជាង៣០០នាក់ស្លាប់ និងប្រមាណ១០០នាក់ផ្សេងទៀតរងរបួសដោយសារការវាយប្រហារលើវិហារឥស្លាមRawda ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តស៊ីណៃភាគខាងជើង។ ក្រុមភេរវជនបានបំផ្ទុះគ្រាប់បែកមួយគ្រាប់ មុនចូលទៅបាញ់រះលើប្រជាជនដែលនៅក្នុងវិហារ។ អត្ថបទទាក់ទង ការវាយប្រហារដែលបណ្តាលឲ្យមនុស្សស្លាប់ច្រើន បើគិតចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ២០០១ ប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីបប្រកាសវាយបកក្រុមដែលបានសម្លាប់មនុស្សជាង២៣០នាក់ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រជាជនទៅបួងសួងនៅវិហារ Rawda ភាគច្រើនជាងប្រជាជនម៉ូស្លីម Sufis។ Magdy Rizk ជាសាក្សីនៅកន្លែងកើតហេតុ និងបានរងរបួសផងនោះ បានអះអាងថាក្រុមប្រដាប់អាវុធបានយកយាន្តជំនិះរបស់ខ្លួនបិទផ្លូវចូលវិហារដើម្បីទប់ស្កាត់មនុស្សកុំឲ្យចេញរួច។ «ក្រុមភេរវជនទាំងនោះមានគ្នាចន្លោះពី ១០ ដល់ ២០នាក់ បានចូលទៅក្នុងវិហារហើយបាញ់រះលើប្រជាជន។ ពួកគេពាក់ម៉ាស និងមានឯកសណ្ឋានយោធាផង» ។ Magdy បានបន្ថែមដូច្នេះ។ ប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីបលោក Abdel Fattah al-Sisi បានចេញថ្លែងសារនៅតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ដោយប្រកាសកំណត់ពេលវេលាបីថ្ងៃដើម្បីកាន់ទុក្ខដល់ជនរងគ្រោះដែលស្លាប់ ហើយលោកក៏សន្យាតាមសងសឹកក្រុមភេរវជនទាំងនោះវិញដែរ។ ក្រោយការវាយប្រហារដ៏ព្រៃផ្សៃនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញមុខថ្កោលទោសក្រុមភេរវជននេះ។ លោក ត្រាំ ហៅការសកម្មភាពនេះថា ជាការវាយប្រហារភេរវកម្មកំសាក និងឃោរឃៅប្រឆាំងលើប្រជាជនស្លូតត្រង់ដែលគ្មានអ្វីការពារខ្លួន។ ប្រធានាធិបតី រុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអង់គ្លេស Boris Johnson ក៏ដូចជាសម្តេចប៉ាប ហ្វ្រង់ស៊ីស សុទ្ធតែថ្កោលទោសការវាយប្រហារភេរវកម្មដ៏ព្រៃផ្សៃនេះដែរ។ មកដល់បច្ចុប្បន្ន វាមិនទាន់ក្រុមណាមួយចេញមុខទទួលខុសត្រូវចំពោះការវាយប្រហារនេះឡើយ។ ប៉ុន្តែគេសន្និដ្ឋានថា វាជាស្នាដៃរបស់បណ្តាញក្រុមភេរវជនដែស្ហ ឬក្រុមរដ្ឋឥស្លាមនៅក្នុង ឧបទ្វីបស៊ីណៃ ព្រោះពួកគេធ្លាប់វាយប្រហារលើទាហាន និងប៉ូលិស រួមទាំងប្រជាជនណាដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយអាជ្ញាធរផងដែរ៕	អេហ្ស៊ីបធ្វើការកាន់ទុក្ខរយៈពេល៣ថ្ងៃ ដោយគិតចាប់តាំងពីថ្ងៃសៅរ៍ ដើម្បីរំលឹកដល់ជនរងគ្រោះដោយសារការបំផ្ទុះគ្រាប់បែក និងការបាញ់រះនៅវិហារឥស្លាមមួយនាខេត្តស៊ីណៃខាងជើង (Northern Sinai) កាលពីថ្ងៃសុក្រ។ តុល្យការចុងក្រោយដែលផ្សាយដោយ AFP ចំនួនអ្នកស្លាប់បានកើនដល់ជាង៣០០នាក់។ ខណៈដែលលោកប្រធានាធិបតីអេហ្ស៊ីប សន្យាប្រើកម្លាំងសងសឹកក្រុមភេរវជនវិញ មេដឹកនាំសំខាន់ៗក្នុងពិភពលោក ក៏បានថ្កោលទោសសកម្មភាពសម្លាប់រង្គាលនេះផងដែរ។
ការណ៍ដែលលោក ហង់ជួន ណារ៉ុន អនុញ្ញាតឲ្យគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សារបស់រដ្ឋ ប្រឡងបញ្ចប់ឆ្នាំតាមបន្ទប់រៀន ដោយសារតែគ្រឹះស្ថានសិក្សារបស់រដ្ឋ មិនអាចរៀបចំការប្រឡងតាមអនឡាញ ឲ្យមានលក្ខណៈបច្ចេកទេសបានឡើយ។ ចំណែកគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាឯកជន លោករដ្ឋមន្ត្រី ឲ្យរៀបចំការប្រឡងបញ្ចប់ឆ្នាំតាមអនឡាញដដែល។ លោករដ្ឋមន្ត្រី តម្រូវឲ្យគ្រឹះស្ថានសិក្សារបស់រដ្ឋនីមួយៗ រៀបចំដំណើរការប្រឡងបញ្ចប់ឆ្នាំត្រឹមតែរយៈពេល២ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ មុនហ្នឹងរៀបចំដំណើរការប្រឡងនេះបាន គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សារបស់រដ្ឋ ត្រូវដាក់ពាក្យស្នើសុំទៅក្រសួងអប់រំ ដើម្បីពិនិត្យ និងទុកជាព័ត៌មានជាមុនសិន។ ក្រសួងអប់រំ នឹងពិចារណាបើកសាលារៀនឡើងវិញ ដោយក្រសួងបែងចែកជា៣ដំណាក់កាល គឺ ដំណាក់កាលទី១ សាលារៀន មានស្តង់ដាសុវត្ថិភាពខ្ពស់ ដំណាក់កាលទី២ សាលារៀន មានស្តង់ដាមធ្យម និង ដំណាក់កាលទី៣ សាលារៀនមានស្តង់ដាអប្បបរមា។ លោក រស់ សុវាចា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងកំពុងតែសហការជាមួយនឹងគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសក្រសួងសុខាភិបាល ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីពិចារណាកំណត់ថ្ងៃបរិច្ឆេទ និងវិធានការចាំបាច់ សម្រាប់បើកសាលាឡើងវិញ ក្នុងដំណាក់កាលទី១ ប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែក ដំណាក់កាលទី២ និងដំណាក់កាលទី៣ ក្រសួងនឹងកំណត់បើកជាបន្តបន្ទាប់ទៀត។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យដដែល ដោយលោក បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ក្រសួងអប់រំ នឹងពិនិត្យតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់លើដំណាក់កាលទី១ រួចនឹងបន្តពិនិត្យករណីដំណាក់កាលទី២ និងដំណាក់កាលទី៣ យោងលើផែនការដែលក្រសួងបានរៀបចំជាមួយក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ»៕ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកនាំពាក្យ៖ សប្តាហ៍ក្រោយ ក្រសួងអប់រំ នឹងជូនដំណឹងពីការបើកសាលាឡើងវិញ ក្នុងដំណាក់កាលទី១ រដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ សម្រេចឲ្យគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាប្រឡងបញ្ចប់ការសិក្សា	ភ្នំពេញ៖ លោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និង កីឡា សម្រេចឲ្យគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សារបស់រដ្ឋ រៀបចំការប្រឡងបញ្ចប់សិក្សាតាមបន្ទប់ ដោយកំណត់ត្រឹមមនុស្សតែ១៥ ទៅ២០នាក់ ក្នុងមួយបន្ទប់ ហើយត្រូវគោរពតាមវិធានការអនាម័យរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO)។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹង ដែលរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំ ផ្ញើទៅបណ្តាគ្រឹះស្ថានសិក្សារបស់រដ្ឋ នាថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០។
ភ័យផងរំភើបផង បារម្ភផង លោក ប៊ូរ រដ្ឋា គេងមិនលក់។ លោកប្រាប់វីអូអេតាមទូរស័ព្ទពីខេត្តបាត់ដំបងមកថា៖ «អូរភ័យ...ភ័យមែនទែន...។ និយាយឲ្យចំទៅមួយថ្ងៃ ២៤ម៉ោងហ្នឹង ខ្ញុំអត់ដេកបណ្តោយ ខ្ញុំចេះតែភ័យ គិតអារម្មណ៍ខ្ញុំនៅអត់ស្ងប់ទេ ចេះតែចាំ ចេញចូលៗដើរចុះដើរឡើងមើលរហូត ដូចមានអារម្មណ៍ខុសប្លែកដូចយើងរំភើបផងអីផង»។ កាលពីថ្ងៃទី ៧ និងថ្ងៃទី ៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ ក្រុមសិល្បករសៀកនិងសិស្សហាត់សៀកចំនួន ៩០ នាក់ និងក្រុមការងារក្រោយឆាកជិត ១០០ នាក់ ទៀត បានបង្ហាញផ្ទាំងទស្សនីយភាពសៀកដ៏ពិសេសមួយ។ ពួកគេសម្តែងសៀកពេញ ២ ៤ម៉ោង ដើម្បីបំបែកកំណត់ត្រាឯតទគ្គកម្មពិភពលោកសម្រាប់ការសម្តែងផ្ទាល់រយៈពេលយូរជាងគេបង្អស់ នៅក្នុងទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ស្ថាប័ន Guinness World Records។ មនុស្សជាង ១ លាននាក់ ទស្សនាតាមវីដេអូផ្សាយផ្ទាល់ចេញពីរោងសាលាសៀកនៃបរិវេណសមាគមហ្វារពន្លឺសិល្បៈ នៅឯខេត្តបាត់ដំបង ដែលជាភូមិកំណើតរបស់សិល្បករល្បីៗ ដូចជាកវីនិពន្ធ អ្នកចម្រៀង និងវិចិត្រករជាដើម។ ក្រៅពីចង់បង្ហាញសមត្ថភាពនិងទេពកោសល្យជូនដល់ទស្សនិកជនបរទេសនិងខ្មែរក្រុមសិល្បករនេះមានក្តីសង្ឃឹមរួមមួយ។ ពួកគេចង់ឃើញសមាគមដែលបានបណ្តុះបណ្តាលជំនាញដល់សិល្បករច្រើនជំនាន់ជាង ២៧ ឆ្នាំមកហើយនោះ នៅតែបន្តដំណើរការដោយមិនបិទទ្វារ ទោះក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចបង្កដោយជំងឺរាតត្បាតកូវីដ១៩ ក៏ដោយ។ សហគ្រាសសង្គមហ្វារនៅឯខេត្តសៀមរាបត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពី ៨ ឆ្នាំមុន ដើម្បីផ្តល់ការងារនិងចំណូលដល់សិល្បករដែលបានពីការសម្តែងសៀកឲ្យភ្ញៀវទេសចរបរទេស។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ វាត្រូវបានបិទទ្វារ ក្រោយពេលមានការផ្ទុះឆ្លងជំងឺកូវីដក្នុងសហគមន៍។ ក្រុមការងារនិងសិល្បករសរុបជិត ២០០ នាក់ ចាប់ផ្តើមត្រៀមចិត្តត្រៀមកាយ និងរៀបចំគម្រោងនានា តាំងពីជាងពីរខែមុន។ ឯសិល្បករសៀកប្រឹងហាត់សមការសម្តែងតាមក្រុមរៀងៗខ្លួនយ៉ាងស្វិតស្វាញជាងមួយសប្តាហ៍មុនថ្ងៃសម្តែង។ ពេលវេលានៃការហាត់សមបានធ្វើឲ្យសាមគ្គីភាពនិងភាពស្និទ្ធស្នាលរបស់ក្រុមសិល្បករហាក់ដូចជាត្រឡប់មកវិញដែរ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សិល្បករ ប៊ូរ រដ្ឋា។ លោក ប៊ូរ រដ្ឋា សិល្បករសៀក ប្រចាំល្ខោនសៀកកម្ពុជាហ្វារ។ (រូបភាពផ្តល់ឲ្យ) សកម្មភាពសម្តែងរបស់ក្រុមសៀកហ្វារពន្លឺសិល្បៈ ដើម្បីព្យាយាមបំបែកឯតទគ្គកម្មពិភពលោករបស់ Guinness សម្រាប់ការសម្រាប់ការសម្តែងរយៈពេលដ៏យូរបំផុត។ (រូបថតដោយ Scott Sharick) «ពេលខ្លះក៏ខ្ញុំក្តុកក្តួលក្នុងអារម្មណ៍ដែរ។ ដូចថា... យើងតស៊ូដើម្បីរស់ ទាំងអស់គ្នាអញ្ចឹងណា។ហើយយើងខំប្រឹងធ្វើ... និយាយឲ្យចំទៅបានមកសម្តែងបំបែកឯតទគ្គកម្មហ្នឹងទោះបីថានឿយហត់ ឬអស់កម្លាំងយ៉ាងម៉េចយ៉ាងណាក៏ដោយ ធ្វើយ៉ាងម៉េច អីម៉េចខ្ញុំមិនដឹងទេសំខាន់ គឺថាខ្ញុំខំប្រឹងធ្វើឲ្យដល់ទីបញ្ចប់ ខំប្រឹងឲ្យដល់ម៉ោងបញ្ចប់ទាំងអស់គ្នាជុំគ្នាតែម្តង។ និយាយឲ្យចំអារម្មណ៍អារម្មណ៍ដូចគ្នាឬពួកគេខ្លាំងជាងខ្ញុំទៀតផងខ្ញុំមិនដឹង»។ លោក រដ្ឋា និយាយថា ការហាត់សមនិងត្រៀមខ្លួនបន្ដរហូតដល់ពេលរៀបឡើងឆាកសម្តែងពិតប្រាកដតែម្តង។ «និយាយឲ្យចំទី១ យើងហ្វឹកហាត់ធម្មតាតាមអ្វីៗ ដែលយើងមានស្រាប់អស់ហើយ។ បន្ទាប់មកបាន [មុនឡើងឆាក]យើងចាប់ដៃគ្នា យើងប្រមូលអារម្មណ៍ យើងស្ងាត់មួយនាទី ពីរនាទីអីអញ្ចឹងទៅ ដើម្បីយើងតាំងចិត្ត អារម្មណ៍។ បន្ទាប់មកយើងដាក់ដៃលើគ្នាស្រែកមួយវើសទាំងអស់គ្នា អញ្ចឹងទៅ យើងចាប់ផ្តើមធ្វើការយកតែម្តង ចេញសម្តែងយកតែម្តង»។ នៅពេលសិល្បករសៀក ប៊ូរ រដ្ឋា វ័យ ៣០ ឆ្នាំ ទទួលបានដំណឹងតាមទូរស័ព្ទថា ហ្វារពន្លឺសិល្បៈនឹងរៀបចំបំបែកកំណត់ត្រាឯតទគ្គកម្មពិភពលោកលោកកំពុងប្រកបរបរផ្សេងមួយ ដើម្បីរកចំណូលនៅពេលរោងសម្តែងរបស់ហ្វារនៅខេត្តសៀមរាបត្រូវបានបិទទ្វារ។ លោកកំពុងរវល់ដឹកជញ្ជូនគ្រឿងសំណង់ឲ្យហាងលក់គ្រឿងសំណង់មួយ នៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ដែលជាស្រុកកំណើតរបស់លោក។ រដ្ឋា សុំច្បាប់ថៅកែរបស់លោកជាងមួយសប្តាហ៍ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនហាត់សមសៀកឡើងវិញ។ គាប់ជួនថៅកែរបស់ រដ្ឋា ជាមនុស្សស្រលាញ់សិល្បៈដែរ ក្រៅពីអនុញ្ញាតឲ្យ រដ្ឋា ឈប់សម្រាកពេញសម្រាប់ការហាត់សម លោកថែមទាំងតាមដានការសម្តែងបំបែកកំណត់ត្រាឯតទគ្គកម្មនោះ។លោកក៏បានបរិច្ចាគថវិកាក្នុងកម្មវិធីរៃអង្គាសប្រាក់ទ្រទ្រង់ហ្វារពន្លឺសិល្បៈផងដែរ។ រដ្ឋា និយាយថា នេះជាការលើកទឹកចិត្តធំធេងមួយដល់សិល្បករ។ រដ្ឋា ធ្លាប់ជាសិស្សសាលាសៀកនៃអង្គការហ្វារពន្លឺសិល្បៈ កាលពីអំឡុងឆ្នាំ ២០០៣។ ការដែលលោកចូលហាត់សិល្បៈនេះអាចជាទេពកោសល្យពីកំណើតផង និងដោយសារជីវភាពផង។ កាលនោះ គ្រូៗសិល្បៈដែលមកពីសមាគមហ្វារ បានចុះតាមភូមិ ហើយឃើញគ្រួសាររបស់ រដ្ឋា ស្ថិតក្នុងជីវភាពក្រីក្រលំបាក ក៏នាំលោកចូលរៀនជំនាញសិល្បៈនេះ។ បងប្រុសរបស់លោកមានទេពកោសល្យខាងគំនូរ។ ចំណែក រដ្ឋា ដែលមានកាយសម្បទារឹងមាំ រហ័សរហួន ដោយធ្លាប់រែកទឹកសណ្តែកឲ្យម្តាយលក់ មានទេពកោសល្យខាងសៀក។ លោកធ្លាប់ចេញទៅហាត់សៀកបន្តនៅទីក្រុងហាណូយនៃប្រទេសវៀតណាម ក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ និងបន្តទៅរៀននៅប្រទេសបារាំងថែម ២ ឆ្នាំ។ នៅឆ្នាំ ២០១៣ លោកចាប់ផ្តើមចេញសម្តែងជាអាជីពនៅខេត្តសៀមរាប។ លោក ប៊ូរ រដ្ឋា និងដៃគូសម្តែងរបស់លោកអ្នកនាងជួប កញ្ញា វ័យ ២៥ ឆ្នាំ សម្តែងឈុតឆាកធំៗ ចំនួន ៥ រួមគ្នា។ ក្នុងនោះមានឈុតបើកឆាកឈ្មោះថា «សូរ្យគ្រាស» មានរយៈពេលមួយម៉ោង ចាប់ផ្តើមនៅម៉ោង ៨ ព្រឹក។ ឈុតចុងក្រោយដែលអ្នកទាំងពីរសម្តែងគឺនៅម៉ោង ៤ ទៀបភ្លឺ នាថ្ងៃបន្ទាប់ គៀកម៉ោងផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ក្នុងចំណោមនោះមានឈុតរឿងមួយ មានចំណងជើងថា «ដូចគ្នា តែខុសគ្នា» ឬ "Same Same But Different"។ «ដូចគ្នាតែខុសគ្នា» រៀបរាប់ពីសាច់រឿងតួឯតមួយគូរជាជនបរទេសមកលេងស្រុកខ្មែរ ហើយបានឃើញប្រជាជនខ្មែររីករាយនឹងធម្មជាតិ ដោយការប្រឡែងគ្នាលេងក្រោមតំណក់ទឹកភ្លៀង។ ឈុតប្រជាជនរត់លេងក្រោមតំណក់ភ្លៀង មានតួអង្គជាច្រើនបញ្ចេញក្បាច់សៀករៀងៗខ្លួន។ តួជនបរទេសស្រីប្រុសសម្តែងដោយលោក ប៊ូរ រដ្ឋា និងអ្នកនាង ជួប កញ្ញា។ ពួកគេបង្កើតសុភមង្គលមួយ ដោយបោះឆត្រនិងកាបូបចោល រួចរត់លេងក្រោមតំណក់ទឹកភ្លៀងដែរ។ ឈុតនោះគេឃើញរដ្ឋាស្លៀកខោខៅប៊ូយ និងអាវកឌុបពណ៌ស មានហោប៉ៅពីរសងខាង រីឯដៃគូរបស់លោកស្លៀករ៉ូបពណ៌ក្រហមពងជីងចក់។ ទាំងពីរនាក់ហក់ចុះហក់ឡើងតោងខ្សែក្រណាត់ព្យួរនឹងរ៉ក និងបន្តប្រកៀកគ្នាពត់ពែនខ្លួនយ៉ាងទន់ និងរស់រវើក ស្របពេលដែលខ្សែរ៉កបន្តទាញពួកគាត់ឡើងលើ រហូតដល់ជើងផុតពីដីខ្ពស់ជិតដល់ដំបូលឆាក។ អ្នកភ្លេងចាក់សំឡេងទឹកភ្លៀង អមដោយការលេងភ្លេងកំដរឆាក។ អ្នកមើលហ៊ោកញ្ជ្រៀវ នៅពេលដែលពួកគេស្ញើចស្រៀវម្តងៗ។ កញ្ញា បារម្ភអំពីសុវត្ថិភាពរបស់ក្រុមសិល្បករ ជាពិសេសអ្នកដែលមានម៉ោងសម្តែងកណ្តាលអធ្រាត្រ។ នាងនិយាយថា៖ «ខ្ញុំចូលគេងម៉ោងដប់ភ្ញាក់ម៉ោង ២ ភ្លឺ។ ប៉ុន្តែ វាអត់ស្រួលវាអត់ប្រក្រតីដូចយើងលេង(សម្តែង)ធម្មតា។ បច្ចេកទេសយើងធ្វើមានធ្លាក់ មានអីហើយភ្លេចភ្លាំង។ ខ្ញុំអត់ភ្លាត់ទេគ្រាន់តែថា ខ្ញុំរាងអស់កម្លាំងនិងឈឺសាច់ដុំ»។ កញ្ញា បាននិយាយបន្ថែមថា៖ «បច្ចេកទេសខ្លះខ្ញុំឡើងអត់ជាប់ ធ្វើ អត់បានល្អ (ជាពិសេស) អាពេលម៉ោង៤ភ្លឺ។ តែអត់មានបញ្ហាអីទេ។ ដោយសារតែខ្ញុំលេងពីក្រុមមុនៗ វាខ្លាំងមកហើយចឹងទៅទ្រោមសាច់ដុំទ្រោមខ្លួន»។ បើទោះជាខ្លួនជាសិល្បករសៀកអាជីពអស់រយៈពេលជាង ៧ ឆ្នាំមកហើយក៏ដោយ កញ្ញា ថាការសម្តែងជាប់គ្នា ២៤ ម៉ោងនេះ ជាបទពិសោធន៍មិនដែលមានពីមុនមក និងមានការលំបាកច្រើន។ កញ្ញាត្រូវធ្វើអ្វីៗដោយរហ័សបំផុត សូម្បីតែការស្លៀកពាក់និងផាត់មុខ។ នាងត្រូវផាត់មុខដោយខ្លួនឯង ឲ្យស្របតាមឈុតឆាកសម្តែង។ គ្រាន់តែក្រុមមុនៗ បញ្ចប់សាច់រឿងភ្លាម ពួកគេត្រូវឲ្យសញ្ញាទៅក្រុមបន្ទាប់។ កញ្ញាឈររង់ចាំនៅក្រោយឆាកអន្ទះអន្ទែង រង់ចាំគេឲ្យសញ្ញា។ កញ្ញា ជួប កញ្ញា សិល្បករសៀក ប្រចាំល្ខោនសៀកកម្ពុជាហ្វារ។ (រូបភាពផ្តល់ឲ្យ) កញ្ញា ប្រាប់វីអូអេថា៖ «ខ្ញុំបារម្ភខ្ញុំភ័យមែនទែន។ មិនមែនបារម្ភតែខ្លួនឯងទេ បារម្ភពីសិល្បករទាំងអស់។ ភាគច្រើនខ្ញុំបារម្ភពេលលេងទៀបភ្លឺ។ សិល្បករយើងលេងច្រើនក្រុម។ យើងអត់សូវបានសម្រាកច្រើន។ មុនពេលលេង ខ្ញុំភ័យៗឡើងចង់គ្រុនខ្លួនឯង។ ភ័យថាលេងអត់បានល្អ ខ្លាចមានអ្នកមានគ្រោះថ្នាក់»។ កញ្ញាបានបន្ថែមថា៖ «ពេលឡើងលើឆាក គឺដោយសារខ្ញុំធ្លាប់ទទួលអស់ហើយធ្លាប់លេងពីមុនៗមក គឺត្រូវតែសម្រុក ត្រូវតែខំអស់ពីសមត្ថភាព»។ នៅយប់រំលងអធ្រាត្រនៃការសម្តែង អ្នកខ្លះហូបគ្រាប់ឪឡឹកលេង អ្នកខ្លះផឹកទឹកផ្លែឈើស្រស់ផ្អែមៗកាហ្វេ តែ ញ៉ាំផ្លែក្រូច ឬផឹកថ្នាំវីតាមីន ដើម្បីជួយឲ្យអារម្មណ៍ស្វាហាប់និងចៀសវាងការអស់កម្លាំងជ្រុល។ ក្រៅពីនោះមានទឹក នំនែកភេសជ្ជៈកំប៉ុង និងបាយសម្លជាដើម។ ឯអ្នកខ្លះវិញសម្ងំគេងសិនដើម្បីរក្សាកម្លាំងសម្រាប់សម្តែងឈុតរបស់ពួកគេនៅពេលអធ្រាត្រ ឬទៀបភ្លឺ។ ឯអ្នកមួយចំនួនទៀតរវល់មិនបានគេងរហូតដល់ទៅ ៤៨ ម៉ោង។ លោក ប៊ូរ រដ្ឋា រៀបរាប់អនុស្សាវរីយនោះថា៖ «ស្រាប់តែជិតដល់ម៉ោងសិស្សប្អូនខ្ញុំ ដែលចេញនោះ គាត់ព្រឹកពេករាងអស់កម្លាំងនោះ គាត់រាងងងុយ និយាយឲ្យចំគាត់ថា សម្រាកទេតែដេកជ្រុល ដល់ហើយដាស់ទៅ គាត់អត់ចង់ងើបទាល់និយាយប្រាប់ថា ជិតដល់ម៉ោងសម្តែងអី បានគាត់ងើបមកស្ទុះវឹងផាត់មុខផាត់អីហើយចេញតទៀត... ហើយនាំគ្នាសើចបង្អាប់គ្នាលេង»។ ក្រោយបញ្ចប់ការសម្តែងរបស់ខ្លួនមួយឈុតៗ សិល្បករម្នាក់ៗត្រូវឆ្លៀតជួយសិល្បករក្រុមផ្សេងទៀតដែលត្រៀមចូលសម្តែងដោយមិនទំនេរដៃឡើយ។ «ចង្កឹះមួយកាច់បាក់ចង្កឹះមួយបាច់កាច់មិនបាក់» ។ លោក ប៊ូរ រដ្ឋា និយាយអំពីការខំប្រឹងប្រែងរបស់ក្រុមសិល្បករដែលដឹងតែពីតស៊ូធ្វើយ៉ាងណាឲ្យបានរលូននិងទទួលជោគជ័យ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «យើងត្រូវរួមគ្នាទាំងអស់។ ចប់មួយរឿងត្រូវតែរៀបចូលមួយរឿងទៀត។ ពេលដែលចប់រឿងហ្នឹង ហើយពេលដែលយើងរៀបចំអីវ៉ាន់ក្រៅឆាក សឹងតែ ៥នាទីទេ។ ហើយបងគិតមើលន៍ ៥នាទីយើងរៀបម៉េច? អញ្ចឹងយើងត្រូវសហការគ្នាមែនទែន ហើយវាតៗៗៗ រហូត យើងអត់មានថាយើងរួចខ្លួនអីទេ ចប់ម៉ោង ២៤ម៉ោងហ្នឹង បានថាយើងចប់ទាំងគ្នា»។ នៅខាងក្រៅបរិវេណរោងសៀកវិញ ពីព្រឹកដល់អធ្រាត្រឈានដល់ទៀបភ្លឺថ្ងៃបន្ទាប់ មនុស្សចេញចូលមកមើលសៀកនេះមិនដាច់ បើទោះលក្ខន្តិកៈនៃឯតទគ្គកម្មនោះត្រូវការទស្សនិកជនមើលផ្ទាល់ត្រឹម ៥០នាក់ ក៏ដោយ។ រដ្ឋា និយាយថា៖ «ទស្សនិកជនដែលគាត់មកទស្សនាហ្នឹង ដល់ថ្នាក់គាត់មកឈរតម្រង់ជួរយូរពេក ហ្វារក៏បានធ្វើស្លាយមួយនៅខាងក្រៅ នៅទីលានវាលធំដាក់ស្លាយហ្នឹង គាត់នាំគ្នាទៅអង្គុយនៅក្រៅហ្នឹងបណ្តោយ ម្នាក់អង្គុយមួយដុបៗ ឆ្ងាយពីគ្នាៗ ខ្លះបំពេរកូន ខ្លះបក់មូសឲ្យកូនដេក គាត់អង្គុយមើលអញ្ចឹងបណ្តោយ...ខ្ញុំឃើញអញ្ចឹងមិនដឹងថា បេះដូងខ្ញុំនៅឯណាទៀតទេ វារំភើបពេក»។ ទស្សនីយភាពសម្តែងសៀក ២៤ម៉ោងនេះ មានឈុតឆាកសម្តែងសរុបចំនួន ៣១ សាច់រឿង ដោយបូកបញ្ចូលទាំងសាច់រឿងខ្នាតវែងរយៈពេលមួយម៉ោង និងសាច់រឿងខ្លីរយៈពេល ៥ ទៅ ១៥ នាទី។ ការបញ្ចូលការសម្តែងឈុតខ្លីៗនេះ គឺជាបច្ចេកទេសមួយប្រើសម្រាប់ពន្យារពេលឲ្យក្រុមការងាររៀបចំឆាកសម្តែងឈុតធំ បន្ទាប់ដែលមានរយៈពេលដល់ទៅ ១ម៉ោង។ ការសម្តែងនេះគួបផ្សំរវាងការបង្កើតស្នាដៃថ្មីនិងមួយចំនួនទៀតជាស្នាដៃសម្តែងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ អមដោយភ្លេងរណ្តំពីឧបករណ៍ភ្លេងចម្រុះ ទាំងបុរាណនិងទាំងសម័យ។ សាច់រឿងនៅក្នុងការសម្តែងនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងឲ្យមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាពីមួយឆាកទៅមួយឆាកទៀត និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីតថភាពសង្គមកម្ពុជា តាំងពីសម័យអាណានិគមបារាំង របបខ្មែរក្រហម និងកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន និងមានការផ្លាស់ប្តូរសម្លៀកបំពាក់រាប់រយឈុត ទៅតាមឈុតឆាកសាច់រឿង និងបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់តួអង្គនីមួយៗ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ឃួន ដេត ជាសហស្ថាបនិកហ្វារពន្លឺសិល្បៈ។ សកម្មភាពសម្តែងរបស់ក្រុមសៀកហ្វាពន្លឺសិល្បៈ ដើម្បីព្យាយាមបំបែកឯតទគ្គកម្មពិភពលោករបស់ Guinness សម្រាប់ការសម្រាប់ការសម្តែងរយៈពេលដ៏យូរបំផុត។ (រូបថតដោយ Scott Sharick) លោក ឃួន ដេត សហស្ថាបនិកអង្គការហ្វារពន្លឺសិល្បៈ។ (រូបភាពផ្តល់ឲ្យ) សហស្ថាបនិកនៃសមាគមហ្វារពន្លឺសិល្បៈរូបនេះថ្លែងប្រាប់វីអូអេតាមទូរស័ព្ទពីខេត្តបាត់ដំបងយ៉ាងដូច្នេះ៖ «យើងជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ គឺយើងត្រូវផ្ទៀងផ្ទាត់ម៉ោង បែងចែកតាមក្រុមបណ្តាក់គ្នា។ ក្រុមនីមួយៗមិនអាចលេងជាប់គ្នារហូតទេ ព្រោះយើងត្រូវទុកឲ្យគាត់សម្រាក ដើម្បីយកកម្លាំងសម្រាប់ការលេងបន្ទាប់»។ ក្រៅពីការសម្តែងផ្ទាល់នៅលើឆាកក្រុមការងាររបស់សមាគមហ្វារពន្លឺសិល្បៈបានរៀបចំផ្សាយវីដេអូបន្តផ្ទាល់ នៅលើបណ្តាញសង្គមយូធ្យូប (Youtube) សម្រាប់សាធារណជនក្នុងស្រុក និងលើពិភពលោក និងសម្រាប់ក្រុមការងារហ្គីនណេស ដើម្បីវាយតម្លៃ។ សមាគមហ្វារឲ្យដឹងថា វីដេអូផ្សាយផ្ទាល់នៃការសម្តែងនេះមានអ្នកចូលទស្សនាសរុបទាំងអស់ជាង ១ លាននាក់ ពេលផ្សាយផ្ទាល់។ លោក ឃួន ដេត ឲ្យដឹងថាការសម្តែង ២៤ម៉ោងជាប់គ្នានេះ អាចសម្រេចបាន ដោយសារមានការចូលរួមយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំនិងសាមគ្គីភាពពីក្រុមការងារនិងសិល្បករហ្វារពន្លឺសិល្បៈ។ «អាចថាទី ១ ជាកិត្តិយសសម្រាប់គាត់។ ទី២ សម្រាប់សាលាហ្វារ។ ទី៣ គឺប្រទេសកម្ពុជាយើងទាំងមូល ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយលើឆាកអន្តរជាតិ។ ហើយយើងសង្ឃឹមថា សិល្បៈវប្បធម៌ដែលបាត់បង់យូរហើយយើងអាចធ្វើវាឲ្យទទួលស្គាល់ជាប់ក្នុងកំណត់ត្រាពិភពលោកមួយ»។ លោក ហួត តារា ជានាយកប្រតិបត្តិនៃសហគ្រាសសង្គមហ្វារ បានឲ្យដឹងថា លក្ខន្តិកៈពីក្រុមហ៊ុនហ្គីនណេស (Guinness World Records) គឺតម្រូវឲ្យមានការផ្តល់កម្រៃដល់សិល្បករ ដែលចូលរួមសម្តែងមិនឲ្យមានឈុតណាមួយដូចគ្នា ឬស្រដៀងគ្នា ការដូរតុបតែងឆាកត្រូវរហ័ស ដោយមិនសម្រាកយូរពេក នៅចន្លោះពីឈុតមួយទៅឈុតមួយ និងត្រូវមានទស្សនិកជនមើលផ្ទាល់យ៉ាងតិច ៥០ នាក់។ សមាគមបានចំណាយថវិកាសរុបប្រមាណ ១ ម៉ឺន ៥ ពាន់ដុល្លារ លើកម្មវិធីសម្តែងសៀក ២៤ម៉ោង បំបែកកំណត់ត្រាឯតទគ្គកម្មពិភពលោកមួយនេះ។ ថ្វីបើការសម្តែងសៀកដ៏យូរជាងគេដំបូងបង្អស់ ដើម្បីបំបែកកំណត់ត្រាពិភពលោកបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរ ដូចបានគ្រោងទុកក្តី វាមិនរលូនឥតខ្ចោះនោះទេ។ ក្រៅពីសម្រាកមិនបានគ្រប់គ្រាន់ និងមានអ្នកខ្លះឈឺសាច់ដុំ ក្នុងនោះមានការភ្លាត់ស្នៀត រអិលដួល និងការលោតខុសបច្ចេកទេសខ្លះដែរ។ លោក ឃួន ដេត សហស្ថាបនិកសមាគហ្វារពន្លឺសិល្បៈ ឲ្យដឹងថា រូបលោកនិងក្រុមសិល្បករសៀកបានមើលឃើញជាមុននូវឧបសគ្គទាំងនោះ ដូចនេះពួកគេត្រៀមអ្នកសម្តែងជំនួសតាមជំនាញនីមួយៗ។ ពួកគេក៏ត្រៀមសម្ភារៈពេទ្យសង្គ្រោះបឋមនិងក្រុមគ្រូពេទ្យប្រចាំការ ក្នុងករណីសង្គ្រោះបន្ទាន់ ឬជួយសម្រួលសរសៃសាច់ដុំ គ្រេចថ្លោះ ដល់ក្រុមសិល្បករ។ លោក ឃួន ដេត ពន្យល់ថា៖ «ដោយសារតែគាត់លេងច្រើន ពេលដែលមើលទៅឃើញថា គាត់ដង្ហក់ខ្យល់ ឬក៏ការសម្តែងគាត់គ្រោះថ្នាក់ យើងឈប់ទៅ។ កន្លែងណាដែលកាត់គាត់បាន យើងកាត់គាត់ ឬដាក់គេឲ្យចូលជំនួស»។ ឈុតបញ្ចប់ជាសាច់រឿងរបស់ក្មេងស្រីកម្ពុជាម្នាក់ដើរចូលទស្សនាសារមន្ទីរ និងមើលឃើញរឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលនៃការប្រើប្រាស់អំណាចរបស់អ្នកដឹកនាំនិងបញ្ហាសង្គមនានា។ ចប់ឈុតនេះ ក្រុមសិល្បករទាំងអស់ឡើងលើឆាកជុំគ្នា អបអរបិទបញ្ចប់ការសម្តែង។ អ្នកខ្លះឈរញញឹម អ្នកខ្លះឈរហូរទឹកភ្នែក អមដោយសំឡេងទះដៃហ៊ោកញ្ជៀវពីទស្សនិកជន។ អ្នកនាង ជួប កញ្ញា នៅចងចាំពីក្តីរំភើបក្តុកក្តួលពេលនោះ។ នាងនិយាយថា៖ «ពេលសម្តែងចប់ភ្លាម គេអបអរគ្រប់គ្នា។ ខ្ញុំក៏អរដូចគ្នា តែខ្ញុំអរអត់ចេញស្រែកអត់ចេញ»។ មានអារម្មណ៍ថា មានមោទនភាពដែលពួកយើងទាំងអស់គ្នាអាចធ្វើបាន។ ពេលហ្នឹង ខ្ញុំហ៊ោអត់កើតទេ ខ្ញុំឈរយំ»។ ខណៈពេលដែលសមាគមហ្វារពន្លឺសិល្បៈកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំលទ្ធផលនៃការបំបែកកំណត់ត្រាឯតទគ្គកម្មពិភពលោកពី Guinness World Records ដែលរំពឹងថា នឹងចេញនៅរយៈពេល ៣ ឬ ៤ខែខាងមុខ ក្រុមសិល្បករក៏មានក្តីសង្ឃឹមថា នេះមិនមែនជាការសម្តែងលើកចុងក្រោយនោះទេ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ បើទោះជាលោក ប៊ូរ រដ្ឋា មានកាយសម្បទាមាំមួនរហ័សរហួនធ្លាប់រែកទឹកជាច្រើនអម្រែកកាលពីកុមារភាពហើយធ្លាប់ហាត់ និងសម្តែងសៀកជិត ២០ ឆ្នាំក៏ដោយ ការសម្តែងសៀកលើឆាកភ្លើងពណ៌ដែលមានកាមេរ៉ានៅពីមុខកំពុងផ្សាយបន្តផ្ទាល់ជាប់គ្នាពេញ ២៤ម៉ោង ១០នាទី និង ៣០វិនាទី មិនដូចជាពេលទូទៅដែលលោកសម្តែងសៀកឡើយ។
មកទល់ពេលនេះ កម្ពុជា មានឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុប ១២០ ៧៩៦នាក់, ជាសះស្បើយមាន ១១៧ ១០២ និងស្លាប់ មាន ៣ ០១៥នាក់៕	នាថ្ងៃទី១៦ មករានេះ ក្រសួងសុខាភិបាលប្រកាសរកឃើញអ្នកវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ប្រភេទបំប្លែងថ្មី«អូមីក្រុង» ចំនួន២៣ នាក់ទៀត។ ក្នុងនោះ មាន ១៤នាក់ ជាករណីឆ្លងក្នុងសហគមន៍ ។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានអ្នកជំងឺចំនួន១៣ បានសះស្បើយពីកូវីដ-១៩ ផងដែរ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.