Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
MV « វាក់សាំងមនុស្សក្បត់» គឺច្រៀងរៀបរាប់អំពីស្នេហាខកចិត្តរបស់នារីអភ័ព្វស្នេហ៍ម្នាក់ ដែលតែងតែជួបរឿងរ៉ាវស្នេហា មិនសមប្រកបជួបតែប្រុសសាវាម្តងហើយម្តងទៀត ដែលធ្វើឱ្យរូបនាងស្ទើរតែលែងហ៊ានប្រលូកក្នុងរឿងស្នេហា។ អ្វីដែលកាន់តែចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺនាងសួរថាតើលើលោកនេះ មានវ៉ាក់សាំងណាចាក់ដើម្បីកុំឱ្យមានមនុស្សប្រុសក្បត់ចិត្តដែរទេ? ព្រោះនាងមិនចង់ជួបបុរសចិត្តសាវ៉ាទៀតឡើយ។ បើចង់ស្តាប់កំសាន្តនិងទស្សនានូវ MV « វ៉ាក់សាំងមនុស្សក្បត់» នេះសូមចូលទៅកាន់តំណរភ្ជាប់ខាងក្រោមនេះ។ លោកអ្នកក៏អាចទាញយកកម្មវិធីអេប«App Komsan» របស់ផលិតកម្មដាវីត្រារីករាយសណ្តាប់និងទស្សនា MVs នានាបានដោយមិនគិតថ្លៃផងដែរ៕ ពត៌មានបន្ថែមសូមទំនាក់ទំនងលេខ 0968888811 (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ពិតជាអស្ចារ្យមែន! ត្រឹមតែប៉ុន្មានថ្ងៃសោះ MV « វាក់សាំងមនុស្សក្បត់» របស់ផលិតកម្មដាវីត្រា កំពុងផ្ទុះការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង នៅក្នុងបណ្តាញសង្គមដោយមានអ្នកចូលមើលជិត១លាននាក់ ជាពិសេសអ្នកដែលលេងTik Tok បានចូលមើលជាងកន្លះលាននាក់ និងយកទៅត្រាប់តាមជាង១០K ខណៈដែលនៅក្នុង Youtube ជាង៣០លាននាក់។
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល សរសេរដូច្នេះថា៖«ថ្ងៃនេះ គឺជាថ្ងៃកាន់បិណ្ឌទី១ នៃពិធីបុណ្យកាន់បិណ្ឌ ដែលជាពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិរបស់ខ្មែរយើង ដែលមានតាំងពីបុរាណកាលមកម្ល៉េះ។ នេះជាពេលវេលាមួយដែលបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ មានឱកាសក្នុងការធ្វើបុណ្យ ធ្វើទានសន្សំកុសល និងការជួបជុំសាច់ញាតិបងប្អូននៅតាមទីកន្លែងផ្សេងៗ ជាពិសេសតាមទីអារាមនានា»៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានប្រាប់ទៅអាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ឲ្យបង្កើនកិច្ចការពារសុវត្ថិភាព សន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ របៀបរៀបរយ និង សម្រួលចរាចរណ៍ឲ្យបានល្អប្រសើរ ដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ដែលចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃនេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩។
«ជាងចម្លាក់ ស្មូន គំនូរ តម្បាញ ហូល ផាមួង ជាដើម»។ ទាំងនេះស្ថិតក្នុងជំនាញវិជ្ជាជីវៈដូនតា ដែលប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបានលើកឡើង ដោយសម្តេចស្នើឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់លើការបណ្តុះបណ្តាល ដើម្បីកុំឱ្យបាត់បង់ ជាពិសេសវិជ្ជាជីវៈទាំងនេះ ស្ថិតក្រោមក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ។ នាជំនួបសិស្សនិទ្ទេស A បាក់ឌុបជាង១០០០នាក់នៅមជ្ឈមណ្ឌលជ្រោយចង្វា សម្តេច ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា៖ «ជំនាញជីវៈដូនតារបស់យើង ក៏អាចដោះស្រាយការងារធ្វើ និងបង្កើតមុខរបរ ផងដែរ»។ សម្តេចបានបន្ថែមថា ជំនាញវិជ្ជាជីវៈទាំងនេះ រួមចំណែកដល់ការរីកចម្រើននៃសមិទ្ធផលទេសចរណ៍៕ អត្ថបទទាក់ទង សម្ដេច ហ៊ុន សែន នឹងបង្កើតកម្មវិធីបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ដល់និស្សិតក្រីក្រ នៅចុងឆ្នាំនេះ	ខណៈរដ្ឋាភិបាលគ្រោងបង្កើតកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងបច្ចេកទេស ដល់និស្សិតក្រីក្រជាង១,៥លាននាក់នាចុងឆ្នាំនេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន ស្នើឱ្យមាននិស្សិតយ៉ាងហោចណាស់ពី២ភាគរយ ទៅ៤ភាគរយ សម្រាប់ការសិក្សាវិជ្ជាជីវៈជំនាញដូនតា។
កីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមសញ្ជាតិព័រទុយហ្កាល់ Cristiano Ronaldo ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា មិនព្រមចរចាកុងត្រាថ្មីជាមួយក្លិបសេះបង្កង់ Juventus ដែលមានរយៈពេលដល់ទៅ២ឆ្នាំឡើយ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោក Fabrizio Romano ដែលជាអ្នកសារព័ត៌មានផ្នែកកីឡាល្បីឈ្មោះរបស់ទូរទស្សន៍ Sky Sport ។ កិច្ចសន្យាសព្វថ្ងៃរបស់ Ronaldo ជាមួយ Juventus នឹងផុតសុពលភាពនៅរដូវក្តៅ ឆ្នាំ២០២២ ខាងមុខ។ តារាឆ្នើមរបស់ព័រទុយហ្កាល់រូបនេះត្រូវបានសារព័ត៌មានជាច្រើនរាយការណ៍ថាអាចនឹងចាកចេញពី Juventus ក្រោយពីជួយក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាលក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Euro 2020 រួចរាល់។ ក្លិបបាល់ទាត់ Paris Saint Germain ក៏កំពុងសម្លឹងមើលទៅលើកីឡាករឆ្នើមរូបនេះ ខណៈក្លិបបិសាចក្រហម Manchester United ក៏មានបំណងចង់បានរូបគេមកកាន់ទឹកដីចាស់វិញដែរ។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹងពាក្យចរចាមអារ៉ាមពី Ronaldo ទូរទស្សន៍នៅក្នុងស្រុកមួយបានចុះផ្សាយថា ភ្នាក់ងាររបស់ Ronaldo លោក Jorge Mendez កំពុងតែជួបចរចាជាមួយតំណាងក្លិប Juventus ពាក់ព័ន្ធលើកុងត្រាថ្មីទៅដល់តារាឆ្នើមសញ្ជាតិព័រទុយហ្គាល់រូបនេះ។ កុងត្រាថ្មីនោះនឹងនាំឱ្យម្ចាស់ពានរង្វាន់ Ballon dOr ៥ដង បន្តអាជីពជាមួយ Juventus រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៣ ។ ដោយឡែកក្លិបសេះបង្កង់ កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនាក៏បានប្រកាសពីគម្រោងបញ្ចេញប្រាក់ប្រមាណជាង ៤០០លានអឺរ៉ូដើម្បីទូទាត់បញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុដែលក្លិបបានជួបប្រទះដោយសារការរាតត្បាតកូវីដ-១៩។ ក្លិបអុីតាលីមួយនេះ ក៏បានបញ្ចេញអំពីតម្លៃខាតបង់ក្នុងអំឡុងការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលមានដល់ទៅ៣២០លានអឺរ៉ូ ដោយសារការប្រកួតមិនបើកឱ្យមានទស្សនិកជនចូលទស្សនាតាំងពីឆ្នាំ២០១៩ ដល់ឆ្នាំ២០២១ នេះ។ Juventus អះអាងថា តាំងពីដើមឆ្នាំ២០២១ មកដល់ខែមិថុនា ក្លិបបានខាតបង់ចំណូលប្រមាណ ១១៣ លានអឺរ៉ូឯណោះ៕	ដោយ៖ជា យូគៀង
បន្ទាប់ពីចាប់ផ្តើមសិប្បកម្មកែច្នៃស្វាយចន្ទីជ័យសំបូរ នាអំឡុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២០មក អ្នកស្រី អ៊ិន ឡៃហួត បាននាំផលិតផលស្វាយចន្ទីពាក់កណ្តាលសម្រេច ចូលទីផ្សារប្រទេសជប៉ុន តាមរយៈក្រុមហ៊ុន Top Planning Japan បានចំនួន៤ដងមកហើយ ក្នុងបរិមាណសរុប ១៩តោន។ បើតាមអ្នកស្រី អ៊ិន ឡៃហួត ការនាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីលើកទី៥ នឹងគ្រោងធ្វើឡើងនៅចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២២។ «ចុងខែមករា ឬដើមកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ យើងនឹងនាំចេញស្វាយចន្ទីប្រមាណ៩តោនទៀត ទៅជប៉ុន»។ អ្នកស្រី អ៊ិន ឡៃហួត ដែលជាម្ចាស់សិប្បកម្មកែច្នៃស្វាយចន្ទីជ័យសំបូរ បាននិយាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នាថ្ងៃទី១៤មករា យ៉ាងដូច្នេះ ដោយបានបន្ថែមថា៖« សម្រាប់ផែនការប្រចាំឆ្នាំ២០២២ យើងគ្រោងទិញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីស្រស់ពីកសិករក្នុងសហគមន៍ចំនួន៤ ក្នុងបរិមាណពី៥០០តោន ទៅ១០០០ពាន់ ដើម្បីកែច្នៃនិងវេចខ្ចប់នាំចេញ»។ បច្ចុប្បន្ន សិប្បកម្មកែច្នៃគ្រាប់ចន្ទីលក្ខណៈគ្រួសារនេះ ក៏កំពុងសិក្សាជាមួយក្រុមហ៊ុនបរទេសមួយចំនួនទៀត ដើម្បីនាំគ្រាប់ស្វាយចន្ទីកម្ពុជា ចូលទៅទីផ្សារប្រទេសសិង្ហបុរី និងអ៊ីរ៉ាក់ ផងដែរ។ នេះបើតាមលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី អ៊ិន ឡៃហួត។ ការបង្កើនលទ្ធភាពក្នុងការនាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីកែច្នៃ ពីសំណាក់សិប្បកម្មកែច្នៃស្វាយចន្ទីជ័យសំបូរនេះ គឺដើរស្របតាម គោលនយោបាយជាតិ ស្តីពី ស្វាយចន្ទីដើម្បីបង្កើនការដាំដុះ និងនាំចេញផលិតផលគ្រាប់ស្វាយចន្ទី ទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិឱ្យកាន់តែច្រើន ដែលក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកំពុងរៀបចំឡើង។ លោក ប៉ែន សុវិជាតិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម សេចក្តីព្រាងច្បាប់នៃគោលនយោបាយនេះ គឺបានឈានដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយហើយ។ លោកបានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖ «បច្ចុប្បន្នសេចក្តីព្រាងច្បាប់នៃគោលនយោបាយជាតិ ស្តីពី ស្វាយចន្ទីនេះ បានដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយហើយ ដែលយើងត្រូវបញ្ជូលធាតុចូលសំខាន់មួយចំនួនពីក្រសួង-ស្ថាប័ននិងគ្រប់ពីតួអង្គពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសពីសំណាក់អ្នកដាំដុះ អ្នកកែច្នៃ អ្នកនាំចេញ ដើម្បីឱ្យគោលនយោបាយនេះដើរដោយរលូត មានប្រសិទ្ធភាព ប្រកបដោយនិរន្តរ៍ភាព»។ ជាមួយគ្នានេះ លោក គង់ ភាជ ប្រធាននាយកដ្ឋានកសិ-ឧស្សាហកម្មនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានលើកឡើងថា ការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសពីអ្នកអនុវត្តដោយផ្ទាល់នោះ ក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយជាតិស្តីពីផលិតផលស្វាយចន្ទីនេះ គឺជាការល្អប្រសើរណាស់ ក្នុងការគាំទ្រឱ្យមានការនាំគ្រាប់ស្វាយកែច្នៃ។ លោក លោកបាននិយាយដូច្នេះ៖«អ្វីដែលយើងខំធ្វើនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីជំនួសនូវផលិតផលស្វាយចន្ទីនាំចូលផង ដើម្បីបម្រើឱ្យប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុកផង និងដើម្បីនាំចេញផង»។ បើតាមប្រធាននាយកដ្ឋានកសិ-ឧស្សាហកម្មរូបនេះ យន្តការបង្កើតរោងចក្រកែច្នៃស្វាយចន្ទីនៅក្នុងស្រុក គឺជាចំណុចសំខាន់បំផុត ដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងយកចិត្តដាក់ ក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយជាតិស្តីពីផលិតផលស្វាយចន្ទី។ លោក គង់ ភាជ បានអះអាងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖ «វត្តមានរោងចក្រកែច្នៃ នឹងជំរុញការនាំចេញផលិតផលចន្ទីកែច្នៃដោយទទួលបានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ ហើយថែមបង្កើតឱកាសការងារដល់ពលរដ្ឋក្នុងស្រុក ទៀតផង»។ របាយការណ៍របស់លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម បានបង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជានាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទី បានជិត៩៤ម៉ឺនតោន ដែលកើនរហូតដល់៣២៨,៣៤ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២០។ ការនាំចេញនេះ មានលើសពី៥០ភាគរយ គឺជានាំចេញគ្រាប់ស្រស់ ដោយមិនទាន់កែច្នៃ។ ក្នុងចំណោមស្វាយចន្ទីនេះ មានជិត៩៣ម៉ឺនតោនត្រូវបាននាំចេញទៅប្រទេសវៀតណាម, ចិនមានជិត៤ ៥៥៣តោន, ថៃមានជិត ៤ ៣០០តោន, ឥណ្ឌាជាង៩៨តោន, ជប៉ុនមានជាង៤៤តោន, កូរ៉េមានជាង២១តោន, អារ៉ាប់មានជាង១៤តោន, ណេដឺឡែនមាន ៨,២១តោន, បង់ក្លាដែស ៧តោន, ឡាវ ៤តោន, ស្វីស២តោន, តូហ្គោ១តោន, អារ៉ាប់រួម១តោន, ហ្វីលីពីន៣តោន និងប្រទេសបារាំង មាន២តោន៕ អត្ថបទទាក់ទង ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ព្រមព្រៀងទិញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីកែច្នៃជាង១០០តោន ពីសិប្បកម្មមួយនៅកំពង់ធំ ឈឺចាប់រឿងគ្រាប់ស្វាយចន្ទីតែងតែចុះថោក អ្នកស្រី ឡៃហួត បង្កើតសិប្បកម្មកែច្នៃខ្លួនឯង	ភ្នំពេញ៖ ជាង២ឆ្នាំមកនេះ សិប្បកម្មកែច្នៃស្វាយចន្ទីជ័យសំបូរ ដែលមានទីតាំងក្នុងខេត្តកំពង់ធំ បាននាំចេញផលិតផលស្វាយចន្ទីពាក់កណ្តាលសម្រេច ទៅទីផ្សារប្រទេសជប៉ុន បានជិត២០តោន មកហើយ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី អ៊ិន ឡៃហួត ម្ចាស់សិប្បម្មកែច្នៃស្វាយចន្ទីជ័យសំបូរ ដោយបានបញ្ជាក់ថា តាមផែនការនៅចុងខែមករា ឬ ដើមកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ សិប្បកម្មនឹងនាំចេញគ្រាប់ចន្ទីចំនួន៩តោនទៀត ទៅប្រទេសជប៉ុន។
ក្នុងចំណោមកីឡាករទាំង២៦នាក់ បឹងកេតមាន៥នាក់ ព្រៃវែង៤នាក់ វិសាខា៣នាក់ ណាហ្គាវើលដ៍ ៣នាក់ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង៣នាក់ ភ្នំពេញក្រោន៣នាក់ អង្គរថាយហ្គឺរ២នាក់ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ១នាក់ គិរីវង់សុខសែនជ័យ១នាក់ និងអគ្គិសនីកម្ពុជា១នាក់។ លឹម ពិសុទ្ធ របស់ភ្នំពេញក្រោន ដែលទើបជាពីរបួស ហើយរកគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទីតាមស្មើបឹងកេត ២-២ ក្នុងការប្រកួតក្របខណ្ឌខេមបូឌានព្រីមៀរលីគ កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ត្រូវបានទទួលការកោះហៅ រួមជាមួយសមាសភាពថ្មី៨រូបទៀត រួមមាន អ្នកចាំទី នុន ណាត (អង្គរថាយហ្គឺ), វ៉ាំង ដាវីន (បឹងកេត), វឿន វ៉ា (ព្រៃវែង), ភេម តៅសិញ, ជា សុខម៉េង, ផាត សុខា (ណាហ្គាវើលដ៍), ជូ ស៊ិនទី (ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង) និង អ៊ឹម សំអូន (គិរីវង់សុខសែនជ័យដែលខ្ចីជើងពីភ្នំពេញក្រោន)។ សមាសភាពដែលទើបបង្ហាញខ្លួនកាលពីព្រឹត្តិការណ៍ AFF U23 Championship 2022 រួមមាន ហ៊ុល គឹមហ៊ុយ, សៀង ចន្ធា, សឿត ណាវ៉ា, តាំង ប៊ុនឆៃ (បឹងកេត), ញាណ សុស៊ីដាន់ (កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ), វីរៈ ដារ៉ា, គី រីណា, សារ ទី (វិសាខា), ចាន់ សារ៉ាពេជ្រ, ស រតនា, ស៊ិន សុវណ្ណមករ៉ា (ព្រៃវែង), ម៉ៅ ពិសិដ្ឋ (អង្គរថាយហ្គឺរដែលខ្ចីជើងពីភ្នំពេញក្រោន), ឈឿង វិស៊ីនុ (អគ្គីសនីកម្ពុជា), ជួន ចាន់ចាវ, យ៉ើ សាហ្វី (ភ្នំពេញក្រោន), មិន រតនៈ, អ៊ាន ពិសី (ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង)។ សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ U23 ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣១ ខាងមុខ កម្ពុជាត្រូវប៉ះជាមួយឡាវនៅរសៀលថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា, តទល់ជាមួយសិង្ហបុរីនៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា, ជួបថៃនៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា និងចុងក្រោយក្នុងពូល B ប្រកួតជាមួយម៉ាឡេស៊ី នៅថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា។ ម្ចាស់ផ្ទះវៀតណាម ជាម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯក ដោយកាលពីឆ្នាំ២០១៩ ពួកគេបានយកឈ្នះឥណ្ឌូណេស៊ី ៣-០ នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ រីឯមីយ៉ាន់ម៉ា បានលេខ៣ ក្រោយឈ្នះប៉េណាល់ទីកម្ពុជា ៥-៤ (បន្ទាប់ពីលទ្ធផលស្មើ ២-២)។ សម្រាប់គូប្រជែងក្នុងពូល B ជាមួយកម្ពុជា ថៃធ្លាប់ឈ្នះមេដាយមាស១៦, ប្រាក់៤ និងសំរឹទ្ធ៥, ម៉ាឡេស៊ីឈ្នះមេដាយមាស៦, ប្រាក់៦ និងសំរឹទ្ធ៧, សិង្ហបុរី បានមេដាយប្រាក់៣ និងសំរឹទ្ធ៧ រីឯឡាវធ្លាប់បានមេដាយសំរឹទ្ធ១ផងដែរ។ កំណត់ត្រាដ៏ល្អបំផុតរបស់កម្ពុជាគឺបានលេខ៤កាលពីឆ្នាំ២០១៩៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) បានបញ្ចេញបញ្ជីឈ្មោះកីឡាករ២៦រូបនៃក្រុម U23 សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣១នៅវៀតណាម ដោយកម្ពុជាស្ថិតក្នុងពូល B ជាមួយថៃ ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី និងឡាវ។ សមាសភាពភាគច្រើនរបស់កម្ពុជា ជាកីឡាករដែលបានបង្ហាញខ្លួនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFF U23 Championship 2022 នៅភ្នំពេញ កាលពីខែកុម្ភៈ កន្លងមក។
អត្ថបទទាក់ទង Modric, Mbappe, Kane, Courtois និងអេស្ប៉ាញ សុទ្ធតែឈ្នះពានរង្វាន់! ២០ឆ្នាំក្រោយមក បារាំងលើកពាន World Cup ជាលើកទីពីរ! នៅក្នុងកំណត់ត្រា លោក Mario Zagallo បច្ចុប្បន្នអាយុ៨៦ឆ្នាំ ជាបុគ្គលដំបូងដែលបានឈ្នះពាន World Cup ជាមួយប្រេស៊ីល ក្នុងនាមជាកីឡាករនៅឆ្នាំ១៩៥៨ និងឆ្នាំ១៩៦២។ ៨ឆ្នាំក្រោយមក ពោលគឺនៅឆ្នាំ១៩៧០ លោកបានលើកពាន World Cup ជាលើកទីបី ក្នុងនាមលោកជាគ្រូបង្វឹករបស់ប្រេស៊ីល។ លោក Mario Zagallo វីរបុរសប្រេស៊ីល។ រូបថត AFP បន្ទាប់មក លោក Franz Beckenbauer បានក្លាយជាបុគ្គលទីពីរដែលឈ្នះពាន World Cup ទាំងក្នុងតួនាទីជាកីឡាករ និងគ្រូបង្វឹក។ នៅឆ្នាំ១៩៧៤ លោកជាសមាជិកក្រុមដែលជួយឲ្យអាល្លឺម៉ង់ខាងលិចឈ្នះពាន ហើយឈានដល់ឆ្នាំ១៩៩០ លោកបានដឹកនាំបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិដដែលនេះ ឈ្នះពានម្តងទៀត។ លោក Franz Beckenbauer វីរបុរសអាល្លឺម៉ង់ខាងលិច។ រូបថត AFP ជោគជ័យរបស់ក្រុមជម្រើសជាតិបារាំងនៅពេលនេះ បានធ្វើឲ្យឈ្មោះរបស់លោក Didier Deschamps ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងកំណត់ត្រា។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បុរសវ័យ៤៩ឆ្នាំ ដែលធ្វើជាប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិបារាំងកាលពី២០ឆ្នាំមុននោះ លើកឡើងថា៖ «ជ័យជម្នះមិនស្ថិតនៅលើខ្ញុំនោះឡើយ។ ទាំងអស់នេះ គឺកើតឡើងដោយសារកីឡាករទាំងអស់»។ ក្រុមកីឡាករបារាំងអបអរជាមួយលោក Deschamps។ រូបថត FIFA តាមការផ្សាយរបស់កាសែតបាល់ទាត់បារាំង Football.fr លោក Deschamps បានបញ្ជាក់ពីអនាគតរបស់ខ្លួនថា កិច្ចសន្យារបស់លោកមានរយៈពេលរហូតដល់ឆ្នាំ២០២០ ដូច្នេះលោកមិនចង់និយាយអ្វីពីការចាកចេញរបស់ខ្លួននោះឡើយ។ «ខ្ញុំនឹងមិនធ្វើដូចលោក Aimé Jacquet អតីតគ្រូបង្វឹកជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំនៅឆ្នាំ១៩៩៨នោះឡើយ។ ខ្ញុំនៅមានកិច្ចសន្យាដែលត្រូវបន្ត ដូច្នេះខ្ញុំនឹងបន្តនៅជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិបារាំង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Deschamps៕	លោក Deschamps បុគ្គលទី៣ដែលឈ្នះ World Cup ទាំងក្នុងនាមគ្រូបង្វឹក និងកីឡាករកាលពីឆ្នាំ១៩៩៨ លោក Didier Deschamps ជាប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិបារាំង ដែលបានឈ្នះពាន World Cup ជាលើកដំបូងបំផុត។ ២០ឆ្នាំក្រោយមក លោកបានឈ្នះម្តងទៀត ក្នុងនាមលោកជាគ្រូបង្វឹករបស់ក្រុមមាន់គក។ ជោគជ័យដ៏ធំធេងនេះ នាំឲ្យលោក Deschamps ក្លាយជាបុគ្គលទី៣ដែលឈ្នះពានរង្វាន់កីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោកក្នុងពិភពលោក។
លោក Geng Shuang មិនបានឆ្លើយឲ្យចំសំនួររបស់អ្នកកាសែត ដែលចង់ដឹងរឿងរ៉ាវលម្អិតពាក់ព័ន្ធនឹងការលើកឡើងរបស់អាមេរិក ដែលថា ចិននិងកម្ពុជា មានកិច្ចព្រមព្រៀងសម្ងាត់ឡើយ។ ថ្លែងក្នុងសន្និសីទកាសែត កាលពីថ្ងៃទី២២ កក្កដា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនរូបនេះ បានត្រឹមឆ្លើយតបនឹងសំនួរអ្នកកាសែតវិញ ដូច្នេះថា៖«បើតាមខ្ញុំដឹង ភាគីកម្ពុជា បានបដិសេធរឿង (ព័ត៌មានដែលថាចិន នឹងមានមូលដ្ឋានទ័ពនៅកម្ពុជា) នេះហើយ។ ក្នុងនាមជាមិត្តភក្តិជិតខាងជាយូរណាស់មកហើយ កម្ពុជា និងចិន មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងពេញទំហឹង ហើយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់យើង គឺទូលំទូលាយ មានតម្លាភាព និងផ្ដល់ផលប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមក ដោយស្មើភាពគ្នា»។ នៅពេលដែលអ្នកកាសែត ព្យាយាមសួរដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជា បានបដិសេធករណីទ័ពចិនឈរជើងនៅកម្ពុជានេះ ដូច្នេះតើចិនបដិសេធរឿងនេះដែរទេ? លោក Geng Shuang នៅតែឆ្លើយពង្វៀនសំនួររបស់អ្នកកាសែតដដែល ដោយលោកបានត្រឹមបកស្រាយវិញ ដូច្នេះថា៖«ដូចអ្វីដែលខ្ញុំនិយាយខាងដើមអ៊ីចឹង! ហើយយើងសង្ឃឹមថា ភាគីដទៃ នឹងមិននិយាយអ្វីដែលលើសពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងចិន និងកម្ពុជាឡើយ»។ កាលពីថ្ងៃទី២២ កក្កដា សារព័ត៌មាន The Wall Street Journal របស់អាមេរិក បានចុះផ្សាយថា ចិន នឹងអាចឈរជើងទ័ពជើងទឹកនៅកម្ពុជា តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងសម្ងាត់រវាងរដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរ។ សារព័ត៌មានដដែល បានស្រង់សម្តីមន្ត្រីអាមេរិកម្នាក់ ដែលអះអាងបានឃើញកិច្ចព្រមព្រៀងនោះថា កម្ពុជាបានអនុញ្ញាតឲ្យចិនប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានទ័ពនៅរាម ខេត្តព្រះសីហនុ រយៈពេល៣០ឆ្នាំ ហើយអាចបន្តសុពលភាពជាស្វ័យប្រវត្តិរៀងរាល់១០ឆ្នាំម្ដង។ បើតាម The Wall Street Journal មូលដ្ឋានទ័ពចិននេះ នឹងមានកន្លែងស្ដុកអាវុធ និងកន្លែងចតកប៉ាល់ចម្បាំងជាដើម។ អត្ថបទទាក់ទង ករណីមូលដ្ឋានទ័ពចិន៖ អ្នកនាំពាក្យប្រាប់អាមេរិកឲ្យឈប់បំពុលព័ត៌មានដដែលៗ អាមេរិក សង្ស័យថា កម្ពុជាអនុញ្ញាតឲ្យចិនសង់មូលដ្ឋានទ័ពនៅសមុទ្ររាម ប៉ុន្តែសម្ដេច ទៀ បាញ់ បដិសេធ ឆ្លើយតបការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានអាមេរិកខាងលើនេះ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានចេញប្រតិកម្មថា ព័ត៌មានដែលនិយាយពីកម្ពុជាបើកផ្លូវឲ្យទ័ពចិនឈរជើងនៅខេត្តព្រះសីហនុនេះ ជារឿងប្រឌិត។ តាមរយៈសេចក្តីបំភ្លឺរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានអះអាងដូច្នេះថា៖«នេះជាព័ត៌មានប្រឌិតដ៏អាក្រក់បំផុតប្រឆាំងជាមួយកម្ពុជា។ គ្មានរឿងបែបនេះកើតឡើងនោះទេ ព្រោះមូលដ្ឋានយោធា បរទេសវាបានប្រឆាំងនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់កម្ពុជា»៕	ភ្នំពេញ៖ «ភាគីដទៃកុំនិយាយអ្វីលើសពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការធម្មតារវាងកម្ពុជា-ចិន»។ នេះជាការលើករបស់លោក Geng Shuang អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន ដែលព្យាយាមបកស្រាយតបនឹងសំនួររបស់អ្នកកាសែត ជុំវិញព័ត៌មានថា ចិន និងកម្ពុជា មានកិច្ចព្រមព្រៀងសម្ងាត់មួយ ដែលអាចបើកផ្លូវឲ្យចិនប្រើប្រាស់ទឹកដីកម្ពុជា ឈរជើងមូលដ្ឋានទ័ពខ្លួន។
ដើម្បីជាការចូលរួមចំណែកជួយសម្រាលបន្ទុក ដល់ដៃគូដែលបាន និងកំពុងប្រើប្រាស់សេវាកម្ម នៅគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ចម្រើន ប្រជាពលរដ្ឋជាដៃគូរបស់ចម្រើន ចំនួន៣៤១គ្រួសារ ត្រូវបានផ្ដល់ជូនការកញ្ចប់ឧបត្ថម្ភនូវគ្រឿងសម្ភារចាំបាច់ខ្លះៗឆ្លើយតបតម្រូវការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរួមមាន អង្ករ ទឹកត្រី អំបិល ត្រីខកំប៉ុង សាប៊ូ និងអាល់កុលសម្រាប់លាងដៃ ។ គួររំលឹកផងដែរថា ចម្រើន ជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុស្របច្បាប់បានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការតាំងតែពីដើមឆ្នាំ២០០៦ មក ហើយមានទស្សនវិស័យរបស់ខ្លួនជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេខាងផ្នែកការងាសង្គម នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយកន្លងមកគ្រឹះស្ថាននេះបានធ្វើកិច្ចការទាំងនោះជាបន្តបន្ទាប់ និងបានទទួលវិញ្ញាបនបត្រទទួលស្គាល់ស្នាដៃទាំងនោះជាលក្ខណៈអន្តជាតិជាច្រើនផងដែរ និងថ្មីៗនេះ ចម្រើន បានទទួលបានវិញ្ញាបនប័ត្រការពារអតិថិជន ពីស្ថាប័ន Smart Campaign។ បច្ចុប្បន្ននេះគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុចម្រើន មានសាខាចំនួន ២១ ដែលប្រតិបត្តិការក្នុងបណ្តាខេត្តរាជធានីចំនួន ១២ ។ ចំពោះដៃគូបាននិងកំពុងទទួលឥណទានមានសរុប៣៨.៥៦៨ នាក់ ភាគច្រើនជាស្រ្តី ជាមួយនឹងផលបត្រឥណទានសរុបជាង ២៦លានដុល្លារអាមេរិក ។ ក្រៅពីការផ្តល់ឥណទាន ចម្រើន បានផ្តោតសំខាន់ទៅលើការផ្តល់សេវាសេដ្ឋកិច្ចសង្គមមួយចំនួនផេ្សងទៀតផងដែរ ។ «ស្រលាញ់សង្គម និងគ្រួសារ ការពារខ្លួនអ្នកពីការឆ្លង ជំងឺកូវីដ១៩»៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ចម្រើន ម.ក បានរៀបចំចែកអំណោយជាគ្រឿងឧបភោគ និងសម្ភារខ្លះៗមួយចំនួនទៅដល់គ្រួសារដៃគូរបស់ចម្រើនដែលក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះបំផុតហើយកំពុងតែជួបជីវភាពលំបាកក្នុងកំឡុងពេលមានជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ។ កម្មវិធីនេះ ស្ថិតនៅក្រោមគម្រោងសហហិរញ្ញប្បទានក្រោមគម្រោង «RIFF-SEA» រៀបចំដោយអង្គការ SPTF (Social Performance Task Force) ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងការចាប់ខ្លូននេះ ក្រុមគ្រួសារពលរដ្ឋទាំង១៣នាក់នោះ បាននាំគ្នាបិទផ្លូវឃាត់រថយន្តដឹកដំឡូងមីរបស់ថៃ២៦គ្រឿង នៅស្រុកថ្មពួក ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីជាថ្នូរឲ្យដោះលែងដូចគ្នា។ នេះតាមអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ នៅថ្ងៃទី ៦ ខែមិថុនានេះ។ សាច់ញាតិពួកគេទាំងនោះ បានញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលត្រូវចាប់ខ្លួនមិនមែនអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ឡើយ ពោលគឺពួកគេបានទិញសំបុត្រឆ្លងដែន ក្នុងម្នាក់តំលៃ១.០០០រៀល ដើម្បីរកការងារធ្វើតាមបន្ទាត់ព្រំដែន គឺទៅធ្វើការពេលព្រឹក និងវិលវិញពេលល្ងាច។ អាជ្ញាថៃបានអះអាងថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ១៣នាក់ ដែលត្រូវបានឃាត់ខ្លួន គឺធ្វើការនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនគ្រឿងអេឡិចត្រូនិចថៃដោយខុសច្បាប់ ដែលត្រូវបានក្រុមហ៊ុនប្តឹង ហើយតម្រួតបានចុះបង្ក្រាបឃាត់ខ្លួនពលករខ្មែរ១៣នាក់ ដោយរងចាំការអនុវត្តន៍តាមច្បាប់តែម្ដង។ លោកសួន បវរ អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន បានទៅជួបជាមួយអាធរថៃ ដោះស្រាយបញ្ហាឃាត់ខ្លួនពលរដ្ឋខ្មែរនេះជាច្រើនដងហើយ។ ហើយអាជ្ញាធរក៏បានសន្យាថានឹងដោះលែងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំង១៣នាក់នេះ នៅថ្ងៃទី០៧ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧៕	អាជ្ញាធរថៃបានសន្យាថានឹងដោះលែងប្រជាពលរដ្ឋ១៣នាក់វិញ នៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ក្រោយពីបានឃាត់ខ្លួនពួកគេ នៅក្នុងខេត្តស្រះកែវ ពីបទស្នាក់នៅអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ។
ដើមសប្តាហ៍នេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប្រាយុទ្ធចន្ទអូចា បាននិយាយថា ថៃកំពុងរៀបចំទទួលជនភៀសខ្លួន ដែលរត់ភៀសខ្លួនពីមីយ៉ាន់ម៉ាបន្ទាប់ពីមានការប៉ះទង្គិចរវាងក្រុមសន្តិសុខមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធរ៉ូហ៊ីងយ៉ាកាលពីសប្ដាហ៍មុន។ ថៃនឹងបញ្ជូនពួកគេត្រឡប់ទៅវិញ ក្នុងពេលវេលាសមស្របនិងពេលដែលពួកគេត្រៀមខ្លួនត្រឡប់ទៅវិញហើយនោះ។ សារព័ត៌មាន South China Morning Post បានស្រង់សម្ដីលោកប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ដូច្នេះថា៖«ក្រសួងការពារជាតិ និងសន្តិសុខថៃកំពុងរៀបចំទទួលជនភៀសខ្លួនមកពីមីយ៉ាន់ម៉ា។ ពួកយើងនឹងផ្ដល់ជម្រកដល់ពួកគេដូចកាលពីមុន ហើយនឹងបញ្ចូនពួកគេត្រលប់ទៅវិញនៅពេលដែលពួកគេត្រៀមខ្លួនរួចរាល់»។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរូបនេះមិនបានបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់នោះទេថា ជនភៀសខ្លួនទាំងនោះបានមកដល់ថៃហើយឬនៅ ហើយលោកក៏មិនបានបញ្ជាក់ដែរពីជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ានោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី ក្រុមសិទ្ធិមនុស្សដាក់ការសង្ស័យចំពោះគោលបំណងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរូបនេះ ព្រោះកន្លងមកថៃមិនធ្លាប់ទទួលស្គាល់ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាជនភៀសខ្លួនទេ ហើយក៏មិនធ្លាប់ចាត់ទុកជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាពលករចំណាកស្រុកស្របច្បាប់ដែរ។ នាយករងអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សប្រចាំតំបន់អាស៊ី លោក Phil Robertson បាននិយាយថា៖« បើលោកប្រាយុទ្ធ ខ្វាយខ្វល់ពីរឿងនេះ លោកគួរណែនាំឲ្យមានការវាយតម្លៃឡើងវិញចំពោះគោលនយោបាយអនុវត្តចំពោះប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ហើយទទួលស្គាល់ថា ពួកគេមិនមែនស្វែងឱកាសរស់នៅថៃឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាគ្រាន់តែព្យាយាមឈប់ចតនៅកន្លែងដែលមានសុវត្ថិភាពសិនរួចទើបបន្តដំណើរទៅទៀតប៉ុណ្ណោះ»។ សូមជម្រាបដែរថា ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដែលរត់ភៀសខ្លួនពីមីយ៉ាន់ម៉ា និងបង់ក្លាដែសតែងប្រឈមមុខនឹងជំងឺ ព្រមទាំងការឃាត់ខ្លួនរួចចាប់បញ្ចូនមកមីយ៉ាន់ម៉ាវិញ ទោះបីជាអង្គការសហប្រជាជាតិស្នើសុំបង់ក្លាដែសឲ្យទទួលពួកគេក្ដី៕	ថៃកំពុងរៀបចំទទួលប្រជាជនដែលភៀសខ្លួនពីមីយ៉ាន់ម៉ាបន្ទាប់ពីមានការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកងសន្តិសុខមីយ៉ាន់ម៉ា និងក្រុមប្រដាប់អាវុធរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅសប្ដាហ៍មុន ហើយថៃនឹងបញ្ជូនពួកគេត្រឡប់ទៅវិញក្នុងពេលណាមួយសមស្រប។ តាមពិតទៅ ថៃ មិនទទួលស្គាល់ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាជនភៀសខ្លួន និងជាពលករចំណាកស្រុកស្របច្បាប់ឡើយ។
លោក Kim Darroch បានប្រកាសលោកលាលែងពីតំណែង បន្ទាប់ពីលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក Donald Trump បាននិយាយថា រដ្ឋបាលរបស់លោកនឹងលែងធ្វើការជាមួយលោកដោយសារតែលោក Darroch បានធ្វើអត្ថាធិប្បាយអំពីលោក Trump ក្នុងរបាយការណ៍សម្ងាត់ទៅរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងឡុងដ៍ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈដោយកាសែតអង់គ្លេស។ លោក Ronald Sanders ជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតរបស់ប្រទេស Antigua និង Barbuda ដែលជាប្រទេសតូចនៅតំបន់ Caribbean ប្រចាំទីក្រុងឡុងដ៍ពីរអាណត្តិហើយបច្ចុប្បន្នតំណាងឱ្យប្រទេសរបស់លោកនៅរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន។ លោកជឿជាក់ថា បញ្ហានេះនឹងបង្ខំអ្នកការទូតកែប្រែរបៀបធ្វើការរបស់ពួកគេក្នុងការទាក់ទង រួមទាំងការព្យាយាមឲ្យមានការសន្ទនាទល់មុខ ការវិលត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញនិងដាក់លេខកូដ ឬ encrypt លេខទូរស័ព្ទនៅស្ថានទូត។ លោក Sanders យល់ឃើញថា វាគួរឱ្យព្រួយបារម្ភព្រោះថា អ្វីដែលត្រូវបានសន្មត់ថា ទំនាក់ទំនងការទូតដ៏សម្ងាត់បែរជាត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈសម្រាប់ផលប្រយោជន៍បុគ្គលឬក្រុមណាមួយ ជាសក្តានុពល។លោកបានប្រាប់វីអូអេថា «ពិធីសារទំនាក់ទំនងការទូតរាប់សតវត្សរ៍»ត្រូវបានរំលោភបំពានដោយការប្រព្រឹត្ដបែបនេះ»៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	យ៉ាងហោចណាស់ឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៅវ៉ាស៊ីនតោនមួយរូបជឿជាក់ថា ការលាលែងដោយបង្ខំរបស់ប្រមុខការទូតអង់គ្លេសនៅក្នុងរដ្ឋធានីស.រ.អា.នឹងជំរុញឱ្យអ្នកតំណាងប្រទេសដទៃទៀតផ្លាស់ប្តូររបៀបធ្វើទំនាក់ទំនងជាមួយរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក។
រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង តែងតែប្រកាន់ភ្ជាប់គោលការណ៍មិនលើកលែងចំពោះជំងឺកូវីដ-១៩។ ការរឹតត្បិតដ៏តឹងតែងដូចជាវិធានការបិទខ្ទប់ ការបិទព្រំដែន និងការកំណត់ដាក់ចត្តាឡីស័ករយៈពេលយូរ បានរក្សាអត្រាឆ្លងក្នុងប្រទេសស្ថិតក្នុងកម្រិតទាប បើធៀបនឹងបណ្តាប្រទេសផ្សេង។ ប៉ុន្តែកាលពីថ្ងៃទី១៤ខែកុម្ភៈ មនុស្សចំនួន៤នាក់ បានតេស្តវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ-១៩ ក្រោយឆ្លងដែនខុសច្បាប់ពីទីក្រុងហុងកុង មកកាន់ចិនដីគោក ដោយមិនបានដាក់ចត្តាឡីស័ក។ នេះបើតាមអាជ្ញាធរតំបន់ដែលប្រកាសផ្តល់រង្វាន់សម្រាប់ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំមនុស្សឆ្លងដែនខុសច្បាប់។ ប៉ូលិសនៅទីក្រុងហួយចូវនៅពីថ្ងៃទី១៧ខែកុម្ភៈ បានអះអាងថា ពួកគេចង់ប្រមែប្រមូលមហាជនឱ្យចូលរួមក្នុងការប្រឆាំងនឹងកិច្ចការឆ្លងដែនខុសច្បាប់ និងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩។ «បុគ្គល ដែលផ្តល់ព័ត៌មានពីសកម្មភាពឆ្លងដែនខុសច្បាប់ ឬជាប់ទាក់ទងនឹងបទឧក្រិដ្ឋ នឹងត្រូវផ្តល់រង្វាន់ជាទឹកប្រាក់ដល់ ៣១ ៥៧០ដុល្លារ»។ អាជ្ញាធរក្រុងហួយចូវ បានបញ្ជាក់បែបនេះ។ ការជូនដំណឹងស្រដៀងគ្នា ត្រូវបានប្រកាសនៅតាមទីក្រុងយ៉ាងតិចចំនួន៥។ ក្រុងជូហៃ និងក្រុងតុងគ័ន បានប្រកាសផ្តល់រង្វាន់ជាសាច់ប្រាក់ចំនួន ១៥៧ ៨៥ដុល្លារ សម្រាប់រាយការណ៍ការសង្ស័យលើការរត់ពន្ធមនុស្សខុសច្បាប់ តាមរយៈយានជំនិះឬទូក។ ចំណែកបុគ្គលណាដែលរាយការណ៍ពីអ្នកជូញដូរមនុស្ស នឹងត្រូវផ្តល់រង្វាន់ជាថវិកា ៤៧៤២ដុល្លារ និង ១៥៨០ដុល្លារ សម្រាប់ការរាយការណ៍បុគ្គលឆ្លងដែនខុសច្បាប់។ ក្រុងជូហៃ ជាក្រុងដំបូងគេដែលបានផ្តល់រង្វាន់ដល់ការរាយការណ៍អំពីការឆ្លងដែនខុសច្បាប់ដោយការពីថ្ងៃទី១៥ខែកុម្ភៈ ក្រុងនេះ បានបង្រា្កបក្រុមមនុស្សចំនួន១០នាក់ ដែលព្យាយាមចូលទៅកាន់ដីគោកតាមរយៈទូក។ បុគ្គលដែលរាយការណ៍នោះ បានទទួលរង្វាន់ចំនួន ១៥ ៨០៩ដុល្លារ។ ក្នុងសប្តាហ៍នេះ ករណីវិជ្ជមានជំងឺកូវីដ-១៩ចំនួនពីរនាក់ ត្រូវបានរងឃើញនៅកណ្តាលខេត្តហឺណានដោយក្រុមប៉ូលិសបានអះអាងថា ពួកគេបានធ្វើដំណើរចូលពីហុងកុងតាមមធ្យោបាយខុសច្បាប់ដោយឆ្លងកាត់តាមឆ្នេរសមុទ្រមួយរបស់ហុងកុង មុនពេលប្រើប្រាស់រថយន្តរង់ចាំចូលទៅដីគោក។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយហុងកុង មនុស្សចំនួន ១៥នាក់ ត្រូវបានរត់ពន្ធចូលទៅក្នុងចិនដីគោកនារយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃថ្មីៗនេះ ដោយធ្វើដំណើរពីក្រុងហុងកុងទៅកាន់ ខេត្តគ័ងតុង៕	ទីក្រុងស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងចិនដីគោកជាច្រើន បានប្រកាសផ្តល់រង្វាន់ជាសាច់ប្រាក់រាប់ម៉ឺនដុល្លារសម្រាប់បុគ្គលរូបនេះ ដែលបានរាយការណ៍ពីករណីសង្ស័យ ឆ្លងដនខុសច្បាប់ ពីតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសហុងកុងចូលក្នុងចិនដីគោក។ការប្រកាសនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីរកឃើញអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ថ្មីក្នុងប្រទេស ដែលភាគច្រើនជាជនឆ្លងដែនខុសច្បាប់ពីហុងកុង ខណៈទីក្រុងស្វយ័តមួយនេះ កំពុងផ្ទុះជំងឺកូវីដ-១៩ ។
ក្រុមហ៊ុន Facebook មិនអាចបំពេញតាមការចង់បានក្នុងការបញ្ចេញឯកសារកិច្ចសន្ទនាផ្សេងៗរបស់មេដឹកនាំយោធាជាន់ខ្ពស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលបានធ្វើឡើងតាមបណ្តាញសង្គមដ៏មានឥទ្ធិពលមួយនេះបានឡើយ ។ សំណើរបស់ក្រុមមេធាវីតំណាងប្រទេសហ្គំប៊ី ដែលធ្វើឡើងតាមរយៈតុលាការរបស់អាមេរិក ចង់បានឯកសារពាក់ព័ន្ធនេះ គឺដើម្បីជាភស្តុតាងសម្រាប់ដាក់បន្ទុកអ្នកពាក់ព័ន្ធប្រព្រឹត្តបទល្មើសប្រល័យពូជសាសន៍នៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នៅចុងសប្តាហ៍មុន ក្រុមហ៊ុនបណ្តាញសង្គមពិភពលោកមួយនេះ បានទទូចតុលាការអាមេរិកបដិសេធការទាមទារ និងសំណើរបស់ប្រទេសហ្គំបី ដោយអះអាងថា បានបំពាននឹងច្បាប់អាមេរិកស្តីពីសេវាប្រើប្រាស់ទូរគមនាគមន៍ និងសិទ្ធិឯកជនរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ផង។ ក្រុមហ៊ុន បញ្ជាក់ថា សំណើនេះ មានលក្ខណៈទូលាយពេក ដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិក្នុងការប្រើប្រាស់ដោយគ្មានដែនកំណត់របស់គណនីអ្នកប្រើប្រាស់ផង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមហ៊ុន Facebook បានប្រកាសជំហរនឹងធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រុមស៊ើបអង្កេតអង្គការសហប្រជាជាតិ តាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើបាន។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុន Facebook ក៏បានប្រកាសមិនគាំទ្រការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សា និងបទល្មើសប្រឆាំងមនុស្សជាតិដូចគ្នាផងដែរ។ គួររម្លឹកពីសាវតារនៃសំណុំរឿងនេះបន្តិចថា នៅខែមិថុនាកន្លងទៅ ក្រុមមេធាវីតំណាងឲ្យប្រទេសហ្កំប៊ី បានស្នើក្រុមហ៊ុន Facebook តាមរយៈតុលាការក្រុងអាមេរិក ដើម្បីបញ្ចេញឯកសារ និងកិច្ចសន្ទនាពាក់ព័ន្ធ ដែលធ្វើឡើងតាមរយៈបណ្តាញសង្គមមួយនេះរបស់មន្ត្រីយោធា និងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធមីយ៉ាន់ម៉ាផ្សេងទៀត ដែលរងការសង្ស័យប្រព្រឹត្តអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ប្រឆាំងជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ានាពេលកន្លងទៅ។ សំណើរបស់ក្រុមមេធាវីប្រទេសហ្កំប៊ី ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានចេញសេចក្តីបង្គាប់បញ្ជាមួយតាមបណ្តឹងរបស់ប្រទេសហ្គំបីដោយបានឲ្យមីយ៉ាន់ម៉ាបញ្ឈប់សកម្មភាពពាក់ព័ន្ធការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញប្រឆាំងនឹងជនជាតភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា និងរក្សាវត្ថុតាងផ្សេងៗនៅក្នុងកន្លែងកើតហេតុកុំឲ្យបាត់បង់ ក៏ដូចជាធ្វើរបាយការណ៍វិវត្តន៍នៅក្នុងតំបន់មានបញ្ហាជាប្រចាំទៅកាន់តុលាការពិភពលោកមួយនេះផង៕	ក្រុមហ៊ុនបណ្តាញសង្គមពិភពលោក Facebook បានបដិសេធសំណើបញ្ចេញឯកសារពាក់ព័ន្ធរបស់មេដឹកនាំយោធាជាន់ខ្ពស់មីយ៉ាន់ម៉ា ដែលរងការចោទប្រកាន់ និងសង្ស័យថាបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសប្រល័យពូជសាសន៍ប្រឆាំងនឹងជនជាតិភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ ការបដិសេធរបស់ក្រុមហ៊ុន Facebook ដោយឈរលើគោលការណ៍នៃការគោរពឯកជនភាពរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។
លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន បានលើកឡើងថា ការថយចុះជីវៈចម្រុះមិនបានកើតឡើងតែក្នុងប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ពោលគឺលក្ខណៈសាកល។ បើតាមលោក ភក្ត្រា ចំនួនសត្វព្រៃនៅលើសកលលោក បានធ្លាក់ចុះខ្លាំងរហូត ៦៨ភាគរយ ក្នុងរយៈពេល៥០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ការបរបាញ់ខុសច្បាប់ពីអតីតកាល មកដល់បច្ចុប្បន្ន គួបផ្សំនឹងបរិមាណដាក់អន្ទាក់ច្រើនក្នុងព្រៃធម្មជាតិ និងការជួញដូរសាច់សត្វព្រៃខុសច្បាប់ សុទ្ធសឹងជាមូលហេតុចម្បង ដែលបណ្ដាលឱ្យសត្វព្រៃនៅកម្ពុជាប្រឈមមុខនឹងការបាត់បង់។ លោក បន្តថា ដោយសារការអភិរក្សមានភាពប្រសើរនោះ ទើបជម្រក ប្រភពទឹក និងកន្លែងរកចំណីសត្វព្រៃ ត្រូវបានការពារ។ ក្នុងនោះ ប្រភេទសត្វព្រៃខ្លះមានការកើនឡើង ឯខ្លះធ្លាក់ចុះបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេសប្រភេទសត្វក្រចកជើងចំពាមដែលរកស៊ីលើដី។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា បន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះ៖«នេះជាពេលវេលាមួយដែលយើងទាំងអស់គ្នាត្រូវ រួមសហការគ្នាចាត់វិធានការអភិរក្សបន្ទាន់ និងប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត ដើម្បីចូលរួមទប់ស្កាត់កត្ដាគំរាមកំហែងចម្បងៗទាំងនេះ ។ ជាពិសេសពីកត្តាអន្ទាក់។ វិធានការដែលនឹងត្រូវអនុវត្ត ដើម្បីលុបបំបាត់អន្ទាក់គឺវិធានការច្បាប់ និងវិធានការ សេដ្ឋកិច្ចនឹងត្រូវដើរទន្ទឹមគ្នា»។ លោក សេង ទៀក នាយកអង្គការ WWF បានលើកឡើងដែរថា ការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ដ៏តឹងរឹង គឺជាការចាំបាច់បំផុត ដើម្បីបញ្ឈប់តម្រូវការសាច់សត្វព្រៃ និងបិទចោលនូវរាល់ទីផ្សារលក់ដូរសត្វព្រៃគ្រប់ប្រភេទ។ លោក បន្តថា មធ្យោបាយសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាឫសគល់នៃការបរបាញ់ និងការជួញដូរសត្វព្រៃ គឺទាមទារឱ្យពលរដ្ឋរស់នៅក្នុង និងក្រៅតំបន់ការពារធម្មជាតិ អាចចូលរួមយ៉ាងជិតស្និទ្ធក្នុងការអភិរក្សសត្វព្រៃ និងដំណោះស្រាយផ្អែកលើមូលដ្ឋានធម្មជាតិ។ យោងតាមលោក ប៊ូ វរសក្ស នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការ NatureLife Cambodia ឆមាសទី១ឆ្នាំ២០២២នេះ យ៉ាងហោចណាស់អន្ទាក់ចំនួន៥០០ ត្រូវបានរឹបអូស និងប្រមូលដកចេញពីដែនជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ដោយមន្ត្រីឧទ្យានុរក្ស និងប្រជាសហគមន៍ ខណៈមន្ត្រីឧទ្យានុរក្សបានអន្តរាគមន៍ករណីឧក្រិដ្ឋកម្មសត្វព្រៃចំនួន១៣ ករណីបន្ថែមទៀត។ នេះជាសញ្ញាបង្ហាញថា អន្ទាក់នៅតែជាការគំរាមកំហែងចម្បងដល់សត្វព្រៃរបស់យើង។ ទន្ទឹមគ្នានេះ លោក បានទទូចដល់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធឲ្យបង្ក្រាបការជួញដូរសាច់សត្វព្រៃខុសច្បាប់នៅតាមទីផ្សារ និងភោជនីយដ្ឋាននានា។ យុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ ត្រូវបានប្រកាសបើកជាផ្លូវការកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ កន្លងទៅ ក្នុងគោលដៅលុបបំបាត់រាល់ការដាក់អន្ទាក់គ្រប់ប្រភេទ តាមរយៈការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងសាធារណៈ ។ ជាពិសេសលើកទឹកចិត្តឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ចូលរួម និងការរៀបចំដាក់ចេញនូវវិធីសាស្រ្តនានា ដើម្បីឆ្លើយតបចំពោះគោលដៅអភិរក្សជីវចម្រុះរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ យុទ្ធនាការនេះ ត្រូវបានប្រកាសបើករួចហើយក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង ព្រះវិហារ និងក្រចេះ ហើយកំពុងត្រូវបានប្រកាសបើកក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី រួចនឹងឈានទៅប្រកាសបើកក្នុងខេត្តកំពង់ធំ និងខេត្តរតនគិរីជាបន្តបន្ទាប់ ដោយការបិទបញ្ចប់ត្រូវបានគ្រោងសម្រាប់ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ខាងមុខ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងបរិស្ថាន តំបន់ការពារធម្មជាតិចំនួន៥ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា រួមមានឧទ្យានជាតិភ្នំក្រវាញ ដែនជម្រកសត្វព្រៃគូលែនព្រហ្មទេព ដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមា ដែនជម្រកសត្វព្រៃស្រែពក និងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំព្រេច មានអន្ទាក់សរុបចំនួន ២៣៤២៩១ ត្រូវបានយកចេញក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ២០១០ ដល់ ២០១៩។ ដោយឡែក នៅឆ្នាំ២០២១ មានអន្ទាក់ដល់ទៅ ៦១៦១១ ត្រូវបានយកចេញពីតំបន់ការពារធម្មជាតិ និងរបៀងជីវៈចម្រុះចំនួន ៧២កន្លែងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ខណៈការប៉ាន់ប្រមាណជាមធ្យមក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ មានចំនួន ៤០០០០អន្ទាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ទិន្ន័យនេះ គ្រាន់តែជាចំណែកតូចប៉ុណ្ណោះនៃចំនួនអន្ទាក់ដែលត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថា បានដាក់ក្នុងព្រៃការពារធម្មជាតិរបស់កម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ មណ្ឌលគិរីជាខេត្តទី៤ នៃតំបន់ភាគខាងកើតទន្លេមេគង្គ ដែលចាប់ផ្ដើមយុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ ដែលរៀបចំឡើងដោយក្រសួងបរិស្ថាន និងអង្កការដៃគូ។ យុទ្ធនាការនេះ រៀបចំឡើង ក្នុងគោលបំណងផ្សព្វផ្សាយ និងបញ្ឈប់ការដាក់អន្ទាក់ ការបរបាញ់សត្វព្រៃខុសច្បាប់ ដើម្បីធ្វើឱ្យតំបន់ការពារធម្មជាតិកាន់តែមានសុវត្ថិភាព ចំពោះសត្វព្រៃគ្រប់ប្រភេទ និងមនុស្ស។
តាមរយៈសាររបស់ខ្លួននាព្រឹកថ្ងៃអង្គារ ទី២៨ ខែធ្នូ នេះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានភ្ជាប់ឃ្លីបវីដេអូមួយ ដែលលោក សម រង្ស៊ី និយាយនៅក្រុងឡុងប៊ិច នាឆ្នាំ២០១៩ ថា សញ្ញាបត្រពីសាលាបណ្ឌិតសភាយោធា (West Point) របស់លោក ជាសញ្ញាបត្រកម្រិតក្រោមស្តង់ដាសម្រាប់ជនបរទេស។ នាពេលនោះ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានទាមទារអោយលោក សម រង្ស៊ី បង្ហាញភស្តុតាង។ លោកបានកត់សម្គាល់ថា៖ «អ្វីដែលខ្ញុំស្មានមិនដល់ គឺអ្នកនយោបាយចាស់វស្សាម្នាក់នេះ មិនត្រឹមតែខ្វះភាពក្លាហានដើម្បីការពារអំណះអំណាងរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបែរជាគាត់ នៅតែបន្តវាយប្រហាខ្ញុំរឿងសញ្ញាបត្រ "ប្រភេទ២" ឬ "សញ្ញាបត្រយោគយល់" ដដែលៗ»។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយវិទ្យុអាស៊ី សេរី កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ លោក សម រង្ស៊ី ថា ទន្ទឹមនឹងសញ្ញាបត្រក្លែងក្លាយ គេមានសញ្ញាបត្រមួយទៀត គឺសញ្ញាបត្រយោគយល់ ដោយឪពុកធ្វើជាមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ រហូតដល់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ទៅរៀននៅសាលាគេ គេយោគយល់គេឲ្យជាប់ ប៉ុន្តែគេអត់ឲ្យធ្វើការនៅស្រុកគេទេ។ «ជាសញ្ញាបត្រដែលគេផ្តល់ឲ្យកូនចៅអ្នកធំនានា ដើម្បីមានទំនាក់ទំនងល្អ។ វាជាសញ្ញាបត្រសម្រាប់ជនបរទេសកម្រិតទីពីរ»។ លោក សម រង្ស៊ី បានរិះគន់យ៉ាងដូច្នេះ។ តំណាងឲ្យនិស្សិតខ្មែរដែលរៀននៅក្រៅប្រទេស លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបបួលលោក សម រង្ស៊ី ភ្នាល់គ្នាម្តងទៀត ទាក់ទងនឹងស្តង់ដាសញ្ញាបត្រ បណ្ឌិតសភាយោធាអាមេរិក (West Point) ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ, នៅសាកលវិទ្យាល័យញូវយ៉ក (New York University) ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និង នៅសាកលវិទ្យាល័យប្រ៊ីសស្តុល (Bristol University) នៅចក្រភពអង់គ្លេស ថ្នាក់បណ្ឌិតផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។ លោកបានភ្នាល់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «បើសិនជាលោក សម រង្ស៊ី អាចឲ្យសាលាទាំងបីនេះបញ្ជាក់ថា ហ៊ុន ម៉ាណែត កាលនៅរៀនទីនោះគឺគ្មានសមត្ថភាព ឬរៀនក្រោមស្តង់ដារបស់សាលា ហើយសាលាបានផ្ដល់សញ្ញាបត្រឱ្យ ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជាសញ្ញាបត្រប្រភេទ២ ឬសញ្ញាបត្រយោគយល់ ខ្ញុំនឹងលាលែងពីបេក្ខភាពជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់គណបក្សប្រជាជន។ ផ្ទុយទៅវិញបើលោក សម រង្ស៊ី មិនអាចឲ្យសាលាបញ្ជាក់ជាផ្លូវការថា សញ្ញាបត្រដែលសាលាទាំងនោះផ្តល់អោយ ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាសញ្ញាបត្រប្រភេទ២ ឬសញ្ញាបត្រយោគយល់ទេនោះ សូមលោកសម រង្ស៊ី លាឈប់ពីឆាកនយោបាយចាប់ពីពេលនេះតទៅ»។ ករណីមានការឯកភាពគ្នា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចង់ឲ្យមានការរៀបក្រុមចម្រុះមួយ ដែលមានភាគីទាំងសងខាង ដើម្បីទំនាក់ទំនងសុំការបំភ្លឺពីសាលាទាំងបីដែលលោកធ្លាប់រៀន។ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថាលោក សម រង្សី នឹងមិនចេញសារដូចលើកមុន ដែលសុំមិនចាំបាច់ទៅស្បថស្បែ ឬភ្នាល់គ្នាដូចកូនក្មេង»។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានលើកឡើងបែបនេះ។ នៅថ្ងៃដដែល សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានបង្ហោះបន្តសាររបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជាកូនប្រុសរបស់ខ្លួនដោយសរសេរថា៖ «ល្អម្យ៉ាងដែរប្រៀបដូចជាយកកូនក្របីជល់ជាមួយក្របី ចាស់។ បើខឹងកុំលេងបើលេងកុំខឹង sic!»៕	តើលោក សម រង្ស៊ី ហ៊ានភ្នាល់ជាមួយខ្ញុំទេ? នេះជាសារក្នុងសំណេរដ៏វែងមួយរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីនាពេលអនាគតរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា តបតទៅនឹងអតីតប្រធានគណបក្សប្រឆាំង ដែលរិះគន់ពីគុណភាពសញ្ញាបត្រដែលលោកទទួលបានពីសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស។
លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន បានបញ្ជាក់ថា ការបិទមន្ទីរពេទ្យ«ប៊ីធនកម្ពុជា» គឺដោយសារម្ចាស់មន្ទីរពេទ្យ បានអនុញ្ញាតដោយខុសច្បាប់ឱ្យគ្រូពេទ្យបរទេសដែលគ្មានអាជ្ញាប័ណ្ណគណៈគ្រូពេទ្យកម្ពុជា ទៅព្យាបាលអ្នកជំងឺម្នាក់ជាជនបរទេស បណ្តាលឱ្យស្លាប់នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យនេះផ្ទាល់ នាថ្ងៃទី១៨សីហា។ ខណៈមន្ទីរពេទ្យមួយនេះត្រូវបានបិទនោះ ក្រសួងសុខាភិបាលរួមនឹងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ កំពុងបន្តនីតិវិធីស្រាវជ្រាវ និងអនុវត្តវិធានការច្បាប់ជាធរមាន ចំពោះម្ចាស់មន្ទីរពេទ្យ និងគ្រូពេទ្យពាក់ព័ន្ធលើករណីនេះ។ ដោយឡែក មន្ទីរសម្រាកព្យាបាល«ស្ពានមង្គល»ដែលមានទីតាំងនៅផ្ទះលេខ៥១០ ផ្លូវលេខ៣៧១ សង្កាត់បឹងទំពន់២ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវបានក្រសួងសុខាភិបាលបិទនៅថ្ងៃទី២១សីហានេះ ព្រោះតែការធ្វេសប្រហែសរបស់គ្រូពេទ្យ និងការមិនយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះអ្នកជំងឺ។ ក្រុមការងារចម្រុះរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល បានស្រាវជ្រាវករណីស្លាប់អ្នកជំងឺម្នាក់ ក្រោយពីបានបញ្ជូនពីមន្ទីរសម្រាកព្យាបាល«ស្ពានមង្គល» ដោយរថយន្តគិលានសង្គ្រោះទៅសង្គ្រោះបន្តនៅមន្ទីពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត កាលពីថ្ងៃទី១១សីហា ឆ្នាំ២០២៣ វេលាម៉ោង៦កន្លះព្រឹក ដោយសន្និដ្ឋានថា មន្ទីរសម្រាកព្យាបាលនេះ មានចំណុចខ្វះខាតមួយចំនួនក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ បច្ចេកទេសជួយសង្រ្គោះបន្ទាន់ និងពេលបញ្ជូនអ្នកជំងឺ។ នេះជាការអះអាងរបស់លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន ដោយបានព្រមានដល់ម្ចាស់មូលដ្ឋានសុខាភិបាលឯកជនទាំងអស់ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការផ្តល់សេវាប្រកបដោយគុណភាព សុវត្ថិភាព និងគោរពក្របសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ ដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់៕	មន្ទីរសម្រាកព្យាបាល«ស្ពានមង្គល» ស្ថិតនៅខណ្ឌមានជ័យ និងមន្ទីរពេទ្យ ប៊ីធនកម្ពុជា ដែលស្ថិតក្នុងខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវបានក្រសួងសុខាភិបាលបិទ បន្ទាប់ពីរកឃើញរកមានអ្នកជំងឺស្លាប់ចំនួន២នាក់លើករណីផ្សេងគ្នា។ លោកស្រី ឱ វណ្ណឌីន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាលបានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ខ្លួនថា មន្ទីរពេទ្យទាំងនោះគឺមិនអនុវត្តតាមច្បាប់សុខាភិបាល និងមានចំណុចខ្វះខាតមួយចំនួនក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ បច្ចេកទេសជួយសង្រ្គោះបន្ទាន់ និងពេលបញ្ជូនអ្នកជំងឺ។
ភ្នំពេញ៖ នៅឆ្នាំ២០២១នេះ កម្ពុជានឹងរងនូវឥទ្ធិពលពីបាតុភូត Neutral ៦០ភាគរយ, បាតុភូត El Nino ១០ភាគរយ និង បាតុភូត La Nina ៣០ភាគរយ ចាប់ពីខែឧសភា ដល់ខែ តុលា។ ស្ថានភាពបែបនេះ នឹងធ្វើឱ្យអាកាសធាតុមានការប្រែប្រួល ដែលអាចបណ្ដាលឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ពីមធ្យម ទៅច្រើន និងឈានដល់ជំនន់ទឹកភ្លៀងនៅតំបន់មួយចំនួន។ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយមបានចេញសេចក្តីជូនដំណឹង នៅថ្ងៃទី២១ មេសា ស្តីពីការព្យាករណ៍អាកាសធាតុលើកទី២ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២១។ ដោយផ្អែកលើស្ថានភាពស៊ីតុណ្ហភាព លើផ្ទៃសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក តំបន់ជួរខ្សែអេក្វាទ័រ នៅក្នុងឆ្នាំនេះ កម្ពុជាអាចទទួលរងនូវឥទ្ធិពលធម្មជាតិ ( Neutral ) ដែលជាបាតុភូត អន្តរកាល ចន្លោះរវាងបាតុភូត El Nino (ក្តៅ និងត្រជាក់) ចាប់ពីខែឧសភា ដល់ខែតុលា។ ស្ថានភាពបែបនេះ អាចធ្វើឱ្យរដូវវស្សាឆ្នាំ២០២១ បែងចែកជា ៣ដំណាក់គឺ៖ ដើមរដូវវស្សា នឹងចូលមកដល់នៅសប្ដាហ៍ទី១ នៃខែឧសភា ជាមួយបរិមាណ ទឹកភ្លៀងពីមធ្យម ទៅបង្គួរ និងអាចមានភ្ញៀងធ្លាក់រាយប៉ាយល្អ។ ក្នុងខណៈពេលនេះ អាចធ្វើឱ្យមានភ្លៀងលាយលំនឹងផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ក្រាក់ កើតមានច្រើន។ ចំពោះពាក់កណ្ដាលរដូវប្រាំ ចាប់ពីខែសីហា ដល់ខែកញ្ញា ធ្វើឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយល្អទូទៅប្រទេស ជាមួយស្ថានភាពទឹកភ្លៀងពីបង្គួរទៅច្រើន និងអាចខ្ពស់ជាងមធ្យមភាគច្រើនឆ្នាំ។ ស្ថានភាពនេះ អាចធ្វើឱ្យមានភ្លៀងលាយលំនឹងផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ក្រាក់ កើតមានច្រើន។ ជាពិសេស តាមបណ្ដាខេត្តមួយចំនួន អាចទទួលរងនូវគ្រោះទឹកជំនន់ ដោយសារទឹកភ្លៀង។ រីឯ ចុងរដូវវស្សា នឹងត្រូវបញ្ចប់នូវក្នុងសប្ដាហ៍ទី ៤នៃខែវិច្ឆិកា ជាមួយនឹងបរិមាណទឹកភ្លៀងពី តិចទៅបង្គួរ។ តាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងធនធានទឹក នៅឆ្នាំ២០២១នេះ អាចនឹងមិនកើតមានកូនរដូវប្រាំងនោះទេ។ ជាមួយគ្នានេះ ស្ថានភាពព្យុះ នៅឆ្នាំនេះ អាចនឹងមានចំនួនកើនឡើងចន្លោះពី២៨ ទៅ៣០ព្យុះ នៅក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងអាចមានមួយចំនួនទៀតកើតឡើងផ្ទាល់នៅក្នុងសមុទ្រ ចិនខាងត្បូង៕	ដោយ៖ ប៉ូ សុភា
នាយកប្រតិបត្តិក្លិប Bayern Munich លោក Jan-Christian Dreesen បានបង្ហាញការពេញចិត្តពំពោះ Kompany និងចាត់ទុកអ្នកចាត់ការសញ្ជាតិបែលហ្ស៊ិក វ័យ៣៨ឆ្នាំ រូបនេះស័ក្តិសមចំពោះតំណែងមួយនេះ។ «យើងទាំងអស់គ្នានៅក្នុងក្លិបមើលឃើញថា Vincent Kompany ជាគ្រូបង្វឹកដ៏ត្រឹមត្រូវសម្រាប់ FC Bayern ហើយពួកយើងទន្ទឹងរង់ចាំយ៉ាងអន្ទះសារក្នុងការធ្វើការជាមួយគាត់»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Dreesen។ ក្រុមយក្សអាល្លឺម៉ង់ អំឡុងក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Tuchel មិនទទួលបានពានអ្វីសោះនៅរដូវកាលមុន ដែលជាកំណត់ត្រាអាក្រក់បំផុតមិនធ្លាប់មាន។ Bayern ដែលគ្រងជើងឯក Bundesliga ១១រដូវកាលជាប់គ្នា បានបញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ដោយ VfB Stuttgart នៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ និង Bayer Leverkusen ជាជើងឯក។ ការមកដល់របស់ Kompany ជាការបញ្ចប់ការស្វែងរកអ្នកស្នងតំណែង Tuchel ដែលប្រើពេលជាច្រើនខែ ដោយបេក្ខជនសក្តានុពលជាច្រើនរូបដែលស្ថិតក្រោមការចង់បានរបស់ Bayern Munich បានសម្រេចចិត្តបន្តដឹកនាំក្រុមពួកគេដដែល។ បេក្ខភាពជាច្រើនសម្រាប់តួនាទីអ្នកចាត់ការ Bayern ដែលនៅទំនេរ រួមមាន Xabi Alonso គ្រូ Leverkusen អតីតគ្រូបង្វឹក Julian Nagelsmann ដែលដឹកនាំអាល្លឺម៉ង់សព្វថ្ងៃ និងគ្រូបង្វឹកក្រុមអូទ្រីស លោក Ralf Rangnick ជាដើម មុនតែងតាំង Kompany អតីតខ្សែការពារឆ្នើម Manchester City និងជម្រើសជាតិបែលហ្ស៊ិក។ ដោយឡែក Burnley នៅតែបង្ហាញការគោរពលើការសម្រេចចិត្តចាកចេញរបស់ Kompany ក្នុងការស្វែងរកឱកាសថ្មី ស្របពេល Bayern Munich ក៏ជាក្លិបកំពូល និងមានកិត្យានុភាពបំផុតមួយចំណោមក្លិបនៅលីគកំពូលទាំង៥នៅអឺរ៉ុប។ «យើងយល់ពីភាពទាក់ទាញ និងឥទ្ធិពលរបស់ Bayern Munich។ យើង ក៏គោរពនូវមហិច្ឆតារបស់ Kompany ក្នុងការស្វែងរកបទពិសោធន៍ថ្មីៗនៅអាជីពដឹកនាំរបស់គាត់»។ ក្លិប Burnley អះអាងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការរបស់ខ្លួន ក្រោយចែកផ្លូវជាមួយ Kompany៕	Bayern Munich តែងតាំងលោក Vincent Kompany ជាអ្នកចាត់ការថ្មីរបស់ខ្លួន ដោយចុះកិច្ចសន្យារយៈពេល៣ឆ្នាំ ពោលដល់ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៧។ Kompany ដែលត្រូវជំនួសលោក Thomas Tuchel ទើបចែកផ្លូវពី Burnley បន្ទាប់ពីដឹកនាំក្រុមធ្លាក់ពី Premier League ទៅ Championship។
ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន ក្រោយកិច្ចប្រជុំស្តីពីការលុបចោល និងដកហូតឯកសាររដ្ឋបាលកម្ពុជាមិនប្រក្រតីដែលជនបរទេសកំពុងកាន់កាប់ប្រើប្រាស់ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ តុលានេះ លោក សុខ ផល មិនទាន់អាចបង្ហើបប្រាប់ពីតម្រុយជនបរទេស ដែលកំពុងធ្វើចារកម្មនៅកម្ពុជានៅឡើយទេ ដោយត្រូវរក្សាការសម្ងាត់ពួកគេសិន ព្រោះវាអាចប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិ។ សូមស្ដាប់សំឡេង៖ កន្លងមកសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាឲ្យអគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ និងអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជា ដែលចំណុះក្រសួងមហាផ្ទៃ និងក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ស៊ើបអង្កេតលើជនជាតិអាមេរិកទាំងអស់ ដែលកំពុងរស់នៅកម្ពុជា ដើម្បីស្រាវជ្រាវរកអ្នកសង្ស័យធ្វើចារកម្ម និងជាប់ពាក់ព័ន្ធករណីឯកឧត្តម កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ កាលពីឆ្នាំ២០១៣ ។ បើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន កន្លងមកធ្លាប់មានជនបរទេស២នាក់ ដែលសង្ស័យធ្វើសកម្មភាពចារកម្ម និងបង្កអសន្តិសុខនៅកម្ពុជា កាលពីអំឡុងពេលធ្វើបាតុកម្មនៅផ្លូវវេងស្រេង ក្រោយការបោះឆ្នោតអណត្តិទី៥ ។ «យើងបានដឹងពីមុនមកយើងបានដឹង ចារកម្មពីរនាក់បានមកបញ្ជារ សូម្បីតែលើផ្លូវវេងស្រេងក៏មានបាតដៃជនបរទេសពីរនាក់ដែរ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានចោទរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកថា នៅពីក្រោយឯកឧត្តម កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលកំពុងរងបទចោទ «សន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស» ដោយបទល្មើសនេះ ស្ថិតក្នុងអំពើក្បត់ជាតិ ៕	ភ្នំពេញ៖ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ នៃក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក សុខ ផល បាននិយាយថា បច្ចុប្បន្ននេះសមត្ថកិច្ច បានរកឃើញតម្រុយជនបរទេស ដែលសង្ស័យធ្វើចារកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជាហើយ ប៉ុន្តែសមត្ថកិច្ចមិនទាន់អាចអនុវត្តការងារតាមផ្លូវច្បាប់បាននៅឡើយទេ ពោលគឺត្រូវរង់ចាំការស្រាវជ្រាវប្រមូលភស្តុតាងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីដាក់បញ្ជូនទៅតុលាការជាអ្នកសម្រេចជាមុនសិន។
ខ្សែបម្រើឆ្នើម Grabriel Silva Costa បានបង្ហាញពាក្យ «100% Jesus» ជាអក្សពណ៌ស លើអាវកាក់ខ្មៅរបស់ខ្លួនអំឡុងអបអរគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទី ក្នុងជំនួបរវាងព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង ទល់បឹងកេត ក្នុងជំនួបលីគកំពូលកម្ពុជា (Cambodian Premier League) នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក ថ្ងៃ២៨ ខែតុលា។ បន្ទាប់ពីឈ្នះបឹងកេត ក្នុងលទ្ធផល ៣-១ កីឡាករ Grabriel Silva ត្រូវបាន គណៈកម្មការវិន័យ សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា ពិន័យមិនឲ្យចូលរួមប្រកួត រៀបចំដោយ FFC និង CPL រយៈពេល៦ខែ និងពិន័យជាទឹកប្រាក់ ២លានរៀល ជុំវិញការបង្ហាញពាក្យ 100% Jesus នៅពេលប្រកួត។ យោងទៅលើប្រការ ២៧-សិទ្ធិមនុស្ស អព្យាក្រិត និងគ្មានការរើសអើងនានា នៃវិធាន និងបទប្បញ្ញាត្តិ របស់លីគកំពូលកម្ពុជា នាឆ្នាំ២០២២ FFC និង CPL ហាមដាច់ខាត់ចំពោះការបង្ហាញ ឬផ្សព្វផ្សាយតាមបែបជារូបភាព សារ ស្លាកសញ្ញា ឬសកម្មភាពទាំងឡាយណា បង្ហាញពីការរើសអើង ជាតិសាសន៍ សាសនា ពិការភាព ...។ល។ ដោយឡែក ក្លិប មានពេល ៥ថ្ងៃបន្ទាប់ពីទទួលលិខិត ដាក់ពិន័យនោះ ក្នុងការតវ៉ា ឬស្នើបន្ថូបន្ថយ។ ជុំវិញការដាក់ពិន័យខ្សែបម្រើប្រយុទ្ធព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងនេះ មន្ដ្រីក្លិបមួយរូប បានប្រាប់ថាកំពុងរៀបចំសំណើរដើម្បីតវ៉ា។ ចំពោះសេចក្ដីលម្អិតបែបណានោះ មន្ដ្រីរូបនេះ មិនបានបញ្ជាក់ឡើយ។ គួរបញ្ជាក់ថា ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង បានឈ្នះ ៩ប្រកួតជាប់គ្នា។ ចំណែកប្រកួតបន្ទាប់ ក្នុងសប្ដាហ៍ទី១០ ព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង ត្រូវជួបជាមួយ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ នៅកីឡដ្ឋាន ខេត្តស្វាយរៀង នាថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣៕	កីឡាករ Grabriel Silva Costa ខ្សែប្រយុទ្ធព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀង រងការពិន័យ៦ខែ ជុំវិញការបង្ហាញការរើសអើងអំឡុងប្រកួត។ មន្ត្រីក្លិបព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង កំពុងរៀបចំសំណើរតវ៉ារឿងក្ដីជុំវិញការពិន័យនេះ ទៅកាន់សហព័ន្ធបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) និងក្រុមហ៊ុនលីគកំពូលកម្ពុជា (CPL)។
ព័ត៌មានលម្អិត សូមស្ដាប់បទយកការណ៍ដែលរៀបរៀងដោយអ្នកស្រី អ៊ីសា រ៉ហានី ពីខេត្តសៀមរាបដូចតទៅ ហួសពីការរំពឹងទុក រាត្រីសប្បុរសធម៌រៃអង្គាសថវិកាជួយមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ គឺមានអ្នកចូលរួមច្រើន និងអាចរកថវិកាជាងអ្វីដែលរំពឹង។ សប្បុរសជនដែលចូលរួមក្នុងពិធីនេះមានប្រមាណ ៣០០នាក់ ហើយថវិកាដែលបានពីការចូលរួម ក៏ដូចជាដេញថ្លៃរបស់ប្រើប្រាស់មួយចំនួន ធ្វើឱ្យពិធីសប្បុរសធម៌ចុងឆ្នាំ ២០១៨ អាចរកថវិកាបានជាង ៣ម៉ឺនដុល្លារ ដែលអ្នករៀបចំរំពឹងត្រឹមតែ ២ម៉ឺនដុល្លារតែប៉ុណ្ណោះ។ លោក កៅ ហ្វីលីព ប្រធានក្លឹបប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបបានលើកឡើងក្នុងពិធីដែលធ្វើនៅសណ្ឋាគារ ម៉េម័រ ផាឡេស រីសតនៅពេលនោះថា ក្លឹបនេះបង្កើតឡើងដើម្បីរួមគ្នាធ្វើឱ្យវិស័យទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបមាននិរន្តរភាព ក្នុងនោះក្លឹបនេះក៏មានបំណងចូលរួមគាំទ្រសេវាសុខាភិបាលរបស់កុមារផងដែរ។ ជាក្លឹបប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ដ៏មានសក្កានុពលមួយនៅខេត្តសៀមរាប ដូច្នេះលោក កៅ ហ្វីលីព បង្ហាញពីក្ដីរីករាយ នៅពេលបានគៀងគរសប្បុរសជនទាំងសមាជិក និងសប្បុរសជននានាចូលរួមក្នុងពិធីដែលលោកយល់ថាមានសារសំខាន់មួយនេះ។ អនុប្រធានមន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ លោក ទេព ណាវី បានឱ្យដឹងដែរថា ថវិកាដែលបាននិងកំពុងទ្រទ្រង់ចំណាយក្នុងមន្ទីរពេទ្យកុមារនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺមានប្រភពមកពីមូលនិធិរដ្ឋាភិបាល និងពីសប្បុរសជនទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស។ លោកបន្ថែមថា មន្ទីរពេទ្យតែងស្វះស្វែងរកថវិកាដើម្បីទ្រទ្រង់ការចំណាយដែលចំណាយជាប្រចាំឆ្នាំប្រមាណ ៦,៥លានដុល្លារ។ ជាមួយនឹងការចូលរួមពីសប្បុរសជននេះដែរ លោក ទេព ណាវី កត់សម្គាល់ឃើញថា នារយៈពេល៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការចូលរួមពីសប្បុរសជននៅក្នុងស្រុកមានសកម្មភាពផុសផុលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដែលនេះសបញ្ជាក់ពីការឈឺឆ្គាលរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងការទ្រទ្រង់សកម្មភាពព្យាបាលកុមាររបស់មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ។ ប្រធានគ្រប់គ្រងទូទៅនៃសណ្ឋាគារ ១៩២០ កញ្ញា លីហ្សា ដែលបានចូលរួមក្នុងរាត្រីសប្បុរសធម៌នោះដែរ បានឱ្យដឹងថា ការចូលរួមបរិច្ចាគថវិកាជួយមន្ទីរពេទ្យនេះគឺជាក្ដីសុខមួយរបស់កញ្ញា ពិសេសបានជួយកុមារដែលជាទំពាំងស្នងឬស្សីរបស់សង្គមជាតិ។ កញ្ញាក៏សុំឱ្យអ្នកដែលមិនទាន់បានចូលរួមនៅលើកនេះ គួរចូលរួមនៅពេលក្រោយទៀត ដើម្បីរួមចំណែកជួយសង្គមជាតិ។ ឯលោក សុវណ្ណ ម្ចាស់ផ្សារផលិតផលកម្ពុជា ដែលតែងបង្ហាញវត្តមានជាហូរហែជាមួយជំនួបប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍រៀងរាល់ខែនោះ ក៏យល់ថា ការចូលរួមរបស់លោកមានសារសំខាន់ដែរ។ លោកថា ពលរដ្ឋម្នាក់ៗមិនគួរគិតតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនតែមួយមុខនោះទេ ក្នុងនោះក៏ត្រូវមានចំណែកណាមួយសម្រាប់ជួយសង្គមផងដែរ។ អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប លោក ពិន ប្រាកដ ដែលបានចូលរួមជាអធិបតីភាពក្នុងរាត្រីសប្បុរសធម៌នៅពេលនោះ បានកោតសរសើរចំពោះការរៀបចំពិធីនេះ ដោយវាបង្ហាញពីការចូលរួមរបស់ពលរដ្ឋគ្រប់រូបក្នុងសកម្មភាពជួយកុមារក្រីក្រកម្ពុជា។ លោកអំពាវនាវដល់សាធារណជនគ្រប់រូបចូលរួមបន្ថែមដើម្បីដំណើរការតទៅមុខទៀតរបស់មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ៕	សៀមរាប៖ មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ បានសហការជាមួយក្លឹបប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប រៀបចំរាត្រីសប្បុរសធម៌រៃអង្គាសថវិកាគាំទ្រការព្យាបាលកុមារកាលពីថ្ងៃទី២៨ ធ្នូ ដោយមានអ្នកចូលរួមប្រមាណ ៣០០នាក់។ ទាំងថវិកាពីសប្បុរសជន និងការដេញថ្លៃវត្ថុមួយចំនួន ធ្វើឱ្យកម្មវិធីនេះអាចរៃអង្គាសថវិកាជាង ៣ម៉ឺនដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។ អ្នកចូលរួមបាននិយាយថា ការបរិច្ចាគថវិកាជួយទ្រទ្រង់ការព្យាបាលកុមារដោយឥតគិតថ្លៃរបស់មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ គឺជាភារកិច្ចរបស់ពលរដ្ឋគ្រប់រូបក្នុងការជួយសង្គមជាតិ។
ព័ត៌មានពិស្ដារ សូមស្ដាប់បទសម្ភាសរវាងអ្នកសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ជាមួយព្រឹទ្ធាចារ្យខ្លែងឯក អ៊ូច វ៉ា ដូចតទៅ៖ ព្រឹទ្ធាចារ្យ អ៊ួច វ៉ា កំពុងពន្យល់យុវជនពីខ្លែងឯកខ្មែរ។	សៀមរាប៖ មានការនិយាយតៗគ្នាមកថា ប្រសិនបើខ្លែងឯកដាច់ខ្សែហើយធ្លាក់លើដំបូលផ្ទះនរណានោះ នឹងនាំហេតុមិនល្អដល់អ្នកផ្ទះនោះ។ យ៉ាងណា វាគ្រាន់តែជាការនិយមនិយាយៗគ្នាប៉ុណ្ណោះ។ លោក អ៊ួច វ៉ា ដែលមានវ័យ៧៦ឆ្នាំ និងជាអ្នកអភិរក្សខ្លែងឯកមួយរូប ចង់ឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរលុបចោលទស្សនៈនេះ និងងាកមកគាំទ្រ ផ្សព្វផ្សាយ និងអភិរក្សកេរ្តិ៍មរតកមួយនេះ ឱ្យគង់វង្សកុំឱ្យបាត់បង់៕
អគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ Zhang Jun និយាយថា លោកបានប្រគល់លិខិតូបករណ៍របស់ចិនដើម្បីចូលរួមក្នុងសន្ធិសញ្ញាគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មអាវុធអន្តរជាតិហើយ។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា លោក Zhang និយាយថា ការចូលរួមរបស់ចិនពេលនេះ បង្ហាញពីភាពស្មោះត្រង់ និងការតាំងចិត្តរបស់ចិនក្នុងការរក្សាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មអាវុធ ការគាំទ្រពហុភាគីនិយម និងការបង្កើតសហគមន៍វាសនាតែមួយ។ តាមពិតទៅ ចិន ប្រកាសពីបំណងចូលជាភាគីនៃសន្ធិសញ្ញាមួយនេះតាំងពីចុងឆ្នាំ២០១៩ មក។ មកដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ សភាប្រជាជនចិន បានអនុម័តលើការចូលរួមនេះ ហើយក៏ក្លាយជាសមាជិកទី១០៧ នៅពេលនេះទៅ។ សន្ធិសញ្ញាគ្រប់គ្រងជំនួញអាវុធនេះ លេចជារូបរាងនៅឆ្នាំ២០១៣ បន្ទាប់ពីត្រូវបានអនុម័តដោយមហាសន្និបាតអង្គការសប្រជាជាតិ។ សន្ធិសញ្ញនេះ មានគោលដៅគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មអាវុធពិភពលោកដែលមានតម្លៃប្រមាណ៧០ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ វាក៏មានគោលដៅលើការបញ្ចៀសការរត់ពន្ធអាវុធដែលអាចធ្លាក់ដល់ដៃក្រុមបំពានសិទ្ធិមនុស្សផងដែរ។ អាវុធដែលស្ថិតក្រោមសន្ធិសញ្ញនេះមានចាប់ពីកាំភ្លើងធម្មតា មីស៊ីល រហូតដល់នាវាចម្បាំង និងយន្តហោះចម្បាំង។ ប៉ុន្តែសន្ធិសញ្ញនេះ មិនត្រូវបានរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ គោរពតាមឡើយ បើទោះជាមហាអំណាចមួយនេះជាភាគីមួយក្ដី។ លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ជាអ្នកចុះហត្ថលេខាសន្ធិសញ្ញានៅឆ្នាំ២០១៣ តែព្រឹទ្ធសភាមិនបានផ្ដល់សច្ចាប័នឡើយមកដល់ពេលនេះ។ លោក ត្រាំ វិញ បាននិយាយកាលពីឆ្នាំមុន ថា អាមេរិកនឹងដកឈ្មោះជាហត្ថលេខីវិញ ហើយបន្ទាប់មក អាមេរិកក៏ជូនដំណឹងទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិថា ខ្លួនមិនមានកាតព្វកិច្ចអ្វីក្រោមសន្ធិសញ្ញានេះទៀតឡើយ។ បេសកជនចិនខាងលើ បានរិះគន់ខ្លាំងចំពោះទង្វើឯកតោភាគីបែបនេះ។ ដោយមិននិយាយចំឈ្មោះអាមេរិក លោក Zhang អះអាងថា ប្រទេសមួយនោះ បានដើរចេញពីការប្ដេជ្ញាចិត្តអន្តរជាតិ ហើយចាប់ផ្ដើមសកម្មភាពឯកតោភគីនិយម។ លោកបន្តថា ប្រទេសមហាអំណាច ត្រូវដើរតួជាគំរូតាមរយៈការចូលរួមក្នុងការការពារសណ្ដាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ នីតិរដ្ឋ តួនាទីរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងប្រព័ន្ធពហុភាគីនិយមផងដែរ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ចិនជាប្រទេសផលិតអាវុធធំទីពីរមួយ និងបាននាំចេញអាវុធច្រើនផងដែរនាឆ្នាំកន្លងទៅ។ ចំណែកក្នុងរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានសស្រាវជ្រាវសន្តិភាពស្តុកខុល ចន្លោះឆ្នាំ២០១៤ ដល់ឆ្នាំ២០១៨ ចិនជាប់ចំណាត់ទី៥ ជាប្រទេសនាំចេញអាវុធច្រើនជាងគេរបស់ពិភពលោក៕	មហាអំណាចយោធាពិភពលោក ចិន នៅថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា បានក្លាយជាភាគីនៃសន្ធិសញ្ញាគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មអាវុធអន្តរជាតិ ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងមួយត្រូវបានទាត់ចោលដោយរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ។ តំណាងចិនប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ Zhang Jun ក៏រិះគន់អាមេរិកដែលមិនអនុវត្តតាមសន្ធិសញ្ញានេះ ទោះជាប្រធានាធិបតី អូបាម៉ា បានចុះហត្ថលេខាហើយក្ដី ។
ថ្ងៃ២២ កក្កដា កន្លងទៅ គឺជាកំណត់ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ របស់វៀតណាមជាមួយនឹងនូវែលសេឡង់។ នោះ គឺរដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរ បានសម្រេចដំឡើងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីជាភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ ដែលជាការបើកផ្លូវមួយសម្រាប់ការកសាងទំនាក់ទំនងប្រទេសទាំងពីរឲ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ និងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ខណៈដែលភាគីទាំងពីរ ស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌសហប្រតិបត្តិការជាមួយគ្នាច្រើនស្រាប់ហើយនោះ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Vietnam News ក្នុងបរិការណ៍នៃការកសាងទំនាក់ទំនងថ្មីនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម បានស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ បន្តរក្សាកំណើនទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីក្នុងទំហំ ២ ពាន់លានដុល្លារប្រចាំឆ្នាំ និងចង់ឲ្យនូវែលសេឡង់ បើកទីផ្សារឲ្យកាន់តែទូលាយ សម្រាប់ផលិតផលកសិកម្មវៀតណាម និងចែករំលែកបទពិសោធន៍ នៃការកសាងសញ្ញាពាណិជ្ជកម្ម ក៏ដូចជាជួយជំរុញផ្លែឈើវៀតណាម អាចចូលទៅកាន់ទីផ្សារបានកាន់តែច្រើនផងដែរ។ បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសនូវែលសេឡង់ ការលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ក្នុងកម្រិតកំពូលមួយនេះ គឺជាការទទួលស្គាល់ពីកំណើនដ៏រឹងមាំ របស់ប្រទេសទាំងពីរទាំងក្នុងកិច្ចការនយោបាយ ពាណិជ្ជកម្ម ការពារ និងសន្តិសុខ និងទំនាក់ទំនង រវាងប្រជាជន និងប្រជាជន។ ក្នុងក្រសែភ្នែកនូវែលសេឡង់ វៀតណាម នឹងក្លាយជាប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចមួយ ក្នុងតំបន់អាស៊ី ដែលមានការលូតលាស់លឿនជាងគេ ក្នុងរយៈពេលបី បួនឆ្នាំខាងមុខ។ គួរជម្រាបបន្តិចថា ក្រៅពីមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ ក្នុងក្របខណ្ឌទ្វេភាគី វៀតណាម និងនូវែលសេឡង់ ក៏មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរួមគ្ នាក្នុងក្របខណ្ឌពាណិជ្ជកម្មធំៗក្នុងតំបន់ ដូចជា ក្របខណ្ឌ អាស៊ាន-នូវែលសេឡង់, ភាពជាដៃគូអភិវឌ្ឍគ្រប់ជ្រុងជ្រោយអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក (CPTPP) ក៏ដូចជាក្របខណ្ឌភាពដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ក្នុងតំបន់ (RCEP) ផងដែរ៕	រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានស្នើត្រង់ៗទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលនូវែលសេឡង់ឲ្យបើកចំហទីផ្សាររបស់ខ្លួន សម្រាប់វៀតណាមឲ្យកាន់តែទូលាយ ក្នុងការធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីពិសេសលើផលិតផលកសិកម្ម និងការកសាងអត្តសញ្ញាណពាណិជ្ជកម្ម។ វៀតណាម រំពឹងថារដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ នឹងអាចធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែសម្បូរបែប តាមក្របខណ្ឌពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី និងពហុភាគី។
ក្រុមការងារ WHO ចាប់ផ្តើមបេសកកម្មរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី២៩ ខែមករា។ ក្រុមការងារនេះ ដឹកនាំដោយ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Peter Ben Embarek អ្នកជំនាញសុខភាពស្បៀង និងជំងឺសត្វរបស់ WHO ។ បេសកកម្មនេះ ធ្វើឡើងជាងមួយឆ្នាំក្រោយជំងឺកូវីដ-១៩ អុកឡុកពិភពលោក។ ប្រភពជាក់លាក់ និងការចម្លងវីរុស នៅតែជា អាថ៌កំបាំងដដែល។ សេណារីយ៉ូទាំងបួន សេណារីយ៉ូចំនួន៤ ត្រូវក្រុមការងារលើក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួន។ សេណារីយ៉ូដែលមួយដែល WHO អះអាងថា «ទំនងជាកើតមានខ្លាំង» នោះ គឺការឆ្លងទៅមនុស្សតាមរយៈសត្វ ដែលមកដល់ពេលនេះគេពុំទាន់អាចកំណត់ថា ជាសត្វអ្វីឱ្យបានជាក់លាក់នៅឡើយទេ។ ចំណែកសេណារីយ៉ូដែលលើកឡើងថាវីរុសនោះ ធ្លាយចេញពីមន្ទីរ ពិសោធន៍ក្រុងវូហានត្រូវបានក្រុមស្រាវជ្រាវអះអាងថា «ទំនងជាមិនអាចកើតមានខ្លាំង» ។ សេណារីយ៉ូពីរទៀត ត្រូវបាន WHO អះអាងថា មានលទ្ធភាពនៃការកើតឡើងស្ថិតនៅចន្លោះសេណារីយ៉ូពីរខាងលើ។ សេណារីយ៉ូ ទាំងពីរនោះ គឺការឆ្លងដោយផ្ទាល់ពីសត្វប្រចៀវមកមនុស្ស និងការឆ្លងតាមម្ហូបអាហារកកដែលនាំចូល។ ជាមួយគ្នានេះ មេរោគក្នុងសត្វប្រជៀវនៅខេត្តយូណានរបស់ចិន ត្រូវបានរបាយការណ៍នេះលើកឡើងថា មានទម្រង់ ដូចគ្នាខ្លាំងទៅនឹងវីរុស SARS-CoV-2 ដែលបង្កទៅជាជំងឺកូវីដ-១៩។ យ៉ាងណាក្តី ភាពខុសគ្នាខ្លះនៃទម្រង់របស់ វីរុសទាំងពីរ ត្រូវបានរបាយការណ៍កត់សម្គាល់ថា មានការវិវត្តខុសគ្នាជាច្រើនទសវត្សរ៍ ហើយសត្វផ្សេងទៀតអាច មាននាទីជាអន្តរការីក្នុងការចម្លងមកមនុស្សផងដែរ។ ប៉ុន្តែរបាយការណ៍នេះពុំបានបង្ហាញភស្តុតាងថា សត្វអ្វីជា អន្តរការីឡើយ។ ក្រុមការងារអះអាងថា ខ្លួនរកឃើញវីរុសស្រដៀងគ្នានេះក្នុងសត្វពង្រូល ប៉ុន្តែពុំមានព័ស្តុតាងរឹងមាំណាមួយដែល សត្វនេះជាអន្តរការីឡើយ។ របាយការណ៍ខាងលើនេះលើកឡើងពីការសង្ស័យដែលសត្វឆ្មា និងកណ្តុរ Mink អាច ជាសត្វដែលផ្ទុកវីរុសកូវីដ-១៩ ដោយសារសត្វទាំងនេះឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ក្រោយមានការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺរាលដាល នេះ។ មុននិងអំឡុងពេលដែលក្រុមការងារនេះស៊ើបអង្កេតស្វែងរកប្រភពជំងឺឆ្លង រដ្ឋាភិបាលចិនលើកឡើងថា វីរុស SARS-CoV-2 អាចមានប្រភពក្នុងអាហារកកដែលនាំចូលពីបរទេស។ ត្រង់នេះ ក្រុមការងារ WHO អះអាងថា ក្រុងវូហានមានលក់អាហារកកជាច្រើន ហើយការផ្ទុះវីរុសនៅទីកន្លែងឯទៀតក្នុងលោកក៏មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹង អាហារកកដែរ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ ទទួលស្គាល់ថា វីរុសអាចបន្តមានជីវិតក្នុងអាហារកកទាំងនោះ។ ប៉ុន្តែលទ្ធភាពដែលជំងឺនេះសាយភាយតាមរយៈអាហារកកទាំងនោះមានកម្រិតទាបណាស់ និងអាចកើតមានតែ ក្នុងស្ថានការណ៍មិនធម្មតាដែលត្រូវមានការសាយភាយជំងឺក្នុងតំបន់ឯទៀត ហើយមានលក្ខណៈទូលំទូលាយ។ យ៉ាងណាមិញ គេមិនមានភស្តុតាងអ្វីដែលបង្ហាញពីស្ថានការណ៍ទាំងនោះឡើយ។ លើសពីនោះ ក្រុមការងារ មិនអាចធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋានរឹងមាំណាមួយពីតួនាទីរបស់ផ្សារ Huanan ក្នុងទីក្រុងវូហាន ចំពោះការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺនេះឡើយ។ ទិន្ន័យនៃចំនួនអ្នកឆ្លងនៅគ្រាដំបូងអះអាងថា អ្នកឆ្លងចំនួន២៨ភាគរយ ឆ្លង ជំងឺនៅផ្សារនេះ ៥ភាគរយផ្សេងទៀតនៅផ្សារផ្សេងក្នុងទីក្រុងវូហាន និង៤៧ភាគរយផ្សេងទៀតពុំមានទំនាក់ទំនង ជាមួយផ្សារ Huanan ទាលតែសោះ។ របាយការណ៍នេះទទួលស្គាល់ថា អាចមានករណីឆ្លងច្រើនជាងនេះ ដោយ អ្នកឆ្លងពុំមានរោគសញ្ញា និងពុំស្វែងរកការព្យាបាល។ អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ក្រុមការងារ WHO លើកឡើងថា មានអ្នកជំងឺចំនួន៩២ រូបដែលមានរោគសញ្ញាដូច ទៅនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ តាំងតែពីខែតុលាមកម្ល៉េះ ពោលពីរខែមុនការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺនេះ។ សេណារីយ៉ូដែលចម្រូងចម្រាស់បំផុតក្នុងរបាយការណ៍នេះ គឺការអះអាងថាវីរុសមានប្រភពពីមន្ទីរពិសោធន៍។ របាយការណ៍នេះទទួលស្គាល់ថា វិទ្យាស្ថានវីរុសាស្ត្រវូហាន (WIV) មានសំណាកនៃទម្រង់វីរុសកូរូណាដែល ស្រដៀងទៅនឹងវីរុស SARS-CoV-2 ប៉ុន្តែបដិសេធការបែកធ្លាយចេញពីទីនោះ ដោយអះអាងថា មន្ទីរពិសោធន៍ មានកំណត់ត្រាល្អផ្នែកសុវត្ថិភាព និងពុំមានគ្រោះថ្នាក់ ឬឧបទ្ទវហេតុអ្វីកើតឡើងឡើយ។ របាយការណ៍នេះស្រង់សក្ខីកម្មរបស់លោក Shi Zhengli ដែលជាអ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានវូហាន និងបានធ្វើ ពិសោធន៍លើប្រជៀវ។ អ្នកស្រាវជ្រាវរូបនេះ អះអាងថា បុគ្គលិកធ្វើការនៅទីនេះពុំមានឆ្លងជំងឺអ្វីឡើយក្នុង រយៈពេល ៣ ឆ្នាំចុងក្រោយមកនេះ។ អាមេរិកនៅតែសង្ស័យ ចំពោះរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក អាន់តូនី ប្ល៊ីងខិននិយាយថា អាមេរិកបារម្ភ ចំពោះវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ និងដំណាក់កាលនៃការសសេររបាយការណ៍ទាំងនោះ។ លោក ប្ល៊ីងខិន ថែមទាំង លើកឡើងថា ចិនជាអ្នកជួយសសេររបាយការណ៍ទាំងនោះ តែអាមេរិក នឹងពិនិត្យលើរបាយការណ៍ទាំងនេះនៅ ពេលចេញជាផ្លូវការ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ប្រមុខការបរទេសអាមេរិក ក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយទូរទស្សន៍ CNN ។ ចំណែកលោក Robert Redfield អតីតអគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងជំងឺឆ្លងអាមេរិក ធ្លាប់ប្រាប់សារព័ត៌មាន CNN ថាលោកជឿថា ជំងឺនេះមានប្រភពចេញពីមន្ទីរពិសោធន៍វូហាន ដោយលោកអះអាងថា វាមិនមែនជារឿងមិន ធម្មតាឡើយដែលមេរោគក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ឆ្លងទៅបុគ្គលិកនោះ៕ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកស្រាវជ្រាវ២៦រូប ទាមទារឱ្យWHO រកប្រភពជំងឺកូវីដ-១៩ម្តងទៀត បេសកកម្ម WHO នៅវូហាន រកពុំឃើញប្រភពចម្លងវីរុសកូវីដ-១៩ ទៅមនុស្សឡើយ ក្រុមអ្នកជំនាញ WHO ចាប់ផ្តើមការងារដោយជួបមន្ត្រីចិន និងត្រួតពិនិត្យមន្ទីរពេទ្យនៅវូហាន	ក្រុមការងារអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ដែលរួមគ្នាស្រាវជ្រាវរកប្រភពជំងឺកូវីដ-១៩ ជាមួយអ្នក វិទ្យាសាស្ត្រចិន បានចេញរបាយការណ៍ពីប្រភពនៃជំងឺកូវីដ-១៩នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា។ របាយការណ៍កម្រាស់ ១២៣ទំព័រនេះពុំបានចេញសេចក្តីសន្និដ្ឋានដាច់ណាត់ពីសេណារីយ៉ូដែលបណ្តាលឱ្យផ្ទុះជំងឺកូវីដ-១៩ឡើយ។
ប្រទេសមកពីអាហ្វ្រិក អាស៊ី អឺរ៉ុប និងអាមេរិកឡាទីនប្រមាណ៧០ បានចុះហត្ថលេខាលើសំណើមួយទៅកាន់កូរ៉េខាងជើង។ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង ដែលជាភាគីកំពុងចរចាជាមួយកូរ៉េខាងជើង ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើលិខិតដែលរៀបរៀងដោយបារាំងដែរ ខណៈរុស្ស៊ី និងចិនដែលជាខ្នងបង្អែកការទូតដ៏សំខាន់របស់របបដឹកនាំលោក គីម ជុងអ៊ុន មិនបានចុះហត្ថលេខាឡើយ។ ក្នុងលិខិតនោះ ប្រទេសហត្ថលេខីទាំងអស់ បង្ហាញជំហរបារម្ភចំពោះការគំរាមដ៏ខ្លាំងក្លាលើសន្តិភាពតំបន់ និងពិភពលោកដែលបង្កដោយកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលបាលីស្ទិករបស់កូរ៉េខាងជើង។ ប្រទេសទាំងអស់បានប្រាប់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងបញ្ចៀសសកម្មភាពបង្កហេតុណាមួយ និងបន្តចរចាជាមួយអាមេរិកលើការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ ការចរចារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងលើសំណុំរឿងនុយក្លេអ៊ែរនេះ បានជាប់គាំងតាំងពីជំនួបមេដឹកនាំនៅវៀតណាមបរាជ័យ។ ការបញ្ចប់ជំនួបដោយគ្មានការព្រមព្រៀងអ្វីនេះ ធ្វើឲ្យកូរ៉េខាងជើងខកចិត្តខ្លាំង ដ្បិតការទាមទាររបស់ខ្លួនមិនត្រូវបានអាមេរិកពិចារណា។ ប៉ុន្មានខែក្រោយមក ពោលនៅថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា កូរ៉េខាងជើងក៏បានកាំជ្រួចជាច្រើនគ្រាប់ ដែលក្នុងនោះមានមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយខ្លីផង។ រំលងមិនប៉ុន្មានថ្ងៃ កូរ៉េខាងជើងក៏បាញ់មីស៊ីលមួយប្រាវទៀត។ ជុំវិញការបាញ់កាំជ្រួចនេះ កូរ៉េខាងជើងបានបកស្រាយម្ដងហើយ គឺសមយុទ្ធខាងលើនេះ គ្មានគោលដៅអ្វីក្រៅពីការហ្វឹកហាត់ជាប្រចាំរបស់កងទ័ពកូរ៉េខាងជើងឡើយ ហើយក៏មិនគំរាមកំហែងនរណា ឬធ្វើឲ្យមានភាពតានតឹងក្នុងតំបន់ដែរ។ ក្នុងន័យរិះគន់កូរ៉េខាងត្បូង កូរ៉េខាងជើងចាត់ទុកសមយុទ្ធរបស់ខ្លួនទៅនឹងសមយុទ្ធរួមគ្នារវាងយោធាអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងដែលភាគីទាំងពីរនេះអះអាងថា ជាការពារខ្លួននោះ។ ចំណែកឯសហរដ្ឋអាមេរិក ហាក់មិនសូវប្រតិកម្មខ្លាំងឡើយជុំវិញសកម្មភាពថ្មីៗនេះរបស់កូរ៉េខាងជើង។ នេះទំនងជាអាមេរិកមិនបារម្ភចំពោះការបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយខ្លី ដែលគ្មានសមត្ថភាពហោះដល់ទឹកដីអាមេរិកឡើយ។ កាលពីឆ្នាំមុន ខណស្ថានការណ៍ធូរស្រាលកាន់តែខ្លាំងនោះ លោក គីម ជុងអ៊ុន ប្រកាសផ្អាកទាំងស្រុងការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយឆ្ងាយដែលអាចវាយប្រហារគោលដៅនៅទឹកដីអាមេរិក៕	ប្រទេសចំនួន៧០ នៅថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា បានស្នើឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ មីស៊ីលបាលីស្ទិក និងកម្មវិធីអាវុធផ្សេងទៀត ដោយចាត់ទុកអាវុធទាំងនេះជាការគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខតំបន់ និងសន្តិភាពពិភពលោក។ សំណើនេះ ត្រូវបានលើកឡើងក្រោយកូរ៉េខាងជើងបានបាញ់មីស៊ីលចំនួនពីរដងក្នុងរយៈពេលមិនដល់មួយសប្ដាហ៍ផង ដែលក្នុងនោះក៏មានមីស៊ីលចម្ងាយខ្លីប្រើបច្ចេកវិទ្យាបាលីស្ទិកផងដែរ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូ ដែលជាការសម្ភាសរវាង នាយ យ៉ាន នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក ម៉ៃ ឃុនឧត្តមវិសា ដូចតទៅ៖ សូមជម្រាបថា CHEVROLET Luv ម៉ូឌែលទី១ ត្រូវបានផលិត ពីឆ្នាំ១៩៧២ ដល់ឆ្នាំ១៩៨០។ ម៉ូឌែលទី២ ត្រូវបានផលិត រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៨៨។ ចំណែកម៉ូឌែលទី៣ ត្រូវបានផលិត រហូតដល់ឆ្នាំ២០០៥។ ដោយឡែក ម៉ូឌែលទី៤ (ហៅ D-Max) ត្រូវបានផលិត រហូតដល់ឆ្នាំ២០១២។ តាមពិតគឺជាក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ដែលបានប្រឌិតរថយន្ដប្រភេទ Luv សម្រាប់ក្រុមហ៊ុន CHEVROLET។ ពលរដ្ឋស្វីស CHEVROLET Louis បានបង្កើតក្រុមហ៊ុន CHEVROLET នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក ឆ្នាំ១៩១១។ សព្វថ្ងៃនេះ គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុម GENERAL MOTORS៕	លោក ម៉ៃ ឃុនឧត្តមវិសា ជាម្ចាស់រថយន្ដបុរាណ១គ្រឿង គឺជាឡានអាមេរិកាំងម៉ាក CHEVROLET ប្រភេទ Luv ផលិតឆ្នាំ១៩៧៦។ ឈ្មោះ Luv គឺជាអក្សរកាត់ ដែលមានន័យថា light utility vehicle។ លោក ម៉ៃ ឃុនឧត្តមវិសា ថាខ្លួនមានទំនាក់ទំនងពិសេសជាមួយរថយន្តមួយគ្រឿងនេះ។ ម្ចាស់រថយន្តរូបនេះ អះអាងថា រថយន្តរបស់ខ្លួន ទំនងជាមានតែមួយគ្រឿងប៉ុណ្ណោះ នៅកម្ពុជា ខណៈរថយន្តប្រភេទនេះ នៅឯបរទេសក៏កាន់តែខ្សត់ដែរ។
ឯកសារទីមួយ គឺ កិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពីការលុបបំបាត់ការយកពន្ធត្រួតគ្នាលើប្រាក់ចំណូល ការគេចវេសពន្ធ និង ការចៀសវាងពន្ធ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និង លោក Saifuddin Abdullah រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ី។ ឯកសារទីពីរ គឺអនុស្សារណៈស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យទេសចរណ៍ ដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍កម្ពុជា និង លោក Saifuddin Abdullah។	កម្ពុជា-ម៉ាឡេស៊ី បានចុះហត្ថលេខាជាមួយគ្នាលើឯកសារពីរ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រោមអធិបតីភាពរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា និង លោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ី។
លោក ម៉ម ប៊ុននាង បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទ យ៉ាងដួច្នេះថា៖«ឥឡូវហ្នឹង គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានសម្រេចដាក់សម្តេចវិបុលសេនាភក្តី ជាបេក្ខជនប្រធានព្រឹទ្ធសភា ហើយ។ ប៉ុន្តែ លទ្ធផលច្បាស់១00ភាគរយ ថាសម្តេច នឹងជាប់ជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា ឬយ៉ាងណានោះ ទាល់តែរង់ចាំមើលក្រោយព្រឹទ្ធសភា បោះឆ្នោតជ្រើសរើសសិន»។ បើតាមលោក ម៉ម ប៊ុននាង នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២0១៨ ព្រឹទ្ធសភា នឹងបើកសម័យប្រជុំដំបូង សម្រាប់នីតិកាលទី៤ ក្រោមព្រះរាជអធិបតីរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។ លោក អះអាងថា ក្រោយពីព្រះមហាក្សត្រ យាងទៅកាន់ព្រះបរមរាជវាំងវិញ ព្រឹទ្ធសភា នឹងចាប់ផ្តើមប្រជុំពី របៀបវារៈមួយចំនួន។ លោក ម៉ម ប៊ុននាង លើកឡើងថា ជំហានដំបូង គឺប្រកាសសុពលភាព ជូនសមាជិកព្រឹទ្ធសភាថ្មីទាំង៦២រូប ហើយបន្ទាប់មក ទើបបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានព្រឹទ្ធសភា រួមទាំងអនុប្រធាទីមួយ និងអនុប្រធានទីពីរ ដោយត្រូវការសំឡេងគាំទ្រយ៉ាងតិច៥០បូក១។ លោក បន្តថា បន្ទាប់មកទៀត សមាជិកព្រឹទ្ធសភាថ្មីទាំងអស់ នឹងទៅស្បថក្នុងព្រះបរមរាជវាំង។ ក្នុងចំណោមសមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំងអស់ ៥៨រូប កើតចេញពីការបោះឆ្នោតអសកល ២រូប ត្រូវបានតែងតាំងដោយព្រះមហាក្សត្រ និង២រូបទៀត ត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយរដ្ឋសភា។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំង៥៨រូប ដែលកើតចេញពីការបោះឆ្នោតអសកល កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២0១៨ សុទ្ធតែមកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ចំណែក គណបក្សផ្សេងទៀត ពុំបានទទួលអាសនៈព្រឹទ្ធសភាឡើយ៕	ប្រធានព្រឹទ្ធសភា សម្រាប់នីតិកាលទី៤នេះ ទំនងជាគ្មានឥស្សរជនណាផ្សេង ក្រៅពីសម្តេច សាយ ឈុំ នោះទេ។ នេះបើតាមលោក ម៉ម ប៊ុននាង អ្នកនាំពាក្យព្រឹទ្ធសភា។
Christine Lagarde called for a "fresh look" at "Abenomics", the economic policy of Prime Minister Shinzo Abe, which combines ultra-loose monetary policy with fiscal stimulus and structural reforms. "We believe that it will require a revamping of policies. The basic principles in our view are still valid but need to be broadened, sustained and accelerated," said Lagarde. She warned that the economic challenges facing Japan will "only grow as Japan's population continues to age and shrink," noting that both the size of the economy and the population would contract by a quarter over the next 40 years. The IMF predicted a growth rate of 1.1 percent this year, declining to 0.9 next year in the former Asian powerhouse. In the battle to get inflation above the Bank of Japan's target of two percent, Lagarde said prices would continue a "slow upward trend" but remain below this bar in the next few years. A leading advocate of women's rights and one of the world's most high-profile female figures, Lagarde also said "more could be done" to reduce the gender gap in Japan's labour market. Abe has made getting more women into the workforce -- so-called "Womenomics" -- a central plank of his economic policy. But he came under criticism after a cabinet reshuffle this week which left just one woman in a senior team of 25. Lagarde noted that more women had been encouraged into the workforce but said: "I think that encouraging long-term employment for Japanese women would certainly be one of the responses to the challenges of the day." The IMF's annual report on the Japanese economy suggested, among other measures to achieve this, "increasing availability of childcare and nursing facilities and reducing the gender wage gap." Japan, the world's third-largest economy, ranked bottom among G7 countries in the World Economic Forum's latest "Global Gender Gap Report", coming 114th worldwide. It scored particularly poorly on women's participation in the economy and political involvement. Only 47 of the 465 members of parliament's lower house are women, a ratio of 10.1 percent that puts Japan behind Myanmar and Gambia in terms of female government representation, according to the Inter-Parliamentary Union. ric/amz © Agence France-Presse	Tokyo, Japan \| The head of the IMF Thursday called for an overhaul of Japan's economic policy, as the world's third-biggest economy battles stubborn low inflation, sluggish growth and a rapidly ageing population.
After a two-day meeting, the Bank of Japan's policy board left its mammoth monetary easing programme in place, as expected, and lowered the inflation forecast for the fiscal year ending March next year to 0.9 percent from 1.4 percent. BoJ Governor Haruhiko Kuroda said the decision to revise down the forecast was "due primarily to the decline in crude oil prices", but added it would only be temporary. "It is true that it will take some time for us to achieve the two-percent target," he told reporters, referring to the bank's long-held goal. "It is our belief that the most appropriate way is to patiently continue the existing monetary easing." The downward revision follows a previous downgrade in late October. In 2013, the BoJ embarked on a huge bond-buying programme in a bid to stimulate long-dormant prices with the stated aim of hitting the two-percent mark within two years. But while the plan -- which ran in tandem with Prime Minister Shinzo Abe's big-spending drive to ramp up the economy -- showed early promise, the bank has been forced to delay several times the date for hitting its target. It has in the past blamed the "deflation mindset" of consumers and employers used to long periods of low growth and falling prices. While the bank said Japan's economy will likely continue to expand, it added that "the mindset and behaviour based on the assumption that wages and prices will not increase easily have been deeply entrenched". Officials have pointed to other factors, including cautious wage and price growth from firms, and increased technological progress that has reduced costs and intensified competition. "It has been taking time to resolve these factors that have been delaying price rises," the bank said. - Yen weakens - The tepid inflation rate has meant the BoJ has had to maintain its easy money policy, even as other central banks begin to tighten. However, the safe haven status of the yen and growing global economic uncertainty have helped the Japanese currency hold its strength against the greenback. On Wednesday, it was slightly down at 109.65 per dollar compared with 109.37 Tuesday. However, in the longer-term, firms will shift toward raising wages and prices and the country's inflation rate "is likely to increase gradually toward two percent", it insisted. The bank also slightly lowered the inflation forecast for the current fiscal year ending March 2019 to 0.8 percent from 0.9 percent, and reduced the projection for the year ending March 2021 to 1.4 percent from 1.5 percent. Those figures do not factor in the effects of a consumption tax hike expected to go into effect in October. The BoJ also adjusted forecasts for year-on-year economic growth. For the fiscal year 2019, it revised up its growth projection to 0.9 percent from 0.8 percent, and for the year after, it now expects growth of 1.0 percent from 0.8 percent. The bank pointed to an array of downside risks for Japan's growth including "US macroeconomic policies and their impact on global financial markets", protectionism and Brexit. Kuroda said he expected the tax hike would have a limited impact on the overall economy, as the government is preparing broad measures to safeguard the fragile growth. kh-hih/ric/qan © Agence France-Presse	Tokyo, Japan \| Japan's central bank again revised down its inflation forecasts on Wednesday, a further sign that authorities are losing the battle to boost prices in the world's third-largest economy.
កុមារា វ័យ១៤ឆ្នាំ ដែលមានឈ្មោះដើម អ៊ុំ ផាណា បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ខ្លួន តែងស្រម៉ៃចង់ក្លាយជាកីឡាករប្រដាល់គុនខ្មែរ ដែលមានឈ្មោះល្បីល្បាញ ដូចជារៀមច្បងដទៃទៀតក្នុងវិស័យកីឡាមួយនេះ។ ដូច្នេះ កីឡាករវ័យក្មេងនេះ បានប្រឹងហ្វាត់ជាខ្លាំង នៅក្នុងក្លិបសុវណ្ណកុមារគុនខ្មែរ។ កុមារា ផាណា បានចូលហ្វឹកហាត់ប្រដាល់ដំបូង នៅឆ្នាំ២០១៩ ជាមួយលោក អ៊ុំ ផានិត ដែលជាឪពុកបង្កើតផង និងគ្រូបង្វឹកផង ដែលកាលនោះ ផាណា ទើបតែអាយុ ១០ឆ្នាំ។ កីឡាករ ផានិត ផាណា ផ្ដល់បទសម្ភាស មកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ប្រឡូកក្នុងវិស័យកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ បានរយៈពេល ៤ឆ្នាំ ផាណា ហាក់បង្ហាញផលវិជ្ជមានច្រើនសម្រាប់ថ្ងៃអនាគត ដោយប្រកួតបាន ៥៨លើក ដោយក្នុងនោះ ឈ្នះ ៥០ ចាញ់ ៨ប្រកួត និងមិនធ្លាប់ស្មើឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន ផានិត ផាណា មានទីលំនៅ ក្នុងស្ថិតនៅភូមិព្រែកក្ដី ឃុំព្រែកតាទែន ស្រុកពញ្ញាឮ ខេត្តកណ្ដាល ដែលជាទីតាំងរបស់ក្លិបប្រដាល់ក្លិបសុវណ្ណកុមារគុនខ្មែរ ផងដែរ។ កុមារារូបនេះ ជាសិស្សនៅថ្នាក់ទី៧ នៃ វិទ្យាល័យព្រែកតាទែន។ កុមារា ផាណា បានចំណាយពេលវេលាទំនេររបស់ខ្លួនបន្ទាប់ពីការសិក្សា ទៅហ្វឹកហាត់ប្រដាល់គុនខ្មែរ។ កីឡាករវ័យក្មេងនេះ បានផ្ដល់បទសម្ភាសមកកាន់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ទាំងទឹកមុខស្មើៗថា រូបខ្លួន ត្រូវងើបពីម៉ោង ៥:00 ព្រឹក ដើម្បីហ្វឹកហាត់ប្រដាលគុនខ្មែរ ដល់ម៉ោង ៧:០០ ព្រឹក។ ហើយម៉ោង ៨:០០-១១:០០ ព្រឹក ផាណា ត្រូវទៅសាលារៀន។ ចំណែកម៉ោង ១:០០រសៀល សិស្សវិទ្យាល័យរូបនេះ ត្រូវចូលរៀនម្ដងទៀត ដល់ម៉ោង ៣:០០រសៀល។ បន្ទាប់ពីចេញពីរៀន កូនសិស្សរូបនេះ ត្រូវហ្វឹកហាត់គុនខ្មែរម្ដងទៀត ចាប់ពីម៉ោង ៣:០០រសៀល។ ផាណា ត្រូវអនុវត្តបែបនេះ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ដូច្នេះគ្នានេះ លោក អ៊ុំ ផានិត អះអាងថាកូនប្រុសរបស់ខ្លួន ផាណា ជាក្មេងតស៊ូច្រើនក្នុងការហ្វឹកហាត់ ម្យ៉ាងវិញទៀត រូបគេ មានមហិច្ឆិតាខ្ពស់ ដោយតែងតែចង់ឡើងប្រកួតជាមួយកីឡាករបរទេស។ ប្រធានក្លិបរូបនេះ ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការចាប់គូសម្រាប់ កីឡាកររូបនេះ គឺពិបាក ដោយសារមិនសូវជាសម្បូរកីឡាករ លើប្រភេទទម្ងន់ ៤០គីឡូក្រាម៕	កុមារា ផានិត ផាណា ចូលហ្វឹកប្រដាល់គុនខ្មែរនៅក្លិបសុវណ្ណកុមារគុនខ្មែរ៤ឆ្នាំមកហើយ និងធ្លាប់ប្រកួត៥៨លើក ក្នុងនោះឈ្នះ៥០ និង ចាញ់៨លើក។ ត្រឹមវ័យ១៤ឆ្នាំ ផាណា តែងស្រមៃចង់ក្លាយជាកីឡាករឆ្នើម នឹងមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ដូចជារៀមច្បងដទៃទៀត ដើម្បីឡើងប្រកួតលើឆាកអន្ដរជាតិ។ លោក អ៊ុំ ផានិត ប្រធានក្លិបសុវណ្ណកុមារគុនខ្មែរ និងជាគ្រូបង្វឹកផ្ទាល់ បញ្ជាក់ថាសព្វថ្ងៃផាណា ពិបាករកគូប្រកួតលើប្រភេទទម្ងន់ ៤០គីឡូក្រាមណាស់។
កូរ៉េខាងជើង នឹងជួបបញ្ហាកង្វះស្បៀងអាហារប្រមាណ១,៣៥លានតោននៅឆ្នាំ២០២១នេះ បន្ទាប់ពីផលិតស្បៀងបានតិច។ នេះបើតាមការព្យាករណ៍របស់ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវកូរ៉េខាងត្បូង។ កង្វះខាត សម្ភារកសិកម្ម និងព្យុះទីហ្វុងដែលវាយប្រហារតំបន់ផលិតស្បៀងសំខាន់ៗក្នុងប្រទេសកាលពីឆ្នាំ២០២០ ជាមូលហេតុធំៗដែលនាំឱ្យខ្វះខាតស្បៀង។ ក្នុងរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានអភិវឌ្ឍន៍កូរ៉េ កូរ៉េខាងជើងទទួលបានទិន្នផលស្បៀងអាហារប្រមាណ ៤,៤តោនក្នុងឆ្នាំ២០២០ ធ្លាក់ចុះប្រមាណ២៤០,០០០តោនធៀបនិងឆ្នាំ២០១៩ ។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ កូរ៉េខាងជើងត្រូវការស្បៀងយ៉ាងហោចណាស់៥,៧៥លានតោនដើម្បីចិញ្ចឹមប្រជាជនជាង២៧លាននាក់។ ដូចនេះតាមទិន្នផលឆ្នាំ២០២០ កូរ៉េខាងជើងអាចនឹងខ្វះស្បៀងអាហារជាង១,៣៥លានតោន។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap ។ តាមពិតទៅ បញ្ហាខ្វះស្បៀងនៅកូរ៉េខាងជើង មិនមែនជារឿងថ្មីឡើយ ខណៈប្រទេសនេះជួបបញ្ហានេះស្ទើររាល់ឆ្នាំ។ កត្តាអាកាសធាតុគួបផ្សំគោលនយោបាយរស់រដ្ឋ ធ្វើឱ្យប្រជាជនកូរ៉េខាងជើងរាប់លាននាក់ គ្មានអាហារហូបចុកគ្រប់គ្រាន់។ នៅឆ្នាំមុន គ្រោះធម្មជាតិដែលវាយប្រហារជង្រុកផលិតស្បៀង កង្វះសម្ភារកសិកម្មដែលបណ្ដាលមកពីការរឹតត្បិតដ៏តឹងរ៉ឹងតាមព្រំដែនដើម្បីទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ រុញឱ្យផលិតកម្មស្បៀងកូរ៉េខាងជើងធ្លាក់ចុះ។ កូរ៉េខាងជើង បិទព្រំដែនរបស់ខ្លួនជិតឈឹងតាំងពីឆ្នាំ២០២០ មក ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលសូម្បីតែការផ្លាស់ប្ដូរទំនិញជាមួយចិនដែលជាប្រភពផ្គត់ផ្គង់ដ៏ធំ ក៏ជួបបញ្ហារាំងស្ទះដែរ។ មកទល់ពេលនេះ ប្រទេសនេះ មិនទាន់រាយការណ៍ករណីឆ្លងមួយឡើយ។ ប៉ុន្តែការអះអាងបែបនេះ ត្រូវបានគេឯងសង្ស័យ ព្រោះគេមិនជឿថា រដ្ឋមួយនេះដែលមានចរាចរណ៍មនុស្សទៅមកជាមួយចិនខ្លាំង បែរជាគ្មានករណីឆ្លងឡើយ។ របាយការណ៍ខាងលើ វាយតម្លៃថា ការខ្វះខាតស្បៀងនេះទៅហួសពីសមត្ថភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងព្យុងយ៉ាងដោះស្រាយ។ វិទ្យាស្ថានអភិវឌ្ឍកូរ៉េ លើកជាយោបល់កូរ៉េខាងជើងបើកផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម ឡើងវិញជាមួយចិន ឬស្នើសុំជំនួយពីចិនដើម្បីបំពេញតម្រូវការស្បៀងអាហាររបស់ប្រជាជន។ កន្លងមក អង្គការអន្តរជាតិនានា ពិសេសកម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក និងកាកបាទក្រហមអន្តរជាតិ ក៏បានផ្ដល់ជំនួយទៅឱ្យកូរ៉េខាងជើងផងដែរ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលព្យុងយ៉ាង បានបង្វែរជំនួយជាច្រើនទៅក្នុងកម្មវិធីអាវុធរបស់ខ្លួនទៅវិញ ទោះជាចំណាយថវិការដ្ឋរាប់ពាន់លានដុល្លារជាស្រេចក្ដី ដោយមិនសូវខ្វល់ខ្វាយពីក្រពះប្រជាជនឡើយ៕	ឈ្មោះ៖ ជា ពេជ្រដាឡែន
នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ជាមួយលោកស្រី កៅ យាន (Gao Yan) អនុរដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មចិន បានបង្ហាញពីកំណើនពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកទី៥ នៃគណៈកម្មការចម្រុះទ្វេភាគី នៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញ។ នៅឆ្នាំ២០១៧ កម្ពុជា-ចិន បានសម្រេចទំហំពាណិជ្ជកម្មរួមគ្នាប្រមាណ ៥,៨០០លានដុល្លារ (កើនឡើង ២១.៨ភាគរយ) បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៦ ដែលមានត្រឹមតែ ៤,៧៦០លានដុល្លារ។ ក្នុងនោះការនាំចេញរបស់កម្ពុជាទៅចិន បានកើនឡើង ២២ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៦ មានចំនួនតែ ៣,៩២៩លានដុល្លារ។ ជាមួយគ្នានេះ ភាគីចិន នឹងពិចារណាក្នុងការបង្កើនការទិញផលិតផលបន្ថែម រួមទាំងការទិញអង្ករពីកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយអតុលុ្យភាពជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្ម សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៩៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា-ចិនកំពុងជំរុញទំហំពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគរវាងប្រទេសទាំងពីរ ឲ្យកើនដល់ ៦ពាន់ដុល្លារ នៅត្រឹមឆ្នាំ២០២០ ឲ្យស្របនឹងផែនការដែលបានកំណត់។
តំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិថ្មី៣កន្លែង ដែលស្ថិតនៅខេត្តបាត់ដំបងនោះ មានតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ«ភ្នំប្រាំពីរ»មានផ្ទៃដី ៣៥៣,៩ហិកតា នៅឃុំបួរ ស្រុកភ្នំព្រឹក។ តំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ«គិរីយង់»មានផ្ទៃដីជិត១ពាន់ហិកតា និងតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ«ភ្នំបាក់ទ្រាំង» មានផ្ទៃដីជិត៨០ហិកតា មានទីតាំងនៅឃុំត្រែង និងឃុំរស្មីសង្ហារ ស្រុករតនមណ្ឌល។ អត្ថបទទាក់ទង «ភ្នំប្រាំពីរ» តំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិលើផ្ទៃដីជាង៣៥០ហិកតានៅស្រុកភ្នំព្រឹក ខេត្តបាត់ដំបង: រីឯតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ៦ទៀត នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យនោះ មានតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ«ភ្នំជញ្ជាំង»ផ្ទៃដី១៩ហិកតា។ តំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ«ភ្នំស្វាយ»ផ្ទៃដី១៦ហិកតា និងតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ«ភ្នំបាក់»ផ្ទៃដី៣៦ហិកតា គឺស្ថិតនៅក្រុងសិរីសោភណ្ឌ។ ដោយឡែក តំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ «ភ្នំព្រះនេត្រព្រះ» ផ្ទៃដី១៣ហិកតា មានទីតាំងនៅឃុំព្រះនេត្រព្រះ ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ។ តំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ«ភ្នំព្រះ-ភ្នំវែង»មា នផ្ទៃដីរហូតដល់ ១,៥០០ហិកតា ស្ថិតនៅឃុំថ្មពួក ស្រុកថ្មពួក និងតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ«យាយសំ» មានផ្ទៃដីជាង៤០០ហិកតា ស្ថិតនៅឃុំទួលពង្រ ស្រុកម៉ាឡៃ។ ក្នុងអនុក្រឹត្យ បានបញ្ជាក់ថា ការបង្កើតតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិទាំង៩នេះឡើង គឺដើម្បីការពារតួនាទីផ្នែកប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី សម្រាប់ជាប្រយោជន៍របស់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ ការពារសោភ័ណភាព ទេសភាពធម្មជាតិ និងតម្លៃធម្មជាតិ នៃតំបន់សម្រាប់បម្រើដល់ការកម្សាន្ត ការទស្សនា ការអប់រំ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ ជំនឿ ដោយធានាថាគ្រប់សកម្មភាពទាំងនេះ មិនបង្កការគំរាមកំហែងដល់បរិស្ថាន ធម្មជាតិ និងវប្បធម៌ក្នុងមូលដ្ឋានឡើយ។ ពិសេសរក្សាកម្រិតដល់ការប្រើប្រាស់ធនធានជីវៈចម្រុះធនធានធម្មជាតិ ធនធានវប្បធម៌ និងមុខងារនៃតំបន់នេះ។ លើសពីនេះ ការបង្កើតតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិថ្មីនេះ នឹងផ្តល់សេវាកម្មធម្មជាតិ និងវប្បធម៌ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ដោយនិរន្តរភាព ជាមួយនឹងការលើកកម្ពស់ការចូលរួមពីសហគមន៍មូលដ្ឋាន ក៏ដូចជាសាធារណជន ក្នុងការរួមចំណែកដល់ការគ្រប់គ្រង ការការពារ និងការអភិរក្សជីវៈចម្រុះធនធានធម្មជាតិ និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ក្នុងតំបន់។ ជាមួយគ្នានេះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បញ្ជាឱ្យក្រសួងបរិស្ថានរៀបចំ និងគ្រប់គ្រងតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិថ្មីទាំងនេះ ដោយសហការជាមួយក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានា នៃរដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីធានាដល់កិច្ចគាំពារបរិស្ថាន ការអភិរក្សជីវៈចម្រុះ និងការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិ ប្រកបដោយនិរន្តរភាព ស្រមតាមបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់៕	ភ្នំពេញ៖ តំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិថ្មីចំនួន៩កន្លែង ដែលមានផ្ទៃដីសរុប៣,៤១៨ហិកតា ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលបង្កើតឡើង ដើម្បីកាពារ និងអភិរក្សជីវៈចម្រុះធនធានធម្មជាតិ និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ក្នុងតំបន់។ ក្នុងចំណោមតំបន់បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិថ្មីទាំង៩នោះ មាន៣កន្លែង ស្ថិតនៅខេត្តបាត់ដំបង និង៦កន្លែងទៀត ស្ថិតនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នេះបើយោងតាមអនុក្រឹត្យ កាលពីថ្ងៃ២៥ឧសភា ឆ្នាំ២០២០។
យោងទៅតាមសមាគមន៍ជំងឺបេះដូងអាមេរិកបានណែនាំថា៖ មិនត្រូវមានបំណងផ្លាស់ប្តូររាល់ទម្លាប់នៃការញ៉ាំអាហារទាំងអស់របស់អ្នកក្នុងរយៈពេលតែមួយថ្ងៃឡើយ។ តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរគោលដៅតូចៗដូចជា ញ៉ាំបន្លែ និងផ្លែឈើច្រើន អ្នកទំនងជាងាយនឹងទទួលបានជោគជ័យជាង។ ចម្អិនអាហារញ៉ាំខ្លួនឯងនៅផ្ទះឲ្យបានញឹកញាប់ និងកាត់បន្ថយការញ៉ាំខាងក្រៅ នៅពេលអ្នកត្រូវញ៉ាំអាហារពេលយប់ខាងក្រៅ ចូរជ្រើសរើសបន្លែ ឬត្រីឲ្យបានច្រើន ជំនួសការញ៉ាំអាហារមានជាតិខ្លាញ់ច្រើន។ កុំភ្លេចញ៉ាំទឹកឲ្យច្រើន តែត្រូវកាត់បន្ថយការញ៉ាំភេសជ្ជៈមានជាតិផ្អែម ភេសជ្ជៈកំប៉ុង និងគ្រឿងស្រវឹង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការឈានមួយជំហ៊ានៗក្នុងការញ៉ាំអាហារផ្តល់សុខភាព របបអាហារកាន់តែមានតុល្យភាពគួរតែជាការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅបន្តិចម្តងៗ និងមិនគួរណាជារឿងពិបាកអនុវត្តឡើយ។
ក្នុងរយៈពេល២៣ថ្ងៃ សត្វស្លាបនៅក្នុងតំបន់ការពារទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ចំនួន ៦១៧ក្បាល បានងាប់។ អ្នកជំនាញមិនទាន់អាចបញ្ជាក់បានទេ។ តាមការសង្កេតរបស់លោក នួន សារ៉េត កន្លងមក នៅក្នុងរដូវនេះជារៀងរាល់ឆ្នាំ សត្វស្លាបនៅក្នុងតំបន់ការពារទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍តែងងាប់ តិចឬច្រើន អាស្រ័យតាមឆ្នាំ ។ រូបភាពសត្វស្លាបងាប់ នៅទួលព័ន្អតាឡីបឹងស្នេហ៍។ រូបភាពដោយ លោក នួន សារ៉េត លោក នួន សារ៉េត និងក្រុមការងារ គិតថា មូលហេតុបណ្ដាលឱ្យសត្វទាំងនោះ ងាប់អាចមកពីកត្តាបីធំគឺ ជំងឺតាមរដូវ ការពុលចំណី និងដោយសារអាកាសធាតុ។ អនុប្រធានសហគមន៍អភិរក្សសត្វស្លាបទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ ពន្យល់ថា ទីមួយសត្វស្លាបក្នុងតំបន់ទួលព័ន្ធតាឡីនៅរដូវប្រាំងតែមានងាប់តគ្នា មួយរយៈហើយក៏បាត់ទៅវិញ។ ទី២ អាចបណ្ដាលមកពីសត្វទាំងនោះ ពុលចំណីពីតាមស្រែដែលពួកវាទៅរកស៊ី និងទីបី អាចបណ្ដាលមកពីអាកាសធាតុក្ដៅ ធ្វើឱ្យកន្លែងស្នាក់នៅរបស់ពួកវាប្រែក្លិន ពិបាករស់ ដែលអាចបណ្ដាលឱ្យវាងាប់បានដែរ។ ជាមួយគ្នានោះ លោក នួន សារ៉េត បានលើកឡើងថា ចំនួនសត្វដែលងាប់ចំនួន ៦១៧ក្បាល ក្នុងនោះមានសត្វចាស់ចាស់ ៤៤៥ក្បាល និងជំទង់ ១៥១ក្បាល ដែលភាគច្រើនជាសត្វចង្កៀលខ្យង។ «មិនទាន់អាចកំណត់បានទេ។ សត្វនៅទីនេះនៅពេលដល់រដូវវាតែងតែងាប់ និយាយទៅដូចជាជំងឺតាមរដូវរបស់សត្វមាន់ នៅក្នុងស្រុកដែរ។ ទន្ទឹមនេះ អ្នកជំនាញរបស់អង្គការ WCS បានមកយកសំណាកទៅពិនិត្យហើយ ប៉ុន្ដែពួកយើងក៏មិនទាន់បានទទួលបានលទ្ធផលដូចគ្នា »។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក សារ៉េត ដោយបន្ថែមថា ស្ថានភាពគិតត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែមីនានេះ ប្រសើរហើយ ដោយចំនួនសត្វងាប់មានតិចតួច មានត្រឹម៤ ទៅ៥ក្បាលប៉ុណ្ណោះ ហើយវានឹងវិលទៅរកសភាពធម្មតាវិញ នៅពីរបីថ្ងៃខាងមុខ។ រូបភាពសត្វស្លាបងាប់ នៅទួលព័ន្អតាឡីបឹងស្នេហ៍។ រូបភាពដោយ លោក នួន សារ៉េត ទន្ទឹមនឹងបញ្ហាខាងលើ លោក សារ៉េត បានសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋដែលធ្វើស្រែចម្ការនៅជុំវិញ សូមចូលរួមសហការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីកសិកម្ម នៅពេលធ្វើចម្ការ និងកុំព្យាយាមមកដាំដុះ នៅជិតដីតំបន់ការពារ ដើម្បីបញ្ចៀសនៅបញ្ហានានា ដែលអាចនឹងកើតមានឡើង។ សូមបញ្ជាក់ថា តំបន់អភិរក្សសត្វស្លាបទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ មានផ្ទៃដីទំហំ ៣ ៥៥៧ហិកតា ដែលមានសត្វស្លាបចំនួន៥៣ប្រភេទ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្ត្រក្រុងព្រៃវែង ស្រុកស្វាយអន្ទរ ស្រុកពាមរក៍ និងស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង។ បច្ចុប្បន្នចំនួនសត្វសរុបនៅក្នុងតំបន់នេះ កើនឡើងដល់ជាង៦០ម៉ឺនក្បាល ៕	ភ្នំពេញ៖ សត្វស្លាបនៅទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ចំនួន ៦១៧ក្បាល បានងាប់ ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ដល់៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២។ តាមការសន្និដ្ឋានរបស់អ្នកជំនាញ សត្វទាំងនេះ អាចងាប់ដោយសារអាកាសធាតុ ពុលចំណី និងជំងឺតាមរដូវ។
អត្ថបទទាក់ទង អន្លង់វែង តំបន់ទេសចរណ៍បង្កប់រឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ដ្រខ្មែរក្រហម និងទីសម្រាប់ផ្សះផ្សាសង្គមនៅកម្ពុជា អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជាលោក វ៉ាត់ ចំរើន បានបញ្ជាក់ថា មកទល់ពេលនេះមានភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិពិសេសថៃ ជាង១ពាន់នាក់ហើយ បានចុះឈ្មោះចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍កីឡា«ថ្មើរប្រវត្តិសាស្ត្រ» ទៅកាន់តំបន់តស៊ូចុងក្រោយនៃរបបខ្មែរក្រហម។ នេះជាឱកាសដ៏សំខាន់សម្រាប់សាធារណជនក្នុងការសិក្សាឲ្យបានស៊ីជម្រៅពីអតីតកាលនៃរបបនេះ ព្រោះអន្លង់វែងជាតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា។ «យើងសហការជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ដែលស្រាវជ្រាវពីប្រវត្តិរបបខ្មែរក្រហម គាត់នឹងនៅចាំទីនោះ ហើយគាត់នឹងផ្សព្វផ្សាយ អប់រំដល់ភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិ ជាមួយមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលកាន់កាប់នៅទីនោះ។ យើងនឹងប្រាប់ពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមចុងក្រោយរបស់ខ្មែរក្រហម ការបែកបាក់ និងបញ្ចប់អង្គការចាត់តាំងរបស់ខ្មែរក្រហម និងមូលហេតុនៃបញ្ហាជាដើម»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក វ៉ាត់ ចំរើន។ ក្រៅពីអបអរខួប២០ឆ្នាំនៃសន្តិភាពក្រោយបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជាឆ្នាំ១៩៩៨ ព្រឹត្តិការណ៍«ថ្មើរជើងប្រវត្តិសាស្ត្រ» ក៏ដើម្បីទាក់ភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិឲ្យទស្សនាតំបន់ទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រខេត្តឧត្តរមានជ័យ អប់រំ និងបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងពីអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ជូរចត់នៃរបបខ្មែរក្រហម និងបង្កើតភាពអ៊ូអរដល់តំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នេះផងដែរ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត គឺដើម្បីផ្សព្វផ្សាយនិងបំផុសចលនាកីឡាឲ្យមហាជន ប្រជាពលរដ្ឋ និងយុវជននៅខេត្តនោះឲ្យងាកមកលេងកីឡា ដើម្បីបង្កើនសុខភាព មិត្តភាព និងសាមគ្គីភាព។ អ្វីកាន់តែពិសេសនោះ គឺការផ្តល់ទំនុកចិត្តផ្នែកសន្តិភាព និងបន្សាបភាពភ័យខ្លាចនៃរបបខ្មែរដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមានចិត្តដិបដាមជាមួយរបបនេះ។ បើតាមលោក វ៉ាត់ ចំរើន បច្ចុប្បន្នមានអតីតកម្មាភិបាលនៃរបបខ្មែរមួយចំនួនកំពុងរស់នៅតំបន់អន្លង់វែង។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះរៀបចំនៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ លើជួរភ្នំដងរ៉ែក ក្នុងស្រុងអន្លង់វែង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ព្រឹត្តិការណ៍ដែលបង្កើតឡើងដោយក្រសួងទេសចរណ៍ សហការជាមួយគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា និងរដ្ឋបាលខេត្តឧត្តរមានជ័យនេះ ចែកចេញជាពីរផ្នែក គឺរត់ចម្ងាយ៣គីឡូម៉ែត្រ និងដើរ៥គីឡូម៉ែត្រលើភ្នំដងរ៉ែក។ ការរត់៣គីឡូម៉ែត្រ គឺចេញដំណើរពីរមណីយដ្ឋានផ្ទះតាម៉ុកទៅកាន់រង្វង់មូលអន្លង់វែងរួចត្រឡប់មកបញ្ចប់នៅកន្លែងចេញដំណើរវិញ។ ចំណែកដើរ៥គីឡូម៉ែត្រចេញដំណើរពីច្រកអន្តរជាតិជាំឆ្ពោះទៅកាន់តំបន់ប៉ូយតាម៉ុក និងបញ្ចប់នៅតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រចុងក្រោយនៃរបបខ្មែរក្រហម៕	គិតត្រឹមថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ មានមនុស្សជាង១ពាន់នាក់ហើយ បានចុះឈ្មោះចូលរួមរត់ និងដើរក្នុងព្រឹត្តិការណ៍«ថ្មើរជើងប្រវត្តិសាស្ត្រ»ទៅកាន់តំបន់តស៊ូចុងក្រោយនៃរបបប្រជាធិបតេយ្យ ឬរបបខ្មែរក្រហមនៅស្រុកអន្លង់វែងខេត្តឧត្តរមានជ័យ។ ក្រៅពីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឲ្យទៅទស្សនាតំបន់ទេសចរណ៍ទីនោះ ការអប់រំ និងបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងពីប្រវត្តិសាស្ត្រនៃរបបនេះដល់ពលរដ្ឋ និងយុវជន ក៏ស្ថិតក្នុងគោលបំណងនៃព្រឹត្តិការណ៍នេះដែរ។
លោក ស សុខា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ បាននិយាយថា ការដាក់ឱ្យអនុវត្តជាផ្លូវការនូវកម្មវិធីទាំងនេះ គឺជាសមិទ្ធផលថ្មីមួយទៀត ក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់វិមជ្ឈការ និងវិសហមជ្ឈការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងទិសដៅពង្រឹង និងលើកកម្ពស់គុណភាព និងប្រសិទ្ធភាពនៃការផ្តល់សេវាសាធារណៈ ។ ជាពិសេសការផ្តល់សេវារដ្ឋបាល តាមរយៈប្រព័ន្ធឌីជីថល ដើម្បីជំរុញប្រសិទ្ធិភាព និងផ្ដល់ភាពងាយស្រួលជូនប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងការស្នើសុំសេវារដ្ឋបាលឱ្យបានកាន់តែឆាប់រហ័ស មានតម្លាភាព និងគុណភាពខ្ពស់ ស្របតាមគោលការណ៍ ស្តង់ដា បែបបទ និងនីតិវិធីនៃការផ្តល់សេវាតាមយន្តការច្រកចេញចូលតែមួយ។ ថ្លែងក្នុងពិធីដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់កម្មវិធីផ្ដល់សេវាតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល នាទីស្តីការក្រសួងមហាផ្ទៃ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ស សុខា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖« ការរៀបចំប្រព័ន្ធទូទាត់វិក្កយបត្រ និងអនុវត្តកម្មវិធីព័ត៌មានវិទ្យាសម្រាប់ទទួលពាក្យស្នើសុំ និងផ្តល់សេវារដ្ឋបាលតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនៅអង្គភាពច្រកចេញចូលតែមួយនៃរដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ត ដែលយើងកំពុងដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅពេលនេះ គឺជាការចូលរួមចំណែកជាជំហានៗក្នុងការអនុវត្តបញ្ចកោណទី៥របស់រាជរដ្ឋាភិបាល»។ ដើម្បីកំណើនការងារ សមធម៌ ប្រសិទ្ធភាព និងចីរភាព សំដៅកសាងមូលដ្ឋានគ្រឹះឆ្ពោះទៅសម្រេចបាននូវចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ២០៥០ ដែលជាស្នូលនៃយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណនោះ រដ្ឋភិបាល បានកំណត់យកអាទិភាពគន្លឹះចំនួន៥ គឺ មនុស្ស ផ្លូវ ទឹក ភ្លើង និងបច្ចេកវិទ្យា។ ក្នុងចំណោមអាទិភាពគន្លឹះទាំង៥នេះ បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល គឺជាអាទិភាពគន្លឹះថ្មីមួយនៅក្នុងបញ្ចកោណទី៥របស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ នេះបើតាមលោក ស សុខា។ អគ្គនាយកដ្ឋានរដ្ឋបាល ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានសិក្សាបច្ចេកទេស និងបង្កើតឡើងនូវកម្មវិធីព័ត៌មានវិទ្យាសម្រាប់គ្រប់គ្រង និងផ្តល់សេវានៅក្នុងអង្គភាពច្រកចេញចូលតែមួយ ដែលមានលក្ខណៈទំនើប សម្រាប់គ្រប់គ្រងទិន្នន័យតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ នៅឆ្នាំ២០២០។ ជាមួយគ្នានោះ ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានដាក់ដំណើរការប្រព័ន្ធទូទាត់វិក្កយបត្រ ជាជំហានៗ តាំងពីឆ្នាំ២០២១ និងដាក់អនុវត្តសាកល្បងកម្មវិធីព័ត៌មានវិទ្យា សម្រាប់ទទួលពាក្យស្នើសុំ និងផ្តល់សេវារដ្ឋបាលតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនៅអង្គភាពច្រកចេញចូលតែមួយរាជធានី ខេត្ត ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣៕	ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានប្រកាសដាក់ឱ្យអនុវត្តជាផ្លូវការ នូវប្រព័ន្ធទូទាត់វិក្កយបត្រ (Payment Hub) និងការអនុវត្តសាកល្បងកម្មវិធីព័ត៌មានវិទ្យា សម្រាប់ទទួលពាក្យស្នើសុំ និងផ្តល់សេវារដ្ឋបាលតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ នៅអង្គភាពច្រកចេញចូល នាថ្ងៃទី៨ កុម្ភៈ។
អ្នកចាត់សញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ ទាមទារជ័យជម្នះចាំបាច់បំផុត ស្របពេលម្ចាស់ផ្ទះ Spurs ក៏ត្រូវការពិន្ទុក្នុងការប្រជែងកៅអី Champions League រដូវកាលក្រោយ។ Man City ចង់ឈ្នះការប្រកួតដើម្បីមានភាគរយខ្ពស់ក្នុងការប្រជែងជើងឯកលីគកំពូលអង់គ្លេស ជាមួយ Arsenal។ ការប្រកួត ៧លើក ចុងក្រោយ Man City ឈ្នះជាប់ៗគ្នា ហើយមិនទាន់បរាជ័យក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League ចាប់តាំងពីខែធ្នូ មកម្ល៉េះ។ ចំណែក Spurs យកឈ្នះលើក្រុម Burnley កាលពីសប្តាហ៍មុន ជាជ័យជម្នះលើកដំបូងនៅក្នុង ៥ប្រកួត ចុងក្រោយរបស់ពួកគេតែប៉ុណ្ណោះ។ ឈ្នះការប្រកួតជារឿងតែមួយគត់ដែល Man City ត្រូវការពេលនេះ ប៉ុន្តែបើពួកគេចាញ់ ឬស្មើ នោះពានរង្វាន់ Premier League នឹងមានភាគរយខ្ពស់ទៅក្នុងដៃ Arsenal។ អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ ផ្តាំកូនក្រុមត្រូវតែឈ្នះដាច់ខាត។ ក្នុងសន្និសីទកាសែតមុនការប្រកួតទល់ Spurs លោក Pep Guardiola និយាយដោយខ្លីប្រាប់អ្នកកាសែតដូច្នេះថា៖«ជារឿងងាយស្រួលគិតនោះទេពេលនេះ ព្រោះថាបើយើងមិនឈ្នះ យើងនឹងអស់ពាន Premier League។ វាពឹងផ្អែកលើជម្រើសតែមួយប៉ុណ្ណោះ ឈ្នះការប្រកួត យើងនឹងបន្តធ្វើដំណើរទៅលើកពាន Premier League បន្តទៀត។»។ មកដល់បច្ចុប្បន្នក្រុមដឹកនាំដោយលោក Guardiola កំពុងស្ថិតក្នុងកាលៈទេសៈប្រហែលទៅនឹងរដូវកាល ២០១៨-១៩ និង ២០២១-២២ ដោយរាល់ការប្រកួតចុងរដូវកាល មិនដែលចាញ់សោះ ហើយលើកពានជាមួយនឹងគម្លាតពិន្ទុ ឃ្លាតពីក្រុមចំណាត់លេខ ២ ត្រឹមតែ ១ ឬពិន្ទុស្រដៀងគ្នានេះ។ កាលពីមុន Liverpool ដែលតែងប្រដេញតាមក្រុម Man City ក្នុងការប្រជែងពាន ហើយនៅការប្រកួតចុងក្រោយ Man City បានធ្វើឱ្យគូប្រជែងទាំងនោះខកចិត្ត។ លោក Guardiola បាននិយាយថា ភាពស្រដៀងគ្នាពីមុនដែល Man City បានឈ្នះពានដោយភាពតឹងតែងបានកើតឡើងជាថ្មីជាមួយ Arsenal សម្រាប់រដូវកាល ២០២៣-២៤។ «ខ្ញុំកំពុងមានអារម្មណ៍ថារឿងដដែលពីអតីតកំពុងតែកើតឡើងជាថ្មី ដែលយើងបានប្រជែងទល់ Liverpool ខ្ញុំនិយាយដដែល យើងឈ្នះ ឈ្នះ ឈ្នះ ឬក៏វាអាចនឹងត្រូវរលាយបាត់។ ពួកគេ(Arsenal) កំពុងតែធ្វើបានល្អខ្លាំងក្នុងការប្រជែងពាននៅរដូវកាលនេះ៕	ការប្រជែងពានរង្វាន់ Premier League កំពុងតែស្ថិតក្នុងភាពប្រទាញប្រទង់ខ្លាំងរវាង Manchester City និង Arsenal ខណៈការប្រកួតខិតជិតសប្តាហ៍ចុងក្រោយ។ Man City ត្រូវតទល់ Tottenham Hotspur នាថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ដែលជាការប្រកួតសំខាន់ ក្នុងការសម្រេចថានរណាជាជើងឯករដូវកាលនេះ។ លោក Pep Guardiola អះអាងថាមិនពិបាកយល់ទេ បើក្រុមចាញ់ នោះក្រុមនឹងបាត់បង់ពាន។
ការបោះឆ្នោតនៅប៉ាគីស្ថាននាថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា គឺជាការប្រកួតប្រជែងដ៏តានតឹងរវាងអ្នកនយោបាយជើងថ្មី និងអ្នកនយោបាយចាស់វស្សា ហើយដែលរុំព័ទ្ធទៅដោយភាពមិនប្រក្រតីជាច្រើន ខណៈលទ្ធផលត្រូវបានពន្យារពេលប្រកាសទៀតផង។ យ៉ាងណាមិញ ជ័យជម្នះបានទៅបក្ស Tehreek-e-Insaf របស់លោក Imran Khan អតីតកីឡាករកីឡាគ្រីឃីតរបស់ប៉ាគីស្ថានតែម្ដង បន្ទាប់ពីផ្ដួលបក្សកាន់អំណាចសម្ព័ន្ធមូស្លីមប៉ាគីស្ថាន-ណាវ៉ាស (PML-N) របស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី Nawaz Sharif ។ ក្នុងនាមជាបក្សកាន់អំណាច បរាជ័យក្នុងការបោះឆ្នោតនេះពិតជាធ្វើឲ្យបក្ស PML-N បាក់មុខខ្លាំង និងបានបង្ហាញការមិនសុខចិត្តទៀតផង។ ផ្លាស់ប្ដូរទៅជាបក្សប្រឆាំងវិញម្ដង បក្ស PML-N បានស្នើឲ្យមានការស្វែងរកការពិតនូវអ្វីដែលខ្លួនចាត់ទុកជាការលួចបន្លំក្នុងការបោះឆ្នោតនេះ។ លោក Khawaja Asif មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សនេះបានទាមទារឲ្យបង្កើតកណៈកម្មការយុត្តិធម៌ដើម្បីស៊ើបអង្កេតការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា។ មន្ត្រីម្នាក់ទៀតរបស់អតីតបក្សកាន់អំណាចនេះបានប្រកាសមិនទទួលស្គាល់លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតនេះ និងត្រៀមខ្លួនបង្កើតចលនាប្រឆាំងជាមួយបក្សដទៃទៀត។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP បក្ស PML-N ទទួលបានកៅអីសភាចំនួន៦៤ ស្ថិតនៅលំដាប់ទីពីរបន្ទាប់ពីបក្ស Tehreek-e-Insaf ដែលឈ្នះកៅអីចំនួន១១៦ ។ បក្សដែលមានលោក Khan ជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវការសំឡេងចំនួន២១ កៅអីទៀត ទើបគ្រប់កៅអី១៣៧ ដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាល។ អត្ថបទទាក់ទង អតីតជើងឯកកីឡាគ្រីឃីតប៉ាគីស្ថានប្រកាសឈ្នះឆ្នោត តែបក្សកាន់អំណាចទាត់ចោលលទ្ធផល ជាអ្នកឈ្នះឆ្នោត បក្ស Tehreek-e-Insaf កំពុងស្វះស្វែងចាប់ដៃគូជាមួយគណបក្សនយោបាយផ្សេងទៀតដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះផង បើសិនជាភាគីនយោបាយអាចចរចា និងស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមគ្នាបាន។ ប៉ុន្តែវាក៏មានក្តីបារម្ភខ្លាំងដែរថា ភាពចលាចលផ្នែកនយោបាយកើតឡើងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរពេលភាគីមិនអាចស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមគ្នាបាននោះ ព្រោះបក្ស PML-N អាចបន្តធ្វើព្យុះធ្វើភ្លៀងមិនខាន។ អនាគតនាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាគីស្ថាន Khan បានសន្យាដោះស្រាយបញ្ហាក្តៅមួយចំនួនក្នុងសង្គមប៉ាគីស្ថាន និង ពង្រឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសជាមិត្ត និង ប្រទេសជិតខាងផង។ លោកប្តេជ្ញាចិត្តធ្វើយ៉ាងណាកម្ចាត់បញ្ហាពុករលួយស៊ីរូងផ្ទៃក្នុងឲ្យខាងតែបាននៅពេលលោកកាន់អំណាចជាផ្លូវការ។ អតីតកីឡាករដ៏ល្បីនេះបានសន្យារក្សាតុល្យភាពក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកដើម្បីធានាប្រយោជន៍ភាគីទាំងពីររយៈពេលវែងផង និងដោះស្រាយជម្លោះទឹកដីកាស្មៀរដែរ៕	បន្ទាប់ពីបរាជ័យក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីពាក់កណ្ដាលសប្ដាហ៍មុន បក្សសម្ព័ន្ធមូស្លីមប៉ាគីស្ថាន-ណាវ៉ាស (PML-N) ដែលជាអតីតបក្សកាន់អំណាច បានស្នើឲ្យមានការស៊ើបអង្កេតលើការបោះឆ្នោតនេះ។ ក្រុមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់បក្សនេះនិយាយថា ការបោះឆ្នោតពោរពេញដោយការបន្លំ ហើយយោធាបានលូកដៃចូលកិច្ចការបោះឆ្នោតដើម្បីជួយឲ្យបក្ស Tehreek-e-Insaf របស់លោក Imran Khan ឈ្នះឆ្នោត។
តាមរយៈការថ្លែងសន្ទរកថា របស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនលោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានឲ្យដឹងថា កំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៦នេះ ជាប្រភេទផ្លូវបេតុងកៅស៊ូ AC ស្តង់ដារផ្លូវកម្រិតទី១ តាមគំរូបទដ្ឋានបច្ចេកទេស នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន មានទទឹងសរុបប្រវែង ២៦ម៉ែត្រ ។ ចំណែកផ្លូវក្នុងក្រុងមានដាំបង្គោលអគ្គិសនីមួយជួរលើសួនកណ្តាលទ្រូងផ្លូវ និងមានលូបង្ហូរទឹកភ្លៀង។ បើតាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល កំណាត់ផ្លូវនេះ បានចំណាយថវិកាសាងសង់សរុប ៧០,២៥លានដុល្លារអាមេរិក ដែលក្នុងនោះជាហិរញ្ញប្បទានសម្បទាន ពីរដ្ឋាភិបាលចិន និងថវិកាបដិភាគ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្រាប់ដោះស្រាយផលប៉ះពាល់ និងបោសសម្អាតយុទ្ធភ័ណ្ឌមិនទាន់ផ្ទះ។ កំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៦នេះ បានចាប់ផ្ដើមសាងសងតាំងពីខែមករា ឆ្នាំ២០១២ រហូតដល់ដើមឆ្នាំ២០១៧ ដោយក្រុមហ៊ុនសំណង់ Shanghai Group និង ត្រួតពិនិត្យបច្ចេកទេស ដោយក្រុមហ៊ុនទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេស Guangzhou Wanan (Guangzhou Wanan Construction Supervision Co.,Ltd.) របស់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ។ កំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៦ នេះ មានប្រវែងសរុបជាង ៤០គីឡូម៉ែត្រ ចាប់ពីសង្កាត់ព្រែកលៀប ត្រង់ចំណុចគីឡូម៉ែត្រលេខ៦+០០៨ ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ ដល់ឃុំសំបូរ (ថ្នល់កែង) ត្រង់គីឡូម៉ែត្រលេខ៤៦+៥០០ ចំណុចបំបែកផ្លូវជាតិលេខ៦១ ស្ថិតក្នុងស្រុកបាធាយ ខេត្ដកំពង់ចាម។ កំណាត់ផ្លូវនេះ បានសាងសង់ស្ពានថ្មីចំនួន ២៦កន្លែង ប្រវែងសរុប ១,៣៧០ម៉ែត្រ សាងសង់លូគ្រប់ប្រភេទចំនួន ០៩កន្លែង ប្រវែងសរុប ២៣៨ម៉ែត្រ សង់ស្ពានរំលង ០១កន្លែង និងផ្លូវតភ្ជាប់ប្រវែង ១,០០០ម៉ែត្រ។នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ស៊ុន ចាន់ថុល ដែលបានបន្ថែមថា កំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៦នេះ ជាចំណែកមួយជួយដល់ការរីកចម្រើនរបស់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងគោលនយោបាយកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ហើយក៏ជួយសម្រួលដល់ចរាចរណ៍ឲ្យមានភាពងាយស្រួលជាងមុនផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសម្ដេច ហ៊ុន សែន នៅព្រឹកថ្ងៃទី៦ មេសានេះ បានសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់កំណត់ផ្លូវជាតិលេខ៦ ដែលមានប្រវែង៤០គីឡូម៉ែត្រ ចាប់ពីសង្កាត់ព្រែកលៀប ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ ដល់ថ្នល់កែង ក្នុងឃុំសំបូរ ស្រុកបាធាយ ខេត្តកំពង់ចាម។
ឃ្មុំត្រូវបានគេបែងចែកជា ៣វណ្ណៈ រួមមាន ស្ដេចឃ្មុំ ឃ្មុំកម្មករ និងឃ្មុំឈ្មោល។ ជាទូទៅ នៅក្នុងសម្បុក ឬប្រអប់មួយមានស្ដេចឃ្មុំតែមួយ ឬពីរប៉ុណ្ណោះ រីឯឃ្មុំឈ្មោលក៏មិនមានច្រើនដែរ ក្រៅពីនោះ គឺសុទ្ធសឹងជាឃ្មុំកម្មករ។ ស្ដេចឃ្មុំ មានតួនាទីគ្រប់គ្រងសម្បុក, បន្តពូជជាមួយឃ្មុំឈ្មោល, ពង និងភ្ញាស់កូនឲ្យរស់រានមានជីវិត រីឯឃ្មុំកម្មករវិញ ជាអ្នកចេញក្រេបផ្កា ដើម្បីផលិតជាទឹកឃ្មុំ។ ជាការកត់សម្គាល់ ស្ដេចឃ្មុំមានទំហំធំ ប៉ុន្តែស្លាបខ្លី ឯឃ្មុំឈ្មោល មានក្បាលមូល ខ្លួនធំ និងពណ៌ខ្មៅ។ ចំណែក ឃ្មុំកម្មករវិញ មានទំហំតូចជាងគេ៕ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖	ដោយ៖ ជៃ ភានិត្យ, ជួន ខ្វិត និងឈុំ ចន្ថា
កញ្ញា ភ័ណ្ឌ ស្រីធិ អាយុ ២៤ឆ្នាំ អាជីវកនៅសង្កាត់ទួលសង្កែ ខណ្ឌឬស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ បានរៀបរាប់ថា៖ «ខោអាវមានតែបន្តិច ទើបមិនសូវមានជម្រើសច្រើនឲ្យគេសង្វាតចាំទិញ។ ម្យ៉ាងអត់មានលុយទិញអីវ៉ាន់ថែមសម្រាប់ភ្ជុំបិណ្ឌនេះផង ខ្ញុំពិបាកចិត្តណាស់។ ជួនជាថ្ងៃទី ៣០ សីហា ចំថ្ងៃអាទិត្យ ប្អូនស្រីខ្ញុំបបួលហូបស្រាបៀរបន្តិច ខ្ញុំក៏ចូលរួមជាមួយគេ ដោយទិញតែ ២កំប៉ុង ចែកគ្នាម្នាក់ ១កំប៉ុង។ ដល់តែគាស់ឆាច់ ចេញមក ៥លានរៀល ខ្ញុំអរអឺយអរ រកពាក្យនិយាយមិនបាន»។ កញ្ញាបន្តថា ទឹកប្រាក់នេះនឹងយកទៅចែកស្មើជាមួយប្អូនស្រី ព្រោះចៃដន្យអ្វី គាត់ជាអ្នកនាំ លាភមកឲ្យកញ្ញា ធ្វើឲ្យកញ្ញាអាចពង្រីកមុខរបរចំរដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌតែម្តង។ គាស់ស្រាបៀរ កម្ពុជា សូមកុំភ្លេចពិនិត្យមើលក្រវិលកំប៉ុង ដើម្បីមានឱកាសឈ្នះរង្វាន់ ៥០ លានរៀល ៥លានរៀល ១លានរៀល ១០ម៉ឺនរៀល ៥ម៉ឺនរៀល និង ១ម៉ឺនរៀលជាច្រើនរយរង្វាន់៕ ពិសាស្រាបៀរ កម្ពុជាដោយការទទួលខុសត្រូវ! (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ព្រោះតែស្មុគស្មាញចិត្តត្បិតលក់អីវ៉ាន់មិនសូវដាច់ អាជីវករលក់សម្លៀកបំពាក់ម្នាក់បានទិញស្រាបៀរ កម្ពុជា ២កំប៉ុងមកពិសា ដើម្បីបំបាត់ភាពសៅហ្មង សំណាងឈ្នះបាន៥លានរៀល ទាំងយប់ម៉ោង៨។
MG Motor India ដែលបច្ចុប្បន្ន កំពុងផលិតរថយន្តអគ្គិសនីដើម្បីប្រជែងក្នុងទីផ្សារ បានរៀបចំគម្រោងទីផ្សាររបស់ខ្លួនយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដោយចាប់ពីឆ្នាំ២០១៩ តទៅ ក្រុមហ៊ុនមានគម្រោងផលិតបានផលិតថ្មីមួយជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ លោក Rajeev Chaba ប្រធាន និងជានាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន MG Motor India បានលើកឡើងថា៖ «យើងមិនមែនគ្រាន់តែនិយាយលួងខ្លួនឯងថា វាងាយស្រួលនោះឡើយ ប៉ុន្តែយើងដឹងច្បាស់ថា វាជាការប្រឈមដ៏ធំមួយ»។ MG Motor India ដែលជាឧបសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុនយានយន្តចិន SAIC Motor Corp ប្រកាសបង្កើតផលិតផលដំបូងរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ២០១៩ ជាមួយសមត្ថភាពផលិតឲ្យ៨ម៉ឺនគ្រឿងក្នុង១ឆ្នាំ សម្រាប់ជំហានទីមួយ។ កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ MG Motor India បានតម្លើងរោងចក្រលើកដំបូងបំផុតនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ក្រោមគម្រោងវិនិយោគអប្បបរមា ៣០៧.២លានដុល្លារអាមេរិក ដោយមានបុគ្គលិកជំនាញ៧០នាក់។ ក្រៅពីស្រូបយកកម្លាំងពលកម្មលើជំនាញផ្សេងៗទៀត MG Motor ចង់លើកកម្ពស់ផលិតផលយានយន្តឥណ្ឌា «Make in India» និងគំនិតផ្តួចផ្តើម «Skill India»៕	ក្រុមហ៊ុន MG Motor India នឹងដាក់ទឹកប្រាក់វិនិយោគសរុប៧៦៨លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងរយៈពេល៣ទៅ៤ឆ្នាំបន្ទាប់ លើការអភិវឌ្ឍន៍ផលិតផលថ្មីរបស់ខ្លួន បន្ថែមលើប្រាក់វិនិយោគ៣០៧.២លានដុល្លារអាមេរិកដែលមានស្រាប់។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ India Times។
សម្រាប់ស្មេរដែលប្រើពាក្យ «សាហាយ»កំពុងតែប្រាសចាកពីភាពត្រឹមត្រូវនៃពាក្យខ្មែរ។ ការពិតពាក្យដែលគប្បីសរសេរគឺ «សហាយ» ដែលមានន័យថា សម្លាញ់, មិត្តសម្លាញ់, អ្នកដែលទៅ ឬមកជាមួយ, អ្នកជូន, អ្នកកំដរ, គ្នា, អ្នកដែលជាគ្នា។ ពាក្យ «សហាយ»ដែលប្រែមកជាន័យអាក្រក់ដែលខ្មែរសំដៅដោយ បុរស និងស្ត្រីដែលដើរហើរ ឬខូចកាចនឹងគ្នា។ «សហាយ»ភ្ជាប់នឹងពាក្យ «កំណាន់» គឺ «សហាយកំណាន់» សហាយដែលជាកំណាន់ចិត្ត។ «សហាយ»សម្រាប់ប្រើភ្ជាប់ជាមួយពាក្យ «ស្មន់» ដែលមានន័យថា មានអ្នកដទៃជួយលាក់បាំងឱ្យ។ «សហាយស្មន់» ប្រែមកថា ជាសម្លាញ់លួចលាក់នឹងគ្នា(មនុស្សពីរនាក់ដែលស្រឡាញ់គ្នាលួចលាក់)៕	រវាងពាក្យទាំងពីរនេះនៅមានសាធារណជនប្រើបូកឡូកគ្នានៅឡើយ ដោយអ្នកខ្លះប្រើពាក្យ «សហាយ» និងអ្នកខ្លះទៀតប្រើពាក្យ «សាហាយ» តែមិនទាន់ដឹងថាពាក្យណាត្រឹមត្រូវនៅឡើយទេ។
ជម្លោះរវាងអាស៊ែបៃហ្សង់ និងអាមេនីនៅតំបន់ Nagorno-Karabakh ដែលស្ងាត់ជាងពីរឆ្នាំមកហើយ បានផ្ទុះជាថ្មីនៅយប់ថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា។ នេះជាជម្លោះចុងក្រោយលើតំបន់ Nagorno-Karabakh ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២០មក។ ភាគីទាំងពីរ រុញការទទួលខុសត្រូវដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក។ «ទីតាំងជាច្រើន ទីជម្រកស្នាក់នៅ និងចំណុចពង្រឹងកងម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់អាស៊ែបៃហ្សង់ បានរងផលប៉ះពាល់ ដោយសារការបាញ់ផ្លោងយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីប្រភេទអាវុធផ្សេងៗរួមមានទាំងកាំភ្លើងត្បាល់។ ទីភ្នាក់ងាររុស្ស៊ី Interfax ស្រង់ការប្រកាសរបស់ក្រសួងការពារជាតិអាស៊ែបៃហ្សង់ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយបែបនេះ រួចបន្តថាការវាយប្រហារនេះបានធ្វើឡើងដោយទាហានរបស់អាមេនី។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលអាស៊ែបៃហ្សង់បានអះអាងថា កងកម្លាំងអាមេនីធ្វើសកម្មភាពស៊ើបការណ៍សម្ងាត់នៅតាមព្រំដែនរបស់ខ្លួនតាំងពីមុនថ្ងៃវាយប្រហារគ្នា ព្រមទាំងបានដឹកជញ្ជូនអាវុធចូលតំបន់នោះ ហើយនៅយប់ថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញាក៏បានធ្វើប្រតិបត្តិការជីកដីដើម្បីបង្កប់គ្រឿងផ្ទុះទៀត។ ចំណែកឯក្រសួងការពារជាតិអាមេនីវិញបានបញ្ជាក់ថា ការបាញ់ប្រហារគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លានេះបង្កឡើងដោយសារភាគីអាស៊ែបៃហ្សង់ ហេតុដូច្នេះហើយទើបអាមេនីត្រូវវាយប្រហារតបទៅវិញ។ ចំណែកនាយករដ្ឋមន្រ្តី Nikol Pashinyan ប្រាប់សភាអាមេនីថា មានយោធា៤៩នាក់ហើយបានស្លាប់ ហើយនេះមិនមែនជាតួលេខចុងក្រោយឡើយ។ បន្ថែមពីលើនេះ រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងយ៉េរ៉េវ៉ាន់ក៏បានលើកឡើងថា ខ្លួននឹងស្នើសុំកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការជាមួយរុស្ស៊ី និងពាំនាំបញ្ហាមួយនេះទៅកាន់អង្គការសន្ធិសញ្ញាសន្តិសុខសមូហភាព ដែលជាប្លុកសន្តិសុខដឹកនាំដោយរុស្ស៊ី ក៏ដូចជាក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា អាស៊ែបៃហ្សង់ដណ្តើមបានទឹកដីក្នុងតំបន់នេះទៅគ្រប់គ្រងវិញនៅក្នុងការប្រយុទ្ធគ្នាឆ្នាំ២០២០ ដែលបានបញ្ចប់ដោយបទឈប់បាញ់ជំរុញដោយរុស្ស៊ី។ លើការប៉ះទង្គិចចុងក្រោយនេះ តួកគីក៏នៅតែគាំទ្រអាស៊ែបៃហ្សង់ ហើយប្រាប់ឱ្យអាមេនីបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់ខ្លួន៕	កងកម្លាំងអាស៊ែបៃហ្សង់ និងអាមេនី បានប៉ះទង្គិចគ្នាជាថ្មីនៅដែនដីជម្លោះ Nagorno-Karabakh នៅយប់ថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា។ ភាគីទាំងពីរបានចោទគ្នាទៅវិញទៅមកចំពោះការប៉ះទង្គិចនេះ ដែលអាមេនីអះអាងថា ទាហានខ្លួន៤៩នាក់បានស្លាប់។
រឿងដ៏អាក្រក់ដែលការគិតថា អឺរ៉ុបត្រូវតែស្របតាមអាម៉េរិក ឬផ្លាស់ប្តូរខ្លួនឯងចំពោះគោលនយោបាយអាម៉េរិក ឬការប្រតិកម្មជ្រុលរបស់ចិន។ ការអធិប្បាយបែបនេះក្រោយទស្សនកិច្ចនៅចិន ធ្វើឱ្យប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង រងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងនៅអឺរ៉ុប និងនៅអាម៉េរិក។ អំឡុងទស្សនកិច្ចនៅហូឡង់ លោក ម៉ាក្រុង ការពារអ្វីដែលលោកបាននិយាយ។ «ជំហររបស់បារាំង និងអឺរ៉ុបលើបញ្ហាតៃវ៉ាន់ ដូចគ្នា។ យើងចង់បានស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន។ ជំហរនេះ នៅតែដដែល ហើយមិនបានផ្លាស់ប្ដូរឡើយ។ វាគឺគោលនយោបាយចិនតែមួយ និងដំណោះស្រាយសន្តិភាពលើបញ្ហានេះ។» លោក ម៉ាក្រុង និយាយបែបនេះ។ បើតាមមេដឹកនាំបារាំងរូបនេះ បារាំងក៏មានចែករំលែកទស្សនៈឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកបើកចំហជាមួយប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន ដែរ ទោះជាបារាំង និងអាម៉េរិកមានវិធីសាស្រ្តខុសគ្នាក្ដី។ លោក ម៉ាក្រុង អះអាងទៀតថា បារាំងមិនគាំទ្រការបង្កហេតុ មិនចូលរួមក្នុងនយោបាយរវើរវាយ ហើយចាត់ទុកស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន ការគោរព និងភាពច្បាស់លាស់ ជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ល្អបំផុតនៃស្វ័យភាពជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់អឺរ៉ុប៕	ប្រធានាធិបតីបារាំង អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង បានបញ្ជាក់ពីជំហរមិនប្រែប្រួលរបស់បារាំង និងសហភាពអឺរ៉ុបចំពោះបញ្ហាតៃវ៉ាន់ បន្ទាប់ពីលោករងការរិះគន់ខ្លាំងចំពោះការនិយាយថា អឺរ៉ុបមិនគួរដើរតាមនយោបាយអាម៉េរិក ឬចិនឡើយ។ ពីទឹកដីហូឡង់ លោក ម៉ាក្រុង លើកឡើងថា បារាំងចង់បានដូចស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន។
ចំពោះ ការឈ្នះពានរង្វាន់នេះ គឺបានពីការបោះឆ្នោតតាមប្រព័ន្ធឌីជីថលពីសាធារណជន ចំនួន៤៧ ៥១៥នាក់ ។ ចំណែកការបោះឆ្នោត បានចែកជាប្រភេទផ្សេងៗរួមមាន ក្រុមប្រឹក្សាទេសចរណ៍ សណ្ឋាគារ រមណីយដ្ឋាន ភោជនីយដ្ឋាន ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា និងអ្នកដឹកនាំដែលចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍។ សូមបញ្ជាក់ដែរថា កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២កន្លងទៅកម្ពុជាទទួលបានពានរង្វាន់ចំនួន២ ពីស្ថាប័ន World Travel Awards គឺពានរង្វាន់គោលដៅវប្បធម៌ឈានមុខគេក្នុងទ្វីបអាស៊ីឆ្នាំ២០២២ (Asias Leading CultureDestination 2022)។ ចំពោះទី២គឺជាពានរង្វាន់គោលដៅទេសចរណ៍យុវជនឈានមុខគេក្នុងទ្វីបអាស៊ីឆ្នាំ២០២២ (AsiasLeading Youth TravelDestination 2022)៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា ទទួលបានពានរង្វាន់ ពីកម្មវិធីពានរង្វាន់ទេសចរណ៍និងបដិសណ្ឋារកិច្ចអាស៊ី (Asian Tourism and Hospitality Awards) ក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីគឺ ពានរង្វាន់ជ័យលាភី «យុទ្ធនាការទីផ្សារទេសចរណ៍អន្តរជាតិឈានមុខគេឆ្នាំ២០២២»។កម្មវិធី Asian Tourism and Hospitality Awards ហៅកាត់ថា សមាគម AHHRA បានរៀបចំកម្មវិធីពានរង្វាន់ទេសចរណ៍ និងបដិសណ្ឋារកិច្ចអាស៊ី ដើម្បីប្រគល់ពានរង្វាន់ដល់ប្រទេសជ័យលាភី នៅថ្ងៃទី១៧ ខែ មីនា ។ ក្នុងកម្មវិធីអន្តរជាតិមួយនេះ កម្ពុជា បានទទួលបាន ពានរង្វាន់ យុទ្ធនាការទីផ្សារទេសចរណ៍អន្តរជាតិឈានមុខគេឆ្នាំ២០២២ដែលមានបេក្ខភាពចូលរួមជាង២០០នាក់ មកពី២៣ប្រទេសជុំវិញពិភពលោក។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមស្ដាប់ ឬអានបទសម្ភាសរវាងលោក ញ៉ុង ហេង នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក គីម ហ៊ាង នាយកក្រុមហ៊ុន Khmer Real Estate និងជាប្រធាន KW Cambodia ដូចតទៅនេះ៖ លោក ញ៉ុង ហេង៖ តើចិនវិនិយោគលើអលចលនទ្រព្យ និងសំណង់ នៅកម្ពុជាសព្វថ្ងៃនេះ មានឥរិយាបទដូចម្ដេចដែរ? លោក គីម ហ៊ាង៖ ខ្ញុំអាចនិយាយបានថាចិនដែលមករកស៊ីនៅកម្ពុជានាពេលថ្មីៗនេះគឺពួកគេកំពុងតែចាកចេញពីប្រទេសមួយចំនួន។ យុទ្ធសាស្ត្ររបស់គាត់ គឺមកលឿន ហើយនរណាខាតក៏ខាតចុះ សំខាន់គាត់ចំណេញ ហើយយុទ្ធសាស្ត្ររបស់គាត់គឺមិនយូរអង្វែង ព្រោះគាត់ទៅប្រទេសមួយចំនួន ទៅដល់ទីនោះភ្លាមធ្វើឲ្យតម្លៃដីធ្លីឡើង ចង់និយាយថាក្រឡុកមួយឆាវទៅ អ៊ីចឹងក៏ឡើងទាំងអស់គ្នាទៅ អ្នកណាទប់ជាប់ក៏ជាប់ទៅ តែទប់មិនជាប់ក៏ធ្លាក់ទៅ។ ដូចនេះខ្ញុំមើលឃើញថាទីផ្សារណាក៏ដោយដែលផ្ដោតទៅលើចិនតែមួយគឺល្អណាស់ក្នុងរយៈពេលមានកម្រិត, ៣ឆ្នាំ ៥ឆ្នាំ មិនដល់១០ឆ្នាំទេ ព្រោះឥរិយាបទរកស៊ីក្នុងវិស័យដីធ្លីរបស់ចិនមកលឿនទៅក៏លឿនដែរ។ លោក ញ៉ុង ហេង៖ តើឥរិយាបទមករកស៊ីរបស់ចិនក្នុងវិស័យដីធ្លី ចូលលឿន ចេញលឿន ជះឥទ្ធិពលបែបណាខ្លះទៅ? លោក គីម ហ៊ាង៖ វាល្អសម្រាប់រយៈពេលខ្លី សម្រាប់បុគ្គលដែលឆក់ឱកាសមួយប្រាវ ធ្វើអ្នកមានបានគឺបានហើយ ប៉ុន្តែចំពោះអ្នកដែលបត់បែនមិនទាន់ទេ គ្រិចកមិនខាន។ ឧទាហរណ៍ខ្មែរលក់ដីហ្នឹង ១០០ដុល្លារ ឲ្យចិន ថ្ងៃក្រោយខ្មែរមកទិញ ចិនលក់២០០ដុល្លារ ក្រោយមកខ្មែរលក់ឲ្យចិន៣០០ដុល្លារ ក្រោយមកទៀតចិនលក់ឲ្យខ្មែរ៤០០ដុល្លារ អាតម្លៃ៤០០នេះគឺជាប់ហើយ (គាំង)។ ហើយបទពិសោធន៍ខ្ញុំធ្វើការជាមួយក្រុមហ៊ុនចិន ជាទម្លាប់មួយចិនតែងតែដាក់លុយលើស។ ឧទាហរណ៍គាត់នាំភ្ញៀវចិនគ្នាគាត់មកទិញដី យើងលក់ឲ្យគាត់តែ១ម៉ែត្រក្រឡាតែ១០០ដុល្លារ តែគាត់ដាក់តម្លៃ ១២០ដុល្លារ ១៣០ដុល្លារ ខុសពីក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក ដែលមិនធ្វើដូចនេះទេ គឺយើងស៊ីតែកម្រៃជើងសារប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាឥរិយាបទមួយដែលមានផលអវិជ្ជមានសម្រាប់វិស័យដីធ្លីកម្ពុជាក្នុងរយៈពេលយូរអង្វែង ព្រោះខ្មែរយើងមានគោលជំហរស្មោះត្រង់ តែពេលរកស៊ីជាមួយចិនយូរៗទៅបុគ្គលិកមួយចំនួនចង់មិនចង់យកតាមចិន ដោយលក់អចលនទ្រព្យដាក់តម្លៃពីលើ។ លោក ញ៉ុង ហេង៖ ដោយឡែកសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យអចលនទ្រព្យ នឹងរងផលប៉ះពាល់ទេ ពីការប៉ោងឡើងទីផ្សារដីធ្លីនេះ? លោក គីម ហ៊ាង៖ បើចង់និយាយថាចិនក្រឡុកមួយប្រាវ តើប៉ះពាល់លក្ខណៈម៉ាក្រូដែរ ឬអត់ គឺអាស្រ័យគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាល។ ខ្ញុំអាចនិយាយថាពីឆ្នាំ២០០៣ ដល់ឆ្នាំ២០០៨ អ្នករកស៊ីដីធ្លីក្នុងស្រុកខ្មែរច្រើនជាងគេគឺកូរ៉េ។ កាលនោះធនធានមនុស្ស ចំណេះដឹងប្រជាពលរដ្ឋនៅមានកម្រិត ហើយពេលនោះឆ្នាំ២០០៨ កូរ៉េដកទៅវិញ យើងចង់ដួល។ តែបច្ចុប្បន្នអ្នករកស៊ីដីធ្លី ច្រើនជាចិនដីគោក។ អ៊ីចឹងបើយើងមានគោលនយោបាយទាក់ទាញវិនិយោគិនមកពីច្រើនប្រទេស ទោះជាចិនដកវិនិយោគទៅវិញក៏អត់បញ្ហាដែរ តែបើយើងយកចិនជាគោលធំរហូតដល់ ៥០ ឬ៦០ភាគរយ ពេលដកទៅវិញយើងប្រាកដជាពិបាក។ នៅពេលដែលច្បាប់ប្រទេសយើងរឹងមាំ គឺគាត់នឹងដកទៅវិញបណ្ដើរ ៗ។ មានន័យថាពេលច្បាប់យើងតឹងតែង ពន្ធដារតឹងតែង ចរន្តទឹកប្រាក់តឹងតែង គ្រប់គ្រងតឹងតែង គឺគាត់ពិបាករកស៊ី ហើយប្រទេសដែលមានច្បាប់តឹងរ៉ឹងខ្លាំង ចិនមិនហ៊ានទៅក្រឡុកទេ តែប្រទេសដែលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដូចខ្មែរយើង គឺគាត់ចូលចិត្តមក ព្រោះឱកាសគាត់មកមួយប្រាវគឺរកលុយបានច្រើន។ ទីផ្សារខ្មែរយើងបច្ចុប្បន្នគឺល្អសម្រាប់ចិន ច្រើនជាងកូរ៉េ ឬជប៉ុន ប៉ុន្តែរយៈពេល៥ឆ្នាំក្រោយជប៉ុនមកខ្មែរច្រើនវិញ ព្រោះជប៉ុនជាប្រទេសចំណាយពេល១០ឆ្នាំសិក្សា តែរកស៊ី១០០ឆ្នាំ។ លោក ញ៉ុង ហេង៖ ចុះបើគេសួរត្រឡប់វិញថា រដ្ឋាភិបាលកន្លងមកអះអាងថាកម្ពុជាបើកចំហររួចហើយ អ្នកវិនិយោគពីប្រទេសណាមកក៏បាន តែបើជាក់ស្ដែងវិនិយោគចិនមកច្រើន ឲ្យធ្វើដូចម្ដេច? លោក គីម ហ៊ាង៖ បើកចំហររបស់យើងនៅមានកម្រិត។ យើងត្រូវតែមានក្រុមជំរុញការវិនិយោគពីជប៉ុន កូរ៉េ សាំងហ្គាពួរ អឺរ៉ុប អាមេរិក។ បើយើងជំរុញពួកគេមកកាន់តែច្រើន គឺមានតម្លាភាពតែម្ដង។ បច្ចុប្បន្នខ្ញុំឃើញវិនិយោគចិនមកច្រើនមែនទែន ច្រើនលើស តែប្រទេសផ្សេងចូលមកគឺអត់សូវមាន។ យើងស្វាគមន៍វិនិយោគចិន មកច្រើនជាងនេះក៏បាន តែកុំភ្លេចវិនិយោគមកពីប្រទេសផ្សេងៗទៀត។ លោក ញ៉ុង ហេង៖ ខ្ញុំចង់ងាកទៅព្រះសីហនុបន្តិចដែលចិនសម្រុកទៅទីនោះច្រើន ហើយទីផ្សារអចលនទ្រព្យក៏ហក់ឡើងខ្លាំងដែរ។ តើលោកមានចំណាប់អារម្មណ៍បែបណា? លោក គីម ហ៊ាង៖ ចិនទៅព្រះសីហនុច្រើន ព្រោះតំបន់នេះឆ្ងាយពីរដ្ឋបាលដែលនៅភ្នំពេញ ឆ្ងាយពីភ្នែកច្រមុះរបស់អ្នកធំ ឆ្ងាយពីឱកាវិនិយោគរបស់ជនជាតិផ្សេងៗ ដូចនេះនៅកំពង់សោមនេះ គាត់ចង់ម៉ៅយកតែម្ដង។ ផ្ទះ១ល្វែង កាលពី៥ឆ្នាំមុនជួលតែ៥០០ដុល្លារទេ តែចិនចូលមកឲ្យ២០០០ដុល្លារ ខ្មែរក៏ជួលឲ្យចិន ហើយចិនបន្តឲ្យចិនគ្នាគេបាន៣៥០០ដុល្លារ អ៊ីចឹងតម្លៃជួលនៅកំពង់សោមសព្វថ្ងៃគឺឡើងហួសពីការពិត។ ក្នុងរយៈពេលខ្លីម្ចាស់ដែលជួលទាំងនោះបានលុយច្រើន តែសម្រាប់រយៈពេលខ្លីទេ ព្រោះនៅពេលសំណង់ខុនដូ សណ្ឋគារ ផ្សារទំនើប សំណង់ផ្សេងៗសង់រួចហើយ គឺចិនឈប់ជួលហើយ គេទៅនៅជុំគ្នាគេ។ នៅកម្ពុជាមិនទាន់មានឆៃណាថោន (China Town) នោះទេ ហើយស្ថានទូតចិនក៏អត់គាំទ្រឲ្យមានដែរ ប៉ុន្តែប្រជាជនយើងមួយចំនួនកំពុងតែហៅតំបន់នោះជា China Town រួចទៅហើយ។ អ៊ីចឹងវាជាបញ្ហាមួយ គឺថាតំបន់ China Town នេះ ថ្ងៃណាមួយចិននៅពេញតែម្ដង អ្នកលក់ អ្នកទិញ អ្នកជួល អ្នកដើរលេងសុទ្ធតែចិនទាំងអស់ វាកើតទៅជាទីក្រុងចិននៅកំពង់សោម។ សម្រាប់កម្ពុជាគឺវាអត់ចំណេញសោះតែម្ដង៕	ភ្នំពេញ៖ អ្នករកស៊ីចិន កំពុងនាំមុខខ្លាំងក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ និងសំណង់នៅកម្ពុជា ជាពិសេសរបត់ថ្មីៗក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។ អ្នកនៅក្នុងស្រុក មួយចំនួនបានផ្សារភ្ជាប់ជោគវាសនាទៅទីផ្សារដែលចិនកំពុងតែវាយលុកនេះ។ ត្រង់ចំណុចនេះ អ្នកជំនាញអចលនទ្រព្យលោក គីម ហ៊ាង បានទាញការចាប់អារម្មណ៍ថា ឥរិយាបទមួយរបស់ចិនគឺក្រឡុកទីផ្សារមួយឆាវ ហើយអ្នកបត់មិនទាន់ នឹងត្រូវជាប់ផុង។ បើនិយាយពីឥទ្ធិពលវិនិយោគរបស់ចិនដល់ស្ថានភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច លោក គីម ហ៊ាង ប្រាប់ថាកម្ពុជាត្រូវខំទាក់ទាញវិនិយោគពីប្រទេសផ្សេងៗទៀត ដើម្បីកុំឲ្យពឹងផ្អែកខ្លាំងពេកលើវិនិយោគចិន។
លោក ហង្ស ពុទ្ធា សមាជិកម្នាក់របស់គ.ជ.ប បានទទួលជួបតំណាងក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្កលប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានការិយាល័យនៅប្រទេសសិង្ហបុរី កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ ដើម្បីពិភាក្សាពីកិច្ចសហការជាមួយគ្នា។ លោក អះអាងថា គោលបំណងធំនៃកិច្ចសហការរវាងគ.ជ.ប និងក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្កល គឺដើម្បីលុបព័ត៌មានខុសការពិតអំពីការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ចេញពីវេបសាយហ្គូហ្កល។ ជំនួបនោះ ក៏មានជនជាតិខ្មែរម្នាក់ ដែលជាតំណាងក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្កលដែរ។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា ដែលមានតួនាទីជាអ្នកនាំពាក្យគ.ជ.បផងនោះ ថ្លែងមកកាន់សារព័ត៌មានថ្មីៗ យ៉ាងដូច្នេះថា៖«បច្ចុប្បន្ននេះ មានព័ត៌មានមួយចំនួន ជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ អវិជ្ជមាន មិនសមស្រប មិនត្រឹមត្រូវនឹងច្បាប់បោះឆ្នោតកម្ពុជា អ៊ីចឹង ហ្គូហ្កល អត់ចង់ផ្សព្វផ្សាយពីរឿងដែលខុសច្បាប់នោះទេ»។ ជំនួបរវាងតំណាងគ.ជ.ប និងតំណាងក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្កល ដែលមកពីប្រទេសសិង្ហបុរី នៅអគ្គនាយកដ្ឋានគ.ជ.ប កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ (រូបពីគ.ជ.ប)។ វា ជាលើកទី១ហើយ សម្រាប់ប្រវត្តិនៃការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ដែលគ.ជ.ប និងក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្កល មានបំណងសហការគ្នា។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ លោក ហង្ស ពុទ្ធា បញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំបឋមរវាងលោក ដែលជាតំណាងគ.ជ.ប ជាមួយតំណាងក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្កល មិនទាន់ឈានទៅដល់ការសហការគ្នាជាផ្លូវការឡើយ។ លោក បន្តថា ដើម្បីអាចធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយបាន គឺត្រូវអនុម័តយល់ព្រមពីគ.ជ.បទាំងមូលជាមុនសិន។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ លើកឡើងទៀតថា បើគ.ជ.ប និងក្រុមហ៊ុនហ្គូលហ្កល សម្រេចសហការគ្នាជាផ្លូវការមែន ក្រុមការងារមួយ នឹងត្រូវបង្កើតឡើង ដើម្បីធ្វើកិច្ចការឲ្យរហ័ស (ក្នុងការលុបព័ត៌មានក្លែងក្លាយអំពីការបោះឆ្នោត)។ លោក ពន្យល់ថា បើសង្ស័យថា ព័ត៌មានណាមួយ ជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ គ.ជ.ប និងក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្កល នឹងពិនិត្យ ដើម្បីលុបព័ត៌មាននោះចេញពីហ្គូហ្កល។ ឧទាហរណ៍៖ ការបោះឆ្នោតជាតិលើកទី៧នៅកម្ពុជា នឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ តែបែរជាមានព័ត៌មាន ផ្សាយថា ការបោះឆ្នោតនេះ នឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ ក្នុងករណីនេះ ក្រុមការងាររវាងគ.ជ.ប និងហ្គូហ្កល នឹងធ្វើកិច្ចការរួមគ្នា ដើម្បីលុបព័ត៌មានខុសនេះចេញពីហ្គូហ្កល។ នេះជាឧទាហរណ៍របស់លោក ហង្ស ពុទ្ធា។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់គ.ជ.ប បានឲ្យដឹងព័ត៌មានបន្ថែមអំពីរឿងនេះថា គ.ជ.ប នឹងស្នើឲ្យក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្កល ដកចេញខ្លឹមសារព័ត៌មានលើបណ្តាញសង្គមយូធូប (Youtube) បើគ.ជ.ប ពិនិត្យឃើញថា ព័ត៌មាននោះ មានការរំលោភបំពាន និងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងរយៈពេល១៥ថ្ងៃនេះ ដោយចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែមេសា ដល់ថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា គឺជាដំណាក់កាល ដែលគណបក្សនយោបាយ ត្រូវចុះឈ្មោះ និងបេក្ខជនតំណាងរាស្រ្តនៅគ.ជ.ប ដើម្បីចូលរួមប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោត។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យគ.ជ.ប គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាច និងគណបក្សមួយចំនួនទៀត បានទៅចុះឈ្មោះរួចហើយ៕	បើគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតរបស់កម្ពុជា (គ.ជ.ប) និងក្រុមហ៊ុនហ្គូហ្កល (Google) ឈានទៅសហការគ្នាជាផ្លូវការនោះ ព័ត៌មានក្លែងក្លាយជុំវិញការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា នឹងមិនអាចមានវត្តមាននៅលើហ្គូហ្កល ដែលជាវេបសាយដ៏ធំរបស់ពិភពលោកឡើយ។
ប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងរដ្ឋធានីហ្សាការតា បានជួបបញ្ហាកង្វះទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ដោយវាមានសភាពល្អក់ មានដី និងភក់លាយឡំ ហើយពេលខ្លះទឹកមិនចេញតាមបំពង់បង្ហូររបស់រដ្ឋជាដើម។ ហេតុនេះ ប្រជាជនហ្សាការតា ចាប់ផ្ដើមជីកអណ្ដូងនៅតាមផ្ទះដោយខ្លួនឯង ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា។ «ជួនកាល ទឹកមានពណ៌សល្អក់ និងមានក្លិន។ នៅពេលផ្សេងទៀត វាមានពណ៌ត្នោតល្អក់ និងពោរពេញដោយភក់»។ លោក Sigit Hariyanto ប្រជាជនម្នាក់រស់ក្នុងតំបន់ប្រាប់សារព័ត៌មាន Channel News Asia បែបនេះ ដោយសំដៅទៅលើទឹកបំពង់ផ្គត់ផ្គង់ដោយរដ្ឋ។ យ៉ាងណាមិញ ការទាញយកទឹកក្រោមដី តាមរយៈការជីកអណ្ដូងច្រើនពេក ជាមូលហេតុចម្បងនៃការបាក់ស្រុតដី បង្កឱ្យឆាប់លិចក្រោយទឹកសមុទ្រ។ ហ្សាការតា ជារដ្ឋធានីដែលមានផ្ទៃដីធូរៗមិនហាប់ និងជាដីល្បាប់។ ដូច្នេះ ការទាញយកទឹកក្រោមដី ដោយការជីកអណ្ដូងបានធ្វើឱ្យទីក្រុងធំបំផុតរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីមួយនេះលិចក្នុងកម្ពស់ ២៦សង់ទីម៉ែត្រក្នុងមួយឆ្នាំទៅក្នុងទឹកសមុទ្រ។ «ប្រជាជនបានជីកអណ្តូង និងទាញយកទឹកក្រោមដីជាច្រើនជំនាន់មកហើយនៅឥណ្ឌូណេស៊ី។ វាពិបាកក្នុងការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថនេះ។ វាជាការលំបាកដើម្បីធ្វើឱ្យពួកគេយល់ពីផលវិបាកនៃសកម្មភាពជីកអណ្ដូងរបស់ពួកគេ ពីព្រោះការបាក់ដីកើតឡើងបន្តិចម្តងៗក្នុងរយៈពេលច្រើនឆ្នាំទៅមុខទៀត»។ លោកស្រី Nila Ardhianie នាយកវិទ្យាស្ថាន Amrta សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាទឹកបានប្រាប់សារព័ត៌មានដដែលបែបនេះ។ បច្ចុប្បន្ន ប្រជាជនចំនួន ១១លាននាក់នៅហ្សាការតាកំពុងពឹងផ្អែកលើការប្រើប្រាស់ទឹកអណ្ដូង។ ទន្ទឹមនេះ អាជ្ញាធរឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងព្យាយាមកាត់បន្ថយបញ្ហាបាក់ដី ដោយការសាងសង់ប្រព័ន្ធលូបញ្ឈរដើម្បីរំដោះទឹកជំនន់។ មកដល់ពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតាបានសាងសង់លូបញ្ឈរចំនួន ៧២០០០នៅទូទាំងរដ្ឋធានី ហើយការបាក់ដីបានថយចុះនៅក្នុងតំបន់ដែលមានប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹក។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៣ រដ្ឋាភិបាលនឹងចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ការជីកអណ្ដូងនៅក្នុងសង្កាត់ពាណិជ្ជកម្មចំនួនប្រាំបួន។ ដោយឡែក អ្នកជំនាញភូមិសាស្ត្រ Heri Andreas យល់ថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែផ្តោតលើការស្វែងរកជម្រើសផ្សេងសម្រាប់ប្រជាជនជំនួសឱ្យការជីកអណ្ដូងទាញយកទឹកក្រោមដីជាមុនសិន ព្រោះប្រជាជនត្រូវការទីកស្អាតសម្រាប់ប្រើប្រាស់។ សព្វថ្ងៃនេះ ជាង ៩០ភាគរយនៃតំបន់ឆ្នេរនៃរដ្ឋធានីហ្សាការតា កំពុងស្ថិតនៅខាងក្រោមនីវ៉ូទឹកសមុទ្រ ដែលធ្វើឲ្យងាយទទួលរងទឹកជំនន់តាមឆ្នេរសមុទ្រ។ រដ្ឋធានីហ្សាការតាបានក្លាយជាទីក្រុងលិចទឹកលឿនបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ចំណែកទន្លេក៏មិនអាចបង្ហូរទឹកចូលទៅក្នុងសមុទ្រដោយគ្មានជំនួយពីស្ថានីយ៍បូមទឹកធំៗដែរ ដែលធ្វើឲ្យរដ្ឋធានីនេះជួបវិបត្តិទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ះពាល់ដល់អ្នកស្រុករាប់ពាន់នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗ៕	ជាច្រើនឆ្នាំកន្លង ប្រជាជនឥណ្ដូណេស៊ី មិនមានទឹកស្អាតគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់នោះទេ ហើយទឹកស្អាត ផ្គត់ផ្គង់ដោយអាជ្ញាធរ ក៏មានភាពរអាក់រអួលទៀត។ ហេតុនេះ ប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងរដ្ឋធានីហ្សាការតាបានសម្រេចចិត្តជីកអណ្ដូងទឹកដោយខ្លួនឯងនៅតាមផ្ទះសម្រាប់ប្រើ។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកជំនាញដោះស្រាយបញ្ហាទឹកបានអះអាងថា សកម្មភាពជីកអណ្ដូងនេះនឹងធ្វើឱ្យក្រុងហ្សាការតា កាន់តែប្រឈមនឹងការលិចដោយទឹកសមុទ្រលឿនជាងធម្មតា។
នៅពេលដែលអ្នកលាបសក់ច្រើន នោះស្បែកក្បាលអ្នកនឹងងាយកើតមានបញ្ហា ដោយធ្វើឲ្យសក់អ្នកជ្រុះច្រើន ថែមទាំងអាចធ្វើឲ្យសក់អ្នកប្រែជាស្ងួតខ្លាំងទៀតផង។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែប្រយ័ត្នឲ្យបានខ្ពស់មុនពេលដែលសម្រេចចិត្តប្តូរពណ៌សក់ម្តងៗ។ បើអ្នកប្តូរពណ៌សក់ច្រើន សារធាតុពុលដែលមានក្នុងថ្នាំសក់នោះ នឹងអាចជ្រាបចូលតាមស្បែកក្បាលអ្នក ដោយធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ថ្លើម និងសួតអ្នកជាខ្លាំង។ ជាងនេះទៅទៀត ស្បែកក្បាលអ្នក នឹងប្រែជាឆាប់ប្រតិកម្ម ព្រោះប៉ះនឹងជាតិថ្នាំច្រើន។ ដូចនេះ អ្នកនឹងងាយកើតមានជំងឺជាច្រើនដែលនឹកស្មានមិនដល់។ អ្នកនឹងប្រឈមមុខនឹងជំងឺមហារីកខ្ពស់ណាស់នៅពេលដែលអ្នកតែងតែប្តូរពណ៌សក់ញឹកញាប់ ព្រោះសារធាតុដែលមានក្នុងថ្នាំនោះជាសារធាតុដែលអាចបំផ្លាញសុខភាពអ្នកខ្លាំងណាស់។ ដូចនេះ បើអ្នកចង់រក្សាសុខភាពឲ្យបានល្អ អ្នកគួរតែប្រយ័ត្នឲ្យបានខ្ពស់ពីថ្នាំលាពសក់ទាំងនោះ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ប្រសិនជាអ្នកមិនចង់ឲ្យសុខភាពអ្នកទ្រុឌទ្រោម អ្នកមិនគួរតែងតែផ្លាស់ប្តូរពណ៌សក់អ្នកឡើយ។ ហេតុអ្វីបានជាបែបនឹងទៅ?
ប្រធាននាយកដ្ឋានទំនាក់ទំនងការបរទេសនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការណ៍អន្តរជាតិនៃ NOCC លោក ញ៉ាន សុខវិសាល និងមន្ត្រីចំនួន៤៤រូបមកពីប្រទេសក្នុងតំអាស៊ីផ្សេងទៀតបាននិងកំពុងពិភាក្សាគ្នានៅទីក្រុងហ្សាកាតាប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ដើម្បីស្វែងរកចំណុចឯកភាពមួយសម្រាប់ត្រៀមការប្រកួតជើងឯកអាស៊ីលើកទី១៨នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ បើយោងតាមលោក ញ៉ាន សុខវិសាល ក្រោយពិភាក្សាអស់រយៈពេល៣ថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ ក្រុមប្រឹក្សាកីឡាអាស៊ី(OCA)បានសម្រេចដាក់កីឡាចំនួន៤០ប្រភេទលើ៤០វិញ្ញាសាសម្រាប់ចូលរួមប្រកួតប្រជែង។ លោកបានឲ្យដឹងទៀតថា ក្រៅពីការពិភាក្សាពីការរៀបចំបែបបទចូលរួម លោកនិងមន្ត្រីទាំងនោះបានទៅពិនិត្យទីលានប្រកួត និងកន្លែងស្នាក់នៅហូបចុករបស់កីឡាករកីឡាការិនីផងដែរ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា នៅមានកន្លែងមួយចំនួនបាននិងកំពុងស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលសាងសង់នៅឡើយ ដោយគ្រោងបញ្ចប់ការសាងសង់ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខនេះ។ ការប្រកួតកីឡាអាស៊ីលើកទី១៨(18th Asian Games)នឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃ១៨ ខែសីហា ដល់ថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ នៅទីក្រុងហ្សាកាតា និងទីក្រុងប៉ាឡេមបាងនៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី៕	លោក ញ៉ាន សុខវិសាល ប្រធាននាយកដ្ឋានទំនាក់ទំនងការបរទេស និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា(NOCC) បាននិងកំពុងប្រជុំនាយបេសកកម្ម ដើម្បីពិភាក្សានិងលើកពីបញ្ហាពាក់ព័ន្ធការប្រកួតកីឡាអាស៊ីលើកទី១៨(18th Asian Games)ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ ក្រៅពីកិច្ចពិភាក្សាលោក ញ៉ាន សុខវិសាល រួមជាមួយមន្ត្រី៤៤រូបផ្សេងទៀតបានទៅពិនិត្យទីលានប្រកួត និងកន្លែងស្នាក់នៅរបស់កីឡាករផងដែរ។
តុលាការកំពូល លើកហេតុផលថា សំណើសុំនៅក្រៅឃុំនេះ គឺធ្វើឡើងតាំងពីលោក រ៉ាត់ រត្នមុនី ស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលស៊ើបសួរ (មិនទាន់ជំនុំជម្រះ) ប៉ុន្តែ មកដល់ពេលនេះ លោក រ៉ាត់ រត្នមុនី ត្រូវបានជំនុំជម្រះនិងត្រូវផ្តន្ទាទោសរួចហើយ ដូច្នេះ សំណើសុំនៅក្រៅឃុំ ត្រូវផុតរលត់ហើយ ដោយមិនអាចលើកយកមកសម្រេចឲ្យលោក រ៉ាត់ រត្នមុនី នៅក្រៅឃុំនោះទេ។ យ៉ាងណា លោក សំ ទិត្យសីហា មេធាវីរបស់លោក រ៉ាត់ រត្នមុនី បកស្រាយថា វា មិនមែនជាកំហុសរបស់លោកឡើយ តែជាកំហុសរបស់តុលាការកំពូល។ លោក ថ្លែងថា សំណើសុំនៅក្រៅឃុំនេះ គឺលោក បានដាក់ទៅតុលាការកំពូលតាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩មកម្ល៉េះ ប៉ុន្តែតុលាការកំពូល មានភាពយឺតយ៉ាវខ្លួនឯង ដោយទុករហតុដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩ ទើបបើកសវនាការលើសំណើនេះ ខណៈលោក រ៉ាត់ រត្នមុនី ត្រូវបានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាត់ទោសរួចទៅហើយ (សវនាការលើអង្គសេចក្តី) កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩។ លោកមេធាវី និយាយដូច្នេះ៖«នីតិវិធីរបស់តុលាការកំពូលយឺតយ៉ាវខ្លួនឯង ហើយមកបន្ទោសយើង។... យើង សោកស្តាយមែនទែន»។ អ្វីដែលនឹងត្រូវធ្វើបន្ត គឺលោកមេធាវី នឹងត្រឡប់ទៅដាក់សំណើនៅសាលាឧទ្ធរណ៍ ដើម្បីសុំឲ្យពន្លឿននីតិវិធីបើកសវនាការ។ សវនាការនៅសាលាឧទ្ធរណ៍នេះ គឺជាសវនាការ សុំជំទាស់នឹងសាលក្រមរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។ សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានចេញសាលក្រមសម្រេចឲ្យលោក រ៉ាត់ រត្នមុនី ជាប់ពន្ធនាគារពីរឆ្នាំ ពាក់ព័ន្ធនឹងការផលិតខ្សែភាពយន្ត «ម្តាយខ្ញុំលក់ខ្ញុំ»។ លើសពីនេះ តុលាការរាជធានីភ្នំពេញ បានឲ្យលោក បង់ប្រាក់៣៥លានរៀល ទៅដើមបណ្តឹងផងដែរ។ ខ្សែភាពយន្ត «ម្តាយខ្ញុំ លក់ខ្ញុំ» បានធ្វើឲ្យលោក រ៉ាត់ រត្នមុនី រងពីបទ «ញុះញង់ឲ្យមានការរើសអើង»។ មេធាវី អះអាងជាដដែលៗថា លោក រ៉ាត់ រត្នមុនី មិនមែនជាអ្នកដឹកផលិតខ្សែភាពយន្តនេះទេ គឺគ្រាន់តែជាបកប្រែពីភាសាខ្មែរទៅជាភាសាអង់គ្លេសប៉ុណ្ណោះ។ អាជ្ញាធរខ្មែរ បានតាមដានខ្សែភាពយន្តឯកសារនេះ បន្ទាប់ពីសារព័ត៌មានដ៏ល្បីមួយរបស់រុស្ស៊ីឈ្មោះ RT យកទៅផ្សព្វផ្សាយ កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៨។ អាជ្ញាធរខ្មែរ អះអាងថា ភាពយន្តឯកសារខាងលើ ដែលនិយាយពីការជួញដូរផ្លូវភេទ គឺជារឿងប្រឌិត ហើយធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់របស់កម្ពុជា។ លោក រ៉ាត់ រត្នមុនី ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចថៃ ចាប់បញ្ជូនមកកម្ពុជាវិញ កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨ ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយសមត្ថកិច្ចខ្មែរ។ កន្លងមក ភរិយារបស់លោក និងប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន ខិតខំសុំឲ្យស្ថានទូតរុស្ស៊ីប្រចាំកម្ពុជា ជួយធ្វើអន្តរាគមន៍ជាញឹកញាប់ដែរ តែមិនបានទទួលផលវិជ្ជមានឡើយ៕	លោក រ៉ាត់ រត្នមុនី្ន ដែលរងការចោទប្រកាន់ថា បានផលិតខ្សែភាពយន្ត «ម្តាយខ្ញុំលក់ខ្ញុំ» ពុំត្រូវបានតុលាការកំពូល អនុញ្ញាតរស់នៅក្រៅឃុំតាមការស្នើសុំនោះទេ។ តុលាការកំពូល បានប្រកាសសាលដីកា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩។
បេសកកម្មស្វែងរកការពិតរបស់អង្គសហប្រជាជាតិ ជំរុញឲ្យមានការពិចារណាដាក់ទណ្ឌកម្មកាត់ផ្តាច់លំហូរហិរញ្ញវត្ថុនៃជំនួញធំៗរបស់ក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា។ នេះដោយសារគេរកឃើញថា អាជីវកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុនដែលមានយោធានៅពីក្រោយនេះ ក៏ស្ថិតនៅពីក្រោយអំពើហិង្សាប្រឆាំងជនជាតិភាគតិចផ្សេង ជាពិសេសជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅរដ្ឋ Rakhine ។ ក្រុមស៊ើបអង្កេតអង្គសហប្រជាជាតិ តាមរយៈរបាយការណ៍ស្វែងរកការពិតមួយ បានអំពាវនាវឲ្យមានការដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងក្រុមហ៊ុនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា និងហាមឃាត់មិនអោយមានការលក់អាវុធទៅអោយមីយ៉ាន់ម៉ាទៀត។ ក្រុមនេះបានបន្តថា ប្រាក់ចំណូលដែលបានមកពីអាជីវកម្មក្នុងនិងក្រៅស្រុក បានជួយពង្រឹងសមត្ថភាពយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងការបន្តប្រព្រឹត្តហិង្សាប្រដាប់អាវុធប្រឆាំងសិទ្ធិមនុស្ស។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារ AFP របាយណ៍របស់អង្គសហប្រជាជាតិកម្រាស់ ១១១ ទំព័រ បង្ហាញថា អង្គភាពចំនួន ៤៥ នៅមីយ៉ាន់ម៉ាដែលបានផ្ដល់ជំនួយដល់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ជាង ១០លានដុល្លារនៅក្នុងខែសីហា ២០១៧។ បន្ទាប់ពីមានការផ្តល់ជំនួយនេះ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាចាប់ផ្តើមធ្វើសកម្មភាពហិង្សាផ្សេងៗនៅរដ្ឋRakhine តែម្ដង។ របាយណ៍នោះបានបញ្ជាក់ថា មានក្រុមហ៊ុនយ៉ាងតិច ៥៩ រួមមាន ក្រុមហ៊ុនបារាំង បែលហ្ស៊ិក ស្វ៊ីស ហុងកុង និងចិន គឺជាដៃគូជាមួយសហគ្រាសដែលមានយោធាមីយ៉ាន់ម៉ានៅពីក្រោយ។ របាយណ៍នោះក៏បានលើកឡើងអំពីប្រទេសយ៉ាងតិច ១១ ដែលបានលក់អាវុធដល់មីយ៉ាន់ម៉ាមានដូចជា អ៊ីស្រាអែល ឥណ្ឌា កូរ៉េខាងត្បូង និងចិនជាដើម។ លោក Marzuki Darusman អ្នកដឹកនាំបេសកម្មរបស់អង្គសហប្រជាជាតិបាននិយាយថា ការឆ្លើយតបរបស់អាស៊ានទៅបញ្ហានៅរដ្ឋ Rakhine គឺមានការយឺតយ៉ាវណាស់។ លោកបានបន្តថា ប្រទេសទាំងអស់នៅលើពិភពលោកគួរតែព្យាយាមកាត់បន្ថយជំនួយដល់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាតាមការដាក់ទណ្ឌកម្ម និងជំរុញមិនឲ្យមានការធ្វើអាជីវកម្មជាមួយក្រុមហ៊ុនរបស់ពួកយោធា។ ការបញ្ចេញរបាយការណ៍ស្វែងអង្គការសហប្រជាជាតិនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអាមេរិកប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរប្រឆាំងមេដឹកនាំយោធារបស់មីយ៉ាន់កាលពីខែមុន។ វាជាវិធានការក្តៅបំផុតមួយប្រឆាំងក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា រាប់ចាប់តាំងពីវិបត្តិជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៧។ សព្វថ្ងៃ តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិក៏នៅបន្តនីតិវិធីស៊ើបអង្កេតលើបញ្ហារំលោភសិទ្ធិធ្ងន់ធ្ងរ និងបទឧក្រិដ្ឋមនុស្សជាតិប្រឆាំងប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅមីយ៉ាន់ម៉ា៕	ដោយ៖ ងួន សុភាវត្តី
អត្ថបទទាក់ទង លោក យន្ត មីន សុំលាលែង ហើយសម្តេច ដាក់លោក គួច ចំរើន ជំនួស	លោក យន្ត មីន ដែលបានលាលែងពីតំណាងអភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ ក្រោយទទួលស្គាល់កំហុសករណីបាក់រលំអគារ៧ជាន់កន្លងមកនោះ ត្រូវបានតម្លើងឋានន្តរស័ក្តិពីឧត្តមសេនីយ៍ឯក ទៅនាយឧត្តមសេនីយ៍ នាយទាហានថ្នាក់ឧត្តមសេនីយ៍នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។ ព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា នេះ ដដែល ក៏បានតែងតាំងមុខតំណែងលោក យន្ត មីន ជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការពារជាតិផងដែរ។
អត្ថបទទាក់ទង លោក បៃឌិន ជ្រើសគូប្រជែងចាស់ Pete Buttigieg ឲ្យធ្វើជារដ្ឋមន្ត្រីដឹកជញ្ជូន មួយថ្ងៃក្រោយប្រតិភូបោះឆ្នោតទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការជ័យជម្នះលោក ចូ បៃឌិន ការចាប់អារម្មណ៍ បានបង្វែរទៅកាន់សមរភូមិដ៏ក្តៅគគុកដើម្បីដណ្ដើមការកាន់កាប់ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកវិញ ដែលនឹងជះឥទ្ធិពលដល់គោលនយោបាយក្នុងស្រុករបស់រដ្ឋបាលអាណត្តិថ្មី ។ លោក បៃឌិន បានធ្វើដំណើរទៅកាន់រដ្ឋ Georgia ដើម្បីជួយរកសំឡេងឆ្នោតឲ្យបេក្ខជនបក្សប្រជាធិបតេយ្យ២នាក់ ក្នុងការប្រណាំងប្រជែងលើកទី២ ដែលនឹងកំណត់តុល្យភាពអំណាចរបស់ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក។ «ចុចស៊ីផ្លេសម្រាប់អនាគតសមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាមេរិករបស់អ្នក គឺលោក Jon Ossoff និងលោក Raphael Warnock»។ លោក បៃឌិន ប្រាប់អ្នកគាំទ្រលោកបែបនេះដែលអង្គុយស្ដាប់លោកពីក្នុងរថយន្ត ក្នុងទីក្រុង Atlanta ហើយក៏ទទូចឲ្យអ្នកគាំទ្រចេញទៅបោះឆ្នោតនាថ្ងៃទី នាថ្ងៃទី ៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោកបៃឌិនសង្កត់ធ្ងន់ថា៖«បញ្ចូលបុរសទាំងនេះឲ្យលោក ហើយយើងនឹងគ្រប់គ្រងព្រឹទ្ធសភា»។ ខណៈលោក ត្រាំ នៅតែបដិសេធទទួលស្គាល់លទ្ធផលឆ្នោត នៅទីបំផុត មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បក្សសាធារណរដ្ឋលោក Mitch McConnell ឈប់សម្ងំស្ងៀម ហើយក៏ផ្ញើសារប្រាប់លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិផងដែរថា វាដល់ពេលត្រូវបញ្ចប់ហើយ។ «ប្រតិភូបោះឆ្នោត បានប្រកាសហើយ។ ដូច្នេះ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំចង់អបអរប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត ចូ បៃឌិន »។ លោក McConnell បញ្ជាក់បែបនេះនៅមុខអង្គព្រឹទ្ធសភា មុននឹងបន្ថែម ពលរដ្ឋអាមេរិក ក៏គួរមានមោទកភាពដែលពួកគេនឹងមានអនុប្រធានាធិបតីជាស្ត្រីដំបូងផងដែរ គឺអ្នកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស។ ជាមួយគ្នានេះ លោក បៃឌិន ក៏បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន មុនធ្វើដំណើររដ្ឋ Georgia ថា លោកមានកិច្ចសន្ទនាតាមទូរសព្ទល្អជាមួយលោក McConnell ។ «ខ្ញុំប្រាប់គាត់ថា ខណៈយើងខ្វែងគំនិតលើរឿងច្រើនមែន វាក៏មានរឿងដែលយើងអាចធ្វើការរួមគ្នាផងដែរ»។ លោក បៃឌិន បញ្ជាក់បែបនេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា បក្សប្រជាធិបតេយ្យ ដែលគ្រប់គ្រងសភាតំណាងរួចហើយ ត្រូវការយកឈ្នះកៅអីព្រឹទ្ធសភាទាំងពីររបស់រដ្ឋ Georgia តែម្ដង ដើម្បីអាចក្ដោបក្ដាប់ស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិមួយនេះ ខណៈខាងបក្សសាធារណរដ្ឋ ត្រូវការឈ្នះតែមួយប៉ុណ្ណោះដើម្បីរក្សាសំឡេងភាគច្រើនរបស់ពួកគេ។ តាមលទ្ធផលជុំទីមួយ បក្សប្រជាធិបតេយ្យឈ្នះបាន៤៨កៅអី ឯបក្សសាធារណរដ្ឋមាន៥០កៅអី។ យ៉ាងណាមិញ បើបក្សសាធារណរដ្ឋ រក្សាបានមែននោះ រដ្ឋបាលលោក បៃឌិន ទំនងជួបប្ហាលំបាកច្រើនរាប់ពីការអនុម័តបេក្ខភាពរដ្ឋមន្ត្រី និងគោលនយោបាយសំខាន់ៗ ខណៈលោក McConnell នឹងនៅតែធ្វើជាមេដឹកនាំសំឡេងភាគច្រើនក្នុងព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក៕	ប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត ចូ បៃឌិន ញាប់ដៃញាប់ជើងធ្វើឃោសនាឲ្យបក្សប្រជាធិបតេយ្យក្នុងសមរភូមិរដ្ឋ Georgia ដែលនឹងកំណត់ថា បក្សណានឹងគ្រប់គ្រងព្រឹទ្ធសភាអាមេរិក។ យុទ្ធនាការរបស់លោក បៃឌិន ធ្វើឡើងក្រោយជ័យជម្នះរបស់លោក ត្រូវបានទទួលស្គាល់ពីសំណាក់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ម្នាក់របស់បក្សសាធារណរដ្ឋ គឺលោក Mitch McConnell ដែលជាមេដឹកនាំមតិភាគច្រើននៅព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកបច្ចុប្បន្ន។
យោងតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវផ្នែកស្ថាបត្យកម្មរបស់មន្ទីរពេទ្យយើងដឹងថា ការរៀបចំប្លង់ស្ថាបត្យកម្មនៃមន្ទីរពេទ្យទាំងអស់គឺមានទម្រង់ប្លង់តែមួយ មានន័យថា សំណង់នេះសាងសង់ឡើងក្រោមការមើលខុសត្រូវរបស់មនុស្សមួយក្រុម ឬមនុស្សម្នាក់តែប៉ុណ្ណោះ ដែលជាអ្នកមានសិទ្ធិចេញប្លង់ស្ថាបត្យកម្ម។ ក្នុងប្រាសាទ/ហោបន់ស្រន់នីមួយៗ មានតម្កល់ព្រះបដិមានៃព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយានចំនួនបីព្រះអង្គ ដែលមានព្រះនាមថា៖ ភៃសជ្ជគុរុ សូរ្យវៃរោចនចណ្ធរោចិស (ព្រះអាទិត្យ) និងចន្ទ្រវៃរោចនរោហិណីច(ព្រះចន្ទ្រ)។ ព្រះពុទ្ធភៃសជ្ជគុរុ ជាព្រះពុទ្ធគ្រូថ្នាំ។ រីឯ ព្រះសូរ្យវៃរោចនចណ្ធរោចិស និងព្រះចន្ទ្រវៃរោចនរោហិណីច ជាព្រះពោធិ៍សត្វ មាននាទីកំចាត់រាល់ជំងឺរាតត្បាតទាំងទ្បាយ។ កាលពីឆ្នាំ១៩០២ អ្នកស្រាវជ្រាវបារាំងលោក Georges Maspero (ហ្សក ម៉ាស្ពេរ៉ូ) បានប្រទះឃើញសិលាស្ដម្ភចារឹកមួយ នៅស្រុកសាយហ្វុង (Say Fong) ជាប់មាត់ទន្លេមេគង្គនៃរដ្ឋធានីវៀងច័ន្ទប្រទេសលាវ។ ជាប្រភេទសិលាស្តម្ភចារឹក ចារលើផ្ទៃទាំងបួននៃថ្មគោល ជាភាសាសំស្ក្រឹត ដែលពេលក្រោយៗមកទៀត គេក៏ប្រទះឃើញសិលាចារឹកប្រភេទដូចគ្នានេះច្រើនទ្បើងៗជាបន្តបន្ទាប់ទៀត។ អ្នកប្រាជ្ញភាសាសំស្ក្រឹតជាតិបារាំងលោក Louis Finot (ល្វី ហ្វីណូ) បានប្រែសិលាចារឹកសាយហ្វុងនៅឆ្នាំ១៩០៣ ជាភាសាបារាំង។ ក្រោយមក អ្នកប្រាជ្ញបារាំងម្នាក់ទៀតគឺលោក ហ្សក ស៊ឺដែស (George Cœdès) បានបន្តសិក្សាសិលាចារឹកប្រភេទនេះ ហើយយល់ថា អ្វីដែលចារលើនោះជា «ធម្មនុញ្ញនៃមន្ទីរពេទ្យ» នៃរាជការព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ «ធម្មនុញ្ញនៃមន្ទីរពេទ្យ»រាជការព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧មានខ្លឹមសារសង្ខេបដូចតទៅនេះ៖ ១. យោងតាមធម្មនុញ្ញចារក្នុងសិលាចារឹក គ្រប់មន្ទីរពេទ្យទូទាំងព្រះនគរ មានគោលការណ៍គ្រប់គ្រងក្រោមទម្រង់តែមួយដូចគ្នាទាំងអស់គឺ៖ វេជ្ជបណ្ឌិតម្នាក់(Doctor)ដែលព្រះរាជាបញ្ជូនទៅពីរាជធានី, ពេទ្យមធ្យម, ពេទ្យបឋម, អាចារ្យពីរនាក់ ដែលមានតួនាទីផ្សេងៗគ្នា (ម្នាក់ជាអ្នករៀបចំគ្រឿងរណ្តាប់សម្រាប់កិច្ចពិធីបូជាដល់ព្រះ ដែលបានតម្កល់នៅមន្ទីរពេទ្យផ្ទាល់ រ្យម្នាក់ទៀតមានតួនាទីជាអ្នកធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ប្រសិនបើគ្រូពេទ្យ ដែលប្រចាំការនៅមន្ទីរពេទ្យពិនិត្យមិនឃើញរោគអ្វីពិតប្រាកដទេ គេត្រូវបញ្ជូនមកអាចារ្យ ដើម្បីស្វែងរកប្រភេទជំងឺតាមរយៈជំនឿជាបន្ថែមទៀត), ជំនួយការគ្រូពេទ្យ, អ្នកបុកស្រូវ-អង្ករ, អ្នកដាំទឹកក្ដៅ, អ្នកបុកថ្នាំ-កិនថ្នាំ-រម្ងាស់ថ្នាំជាដើម។ល។ ២. មន្ទីរពេទ្យទទួលព្យាបាលមនុស្សគ្រប់វណ្ណៈ គ្រប់ឋានៈ ទោះបីជាអ្នកនោះជាសត្រូវក៏ដោយ ដោយមិនតម្រូវឲ្យបង់ថ្លៃ ដោយរាជការជាអ្នកទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុងចំពោះ ការព្យាបាល ថ្នាំសង្កូវ និងការទំនុកបម្រុងម្ហូបអាហារជាដើម។ លើសពីនេះទៅទៀត មន្ទីរពេទ្យជាកន្លែងសង្គ្រោះ កន្លែងដែលមនុស្សដាច់សង្វែង មនុស្សចាស់ជរាគ្មានទីពឹងពាក់អាស្រ័យ ក្មេងកំព្រាអាណាថាអាចរកជម្រកស្នាក់នៅបាន។ មនុស្សខ្សត់ ទុរគត ដាច់អាហារ អាចមករកចំណីអាហារទទួលទានបាន។ ពោលគឺ ជាកន្លែងបំពេញការងារសង្គមកិច្ច។ ជារៀងរាល់រដូវ មន្ទីរពេទ្យមានកម្មវិធីចែកទានដល់អ្នកក្រីក្រ។ ៣. ចំណែកឱសថសម្រាប់ព្យាបាលគឺ ផ្តល់ដោយព្រះរាជ្យឃ្លាំងនៅរាជធានី បើកជូនគ្រប់មន្ទីរពេទ្យរៀងរាល់៤ខែម្តង។ ក្នុងចំណោមឱសថទាំងនោះមាន មួយចំនួនផលិតក្នុងស្រុក និងមួយចំនួនទៀតនាំចូលពីបរទេសដូចជា ប្រទេសចិន និងឥណ្ឌាជាដើម ហើយឱសថខ្លះមានដាំនៅក្នុងបរិវេណនៃមន្ទីរពេទ្យផ្ទាល់, ឱសថ និងសម្ភារមួយចំនួនជាជំនូនរបស់ស្រុក (រដ្ឋបាលសព្វថ្ងៃគឺ ភូមិ) ជាចំណុះមន្ទីរពេទ្យនីមួយៗ (ប្រៀបដូចជាភូមិចំណុះជើងវត្តនៃព្រះពុទ្ធសាសនាសព្វថ្ងៃ) គឺមានន័យថា មន្ទីរពេទ្យនីមួយៗមានចំនួនស្រុកជាចំណុះរបស់ខ្លួន។ យោងតាមលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវថ្មីៗនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវបានសន្និដ្ឋានថាមានមន្ទីរពេទ្យក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ចំនួនជិត៧០ហើយ បានរកឃើញក្នុងនោះមាន៖ នៅក្នុងទឹកដីនៃប្រទេសឡាវសព្វថ្ងៃចំនួន០៣, ទឹកដីនៃប្រទេសវៀតណាមសព្វថ្ងៃចំនួន០២, ទឹកដីនៃប្រទេសថៃឡង់ដ៍សព្វថ្ងៃចំនួន៣១, និងក្នុងទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាសព្វថ្ងៃចំនួនជាង៣០។ ចំណុចដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់គឺចម្ងាយពីមន្ទីរពេទ្យមួយទៅមន្ទីរពេទ្យមួយទៀតមានគម្លាតក្នុងរវាង៤០គីឡូម៉ែត្រ ហើយកសាងនៅតាមបណ្តោយផ្លូវ និងតាមទីប្រជុំជនបុរាណ។ ចំពោះការស្រាវជ្រាវនៅតែបន្ត តែអ្វីដែលជាការលំបាកលើការងារនេះ គឺបញ្ហាអាយុកាលបណ្ដាលឲ្យប្រាសាទខ្លះបាក់បែក និងខ្លះទៀតដួលរាបដល់ដី ដែលពិបាកក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ជាពិសេសគឺកិច្ចការអភិវឌ្ឍដោយខ្វះទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងក្រសួងវប្បធម៌ ដូចជាការឈូសឆាយដី និងសាងសង់សំណង់នានាជាដើម។ ដើម្បីដឹងច្បាស់ពីការកសាង និងរចនាបថមន្ទីរពេទ្យក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ សូមស្តាប់បទសម្ភាសន៍រវាងអ្នកសារព័តមានថ្មីៗ និងលោក ខៀវ ច័ន្ទ ដូចតទៅ៖	សៀមរាប៖ យោងតាមសិលាចារឹកនៅប្រាសាទតាព្រហ្ម ប្រែនៅឆ្នាំ១៩០៦ ដោយលោក ហ្សក ស៊ឺដែស (George Cœdès) បានឲ្យដឹងថា ក្នុងរាជការព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ មានស្ថាបនាអរោគ្យសាលា (ដែលអាចប្រែថា «មន្ទីរពេទ្យ») ចំនួន១០២តាំងនៅពេញផ្ទៃនៃចក្រភពខ្មែរនារជ្ជកាលនោះ។ ទម្រង់ស្ថាបត្យកម្មរបស់មន្ទីរពេទ្យក្នុងរាជ្យក្សត្រជ័យវរ្ម័នទី៧នោះសោត ត្រូវបានអ្នកស្រាវជ្រាវកត់សម្គាល់ឃើញថា មានទម្រង់តែមួយ ហើយការរៀបចំរត់ទៅតាមក្បួនខ្នាតយ៉ាងល្អពិសេស។
សារព័ត៌មាន The Indian Express បានចុះផ្សាយថា ជនជាតិឥណ្ឌាជាង៥០០០ពាន់នាក់នោះ កំពុងជាប់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយត្រូវបានគេឃុំឃាំង និងបង្ខំឱ្យប្រព្រឹត្តបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យា តាមរយៈការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ។ សារព័ត៌មាននេះ បានបញ្ជាក់ថា ជនជាតិឥណ្ឌារងគ្រោះទាំងនោះ ត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យមកបោកប្រាស់ក្រុមគ្រួសារ សាច់ញាតិ និងមិត្តភក្តរបស់ពួកគេនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ហើមានករណីខ្លះទៀត ជាករណីជំរិតទារប្រាក់ ដោយបន្លំខ្លួនជាមន្ត្រីអាជ្ញាធរអនុវត្តច្បាប់ជាដើម។ ក្នុងចុះផ្សាយដដែលនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រជាជនឥណ្ឌា ដែលកំពុងរស់ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា បានចាញ់បោកក្រុមឧក្រិដ្ឋទាំងនោះ យ៉ាងតិច៥០០០លានរូពី (ជិត៦០លានដុល្លារអាម៉េរិក) ក្នុងរយៈពេលជាង៦ខែមកនេះ។ បើតាម The Indian Express រដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធរបស់ឥណ្ឌា បានពិភាក្សាគ្នា និងកំពុងរកមធ្យោបាយ ដើម្បីជួយសង្គ្រោះប្រជាជនឥណ្ឌា ដែលកំពុងរងគ្រោះទាំងនេះ។ លោក ទូច សុឃៈ ដែលទទួលបានព័ត៌មាននេះ បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងក្រុមជំនាញពាក់ព័ន្ធ កំពុងពិនិត្យមើលករណីនេះហើយ។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ក៏ស្នើឱ្យស្ថានទូតឥណ្ឌាប្រចាំកម្ពុជា សហការជាមួយក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ និងក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីផ្ដល់ព័ត៌មានជាក់លាក់ថែមទៀត សម្រាប់ជួយសង្គ្រោះជនរងគ្រោះទាំងនោះ។ «ពីព្រោះការផ្សព្វផ្សាយជាព័ត៌មានបែបតួលេខ ដោយគ្មានព័ត៌មានជាក់លាក់ ដោយគ្មានគោលដៅកំណត់ គ្មានការចង្អុលបង្ហាញទិន្នន័យច្បាស់លាស់ វានាំឱ្យមានការយល់ខុស និងវាយតម្លៃខុសមកលើកម្ពុជា ហើយការចាត់វិធានការទៅ ក៏វាគ្មានប្រសិទ្ធភាព។ ដូច្នេះបើពួកគាត់(ស្ថានទូតឥណ្ឌា និងភាគីឥណ្ឌា) បានដឹងច្បាស់ពីតួលេខ និងដឹងច្បាស់ពីទីតាំងគោលដៅ ឬមុខសញ្ញាផ្សេងៗ គប្បីសហការជាមួយក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ឬក្រសួងមហាផ្ទៃ»។ នេះជាការឆ្លើយតបរបស់លោក ទូច សុឃៈ ។ លោក សុឃៈ បានបន្ថែមថា កម្ពុជា មានឆន្ទៈខ្ពស់ ក្នុងការបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោកតាមអនឡាញនេះ ដោយមិនព្រងើយកន្ដើយឡើយ។ បើតាមលោក សុឃៈ កម្ពុជា នឹងប្រឹងប្រែងបោសសម្អាតក្រុមឧក្រិដ្ឋជន ដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសអនឡាញនេះ ដើម្បីលុបបំបាត់ពាក្យសម្តីថា «កម្ពុជា ជាកន្លែងជម្រករបស់ក្រុមខិលខូច ប្រព្រឹត្តបទល្មើស»។ កន្លងមកក្រុមការងារជំនាញក្រសួងមហាផ្ទៃ និងអាជ្ញាធរខេត្តព្រះសីហនុ បានចុះបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ (Scammed online) នៅទីតាំង៣ផ្សេងគ្នា ក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ ដោយបានជួយជនរងគ្រោះជិត១០០០នាក់ ហើយភាគច្រើនជាជនជាតិខ្មែរ។ ចំពោះករណីនេះ លោក ទូច សុឃៈ បានបញ្ជាក់ថា ជនរងគ្រោះភាគច្រើន ជឿលើការលួងលោម និងឧបាយកលរបស់ម្ចាស់អាជីកម្មអនឡាញនោះ ដូចជាការសន្យាផ្ដល់ប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់ និងអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ ឬកិច្ចសន្យាណាមួយ ដែលធ្វើឱ្យជនរងគ្រោះ មិនអាចចេញពីទីតាំងបទល្មើសនោះបាន។ «សមត្ថកិច្ចរបស់យើង បានស៊ើបអង្កេតស្រាវជ្រាវកំណត់គោលដៅ ហើយឈានទៅដល់ការវាយបំបែកសំបុកជនល្មើសបាន៣ទីតាំងហើយ ។ នេះគឺបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា ជាពិសេសក្រសួងមហាផ្ទៃ មានឆន្ទៈមោះមុត មិនមែនបណ្ដែតបណ្ដោយឱ្យមានការលបលួចមកបើក(អាជីវកម្មអនឡាញខុសច្បាប់) ឬក៏ផ្ដល់ឱកាស និងទីតាំងណាមួយ ដល់ជនល្មើសនោះទេ»។ នេះបើតាមលោក សុឃៈ ដែលបានបន្ថែមថា ការកំណត់មុខសញ្ញា និងស្វែងរកជនល្មើសទាំងនេះ ក៏មិនមែនងាយស្រួលដែរ ព្រោះជនល្មើស តែងតែមានឧបាយកល និងផែនការគិតគូ ដើរជំហានមុនសមត្ថកិច្ចជានិច្ច មិនថា នៅកម្ពុជា ឬបណ្ដាប្រទេសណាឡើយ ។ អត្ថបទទាក់ទង មនុស្សជាង៤០០នាក់ ពាក់ព័ន្ធបទល្មើសឆបោកតាមអនឡាញ ត្រូវបានឃាត់ខ្លួន នៅខេត្តព្រះសីហនុ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ក៏ស្នើឱ្យបណ្ដាប្រទេសទាំងអស់ ជួយផ្សព្វផ្សាយអប់រំ ផ្ដល់ចំណេះដឹង និងតម្រង់ផ្លូវពលរដ្ឋ ជាពិសេសអ្នកដែលកំពុងរកការងារធ្វើ ពីប្រទេសមួយ ទៅប្រទេសមួយនេះ ឱ្យចៀសផុតពីករណីឆបោក និងឧបាយកលរបស់ក្រុមប្រព្រឹត្តបទល្មើសអនឡាញនេះ។ លោក សុឃៈ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បញ្ហាបទល្មើសអនឡាញនេះ មិនមែនជាបញ្ហារបស់ប្រទេសកម្ពុជា តែម្នាក់នោះទេ ប៉ុន្តែវាជាបញ្ហារបស់ពិភពលោកទាំងមូល ដែលត្រូវនាំគ្នាទប់ស្កាត់។ បើតាមលោក សុឃៈ កម្ពុជា ជាប្រទេសរងគ្រោះ ពីឥទ្ធិពលឆបោកតាមអនឡាញ និងបទឧក្រិដ្ឋបច្ចេកវិទ្យានេះ៕	អាជ្ញាធរកម្ពុជា កំពុងយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង ចំពោះការបង្ក្រាបបទល្មើសឆបោក និងបទឧក្រិដ្ឋផ្សេងៗតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លោក ទូច សុឃៈ អ្នកនាំពាក្យរងក្រសួងមហាផ្ទៃ បានឆ្លើយតបបែបនេះ ទៅកាន់សារព័ត៌មានឥណ្ឌាមួយ ដែលបានចុះផ្សាយថា ប្រជាជនឥណ្ឌា ជាង៥០០០នាក់ ត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើការពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យានៅកម្ពុជា។
សប្តាហ៍ទី៤នៃខែសីហា ខេត្តកំពត ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរសរុប ២១ ០៦៧នាក់ ក្នុងនោះមានភ្ញៀវអន្តរជាតិផ្ទៃក្នុងចំនួន ១២០នាក់។ ទិន្នន័យនេះ មានការកើនឡើងរហូតដល់ ១៦៤ភាគរយ បើធៀបនឹងសប្តាហ៍ទី៣ក្នុងខែសីហាដដែល។ បើតាមលោក សយ ស៊ីណុល ភ្ញៀវទេសចរក្នុងសប្តាហ៍ទី៤ នេះមានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ប៉ុន្តែកំណើននេះ មិនបានបង្ករឱ្យមានហានិភ័យជំងឺកូវីដ-១៩នោះទេ។ «ភ្ញៀវទេសចរភាគច្រើន មានការយល់ដឹងពីការអនុវត្តវិធានការ ៣កុំ និង៣ការពារ។ តាមរមណីយដ្ឋាន ទេសចរមានការចូលរួមអនុវត្តវិធានសុវត្ថិភាព និងមិនការប្រមូលផ្ដុំនោះទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែម របស់ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តកំពត។ សូមជម្រាបដែរថា ភ្ញៀវទេសចរ ដែលមានបំណងទៅកម្សាន្តនៅខេត្តកំពត អាចដើរកម្សាន្តជាធម្មតាបាន ព្រោះរមណីយដ្ឋានទាំងអស់ បើកដំណើរការទទួលភ្ញៀវទេសចរវិញហើយ។ ប៉ុន្តែទេសចរ ត្រូវសហការជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន អនុវត្តវិធានសុវត្ថិភាព ដើម្បីការពារការរីកដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩៕	ការបើកឡើងវិញនៅរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ក្នុងកំពត បានទាញទេសចរប្រមាណ ២ម៉ឺននាក់ឱ្យទៅកម្សាន្តនៅខេត្តនេះ ក្នុងរយៈពេល១សប្តាហ៍ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី ២៣-២៩សីហា។ ដ្បិតរមណីយដ្ឋានដំណើរការវិញ ប៉ុន្តែតាមតំបន់ទាំងនោះ មិនមានការកកស្ទះមនុស្សច្រើន ដែលនាំឱ្យមានហានិភ័យជំងឺកូវីដ-១៩នោះទេ។ នេះបើតាមលោក សយ ស៊ីណុល ប្រធានមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តកំពត។
តាមវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត «ពាន់»មានន័យថា ជាចំនួនមួយដែលគិតជា ១០០ដប់ដង ស្មើនឹង ១ពាន់។ ឧទាហរណ៍៖ សំបុត្រចូលទស្សនាសួនសត្វមានតម្លៃ២ពាន់រៀល។ ចំណែក «ព័ន្ធ»មានន័យថា ចង, ជាប់, ជំពាក់, ទាក់ឆ្វាក់ប្រទាក់លើគ្នា, ជាប់គ្នា។ ឧទាហរណ៍៖ ព័ន្ធខ្សែ, ព័ន្ធសម្តី, ព័ន្ធជើង, ព័ន្ធគំនិត ជាដើម៕	ពាក្យទាំងពីរនេះមានសូរសព្ទដូចគ្នា តែន័យខុសគ្នាស្រឡះ។ «ពាន់»សំដៅដោយតួលេខ ចំនួន ១០០ ដប់ដង។ ចំណែក «ព័ន្ធ» សំដៅដោយដំណើរឆ្វាក់ប្រទាក់ជាប់គ្នា។
អត្ថបទទាក់ទង ៣គ្រាប់វាយបកនាំ Spurs ឡើងទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Champions League អស្ចារ្យ! Liverpool ទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Champions League ក្រោយស៊ី Barcelona ៤គ្រាប់វិញ បើទោះបរាជ័យនៅជើងទី១ដល់ទៅ ៣-០ ក្នុងទឹកដី Nou Camp ក្រុមរហស្សនាមហង្សក្រហម នៅតែអាចទម្លាក់ក្រុម Barcelona វិញបានដោយគ្រាប់បាល់វាយបកយកឈ្នះដោយលទ្ធផល ៤-០ វិញ នាជំនួបជើងទី២ ក្នុងកីឡដ្ឋាន Anfield ដែលរកគ្រាប់បាល់បានដោយ ខ្សែប្រយុទ្ធ Divock Origi ២គ្រាប់ និង ខ្សែបម្រើ Georginio Wijnaldum ២គ្រាប់។ ស្របពេលគ្នានេះ រឿងដែលមិននឹកស្មានដល់នោះគឺនៅក្រោយ១ថ្ងៃបន្ទាប់ពីជ័យជម្នះរបស់ Liverpool ក្រុមលីគកំពូលអង់គ្លេសមួយទៀតគឺ Tottenham Hotspur ក៏បានវាយបកតាមឈ្នះដ៏អស្ចារ្យបំផុតមិនធ្លាប់មានលើគូប្រជែងដូចគ្នា។ ក្នុងជំនួបជើងទី២នៅកីឡដ្ឋាន Johan Cruyff Arena ខ្សែបម្រើ Lucas Moura អាចស៊ុតបាល់បញ្ចូលទី៣គ្រាប់ម្នាក់ឯងឲ្យ Spurs នៅតង់ទី២ បន្ទាប់ពីក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ Ajax នាំមុខដល់ទៅ២គ្រាប់ទៅហើយនៅតង់ទី១។ គ្រាប់បាល់វាយបកដំបូងរបស់ Tottenham Hotspur កើតឡើងនៅនាទី៥៥ដែលសម្រេចបានដោយ Moura ហើយ៤នាទីក្រោយមក គេបានបន្ថែមគ្រាប់ទីពីរ។ ទីបំផុត ខ្សែបម្រើស្លាបសញ្ជាតិប្រេស៊ីលរូបនេះ បានក្លាយជាវីរបុរសប្រចាំការប្រកួត តាមរយៈការរកបានគ្រាប់ទី៣ នៅនាទី៩៦ ដើម្បីជួយ Spurs ឈ្នះ Ajax ៣-២។ កាលពីប្រកួតជើងទី១ ក្រុមភ្ញៀវ Ajax បានយកឈ្នះ Spurs ១-០ ដូច្នេះក្រុមទាំងពីរទទួលបានលទ្ធផលទាំងពីរជើង ៣-៣ ប៉ុន្តែ ៣ គ្រាប់របស់ Moura គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីនាំក្រុមមាន់ខ្នាយមាសឡើងទៅជួប Liverpool នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ព្រោះមានប្រៀបគ្រាប់បាល់ចំណេញក្រៅដី (Away Goals) ដល់ទៅ៣គ្រាប់។ ជាការពិតណាស់ក្នុងការប្រកួតដណ្តើមពានលីគប្រចាំតំបន់អឺរ៉ុបនេះមានក្រុមតិចតួចណាស់ដែលមានប្រវត្តិទទួលជ័យជម្នះតាមរយៈការវាយបកតាមឈ្នះ ព្រោះក្រុមនីមួយៗសុទ្ធសឹងជាក្រុមមានកម្រិតកំពូលដូចៗគ្នា។ Liverpool ធ្លាប់ធ្វើបានស្រដៀងគ្នានេះនាការប្រកួតផ្តាច់ព្រ័ត្រដើម្បីក្លាយជាម្ចាស់ពានកំពូលអឺរ៉ុបកាលពីឆ្នាំ២០០៥ ដោយវាយបកតាមស្មើ ៣-៣ បន្ទាប់ពីត្រូវបាននាំមុខដោយក្រុមអ៊ីតាលី AC Milan ៣-០។ កាលនោះ Liverpool ក្រោមការដឹនាំរបស់លោក Rafael Benítez បានយកឈ្នះ AC Milan ដោយទាត់បាល់កាត់សេចក្តីប៉េណាល់ទី១១ម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែបើតាមការវាយតម្លៃរបស់អ្នកវិភាគកីឡាបាល់ទាត់ល្បីៗ ពួកគេបានចាត់ទុក Liverpool និង Spurs ជាក្រុមដែលវាយបកយកឈ្នះល្អដាច់គេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្របខណ្ឌ Champions League បន្ទាប់ពី Barca ជាក្រុមទី១ ដែលវាយបកយកឈ្នះ Paris Saint-Germain ដោយលទ្ធផលទាំងពីរជើង ៦-៥ (ជើងទី១ PSG ឈ្នះក្នុងដី ៤-០) កាលពីរដូវកាល២០១៦-១៧។ Liverpool និង Spurs នឹងតទល់គ្នានៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនាកីឡដ្ឋាន Wanda Metropolitano នាទីក្រុងម៉ាឌ្រីដ ប្រទេសអេស្ប៉ាញ នៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩៕	ក្រុមអង់គ្លេសចំនួនពីរ គឺ Liverpool និង Tottenham Hotspur បានធ្វើឲ្យអ្នកគាំទ្ររបស់ពួកគេនៅជុំវិញពិភពលោកភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងតាមរយៈការវាយបកយកឈ្នះគូប្រជែងរៀងខ្លួនដើម្បីឈានទៅដណ្តើមពានរង្វាន់ UEFA Champions League វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ Liverpool ទម្លាក់ Barca ដោយលទ្ធផលទាំងពីរជើង ៤-៣ ខណៈ Spurs បញ្ចប់ក្តីសង្ឃឹមរបស់ Ajax ដើម្បីទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រដោយលទ្ធផល ៣-៣ តែឈ្នះតាមរូបមន្តគ្រាប់ស៊ុតបញ្ចូលទីក្រៅដី។
កាលពីថ្ងៃទី០៦ ខែមីនា កន្លងទៅ សហគ្រាសសង្គម ស៊ីអ៊ិនវេសមិន បានរៀបចំសន្និបាតប្រចាំឆ្នាំរបស់ខ្លួន ដែលសន្និបាតនេះត្រូវបានរៀបចំតាំងពី ស៊ីអ៊ិនវេសមិន (SHE Investments) កកើតឡើងដំបូងនៅឆ្នាំ២០១៥មកម្លេះ។ ស៊ីអ៊ិនវេសមិន អះអាងថា៖ «ឥឡូវនេះ ៥ឆ្នាំក្រោយមក អ៊ិនវេសមិន ពិតជាមានសេចក្ដីសោមន្សរីករាយ ដែលសន្និបាតនេះ ទទួលបានការចូលរួមពីសហគ្រិនស្ត្រីកម្ពុជា និងអ្នកចូលរួមដទៃទៀតប្រមាណ ៣៥០នាក់ ដើម្បីអបអរសាទរ និងគាំទ្រដល់សហគ្រិនភាព និងភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ស្ត្រីខ្មែរ ជាមួយនឹងប្រធានបទ៖ ការវិនិយោគជាមួយស្ត្រីត្រូវបានមើលឃើញជាឱកាសមិនមែនជំនួយសប្បុរសធម៌ ព្រមទាំងសមិទ្ធផលវិជ្ជមានផ្សេងៗទៀត ដែលពួកយើងបានបង្កើតឡើងជាមួយគ្នាក្នុងសហគមន៍»។ អ៊ិនវេសមិន ពិតជារំភើបយ៉ាងក្រៃលែង ដែលបានរៀបចំកម្មវិធី ប្រគល់ពានរង្វាន់សហគ្រិនស្ត្រីប្រចាំឆ្នាំ២០២០ ស្របពេលសន្និបាតឆ្នាំនេះផងដែរ ហើយក្នុងនោះមានសហគ្រិនស្ត្រីមកពី៦អាជីវកម្មផ្សេងៗគ្នាទទួលបានពានរង្វាន់ទាំង៦ប្រភេទ រួមមាន ពានរង្វាន់អាជីវកម្មទើបចាប់ផ្ដើម បានទៅលើ លោកស្រី តាន់ ស្រីពៅ ស្ថាបនិក អាហ្គាប៉េ កាហ្វេ, ពានរង្វាន់អាជីវកម្មសុចរិតភាព បានទៅលើ លោកស្រី ម៉ៅ គន្ធា សហស្ថាបនិក តស៊ូ, ពានរង្វាន់អាជីវកម្មបៃតង បានទៅលើ កញ្ញា វត្ថា វិច្ឆិកា ស្ថាបនិក ដៃខ្មែរ, ពានរង្វាន់អាជីវកម្មរីកចំរើនលឿនបំផុត បានទៅលើ លោកស្រី ហាំ សុឡារ៉ូ ស្ថាបនិក ដៃម៉ែបោកអ៊ុតទំនើប, ពានរង្វាន់អាជីវកម្មផ្ដល់ផលវិជ្ជមានដល់សង្គម បានទៅលើ លោកស្រី ណោម ប៊ុនណាក់ ស្ថាបនិក ភូមិសិប្បកម្ម និងពានរង្វាន់អាជីវកម្មបច្ចេកវិទ្យា បានទៅលើ លោកស្រី ខៀវ ធីតា ស្ថាបនិក សូឡាហ្គ្រីនអ៊ិននើជីកម្ពុជា។ សហគ្រាសសង្គម ស៊ីអ៊ិនវេសមិន សូមថ្លែងអំណរគុណដល់ គម្រោងទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិ USAID តាមរយៈគម្រោង WE Act និង ធនាគារ ប្រ៊េដប៊ែង កម្ពុជា (Bred Bank Cambodia) ព្រមទាំងធនាគារ ភីភីស៊ីប៊ែង (PPCBank) ដែលបានជួយគាំទ្រដល់សន្និបាតឆ្នាំនេះ អោយប្រព្រឹត្តទៅបានយ៉ាងរលូន និងបញ្ចប់ទៅដោយស្នាមញញឹមគ្រប់គ្នា៕	ភ្នំពេញ៖ ទិវាសិទ្ធិនារីអន្តរជាតិឆ្នាំ២០២០នេះ គឺជាពេលវេលាដ៏ល្អមួយសម្រាប់ សហគ្រាសសង្គម ស៊ីអ៊ិនវេសមិន (SHE Investments) ប្រារព្ធនិងអបអរសាទរ មិនត្រឹមតែសមភាពយេនឌ័រ ប៉ុន្តែជាការប្រារព្ធខួប៥ឆ្នាំ និងអបអរសមិទ្ធផលវិជ្ជមាននានា របស់ពួកយើងក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ។ សន្និបាតសហគ្រិនស្ត្រីឆ្នាំនេះ រៀបចំក្រោមប្រធានបទ៖ «ការវិនិយោគជាមួយស្ត្រីត្រូវបានមើលឃើញជាឱកាសមិនមែនជំនួយសប្បុរសធម៌»។
កម្មវិធី The Perspectives Cambodia នេះ គឺជា វេទិកា សង្គមថ្មីមួយ ដែលអនុញ្ញាតិ ឲ្យ យុវជនខ្មែរ សម្តែងមតិប្រកបដោយការគិតគូរ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ។ ក្រុម តស៊ូមតិចំនួន៤ ក្រុមចុងក្រោយ (ក្រុម យុវគុណវុឌ្ឍិ ក្រុមយុវជនសាមគ្គី ក្រុមបញ្ញវន្តជំនាន់ថ្មី និង ក្រុមទឹកអម្រឹត) ដែលបានឆ្លងកាត់ ការប្រកួតជម្រុះ ដ៏ស្វិតស្វាញកន្លងមក នឹងឡើងមកប្រកួតថ្ងៃចុងក្រោយ ដើម្បីកំណត់ថា ក្រុមណាជា ជើងឯកសម្តែងមតិឆ្នើម នៃកម្មវិធី The Perspectives Cambodia ឆ្នាំ ២០១៧ នេះ។ទន្ទឹមនឹងការប្រកួតស៊ូមតិនេះ បេក្ខជន បេក្ខនារី ចំនួន ៦ រូប ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ និងជ្រើសរើស ជាអ្នកមានថ្វីមាត់ពូកែ ក្នុងការសម្តែងវោហាសព្ទជាសាធារណៈ ក៏បានឡើងមកប្រកួតដណ្តើមយក ជើងឯកវោហាសព្ទឆ្នើម នៃវេទិកា The Perspectives Cambodia ផងដែរ។ The Perspectives Cambodia បានទទួល ការគាំទ្រពីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។ ជាគ្នានេះដែរ កម្មវិធីនេះ អាចដំណើរការទៅ បានយ៉ាងល្អ ដោយទទួល ការឩបត្ថម្ភធំពីក្រុមហ៊ុនផ្តល់ដំណោះស្រាយបច្ចេកវិទ្យា និងទូរគមនាគមន៏ (ITC) Huawei និងស្ថាប័ន នានាជាច្រើនទៀត។ លោក Ni Kai អគ្គនាយករង ផ្នែកលក់ របស់ក្រុមហ៊ុន Huawei កម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្ម ក្រុមហ៊ុន Huawei មានទំនួលខុសត្រូវ និង បានប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បី ប្រតិបត្ដិការ យូរអង្វែងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រុមហ៊ុន Huawei ផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍ ទេពកោសល្យ យុវជនក្នុងស្រុក អាស្រ័យហេតុនេះ ទើប Huawei ចូលរួមគាំទ្រ The Perspectives Cambodia ដើម្បីលើកទឹកចិត្តយុវជនឱ្យ«បើកចំហព្រំដែន រួចនាំមកនូវប្រាជ្ញារួមគ្នា ឆ្ពោះទៅកាន់ របើកគំហើញថ្មី និង ការអភិវឌ្ឍន៍ នាពេលអនាគត»។ តាមរយៈនេះ Huawei សូមអរគុណចំពោះការគាំទ្រ នូវផលិតផលរបស់យើង ជិត ៣០ ឆ្នាំ ដែលបានជំរុញឲ្យ ក្រុមហ៊ុន Huawei រីកចម្រើនធំធាត់ដូចសព្វថ្ងៃ។ ដើម្បីឲ្យ វេទិកា តស៊ូមតិនិងវោហាសព្ទឆ្នើម នៃកម្មវិធី The Perspectives Cambodia កាន់តែ រស់រវើក ក្រុមហ៊ុន ស្មាតហ្វូនរបស់ Huawei បានធ្វើការផ្សាយផ្ទាល់លើគេហទំព័រ ហ្វេសបុក Huawei Mobile (https://www.facebook.com/huaweimobilekh/) ដែលអ្នកលេងហ្វេសបុកអាច នឹងចូលរួម ខមមិន ទស្សទាយថា តើក្រុមណាដែលនឹងទទួលបានជ័យលាភី ពីកម្មវិធី The Perspectives Cambodia ។ ក្រុមហ៊ុន Android Smartphone Huawei នឹងជ្រើសរើសចម្លើយដែលត្រឹមត្រូវទាំងអស់ យកមកធ្វើការចាប់ឆ្នោតផ្តល់សំណាង រង្វាន់ទី១ នាឡិការសុខភាព Huawei B 0 តម្លៃ ៦០ ដុល្លារ រង្វាន់ទី២ Bluetooth Speaker តម្លៃ៣០ ដុល្លារ និង រង្វាន់ទី៣ អាវយឺត Huawei ចំនួនពីរ។ ក្រៅពីនេះ ក្រុមហ៊ុន Huawei កម្ពុជា បានផ្តល់នូវ សេវាកម្ម សម្អាតទូរស័ព្ទ និង Update Software ដល់ លោក អ្នកគ្រូ និងសិស្ស និស្សិតទាំងអស់ ដោយឥតគិតថ្លៃ ។ ក្រោមការជជែក វែកញែក បង្ហាញសមត្ថភាព រៀងៗខ្លួន យ៉ាងស្វិតស្វាញ ដើម្បីដណ្តើមយកជ័យលាភី អស់ពេលយ៉ាងច្រើនម៉ោងរួចមក គណៈកម្មការដាក់ពិន្ទុ អព្យាក្រឹត្យ ឥតលម្អៀង បានបង្ហាញ ជើងឯក រឺ ម្ចាស់ជ័យលាភី នៃ វេទិកាតស៊ូមតិ និង វោហាសព្ទឆ្នើម The Perspectives Cambodia ប្រចាំឆ្នាំ ២០១៧។ លោក លី រតនា ជាអ្នកតំណាងឲ្យក្រុម យុវគុណវុឌ្ឍិ ម្ចាស់ជ័យលាភី វេទិកាតស៊ូមតិរបស់ The Perspectives Cambodia បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់ខ្លួនថា៖ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយ យ៉ាងខ្លាំង នៅពេលដែលក្រុមនាងខ្ញុំ អាចរួមកម្លាំង ប្រាជ្ញា កម្លាំងកាយ ចិត្ត តែមួយ ដើម្បី ដណ្តើមយកជ័យលាភីថ្ងៃនេះ។ ខ្ញុំបាទសូមអរគុណ ចំពោះ អ្នករៀបចំកម្មវិធី The Perspectives Cambodia និងម្ចាស់ឩត្ថម្ភ ហើយសង្ឃឹម និងជឿជាក់ថា នឹងមានកម្មវិធី វេទិកាតស៊ូមតិរបស់ The Perspectives Cambodia ជាបន្តបន្ទាប់នាពេលខាងមុខ។ ចំណែក ឯក ម្ចាស់ពាន់រង្វាន់ វោហាសព្ទឆ្នើម នៃកម្មវិធី The Perspectives Cambodia កញ្ញា រិទ្ធ សានីតា ដែលបានលើកយកប្រធានបទ ស្នេហា និងការសិក្សា តើគួរជ្រើសរើសមួយណា រឺ យកទាំងពីរតែម្តង បានឲ្យដឹង៖ ខ្ញុំពិតជារំភើបណាស់ ទីផុតខ្ញុំអាចធ្វើបាន! បើយើងចង់ឈ្នះ ត្រូវមានទំនុកចិត្តលើកខ្លួនឯង និង ហ្វឹកហាត់អោយបានល្អ ត្រៀមខ្លួនជាស្រេចសម្រាប់ការប្រកួត។ គួរបញ្ជាក់ថា កម្មវិធី The Perspectives Cambodia ត្រូវបានបញ្ចប់ទៅយ៉ាងរលូន ក្រោម កម្រងថតរូបអនុស្សាវរីយ៍ នឹងផ្តល់ពានរង្វាន់ដល់ម្ចាស់ជ័យលាភី តស៊ូមតិ និងវោហាសព្ទឆ្នើម និងរង្វាន់លួងចិត្តសម្រាប់ក្រុម និងអ្នកពុំបានទទួលជ័យលាភី។ សម្រាប់ព័ត៌មានអំពីផលិតផលថ្មីៗ Huawei ក្រុមហ៊ុន Huawei គឺជាក្រុមហ៊ុន ដែលយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព និង ឯកជនភាព របស់អតិថិជន ជាពិសេស មានបំណងចង់ឲ្យមនុស្សជំនាន់ថ្មី យល់ដឹង មានចំណេះដឹង និងដេញទាន់សម័យបច្ចេកវិជ្ជាថ្មី និងការច្នៃប្រឌិតថ្មី ពី Huawei។ ស្មាតហ្វូនរបស់ក្រុមហ៊ុន Huawei P10 ជាមួយជំនាន់ថ្មីនៃបច្ចេកវិទ្យា កាមេរ៉ាភ្លោះ Leica ត្រូវបានទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថា ជាស្មាតហ្វូនល្អដាច់គេ ដែលមានសមត្ថភាពថតរូបបានយ៉ាងស្រស់ស្អាត មិននៅទីណា ពេលណា រហូតទទួលបានពាន់រង្វាន់ ស្មាតហ្វូនថតរូបបានស្អាតដាច់គេរបស់ TIPA Award 2017។ ចាប់តាំងពីខែ ឩសភាព មកទល់ពេលនេះ ស្មាតហ្វូន Huawei P10 ទទួលបានការគាំទ្រខ្លាំង នៅកម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្ន ស្មាតហ្វូន Huawei ដែលកំពុងលក់ដាច់ខ្លាំង រួមមាន Huawei P10 (610$), Huawei P10 Plus (690$), Huawei Mate9 (687$), Huawei P9 (469$) និង Huawei P9 Plus (579$), Huawei GR5 2017 Standard Version (269$) និង GR5 2017 Premium Version (329$), P9 Lite (229$), Y6 II (149$), Y5 II 3G (115$), Y5 II 4G (125$), Y3 II 3G (79$), Y3 II 4G (89$), ថេបប្លេត Huawei M3 (349$) និង ថេបប្លេត T1 7 អ៊ីញ (139$, 1GB RAM / 16GB ROM), និង T1 7 អ៊ីញ (99$, 1GB RAM / 8GB ROM)។ Huawei មានមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឈន៍ចំនួន ១៦ កន្លែង មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ និង អភិវឌ្ឈន៍បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ចំនួន ២៨កន្លែង នៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ស៊ុយអែត អាមេរិក បារាំង អ៊ីតាលី រុស្ស៊ី ឥណ្ឌា និងចិន ហើយក៏មានរោងចក្រដ៍ធំផ្ទាល់ខ្លួននៅប្រទេសចិន ដែលមានបុគ្គលិកដល់ទៅ ១៧ ម៉ឺននាក់ ។ ផលិតផល និងសេវាកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុន Huawei ពង្រីកដល់ជាង ១៧០ ប្រទេស កំពុងបម្រើមួយភាគបីនៃចំនួនប្រជាជនសរុបក្នុងពិភពលោក។ នៅពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ ២០១៦ ការនាំចេញស្មាតហ្វូនរបស់ក្រុមហ៊ុន Huawei បានជាប់លំដាប់ថ្នាក់លេខ ៣ នៅលើ ពិភពលោក។ Huawei គឺជាក្រុមហ៊ុនដែលពិភពលោកទទួលស្គាល់ និងឱ្យតម្លៃលើម៉ាកសញ្ញាដ៏ធំមួយក្នុងចំណោមម៉ាកសញ្ញាធំៗទាំង ៥០ ម៉ាក នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារក្រុមហ៊ុន Interbrand គឺមានអតិថិជនរហូតដល់ ១៣៨ លាននាក់ ស្មើនឹង ៧,៨ ភាគរយ នៃចំនួនប្រជាជនទាំងអស់ លើពិភពលោក។ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតតស៊ូមតិនិងវោហាសព្ទឆ្នើម The Perspectives Cambodia ថ្នាក់ជាតិ បានប្រព្រឹត្តឡើង នៅថ្ងៃ សៅរ៍ ទី២២ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៧ ពីម៉ោង ៨ ព្រឹក ដល់ ៦ :៣០នាទីល្ងាច នៅវិទ្យាស្ថាន បច្ចេកទេសកម្ពុជា។ ក្នុងនោះម្ចាស់ជ័យលាភី លេខ១ សម្រាប់ការតស៊ូមតិ The Perspectives Cambodia នឹងទទួលបាន មេដាយមាស, ថវិកាសរុប ១០ លានរៀល និង ស្មាតហ្វូនស៊េរីថ្មី ទំនើប គឺ Huawei P10 ម្នាក់មួយគ្រឿង។ ចំណែកឯ ម្ចាស់ជ័យលាភី វោហាសព្ទឆ្នើមវិញ នឹងទទួលបានមេដាយមាស ស្មាតហ្វូនស៊េរីថ្មីបំផុតរបស់ Huawei គឺ Huawei Y7 Prime មួយគ្រឿង និងថវិកាមួយចំនួន។
Selon un responsable de lorganisation Affiliated Network for Social Accountability cité par le Phnom Penh Post, ce résultat serait le signe indéniable dune inégalité entre les urbains et les ruraux quant à laccès à une éducation de qualité. « Nous voulons que des mesures soient prises immédiatement afin de réduire l'écart entre les étudiants urbains et ruraux ", a-t-il réclamé. Sil est normal, compte tenu de la démographie scolaire, que les zones les plus peuplées, donc les plus urbanisées soient les mieux représentées sur ce podium de lélite, il parait effectivement anormal que des régions rurales en soit totalement absentes sauf à penser que leurs jeunes seraient moins intelligents que ceux-des villes, ce qui serait aussi stupide quinjuste. Force est donc de constater que ce classement reflète cette réalité : un jeune né à la campagne court le grand risque dy recevoir un moins bon enseignement et commencera à marcher dans la vie avec les pieds lestés du plomb dune ignorance dont il ne peut être tenu responsable. Cette injustice nest pas quune affaire de destinée individuelle. En privant les campagnes de matière grise, on les appauvrit aussi certainement quen les asséchant. Alors que la grande majorité des jeunes rêvent de faire carrière en ville où se trouvent toutes les facilités dune vie moderne, croyez-vous possible de mener un énergique et indispensable politique développement rural si les campagnes ne sont pas en capacité dy attirer les forces vives de sa jeunesse, faute des plus élémentaires services publiques de qualité, en premier lieu léducation et la santé. Selon les dires de responsables de ressources humaines, même les jeunes ayant fait des études en lien avec le monde agricole rechignent à sinstaller à la campagne pour y travailler en particulier en en raison de la pauvreté des infrastructures éducatives pour leurs enfants. Encore rural dans sa grande majorité, le pays surbanise à grand vitesse, suivant en cela la tendance mondiale funeste dune désertification des campagnes et dune concentration des populations dans les grands centres urbains. Vu son rythme de croissance, Phnom Penh fournira encore à coup sûr dans le futur le plus gros contingent de A au baccalauréat. Mais que, pour ce classement, lécart se réduise avec les provinces rurales serait une belle preuve donnée aux populations des campagnes que non seulement on soccupe en bien de leur présent mais surtout quon travaille à leur avenir.	Phnom Penh: Quelque 80 000 lycéens ont décroché cette année leur baccalauréat, soit un peu plus de 60% des candidats. Parmi ceux-là, une poignée a décroché la note A. Et comme chaque année, cest la capitale qui a produit le plus grand nombre de ces lycéens délite 146 loin les provinces de Siem Reap 38- et Battambang 32-. En queue de peloton de ce classement des A, se trouvent les provinces dOddar Meanchey, Mondulkiri et Koh Kong avec un seul A tandis que celles de Preah Vihear, Kep and Pailin nen ont obtenu aucun.
ពាក្យ «រាជ» ជានាម បើដាក់រៀងពីខាងដើមសព្ទដទៃ ដូចជា៖ រាជទូត, រាជធានី, រាជបុត្រ, រាជបម្រើ, រាជប្រកាស ជាដើម។ បើរៀងពីខាងចុងសព្ទដទៃ ដូចជា៖ នាគរាជ, ប្រទេសរាជ, មហារាជ, អធិរាជ, ឯករាជ ជាដើម។ រីឯពាក្យ «រាជ្យ» ជានាម មានន័យថា ភាវៈជាព្រះរាជា; សម្បត្តិសម្រាប់ផែនដី, ស្រុកទេសដែលជាសម្បត្តិរបស់ព្រះរាជា; ការគ្រប់គ្រងផែនដី។ ឧទាហរណ៍៖ សោយរាជ្យ, ដណ្ដើមរាជ្យ, ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ, ប្រាំរាជ្យមកហើយ។ល៕	សធារណជនភាគច្រើនសរសេរពាក្យ «រាជ» និង «រាជ្យ» ច្រឡំអត្ថន័យគ្នា ដែលពួកគេមិនច្បាស់ថា ពាក្យមួយណាត្រូវប្រើក្នុងន័យណាមួយឡើយ។ វចនានុក្រមខ្មែរសម្តេច ជួនណាត បានពន្យល់សព្ទទាំងពីរនេះយ៉ាងដូច្នេះថា៖
In an interview broadcast on the eve of his departure, Macron rehearsed the arguments he will likely put to the US leader on America's trade fights, the Syrian conflict, and the imperiled nuclear deal with Tehran that Trump is threatening to quit. But as the first state visit of the Trump era kicks off Monday, such thorny issues will be on the back burner -- with the warm ties between the 40-year-old French leader and his American host instead on full display. Less than a year after they shared an intimate meal on the second floor of the Eiffel Tower, Trump and First Lady Melania will host Brigitte and Emmanuel Macron for a private dinner at Mount Vernon, the home of the first US president George Washington. The serious business kicks in Tuesday with meetings at the White House followed by a state dinner, and on Wednesday the centrist leader will demonstrate his English-language skills -- a rarity for a French president -- in an address to a joint session of Congress. Iran is set to top the agenda throughout the visit: Trump has set a May 12 deadline for the Europeans to "fix" the 2015 agreement that curbs Tehran's nuclear program in exchange for sanctions relief, threatening otherwise to walk away. The text cannot be unilaterally reopened, and Iran says it is ready to relaunch its nuclear program -- which the West suspects is designed to produce a bomb -- if it fails. Macron, who has emerged as Trump's privileged European partner, is urging him on behalf of the Old Continent not to kill the deal. "I don't have any Plan B for nuclear -- against Iran," Macron told the "Fox News Sunday" television talkshow before heading to Washington, arguing that curbing Tehran's missile program and containing its regional influence could be accomplished in addition to the 2015 accord. Macron also cited the shared goal of reining in Iran as he argued for a long-term US commitment in Syria -- where Paris and Washington have cooperated in fighting the Islamic State group and coordinated strikes on Syrian regime chemical weapons installations. "I think the US role is very important to play," he said. "Why? I will be very blunt. The day we will have finished this war against ISIS, if we leave, definitely and totally, even from a political point of view, we will leave the floor to the Iranian regime, Bashar al-Assad and these guys." Finally on trade -- the other burning issue on the table -- Macron will reiterate Europe's demand that it be definitively spared from punishing new steel and aluminum tariffs, days before a temporary exemption is due to expire. "You don't make trade war with your allies," he told Fox News. - 'Now - we will work together' - Both countries are keen to emphasize their historic relationship -- recalling that France was the first ally of American revolutionaries fighting for independence. Macron will bring with him an oak sapling to be planted at the White House as a symbol of friendship. It comes from near the site of the Battle of Belleau Wood in northern France, where 2,000 US Marines perished at the end of World War I. On a personal level, despite sharp differences in political background, age and lifestyle, the presidents seem to have struck up a bond as fellow outsiders who outwitted the establishment to gain power. "We have a very special relationship because both of us are probably the maverick of the systems on both sides," Macron told Fox News. Trump himself told Macron their "friendship" was "unbreakable" during his trip to Paris last July. When asked about their first encounter -- a much-scrutinized six-second handshake during a NATO summit in May -- Macron acknowledged it had was a "very direct, lucid moment" that had set the tone between them. "And a very friendly moment," he added. "It was to say now, we will work together."	Washington, United States \| French President Emmanuel Macron flies into Washington Monday on a three-day state visit expected to test his much-vaunted "friendship" with US counterpart Donald Trump, as the leaders tackle deep differences over Iran and other key dossiers.
ដោយមើលឃើញពីការកើនឡើងនៃអំពើហិង្សា និងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរជាបន្តបន្ទាប់ក្រោយការឡើងកាន់អំណាចដោយយោធាកាលពីពីរឆ្នាំមុន សហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានអនុម័តដាក់កញ្ចប់ទណ្ឌកម្មចំនួន៦ ហើយ ទៅលើរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា។ កញ្ចប់ទណ្ឌកម្មទី៥ បានដាក់កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំមុន ខណៈកញ្ចប់ថ្មីត្រូវបន្ថែមនៅថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈនេះក្រោមមូលហេតុប្រឆាំងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ នេះបើតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ EU។ «EU ថ្កោលទោសក្នុងលក្ខខណ្ឌធ្ងន់ធ្ងរបំផុតចំពោះការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ រួមមានអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើសង្គមស៊ីវិល អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកកាសែត ហើយក៏ថ្កោលទោសការវាយប្រហារតាមអាកាសនាពេលថ្មីៗនេះ ទៅលើគោលដៅជនស៊ីវិល រួមទាំងសាលារៀន និងមន្ទីរពេទ្យ ដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធមីយ៉ាន់ម៉ា»។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដដែលរៀបរាប់បែបនេះ។ ទណ្ឌកម្មថ្មីត្រូវបានដាក់លើបុគ្គលចំនួន៩ និងអង្គភាពចំនួន៧។ បុគ្គលទាំងនោះរួមមានរដ្ឋមន្ត្រីថាមពល ក្រុមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ និងអ្នកជំនួញ ក៏ដូចជាក្រុមហ៊ុនឯកជនដែលផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ អាវុធ និងផ្ដល់មូលនិធិដល់យោធា ក៏ដូចជានាយកដ្ឋាននៃក្រសួងការពារជាតិ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ក៏បានបញ្ជាក់ថា អ្នកនយោបាយ និងអ្នកគ្រប់គ្រងតំបន់យ៉ាំងហ្គោនដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងដំណើរការកាត់ទោសប្រហារជីវិតសកម្មជនប្រជាធិបតេយ្យបួននាក់ក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ ក៏មានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីទណ្ឌកម្មដែរ ព្រមគ្នានឹងអ្នកគ្រប់គ្រងនៅរដ្ឋ Kachin ជាកន្លែងរងការវាយប្រហារតាមអាកាស និងសម្លាប់រង្គាលដោយយោធា។ សរុបមកទល់ពេលនេះ ទណ្ឌកម្មទាំង៦លើក របស់ EU ត្រូវបានអនុវត្តចំពោះបុគ្គលចំនួន៩៣រូប និងអង្គភាពចំនួន១៨ នៅក្នុងប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ។ បន្ថែមពីលើវិធានការទណ្ឌកម្ម EU បានហាមឃាត់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មអាវុធ និងឧបករណ៍យោធានៅមីយ៉ាន់ម៉ា ព្រមទាំងការរឹតបន្តឹងលើការនាំចេញទំនិញដែលអាចប្រើក្នុងយោធា និងស៊ីវិល។ យ៉ាងណាមិញ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានអះអាងថា ខ្លួនមានកាតព្វកិច្ចធានាសន្តិភាព និងសន្តិសុខ ហើយបានបដិសេធចំពោះការប្រព្រឹត្តអំពើឃោរឃៅដែលបានកើតឡើង។ របបយោធាអះអាងថា ខ្លួនកំពុងអនុវត្តយុទ្ធនាការស្របច្បាប់ប្រឆាំងនឹងភេរវករប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមទិន្នន័យរបស់អង្គការយូនីសេហ្វ ចំនួនអ្នកផ្លាស់ទីលំនៅនៅក្នុងមីយ៉ាន់ម៉ាបានកើនឡើងដល់ជាង១,៥លាននាក់ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ចំណែករបាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់ការិយាល័យឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សនាពេលថ្មីៗនេះ អះអាងថាយ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស២៨៩០នាក់បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងដៃរបស់យោធា និងអ្នកដែលធ្វើការជាមួយពួកគេ៕	សហភាពអឺរ៉ុប (EU) នៅថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ បានសម្រេចដាក់កញ្ចប់ទណ្ឌកម្មទី៦ ទៅលើរបបយោធាមីយ៉ានម៉ាដែលប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាលើប្រជាជនឥតឈប់ឈរ និងរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ ទណ្ឌកម្មថ្មីត្រូវបានដាក់លើបុគ្គលចំនួន៩ និងអង្គភាពចំនួន៧។
នេះគឺជាចំណុចខ្លីរបស់គេហទំព័រ onekindplanet.org ដែលបង្ហាញពីភាពអស្ចារ្យរបស់បាឡែនខៀវដែលមានឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ Balaenoptera musculus៖ ទី១៖ សព្វថ្ងៃវាជាសត្វដែលមានទំហំធំជាងគេបង្អស់ ទាំងក្នុងទឹក និងលើដី។ ទី២៖ ទោះបីវាធំដូចនេះមែន តែវាស៊ីតែសត្វល្អិតូចៗហៅថា Krill ។ វាស៊ីសត្វទាំងនេះដោយបើកមាត់យ៉ាងធំ ស្រូបចូលជាមួយទឹកកកសមុទ្រ។ ក្នុងមួយថ្ងៃ វាអាចស៊ីចំណីបានជាងបីតោន។ ទី៣៖ ជាធម្មតា វាហែលបានតែប្រហែល ៨គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែពេលប្រញាប់ វាអាចហែលដល់ទៅ៣០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។ ទី៤៖ វាអាចមុជដល់ជម្រៅ៥០០ម៉ែត្រ។ ទី៥៖ ម្តងម្កាល វាតែងងើបមកខាងលើដើម្បីដកដង្ហើម។ ទី៦៖ បាឡែនខៀវបង្កើតកូន៣ឆ្នាំម្តង។ ភាគច្រើន វាពពោះម្តងបានតែកូនមួយ។ ការពពោះត្រូវការពេលពីចន្លោះពី១១ទៅ១២ខែ។ ទី៧៖ កូនរបស់វាកើតមកភ្លាមមានទម្ងន់ជិតបីតោន និងមានប្រវែងប្រមាណប្រាំបីម៉ែត្រ។ ទី៨៖ ក្នុងឆ្នាំដំបូង កូនរបស់វាបៅទឹកដោះជាង៦០០លីត្រជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ទី៩៖ ពេលពេញវ័យ បាឡែនខៀវមានទម្ងន់ជាង១៤០តោន ប្រវែង២៥ម៉ែត្រ និងអាយុរស់នៅពី៨០ទៅ៩០ឆ្នាំ ស្រដៀងមនុស្សដែរ។ ទី១០៖ បេះដូងរបស់វាមានទំហំប្រហែលនឹងម៉ូតូកង់បីឥណ្ឌាដែលមនុស្សជិះសព្វថ្ងៃ៕	គេហៅបាឡែនខៀវ ថាជាត្រី ដោយសារវាមានព្រុយ និងកន្ទុយស្រដៀងត្រីដែលមនុស្សយកមកបរិភោគ។ ប៉ុន្តែតាមពិតទៅបាឡែនខៀវមិនមែនជាសត្វត្រីនោះទេ។ ដោយឡែក វាជាប្រភេទថនិកសត្វទៅវិញទេ។ ថនិកសត្វគឺជាភាវរស់ដែល ដកដង្ហើមប្រើសួត និងចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះ។ ក្នុងនោះមានដូចជាមនុស្ស សេះ គោ ឆ្មា ផ្សោត ដំរីជាដើម។ បាឡែនខៀវក៏ប្រើប្រាស់សួត និងងចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះដែរ។ ពេលបង្កើតកូន វាមិនពងដូចសត្វត្រីនោះទេ។
ទោះបីជាស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ហាក់ដូចជាចាប់ដំណើរការឡើងវិញខ្លះក៏ដោយ ប៉ុន្តែវិបត្តិកូវីដ-១៩ នៅតែបន្តជះឥទ្ធិពលយ៉ាងធំក្នុងឧស្សាហកម្មយានយន្តនាត្រីមាសទី៣ឆ្នាំ២០២១ នេះ ដោយសារតែបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ទើបចាប់ផ្តើមបន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បិត រួមទាំងការព្រួយបារម្ភពីការរាតត្បាតមេរោគបំប្លែងថ្មី ដែលតា។ ហ្វីលីពីនស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសមួយក្នុងតំបន់ដែលរងគ្រោះដោយសារកូវីដ-១៩។ នាត្រីមាសទី៣ ការលក់រថយន្តថ្មី បានធ្លាក់ចុះ ៧,៤ភាគរយ បើទោះបីជាមានការរើបឡើងវិញជិត៥៦ភាគរយ កាលពីត្រីមាសដំបូងក៏ដោយ។ រីឯវៀតណាម ការលក់បានធ្លាក់ចុះជិត៥០ភាគរយ ដោយសារវិធានការបិទខ្ទប់ដ៏តឹងរ៉ឹងរបស់រដ្ឋាភិបាលនាត្រីមាសទី២។ នៅប្រទេសថៃ ការលក់រថយន្តថ្មីបានធ្លាក់ចុះ១៥ភាគរយ ដោយសារតែការវាយប្រហាររលកថ្មីនៃកូវីដ-១៩ ប៉ុន្តែទិន្នន័យនេះ មិនត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្រុមហ៊ុនចិន និងបណ្តាញក្រុមដៃគូពីអឺរ៉ុប ជាពិសេសផលិតផល BMW និង Mercedes-Benz នោះឡើយ។ ទីផ្សារនៅម៉ាឡេស៊ី ធ្លាក់ចុះ ៥៩ភាគរយ ក្រោយរដ្ឋាភិបាលអនុវត្តវិធានគ្រប់គ្រងថ្មី បើគិតចាប់តាំងពីការរាលដាលដែលតា ពីដើមខែមិថុនា មក។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ឥណ្ឌូណេស៊ី បង្ហាញភាពលេចធ្លោរជាងគេក្នុងឧស្សាហកម្មយានយន្តនាត្រីមាសទី៣ ឆ្នាំ២០២១ ដោយមានកំណើនដល់ទៅ១១០ភាគរយ។ ការរើបឡើងវិញនោះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីការដាំក្បាលចុះ៦១ភាគរយនៅខែសីហា ជាពិសេសក្រោយពេលដែលរដ្ឋាភិបាល បានចាប់បន្ធូរបន្ថយវិធានសង្គម និងពាណិជ្ជកម្ម៕	ការលក់រថយន្តថ្មីនៅទីផ្សារនៃប្រទេសចំនួន៦ក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានធ្លាក់ចុះជិត៩ភាគរយ ពោលគឺមានត្រឹមជាង៦៤ម៉ឺនគ្រឿងនៅត្រីមាសទី៣នាឆ្នាំ២០២១ ខណៈរយៈពេលដូចគ្នា កាលពីឆ្នាំ២០២០ មានចំនួនជាង៧០ម៉ឺនគ្រឿង។ នេះបើតាមទិន្នន័យដែលបង្ហាញដោយ AsiaMotorBusiness។
ហ្វីលីពីននឹងរៀបចំស្វាគមន៍កិច្ចប្រជុំជាច្រើនស្ថិតក្រោមក្របខណ្ឌអាស៊ាននៅសប្តាហ៍នេះ ក្នុងនោះមានកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី ៥០, កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានបូកបីលើកទី ១៨ , កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ីបូព៌ាលើកទី ៧ រួមជាមួយកិច្ចប្រជុំវេទិកាតំបន់អាស៊ានលើកទី ២៤ផងដែរ។ ប្រតិភូជាន់ខ្ពស់មានទាំងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ អ្នកការទូតជាច្រើននាក់តំណាងឲ្យប្រទេសពាក់ព័ន្ធនឹងមានវត្តមាននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅក្រុងម៉ានីលផងដែរ។ គេរំពឹងថា ប្រធានបទសំខាន់ៗជាច្រើននឹងត្រូវគេលើកយកមកពិភាក្សានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំសំខាន់ៗទាំងនេះដែរ ក្នុងនោះមានបញ្ហានយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសសន្តិសុខតំបន់តែម្តង។ បញ្ហាភេរវកម្ម បញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង រួមជាមួយបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងនឹងក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់និងក្តៅគគុកក្នុងវេទិកាតំបន់នេះ។ ១.សមុទ្រចិនខាងត្បូងហាក់ស្ងប់ស្ងាត់ តែនៅគ្រោះថ្នាក់ វាច្បាស់ណាស់ថា ក្នុងវេទិកាប្រជុំនៅពេលខាងមុខបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅតែជាប្រធានបទសំខាន់ ថ្វីបើវាហាក់ដូចជាស្ងប់ស្ងាត់ច្រើនទៅហើយក្តី ដោយសារហ្វីលីពីនបន្ទន់ជំហរដាក់ចិនកាន់តែខ្លាំងក្រោយលោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ឡើងកាន់តំណែង។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះថ្ងៃ ២ខែសីហានៅម៉ានីល រដ្ឋមន្ត្រីអាស៊ាននិងចិននឹងសម្រេចអនុម័តយកក្រមខណ្ឌនៃក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង( A Framework for South China Sea Code of Conduct)ជាផ្លូវការក្រោយពេលដែលភាគីឯកភាពគ្នាទទួលយកកាលពីខែឧសភាកន្លងមកនោះ។ តាមពិតទៅ វាត្រឹមជាគ្រោងឆ្អឹងនៃក្រមប្រតិបត្តិដែលគេនឹងប្រើប្រាស់ធ្វើជាមូលដ្ឋានដើម្បីចងក្រងក្រមប៉ុណ្ណោះ ហើយខ្លឹមសារលម្អិតពេញលេញនៃក្រមប្រតិបត្តិមិនទាន់ត្រូវបានគេចងក្រងរួចរាល់នៅឡើយទេ។ មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ អាស៊ាននិងចិន ចំណាយពេលអស់ ១៥ឆ្នាំទៅហើយដើម្បីរៀបចំក្រមប្រតិបត្តិនេះ បន្ទាប់ពីភាគីទាំងសងខាងឯកភាពគ្នាទទួលយកសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីសកម្មភាពភាគីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង (DOC) នាឆ្នាំ ២០០២នោះ។ ដោយឡែកក្រៅពីសម្រេចទទួលយកឯកសារខាងលើ តំណាងអាស៊ានក៏ប្រហែលជានឹងឆ្លៀតឱកាសជជែកពិភាក្សាគ្នាពីគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍តំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង រវាងហ្វីលីពីន ជាមួយចិនផងដែរ។ ការចាប់ផ្តើមពិចារណាចាប់ដៃគ្នាអភិវឌ្ឍតំបន់ ជម្លោះរួមគ្នារវាងហ្វីលីពីននិងចិនកំពុងធ្វើប្រទេសមួយចំនួនដែលសមាជិកអាស៊ានព្រួយបារម្ភ ជាពិសេសប្រទេសដែលមានចំណែកក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែរនោះ។ កន្លងមកហ្វីលីពីនក៏បានសន្យាបន្តប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយបណ្តាសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់រាល់គម្រោងពាក់ព័ន្ធការអភិវឌ្ឍតំបន់ជម្លោះរួមគ្នាដើម្បីធានាស្ថិរភាព សន្តិសុខ និងសន្តិភាពក្នុងតំបន់។ ហ្វីលីពីនទំនងជានឹងយកវេទិកាកិច្ចប្រជុំខាងមុខដើម្បីពន្យល់និងបកស្រាយឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធអស់ចម្ងល់ពាក់ព័ន្ធផែនការរបស់ខ្លួនក្នុងការទាញយកប្រយោជន៍ពីតំបន់ជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះ។ ២.បញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងក្តៅខ្លាំង តែប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើងនឹងចូលរួមប្រជុំ ARF បញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើងកាន់តែកើនកម្តៅពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃចាប់ពីដើមឆ្នាំ ២០១៧នេះ។ កូរ៉េខាងជើងបន្តបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ធ្វើឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិថ្កោលទោសផង។ អ្វីដែលគួរឲ្យបារម្ភនោះ រដ្ឋឯកោនេះបន្តបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកឆ្លងទ្វីបម្តងជាពីរដងដើម្បីបង្ហាញអនុភាព និងអំណាចរបស់ខ្លួនថែមទៀត។ អ្វីដែលសំខាន់ កាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុន របបនេះបានបាញ់មីស៊ីលឆ្លងទ្វីបម្តងទៀតដោយមីស៊ីលនោះអាចហោះដល់អាមេរិក ហើយកូរ៉េខាងជើងបានអួតអាងថា ការបាញ់មីស៊ីលនេះគឺជាការព្រមានមួយចំពោះអាមេរិកដែលចង់បង្ករឿងនិងដាក់ទណ្ឌកម្មបន្ថែមប្រឆាំងខ្លួននោះ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រោយកូរ៉េខាងជើងបាញ់សាកល្បងអាវុធ អាមេរិកឆ្លើយតបវិញភាព ដោយសម្ងែងសព្វាវុធខ្លួនវិញដែរ។ ក្នុងនោះមានដូចជា ការហោះហើរយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-1 ពីរគ្រឿងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ដែលជាការចូលរួមក្នុងលំហាត់យោធាជាមួយទាហានកូរ៉េខាងត្បូងនិងជប៉ុនផង។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះកងទ័ពអាមេរិកនាំគ្នាសាកល្បងសមត្ថភាពប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស THAAD របស់ខ្លួនបានជោគជ័យនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកកាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី ៣០ កក្កដាម្សិលមិញ។ ប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសទាំងនោះមានសមត្ថភាពចាប់និងកម្ទេចមីស៊ីលបាលីស្ទិកជាច្រើនគ្រាប់ដែលមានរយៈចម្ងាយមធ្យមដែលបាញ់ចេញពីអាឡាស្កានោះ។ ដោយសារស្ថានភាពតានតឹងខ្លាំងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងមានការប្រឈមមុខដាក់គ្នានេះ កិច្ចប្រជុំសន្តិសុខ វេទិកាតំបន់អាស៊ានដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅថ្ងៃ ៧ ខែសីហា នឹងផ្តោតសំខាន់លើបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង។ តាមពិតទៅ វេទិកាតំបន់អាស៊ាន ជាកន្លែងតែមួយគត់ដែលអនុញ្ញាតឲ្យភាគីពាក់ព័ន្ធអាចជជែកជាមួយតំណាងក្រុងព្យុងយ៉ាងបាន ហើយគេអាចផ្លាស់ប្តូរមតិយោបល់ឬដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមសន្តិសុខបានដែរ។ បើតាមក្រសួងការបរទេសហ្វីលីពីន ប្រមុខការទូតកូរ៉េខាងជើងលោក Ri Yong Ho នឹងអញ្ជើញមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំវេទិកាតំបន់អាស៊ាននៅក្រុងម៉ានីលដែរ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកូរ៉េខាងជើងបានមកទស្សនកិច្ចនៅហ្វីលីពីនរួចហើយដែរ ដោយទស្សនកិច្ចនេះធ្វើឡើងក្នុងន័យត្រួសត្រាយផ្លូវ និងរៀបចំដំណើរមកចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនោះ។ គេមិនដឹងច្បាស់ថា ភាគីនៃកិច្ចប្រជុំ នឹងត្រូវពិភាក្សាគ្នាពីចំណុចសំខាន់អ្វីខ្លះឡើយ ប៉ុន្តែក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងបានប្រកាសថា ខ្លួនមិនមានគម្រោង ឬផែនការជាក់លាក់ដើម្បីជជែកពីបញ្ហាទំនាក់ទំនងជាមួយកូរ៉េខាងជើងឡើយ។ ៣.ការប្រឆាំងភេរវកម្មគ្របដណ្តប់វេទិកាកិច្ចប្រជុំខាងមុខ ក្រៅពីបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង កិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រឆាំងភេរវកម្មក៏នឹងក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងកិច្ចប្រជុំខាងមុខដូចគ្នា។ តំបន់អាស៊ានទាំងមូលកំពុងរងគ្រោះកាន់តែខ្លាំងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ដោយសារចលនាភេរវកម្មតំបន់ដែលសុទ្ធសឹងជាបណ្តាញក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬក្រុមដែស្ហ (Daesh) ដូចឃើញស្រាប់ការបន្តប្រយុទ្ធគ្នារវាងក្រុមកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមភេរវជន Maute បណ្តាញ ក្រុមភេរវជនដែស្ហនៅក្រុង ម៉ារ៉ាវី បានឈានដល់ខែទីបីទៅហើយនោះ។ មនុស្សប្រហែលយ៉ាងហោចណាស់ ៥០០ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ក្នុងនោះមានក្រុមភេរវជន ជាង៤០០នាក់ រួមជាមួយទាហាន និងជនស៊ីវិលផង។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌូណេស៊ីលោកស្រី Retno LP Marsudi ក្នុងវេទិកាកិច្ចសន្ទនាអាស៊ាននាក្រុងហ្សាការតាកាលពីសប្តាហ៍មុននោះ បានបញ្ជាក់ថា ការប្រឆាំងភេរវកម្មនឹងក្លាយជាប្រធានបទអាទិភាពគ្របដណ្តប់កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ានខែក្រោយ។ លោកស្រីរំពឹងផងដែរថា វាក៏នឹងក្លាយជាពេលវេលាសំខាន់សម្រាប់អាស៊ាននិងដៃគូបន្តពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយទប់ទល់បញ្ហាភេរវកម្មផងដែរ។ ដោយឡែកស្របពេលដែលកិច្ចប្រជុំវេទិកាតំបន់កាន់តែខិតជិតមកដល់នោះ សមាជិកអាស៊ា នចំនួន បួន និងដៃគូសន្ទនាចំនួនពីរមានដូចជាអូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំដើម្បីពិភាក្សាគ្នាពីការបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងប្រទេស និងតំបន់ដើម្បីប្រឆាំងភេរវកម្ម និងចលនាហិង្សាជ្រុលនិយមផង។ កិច្ចប្រជុំផ្តោតលើការ«ប្រឆាំងភេរវជនឆ្លងដែននិងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធបរទេស» ត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្រុង Manado នៅខេត្ត North Sulawesi៕	ដើមខែសីហាកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាននឹងចាប់ផ្តើមនៅហ្វីលីពីន ហើយកិច្ចប្រជុំវេទិកាតំបន់អាស៊ានក៏ត្រូវរៀបចំឡើងបន្តបន្ទាប់គ្នាដែរ។ ប្រទេសសមាជិកអាស៊ាននិងភាគីពាក់ព័ន្ធត្រៀមខ្លួនរួចហើយដើម្បីអង្គុយពិភាក្សាគ្នាពីបញ្ហាប្រឈមធំៗរបស់តំបន់ក្នុងនោះមានបញ្ហាប្រឆាំងភេរវកម្ម នុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង និងបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាដើម។ ប៉ុន្តែបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងដែលកាន់តែក្តៅ រួមជាមួយចលនាភេរវកម្មនៅក្នុងតំបន់នឹងគ្របដណ្តប់កិច្ចប្រជុំទាំងមូល។
លោក ប្រាក់ សុវណ្ណារ៉ា ដែលនឹងឈានចូលដល់អាយុ៤៥ឆ្នាំ នៅខែក្រោយ មានឱកាសដឹកនាំឈុតជម្រើសជាតិជាលើកទីបី ដោយលើកទីមួយ លោកបានដឹកនាំក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ដល់២០០៩ ហើយបន្ទាប់មក នៅឆ្នាំ២០១២ ដល់ឆ្នាំ២០១៣ ។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ FFC គ្រូបង្វឹកដ៏មានបទពិសោធន៍រូបនេះ ត្រូវដឹកនាំក្រុមជម្រើសជាតិសម្រាប់ការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា និងការប្រកួតជម្រុះ AFC Asian Cup ជាមួយហ្ស៊កដានី ។ ក្រៅពីធ្លាប់ដឹកនាំក្រុមកំពូលដូចជា ភ្នំពេញអ៊ឹមផាយអឺរ (បច្ចុប្បន្នភ្នំពេញក្រោន) ព្រះខ័នរាជ ណាហ្គាវើល និងបឹងកេត លោក ប្រាក់ សុវណ្ណារ៉ា ក៏ជាមន្ត្រីបណ្តុះបណ្តាលធនធានគ្រូបង្វឹកបាល់ទាត់នៅកម្ពុជាផងដែរ៕	លោក ប្រាក់់ សុវណ្ណារ៉ា ហៅទូច ត្រូវបានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) តែងតាំងធ្វើជាគ្រូបង្គោលក្រុមកីឡាករបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា បន្តពីគ្រូបង្វឹកប្រេស៊ីល លោក Leonardo Vitorino ដែល FFC ទើបតែបញ្ចប់កិច្ចសន្យា។
ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងនៅកម្ពុជា នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ខឹឈាំង បានជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន លើការពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ ក្រោយជំនួបនេះ មេដឹកនាំទាំងបានធ្វើជាសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើឯកសារចំនួន១៩ ដែលក្នុងនោះក៏មានកិច្ចព្រមព្រៀងក្របខណ្ឌស្ដីពីសហប្រតិបត្តិការហិរញ្ញប្បទានសម្រាប់គម្រោងអាកាសយានដ្ឋានភ្នំពេញថ្មី។ គម្រោងព្រលានយន្តហោះថ្មីនេះមិនទាន់មានព័ត៌មានលម្អិតនៅឡើយទេ។ បើតាមសារព័ត៌មានជប៉ុនក្យូដូ គម្រោងសាងសង់អាកាសយានដ្ឋានថ្មីនេះមានទំហំទឹកប្រាក់ជិតមួយពាន់លានដុល្លារ។ នេះជាគម្រោងព្រលានយន្តហោះថ្មីមួយទៀត បន្ថែមពីលើគម្រោងព្រលានយន្តហោះខេត្តសៀមរាប ដែលចិនក៏ធ្លាប់ប្ដេជ្ញាចិត្តវិនិយោគផងដែរ ដើម្បីចំនួនភ្ញៀវទេសចរដែលរំពឹងកើនឡើងខ្លាំង។ ក្រៅពីគម្រោងព្រលានយន្តហោះភ្នំពេញ កម្ពុជា និងចិនក៏បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសម្បទានសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ខេត្តព្រះសីហនុ ដែលគ្រោងចំណាយថវិកា១ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក រួមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀងជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទិញស្រូវពីកម្ពុជាផងដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង សម្ដេច ស្នើចិន ពន្លឿនការសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ ដែលចំណាយទឹកប្រាក់១ពាន់លានដុល្លារ	នៅថ្ងៃទី១១ ខែមករា ចិនបង្ហាញផែនការសាងសង់ព្រលានយន្តហោះថ្មីមួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានតម្លៃជិតមួយពាន់លានដុល្លារ និងគម្រោងកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗជាច្រើនទៀត ដែលមានគោលដៅជំរុញទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីឲ្យកាន់តែប្រសើរថែមទៀត។ ផែនការនេះបង្ហាញក្នុងដំណើរទស្សកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិនលោក លី ខឹឈាំង ក្នុងកម្ពុជា។
បើតាម ក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់ទាំង២នាក់ គឺមាន លោក ម៉ៅ អាយុទ្ធ ជាអ្នកនិពន្ធ និងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងព័ត៌មាន និងម្នាក់ទៀតជាបុរសអាយុ ៦៥ រស់នៅស្រុកសំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ករណីបុរសអាយុ៦៥ឆ្នាំ ត្រូវបានរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ និងចូលព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ នៅម៉ោង១១ព្រឹក ថ្ងៃទី១៥ មេសា ដោយមានអាការហត់ដង្ហក់ខ្លាំង។ ដោយស្ថានភាពកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ក្រុមគ្រូពេទ្យបានជួយសង្គ្រោះតាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស និងប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនជំនួយដង្ហើម នៅតែមិនអាចព្យាបាលបាន។ អ្នកជំងឺបានបាត់បង់ជីវិត នៅវេលាម៉ោង ៣រសៀល ថ្ងៃទី១៥មេសា។ តាមក្រសួងសុខាភិបាល ក្រុមគ្រូពេទ្យសន្និដ្ឋានថា អ្នកជំងឺស្លាប់ដោយសារវិបត្តិផ្លូវដង្ហើមស្រួចស្រាវធ្ងន់ធ្ងរ និងរលាកសួតទាំងសងខាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារកូវីដ-១៩។ ចំណែកឯអ្នកជំងឺម្នាក់ទៀត គឺជាលោក ម៉ៅ អាយុទ្ធ ដែលមានវ័យ៧៧ឆ្នាំ រស់នៅក្នុងសង្កាត់បឹងរាំង ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។ គាត់បានចូលសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យខ្មែរ-សូវៀត នៅថ្ងៃទី៥ មេសា ដោយមានស្ថានភាពដង្ហក់ខ្លាំង ហើយក៏មានប្រវត្តិជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រចាំកាយផង។ អាការអ្នកជំងឺរូបនេះ កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅៗពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ហើយក្រុមគ្រូពេទ្យ មិនអាចព្យាបាលបាន។ លោក ម៉ៅ អាយុទ្ធ បានបាត់បង់ជីវិត នៅម៉ោង ៦ និង៥០នាទី ថ្ងៃទី១៥ មេសា។ ក្រុមគ្រូពេទ្យសន្និដ្ឋានថា អ្នកជំងឺស្លាប់ដោយសារវិបត្តិផ្លូវដង្ហើមស្រួចស្រាវ និងរលាកសួតទាងសងខាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារកូវីដ-១៩ លើអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រចាំកាយ។ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកនិពន្ធ ម៉ៅ អាយុទ្ធ បានទទួលមរណភាពដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ កម្ពុជាមានអ្នកស្លាប់ដោយសារកូវីដ-១៩ ចំនួន៣៨នាក់ហើយ៕	ភ្នំពេញ៖ ជំងឺកូវីដ-១៩ បានសម្លាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ២នាក់ទៀត កាលពីថ្ងៃទី១៥ មេសា ដែលធ្វើឱ្យចំនួនអ្នកស្លាប់សរុបនៅកម្ពុជាកើនដល់៣៨នាក់។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល នៅថ្ងៃទី១៦មេសានេះ។
អាជ្ញាធររុស្ស៊ី បានចាប់ឃុំខ្លួនអ្នកកាសែតរុស្ស៊ីម្នាក់ ពីបទប្រព្រឹត្តអំពើ ជ្រុលនិយម កាលពីថ្ងៃទី ២៨ មេសា ។ លោក Serguei Kareline ត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ ថាបានចូលរួមផលិតវីដេអូ ដែលបម្រើឲ្យក្រុមការងារ របស់លោក អាឡិកសី ណាវ៉ាល់នី សកម្មជនប្រឆាំងទី១ ដែលបានស្លាប់ក្នុងពន្ធនាគារ កាលពីខែកុម្ភៈកន្លងទៅ។ គួរបញ្ជាក់ថា នៅមួយថ្ងៃមុន ពោលគឺថ្ងៃទី ២៧ មេសា អ្នកកាសែតរុស្ស៊ីម្នាក់ទៀត លោក Konstantin Gabov ក៏ត្រូវបានអាជ្ញាធររុស្ស៊ី ចាប់ឃុំខ្លួន ក្រោមបទចោទប្រកាន់តែមួយដែរ។ គួររំឭកថា ក្នុងអំឡុងពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ រដ្ឋាភិបាលររុស្ស៊ី បានរឹតបន្តឹងគំនាប លើបណ្តាប្រព័ន្ធសារព័ត៌មានឯករាជ្យក្នុងស្រុក និង គ្រប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបរទេស ដែលប្រចាំការក្នុងប្រទេសនេះ ដោយមានគោលបំណងបង្ក្រាប រាល់មតិរិះគន់នានា ជុំវិញការចូលវាយលុក របស់រុស្ស៊ី ទៅក្នុងទឹកដីអ៊ុយក្រែន កាលពីជាង ២ ឆ្នាំ មុន។ លោក Serguei Kareline ធ្លាប់បម្រើការងារឲ្យទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Associated Press ដែលនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៨ មេសា បានសម្តែងក្តីព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួន ចំពោះការចាប់ខ្លួន អ្នកការសែត រូបនេះ និង បញ្ជាក់ថា កំពុងស្វែងរកព័ត៌មានបន្ថែម ជុំវិញសំណុំរឿងខាងលើ។ ចំណែកលោក Konstantin Gabov វិញ ធ្លាប់បានសហការការងារម្តងម្កាល ជាមួយនិងភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដែលមានប្រភពនៅប្រទេស កាណាដា។ នេះពុំមែនជាលើកទី១ទេ ដែលអាជ្ញាធររុស្ស៊ី ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ លើសមាជិកចលនា ប្រឆាំង ដឹកនាំដោយលោក ណាវ៉ាល់នី កាលនៅមានជីវិត។ ចលនាប្រឆាំង ដែលរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី ចាត់ទុកជា សកម្មភាពជ្រុលនិយម និង ត្រូវរងការចោទប្រកាន់ និង ចាប់ខ្លួនដាក់ពន្ធនាគារ។ ជាក់ស្តែង នៅចុងខែមីនា អ្នកស្រី Antonina Favorskaya អ្នកកាសែត និងផលិតករវីដេអូ ដែលបានថត និងបង្ហោះ ខ្សែវីដេអូអំពីសវនាការ របស់លោក ណាវ៉ាល់នី ត្រូវបានអាជ្ញាធររុស្ស៊ីចាប់ឃុំខ្លួន ពីបទ « ជ្រុលនិយម » ដូចគ្នាដែរ។ អ្នកកាសែតរុស្ស៊ីម្នាក់ទៀត ដែលធ្វើការឲ្យទស្សនាវដ្តី Forbes ក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី គឺលោក Serguei Mingazov ក៏ត្រូវបានគេឃាត់ខ្លួននៅថ្ងៃទី ២៦ មេសា ដោយជាប់ចោទថាបានផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត អំពីអំពើសាហាវយង់ឃ្នងរបស់កងទ័ពរុស្ស៊ី នៅអ៊ុយក្រែន។ គួរបញ្ជា់ថា បច្ចុប្បន្ន អ្នកកាសែតច្រើនរូប កំពុងជាប់ឃុំឃាំង ក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី រួមមានអ្នកកាសែតអាមេរិកាំង លោក Evan Gershkovitch ដែលរងការចោទប្រកាន់ពីបទ « ចារកិច្ច » បើទោះបីរូបលោក និងអាជ្ញាធរអាមេរិក ព្យាយាមបដិសេធយ៉ាងណាក្តី។ អ្នកស្រី Alsu Kurmasheva អ្នកកាសែត សញ្ជាតិអាមេរិក-រុស្ស៊ី ដែលជាបុគ្គលិករបស់វិទ្យុ Radio Free Europe/Radio Liberty (REF/RL) ក៏កំពុងជាប់ក្នុងពន្ធនាគារ តាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៣ ក្រោមហេតុផលថា អ្នកស្រីបដិសេធ មិនព្រមចុះឈ្មោះ ប្រកាសខ្លួនជាភ្នាក់ងារបរទេស តាមការទាមទារពីអាជ្ញាធររុស្ស៊ី៕	ដោយ៖កែវ ឆាយា/RFI ខេមរភាសា
Two people have been killed and hundreds arrested in protests that began in second city Mashhad on Thursday. Though they started over high living costs, they quickly spread across the country and turned against the Islamic system as a whole, with chants of "Death to the dictator" and attacks on symbols of the regime lending them a revolutionary air. But analysts say the protests are still rooted in bread-and-butter issues as patience runs thin with officials for failing to improve livelihoods. "It can be an uncomfortable idea for some people to treat Iran the same as other countries," said Esfandyar Batmanghelidj, an analyst and founder of the Europe-Iran Business Forum. "But what brings Iranians out on the streets most consistently are normal economic problems -- frustration with the lack of jobs, uncertainty about their children's future," he told AFP. He blames the unrest on the austerity measures introduced by President Hassan Rouhani since he came to power in 2013, which included another round of welfare cuts and fuel price rises in the latest budget announced a few weeks ago. "Rouhani has run austerity budgets with the idea that it's a tough but necessary pill to swallow to manage inflation and currency problems and try to improve Iran's attractiveness for investment," said Batmanghelidj. "But choosing years of austerity immediately after a very tough period of sanctions is bound to test people's patience." At a cabinet meeting Sunday, Rouhani said government bodies must provide "space for criticism", but also warned protesters that violence was unacceptable. As the protests have gathered steam, the government has blamed "hostile elements" based abroad. But others suspect Rouhani's hardline rivals of stoking the initial unrest. They point to rare statements of support for the protesters from hardline clerics such as Mashhad's Friday prayers leader Ayatollah Ahmad Alamolhoda, who described their demands as "justified". "There is evidence, particularly in Mashhad, that protests were directed for political gain," Tehran-based analyst Amir Mohebbian told the Tasnim news agency. "Naturally they did not expect such a surge. One cannot play with protests," he added. - Collapsing banks - Nonetheless, anger over economic issues has been palpable in recent years, and dominated the last election in May. Minor protests have been bubbling away: in the weeks leading up to the current unrest, the union-linked ILNA news agency reported on hundreds of oil workers and truck drivers protesting the late payment of wages; tractor makers in Tabriz against their factory's closure; and Tehran tyre workers at bonuses being delayed. A major groundswell of anger has also been building over the collapse of unauthorised lending companies that left millions of investors out of pocket. These companies mushroomed in the financial free-for-all under former president Mahmoud Ahmadinejad, lending wildly during the construction boom and collapsing when the bubble burst. Rouhani said in December that such lending companies had captured a quarter of the financial market with three to four million accounts by the time he took power in 2013 and started shutting them down. "I'm not surprised by these recent protests. For the past two years, we have witnessed street protests against banks and credit institutions," said Tehran-based political analyst Mojtaba Mousavi. "Everyone says the protesters right now are from the lower class, but many are middle class people who lost lots of their assets," he told AFP. - Right to protest - All this has combined with a wider sense that corruption and a rigged system have created immense wealth for a narrow elite, while a stifled media and lack of civil liberties have left few avenues for complaint -- a point even hardliners have begun to accept. "Our constitution recognises the right to protest but in practice there is no mechanism to do so," Gholamreza Mesbahi Moghaddam, spokesman for the conservative Combatant Clergy Association, told the ISNA news agency. "Officials should listen to the people. The media, too, has a responsibility to cover the protests." With no clear leadership structure behind the protests, analysts remain doubtful that they could evolve into a serious threat to the regime. Some see the shift to political slogans as a boon for the authorities, allowing them to crack down on protesters as anti-social and violent elements. "The system prefers political protests over economic because they're easier to control," said Mousavi. "People protesting economic issues will give up when it turns political because unrest can only worsen the economic situation of the country."	Tehran, Iran: Despite demonstrators chanting provocative slogans against Iran's Islamic rulers, analysts say the roots of the current protests lie in the same anger at economic austerity that has roiled many countries.
កីឡាករសូហ្វតិន្នីសកម្ពុជាដណ្តើមបានមេដាយមាសលំដាប់ទី២(កម្រិតB)ក្នុងការប្រកួតជើងឯកពិភពលោកលើកទី១៦ World Soft Tennis Championships នៅទីក្រុង Taizho ប្រទេសចិន លើវិញ្ញាសាវាយក្រុមបុរស។ មេដាយលំដាប់ទី២នេះម្ចាស់ផ្ទះចិន បង្កើតឡើងសម្រាប់ក្រុមដែលអស់ឱកាសឡើងទៅប្រជែងដណ្តើមមេដាយកម្រិត១។ កម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុម១៥ផ្សេងទៀត ដែលបានធ្លាក់ត្រឹមវគ្គជម្រុះក្រោយចាប់ឆ្នោតប៉ះកូរ៉េខាងត្បូង។ នៅក្នុងការប្រកួតដណ្តើមមេដាយកម្រិតទី២កម្ពុជាធ្វើបានយ៉ាងល្អក្នុងវគ្គជម្រុះ និងបានយកឈ្នះឡាវនៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ទោះបានត្រឹមមេដាយលំដាប់ទី២ តែលោក ជា ប៊ុនហេង អនុប្រធានទី១សហព័ន្ធកីឡាសូហ្វតិន្នីសកម្ពុជាចាត់ទុកមេដាយនេះ ជាសមិទ្ធផលដ៏ត្រចះត្រចង់ថ្មីមួយទៀតសម្រាប់សហព័ន្ធ ដ្បិតការចូលរួមលើកដំបូងនៅប្រទេសឥណ្ឌាកម្ពុជាមិនទទួលបានមេដាយនោះទេ។ កត្តានេះ សបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា សមត្ថភាពរបស់កីឡាករកីឡាការិនីមានការរីកចម្រើនជាងមុន។ សម្រាប់ប្រធានអង្គភាពកីឡានគរបាលជាតិរូបនេះ ការចូលរួមប្រកួតជើងឯកពិភពលោកលើកទី១៦នៅចិន គឺការផ្តល់ឱកាសចុងក្រោយឲ្យកីឡាករ ដើម្បីដកស្រង់បទពិសោធ និងវាស់ស្ទង់ពីកម្រិតសមត្ថភាព មុនត្រៀមចេញទៅប្រជែងដណ្តើមមេដាយក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមនៅចុងឆ្នាំនេះ។ ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួតអស់រយៈពេល១សប្តាហ៍ លោក សង្កេតឃើញថា កីឡាករនៅមានចំណុចខ្វះខាតមួយចំនួន ដែលត្រូវហ្វឹកហាត់ពង្រឹងបន្ថែម ពិសេសកីឡាការិនី។ តែយ៉ាងណា លោក មានការជឿជាក់ខ្ពស់លើសមត្ថភាពកីឡាករកីឡាការិនីក្នុងប្រជែងដណ្តើមមេដាយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាដ៏ធំប្រចាំតំបន់អាស៊ានមួយនេះ។ «ការសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលនៅលើកនេះ បង្ហាញឲ្យឃើញថា យើងមានការរីកចម្រើនជាងមុន ហើយយើងសង្ឃឹមជឿជាក់ថា ពេលចូលរួមប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅហ្វីលីពីននៅចុងឆ្នាំនេះ យើងនឹងអាចដណ្តើមបានមេដាយ»។ នេះជាការបង្ហាញក្តីរបស់លោក ជា ប៊ុនហេង ដែលជំរុញឲ្យកីឡាករត្រូវបង្កើនការហ្វឹកហាត់ឲ្យកាន់តែខ្លាំងថែមទៀត។ សម្រាប់ការប្រកួតជើងឯកពិភពលោក ដែលប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី២៥-៣១ ខែតុលា ខាងលើមានកីឡាករកីឡាការិនីមកពី៣២ប្រទេសចូលរួម ខណៈកម្ពុជាបានបញ្ជូនកីឡាករចំនួន១២រូប(ស្រី៦)ឲ្យចូលរួម តែក្រុមកីឡាការិនីមិនទទួលបានមេដាយនោះទេ។ ប្រតិភូកីឡាសូហ្វតិន្នីសកម្ពុជាបាននាំយកមេដាយ រួមជាមួយពានមកមាតុភូមិនៅរសៀលថ្ងៃទី១ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ដោយទទួលបានការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅពីសំណាក់លោក ជា ប៊ុនហេង និងមន្ត្រីជាច្រើនរូបទៀតនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ៕	អនុប្រធានទី១សហព័ន្ធកីឡាសូហ្វតិន្នីសកម្ពុជា លោក ជា ប៊ុនហេង ជឿជាក់ថា កីឡាករខ្លួននឹងអាចដណ្តើមបានមេដាយណាមួយពីការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមនៅប្រទេសហ្វីលីពីនចុងឆ្នាំនេះ។ ការបង្ហាញជំនឿខ្ពស់បែបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយកីឡាករសូហ្វតិន្នីសដណ្តើមបានមេដាយមាសកម្រិត២លើវិញ្ញាសាជាក្រុម ក្នុងការប្រកួតជើងឯកពិភពលោកនៅប្រទេសចិន កាលពីចុងខែតុលា។ ប្រតិភូកីឡាសូហ្វតិន្នីសបាននាំយកពាន និងមេដាយមកដល់មាតុភូមិនៅរសៀលថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។
កាលពីថ្ងៃច័ន្ទនេះ ក្រុមការងារវីងម៉លបានយកអាហារជាលើកទីពីរពីហាង KFC ទូទាំងរាជធានីភ្នំពេញជូនដល់វេជ្ជបណ្ឌិត គិលានុបដ្ឋាយិការ និងអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត នៅសមាគមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តយុវជនសម្តេចតេជោ ដែលកំពុងធ្វើការដោយមិនខ្លាចនឿយហត់ដើម្បីការពារការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ ១៩ ។ អាហារទាំងនោះត្រូវបានបញ្ជូនទៅការិយាល័យនៃសមាគមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តយុវជនសម្តេចតេជោក្នុងខណ្ឌទួលគោក មុនពេលត្រូវបានចែកចាយដល់វីរជនជួរមុខនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញសម្រាប់អាហារសម្រន់ពេលរសៀលរបស់ពួកគេ។ សមាគមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តយុវជនសម្តេចតេជោ ត្រូវបានដំណើរការជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ២០១២ ដោយធ្វើការងារសប្បុរសធម៌នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាតាមរយៈការពិនិត្យសុខភាពដោយឥតគិតថ្លៃនៅតាមបណ្តាខេត្តនានា និងជាពិសេសជួយដល់កម្មកររោងចក្រ និងកុមារកំព្រាជាដើម។ ក្រោមការដឹកនាំដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ឯកឧត្តម ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងលោកជំទាវ ពេជ ចន្ទមុន្នី អនុប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល សមាគមគ្រូពេទ្យស័្មគ្រចិត្តយុវជនសម្តេចតេជោ បានចូលរួមក្នុងកិច្ចការជួរមុខដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ ១៩ ។ អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ជាប្រធាននិងនាយកប្រតិបត្តិ នៃក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប បានមានប្រសាសន៍ថា៖ ខ្ញុំពិតជាសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះការខិតខំរបស់សមាគមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តយុវជនសម្តេចតេជោ ដែលបានជួយសហគមន៍របស់យើងតាំងពីដើមរៀងមក។ អ្នកទាំងអស់គ្នាពិតជាវីរជនក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺរាតត្បាតនេះ។ នេះគឺជាការផ្តល់ជូនអាហារលើកទី ២ ពីអ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ដល់ក្រុមការងារនៅសមាគមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តយុវជនសម្តេចតេជោ ដែលជាកាយវិការដើម្បីបង្ហាញពីការដឹងគុណដោយស្មោះចំពោះភាពក្លាហាន និងការខិតខំប្រឹងប្រែងដោយមិនគិតពីខ្លួនឯងដើម្បីការពារសហគមន៍។ ការផ្តល់អាហារលើកដំបូងត្រូវបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី ១ ខែសីហា នេះ។ អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង បានបន្ថែមថា៖ខណៈពេលដែលអ្នកទាំងអស់គ្នាកំពុងបន្តការពារសហគមន៍យើង ខ្ញុំក៏សង្ឃឹមថាអ្នកទាំងអស់គ្នានឹងថែរក្សាសុខភាពខ្លួនឯងឲ្យបានល្អផងដែរ ។ សុខភាពរបស់អ្នកទាំងអស់គ្នាក៏សំខាន់ចំពោះសហគមន៍និងគ្រួសាររបស់អ្នកទាំងអស់គ្នាផងដែរ ខ្ញុំប្រាកដថាពួកគាត់កំពុងតែមានមោទនភាពចំពោះអ្នកទាំងអស់គ្នា ។ អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង និងលោកជំទាវ ម៉ៅ ចំណាន បានគាំទ្រយ៉ាងសកម្មដល់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺរាតត្បាតនេះ។ គ្រប់ពេលវេលា ក្រុមហ៊ុន រ៉ូយ៉ាល់គ្រុប នឹងនៅតែបន្តរួមសហការគ្នាដើម្បីគាំទ្រសហគមន៍៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	អ្នកឧកញ៉ា គិត ម៉េង ប្រើប្រាស់សេវាកម្មដឹកជញ្ជូនវីងម៉លដើម្បីបរិច្ចាគអាហារបន្ថែមពី KFC ជូនដល់វីរជននៃសមាគមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តយុវជនសម្តេចតេជោ។
ក្រុម RB Leipzig ដែលទើបតែបង្កើតឡើងបានរយៈពេល១១ឆ្នាំនេះ បានទម្លាក់ក្រុមជើងឯករងឆ្នាំ២០១៤ និង២០១៦ At Madrid ដោយលទ្ធផល២ទល់១។ គ្រាប់បាល់ដំបូងរបស់RB Leipzig រកបានដោយខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ Dani Olmo នៅនាទី៥១ មុននឹងកីឡាករវ័យក្មេងសញ្ជាតិព័រទុយហ្គាល់ Joao Felix រកមួយគ្រាប់ឱ្យ At Madrid តាមស្មើ១ទល់១ នៅនាទី៧១ ដោយសារការទាត់បាល់ពិន័យ១១ម៉ែត្រ។ At Madrid ព្យាយាមដាក់សម្ពាធលើក្រុម RB Leipzig ខ្លាំងណាស់ដែរ ប៉ុន្តែគ្មានសំណាងរកគ្រាប់បាល់បន្ថែមឡើយ។ ការប្រកួតនៅសល់២នាទីទៀតទើបចប់ការប្រកួត៩០នាទី ស្រាប់តែខ្សែបម្រើសញ្ជាតិអាមេរិក Tyler Adams ស៊ុតបាល់ពីចម្ងាយលើតំបន់គ្រោះថ្នាក់ ទៅបុកជើងខ្សែការពារ At Madrid ធ្វើឱ្យបាល់ផ្លាតចូលទី នៅនាទី៨៨ ដែលនាំឱ្យ RB Leipzig យកឈ្នះលើក្រុមមកពីអេស្ប៉ាញនេះ ដោយលទ្ធផល២ទល់១។ នៅពេលនេះ រកឃើញក្រុម២ដែលត្រូវឡើងជួបគ្នានៅវគ្គពាក់កណ្ដាលផ្ដាច់ព្រ័ត្រ១/២ ហើយ គឺក្រុម RB Leipzig នឹងត្រូវឡើងទៅជួបក្រុម Paris St Germain នៅថ្ងៃទី១៩ សីហា ។ ចំណែកក្រុម៤ទៀតត្រូវប្រកួតតទល់គ្នា នៅវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយនោះរួមមាន ក្រុមManchester City ត្រូវជួបជាមួយLyon នៅម៉ោង២ រំលងអធ្រាតឈានចូលថ្ងៃទី១៥ សីហា ខណៈក្រុម Barcelona ត្រូវប៉ះក្រុម Bayern Munich នៅម៉ោង២រំលងអធ្រាតឈានចូលថ្ងៃទី១៦សីហា(ម៉ោងនៅកម្ពុជា) ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្លិបមកពីអាល្លឺម៉ង់RB Leipzig បានទម្លាក់ក្លិបចាស់វស្សា Atletico Madrid ដោយលទ្ធផល២ទល់១ នៅវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយនៃក្របខណ្ឌពានរង្វាន់ Champion League នៅថ្ងៃទី១៤ សីហានេះ (ម៉ោងនៅកម្ពុជា)។ RB Leipzig នឹងត្រូវឡើងទៅជួបក្រុម Paris St Germain នៅវគ្គ១/២ នៅថ្ងៃទី១៩ សីហាខាងមុខ។
តាមរយៈគម្រោង «ការផ្តល់អំណោយអំពូលភ្លើងសូឡាដល់សហគមន៍» ក្រុមហ៊ុន អ៊ីដតខូ សង្ឃឹមថានឹងអាចជួយ សម្រាលបន្ទុកទាំងឡាយដែលសមាជិកសហគមន៍កំពុងជួបប្រទះ និងបន្តជំរុញលើកទឹកចិត្តដល់ការអនុវត្តប្រកប ដោយនិរន្តរភាព។ ការបរិច្ចាគនេះ គឺជាលើកទី៣ហើយ ដែលកាលពី២លើកដំបូង ត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងអំឡុងខែមេសា និងខែឧសភាឆ្នាំនេះ ដោយក្រុមហ៊ុន អ៊ីដតខូ បានផ្តល់អំណោយជាអំពូលភ្លើងសូឡាចំនួន ១៣៣គ្រឿង ដល់ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ២ភូមិ គឺភូមិជ័យតាស្វាយ ភូមិព្រៃពាយ និង មណ្ឌលសុខភាព ចំនួន ២កន្លែងទៀត គឺមណ្ឌលសុខភាពតាកែន និងមណ្ឌលសុខភាពត្រពាំងភ្លាំង រួមទាំង ប្រជាការពារសហគមន៍ចំនួន ៥ភូមិ ក្នុងឃុំតាកែន ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត។ លោក Phillip Wong នាយកប្រចាំតំបន់ ផ្នែកពង្រីកទីផ្សារនៃក្រុមហ៊ុន អ៊ីដតខូ ខេមបូឌា បានថ្លែងថា គោលបំណងនៃគម្រោងនេះគឺដើម្បីបម្រើសេចក្តីត្រូវការ និង ដោះស្រាយរាល់បញ្ហាដែលកើតមានឡើងក្នុងជីវភាព រស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាសហគមន៍ជនបទ ស្របពេលទៅនឹងការបន្តពង្រឹង និងចូលរួមគាំទ្រកិច្ចខិតខំប្រឹង ប្រែងប្រកបដោយចីរភាពរបស់ក្រុមហ៊ុន។ «ក្រុមហ៊ុន អ៊ីដតខូ ប្តេជ្ញាថានឹងក្លាយជាក្រុមហ៊ុនអាជីវកម្មមួយ ដែលទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ចំពោះសង្គមតាមរយៈការ ជំរុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឍសហគមន៍ប្រកបដោយនិរន្តភាពក្នុងប្រទេស ឬតំបន់ដែលយើងធ្វើប្រតិបត្តិការ។ នៅពេលអាជីវកម្មរបស់យើងរីកចម្រើន យើងក៏ចង់ឃើញ សហគមន៍ទាំងឡាយទទួលបានភាពរីកចម្រើនជាមួយ យើងផងដែរ។ អំពូលភ្លើងដែលមិនផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានទាំងនេះ នឹងជួយសម្រាលទុក្ខលំបាករបស់គ្រួសារ នីមួយៗសម្រាប់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ មិនថាក្នុងរដូវប្រាំង ឬរដូវវស្សានោះឡើយ ជាពិសេសជួយលើកកម្ពស់ជីវភាព រស់នៅរបស់ពួកគេឲ្យកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរឡើងបន្ថែមទៀត។ វាផ្តល់នូវសុវត្ថិភាពខ្ពស់ ហើយក៏មិន ចាំបាច់ព្រួយបារម្ភពីហានិភ័យ ដែលអាចនឹងកើតឡើងដូចកាលពីពេលប្រើចង្កៀងប្រេងកាតនោះដែរ។ គំនិតផ្តួចផ្តើម នេះ ក៏ជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់យើងដើម្បីគាំទ្រដល់គោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការ ផ្តល់ថាមពលអគ្គិសនីសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ។ ផ្នែកមួយនៃការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការទទួលខុសត្រូវចំពោះសង្គម របស់យើង គឺបង្កើតភាពជាដៃគូសម្រាប់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកសាង និងអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ហើយយើងសង្ឃឹម ថា យើងនឹងនៅតែអាចផ្គត់ផ្គង់ប្រព័ន្ធថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យបន្ថែមទៀតដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់ ប្រទេសជាតិទាំងមូល។» នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Phillip Wong។ ក្រៅពីការផ្តល់អំណោយជាអំពូលភ្លើងសូឡាទាំង ២៨៣គ្រឿង ក្រុមហ៊ុន អ៊ីដតខូ និងក្រុមហ៊ុនដៃគូអាជីវកម្ម ក៏បានចែកកង់ចំនួន ៦០គ្រឿង និងសម្ភារប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃចំនួន ១៦០កញ្ចប់ ដែលក្នុងនោះរួមមានសម្ភារ ប្រើប្រាស់ក្នុងបន្ទប់ទឹកថ្នាំពេទ្យ និងក្រមាព្រមទាំងសម្ភារសិក្សាជូនដល់សិស្សានុសិស្ស និងប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានចូលរួមផងដែរ៕ អំពីក្រុមហ៊ុន អ៊ីដតខូ (ខេមបូឌា) ក្រុមហ៊ុន អ៊ីដតខូ (ខេមបូឌា) ជាក្រុមហ៊ុនឯករាជ្យមួយ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០១៣ និងជាផ្នែកមួយនៃ ក្រុមហ៊ុន Axiata Group ដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ជាក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ទូរគមនាគមន៍ឈានមុខគេមួយនៅអាស៊ី ដែលរួមមាន៖ ទូរស័ព្ទចល័ត ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតភ្ជាប់បណ្តាញ និង ក្រុមហ៊ុនអ៊ីនធឺណិត ឌីជីថល ជាច្រើនទៀត ដែលបាននឹងកំពុងបម្រើអតិថិជនប្រមាណ ២៩០ លាននាក់ នៅតាមបណ្តាប្រទេសចំនួន ១០ ក្នុងតំបន់។ ក្រុមហ៊ុន អ៊ីដតខូ (ខេមបូឌា) កំពុងពង្រីកប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន ហើយរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុននេះ គ្រប់គ្រង និងប្រតិបត្តិការដោយផ្ទាល់ លើបង្គោលអង់តែនជាង ២,០០០ បង្គោល នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា៕ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទាក់ទង៖ អ៊ីដតខូ (ខេមបូឌា) ខូអិលធីឌី អគារលេខ 1B ផ្លូវលេខ ៥៩៨ សង្កាត់ ទួលសង្កែ ខណ្ឌ ឬស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា។ ទូរស័ព្ទ: +855 10 209 999	រាជធានីភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨៖ ក្រុមហ៊ុន អ៊ីដតខូ (ខេមបូឌា) បានបន្តពង្រឹងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀត ចំពោះការអភិវឌ្ឍសហគមន៍ប្រកបដោយចីរភាពតាមរយៈការផ្តល់អំណោយជាអំពូលភ្លើងសូឡា ចំនួន ១៥០ គ្រឿង ជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងភូមិចំនួន៣ទៀត គឺភូមិមនោសុខ ភូមិវាលក្រសាំង និងភូមិចម្ការមន ក្នុងឃុំតាកែន ស្រុកឈូក ខេត្តកំពត។
សម្ដេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនី ឃឹម សន ព្រះប្រធានលេខាធិការដ្ឋានគណៈសង្ឃនាយក នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងជាព្រះមេគណរាជធានីភ្នំពេញ បានមានសង្ឃដិកា ថា ការទទួលទានសត្វទាំងរស់ ហើយបង្ហាញជាសាធារណៈ ក្នុងបណ្ដាញសង្គម គឺជាជាទង្វើមិនល្អ មិនសមហេតុផល នាំឱ្យក្មេងៗជំនាន់ក្រោយដែលបានឃើញ មានចិត្តកាចសាហាវ។ ព្រះអង្គមានបន្ទូលបន្ថែមថា បើមនុស្សធ្វើអំពើទាំងនេះកាន់តែច្រើន នោះនឹងធ្វើឱ្យសង្គមទាំងមូល ងាយនឹងកើតអំពើហិង្សាបន្តិចម្ដងៗ។ ព្រះអង្គសង្កត់ធ្ងន់ថា ក្នុងនាមជាពុទ្ធបរិស័ទ ពួកគេគួរតែនាំគ្នាធ្វើអំពើណាដែលជាប្រយោជន៍ជាតិ សាសនា ប្រកបដោយគុណធម៌ សីលធម៌ និងមនុស្សធម៌។ «ការសម្លាប់ជីវិតសត្វផ្សេងៗ នាំឱ្យធ្លាក់ទៅក្នុងអបាយភូមិ មាននរក ប្រេត តិរច្ឆាន អសុរកាយជាដើម។ កាលណាសម្លាប់ជីវិតសត្វក្នុងបច្ចុប្បន្ន តទៅអនាគតជាតិ យើងនឹងប្ដូរទៅជាសត្វនោះត្រូវគេសម្លាប់វិញម្ដង។ ដូច្នេះនឹងមានការចងអាឃាតគ្នាទៅវិញទៅមកមិនចេះចប់»។ នេះជាការពន្យល់របស់ព្រះអង្គ ឃឹម សន។ ចំណែកលោកបូជាចារ្យ សួន ហង្សលី ទទួលខុសត្រូវមណ្ឌលសកម្មភាពភ្នំពេញថ្មី ខាងសាសនាគ្រិស្ដនិកាយកាតូលិក ក៏បានអះអាងដូចគ្នាថា ការទទួលទានសត្វទាំងរស់ គឺជាទង្វើមិនសមរម្យ ដែលបង្ហាញពីភាពឃោឃៅពេក។ លោកបូជាចារ្យ ថាបើទោះបីជាក្នុងគម្ពីរគ្រិស្ដសាសនា បានចែងថា ការសម្លាប់ជីវិតសត្វ មិនបានបង្កើតបាបធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយចុះ ប៉ុន្តែពួកគេគួរតែឈប់ទទួលទានសត្វទាំងរស់ទៀតទើបល្អ។ លោកបូជាចារ្យ ពន្យល់៖«តាមគ្រិស្ដសាសនា កាលណាយើងធ្វើបាបសត្វដែលព្រះជាម្ចាស់បានបង្កើតមក គឺមានបាប។ បើចង់បរិភោគគួរតែម្លាប់ឱ្យស្រួលបួល ហើយយកទៅចម្អិន។ តែបើទទួលទានទាំងរស់ គឺជាអំពើឃោរឃៅទៅលើសត្វពេក។ ទោះនេះមិនមែនជាអំពើបាបធ្ងន់ធ្ងរ តែវាជាអំពើបាបអសីលធម៌ អគុណធម៌ ដោយសារតែមិនគោរពជីវិតសត្វ ដែលព្រះបានបង្កើត»។ ដូចគ្នាដែរ លោក សាហ្វអះ ទុលឡោះ គ្រូបង្រៀនផ្នែកសាសនាឥស្លាម ក៏មិនគាំទ្រការទទួលទានសត្វទាំងរស់ដែរ។ លោកថា នៅក្នុងច្បាប់សាសនាឥស្លាម ការហូបសាច់តម្រូវឱ្យសម្លាប់ឱ្យបានសមរម្យ ដោយមិនត្រូវយកអ្វីទៅដំក្បាល ឬក៏ឆក់ខ្សែភ្លើងឡើយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលដែលសម្លាប់សត្វ សាសនាតម្រូវឱ្យសូត្រធម៌ឱ្យវាផង ព្រោះសត្វទាំងនោះក៏មានវិញ្ញាណ និងមានអារម្មណ៍ដូចមនុស្សដែរ។ លោក ទុលឡោះ បន្ថែមទៀតថា ទង្វើទាំងឡាយណា ដែលផ្ទុយអំពីការសម្លាប់សត្វឱ្យបានសមរម្យ សាសនាឥស្លាមហាមដាច់ខាត គឺមិនឱ្យទទួលទានសត្វទាំងនោះឡើយ។ ប្រសិនបើបុគ្គលណានៅតែប្រព្រឹត្ត នឹងមានបាបរហូតធ្លាក់នរក។ «មនុស្សដែលហូបសត្វទាំងរស់ តាមសាសនាឥស្លាម បុគ្គលនោះខ្វះការអប់រំផ្លូវចិត្ត ខ្វះសីលធម៌។ គាត់មិនមានចំណេះដឹងលើសិទ្ធិរបស់សត្វ។ នៅក្នុងសាសនាឥស្លាមអ្វីក៏មានសិទ្ធិ សេរីភាព ហើយយើងក៏ត្រូវគោរពវាដែរ។ នៅពេលដែលយើងត្រូវការវា យើងយកវាមកប្រើការតាមសមស្រប ឱ្យមានក្រមសីលធម៌។ យើងត្រូវគិតថាទាំងរុក្ខជាតិ ទាំងសត្វទាំងអស់ ដែលព្រះបានបង្កើតឡើងមក ក្នុងគោលបំណងបម្រើផលប្រយោជន៍របស់យើង ដូច្នេះបើគេតម្កើងយើង ផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ឱ្យយើង យើងគួរតែគោរពសិទ្ធិរបស់សភាវទាំងនោះដែរ។ គេក៏ចេះតវ៉ា គេក៏ចេះឈឺចាប់ដូចយើងដែរ។ នេះជាការពន្យល់របស់លោក សាហ្វអះ ទុលឡោះ គ្រូបង្រៀនផ្នែកសាសនាឥស្លាម។ កន្លងមកធ្លាប់មានវីដេអូ បង្ហាញអំពីការទទួលទានសត្វទាំងរស់ តាមបណ្ដាញសង្គមនានា ក្នុងបណ្ដាប្រទេសជិតខាង ដូចជានៅប្រទេសឡាវ ថៃ វៀតណាម និងចិនជាដើម។ ទោះជាយ៉ាងណា ព្រះបញ្ញាមុនីញាណ ហាក់ សៀងហៃ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការព្រះពុទ្ធសាសនាដើម្បីអប់រំនៃកម្ពុជា និងជារាជាគណៈថ្នាក់កិត្តិយស គង់នៅវត្តកំផែង បញ្ជាក់ថា នោះគឺជាជាតិសាសន៍ផ្សេង តែនេះជាខ្មែរ ដែលជាប្រទេសកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា មានសីលធម៌សង្គមនិងមនុស្សធម៌ខ្ពស់តាំងពីបុរាណ មិនគួរឱ្យមានការធ្វើទង្វើបែបនោះ ជាសាធារណៈទាល់តែសោះ។ កុំព្រោះតែភាពល្បីល្បាញ ដើម្បីតែអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន ដើម្បីឱ្យគេជឿថាខ្លួនហ៊ានធ្វើរឿងបែបនោះ ហើយត្រូវធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សីលធម៌សង្គមទាំងមូល។ ទង្វើបែបនោះ ពិតជាបង្ហាញពីភាពកាចសាហាវរបស់បុគ្គលនោះ៕	ភ្នំពេញ៖ ថ្នាក់ដឹកនាំព្រះពុទ្ធសាសនា សាសនាគ្រិស្ដ និងសាសនាឥស្លាម សុទ្ធតែមិនគាំទ្រដល់ការទទួលទានសត្វទាំងរស់ ហើយបង្ហាញជាសាធារណៈ ដោយចាត់ទុកថា នេះជាទង្វើដ៏ឃោឃៅ គ្មានមនុស្សធម៌។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ បានសាកសួរមតិយោបល់ទាំងនេះ ក្រោយមានស្ត្រីម្នាក់ថតវីដេអូបង្ហោះតាមបណ្តាញសង្គមពីសកម្មភាពបរិភោគសាច់ឆៅ និងជន្លរចង់លេបសត្វទាំងរស់។
តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយចុះថ្ងៃទី១៣ខែតុលានេះ លោក ហ៊ុន ម៉ានី បានណែនាំឱ្យក្រុមការងារសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាថ្នាក់រាជធានីខេត្ត ត្រូវតាមដានពីស្ថានភាពទឹកជំនន់ជាប្រចាំ និងពិនិត្យមើលតម្រូវការជាក់ស្តែងដើម្បីជួយជនរងគ្រោះ។ ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាបានសរសេរនៅក្នុងសេចក្តីណែនាំយ៉ាងដូច្នេះ៖«គណៈកម្មាធិការ ស.ស.យ.ក. រាជធានីខេត្ត ត្រូវផ្សារភ្ជាប់ និងនៅជិតស្និទ្ធជាមួយប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះតាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអំពីស្ថានភាពទឹកជំនន់ វិធានការនានា និងការរួមចំណែកជាកម្លាំងពលកម្ម ឬសម្ភារជាគ្រឿងឧបភោគបរិភោគតាមលទ្ធភាពរបស់ខ្លួន»។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ក៏បានណែនាំឱ្យក្រុមការងារទាំងនោះ សហការជាមួយវិស័យឯកជន និងដៃគូនានាដើម្បីរៃអង្គាសថវិកា សម្ភារដើម្បីផ្តល់ជូនជនរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់។ មិនចំពោះតែការចូលរួមជួយសង្គ្រោះពលរដ្ឋនោះឡើយ បើសិនជាក្រុមការងាររបស់ ស.ស.យ.ក. ថ្នាក់រាជធានីខេត្តណា ដែលទទួលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដោយផ្ទាល់ ពួកគេត្រូវវាយតម្លស និងរាការណ៍ស្ថានភាពស្តីពីផលប៉ះពាល់ទាំងនោះមកគណៈកម្មការកណ្តាលផងដែរ។ គួរម្លឹកផងដែរថា ក្នុងរយៈពេលនៃទឹកជំនន់ទឹកភ្លៀងនៅតាមបណ្តាខេត្តភាគពាយ័ព្យប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ សមាជិកសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាបានចូលរួមជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ជួយសង្គ្រោះជម្លៀសជនរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់នេះបានយ៉ាងច្រើន៕ ក្រុមការងារ ស.ស.យ.ក. ខេត្តប៉ៃលិន កំពុងជួយសង្រ្គោះពលរដ្ឋពីទឹកជំនន់៖	លោក ហ៊ុន ម៉ានី ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាបានប្រាប់ទៅសមាជិករបស់លោកឱ្យត្រៀមលក្ខណៈដើម្បីជួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានក្នុងការជួយសង្គ្រោះពលរដ្ឋដែលកំពុងរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់។
ស្រីលង្កា ដែលជាប្រទេសកោះមួយមានប្រជាជនរស់នៅជាង២២លាននាក់ កំពុងស្ថិតវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច បំណុលដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងព្រមទាំងកង្វះលំហូររូបិយប័ណ្ណបរទេសផងដែរ។ បញ្ហានេះ បានបណ្តាលឱ្យប្រទេសនេះ មិនអាចនាំចូលទំនិញពីបរទេស ហើយប្រឈមមុខកង្វះសម្ភារប្រើប្រាស់ពេញប្រទេស ពិសេសប្រេងម៉ាស៊ូត ថាមពល ម្ហូបអាហារ និងសម្ភារវេជ្ជសាស្រ្តជាដើម។ ជាមួយវិបត្តិនេះ មនុស្សរាប់រយនាក់ ត្រូវបានប្រមូលផ្តុំ ហើយបានដង្ហែរក្បួនទៅកាន់ផ្ទះប្រធានាធិបតី Gotabaya Rajapaksa និងព្យាយាមសម្រុកចូលក្នុងផ្ទះប្រធានាធិបតី ដើម្បីទាមទារឱ្យលោកចុះចេញពីតំណែង។ ក្រុមអ្នកតវ៉ា បានដុតសំបកកង់ឡាន បិទផ្លូវសំខាន់ៗក្នុងក្រុង ដុតឡានក្រុងរបស់យោធាចំនួនពីរគ្រឿង និងឡានរបស់ប៉ូលិសមួយគ្រឿង ព្រមទាំងយកដុំឥដ្ឋគប់ទៅកាន់មន្រ្តីដែរ។ ក្នុងការតវ៉ាយប់ថ្ងៃទី៣១ខែមីនា ប៉ូលិសនៅក្រុងកូឡុំបូ ចាប់ខ្លួនមនុស្សចំនួន៤៥នាក់ ខណៈបុរសម្នាក់ បានរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរ។ បម្រាមគោរចត្រូវបានអនុវត្តពេញមួយយប់ រួចត្រូវបានដកចេញវិញនាព្រឹកថ្ងៃទី១ខែមេសានេះ។ ប៉ូលិស និងយោធា ក៏ត្រូវបានដាក់ពង្រាយជុំវិញក្រុងដើម្បីពង្រឹងសន្តិសុខ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារ AFP ។ អំឡុងការជួបជុំនោះ កម្លាំងសន្តិសុខ បានបាញ់គ្រាប់កាំភ្លើងទៅកាន់ហ្វូងមនុស្ស ហើយប្រើប្រាស់ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក និងកាណុងបាញ់ទឹកដើម្បីបំបែកក្រុមបាតុករ។ ទាក់ទិនការបាញ់គ្រាប់កាំភ្លើងចូលទៅកាន់ហ្វូងបាតុករ ប៉ូលិសមិនបញ្ជាក់ច្បាស់ថា ជាគ្រាប់ពិត ឬជាគ្រាប់ជ័រទេ។ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដ៏អាក្រក់មិនធ្លាប់មានក្នុងប្រទេសនេះ ត្រូវបានរុញការទទួលខុសត្រូវលើអសមត្ថភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលដែលគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចមិនបានត្រឹមត្រូវ និងការខ្ចីប្រាក់ច្រើនលើសលប់ពីបរទេស៕	កម្លាំងសន្តិសុខស្រីលង្កា ត្រូវបានដាក់ពង្រាយពាសពេញទីក្រុងកូឡុំបូនៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា ក្រោយពីការផ្ទុះអំពើហិង្សាពេលដែលបាតុករព្យាយាមសម្រុកចូលលំនៅដ្ឋានប្រធានាធិបតីនៅយប់ថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា។ បាតុកម្មនេះ ផ្ដើមចេញពីការមិនពេញចិត្តរបស់ប្រជាជនស្រីលង្កាលើការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាល ស្របពេលប្រទេសនេះផុងជ្រៅ។
អាម៉េរិក និងហ្វីលីពីបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកាដែលនឹងអនុញ្ញាតឱ្យទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នាំចេញបច្ចេកវិទ្យា និងសម្ភារៈនុយក្លេអ៊ែរទៅកាន់ទីក្រុងម៉ានីល ដែលកំពុងតែព្យាយាមស្វែងរកវិធីប្រើប្រាស់ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីបំបែកកាបូន និងជំរុញឱ្យមានឯករាជ្យភាពលើការប្រើប្រាស់ថាមពលរបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងពីធីចុះហត្ថលេខារវាងរដ្ឋទាំងពីរនៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូល APEC ក្នុងទីក្រុង សេនហ្វ្រេនស៊ីស្កូ អាម៉េរិក កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅនេះ អាម៉េរិកបញ្ជាក់ថានឹងអាចចែករំលែកឧបករណ៍ ក៏ដូចជាសម្ភារៈនុយក្លេអ៊ែរជាមួយហ្វីលីពីន នៅពេលដែលប្រទេសទាំងពីរបង្កើតរ៉េអាក់ទ័រម៉ូឌុលខ្នាតតូច និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលនុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិលដទៃទៀត។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក Antony Blinken ។ «យើងឃើញថាថាមពលនុយក្លេអ៊ែរក្លាយជាផ្នែកមួយនៃល្បាយថាមពលរបស់ហ្វីលីពីននៅឆ្នាំ ២០៣២ ហើយយើងពិតជារីករាយជាមួយនឹងការដើរលើវិថីនេះជាមួយអាម៉េរិក» ។ លោក Ferdinand Marcos Jr ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនបានថ្លែងបែបនេះ។ លោកប្រធានាធិបតីក៏បានបន្ថែមថា ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរគឺជាប្រភពមួយដែលហ្វីលីពីនអាចបង្ហាញពីភាពជាដៃគូជាមួយ អាម៉េរិកថាពិតជាដំណើរការយ៉ាងពិតប្រាកដមែន។ យ៉ាងណាក្ដី កិច្ចព្រមព្រៀងខាងលើត្រូវទទួលការអនុម័តដោយសភាអាម៉េរិកជាមុនសិន ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្ទេរដោយសន្តិវិធីលើសម្ភារៈ ឧបករណ៍ និងព័ត៌មាននុយក្លេអ៊ែររវាងប្រទេសទាំងពីរអនុវត្តឡើង។ គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២២ អាមេរិកមានកិច្ចព្រមព្រៀងសរុបចំនួន ២៣ ជាមួយនឹងរដ្ឋសរុបចំនួន ៤៧ ទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ និងជាមួយកោះតៃវ៉ាន់៕	ដោយ៖ ងួនសៅ ពុទ្ធិឫទ្ធិ
សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា អាដហុក(ADHOC), មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធមនុស្សកម្ពុជា(CCHR), សម្ព័ន្ធខ្មែរជំរឿន និងការពារសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ(LICADHO) និងសង្គមស៊ីវិលដទៃទៀត សកម្មជនជាច្រើនត្រូវបានអាជ្ញាធរធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ហើយចោទប្រកាន់ពីស្ថាប័នតុលាការ។ ពួកគេរងគ្រោះ ដោយសារការចោទប្រកាន់ពីបទ ញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍ ញុះញង់ឲ្យមានភាពវឹកវរធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម និងបទល្មើសដែលមានលក្ខណៈនយោបាយផ្សេងៗទៀត។ ការលើឡើងបែបនេះ ដោយសារក្រុមសង្គមស៊ីវិលអង្កេតឃើញថា ថ្មីៗនេះ សកម្មជនព្រៃឈើឆ្នើមម្នាក់ប្រចាំខេត្តរតនៈគិរីម្នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ហើយតុលាការសម្រេចឲ្យជាប់ឃុំ៥ឆ្នាំ ពីបទ កាប់គាស់ រុករានដីព្រៃ ឆ្កាដុត ឈូសឆាយ ដើម្បីយកដីព្រៃមកធ្វើជាកម្មសិទ្ធ។ ប៉ុន្តែ សង្គមស៊ីវិលកត់សម្គាលឃើញថា សកម្មជនរូបនេះ បានចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការការពារព្រៃឈើ ធនធានធម្មជាតិ និងដីសហគមន៍របស់ជនជាតិដើមភាគតិច ក្នុងស្រុកលំផាត ខេត្តរតនៈគិរី សម្រាប់អ្នកជំនាន់ក្រោយ។ ចំណែក សំណុំរឿងករណី លោក ផុន សុផល តំណាងសហគមន៍ដីធ្លីឃុំជាំក្រវៀន ស្រុកមេម៉ត ខេត្តត្បូងឃ្មុំ, លោក ចាន់ ធឿន សមាជិតសកម្មជិកសកម្មរបស់បណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ ខេត្តកំពង់ធំ, លោក ខេម សុឃី និងលោក ថាល់ សមាជិកបណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ ខេត្តព្រះវិហារ ក៏រងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីអាជ្ញាធរនិងចោទប្រកាន់ពីស្ថាប័នតុលាការដែរ។ ក្រុមសង្គមស៊ីវិលសង្កត់ធ្ងន់ថា ការចាប់និងឃុំខ្លួនសកម្មជនទាំងអស់នេះ គឺជាការគំរាមកំហែង បំភិតបំភ័យ និងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដោយផ្ទាល់និងប្រយោល ដល់សកម្មជនដទៃទៀតនៅទូទាំងប្រទេសដែលជួយដល់កិច្ចសង្គមយ៉ាងសកម្ម។ «យើងខ្ញុំទាំងអស់ ស្នើសុំឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាលធានាសិទ្ធសេរីភាពមូលដ្ឋាន ពិសេសសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ការជួបជុំនិងស្នើសុំឲ្យទម្លាក់ចោលរាល់ការចោទប្រកាន់ទាំងឡាយ ដោយមិនមានលក្ខណៈ លើសកម្មជនសង្គម បរិស្ថាន និងដីធ្លីទាំងអស់ ដែលបានដោះលែងរួចនាពេលថ្មីៗនេះ»។ នេះបើតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមរបស់សង្គមស៊ីវិល ដោយទទូចស្នើសុំឲ្យមានការដោះលែងសកម្មជន ដែលកំពុងជាប់ឃុំទាំងអស់ផងដែរ។ នាពេលថ្មីៗនេះ យុវជនសកម្មការពារបរិស្ថានត្រូវបានតុលាការសម្រេចដោះលែង រួមមាន លោក ថុន រដ្ឋា, កញ្ញា ឡុង គន្ធា, កញ្ញា ភួន កែវរស្មី, លោក លី ច័ន្ទតារាវុធ, លោក យឹម លាងហី, កញ្ញា ស៊ុន រដ្ឋា។ល។ ប៉ុន្តែ ពួកគេត្រូវបាន ដាក់ឲ្យស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យ ពោលគឺមិនទាន់ទម្លាក់ចោទបទចោទប្រកាន់ឡើយ៕ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកការពារព្រៃឈើម្នាក់នៅរតនគិរី ត្រូវជាប់ទោស៥ឆ្នាំ ពីបទកាប់ព្រៃឈើ	ភ្នំពេញ៖ សង្គមស៊ីវិលចំនួន៨៥ ស្នើឲ្យតុលាការទម្លាក់បទចោទនិងដោះលែង លោក ឆន ផល្លា និងសកម្មជនព្រៃឈើដទៃទៀត ឲ្យមានសេរីភាពនិងឥតលក្ខខ័ណ្ឌ ដើម្បីឲ្យពួកគេបន្តរួមចំណែកការងារសង្គមបន្ត។ នេះបើតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមរបស់សង្គមស៊ីវិល ចុះថ្ងៃទី១៥វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១។
លោកមេធាវី ឈី សម្បតិ្ត បានអះអាងក្នុងបណ្តឹងថា ជនល្មើសទាំងនោះ បានប្រព្រឹត្តអំពើប៉ុនប៉ងមនុស្សឃាត អំពើហិង្សាមានស្ថានទម្ងន់ទោស និងបានធ្វើឲ្យខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ (រថយន្ត) របស់លោក ស៊ុយ សារ៉េត។ កូនស្រីរបស់លោក ស៊ុយ សារ៉េត ឈ្មោះ សារ៉េត សុផាធិតាពេជ្រ ជាអ្នកពឹងពាក់មេធាវី ឲ្យដាក់បណ្តឹងនេះទៅសមត្ថកិច្ច។ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមីនា ឆ្នាំ២0១៨ លោក ស៊ុយ សារ៉េត ត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើននាក់ បានចោមរោមវាយ រហូតដល់បែកក្បាល បែកមុខមាត់ និងទ្រោមខ្លួន ហើយក៏ត្រូវបានបញ្ជូនទៅសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត។ ចំណែករថយន្តរបស់លោក ក៏ត្រូវបានពលរដ្ឋវាយកម្ទេចខូចខាតទាំងស្រុង មុនពេលសមត្ថកិច្ច ចុះទៅធ្វើអន្តរាគមន៍ នៅកន្លែងកើតហេតុ។ ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន អះអាងថា លោក ស៊ុយ សារ៉េត បានបើករថយន្ត បង្កឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ចាប់ពីម្តុំទួលសង្កែ ខណ្ឌប្ញស្សីកែវ រហូតដល់ម្តុំមន្ទីរពេទ្យលោកសង្ឃ។ បន្ទាប់មក លោក ជួន សុវណ្ណ បានបញ្ជាឲ្យសមត្ថកិច្ចតាមចាប់ខ្លួនជនបង្កហិង្សាខាងលើ។ លោក ជួន សុវណ្ណ បានប្រាប់ Fresh News ថា ច្បាប់ ត្រូវអនុវត្តលើអ្នកបើកបរដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ហើយរត់គេចពីកន្លែងកើតហេតុ។ ប៉ុន្តែលោក បញ្ជាក់ថា អ្នកដែលវាយអ្នកបើកបរ ក៏ត្រូវតែទទួលទោសផងដែរ ព្រោះវាជាអំពើអសីលធម៌ក្នុងសង្គម៕	លោក ឈី សម្បត្តិ មេធាវីរបស់លោកបណ្ឌិត ស៊ុយ សារ៉េត ដែលរងនូវការវាយដំយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ក្នុងហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍មួយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ បានដាក់បណ្តឹងទៅកាន់លោក ជួន សុវណ្ណ ស្នងការនគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីស្នើឲ្យស្វែងរកជនដៃដល់ យកទៅផ្តន្ទាទោសតាមផ្លូវច្បាប់។ តាមរយៈបណ្តឹង លោកមេធាវី សុំទាមទារសំណងពីជនដៃដល់ទាំងនោះ ចំនួន៣សែនដុល្លារ យកទៅឲ្យកូនក្តីរបស់លោក។
លោក ហាក់ ម៉ាហៀត អ្នកគ្រប់វិហារ និងជាគណៈកម្មការរៀបចំកម្មវិធី បានធ្វើសេចក្ដីជូនដំណឹងស្ត្រីពីការពន្យារពេលសម្ពោធវិហារនេះ ដែលការសម្រេចនេះ ធ្វើឡើងតបតាមសំណើរបស់រដ្ឋបាលខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ ក្នុងលិខិតរបស់រដ្ឋបាលខេត្ត បានសរសេរដូច្នេះថា៖«ផ្អែកតាមស្ថានការណ៍ថ្មីៗនេះ និងសេចក្ដីប្រកាសរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលស្ដីពី ស្ថានភាពរាតត្បាតនៃវីរុសកូវីដ១៩ របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក...ដើម្បីធានាបាននូវសុវត្ថិភាពសុខភាពរបស់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ រដ្ឋបាលខេត្ត ស្នើសុំពន្យារពេលការប្រារព្ធពិធីសម្ពោធឆ្លងសមិទ្ធផលនេះ ជាបណ្ដោះអាសន្ន»។ គួរកត់សម្គាល់ថា ការសម្រេចនេះក៏ធ្វើឡើងស្របពេលដែលមានខ្មែរឥស្លាមចំនួន ១៣នាក់ ក្នុងចំណោម ៧៩នាក់ បានឆ្លងជំងឺកូវីដ ១៩ ក្រោយត្រឡប់មកពីពិធីបុណ្យសាសនានៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី៕ អត្ថបទទាក់ទង COVID-19៖ កម្ពុជារកឃើញ១២ករណីទៀតហើយ	គណៈកម្មការរៀបចំពិធីសម្ពោធម៉ាស្ជិទ ឬវិហារឥស្លាម អាមីរ អាល់សាកីណាល់ ដែលស្ថិតនៅភូមិសែនជ័យ ឃុំរំចេក ស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានសម្រេចពន្យារពេល រៀបចំពិធីសម្ពោធជាផ្លូវការ ដែលគ្រោងរៀបចំនៅថ្ងៃទី១៧ មីនានេះ។ ការសម្រេចលើកពេលភ្លាមៗនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីបង្ការ និងទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩។
សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបានបញ្ជាក់ថាកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាការចម្រុះរបស់ប្រទេសទាំងពីរ លើកទី១៧នេះ នឹងពិភាក្សាពីបញ្ហាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេក ទេសចាប់ពីថ្ងៃទី ២០ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ដែលរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទាំងពីរជាសហប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែលបានបញ្ជាក់តាមខ្លឹមសារដើមថា៖ «កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាការចម្រុះកម្ពុជា វៀតណាម ត្រូវបានរៀបចំឡើងជាទៀងទាត់ក្នុងគោលបំណងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព វឌ្ឍនភាពកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការរិះរកវិធី និងមធ្យោបាយនានាដើម្បីពង្រីក ថែមទៀតនូវវិសាលភាព និងប្រសិទ្ធភាពនៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរនៅក្នុងវិស័យនានា។ កិច្ចប្រជុំនេះក៏នឹងផ្តល់កាលានុវត្តភាពសម្រាប់ភាគីទាំងពីរ ធ្វើការផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈគ្នាលើកិច្ច សហប្រតិបត្តិការក្នុងក្របខណ្ឌតំបន់ និងអន្តរជាតិដែលមានផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមកផង ដែរ»។ គេមិនបានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថាតើបញ្ហាបន្ទាន់ជាក់លាក់អ្វីខ្លះដែលភាគីទាំងពីរត្រូវពិភាក្សាគ្នាទេក្នុង ជំនួបនោះ។ តែគណៈប្រតិភូវៀតណាមនឹងជួបជាមួយនឹងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែនផងដែរ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	គណៈប្រតិភូវៀតណាមដឹកនាំដោយលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ផាម ប៊ិញមិញ ធ្វើដំណើរមកដល់ ប្រទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃនេះដើម្បីចាប់ផ្តើមកិច្ចប្រជុំនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញចំនួនពីរថ្ងៃជាមួយនឹងលោកសមភាគីរបស់លោកគឺលោកប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជាលើបញ្ហា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី និង បញ្ហាតំបន់ ហើយនឹងបញ្ហាសកលផងដែរ ដែលភាគីទាំងពីរបាន បញ្ជាក់ថាដើម្បីផលប្រយោជន៍ប្រទេសទាំងពីរ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា។
លោក លន់ សាយតេង បានបញ្ជាក់ថា មូលហេតុបានជាក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទយកស្រុកកងមាស ដែលមាន១១ឃុំ និង៩២ភូមិ ធ្វើជាកន្លែងយុទ្ធនាការអប់រំអនាម័យ និងលាងដៃជាមួយសាប៊ូ ដើម្បីទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ កុំឱ្យមានការឆ្លងរលកទីពីរ នោះគឺដោយសារស្រុកនេះ គឺជាតំបន់ដែលមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ច្រើន កន្លងមក។ កំពង់ចាមមានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន១៦ករណីក្នុងចំណោម១២២ករណីទូទាំងប្រទេស ដែលក្នុងនោះ៨ករណីស្ថិតនៅស្រុកកងមាស (៦នាក់ជាជនជាតិម៉ាឡេស៊ី និង២នាក់ជាជនជាតិខ្មែរ)។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជានៅសល់តែ១ករណីនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យប៉ុណ្ណោះ ខណៈ១២១នាក់បានជាសះស្បើយ។ លោក លន់ សាយតេង ប្រធាននាយកដ្ឋានថែទាំសុខភាពជនបទ នៃក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ។ ក្នុងយុទ្ធនាការអប់រំអនាម័យ និងលាងដៃជាមួយសាប៊ូ ដើម្បីការពារជំងឺកូវីដ-១៩ កាលពីថ្ងៃទី១២ឧសភាឆ្នាំ២០២០ លោក សាយតេង បាននិយាយដូច្នេះ៖« ស្រុកនេះ យើងអន្តរាគមន៍បានមួយសាររួចមកហើយ។ ប៉ុន្តែយើងនៅតែបារម្ភនិងខ្លាចមានឆ្លងជំងឺនេះថ្មីទៀត ព្រោះស្រុកនេះ គឺជាដើមដំបូង នៃការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩»។ ប្រធាននាយកដ្ឋានថែទាំសុខភាពជនបទរូបនេះ បានបន្តថា៖« បច្ចុប្បន្នមានពលរដ្ឋមួយចំនួន បាត់ភ័យខ្លាចឆ្លងកូវីដ-១៩ ហើយលែងយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងរក្សាគម្លាតសង្គមឡើយ ដែលធ្វើឱ្យយើងបារម្ភ និង ខ្លាចមានរលកទីពីរនៃការឆ្លងកូវីដ-១៩ជាយថាហេតុ»។ ដូច្នេះហើយបានជាក្រុមការងារបន្តសកម្មភាពអប់រំពលរដ្ឋជានិច្ច។ ក្រៅពីផ្សព្វផ្សាយអនាម័យ និងលាងដៃជាមួយសាប៊ូ ដល់ពលរដ្ឋក្នុងស្រុកកងមាស នោះ ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ក៏ផ្តល់ជូន ទឹកអាល់កុល សាប៊ូ និងម៉ាស់ ដល់ពលរដ្ឋក្រីក្រ ផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម ត្រូវបានក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ យកធ្វើជាតំបន់គំរូនៃការទប់ស្កាត់ការរាលដាល COVID-19 ជាលើកទីពីរ ដោយកន្លងមក ស្រុកមួយនេះ មានអ្នកឆ្លងរហូតដល់ទៅ៨ករណី។ លោក លន់ សាយតេង ប្រធាននាយកដ្ឋានថែទាំសុខភាពជនបទ នៃក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ បានរម្លឹកថា ថ្វីដ្បិតមួយខែចុងក្រោយនេះ កម្ពុជាគ្មានករណីថ្មីឆ្លងនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ប៉ុន្តែអត្រាឆ្លងជំងឺនេះ គឺនៅតែខ្ពស់ ប្រសិនបើពលរដ្ឋមិនរក្សាអនាម័យ និងងាកមកប្រមូលផ្តុំគ្នាច្រើន។
ក្រសួងការបរទសសហរដ្ឋអាមេរិកបានឲ្យដឹងថា៖ «ពលរដ្ឋគុយបា កំពុងប្រឈមនឹងវិបត្តិមនុស្សធម៌ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកនៅក្នុងប្រទេសនេះ ហើយគោលនយោបាយរបស់យើង នឹងបន្តផ្តោតទៅលើការផ្តល់អំណាចទៅឱ្យពលរដ្ឋគុយបា ដើម្បីជួយពួកគេក្នុងការបង្កើតនូវអនាគតមួយដែលគ្មានការគាបសង្កត់ជិះជាន់និងការរងទុក្ខវេទនាដោយសារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនោះ»។ ការបន្ធូរបន្ថយការដាក់ទណ្ឌកម្មលើប្រទេសគុយបា គឺការបង្កើនដំណើរការផ្តល់ទិដ្ឋាការដល់ពលរដ្ឋគុយបាដែលត្រូវផ្តល់ដោយស្ថានកុងស៊ុលសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងរដ្ឋធានីឡាហាវ៉ាននៃប្រទេសគុយបា ក៏ប៉ុន្តែទិដ្ឋាការភាគច្រើននៅតែត្រូវបានចេញដោយស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងប្រទេសហ្គីយ៉ានដដែល។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានបន្ថែមទៀតថា៖ «អាមេរិកនឹងជួយសម្រួលដល់ការភ្ចាប់ទំនាក់ទំនងអប់រំរវាងប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជាគាំទ្រដល់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវមុខជំនាញមួយចំនួន រួមមានការជួយពង្រីកការប្រើប្រាស់សេវាអ៊ីនធឺណិតនិងជួយដល់ក្រុមហ៊ុនផ្ញើលុយទៅឱ្យក្រុមគ្រួសារគុយបាផងដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសគុយបាលោក Bruno Rodriguez បានបង្ហោះសារលើ Twitter ដោយនិយាយថា នេះជាចំណាត់ការក្នុងជំហានដ៏តូចមួយក្នុងទិសដៅដ៏ត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែលោកបានលើកឡើងថា វាមិនមែនជាការកែសម្រួលលើការដាក់ទណ្ឌកម្មដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើមកលើប្រទេសគុយបា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦២ មកនោះទេ។ ដោយឡែក សមាជិកព្រឹទ្ធសភាសហរដ្ឋអាមេរិកមួយរូបនៃគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកប្រធានាធិបតី Joe Biden គឺលោក Bob Menendez ដែលជាប្រធានគណៈកម្មាធិការកិច្ចការបរទេសរបស់ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកផងនោះ បានថ្កោលទោសការដកចេញនូវបម្រាមមួយចំនួនលើប្រទេសគុយបា ដោយលោកបាននិយាយថា របបគុយបាបានបន្តធ្វើបាបគ្មានត្រាប្រណីលើពលរដ្ឋគុយបារាប់មិនអស់ពីគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ បន្ទាប់ពីមានការប្រឆាំងតវ៉ានៅតាមដងផ្លូវកាលពីឆ្នាំ ២០២១ កន្លងទៅ។ លោកបានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា ការបន្ធូរបន្ថយដល់ការធ្វើដំណើរជាការបញ្ជូនសារមួយដ៏ខុសឆ្គងទៅឱ្យមនុស្សដែលបានប្រព្រឹត្តខុសនៅចំពេលវេលាមិនត្រឹមត្រូវនិងនៅក្នុងហេតុផលមិនត្រឹមត្រូវ។ អ្នកដែលជឿថា ការបង្កើនការធ្វើដំណើរនឹងធ្វើឱ្យលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងប្រទេសគុយមានភាពប្រសើរនោះ ជាការខុសស្រឡះ។ អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍កន្លងមកហើយ ពិភពលោកបានធ្វើដំណើរទៅកាន់គុយបា ក៏ប៉ុន្តែពុំមានអ្វីផ្លាស់ប្តូរនោះឡើយ»៕	សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជាក់កាលពីថ្ងៃចន្ទម្សិលមិញថា ខ្លួននឹងបន្ធូរបន្ថយការរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសគុយបាដែលត្រូវបានធ្វើឡើងដោយរដ្ឋបាលរបស់អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Donald Trump និងការផ្ញើប្រាក់ទៅឱ្យក្រុមគ្រួសាររវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងប្រទេសកោះកុម្មុយនីស្តមួយនេះ។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។
នៅក្នុងឆ្នាំ២០២២ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ បានចាប់ផ្តើមអនុវត្តទោសជាប់ពន្ធនាគាររបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីបរាជ័យលើបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ប្រឆាំងនឹងសាលក្រមរបស់តុលាការម៉ាឡេស៊ី។ តុលាការម៉ាឡេស៊ី បានចេញសាលក្រមរបស់ខ្លួន នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដោយសម្រេចឱ្យលោក ណាជីប ជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ១២ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ ៤៤លានដុល្លារ។ កាលនោះ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះ ត្រូវបានតុលាការចោទពីបទផ្ទេរប្រាក់ពីក្រុមហ៊ុន SRC International ដែលជាផ្នែកមួយនៃមូលនិធិ1MDB ទៅគណនីផ្ទាល់ខ្លួន នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៤ និងឆ្នាំ២០១៥, ការបំពានទំនុកចិត្ត, លាងលុយកខ្វក់ និងរំលោភអំណាចជាដើម។ ក្រោយអនុវត្តទោសជាប់ពន្ធនាគារបានរយៈពេលតិចជាង ២ឆ្នាំ មហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី Sultan Abdullah Riayatuddin បានសម្រេចកាត់បន្ថយទោសពី ១២ឆ្នាំ ទៅ៦ឆ្នាំ។ ការកាត់បន្ថយទោសនេះ ធ្វើឡើងមុនពេលស្តេច Sultan Abdullah Riayatuddin ដាក់រាជ្យនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ដោយស្តេច Sultan Ibrahim Sultan Iskandar ស្នងតំណែងបន្ត។ មិនត្រឹមតែទោសជាប់ពន្ធនាគារនោះទេ ការពិន័យជាប្រាក់ក៏ត្រូវបានកាត់បន្ថយដែរ ប៉ុន្តែមិនមានទិន្នន័យជាក់លាក់ឡើយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ CNA។ ផ្អែកតាមការបន្ធូរបន្ថយទោសនេះ លោកណាជីប អាចជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ឆ្នាំ២០២៨។ យ៉ាងណាមិញ លោកអាចទទួលបានសេរីភាពត្រឹមឆ្នាំ២០២៦ ប្រសិនបើមានការលើកលែងទោសដោយសារតែកាយវិការល្អ បន្ទាប់ពីជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២ភាគ៣។ ព័ត៌មានលើកលែងទោសលើអតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ីរូបនេះ កើតមានបន្ទាប់ពី លោកស្រី Zaliha Mustafa រដ្ឋមន្រ្តីក្នុងនាយកដ្ឋាននាយករដ្ឋមន្រ្តី បានអះអាងថា មានកិច្ចប្រជុំស្តីពីការលើកលែងទោសនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមករា កន្លងមក។ រដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះ ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា សេចក្តីប្រកាសផ្លូវការស្តីពីការលើកលែងទោសលើអតីតប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី ដែលចូលកាន់តំណែងនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៩ និងចាកចេញពីតួនាទីក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ដោយសាររឿងអាស្រូវ មូលនិធិ1MDB នឹងមាននៅពេលខាងមុខ៕	អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ត្រូវបានមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ី កាត់បន្ថយទោសជាប់ពន្ធនាគារពី១២ឆ្នាំ មក ៦ឆ្នាំ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ម៉ាឡេស៊ីប្រាប់ទូរទស្សន៍ CNA ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា។ លោក ណាជីប អាចជាប់ពន្ធនាគារដល់ឆ្នាំ២០២៨ ប៉ុន្តែលោកអាចមានសេរីភាពនៅឆ្នាំ២០២៦ បើត្រូវបានលើកលែងទោសមួយលើកទៀត ដោយសារតែកាយវិការល្អ និងអនុវត្តទោសបាន២ភាគ៣។
តំណាងប្រជាពលរដ្ឋ លោក រៀល ណារិទ្ធិ បានឲ្យដឹងថា ទីតាំងដីនោះ មានទំហំជិត៤ម៉ឺនម៉ែត្រការ៉េ ហើយប្រជាពលរដ្ឋទាំង៨គ្រួសារ បានបង្កបង្កើនផលតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៥ ដល់ឆ្នាំ២០០៥។ លោកបន្ថែមថា វិវាទដីធ្លីនេះមានរយៈពេលជាង១០ឆ្នាំហើយ ហើយតុលាការមិនទាន់សម្រេចដោះស្រាយជូនពលរដ្ឋនៅឡើយទេ។ លោក អះអាងថា នៅដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រុមហ៊ុននេះ បានបូមដីចាក់បំពេញដី ដែលមានជម្លោះជាមួយប្រជាពលរដ្ឋទាំង៨គ្រួសារ ទាំងតុលាការ សម្រេចចាត់ចែងជាបណ្តោះអាសន្ន ដោយហាមមិនឲ្យលក់ ដូរ ជួល បញ្ចាំ ដាក់ធានា ធ្វើប្រទានកម្មធ្វើអច្ច័យទាន ធ្វើអំណោយមរតក បង្កើតហ៊ីប៉ូតែក ធ្វើវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុ កាយយកអាចម៌ដី និងធ្វើសកម្មភាពផ្សេងៗទៀតចំពោះតំបន់ដីនោះ។ ប្រជាពលរដ្ឋទាំងនោះ បានអំពាវនាវឲ្យសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ជួយធ្វើអន្តរាគមន៍លើរឿងនេះ៕	ប្រជាពលរដ្ឋ៨គ្រួសារក្នុងភូមិអូអណ្តូង សង្កាត់ព្រែកប្រា ខណ្ឌច្បារអំពៅ បានចោទក្រុមហ៊ុនផានអ៊ីម៉ិច ថាកំពុងរំលោភលើបណ្ដឹងរក្សាការពារដីរបស់ពួកគាត់ ដោយបានបូមខ្សាច់ចាក់លើដី ដែលកំពុងមានជម្លោះនេះ។
នៅពេលដែលកូនបាន១ខួប ខួរក្បាលកូននៅមិនទាន់អាចទទួលបានច្រើនឡើយ។ ដូចនេះ អ្នកអាចឲ្យកូនស្តាប់ចម្រៀន ដើម្បីចាប់ផ្តើមបង្កើនប្រាជ្ញារបស់កូន។ ជាពិសេស ក្នុងដំណាក់កាលនេះ អ្នកគួរតែធ្វើយ៉ាងណាអាចផ្តល់អារម្មណ៍សុវត្ថិភាព និងភាពកក់ក្តៅដល់កូន ទើបអាចធ្វើឲ្យកូនលូតលាស់បានល្អ។ នៅពេលដែលកូនបាន២ខួប អ្នកគួរតែអប់រំគេឲ្យមានចរិតរីករាយ ព្រោះចរិតមួយនេះ អាចជួយគេឲ្យសាងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអ្នកដទៃបាននៅថ្ងៃក្រោយ ដោយធ្វើឲ្យមានមនុស្សជាច្រើនអាចជួយគេបាន។ នៅពេលដែលកូនបាន៣ឆ្នាំ ជាដំណាក់កាលដែលអ្នកគួរតែចាប់ផ្តើមអប់រំកូនឲ្យមានគំនិតច្នៃប្រឌិតហើយ ព្រោះក្នុងដំណាក់កាលនេះ កូននឹងអាចឆ្ងល់ច្រើន។ ដូចនេះ អ្នកអាចឲ្យកូនរៀនគូសគំនូរបាន ដើម្បីឲ្យគេអាចមានគំនិតច្នៃប្រឌិតផ្ទាល់ខ្លួន។ នៅពេលដែលកូនបាន៤ឆ្នាំ ជាពេលដែលកូនចាប់ផ្តើមហាត់និយាយ។ ដូចនេះ នៅពេលដែលកូននិយាយខុស អ្នកមិនគួរសើច ឬតម្រាប់តាមកូននោះទេ ព្រោះអាចធ្វើឲ្យគេមិនចង់រៀននិយាយ ឬនិយាយខុសជាដើម។ នៅពេលដែលកូនបាន៥ឆ្នាំ ជាពេលដែលអ្នកគួរតែរក្សាទំនាក់ទំនងល្អជាមួយកូន ដោយអ្នកគួរតែសើរ ឲ្យបានច្រើនជាងស្តីបន្ទោស។ ការធ្វើបែបនេះ ដើម្បីជួយកូនឲ្យទទួលបានជោគជ័យនៅថ្ងៃអនាគត។ នៅពេលដែលកូនបាន៦ឆ្នាំ អ្នកគួរតែរៀនចេះពិភាក្សាជាមួយកូន ហើយរក្សាចិត្តអំណត់ក្នុងការជួយបង្ហាញផ្លូវដល់កូន ដើម្បីឲ្យគេទទួលបានផលសម្រេច។ នៅពេលដែលកូនបាន៧ឆ្នាំ ជាពេលដែលគេចូលចិត្តសួរច្រើន ដោយសួរតែអ្វីដែលប្លែក។ ដូចនេះ អ្នកមិនគួរមានអារម្មណ៍ថាធុញ ហើយឆ្លើយផ្តេសផ្តាសនោះទេ ដោយអ្នកគួរតែគិតឲ្យបានច្បាស់ ទើបឆ្លើយ ព្រោះសំណួរទាំងនោះអាចជួយបង្កើនប្រាជ្ញារបស់កូនបាន។ នៅពេលដែលកូនបាន៨ឆ្នាំ កូននឹងចាប់ផ្តើមមានគំនិតដែលជារបស់ខ្លួនឯង ដោយមិនចាំបាច់ពិគ្រោះ ឬសុំគំនិតពីអ្នកឡើយ។ ដូចនេះ នៅក្នុងដំណាក់កាលនេះ អ្នកគួរតែទទួលយកគំនិតគេ ដើម្បីឲ្យគេមានជំនឿចិត្តចំពោះខ្លួនឯង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីរបៀបនៃការអប់រំកូនដែលមានអាយុចាប់ពី១ឆ្នាំ ដល់៨ឆ្នាំដើម្បីឲ្យកូនធំឡើងខ្លាំងពូកែ។ តើមានវិធីណាខ្លះទៅ?
សម្រែកហៅឈ្មោះកីឡាករអាហ្សង់ទីន «Messi, Messi, Messi» ត្រូវបានស្តាប់ឮនៅពេល កីឡាករចាកចេញពីទីលានប្រកួតក្រោយអាជ្ញាកណ្តាលផ្លុំកញ្ចែបញ្ចប់ការប្រកួតវគ្គទីមួយ។ ការប្រកួតហាក់ធ្វើឱ្យ Ronaldo ខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ហើយត្រូវបានគេមើលឃើញថាប្រធានក្រុមរូបនេះខឹងសម្បារចំពោះលទ្ធផលចាញ់ ១-០ និងការស្រែកចម្អករបស់អ្នកគាំទ្រ Al Ain។ មុនពេលវិលចូលទីលានក្នុងជំនួបទល់ Al Ain តារាសញ្ជាតិព័រទុយហ្កាល់ បានរងពិន័យ ១ប្រកួតពីបម្រាបរបស់សហព័ន្ធបាល់ទាត់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត (SAFF) ក្រោយពេលគេបង្ហាញកាយវិការអាសអាភាសឌឺដងលើហ្វូងអ្នកគាំទ្រ Al Shabab ដែលស្រែកចម្អកពាក្យថា Messi ដូចគ្នានេះ។ កីឡាករវ័យ ៣៩ឆ្នាំ រងការពិន័យជាប្រាក់ជិត ៨,០០០ដុល្លារ ទៅកាន់ SAFF និងថ្លៃដាក់ពាក្យប្តឹងរបស់ក្លិប Al Shabab។ ក្រុមរបស់ Ronaldo នឹងត្រូវលេងការប្រកួតជើងទីពីរ វគ្គ ៨ក្រុមចុងក្រោយ ទល់ Al Ain នៅថ្ងៃទី១១ ខែមីនា។ ក្នុងពានរង្វាន់ AFC Champions League វិញ Al Nassr មិនដែលឈ្នះជើងឯកម្តងឡើយ ដោយកាលពីឆ្នាំ ១៩៩៥ ពួកគេបានត្រឹមជើងឯករង។ ដោយឡែក Al Hilal ជាគូប្រជែងជាមួយ Al Nassr ក្នុងពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌ Saudi Pro League នាពេលបច្ចុប្បន្នជាក្រុមខ្លាំង និងជាក្រុមដំបូងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ACL បានគ្រងជើងឯកពានក្លិបកំពូលទ្វីបអាស៊ីចំនួន ៤លើក។ Al Hilal ក៏កំពុងនាំមុខដាច់ Al Nassr ៩ពិន្ទុ សម្រាប់បានរង្វាន់លីគកំពូលប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតថែមទៀត៕	Cristiano Ronaldo បន្តរងការស្រែកចម្អកពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រក្រុម Al Ain ដោយប្រើឈ្មោះ «Messi, Messi, Messi» អំឡុងពេលការប្រកួតដែល Al Nassr ចាញ់ ១-០ នៅវគ្គជម្រុះជើងទីមួយ វគ្គ ៨ក្រុមចុងក្រោយ ពានរង្វាន់ AFC Champions League។
អតីតកីឡាករឆ្នើមនៃក្លិប Bayern Munich និង Manchester United មានការស្រពិចស្រពិលយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសំណួរអ្នកសារព័ត៌មានម្នាក់ ដែលបែងចែកមិនច្បាស់ទាក់ទងនឹងការប្រកួតរបស់ក្លិប និងក្រុមជម្រើសជាតិ។ នៅពេលដែលមានសំណួរ ថា តើរូបគេអាចនាំ Chicago Fire ឈ្នះ FIFA World Cup ដែរឬទេ? Schweinsteiger មិនបានឆ្លើយភ្លាមៗឡើយ គេបានងាកសួរសហការីបន្ថែម បន្ទាប់មកមានសហការីម្នាក់និយាយបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា World Cup គឺសម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិ មិនមែនក្លិបនោះឡើយ។ បន្ទាប់ពីគិតមួយសន្ទុះ អ្នកយកព័ត៌មានបានបង្វែរសំណួរ ដោយដូរពី World Cup ទៅ MLS Cup វិញ។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហានេះ អតីតខ្សែបម្រើអន្តរជាតិអាល្លឺម៉ង់វ័យ ៣២ឆ្នាំ មិនទាន់ហ៊ានអះអាងថា នឹងឈ្នះពានរង្វាន់ណាមួយសម្រាប់ Chicago Fire នោះឡើយ។ Schweinsteiger គឺជាសមាជិកម្នាក់នៃក្រុមជម្រើសជាតិអាល្លឺម៉ង់ដែលបានឈ្នះ World Cup ឆ្នាំ២០១៤ នៅប្រេស៊ីល ហើយបានលេខ៣នៅឆ្នាំ២០០៦ និងឆ្នាំ២០១០។ ជាមួយក្លិប Bayern Munich គេបានឈ្នះពាន Bundesliga ៨លើក និង UEFA Champions League ១លើក៕	Bastian Schweinsteiger ខ្សែបម្រើថ្មីនៃក្លិប Chicago Fire នៃក្របខណ្ឌ Major League Soccer (MLS) របស់អាមេរិកមានអារម្មណ៍ភាំងយ៉ាងខ្លាំងនាសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយកាលពីថ្ងៃទីពុធកន្លងមក ដោយអ្នកសារ ព័ត៌ មានម្នាក់ បានសួរថា តើរូបគេអាចជួយឲ្យក្លិប Chicago Fire ឈ្នះពាន World Cup ដូចជាក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអាល្លឺម៉ង់ ដែរយ៉ាងណា។
សូមទស្សនាទិដ្ឋភាពនៅតាមបណ្តាផ្លូវមួយចំនួនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ៖	នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៩ ខែកក្កដា នេះ បណ្តាផ្លូវនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ មិនមានសភាពអ៊ូអរនោះឡើយ ដោយអ្នកធ្វើដំណើរគ្មានការបារម្ភលើបញ្ហាកកស្ទះចរាចរណ៍។ នាថ្ងៃបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦នេះ ពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើន ស្ថិតនៅតាមការិយាល័យនាស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួន ដោយមិនចាំបាច់ប្រញាប់សម្រុកត្រឡប់មករាជធានីវិញ ដោយសារតែពួកគាត់មានច្បាប់សម្រាករហូតថ្ងៃចន្ទ។
វីដេអូលម្អិតយ៉ាងណា សូមអញ្ជើញចូលទស្សនាទាំងអស់គ្នា៖ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីម្សិលមិញ ក្រុមហ៊ុន vivo បានអញ្ជើញ លោក យ៉ារ៉ូ កញ្ញាដាវ ពូជ្រួញ ព្រមទាំងកីឡាករបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិគឺ លោក ឈិន ឈឿន មកតេស្តសាកល្បងផលិតផលថ្មី ដែលទើបតែមកដល់ប្រទេសកម្ពុជាគឺ Y50 ។
Stephen Biegun, the US special representative on North Korea, met Wednesday in Washington with representatives of aid organizations, which have faced lengthy delays or prohibitions on providing assistance inside the totalitarian state. The UN Security Council has imposed strict sanctions on North Korea over its nuclear and ballistic missile programs. While humanitarian groups can seek exemptions from a Security Council committee, the United States has often refused or delayed consideration of waivers. Richard Blewitt, the permanent observer to the United Nations of the International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies, said that the meeting discussed humanitarian needs including food support, health and medicine. Biegun "highlighted that the US recognized the significant humanitarian challenges in (North Korea) and the need by the US government and others to fully enable the humanitarian community to do their work," Blewitt told AFP. Mercy Corps, a US-based non-governmental group that was active in fighting hunger during North Korea's famine in the 1990s -- but halted operations in 2014 -- also voiced optimism and said a follow-up meeting was scheduled. Biegun "made clear that Secretary of State (Mike) Pompeo is committed to considering humanitarian workers' requests, in a timely fashion, to visit North Korea while also taking into account the State Department's concerns over the safety of Americans traveling there," said Mercy Corps spokesman Christopher Allbritton. The State Department declined to comment on the ongoing talks. But speaking to reporters last month in Seoul, Biegun signaled that the United States would be more lenient with aid workers on enforcing its blanket ban on US citizens' travel to North Korea. President Donald Trump is keen to meet soon with North Korean leader Kim Jong Un in a sequel to their historic summit in June, as the United States seeks an agreement on ending Pyongyang's nuclear program. South Korean President Moon Jae-in said Thursday he believed the summit was "imminent" after Kim held talks in China, North Korea's primary ally. UN humanitarian chief Mark Lowcock said after a visit last year that there were "significant humanitarian challenges" in North Korea, with some 20 percent of children stunted by malnutrition, despite some progress in recent years.	Aid groups voiced optimism Thursday that the United States would ease restrictions on operations inside North Korea amid warming relations between Washington and the impoverished country.

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.