Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
កីឡាករវ័យ ២៣ឆ្នាំ មកពីទីក្រុង Hangzhou ប្រទេសចិន បានប្រកួតវាយបកយ៉ាងល្អដើម្បីប្រជែងឈ្នះគូប្រកួតក្នុងលទ្ធផល ៦-៧(៤/៧) ៧-៦(៧/៣) និង ៧-៦ (១៤/១២) ក្នុងការប្រកួតដ៏តានតឹងរយៈពេលជាង ៣ម៉ោង។ ក្រោយការប្រកួតបានបញ្ចប់ Yibing បានបង្ហាញក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយរូបគេបានចាត់ទុកជ័យជម្នះមួយនេះជាមោទកភាពដ៏ធំ ព្រមទាំងរំលឹកទៅកាន់ប្រទេសកំណើតថែមទៀត។ «ខ្ញុំបានបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រនៅទីនេះ ហើយសម្រាប់ប្រទេសរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំពិតជាមានមោទកភាព។ ការប្រកួតនេះពិតជាតានតឹងខ្លាំង អ្វីដែលខ្ញុំបានជួប ខ្ញុំមិនដឹងឡើយថាវាពិតប្រាកដ ១០០ភាគរយ តែខ្ញុំបានធ្វើវាបានសម្រេច។»។ Yibing បាននិយាយបែបនេះក្រោយចប់ការប្រកួត។ កាលពីខែមីនាឆ្នាំ ២០២២ កន្លងទៅ Wu Yibing កីឡាករវាយកូនបាល់ចិនបានចាប់ផ្តើមការប្រកួតដោយមានចំណាត់ថ្នាក់ពិភពលោកទី ១,៨៦៩ ហើយមកដល់ពេលនេះរូបគេកើនកម្រិតចំណាត់ថ្នាក់ទី៩៧ ពិភពលោកបន្ទាប់ពីទទួលបានជ័យជម្នះដ៏ត្រជះត្រចង់មួយនេះ។ គូប្រកួតរបស់ Yibing កីឡាករ John Isner មានវ័យ ៣៧ឆ្នាំ ដែលជាដៃគូប្រកួតដ៏ចំណាស់។ Isner សញ្ជាតិអាម៉េរិក ធ្លាប់ឈ្នះពានរង្វាន់ ATP Tour នេះចំនួន ១៦លើករួចមកហើយ។ Wu Yibing បានចាប់ផ្តើមអាជីពក្នុងការប្រកួតកីឡាវាយកូនបាល់នេះចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧ ហើយការបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងគេក្នុងកម្មវិធី Australia Open លើវិញ្ញាសារវាយឯកត្តជន។ កាលនោះកីឡាករចិនរូបនេះ ចាប់ផ្តើមភាពល្បីល្បាញ ក្រោយឈានដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ កីឡាករវាយកូនបាល់វ័យក្មេងសញ្ជាតិចិនរូបនេះក៏បានចូលរួមប្រកួតក្នុងកម្មវិធី US Open ផងដែរកាលពីចុងឆ្នាំ ២០២២ កន្លងផុតទៅ៕	Wu Yibing ក្លាយជាកីឡាករវាយកូនបាល់ចិនដំបូងគ្រងជើងឯក ATP Tour ក្រោយយកឈ្នះ John Isner នាជំនួបវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រក្នុងកម្មវិធី Dallas Open នាទីក្រុងដាឡាស សហរដ្ឋអាម៉េរិក ថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី ប្រកាសផ្អាកអនុវត្តសន្ធិសញ្ញារឹតត្បិតក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរជាមួយអាម៉េរិក ក្រោយប្រកាសព្យួរសន្ធិសញ្ញា New START ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រប់គ្រងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរតែមួយគត់ជាមួយអាម៉េរិក លោកវ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី បានប្រកាសពង្រឹងកម្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ «ដូចពេលមុន យើងនឹងបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់លើការពង្រឹងកម្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទាំងបី (Nuclear Triad)»។ លោកពូទីនបានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅក្នុងថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ។ កម្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទាំងបី (Nuclear Triad) សំដៅដល់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដែលបំពាក់លើដី ក្នុងសមុទ្រ និងអាកាស។ ទន្ទឹមនេះ លោកពូទីន បានជំរុញឱ្យមានការបង្កើនការផលិតប្រព័ន្ធមីស៊ីលមានល្បឿនលឿនជាងសំឡេង Kinzhal និងចាប់ផ្តើមបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់មីស៊ីលមានល្បឿនលឿជាងសំឡេង Zircon។ មីស៊ីល Kinzhal ជាប្រភេទបាញ់ចេញពីដែនអាកាស ខណៈមីស៊ីល Zircon បានចេញពីក្នុងទឹក។ បន្ថែមពីនេះ លោកពូទីន ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា មីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីប Sarmat ដែលអាចបំពាក់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ បានច្រើនគ្រាប់ អាចនឹងពង្រាយនៅក្នុងឆ្នាំនេះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Guardian។ ការព្យួរសន្ធិសញ្ញា New START របស់រុស្ស៊ី មិនមែនជាការដើរចេញឡើយ ប៉ុន្តែអាម៉េរិក អាចនឹងបាត់បង់សិទ្ធិក្នុងការត្រួតពិនិត្យទីតាំងស្តុកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទាំង១៨ របស់រុស្ស៊ី។ ក្រោមសន្ធិសញ្ញា New START ប្រទេសទាំងពីរ មិនត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យពង្រាយក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរលើសពី ១៥៥០ និងមានគ្រាប់បែក រួមទាំងមីស៊ីលចម្ងាយត្រឹម ៧០០គ្រាប់។ សន្ធិសញ្ញាដដែល បានកំណត់ឱ្យប្រទេសទាំងពីរពង្រាយមីស៊ីលអន្តរទ្វីបត្រឹម ៨០០គ្រាប់ប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយការប្រកាសរបស់លោកពូទីន ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោកចូ បៃឌិន បានចាត់ទុកការព្យួរនោះ ជាកំហុសដ៏ធំរបស់រុស្ស៊ី។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា រុស្ស៊ីនៅតែបន្តផ្តល់ព័ត៌មានឱ្យអាម៉េរិក ជុំវិញការសាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិក ដើម្បីរក្សាភាពចាំបាច់នៃការរំពឹងទុកជាមុន៕	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ បានប្តេជ្ញាពង្រឹងកម្លាំងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ក្រោយផ្អាកការអនុវត្តសន្ធិសញ្ញា New START ជាមួយអាម៉េរិក។ ប្រកាសនេះ ធ្វើឡើងមុនមួយថ្ងៃនៃខួបរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន។
អ្នកម្នាង អ៊ុក ផល្លា ក៏បានរួមដំណើរសម្តេចសម្តេចក្រុមព្រះ ឃោសនានៅថ្ងៃចុងក្រោយនៃយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ អាណត្តិទី ៤ នេះដែរ។ បើតាមគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ការឃោសនាបោះឆ្នោត នឹងបិទបញ្ចប់នៅត្រឹមម៉ោង ១០ យប់ថ្ងៃទី ២ ខែមិថុនា ។	ប្រធានគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចសម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ បានដឹកនាំសមាជិកឃោសនារកសំឡេងឆ្នោតថ្ងៃចុងក្រោយ នៅក្នុងឃុំ សូរគង ស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម។
U23 កម្ពុជា ត្រូវប្រកួតជាមួយម្ចាស់ផ្ទះពូល J អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត នៅថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា នៅកីឡដ្ឋាន PRINCE SULTAN BIN ABDULAZIZ SPORTS CITY វេលាម៉ោង១១យប់ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]។ កម្ពុជា ត្រូវការឈ្នះដាច់ខាត ដើម្បីដណ្តើមលេខ១កំពូលតារាង ឬស្មើ ដើម្បីអាចក្លាយជាក្រុមលេខ២ ល្អជាងគេក្នុងពូល សម្រាប់កៅអីទៅវគ្គបន្ដ។ យ៉ាងណា ក្នុងជំនួបសំខាន់នេះ សមាជិកសំខាន់២រូប របស់ U23 កម្ពុជា អវត្តមាន។ កីឡាករ ស រតនា និងចាន់ សារ៉ាពេជ្រ ត្រូវអាក់ខានជួយកម្ពុជា ដោយសារការពិន័យកាតនៅពីរប្រកួតដំបូង។ រតនា កីឡាករក្លិបវិសាខា ទទួលបានកាតលឿង១ ក្នុងជំនួបជាមួយលីបង់ និងកាតលឿង១ទៀតជាមួយ ម៉ុងហ្គោលី។ ចំណែក ចាន់ សារ៉ាពេជ្រ ខ្សែការពារក្លិបព្រៃវែង ទទួលបានកាតក្រហម ក្រោយបានកាតលឿង២ ក្នុងប្រកួតជាមួយ ម៉ុងហ្គោលី។ ២ប្រកួតដំបូងរបស់កម្ពុជា កីឡាករ ស រតនា រកបាន២គ្រាប់។ តើកីឡាករណា អាចជំនួស កីឡាកររូបនេះ ក្នុងជំនួបជាមួយ អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត? គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា មុនជួបជាមួយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា អាយុក្រោម ២៣ឆ្នាំ បានប្រកួតស្មើជាមួយ លីបង់ ក្នុងលទ្ធផល ២-២ និងឈ្នះ ម៉ុងហ្គោលី ក្នុងលទ្ធផល ២-១។ U23 កម្ពុជា ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី២បណ្តោះអាសន្នក្នុងពូល J មាន៤ពិន្ទុ តាមពីក្រោយក្រុមកំពូលតារាងអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមាន៦ពិន្ទុពេញ។ លីបង់ស្ថិតនៅលេខ៣មាន១ពិន្ទុ ឯម៉ុងហ្គោលីនៅបាតតារាងគ្មានពិន្ទុរាប់៕ កីឡាករ ស រតនា បង្ហាយស្តាយអបអរគ្រាប់បាល់ រូបពីសហព័ន្ធបាល់ទាត់កម្ពុជា កីឡាករ ចាន់ សារ៉ាពេជ្រ រូបពីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា	ខ្សែបម្រើលេចធ្លោ ស រតនា និងខ្សែការពារ ចាន់ សារ៉ាពេជ្រ នឹងត្រូវអវត្តមានឱ្យក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជាអាយុក្រោម ២៣ឆ្នាំ ទល់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ក្នុងជំនួបចុងក្រោយវគ្គសន្សំពិន្ទុពូល J នៃពានរង្វាន់ AFC U23 Asian Cup Qatar។ កីឡាករ ២រូប សុទ្ធតែទទួលបានកាតលឿង ពីរសន្លឹក។
«ស្ថានភាពជំងឺលោក សំរិទ្ធ ឯកសុវណ្ណ ពេលនេះ គឺមិនមានលក្ខណៈអាក្រក់ តែក៏មិនទាន់ថមថយនោះដែរ។ប៉ុន្តែអ្វីដែលជាការព្រួយបារម្ភធំនោះ គឺការចំណាយខ្ពស់ លើថ្លៃសម្រាកព្យាបាលជំងឺ នៅមន្ទីរពេទ្យឯកជនក្នុងប្រទេសថៃ»។ លោក ហ៊ុយ វណ្ណៈ បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ មកកាន់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey។ ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា (ស.ស.ស.ក) បានបន្ថែមថា គ្រួសារលោក សំរិទ្ធ ឯកសុវណ្ណ ត្រូវការចំណាយរហូតដល់ទៅ២០០០ដុល្លារអាមេរិកឯណោះក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់សេវាព្យាបាល ព្រោះទាមទារចំបាច់លើការប្រើប្រភេទថ្នាំអង់ទីប៊ីយូទិក (Antibiotics) ដើម្បីប្រឆាំងមេរោគក្នុងឈាម។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា នេះ លោក ហ៊ុយ វណ្ណៈ បានបញ្ជាក់ថា ស.ស.ស.ក ក៏ដូចជារូបលោកផ្ទាល់ ទទួលបានថវិកាជាបន្តបន្ទាប់ពីសប្បុរសជន។ បន្ថែមពីលើនេះ សម្តេច ប៊ុនរ៉ានី ហ៊ុន សែន ប្រធានកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ក៏បានឧបត្ថម្ភចំនួន១ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិកផងដែរ។លោកអះអាងថា នឹងបន្តសកម្មភាពអំពាវនាវរកប្រាក់ដើម្បីជូនគ្រួសារអ្នកជំងឺបន្ថែមទៀត៕ លោក ហ៊ុយ វណ្ណៈ (ស្តាំ) ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា និងលោក សំរិទ្ធ ឯកសុវណ្ណ ដែលជាសមាជិកលេខាធិការដ្ឋាន។ រូបថត ហ្វេសប៊ុកលោក សំរិទ្ធ ឯកសុវណ្ណ	ភ្នំពេញ៖ ស្ថានភាពជំងឺមេរោគក្នុងគ្រាប់ឈាមរបស់ លោក សំរិទ្ធ ឯកសុវណ្ណ នាយករងព័ត៌មានប្រចាំទូរស្សន៍CNC មិនទាន់ធូរស្បើយនៅឡើយ ប៉ុន្តែក៏មិនមានការវិវត្តអាក្រក់ទៅមុខទៀតដែរ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់ ហ៊ុយ វណ្ណៈ ប្រធានសហភាពសហព័ន្ធអ្នកសារព័ត៌មានកម្ពុជា (ស.ស.ស.ក)។ លោក សំរិទ្ធ ឯកសុវណ្ណ ដែលជាសមាជិកលេខាធិការដ្ឋាននៃ ស.ស.ស.ក ផងដែរនោះ ត្រូវបញ្ជូនទៅសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យក្នុងបាងកក តាំងពីថ្ងៃទី១១ ខែតុលា មកម្ល៉េះ។
លោក កឹម សុខា សរសេរទៅកាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ដូច្នេះថា៖«មរណភាពរបស់មហាឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី គឺជាការបាត់បង់មាតា ជីដូន ដែលជាអ្នកមានគុណដ៏ធំធេង ដែលបានចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សា និងអប់រំទូន្មានកូនចៅប្រកបដោយព្រហ្មវិហារធម៌»។ លោក សរសេរបន្តថា៖«ក្នុងឱកាសប្រកបដោយសមានទុក្ខដ៏ក្រៀមក្រំនេះ ភរិយាខ្ញុំ និងរូបខ្ញុំ សូមចូលរួមរំលែកនូវមរណទុក្ខដោយសេចក្តីសោកស្តាយជាមួយសម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ សម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត និងបុត្រា បុត្រី ចៅ ចៅទួត ព្រមទាំងសាច់ញាតិក្រុមគ្រួសារទាំងអស់នៃសព ដោយសេចក្តីសង្វេគក្រៃលែង»។ ឃ្លាចុងក្រោយ លោក បួងសួងសូមឲ្យដួងវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់ឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី បានទៅសោយសុខក្នុងសុគតិភព។ ឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី បានទទួលមរណភាព ក្នុងព្រះជន្មាយុ៩៦ឆ្នាំ ដោយជរាពាធ នៅម៉ោង២និង១២នាទី ទៀបភ្លឺ នាថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ ។ សពរបស់ឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី តម្កល់ធ្វើបុណ្យ នៅភូមិគ្រឹះរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន និងសម្តេច ប៊ុន រ៉ានី ស្ថិតក្នុងសង្កាត់ចតុមុខ ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។ អត្ថបទទាក់ទង មាតារបស់សម្តេច ប៊ុន រ៉ានី ទទួលមរណភាព ក្នុងជន្មាយុ៩៦ឆ្នាំ ឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី ទទួលបានគោរមងារ ជា «អ្នកឧកញ៉ា ព្រឹទ្ធមហាឧបាសិកា ធម្មញ្ញាណវិវឌ្ឍនា ប៊ុន ស៊ាងលី» ពីព្រះមហាក្សត្រ កាលពីថ្ងៃ៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩៕	លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងភរិយា បានសម្តែងសមានចិត្តចូលរួមរំលែកទុក្ខចំពោះមរណភាពរបស់ឧបាសិកា ប៊ុន ស៊ាងលី ដែលម្តាយបង្កើតរបស់សម្តេច ប៊ុន រ៉ានី ប្រធានកាកបាទក្រហមកម្ពុជា និងជាម្តាយក្មេករបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន។ សារចូលរួមរំលែកទុក្ខនេះ លោក កឹម សុខា បានបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុក នៅម៉ោង៩កន្លះ នាព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០។
បើតាមគ.ជ.ប អង្គការខុមហ្វ្រែល នឹងចាប់ផ្ដើមដំណើរការសវនកម្មលើបញ្ជីបោះឆ្នោត នៅចន្លោះ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ដល់ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ចុះថ្ងៃទី១១ ធ្នូ បានអះអាងដូច្នេះថា៖«គ.ជ.ប តែងតែសហការជាមួយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធនឹងការបោះឆ្នោត ហើយនេះ គឺជាការបើកទូលាយប្រកបដោយតម្លាភាព ក្នុងការវាយតម្លៃទៅលើគុណភាព និងប្រសិទ្ធភាព នៃបញ្ជីបោះឆ្នោត ដើម្បីឱ្យបញ្ជីបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២០ កាន់តែមានភាពពេញលេញ ត្រឹមត្រូវ និងមានបច្ចុប្បន្នភាព»។ ក្នុងដំណើរការសវនកម្មបញ្ជីបោះឆ្នោតនេះ គ.ជ.ប ក៏បានស្នើសុំឱ្យតំណាងអង្គការខុមហ្វ្រែល និងមន្ត្រីនៃលេខាធិការដ្ឋានរាជធានី ខេត្តរៀបចំការបោះឆ្នោតទាំងអស់ ចូលរួមសហការ និងអនុវត្តវិធានការនានាស្របតាមគោលការណ៍របស់ក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលកំពុងតែរីករាលដាលក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក៏ដូចជាទូទាំងពិភពលោក។ សម្រាប់បញ្ជីបោះឆ្នោតផ្លូវការសម្រាប់ការពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះ និងការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ឆ្នាំ២០២០ នឹងត្រូវធ្វើការបិទផ្សាយនៅ ថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ ខាងមុខនេះ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៩ អង្គការខុមហ្វ្រែល ក៏បានធ្វើសវនកម្មលើបញ្ជីបោះឆ្នោតដែរ ដោយបានវាយតម្លៃថា បញ្ជីបោះឆ្នោត គ.ជ.ប ឆ្នាំ២០១៩ មានភាពល្អប្រសើររហូតដល់ ៩៩.៧ភាគរយ ហើយបានរកឃើញឈ្មោះស្ទួន តែ ៤៤ ឈ្មោះប៉ុណ្ណោះ ។ ក្រោយរកឃើញបញ្ហានេះ គ.ជ.ប ក៏បានដោះស្រាយឈ្មោះស្ទួនទាំងនោះរួចរាល់ ទៅតាមករណីនីមួយៗ។ នេះជាការអះអាងរបស់គ.ជ.ប៕	ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បានសម្រេចឲ្យអង្គការខុមហ្វ្រែល (COMFREL) ធ្វើសវនកម្មលើបញ្ជីបោះឆ្នោត ឆ្នាំ២០២០។ អង្គការខុមហ្វ្រែល បានស្នើដល់ គ.ជ.ប សុំបញ្ជីឈ្មោះបោះឆ្នោតដំបូង និងសុំកិច្ចសម្របសម្រួលជាមួយថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដើម្បីធ្វើសវនកម្មបញ្ជីបោះឆ្នោត ឆ្នាំ២០២០ កាលពីថ្ងៃទី៦ វិច្ឆិកា។
លិខិត ដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល ដើម្បីសំដៅទៅកាន់ប្រធានអង្គភាពសុខាភិបាលគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ បានឲ្យដឹងថា ការសម្រេចនេះ គឺធ្វើឡើងតាមអនុសាសន៍របស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ នៅក្នុងពិធីជួបសំណេះសំណាលជាមួយកម្មករ-កម្មាការិនី កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២0១៨ សម្តេច ហ៊ុន បានលើកឡើងពីបញ្ហានេះ៕ អត្ថបទទាក់ទង មូលនិធិទ្រទ្រង់របរស៊ីក្លូរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី នឹងលើកស្ទួយការអភិរក្សស៊ីក្លូ	ភ្នំពេញ៖ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២0១៨ តទៅ កម្មករធាក់ស៊ីក្លូ មិនតម្រូវឲ្យបង់ថវិកា សម្រាប់សេវាថែទាំងសុខភាពនោះទេ។ នេះជាការសម្រេចរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ដែលបានប្រាប់ទៅកាន់ប្រធានអង្គភាពសុខាភិបាលសាធារណៈគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់នៅទូទាំងប្រទេស រាប់ចាំតាំងពីមណ្ឌលសុខភាពឬប៉ុស្តិ៍សុខភាព មន្ទីរពេទ្យបង្អែកនៅតាមក្រុង ស្រុខ ខណ្ឌ រាជធានី ខេត្ត មន្ទីរពេទ្យជាតិ និងរហូតដល់មជ្ឈមណ្ឌលជាតិ។
តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ នៅថ្ងៃ២០ មីនា បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយ ដោយបានអះអាងថា នៅថ្ងៃ១៩ មីនា តុលាការ បានទទួលការជូនដំណឹងផ្លូវការពីអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការដាក់តម្កល់លិខិតជូនដំណឹងជាលក្ខលក្ខ័អក្សរដើម្បីដកខ្លួនចេញពីលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម នៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិរបស់ហ្វីលីពីនហើយ ។ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសនោះ ខុសពីការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ប្រធានមហាសន្និបាត តុលាការ មិនសុំឲ្យហ្វីលីពីន បន្តជាសមាជិកទៀតឡើយ ពោលគឺ ការចាកចេញពីលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម គឺជាសិទ្ធិអធិបតេយ្យរដ្ឋភាគី ដែលបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងមាត្រា ២១៧ នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម ។ ក៏ប៉ុន្តែ តុលាការ ក៏បានបញ្ជាក់ច្បាស់ដែរថា ការដកខ្លួននេះ មិនប៉ះពាល់ដល់នីតិវិធីនៃការស៊ើបអង្កេតលើ សង្គ្រាម គ្រឿងញៀនឡើយ ។ « រដ្ឋភាគីមួយ ដោយជូនដំណឹងជាលាយលក្ខ័អក្សរទៅអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ អាចដកខ្លួនចេញពីច្បាប់លក្ខន្តិកៈនេះបាន ។ ការដកខ្លួនចេញនេះ មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំបន្ទាប់ពីថ្ងៃទទួលបានការជូនដំណឹងនោះ លើកលែងតែការជូនដំណឹងនោះ មានបញ្ជាក់កាលបរិច្ឆេទ ដែលយូរជាងរយៈពេលមួយឆ្នាំ » ។ នេះ គឺជាខ្លឹមសារដើម នៃមាត្រា១២៧ នៃលក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូម ។ គួររម្លឹកជាថ្មីផងដែរថា ហ្វីលីពីន បានក្លាយជាហត្ថលេខី នៃច្បាប់លក្ខន្តិកៈក្រុងរ៉ូមរបស់តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិនៅឆ្នាំ២០១១ ។ ការដែលឈានដល់ ការដើរចេញរបស់ហ្វីលីពីន ពីតុលាការនេះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋអាជ្ញា នៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ នៅខែកុម្ភៈកន្លងទៅ បានប្រកាសបើកការពិនិត្យ និងវិនិច្ឆ័យបឋមចំពោះស្ថានភាព នៃសង្គ្រាមគ្រឿងញៀនរបស់លោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ដែលបានសម្លាប់ទាំងជនសង្ស័យ និងឈ្មួញគ្រឿងញៀនរាប់ពាន់នាក់ ៕	តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាលើកទីពីរពាក់ព័ន្ធនឹងការបញ្ចប់សមាជិកភាពហ្វីលីពីនពីតុលាការដោយរដ្ឋាភិបាល លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ។ តុលាការ ក៏បានបញ្ជាក់ពីការទទួលបានលិខិតជូនដំណឹងផ្លូវការ នៃការចាកចេញរបស់ហ្វីលីពីនផងដែរ ។
លោក តាំង សុជាតិ ដែលជាសហគ្រិនវ៍យក្មេងកម្ពុជា និងជានាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន MG Pacific បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា មុននឹងទទួលបានការគាំទ្រ និងជោគជ័យ ក៏ដូចជាការទទួលស្គាល់ពីគុណភាព និងសេវាកម្ម បានដូចសព្វថ្ងៃនេះ លោកបានជួបបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនក្នុងអាជីវកម្ម ទាំងបញ្ហាដំណើរការក្រុមហ៊ុន និងបញ្ហាធនធានបុគ្គលិកជាដើម។ ក្រុមហ៊ុននេះ បានតស៊ូជំនះ និងបញ្ហាប្រឈមនានាក្នុងជីវិតអាជីវកម្ម តាំងពីចាប់ផ្តើមដំបូង ដែលមានមនុស្សធ្វើការតែ 2 នាក់គត់ រហូតបានបើកសម្ពោធទីស្នាក់ការលក់ និងចែកចាយនាពេលនេះ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា MG ជាផលិតផលក្រដាស និងជាម៉ាករបស់កម្ពុជាពិតៗ។ នាពេលកន្លងមកនេះ ក្រុមហ៊ុន MG Pacific បានជំរុញឲ្យមានការទទួលស្គាល់ក្រដាស MG ដែលជាម៉ាករបស់កម្ពុជានៅលើទីផ្សារ ដែលសព្វថ្ងៃនេះ ស្ទើរតែគ្របដណ្តប់នៅលើទីផ្សារទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាទៅហើយ។ លោក តាំង សុជាតិ បានបន្ថែមថា ផលិតផលក្រដាស MG បានជ្រៀតចូលទីផ្សារ តាមរយះក្រុមហ៊ុនរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ក្រុមហ៊ុនព្រីនវិក័យប័ត្រ និងតាមអេឡិចត្រូនិកនានា វិស័យធនគារ និងតាមបណ្តាទីផ្សារជាច្រើន ក៏ប៉ុន្តែលទ្ធផលទាំងនេះ នៅមិនទាន់អាចទទួលយកបាន លោកបាននិយាយថា ទីផ្សារផលិតផលរបស់លោកនៅតែមានចន្លោះជាច្រើនទៀត ដោយក្រុមហ៊ុន នឹងធ្វើការពង្រីកខ្លួនឲ្យបានកាន់តែខ្លាំងបន្ថែមទៀតនៅឆ្នាំ 2018ខាងមុខ។ លោកបានបន្តថា ពេលនេះ មានការប្រគួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ នៅលើទីផ្សារនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ដែលជាកត្តាមួយ ត្រូវជំរុញឲ្យម្ចាស់សហគ្រាស និងក្រុមហ៊ុននីមួយៗ ត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ក្នុងការបង្កើនគុណភាពផលិតផល និងសេវាកម្ម ការរក្សាកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងការទទួលស្គាល់ម៉ាកសញ្ញានៃគុណភាពផលិតផលរបស់ខ្លួន។ លោកបានបន្តថា ក្រដាស MG បាននឹងកំពុងតែវិវត្តន៍ទៅមុខហើយ ដូច្នេះ ក៏សូមអំពាវនាវដល់អ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់ គួរតែងាកមកប្រើប្រាស់ផលិតផលនៅក្នុងស្រុក អោយបានច្រើន ដើម្បីរួមចំណែកអោយប្រទេសកម្ពុជា កាន់តែមានការអភិវឌ្ឍន៍លឿនទៅមុខ។ ក្រុមហ៊ុន MG Pacific បានត្រៀមខ្លួនជានិច្ច ដើម្បីចូលរួមចំណែកនៅក្នុងចែកចាយនូវផលិតផលក្នុងស្រុកដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ក៏ដូចជាជំរុញធ្វើយ៉ាងណាឲ្យប្រជាជនកម្ពុជា បានស្គាល់ និងគាំទ្រផលិតផលក្នុងស្រុកកាន់តែច្រើន។ សព្វថ្ងៃនេះ MG Pacific បាននិងកំពុងផ្តល់កន្លែងការងារជាច្រើន ដល់យុវជនខ្មែរ។ ទន្ទឹមនិងមានវត្តមាននៅលើទីផ្សារសហគ្រាសនេះ ក៏តែងតែមានការពិបាកក្នុងការចាប់ផ្តើមដំបូងផងដែរ ហើយក៏បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ក្នុងការទទួលយកភាពបរាជ័យ ដើម្បីឈានទៅរកការអភិវឌ្ឍន៍សហគ្រិន និងការបណ្តុះបណ្តាលការកែច្នៃដល់បុគ្គលិកជាបន្តបន្ទាប់។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	នៅថ្ងៃនេះ សហគ្រិនកម្ពុជាមួយរូប ដែលមានគំនិតច្នៃប្រឌិតបង្កើតនូវផលិតផលក្រដាសជូត និងក្រដាសប្រើប្រាស់ផ្សេងៗទៀត ដែលជាម៉ាកសញ្ញាផលិតនៅក្នុងស្រុកដែលមានគុណភាព និងអាចបំពេញតម្រូវការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃរបស់បប្រជាជនកម្ពុជា បានបើកសម្ពោធជាផ្លូវការនូវការិល័យថ្មីរបស់ខ្លួន ដែលពិធីនេះ គឺមានការអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់ភ្ញៀវកិត្តិយស ដៃគូសហការ និងអ្នកសារព័តមានជាច្រើនរួប។
ថ្លែងក្នុងពិធីជួបសំណេះសំណាលជាមួយកម្មករ កាលពីថ្ងៃទី១៧ មករា សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«យើងកំពុងតែចរចាជាមួយបណ្ដាប្រទេសនានា ដើម្បីបញ្ចៀសការមិនយកពន្ធត្រួតគ្នា ដើម្បីសម្រួលឲ្យអ្នកវិនិយោគមកកាន់ប្រទេសយើង ឬយើងទៅកាន់ប្រទេសគេ ព្រោះអ្នកវិនិយោគនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន មិនគ្រាន់តែមានលទ្ធភាពវិនិយោគនៅប្រទេសខ្លួនឯងទេ តែមានលទ្ធភាពវិនិយោគនៅប្រទេសក្រៅដូចគេ ដូចឯងដែរ។ ហើយនេះគឺជាផ្នែកដ៏សំខាន់នៃនយោបាយការបរទេសរបស់យើង ដែលនយោបាយបែបនេះ វាស្ថិតនៅក្នុងលក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក»។ ជុំវិញការយកពន្ធត្រួតគ្នានេះ គឺសំដៅទៅលើកាតព្វរបស់អ្នកវិនិយោគ ដែលតម្រូវឲ្យបង់ពន្ធ២ដង សម្រាប់ការងាររកស៊ីរបស់ខ្លួន។ ត្រង់ចំណុចនេះ បានន័យថា បើអ្នកវិយោគថៃ ដាក់ទុនវិនិយោគលើជំនួញអ្វីមួយនៅកម្ពុជានោះ គឺគេត្រូវបង់ពន្ធឲ្យកម្ពុជាផង និងបង់ពន្ធឲ្យរដ្ឋាភិបាលថៃផង។ ដោយសារបញ្ហានេះហើយទើបរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងចរចារជាមួយប្រទេសនានា ដើម្បីបញ្ចៀសការយកពន្ធត្រួតគ្នា ពោលគឺកំណត់ឲ្យអ្នកវិនិយោគបង់ពន្ធតែមួយម្ដង ហើយថាតើភាគីណាមួយត្រូវមានកាតព្វប្រមូលពន្ធពីអ្នកវិនិយោគ ដោយអាស្រ័យលើការចរចានៃកិច្ចព្រមព្រៀងគ្នាវិញទៅមក។ កន្លងមកកម្ពុជា ធ្លាប់ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនដូចជា ថៃ ព្រុយណេ សិង្ហបុរីជាដើម ក្នុងការមិនយកពន្ធត្រួតគ្នានេះ៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាកំពុងចរចាជាមួយប្រទេសដទៃ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាពន្ធត្រួតគ្នា ក្នុងទិសដៅសម្រួលដល់ការវិនិយោគទៅវិញទៅមក។ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាននិយាយថា ការចរចាលើពន្ធត្រួតគ្នានេះ គឺផ្ដោតលើការបញ្ចៀសមិនឲ្យយកពន្ធត្រួតស៊ីគ្នា ដែលផ្ដល់ការងាយស្រួលដល់អ្នកវិនយោគទុនទាំងអស់។
ការធ្វើជំរឿនសត្វត្មាតឆ្នាំ២០២២ បង្ហាញលទ្ធផលថា កម្ពុជាមានសត្វត្មាត ៣ ប្រភេទ សរុបចំនួន ១៣៤ ក្បាល ក្នុងនោះរួមមានត្មាតផេះ ៧១ ក្បាល ត្មាតត្នោត ៤៤ ក្បាល និងត្មាតភ្លើងចំនួន ១៩ក្បាល។ ចំនួននេះ មានការកើនឡើងចំនួន ១៣ ក្បាលបើប្រៀបធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២១ ដែលមានចំនួន ១២១ ក្បាល។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា រដ្ឋលេខាធិការ និងជាមន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បានឱ្យដឹងថា ស្ថានភាពសត្វត្មាតកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០២២ កាន់តែមានសញ្ញាណវិជ្ជមាន ក្រោមកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ក្រុមការងារអភិរក្សសត្វត្មាតកម្ពុជា។ តែលទ្ធផលល្អនេះក្ដី ក៏ត្រូវចាំបាច់ទាមទារនូវការបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ពីគ្រប់ភាគីក្នុងការការពារនិងអភិរក្សសត្វកម្រនេះបន្ថែមទៀត។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានថ្លែងដូច្នេះ៖«សូមស្នើគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ចូលរួម ការពារ និងអភិរក្សសត្វត្មាតដែលជាប្រភេទសត្វកម្រនេះបន្ថែមទៀត ដោយចូលរួមការពារទីជម្រក លុបបំបាត់ការបំពុលនានា បញ្ឈប់ការដាក់អន្ទាក់ និងការបរបាញ់ និងបញ្ឈប់សកម្មភាពរំខានដោយមនុស្សផ្សេងៗទៀត ដើម្បីផលប្រយោជន៍ដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ភាពសម្បូរបែបនៃជីវៈចម្រុះ និង រក្សាបានកេរដំណែលធម្មជាតិសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយៗបន្តទៀត»។ គួរជម្រាបថា ក្នុងឆ្នាំ២០២១ សត្វត្មាត មានចំនួន ១២១ក្បាល ក្នុងនោះ មានត្មាតភ្លើង២០ ក្បាល ត្មាតផេះ ៦៦ ក្បាល និងត្មាតត្នោត ៣៥ ក្បាល៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាមានសត្វត្មាត សរុបចំនួន ១៣៤ ក្បាល កើនឡើង ១៣ក្បាល បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ក្រសួងបរិស្ថាននៅថ្ងៃទី ៣០ ខែ មីនា ឆ្នាំ២០២៣។
BBC ក៏បានផ្សាយដែរថា ជុំវិញការបញ្ចប់តំណែងលោក Conte ក្លិបនេះបានបដិសេធធ្វើអត្ថាធិប្បាយអំពីស្ថានភាពរបស់អ្នកចាត់ការវ័យ ៤៨ ឆ្នាំរូបនេះ បើទោះជាបានជួយក្រុមឈ្នះពាន Premier League នៅរដូវកាលដំបូង និង FA Cup ក្នុងរដូវកាលបន្ទាប់ដែលបញ្ចប់ទៅកាលពីខែឧសភាកន្លងទៅ។ សម្រាប់រដូវកាលថ្មីដែលជិតចូលមកដល់ខាងមុខនេះ Chelsea មិនមានកៅអីលេងក្នុងក្របខណ្ឌអឺរ៉ុប Champion League ទេ ព្រោះពួកគេបានលេខ៥ប៉ុណ្ណោះក្នុងតារាងលីគកំពូលអង់គ្លេសរដូវកាលចាស់ ២០១៧-២០១៨។ Chelsea ក៏ត្រូវត្រៀមប្រាក់ប្រហែល១២លានដុល្លារដើម្បីផ្តល់ឲ្យអតីតអ្នកចាត់ការ Juventus ផងដែរព្រោះនៅជាប់កិច្ចសន្យាជាមួយគ្នារយៈពេល១ឆ្នាំទៀត។ Conte បានមកចូលជុំរុំហ្វឹកហាត់ត្រៀមប្រកួតកំដៅសាច់ដុំមុនបើករដូវកាលនេះជាមួយ Chelsea នៅឡើយទេ ប៉ុន្តែលោក Maurizio Sarri ដែលជាអតីតអ្នកចាត់ការទូទៅ Napoli រំពឹងថានឹងអាចមកជំនួសតំណែងនេះវិញក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ៕	Chelsea បានប្រកាសចែកផ្លូវជាមួយនឹងអ្នកចាត់ការទូទៅ Antonio Conte បន្ទាប់ពីដឹកនាំក្រុមនេះរយៈពេល២រដូវកាល ហើយត្រៀមតែងតាំង លោក Maurizio Sarri ជំនួសវិញ។ ក្លិបរហ្សនាមតោខៀវនឹងត្រូវផ្តល់សំណង ៩លានផោន (១២លានដុល្លារ) ទៅឲ្យអតីតគ្រូជម្រើសជាតិអ៊ីតាលីផងដែរ ព្រោះនៅជាប់កិច្ចសន្យារហូតដល់ឆ្នាំ២០១៩។
កន្លងមក ទំនាក់ទំនងរវាងទ្វីបទាំងពីរនេះបានជួបប្រទះបញ្ហាមួយចំនួន។ បញ្ហាទាំងនោះមានដូចជាជម្លោះអំពីការផ្គត់ផ្គង់វ៉ាក់សាំងកូវីដ១៩ ការទប់ស្កាត់ការចំណាកស្រុកខុសច្បាប់ រលកនៃរដ្ឋប្រហារនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក និងការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលរបស់ទាហានស៊ីឈ្នួលរបស់រុស្ស៊ីនៅក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិកជាដើម។ ប្រធានាធិបតីសេណេហ្គាល់លោក Macky Sall ដែលបច្ចុប្បន្ននេះជាប្រធានសហភាពអាហ្វ្រិក បានថ្លែងថា៖ «វាជាការចាប់ផ្តើមថ្មីដើម្បីបន្តភាពជាដៃគូ»។ ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក Emmanuel Macronដែលប្រទេសរបស់លោកជាប្រធានប្ដូរវេនរបស់សហភាពអឺរ៉ុបនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ សង្ឃឹមថា សន្និសីទកំពូលរួមគ្នាលើកទីមួយចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧ មកនេះ អាចដុសខាត់មហិច្ឆតារបស់លោកនៃការបង្កើត «កិច្ចព្រមព្រៀងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុថ្មីជាមួយនឹងទ្វីបអាហ្វ្រិក»។ នៅក្នុងសន្និសីទកំពូលនេះ សហភាពអឺរ៉ុបមានបំណងបញ្ចុះបញ្ចូលបណ្ដាមេដឹកនាំជាង ៤០ រូបនៅទ្វីបអាហ្វ្រិកថា អឺរ៉ុបគឺជា «ដៃគូដ៏ទុកចិត្តបំផុត» ដោយបានបង្ហាញនូវគម្រោងផ្ដួចផ្ដើមវិនិយោគមួយដែលមានបំណងកៀរគរថវិកាចំនួន ១៧០ ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុងរយៈពេល ៧ ឆ្នាំខាងមុខ។ គម្រោងផ្ដួចផ្ដើមនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងច្រកទ្វារសាកលលោក (Global Gateway) របស់សហភាពអឺរ៉ុប ដែលជាគម្រោងវិនិយោគជាសាកលមួយក្នុងទឹកប្រាក់ ៣០០ ពាន់លានអឺរ៉ូ ដើម្បីប្រជែងជាមួយនឹងគម្រោងក្រវាត់ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម (BRI) របស់ចិន៕	កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ បណ្ដាមេដឹកនាំមកពីសហភាពអឺរ៉ុបនិងទ្វីបអាហ្វ្រិកបានចាប់ផ្តើមសន្និសីទកំពូលរយៈពេលពីរថ្ងៃ ក្នុងគោលបំណងចាប់ផ្ដើមនូវទំនាក់ទំនងឡើងវិញតាមរយៈការវិនិយោគដ៏ចម្បង នៅចំពេលដែលប្រឈមនឹងការប្រកួតប្រជែងពីប្រទេសចិននិងរុស្ស៊ី។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។
ហើយនៅថ្ងៃនេះផងដែរ ក្រុមហ៊ុនទូរសព្ទ័ដៃ vivo និងធ្វើការបង្ហាញចំពោះរូបរាងនិងតម្លៃលក់ជាផ្លូវការរបស់ vivo Y95 នេះហើយ ។ បើនិយាយទៅកាន់ការរចនាម៉ូដ របស់ vivo Y95 នេះវិញ គឺវាមានរូបសម្បត្តិមិនខុសពីម៉ូឌែលស៊េរីមុនៗប៉ុន្មានទេ ដោយការច្នៃប្រឌិតចំពោះស្មាតហ្វូនមួយនេះនៅតែមានភាពស្រស់ស្អាត និងមើលមកពិតជាមានភាពទាក់ទាញមែនទែនមិនចាញ់ជំនាន់សិស្សច្បងវាឡើយ ។ ចំពោះម៉ូឌែល vivo Y95 នេះគឺមាន 2ពណ៌សំរាប់ជ្រើសរើសហើយក៏ជាពណ៌នៃចំណូលថ្មីតែម្ដងសំរាប់ vivo Y95មួយនេះ ជម្រើស 2ពណ៍នោះមានដូចជា Starry Black ( ខ្មៅបែកស្វាយ ) &Aurora Rad ( ស្វាយបែកក្រហម ) ដែលមានលក្ខណៈពណ៍ប្រដេញគ្នាមើលមកពិតជាមានភាពស្រស់ស្អាតមែនទែន ។ ចំណែកឯតួមានភាពរលោងរាងកោងលក្ខណៈបែប 3D មានផ្ទៃអេក្រង់ធំលាត FullView Display និងមានចំណុចកាមេរាចំកណ្ដាលថ្ងាសព្រាបដូចដំណក់ទឹកដែលមើលមកពិតជាមានភាពសាកសមមែនទែនសំរាប់មិត្តៗយុវវ័យចំពោះម៉ូឌែល vivo Y95 មួយនេះ ។ ផ្ដោតមកមើលផ្នែកកាមេរ៉ាវិញចំពោះកាមេរ៉ាមុខរបស់វាវិញគឺមានទំហំទៅដល់ 20MP ជាទំហំដែលធំជាងគេហើយសំរាប់ស្មាតហ្វូន ត្រកូល Y ដែលវាធ្វើឲ្យកំរិតរូបភាពនៃការថតមានលក្ខណៈកាន់តែច្បាស់ជាងមុន ហើយនិងមានមុខងារពិសេសៗជាច្រើនទៀត ។ ចំណែកកាមេរាក្រោយមានទំហំ 13+2MP ដោយអាចថតវីដេអូបានដល់ 1080p@30Fps។ មកមើលផ្នែកកំលាំងថ្មវាកើនរហូតដល់កំរិត 4030mah ដែលវាអាចជំនួយដល់លេងFacebook មើលYou tube លេងហ្គេម កើនបានមួយកំរិតទៀតផងដែរដោយមិនចាំបាច់ព្រួយបារម្ភឆាប់អស់ថ្ម ។ យើងមកមើលពីតម្លៃរបស់ vivo Y95 នេះដោយក្រុមហ៊ុនស្មាតហ្វូន vivo បានធ្វើការប្រកាសជាផ្លូវការក្នុងតម្លៃ 249$ តែប៉ុណ្ណោះដែលវាជាតម្លៃមួយដែលមានភាពសមរម្យមែនទែនសំរាប់ម៉ូឌែល vivo Y95 មួយនេះ ហើយសំរាប់ការជាវនិងមានការបន្ថែមជូនកាដូ Bluetooth speaker ដ៏ស្រស់ស្អាតមួយផងដែរ ។ ចំពោះម៉ូឌែល Y95 នេះនៅមិនទាន់បានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃមកដល់ជាផ្លូវការនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែវានិងអាចមកដល់ក្នុងកំឡុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះហើយ ។ តើអ្នកទាំងអស់គ្នាគិតពិចារណាយ៉ាងម៉េចដែលចំពោះតម្លៃប៉ុណ្ណឹង? ដោយមានភាពធូរថ្លៃសមរម្យហើយថែមទាំងមានគុណសម្បត្តិច្រើនទៀតផង ។ នៅចាំអីទៀតតោះរងចាំការមកដល់នៃសមាជិកចំណូលថ្មី vivo Y95 នេះទាំងអស់គ្នា ។ លក្ខណៈពិសេសបន្ថែមរបស់ vivo Y95មានដូចជា: -អេក្រង់ធំ 6.22-inch HD+ (1520 x 720)Halo FullView Display -កាមេរ៉ាមុខ 20MP+AI Selfie -កាមេរ៉ាក្រោយ (13MP + 2MP) -RAM 4GB+ROM 64GB -ថាមពលថ្មទំហំធំ 4030mAh Bettery(TYP) -Funtouch OS 4.5(Base on Android 8.1 ) -មុខងារស្កេនមុខដោះសោរ -មុខងារស្កេនក្រយៅដៃក្រោយ (Finger Print) -ដំណើរការម៉ាសុីនដោយ (Qualcomm Snapdragon 439 Octa-Core) បច្ចេកវិទ្យាAIបន្ថែម៖ -AI Backlight HDR -AI Game Mode - AI Face Beauty - AI Dual Camera - AR Sticker - Jovi Smart Scene - Google Lens	កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះក្រុមហ៊ុនផលិតផលស្មាតហ្វូន vivo បានធ្វើការប្រកាសនៃការមកដល់នៃសមាជិកជំនាន់ថ្មីរបស់ខ្លួនមួយមូឌែលដែលវាត្រូវជាសមាជិកនៃត្រកូល Y នោះ គឺម៉ូឌែល vivo Y95 ដែលបានប្រកាសថា នឹងមកដល់នាពេលឆាប់ៗនេះ ដែលវាមិនទាន់បានបង្ហាញនៅលក្ខណៈសម្បត្តិ និងតម្លៃឲ្យបានជាក់លាក់នៅឡើយទេ ។
ក្រសួងសុខាភិបាល បានបញ្ជាក់ថា ពលករខ្មែរដែលបានឆ្លងកូវីដ-១៩នោះ គឺបានមកដល់កម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី៨មករា ឆ្នាំ២០២១ ហើយមានអាសយដ្ឋាននៅភូមិដំបូកខ្ពស់ ឃុំអូរដំបង២ ស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ ដោយឡែក មនុស្ស៣នាក់ ដែលបានជាសះស្បើយពីជំងឺកូវីដ-១៩ មានពលករចំនួន២នាក់មកពីថៃ ដោយម្នាក់មានវ័យ២៤ឆ្នាំ និងម្នាក់ទៀតវ័យ២៨ឆ្នាំ។ អ្នកជាសះស្បើយពីកូវីដ-១៩ ទាំងពីរនេះ មានអាសយដ្ឋានរស់នៅភូមិស្វាយធំ ឃុំបឹងរាំង ស្រុក កំរៀង ខេត្តបាត់ដំបង ខណៈ ភរិយារបស់អគ្គនាយកពន្ធនាគារនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍២៨វិច្ឆិកា កន្លងមក ក៏បានសះស្បើយពីជំងឺនេះ ផងដែរ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១១មករា មានពលករខ្មែរមកពីថៃចំនួន២៧នាក់ហើយ ដែលបានឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយក្នុងនោះ មាន១០នាក់ បានជាសះស្បើយ។ គិតជាសរុប កម្ពុជា មានឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន៣៩២នាក់។ ក្នុងនោះ មាន៣៧៤ បានជាសះស្បើយ និង១៨នាក់ទៀតកំពុងព្យាបាលនៅតាមមន្ទីរនានា៕	នាព្រឹកថ្ងៃទី១១មករា ក្រសួងសុខាភិបាលប្រកាសរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ មួយករណីលើស្ត្រីខ្មែរជាពលករម្នាក់ទៀត ដែលមានវ័យ២៨ឆ្នាំ ធ្វើដំណើរមកពីប្រទេសថៃ។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានដំណឹងល្អ ចំពោះស្ត្រីជាពលករ២នាក់ទៀត និងស្ត្រីចុងក្រោយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍២៨វិច្ឆិកា បានជាសះស្បើយពីជំងឺនេះ ផងដែរ។
ក្នុងសិតទី១ ក្រុមនារីស៊ែប៊ី នាំមុខមុនដោយពិន្ទុប្រកៀកប្រកិតគ្នាមិនជាដាច់ឆ្ងាយឡើយដោយពង្ស ២៦-២៤ ចូលដល់សិតទី២ ស៊ែប៊ី បន្តនាំមុខទាំងលំបាកយ៉ាងប្រដេញ ប្រេស៊ីលដោយពង្ស ២៥-២២ និងនៅក្នុងសិតទី៣ ក្រុមនារីប្រេស៊ីល ប្រឹងប្រែងស្រវាយកជ័យជម្នះដែរ តែមិនអាចទៅរួចជាមួយស៊ែប៊ី ដោយពិន្ទុ ស៊ែប៊ី២៥-១៧ ប្រេស៊ីល។ បញ្ចប់ការប្រកួតក្រុមបាល់ទះនារីប្រេស៊ី ចាញ់ស៊ែប៊ី ៣-០ សិត សរុប៣សិត ស៊ែប៊ីមាន៧៦ ខណៈប្រេស៊ីលមាន ៦៣ពិន្ទុ។ ចំណែក ក្រុមបាល់ទះនារីអ៊ីតាលី ដណ្តើមបានដំណែងលេខ៣ បន្ទាប់ពីយកឈ្នះអាម៉េរិក ៣-០ សិត(២៥-២០, ២៥-១៥ ,២៧-២៥) សរុបទាំង៣សិត អ៊ីតាលី មាន៧៧ រីឯអាម៉េរិក មាន៦០ពិន្ទុ។ គួរបញ្ជាក់ថា នេះជាលើកទី៥ របស់ក្រុមបាល់ទះជម្រើសជាតិស៊ែប៊ី ដោយគ្រងដំណែងបាល់ទះលំដាប់ពិភពលោក៥រដូវកាល(២០១១,២០១៧,២០១៨,២០១៩ និង២០២២)៕	ក្រុមបាល់ទះនារីក្នុងសាល ស៊ែប៊ី បន្តភាពខ្លាំងរបស់ខ្លួនបន្ទាប់ពីបំបាក់ក្រុមប្រេស៊ីល មិនឱ្យតដៃបាន ៣-០ សិត។ ចំណែក អ៊ីតាលី គ្រងលេខ៣ ក្រោយឈ្នះ អាម៉េរិក ៣-០ សិតនាវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រពានរង្វាន់បាល់ទះក្នុងសាលនារី IFVB Volleyball Womens World Championship 2022 ដែលធ្វើឡើងនៅប្រទេសហូឡង់។
កូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ បានប្រាប់កូរ៉េខាងត្បូងថា លោក គីម យ៉ុងណាម ប្រធានសភាប្រជាជន នឹងដឹកនាំប្រតិភូកូរ៉េខាងជើងចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងារនៅទីក្រុងព្យុងយ៉ាង។ លោក គីម យ៉ុងណាម នឹងទស្សនកិច្ចនៅកូរ៉េខាងត្បូងចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីចូលរួមបើកកម្មវិធីអូឡាំពិក និងទស្សនាការប្រកួតរបស់ក្រុមកីឡាហុកគីទឹកកកស្ត្រីដែលប្រកួតរួមគ្នាដោយកូរ៉េទាំងពីរ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap មន្ត្រីវិមានប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង Cheong Wa Dae និយាយនៅថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈថា ប្រធានាធិបតី មូន ចេអ៊ីន រំពឹងជួបជាមួយលោក គីម យ៉ុងណាម ក្នុងកម្មវិធីបើកកីឡាអូឡាំពិក។ យ៉ាងណាក្ដី គេមិនទាន់ដឹងថា មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរនឹងមានការពិភាក្សាទល់មុខឬអត់ឡើយ ដ្បិតមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូងត្រូវជួបចរចាជាមួយសមភាគីកូរ៉េខាងជើងជាមុនសិន ដើម្បីរៀបចំជំនួបនេះ តែលោក មូន ចេអ៊ីន កំពុងពិចារណា។ សម្រាប់ទស្សនកិច្ចប្រមុខរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងរូបនេះ កូរ៉េខាងត្បូងពិតជាស្វាគមន៍យ៉ាងខ្លាំង។ អ្នកនាំពាក្យវិមានប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងចាត់ទុកវត្តមានលោក គីម យ៉ុងណាម ជាការប្រឹងប្រែងរបស់កូរ៉េខាងជើងដើម្បីឲ្យកីឡាអូឡាំពិកធ្វើឡើងដោយជោគជ័យ។ ខណៈដែលជំនួបថ្នាក់ដឹកនាំទាំងពីរនៅមិនទាន់សម្រេចយ៉ាងនោះ ក្រុងសេអ៊ូលអះអាងថា ការពិភាក្សាអន្តរកូរ៉េ នឹងត្រូវរៀបចំឡើងអំឡុងពេលទស្សនកិច្ចប្រតិភូក្រុងព្យុងយ៉ាង។ តាមច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញកូរ៉េខាងជើង លោក គីម យ៉ុងណាម ក៏ជាប្រមុខរដ្ឋរបស់រដ្ឋកុម្មុយនីស្ត ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សន្តិវង្ស គីម តាំងពីដើមមក។ នេះក៏ជាលើកដំបូងដែលលោក គីម ធ្វើទស្សនកិច្ចនៅលើកទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូងដែរ។ វត្តមានរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើងពេលនេះ អាចជាឱកាសល្អសម្រាប់ជំនួបចរចាមេដឹកនាំផងដែរ។ មន្ត្រីក្រុងសេអ៊ូលជឿថា ការណ៍ដែលក្រុងព្យុងយ៉ាងបញ្ជូនលោក គីម ទៅកូរ៉េខាងត្បូង ជាសញ្ញានៃឆន្ទៈល្អ។ លោក គីម យ៉ុងណាម កាន់តំណែងប្រមុខរដ្ឋនេះអស់រយៈពេល២០ឆ្នាំមកហើយ ពោលចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៨ ក្នុងសម័យលោក គីម ជុងអ៊ីល មករហូតដល់លោក គីម ជុងអ៊ុន។ លោកមានបទពិសោធន៍ច្រើនផ្នែកនយោបាយការបរទេស និងធ្លាប់កាន់តំណែងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសផងដែរ។ អ្នករត់គេចខ្លួនពីកូរ៉េខាងជើងម្នាក់និយាយថា លោក គីម ជាមនុស្សគោរពតាមការណែនាំ ដូចនេះទើបអាចឈរជើងក្នុងនយោបាយកូរ៉េខាងជើង ដែលពោរពេញដោយការបោសសម្អាតជនក្បត់៕	ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន នឹងជួបជាមួយប្រមុខរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង គីម យ៉ុងណាម ក្នុងសប្ដាហ៍នេះអំឡុងពេលព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវរងារ ដែលចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ។ នេះជាជំនួបលើកដំបូងរវាងលោក មូន ចេអ៊ីន ជាមួយមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់កូរ៉េខាងជើង ស្របពេលទំនាក់ទំនងអន្តរកូរ៉េប្រសើរឡើងច្រើន។ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់ដឹង មេដឹកនាំកូរ៉េទាំងពីរនឹងមានជំនួបទ្វេភាគីឬយ៉ាងណាឡើយ ព្រោះការរៀបចំកំពុងធ្វើឡើង។
ជាការពិតពាក្យ «ហេង» ជាកម្ចីពីចិន មានន័យដូចគ្នាថានឹងពាក្យខ្មែរ «លាភ» សំដៅលើ សេចក្តីចម្រើន, សមប្រកប, មានជោគ, ចំណេញ,អ្វីៗដែលគួរបាន។ ចំពោះ ពាក្យ «ស៊យ» ជាកម្ចីពីចិន ក៏មានន័យដូចគ្នានឹងពាក្យ «ឧបទ្រព» ជាពាក្យខ្មែរ មានន័យថា ភាពមិនសមបំណង, អពមង្គល, ចង្រៃ ជាដើម។ សព្វថ្ងៃពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលមានស្រឡាយកាត់ចិន ពួកគេសឹងតែប្រើពាក្យចិន ដោយជំនួសជាពាក្យខ្មែរ ទៅហើយ។ តួយ៉ាង ពាក្យ «ហេង» និង «ស៊យ» នេះ។ ដោយឡែកពាក្យដទៃទៀត មានដូចជា អាំងប៉ាវ ឬហុងប៉ាវ, ផាវ, ឆៃប៉ូវ, ឆុង, ទឹកស៊ីអ៊ីវ, ឆៃថាវ, ចាប់ឆាយ, យីហោ, កាវ, គុយទាវ, តៅស៊ន, នំគូឆាយ, ជាដើម។ មូលហេតុដែលនាំឲ្យពួកគេ ប្រើពាក្យកម្ចីពីបរទេសច្រើនជាងពាក្យខ្មែរ ដោយសារតែពួកគេគិតថា ពាក្យទាំងនោះជាពាក្យបុរាណ មិនទាន់សម័យ ខណៈពេលដែលពលរដ្ឋខ្មែរនិយមភាសាបរទេស៕	ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរបច្ចុប្បន្ន សុទ្ធសឹងតែប្រើពាក្យកម្ចីពីបរទេសច្រើនជាងពាក្យខ្មែរទៅទៀត ដូចជាពាក្យ«ហេង» និង«ស៊យ» ដែលជាពាក្យកម្ចីពីចិន ត្រូវបានមហាជននិយាយគ្រប់គ្នាឡើងពេញមាត់នោះ។ ចំណែកពាក្យ«លាភ» និង«ឧបទ្រព» ដែលជាពាក្យរបស់ខ្លួនឯង សឹងតែលុបបំបាត់ចោលទៅហើយ។
ម្ចាស់ជើងឯក៣សម័យ Man United ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី២ពូល H ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួត៣លើកមាន៤ពិន្ទុ តាមពីក្រោយ Juventus ឈរកំពូលតារាងមាន៩ពិន្ទុ និងជាក្រុមដែលរំពឹងខ្ពស់ដើម្បីឈានទៅវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយ។ អ្នកចាត់ការទូទៅសញ្ជាតិព័រទុយហ្គាល់ និយាយថាក្រុមរបស់លោកនឹងមិនធ្វេសប្រហែសសម្រាប់ជំនួប Manchester derby ទល់នឹងក្រុម Manchester City ក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League នៅចុងសប្តាហ៍នេះឡើយ ប៉ុន្តែបានដាក់គោលដៅយកឈ្នះក្នុងជំនួបសំខាន់២ប្រកួតចុងក្រោយនៅវគ្គសន្សំពិន្ទុ ពេលប៉ះ Young Boys និង Valencia វិញ។ ការលើកឡើងបែបនេះ មានន័យថាលោក Mourinho មិនផ្តោតសំខាន់ក្នុងជំនួបទល់នឹងសេះបង្កង់នៅយប់នេះឡើយ ដោយយល់ថា Man Utd ពិបាកនឹងយកឈ្នះលើក្រុមពីអ៊ីតាលីនេះ។ «វាជាការប្រកួតដ៏ធំមួយដែលត្រូវលេងនៅយប់នេះ ពួកគេ (Juventus) សង្ឃឹមច្រើនក្នុងការឈ្នះការប្រកួតនេះ។ ហើយនេះវាគ្រប់គ្រាប់សម្រាប់យើងត្រូវគិតនៅការប្រកួតបន្ទាប់វិញ។ អ្នកចាត់ការវ័យ៥៦ឆ្នាំនិយាយដូច្នេះ។ Special One បន្ថែមថាលោកមិនខ្វល់ពីការប្រកួតជាមួយ Juventus ឡើយ ព្រោះវាមិនមែនជាការប្រកួតសំខាន់សម្រាប់ក្រុមរបស់លោកនោះឡើយ។ ប៉ុន្តែការប្រកួត២លើកចុងក្រោយទល់នឹង Young Boys និង Valencia ដើម្បីនាំ Man Utd ឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី២ក្នុងតារាងពូល H ឯណោះទេ ទើបជាការប្រកួតដ៏តានតឹងបំផុត។ ៣ប្រកួតនៅ Champions League កន្លងមក ក្រុមរបស់លោក Mourinho ចាញ់ក្រុមរបស់លោក Massimiliano Allegri នៅទឹកដី Old Trafford ក្នុងលទ្ធផល ១-០ ស្មើជាមួយ Valencia ០-០ និងឈ្នះក្នុងដី Youngs Boy ៣-០៕ សម្រាប់ជំនួបគូដទៃទៀតនៅយប់នេះរួមមាន៖ - Group E FC Bayern München Vs AEK Athens Benfica Vs Ajax - Group F Lyon Vs Hoffenheim Manchester City Vs Shakhtar Donetsk - Group G CSKA Moscow Vs Roma Viktoria Plzen Vs Real Madrid - Group H Valencia Vs Young Boys Juventus Vs Manchester United	លោក Jose Mourinho អ្នកចាត់ការទូទៅ Manchester United បានសរសើរ Juventus ថាជាក្រុមមួយដែលមានភាគរយច្រើនដើម្បីឈ្នះពានរង្វាន់ UEFA Champions League រដូវកាលនេះ។ Mourinho លើកឡើងដូច្នេះមុនជំនួបរវាងក្រុមទាំងពីរនៅទឹកដីអ៊ីតាលីនាការប្រកួតពានលំដាប់កំពូលអឺរ៉ុបនៅរាត្រីថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា វេលាម៉ោង ៣:០០នាទី ទៀបភ្លឺ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]។
បន្ទាប់ពីចរចាបួនម៉ោងនៅទីក្រុងម៉ាឌ្រីដក្រោមការរៀបចំរបស់ប្រមុខណាតូ ប្រធានាធិបតីតួកគី តៃយីប អ៊ែរដូហ្កាន់ បានឈានដល់ការព្រមព្រៀងមួយជាមួយនាយករដ្ឋមន្រ្តីស៊ុយអែត Magdalena Andersson និងប្រធានាធិបតីហ្វាំងឡង់ Sauli Niinisto ដោយតួកគីលែងជំទាស់បេក្ខភាពរបស់ប្រទេសទាំងពីរនេះនៅណាតូ។ ជំនួបរបស់មេដឹកនាំទាំងបី ធ្វើមុនកិច្ចប្រជុំកំពូលណាតូនៅអេស្ប៉ាញនៅថ្ងៃទី២៨-៣០ ខែមិថុនា។ បើតាមអគ្គលេខាធិការសម្ព័ន្ធយោធានាតូលោក Jen Stoltenberg ប្រទេសទាំងបី យល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងត្រីភាគីដែលបើកផ្លូវឱ្យហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែតចូលជាសមាជិកណាតូ។ នេះមានន័យថា មេដឹកនាំហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែតនឹងអាចចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលណាតូនៅថ្ងៃទី២៩ និង៣០ ខែមិថុនាក្នុងនាមជាភ្ញៀវ។ «តួកគី ហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែតបានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈដែលដោះស្រាយកង្វល់របស់តួកគីជុំវិញការនាំចេញអាវុធ និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភេរវកម្ម»។ លោក Stoltenberg ប្រកាសបែបនេះនៅល្ងាចថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា។ បើតាមលោក Stoltenberg ស៊ុយអែត និងហ្វាំងឡង់ នឹងធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ក្នុងការរឹតបន្តឹងពួកសកម្មប្រយុទ្ធ និងបក្សពលករឃើដដែលតួកគីចាត់ទុកជាភេរវករ ក៏ដូចជាដកបម្រាមលក់អាវុធទៅកាន់តួកគី។ កន្លងមក តួកគីប្រកាសថានឹងរារាំងសមាជិកភាពរបស់ហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែតរហូត លុះត្រាតែខ្លួនទទួលបានការធានាថា រដ្ឋអឺរ៉ុបខាងជើងទាំងពីរមានឆន្ទៈដោះស្រាយក្តីបារម្ភរបស់ខ្លួនខាងលើ។ ដើម្បីអាចក្លាយជាសមាជិកណាតូ ហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែតត្រូវការការយល់ព្រមជាឯកច្ឆន្ទពីរដ្ឋសមាជិកទាំង៣០។ ជុំវិញរឿងនេះ បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ការិយាល័យលោក អ៊ែរដូហ្កាន់ ក្រុងអង់ការ៉ាពិតជាពេញចិត្តនឹងលទ្ធផលនេះណាស់ ដោយសារតួកគីទទួលបានអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន។ ចំណែក ស៊ុយអែត និងហ្វាំងឡង់ប្រកាសថា នេះជាកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ល្អដើម្បីឈានទៅរកសមាជិកភាពពេញលេញរបស់ណាតូ ហើយប្រទេសទាំងបីនឹងធ្វើការជាមួយគ្នាដើម្បីការពារសន្តិសុខគ្នាទៅវិញទៅមក៕	តួកគី នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ព្រមដកសិទ្ធិវេតូរបស់ខ្លួនទៅលើការសុំចូលជាសមាជិកណាតូរបស់ហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែត។ ប្រទេសទាំងបី បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈមួយដោយសន្យាការពារសន្តិសុខគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយស៊ុយអែត និងហ្វាំងឡង់ ក៏ព្រមដោះស្រាយក្តីបារម្ភរបស់តួកគីជុំវិញភេរវកម្ម និងដកបម្រាមលក់អាវុធ។
ក្រសួងសុខាភិបាល បានចេញសារាចរណែនាំមួយនៅថ្ងៃទី ១០ ខែសីហា ដល់មូលដ្ឋានសុខាភិបាលរដ្ឋ និងឯកជន និងអ្នកពាក់ព័ន្ធមួយចំនួនទៀត ជុំវិញការធ្វើតេស្តរហ័ស និងការលក់ឧបករណ៍តេស្តរហ័ស ដើម្បីចូលរួមចំណែកកាត់បន្ថយការរីករាលដាល នៃជំងឺកូវីដ-១៩។ តាមសារាចរណែនាំនោះ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានត្រូវរៀបចំកន្លែងធ្វើតេស្ត នៅតាមស្រុក-ខណ្ឌ ឬឃុំ-សង្កាត់ រហ័សដល់ពលរដ្ឋដែលមិនមានលទ្ធភាព។ ចំពោះការធ្វើតេស្ត និងលក់ឧបករណ៍តេស្តដែលទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងសុខាភិបាល ដោយផ្នែកឯកជន ក៏ត្រូវតែមានតម្លៃទាបសមស្រប។ បើតាមសារាចរណែនាំមន្ទីរពេទ្យឯកជន និងគ្លីនិក ឱសថស្ថាន និងឱសថស្ថានរង ត្រូវផ្តល់សេវាធ្វើតេស្តរហ័ស និងលក់ឧបករណ៍តេស្តរហ័ស ដែលទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងសុខាភិបាល ដល់ពលរដ្ឋក្នុងតម្លៃទាបសមស្រប។ ក្រៅពីណែនាំទៅមូលដ្ឋានសុខាភិបាលឯកជន ក្រសួងសុខាភិបាល ក៏ប្រាប់ទៅអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ឱ្យរៀបចំកន្លែងយកសំណាក ប្រជាពលរដ្ឋដែលមិនមានលទ្ធភាពទិញឧបករណ៍តេស្តរហ័ស ដោយមន្ត្រីមូលដ្ឋាន ឬក្រុមអ្នកស្រ័គ្រចិត្តនៅតាមស្រុក-ខណ្ឌ ឬឃុំ-សង្កាត់។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងសុខាភិបាល ក៏ណែនាំឱ្យមូលដ្ឋានសុខាភិបាលរដ្ឋទាំងអស់ ត្រូវប្រើឧបករណ៍តេស្តរហ័សផ្តល់ដោយក្រសួងសុខាភិបាល និងត្រូវគ្រប់គ្រង និងពិនិត្យឱ្យបានច្បាស់លាស់ កុំឱ្យឧបករណ៍របស់រដ្ឋមាននៅលើទីផ្សារ។ ចំពោះស្ថាប័នរដ្ឋ ក្រុមហ៊ុន សហគ្រាស រោងចក្រ និងទីតាំងដែលមានអង្គការចាត់តាំង ត្រូវធ្វើតេស្តជាប្រចាំទៅលើមន្ត្រី និងបុគ្គលិករបស់ខ្លួន ហើយក្រសួងប្រៃណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ នឹងបន្តចែកចាយឧបករណ៍តេស្តរហ័សជូនក្នុងតម្លៃដើម។ នេះបើតាមសារាចរដដែល ដោយបានបន្តទៀតថា តំបន់ដែលមានផ្ទុះជំងឺកូវីដ-១៩ ជាតំបន់បិទខ្ទប់ ត្រូវបានកំណត់វាយតម្លៃលើប្រជាពលរដ្ឋដែលមានការពាក់ព័ន្ធ និងធ្វើតេស្តរហ័ស ឬធ្វើតេស្ត PCR ស្របតាមបទដ្ឋាន បច្ចេកទេសសុខាភិបាល។ ក្រសួងសុខាភិបាល ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ការលក់ឧបករណ៍តេស្តរហ័ស ដោយក្រសួងប្រៃណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ នឹងបន្តរយៈ២ខែទៀត ដើម្បីធ្វើឱ្យមានភាពសម្បូរ និងបន្ស៊ាំទៅនឹងតម្លៃទីផ្សារ មុននឹងផ្ទរឱ្យអង្គភាពណាមួយទទួលខុសត្រូ ឬទុកឱ្យក្រុមហ៊ុនធ្វើអាជីវកម្មក្នុងតម្លៃសមស្រប៕	មន្ទីរពេទ្យឯកជន និងគ្លីនិក ត្រូវផ្តល់សេវាធ្វើតេស្តរហ័សដែលទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងសុខាភិបាល ដល់ពលរដ្ឋក្នុងតម្លៃទាបសមស្រប។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងក៏ណែនាំឱ្យឱសថស្ថាន និងឱសថស្ថានរង លក់ឧបករណ៍តេស្តរហ័សដល់ពលរដ្ឋនៅក្នុងតម្លសមរម្យផងដែរ។ នេះបើតាមសារាចរណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល នៅថ្ងៃទី១០ សីហា ដោយក្រសួង ក៏បានណែនាំឱ្យអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ រៀបចំកន្លែងធ្វើតេស្តរហ័សដល់ពលរដ្ឋដែលមិនមានលទ្ធភាពទិញឧបករណ៍តេស្ត នៅតាមទីតាំងស្រុក-ខណ្ឌ ឬឃុំ-សង្កាត់តែម្តង។
កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកចំនួនបួន និងសេណេហ្គាល់តម្លៃជាងមួយពាន់លានដុល្លារ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងជួយប្រទេសនៅទ្វីបអាហ្វ្រិកនេះ លើការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាមួយនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងប្រកបដោយតម្លាភាព និងនិរន្តរភាព។ អំឡុងដំណើរទៅកាន់ប្រទេសតំបន់អាហ្វ្រិក លោក អាន់តូនី ប្លីងខិន ក៏ប្រកាសគោលការណ៍រកស៊ីរបស់អាម៉េរិកដែលមិនបង្កវិបត្តិដល់ប្រទេសដែលទទួលកម្ចីអាម៉េរិកឡើយ។ ក្នុងទស្សនកិច្ចនៅនីហ្ស៊េរីយ៉ានៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា លោក ប្លីងខិន និយាយដោយមិនចំឈ្មោះចិនថា គម្រោងវិនិយោគអន្តរជាតិ ជាញឹកញាប់គ្មានតម្លាភាព និងមានការបង្ខិតបង្ខំ។ ប្រមុខការទូតអាម៉េរិករូបនេះ ហាក់មិនលើកចំឈ្មោះចិនដែលគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលបានរីកដុះដាលពាសពេញទ្វីបអាហ្រ្វិកកន្លងមកនេះ។ ទៅដល់សេណេហ្កាល់ លោក ប្លីងខិន ក៏បន្តបញ្ជាក់ពីការប្រកាន់ខ្ជាប់តម្លាភាព និងការគ្រប់គ្រងបំណុលរបស់ប្រទេសដែលចុះកិច្ចព្រមព្រៀងរកស៊ីជាមួយអាម៉េរិក។ «អាម៉េរិកកំពុងវិនិយោគ ដោយមិនធ្វើឱ្យប្រទេសនេះលិចលង់ជាមួយនឹងបំណុលដែលខ្លួនមិនអាចដោះស្រាយបាន»។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិកបានថ្លែងបែបនេះក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចរបស់សេណេហ្គាល់លោក Amadou Hott នៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ។ ទៅអាហ្វ្រិកលើកនេះ ប្រមុខការទូតអាម៉េរិកជាន់ខ្ពស់រូបនេះ ក៏បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីស្ថានភាពនៅម៉ាលី ដែលជាប្រទេសជិតខាងសេណេហ្គាល់ ក្រោយឆ្លងកាត់រដ្ឋប្រហារពីរដងក្នុងរយៈពេល ១៨ ខែចុងក្រោយនេះ។ លើសពីនេះដែរ លោកក៏បានអំពាវនាវឱ្យមានការបោះឆ្នោតនាពេលខាងមុខនៅម៉ាលី ធ្វើតាមកាលកំណត់របស់ប្លុក ECOWAS ដែលជាអង្គការនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។ កាលពីដើមខែនេះប្លុក ECOWAS បានដាក់ទណ្ឌកម្មលើមេដឹកនាំអន្តរកាលរបស់ ម៉ាលី បន្ទាប់ពីពួកគេបានជូនដំណឹងដល់អង្គការនេះថា ម៉ាលីនឹងមិនអាចរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសប្រធានាធិបតី ក្នុងខែកុម្ភៈខាងមុខឡើយ។ ថ្លែងប្រាប់អ្នកកាសែតលោក ប្លិងខិន អះអាងថា អាម៉េរិករង់ចាំបន្តផ្តល់ជំនួយយ៉ាងពេញលេញឡើងវិញដល់ប្រទេសនេះ នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលជាប់ឆ្នោតតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យចូលកាន់តំណែងនៅម៉ាលី៕	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិកលោក អាន់តូនី ប្លីងខិន នៅថ្ងៃទី ២០ ខែវិច្ឆិកា បានលើកឡើងថា បំណុលដែលកើតចេញពីការវិនិយោគរបស់អាម៉េរិកនៅទ្វីបអាហ្រ្វិក មិនពិបាកក្នុងការទូទាត់ឡើយ ហើយបង្កបញ្ហាបំណុលគ្មានស្ថិរភាពដែរ។ ការលើកឡើងរបស់លោក ប្លីងខិន ធ្វើឡើងក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យាផ្តល់ប្រាក់ជាង ១ពាន់លានដុល្លារក្នុងគម្រោងកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅរដ្ឋធានីដាកា របស់សេណេហ្គាល់។
ខណៈក្លិបនៃលីគកីឡាបាល់ទាត់កំពូលអង់គ្លេសទាំង២០ បានជួបពិភាក្សាគ្នាជុំវិញគម្រោងត្រឡប់ទៅកាន់ការប្រកួតឡើងវិញ រដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសបានប្រកាសពីផែនការដើម្បីបន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បិតប្រទេស ក្រោយឥទ្ធិពលជំងឺ COVID-19 ហាក់ថមថយវិញ។ ក្រោយកិច្ចប្រជុំ ពួកគេបានសម្រេចគ្នាថាការប្រកួតអាចនឹងចាប់ផ្តើមវិញនៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា ដោយបិទទ្វារកីឡដ្ឋានដើម្បីចៀសវាងហានិភ័យនៃការជួបជុំទ្រង់ទ្រាយធំដែលនាំឲ្យមានការឆ្លងជំងឺរាតត្បាតសារជាថ្មី។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេសលោក Boris Johnson ជឿជាក់ថាការត្រឡប់ទៅរកការប្រកួតលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍នឹងក្លាយជាវិធីដ៏ល្អដែលផ្តល់តាមតម្រូវការជាចាំបាច់ដល់សីលធម៌ជាតិ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មុននឹងបន្តការប្រកួតវិញគឺត្រូវមានការពិចារណាពីវិធីចាំបាច់មួយចំនួនដែលត្រូវឯកភាពគ្នា ដូចជាការវិញចូលហ្វឹកហាត់ជាក្រុមដោយសុវត្ថិភាព និងការធ្វើតេស្តរកមេរោគ COVID-19 លើកីឡាករទាំងអស់ជាប្រចាំ។ ថ្មីៗនេះ ក្លិប Brighton បានបញ្ជាក់ថាពួកគេមានសមាជិកទីបីដែលរកឃើញថាឆ្លង COVID-19។ ក្រៅពី Premier League លីគកំពូលអេស្ប៉ាញ La Liga ក៏មានភាគរយដើម្បីត្រឡប់ទៅកាន់ការប្រកួតរបស់ពួកគេវិញដែរ ខណៈលីគកពូលអាល្លឺម៉ង់ Bundesliga នឹងចាប់ផ្តើមវិញនៅសប្តាហ៍ក្រោយ៕	ក្របខណ្ឌ English Premier League សង្ឃឹមខ្ពស់ក្នុងការវិលត្រឡប់ទៅកាន់ការប្រកួតវិញដើម្បីបញ្ចប់រដូវកាលរបស់ពួកគេ បន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសផ្តល់ភ្លើងបៃតងក្រោយកិច្ចប្រជុំក្លិបនៅថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា។ គម្រោងនៃការត្រឡប់លីគកំពូលអង់គ្លេសវិញ គ្រោងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១ ខែមិថុនាតទៅ។
អ្នកស្រី សឿម សុខ បានដឹកដើមអង្គាសីលតាមម៉ូតូ យកមកលក់នៅផ្សារដើមក្រឡាញ់ ក្រុងសៀមរាប។ ស្រ្តីរូបនេះមានដើមអង្គាសីលប្រហែលជាង១០បាច់។ ពលរដ្ឋនៅសង្កាត់សំបួររូបនេះរៀបរាប់ក្នុងសំដីមួយៗថា អ្នកស្រីលក់ដើមអង្គាសីលតម្លៃចាប់ពី១ម៉ឺន ទៅ៥ម៉ឺន រៀលក្នុងមួយបាច់ តាមដើមតូចដើមធំ ឬមានផ្កាតូចធំ។ យ៉ាងណាមិញ ស្រ្ដីវ័យ៤០ឆ្នាំរូបនេះរអ៊ូថា ដើមអង្គាសីលឆ្នាំនេះមិនសូវសម្បូរទេ ហើយពិបាករក និងលក់ក៏មិនបានថ្លៃលើសឆ្នាំមុនៗដែរ។ អ្នកទិញតថ្លៃច្រើន មិនសូវមានអ្នកចូលទិញ ខ្លះថាគ្មានលុយ។ល។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី សឿម សុខ។ ពលរដ្ឋមួយរូបទៀត គឺអ្នកស្រី បុស្ស ក៏បានដឹកដើមអង្គារសីលមកលក់នៅច្រកខាងមុខផ្សារដើមក្រឡាញ់ដែរ។ ពលរដ្ឋស្រុកអង្គរធំរូបនេះលើកឡើងថា ទោះបីពិបាករកជាងរាល់ឆ្នាំ តែពលរដ្ឋមួយចំនួនបូករួមទាំងអ្នកស្រីដែលមានរបរនេះខ្ទង់១០ឆ្នាំមកហើយនោះ នៅ តែព្យាយាមចូលព្រៃរកកាប់ដើមអង្គាសីល ដើម្បីបានកម្រៃខ្លះៗ នារដូវបុណ្យចូលឆ្នាំចិន នេះ។ ឆ្នាំនេះស្រ្តីវ័យ៥៥ឆ្នាំរូបនេះ រកដើមអង្គាសីលបានត្រឹម៣០បាច់ប៉ុណ្ណោះ ដែលខ្លួន បានឡើងទៅរកដល់ខេត្តកំពង់ធំប្រមាណមួយខែមុន ដើម្បីយកមកផ្សាំទម្រាំចេញត្រួយនិងផ្កា។ ពលរដ្ឋភាគច្រើននៅខេត្តសៀមរាប ចេញទៅរកកាប់ដើមអង្គាសីលនៅស្រុកបារាយណ៍ ខេត្តកំពង់ធំ ខណៈដែលមួយចំនួនតូចរកក្នុងព្រៃក្បែរៗភូមិ ឬនៅភ្នំគូលែន។ អ្នកស្រី បុស្ស ប្រាប់ថា បានចេញទៅព្រៃនៅខេត្តកំពង់ធំចំនួន៣ជើង ដែលក្នុងមួយជើងៗត្រូវចំណាយសោហុយរថយន្តឈ្នួលចន្លោះ៣ម៉ឺន ទៅ៥ម៉ឺនរៀល គឺទៅជាមួយអ្នកភូមិឯទៀត។ ចំណែកអ្នកស្រី សឿម សុខ ដែលមានរថយន្តផ្ទាល់ក៏ឡើងទៅរកដើមអង្គាសីល ដល់ខេត្ត កំពង់ធំដែរ ហើយឆ្នាំនេះ គ្រួសារអ្នកស្រីរកដើមអង្គាសីលបាន៣ពាង។ អ្នកស្រីរំឭកថា ដើមអង្គាសីលកាន់តែពិបាករក ត្រូវចូលព្រៃជ្រៅ ដោយមុតបន្លា ក្ដៅ ទម្រាំបានដើមអង្គា សីលមួយដើមៗ។ អ្នកស្រី សឿម សុខ សុំឱ្យអតិថិជនកុំសូវតថ្លៃពេក ដ្បិតថាដើមអង្គាសីលកាន់តែពិបាករក ហើយត្រូវចំណាយពេលពី ១៥ទៅ២០ថ្ងៃជាងទម្រាំផ្សាំឱ្យវាចេញត្រួយ និងចេញផ្កា៕	សៀមរាប៖ ពលរដ្ឋនៅខេត្តសៀមរាបមួយចំនួន តែងចូលព្រៃកាប់ដើមអង្គាសីលដើម្បីផ្សាំលក់នារដូវ ចូលឆ្នាំចិន។ ឆ្នាំនេះពលរដ្ឋលើកឡើងថា ដើមអង្គាសីលកាន់តែខ្សត់ ហើយលក់ក៏មិនសូវបានថ្លៃដែរ។
លោកស្រីថា៖ «ខ្ញុំហូបវើក WURKZ រាល់តែថ្ងៃហ្នឹង។ សម្រាប់ថ្ងៃឈ្នះរង្វាន់ ម៉ោងប្រហែល១០ព្រឹក ក៏បានហៅប្តីទៅជួយទិញវើកពីតូបលក់ដែលនៅជិតផ្ទះ។ គាស់ភ្លាមខ្ញុំស្មានតែ៥ពាន់ ព្រោះធ្លាប់មានមិត្តភ័ក្តិបងប្អូនគេឈ្នះបាន៥ពាន់ញឹកញាប់ដែរ។ ដល់តែហើយខ្ញុំក៏ហុចឲ្យប្តីជួយមើល ស្រាប់តែគាត់ស្រែកឡើងថា ឈ្នះ៥លានបាននាំគ្នាហ៊ោបីនាក់ប្តី ខ្ញុំ និង ឳពុកក្មេក ដែលអង្គុយជិតគ្នានោះ រំភើប សប្បាយចិត្តខ្លាំងមែនទែន»។ អ្នកស្រុកសៀមរាបរូបនេះរៀបរាប់បន្ថែមថា ទឹកប្រាក់៥លានរៀលនេះពិតជាមានន័យណាស់សម្រាប់លោកស្រី ព្រោះថា លោកស្រីយកវាទៅប្រើប្រាស់ឲ្យចំគោលដៅបំផុត ពោលគឺទិញម៉ូតូ១គ្រឿងគ្រាន់នឹងជិះទៅទីជិតឆ្ងាយ ត្បិតគ្រួសារលោកស្រីកន្លងមកមិនធ្លាប់មានលទ្ធភាពទិញម៉ូតូទេ ទៅណាមកណា គឺពឹងតែរបស់គេរហូត។ ពេលនេះ លោកស្រី សុខនាវ និង ស្វាមីអាចទិញកាដូថ្មីនេះជូនខ្លួនឯងបានដូចប្រាថ្នាហើយ។ ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងវើក WURKZ មានរង្វាន់ជាច្រើនក្នុងក្រវិលកំប៉ុងរួមមានរង្វាន់ធំទឹកប្រាក់៥០លានរៀល ៥លានរៀល ១លានរៀល ១០ម៉ឺនរៀល ១ម៉ឺនរៀល ៥ពាន់រៀល និងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងវើក WURKZ រាប់លានកំប៉ុងទៀត៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	លោកស្រី ស៊ាប សុខនាវ កសិករនៅភូមិដើមអំពិល ឃុំឫស្សីលោក ស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាប បានរកឃើញទឹកប្រាក់៥លានរៀលពីក្រវិលកំប៉ុងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងវើក WURKZ កាលពីថ្ងៃទី២៥ តុលានេះ នាំលាភសម្រេចក្តីប្រាថ្នាទិញម៉ូតូថ្មី ថ្ងៃបុណ្យអុំទូក។
លោក អឿត អាង ហៅជួប សម្លាប់ មិនសុខចិត្តនឹងសេចក្តីសម្រេចរបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលផ្តន្ទាទោសខ្លួន ឲ្យជាប់ពន្ធាគារអស់មួយជីវិត ក្នុងសំណុំរឿងឃាតកម្មលើ លោក កែម ឡី អ្នកវិភាគនយោបាយ និងជាអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវផ្នែកការអភិវឌ្ឍសង្គម។ លោក ជួប សម្លាប់ បានប្រគល់សិទ្ធិជូនមេធាវី ឲ្យដាក់ពាក្យប្តឹងទៅកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ។ លោក យុង ផានិត មេធាវីរបស់លោក ជួប សម្លាប់ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោកកំពុងតែរៀបចំឯកសារ ដើម្បីប្តឹងទៅកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍។ ទោះជាមិនទាន់សម្រេចចិត្តច្បាស់លាស់ក្នុងការដាក់បណ្តឹង ទៅកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍នៅពេលណាក្តី តែលោកមេធាវី យុង ផានិត បានបញ្ជាក់ថា លោកនឹងធ្វើកិច្ចការនេះ ឲ្យបានឆាប់រហ័ស។ លោក យុង ផានិត អះអាងថា គោលបំណងនៃការប្តឹងជំទាស់នេះ គឺដើម្បីសុំឲ្យសាលាឧទ្ធរណ៍ សម្រាលទោសកំហុសខ្លះដល់លោក ជួប សម្លាប់។ លោក សង្ឃឹមថា សាលាឧទ្ធរណ៍ នឹងសម្រាលទោសខ្លះ ដល់កូនក្តីរបស់លោក តាមការស្នើសុំ។ លោកមេធាវីរូបនេះ និយាយដូច្នេះថា៖«គាត់ (ជួប សម្លាប់) មិនចង់ជាប់ទោសមួយជីវិតទេ។ គាត់ ចង់ទទួលបានការសម្រាលទោសខ្លះ។ គាត់ថា គាត់ នឹងកែប្រែ ប្រសិនបើបានចេញពីពន្ធនាគារ។ បើជាប់ទោសមួយជីវិត គាត់ មានពេលណាកែប្រែ»។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក ជួប សម្លាប់ ត្រូវបានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ប្រកាសសាលក្រមកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ ដោយផ្តន្ទាទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ក្រោមបទចោទ «ឃាតកម្មគិតទុកជាមុន និងកាន់កាប់អាវុធខុសច្បាប់» ពាក់ព័ន្ធអំពើឃាតកម្មលើលោក កែម ឡី។ ក្រោយឃាតកម្មលើលោក កែម ឡី កើតឡើង ក្នុងថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ សមត្ថកិច្ច ក៏បានឃាត់ខ្លួន លោក ជួប សម្លាប់។ រហូតមកដល់ពេលនេះ តុលាការ និងសមត្ថកិច្ច មិនទាន់រកឃើញអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ក្នុងសំណុំរឿងឃាតកម្មខាងលើ ក្រៅតែពីលោក ជួប សម្លាប់ នោះទេ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ជួប សម្លាប់ បានឲ្យមេធាវី ដាក់បណ្តឹងទៅកាន់សាលាឧទ្ធរណ៍ ដើម្បីប្រឆាំងសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលផ្តន្ទាទោសលោក ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ពាក់ព័ន្ធរឿងឃាតកម្មលើលោក កែម ឡី។ មេធាវី សង្ឃឹមថា ការតវ៉ានេះ នឹងអាចជួយឲ្យលោក ជួប សម្លាប់ ទទួលបានការសម្រាលទោសខ្លះ។
លោក ជៀប សុវិជ្ជា នាយកមជ្ឈមណ្ឌលបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញ និងទទួលការថតភាពយន្តនៅកម្ពុជា(CFC) បានមានប្រសាសន៍ថា ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈមានគម្រោងធ្វើ បណ្ណអាជីព ឱ្យដល់អ្នកធ្វើការលើវិស័យភាពយន្ត។ ថ្លែងក្នុងពិធីប្រគល់វិញ្ញាបនបត្រ បញ្ជាក់ការសិក្សា ដល់សិក្ខាកាមបញ្ចប់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញផាត់មុខពិសេស កាលពីពេលកន្លងទៅ លោក សុវិជ្ជា ឲ្យដឹងទៀតថា បណ្ណនេះ មានប្រយោជន៍ដល់អ្នកធ្វើការ ក្នុងវិស័យភាពយន្តគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់ ជាពិសេស វាជាទំនុកចិត្តមួយសម្រាប់ផលិតករបរទេស ពេលមកធ្វើការនៅកម្ពុជា។ លោក ជៀប សុវិជ្ជា បញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះ៖« បណ្ណអាជីព សម្គាល់ថាបានទទួលវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលអ្វីខ្លះ? ធ្លាប់បានធ្វើការក្នុងផលិតកម្មក្នុងស្រុកប៉ុន្មានរឿង ក្រៅស្រុកប៉ុន្មានរឿង»។ នេះជាលើកទី២ហើយ ដែលការបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញផាត់មុខនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើង និងមានសិក្ខាកាមចូលរួមសរុប២៥នាក់។ លោក លោក ជៀប សុវិជ្ជា នាយកCFC រំពឹងថា អ្នកដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញនេះ នឹងចូលរួមធ្វើការក្នុងវិស័យភាពយន្ដកាន់តែច្រើន។ សិក្ខាកាមមួយរូបអ្នកនាង ង៉ែត សុភាព បានឱ្យដឹងថា បន្ទាប់ពីបានទទួលវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនៅទីនេះ ធ្វើឱ្យអ្នកនាង ចេះពីរបៀបផាត់មុខបែបអាក្រក់ មានរបួស និងក្បាលត្រងោល ជាដើម បន្ថែមលើជំនាញផាត់មុខស្អាតៗរបស់ខ្លួនថែមទៀត។ អ្នកនាងសុភាព អះអាងថា ខ្លួននឹងយកជំនាញនេះ ទៅធ្វើការលើវិស័យភាពយន្តឱ្យបានច្រើន តាមតែអាចធ្វើទៅបាន។ អ្នកនាង សុភាព បញ្ជាក់៖ «ពីមុនធ្លាប់តែផាត់មុខឱ្យគេស្អាតៗ ទៅចូលរួមកម្មវិធី តែដល់មករៀនផាត់មុខនេះ ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យគេអាក្រក់ ឱ្យមើលទៅខ្លាច។ រៀនដំបូងលំបាកបន្តិច ផលិតផលអត់ស្គាល់ ហើយចំណាយពេលយូរ ខ្លះជាងពីរម៉ោងទម្រាំធ្វើហើយ»។ កញ្ញា ចាន់ តារាពិសី សិក្ខាកាមម្នាក់ទៀតបានបញ្ជាក់ថា ដោយសារតែ ខ្វះអ្នកជំនាញផាត់មុខប្លែកៗ អាក្រក់ មុខខ្មោច និងផាត់បែបគ្រោះថ្នាក់នៅក្នុងវិស័យភាពយន្តខ្មែរ ទើបខ្លួនចាប់អារម្មណ៍ និងចូលរួមក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ បើទោះជាខ្លួនមិនធ្លាប់ចេះផាត់មុខពីមុនមកក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ចប់វគ្គបណ្តុះបណ្តាល កញ្ញា តារាពិសី អះអាងថាខ្លួន បានទទួលចំណេះច្រើន ពីវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះដែរ ដូចជាទាំងការផាត់មុខឱ្យស្អាត និងផាត់មុខបែបខ្មោច ឬ គ្រោះថ្នាក់ជាដើម។ គ្រូបង្ហាត់ជំនាញផាត់មុខលោក Jeff Cabral បានឱ្យដឹងថា លោកពិតជាមានការភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលឃើញសិក្ខាកាម មានទេពកោសល្យខ្ពស់ ឆាប់ចាប់បាននូវអ្វី ដែលលោកបានបង្រៀន។ លោកថា ពេលបង្រៀនដំបូង សិក្ខាកាមខ្លះ សូម្បីតែផលិតផល ក៏មិនស្គាល់ផង ហើយអ្នកខ្លះទៀត ពេលផាត់មុខអាក្រក់ៗ ពួកគេខ្លាចថែមទៀតផង។ លោក Jeff Cabral បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ខ្ញុំពិតជាមានការភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងណាស់ រៀនតែ២សប្ដាហ៍សោះ។ អ្នកខ្លះដំបូង សូម្បីតែផលិតផលក៏មិនស្គាល់ផង តែពួកគេរៀនចេះលឿនមែនទែន»៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ គ្រោងធ្វើបណ្ណអាជីពបញ្ជាក់បទពិសោធន៍ ដល់អ្នកដែលបានធ្វើការលើវិស័យភាពយន្ត។ នេះបើតាម លោក ជៀប សុវិជ្ជា នាយកមជ្ឈមណ្ឌលCFC ដែលបានបន្តថា បណ្ណនេះ មានប្រយោជន៍ដល់អ្នកធ្វើការ ក្នុងវិស័យភាពយន្តគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់ ពិសេសវាជាទំនុកចិត្តមួយសម្រាប់ផលិតករបរទេស។
បើតាមសេចក្តីជូនព័ត៌មានដដែល យុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញ គ.វ.ក-១៩ បានរៀបចំទីតាំងចំនួន៥ សម្រាប់ការចាក់ដល់កូនចៅឥស្សរជន ដែលមានតួនាទីជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ឬឋានៈ រហូតដល់មន្ត្រីរាជការ និងមន្ត្រីជាប់កិច្ចសន្យា, កូនចៅឧកញ៉ា មន្ត្រីទូត មន្ត្រីអង្គការសហប្រជាជាតិ តំណាងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ អង្គការអន្តរជាតិ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងកូនចៅអ្នកសារព័ត៌មាន។ ទីតាំងទាំង៥នោះ មានមន្ទីរពេទ្យកាល់ម៉ែត, មន្ទីរពេទ្យព្រះអង្គឌួង, មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផាភ្នំពេញ (វត្តភ្នំ) និងមជ្ឈមណ្ឌលជាតិគាំពារមាតា និងទារក និង មន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ សម្រាប់ទីតាំងចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ របស់កូនចៅមន្ត្រីរាជការថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងប្រជាបលរដ្ឋទូទៅនៅរាជធានីភ្នំពេញ គឺស្ថិតនៅទីតាំងចំនួន៤២ នៅក្នុងខណ្ឌទាំង១៤ ដែលរៀបចំដោយរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស គ.វ.ក-១៩ ដែលបន្តទៀតថា រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ នឹងជូនដំណឹងពីកាលបរិច្ឆេទ និងទីតាំងចាក់វ៉ាក់សាំងជាបន្តបន្ទាប់ដល់ពលរដ្ឋ។ ដោយឡែកការផ្តល់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ដល់កុមារ និងយុវវ័យ នៅខេត្តកណ្ដាល កោះកុង និងខេត្តព្រះសីហនុ អាជ្ញាធរខេត្តនីមួយៗ ក៏នឹងជូនដំណឹងពីកាលបរិច្ឆេទ និងទីតាំងជាបន្ដបន្ទាប់ដែរ។ សូមជម្រាបថា កម្ពុជាបានត្រៀមវ៉ាក់សាំងប្រភេទ Sinovac ចំនួន៥លានដូស និង Johnson & Johnson ចំនួន១លានដូស សម្រាប់ចាក់ដល់កុមារ និងយុវវ័យ។ អត្ថបទទាក់ទង សម្តេច ហ៊ុន សែន នឹងនាំចៅៗអាយុ១២ឆ្នាំឡើង ទៅចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ កម្ពុជា ត្រៀមចាក់វ៉ាក់សាំង Sinovac និង Johnson & Johnson លើកុមារ និងយុវជន រដ្ឋាភិបាលត្រៀមចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ដល់កុមារ និងយុវជនជិត២លាននាក់ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមានវ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-៩ សរុប ១៧,៦៥៦,០០០ដូស សម្រាប់ចាក់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងនោះវ៉ាក់សាំង Sinopharm មាន៦,២លានដូស, វ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុន ស៊ីណូវ៉ាក់មាន ១០,៥លានដូស និងវ៉ាក់សាំង CoviShield របស់ក្រុមហ៊ុន AstraZeneca មានចំនួន ៣៥៦,០០០ដូស។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៦កក្កដា កម្ពុជាបានចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានដែលអាយុចាប់ពី១៨ឆ្នាំឡើង ជាង៦,៨លាននាក់ហើយ ដែលស្មើនឹង អត្រាជាង៦៨ភាគរយ នៃផែនការសរុប១០លាននាក់៕	កម្ពុជា ចាប់ផ្តើមចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការកូវីដ-១៩ ប្រភេទស៊ីណូវ៉ាក់(Sinovac)លើកុមារ និងយុវវ័យ ដែលមានអាយុចាប់ពី១២ឆ្នាំ ដល់អាយុក្រោម១៨ឆ្នាំ នៅថ្ងៃទី១ ខែសីហានេះ ដោយផ្តើមនៅរាជ ធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្តាល កោះកុង និងខេត្តព្រះសីហនុ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់គណៈកម្មការចំពោះកិច្ចចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ក្នុងក្របខណ្ឌទូទាំងប្រទេស(គ.វ.ក-១៩)។
ក្នុងពិធីជួបសំណេះសំណាលជាមួយកម្មករ-កម្មការិនីដូចសព្វដង នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២0១៨ មេដឹកនាំកម្ពុជា ដែលកាន់អំណាចរាប់ទសវត្សរ៍រូបនេះ បានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ក្នុងប្រវត្តិមេដឹកនាំលើពិភពលោក អត់មានអ្នកណាប្រើពេលវេលា ដើម្បីចរចាច្រើនជាងពូទេ។ ពូ ជាអ្នកចរចា»។ ថ្វិតករណីលោក សម រង្ស៊ី អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងការថ្លែងសារខាងលើក្តី ប៉ុន្តែការលើកឡើងរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ចំនឹងបរិបទ ដែលលោក សម រង្ស៊ី ព្យាយាមស្វែងរកផ្លូវចរចា។ បំណងនៃការចរចារបស់លោក សម រង្ស៊ី មិនទទួលបានចម្លើយវិជ្ជមានពីសម្តេច ហ៊ុន សែន នោះទេ។ ការបដិសេធនេះ មិនមែនដោយសារតែសម្តេច ហ៊ុន សែន ជាមេដឹកនាំ ដែលមិនចូលចិត្តចរចានោះទេ ក៏ប៉ុន្តែ ទំនងជាឥរិយាបថរបស់លោក សម រង្ស៊ី នាពេលនេះ មិនទាន់សមស្រប ដែលអាចទាញចិត្តសម្តេច ឲ្យទៅចរចាក៏ថាបាន។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បកស្រាយថា មូលហេតុ ដែលការចរចា មិនអាចកើតឡើង គឺដោយសារតែលោក សម រង្ស៊ី និងបក្សពួកនៅក្រៅប្រទេស បានប្រព្រឹត្តនូវទង្វើជ្រុលហួសហេតុ។ លោក សម រង្ស៊ី ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រធានចលនាសង្គ្រោះជាតិ ចង់ឲ្យមានការចរចារវាងអតីតក្រុមប្រឆាំង និងបក្សកាន់អំណាច។ លោក យល់ថា ការចរចា ឬក៏ការប្រើប្រាស់វប្បធម៌សន្ទនាសាជាថ្មី គឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អ ដើម្បីកែប្រែស្ថានការណ៍ឲ្យមានភាពល្អប្រសើរ មុនការបោះឆ្នោតឈានមកដល់។ ប្រហែលជាគ្មានរឿងអ្វីផ្សេងក្រៅពីការទាមទារឲ្យដោះលែងលោក កឹម សុខា និងការបើកផ្លូវឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ធ្វើសកម្មភាពឡើងវិញនោះទេ ប្រសិនបើមានការចរចាមែននោះ។ នេះជាការបង្ហើបរបស់លោក សម រង្ស៊ី តាមរយៈបណ្តាញសង្គម និងសារព័ត៌មាននានា កន្លងមក។ សហគមន៍អន្តរជាតិមួយចំនួន ដូចជាសហភាពអឺរ៉ុបជាដើម ក៏ជំរុញឲ្យមានការចរចារវាងអតីតបក្សប្រឆាំង និងបក្សកាន់អំណាចដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់ស្ថានការណ៍ពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏ដូចជាបក្សកាន់អំណាច មិនទាន់បង្ហាញភ្លើងខៀវ ដល់អតីតបក្សប្រឆាំង នៅឡើយទេ៕	ភ្នំពេញ៖ សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ព្យាយាមបង្ហាញឲ្យសាធារណជន ដឹងថា ខ្លួនជាមេដឹកនាំមួយរូប ដែលចូលចិត្តចរចាបំផុត ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិ និងជម្លោះក្នុងប្រទេស។
ក្រោយដាក់ពន្ធដ៏ច្រើនលើផលិតផលចិនរហូតធ្វើឲ្យចិនដាក់ពន្ធលើទំនិញអាមេរិកវិញនោះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បែរជាលើកឡើងពីទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងលោក និងប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង ទៅវិញ និងថា ចិននឹងបោះបង់របាំងពាណិជ្ជកម្មមិនខាន។ កន្លងទៅ ចិនបានព្រមានកំដរអាមេរិករហូត បើអាមេរិកនៅបន្តល្បែងដំឡើងពន្ធលើទំនិញរបស់ខ្លួនទៀតនោះ។ តាមរយៈបណ្ដាញសង្គម Twitter របស់ខ្លួន លោក ត្រាំ ហាក់មានជំនឿចិត្តថា ចិននឹងមានឥរិយាបថទន់ភ្លន់ បន្ទាប់ពីត្រូវអាមេរិកយកពន្ធសន្ធឹកសន្ធាប់។ លោក ត្រាំ ក៏អះអាងថា លោកប្រធានាធិបតី ស៊ីនឹងនៅតែជាមិត្តរបស់លោករហូត ទោះជាមានជម្លោះលើវិស័យពាណិជ្ជកម្មក៏ដោយ។ លោកបន្ថែមថា ចិននឹងទម្លាក់របាំងពាណិជ្ជកម្ម ព្រោះវាជាត្រឹមត្រូវ។ លោក ត្រាំ ហាក់មិនភ្ញាក់ផ្អើលឡើយចំពោះការយកពន្ធរបស់ចិនលើផលិតផលអាមរិកនោះ ដោយលើកឡើងថា ការយកពន្ធគឺមានទៅមានមក។ President Xi and I will always be friends, no matter what happens with our dispute on trade. China will take down its Trade Barriers because it is the right thing to do. Taxes will become Reciprocal & a deal will be made on Intellectual Property. Great future for both countries! Donald J. Trump (@realDonaldTrump) April 8, 2018 អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ ក្នុងសារលើ Twitter នៅថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះបង្ហើបថា អាមេរិកនឹងស្វះស្វែងបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងមួយជាមួយចិនលើបញ្ហាកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។ ជាញឹកញយ លោក ត្រាំ បានចោទចិនថា លួចកម្មសិទ្ធិបញ្ញាអាមេរិកតាមរយៈការតម្រូវឲ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិកផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនចិន។ កិច្ចព្រមព្រៀងនៅថ្ងៃអនាគតរវាងមហាអំណាចទាំងពីរ នឹងមានគោលដៅការពារបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិក ឬក៏ចែងពីការទិញលក់កម្មសិទ្ធិបញ្ញាតែម្ដង។ តាមពិតទៅ ចំណាត់ការរបស់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ មានគោលដៅបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយក្រុងប៉េកាំងដើម្បីកាត់បន្ថយឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរបស់អាមេរិកក្នុងការរកស៊ីជាមួយចិន និងធ្វើយ៉ាងណាឲ្យទំនិញអាមេរិកចូលទីផ្សាររបស់ចិនស្រួលជាងមុន។ លោក ត្រាំ មិនពេញចិត្តសោះឡើយចំពោះជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្ម ដែលផ្អៀងទៅរកចិនខ្លាំងពេក។ ទាំងឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម ទាំងករណីកម្មសិទ្ធិបញ្ញានេះ អាមេរិកត្រូវខាតបង់លុយរាប់រយពាន់លានដុល្លារទៅឲ្យចិន។ យ៉ាងណាមិញ គេមិនទាន់ដឹងច្បាស់ថា ហេតុអ្វីលោក ត្រាំ មានគំនិតសុទិដ្ឋិនិយមខ្លាំងលើការចរចាជាមួយចិនឡើយ។ ប៉ុន្តែកិច្ចព្រមព្រៀងណាក៏ដោយ អាមេរិកទំនងត្រូវបញ្ឈប់ផែនការដាក់ពន្ធលើផលិតផលចិនជាង១៣០០មុខ ដែលមានតម្លៃដល់ទៅ៥០ពាន់លានដុល្លារសិន។ បើដូចនេះ ចិនក៏អាចផ្អាកការតបតរបស់ខ្លួនលើចំណាត់ការយកពន្ធរបស់អាមេរិកដែរ ហើយស្ថានភាពតានតឹងផ្នែកពាណិជ្ជកម្មរវាងមហាអំណាចទាំងពីរក៏បែរជាធូរស្រាលវិញដែរ៕	ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី៨ ខែមេសា បានផ្ញើសារបែបមិត្តភាពមួយទៅឲ្យចិន ខណៈដែលសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិនកំពុងតែពុះកញ្ជ្រោលចង់ផ្ទុះទៅហើយ។ ដោយហៅសមភាគីចិន ស៊ី ជិនភីង ជាមិត្តយូរអង្វែងរបស់លោក លោក ត្រាំ អះអាងថា លោក ស៊ី នឹងដករបាំងដែលរាំងស្ទះទំនិញអាមេរិកចូលទីផ្សារចិន។ លោក ត្រាំ ក៏ចង់បង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងមួយជាមួយចិនដើម្បីការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញារបស់អាមេរិកដែរ។
ដូចនៅក្នុងយន្តហោះធុន A220ទាំងអស់ដែរ ប្លង់កៅអីអង្គុយខាងក្នុង បានរចនាដោយមានបីកៅអី សម្រាប់ចំហៀងម្ខាងនៃច្រកដើរ និងពីរកៅអី សម្រាប់ចំហៀងម្ខាងទៀត។ កាប៊ីននេះ គឺមានទំហំធំជាងគេ នៅក្នុងក្រុមរបស់វា ដែលមានកៅអីថ្នាក់ Economy យ៉ាងធំដ៏ទូលាយ និងកន្លែងដាក់អីវ៉ាន់នៅខាងលើធំទូលាយ។ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ដែលមានផ្ដល់ជូនថ្នាក់ Business កន្លែងខណ្ឌចែកនៅក្នុងយន្តហោះ ផ្ដល់ជូននូវប្លង់កៅអីបួនបាំង ប្រកបដោយផាសុកភាពខ្ពស់ ដោយនៅម្ខាងៗនៃច្រកដើរ មានពីរកៅអី។ យន្តហោះធុន A220 គឺជាយន្តហោះដែលរចនាថ្មីតែមួយគត់ នៅក្នុងទីផ្សារយន្តហោះ 100-150 កៅអី និងបានបំពាក់នូវបច្ចេកវិទ្យាទំនើបបំផុត ឌីណាមីកអាកាសបែបសិល្បៈ និងម៉ាស៊ីនទំនើបជំនាន់ចុងក្រោយគេបង្អស់។ ជាមួយគ្នានេះ មាស៊ីន និងបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះ ជួយសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈបានយ៉ាងតិច 20 ភាគរយ បើធៀបទៅនឹងយន្តហោះជំនាន់មុនៗ ដែលមានទំហំស្រដៀងគ្នា។ ជាមួយនឹងសមត្ថភាពហោះហើរមិនឈប់ នៅលើគន្លងផ្លូវរហូតដល់ចម្ងាយ 3,400 រង្វាស់ម៉ាយ (6,300 គ.ម) យន្តហោះធុន A220 ផ្ដល់នូវសមត្ថភាពហោះហើរចម្ងាយឆ្ងាយជាងគេ ដែលអាចហោះហើរ ភ្ជាប់ពីប្រទេសកម្ពុជា ទៅកាន់អាស៊ីខាងជើង និងមជ្ឈិមបូព៌ា។ បច្ចុប្បន្ន យន្តហោះ A220-300 កំពុងប្រតិបត្តិការនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ដោយក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Korean Air សម្រាប់បម្រើសេវាកម្មហោះហើរទាំងក្នុង និងក្រៅស្រុកផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Vanuatu ក៏បានបញ្ជាទិញយន្តហោះធុន A220s ចំនួនបួនគ្រឿងផងដែរ រួមមានយន្តហោះ A220-100s ចំនួនពីរគ្រឿង និងយន្តហោះ A220-300 ចំនួនពីរគ្រឿង។ យន្តហោះធុន A220 គឺមានពីរម៉ូឌែល គឺយន្តហោះ A220-100 អាចដឹកអ្នកដំណើរ ចន្លោះចាប់ពី 100 ទៅ 130 នាក់ និងយន្តហោះ A220-300 ដែលធំជាង អាចដឹកអ្នកដំណើរបានចន្លោះចាប់ពី 130 ទៅ 160 នាក់ នៅក្នុងប្លង់រចនាពិសេស សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍។ គិតត្រឹមនៅចុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ2019 អតិថិជនមកពីទូទាំងពិភពលោក បានបញ្ជាទិញយន្តហោះធុន A220 ចំនួន 525 គ្រឿង ដែលក្នុងនោះ មានយន្តហោះចំនួន 90 គ្រឿង កំពុងដាក់ឱ្យប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងប្រតិបត្តិករចំនួនប្រាំមួយហើយ។ តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក គឺជាទីផ្សារស្នូលសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន Airbus និងទីផ្សារដឹកជញ្ជូនតាមយន្តហោះ ដែលមានកំណើនយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ខ្លួន ដែលមានអត្រាកំណើនប្រចាំឆ្នាំ 5.5% ក្នុងវិស័យដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរ (ប្រៀបធៀបជាមួយនឹងកំណើនមធ្យមសកល ដែលមានកំណើន 4.3%)។ បច្ចុប្បន្ន តំបន់នេះមានចំនួនមួយភាគបី នៃចំនួនកក់បញ្ជាទិញសរុបនៃរោងចក្រផលិតនៅអឺរ៉ុប និងស្មើនឹងមួយភាគបី នៃចំណូលរបស់ក្រុមហ៊ុនផងដែរ។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុន Airbus មានវត្តមាននៅក្នុងទីផ្សារអាកាសចរណ៍ ដែលមាន ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍មួយចំនួន កំពុងប្រតិបត្តិការយន្តហោះត្រកូល A320 របស់ក្រុមហ៊ុន Airbus ចំនួន 27 គ្រឿង ដែលក្នុងនោះមាន៖ ក្រុមហ៊ុន Bassaka Air ចំនួន២, ក្រុមហ៊ុន Cambodia Airways ចំនួន៤, ក្រុមហ៊ុន Cambodia Angkor Air ចំនួន៤, ក្រុមហ៊ុន JC International Airlines ចំនួន៥, ក្រុមហ៊ុន Lanmei Airlines ចំនួន៧, និងក្រុមហ៊ុន Sky Angkor Airlines ចំនួន៥។ ក្រុមហ៊ុន Airbus បានព្យាករណ៍ថា នឹងមានការរីកចម្រើនខ្ពស់ នៅក្នុងទីផ្សារដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ខណៈដែលការដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរ ក៏ត្រូវបានរំពឹងថា មានអត្រាកំណើន ច្រើនជាង ៧ ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំ សម្រាប់រយៈពេល ២០ ឆ្នាំខាងមុខ។ លេខទូរស័ព្ទ៖ +33 (0)5 61 93 10 00 អ៊ីមែល៖ [email protected] វែបសាយ៖ airbus.com/ តាមដានពួកយើងនៅលើ twitter៖ @airbus & @airbuspress ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី 7 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ2019 យន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរ Airbus A220 ដ៏ថ្មីសន្លាង បានមកដល់ប្រទេសកម្ពុជាហើយ ដែលជាផ្នែកមួយ នៃកម្មវិធីដំណើរកម្សាន្តផ្សព្វផ្សាយបង្ហាញនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ យន្តហោះដែលកំពុងដាក់តាំងបង្ហាញ នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ ភ្នំពេញ គឺជាយន្តហោះ airBaltic A220-300 មានបំពាក់កន្លែងអង្គុយចំនួន 145 កៅអី ដែលបានរចនាប្រកបដោយផាសុកភាព នៅក្នុងកាប៊ីនអ្នកដំណើរកម្រិតថ្នាក់ទោល (single class)។
សម្រាប់ម៉ូឌែល F9 ( Starry Purple ) នេះ ខាងខ្នងរបស់វាគ្រប់ដណ្ដប់ដោយពណ៌ស្វាយ បង្កប់ទៅដោយគ្រាប់ពណ៌មាសតូចៗជាច្រើន ដែលមើលនឹងភ្នែកមិនសូវនឹងចាប់អារម្មណ៍ឡើយ តែដល់ពេលជះនឹងពន្លឺផ្សេងៗ ពណ៌លើទូរសព្ទចាប់ផ្ដើមប្រដេញគ្នា ហើយអ្នកនឹងមានអារម្មណ៍ថាហាក់បីដូចជាកាន់គ្រាប់កែវចរណៃពណ៌ស្វាយដែលមានរូបរាង ពណ៌ និងបច្ចេកវិទ្យារំលេចចូលគ្នាមួយយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ។ ភាពសាមញ្ញដែលបង្កប់នូវភាពឥតខ្ចោះមួយនេះ បានធ្វើឲ្យម៉ូឌែល OPPO F9 ទទួលបានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងមែនទែនលើទីផ្សារទូរសព្ទត្រឹមត្រីមាសទី ៣ នៃឆ្នាំ ២០១៨ នេះ។ OPPO F9 លក់នៅស្រុកខ្មែរក្នុងតម្លៃ ៣៣៩ ដុល្លារអាមេរិក មាន ២ ពណ៌សម្រាប់ជ្រើសរើស គឺក្រហម (Sunrise Red) និងខៀវ (Twilight Blue) តែដោយសារតែមានគាំទ្រខ្លាំងខាងផ្នែកច្នៃប្រឌិតនៃការរចនាពណ៌ ពេលនេះ OPPO នឹងបង្ហាញភាពអស្ចារ្យមួយទៀតគឺ OPPO F9 ពណ៌ស្វាយ ( Starry Purple )។ ក្រៅពីដើរតួជាអ្នកជំនាញខាងថតរូប ការលេចវត្តមានរបស់ F9 ក្រុមហ៊ុន OPPO បានផ្ដោតលើ ៣ ចំណុចធំទៀត។ ចំណុចទី ១ គឺអេក្រង់រាងតំណក់ទឹក ( Water Drop Screen ) ទំហំ ៦,៣ អ៊ីញ កម្រិត Full HD+ កប់ស៊េរីសម្រាប់ការមើលវីដេអូ និងលេងហ្គេម។ ចំណុចទី ២ គឺថាមពលថ្ម 3 500mAh ខ្លាំង មានបច្ចេកវិទ្យាសាកថ្មលឿន VOOC ដែល OPPO ប្រកាសថា សាកថ្ម ៥នាទី និយាយបាន ២ម៉ោង ហើយចុងក្រោយគេ គឺផ្ដោតលើកម្លាំងម៉ាស៊ីនបំពាក់ដោយ Chip MTK P60, GPU Mali G72, CPU Octa-Core, RAM 6GB, ROM 64GB។ អាចលេងហ្គេមល្បីៗ និងមើលវីដេអូដោយមិនចាំបាច់បារម្ភនឹងបញ្ហារអាក់រអួលឡើយ ។ ការមកដល់ស្រុកខ្មែរលើកទី ១ OPPO F9 បានដាក់លក់ជម្រើសពណ៌ក្រហម និងពណ៌ខៀវដោយភ្ជាប់ជាមួយនឹងកម្មវិធីពិសេសៗជាច្រើន រួមទាំងតារាល្បីៗជាច្រើននាក់ នាំយកOPPO F9 ទៅចែកជូនដោយផ្ទាល់ផងដែរ សម្រាប់អ្នកដែលបានកម្ម៉ង់ទុកជាមុនទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ អីចឹង! វត្តមាន OPPO F9 ពណ៌ស្វាយក៏ប្រហែលជាមិនចាញ់ពណ៌ក្រហម និងខៀវឡើយ។ កុំភ្លេចរង់ចាំតាមដានទាំងអស់គ្នាណា៎! (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ជាង ២សប្ដាហ៍មុន OPPO F9 បានធ្វើឲ្យកក្រើកទីផ្សារក្នុងប្រទេសកម្ពុជារួចម្ដងហើយ ដោយស្ទើរតែគ្រប់ហាងទាំងអស់ក្នុងប្រទេសទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ ភ្ញៀវសម្រុកចូលទិញពេញៗហាង រហូតដល់ហាងខ្លះដាច់ពីស្ដុកថែមទៀតផង។ បន្ថែមពីនេះអ្នកទាំងអស់គ្នានឹងទទួលបានភាពភ្ញាក់ផ្អើលម្ដងទៀត ដោយ F9 ពណ៌ស្វាយនឹងបង្ហាញខ្លួនក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ។
លោក សក់ សេដ្ឋា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទនៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា យ៉ាងដូច្នេះថា៖«មកដល់ពេលនេះ យើងមិនទាន់បានពិភាក្សាជាផ្លូវការទេ។ ក្រោយរៀបចំទិវាជ័យជម្នះ៧មករារួច យើងប្រហែលជាចាប់ផ្តើមជួបគ្នាហើយ»។ ដោយសារតែមិនទាន់មានកិច្ចប្រជុំផ្លូវការ ហើយក៏មិនទាន់មានគំនិតរួមឲ្យជាក់លាក់ លោក សក់ សេដ្ឋា មិនអាចបញ្ជាក់ថា ចំណុចឬមាត្រាណាខ្លះ ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលនឹងត្រូវកែប្រែនោះទេ។ ប៉ុន្តែ លោក អាចបង្ហើបពីយោបល់ផ្ទាល់ខ្លួនថា ការកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះ គឺដើម្បីរកចំណុចឬគំនិតណាមួយ ដែលអាចតម្កល់ផលប្រយោជន៍ប្រទេសជាតិ ដោយមិនឲ្យបុគ្គលណាមួយ អាចបំផ្លាញបាន។ លោកបន្តថា ចំណុចមួយទៀត ដែលត្រូវកែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ គឺដើម្បីបង្រួមក្បាលម៉ាស៊ីនរដ្ឋាភិបាល ឲ្យរួមតូច។ បើតាមលោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចង់ដកតំណែងរដ្ឋលេខាធិការ ចេញពីសមាជិករដ្ឋាភិបាល។ បំណងនៃការកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ បានតម្រូវឲ្យរដ្ឋាភិបាល បង្កើតក្រុមការងារខាងលើ ដោយមានលោក អង្គ វង្សវឌ្ឍនា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ ជាប្រធាន រួមទាំងអនុប្រធាន៣រូប និងសមាជិក៨រូប។ ភារកិច្ចរបស់ក្រុមការងារនេះ គឺការស្រាវជ្រាវពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយផ្តល់យោបល់និងជម្រើសនានាដល់សម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងការប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញតាមការចាំបាច់។ លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពូជា បានលើកឡើងថា មូលហេតុ ដែលនាំឲ្យមានគំនិតកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ គឺដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាមួយចំនួន ដែលកំពុងលេចចេញនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ លោក បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ការផ្តើមគំនិតកែសម្រួលនិងធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី គឺជាការត្រឹមត្រូវតាមខ្លឹមសាររដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងស្របតាមសំណូមពរចាំបាច់របស់ប្រទេសជាតិ»។ សូមរម្លឹកថា ចាប់តាំង១៩៩៣មក រហូតដល់ពេលនេះ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្មចំនួន៨លើកហើយ។ ដើម្បីដោះស្រាយការជាប់គាំងនយោបាយ កាលពីឆ្នាំ២០០៤ រដ្ឋសភា បានបង្កើតច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញបន្ថែម ដែលសំដៅដល់ការធានានូវដំណើរការជាប្រក្រតីនៃស្ថាប័នជាតិ៕	ការជួបជុំគ្នារបស់ក្រុមការងារជំនាញ ដែលទើបត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីស្រាវជ្រាវរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ប្រហែលជាចាប់ផ្តើម នៅសប្តាហ៍ក្រោយ។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក សក់ សេដ្ឋា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាអនុប្រធាននៃក្រុមការងារ ដែលប្រមូលផ្តុំទៅដោយអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់មួយនេះ។
អាស៊ីតហ្វូលិកអាចជួយបង្ការការខូចអាវៈយវៈពីកំណើតធ្ងន់ធ្ងរទៅលើខួរក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នង ដែលគេហៅថា Neural Tube Defects។ វីតាមីននេះមានជាថ្នាំបំប៉ន និងត្រូវបានគេរកឃើញពីធម្មជាតិក្នុងបន្លែពណ៌បៃតងចាស់ ក្រូច និងសណ្តែក។ វាក៏មានក្នុងអាហារដែរដូចជា នំបុ័ង និងផាស្តា។ ស្ត្រីត្រូវការអាស៊ីតហ្វូលិកប្រហែល ៤០០ម៉ៃក្រូក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយស្ត្រីមានផ្ទៃពោះគួរតែញ៉ាំអាស៊ីតហ្វូលិក ៤០០ ទៅ៨០០ម៉ៃក្រូក្រាមជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ លើសពីការការពារកុំឲ្យកូនកើតមកខូចអវៈយវៈ អាស៊ីតហ្វូលិកជួយបង្ការជំងឺកង្វះគ្រាប់ឈាម ដែលវាជាបញ្ហាញឹកញាប់បំផុតមួយលើស្ត្រីវ័យ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	អាស៊ីតហ្វូលិកគឺជាទម្រងនៃវីតាមីន B មួយប្រភេទដែលសំខាន់សម្រាប់សុខភាពស្ត្រី ជាពិសេស អ្នកដែលមានផ្ទៃពោះ ឬអ្នកដែលអាចមានផ្ទៃពោះ។
Djokovic បានប្រកួតក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលីលើកដំបូងនៃពានរង្វាន់ Adelaide International ថ្ងៃទី៣ ខែមករា ដោយបានយកឈ្នះលើកីឡាករវាយកូនបាល់ Constant Lestienne លទ្ធផល ២សីត ៦-៣ និង ៦-២។ កីឡាករវ័យ ៣៥ឆ្នាំសញ្ជាតិស៊ែប៊ីកាលពីឆ្នាំ ២០២២ រូបគេត្រូវបានប្រទេសអូស្ត្រាលីហាមឃាត់មិនឱ្យចូលរួមប្រកួតពានរង្វាន់ Australia Open លំដាប់ Grand Slam ដោយមូលហេតុរូបគេមិនព្រមចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ ១៩។ រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីបានហាមឃាត់តារាវាយកូនបាល់មិនឱ្យចូលក្នុងប្រទេសរយៈពេល ៣ឆ្នាំក្រោយការកាត់ក្តីរួចកាលពីដើមឆ្នាំ ២០២២។ ការប្រកួតក្នុងកម្មវិធី Adelaide International ថ្ងៃទី៣ ខែមករាក្នុងទីក្រុង Adelaide ប្រទេសអូស្ត្រាលីទទួលបានការស្វាគមន៍ខ្លាំងពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រវិស័យវាយកូនបាល់ចំពោះការបង្ហាញខ្លួនជាថ្មីរបស់ Djokovic។ ការប្រកួតជាមួយកីឡាករ Lestienne លំដាប់ទី ៦៥ពិភពលោកនោះជាការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ Djokovic ចំពោះការប្រកួតប្រជែងពានរង្វាន់ Australian Open ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ខែមករា រហូតដល់ថ្ងៃទី២៩។ «ខ្ញុំត្រូវតែនិយាយថា ខ្ញុំពិតជារីករាយដែលបានវិលត្រលប់ក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលីវិញ អរគុណចំពោះការគាំទ្រដ៏កក់ក្តៅ ហើយក៏អរគុណដែលបានផ្តល់ការស្វាគមន៍សម្រាប់ខ្ញុំដែលជាអ្វីដែលខ្ញុំធ្លាប់បានស្រមៃ។ ប្រសិនបើចង់ឱ្យខ្ញុំជ្រើសរើសប្រទេសដែលខ្ញុំទទួលជោគជ័យជាងគេ សម្រាប់ការប្រកួតវាយកូនបាល់ពិតណាស់គឺទីនេះ ខ្ញុំបានឈ្នះពាន Grand Slam ដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ហើយខ្ញុំមានពានរង្វាន់ក្នុងប្រទេសនេះចំនួន ៩ ទីនេះជាការប្រកួតដ៏ល្អ។»។ Djokovic បាននិយាយប្រាប់អ្នកកាសែតក្រោយចប់ការប្រកួតបែបនេះ។ ការប្រកួតបន្ទាប់ក្នុងពានរង្វានកម្មវិធី Adelaide International កីឡាករវាយកូនបាល់លំដាប់ពិភពលោក Novak Djokovic នឹងត្រូវជួបតទល់កីឡាករបារាំង Quentin Halys ដែលទើបទម្លាក់កីឡាករអូស្ត្រាលី Jordan Thompson លទ្ធផល ២សីត ៦-៣ និង ៦-៤៕	កីឡាករវាយកូនបាល់ Novak Djokovic ម្ចាស់ជើងឯកពានរង្វាន់ Grand Slam ២១លើក បានបង្ហាញអារម្មណ៍រីករាយដែលបានវិលត្រលប់ទៅកាន់ការប្រកួតក្នុងប្រទេសអូស្រា្តលីជាថ្មី ដោយទទួលបានការស្វាគមន៍ខ្លាំងពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រ។
ថ្លែងចំពោះមុខសមាជិកបក្ស នៅក្នុងពិធីប្រារព្ធខួបលើកទី៤១នៃរណសិរ្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលបច្ចុប្បន្នហៅ «ការបង្កើតរណសិរ្សសាមគ្គីអភិវឌ្ឍន៍មាតុភូមិកម្ពុជា» នៅថ្ងៃទី២ ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ សម្តេច ហេង សំរិន បានបញ្ជាក់ថា ការរួបរួមគ្នាជាធ្លុងមួយ ទើបឈានទៅដល់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយវឌ្ឍនភាព។ «យើងបានលុបបំបាត់នូវស្នាមបែកបាក់ប្រេះឆាក្នុងសង្គមជាតិ ធ្វើឱ្យធ្លុងមហាសាមគ្គីជាតិកាន់តែរឹងមាំឡើង។ មហាសាមគ្គីផ្ទៃក្នុងជាតិ ជាឧត្ដមភាព និងជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដើម្បីឈានទៅសម្រេចនូវគោលដៅចុងក្រោយ គឺការស្ថាបនាប្រទេសកម្ពុជាមួយប្រកបដោយវឌ្ឍនភាព ដែលប្រជាជនយើង នឹងបានរស់នៅយ៉ាងសម្បូរណ៍សប្បាយក្នុងសន្ដិភាព សេរីភាព យុត្ដិធម៌ និងភាពថ្លៃថ្នូរជារៀងរហូតតទៅ នៅលើមាតុភូមិរបស់ខ្លួន »។ នេះជាការលើកឡើង របស់សម្តេច ហេង សំរិន ។ បើតាមសម្តេច ហេង សំរិន ស្មារតី២ធ្នូ និងស្មារតី៧ មករា បានចារិកជាប់ក្នុងមនសិការបស់ប្រជាជនខ្មែរគ្រប់រូប និងបានប្រែក្លាយជាកម្លាំងយ៉ាងធំធេងក្នុងការបង្កើតសមិទ្ធផលធំនៃសង្គមជាតិ។ អត្ថបទទាក់ទង ខួប៤១ឆ្នាំ នៃការបង្កើតរណសិរ្ស ២ ធ្នូ! រណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា ២ ធ្នូ ១៩៧៨ ដែលបច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្តូរឈ្មោះថា ក្រុមប្រឹក្សាជាតិរណសិរ្សសាមគ្គីអភិវឌ្ឍន៍មាតុភូមិកម្ពុជា បានប្រមូលក្រុមអ្នកស្នេហាជាតិមួយក្រុមនៅស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ ដើម្បីដាក់ចេញនូវផែនការរំដោះជាតិចេញពីរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ រណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា ក៏បានប្រកាសចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ១១ខ របស់ខ្លួននៅតំបន់រំដោះស្នួល ស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ។ រណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា ត្រូវបានកើតឡើងដោយកម្លាំងមហាសាមគ្គីប្រជាជនទាំងមូល ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស ដែលមានសម្តេច ហេង សំរិន សម្តេច ជា ស៊ីម សម្តេច ហ៊ុន សែន និងវីរជនស្នេហាជាតិ ជាច្រើរូបទៀត ក្នុងការរៀបចំកម្លាំងផ្ដួលរំលំរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត និងទទួលបានជ័យជម្នះលើរបបនេះ នៅថ្ងៃទី៧ មករា ឆ្នាំ១៩៧៩។ នេះបើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន៕	ភ្នំពេញ៖ រណសិរ្សសាមគ្គី អភិវឌ្ឍន៍មាតុភូមិកម្ពុជា(រណសិរ្ស២ធ្នូ) មិនត្រឹមតែសង្គ្រោះកម្ពុជា ឱ្យចាកផុតពីមហន្តរាយនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍នោះទេ គឺថែមទាំងជួយស្តារ កសាង និងអភិវឌ្ឍន៍សង្គមជាតិគ្រប់ទិសទី។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្តេច ហេង សំរិន ដែលបានបន្ថែមថា រណសិរ្ស២ធ្នូ បានធ្វើឱ្យមាតុភូមិកម្ពុជាកែមុខមាត់ថ្មី ជាបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន។
សហរដ្ឋអាមេរិកស្ថិតនៅលំដាប់ទីមួយលើចំនួនអ្នកឆ្លងដែលមានជាង២០លានករណី រីឯឥណ្ឌាជាង១០លានករណី។ ប្រេស៊ីលស្ថិតនៅលេខ៣ដោយមានជាង៧.៦១លានករណី ហើយបន្ទាប់មកមានរុស្ស៊ីជាង៣.១៣លានករណី។ បារាំង ចក្រភពអង់គ្លេស តួកគី និងអ៊ីតាលី មានជាង២លានករណីរៀងៗខ្លួន ខណៈបណ្តាប្រទេសដែលមានពីជាង១លានករណីទៅជិត២លានករណី រួមមាន អេស្ប៉ាញ អាល្លឺម៉ង់ កូឡុំប៊ី អាហ្សង់ទីន ម៉ិកស៊ិក ប៉ូឡូញ អ៊ីរ៉ង់ អ៊ុយក្រែន អាហ្វ្រិកខាងត្បូង និងប៉េរូ។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានជាង៧០ម៉ឺនករណី ជាមួយហូឡង់ និងសាធារណរដ្ឋឆេក រីឯបែលហ្ស៊ិក រូម៉ានី និងស៊ីលី មានជាង៦០ម៉ឺនករណី។ អ៊ីរ៉ាក់ កាណាដា និងបង់ក្លាដែស សុទ្ធតែមានអ្នកឆ្លងលើសកន្លះលានផងដែរ។ ក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់ជាង១.៨លាននាក់ មានជាង៣៥ម៉ឺននាក់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ជាង១៩ម៉ឺននាក់នៅប្រេស៊ីល ជាង១៤ម៉ឺននាក់នៅឥណ្ឌា និងជាង១២ម៉ឺននាក់នៅម៉ិកស៊ិក។ ២៣ប្រទេសទៀតមានអ្នកស្លាប់ខ្ទង់ម៉ឺននាក់ ដែលក្នុងនោះឥណ្ឌូណេស៊ី ជិត២២០០០នាក់៕	គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ នេះ អ្នកកើតកូវីដ-១៩ លើពិភពលោក ឡើងដល់ជាង៨៣លាននាក់ ក្នុងនោះ ស្លាប់ជាង១.៨លាននាក់ និងសះស្បើយជិត៥៩លាននាក់។
ដោយមើលឃើញអំពីអត្ថប្រយោជន៍របស់ Internet Wifi ទើបក្រុមហ៊ុនMaxBIT បានរៀបចំ Live Training លើ You Tube កាលពីថ្ងៃទី ២២ មេសាឆ្នាំ២០១៧ ក្នុងគោលបំណងបង្ហាញពីអត្ថប្រយោជន៍ នៃការប្រើប្រាស់ Internet Wifi ដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូលបន្ថែម។ បើលោកអ្នកមានចំណាប់អារម្មណ៍អំពីការស្វែងរកប្រាក់ចំណូលបន្ថែមតាមរយ: Internet Wifi សូមជួបពិភាក្សាជាមួយអ្នកជំនាញ របស់យើងខ្ញុំតាមរយ:ទូរសព្ទលេខ 017-866-550/ 011 989-845។ សូមចូលទស្សនាវីដេអូតាមរយ: ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	តើលោកអ្នកបានដឹងទេថាតាមរយ: Internet Wifi របស់ក្រុមហ៊ុនMaxBIT លោកអ្នកអាចទាញផលប្រយោជន៍ពីការផ្តល់ Wifi ជូនអតិថិជនរបស់លោកអ្នកដោយឥតគិតថ្លៃទៅជាការប្រើប្រព័ន្ធ Internet Wifi ដើម្បីទាញរកប្រាក់ចំណូលបន្ថែម?
ផុតពីថ្ងៃទី៣១ មីនានេះទៅ ពលករបរទេសទាំងអស់ នឹងប្រឈមមុខ ជាមួយចំណាត់ការតាមផ្លូវច្បាប់របស់អាជ្ញាធរថៃហើយ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ស្ថានទូតខ្មែរប្រចាំប្រទេសថៃ ដែលបានអំពាវនាវឲ្យពលករខ្មែរ មិនទាន់បំពេញឯកសារត្រឹមត្រូវនោះ ប្រញាប់ទៅបន្តសុពលភាពនៅការិយាល័យច្រកចេញ-ចូលតែមួយរបស់ភាគីថៃ តាមបណ្ដាខេត្ត-ក្រុងទាំងនោះ ឲ្យបានរួចរាល់មុនថ្ងៃទី៣១ មីនា។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ស្ថានទូតខ្មែរប្រចាំប្រទេសថៃ ចុះថ្ងៃទី១៩ មីនា បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ភាគីថៃនឹងបិទដំណើការសុពលភាពបណ្ណស្នាក់នៅ និងធ្វើការបណ្ដោះអាសន្ន (បណ្ណស៊ីជំពូ និងលិខិតបញ្ជាក់ទំនាក់ទំនងរវាងថៅកែ និងពលករ) នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ជាកំហិត។ ផុតកាលកំណត់បរិច្ឆេទថ្ងៃទី៣១ មីនា អាជ្ញាធរនឹងចាត់វិធានការយ៉ាងតឹងរឹងតាមច្បាប់ ចំពោះពលករបរទេសទាំងអស់ ដែលពុំមានច្បាប់អនុញ្ញាតឲ្យស្នាក់នៅ និងធ្វើការនៅប្រទេសថៃ»។ កន្លងមកក្រសួងការងារនិងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ បានរៀបចំក្រុមការងារចល័ត និងមជ្ឈមណ្ឌលមួយចំនួនបន្ថែមទៀត ដើម្បីបង្កើនល្បឿនធ្វើឯកសារស្របច្បាប់ដល់ពលករខ្មែរ ។ ចំណែកភាគីថៃ ក៏បានកំណត់ទីតាំង ដើម្បីរៀបចំបញ្ជីឈ្មោះពលករខ្មែរ និងផ្ដល់ទិដ្ឋាការស្នាក់នៅ ហើយនិងទិដ្ឋាការការងារឲ្យពលករខ្មែរផងដែរ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈកម្ពុជា។ ក្រសួងការងារ បានឲ្យដឹងថា មជ្ឈមណ្ឌលចំនួន ៣កន្លែង ដែលក្រុមការងារចល័តចុះធ្វើឯកសារស្របច្បាប់ជូនដល់ពលករខ្មែរ គឺនៅទីក្រុងបាងកក ខេត្តរ៉ាកយ៉ង និងខេត្តសុងខ្លា។ ក្រសួងការងារបន្តថា ក្រុមការងារចល័តបានធ្វើលិខិតធ្វើដំណើរ( TD) និងបណ្ណពលករខ្មែរ ធ្វើការនៅបរទេស ( OCWC) ដោយក្នុងមួយថ្ងៃផ្ដល់ជូនពលករខ្មែរ ពី ១,៧០០ ទៅ១,៨០០នាក់។ បើតាមក្រសួងការងារធ្លាប់បញ្ជាក់កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បច្ចុប្បន្ននៅសល់ពលករខ្មែរ ជាង៣០ម៉ឺននាក់ទៀត ដែលមិនទាន់រៀបចំឯកសារឲ្យស្របច្បាប់ប្រទេសថៃ។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ប្រាយុទ្ធ គំរាមចាប់ពលករដែលកំពុងធ្វើការនៅលើទឹកដីថៃ លោក ប្រាយុទ្ធ ថា ថៃរឹតបន្តឹងការគ្រប់គ្រងពលករបរទេសព្រោះរងសម្ពាធពីអន្តរជាតិ ថៃអនុវត្តតាមព្រះរាជក្រឹត្យដែលរឹតបន្តឹងលើពលករខុសច្បាប់ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមីនា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានបង្ហាញការខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការយឺតយ៉ាវក្នុងការផ្ដល់ឯកសារស្របច្បាប់ដល់ពលករបរទេសខុសច្បាប់រាប់សែននាក់ ដែលកំពុងធ្វើការនៅលើទឹកដីថៃ។ លោក ប្រាយុទ្ធ ខឹងបែបនេះ បន្ទាប់ពីមន្ត្រីក្រសួងការងារលោក Anurak Thossarat បានប្រាប់លោកថា ការងារផ្ដល់ឯកសារនេះមានដំណើការយឺត ព្រោះតែម៉ាស៊ីនស្កេនដើម្បីបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណពលករ មានមិនគ្រប់គ្រាន់។ លោក ប្រាយុទ្ធ ក៏បានគំរាមចាប់ខ្លួនពលករខុសច្បាប់ទាំងអស់ បើពួកគេមិនអាចបំពេញឯកសារឲ្យទាន់ការកំណត់នៅក្នុងខែមិថុនាទេនោះ។ បើតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារថៃ លោក Anurak ពលករចំនួន៩៨៨ ៧៩៨នាក់ បានចុះឈ្មោះបញ្ជាក់សញ្ជាតិរបស់ពួកគេរួចរាល់ហើយ ក្នុងនោះពលករមីយ៉ាន់ម៉ាមានចំនួន៧៨៤ ០៩១នាក់ កម្ពុជាចំនួន១៥៧២៣២នាក់ និងឡាវចំនួន៤៧ ៤៧៥នាក់។ នៅសល់ពលករចំនួនប្រមាណជិត៧សែននាក់ទៀត ដែលមិនទាន់ទៅបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណនៅឡើយ ហើយពួកគេមានពេលត្រឹមខែមិថុនាដើម្បីបំពេញឯកសារចាំបាច់ និងអាចបន្តធ្វើការនៅថៃបានពីរឆ្នាំដោយស្របច្បាប់៕	ភ្នំពេញ៖ ថៃ នឹងចាត់វិធានការតឹងរឹង ចំពោះពលករបរទេសខុសច្បាប់ទាំងអស់ ដែលរស់នៅនិងធ្វើការលើទឹកដីថៃ នៅខែមេសា ខាងមុខនេះ។ ការអនុវត្តវិធានការនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីថៃ បានរៀបចំច្បាប់គ្រប់គ្រងពលករបរទេស កាលពីឆ្នាំ២០១៧ និងទុកពេលឲ្យពលករបរទេសទាំងអស់ រៀបចំឯកសារស្របច្បាប់ សម្រាប់បំពេញការងារក្នុងទឹកដីថៃ។
តាមការបញ្ជាក់អគ្គនាយកដ្ឋានគយវៀតណាម រយៈពេល ៤ខែឆ្នាំនេះ ការនាំចេញជីវៀតណាមមានតម្លៃជាង ២៥២លានដុល្លារ ស្មើនឹង ៦២៤ ៤៦២តោន កើនឡើង ១៦,២ភាគរយជាបរិមាណ និងតម្លៃកើនឡើង ៨,៧ភាគរយ បើធៀបនឹងគ្រាដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។ ទាក់ទងនឹងទីផ្សារជីកសិកម្មពិភពលោក ប្រទេសផលិតធំៗដូចជាចិន និងរុស្ស៊ី កំពុងពង្រីកការនាំចេញផលិតផលនេះ។ ចាប់តាំងពីចិនចេញការហាមប្រាមលើការនាំចេញអ៊ុយរ៉េ បណ្តាប្រទេសអាស៊ីកំពុងប្រញាប់ប្រញាល់ស្វែងរកប្រភពផ្គត់ផ្គង់ជំនួសថ្មី។ បើនិយាយពីទីផ្សារជីវៀតណាមវិញ ៤ខែឆ្នាំនេះ កម្ពុជាបានកាន់កាប់តំណែងជាអតិថិជនកំពូលជាមួយនឹងទិន្នផល ១៤៥ ៧៩៣តោនស្មើនឹងជាង ៥៩លានដុល្លារ ដែលថយចុះបរិមាណ ៣ភាគរយ និងតម្លៃ ៩ភាគយបើធៀបនឹងគ្រាដូចគ្នាឆ្នាំមុន។ តម្លៃនាំចេញឈានដល់ជាមធ្យម ៤០៦ដុល្លារក្នុងមួយតោន ធ្លាក់ចុះ ៦ភាគរយធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ ក្រៅតែពីកម្ពុជា កូរ៉េខាងត្បូងជាទីផ្សារនាំចេញជីវៀតណាមធំជាងគេទីពីរ។ កំណើននៃការនាំចូលជីរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ដោយសារតែចិនបានផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ននូវនីតិវិធីគយសម្រាប់ការនាំចេញអ៊ុយរ៉េទៅកាន់ប្រទេសនេះចាប់ពីថ្ងៃទី៣ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣។ បន្ថែមពីនេះ ទីផ្សារសំខាន់ទាំង២នេះ ប្រទេស និងដែនដីផ្សេងទៀតកំពុងកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនូវការនាំចូលជីពីវៀតណាម រួមមាន ហ្វីលីពីន ឡាវ តៃវ៉ាន់ មីយ៉ាន់ម៉ា ម៉ាឡេស៊ី។ នៅឆ្នាំ២០២៤ អ្នកជំនាញព្យាករថា ការផ្គត់ផ្គង់ជីនឹងកាន់តែតឹងតែងឡើង ដោយសារតែប្រទេសផ្គត់ផ្គង់ធំៗពីររបស់ពិភពលោកគឺ ចិន និងរុស្ស៊ី ដាក់កម្រិតលើការនាំចេញ។ នេះអាចបណ្តាលឱ្យតម្លៃជីនៅឆ្នាំ ២០២៤ កើនឡើងបន្តិចបើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ សមាគមជីអន្តរជាតិ (IFA) បានព្យាករថា ការប្រើប្រាស់ជីសកលនៅឆ្នាំនេះនឹងកើនឡើង ៤ភាគរយបើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៣ ដែលឈានដល់ ១៩២,៥លានតោន៕	គិតត្រឹមដំណាច់ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ កម្ពុជាជាទីផ្សារនាំចេញជីកសិកម្មធំជាងគេរបស់វៀតណាម ជាមួយនឹងបរិមាណ ១៤៥ ៧៩៣តោន ស្មើនឹងតម្លៃជាង ៥៩លានដុល្លារ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានវៀតណាម CongThuong នាថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា។
តាមព្រះរាជក្រឹត្រចុះថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ព្រះមហាក្សត្រ ទ្រង់បានតែងតាំង លោក នុត សុខុម ជាអនុប្រធានគ.ជ.ប ជំនួសតំណែងលោក គួយ ប៊ុនរឿន តែងតែង លោក ហ៊ែល សារ៉ាត់ និង លោក ឌឹម សុវណ្ណារុំ ជាសមាជិក ជំនួសលោក រ៉ុង ឈុន និងលោកស្រី តែ ម៉ាន្នីរ៉ុង។ លោក នុត សុខុម ពីគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច លោក ហ៊ែល សារ៉ាត់ ពីគណបក្សសញ្ជាតិកម្ពុជា និងលោក ឌឹម សុវណ្ណារុំប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនងសាធារណៈនៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហម សមាជិកថ្មីទាំង៣រូបនេះ ត្រូវបានសភាពេញអង្គ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ សម្រេចជ្រើសរើស ដើម្បីជំនួសមន្ត្រីកូតាអតីតបក្សសង្គ្រោះជាតិ៕	ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេច ព្រះនរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃកម្ពុជា ទ្រង់បានត្រាស់បង្គាប់តែងតាំងសមាជិកគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្មីចំនួន៣រូប ជំនួសសមាជិកចាស់កូតាអតីតបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលលាលែងពីតំណែង។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Wang Wenbin ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២០ ខែមេសា បានថ្លែងថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង មិនអនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសដទៃជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងខ្លួន សូម្បីតាមរយៈពាក្យសម្តី។ ទន្ទឹមនេះ មន្រ្តីចិន បានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងសេអ៊ូល គោរពនយោបាយ «ចិនតែមួយ» ហើយបានចាត់ទុកបញ្ហាតៃវ៉ាន់ ជាកិច្ចការផ្ទៃក្នុងចិនសុទ្ធសាធ។ យ៉ាងណាមិញ ការថ្លែងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនខាងលើ បានធ្វើឱ្យកូរ៉េខាងត្បូងប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំង និងកោះហៅអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំនៅក្រុងសេអ៊ូល ដើម្បីដាក់ការតវ៉ា។ តាមរយៈសាររបស់ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន នៅល្ងាចថ្ងៃទី២០ ខែមេសា លោក Chang Ho-jin អនុរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង បានចង្អុលបង្ហាញប្រាប់អគ្គរដ្ឋទូតចិនថា កាយវិការរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន គឺមិនសមរម្យយ៉ាងខ្លាំង។ «ការឆ្លើយតបរបស់អ្នកនាំពាក្យការបរទេសចិន ត្រូវតែមានការណែនាំ ដោយវាការកាយវិការការទូតមិនសមរម្យយ៉ាងខ្លាំង»។ ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជាក់បែបនេះ ដោយបន្តថា អនុរដ្ឋមន្រ្តីរបស់ខ្លួន បានជំរុញឱ្យក្រុងប៉េកាំងបង្ការឧបទ្ទរវហេតុ ដែលកើតចេញពីការរារាំងមិនចាំបាច់ ដែលអាចបំផ្លាញដល់ការអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters កន្លងមក ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង បានថ្លែងថា ភាពតានតឹងនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ កាន់តែលេចធំឡើង ដោយសារការប៉ុនប៉ងរបស់ចិន ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នដោយសារកម្លាំងយោធា។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោកយូន បានអះអាងថា លោកនឹងឈរនៅខាងសហគមន៍អន្តរជាតិ ក្នុងការជំទាស់ការផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ សូមបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ដែលចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាផ្នែកមួយនៃដែនដីខ្លួន តែងជំទាស់ការប្រកាសឯករាជ្យពីសំណាក់ក្រុងតៃប៉ិ។ ជាញយៗ ចិន តែងជំរុញឱ្យបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន ដែលគាំទ្រតៃវ៉ាន់ ឱ្យគោរពអធិបតេយ្យខ្លួន និងគោលនយោបាយចិនតែមួយ៕	ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២០ ខែមេសា បានកោះហៅអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំនៅក្រុងសេអ៊ូលដើម្បីដាក់ការតវ៉ា ជុំវិញការឆ្លើយតបឥតគួរសមពីសំណាក់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន ទៅកាន់ការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតី យូន សុកយ៉ល ជុំវិញបញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់។ ទន្ទឹមនេះ កូរ៉េខាងត្បូង បានជំរុញឱ្យចិនបង្ការឧបទ្ទវហេតុការទូត ដែលកើតចេញពីសកម្មភាពមិនចាំបាច់ផងដែរ។
គណៈកម្មាធិការត្រួតពិនិត្យការឆ្លើយតបដំបូងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ បានចេញរបាយការណ៍បឋមរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ដោយបានរិះគន់ទាំងអង្គការសុខភាពពិភពលោក និងចិនជុំវិញចំណាត់ការនៅដំណាក់កាលផ្ទុះកូវីដ-១៩ ។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីនូវែលសែឡង់ Helen Clark និងអតីតប្រធានាធិបតីលីប៉េរីយ៉ា Ellen Johnson Sirleaf ជាសហប្រធានគណៈកម្មាធិការនេះ។ របាយការណ៍នេះ ចេញនៅប៉ុន្មានម៉ោងក្រោយនាយកប្រតិបត្តិកម្មវិធីអាសន្នរបស់WHO លោក Mike Ryan ប៉ាន់ប្រមាណថា អ្នកស្លាប់ដោយសារកូវីដ-១៩ អាចនឹងកើនដល់ ១០ម៉ឺននាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ។ ក្នុង របាយការណ៍នេះ ក្រុមវាយតម្លៃខាងលើ បានលើកឡើងថា អាជ្ញាធរចិន គួរតែចាត់វិធានការឱ្យបានខ្លាំងជាអ្វីដែលបានធ្វើនៅក្នុងខែមករា ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតកូវីដ-១៩ នៅក្នុងក្រុងវូហាន ក្រុងហ៊ូប៉ី។ នៅក្នុងថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ អាជ្ញាធរចិន បានប្រកាសបិទក្រុងវូហានទាំងស្រុង ដើម្បីទប់ស្កាត់ប្រជាជនរបស់ខ្លួនទៅស្រុកកំណើតក្នុងអំឡុងចូលឆ្នាំចិន និងទប់ស្កាត់ការរាតត្បាត។ ប៉ុន្តែចិនក៏ត្រូវរិះគន់ថា លាក់បាំងករណីឆ្លង និងមិនយកចិត្តទុកដាក់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវលើករណីសង្ស័យ ហើយបណ្ដែតបណ្ដោយឱ្យរាលដាលទៅកន្លែងនានា។ ទន្ទឹមនេះ របាយការណ៍ខាងលើបន្តថា ទោះមានព័ស្តុតាងនៃការឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្ស សញ្ញានៃករណីឆ្លងនេះ មិនត្រូវបានគេអើពើឡើយឡើយ។ គណៈកម្មាធិការខាងលើ ក៏បានចោទសួរ ថា ហេតុអ្វីបានជាគណៈកម្មាធិការអាសន្ន WHO មិនមានកិច្ចប្រជុំលើបញ្ហាកូវីដ-១៩ រហូតដល់សប្តាហ៍ទី៣ នៃខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ហើយថែមទាំងមិនបានប្រកាសអាសន្នជាអន្តរជាតិថែមទៀត រហូតដល់កិច្ចប្រជុំលើកទីពីរ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែខែមករា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ពាក្យជំងឺឆ្លងសកល (Pandemic) ក៏មិនត្រូវបានប្រើប្រាស់ ដើម្បីទាញសញ្ញាប្រកាសអាសន្នសម្រាប់ពិភពលោកឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពាក្យនេះ ត្រូវបានអង្គការសុខភាពពិភពលោក ប្រើប្រាស់ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនា មកប៉ុណ្ណោះ ស្របពេលកូរ៉ូណាវីរុស បានរាតត្បាតយ៉ាងខ្លាំងទៅហើយ។ «ប្រព័ន្ធប្រកាសជំងឺឆ្លងសកល មិនត្រូវបានប្រើឲ្យត្រូវតាមគោលដៅឡើយ»។ ក្រុមអ្នកត្រួតពិនិត្យស្ថានការណ៍កូវីដ-១៩ បានលើកឡើងបែបនេះ ដោយបន្ថែមថា អង្គការ WHO នៅមានកង្វះខាតយន្តការច្រើនណាស់ ក្នុងការចាត់វិធានការទប់ស្កាត់កូវីដ-១៩ ដែលតម្រូវឲ្យធ្វើកំណែទម្រង់ឡើងវីញ ។ កន្លងមក ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានចោទអង្គការអន្តរជាតិមួយនេះដែរ ថាលំអៀងទៅរកចិន និងជួយលាក់បាំងស្ថានការណ៍កូវីដ-១៩ ។ របាយការណ៍របស់ក្រុមអ្នកជំនាញនេះ ធ្វើឡើងមុនតែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ មុនដល់ខួបមួយឆ្នាំនៃការបិទក្រុងវូហាន ប្រទេសចិន។ គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ពិភពលោក មានករណីឆ្លងសរុបចំនួនជាង ៩៦លាននាក់ និងអ្នកស្លាប់ចំនួនជាង ២លាននាក់។ ចំណែកអ្នកស្លាប់មានចំនួន ជាង ៦៨លាននាក់៕	គណៈកម្មាធិការវាយតម្លៃឯករាជ្យមួយ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា បានរិះគន់ ចំណាត់ការរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ដែលយឺតយ៉ាវក្នុងការឆ្លើយតបនឹងការផ្ទុះឡើងជំងឺកូវីដ-១៩ នៅដំណាក់កាលដំបូង។ ចិនក៏ត្រូវរិះគន់ដូចគ្នា ព្រោះមិនបានចាត់វិធានការឱ្យតឹងរ៉ឹងនៅដំណាក់កាលដំបូងដូចគ្នា។
«លទ្ធភាពផ្តើមចេញពីកត្តាភូមិសាស្រ្តដែលអំណោយផលសម្រាប់យើងរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍កីឡាហ្នឹង»។ នេះបើតាមលោក ងួន រតនៈ ដែលបន្ថែមថា ការរៀបចំឱ្យមានការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ឆ្នេរខ្សាច់នេះឡើង គឺក្នុងគោលបំណងបង្កឱ្យមានបរិយាកាសរីករាយដល់មន្រ្តីរាជការ ដែលសម្រាកពីការងារពេលល្ងាច អាចចូលលេងប្រកួតលើឆ្នេរខ្សាច់ខ្យល់បរិសុទ្ធល្អ និងបង្កើនចំណងមិត្តភាព។ លោក ងួន រតនៈ និយាយថា៖«ជាទូទៅឃើញថា មន្រ្តីរាជការតាំងពីយើងបង្កើតឱ្យមានបាល់ទាត់ឆ្នេរខ្សាច់ហ្នឹងមក តាមស្រុក មន្ទីរអីគាត់បង្កើតកីឡារបស់គាត់មួយក្រុមៗតាមស្ថាប័ន។ ទីលានហ្នឹងយើងរត់លើខ្សាច់ទោះបីដួលក៏មិនអីដែរ យើងលេងដើម្បីសប្បាយ សុខភាព»។ យ៉ាងណាអភិបាលខេត្តកំពង់ធំ លោក ងួន រតនៈ នៅតែចង់បង្កើតឱ្យមានការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ឆ្នេរខ្សាច់ បាល់ទះឆ្នេរខ្សាច់ ប៉េតង់ពេលបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ និងពិធីបុណ្យធំ ។ ប៉ុន្តែលោកថារង់ចាំការប្រជុំពិនិត្យលទ្ធភាពជាមួយគណៈកម្មការរៀបចំជាមុនសិន៕	លោក ងួន រតនៈ អភិបាលខេត្តកំពង់ធំថា ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ឆ្នេរខ្សាច់ បាល់ទះឆ្នេរខ្សាច់ និងកីឡាប៉េតង់ឡើង គឺដោយសារតែមានភូមិសាស្រ្តទីតាំងល្អ ទើបអាចដំណើរការបានរលូន និងមានអ្នកគាំទ្រច្រើន។ លោក ថ្លែងក្នុងពិធីបុណ្យទន្លេលើកទី៧ កាលពីថ្មីៗនេះ។
«យើងកំពុងពិភាក្សាឥតឈប់ឈរជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ រួមទាំង FIFA ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយត្រឹមត្រូវចំពោះស្ថានភាពនេះ ហើយនឹងធ្វើឲ្យមានសកម្មភាពបាល់ទាត់ឡើងវិញម្តងទៀត។» លោក Anil Dave អះអាងបែបនេះ។ ប្រធានរូបនេះ បានសម្ដែងការសោកស្ដាយចំពោះការគ្រប់គ្រងជិត២ឆ្នាំចុងក្រោយ ក្រោមអាណត្ដិរបស់លោក Praful Patel អតីតប្រធានសហព័ន្ធបាល់ទាត់ឥណ្ឌា ដែលបានបន្សល់លក្ខណៈគ្មានប្រជាធិបតេយ្យ និងខុសច្បាប់ទាំងស្រុង។ ក្រោមការសម្រេចរបស់ FIFA ដែលចោទថា រដ្ឋាភិបាលលូកលាន់កិច្ចការកីឡា ឥណ្ឌា មិនអាចចូលរួមប្រកួត AFC Asian Cup 2023 ទេ ហើយជម្រើសជំនួស ឥណ្ឌា គឺប្រទេសហ្វីលីពីន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការប្រកួតមិត្តភាពជាមួយវៀតណាម ក្នុងថ្ងៃ FIFA ក៏ត្រូវបានលុបចោល ហើយសម្រាប់ ជើងឯកលីគ ក៏មិនអាចមានចូលរួមប្រកួត ជាមួយក្រុមផ្សេងទៀត ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFC Championship ដែរ។ បន្ថែមលើសពីនេះទៀត ការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរបស់ឥណ្ឌា FIFA U-17 Women's World Cup នឹងត្រូវប្ដូរម្ចាស់ផ្ទះថ្មី។ ការព្យួរនេះ នឹងត្រូវលុបចោលវិញ នៅពេលបង្កើតគណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រង ដើម្បីទទួលយកអំណាចរបស់គណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិ AIFF៕ អត្ថបទទាក់ទង FIFA ព្យួរសកម្មភាពសហព័ន្ធបាល់ទាត់ឥណ្ឌា ដោយសារមានភាគីទីបី ចូលលូកលាន់	គណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់ឥណ្ឌា សម្តែងការភ្ញាក់ផ្អើល និងខកចិត្តចំពោះ FIFA លើបញ្ហា បញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពប្រកួត និងព្រឹត្តិការណ៍អន្ដរជាតិផ្សេងៗដែលរៀបចំដោយ សហព័ន្ធបាល់ទាត់ឥណ្ឌា។ លោក Anil Dave ប្រធានគណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់ឥណ្ឌា អះអាងថា កិច្ចពិភាក្សារកដំណោះស្រាយ មិនទាន់បញ្ចប់ទេ ហើយភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ កំពុងពន្លឿនដោះស្រាយឲ្យចប់នៅចុងខែសីហានេះ។
នៅដើមខែកក្កដា របបសឹកយោធា បានប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មផ្នែករដ្ឋបាលលើមន្រ្តីប្រតិបត្តិធនាគារឯកជនចំនួន ៧ ក្នុងនោះមានដូចជា ធនាគារ Yoma, ធនាគារ AYA និងធនាគារ UAB បន្ទាប់ពីធនាគារឯកជនទាំងនោះបានផ្តល់កម្ចីលើពីចំនួនកំណត់ ដែលដាក់ដោយធនាគារកណ្តាល ទៅកាន់ប្រជាជន ពាក់ព័ន្ធនឹងផ្ទះសម្បែង។ ព័ត៌មានបែបនេះ បានបង្កឱ្យប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា មានក្តីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ដោយបង្កើនការដកលុយចេញពីធនាគារ តែមិនបានដាក់ប្រាក់ទៅធនាគារវិញដែរ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ ធនាគារឯកជននៅមីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងកំណត់ចំនួនសាច់ប្រាក់សម្រាប់ប្រជាជនអាចដកបាន ក្នុងមួយថ្ងៃៗ ដើម្បីបង្ការវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុលើធនាគារឯកជន។ «យើងត្រូវតែកំណត់ចំនួនសាច់ប្រាក់ដែលដក សម្រាប់ក្តីបារម្ភថា សាច់ប្រាក់ក្នុងធនាគារ មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់អតិថិជនដក»។ មន្រ្តីប្រតិបត្តិរបស់ធនាគារមួយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រាប់បែបនេះទៅកាន់សារព័ត៌មាន The Irrawaddy ដែលចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា។ សម្រាប់ទំហំសាច់ប្រាក់ដែលអាចដកប្រចាំថ្ងៃមានចន្លោះពី ៣០៧ដុល្លារ ទៅ៦១៥ដុល្លារ។ ចំណែកប្រជាជន នៅក្នុងទីក្រុងយ៊ាំងហ្គោននៅសប្តាហ៍នេះ បានអះអាងថា ធនាគារ បានកម្រិតការដកប្រាក់ប្រចាំថ្ងៃ។ ចំណែកអតិថិជនធនាគារ KBZ សាខាក្រុងណៃពិដោ បានរាយការណ៍ថា ទូរ ATM របស់ធនាគារ ក៏គ្មានសាច់ប្រាក់ដែរ។ ក្រោយមានព័ត៌មានខាងលើ លោក Lin Aung ទេសាភិបាលរង បានថ្លែងការពារថា បញ្ហាគឺបង្កដោយធនាគារឯកជន ដ្បិតធនាគារទាំងនោះ ត្រូវតែសហការជាមួយធនាគារកណ្តាលគ្រប់គ្រងដោយយោធា។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការកម្រិតចំនួនលុយដក ទេសាភិបាលរងរូបនេះ បានប្រាប់ប្រជាជនថា ធនាគារកណ្តាល បានពិនិត្យលើការដាក់ និងដកប្រាក់ប្រចាំថ្ងៃ ហើយប្រជាជនមិនត្រូវបារម្ភពីបញ្ហានេះឡើយ។ ទន្ទឹមនេះ របបសឹក នៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា បានកោះហៅមេដឹកនាំ និងប្រធានធនាគារឯកជនទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេស ដើម្បីពិភាក្សាពីបញ្ហាធនាគារ។ លោក Aung Lwin Dwe លេខាធិការក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋ (SAC) បានប្រាប់ប្រជាជនដកលុយច្រើនក្នុងករណីចាំបាច់ ជាជាងពាក្យចចាមអារ៉ាម៕	ធនាគារឯកជនមីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងរឹតត្បិតការដកសាច់ប្រាក់ប្រចាំថ្ងៃ ក្នុងគោលបំណងបង្ការការសម្រុកដកសាច់ប្រាក់របស់ប្រជាជន ដែលអាចធ្វើឱ្យធនាគារជួបវិបត្តិ។ មន្រ្តីប្រតិបត្តិធនាគារមួយ បានប្រាប់សារព័ត៌មាន The Irrawaddy ដែលបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា។
1. នៅពេលដែលអ្នកបញ្ចប់ការរួមភេទ អ្នកអាចលុតជង្គង់លើដីជិតគ្រែរបស់អ្នក រួចញែកជង្គង់ចេញពីគ្នា។ បន្ទាប់មក អ្នកអាចធ្វើឲ្យខ្នងអ្នកត្រង់ រួចអោនទៅមុខ ដោយឲ្យមុខ និងទ្រូងអ្នកជិតដល់គ្រែ។ ការធ្វើបែបនេះ ដើម្បីជួយរក្សាស្បូនអ្នកឲ្យមានសុខភាពល្អ។ 2. ក្រោយពេលដែលអ្នករួមភេទរួច អ្នកមិនគួរសម្អាតភ្លាមនោះទេ ដោយអ្នកគួរតែសម្រាកចំនួនប៉ុន្មាននាទីជាមុនសិន។ បន្ទាប់មក អ្នកអាចធ្វើការសម្អាត ដោយប្រើទឹកក្តៅអ៊ុនៗ និងទឹកត្រជាក់ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរគ្នាសម្អាត។ ប៉ុន្តែអ្នកមិនគួរសម្អាតយូរពេកទេ ទើបមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នក។ ដូចនេះ វានឹងអាចជួយបង្កើនផ្លូវភេទអ្នកបានយ៉ាងល្អ។ 3. ក្រោយពេលដែលអ្នករួមភេទរួច អ្នកមិនគួរពិសារអាហារភ្លាមនោះទេ ព្រោះវាអាចធ្វើឲ្យក្រពះអ្នកពិបាករំលាយអាហារខ្លាំងណាស់។ ដូចនេះ អ្នកអាចញ៉ាំទឹកដែលមានសីតុណ្ហភាពចំនួន៤០អង្សាសេបាន ដោយញ៉ាំយឺតៗចូលទៅក្នុងរាងកាយអ្នក។ វានឹងអាចជួយបំបាត់អារម្មណ៍ពុះកញ្ច្រោលបាន ទើបក្រពះអ្នកអាចដំណើរការល្អវិញ៕ ផ្ដល់សិទ្ធដោយ៖www.health.com.kh	ក្រោយពេលដែលអ្នករួមភេទរួច អ្នកគួរតែអនុវត្តតាមវិធីខាងក្រោមនេះ ដើម្បីថែរក្សាសុខភាពអ្នកឲ្យរឹងមាំ មិនងាយទ្រុឌទ្រោម។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
យោងតាមសេចក្ដីសម្រេចរបស់អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ បានតម្រូវឱ្យអគ្គិសនីកម្ពុជា និងអ្នកផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីឯកជនទាំងអស់ បញ្ចុះអត្រាថ្លៃលក់របស់ខ្លួន១៥ភាគរយ ក្នុងរយៈពេល៣ខែ ដែលគិតចាប់ពីខែធ្នូនេះ ដល់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ ដល់អ្នកប្រើប្រាស់អគ្គិសនី ដែលទទួលប្រភពពីបណ្តាញជាតិ ជាប្រភេទពាណិជ្ជកម្ម អាជីវកម្ម និងសេវាកម្ម បម្រើក្នុងវិស័យទេសចរណ៍។ ការបញ្ចុះតម្លៃនេះ អនុវត្តសម្រាប់តែ អ្នកប្រើប្រាស់ធុនតូច ទិញពីខ្សែបណ្តាញចែកចាយ LV សាធារណៈ រួមមាន សណ្ឋាគារ និង ផ្ទះសំណាក់ មានអត្រាថ្លៃលក់ជារៀល។ សម្រាប់ អ្នកប្រើប្រាស់ធុនមធ្យម ដែលភ្ជាប់តាមនាឡិកាស្ទង់តង់ស្យុងទាប មានអត្រាថ្លៃលក់ជាដុល្លារ។ ដោយឡែកអ្នកប្រើប្រាស់ធុនធំ ដែលភ្ជាប់ពីខ្សែបណ្តាញចែកចាយតាមនាឡិកាស្ទង់តង់ស្យុង មធ្យម ឬភ្ជាប់ពីទ្វារចរន្តតង់ស្យុងមធ្យមនៃអនុស្ថានីយ និងអ្នកប្រើប្រាស់ធុនដុំ ដែលភ្ជាប់ពីទ្វារចរន្ត តង់ស្យុងខ្ពស់នៃអនុស្ថានីយ។ អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា ណែនាំឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ស្ថិតក្នុងលក្ខខណ្ឌទាំងនេះ រុសរាន់ដាក់ពាក្យស្នើសុំទៅអគ្គិសនីកម្ពុជា និងអ្នកផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីឯកជន នៅក្នុងតំបន់ដែលខ្លួនកំពុងប្រើ ដើម្បីទទួលបានការបញ្ចុះ៕	ភ្នំពេញ៖ អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា សម្រេចបញ្ចុះថ្លៃ១៥ភាគរយ ដល់អ្នកប្រើប្រាស់អគ្គិសនី ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ទូទាំងប្រទេស ដែលភ្ជាប់ពីប្រភពបណ្ដាញជាតិ ចាប់ពីខែធ្នូនេះ ដល់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។
កម្មវិធីយុវជន និងការចូលរួម (Impact+) នឹងផ្តល់ការគាំពារដល់កុមារ ក្មេងជំទង់ និងយុវជន ក្នុងស្រុកចំនួន៨ តាមបណ្តាខេត្តចំនួន៦ រួមមានខេត្តបាត់ដំបង កណ្តាល កំពង់ឆ្នាំង ព្រះវិហារ សៀមរាប និងខេត្តតាកែវ ដើម្បីជួយឱ្យពួកគេក្លាយជាមនុស្សពេញវ័យ ដែលជាពលរដ្ឋសកម្មពោរពេញដោយសមត្ថភាព គុណតម្លៃ ការជឿជាក់ និងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្នាក្នុងសង្គម។ លោក យាង សិដ្ឋសមប្រាថ្នា អ្នកជំនាញបច្ចេកទេសជាន់ខ្ពស់ផ្នែកយុវជនវ័យជំទង់ និងការចូលរួម នៃអង្គការទស្សនៈពិភពលោក លើកឡើងថា កម្មវិធីយុវជន និងការចូលរួម ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីឱ្យប្រាកដថាយុវជនទទួល បានការគាំទ្រនូវអ្វីដែលពួកគេត្រូវការសម្រាប់បង្កើតក្តីស្រមៃនាថ្ងៃអនាគត ដាក់គោលដៅ និងសម្រេចបំណងផ្ទាល់ខ្លួន ក៏ដូចជាពង្រីកលទ្ធភាពនានា សម្រាប់ខ្លួនពួកគេផងដែរ ។ លោក យាង សិដ្ឋសមប្រាថ្នា មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា៖«យើងជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថា កម្មវិធីនេះ នឹងផ្តល់ជាវេទិកាដ៏មានសុវត្ថិភាពមួយ សម្រាប់កុមារ ក្មេងជំទង់ និងយុវជន ដើម្បីឱ្យពួកគេកសាងបំណិនជីវិត បង្កើតជម្រើសបែបវិជ្ជមាន និងប្រកបដោយសុខុមាលភាពល្អប្រសើរ ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវជំនាញភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងធ្វើឱ្យពួកគេរស់នៅ មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយគ្នានៅក្នុងសង្គម។ ជំនាញទាំងនេះ ជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ពួកគេ ក្នុងការអភិវឌ្ឍខ្លួនជាពលរដ្ឋសកម្ម និងក្លាយជាអ្នកដឹកនាំ ដ៏មានសក្តានុពលនាពេលអនាគត»។ នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Smart Axiata លោក ថូម៉ាស ហ៊ុន មានប្រសាសន៍ថា៖ «នៅក្រុមហ៊ុន Smart យើងប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការវិនិយោគ ដើម្បីការរីកចម្រើនរយៈពេលយូរអង្វែង របស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ពួកយើងគិតថា យុទ្ធសាស្រ្តដែលមាននិរន្តរភាពបំផុត ចំពោះកំណើនសេដ្ឋកិច្ច គឺការវិនិយោគលើការអភិវឌ្ឍយុវជន និងមូលធនមនុស្ស។ យុវជន និងការចូលរួម គឺជាកម្មវិធីមួយដែលយើងគាំទ្រ ព្រោះវាដំណើរការដោយផ្អែកលើការអប់រំ ការណែនាំ និងកីឡា ដែលជួយយុវជនក្នុងការបញ្ចេញនូវសក្តានុពលពេញលេញរបស់ពួកគេ និងស្វែងយល់ពីឱកាសថ្មីៗ និងបង្កើនលទ្ធភាពរស់នៅ ប្រកបដោយសុខភាពល្អ និងវិជ្ជមាន»។ លោក ថូម៉ាស បានបន្ថែមថា៖ «យើងមានមោទកភាពយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះភាពជាដៃគូជោគជ័យ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង រវាងក្រុមហ៊ុន Smart Axiata និងអង្គការទស្សនៈពិភពលោក។ យុវជនដែលបានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីទាំងនេះ គឺមានភាពរឹងមាំ មានទំនុកចិត្តក្នុងខ្លួនឯង និងមានការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏គួរឲ្យកោតសរសើរ។ យើងមានជំនឿថា ពួកគេនឹងបន្តធ្វើឱ្យប្រសើរឡើង នូវជីវភាពគ្រួសារ និងសហគមន៍ ព្រមទាំងនឹងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការធ្វើឱ្យសង្គមកម្ពុជាកាន់តែប្រសើរឡើង» ។ យុវតី សៀវម៉ី វ័យ១៦ឆ្នាំ ដែលបានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីយុវជន និងការចូលរួម លើកឡើងថា៖ «ខ្លួនពិតជាមានមោកភាព ចំពោះបទពិសោធន៍ដែលបានមកពីការរៀនសូត្រ ការដឹកនាំគម្រោងសហគមន៍ និងការលេងកីឡា»។ សៀវម៉ី និយាយថា៖ «ឥឡូវនេះ ខ្ញុំមានភាពជឿជាក់គ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងលើកឡើងពីក្តីកង្វល់របស់ខ្ញុំ សូម្បីតែទៅកាន់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ ខ្ញុំថែមទាំងរក្សាទំនាក់ទំនង ជាមួយមិត្តភ័ក្ត និងអ្នកភូមិ បានល្អជាងមុនទៀតផង។ ខ្ញុំអរគុណ ដល់បទពិសោធន៍ដែលខ្ញុំទទួលបានពីក្លិបយុវជន»។ នៅឆ្នាំ២០១៧ ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ក៏បានគាំទ្រក្នុងភាពជាដៃគូដល់អង្គការទស្សនៈពិភពលោក ក្នុងការចាប់ផ្តើមកម្មវិធី One Goal ជាគំនិតផ្តួចផ្តើមមួយ ដែលជួយលើកទឹកចិត្តយុវជនឱ្យមានជម្រើសជីវិតដែលប្រសើរ អភិវឌ្ឍន៍ទំនាក់ទំនងប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាន និងទទួលបំណិនជីវិត ដែលមានសារៈប្រយោជន៍ដើម្បីកាត់បន្ថយឥរិយាបថ ដែលជាហានិភ័យ តាមរយៈការប្រកួតបាល់ទាត់ប្រចាំសប្តាហ៍។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៧ ដល់២០២០ យុវជនប្រមាណ ១៩ ០០០នាក់ ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីកម្មវិធីនេះ៕ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទាក់ទង៖ លោក ស៊ុន សុខេន មន្រ្តីជំនាញជាន់ខ្ពស់កិច្ចការទំនាក់ទំនងសាធារណៈនៃអង្គការទស្សនៈ ពិភពលោកអន្តរជាតិ កម្ពុជា អ៊ីម៉ែល៖ [email protected] ទូរសព្ទ៖ +855 10 906 409 លោក គាំ ទីវា ប្រធានផ្នែកកិច្ចការសាជីវកម្មនៃក្រុមហ៊ុន Smart Axiata អ៊ីម៉ែល៖ [email protected] ទូរសព្ទ៖ +855 10 202 271 (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ ថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ - ដើម្បីលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍរបស់យុវជន ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានប្រកាសគាំទ្រក្នុងភាពជាដៃគូ ដល់កម្មវិធីយុវជន និងការចូលរួម របស់អង្គការទស្សនៈពិភពលោក រហូតដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២។ កម្មវិធីនេះ នឹងផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាល និងការតម្រង់ទិស ដល់កុមារ ក្មេងជំទង់ និងយុវជន ដែលមានអាយុពី១២ឆ្នាំ ដល់ ១៨ឆ្នាំ ប្រមាណជាង២ម៉ឺននាក់។
ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន នាសន្និសីទកាសែត កាលពីថ្ងៃទី ១៥ វិច្ឆិកា នៅសាខាធានាគារ ឈីហ្វ ច្បារអំពៅ ក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅ លោក សឿង ម៉ូរ៉ារិទ្ធ បានពន្យល់ថា កម្មវិធីកម្ចីខ្នាតតូច «Chief Easy»នេះ នឹងសម្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងការស្នើកម្ចីពីធនាគារពាណិជ្ជឈីហ្វ ដោយប្រើត្រឹមរយៈពេលតែ១៥នាទីប៉ុណ្ណោះ តាមទូរស័ព្ទដៃ។ វានឹងសម្រួលដល់អតិថិជន ក្នុងការស្នើសុំខ្ចីប្រាក់ បានគ្រប់កន្លែង គ្រប់ពេលវេលា មិនថានៅកន្លែងធ្វើការងារ នៅផ្ទះ ឬនៅកន្លែងណាក៏ដោយ គឺគ្រាន់តែមានកម្មវិធី App Chief Easy ក្នុងទូរស័ព្ទដៃរបស់លោកអ្នក នោះជាការស្រេច។ លោកម៉ូរ៉ារិទ្ធ បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «កម្ចីនេះ លោកអ្នកខ្ចីបានរហូតដល់ ១ ០០០ ដុល្លារ នឹងត្រូវបង់សងធនាគារវិញ រយៈពេលពី ១ ខែ រហូតដល់ ១២ខែ ហើយលោកអ្នក អាចជ្រើសរើសចំនួនខែ ដែលត្រូវបង់សង តាមតម្រូវការរបស់លោកអ្នក នៅពេលស្នើសុំតាមប្រព័ន្ធ ក្នុងទូរស័ព្ទដៃ»។ លោកបានបន្ថែមថា ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Chief Easy នេះអតិថិជន អាចខ្លីរយៈពេល ១២ ខែ ក្នុងទំហំការប្រាក់ ១៨ ភាគរយ ក្នុងមួយឆ្នាំ ដោយគ្មានទ្រព្យបញ្ចាំ។ ចំពោះអត្រាការប្រាក់ថេរ១៨ភាគរយនេះ ត្រូវគណនាប្រចាំថ្ងៃដោយគិតតាមមូលដ្ឋាន ៣៦០ថ្ងៃ ក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយគិតលើចំនួនថ្ងៃជាក់ស្តែងដែលបានប្រើប្រាស់ ដោយគិតចាប់ ពីថ្ងៃដែលឥណទានបានដាក់ ឱ្យប្រើប្រាស់លើកដំបូង។ ការប្រាក់ត្រូវបង់រៀងរាល់ខែនីមួយៗ ដែលត្រូវបង់គិតរាប់ពីកាលបរិច្ឆេទ នៃការផ្តល់ឥណទាន។ ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Chief Easy បើកដំណើរការ ២៤ម៉ោង ក្នុងមួយថ្ងៃ និង៧ថ្ងៃ ក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ក្នុងករណី កាលបរិច្ឆេទសង ស្ថិតក្នុងថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ និង/ឬ ថ្ងៃឈប់សម្រាក អ្នកខ្ចីត្រូវទទួលបន្ទុកក្នុងការដាក់ប្រាក់ជាមុនក្នុងគណនី ទុកសម្រាប់ទូទាត់បង់ការប្រាក់។ ក្នុងករណី អតិថិជនបំពានលក្ខខណ្ឌ ធនាគារមានសិទ្ធិ ទាមទារសងត្រលបើឥណទានមួយផ្នែក ឬទាំងស្រុងមកវិញ ក្នុងករណី អ្នកខ្ចីប្រើប្រាស់ឥណទាននេះ មិនត្រូវនឹងគោលដៅដូចមានចែងក្នុងប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Chief Easy។ លោក ម៉ូរ៉ារិទ្ធ បានពន្យល់ ថាអតិថិជនអាចស្នើកម្ចីនេះ បានច្រើននាក់នៅក្នុងរង្វង់គ្រួសាររបស់លោកអ្នក ដោយផ្អែកលើប្រាក់ចំណូលបុគ្គល ដោយគ្រាន់តែភ្ជាប់មកជាមួយ នូវសៀវភៅគ្រួសារ កាតបុគ្គលិក ឬនាមប័ណ្ណផ្ទាល់ខ្លួនជាដើម និងរបាយការណ៍ប្រាក់ចំណូលប្រចាំខែ ៣ខែចុងក្រោយ ដើម្បីជាឯកសារក្នុងស្នើសុំកម្ចីរហ័សនេះ។ កម្ចីរហ័សនេះដែរ គឺប្រជាពលរដ្ឋទូទៅអាចស្នើបានគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន មិនថាអាជីវករ សិស្ស និស្សិត និងបុគ្គលិកជាដើម។ ការស្នើកម្ចីបែបឌីជីថលនេះ គឺពិតជាងាយស្រួល និងរហ័សមែនទែន៕ ដើម្បីកាន់តែជ្រាបច្បាស់ សូមលោកអ្នកទស្សនាវីដេអូណែនាំខាងក្រោម៖ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ធនាគារពាណិជ្ជ ឈីហ្វ (ខេមបូឌា) ម.ក កាលពីម្សិលមិញ បានដាក់ចេញនូវផលិតផលថ្មីមួយ ឈ្មោះ«Chief Easy» ។ លោក សឿង ម៉ូរ៉ារិទ្ធ ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិ ធនាគារពាណិជ្ជ ឈីហ្វ បញ្ជាក់ថា ការបង្កើតឡើងនូវផលិតផលថ្មីនេះ គឺដើម្បីផ្តល់ឱកាសដល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាអាច ខ្ចីឥណទានខា្នតតូចបំផុត និងមានសុវត្ថិភាព ដើម្បីយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងគោលបំណងផ្សេងៗ ជំនួសការខ្ចីប្រាក់ ក្រៅប្រព័ន្ធដែលគ្មានសុវត្ថិភាព។
ភ្នំពេញ៖ អ្នកធ្វើការងារតាមផ្ទះមួយចំនួន ទទួលរងការរើសអើងពីម្ចាស់ផ្ទះ តាមរយៈពាក្យសម្ដី និងសកម្មភាព ក្នុងទម្រង់ផ្សេងៗគ្នា។ បើតាមអ្នកស្រី អាយ វណ្ណី ប្រធានក្រុមនៃស្រ្តីធ្វើការតាមផ្ទះ អ្នកធ្វើការងារតាមផ្ទះខ្លះ អាចនឹងរងអំពើហិង្សាផ្សេងៗ ពីម្ចាស់ផ្ទះថែម ទៀត។ ស្រ្តីមួយចំនួន សម្រេចចូលបម្រើការងារនៅផ្ទះនានា ដូចជាធ្វើចុងភៅ លាងចាន ជូតឥដ្ឋ បោកខោអាវ លាងបន្ទប់ទឹក និងការងារបន្ទាប់បន្សំផ្សេងៗទៀត ជាដើម។ ការបម្រើការងារតាមផ្ទះនេះ មានអ្នកខ្លះទទួលបានការស្រលាញ់រាប់អាន និងឱ្យតម្លៃពីសំណាក់ម្ចាស់ផ្ទះ តែអ្នកខ្លះទៀត ទទួលរងការប្រមាថ មើលងាយ ពីម្ចាស់ផ្ទះ។ សម្រាប់អ្នកស្រី អាយ វណ្ណី ធ្លាប់ជួបម្ចាស់ផ្ទះប្រើពាក្យសម្ដីធ្ងន់ដាក់ខ្លួន ដោយហៅពាក្យកញ្ចាស់ៗពេញមាត់ ដែលធ្វើឱ្យនាងទទួលយកមិនបានឡើយ។ អ្នកស្រី បានបញ្ជាក់ថា សកម្មភាព និងសម្តីដែលម្ចាស់ផ្ទះធ្វើដាក់នាងនេះ បានបង្ហាញពីការរើសអើងចំពោះអ្នកធ្វើការងារតាមផ្ទះ។ អ្នកស្រី វណ្ណី ប្រឡូកធ្វើការងារតាមផ្ទះ បានជាង១០ឆ្នាំមកហើយ។ បច្ចុប្បន្ន នាងជាប្រធានក្រុមនៃស្រ្តីធ្វើការតាមផ្ទះ។ ស្រ្តីវ័យ៣៧ឆ្នាំរូបនេះបញ្ជាក់ថា៖ «ម្ចាស់ផ្ទះមិនមែនសុទ្ធតែអាក្រក់ទាំងអស់នោះទេ! ម្ចាស់ផ្ទះខ្លះយល់ពីអ្នកធ្វើការតាមផ្ទះ គេឱ្យតម្លៃ និងលើកទឹកចិត្ត ខ្វាយខ្វល់ពីសុខទុក្ខរបស់អ្នកធ្វើការតាមផ្ទះដែរ។ ប៉ុន្តែម្ចាស់ផ្ទះខ្លះ គ្រាន់តែកន្លែងហូបបាយ ក៏គេមិនចង់ឱ្យយើងអង្គុយហូបដែរ។ បើតាមអ្នកស្រី វណ្ណី អ្នកបម្រើការងារតាមផ្ទះមួយចំនួន គឺរងសម្ពោធផ្លូវអារម្មណ៍ពីម្ចាស់ផ្ទះ ចាប់តាំងពីកន្លែងហូបបាយឡើង។ «ដល់ម៉ោងហូបបាយ គេមិនឱ្យយើងអង្គុយតុគេទេ! គេឱ្យយើងយកតុដែលទុកចោល មកជូនហើយទៅអង្គុយ នៅឯចង្ក្រានបាយខាងក្រោយ ជិតកន្លែងដាក់ធុងសំរាម ធុងបោកខោអាវ។ គេមិនឱ្យយើងអង្គុយកន្លែងសមគួរទេ»។ ប្រធានក្រុមនៃស្រ្តីធ្វើការតាមផ្ទះ និយាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ (ThmeyThmey)បែបនេះ ដោយបន្តរៀបរាប់ថា៖ «ពេលខ្លះម្ចាស់ផ្ទះពិនិត្យការងារឃើញមិនស្អាត ឬធ្វើខុសអ្វីមួយ គេហៅទៅស្ដីបន្ទោស។ ពេលខ្លះហៅសុទ្ធតែមីខ្ញុំកញ្ចាស់ពេញមាត់!។ ដូច្នេះហើយ ក្រុមយើងទទួលយកមិនបាននោះទេ»។ អង្គុយកាន់ម៉ាក្រូហ្វូន ជាអ្នកស្រី អាយ វណ្ណី ប្រធានក្រុមនៃស្រ្តីធ្វើការតាមផ្ទះ។ រូបភាព៖ អង្គការ Oxfam លើសពីនេះ អ្នកមប្រើការងារតាមផ្ទះខ្លះ បានរងអំពើហិង្សាពីម្ចាស់ផ្ទះថែមទៀត។ បើតាមអ្នកស្រី វណ្ណី ពេលមានបញ្ហាអ្វីមួយកើតឡើង សមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យ នៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ (IDEA) បានជួយរកដំណោះស្រាយ ដោយវែកញែកសួររកហេតុផលពីភាគីម្ចាស់ផ្ទះ និងសមាជិកដែលមានទំនាស់។ អ្នកស្រី វណ្ណី រៀបរាប់ពីផលលំបាកបែបនេះ៖ «ពួកក្រុមខ្ញុំ ធ្លាប់ជួបម្ដងដែរ(ម្ចាស់ប្រើហិង្សា) តែកើតយូរហើយ នៅបឹងកេងកង។ ម្ចាស់ផ្ទះ និងក្រុមការងារខ្ញុំ ទាស់សម្ដីគ្នា ក៏បានតមាត់គ្នា។ ហើយម្ចាស់ផ្ទះប្រើហិង្សា រហូតវាយបែកក្បាល ពេលនោះសមាគមជួយដោះស្រាយ ទើបម្ចាស់ផ្ទះបង់លុយ ហើយក្រុមខ្ញុំក៏ឈប់ធ្វើការ»។ អ្នកបម្រើការងារតាមផ្ទះ អាចទទួលប្រាក់ចំណូលបានជាមធ្យម ២០០ដុល្លារ ក្នុងមួយខែ។ អ្នកខ្លះធ្វើការមួយខែពេញ ដោយមិនមានថ្ងៃឈប់សម្រាកនោះទេ មិនថាថ្ងៃបុណ្យ និងសៅរ៍អាទិត្យ ក៏ត្រូវទៅធ្វើការដូចថ្ងៃធម្មតា។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រី វុន សម្ផស្ស អគ្គលេខាធិការរងទទួលបន្ទុកផ្នែកចងក្រង និងពង្រឹងសមាជិកអង្គការ IDEA បានលើកឡើងថា កម្មករធ្វើការតាមផ្ទះ មានបញ្ហាប្រឈមដោយមិនមានម៉ោងឈប់សម្រាក ព្រោះពួកគេគ្មានច្បាប់ការពារ ខណៈប្រាក់ឈ្នួលរបស់ពួកគេ ក៏ពុំទាន់មានដូចកម្មករកាត់ដេរ ឬវិស័យផ្សេងៗ ដែលស្ថិតក្នុងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច ដែរ។ «អ្នកបម្រើការងារតាមផ្ទះ មិនទាន់មានសិទ្ធិគាំពារសង្គមនៅពេលជួបគ្រោះថ្នាក់ អំឡុងពេលធ្វើការងារឡើយ។ ពោល គឺមិនមានការទទួលខុសត្រូវពីម្ចាស់ផ្ទះទេ។ ដូច្នេះពួកគេប្រើថវិកាខ្លួនឯង ដើម្បីទៅពិនិត្យសុខភាព និងការព្យាបាលផ្សេងៗ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី សម្ផស្ស ដោយបន្តថា៖« ម្យ៉ាងវិញទៀត ពួកគេប្រឈមនឹងការរើសអើងពីម្ចាស់ផ្ទះ ដោយម្ចាស់ផ្ទះមិនឱ្យឈប់សម្រាក រឹតត្បិតសេរីភាពពួកគេ ក្នុងការចូលរួមជាមួយសមាគម និងបញ្ហាមួយចំនួនទៀត ដែលជួបប្រទះជាមួយម្ចាស់ផ្ទះ»។ បើតាមអ្នកស្រី សម្ផស្ស ម្ចាស់ផ្ទះនីមួយៗ គួរតែឱ្យតម្លៃ និងលើទឹកចិត្តដល់អ្នកបម្រើការងារនៅផ្ទះរបស់ពួកគេ ព្រោះអ្នកបម្រើការងារតាមផ្ទះ ជាអ្នកមើលថែទាំទ្រព្យសម្បត្តិនានា នៅក្នុងផ្ទះ។ លើសពីនេះ ម្ចាស់ផ្ទះនីមួយៗ គួរតែចុះបញ្ជីឱ្យអ្នកធ្វើការតាមផ្ទះ ចូលក្នុងរបបសន្តិសុខសង្គម ដើម្បីឱ្យពួកគេទទួលបានកិច្ចគាំពារសង្គម។ ប្រធានកម្មករអ្នកធ្វើការតាមផ្ទះរូបនេះបន្តថា ៖ «អ្នកធ្វើការតាមផ្ទះ គាត់យកទាំងកម្លាំងកាយ-ចិត្ត ចំណេះជំនាញទៅធ្វើការ។ បើគ្មានពួកគាត់ ជួយមើលថែកូនរបស់អ្នក [ម្ចាស់ផ្ទះ] ជួយចម្អិនអាហារ និងជួយថែទាំផ្ទះសម្បែងទេ នោះម្ចាស់ផ្ទះក៏មិនអាចទៅរកចំណូលបានខាងក្រៅ រាប់ពាន់ រាប់ម៉ឺនដុល្លារនោះដែរ»។ អ្នកធ្វើការតាមផ្ទះ ដែលចូលជាសមាជិកសមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យ នៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ អាចទទួលប្រាក់ខែបានចាប់ពី ២៥០ដុល្លារឡើងទៅ អាស្រ័យទៅតាមបទពិសោធន៍ការងាររបស់ពួកគេ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី សម្ផស្ស ដែលបញ្ជាក់ថា៖ «ជាមធ្យមប្រាក់ខែចន្លោះពី ២៥០ ដល់ ៤០០ដុល្លារ ទើបអ្នកបម្រើការងារតាមផ្ទះ អាចចំណាយនៅក្នុងគ្រួសារគ្រប់។ បើតិចជាងនេះពួកគេ នឹងពិបាក ព្រោះទំនិញលើទីផ្សារឡើងថ្លៃគ្រប់មុខ»។ អ្នកស្រី វុន សម្ផស្ស ប្រធានកម្មករអ្នកធ្វើការតាមផ្ទះ។ រូបភាព៖ អង្គការ Idea អ្នកបម្រើការងារតាមផ្ទះ គឺមានទាំងបុរស និងស្រី្ត ដែលមានអាយុចាប់ ១៧ ដល់៦០ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែចំនួនអ្នកដែលធ្វើការតាមផ្ទះច្រើនជាងគេ គឺអាយុចន្លោះពីអាយុ៣០ ទៅ ៤៥ឆ្នាំ។ នេះបើតាមអ្នកស្រី សម្ផស្ស។ បច្ចុប្បន្ន សមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យនៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ មានសមាជិក ចំនួន ១ ៧០០នាក់។ សមាជិកនីមួយៗ ទទួលបានការបណ្ដុះបណ្ដាល ពង្រឹងសមត្ថភាព ក៏ដូចចំណេះដឹងមួយចំនួនផ្នែកច្បាប់ការងារ និងកិច្ចគាំពារសង្គម ដើម្បីហ៊ានចរចាប្រាក់ឈ្នួល និងគេចពីការរងសម្ពាធពីម្ចាស់ផ្ទះ។ សព្វថ្ងៃ សមាគមប្រជាធិបតេយ្យឯករាជ្យ នៃសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ កំពុងជំរុញឱ្យម្ចាស់ផ្ទះទៅចុះបញ្ជីនៅបេឡាជាតិសន្តិសុខសង្គម ដើម្បីឱ្យកម្មករធ្វើការតាមផ្ទះ ទទួលបានការថែទាំសុខភាព ពេលពួកគេគ្រោះថ្នាក់ការងារអំឡុងធ្វើការ។ ជំរុញឱ្យក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ រួមទាំងរដ្ឋាភិបាល ផ្ដល់សច្ចាប័នទៅអនុសញ្ញាលេខ ១៨៩ ស្ដីពីលក្ខខណ្ឌការងារសម្រាប់កម្មករធ្វើការងារតាមផ្ទះ។ លោក ហេង សួរ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា កំពុងពិភាក្សាគ្នាជាលក្ខណៈតំបន់ អំពីការផ្តល់សច្ចាប័ន លើអនុសញ្ញាលេខ ១៨៩ នេះ។ លោកនិយាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះ ៖«អាស៊ាន នឹងក្លាយទៅជាសហគមន៍តែមួយ វាសនាតែមួយ។ យើងកំពុងចែករំលែក និងសិក្សាពីគ្នា ដើម្បីឱ្យមានសុខដុមផ្នែកច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត»។ ទាក់ទិននឹងការការរើសអើង ឬធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទៅលើកិត្តិយសរបស់បុគ្គលណាម្នាក់ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងម្ចាស់ផ្ទះ គឺបុគ្គលនោះអាចដាក់ពាក្យប្តឹង ទៅប៉ូលិសបានគ្រប់ពេល ដោយមិនចាំបាច់ថា កម្ពុជាផ្តល់សច្ចាប័ន ឬមិនទាន់ផ្តល់សច្ចាប័នអនុសញ្ញា ១៨៩នោះទេ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ហេង សួរ ដោយបញ្ជាក់ថា៖ «ច្បាប់បានការពារបុគ្គលគ្រប់រូប និងមានទណ្ឌកម្ម ចំពោះបុគ្គលដែលបង្ខិតបង្ខំឱ្យធ្វើការងារ ឬរើសអើង ឬបង្កឱ្យមានរបួសស្នាម ទៅលើបុគ្គលមួយផ្សេងទៀត»។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការ Oxfam ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថា កម្មករធ្វើការងារតាមផ្ទះ មានប្រមាណ ២៤ម៉ឺននាក់នាក់ ដែលភាគច្រើនជាស្ត្រី ។ ការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកទាំងនោះ គឺបោសសម្អាត ចម្អិនអាហារ បោកគក់និងអ៊ុតសម្លៀកបំពាក់ ថែទាំកុមារ ថែទាំមនុស្សចាស់ ថែទាំសមាជិកគ្រួសារ ថែទាំសួន ថែទាំទ្រព្យសម្បត្តិ ថែទាំសត្វចិញ្ចឹម និងបើកបររថយន្ត... ជាដើម៕	ដោយ៖ញឹក សំអូន
លោក ឃន ប្រុស នាយករដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ចាម បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព័្ទថា ស្រ្តីរូបនេះ បានធ្វើដំណើរមកពីភ្នំពេញកាលពីថ្ងៃទី១០ ឧសភា ព្រោះជិតដល់ថ្ងៃសម្រាល។ ដោយមានការសង្ស័យអាជ្ញាធរ ក៏បានធ្វើតេស្តរហ័សរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ និងបានបញ្ជូនស្រ្ដីរូបនេះ មកសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមេគង្គកំពង់ចាម ហើយក៏បានសម្រាលកូនដោយជោគជ័យ នៅថ្ងៃទី១១ ឧសភា ។ បើតាមនាយរដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ចាម លោក ឃន ប្រុស ក្រុមគ្រូពេទ្យបានជួយសម្រាលកូនឱ្យស្រ្តីវិជ្ជមានកូវីដ-១៩នេះ ដោយមិនឲ្យទារកឆ្លងមេរោគពីម្ដាយឡើយ។ «ពេលនេះ ក្រុមគ្រូពេទ្យកំពុងតាមដានសុខភាពម្ដាយ និងទារកបន្តទៀត»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ លោក ឃន ប្រុស។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយឡើយ ដែលកម្ពុជាបានសម្រាលកូនឱ្យស្រ្តី វិជ្ជមានកូវីដ-១៩។ កន្លងមក មានទារកចំនួន១០ នាក់ហើយ ដែលបានសម្រាលចេញពីស្រ្តីវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នៅភ្នំពេញ។ ក្នុងនោះសម្រាលកូនបែបធម្មជាតិ៦នាក់ និងវះកាត់ចំនួន៤នាក់៕	ស្រ្តីវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ម្នាក់ បានសម្រាលកូនប្រុស ដោយជោគជ័យ នៅមន្ទីរពេទ្យមេគង្គកំពង់ចាម នាថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា។ នេះបើតាមលោក ឃន ប្រុស នាយករដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ចាម ដោយបានបញ្ជាក់ថា នេះជាករណីដំបូងដែលមានស្រ្តីវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ បានសម្រាលកូន នៅខេត្តកំពង់ចាម។
ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយនៅជប៉ុនក្នុងថ្ងៃទី៥ ខែសីហា លោកស្រី ណាន់ស៊ី ផេឡូស៊ី ប្រធានសភាតំណាងអាម៉េរិក បានហៅតៃវ៉ាន់ថាជាប្រទេស បើទោះរដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិកប្រកាសទទួលស្គាល់គោលការណ៍ចិនតែមួយក៏ដោយ។ ការហៅបែបនេះ បានធ្វើឱ្យចិនប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំង ដោយចាត់ទុកជាសកម្មភាពបង្កអរិភាព និងបំពានគោលការណ៍ចិនតែមួយ រួមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងចិន-អាម៉េរិកផ្សេងទៀត។ បើតាមក្រសួងការបរទេស រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងមានសិទ្ធិគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីចាត់វិធានការឆ្លើយតបបែបនោះ។ «ចិនមានសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីចាត់វិធានការឱ្យខ្លាំងបំផុត ក្នុងការឆ្លើយតបនឹងសកម្មភាពបង្កអរិភាពរបស់អាម៉េរិក»។ លោក Wang Wenbin អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្តថា សកម្មភាពបែបនោះ ពិតជាសំខាន់ណាស់ ក្នុងកាលៈទេសៈបែបនេះ។ មន្រ្តីក្រសួងការបរទេសរូបនេះ បានយល់ឃើញថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី ផេឡូស៊ី មិនអាចសម្រេចអ្វីទាំងអស់ ក្រោមការប្រើប្រាស់ហេតុផលប្រជាធិបតេយ្យ។ បន្ថែមពីនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានឌឺដងថា ប្រសិនបើលោកស្រីប្រធានសភាតំណាងអាម៉េរិកខ្វល់ពីបញ្ហាប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រីគួរធ្វើទស្សនកិច្ចនៅអាហ្វហ្កានីស្ថាន អ៊ីរ៉ាក់ ស៊ីរី និងលីប៊ី។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោក Wang ជំទាស់ជាថ្មីចំពោះទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រីផេឡូស៊ីនៅតៃវ៉ាន់។ សូមបញ្ជាក់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានសភាតំណាងអាម៉េរិកនៅក្រុងតៃប៉ិ បានធ្វើឱ្យក្រុងប៉េកាំងរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង ហើយថែមប្រកាសដាក់ទណ្ឌកម្មលើលោកស្រី ផេឡូស៊ី និងគ្រួសារថែមទៀត៕	អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Wang Wenbin នៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា បានប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងចំពោះសម្តីរបស់លោកស្រី ណាន់ស៊ី ផេឡូស៊ី ប្រធានសភាតំណាងអាម៉េរិក ហៅតៃវ៉ាន់ជាប្រទេស។ ត្រង់ចំណុចនេះ មន្រ្តីក្រសួងការបរទេសចិន បានព្រមានថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង មានសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីចាត់វិធានការសងសឹកលើសកម្មភាពអរិភាព ដែលបង្កដោយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។
តាមពិតទៅ លោក ជា សុផារ៉ា បានឡើងគ្រប់គ្រងស្ថាប័នមួយនេះ បន្តពីលោក ប៊ិន ឈិន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងពិធីផ្លូវការមួយតាំងពីថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា មកម្ល៉េះ ប៉ុន្តែអនុក្រឹត្យថ្មីដែលចុះហត្ថលេខាដោយសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន មានបន្ថែមសមាសភាពមួយចំនួនផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ឃុន ហាំង ទេសរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកបេសកកម្មពិសេស ត្រូវបានតែងតាំងជាអនុប្រធានប្រចាំការ អមដោយសារសមាជិកជាច្រើននាក់ទៀត ក្នុងនោះរួមមាន លោក សាយ សំអាល់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោក វង សូត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសង្គមកិច្ច និងលោក អង្គ វង្សវឌ្ឍនា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ជាដើម។ សមាសភាពផ្សេងទៀត មានឋានៈជារដ្ឋលេខាធិការតាមក្រសួង ជា អគ្គមេបញ្ជា្កការរងនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ, អគ្គលេខធិការក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា, មេធាវីរាជរដ្ឋាភិបាល,សមាជិកគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្ស រួមទាំងលោក លោកស្រីអភិបាលរាជធានី-ខេត្តទាំងអស់។ តាមអនុក្រឹត្យដដែល លោក ទេព ធន ត្រូវតែងតាំងជាអគ្គលេខាធិការនៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានអាជ្ញាធរជាតិដោះស្រាយទំនាស់ដីធ្លី ដោយមានអគ្គលេខាធិការរង១០នាក់ ៕	លោក ជា សុផារ៉ា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តែងតាំងជាប្រធានអាជ្ញាធរជាតិដោះស្រាយទំនាស់ដីធ្លី។ នេះបើយោងតាមអនុក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨ ។
ជាន់ទី១ នៃភាពលោភលន់៖ គេសង់សំណង់ឲ្យលឿន ដើម្បីឆាប់ចប់ និងឆាប់បានលុយ ជាន់ទី២ នៃការបោកប្រាស់៖ គេកាត់បន្ថយបរិមាណគ្រឿងសំណង់ និងគុណភាព ដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាយឲ្យអស់តិច ជាន់ទី៣ នៃការគិតបែបមនុស្សខូច៖ គេមិនចង់គោរពវិធាន ក្បួន ច្បាប់ អ្វីទាំងអស់ ជាន់ទី៤ នៃភាពឆ្មើងឆ្មៃ៖ ពួកគេគិតថា ប្រើលុយ គឺអាចទិញច្បាប់ លក្ខន្តិកៈ នានាបាន ជាន់ទី៥ នៃភាពមិនទទួលខុសត្រូវ៖ គេមិនខ្វល់ថាមានហេតុការណ៍អាក្រក់អ្វីកើតឡើងឡើយ ជាន់ទី៦ នៃភាពមើលស្រាល៖ មិនខ្វល់ពីការផ្ចិតផ្ចង់លើគ្រឹះនៃសំណង់ទេ តែខ្វល់តែពីការលម្អខាងក្រៅ ជាន់ទី៧ នៃអមនុស្សធម៌៖ គេមើលងាយជីវិតកម្មករសំណង់ដែលពួកគេកំពុងប្រើប្រាស់ ចុងក្រោយ អគារ៧ជាន់នេះបានបាក់រលំ ដោយគ្មានបន្សល់អ្វីក្រៅពីទឹកភ្នែករបស់ក្រុមគ្រួសារ ការកាន់ទុក្ខ ចំពោះសពទាំង២៨នាក់។ តាមពិត អ្នកណាក៏ដឹងដែរថា អ្វីៗអាស្រ័យលើតែស្នាដៃរបស់មនុស្ស។ បើស្នាដៃមនុស្សត្រឹមត្រូវ និងចំណាន អគារក៏មិនរលំដែរ។ បើយើងគិតបែបសុទិដ្ឋិនិយម យើងអាចនិយាយថា បើឋាននរកទាំងនោះ វាបង្កឡើងដោយសារតែស្នាដៃមនុស្ស ហេតុដូចនេះ ចូរមនុស្សកុំបង្កើតឲ្យមានឋាននរកទៅ ?	មនុស្សជាអ្នកសាងសង់អគារ តែមនុស្សក៏ជាអ្នកធ្វើឲ្យអគាររលំដែរ។ ក្នុងសំណង់អគារមួយ ក្រុមហ៊ុនសាងសង់ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងការសាងសង់ គួរចៀសវាងចំណុចអវិជ្ជមានចំនួន៧ខាងក្រោម ដែលអាចបង្កឲ្យមានភយន្តរាយ ដូចពេលកន្លងទៅនៅក្រុងព្រះសីហនុ។
Ces paysans ne sont pas les premiers à passer au bio. Le pays produit par exemple du riz bio, du poivre bio, du sucre de palme bio, des produits de maraichage bio avec, à la clé, toujours de meilleurs revenus pour les producteurs notamment à travers de nouveaux marchés à linternational. Pour éliminer des surfaces de culture tous les produits chimiques - pesticides, insecticides, engrais auxquels ont habituellement recours les paysans, il faut du temps : trois ans années de jachère au minimum pour quune certification bio soit envisageable. Et cette certification - coûteuse - est indispensable pour pouvoir commercialiser les produits issus de de mode de culture au meilleur prix. Cest un premier obstacle de taille à franchir. Ensuite, il faut ensuite trouver les circuits de distribution adéquats, notamment à lexport, et cela reste compliqué pour les petits paysans. Dun côté, les coûts de passage au bio sont élevés. Mais de lautre, de meilleurs revenus sont assurés si on parvient à sintégrer à des réseaux de distribution puissants et honnêtes avec les producteurs. Aujourdhui, le passage au bio reste le résultat dinitiatives dispersées. À lheure où les consommateurs du monde entier nen peuvent plus de la « junk food » industrielle et réclament une alimentation saine, débarrassée des poisons chimiques, le bio a de lavenir. Le bio est lavenir. Le Cambodge a cette chance incroyable de disposer de terres encore peu ou pas pollués par les produits chimiques, au contraire de pays voisins comme par exemple le Vietnam dont la réputation dultra contaminé nuit à certaines de ses productions agricoles. Faisons-un rêve. Le rêve dun pays qui serait connu pour la richesse de son patrimoine architectural et culturel inestimable et, en même temps, pour sa production agricole exclusivement bio. Du bio, rien du bio. Du bio, certifié, traçable, garanti aussi bien par des institutions nationale que par des organismes internationaux. On disait autrefois que le Cambodge, à cause de son environnement et de sa douceur de vie, était la Suisse de lAsie. On pourrait demain dire du Cambodge quil serait le « grenier à bio du monde ». Comme le Népal est connu du monde entier pour avoir mis de côté le PIB comme indicateur de croissance au profit du Bonheur National Brut, le Cambodge le serait comme celui du « Bio intégral ». Et pareille image naurait pas de prix pour soutenir le développement rural. Cest un rêve. Mais à portée de mains.	Phnom Penh: Cambodianess.com rapportait il y a quelques jours le succès de la conversion à la culture biologique de paysans phnongs dans la province de Mondolkiri. Le café bio, vendu à la société Timor Coffee, procure aux producteurs des revenus substantiels et aux cinq familles du départ sont venues sen ajouter une trentaine, augmentant la surface de terre consacrée à cette culture.
សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ រាជរដ្ឋាភិបាលបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយលើកទឹកចិត្ត និងដាក់ចេញនូវវិធានការចាំបាច់បន្ថែមទៀត ដល់វិស័យដែលបន្តរងផលប៉ះពាល់ពីវិបត្តិកូវីដ-១៩ ជាពិសេសវិស័យទេសចរណ៍។ ទន្ទឹមគ្នានេះ រដ្ឋក៏នឹងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រមូលពន្ធលើវិស័យដែលមានសក្កានុពលសម្រាប់ចំណូលជាតិ ផងដែរ។ អត្ថបទទាក់ទង គ្រោះថ្នាក់! បារី ក្លាយជាខ្ទង់ចំណាយរបស់សិស្សសាលាមួយចំនួន អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ នឹងបង្កើនលទ្ធភាពប្រមូលពន្ធពីក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរ រដ្ឋគួរដំឡើងពន្ធលើថ្នាំជក់និងស្រា ហើយគួរបញ្ចុះពន្ធប្រេងឥន្ធនៈ ដើម្បីទប់ស្កាត់ផលប៉ះពាល់ពលរដ្ឋ! សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រង ឆ្នាំ២០២៣ ដែលសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី៨មិថុនា ឆ្នាំ២០២២ បានបញ្ជាក់ថា៖ «ដើម្បីគាំទ្រសកម្មភាពនៃអាជីវកម្មក្នុងស្រុក និងរក្សាចីរភាពកំណើនចំណូលថវិកាជាតិ អគ្គនាយកដ្ឋាពន្ធដារ ត្រូវពង្រឹងការប្រមូលពីវិស័យសំណង់ វិស័យទូរគមនាគមន៍ វិស័យរ៉ែ វិស័យផលិតស្រាបៀរ, ភេសជ្ជៈ និងថ្នាំជក់ ជាដើម»។ លើសពីនេះ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ក៏ត្រូវបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រមូលចំណូលពីអាករលើបន្ថែម(VAT) ចំពោះការផ្គត់ផ្គង់ទំនិញឬសេវាជីឌីថល ដែលធ្វើប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក (E-Commerce) និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពព័ត៌មានសហគ្រាសដែលជំពាក់បំណុលពន្ធ រួមទាំងពង្រឹងយន្តការតាមដានក្នុងការទារបំណុលពន្ធ ថែមទៀត។ ជុំវិញនៃការពង្រឹងក្នុងការប្រមូលពន្ធពីថ្នាំជក់ លោក វេជ្ជបណ្ឌិត មុំ គង់ នាយកប្រតិបត្តិអង្គការចលនាដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ការដំឡើងពន្ធលើផលិតផលថ្នាំជក់ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះ-ឈ្នះទាំងអស់គ្នា ដោយរដ្ឋទទួលបានចំណូលជាតិបន្ថែម ព្រមទាំងកាត់បន្ថយចំណាយសេវាសុខភាពសាធារណៈ។ លើសពីនេះ អតា្រពលរដ្ឋមានជំងឺ និងស្លាប់ ដោយសារផលិតផលថ្នាំជក់ក៏ត្រូវធ្លាក់ចុះ ផងដែរ។ «ការដំឡើងពន្ធលើថ្នាំជក់ រដ្ឋទទួលបានប្រាក់ចំណូលបន្ថែម ហើយកាត់បន្ថយទុកវេទនារបស់ពលរដ្ឋថែមទៀត»។ លោក មុំ គង់ បានលើកឡើងដូច្នេះ ដោយបន្តអះអាងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរសព្ទថា៖ «យើងគិតទៅ គឺអត់មានផលិតផលណា ដែលធ្វើទៅឈ្នះពីរដងដូចផលិតថ្នាំជក់ អ៊ីចឹងទេ។ ផលិតផលខ្លះ កាលណាយើងដំឡើងពន្ធ គឺប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែពន្ធថ្នាំជក់នេះ បើរដ្ឋធ្វើទៅគឺអត់មានប៉ះពាល់អ្វីសោះ តែបែរជាជួយកាត់បន្ថយទុកវេទនារបស់ពលរដ្ឋទៅវិញ។ ការដំឡើងពន្ធលើផលិតផលថ្នាំជក់នេះ គឺរដ្ឋអត់មានខាតអ្វីសោះតែម្តង»។ តាមការស្ទង់មតិ គឺមាន៩៤ភាគរយនៃពលរដ្ឋកម្ពុជា គាំទ្រឱ្យមានដំឡើងពន្ធលើថ្នាំជក់។ លោក គង់ មុំ បានបន្ថែមដូច្នេះ។ បច្ចុប្បន្ន អត្រាពន្ធលើផលិតផលថ្នាំជក់ធៀបតម្លៃលក់រាយនៅកម្ពុជា មានត្រឹមតែ២៥ភាគរយ ចំពោះបារីក្នុងស្រុក និង ៣១ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ចំពោះបារីនាំចូល ខណៈប្រទេសថៃមានអត្រាពន្ធរហូតដល់៧០ភាគរយ, សិង្ហបុរី ៦៧,៥ភាគរយ និងភូមាពី៥០-៦០ភាគរយ និងវៀតណាម មានក្នុងរង្វង់៣៥ភាគរយ។ យោងតាមការសិក្សារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ស្ដីពីការវិនិយោគលើការត្រួតពិនិត្យផលិតផលថ្នាំជក់ ឆ្នាំ២០១៩ នៅពេលដែលកម្ពុជាដំឡើងពន្ធលើផលិតផលថ្នាំជក់ដល់៧៥ភាគរយ នោះ កម្ពុជានឹងទទួលបានចំណូលពន្ធបន្ថែម២៣៥លានដុល្លារ នារយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខ។ ចំណូលនេះ នឹងកើនដល់ ៩៣៣លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល១៥ឆ្នាំខាងមុខទៀត។ ទន្ទឹមនឹងការដំឡើងពន្ធថ្នាំជក់នេះ វានឹងកាត់បន្ថយអត្រាស្លាប់ ជំងឺ និងពិការភាព ដោយសារការប្រើប្រាស់ផលិតផលថ្នាំជក់។ អង្គការសហប្រជាជាតិ បានបង្ហាញទៀតថា ពលរដ្ឋកម្ពុជាចំនួន១,៥ម៉ឺននាក់ស្លាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយសារជំងឺបង្កដោយការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ ដូចជា៖ ជំងឺមហារីកសួត រលាកស្រោមខួរ ជាដើម។ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់បណ្ដាលឱ្យខាតបង់ទឹកប្រាក់៦៤៩លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលស្មើនឹង៣ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប របស់កម្ពុជា។ ក្នុងនោះ មាន៥៨៤លានដុល្លារ បណ្ដាលមកពីការខាតបង់ផលិតភាពសេដ្ឋកិច្ច គឺមរណភាពមុនអាយុកំណត់, ផលិតភាពធ្លាក់ចុះ ពីការសម្រាកទៅជក់បារី និង អវត្តមានពីការងារ...៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលនឹងពង្រឹងការប្រមូលពន្ធពីវិស័យផលិតស្រាបៀរ និងផលិតផលថ្នាំជក់ ដើម្បីបង្កើនចំណូលសម្រាប់ជាតិ។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រង ឆ្នាំ២០២៣ ចុះហត្ថលេខាដោយសម្តេច ហ៊ុន សែន។
សម្រាប់ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំនេះ មានសិស្សជាប់និទ្ទេស A ៤០៨នាក់ ។ ចំណែកនិទ្ទេស B ២២២២នាក់ និទ្ទេស C ៦០៤១នាក់ និទ្ទេស D ១៥ ,១៨០នាក់ រីឯនិទ្ទេស E ៥២, ១៨៣នាក់៕ អត្ថបទទាក់ទង បាក់ឌុប៖ ក្រោយស្រាយបញ្ហាបច្ចេកទេសកុំព្យូទ័រ មានអ្នកធ្លាក់ជិត១០០០នាក់ ត្រូវជាប់វិញ	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នឹងជួបបេក្ខជនជាប់និទ្ទេសA ៤០៨នាក់ ក្នុងការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឆ្នាំ២០១៨ នៅថ្ងៃទី ៨ ខែវិច្ឆិកាខាងមុខ នាវិមានសន្តិភាព។ នេះបើតាមក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា។
គ្រាប់បាល់នាំមុខ ១-០ សម្រាប់ភ្នំពេញក្រោនលើក្រុមព្រៃវែងបានកើតឡើងត្រឹម៥៣វិនាទីក្នុងតង់ទី១ ដែលសម្រេចបានដោយការតែតបញ្ចូលទីរបស់កីឡាករ ប្រាក់ ធីវ៉ា។ ក្រោយមកកីឡាករ គី រីណា បានរកគ្រាប់បាល់តាមស្មើ ១-១ ឲ្យក្រុមព្រៃវែងនៅនាទីទី៣៣ មុនកីឡាករ ពៅ ប៉ុនវុទ្ធី សម្រេចគ្រាប់បាល់នាំមុខ ២-១ សាជាថ្មីឲ្យភ្នំពេញក្រោននៅចុងតង់ទី១។ ការប្រកួតតង់ទីពីរដំណើរការបានពីរនាទីកីឡាករ ពៅ ចាន់ថេត បានរកគ្រាប់បាល់តាមស្មើ ២-២ ឲ្យព្រៃវែង មុនកីឡាករ វឿន វ៉ា រកគ្រាប់បាល់នាំមុខ ៣-២ ឲ្យព្រៃវែងនៅនាទីទី៥៤។ ភ្នំពេញក្រោនបានព្យាយាមដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងមកលើព្រៃវែង តែធ្វើមិនបានសម្រេច។ ឈាននាទីទី៧៧ ខ្សែប្រយុទ្ធ វុធ តុលា បានសម្រេចគ្រាប់ទី៤សម្រាប់ព្រៃវែង ដើម្បីបង្កើនការនាំមុខ ៤-២ លើភ្នំពេញក្រោន។ ក្រុមទាំងពីរបានរក្សាលទ្ធផលនេះរហូតចប់ការប្រកួត។ ជ័យជម្នះជួយឲ្យក្រុមជើងឯកថ្នាក់ខេត្ត ព្រៃវែង ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣។ វាជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលក្រុមឡើងមកពីពានថ្នាក់ខេត្ត ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ក្នុងពានសម្តេច ហ៊ុន សែន ថ្នាក់ជាតិប្រចាំឆ្នាំ២០២០៕	ក្រុមបាល់ទាត់ព្រៃវែងទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ឆ្នាំ២០២០ ក្រោយយកឈ្នះក្រុមភ្នំពេញក្រោនក្នុងលទ្ធផល ៤-២ នាជំនួបផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ នាពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។
សម្រាប់ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ខេត្តកំពង់ស្ពឺមិនមែន មានតែឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ និងវាយនភ័ណ្ឌនោះទេ គឺខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានឧស្សាហកម្មផ្សេងៗទៀត ដែលរួមមានផ្នែកកសិផលដំឡូងមី និងស្ករសជាដើម។ លើសពីនេះ ទៅអនាគតខេត្តនេះនឹងអាចផលិតស៊ីម៉ងត៍បានប្រមាណ ២លានតោន ក្នុងមួយឆ្នាំ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់វិស័យសំណង់នៅកម្ពុជា។ សម្ដេច បានបញ្ជាក់ថា៖ «ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នឹងក្លាយជាខេត្តរួមចំណែកក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ សម្ភារសំណង់សម្រាប់ទូទាំងប្រទេស។ ការវិនិយោគនេះ មិនមែនជាការយកភ្នំនោះទេ តែវាមានដីថ្ម ដែលអាចយកទៅធ្វើស៊ីម៉ងត៍ បាននៅក្រោមដីទៅវិញ»។ ក្រៅពីខេត្តកំពង់ស្ពឺ បណ្តាខេត្តផ្សេងទៀតរួមមានខេត្តតាកែវ កំពត កែប និងខេត្តព្រះសីហនុ ក៏បានក្លាយជាខេត្តពហុបំណងរួចហើយ ដោយសារ សក្ដានុពលផ្នែកកសិឧស្សាហកម្ម ទេសចរណ៍ និងការទាក់ទាញបាននូវវិនិយោគិនក្នុងការវិនិយោគលើរោងចក្រ សហគ្រាស ៕	ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នឹងក្លាយជាខេត្តដែលមានលទ្ធភាពរួមចំណែកក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ស៊ីម៉ងត៍ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា បានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះ ក្នុងពិធីសំណេះសំណាល កម្មករ កម្មការិនី នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣។
ស្ថិតក្នុងភូមិសន្សំកុសល៣ សង្កាត់បឹងទំពន់ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ អ្នកស្រី សេង ចាន់ពិសី តុបតែងបរិវេណខាងមុខផ្ទះ ដោយមានព្យួរគោមផ្កាយ ក្រមា អង្រុតតូច-ធំ មួកស្លឹកត្នោត អមដោយពន្លឺភ្លើងចម្រុះពណ៌យ៉ាងស្រស់ស្អាត ដើម្បីត្រៀមទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី។ រយៈពេល២ឆ្នាំហើយ ដែលជំងឺកូវីដ-១៩ បានកើតមានឡើង ស្របពេលនឹងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ប៉ុន្តែក៏មិនអាចបង្អាក់ការរៀបចំផ្ទះតាមបែបប្រពៃណី ដែលធ្វើឡើងរៀងរាល់ឆ្នាំរបស់អ្នកស្រី ពិសី បានឡើយ។ រូបភាពផ្ដល់ដោយ អ្នកស្រី សេង ចាន់ពិសី អ្នកស្រី សេង ចាន់ពិសី បានរៀបរាប់ពីមូលហេតុ ដែលអ្នកស្រីតុបតែងផ្ទះនៅថ្ងៃចូលឆ្នាំ ព្រោះដោយសារ ចង់បង្ហាញពីអ្វីដែលអត្តសញ្ញាណជាតិ ពិសេសគឺក្រមាខ្មែរ រួមទាំងសម្ភារៈមួយចំនួនផ្សេងទៀតផងដែរ។«ផ្ទះខ្ញុំតុបតែងហ្នឹងគឺតែពេលចូលឆ្នាំខ្មែរទេ។ ហើយណាមួយទៀត ខ្ញុំស្រឡាញ់របស់បុរាណអស់ហ្នឹង ពេលដែលយើងតែងអ៊ីចឹងទៅ ដូចជាថែវប្បធម៌ដែលទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី និងអបអរ ជុំគ្រួសារបងប្អូន»។ នេះបើតាមអ្នកស្រី ចាន់ពិសី។ សម្រាប់អ្នកស្រី ពិសី ការតុបតែងផ្ទះក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរនេះ គឺបានរៀបចំជាង១០មកហើយ ដោយអនុវត្តបន្តពីម្ដាយឪពុកខ្លួន។ ចំពោះគ្រួសារអ្នកស្រី ពិសី យល់ថាការរៀបចំលម្អផ្ទះបែបនេះ ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំ គឺវាបង្ហាញពីការស្រឡាញ់នូវអត្តសញ្ញាណជាតិ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតការរៀបចំបែបនេះ ក៏ជាការទាក់ទាញអារម្មណ៍មួយ សម្រាប់ការជួបជុំគ្រួសារ នៅក្នុងឱកាសពិសេសនេះដែរ។ «នៅពេលរៀបចំផ្ទះអ៊ីចឹងទៅ អ្នកក្នុងគ្រួសារ បងប្អូន បានពេលហ្នឹងជុំគ្នា និយាយគ្នាលេង ញាំអីជុំគ្នា និងបង្កើនទំនាក់ទំនងក្នុងគ្រួសារដែរ។ ពេលរៀបចំអ៊ីចឹងទៅ វាដូចផ្ទះយើងមានកម្មវិធីដែរអ៊ីចឹង ហើយទៅម្នាក់នៅផ្ទះ មិនសូវចេញក្រៅ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី ពិសី។ ជាអ្នករស់នៅភ្នំពេញ អ្នកស្រី សេង ចាន់ពិសី តែងតែរក្សាទុកសម្ភារលម្អទាំងនោះ ក្រោយចប់ពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ ដើម្បីទុកសម្រាប់យកមកតុបតែងលម្អនៅឆ្នាំក្រោយទៀត ព្រោះតែមិនចង់ចំណាយច្រើនលើសម្ភារលម្អនេះ៕ រូបភាពផ្ដល់ដោយ អ្នកស្រី សេង ចាន់ពិសី រូបភាពផ្ដល់ដោយ អ្នកស្រី សេង ចាន់ពិសី	ភ្នំពេញ៖ អ្នកស្រី សេង ចាន់ពិសី តែងតែយកសម្ភារបុរាណខ្មែរមកតាំងលម្អផ្ទះ នៅថ្ងៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ បើតាមអ្នកស្រី ពិសី ការតុបតែងបែបនេះ គឺដើម្បីបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណខ្មែរ និងជាសោភណ្ឌភាព ទាក់ទាញអារម្មណ៍ ។
ជាមួយគ្នានេះដែរ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១៥ ខែ មីនា ដល់ថ្ងៃទី ០៥ ខែ មេសា ឆ្នាំ ២០១៩ នេះ រាល់ការពិនិត្យសុខភាពហរិញ្ញវិត្ថុទាំងអស់ អតិថិជននឹងទទួលបានការដូជាឆ័ត្រយ៉ាងស្រស់ស្អាត។ រួសរាន់ឡើងការផ្ដល់ជូននេះសល់រយៈពេលត្រឹមតែមួយអាទិត្យទៀតប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់ការផ្ដល់ជូននេះ អតិថិជនទាំងអស់អាចទៅពិនិត្យសុខភាពហរិញ្ញវត្ថុរបស់ខ្លួនបាន នៅធនាគារ អេ ស៊ី លីដា និង គ្រឹះស្ថានមីក្រូហរិញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ។ **លក្ខខណ្ឌផ្សេងត្រូវបានអនុវត្ត សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមសូមទំនាក់ទំនងទៅកាន់លេខទូរសព្ទ 023 22 02 02/ 1800 200 200 (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ការតាមដាននូវសុខភាពហរិញ្ញវត្ថុ គឺជារឿងសំខាន់ដែលមិនអាចខានបាន ដូចដែរតាមសុខភាពរបស់យើងផងដែរ។ ហើយកាលពីថ្មីៗនេះ គ្រឹះស្ថាន អេ អឹម ខេ បានចាប់ដៃសហការ រវាងការិយាល័យឥតទានកម្ពុជា (ស៊ីប៊ីស៊ី) លើការផ្ដល់សេវាត្រួតពិនិត្យសុខភាពហិរញ្ញវត្ថុ។ សេវាត្រួតពិនិត្យសុខភាពហិរញ្ញវត្ថុ គឺជាសេវាកម្មមួយរបស់ស៊ីប៊ីស៊ី ដែលអនុញ្ញាតឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ អាចពិនិត្យមើលរបាយការណ៍ឥណទាន ឬលទ្ធភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ឥណទានដោយខ្លួនឯង តាមរយៈភ្នាក់ងារដៃគូយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ស៊ីប៊ីស៊ី។ ដើម្បីប្រើប្រាស់សេវាកម្មនេះ អតិថិជនគ្រាន់តែយកអត្តសញ្ញាណបណ្ណ ឬលិខិតឆ្លងដែនច្បាប់ដើមដែលមានសុពលភាព ហើយអញ្ជើញទៅកាន់សាខាទាំង៥ របស់គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិញ្ញវត្ថុ អេអឹមខេ ភីអិលស៊ីដូចជាទីស្នាក់ការកណ្តាល សាខាខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ សង្កាត់ចោមចៅ៣ សាខាកំពង់ចាម សាខាខេត្តកណ្តាល និងសាខាខេត្តសៀមរាប។
បើប្រៀបធៀបកាលពីម្សិលមិញ អេស្ប៉ាញ និងអាហ្សង់ទីន កើនករណីជាង១២០០០ករណីរៀងៗខ្លួន ដោយអេស្ប៉ាញ មានអ្នកឆ្លងសរុបជាង១.០១លាននាក់ ខណៈអាហ្សង់ទីន មានជាង១លាននាក់។ ប្រទេសទាំង២ក្លាយជាសមាជិកថ្មីដែលមានករណីឆ្លងលើសពី១លាន ដោយបច្ចុប្បន្នសហរដ្ឋអាមេរិក មានជិត៨.៥លាននាក់, ឥណ្ឌាជិត៧.៦លាននាក់, ប្រេស៊ីលជាង៥.២លាននាក់ និងរុស្ស៊ីជាង១.៤លាននាក់។ ប្រទេសចំនួន៧ផ្សេងទៀតដែលមានតួលេខឆ្លងលើសពីកន្លះលាននោះ រួមមាន កូឡុំប៊ី ជាង៩៦ម៉ឺន, បារាំងជាង៩១ម៉ឺន, ប៉េរូជាង៨៧ម៉ឺន, ម៉ិកស៊ិកជាង៨៥ម៉ឺន, ចក្រភពអង់គ្លេសជាង៧៤ម៉ឺន, អាហ្សិកខាងត្បូងជាង៧០ម៉ឺន និងអ៊ីរ៉ង់ជាង៥៣ម៉ឺន។ បច្ចុប្បន្នទូទាំងពិភពលោក មានអ្នកឆ្លងសរុបជាង៤០.៦៥លានករណី ក្នុងនោះស្លាប់ជាង១.១២លាននាក់ និងសះស្បើយជាង៣០លាននាក់។ សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រេស៊ីល ឥណ្ឌា និងម៉ិកស៊ិក មានតួលេខអ្នកស្លាប់ច្រើនជាងគេបំផុត៕	គិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី២០ ខែតុលា នេះ អេស្ប៉ាញ និងអាហ្សង់ទីន ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួន៦ ដែលមានករណីឆ្លង COVID-19 ចូលក្នុងខ្ទង់លាននាក់ បន្ទាប់ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ឥណ្ឌា ប្រេស៊ីល និងរុស្ស៊ី ខណៈកូឡុំប៊ី និងបារាំង មានតួលេខកាន់តែប្រកៀក។
បារាំងជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគធំជាងគេមួយនៅកម្ពុជាក្នុងចំណោមប្រទេសអឺរ៉ុប។ បើតាមសម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា-បារាំង បានកើនឡើងជាលំដាប់ដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ ៥១៥,២១លានដុល្លារអាម៉េរិកក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ ដោយឡែក នារយៈពេល៥ខែមកនេះ ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងនេះ មានចំនួន ២០៦,៤លានដុល្លារ ខណៈក្រុមហ៊ុនបារាំងជាច្រើនរាប់ទាំងសហគ្រាស ពហុជាតិ រហូតដល់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម(SME) បានបង្កើតមូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា។ «ការវិនិយោគពីបារាំងបានរួមចំណែកដល់ការបង្កើតការងារ ការផ្ទេរជំនាញ និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលបង្កើតជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចេរភាពនៅកម្ពុជា»។ នេះការជាលើកឡើងរបស់សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត។ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី អះអាងបន្តថា ក្នុងនៅបរិបទនៃភាពមិនប្រាកដប្រជាខ្ពស់ជាសកលកើតចេញពីការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចសកល ភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងពាណិជ្ជកម្ម ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធនៅមជ្ឈឹមបូព៌ាមកនេះ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅតែមានភាពធន់ ដោយសម្រេចបាននូវកំណើនប្រមាណ៥ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ជាមួយការព្យាករកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រមាណ៦ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ បើតាមសម្តេចកន្លងមកសេដ្ឋកិច្ចដ៏រឹងមាំនិងភាពធន់នេះ បានជំរុញឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាគោលដៅវិនិយោគដ៏លេចធ្លោមួយ ក្នុងចំណោមទីផ្សារដែលកំពុងរីកលូតលាស់នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ទស្សតរ៍ចុងក្រោយនេះ, កម្ពុជាតែងតែស្ថិតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ដែលទទួលបានការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសច្រើនជាងគេ។ កាលឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) អនុម័តគម្រោងវិនិយោគចំនួន ២៦៨គម្រោង ដែលមានទំហំទុនវិនិយោគជិត៤,៩ពាន់លានដុល្លារ។ ករណីនេះបានធ្វើឱ្យកម្ពុជា ក្លាយជាប្រទេស ដែលបានការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសច្រើនគេ ក្នុងចំណោមប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍វិនិយោគពិភពលោក របស់សន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីពាណិជ្ជកម្ម និងការអភិវឌ្ឍន៍។ សម្រាប់ឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ កម្ពុជាសម្រចបាននូវសន្ទុះលំហូរវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស(FDI) កាន់តែខ្លាំង ដោយCDC អនុម័តគម្រោងវិនិយោគបានចំនួន១៩០ ដែលមានទំហំ៣,២ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក កើន ៣ដង បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលឆ្នាំ២០២៣។ លទ្ធផលទាំងនេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញពីភាពរឹងមាំនៃមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ដូចជាទីតាំងយុទ្ធសាស្រ្តចំកណ្តាលនៃតំបន់ និងការប្រមូលផ្តុំកម្លាំងពលកម្មវ័យក្មេងដ៏រស់រវើក និងមានជំនាញខ្ពស់ ក៏ដូចជាប្រសិទ្ធភាពគោលនយោបាយ ផងដែរ។ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានអះអាងថា៖ « រដ្ឋាភិបាលតែងតែប្រកាន់ភ្ជាប់នូវអភិក្រមគាំទ្រធុរកិច្ច ដោយផ្តល់ការគាំទ្រ និងជំនួយដល់វិស័យឯកជននៅគ្រប់ដំណាក់កាលនៃប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម។ យើងបាននិងកំពុងអនុវត្តច្បាប់គោលនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រាយ ដើម្បីលើកកម្ពស់ទិដ្ឋភាពធុរកិច្ច និងការវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគន្លឹះ លទ្ធភាពចូលទៅក្នុងទីផ្សារតំបន់ ការងារសមរម្យ កិច្ចគាំទ្រសង្គម ឌីជីថលូបនីយកម្ម និងចេរភាពបរិស្ថាន»។ កម្ពុជា បានត្រៀមខ្លួនជាសម្រេចក្នុងការស្វាគមន៍ និងផ្តល់ការគាំទ្រពេញទំហឹង ក៏ដូចជាការទទួលបដិសណ្ឋាកិច្ចដល់វនិយោគិននិងធុរជន។ សម្តេច បានស្វាគមន៍ចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់វិនិយោគិនទាំងអស់ ជាពិសេសវិនិយោគិនបារាំង ដែលជ្រើសរើស និងមានបំណងបណ្តាក់ទុនវិនិយោគនៅកម្ពុជាដោយផ្ទាល់ ឬចាប់ដៃគូជាមួយវិនិយោគិនក្នុងស្រុក។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តនិយាយដោយភាពជឿជាក់យ៉ាងដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំមានសុទិដ្ឋនិយមថា បន្ទាប់ពីវេទិកានេះកម្ពុជានឹងទទួលបានទំហំវិនិយោគ និងធុរកិច្ចបារាំងបន្ថែមទៀត ដែលអាចបំបែកកំណត់ត្រាឆ្នាំមុនៗ»។ វេទិកាធុរកិច្ចកម្ពុជា-បារាំងលើកទី២ នឹងត្រូវធ្វើឡើងរយៈពេលថ្ងៃ៣ ដើម្បីលើកកម្ពស់ការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំង២។ ថ្ងៃទី៨-៩ ខែកក្កដា សភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មបារាំង-កម្ពុជា (CCIFC) រៀបចំវេទិកានេះនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា វេទិកានេះ ត្រូវធ្វើឡើងនៅខេត្តព្រះសីហនុ។ លោក Charles Julliard ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មបារាំង-កម្ពុជា (CCIFC) ។ ការណ៍ដែល CCIFC សម្រេចរៀបចំវេទិកាធុរកិច្ចកម្ពុជា-បារាំងនៅខេត្តព្រះសីហនុ នាថ្ងៃទី ១០ ខែកក្កដា ជាចុងក្រោយនៃវេទិកានេះ គឺដើម្បីផ្តល់ឱកាសឱ្យអ្នកចូលរួមស្វែងយល់ពីទីតាំងសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗរបស់ខេត្តនេះ និងជួបតំណាងជាមួយតំណាងរដ្ឋាភិបាលនៅទីនោះផ្ទាល់តែម្តង។ បើតាមលោក Charles Julliard ប្រធានCCIFC ធុរជនបារាំង នឹងទៅទស្សកិច្ចតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសខេត្តព្រះសីហនុ កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ រួមទាំងតំបន់សក្តានុពលសំខាន់នានារបស់ខេត្តជាប់មាត់សមុទ្រមួយនេះ។ វេទិកាធុរកិច្ចនេះ មានការចូលរួមពីសមាជិកសហគមន៍ធុរកិច្ចបារាំងនៅកម្ពុជា ក៏ដូចតំណាងក្រុមហ៊ុនបារាំងនៅក្នុងតំបន់ ដែលមានបំណងស្វែងយល់ឱ្យកាន់តែច្បាស់ពីទីផ្សារកម្ពុជា។ តំណាងក្រុមហ៊ុនបារាំងក្នុងវិស័យសំខាន់ៗជាច្រើន ដែលមានវត្តមាននៅក្នុងវេទិកានេះ មានដូចជាតំណាងក្រុមហ៊ុនសំណង់ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ក្រុមហ៊ុនឌីជីថល សុខាភិបាល ទេសចរណ៍ ឡូជីស្ទីក ដឹកជញ្ជូន កសិកម្ម និងកសិអាហារ ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចេរភាព និងបរិស្ថាន។ ក្នុងសន្នីសីទកាសែតនៅស្ថានទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៩មិថុនា លោក Charles Julliard បានអះអាងថា៖ « វេទិកាធុរកិច្ចលើកទី២នេះ នឹងជួយពង្រឹងទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចបារាំង-កម្ពុជា និងជាឱកាសពិសេសមួយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន អ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈ និងអ្នកមានចំណាប់អារម្មណ៍អំពីការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងការស្វែងយល់ពីសក្កានុពលជាច្រើនដែលកម្ពុជាផ្តល់ឱ្យ»។ វេទិកានេះ ក៏ជាពេលវេលាសម្រាប់បង្កើតទំនាក់ទំនងជាមួយដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ ថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយ និងអ្នកជំនាញបារាំងនៅកម្ពុជា ផងដែរ។ វេទិកាធុរកិច្ចនេះធ្វើឡើងក្រោមកិច្ចសហការជាមួយ គណៈកម្មាធិការទីប្រឹក្សាពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសបារាំងប្រចាំកម្ពុជា(CCEF) និងសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ជាមួយការគាំទ្រពីស្ថានទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា សហព័ន្ធនិយោជកបារាំងអន្តរជាតិ និងសមាគមឧកញ៉ាកម្ពុជា។ លោក គិត ម៉េង ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្ម បានលើកឡើងថា កម្ពុជាមានសក្កានុពលច្រើនណាស់ដែលត្រូវការវិនិយោគិនពីប្រទេសបារាំង ក្នុងការបង្កើតគម្រោងវិនិយោគថ្មីៗ ដើម្បីជំរុញបង្កើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ លោក គិត ម៉េង ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា។ លោកបាននិយាយយ៉ាងដូច្នេះថា ៖ « បំណងកម្ពុជា គឺជំរុញ និងទាក់ទាញគម្រោងវិនិយោគថ្មី។ ថែទាំនូវអ្វីដែលយើងមាន ហើយយើងទាញថ្មី ព្រោអ្វីដែលយើងចង់បានបន្ថែម គឺវិនិយោគិនថ្មី។ អ៊ីចឹងហើយ បានគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលប្រឹងប្រែងលើកទឹកចិត្តវិស័យឯកជនមែនទែន»។ ប្រមាណ២០ឆ្នាំមកនេះ ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីបារាំង-កម្ពុជា មានលក្ខណៈរស់រវើកជាប់ជានិច្ច តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំនៅប្រទេសបារាំង ក្នុងនោះ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងក្នុងនាមជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៨-១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ កម្ពុជា-បារាំង បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងចំនួន៧ ក្នុងវិស័យថាមពល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការចែកចាយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា-បារាំង។ កិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនេះ ក៏បានបង្ហាញឱ្យឃើញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាក្នុងការលើកកម្ពស់វិស័យឯកជនផងដែរ។ បើតាមអគ្គឯករដ្ឋទូតបារាំងប្រចាំកម្ពុជា លោក Jacques Pellet បច្ចុប្បន្ន ទំហំទុនវិនិយោគរបស់បារាំងនៅកម្ពុជា គឺមានប្រមាណ៥៦០លានអឺរ៉ូ( ជិត៦០០លានដុល្លារ) ដែលមានការកើនឡើងក្នុងវិស័យសំណង់ កសិកឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្ម។ ក្រៅពីបុត្រសម្ព័ន្ធនៃក្រុមហ៊ុនបារាំងធំៗ ក៏វត្តមានក្រុមហ៊ុនបារាំងតូច-ធំជាង៤០០ទៀតនៅកម្ពុជា។ ការណ៍នេះបង្ហាញឱ្យឃើញពីការវិនិយោគ ក៏ដូចជាវត្តមានរឹងមាំរបស់បារាំងនៅកម្ពុជា។ តួលេខទាំងនេះ បានឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញពីភាពរស់រវើកនៃទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចបារាំង-កម្ពុជា ដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ក្រុមហ៊ុននៃប្រទេសទាំងពីរ និងចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ លោក Jacques Pellet បានរៀបរាប់បន្ថែមយ៉ាងដូច្នេះមកអ្នកកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន៕	បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាក្លាយជាគោលដៅវិនិយោគដ៏លេចធ្លោមួយ ក្នុងចំណោមទីផ្សារដែលកំពុងរីកលូតលាស់នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងបែបនេះនៅចំពោះវិនិយោគិន ឬធុរជនបារាំងក្នុងវេទិកាធុរកិច្ចកម្ពុជា-បារាំងលើកទី២ នាព្រឹកថ្ងៃទី៨កក្កដានេះ ដែលក្នុងទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ កម្ពុជាតែងតែស្ថិតនៅក្នុងចំណោមប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចទទួលបានការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស(FDI)ច្រើនជាងគេ។
ភាពសប្បាយរីករាយសម្រាប់អ្នកគាំទ្រក្រុមម្ចាស់ផ្ទះបានកើតឡើងត្រឹម១នាទីដំបូង ក្រោយកីឡាករ Coulibaly Souleymane រកគ្រាប់បាល់នាំមុខ ១-០ ឲ្យក្រុមគីរីវង់សុខសែនលើភ្ញៀវភ្នំពេញក្រោន។ ប៉ុន្តែភាពសប្បាយរីករាយនេះ ត្រូវបានរសាយត្រឹម៧នាទី ក្រោយកីឡាករ ប្រាក់ ធីវ៉ា រកគ្រាប់បាល់តាមស្មើ ១-១ ឲ្យភ្នំពេញក្រោន។ ក្តីសង្ឃឹមបានកើតឡើងម្តងទៀតសម្រាប់ម្ចាស់ផ្ទះ បន្ទាប់ពីកីឡាករ Reiya Konishita សម្រេចគ្រាប់បាល់នាំមុខ ២-១ សម្រាប់គីរីវង់សាជាថ្មីនៅនាទីទី១០។ ការប្រកួតដំណើរបានជាង៣០នាទីកីឡាករ Reiya Konishita បានសម្រេចគ្រាប់ទី២របស់ខ្លួន ដើម្បីបង្កើនការនាំមុខ ៣-១ ឲ្យក្រុមគីរីវង់សុខសែនជ័យមុនបញ្ចប់តង់ទី១។ ក្រោយសម្រាកតង់រយៈពេល១៥នាទី គ្រាប់បាល់ក៏បានកើតឡើងត្រឹម៩នាទីដំបូងនៃតង់ទី២ ក្រោយកីឡាករអាហ្វហ្គានីស្ថាន Mustafa Zazai សម្រេចគ្រាប់បាល់តាមពីក្រោយ ៣-២ សម្រាប់ភ្ញៀវភ្នំពេញក្រោន។ ក្រុមទាំងពីរបានរក្សាលទ្ធផលនេះរហូតចប់ការប្រកួត ទោះបីពួកគេបានព្យាយាមដាក់សម្ពាធគ្នាទៅវិញទៅមកក៏ដោយ។ ទោះបីមិនអាចជួយឲ្យខ្លួនឡើងទៅប្រជែងយកចំណាត់ថ្នាក់ក្តី តែគីរីវង់សុខសែនជ័យពិតជារីករាយជាមួយជ័យជម្នះនេះ ព្រោះជួយឲ្យពួកគេសងសឹកភ្នំពេញក្រោន ដែលយកឈ្នះខ្លួន ២-១ នៅជើងទី១បានសម្រេច។ ទាំងក្រុមគីរីវង់សុខសែនជ័យ និងភ្នំពេញក្រោនសុទ្ធតែអស់ឱកាសឡើងទៅប្រជែងដណ្តើមពាន ឬចំណាត់ថ្នាក់លេខ២។ ក្រុមជើងឯកពីរសម័យកាលជាប់គ្នា(២០១៦, ២០១៧)បឹងកេតក៏អស់ឱកាសប្រជែងដណ្តើមពាននៅរដូវកាលនេះ បន្ទាប់ពីពួកគេស្មើ ២-២ ជាមួយអាស៊ីអឺរ៉ុបនៅលើទឹកដីខ្លួន។ បឹងកេតស្ថិតនៅលេខ៥មាន៤២ពិន្ទុ ដោយមានគម្លាត១៦ពិន្ទុពីក្រុមកំពូលតារាង ខណៈពួកគេនៅសល់៤ប្រកួតទៀត។ ប៉ុន្តែពួកគេនៅមានឱកាសប្រជែងយកចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ ដែលវិសាខាកំពុងគ្រងជាមួយ៥០ពិន្ទុ។ ជាមួយគ្នានេះក្រុមមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាបអង្គរថាយហ្គឺរ ក៏អស់ឱកាសឡើងទៅប្រជែងដណ្តើមពានផងដែរ បន្ទាប់ពីពួកគេរងបរាជ័យ ៤-១ ក្រោមថ្វីជើងអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ(ប៉ូលិស)។ បច្ចុប្បន្នក្រុមនេះ ស្ថិតនៅលេខ៤មាន៤២ពិន្ទុស្មើបឹងកេត។ ក្រុមព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងបន្តបង្ហាញភាពខ្លាំង តាមរយៈការរក្សាកំណត់ត្រាមិនទាន់ស្គាល់ចាញ់ បន្ទាប់ពួកគេយកឈ្នះក្រុមយុវជនអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំបាទី ៧-០ នៅលើទឹកដីខ្លួននៅល្ងាចថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៥ ខែកញ្ញា។ ជ័យជម្នះនេះ មិនត្រឹមតែជួយឲ្យពួកគេអាចរក្សាកំណត់ត្រាមិនស្គាល់ចាញ់២២ប្រកួតប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយឲ្យពួកគេខិតកាន់តែជិតនៃការគ្រងជើងឯកនៅរដូវកាលនេះ។ បច្ចុប្បន្នពួកគេស្ថិតនៅកំពូលតារាងមាន៥៨ពិន្ទុ។ សម្រាប់ការប្រកួតនៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់ ណាហ្គាវើលបានយកឈ្នះកំពង់ចាមក្នុងលទ្ធផល ៣-០ ដើម្បីបន្តពង្រឹងទីតាំងទី៣ជាមួយ៤៧ពិន្ទុ។ តាមរយៈលទ្ធផលនេះ យើងអាចវាយតម្លៃបានថា សមត្ថភាពរបស់ក្រុមចំណូលថ្មីកំពង់ចាមមានការរីកចម្រើនខ្លាំង ខណៈកាលពីជើងទី១ពួកគេចាញ់ក្នុងលទ្ធផល ១៨-០៕	ក្រុមគីរីវង់សុខសែនជ័យបានធ្វើឲ្យភ្ញៀវភ្នំពេញក្រោនខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងជាមួយជ័យជម្នះ ៣-២ នៅលើទឹកដីខ្លួន។ ទោះបីមិនអាចជួយឲ្យខ្លួនឡើងទៅប្រជែងយកចំណាត់ថ្នាក់ក្តី តែជ័យជម្នះនេះ ជួយឲ្យគីរីវង់សុខសែនជ័យសងសឹកភ្នំពេញក្រោន ដែលយកឈ្នះខ្លួននៅជើងទី១បានសម្រេច។ ក្រុមជើងឯកពីរសម័យកាលគឺបឹងកេត និងអង្គរថាយហ្គឺរ បានអស់ឱកាសឡើងទៅប្រជែងដណ្តើមជើងឯកនៅឆ្នាំនេះ ក្រោយពួកគេធ្វើមិនបានល្អក្នុងជំនួបសប្តាហ៍ទី២២។ ជ័យជម្នះ ៧-០ លើក្រុមយុវជនអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំបាទី មិនត្រឹមតែជួយឲ្យព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងអាចរក្សាកំណត់ត្រាមិនស្គាល់ចាញ់ប៉ុណ្ណោះទេ តែជួយឲ្យពួកគេខិតកាន់តែជិតនៃការគ្រងជើងឯក។
អ្នកនាង ស៊ួក វិមាន បានមានចំណាប់អារម្មណ៍ថា គាត់ជ្រើសរើសស្រាបៀរគ្រុឌ ក្នុងពិធីមង្គលការកាលពី ថ្ងៃ១៩ មីនា ឆ្នាំ២០២២ ដោយមានការណែនាំពីមិត្តភក្ដិ ដែលបានជ្រើសរើសគ្រុឌក្នុងថ្ងៃមង្គលរបស់ពួកគាត់ដែរ និងដោយសាររសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់ គុណភាព សុវត្ថិភាព និងតម្លៃសមរម្យ ព្រមទាំងភាពពេញនិយមរបស់ស្រាបៀរគ្រុឌ។ ដំបូងឡើយ ពួកខ្ញុំអត់បានដឹងថា ពួកខ្ញុំបានឈ្នះរង្វាន់ទេ តែមិត្តភក្ដិខលមកប្រាប់ថា ឃើញឈ្មោះឈ្នះរង្វាន់ លើប៉ុស្តិ៍រស្មីហង្សមាស។ ពេលហ្នឹងគឺអារម្មណ៍រំភើបមែនទែន ស្ទើរតែមិនចង់ជឿ រហូតដល់ក្រុមហ៊ុនស្រាបៀរគ្រុឌ ទំនាក់ទំនងមក ។ សម្តីបន្ថែមពី អ្នកនាង ស៊ួក វិមាន និងលោក ឡេង សុផៃ ។ អ្នកនាង ស៊ួក វិមាន បន្តទៀតថា សម្រាប់រង្វាន់ដែលផ្តល់ពីស្រាបៀរគ្រុឌ ក្នុងកម្មវីធី ពេលវេលាល្អក្នុងថ្ងៃមង្គលរបស់អ្នក ជាមួយស្រាបៀរគ្រុឌ អ្នកនាងនិងស្វាមី នឹងយកថវិកាទៅផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារ និងជាដើមទុនក្នុងការប្រកបមុខរបរអាជីវកម្ម សម្រាប់ការកសាងគ្រួសារតូចមួយនេះ ឲ្យមានជីវភាពកាន់តែប្រសើរជាងនេះនៅពេលអនាគត។ គ្រុឌ ជាស្រាបៀរគុណភាពខ្ពស់លំដាប់អន្តរជាតិ មានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ដែលស័ក្តិសមបំផុត សម្រាប់ពិធីមង្គលការ ពិធីជួបជុំផ្សេងៗរបស់លោកអ្នក។ ស្រាបៀរគ្រុឌ ផលិតឡើងយ៉ាងសម្រិតសម្រាំង ពីវត្ថុធាតុដើម និងគ្រឿងផ្សំល្អបំផុតនាំចូលពីបរទេស ដែលនឹងធ្វើឲ្យពេលវេលាល្អរបស់លោកអ្នកកាន់តែអស្ចារ្យ សប្បាយរីករាយមិនអាចបំភ្លេចបាន។ ដោយសារតែស្រាបៀរគ្រុឌ តែងតែចែករំលែកពេលវេលាល្អ ដូច្នេះហើយគ្រប់គូស្វាមីភរិយាដែលជ្រើសរើស ស្រាបៀរគ្រុឌ ក្នុងថ្ងៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ នឹងទទួលបានចំណងដៃភ្លាមៗដូចជា៖ សៀវភៅកត់ចំណងដៃ ធុងក្លាសេ និងឆ្នោតផ្សងសំណាង ដែលមានឱកាស ឈ្នះប្រាក់សុទ្ធចាប់ពី ៥០លានរៀល រហូតដល់ ២៥០លានរៀល ព្រមទាំងរង្វាន់ជាច្រើនទៀត។ ចែករំលែកពេលវេលាល្អ ជាមួយស្រាបៀរគ្រុឌ ។ ស្រាបៀរគ្រុឌ ពេលវេលាល្អ ពេលវេលាជាមួយគ្រុឌ។ សូមស្វែងរកជាវស្រាបៀរ គ្រុឌ តាមរយៈបណ្ដាដៃគូចែកចាយ និងហាងលក់ភេសជ្ជៈទូទាំងប្រទេស ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទំនាក់ទំនង៖ ០៨៨ ៨៦៦ ៦២៩៨។ លក្ខខណ្ឌត្រូវបានអនុវត្តន៍ · សន្លឹកឆ្នោតដែលបានបំពេញរួច ត្រូវដាក់ក្នុងធុងឆ្នោត របស់ស្រាបៀរគ្រុឌ នៅតាមភ្នាក់ងារចែកចាយ។ · សន្លឹកឆ្នោតដែលខូច ឬរហែក មិនត្រូវបានយកមកចាប់ឆ្នោតឡើយ។ · សម្រាប់ការប្តូរយករង្វាន់ធំ អ្នកឈ្នះសូមទាក់ទងមកកាន់ក្រុមហ៊ុន វឌ្ឍនៈ ប្រ៊ូវើរី ឬភ្នាក់ងារចែកចាយរបស់ក្រុមហ៊ុន។ · រង្វាន់ នឹងប្រគល់ជូនដល់អ្នកឈ្នះទាំងអស់ បន្ទាប់ពីចាប់រង្វាន់ចប់សព្វគ្រប់។ · ក្រុមហ៊ុន វឌ្ឍនៈ ប្រ៊ូវើរី សូមរក្សាសិទ្ធិក្នុងការផ្លាស់ប្តូរ និងកែប្រែនូវលក្ខខណ្ឌណាមួយ ដោយពុំចាំបាច់ការយល់ព្រម និងជូនដំណឹងទុកជាមុន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ស្រាបៀរគ្រុឌ សូមអបអរសាទរ គូស្វាមីភរិយាដំបូងបង្អស់ ដែលមានឱកាសឈ្នះ ប្រាក់សុទ្ធ ៥០លានរៀល ពីកម្មវិធី ពេលវេលាល្អក្នុងថ្ងៃមង្គលរបស់អ្នក ជាមួយស្រាបៀរគ្រុឌ។ ពេលវេលាដ៏ល្អ ជាមួយទឹកប្រាក់ ៥០លានរៀល សូមផ្តល់ជូនទៅកាន់គូស្វាមីភរិយា ដែលកូនកម្លោះមានឈ្មោះ ឡេង សុផៃ និងកូនក្រមុំមានឈ្មោះ ស៊ួក វិមាន មានអាសយដ្ឋាននៅ ស្រុកទឹកផុស ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ ការចាប់រង្វាន់នេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងកម្មវិធី Krud Idol Concert កាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២ ចាប់ពីម៉ោង ៨យប់ ដែលមានការផ្សាយផ្ទាល់លើកញ្ចក់ទូរទស្សរស្មីហង្សមាស និងទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ របស់ស្រាបៀរគ្រុឌ។
លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បានយករបាយការណ៍អំពីជម្លោះដីធ្លីរវាងប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តព្រះសីហនុ និង ឧកញ៉ា ស៊ីវ គង់ទ្រីវ ដែលប្រធានមន្ទីរព័ត៌មានក្នុងខេត្តនេះ បានផ្ញើឲ្យ ទៅបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុក។ តាមរយៈរបាយការណ៍នោះ ប្រធានមន្ទីរព័ត៌មាន បានប្រាប់លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ ថា ពិតជាមានប្រជាពលរដ្ឋ រងរបួសដោយសារតែការបាញ់កាំភ្លើងមែន។ ក៏ប៉ុន្តែ ប្រធានមន្ទីរព័ត៌មាននោះ បានច្រានចោលថា គ្រាប់កាំភ្លើងដែលរកឃើញនោះ ពុំមែនជាគ្រប់កាំភ្លើងរបស់សមត្ថកិច្ចទេ។ ប្រធានមន្ទីរមន្ទីរព័ត៌មាន ប្រាប់រដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួនថា គ្រាប់កាំភ្លើងនោះ ប្រហែលជារបស់ជនទីបី ដែលឆ្លៀតឱកាសលួចបាញ់ ក្នុងពេលហេតុការណ៍ កំពុងកើតឡើង។ ប្រធានមន្ទីរព័ត៌មានខាងលើ បានរៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ក្បាលគ្រាប់ដែលបៀមជាប់ក្នុងខ្លួនជនរងគ្រោះ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចជំនាញរកឃើញថា ជាប្រភេទគ្រាប់ឡុក ដែលសមត្ថកិច្ចកំពុងបើកការស្រាវជ្រាវ ដោយហេតុថា ក្នុងពេលប្រតិបត្តិការ សមត្ថកិច្ចបានបាញ់ឡើងលើដើម្បីរារាំងកុំឲ្យក្រុមអ្នកតវ៉ា គប់ដបសាំង និងបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិ ដែលជាហេតុនាំឲ្យមានមហន្តរាយខ្លាំងថែមទៀត ហើយសមត្ថកិច្ច ក៏មិនបានប្រើប្រាស់កាំភ្លើងម៉ាកឡុកនេះ ក្នុងពេលនោះដែរ»។ ប្រធានមន្ទីរព័ត៌មាន បានសរសេរក្នុងរបាយការណ៍នោះទៀតថា៖«លោក ផៃ ប៊ុនវណ្ណៈ អភិបាលរងខេត្តព្រះសីហនុ បានញ្ជាក់ថា សមត្ថកិច្ចបានដាក់ការសង្ស័យថា អាចមានជនទីបី លួចបន្លំប្រើកាំភ្លើងម៉ាកឡុកនេះ ដោយបាញ់ចេញពីក្នុងព្រៃ នៃគោលដៅណាមួយក្នុងឱកាសដែលក្រុមអ្នកតវ៉ារត់ប្រសេចប្រសាច»។ ប្រធានមន្ទីរព័ត៌មាន រាយការណ៍ទៀតថា បច្ចុប្បន្ន ជនរងគ្រោះម្នាក់ ដែលរងរបួស កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យលោកសង្ឃ ហើយក៏បានធូរស្បើយហើយដែរ។ លើសពីនេះ ប្រធានមន្ទីរព័ត៌មាន ក៏បានបដិសេធដែរថា ពុំមានប្រជាពលរដ្ឋណាម្នាក់ បានស្លាប់ដោយសារតែការផ្ទុះអាវុធ ដូចប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និង អ្នកលេងហ្វេសប៊ុកខ្លះ អះអាងនោះទេ។ អ្នកស្រី ជាប សុធារី មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុកប្រចាំខេត្តព្រះសីហនុ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩នេះថា អ្នកស្រី ពុំបានដឹងឡើយថា សមត្ថកិច្ចឬអ្នកណាផ្សេង ដែលប្រើកាំភ្លើងបាញ់ប្រជាពលរដ្ឋ។ អ្នកស្រី ប្រាប់ថា អ្នកស្រី ពុំបានស្ថិតក្នុងហេតុការណ៍នោះទេ ពេលប្រជាពលរដ្ឋនិងសមត្ថកិច្ច កំពុងផ្ទុះជម្លោះជាមួយគ្នា។ រហូតដល់សភាពការណ៍ ស្ងៀមស្ងាត់ ទើបអ្នកស្រី បានចូលទៅសង្កេតមើលនៅកន្លែងកើតហេតុ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រី យល់ថា សមត្ថកិច្ច ពុំគួរដកខ្លួនចេញពីការទទួលខុសត្រូវទេ ព្រោះសមត្ថកិច្ច ជាអ្នកគ្រប់គ្រងសភាពការណ៍នាពេលនោះ។ អ្នកស្រី បញ្ជាក់បែបនេះថា៖«ដូចវីដេអូ ដែលគេបង្ហោះហ្នឹង គឺយើងបានឃើញហើយថា សមត្ថកិច្ច មានកាំភ្លើងក្នុងដៃ តែបាញ់ឬមិនបាញ់ខ្ញុំអត់ឃើញទេ តែពួកគាត់ ត្រូវទទួលខុសត្រូវ ហើយត្រូវស្វែងរកអ្នកប្រព្រឹត្តឲ្យឃើញ។ សមត្ថកិច្ច មានធម្យោបាយច្រើនក្នុងការស្វែងរក វាមិនពិបាកទេ ព្រោះសមត្ថកិច្ច បានបង្ហោះត្រូនដែរ អ៊ីចឹង អាចមើលឃើញ អ្នកណា ជាអ្នកប្រព្រឹត្ត»។ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលរូបនេះ ក៏អះអាងដូចប្រធានមន្ទីរព័ត៌មានដែរថា ពុំមានអ្នកណាសា្លប់ ដោយសារការបាញ់ប្រហារនេះទេ។ ម្យ៉ាងទៀត អ្នកស្រី បានប្រាប់ថា ប្រជាពលរដ្ឋ៤-៥នាក់ ដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួន ត្រូវបានដោះលែងវិញអស់ហើយ។ ការប្រឈមដាក់គ្នារវាងសមត្ថកិច្ចនិងប្រជាពលរដ្ឋ បានកើតឡើងតាំងពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុនមកម្ល៉េះ ហើយមកដល់ពេលនេះ ការតវ៉ា មិនទាន់ត្រូវបានដោះស្រាយនៅឡើយទេ។ ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ២០០នាក់ បាននាំគ្នាទៅតវ៉ា នៅពេលតុលាការកំពូល ចេញសាលដីកាស្ថាពរ ដោយសម្រេចឲ្យឧកញ៉ា ស៊ីវ គង់ទ្រីវ ឈ្នះក្តីពួកគាត់ លើរឿងដីធ្លី។ សមត្ថកិច្ច បកស្រាយថា ការរារាំងប្រជាពលរដ្ឋមិនឲ្យតវ៉ា គឺជាការអនុវត្តតាមសាលដីការបស់តុលាការកំពូល។ យ៉ាងណា ប្រជាពលរដ្ឋ តវ៉ាថា វា ជារឿងអយុត្តិធម៌សម្រាប់ពួកគាត់។ ជម្លោះដីធ្លីនេះ កើតឡើងនៅភូមិគគីរ ឃុំបិតត្រាង ស្រុក ព្រៃនប់ខេត្តព្រះសីហនុ អត្ថបទទាក់ទង ពលរដ្ឋ៦នាក់នៅព្រះសីហនុ ត្រូវចាប់ខ្លួន ក្រោយតវ៉ារឿងដីធ្លីជាមួយឧកញ៉ា	សមត្ថកិច្ចខេត្តព្រះសីហនុ ទទួលស្គាល់ថា ពិតជាមានការបាញ់កាំភ្លើង ហើយបណ្តាលឲ្យប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ រងរបួសមែន ពេលប្រជាពលរដ្ឋ និង សមត្ថកិច្ច កំពុងផ្ទុះជម្លោះដាក់គ្នា ក្នុងការតវ៉ារឿងដីធ្លី។ ប៉ុន្តែ សមត្ថកិច្ច បកស្រាយថា គ្រាប់កាំភ្លើង ដែលបាញ់ត្រូវប្រជាពលរដ្ឋនោះ មិនមែនជាគ្រាប់កាំភ្លើងរបស់សមត្ថកិច្ចទេ។
គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៥ មកពិភពលោកបានបំបែកកំណត់ត្រាសីតុណ្ហភាពកម្ដៅជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈឆ្នាំ ២០១៦ មានសីតុណ្ហភាពក្ដៅខ្លាំងបំផុត ហើយឆ្នាំ២០១៩ មានសីតុណ្ហភាពក្ដៅលំដាប់ទី២ តាមដោយឆ្នាំ២០២០ និងឆ្នាំ២០១៧។ ឆ្នាំ២០២២ ក៏ត្រូវបានអង្គការសហប្រជាជាតិបញ្ជាក់ថា ជាឆ្នាំមានសីតុណ្ហភាពក្ដៅលំដាប់ទី៥ គិតចាប់ពីមានកំណត់ត្រាកម្ដៅនៅឆ្នាំ១៨៥០។ បើតាមអង្គការឧតុនិយមពិភពលោករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (WMO) ឆ្នាំ២០២២ ជាពេលដែលពិភពលោកប្រឈមមុខនឹងគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ហើយអាចបណ្ដាលឱ្យមានអ្នកស្លាប់ដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុថែមទៀត។ សីតុណ្ហភាពពិភពលោកឆ្នាំ ២០២២ មានបលើសសីតុណ្ហភាពជាមធ្យមមុនសម័យបដិវដ្តឧស្សាហកម្មប្រហែល១,១៥អង្សា ខណៈឆ្នាំ២០១៦ ដែលជាឆ្នាំក្ដៅបំផុតនោះ លើសប្រហែល១,២អង្សាឯណោះ។ កម្ដៅពិភពលោកចេះតែកើនឡើងពីមួយទសវត្សរ៍ទៅមួយទសវត្សរ៍។ អង្គការឧនិយមពិភពលោក (WMO) នៅថ្ងៃទី១២ ខែមករា លើកឡើងបែបនេះ ព្រមទាំងព្រមានថា ស្ថានភាពកំពុងដើរហួសដែនកំណត់១,៥អង្សាសេ។ កិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ២០១៥ បានអំពាវនាវឱ្យទប់ស្កាត់ការឡើងកម្ដៅផែនដីមិនឱ្យលើសពី ១,៥អង្សានៃសីតុណ្ហភាពមុនបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម។ ស្របគ្នានេះ រដ្ឋបាលដែនសមុទ្រ និងបរិយាកាសអាម៉េរិក រួមនឹងអង្គការ NASA បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍សីតុណ្ហភាពសកលឆ្នាំ២០២២ នៅថ្ងៃទី១២ ខែមករា។ ប្រធានទីភ្នាក់ងារអវកាសអាម៉េរិក លោក Bill Nelson បានព្រមានថាវាជារឿងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ លោក Nelson រៀបរាប់ថា ភ្លើងឆេះព្រៃកំពុងឆាបឆេះខ្លាំងឡើង ព្យុះកំពុងបង្កើនកម្លាំង គ្រោះរាំងស្ងួតកំពុងបំផ្លិចបំផ្លាញ ហើយកម្ពស់ទឹកសមុទ្រក៏កំពុងកើនឡើងដែរ ដែលនេះជាបញ្ហាត្រូវការការដោះស្រាយ។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាកាសធាតុលើកទី២៧ (COP27) ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ប្រធានអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គោតេរ៉េស បានបង្ហាញផែនការរយៈពេល៥ឆ្នាំ ដែលនឹងចំណាយលុយ៣ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីសាងសង់ប្រព័ន្ធប្រកាសអាសន្នជាសកលសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរកើតឡើងដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ រហូតមកដល់ពេលនេះ មានតែប្រទេសពាក់កណ្តាលនៃប្រទេសជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិទាំង១៩៣ប៉ុណ្ណោះដែលមានប្រព័ន្ធបែបនេះ៕	ឆ្នាំ២០២២ ជាឆ្នាំមានសីតុណ្ហភាពក្ដៅលំដាប់ទី៥ ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្ដើមការកត់ត្រាកម្ដៅពិភពលោកមក។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិចេញនៅថ្ងៃទី១២ ខែមករា។ លើសពីនេះ ពិភពលោកក្នុងរយៈពេល៨ឆ្នាំចុងក្រោយ ក៏មានសីតុណ្ហភាពក្ដៅខ្លាំងបំផុតដែរ។
លោក តឹក ប៊ុនវី បានប្រាប់សារពត៌មានថ្មីៗថា សហព័ន្ធបានត្រៀមកីឡាករ ៤រូប និងគ្រូបង្វឹក ១រូប ដើម្បីទៅប្រកួតនៅវៀតណាម ។ ក្នុងនោះមានគ្រូបង្វឹក លោក ចាប វ៉ាន់នី ជាមួយ កីឡាករ៤រូប រួមមាន កែវ សំណាង, ត្រឹង ចាន់, អ៊ុន ប៊ូរ៉ាត់ និង អ៊ិត សុធា ដែលត្រៀមប្រកួតលើ ៣វិញ្ញាសា គឺ Athlete physic 81 kg, Body building 80 kg និង 85 kg ។ បើតាមប្រធានសហព័ន្ធកីឡាកាយវប្បកម្មរូបនេះ កីឡាកាយវប្បកម្ម និងលំហាត់ប្រាណ មានការវិវឌ្ឍខ្លាំង ក្នុងរយៈកាល៣អាណត្តិនេះ ដោយកីឡាករ កីឡាការិនី ទទួលបានមេដាយជាបន្ទាប់។ ក្នុងនោះការប្រកួតជើងឯកអាស៊ីអាគ្នេយ៍ចំនួន ៣លើក ទទួលបាន មេដាយមាស៥ ប្រាក់៣ សំរិទ្ធ២ និងជើងឯកពិភពលោក ចំនួន៣លើក ទទួលបាន មេដាយមាស១ ប្រាក់១ និងសំរិទ្ធ២ ។ កីឡាកាយវប្បកកម្មនេះ បានចូលមកកម្ពុជា នៅអំឡុង ឆ្នាំ១៩៩០ ។ ប៉ុន្តែកីឡានេះ ត្រូវបានគេហ្វឹកហាត់ដើម្បីសុខភាពប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនមានការហាត់ជាអាជីព យកទៅប្រកួតទេ ។ នេះបើតាមការបកស្រាយរបស់ លោក តឹក ប៊ុនវី ។ «ក្នុងអាណត្តិទីមួយ មិនសូវជាដំណើរការ និងមិនមានការប្រកួតធំដុំ ដោយសារជាពេលវេលាដំបូង ដែលកីឡានេះមាននៅកម្ពុជា ម្យ៉ាងទៀតទាំងមន្ដ្រីបច្ចេកទេសក៏មិនមានច្រើន និងមិនច្បាស់លាស់ដូចបច្ចុប្បន្ននេះដែរ តែមានការប្រកួតតែក្នុងស្រុកបន្ដិចបន្ដួចប៉ុណ្ណោះ »។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាកាយវប្បកម្ម ដែលបានបន្ថែមថា កីឡាប្រភេទនេះ មានអ្នកហ្វឹកហាត់ច្រើនណាស់ បើសិនជាគ្មានជំងឺកូវីដ-១៩ រាតត្បាត។ បច្ចុប្បន្ន មានក្លិប១៣ ជាសមាជិករបស់សហព័ន្ធកីឡាកាយវប្បកម្ម និងលំហាត់ប្រាណកម្ពុជា ។ សហព័ន្ធមានចៅក្រមអន្ដរជាតិបុរស -នារី ចំនួន២រូប គឺលោក តឹក ប៊ុនវី និង អ្នកនាង អេមី ប៊ុនវី ។ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ទាំង១១ប្រទេស បូករួមទីម័រខាងកើត ប្រទេសដែលខ្លាំងខាងវិស័យកីឡាវប្បកម្មនេះ គឺវៀតណាម ថៃ និង ម៉ាឡេស៊ី ។ តឹក ប៊ុនវី បន្ថែមថា ប្រទេសទាំងនោះខ្លាំង ដោយសារគេមានរបបអាហារត្រឹមត្រូវ និងគ្រប់គ្រាន់។ ចំណែកកម្ពុជា គឺមានការខ្វះខាត ។ បញ្ហានេះ គឺដោយសារ ការខ្វះខាតថវិកា ។ នេះបើតាមប្រធានសហព័ន្ធ៕	កីឡាកាយវប្បកម្ម និងលំហាត់ប្រាណ បានក្លាយជាកីឡាមានសក្ដានុពលរបស់កម្ពុជា ដែលនឹងត្រូវយកទៅប្រកួតនៅស៊ីហ្គេមលើកទី៣១ នៅវៀតណាម ។
អ្នកគួរតែរៀបចំរបបអាហាររបស់អ្នកឲ្យបានល្អ ទោះបីជាដំណាក់កាលក្នុងការពិសារបាយក៏ដោយ។ នៅពេលដែលអ្នកបរិភោគបាយ អ្នកគួរតែញ៉ាំបន្លែជាមុនសិន ទើបពិសារត្រី ហើយចុងក្រោយទើបបរិភោគបាយស។ ការធ្វើបែបនេះ នឹងមិនធ្វើឲ្យជាតិស្ករក្នុងរាងកាយអ្នកឡើងខ្ពស់ឡើយ។ ចំពោះអាហារសម្រន់ អ្នកអាចញ៉ាំក្នុងចន្លោះម៉ោង៣ទៅ៤ល្ងាច ព្រោះក្នុងចន្លោះពេលនេះ ជាតិស្ករក្នុងរាងកាយអ្នកកំពុងតែមានលំនឹង។ ដូចនេះ នៅពេលដែលអ្នកពិសារអាហារសម្រន់ក្នុងម៉ោងនោះ ជាតិស្ករក្នុងរាងកាយអ្នកមិនលើសទេ។ ក្រោយពេលដែលអ្នកញ៉ាំបាយរួច អ្នកគួរតែដើរហាត់ប្រាណចំនួន៣៥នាទី ព្រោះការដើរនេះ ដើម្បីកុំឲ្យជាតិស្ករឡើងខ្ពស់ក្នុងរាងកាយ ដែលអាចធ្វើឲ្យអ្នកកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ អ្នកគួរតែកាត់បន្ថយការពិសារPizza Hamburger ដំឡូងបារាំងចៀន និងអាហារបំពងទាំងឡាយ ព្រោះអាហារទាំងនេះ មិនត្រឹមតែមិនធ្វើឲ្យសុខភាពអ្នកល្អទេ ថែមទាំងអាចធ្វើឲ្យជាតិស្ករក្នុងរាងកាយអ្នកឡើងខ្ពស់ទៀតផង។ អ្នកគួរតែញ៉ាំបន្លែ និងផ្លែឈើឲ្យបានច្រើន ព្រោះអាហារទាំងនេះ អាចជួយទប់មិនឲ្យជាតិស្ករក្នុងរាងកាយអ្នកឡើងខ្ពស់នោះទេ។ ដូចនេះ អ្នកនឹងមិនងាយប្រឈមមុខនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែមឡើយ។ អ្នកគួរតែគេងឲ្យបានគ្រប់ ដោយគេងឲ្យបានចាប់ពី៦ទៅ៨ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ព្រោះការគេងគ្រប់ម៉ោងនេះ អាចធ្វើឲ្យរាងកាយអ្នកមិនងាយប្រឈមមុខនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែមឡើយ។ ក្រោយពេលដែលអ្នកចូលដល់អាយុ៤៥ឆ្នាំ អ្នកគួរតែប្រយ័ត្នក្នុងការគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងរាងកាយអ្នក ព្រោះក្នុងចន្លោះពេលនេះ អ្នកងាយកើតមានជំងឺមួយនេះណាស់។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែអនុវត្តតាមវិធីខាងលើ ដើម្បីចៀសពីជំងឺទឹកនោមផ្អែម៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីវិធីដែលអាចធ្វើឲ្យអ្នកគេចផុតពីជំងឺទឹកនោមផ្អែមបាន។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនគ្រោងនឹងការចំណាយលើថ្នាក់មហាវិទ្យាល័យដោយឥតគិតថ្លៃសម្រាប់គ្រួសារដែលមានកូនចាប់ពី ៣នាក់ឡើងទៅ។ ផែនការនេះគ្រោងនឹងអនុវត្តចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៥ ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន The Japan Times ។ កន្លងមក ជប៉ុនបានលើកលែង និងកាត់បន្ថយថ្លៃសិក្សា ឬផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់សិស្សមកពីគ្រួសារដែលមានប្រាក់ចំណូលតិចជាង ៣,៨លានយ៉េន(ជាង២៦ម៉ឺនដុល្លារ) ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ចំណែកកម្មវិធីលើកលែងថ្លៃសិក្សាដែលបានគ្រោងទុកខាងមុខនេះ រដ្ឋាភិបាលសង្ឃឹមថានឹងបង្កើនការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់គ្រួសារដែលជួបបញ្ហាជាមួយនឹងថ្លៃសិក្សា។ បច្ចុប្បន្នបញ្ហាតម្លៃសិក្សាកំពុងក្លាយជាកង្វល់សម្រាប់គ្រួសារជាច្រើននៅជប៉ុន ជាពិសេសគ្រួសារដែលមានកូនចាប់ពី ២នាក់ឡើងទៅ។ យោងតាមការស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Meiji Gakuin ចំនួនប្រជាជនជប៉ុនអាចថយចុះរហូតដល់២០ភាគរយនៅឆ្នាំ ២០៥០។ ប្រជាជនជប៉ុនត្រូវការចំណាយច្រើនលើការចិញ្ចឹមកូន រួមទាំងសកម្មភាពផ្សេងៗដូចជា ក្លឹបសង្គម កីឡា និងសាលារៀន។ ការចំណាយលើការអប់រំអាចឈានដល់ជាង ២០ម៉ឺនដុល្លារសម្រាប់កូនម្នាក់។ តម្លៃសិក្សានៅសកលវិទ្យាល័យជាមធ្យមប្រហែល ៥០០០ដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ នៅក្រោមកម្មវិធីថ្មីនេះ ជប៉ុននឹងបង្កើនការឧបត្ថម្ភធនលើការថែទាំកុមារសម្រាប់ឪពុកឬម្តាយដែលនៅចិញ្ចឹមកូនតែម្នាក់ឯង ឬគ្រួសារដែលមានប្រាក់ចំណូលទាបដែលមានកូនចាប់ពី៣នាក់ឡើងទៅ។ ជាពិសេស កម្រិតឧបត្ថម្ភធននឹងបង្កើនពី ៦២៥០យ៉េន (៤៤ដុល្លារ) ដល់ ១០៤២០យ៉េន (៧៤ដុល្លារ) ក្នុងមួយខែ។ ផែនការនេះមានគោលបំណងលើកទឹកចិត្តគ្រួសារឱ្យមានកូនកាន់តែច្រើន។ គួរបញ្ជាក់ថា ជប៉ុនកំពុងប្រឈមមុខនឹងចំនួនប្រជាជនវ័យចំណាស់ និងអត្រាកំណើតធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។ ប្រទេសនេះ ប្រឈមនឹងខ្វះខាតធនធានមនុស្សវ័យក្មេងដែលមានគុណភាពខ្ពស់នាពេលអនាគត។ លើសពីនេះ សាលាបឋម និងមធ្យមសិក្សាជាច្រើននៅទូទាំងប្រទេសត្រូវបិទ ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ជនបទ ដោយសារតែខ្វះសិស្ស។ ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិខាងលើ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនមានគោលបំណងទាក់ទាញនិស្សិតបរទេសឲ្យបានចំនួន ៤០ម៉ឺននាក់មកសិក្សានៅជប៉ុនក្នុងឆ្នាំ២០៣៣៕	រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន គ្រោងនឹងផ្តល់ការអប់រំថ្នាក់ឧត្តមសិក្សាដោយឥតគិតថ្លៃសម្រាប់គ្រួសារដែលមានកូនពី ៣នាក់ឡើងទៅចាប់ពីឆ្នាំ២០២៥។ នេះជាវិធានការក្នុងការលើកទឹកចិត្តផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរអត្រាកំណើតនៅក្នុងប្រទេសនេះ ដែលកំពុងធ្លាក់ចុះ។
គ្រោះថ្នាក់ធ្លាក់យន្តហោះបានកើតឡើងនៅភាគខាងលិចរដ្ឋធានីអាល់ហ្សេ ក្រោយយន្តហោះយោធាមួយគ្រឿងបានធ្លាក់ក្រោយហោះចេញពីមូលដ្ឋានអាកាសយោធា Boufarik ។ ការស៊ើបអង្កេតកំពុងធ្វើឡើងហើយដើម្បីរកមូលហេតុក្នុងហេតុការណ៍ដែលសម្លាប់មនុស្ស២៥៧នាក់នេះ។ រដ្ឋាភិបាលអាល់ហ្សេរីបានប្រកាសកាន់ទុក្ខរយៈពេលបីថ្ងៃចំពោះគ្រោះមហន្តរាយដ៏អាក្រក់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសមួយនេះ។ បើតាមសារព័ត៌មាន BBC ជនរងគ្រោះភាគច្រើន គឺជាទាហានអាល់ហ្សេរី និងក្រុមគ្រួសាររបស់គេ។ យោធាអាល់ហ្សេរីបញ្ជាក់ថា អាកាសយានិក និងអ្នកបម្រើការលើយន្តហោះចំនួន១០នាក់ក៏បានបាត់បង់ជីវិតដែរ។ ដោយឡែក អ្នកដំណើរចំនួន៣០នាក់មកពីតំបន់សាហារ៉ាខាងលិចមួយចំនួនទៀតក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមជនរងគ្រោះផងដែរ។ ពួកគេត្រឡប់ទៅកាន់ព្រំដែនអាល់ហ្សេរី និងម៉ារ៉ុកវិញ បន្ទាប់ពីទទួលបានការព្យាបាលរួចរាល់។ សាកសពជនរងគ្រោះត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យយោធានៅទីក្រុង Ain Naadja ក្បែរខាង។ សាក្សីជាច្រើននិយាយថា ពួកគេបានឃើញអណ្ដាតភ្លើងចេញពីម៉ាស៊ីនរបស់យន្តហោះផលិតនៅរុស្ស៊ី នៅពេលកំពុងចាកចេញពីមូលដ្ឋានយោធា។ យន្តហោះត្រូវបានមើលឃើញថា ងាកទៅទិសខាងស្ដាំឲ្យផុតពីតំបន់សម្បូរមនុស្ស មុននឹងធ្លាក់ទៅក្នុងទីវាល ហើយផ្ទុះតែម្ដង។ ការត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពផ្លូវអាកាស នឹងក្លាយជាគោលដៅនៃការស៊ើបអង្កេត ព្រោះនេះគឺជាគ្រោះថ្នាក់ផ្លូវអាកាសមិនធ្លាប់មានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាល់ហ្សេរី។ កាលពីឆ្នាំ២០១៤ គ្រោះថ្នាក់ធ្លាក់យន្តហោះនៃក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Air Algerie សម្លាប់មនុស្សចំនួន១១៨នាក់។ ហេតុការណ៍នេះ ក៏ជាគ្រោះថ្នាក់ធ្លាក់យន្តហោះធ្ងន់ធ្ងរមិនធ្លាប់មានលើពិភពលោកក្នុងរយៈពេល១៥ឆ្នាំចុងក្រោយ។ នេះ បើគេមិនរាប់បញ្ចូលករណីយន្តហោះ MH17 ដែលត្រូវមីស៊ីលបាញ់ទម្លាក់នៅឆ្នាំ២០១៤ ទេនោះ។ ការធ្លាក់យន្តហោះ MH17 នៅតែមិនទាន់រកអ្នកនៅពីក្រោយឃើញនៅឡើយដែរ ទោះជាបានសម្លាប់់មនុស្សលើយន្តហោះទាំង២៩៨នាក់ក្ដី។ ចំណែកឯគ្រោះថ្នាក់ថ្មីៗនៅអាហ្វ្រិកដែរនោះ គឺការធ្លាក់យន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍រុស្ស៊ី Kogalymavia នៅឧបទ្វីបស៊ីណៃ និងសម្លាប់មនុស្សចំនួន២២៤នាក់៕	ហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់ធ្លាក់យន្តហោះដ៏មហន្តរាយមួយបានកើតឡើងនៅអាល់ហ្សេរីនៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ដោយយន្តហោះយោធារដ្ឋអាហ្វ្រិកមួយនេះបានធ្លាក់បន្ទាប់ពីហោះឡើងមិនយូរប៉ុន្មានផង។ មនុស្សលើយន្តហោះចំនួន២៥៧បានបាត់បង់ជីវិតក្នុងគ្រោះថ្នាក់អាកាសចរណ៍មិនធ្លាប់មានក្នុងរយៈពេល១៥ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ អាជ្ញាធរអាល់ហ្សេរីមិនទាន់រកឃើញមូលហេតុនៃការធ្លាក់យន្តហោះនេះនៅឡើយទេ។
តាមរយៈហ្វេសប៊ុកផ្លូវការសម្ដេច ហ៊ុន សែន បានសរសេរដូច្នេះ៖« មិត្តចិនគឺជាខ្នងបង្អែកដ៏រឹងមាំដែលបន្តជួយកម្ពុជាគ្រប់កាលៈទេសៈដែលគ្មានបរទេសណាមកបំបែកបំបាក់បានឡើយ»។ ក្នុងជំនួបទ្វេភាគីជាមួយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក ចាង កាវលី បានជម្រាប សម្តេច ហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃទី១១ កញ្ញាថា បើកម្ពុជាត្រូវការអ្វីឲ្យមិត្តចិនជួយ គឺសូមប្រាប់មកភ្លាម នូវគម្រោងអាទិភាពនានាដែលត្រូវការជំនួយទាំងនោះ។ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នឹងត្រឡប់មកដល់កម្ពុជាវិញ នៅម៉ោង២រសៀល ថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញានេះ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ពិធីតាំងពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ានលើកទី១៤ ទីក្រុងណាននីន ខេត្តក្វាងស៊ី ប្រទេសចិន៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាននិយាយថា ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ចិន នឹងកាន់តែឈានទោកាន់កម្រិតខ្ពស់ជាបន្តបន្ទាប់ តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ចាត់ទុកមិត្តចិនជាបងប្អូន និងជាខ្នងបង្អែកដ៏ធំសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
ពិធីសារទាំងនោះរួមមាន ការសិក្សារួមស្តីពីការសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-បាវិត និងផ្លូវល្បឿនលឿន ហូជីមិញ-ម៉ក់បៃ ដែលត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយលោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងដឹកជញ្ជូនវៀតណាម។ រីឯគម្រោងសាងសង់មជ្ឍមណ្ឌលផ្តល់សេវាព្យាបាលដោយស្ម័គ្រចិត្ត និងផ្អែកលើសហគមន៍ ដល់អ្នកញៀនគ្រឿងញៀន នៅខេត្តព្រះសីហនុ ដែលចុះហត្ថលេខារវាងលោក វង សូត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុវជន និងយុវនីតិសម្បទា និងអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងាររបស់វៀតណាម។ ចំណែកលោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទ និងអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទរបស់វៀតណាម បានចុះហត្ថលេខាស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី លើវិស័យជលផល។ អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ លោក ប៉ា សុជាតិវង្ស និងអនុប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រជាជនរដ្ឋធានីហាណូយ ចុះហត្ថលេខាស្តីពីការគាំទ្រការសាងសង់មហាវិថីមិត្តភាពភ្នំពេញ-ហាណូយ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម លោក ង្វៀន សួនហ្វ៊ុក បានមកបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការលើកដំបូងនៅកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៦ មេសា តាមការអញ្ជើញរបស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន៕	ភ្នំពេញ)៖ ក្រោយពីបញ្ចប់កិច្ចសំណេះសំណាលគ្នារវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា-វៀតណាមនោះ បានសម្រេចលើពីិធីសារចំនួន៤ នៅវិមានសន្តិភាព នាព្រឹកថ្ងៃទី២៥ មេសានេះ។
លោកប្រធានាធិបតី រ៉ូឌ្រីហ្គូ ឌូទើតេ នៅចុងសប្តាហ៍មុន បានថ្លែងកាន់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖«ខ្ញុំ នឹងអនុញ្ញាតឲ្យកងទ័ពឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ីចូលមកទឹកដីហ្វីលីពីនបានដោយសេរី ។ អ្វីដែលកងទ័ពក្រុងហ្សាការតា និងកូឡាឡាំពួរ ត្រូវធ្វើនោះ គឺជូនដំណឹងកងកម្លាំងពិសេសរបស់ហ្វីលីពីនពីប្រតិបត្តិការវាយកម្ទេចភេរវជនៅហ្វីលីពីនប៉ុណ្ណោះ»។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Jakarta Post ។ លោកប្រធានាធិបតី បានបន្ថែមថា កងទ័ពរបស់ហ្វីលីពីន មានឆន្ទៈជានិច្ចក្នុងការចូលរួម និងធ្វើជាជំនួយការសម្រាប់ប្រតិបត្តិការនេះ ។ លោក អះអាងទៀតថា គោលនយោបាយនេះ លោក ក៏បានជជែកជាមួយនឹងសមភាគីឥណ្ឌូណេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី នាជំនួយក្រៅផ្លូវការ ក្នុងឱកាសនៃការចូលរួមកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន-ឥណ្ឌារួចហើយដែរ ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ ការណ៍ ដែលលោកប្រធានាធិបតី សម្រេចបែបនេះ ដោយលោក បញ្ជាក់ថា លោកអស់ការអត់ធ្មត់ជាមួយនឹងក្រុមភេរវករ ជាពិសេសក្រុមឧទ្ទាមប្រដាប់អាវុធ ដែលតែងតែរំខានសន្តិសុខរបស់ហ្វីលីពីន Abu Sayyaf ។ លោកប្រធានាធិបតី បានផ្តាំផ្ញើទៅកាន់កងទ័ពដែរ ថា ប្រសិនបើរកឃើញថាជាចលនាភេរវកម្ម កម្ទេចចោលតែម្តងទៅ ។ គួរជម្រាបផងដែរ ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី និងហ្វីលីពីន គឺជាប្រទេសអាស៊ាន ដែលប្រឈមជាមួយនឹងបញ្ហាភេរវកម្មជាច្រើន ជាពិសេសនោះ ហ្វីលីពីន និងឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលជាប្រទេសមានភូមិសាស្ត្រស្មុគស្មាញ ដ្បិតជាប្រទេសដែលសំបូរដោយប្រជុំកោះ ។ កន្លងមក ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការគំរាមកំហែងភេរវកម្ម ប្រទេសបី បានបង្កើតសហប្រតិបត្តិការជាច្រើន ដែលរួមទាំងការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានចារកម្មទៀតផង ៕	រដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីល បានសម្រេចចេញគោលនយោបាយថ្មីមួយ ដោយផ្តល់សិទ្ធិឲ្យកងទ័ពរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា និងក្រុងកូឡាឡាំពួរអាចចេញចូលដែនអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួនដោយសេរី ។ ក៏ប៉ុន្តែគោលនយោបាយនេះ អាចអនុវត្តបានក្នុងគោលដៅដើម្បីកម្ចេចក្រុមភេរវករ ដែលកំពុងតែចាប់ផ្តើមពង្រីកមូលដ្ឋាននៅក្នុងតំបន់តែប៉ុណ្ណោះ ។
លោក តែម ម៉ឺន ប្រធានសហព័ន្ធប្រដាល់គុនខ្មែរ បានប្រាប់សារពត៌មានថ្មីៗថា ការប្រកួតមិត្តភាពនេះ ប្រកបដោយអត្ថន័យជាច្រើន ចំពោះមិត្តភាពរវាងប្រទេសកម្ពុជា-ចិន និងការអបអរសាទរពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ ជាពិសេសការផ្លាស់ប្ដូរបច្ចេកទេស និងបទពិសោធន៍ ដើម្បីសម្រួចគុណភាពកីឡាករកម្ពុជា មុនពេលធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ នាឆ្នាំ២០២៣ ។ . រូបកីឡាករ និងកីឡាការិនីចិនទាំង១០រូប ត្រៀមមកកម្ពុជា រូបពី Bin Wang (Wang Aogang) ការប្រកួតនេះ នឹងរៀបចំនៅទឹកដីអង្គរតូច ក្នុងគោលដៅបង្ហាញឲ្យឃើញថា កម្ពុជាបានបើកឲ្យដំណើរការឡើងវិញនូវវិស័យទេសចរណ៍ ក្រោយផ្អាកជាង២ឆ្នាំ ព្រោះការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការប្រកួតនេះ ផ្ដល់ឱកាសឲ្យអត្តពលិកចិន សាកថ្វីដៃជាមួយកីឡាករ និងកីឡាការិនីកម្ពុជាផងដែរ ក្រោយពួកគេខកខានប្រកួតលើឆាកអន្ដរជាតិកន្លងមកនេះ។ យោងតាមគណនេយ្យហ្វេសប៊ុក Wang Aogang (Bin Wang) កីឡាករប្រដាល់ចិនមួយរូប បានបង្ហោះថា៖«បន្ទាប់ពីខកខានប្រកួតរយៈពេល៣ឆ្នាំ ការស្រមៃរបស់ក្រុមអ្នកប្រដាល់យើង បានចេញទៅប្រកួតនៅក្រៅប្រទេសម្ដងទៀត» ។ រូបកីឡាករ និងកីឡាការិនីចិនទាំង១០រូប ត្រៀមមកកម្ពុជា រូបពី Bin Wang (Wang Aogang) គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ការប្រកួតមិត្តភាពនេះ មានប្រភេទទម្ងន់ផ្សេងគ្នា ។ កីឡាករ Wang Aogang ប្រកួតនិង ព្រំ សំណាង លើប្រភេទទម្ងន់ ៨០គីឡូក្រាម, Luo Chao និង ឡៅ ចន្ទ្រា លើទម្ងន់ ៧២គីឡូក្រាម, Yang Chaohong និងឈឿង ល្វៃ ទម្ងន់ ៧១គីឡូក្រាម, Wei Rui និង ផល សោភ័ណ្ឌ, Shang Xifeng និង ឡុង បេនលឿន លើទម្ងន់៦៥គីឡូក្រាម, Wei Weiyang និង ឡៅ ចិត្រា លើទម្ងន់៦៤គីឡូក្រាម, Yang Hua និង សូត្រ វាសនា លើទម្ងន់៦០គីឡូក្រាម និងកីឡាការិនី Li Lishan ប្រកួតជាមួយ នៅ ស្រីពៅ លើទម្ងន់៥២គីឡូក្រាម ។ ក្រៅពីនេះក៏មាន ២គូផ្សេងទៀត ដែលប្រកួតលើទម្ងន់៥៨គីឡូក្រាម ៕	សហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់កម្ពុជា នឹងរៀបចំការប្រកួតប្រដាល់មិត្តភាពខែ្មរ-ចិន នៅថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២ ដោយមានបុរស៩គូ និងនារី១គូ នៅទឹកដីអង្គរតូច នៃខេត្តសៀមរាប ។ ការប្រកួតមិត្តភាពនេះ ប្រកបដោយអត្ថន័យ និងមានប្រយោជន៍ច្រើន ។
យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់មន្ទីរព័ត៌មានខេត្តសៀមរាប ឈើដែលមន្ត្រីជំនាញចាប់បានខាងលើ គឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ព្រះចៅអធិការវត្តព្រិន លោក គង់ មង្គល និងចៅសង្កាត់ជ្រាវ ដោយមិនមានពាក់ព័ន្ធនឹងសម្តេច ទេព វង្សឡើយ។ គេដឹងថា នៅសហគមន៍ជ្រាវកំពង់រៀបចំសង់តូបប្រមាណ៦០ ដែលជាអំណោយរបស់ព្រះចៅអធិការវត្តព្រិន ទៅដល់សហគមន៍ ដើម្បីរកចំណូលជួយសហគមន៍ទេសចរណ៍មួយនេះ។ ក្នុងលិខិតរបស់មន្ទីរព័ត៌មានដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា បានសរសេរថា លោក គង់ មង្គល ប្រធានសហគមន៍ជ្រាវបានបំភ្លឺថា ឈើដែលទិញពីក្រុមហ៊ុន កូម៉ូលីថិក អិលធីឌី មានចំនួន ៥៨ម៉ែត្រគីប មិនមែន៦៦ម៉ែត្រគីប ដែលការលើកឡើងរបស់អ្នកដឹកនោះ ហើយខាងខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើក៏មិនទាន់វាស់វែងដែរ។ មន្ទីរព័ត៌មានខេត្តសៀមរាបបានស្រង់សង្ឃដីការរបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ទេព វង្ស ដោយព្រះអង្គលើកឡើងថា មិនប្រកាន់ចំពោះព័ត៌មានចោទប្រកាន់លោកឡើយ តែសុំឲ្យអ្នកសារព័ត៌មានកែតម្រូវឡើងវិញ ព្រោះព្រះអង្គមិនបានពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាខាងដើមនេះឡើយ។ ជុំវិញបញ្ហានេះ ប្រធានមន្ទីរព័ត៌មានខេត្តសៀមរាបបានបញ្ជក់ថា លោកបានរកប្រភពច្រើនកន្លែង មុននឹងចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានខាងលើ។ លោកថា បញ្ហានេះដោយសារអ្នកសារព័ត៌មានមានការភាន់ច្រឡំ ដោយមិនបានស្វែងរកប្រភពច្បាស់លាស់។ ក្នុងនោះដែរ លោក លីវ សុខុន បានបញ្ជាក់ថា លោកបានសួរទៅខាងប្រធានសហគមន៍ជ្រាវ ដោយគេទទួលស្គាល់ថា ជាឈើរបស់របស់សហគមន៍ ដោយមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់សម្តេច ទេព វង្សទេ។ នាយខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើខេត្ដសៀមរាប លោក ម៉ុង ប៊ុនលីម បានប្រាប់សារព័ត៌មាន វីអូឌីនៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនាថា ការឃាត់រថយន្តដឹកឈើខាងលើ គឺបន្ទាប់ពីមន្ត្រីបរិស្ថានរកឃើញថា បានដឹកលើសទម្ងន់តាមច្បាប់កំណត់ ដោយរថយន្តនេះចេញពីរោងម៉ាស៊ីនកែច្នៃឈើរបស់ក្រុមហ៊ុន កូម៉ូលី ខូអិលធីឌី ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកគូលែន ខេត្ដព្រះវិហារ ដើម្បីយកទៅធ្វើកន្លែងទស្សនានៅតំបន់ទេសចរនាខេត្ដសៀមរាប។ លោកបន្ថែមថា តាមការបញ្ជាក់ពីអ្នកទទួលខុសត្រូវ ឈើដែលដឹកជាប្រភេទឈើលេខ២ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់សម្តេចសង្ឃ ទេព វង្ស៕	សៀមរាប៖ តាមរយៈមន្ទីរព័ត៌មានខេត្តសៀមរាប សម្តេចសង្ឃរាជ ទេព វង្ស បានស្នើឲ្យមានកែតម្រូវជាបន្ទាន់ ចំពោះសារព័ត៌មានមួយចំនួនដែលចុះផ្សាយថា ព្រះអង្គមានពាក់ព័ន្ធនឹងករណីដឹកឈើខុសច្បាប់មួយកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា។ នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា មន្ត្រីបរិស្ថានខេត្តសៀមរាប រួមនិងព្រះរាជអាជ្ញា មន្ត្រីខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើខេត្ត បានចុះចាប់ឈើចំនួន២ឡានយីឌុប ហើយតាមមន្ត្រីទាំងនោះបានអះអាងថា ជាឈើកម្មសិទ្ធិរបស់សម្តេចសង្ឃ ទេព វង្ស។
លោក ហ៊ុន ម៉ានី តំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលកំពង់ស្ពឺ និងជាប្រធានសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា (ស.ស.យ.ក) ស្ថិតក្នុងចំណោមឥស្សរជន៨៥រូបដែលបានឈ្នះពានរង្វាន់ ឬគ្រឿងឥស្សរិយយស Padma Shri Award។ Padma Awards ជាគ្រឿងឥស្សរិយសដ៏មានកិត្យានុភាពមួយដែលរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាផ្តល់ទៅឥស្សរជនឆ្នើមក្នុងបេសកកម្មបម្រើជនស៊ីវិលនៅផ្នែកផ្សេងៗគ្នា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៥៤មក។ ជ័យលាភីទាំងអស់សុទ្ធតែជាអ្នកដែលបានបំពេញបេសកកម្មគួរឲ្យកត់សម្គាល់ទៅតាមជំនាញរបស់ខ្លួន ក្នុងនោះមានដូចជាសិល្បៈ អក្សរសាស្ត្រ អប់រំ កីឡា វេជ្ជសាស្ត្រ ការងារសង្គម វិទ្យាសាស្ត្រ វិស្វកម្ម កិច្ចការសាធារណៈ សេវាកម្មស៊ីវិល ជំនួញ និងឧស្សាហកម្ម។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ស្ថិតក្នុងចំណោមជាជ័យលាភី១៥នាក់ដែលជាជនបរទេស ដោយលោកទទួលបានពាន Padma Shri Award ផ្នែកកិច្ចការសាធារណៈ ដូចលោក Thant Myint (មីយ៉ាន់ម៉ា) លោក Alexander Kadakin (រុស្ស៊ី) លោក Tommy Koh (សិង្ហបុរី) និង Bhabani Charan Pattanaik (ឥណ្ឌា)។ តំណាងយុវជនខ្មែររូបនេះ ទទួលបានពីរង្វាន់ដោយផ្ទាល់ដៃពីលោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌា Ram Nath Kovind កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមេសា។ លោក ឆាំង យុ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ទទួលបានពានរង្វាន់ Ramon Magsaysay Award ពីហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ ។ លោកជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមជ័យលាភី៦នាក់សម្រាប់ពានរង្វាន់មួយនេះដែលត្រូវបានប្រដូចថាជាពានរង្វាន់ណូបែលអាស៊ី។ ពានរង្វាន់នេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៥៨មក ដោយយកតាមឈ្មោះប្រធានាធិបតីទី៧របស់ហ្វីលីពីន លោក Ramon Magsaysay ដើម្បីចូលរួមលើកកម្ពស់អ្នកមានថ្វីដៃក្នុងរួមចំណែកផ្តល់សេវាកម្មរដ្ឋាភិបាល សេវាកម្មសាធារណៈ ភាពជាអ្នកដឹកនាំសហគមន៍ សារព័ត៌មាន សិល្បៈ និងបេសកកម្មផ្សេងៗក្នុងកិច្ចពង្រឹងសន្តិភាព។ លោក ឆាំង យុ ទទួលបានពានរង្វាន់នេះ ដោយសារតែគណៈកម្មាការវាយតម្លៃខ្ពស់លើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោក ក្នុងការរក្សាការចងចាំនៃអំពើប្រល័យពូជសាសន៍នៅកម្ពុជា ក៏ដូចជាភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងចក្ខុវិស័យរបស់លោក ក្នុងការស្វែងរកយុត្តិធម៌។ ជ័យលាភី៥រូបទៀតរួមមាន លោកស្រី Maria Lourdes Martins Cruz (ទីម័រខាងកើត) លោក Howard Dee (ហ្វីលីពីន) លោក Bharat Vatwani (ឥណ្ឌា) លោកស្រី Vo Thi Hoang Yen (វៀតណាម) និង លោក Sonam Wangchuk (ឥណ្ឌា)។ ជនជាតិខ្មែរដែលធ្លាប់ទទួលបានពាន Ramon Magsaysay Award កន្លងមករួមមាន អ្នកស្រី អ៊ុង ចាន់ថុល (ឆ្នាំ២០០១) អ្នកស្រី នួន ផល្លី (ឆ្នាំ១៩៩៨) លោក ឯក ស៊ុនចាន់ (ឆ្នាំ២០០៦) លោក គល់ បញ្ញា (ឆ្នាំ២០១១) និងលោក យ៉ង សាំងកុមារ (ឆ្នាំ២០១២) ៕ លោកស្រី ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ និងជាប្រធានអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ទទួលពានរង្វាន់បុរាណវិទ្យាប៉ាស្ទូម ឆ្នាំ២០១៨ (Paestum Archaeology Award) នៅប្រទេសអ៊ីតាលី កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨។ Paestum Archaeology Award ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០០៥ ដើម្បីផ្តល់ជូនបុគ្គលដែលរួមចំណែកក្នុងការថែរក្សាតម្លៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ក៏ដូចជាការលើកកម្ពស់ទេសចរណ៍ទៅកាន់តំបន់បុរាណវិទ្យា។ នៅឆ្នាំ២០១៨នេះ លោកស្រី ភឿង សកុណា ស្ថិតក្នុងចំណោមជ័យលាភីឆ្នើមចំនួន៣នាក់ ដែលក្នុងនោះមាន លោកស្រី Irina Bokova អតីតអគ្គនាយិកាអង្គការយូណេស្កូ និងលោក Paolo Verri អគ្គនាយកមូលនិធិ Matera-Basilicata 2019 ។ អ្នកស្រី ចក់ សុភាព នាយិកាមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) ទទួលបានពានរង្វាន់សិទ្ធិមនុស្ស និងនីតិរដ្ឋ បារាំង-អាល្លឺម៉ង់ (Prix Franco-Allemand des droits de lHomme et de lEtat de droit) ឆ្នាំ២០១៨ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៨ ដោយសារការចូលរួមយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការការពារសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស ព្រមទាំងការតស៊ូមតិ ដើម្បីសិទ្ធិនយោបាយ និងសិទ្ធិស៊ីវិល។ នៅឆ្នាំ២០១៨នេះ អ្នកស្រី ចក់ សុភាព ស្ថិតក្នុងចំណោមសកម្មជនជាជ័យលាភី១៥រូបទូទាំងពិភពលោក។ ពានរង្វាន់នេះ ត្រូវបានប្រកាសរួមគ្នាដោយលោក Jean-Yves Le Drian រដ្ឋមន្ត្រីបារាំងទទួលកិច្ចការអឺរ៉ុប និងការបរទេស រួមជាមួយសមភាគីអាល្លឺម៉ង់ លោក Heiko Mass។ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ លោក ធន សារាយ ប្រធានសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងការអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា អាដហុក ស្ថិតក្នុងចំណោមសកម្មជនការពារសិទ្ធិមនុស្សលើពិភពលោកចំនួន១៥នាក់ ដែលទទួលបានពានដូចគ្នានេះ នាពិធីមួយនៅទីក្រុងប៊ែរឡាំង ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់។ រដ្ឋាភិបាលបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ បានរៀបចំពិធីប្រគល់ពានរង្វាន់សិទ្ធិមនុស្ស និងនីតិរដ្ឋ ក្នុងគោលបំណងលើកទឹកចិត្តដល់អ្នកដែលតស៊ូរ និងបរិច្ចាគពេលវេលាដើម្បីការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅលើពិភពលោក៕	លោក ហ៊ុន ម៉ានី លោក ឆាំង យុ លោកស្រី ភឿង សកុណា និងអ្នកស្រី ចក់ សុភាព សុទ្ធតែទទួលបានរង្វាន់អន្តរជាតិកាលពីឆ្នាំ២០១៨កន្លងមក ចំពោះកិច្ចប្រឹងប្រែងលើវិស័យជំនាញរៀងៗខ្លួន។ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា ទទួលស្គាល់ចំពោះការលើកកម្ពស់សកម្មភាពយុវជនក្នុងសង្គម រីឯបេសកកម្មមិនចេះនឿយហត់ក្នុងការចងក្រង និងរក្សាទុកឯកសារខ្មែរក្រហមរបស់លោក ឆាំង យុ នាំឲ្យលោកបានពានរង្វាន់អន្តរជាតិរបស់ហ្វីលីពីន។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកជំនាញអ៊ីតាលី បានមើលឃើញពីការខិតខំថែរក្សាតម្លៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់លោកស្រីភឿង សកុណា ខណៈដែលសកម្មភាពក្នុងការចូលរួមលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សរបស់អ្នកស្រី ចក់ សុភាព ត្រូវបានកត់សម្គាល់ជាវិជ្ជមានដោយរដ្ឋាភិបាលបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់។
ក្រុមអង្គរថាយហ្គឺរដែលទើបអស់ឱកាសឡើងទៅប្រជែងដណ្តើមជើងឯក ត្រូវបើកទ្វារកីឡដ្ឋានខេត្តសៀមរាបស្វាគមន៍ក្រុមសូលទីឡូអង្គរ សម្រាប់ជំនួបសប្តាហ៍ទី២៣នៃពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគ នៅម៉ោង៣:៣០នាទីរសៀល។ ប្រធានក្លិបអង្គរថាយហ្គឺរលោក Akihiro Kato ជឿជាក់ការប្រកួតរវាងក្រុមមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាបដូចគ្នានេះ នឹងអាចសាងកំណត់ត្រាថ្មីលើចំនួនអ្នកគាំទ្រ ដោយលោករំពឹងថា នឹងអាចទាក់ទាញអ្នកគាំទ្រចំនួន៥ពាន់នាក់។ ខណៈការប្រកួតកន្លងមករបស់អង្គរថាយហ្គឺរអាចទាក់ទាញអ្នកគាំទ្របានតែជាង៤ពាន់នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ នាការប្រកួតជើងទី១ ក្រុមអង្គរថាយហ្គឺរ បានយកឈ្នះសូលទីឡូអង្គរក្នុងលទ្ធផល ៣-០។ បច្ចុប្បន្នអង្គរថាយហ្គឺរស្ថិតនៅលេខរៀងទី៤មាន៤២ពិន្ទុ ខណៈសូលទីឡូអង្គរស្ថិតនៅលេខរៀងទី១០មាន២៦ពិន្ទុ។ នៅម៉ោង៣:៣០នាទីរសៀលថ្ងៃសៅរ៍នេះដែរ អគ្គិសនីកម្ពុជាបើកទ្វារកីឡដ្ឋានខ្លួន ស្វាគមន៍ភ្ញៀវមកពីខេត្តតាកែវគីរីវង់សុខសែនជ័យ។ នេះជាឱកាសសម្រាប់គីរីវង់សុខសែនជ័យក្នុងការជម្រះបញ្ជីចាស់ជាមួយអគ្គិសនីកម្ពុជា ដែលបានយកឈ្នះពួកគេ ២-១ នៅជើងទី១លើទឹកដីខ្លួន។ នៅម៉ោងដំណាលគ្នានេះដែរ កំពង់ចាមប្រើកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់ទទួលភ្ញៀវអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ ដែលបានយកឈ្នះពួកគេ ១៤-២ នៅជើងទី១៕	ការប្រកួតក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគបានឈានដល់សប្តាហ៍ទី២៣ ដោយនៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី២១ ខែកញ្ញានេះ មានការប្រកួតចំនួន៣គូ ដែលធ្វើឡើងនៅទីលានផ្សេងៗគ្នា។ ក្នុងនោះក្រុមអង្គរថាយហ្គឺរ ត្រូវតទល់ជាមួយក្រុមមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាបដូចគ្នាសូលទីឡូអង្គរ ខណៈអគ្គិសនីកម្ពុជា និងកំពង់ចាមទទួលភ្ញៀវរៀងៗខ្លួន។
ថ្លែងចំពោះមុខមន្ត្រីរៀបចំការបោះឆ្នោត និងសមាជិក-សមាជិកាបក្ស សម្ដេច ស ខេង បានលើកពីចំណុចអវិជ្ជមាន និងវិជ្ជមាន នៃការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា។ ចំណុចអវិជ្ជមាននោះ ត្រូវបានសម្ដេច ស ខេង លើកយកពីសកម្មភាពនៃការរារាំងពលរដ្ឋបោះឆ្នោត តាមរយៈពាក្យសម្តី និងការធ្វើយុទ្ធនាការម្រាមដៃស្អាត។ ជាពិសេសបញ្ហាសន្លឹកឆ្នោតអត់បានការច្រើន ដែលកើតចេញពីការអំពាវនាវរបស់អ្នកនយោបាយ។ ចំណែកចំណុចវិជ្ជមានវិញ គឺកម្ពុជា បានរៀបចំការបោះឆ្នោតប្រកបដោយភាពជោគជ័យ ស្របតាមច្បាប់ និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលមានប្រជាពលរដ្ឋបោះឆ្នោតជិត៨៣ភាគរយ ក្នុងចំណោមអ្នកបោះឆ្នោតសរុបជាង៨លាននាក់។ ចំនួនអ្នកបោះឆ្នោតច្រើននេះ ក៏បង្ហាញពីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជាផងដែរ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។ សម្រាប់សម្ដេច ស ខេង ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា នឹងមិនអាចប្រព្រឹត្តទៅដោយល្អបានទេ បើសិនជាការជំនួយ និងការជួយគាំទ្រពីសហគមអន្តរជាតិ ។ «ក្នុងនាមរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនកម្ពុជា យើងខ្ញុំនៅតែមានតម្រូវការ នូវការគាំទ្រខាងបច្ចេកទេស និងហិរញ្ញវត្ថុ មធ្យោបាយ សម្ភារ ប្រកបដោយភាពស្មោះសរ ពីសហគមអន្តរជាតិ និងប្រទេសជាមិត្តភក្តិ សម្រាប់ដំណើរការបោះឆ្នោតជាបន្តទៀត»។ នេះលើកឡើងរបស់សម្ដេច ស ខេង ដែលបានបញ្ជាក់ថា ជំនួយបរទេសកន្លងមក បានជួយដល់ដំណើការពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ នីតិរដ្ឋ និងសង្គមកម្ពុជា។ ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាកន្លងមក មានប្រទេសមហាអំណាចពីរនៅតំបន់អាស៊ី គឺជប៉ុន និងចិន ដែលជួយទ្រទ្រង់ដល់ការបោះឆ្នោត ក្រោយពីខាងសហភាពអឺរ៉ុប និងអាមេរិក ប្រកាសឈប់ផ្ដល់ជំនួយ ក្រោមហេតុផលថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា រំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងគាបសង្កត់គណបក្សនយោបាយបក្សប្រឆាំង ដែលនាំឲ្យការបោះឆ្នោតនេះ មិនសេរី និងអយុត្តិធម៌។ រដ្ឋាភិបាលចិន បានផ្ដល់សម្ភារបច្ចេកទេសការិយាល័យចំនួន៣០មុខដល់ គ.ជ.ប ដែលមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ២០ដុល្លារអាមេរិក ខណៈដែលជប៉ុន បានជំនួយហិបឆ្នោតជាច្រើន ដែលមានទឹកប្រាក់ជាង៧លានដុល្លារអាមេរិក។ ក្រៅពីនេះជប៉ុន ក៏បានផ្ដល់ជំនួយបច្ចេកទេស និងអ្នកជំនាញរៀបចំការបោះឆ្នោត តាំងពីដើមនីតិកាលទី៦ រហូតដល់បញ្ចប់ការបោះឆ្នោត ។ នេះបើតាមគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត។ ជំនួយបច្ចេកទេសរបស់ជប៉ុន ពិតជាមានគុណភាពខ្ពស់ ដែលបានផ្ដល់ទំនុកចិត្ត ដល់ប្រជាជនកម្ពុជាផងដែរ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់សម្ដេច ស ខេង ដែលបានបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលពេញចិត្ត និងបច្ចេកទេសបោះឆ្នោតរបស់ភាគីជប៉ុន៕	កំពត៖ កម្ពុជា នៅតែត្រូវការជំនួយដ៏ស្មោះសរ ពីសហគមអន្តរជាតិ សម្រាប់គាំទ្រដល់ដំណើរការបោះឆ្នោតបន្តទៀត។ នេះជាការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ នៅក្នុងពិធីបូកសរុបការងារបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦ នៅខេត្តកំពត កាលពីថ្ងៃទី២២ កញ្ញា។
ក្រោយមានការពិភាក្សាផ្ទៃក្នុងនៃសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធា មហាម៉ាត់ ត្រូវបានគេគាំទ្រជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីតំណាងបក្ស ដើម្បីប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតសាកលឆ្នាំក្រោយ។ ប៉ុន្តែសំណើរគាំទ្រលោក មហាធា ដែលមានវ័យ ៩២ ហើយឆ្នាំនេះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រូវរង់ចាំការសម្រេចចិត្តរបស់លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម នៅឡើយ។ ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរីផ្សាយថា ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាផ្ទៃក្នុងបក្សនេះ ការកំណត់បេក្ខភាពលោក មហាធា ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់បក្សនេះ ទទួលបានការគាំទ្រច្រើននៅក្នុងចំណោមមេដឹកនាំបក្សផង។ ក្រោមសំណើរនេះ លោក មហាធា នឹងធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរហូតដល់លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារនោះ ត្រូវបានគេដោះលែងជាផ្លូវការ។ ក្រៅពីនេះ មេដឹកនាំបក្សក៏ឯកភាពគ្នាកំណត់ឈ្មោះភរិយារបស់លោក អាន់វ៉ា ជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីផងដែរក្នុងករណីដែលបក្សប្រឆាំងឈ្នះឆ្នោតបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបាននោះ។ តាមពិតទៅលោក អាន់វ៉ា នឹងត្រូវដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពក្នុងករណីដែលលោកបង្ហាញអាកប្បកិរិយាត្រឹមត្រូវនៅត្រឹមពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០១៨ ខណៈដែលការបោះឆ្នោតសាកលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅខែសីហា។ កាលពីខែមិថុនាលោក មហាធា ក៏បានបង្ហើបប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានផងដែរលោកពិចារណាធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីម្តងទៀតដែរ។ លោក មហាធា កាន់តំណែងរយៈពេល ២២ ឆ្នាំ ហើយលោកក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់តំណែងយូរជាងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រម៉ាឡេស៊ី។ លោកបានចុះចេញពីតំណែងក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះលោកបានចូលួមជាមួយសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងផងដែរ។ កាលពីឆ្នាំមុន លោកមហាធា បានត្រឡប់ទៅត្រូវរ៉ូវគ្នាជាមួយសត្រូវចាស់លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាផ្តួលនាយករដ្ឋមន្ត្រីបច្ចុប្បន្នលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ក្នុងការបោះឆ្នោតខាងមុខ៕	អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីលោក មហាធា មហាម៉ាត់ ដែលមានវ័យ ៩២ បានទទួលការគាំទ្រ ជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីតំណាងឲ្យសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំងដែលត្រៀមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំក្រោយនេះ។ បើបក្សប្រឆាំងឈ្នះឆ្នោតលោក មហាធា នឹងកាន់តំណែងកំពូលនេះសិន ទម្រាំដល់លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ចេញពីពន្ធនាគារនោះ។
លោក Mike Ryan ប្រធានកម្មវិធីអាសន្ន WHO និយាយថា៖«យើងកំពុងមានដំណើរការល្អ (ក្នុងការអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សំាង COVID-19)»។ លោកបន្តថា ឥឡូវនេះ វ៉ាក់សាំងមួយចំនួន ស្ថិតក្នុងការពិសោធដំណាក់កាលទី៣ ហើយសុទ្ធតែទទួលជោគជ័យទាំងផ្នែកសុវត្ថិភាព ឬសមត្ថភាពដើម្បីបង្កើតប្រព័ន្ធស៊ាំប្រឆាំង COVID-19។ ប្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍សាធារណៈមួយលើបណ្ដាញសង្គម លោក Ryan អះអាងថា នាដើមឆ្នាំក្រោយ ពិភពលោក នឹងចាប់ផ្ដើមមើលឃើញមានមនុស្សទទួលបានការចាក់វ៉ាក់សាំងការពារ COVID-19។ ទន្ទឹមរំពឹងបង្កើតបានវ៉ាក់សាំងនាដើមឆ្នាំ២០២១ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Ryan លើកឡើងទៀតថា អង្គការWHO កំពុងធ្វើយ៉ាងណាធានាឲ្យបាននូវការចែកចាយវ៉ាក់សំាងដោយស្មើភាព។ ត្រង់ចំណុចនេះលោកនិយាយដូច្នេះថា៖«ព្រោះតែវាជាទំនិញសាធារណៈសកល វ៉ាក់សាំង COVID-19 មិនមែនសម្រាប់តែឲ្យអ្នកមាន ឬអ្នកក្រទេ តែសម្រាប់ឲ្យមនុស្សគ្រប់គ្នា»។ ម្យ៉ាងវិញទៀត លោក Ryan ក៏បានព្រមានពីហានិភ័យនៃការបើកសាលារៀនឡើងវិញ។ លោកថា ការបើកនេះ គួរតែធ្វើឡើងនៅពេលដែលការឆ្លង COVID-19 ជាលក្ខណៈសហគមន៍ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយជោគជ័យសិន។ ក្រោយទទួលដំណឹងល្អជុំវិញការអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំង COVID-19 រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក បានចុះកុងត្រាតម្លៃ ១,៩៥ពាន់លានដុល្លារ ទិញវ៉ាក់សាំង ១០០ លានដូស ដែលកំពុងអភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុនលក់ថ្នាំពេទ្យ Pfizer និង BioNTech របស់អាល្លឺម៉ង់ ប្រសិនបើត្រូវបានបញ្ជាក់ថា មានសុវត្ថិភាពនិងមានប្រសិទ្ធភាព ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ដែលដកស្រង់ការបញ្ជាក់របស់ក្រុមហ៊ុននេះ៕	អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) នៅថ្ងៃទី ២២ ខែកក្កដា បញ្ជាក់ថា អ្នកស្រាវជ្រាវទទួលបានលទ្ធផលល្អក្នុងការអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងប្រឆាំង COVID-19 ខណៈមួយចំនួនតូចឈានដល់ការពិសោធដំណាក់កាលចុងក្រោយ។ ទោះជាបែបនេះក្តី WHO អះអាងថា ការប្រើវ៉ាក់សាំង COVID-19 លើកដំបូង មិនអាចរំពឹងថាកើតឡើងនោះបានឡើយ រហូតដល់ដើមឆ្នាំ២០២១។
តាមរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមអ្នកជំនាញ នៃមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ និងអន្តរជាតិ (CSIS) មានមូលដ្ឋាននៅអាមេរិក និង គំនិតផ្តួចផ្តើមអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (API) អាមេរិក និងជប៉ុន អាចក្លាយជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍរបស់មីយ៉ាន់ម៉ាទាំងការផ្លាស់ប្តូរតាមផែនប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិមនុស្ស និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវតាមរយៈរបាយការណ៍ដដែលនោះ បានផ្តល់អនុសាសន៍ និងយុទ្ធសាស្ត្រដល់អាមេរិក និងជប៉ុន ដើម្បីអនុវត្តក្នុងគោលដៅពង្រឹងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច និងផលប្រយោជន៍រួមរបស់ប្រទេសទាំងពីរនៅក្នុងប្រទេសទីបី ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងមីយ៉ាន់ម៉ានោះ។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ រកឃើញថា ក្នុងករណីមីយ៉ាន់ម៉ា វត្តមានអាមេរិក និងជប៉ុន តាមរយៈការពង្រឹងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ, សមត្ថភាពធនធានមនុស្ស និងអភិបាលកិច្ច មីយ៉ាន់ម៉ា នឹងក្លាយជារដ្ឋដែលកាន់តែរឹងមាំ ប្រជាធិបតេយ្យ ស្ថិរភាព និងកាន់តែមានលទ្ធភាពខ្លាំងជាងមុនក្នុងការចរចាជាមួយនឹងប្រទេសជិតខាងធំៗ ដូចជាចិនជាដើម។ គួររម្លឹកបន្តិចថា មីយ៉ាន់ម៉ា បានចាប់ផ្តើមមានទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយនឹងអាមេរិកតាំងពីឆ្នាំ១៩៤៧ និងជាមួយនឹងជប៉ុន តាំងពីឆ្នាំ១៩៥៤ មកម្ល៉េះ។ ប្រទេសទាំងពីរ សុទ្ធសឹងតែស្ថិតនៅក្នុងចំណោមដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតទាំង១០របស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ ពោលគឺ ប្រទេសទាំងពីរ មានសក្តានុពលស្រាប់រួចទៅហើយនៅក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងមីយ៉ាន់ម៉ា។ បច្ចុប្បន្នមីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលអន្តរកាលនៃប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនត្រូវដោះស្រាយ។ ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា ក៏មិនទាន់មានលក្ខណៈល្អប្រសើរ ខណៈកម្រិតបំណុល ក៏មិនអាចធានាពីនិរន្តរភាព និងការពឹងផ្អែកទៅលើចិន ក៏ស្ថិតនៅក្នុងកម្រិតលើសលប់ផងនោះ។ ចំណុចនេះហើយ ដែលក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ ជំរុញឲ្យអាមេរិក និងជប៉ុន បង្កើនសកម្មភាពតាមរយៈជំនួយ ដើម្បីធ្វើឲ្យដំណើរការនៃសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងប្រជាធិបតេយ្យមីយ៉ាន់ម៉ា បន្តទៅមុខ និងរីកលូតលាស់បាន៕	ក្រុមអ្នកជំនាញអាមេរិក និងជប៉ុន ចង់ឃើញរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងរដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូ រួមគ្នាដើរតួនាទីឲ្យកាន់តែសកម្មជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងណៃពិដោរលើការអភិវឌ្ឍប្រទេស និងសិទ្ធិមនុស្ស ។ សម្រាប់អ្នកជំនាញ វត្តមានរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងពីរក្នុងពេលដូចគ្នា អាចធ្វើឲ្យរដ្ឋអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ មានភាពល្អប្រសើរ ខណៈបច្ចុប្បន្ន ក្រុងណៃពិដោរ កំពុងតែពឹងផ្អែកខ្លាំងទៅលើក្រុងប៉េកាំង។
លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក ជា ប៊ុនហេង ប្រធានអង្គភាពកីឡានគរបាលជាតិនៃក្រសួងមហាផ្ទៃនឹងដាក់សំណើរទៅកាន់សម្តេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីស្នើសុំក្របខណ្ឌប៉ូលិសឲ្យក្រុមកីឡាករទូកកានូ និងរ៉ូអ៊ីងកម្ពុជា។ សំណើរនេះអាចប្រព្រឹត្តទៅបានក្រោមលក្ខខណ្ឌ លុះត្រាពួកគេដណ្តើមបានមេដាយមាសពីកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០នៅប្រទេសហ្វីលីពីនឆ្នាំ២០១៩នេះ។ ការសន្យារបស់អគ្គលេខាធិការនៃសហព័ន្ធកីឡាទូកកានូនិងរ៉ូអ៊ីងរូបនេះ ធ្វើឡើងក្នុងពិធីប្រគល់ប្រាក់រង្វាន់លើកទឹកចិត្ត២០លានរៀលដល់ក្រុមកីឡាករទូកកានូ ដណ្តើមបានមេដាយប្រាក់ និងសំរឹទ្ធកម្រិតអាស៊ីនៅប្រទេសចិន កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១២ មិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ នៅទីលានវាយកូនបាល់និងសូហ្វតិន្និសក្នុងពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ ថវិកាលើកទឹកចិត្តទាំងនេះ ជារង្វាន់លើកទឹកចិត្តរបស់សម្តេចឧបនាយរដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ជាមួយការសន្យា លោកជំរុញឲ្យកីឡាករបន្តបង្កើតការហ្វឹកហាត់ក្នុងការពង្រឹង និងអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពបន្ថែមទៀត ដើម្បីត្រៀមការប្រកួតអន្តរជាតិនានា ពិសេសការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ហើយលោកជឿជាក់ថា ក្រុមកីឡាករទូកកានូកម្ពុជា នឹងដណ្តើមបានមេដាយពីការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣០នៅប្រទេសហ្វីលីពីនឆ្នាំនេះ។ តែយ៉ាងណា លោកគ្មានគម្រោងបញ្ជូនកីឡាករឲ្យទៅហ្វឹកហាត់នៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីត្រៀមការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមនេះឡើយ។ សម្រាប់លោក ជា ប៊ុនហេង ការហ្វឹកហាត់ក្នុងស្រុកអាចមានសមត្ថភាពល្អជាងការហ្វឹកហាត់នៅក្រៅប្រទេស សម្រាប់វិស័យកីឡាទូកកានូ និងរ៉ូអ៊ីងកម្ពុជា។ ការយល់ឃើញបែបនេះហើយ ទើបលោកគ្មានគម្រោងបញ្ជូនកីឡាករទៅហាត់នៅក្រៅប្រទេស។ សម្រាប់ការប្រកួតទូកនាគខ្នាតអន្តរជាតិលើកទី១៥ The 15th China-ASEAN International Dragon Boat ដែលរៀបចំនៅទីក្រុងណាននីងប្រទេសចិន កម្ពុជាដណ្តើមបានមេដាយប្រាក់១លើវិញ្ញាសា៥០០ម៉ែត្រ និងមេដាយសំរឹទ្ធ១លើវិញ្ញាសា២០០ម៉ែត្រ។ ការប្រកួតកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា នោះដែរ កម្ពុជាបានកីឡាករនិងប្រតិភូចំនួន១៦រូប ឲ្យចូលរួម៕	ក្រុមកីឡាករទូកកានូ និងរ៉ូអ៊ីងនឹងទទួលបានក្របខណ្ឌប៉ូលិស បើអាចដណ្តើមបានមេដាយមាសពីការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមនៅហ្វីលីពីនឆ្នាំនេះ។ នេះជាការសន្យារបស់លោក ជា ប៊ុនហេង ប្រធានអង្គភាពកីឡានគរបាលជាតិនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ពេលយកថវិកាលើកទឹកចិត្តប្រគល់ជូនក្រុមកីឡាករទូកកានូ ដែលដណ្តើមបានមេដាយប្រាក់ និងសំរឹទ្ធនៅប្រទេសចិន កាលពីពេលថ្មីៗ។
ចាប់ពីថ្ងៃនេះរហូតដល់ថ្ងៃទី ០១ មេសា ២០២០ អតិថិជនអាចកក់ទុកមុន ស្តេចទូរស័ព្ទស៊ែលហ្វីកាមេរ៉ាមុខ 44MPដំបូងគេបង្អស់ OPPO Reno3 ពណ៌ខ្មៅបែកខៀវ (Midnight Black) និងពណ៌គុជស Sky Whiteតាមរយៈ Link ផុសលើហ្វេសប៊ុកផេកម្ចាស់ហាងលក់ទូរស័ព្ទនានាទូទាំងប្រទេស ក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ $359 នឹងទទួលបាន កាតាបស្ពាយOPPOដ៏ស្រស់ស្អាត Power Bank 10000 mAh និងស៊ីមស្មាតលេខពិសេស Silver ជាមួយនឹងកញ្ចប់អ៊ីនធឺណែតធំហ្មងចំនួន 12សប្តាហ៍។ ជាមួយនឹងរចនាបទថ្មី បច្ចេកវិទ្យាឈានមុខ និងកាមេរ៉ាថតរូបកម្រិតអាជីព របស់ OPPO Reno3 លើកនេះ ពិតជាមិនធ្វើឲ្យអ្នកគាំទ្រខកបំណងឡើយ ព្រោះវាមាន កាមេរ៉ាមុខសម្រាប់ថតរូបវីដេអូស៊ែលហ្វីសាហាវទាំងថ្ងៃទាំងយប់ ទំហំធំមហិមា រហូតដល់ទៅ 44MP ជាមួយនឹងមុខងារ Ultra Night Selfie និងស្គេនមុខដោះសោររហ័សប៉ុន្តែសុវត្ថិភាពបំផុត។ ផ្នែកខាងក្រោយ OPPO Reno3 បំពាក់កាមេរ៉ាក្រោយ 4គ្រាប់ ដែលកាមេរ៉ាទី1 មានទំហំ 13MP មានកម្រិត f/2.4 ជាប្រភេទ Telephoto Lens សម្រាប់ថតហ្សូម។ វាមានបំពាក់នូវបច្ចេកវិទ្យា 5x Hybrid Zoom និង 20x Digital Zoom សម្រាប់ការថតរូបបានកាន់តែឆ្ងាយ។ កាមេរ៉ាទី2 មានទំហំ 48MP ជាកាមេរ៉ាមេ បំពាក់នូវសិនស័រ Sony IMX586 ដែលមានសមត្ថភាពផ្តិតយករូបភាពយ៉ាងច្បាស់ស្អាតគ្រប់ប៉ុស្តិ៍ គ្រប់ពេលវេលាមិនថាព្រឹកថ្ងៃយប់។ ជាមួយនឹងបច្ចេកវិទ្យាគណនាប្លង់រូបភាព Ultra HDR និង Super-Resolution ធ្វើឲ្យវាមានសមត្ថភាពក្នុងការបង្កើតរូបភាពទំហំរហូតដល់ទៅ 108MP អាចថតរូបមនុស្ស ហើយពង្រីកមើលមុខ សក់ ភ្នែកច្បាស់ក្រឡែត មិនព្រួយបារម្ភខ្លាចបែករូប។ កាមេរ៉ាទី 3 មានទំហំ 8MP សម្រាប់ថតប្លង់ទូលាយនិងសម្រាប់ថតរូបជិតៗបែបម៉ាក្រូ 3cm បានយ៉ាងល្អស្អាតកប់ចិត្តតែម្តង។ កាមេរ៉ាទី 4 មានទំហំ 2MP សម្រាប់ជំនួយដល់ការថតរូបស្ទីលបុរាណបែបសខ្មៅ។ ក្នុងមុខងារកាមេរ៉ា OPPO ក៏បន្ថែមនូវមុខងារពិសេសៗមួយចំនួនដូចជា Ultra Dark Mode សម្រាប់ជំនួយដល់ការថតនៅកន្លែងងងឹតខ្លាំងឱ្យកាន់តែច្បាស់ស្អាត, មុខងារ Video Bokeh សម្រាប់កាត់ព្រាលផ្ទៃខាងក្រោយ, ថតវីដេអូកម្រិត 4K និង Ultra Steady Video 2.0 សម្រាប់ជំនួយដល់ការទប់លំនឹងវីដេអូកាន់តែប្រសើរ ដែលមុខងារទាំងអស់នេះសុទ្ធសឹងតែជាមុខងារដែលបំពាក់លើទូរស័ព្ទតម្លៃ ខ្ពស់។ ទាំងអស់នេះក៏ដោយសារតែឈីបវាមាន NPU ដែលភ្ជាប់បច្ចេកវិទ្យា AI ដ៏ឆ្លាតវៃជួយគណនា និងកាត់បន្ថយគ្រាប់ល្អិតបានកាន់តែរហ័ស និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ OPPO Reno3 បំពាក់មកជាមួយបន្ទះឈីបខ្លាំង MediaTek Helio P90 មាន CPU 8គ្រាប់រត់ក្នុងល្បឿន 2.2GHz, ប្រតិបត្តការដោយ Andriod 10 ជាមួយផ្ទៃបង្ហាញជំនាន់ចុងក្រោយ ColorOS7 មានរ៉េម 8GB មុខងារ Game Space និងអង្គផ្ទុកទិន្នន័យ 128GB ទំហំថាមពលថ្ម 4025mAh អមជាមួយនឹង បច្ចេកវិទ្យាសាកថ្មលឿន VOOC3.0 Flash Charge ប្រើប្រាស់ស៊ីមបាន2 និងមានរន្ធសម្រាប់បន្ថែម Micro SD Card ខាងក្រៅដល់ 256GB មានមុខងារកែសម្រួលវីដេអូ Soloop ជំជាន់ 2.0 និង មុខងារ Multi-User ទូរស័ព្ទមួយ ជាមួយគណនី 5។ ជារួម OPPO Reno3 គឺជាជម្រើសល្អបំផុតសម្រាប់អ្នកនិយមថតរូបវីដេអូស៊ែលហ្វី និងស្រឡាញ់ការថតរូបកម្រិតអាជីព។ កក់ទុកមុន OPPO Reno3 ឥឡូវនេះ តម្លៃត្រឹមតែ $359 តែបើកក់ផ្គួបជាមួយនឹងកាសឥតខ្សែ OPPO Enco W31 តម្លៃត្រឹមតែ $398 (OPPO Enco W31 តម្លៃ $59) អាចសន្សំបាន$20 និងចំណេញបានកាដូបន្ថែមសរុបជាទឹកប្រាក់ $169 រួមជាមួយនឹងការធានាលើគ្រឿងម៉ាស៊ីនរយៈពេលមួយឆ្នាំពេញ និងការជួសជុលរហ័សទាន់ចិត្តត្រឹមតែ1ម៉ោង នៅមជ្ឈមណ្ឌលជួសជុលទូរស័ព្ទដៃ OPPO ទូទាំងប្រទេស៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	បច្ចុប្បន្នការថតរូបវីដេអូស៊ែលហ្វីបានក្លាយជាសកម្មភាពកម្សាន្តកំពុងពេញនិយមបំផុតសម្រាប់អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមនានា ដូច្នេះក្រុមហ៊ុន OPPO ល្បីខ្លាំងខាងផលិតទូរស័ព្ទស៊ែលហ្វី បានសម្រិតសម្រាងនូវស្មាតហ្វូនល្អឯក OPPO Reno3ដែលបំពាក់នូវកាមេរ៉ាមុខទំហំធំបំផុតរហូតដល់ទៅ 44មេហ្គាភិកស៊ែល មានសមត្ថភាពផលិតរូបច្បាស់ស្អាត គ្រប់ប៉ុស្តិ៍គ្រប់ពេល។ អាចពង្រីកមើលផ្ទៃមុខ ភ្នែកសក់តាមចិត្តចង់មិនបារម្ភខ្លាចបែករូប ទោះបីជាស៊ែលហ្វីពាក់ម៉ាសក៏នៅតែស្អាត។
យោងតាមរបាយការណ៍នេះ អ្នកខ្ចីប្រាក់ជាង២/៣ «យល់ស្របទាំងស្រុង» ឬ «យល់ស្រប»ថា គ្រួសាររបស់ពួកគេជំពាក់បំណុលច្រើនពេក។ អ្នកខ្ចីជាង២៧ភាគរយទៀត កំពុងចំ ណាយប្រាក់ចំណូលរបស់ពួកគេដល់ទៅជាង៧០ភាគរយ លើការបង់សងបំណុល ជារៀងរាល់ខែ។ ដោយឡែក ប្រជាពលរដ្ឋតាមខ្នងផ្ទះមានជាង៩២ភាគរយ ត្រូវបានតម្រូវឱ្យដាក់បណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីយ៉ាងតិចមួយ ដើម្បីវាយតម្លៃពីកម្ចីឥណទានខ្នាតតូចមួយ។ របាយការណ៍បន្តបង្ហាញថា ប្រជាពលរដ្ឋតាមខ្នងផ្ទះ ៦,១ភាគរយ នៃចំនួនខ្នងផ្ទះសរុប៧១៧ ដែលត្រូវបានសម្ភាស បានលក់ដីដើម្បីសងបំណុល។ ពលកម្មកុមារ និងកុមារបោះបង់ការសិក្សាដោយសារបំណុលគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ឬធនាគារ គឺកើតឡើងញឹកញាប់ខ្លាំង។ ប្រមាណជា៣ភាគរយ នៃប្រជាពលរដ្ឋតាមខ្នងផ្ទះ បានឱ្យកូនបោះបង់ការសិក្សា ដោយសារតែកម្ចីមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ឬធនាគារ ដោយកុមារជាច្រើន ត្រូវទៅធ្វើការជួយរកប្រាក់ ដើម្បីបង់សងកម្ចីទាំងនោះវិញ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍។ អ្នកផ្ដល់បទសម្ភាសន៍ជិត១/៥ (១៨,៣ភាគរយ) បរិភោគអាហារតិចជាងមុន ក្រោយពេលយកកម្ចីពីគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ឬធនាគារ។ ប្រជាពលរដ្ឋ កំពុងបង្កើនការយកកម្ចីថ្មី ដើម្បីទៅសងកម្ចីចាស់។ បើតាមរបាយការណ៍នេះ អ្នកខ្ចីភាគច្រើន មិនបានយល់ដឹងពីដំណើរការផ្លូវច្បាប់ ក្នុងករណីខកខានការបង់សងកម្ចី ឬមិនជឿថា មានការប្រើប្រាស់ដំណើរការផ្លូវច្បាប់។ បើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អង្គការលីកាដូ និងអង្គការសមធម៌កម្ពុជា ការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះ បានបង្ហាញពីការរីករាលដាល នៃភាពជំពាក់បំណុលច្រើនលើសលប់ បាននាំឱ្យមានការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរជាច្រើន រួមមានភាពអត់ឃ្លាន ពលកម្មកុមារ និងការលក់ដីដោយបង្ខំជាដើម នៅទូទាំងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលបន្តរៀបរាប់ថា៖ «អ្នកខ្ចីប្រាក់ កំពុងធ្វើការលះបង់ដោយមិនសមស្របជាច្រើន ដើម្បីបង់សងកម្ចីដែលតម្រូវឱ្យដាក់ធានានូវបណ្ណកម្មសិទ្ធិដីធ្លីដ៏ច្រើនលើសលប់ ហើយជារឿយៗ វាតែងតែលើសពីប្រាក់ចំណូល និងសមត្ថភាពរបស់អ្នកខ្ចីក្នុងការបង់សង»។ សម្រាប់លោកស្រី ពីឡូក ណាលី នាយិកាទទួលបន្ទុកកិច្ចការក្រៅតំបន់ នៃអង្គការលីកា ការស្រាវជ្រាវនេះ បានផ្ដល់នូវភស្តុតាងបន្ថែមទៀត ពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស គឺកំពុងកើតឡើងជាញឹកញាប់ និងជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធ នៅក្នុងវិស័យឥណទានខ្នាតតូចនៅកម្ពុជា។ លោកស្រី ពីឡូក ណាលី បានបន្ថែមនៅក្នុងថ្លែងក្នុងសេចក្តីការណ៍នេះថា ៖ «ប្រជាពលរដ្ឋអ្នកខ្ចីប្រាក់ មិនមានពេលវេលាសម្រាប់ការពន្យារពេលទៀតនោះទេ ហើយពួកគេត្រូវការការអនុគ្រោះបំណុលបន្ទាន់ សម្រាប់អ្នកជាប់ជំពាក់បំណុលច្រើនលើសលប់ជាងគេ ដើម្បីទប់ស្កាត់វិបត្តិសិទ្ធិមនុស្សនេះ កុំឱ្យធ្ងន់ធ្ងរបន្ថែមទៀត»។ លោក អៀង វុទ្ធី ដែលជានាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការសមធម៌កម្ពុជា បានជំរុញដល់វិនិយោគិន អាជ្ញាធរ និងតួអង្គអភិវឌ្ឍន៍នានា ត្រូវចាត់វិធានការបន្ទាន់ ដើម្បីផ្ដល់ដំណោះស្រាយសម្រាប់អ្នកខ្ចីប្រាក់។ លោក អៀង វុទ្ធី បញ្ជាក់៖ «គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធត្រូវធានាថា ការអនុវត្តបែបកេងប្រវ័ញ្ចទាំងនេះ នឹងត្រូវបញ្ឈប់ ព្រមទាំងដាក់ចេញនូវវិធានការច្បាប់ការពារអ្នកប្រើប្រាស់ ដើម្បីអាចឱ្យយើងធានាបានថា សិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋានរបស់អ្នកខ្ចីប្រាក់ត្រូ វបានគោរព»។ ជុំវិញនៃរបាយការណ៍ខាងលើនេះ សមាគមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា(CMA) កំពុងសិក្សាលម្អិត ដែលមិនទាន់មានការឆ្លើយតបឡើយ។ ប៉ុន្តែ លោក កាំង តុងងី ប្រធាននាយកដ្ឋានទំនាក់ទំនង និងជាអ្នកនាំពាក្យ CMA បានអះអាងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ(ThmeyThmey) នាព្រឹកថ្ងៃទី៣១សីហានេះថា ៖ «កិច្ចការពារអតិថិជន តែងតែជាអាទិភាពក្នុងវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីធានាបាននូវនិរន្តភាពវិស័យ នឹងបំពេញបាននូវបេសកម្មរបស់ខ្លួន ក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ដូចដែលយើងបានធ្វើ ក្នុងរយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំមកនេះ»។ បើតាម លោក តុងងី កន្លងមកស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុមួយចំនួន ក៏ធ្លាប់ចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាបំណុលដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែរ ដើម្បីជួយសម្រាលបន្ទុកបញ្ហាបំណុល ប្រសិនបើពួកគេជួបស្ថានភាពលំបាក។ អ្នកនាំពាក្យសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជារូបនេះ លើកចិត្តដល់ពលរដ្ឋ ជាពិសេសអ្នកមានបំណុល ឱ្យបង្ហាញភាពស្មោះត្រង់ និងកុំខ្លាចក្នុងការយកបញ្ហា ឬការលំបាករបស់ខ្លួន ទៅជជែកជាមួយគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ឬធនាគារ។ «ការបង្ហាញភាពស្មោះត្រង់បែបនេះ គឺដើម្បីឱ្យគេយល់ពីបញ្ហារបស់យើង យល់ពីលទ្ធភាពជាក់ស្តែងរបស់យើង ហើយដាក់ចេញនូវដំណោះស្រាយណាមួយ ដើម្បីធានាបានថា ប្រជាពលរដ្ឋយើងនៅបន្តបង់ប្រាក់ ឬបន្តជីវភាពរស់នៅបានដោយសមរម្យ»។ នេះជាការលើកឡើង របស់លោក តុងងី ដោយហាមពលរដ្ឋដាច់ខាត កុំទៅខ្ចីលុយផ្លូវក្រៅការ ជាពិសេស កម្ចីតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដែលវាធ្វើឱ្យបញ្ហាកាន់តែរីកធំ ហើយពលរដ្ឋកាន់តែប្រឈមនឹង ការក្ស័យធន។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា គិតត្រឹមឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៣ ទ្រព្យសកម្មក្នុងវិស័យវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ មានទំហំ ១១,៨ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងនោះឥណទានអតិថិជនបានកើនឡើង ៩,៧ពាន់លានដុល្លារ ដោយមាន២,២លានគណនី។ ឥណទាន ទាំងនោះ មាន៣៤ភាគរយ ត្រូវបានផ្តល់ទៅឱ្យអង្គភាពគ្រួសារ មាន២៣,២ភាគរយ ក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងជំនួញមាន១៧,៦ភាគរយ ក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ វិស័យសេវាមាន ១៣,៤ភាគរយ។ ជាមួយគ្នានេះ វិស័យដឹកជញ្ជូនមាន ៤,២ភាគរយ សំណង់មាន៤,៤ភាគរយ កម្មន្តសាលមាន ១,៩ភាគរយ និងវិស័យផ្សេងមៗមាន១,៣ភាគរយ៕	របាយការណ៍ថ្មីមួយដែលសិក្សាដោយអង្គការលីកាដូ និងអង្គការសមធម៌កម្ពុជា បានរកឃើញថា អ្នកខ្ចីប្រាក់ភាគច្រើនគឺ «ជាប់ជំពាក់បំណុលលើសលប់» ហើយក៏មានករណីលក់ដី ដើម្បីសងបំណុលផងដែរ។ របាយការណ៍នេះចំណងជើងថា ហានិភ័យនៃបំណុល៖ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ នៃអ្នកជាប់ជំពាក់កម្ចីខ្នាតតូច នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ របាយការណ៍នេះ ស្ទង់មតិទៅលើប្រជាពលរដ្ឋចំនួន៧១៧ខ្នងផ្ទះ នៅក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ កាលពីដើមឆ្នាំ២០២២ ដែលទើបបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៩សីហា ឆ្នាំ២០២៣។
បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានស៊ីនហួរ ករណីផ្ទុះនេះ បានកើតឡើងនាអំឡុងម៉ោង៨ និង៤០នាទី យប់ពុធ ទី២១ ខែមិថុនា នៅលើផ្លូវដ៏មមាញឹកមួយនាក្រុង Yinchuan នៃតំបន់ស្វ័យតមូស្លីម Ningxia Hui ភាគពាយ័ព្យប្រទេសចិន ស្របពេលដែលប្រជាជនជួបជុំគ្នានៅមុនពិធីបុណ្យអុំទូកនាគ (Dragon Boat Festival)។ គ្រោះថ្នាក់បែបនេះ កើតឡើងជាញឹកញាប់នៅប្រទេសចិន ហើយបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ក្រុមអ្នកជំនាញបានរិះគន់រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសនេះ ថាខ្វះការត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព ក៏ដូចជាការហ្វឹកហ្វឺនបុគ្គលិកក្នុងការទប់ស្កាត់ហានីភ័យ៕	អាជ្ញាធរក្រុង Yinchuan ភាគពាយ័ព្យប្រទេសចិន បានឱ្យដឹងថា មនុស្សចំនួន៣១នាក់ បានស្លាប់ និង៧នាក់របួស ដោយសារករណីផ្ទុះហ្គាសនៅក្នុងហាងលក់សាច់អាំងមួយកន្លែង។
ចាប់តាំងពីចុងឆ្នាំ២០២២មក ចិនបានចាប់ផ្តើមបន្ធូរបន្ថយវិធានការរឹតត្បិតជំងឺកូវីដ-១៩ នៅក្នុងប្រទេសយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយផ្ទុះឡើងការតវ៉ា។ វិធានការចុងក្រោយ ចិននឹងបោះបង់ការតម្រូវយកលទ្ធផលតេស្តPCR លើជំងឺកូវីដ-១៩ ថែមទៀត។ តាមការប្រកាសរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោកស្រី Mao Ning ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៥ ខែមេសា រាល់អ្នកដំណើរមកចិនទាំងអស់ នឹងចាំបាច់បង្ហាញតែលទ្ធផលធ្វើតេស្តជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងរយៈពេល៤៨ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ មុនចាប់ផ្តើមហោះហើរ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ចិន ក៏លុបចោលការតម្រូវយកលទ្ធផលតេស្តPCR លើជំងឺកូវីដ-១៩ ផងដែរ។ វិធានការខាងលើនឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសាខាងមុខ។ បើតាមលោកស្រី Mao ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ នឹងមិនតម្រូវយកលទ្ធផលធ្វើតេស្តឡើយ មុនពេលហោះហើរ។ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន អ្នកដំណើរមកពីបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនចូលមកចិន គឺតម្រូវឱ្យមានលទ្ធផលធ្វើតេស្ត PCR លើជំងឺកូវីដ-១៩ មុនចូលមកក្នុងប្រទេសអាស៊ីមួយនេះ។ ការធ្វើតេស្ត PCR រកជំងឺកូវីដ-១៩ អាចនឹងមានរយៈពេលលើសពីពីរថ្ងៃ ដោយសារចំនួនអ្នកធ្វើតេស្តច្រើន៕	រាល់អ្នកដំណើរចូលមកក្នុងប្រទេសទាំងអស់ នឹងតម្រូវឱ្យបង្ហាញពីលទ្ធផលតេស្តនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងរយៈពេលត្រឹម៤៨ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ មុនពេលហោះហើរ ហើយចិននឹងបោះបង់ចោលការយកលទ្ធផលតេស្តPCR លើជំងឺកូវីដ-១៩ ។ ចំណាត់ការនេះ នឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២៩ ខែមេសាខាងមុខ។
វីដេអូត្រូវបានចែកចាយនៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter ដែលបង្ហាញពីការចាក់បញ្ជាំងរឿងអាសអាភាសនៅចំពោះ មុខមនុស្សជាច្រើនដែលកំពុងអង្គុយនៅបន្ទប់រង់ចាំ។ មនុស្សភាគច្រើនហាក់មិនបានចាប់អារម្មណ៍ ឬត្រេកត្រអាល នឹងឃ្លីបនោះឡើយ ដោយសារវាជាកន្លែងរង់ចាំនៃបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់សម្រាប់ផ្នែកជំងឺកុមារ។ ថ្នាក់ដឹកនាំមន្ទីរពេទ្យបានចេញមុខសុំទោសចំពោះកំហុសបច្ចេកទេសដែលបានកើតឡើង ហើយបានដាក់បន្ទុកទៅ លើក្រុមហ៊ុនឯកជន Telecom Services ដែលជាអ្នកផ្តល់សេវាកម្មកម្មវិធីទូរទស្សន៍ប្រចាំសប្តាហ៍។ «ក្រុមហ៊ុន ដែលចុះកិច្ចសន្យាជាមួយយើងក៏បានសុំទោសផងដែរ ដូច្នេះខាងមន្ទីរពេទ្យមិនមានការប្តឹងផ្តល់អ្វីឡើយ»។ នេះ ជាការអះអាងរបស់លោក Michel Glanes នាយកមន្ទីរពេទ្យ។ ២០នាទីក្រោយមក ទូរទស្សន៍បានប្តូរទៅប៉ុស្តិ៍ Canal + ដែលជាប៉ុស្តិ៍បង់លុយ ខណៈខាង មន្ទីរពេទ្យមិនបាន ជាវនោះឡើយ។ អ្នកនៅក្នុងបន្ទប់រង់ចាំ បានផ្លាស់ប្តូរបរិយាកាស ដោយពួកគេអាចទស្សនាការប្រកួតនៅក្នុងក្របខណ្ឌ Ligue 1 ជំនួសវិញ៕	ឃ្លីបវីដេអូអាសអាភាសមួយ ត្រូវបានចាក់ផ្សាយលើអេក្រង់ទូរទស្សន៍ក្នុងកន្លែងរង់ចាំ នៃបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ នៅ មន្ទីរពេទ្យ Bayonne តំបន់ Pays Basque ភាគនិរតីប្រទេសបារាំង។ ករណីនេះ បានកើតឡើងកាលពីយប់ថ្ងៃ អាទិត្យ ឈានចូលថ្ងៃចន្ទសប្តាហ៍មុន ដោយអូសបន្លាយរហូតដល់ទៅ២០នាទី។ យោងតាមសារព័ត៌មាន France Bleu ថ្នាក់ដឹកនាំមន្ទីរពេទ្យបានសំដែងការសុំទោស ក្រោយកំហុសបច្ចេកទេសនេះ។
ទោះបីជារងទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិក៏ដោយ ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងបានបន្តតេស្តមីស៊ីលជាច្រើនដងក្នុងឆ្នាំថ្មីនេះ រួមទាំងមីស៊ីលល្បឿនលឿនជាងសំឡេងផងដែរ។ លើសពីនេះ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុនអ៊ុន បានជំរុញឱ្យមានការពង្រឹងកម្លាំងយោធាបន្ថែមទៀតផងដែរ។ លោក គីម បញ្ជាឱ្យផ្អាករាល់ការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលអន្តរទ្វីបចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៨ មក ដើម្បីសម្រួលដល់ការចរចាជាមួយអាម៉េរិក។ ប៉ុន្តែការកំហិតខ្លួនឯងនេះ ទំនងត្រូវបញ្ចប់នៅពេលខាងមុខ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA រាយការណ៍ថា លោក គីម បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំការិយា ល័យនយោបាយនៃគណៈមជ្ឈិមបក្សពលករនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ដោយមេដឹកនាំកំពូលរូបនេះ និងមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ដែលចូលរួម សុទ្ធតែប្រកាសត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការប្រឈមមុខជាមួយអាម៉េរិក។ បើតាម KCNA គោលនយោបាយជាសត្រូវ និងការគំរាមកំហែងខាងយោធារបស់អាម៉េរិកបានឈានដល់បន្ទាត់គ្រោះថ្នាក់ដែលមិនអាចមើលរំលងបានតទៅទៀតនោះឡើយ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងបន្តថា កិច្ចប្រជុំការិយាល័យនយោបាយ ក៏ណែនាំឱ្យអង្គភាពពាក់ព័ន្ធ ពិនិត្យមើលឡើងវិញពីបញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធ និងតម្រូវការក្នុងការចាប់ផ្តើមឡើងវិញសកម្មភាពទាំងអស់ ដែលត្រូវបានផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ននាពេលកន្លងមក។ សកម្មភាពទាំងនោះ ត្រូវជឿថា សំដៅលើកម្មវិធីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលផ្លោងអន្តរទ្វីបតែម្ដង។ ក្នុងការផ្សាយដដែល ការិយាល័យនយោបាយបក្សពលករកូរ៉េ បានឯកភាពជាឯកច្ឆ័ន្ទថា កូរ៉េខាងជើងគួរតែត្រៀមខ្លួនឱ្យបានហ្មត់ចត់បន្ថែមទៀតសម្រាប់ការប្រឈមមុខគ្នារយៈពេលវែងជាមួយចក្រពត្តិអាម៉េរិក ក៏ដូចជាបង្កើនកម្លាំងសាច់ដុំសម្រាប់ការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសជាតិ។ ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង ក៏ឆ្លៀតរិះគន់អាម៉េរិកដែលបានដាក់ទណ្ឌកម្មជាង២០ ដោយឯកតោភាគីផងដែរ៕	ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង នៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា បានបន្លុយពាក្យមកថា ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង អាចនឹងចាប់ផ្ដើមការធ្វើតេស្តអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលផ្លោងចម្ងាយឆ្ងាយឡើងវិញ ស្របពេលមន្ត្រីកូរ៉េខាងជើងលើកឡើងថា ទីក្រុងព្យុងយ៉ាង កំពុងតែរៀបចំខ្លួនសម្រាប់ការប្រឈមមុខគ្នារយៈពេលវែងជាមួយអាម៉េរិក។
[] រូស្សូ យល់ថា សភាពធម្មជាតិមិនមានកម្មសិទ្ធិឯកជនទេ។ មនុស្សម្នាក់ៗ អាចដើរបេះផ្លែឈើដោយសេរី ដែលមិនមែនជារបស់អ្នកណាម្នាក់ឡើយ។ ហេតុនេះទើបលោកពោលថា៖«បើគ្មានកម្មសិទ្ធិឯកជន ក៏គ្មានចោរដែរ»។ នៅក្នុងសភាពធម្មជាតិ មនុស្សអាចនាំគ្រួសាររបស់ពួកគេ ធ្វើដំណើរទៅគ្រប់ទីកន្លែង ដែលពួកគេចង់ទៅ ដោយមិនមានព្រំដែនឡើយ។ ដូច្នេះ បើគ្មានព្រំដែន នោះក៏គ្មានរដ្ឋដែរ ហើយបើគ្មានរដ្ឋ ក៏គ្មានសង្គ្រាមដែរ៕ ប្រភព៖ «គំនិតនយោបាយរបស់អ្នកប្រាជ្ញល្បីៗ» រៀបរៀងដោយ សាស្ត្រាចារ្យ នួន សុធិមន្ត	ភ្នំពេញ៖ លោក ហ្សង់ហ្សាក់រូស្សូ (Jean-Jacques Rousseau) គឺជាទស្សនវិទូបារាំង ដើមកំណើតស្វីស (សាធារណរដ្ឋ Geneva) ក្នុងសតវត្សទី១៨។ ស្នាដៃដ៏សំខាន់របស់លោក គឺកិច្ចសន្យាសង្គម ដែលជាមូលដ្ឋានក្នុងការរៀបចំសង្គម ឬរដ្ឋ។
ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ លោករដ្ឋមន្រី្ត ថោង ខុន បានប្រាប់ឲ្យមន្ទីរទេសចរណ៍រាជធានី-ខេត្ត សហការជាមួយមន្ទីរវប្បធម៌ រៀបចំឲ្យមានការប្រលងចម្រៀងបុរាណ សម័យ អាយ៉ៃ ចាប៉ីផ្សេងៗ។ ចំពោះល្បែងប្រជាប្រិយវិញ លោក ថោង ខុន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា មន្ទីរទេសចរណ៍ទាំងអស់ ត្រូវលើកខ្លឹមសារល្បែងប្រពៃណី ដូចជាចោលឈូង ទាញព្រ័ត្រ បោះអង្គញ់ និងការសម្ដែងរបាំត្រុដិ នៅតាមសណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន និងកន្លែងកម្សាន្តជាដើម។ ដើម្បីពង្រឹងគុណភាពផលិតផលទេសចរណ៍ ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ អាជ្ញាធរត្រូវធានាសន្តិសុខ សណ្ដាប់ធ្នាប់ចរាចរណ៍ ចំណត និងការគ្រប់គ្រងសំរាមឲ្យមានរបៀបរៀបរយ។ ជាពិសេសត្រូវលើកកម្ពស់គុណភាពសេវាកម្ម អនាម័យម្ហូបអាហារ រួមទាំងរក្សាតម្លៃផលិតផល និងសេវាឲ្យបានសមរម្យ។ ក្រោយពិធីចូលឆ្នាំខ្មែររួច គ្រប់មន្ទីរទេសចរណ៍ ត្រូវធ្វើរបាយការណ៍បូកសរុបភ្ញៀវទេសចរ ដែលបានទៅកម្សាន្តតាមតំបន់នានា មកកាន់ក្រសួងទេសចរណ៍។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន របស់ក្រសួងទេសចរណ៍៕	ភ្នំពេញ៖ក្រសួងទេសចរណ៍ ប្រាប់មន្ទីរទេសចរណ៍រាជធានីខេត្ត ឲ្យរៀបចំឲ្យមានព្រឹត្តឹការណ៍សង្ក្រាន្ត នៅគ្រប់តំបន់ទេសចរណ៍សំខាន់ៗក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។
ជំងឺពងទឹកច្រើនគ្រាប់ក្នុងក្រពេញអូវែ ធ្វើឲ្យកើនឡើងចំនួនអ័រម៉ូនភេទប្រុសតេស្តូស្តេរ៉ូន ជាហេតុនាំឲ្យរដូវមកមិនទៀងហើយ ប្រឈមខ្លាំងនឹងការរលូតកូនទៀត ព្រោះវាទៅរំខានដល់ការកាច់សំបុករបស់អំប្រ៊ីយ៉ុង។ កង្វះអ័រម៉ូនទីរ៉ូអ៊ីតក្នុងឈាម អាចប៉ះពាល់ដល់ឱកាសនៃការមានផ្ទៃពោះ។ បើសិនជាមិនបានព្យាបាលទេនោះ វាអាចនាំឲ្យរលូតកូនបាននៅពេលខាងមុខ។ ការបង្ករោគគ្រប់ប្រភេទ គួរតែចៀសឲ្យផុត ជាពិសេស ក្នុងពេលមានផ្ទៃពោះ។ ការបង្ករោគនៅផ្លូវទឹកម៉ូត ឬផ្លូវប្រដាប់បន្តពូជ អាចធ្វើឲ្យរលូតកូនខ្លាំងបាន ជាពិសេស បាក់តេរីតែម្តង។ ករណីរចនាសម្ព័ន្ធរបស់ស្បូន ឬមាត់ស្បូន ខុសធម្មតា ក៏អាចប្រឈមនឹងការរលូតកូនខ្ពស់ដែរ។ ភាពមិនធម្មតានៃក្រូម៉ូសូម ៖ តើអ្នកមានដឹងទេថា ការរលូតកូនច្រើនជាង ៥០ ភាគរយហើយ គឺកើតឡើងដោយសារតែភាពខុសធម្មតា របស់ក្រូម៉ូសូមទារក។ ការប្រឈមនេះនឹងកាន់តែខ្ពស់ បើសិនជាអ្នក មានផ្ទៃពោះនៅអាយុ ៣០ ក្រាស់។ បើសិនជាអ្នកមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃដូចជា ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឬលើសសម្ពាធឈាមដែលមិនបានគ្រប់គ្រងទេនោះ ការប្រឈមនឹងការរលូតកូនកាន់តែខ្ពស់ដែរ។ ជំងឺប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ ធ្វើការខុសប្រក្រតី ថ្វីបើវាជារឿងកម្រនឹងកើតមានមែន តែក៏អាចនាំឲ្យរលូតកូនបានដែរ។ នេះដោយសារតែកោសិកាប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់ម្តាយ យល់ច្រឡំថា ទារកដែលកំពុងតែលូតលាស់ក្នុងផ្ទៃ គឺជាមេរោគ ឬរបស់ដែលវាមិនស្គាល់ ទើបបង្កើតជាអង់ទីគ័រ ដើម្បីសម្លាប់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	បើសិនជាអ្នកមានផ្ទៃពោះ ហើយមានទម្លាប់ជក់បារី ការរស់នៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានសំបូរជាតិពុល ការប្រើថ្នាំ និងការញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងច្រើនៗ វាពិតជាប្រឈមខ្លាំង នឹងការរលូតកូនបាន។ ប៉ុន្តែបើអ្នកកំពុងតែមានបញ្ហាអ័រម៉ូន ឬការបង្ករោគគ្រប់ប្រភេទ ក្នុងពេលមានផ្ទៃពោះ នោះឱកាសនៃការរលូតកូន ក៏កើនឡើងច្រើនផងដែរ។ ខាងក្រោមនេះ គឺជាជំងឺមួយចំនួន ដែលត្រូវបានគ្រូពេទ្យជាច្រើនទទួលស្គាល់ថា អាចធ្វើឲ្យស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ ប្រឈមខ្លាំងនឹងការរលូតកូន។
បាតុកម្មទាំងហិង្សា និងអហិង្សា ទាមទារយុត្តិធម៌ និងបញ្ឈប់ការរើសអើសពូជសាសន៍កាន់តែរីកធំឡើងក្នុងតំបន់ជាច្រើន ក្នុងទឹកដីអាមេរិក។ បាតុករជាច្រើនពាន់នាក់ បានធ្វើបាតុកម្ម ដោយមិនគោរពបម្រាមគោចរនាពេលយប់នៅក្នុងទីក្រុងមួយចំនួន។ ប៉ូលិសចំនួន ៥នាក់ត្រូវបានគេបាញ់ នៅក្នុងទីក្រុងចំនួន២ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែត្រូវរបួសតែប៉ុណ្ណោះ នៅយប់ថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា។ ចំណែកនៅតំបន់សភាអាមេរិកនៃទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី វិញ ក្រុមបាតុករ នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា បានកាន់បដា និងស្រែកថា «ភាពស្ងៀមស្ងាត់ គឺជាអំពើហិង្សា» និង «គ្មានយុត្តិធម៌ គ្មានសន្តិភាព»។ អត្ថន័យនៃការស្រែកទាំងពីរនេះ គឺទាមទារឲ្យអាជ្ញាធរអាមេរិក ស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះស្បែកខ្មៅនាពេលកន្លងមក ដែលត្រូវបានពួកស្បែកសមួយចំនួនរើសអើង និងធ្វើបាប។ ដើម្បីគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ និងបង្ការបញ្ហាចលាចលនៅតំបន់សភាអាមេរិក មន្ទីរបញ្ចកោណ បានបញ្ជូនទាហានប្រមាណជា ១៦០០នាក់ ទៅក្នុងតំបន់នេះ។ តំបន់សភាអាមេរិក គឺស្ថិតនៅក្នុងទីតាំងមួយក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ បើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យមន្ទីរបញ្ចកោណ លោក Johnathan Hoffman ទាហានអាមេរិកជាច្រើននាក់ ត្រូវដាក់ឲ្យឈរជើងនៅតំបន់សភាអាមេរិក។ ក្នុងន័យនេះ លោក Hoffman បានបញ្ជាក់ថា កងកម្លាំងទាហានទាំងនេះ ប្រចាំការតែនៅតំបន់សភាអាមេរិកតែប៉ុណ្ណោះ មិនមែននៅក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនទាំងមូលឡើយ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ អ្នកនាំពាក្យមន្ទីរបញ្ចកោណរូបនេះ បានបន្តទៀតថា ទាហានដែលគេបញ្ជូនទៅក្នុងតំបន់នេះ គឺធ្វើឡើងក្នុងស្ថានការណ៍អាសន្នកម្រិតខ្ពស់ ក្រោមបទបញ្ជា Title X។ បើទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Hoffman មិនបានបញ្ជាក់ឲ្យបានច្បាស់លាស់ឡើយជុំវិញបទបញ្ជា Title X នេះ ប៉ុន្តែលោកគ្រាន់តែបញ្ជាក់ថា កងទាហានទាំងអស់នេះ នឹងមិនជួយការពារប្រតិបត្តិការរបស់អាជ្ញាធរស៊ីវិលឡើយ។ គ្មានឡើយទាហាននៅក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន មានតែកងឆ្មាំការពារជាតិដែលជាកម្លាំងយោធាបម្រុងប៉ុណ្ណោះ។ កងឆ្មាំការពារជាតិនៅក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន មានប្រមាណ ៣៦០០នាក់ ត្រូវបានគេដាក់ឲ្យប្រចាំការ ដើម្បីទប់ស្កាត់ក្រុមបាតុករ។ ឆាប់ៗខាងមុខនេះ កងឆ្មាំជាតិចំនួន ១៣០០នាក់បន្ថែមទៀត ត្រូវគេបញ្ជូនមករដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន។ មន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិម្នាក់ បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មាន CNN បែបនេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា បាតុកម្មទាមទារយុត្តិធម៌សម្រាប់ជនជាតិអាមេរិកស្បែកខ្មៅ គឺមានរយៈពេល ៨ថ្ងៃជាប់គ្នាហើយ។ ក្នុងរយៈពេលនេះ មានប្រជាជនជាច្រើន មិនពេលចិត្តឡើយទៅលើទង្វើរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងការឆ្លើយតបនឹងបាតុកម្ម។ សូម្បីតែអ្នកគាំទ្របក្សសាធារណរដ្ឋរបស់លោកប្រធានាធិបតីមួយចំនួន ក៏មិនពេញចិត្តនឹងទង្វើរបស់ត្រាំដែរ៕	មន្ទីរបញ្ចកោណ បានបញ្ជូនទាហានប្រមាណជា១៦០០នាក់ នៅក្នុងតំបន់សភាជាតិអាមេរិក (National Capitol Region) ក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនដើម្បីទប់ស្កាត់ និងបង្ការសកម្មភាពក្រុមបាតុករ និងកុបករ ដែលកំពុងតែរីកធំឡើងនៅក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យមន្ទីរបញ្ចកោណអាមេរិក លោក Johnathan Hoffman នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ផ្ញើសារពញ្ញាក់ស្មារតីនេះដល់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ក្នុងឱកាសដែលលោក ធ្វើជាតំណាងរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចូលរួមជាអធិបតីក្នុងពិធីរម្លឹកខួប១១ឆ្នាំនៃការបង្កើតបញ្ជាការដ្ឋានកងអង្គរក្ស កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលមានតំណែងជាមេបញ្ជាការរងនៃបញ្ជាការដ្ឋានកងអង្គរក្សដែរនោះ បានរម្លឹកថា តួនាទីស្នូលរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ គឺការពារបូរណភាពទឹកដី សុខសន្តិភាព រដ្ឋាភិបាល និង រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក បន្តថា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ត្រូវទប់ស្កាត់ឲ្យបាននូវរាល់បរិយាកាសបំពុលនិងកេងចំណេញផ្នែកនយោបាយ តាមរយៈការបំផុសឲ្យមានសង្គ្រាមចិត្តសាស្ត្រ ធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ មន្ត្រីរាជការ និង កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធខ្លួនឯង ឈប់ជឿលើរដ្ឋាភិបាល។ មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោករូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា៖«ការគ្រប់គ្រងស្ថានភាពផ្ទៃក្នុង គឺជាអាទិភាពចាំបាច់ ដើម្បីធានាបានភាពម្ចាស់ការ...»។ លោក បន្ថែមថា៖«[កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ] ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ តាមដាន ប្រុងប្រយ័ត្ន ប្រុងប្រៀប និង ត្រៀមសភាពការណ៍ ជាពិសេសការធានាអនុវត្តយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នឹងបញ្ជារដ្ឋាភិបាល ដើម្បីការពារឲ្យបានដាច់ខាត នូវសុខសន្តិភាព ស្ថិរភាព ឯករាជ្យ អធិបតេយ្យ និង បូរណភាពទឹកដី»៕	ឧត្តមសេនីយ៍ឯក ហ៊ុន ម៉ាណែត អគ្គមេបញ្ជាការរងនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទនិងជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក ផ្ញើសារជូនទៅកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធគ្រប់ប្រភេទ កុំឲ្យធ្វេសប្រហែស ដ្បិតលោក យល់ឃើញថា ការប៉ុនប៉ងរបស់ក្រុមណាមួយ ក្នុងការបង្កអស្ថិរភាព និងការបំផុសធ្វើបដិវត្តពណ៌ ដើម្បីឈានទៅដល់ការផ្តួលរំលំរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នៅតែបន្តមាន។ ទោះមិននិយាយឲ្យចំ តែលោក ទំនងជាចង់សំដៅលើក្រុមអ្នកប្រឆាំង ដែលកំពុងរស់នៅក្រៅប្រទេស។
នៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ប្រមុខការទូតអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានទៅដល់វៀតណាម ជាគោលដៅចុងក្រោយនៃទស្សនកិច្ចតំបន់អាស៊ី។ ពីរដ្ឋធានីហាណូយ លោក ប៉ុមប៉េអូ ក៏បានឆ្លៀតផ្ញើសារមួយទៅកាន់កូរ៉េខាងជើង ដោយលោកបានប្រាប់ឲ្យមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងជ្រើសរើសផ្លូវដូចដែលវៀតណាមធ្លាប់ដើរកន្លងមក តាំងពីក្រីក្រមានឈ្មោះជារដ្ឋកុម្មុយនីស្តរហូតក្លាយជាប្រទេសមួយមានការអភិវឌ្ឍខ្លាំងក្លាក្នុតំបន់។ ដូចដឹងស្រាប់ អាមេរិក និងវៀតណាម គឺជាអតីតសត្រូវស្រួចស្រាល់មួយ និងធ្លាប់ធ្វើសង្គ្រាមនឹងគ្នានាពេលអតីតកាលផង។ ក្រោយមក ប្រទេសទាំងពីរក៏ក្លាយជាមិត្តភក្តិគ្នា មានទំនាក់ទំនងល្អគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ជាពិសេសពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីតែម្ដង។ ក្នុងន័យនេះ លោក ប៉ុមប៉េអូ សង្ឃឹមថា ទំនាក់ទំនងអាមេរិក-វៀតណាម នឹងក្លាយជាគំរូសម្រាប់ទំនាក់ទំនងអាមេរិក-កូរ៉េខាងជើង ដែលអាចកើតឡើងនាពេលខាងមុខផងដែរ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក ប៉ុមប៉េអូ បាននិយាយចំពោះមុខធុរជនវៀតណាម ថា៖«ជាមួយនឹងភាពជាដៃគូ និងវិបុលភាពដែលអាមេរិកមានជាមួយវៀតណាមសព្វថ្ងៃ ខ្ញុំមានសារមួយសម្រាប់លោកប្រធាន គីម ជុងអ៊ុន។ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ជឿថា ប្រទេសរបស់លោកអាចចម្លងវិធីសាស្ត្រនេះបាន»។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកបន្តថា អព្ភូតហេតុបែបនេះនឹងកើតឡើងនៅកូរ៉េខាងជើងដូចគ្នាដែរ។ ពេលកន្លងមក អាមេរិក បានសន្យាផ្ដល់ជំនួយសេដ្ឋកិច្ច និងផ្អាកការដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែក្នុងលក្ខខណ្ឌមួយ គឺកូរ៉េខាងជើងត្រូវបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុងសិន។ ក្នុងករណីក្រុងព្យុងយ៉ាងធ្វើតាមការទាមទាររបស់អាមេរិកបានមែន របបកុម្មុយនីស្តមួយនេះនឹងក្លាយជាមានបានដូចរបបដឹកនាំក្រុងហាណូយដែលប្រកាន់របបឯកបក្សដែរ។ លោក ប៉ុមប៉េអូ បានរំឭកដែរថា ជម្រើសស្ថិតក្នុងដៃកូរ៉េខាងជើង និងប្រជាជនកូរ៉េខាងជើងផ្ទាល់។ អត្ថបទទាក់ទង កូរ៉េខាងជើងរិះគន់អាមេរិកដែលរក្សា«ឥរិយាបថបងធំ» ពេលចរចាជាមួយខ្លួនរឿងរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ យ៉ាងណាមិញ ក្ដីរំពឹងដែលឈានដល់ការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ ហើយកូរ៉េខាងជើងទទួលបានលើកលែងទណ្ឌកម្មជាថ្នូរនឹងការមានបាន ហាក់នៅឆ្ងាយនៅឡើយ ស្របពេលការចរចារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងបានដើរលើផ្លូវដ៏លំបាកទៅហើយ។ មុនទៅដល់វៀតណាម លោក ប៉ុមប៉េអូ បានទៅក្រុងព្យុងយ៉ាងដើម្បីជជែកពីជំហានបន្តក្នុងការអនុវត្តតាមជំនួបមេដឹកនាំនៅសិង្ហបុរី។ ប៉ុន្តែក្រោយកិច្ចប្រជុំ ភាគីទាំងពីរបែរជាបង្ហាញជំហរខុសគ្នាស្រឡះ ហើយកូរ៉េខាងជើងថែមទាំងរិះគន់អាមេរិកខ្លាំងទៀតផង៕	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ នៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា នៅតែអះអាងថា កូរ៉េខាងជើងនឹងមានអនាគតភ្លឺស្វាង បើបោះបង់នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន។ លោក ប៉ុមប៉េអូ បានប្រាប់ឲ្យកូរ៉េខាងជើងយកគំរូតាមវៀតណាម ដែលធ្លាប់ជាអតីតសត្រូវអាមេរិក តែក្រោយមកក៏ក្លាយជាមិត្តរបស់អាមេរិកវិញ ហើយថែមទាំងមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនខ្លាំង។ ការលើកឡើងរបស់លោក ប៉ុមប៉េអូ នៅឯរដ្ឋធានីហាណូយ ធ្វើឡើងក្រោយការចរចានៅព្យុងយ៉ាងទទួលបានលទ្ធផលស្ដួចស្ដើងបំផុត។
តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចនៅតំបន់ Surabaya និង East Java នៅចុងសប្តាហ៍មុន លោកប្រធានាធិបតី ចូកូ វីដូដូ បានអះអាងថា អ្វីដែលលោកចូលចិត្ត និងចង់ឃើញបំផុតនោះគឺ ការទៅដល់នៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅតាមភូមិស្រុកទាំងអស់។ លោកប្រធានាធិបតី ចាត់ទុកថា នៅពេលដែលតាមភូមិ មានការអភិវឌ្ឍ នោះ វាក៏នឹងធ្វើឲ្យការអភិវឌ្ឍទូទាំងប្រទេសល្អប្រសើរផងដែរ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Jakarta Post។ លោកប្រធានាធិបតីជិតផុតអាណត្តិរូបនេះ បានបន្តទៀតថា លោក ពិតជាពេញចិត្តណាស់ នៅពេលទទួលបានរបាយការណ៍ថា មូលនិធិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍភូមិ ពិសេសនៅតំបន់ East Java ដែលមានទឹកប្រាក់រហូតដល់ ១,៤២ ពាន់លានដុល្លារ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ចំទិសដៅ និងមានប្រសិទ្ធភាពរហូតដល់ ៩៩ ភាគរយ ។ តាម Jarkata Post គិតពីចាប់ពី២០១៥មក ពោលគឺបន្ទាប់ពីលោកឡើងកាន់អំណាចជាប្រធានាធិបតី លោកចូកូវី បានអនុម័តប្រើប្រាស់ថវិកា ជាច្រើនពាន់លានដុល្លារនៅក្នុងមូលនិធិអភិវឌ្ឍភូមិស្រុកនេះ។ លោកចូកូវី ដែលនឹងត្រូវចូលរួមប្រជែងតំណែងប្រធានាធិបតីសម្រាប់អាណត្តិទី២ក្នុងខែមេសាខាងមុខនេះ ក៏បានសន្យាបន្តបន្ថែមមូលនិធិនេះសម្រាប់ឆ្នាំបន្តបន្ទាប់។ នៅចុងឆ្នាំ២០១៨កន្លងទៅ លោកប្រធានាធិបតី ក៏ធ្លាប់បានដាស់តឿនដល់រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុក សហការជាមួយនឹងអភិបាលខេត្ត និងមេភូមិដើម្បីធានាពីប្រសិទ្ធភាពក្នុងការអភិវឌ្ឍមូលនិធិភូមិ និងជាពិសេសត្រូវប្រើប្រាស់មូលនិធិនេះដើម្បីលើកស្ទួយជីវភាពប្រជាជននៅតាមជនបទតាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាលពួកគេពីជំនាញ ការច្នៃប្រឌិត និងផ្នែកពាក់ព័ន្ធនឹងសេដ្ឋកិច្ចជាដើម៕	ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ចូកូ វីដូដូ បានបន្តយកការអភិវឌ្ឍជនបទជាការងារអាទិភាពរបស់លោក ខណៈដែលការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីនឹងមកដល់ក្នុងខែមេសាខាងមុខ។ សម្រាប់លោកប្រធានាធិបតី ការអភិវឌ្ឍជនបទ មានឥទ្ធិពលមកលើការអភិវឌ្ឍទូទាំងប្រទេសទាំងមូល ពោលគឺបើអ្នកជនបទ អាចទទួលបានគម្រោងអភិវឌ្ឍច្រើន នោះសេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូល នឹងមានការលូតលាស់ហើយ។
ការដើរកម្សាន្តនៅទីតាំងទេសចរណ៍ក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ភាគច្រើនជាការដើរទស្សនា ដែលពលរដ្ឋឆ្លៀតក្នុងឱកាសពួកគាត់ទៅវត្ត និងសួរសុខទុក្ខសាច់ញាតិ។ រមណីយដ្ឋានបែបវប្បធម៌ និងធម្មជាតិ នៅតាមទីតាំងក្នុងបណ្ដាខេត្តនានា នឹងទាក់ទាញឲ្យពលរដ្ឋទៅកម្សាន្តច្រើន ក្នុងកំឡុងបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ។ លោក ហូ វណ្ឌី ទីប្រឹក្សាសមាគមទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍កម្ពុជា (CATA) បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖«តំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ វប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រ នឹងទាក់ទាញក្នុងពិធីភ្ជុំបិណ្ឌ ជាងពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ព្រោះប្រជាពលរដ្ឋឆ្លៀតដើរកម្សាន្ត នាខណៈដែលពួកគាត់បានសួរសុខទុក្ខសាច់ញាតិ និងទៅវត្ត»។ លោកបញ្ជាក់ថា ឲ្យតែអាកាសធាតុអំណោយផល ពលរដ្ឋនឹងដើរកម្សាន្តច្រើន។ លោក ហូ វណ្ឌី បន្ថែមថា តំបន់ទេសចរណ៍ចម្បងៗ រួមមាន អង្គរវត្ត ឆ្នេរសមុទ្រ និងតំបន់ភូមិភាគឦសាន នៅតែជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់របស់ពលរដ្ឋក្នុងស្រុក ក្នុងកំឡុងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ ពិសេសក្នុងកំឡុងពេលបីថ្ងៃនៃថ្ងៃភ្ជំ។ ក្រៅពីនេះ ទេសចរខ្មែរមួយចំនួន ក៏ចេញទៅទស្សនានៅក្រៅប្រទេសផងដែរ ពិសេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ កាលពីឆ្នាំ២០១៧ ចលនាដើរកម្សាន្តក្នុងស្រុក លក្ខណៈទេសចរណ៍ និងមិនមែនទេសចរណ៍ មានចំនួន ១លាន៥ម៉ឺននាក់ កើនឡើង ១៥,៧ភាគរយ។ ក្នុងនោះទេសចរអន្តរជាតិមានចំនួន ៤ម៉ឺននាក់៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួនធ្វើដំណើរកម្សាន្តទៅតំបន់ទេសចរណ៍ផ្សេងៗនៅទូទាំងប្រទេស។
«ដល់ពេលត្រូវធ្វើសកម្មភាព» ជាគម្រោងគាំទ្រក្មេងស្រី និងក្មេងប្រុសវ័យជំទង់ប្រមាណ ៦០០០នាក់ ដើម្បីបញ្ឈប់ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍វ័យក្មេងនៅក្នុងតំបន់ជួបការលំបាក និងដាច់ស្រយាលភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា ។ ជាពិសេសខេត្តរតនគិរី និងខេត្តស្ទឹងត្រែង។ គម្រោងនេះ អនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី ១ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ដល់ថ្ងៃទី ៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលផ្តល់មូលនិធិដោយក្រសួងសហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច (BMZ) និងអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិអាល្លឺម៉ង់។ លោកស្រី គ្វីននេត វ៉ង នាយិកាប្រចាំប្រទេសនៃអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា បានលើកឡើងថា អាពាហ៍ពិពាហ៍នៅវ័យក្មេង និងការបោះបង់ការសិក្សា នៅតែជាបញ្ហាបង្អាក់ការអភិវឌ្ឍន៍របស់ក្មេងស្រីជំទង់ ។ ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទ ដែលប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យ ចំពោះសុខភាព រាងកាយ និងការមានផ្ទៃពោះវ័យក្មេង ព្រមទាំងករណីអំពើហិង្សា និងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចក្នុងគ្រួសារជាដើម។ លោកស្រី គ្វីននេត វ៉ង នាយិកាប្រចាំប្រទេសនៃអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា។ រូបភាព៖ អង្គការ PLAN លោកស្រី គ្វីននេត វ៉ង បានបញ្ជាក់ថា៖ «ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍នៅវ័យក្មេង គឺជាការអនុវត្តដ៏គ្រោះថ្នាក់ និងជាបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សដែលប៉ះពាល់ដល់ក្មេងស្រី។ ចំពោះក្មេងស្រីដែលប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ច្រើនបំផុត មកពីគ្រួសារក្រីក្រ ជាក្រុមជនងាយរងគ្រោះ និងរស់នៅតាមតំបន់ជនបទ។ អាពាហ៍ពិពាហ៍កុមារជាញឹកញាប់នាំឱ្យមានផលវិបាកអវិជ្ជមានធ្ងន់ធ្ងរ ដោយបដិសេធកុមារីរាប់លាននាក់ជុំវិញពិភពលោក នូវឱកាសដើម្បីបំពេញសក្តានុពលរបស់ពួកគេ»។ គម្រោង «ដល់ពេលត្រូវធ្វើសកម្មភាព» នឹងត្រូវសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលក្នុងស្រុក រួមមាន អង្គការវឌ្ឍភាព (WP) និងសមាគមយុវជនខ្មែរ (KYA) ដែលនៅក្នុងឃុំគោលដៅចំនួន ១៦ ។ គម្រោងនេះ ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដោយផ្ទាល់ដល់ស្ត្រីចំនួន ៥,៣២៧នាក់ និងក្មេងស្រីចំនួន ៣,៣៦១នាក់ តាមរយៈការកែលម្អបរិយាកាសរៀនសូត្រក្នុងសាលារៀន ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការបោះបង់ការសិក្សា និងអាពាហ៍ពិពាហ៍នៅវ័យក្មេង។ នេះបើតាមនាយិកាប្រចាំប្រទេសនៃអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា។ លោក យី គឹមថាន នាយករងប្រចាំប្រទេសទទួលបន្ទុកកម្មវិធីនៃអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា លើកឡើងដែរថា ក្មេងស្រី និងក្មេងប្រុសរៀបការវ័យក្មេង មានការកើនឡើងនៅឆ្នាំ២០២០ និងឆ្នាំ២០២១ ដោយសារកត្តាកូវីដ-១៩ ។ សាលារៀនបានបិទទ្វារ ទើបមានក្មេងស្រីមួយចំនួន បានរៀបការ ដោយមិនបន្តការសិក្សា។ លោក យី គឹមថាន នាយករងប្រចាំប្រទេសទទួលបន្ទុកកម្មវិធីនៃអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា លោក គឹមថាន បានបន្តថា ៖«ខ្ញុំបានទទួលពីសហគមន៍ជាការប៉ាន់ប្រមាណ តែតួលេខពិត នឹងដឹងពេលចុះទៅស្រាវជ្រាវ»។ ដំណើរការនៃគម្រោង «ដល់ពេលត្រូវធ្វើសកម្មភាព» នឹងអនុត្តន៍ផ្សព្វផ្សាយនៅតាមតំបន់គោលដៅ និង លើកកម្ពស់គុណភាពលើវិស័យអប់រំ ដោយធ្វើយ៉ាងណាជួយដល់យុវជន ដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ និងយុវជនក្រីក្រ ឱ្យពួកគេអាចបន្តការសិក្សាដល់ថ្នាក់អនុវិទ្យាល័យ។ នៅពេលពួកគេបន្តការសិក្សា មានចំណេះដឹង អត្រាបោះបង់ការសិក្សក៏ថយចុះ ហើយការរៀបការវ័យក្មេង នឹងកាត់បន្ថយ។ នេះបើតាមលោក គឹមថាន។ នាយករងអង្គការភ្លែនប្រចាំកម្ពុជារូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា ៖«យើងប្រឹក្សាយោបល់ឱ្យពួកគាត់(ក្មេងស្រី និងក្មេងប្រុស) ពីបញ្ហាសុខភាពផ្លូវភេទ សុខភាពបន្តពូជដើម្បីឱ្យគាត់យល់ ពីហានីភ័យនៃការរៀបការវ័យក្មេង ប្រាប់ពីការពារនៃការមានផ្ទៃពោះជាដើម។ មួយទៀតផ្ដោតលើអណាចសេដ្ឋកិច្ច ភាពជាម្ចាស់របស់ក្មេងស្រី កុំឱ្យគាត់ឆាប់យកគ្រួសារដើម្បីជាបង្អែករបស់គាត់។ ពន្យល់ពួកគាត់ពីសិទ្ធការពារ នៃការរំលាភបំពានផ្សេងៗ»។ យោងតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៃយុទ្ធសាស្ត្រប្រចាំប្រទេសទី៤ ដោយអង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជាគិតពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ អត្រាអាពាហ៍ពិពាហ៍នៅវ័យក្មេង ក្នុងខេត្តរតនគិរី មានប្រមាណ ៤៨ភាគរយ មុនអាយុ ១៨ឆ្នាំ និងមុនអាយុ ១៥ឆ្នាំ មាន៨ភាគរយ និងនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ២៥ភាគរយ មុនអាយុ១៨ឆ្នាំ៕	ភ្នំពេញ៖ អង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា (PLAN) បានប្រកាសគម្រោងថ្មីរបស់ខ្លួន ក្នុងការលើកកម្ពស់ដល់ក្មេងស្រី និងក្មេងប្រុសវ័យជំទង់ ឱ្យបញ្ឈប់ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍វ័យក្មេង និងអភិវឌ្ឍខ្លួនឱ្យក្លាយជាមនុស្សពេញវ័យប្រកបដោយសក្តានុពល។ នេះបើតាមអង្គការ PLAN ដែលបានដាក់សម្ពោធគម្រោង «ដល់ពេលត្រូវធ្វើសកម្មភាព» នៅថ្ងៃទី ២៧ ខែមីនានេះ។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.