Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង បានចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងដល់ប្រជាពលរដ្ឋ អំពីការបង្ការជំងឺឆ្លង និងគ្រោះថ្នាក់នានា ក្នុងអំឡុងពេលទឹកជំនន់។ ក្នុងអំឡុងពេលគ្រោះទឹកជំនន់នេះ អាចបង្កឲ្យមានជំងឺឆ្លងផ្សេងៗ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបង្ការជំងឺដូចជា ជំងឺស្អូច ស្រឡទែន, ជំងឺរាក ជំងឺរាកមួល ជំងឺគ្រុនពោះវៀន និងអាសន្នរោគ, ជំងឺពុលចំណីអាហារ, ជំងឺរលាកថ្លើម A, ជំងឺបណ្ដាលមកពីព្រូន, ជំងឺលិបតូ, ជំងឺគ្រុនចាញ់ គ្រុនឈាម, ជំងឺផ្ដាសាយ, ជំងឺរមាស់ស្បែក និងជំងឺភ្នែកក្រហមជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះ នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង ប្រាប់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋតាមដានស្ថានភាពទឹកជំនន់ និងទៅរកទួលសុវត្ថិភាព។ បន្ថែមលើនេះ ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ ត្រូវចំអិនចំណីអាហារឲ្យឆ្អិនជានិច្ច និងគ្របកុំឲ្យរុយរោម។ នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង ក៏ប្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលជួបប្រទះនឹងបញ្ហា ជំងឺរាតត្បាត ឬ កើតឡើងច្រើន ខុសពីធម្មតា ត្រូវទាក់ទងទៅកាន់លេខ ១១៥ ដើម្បីរាយការណ៍ជាបន្ទាន់។ សូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា កំពុងទទួលរងនូវឥទ្ធិពលព្យុះទី៨ សុនកា ដែលស្ថិតនៅក្បែរកោះហៃណាំដោយមានកម្លាំងខ្យល់៦៤គីឡូម៉ែតក្នុងមួយម៉ោង។ ព្យុះនេះ បំបែកខ្លួនជាពីរផ្នែក ១ផ្នែកនឹងរំកិលខ្លួនទៅដល់ឆ្នេរវៀតណាមទៅដល់តំបន់អាងទន្លេមេគង្គ និងផ្នែកទី២ធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅទិសឦសានវិញ។ ឥទ្ធិពលព្យុះនេះ នឹងបង្កឲ្យមានខ្យល់កន្ត្រាក់ ដោយល្បឿនពី៨-១០ម៉ែត្រក្នុងមួយវិនាទី។ ក្នុងនោះតំបន់មាត់សមុទ្រ ខ្យល់កន្ត្រាក់មានល្បឿនពី១៣-១៥ម៉ែត្រក្នុងមួយវិនាទី និងទឹករលកសមុទ្រមានកំពស់ពី ១,៥-២,៥០ម៉ែត្រ៕	ភ្នំពេញ៖ នៅតាមបណ្ដាខេត្តមួយចំនួន បានទទួលរងនូវឥទ្ធិពលព្យុះទី៨ សុនកា ដែលបណ្ដាលឲ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងបង្កឲ្យមានទឹកជំនន់។ ស្ថានភាពអាកាសធាតុបែបនេះ អាចបង្កឲ្យមានជំងឺឆ្លងមួយចំនួនកើតឡើង។ នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល បានក្រើនរំលឹកឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះសុខភាព ក្នុងអំឡុងពេលទឹកជំនន់។
លោក ឈួន វ៉ន់ ថ្លែងថា៖«ខ្ញុំបានឲ្យ(ក្រុមការងារ)ស្រង់ទិន្នន័យ ឃើញថាហួសសុពលភាពហ្នឹង ខ្លះហួសមិនដឹងប៉ុន្មានឆ្នាំមកហើយ។ ហើយឡានខ្លះ អត់ដែលមកឆៀកតែម្ដង។ ដូចច្នេះ បានជជែកគ្នាជាមួយក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុថា បើយើងមិនមានការពិន័យទេ គឺពេលអនុវត្តច្បាប់ម្ដងៗ ច្បាស់ជាប្រឈមបញ្ហាហ្នឹងទៀតហើយ...។ យើងពិន័យនៅកន្លែងយើងនេះ លើសមួយថ្ងៃ២០០០រៀល»។ អត្ថបទទាក់ទង យានយន្តជាង៦លានគ្រឿង បានចុះបញ្ជីធ្វើស្លាកលេខយានជំនិះ សូមបញ្ជាក់ថា នៅប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ មានរថយន្តទៅធ្វើឆៀកកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ពោលគឺប្រមាណ ៤ពាន់គ្រឿងក្នុងមួយថ្ងៃ ខណៈមុនការរឹតបន្តឹងការអនុវត្តច្បាប់ លោក ឈួន វ៉ន់ អះអាងថាមានរថយន្តតែប្រមាណ៨០០គ្រឿង ប៉ុណ្ណោះដែលបានទៅរកសេវាឆៀក៕	ភ្នំពេញ៖ អគ្គនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោក សម្រេចដាក់ពិន័យ ២០០០រៀលក្នុងមួយថ្ងៃ ទៅលើរថយន្តហួសសុពលភាពឆៀក ដែលនឹងនឹងចាប់អនុវត្តពីថ្ងៃទី១ កក្កដា ឆ្នាំ២០២០តទៅ។ ការសម្រេចនេះធ្វើឡើងដោយសារអាជ្ញាធរសង្កេតឃើញ មានរថយន្តជាច្រើន ហួសសុពលភាពឆៀកយូរហើយទើបតែសម្រុកទៅឆៀក ក្នុងអំឡុងពេលការរឹតបន្តឹងការអនុវត្តច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក។ លោក ឈួន វ៉ន់ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោក បញ្ជាក់ដូច្នេះ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្ដីពីការអនុវត្តរឹតបន្តឹងច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក កាលពីថ្ងៃទី១២ ឧសភា។
កូនធំស្តីមិនស្តាប់ តូចក៏យ៉ាប់យំតវ៉ា ម្តាយខ្លះថែមកូនង៉ា ឆ្លៀតទៅផ្សារស្ទើរមិនបាន។ កូនកាចខ្លះយំកូរ ឥតអាសូរម្តាយស្គមប្រាណ ខ្លះឆ្នាស់បោកឆ្នាំងចាន ស្រែករំខានឈ្លោះពេញផ្ទះ។ កូនខ្លះរត់ចេញក្រៅ ម្តាយតាមហៅនៅជម្នះ វិលមុខទ្រូងស្ទើរស្ទះ កូនមានះម្តាយបារម្ភ។ កូនខ្លះបំពេញមុខ លុយម្តាយទុកប្រឹងសន្សំ លួចលាក់ចាយបែបហំ ខ្លះបន្លំប្រើថ្នាំញៀន។ កូនខ្លះញៀន online ចងបណ្តាញក្រុមបំពាន លួចប្លន់ឆក់ក៏មាន កូនខ្លះឈានដល់ជាប់ខ្នោះ។ អ្នកម្តាយបានត្រឹមយំ ដង្ហើមធំទឹកភ្នែកខ្សោះ ក្តីសុខម៉ែគ្មានសោះ គួរស្រណោះម្តាយពេកក្រៃ។ អ្នកម្តាយហត់ពេកហើយ ថ្ងៃណាស្បើយបានធូរដៃ បើកូនខ្លះសព្វថ្ងៃ ធីបម្តាយថ្លៃបាត់ទៅហើយ?	បទ ព្រហ្មគីតិ
ភូមិពាមតាអួរ ជាភូមិបណ្ដែតទឹកតែមួយគត់ នៃឃុំកែវពណ៌ ស្រុកពួក ខេត្តសៀមរាប។ នារដូវវស្សា ផលនេសាទរបស់អ្នកភូមិដែលជាប់បឹងទន្លេសាបនេះ ផ្គត់ផ្គង់សេដ្ឋកិច្ចខេត្តសៀមរាបបានមួយផ្នែកធំ។ នារដូវប្រាំង នៅពេលទឹកទន្លេសាបរួមតូច ជាឱកាសឱ្យអ្នកភូមិបង្កបង្កើនផលដំណាំរួមផ្សំផ្សេងៗ នៅលើផ្ទៃដីដែលសម្បូរជីវជាតិ នៃភក់ដីល្បាប់បឹងទន្លេសាប។ កសិករនៅភូមិនេះ និយមដាំ ម្ទេស ល្ពៅ ត្រឡាច ត្រប់ ពោត ហើយមួយឆ្នាំៗ ឈ្មួញបានប្រមូលយកទៅលក់នៅក្នុងក្រុង តាមបណ្ដាខេត្តជុំវិញ និងមួយផ្នែកធំ នាំចេញទៅទីផ្សារប្រទេសថៃ និងវៀតណាម ពិសេសដំណាំ ម្ទេសអាចម៍សត្វ និងត្រឡាចទុំ។ យ៉ាងណា ដោយសារវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩ ធ្វើឱ្យទិន្នផលនៅឆ្នាំនេះត្រូវស្ទះ និងគរចោល ខ្លះបង្ខំលក់ក្នុងតម្លៃថោកទៅឱ្យឈ្មួញ។ លោកយាយ យ៉ែម លាត វ័យ៦៣ឆ្នាំ កំពុងអង្គុយស្ងោរពោតនៅក្រោមផ្ទះ រៀបរាប់ថា លោកយាយមានដីដាំដុះជាង១ហិកតានៅរដូវទឹកស្រក ដោយដាំ ល្ពៅ ត្រឡាច ឪឡឹក ពោត និងម្ទេស។ ឆ្នាំនេះ ល្ពៅលក់បានតម្លៃមួយគីឡូក្រាម ១០០ទៅ២០០រៀល ត្រឡាចទុំ មួយថ្លៃ៤០០រៀលប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកម្ទេសវិញ ពីដើមរដូវលោកយាយ លាត លក់បានតម្លៃជាង១ពាន់រៀល និងចុងរដូវបាន២ពាន់រៀល។ លោកយាយ លាត រៀបរាប់ថា វិស័យកសិកម្មបានរួមចំណែកមួយផ្នែកទ្រទ្រង់ជីវភាពគ្រួសារលោកយាយ ក៏ដូចជាដល់ពលរដ្ឋភូមិពាមតាអួរ បន្ទាប់ពីផលនេសាទកាន់តែខ្សត់ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ លោកយាយបន្ថែមថា អ្នកភូមិចាប់ផ្តើមធ្វើចម្ការក្នុងផ្ទៃដីព្រៃទំនេរ ចាប់ពីខែ៣ រហូតដល់ខែទឹកឡើង គឺនៅអំឡូងខែ កក្កដា ឬខែ សីហា។ ចំណែកអ្នកភូមិមួយរូបទៀត គឺលោក លី សុវណ្ណា ដែលបោះទុនដាំម្ទេសប្រមាណ៨ហិកតា ត្រូវបង្ខំចិត្តចោលម្ទេសទាំងអស់ ដោយសារគ្មានអ្នកទិញ។ លោករៀបរាប់ថា៖« ក្រុមហ៊ុនមួយនៅក្រុងសៀមរាប ឱ្យដាំ និងសន្យាប្រមូលទិញទាំងអស់ តែដល់ពេលបានផល គាត់ថាមិនដឹងយកទៅលក់ឯណា ចឹងខ្ញុំនិយាយមិនចេញទេ ម្ទេសទុំពេញចម្ការ អត់បានលក់មួយគ្រាប់ទេ»។ និយាយលាយទឹកមុខហាក់ហួសចិត្តចំពោះទង្វើមិនទទួលខុសត្រូវរបស់ក្រុមហ៊ុនខាងលើ លោក សុវណ្ណា បន្ថែមថា រាល់ឆ្នាំលោកដាំម្ទេសតែ៣ ទៅ៤ហិកតា និងបោះឱ្យឈ្មួញបោះដុំដែលធ្លាប់រកស៊ីជាមួយគ្នាកន្លងមក តែឆ្នាំនេះលោកត្រូវខាតប្រាក់ជាង ១៦,០០០ដុល្លារ ដោយសារជឿក្រុមហ៊ុនដែលសន្យាទិញម្ទេសក្នុងទំហំធំបែបនេះ។ លោកបន្ត៖« មិនដឹងច្នៃទៅណា បើយើងជួលគេបេះ យើងត្រូវចំណាយលុយមួយតង់ទៀត...វាអត់ចំណូលផង វាមានតែចំណាយ»។ ឆ្នាំទៅ ម្ទេសអាចម៍សត្វ ដែលអ្នកភូមិនិយមដាំជាងគេនៅលើដីសណ្ដរទន្លេសាប និងមានទីផ្សារល្អសម្រាប់ការនាំចេញទៅប្រទេសថៃ និងវៀតណាម មានតម្លៃចាប់ពី ៣,៨០០ រហូតដល់ ១៣,០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម និងមានឈ្មួញចុះទៅទិញដល់ចម្ការតែម្ដង។ លោក សុវណ្ណា បន្ថែមទៀតថា ចំណូលវិស័យកសិកម្ម បានជួយសេដ្ឋកិច្ចមួយផ្នែកធំដល់អ្នកភូមិពាមតាអួរ ខណៈផលនេសាទកាន់តែធ្លាក់ចុះ។ ឈ្មួញកណ្ដាលដែលចុះទៅប្រមូលទិញផលកសិកម្មអ្នកភូមិពាមតាអួរ អ្នកស្រី នាង បានឱ្យដឹងថា ទីផ្សារកសិផលរាល់ថ្ងៃ មានភាពរាំងស្ទះជាខ្លាំង ក្រោយច្រកព្រំដែនប៉ោយប៉ែត និងច្រកសំខាន់ៗបានបិទ ដោយសារបញ្ហាជំងឺកូវីដ១៩។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា សព្វថ្ងៃដំណាំទាំងនេះលក់បានតែទីផ្សារក្នុងខេត្ត ដូចជាយកទៅបោះនៅផ្សារសាមគ្គី ហ៊ុយ គាំង កណ្ដាលក្រុងសៀមរាបតែប៉ុណ្ណោះ។ «តម្លៃល្ពៅ ទាបណាស់ លក់មិនចេញ តម្លៃ៣០០ ទៅ៤០០ (ក្នុងមួយគីឡូក្រាម) គ្មានអ្នកទិញទៀត។ ត្រឡាចទុំ ប្រមូលទៅថៃ យួន ដល់កូវីដគេបិទអស់ ឥឡូវប្រមូលស្ដុកមិនដឹងថាមានអ្នកយកអត់»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី នាង ដែលកំពុងអង្គុយលើអង្រឹងក្រោមតង់ជាប់មាត់ច្រាំងទន្លេ សម្រាប់ប្រមូលទិញកសិផលអ្នកភូមិ។ អ្នកស្រីរៀបរាប់ទៀតថា ចំណូលពីរបរនេះធ្លាក់ចុះជាខ្លាំងបើធៀបនឹងពេលមុន។ ពីមុនក្នុងមួយថ្ងៃ អ្នកស្រីអាំចនាំល្ពៅចេញ ១០តោន ឯសព្វថ្ងៃ ល្ពៅ ៥០០គីឡូក្រាម ក៏លក់ពិបាកលក់ ឬលក់មិនចេញផង។ ពីមុនតម្លៃល្ពៅ អាចលក់បានចន្លោះ ១៣០០រៀល រហូតដល់ ២៤០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី នាង។ ជំទប់ទី២ ឃុំកែវពណ៌ លោក សាម ឈឿយ មានប្រសាសន៍ថា ផ្ទៃដីកសិកម្មក្នុងភូមិពាមតាអួរ មានជាង ១៦៤ ហិកតា និងមានពលរដ្ឋជាង១០០គ្រួសារ ដែលកំពុងបង្កបង្កើនផល។ លោកបន្ថែមថា ភូមិនេះមានប្រជាជនសរុប ៣១០គ្រួសារ (ឆ្នាំ២០២១) និងពឹងអាស្រ័យផលសំខាន់លើការនេសាទ និងកសិកម្ម។ លោក សាម ឈឿយ បន្តថា៖« ឆ្នាំនេះទិន្នផលកសិកម្មផលិតបានដូចមុនៗ តែគ្មានអ្នកប្រមូល តម្លៃបានថោក ម្ទេសអីបានមួយគីឡូ ១៥០០ ឬ២០០០ បើជួលគេបេះក៏គេគិតតម្លៃប៉ុណ្ណឹង អ្នកខ្លះក៏ទុកចោលទៅ»។ ដូចតំបន់ដទៃទៀតដែរ បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ធ្វើឱ្យផលនេសាទនៃសហគមន៍ភូមិពាមតាអួរ ធ្លាក់ចុះពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ លោក សាម ឈឿយ ពន្យល់ថា ផ្ទៃបឹងក្នុងភូមិនេះកាន់តែរាក់ គោក ដែលតែងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមានបញ្ហាកង្វះទឹកប្រើប្រាស់ក្នុងរដូវប្រាំង។ លោកបន្ត៖« ទឹកល្អក់ខ្លាំង ដូច្នេះមុនយកទៅប្រើប្រាស់ គាត់ត្រូវកូរ (ថ្នាំ) ឱ្យវាថ្លាសិន»។ ចំណុចនេះ អាជ្ញាធរកំពុងសម្របសម្រួលដើម្បីជួយជីកស្រះចំនួន២ សម្រាប់ប្រើប្រាស់នារដូវប្រាំង។ លោកទំនប់ទី២ បញ្ជាក់ថា គម្រោងជីកស្រះនេះ អាចធ្វើនៅឆ្នាំក្រោយ។ ក្នុងនាមអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន លោក សាម ឈឿយ បានសំណូមពរឱ្យសាធារណជន ពិសេសពលរដ្ឋក្នុងខេត្តសៀមរាប ជួយទិញកសិផលពលរដ្ឋភូមិពាមតាអួរ ឬទិញសម្រាប់ការធ្វើម្ហូបអាហារនៅតាមមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក។ជួយឧបត្ថម្ភសម្រាប់ពលរដ្ឋខ្វះខាត ខណៈដែលពួកគេមួយចំនួនធំ មិនអាចចេញប្រកបរបរទទួលទានបាន ដោយសារបារម្ភពីការរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ១៩នេះ៕	សៀមរាប៖ ម្ទេសទុំពេញដើម ដោយសារគ្មានឈ្មួញប្រមូលទិញ។ បើទិញ ក្នុងតម្លៃថោក ដែលមិនអាចកាត់ចំណាយលើកម្លាំងពលកម្មបាន។ ទិន្នផលផ្សេងៗទៀត មានល្ពៅ ត្រឡាច ជាដើមរបស់អ្នកភូមិពាមតាអួរ លក់បានក្នុងតម្លៃថោកជាខ្លាំង។ ទាំងកសិករ និងឈ្មួញ សុទ្ធតែថ្ងួរពីការបាត់ចំណូល និងខាត ខណៈដែលដំណាំទាំងនោះ គ្មានអ្នកប្រមូលទិញក្នុងវិបត្តិជំងឺកូវីដជាសកលនេះ។ ដំណាំទាំងនោះ បានចរាចរណ៍មួយផ្នែកតូចប៉ុណ្ណោះលើទីផ្សារក្នុងខេត្តសៀមរាប។
សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន កំពុងធ្វើឱ្យប្រទេសជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោក ប្រឈមនឹងសេដ្ឋកិច្ចថមថយ ស្របពេលវិស័យមួយនេះ ទើបតែរងគ្រោះ ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ និងការបិទខ្ទប់ប្រទេស។ ធនាគារពិភពលោក បានព្រមានបែបនេះ នៅថ្ងៃទី០៧ ខែមិថុនា។ ភាពអូសបន្លាយនៃសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន បានធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងហក់ឡើង ដែលនាំឱ្យថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងតម្លៃទំនិញកើនឡើង។ បន្ថែមពីវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន បានធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចសកលកាន់តែធ្លាក់ចុះ ដោយក្នុងនោះ អតិផរណាបន្តកើនឡើងឥតឈប់ឈរ។ បញ្ហានេះអាចបណ្តាឱ្យប្រទេសដែលមានចំណូលកម្រិតមធ្យម និងកម្រិតទាបជួបផលវិបាក។ ធនាគារពិភពលោក (WB) បានលើកឡើងបែបនេះ នៅក្នុងរបាយការណ៍ចំណងជើង «ទស្សនៈវិស័យសេដ្ឋកិច្ចសកល»។ ។ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងស្រុតចុះពី ៥,៧ភាគរយក្នុងឆ្នាំ២០២១ មកនៅត្រឹម ២,៩ភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ហើយការរំពឹងទុកកម្រិត២,៩ភាគរយនេះ នឹងបន្តនៅទ្រឹងរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៣ និងឆ្នាំ២០២៤។ មូលហេតុចម្បងនោះ គឺសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនបន្ទុចបង្អាក់ដល់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ការវិនិយោគ និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ហើយក្នុងរយៈពេលខ្លីខាងមុខ តម្រូវការអ្នកប្រើប្រាស់នឹងធ្លាក់ចុះ។ ចំណែកគោលនយោបាយអន្តរាគមន៍ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងរូបិយវត្ថុក៏ត្រូវរឹតបណ្តឹងជាងមុន។ ការអូសបន្លាយនៃជំងឺឆ្លងសកល និងសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន បានធ្វើឱ្យចំណូលមនុស្សនៅបណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍនៅក្នុងឆ្នាំនេះ ថយចុះជិត៥ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលមុនផ្ទុះកូវីដ-១៩។ ប្រធានធនាគារពិភពលោក លោកដេវីដ ម៉ាល់ប៉ាស់(David Malpass) បានលើកឡើងថា ៖« សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន វិធានការបិទខ្ទប់នៅប្រទេសចិន ការបង្អាក់ដល់ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ នឹងធ្វើឱ្យកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកមិនអាចងើបឡើងរួច »។ របាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយក្នុងខែមិថុនានេះ ក៏បានលើកឡើងផងដែរថា សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើទីផ្សារប្រភពថាមពល ទំនិញជួញដូរគ្រប់ប្រភេទដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រភពថាមពលសុទ្ធតែឡើងថ្លៃ។ កាលណាប្រភពថាមពលកាន់តែឡើងថ្លៃ វាធ្វើឱ្យថ្លៃដើមផលិតកាន់តែកើនឡើង ស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុ និងគោលនយោបាយម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែរឹតបណ្តឹង ជាពិសេសនៅបណ្តាប្រទេសដែលនាំចូលប្រភពថាមពលពីក្រៅ ។ ធនាគារពិភពលោក ណែនាំចំណាត់ការនានា ដើម្បីបញ្ចៀសផលវិបាកពីសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនទៅលើសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដោយក្នុងនោះរួមមាន ការខិតខំរួមគ្នាជាសកលដើម្បីទប់ស្កាត់គ្រោះថ្នាក់ទៅលើជនរងគ្រោះដោយសារសង្គ្រាម ការបង្កើតចំណាត់ការនានាដែលរងឥទ្ធិពលពីការឡើងថ្លៃប្រេងឥន្ទនៈយ៉ាងគំហុក ការជំរុញល្បឿនឱ្យសម្រាលបន្ទុកបំណុល រួមទាំងការពង្រីងការចាក់វ៉ាក់សាំងនៅតាមបណ្តាប្រទេសមានចំណូលទាប។ របាយការណ៍ទស្សនសេដ្ឋកិច្ចសកល បានព្រមានអ្នករៀបចំគោលនយោបាយ ឱ្យចៀសវាងការដាក់ចេញគោលនយោបាយបង្ខូចទីផ្សារដូចជា ការគ្រប់គ្រងថ្លៃទំនិញ ឧបត្ថម្ភធន និងការហាមប្រាមការនាំចេញជាដើម ដែលទាំងអស់នេះអាចធ្វើឱ្យមុខទំនិញដែលកំពុងតែឡើងថ្លៃ មានតម្លៃកាន់តែខ្ពស់ថែមទៀត។ ជាមួយការប្រឈមទៅនឹងអតិផរណាខ្ពស់ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចទាប ការរឹតបន្តឹងគោលនយោបាយហិរញ្ញវត្ថុ និងលំហគោលនយោបាយសារពើពន្ធកាន់តែចង្អៀតជាងមុន បណ្តារដ្ឋាភិបាលគួរតែរៀបចំអាទិភាពចំណាយឡើងវិញ ដោយតម្រង់ទិសទៅរកគោលដៅជួយសម្រាលការលំបាករបស់ក្រុមប្រជាជនងាយរងគ្រោះ៕	ដោយ ៖ ធន់ សេងហុង
ការដេញថ្លៃប្រចាំខែនេះ គឺជាលើកទី៦ហើយ នៃប្រតិបត្តិការផ្ដល់សន្ទនីយភាពដោយមានការធានា (LPCO) ដែល NBC បានដាក់ឲ្យអនុវត្តចាប់ពីចុងឆ្នាំ២០១៦ ។ តាមរយៈប្រតិបត្តិការនេះ NBC ផ្ដល់កម្ចីប្រាក់រៀលដល់គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ ដែលចូលរួមដេញថ្លៃជាអត្រាការប្រាក់ក្នុងកម្រិតណាមួយ ដោយគ្រឹះស្ថានទាំងនោះត្រូវដាក់ឧបករណ៍អាចជួញដូរបាន (NCD) ជាវត្ថុធានាបំណុល។ NBC ដាក់ឲ្យអនុវត្តប្រតិបត្តិការ LPCO ក្នុងបំណងបញ្ចេញប្រាក់រៀលនៅលើទីផ្សារឲ្យបានកាន់តែច្រើន ដើម្បីលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់រូបិយវត្ថុជាតិ និងជំរុញការផ្ដល់កម្ចីជាប្រាក់រៀលរបស់គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ ជាមួយអត្រាការប្រាក់សមរម្យ។	ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) ប្រកាសឲ្យគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដែលខ្វះប្រាក់រៀលបង្វិលក្នុងប្រតិបត្តិការផ្ដល់កម្ចីរបស់ខ្លួន មកចូលរួមដេញថ្លៃយកសាច់ប្រាក់រៀល ក្នុងទំហំណាមួយនៃប្រាក់ ៤០ពាន់លានរៀល (ប្រមាណ ១០លានដុល្លារ) នៅថ្ងៃទី២១ខែមីនា។ នេះបើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ NBC នៅថ្ងៃទី១៤ខែមីនា។
លោក សាន សុខសីហា បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey តាមទូរសព្ទ នាថ្ងៃទី២២ មិថុនានេះ ថា សំណង់មិនរៀបរយនៅសល់៨៧ទីតាំងនេះ គឺមាននៅក្នុងខណ្ឌជ្រោយចង្វារ និងខណ្ឌច្បារអំពៅប៉ុណ្ណោះ ខណៈផ្ទះបណ្តែតទឹក និងបែចិញ្ចឹមត្រី ដែលមាននៅក្នុងខណ្ឌព្រែកព្នៅ ខណ្ឌឬស្សីកែវ ខណ្ឌមានជ័យ ត្រូវបានពលរដ្ឋស័្មគ្រចិត្តរុះរើចេញពីទន្លេដោយខ្លួនឯងអស់១០០ភាគរយហើយ។ «ចំពោះផ្ទះបណ្តែតទឹកនិងបែចិញ្ចឹមត្រីដែលនៅសេសសល់សរុប៨៧ទីតាំងនោះ គឺមាន៧៤ទីតាំងស្ថិតនៅខណ្ឌជ្រោយចង្វារ(បែចិញ្ចឹមត្រីមាន១ទីតាំង) និង១៣ទីតាំងទៀត គឺនៅក្នុងខណ្ឌច្បារអំពៅ(បែចិញ្ចឹមត្រីមាន៧ទីតាំង)។ ទីតាំងសំណង់ដែលនៅសេសសល់នេះ ពលរដ្ឋកំពុងធ្វើសកម្មភាពរុះរើចេញជាបន្តបន្ទាប់។ ហើយសន្ទុះនៃការុះរើសំណង់ចេញពីទន្លេនេះ យើងមើលឃើញថា ផ្ទះបណ្តែតនិងបែត្រីដែលនៅសល់ជិត៩០ទីតាំងនេះ នឹងរើចេញពីទន្លេអស់ក្នុងពេលឆាប់ៗ»។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ចេង មុនីរ៉ា អភិបាលខណ្ឌច្បារអំពៅ បានបញ្ជាក់ថាប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey ថា ពលរដ្ឋដែលបានរើចេញពីទន្លេក្នុងភូមិសាស្ត្រនៃខណ្ឌច្បារអំពៅនោះ បានឡើងមករស់នៅលើកគោកវិញ និងមួយចំនួនទៀត ក៏បានចល័តតាមទឹកទៅទីតាំងផ្សេង ខណៈសំណង់មិនរៀបរាប់នៅសល់តូចតិចនោះ កំពុងបន្តរុះរើចេញពីទន្លេ។ លោក ចេង មុនីរ៉ា អភិបាលខណ្ឌច្បារអំពៅ មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖«បច្ចុប្បន្ន យើងអាចនិយាយបានថាពួកគាត់[ពលរដ្ឋ] រុះរើចេញពីទន្លេដោយខ្លួនឯង សឹងអស់ទៅហើយ ព្រោះនៅសល់សំណង់មិនរៀបរយមិនដល់១០ទីតាំងទៀតទេ ដែលពលរដ្ឋកំពុងរុះរើចេញដោយខ្លួនឯង»។ កន្លងមកលោក ចេង មុនីរ៉ា បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey ថា នៅតាមដងទន្លេក្នុងភូមិសាស្ត្រខណ្ឌច្បារអំពៅ គឺមានបែត្រី ផ្ទះបណ្តែតទឹក និងសំណង់មិនរៀបរយ ជាង២០០កន្លែង ដែលចល័តទៅវិញទៅមកពីទន្លេមេគង្គក្រោម ទៅទន្លេសាប។ ពលរដ្ឋដែលបានរើចេញពីទន្លេក្នុងភូមិសាស្ត្ររាជធានីភ្នំពេញនោះ មានចំនួនឡើងមករស់នៅលើគោក និងមួយចំនួនទៀត បានចល័តទៅទីតាំងផ្សេងៗតាមទន្លេ ក្នុងខេត្តនានា។ សារព័ត៌មានThmeyThmey មិនអាចទាក់ទងលោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីសុំការអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមជុំវិញការរើចេញរបស់ពលរដ្ឋនៅលើទន្លេបានឡើយ នាថ្ងៃទី២២ មិថុនានេះ ដោយទូរសព្ទហៅចូល ប៉ុន្តែមិនមានអ្នកទទួល។ លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាឲ្យអ្នកមានផ្ទះបណ្ដែតទឹកលើផ្ទៃទន្លេទាំងអស់ រុះរើចេញក្រោមហេតុផលថា បង្កឲ្យបាត់បង់សណ្ដាប់ធ្នាប់ និងប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូហ្ស៊ី។ លោក ឃួង ស្រេង បានព្រមានថា បើនរណារឹងរូស នឹងត្រូវប្រឈមដោះស្រាយតាមច្បាប់៕	ផ្ទះបណ្តែតទឹក និងបែចិញ្ចឹមត្រី ១,៦១៣ទីតាំង នៅតាមដងទន្លេក្នុងភូមិសាស្ត្ររាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវបានរុះរើចេញហើយ។ ក្នុងចំណោមទីតាំង ១,៧០០ គឺនៅសល់តែ៨៧កន្លែងទៀតប៉ុណ្ណោះ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ មិថុនា ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក សាន សុខសីហា អ្នកនាំពាក្យស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ។
ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួតរយៈពេលពីរថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី១៦-១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ នៅទីលានវាយកូនគោលហ្គ្រែនភ្នំពេញក្រុមអត្តពលិកកម្ពុជាក្រសោមមេដាយមាសស្ទើរគ្រប់វិញ្ញាសា សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាវាយកូនគោលដណ្តើមពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន លើកទី២ឆ្នាំនេះ។ លោក នាង ផាត, លោក ហ៊ុយ ពិសិដ្ឋ និងលោក មាស សេង បានសហការគ្នាយកឈ្នះគូប្រកួត ដើម្បីគ្រងជើងឯកវិញ្ញាសាក្រុមមានគ្នា៣នាក់ក្រោយធ្វើបាន 9 under par 63។ រីឯក្រុមលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប៊ិន ឈិន, នាយឧត្តមសេនីយ៍ ប៉ុល សារឿន និងលោក ទូច សៀងហៃ ទទួលបានលេខ២ក្រោយធ្វើបាន 8 under par 64 ខណៈក្រុមលោក ទៀ វិញ, លោក ខៀវ មុត និងលោក មាស សំអុល ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣។ សម្រាប់ការប្រកួតឯកត្តជនលេខ១បានទៅលើលោកឧកញ៉ា លី ហុង ក្រោយធ្វើបាន 3 under par 69, លេខ២បានទៅលោក Poh Ee Kiat ជនជាតិសឹង្ហបុរីក្រោយធ្វើបាន 2 under par 70 និងលេខ៣បានទៅកីឡាករ សេក វ៉ាន់សីហា ក្រោយធ្វើបាន 1 under par ។ ចំណែកការប្រកួតឯកត្តជន Net Score លេខ១បានទៅកីឡាករ ព្រំ សួនប្រសិទ្ធ លេខ២បានទៅកីឡាករ នូ អ៊ីដែន និងលេខ៣បានទៅកីឡាករ លី គា។ វិញ្ញាសា Grow Score ផ្នែកនារីលេខ១បានទៅកីឡាការិនី ស្រី ស្រីនី និងលេខ២បានទៅកីឡាការិនី ឈន វិច្ឆិកា។ ការប្រកួតកីឡាវាយកូនគោលពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន លើកទី២ឆ្នាំនេះមានកីឡាករជាតិ និងអន្តរជាតិជាអង្គទូត ពាណិជ្ជករ និងអ្នកអាជីពចំនួនជាង២០០នាក់មកពីជាង២០ប្រទេសចូលរួម។ ការប្រកួតនេះធ្វើឡើងដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាពរវាងកម្ពុជានិងបណ្តាប្រទេសអន្តរជាតិឲ្យកាន់តែជិតស្និត និងដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីបច្ចេកទេស និងកីឡាករសម្រាប់ត្រៀមការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ៕	ព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាវាយកូនគោលពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន លើកទី២ដែលមានអត្តពលិកជាតិនិងអន្តរជាតិជាង២០០នាក់ចូលរួមបានចប់ជាស្ថាពរកាលពីថ្ងៃទី១៧ ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ ដោយពិធីបិទការប្រកួតធ្វើឡើងក្រោមវត្តមានសម្តេច ហ៊ុន សែន។ ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួតពីរថ្ងៃនៅទីលានវាយកូនគោលហ្គ្រែនភ្នំពេញ អត្តពលិកកម្ពុជាគ្រងជើងឯកស្ទើរគ្រប់វិញ្ញាសា។
តំណាងអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជា លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Li Ailan បានផ្តល់យោបល់ថា ទោះបីជាបច្ចុប្បន្ន អត្រានៃប្រជាជនទទួលបានវ៉ាក់សាំងមានភាគច្រើនក៏ដោយ វាជារឿចាំបាច់ដែលកម្ពុជាត្រូវត្រៀមលក្ខណៈជាមុន ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងលទ្ធភាពដែលអាចមានការកើនឡើងនៃការឆ្លងមេរោគកូវីដ ១៩ បង្កឡើងដោយវីរុសបំប្លែងខ្លួនថ្មីអូមីក្រុង។ «កម្ពុជា គួរតែបារម្ភអំពីវីរុសបំប្លែងខ្លួនថ្មីអូមីក្រុងដែលទើបរកឃើញថ្មីៗនេះ បើទោះបីជាកម្ពុជា សម្រេចបានអត្រានៃការចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ខ្ពស់ក៏ដោយ»។ លោកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត Li មានប្រសាសន៍បែបនេះក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដែលចេញផ្សាយនៅរសៀលថ្ងៃសៅរ៍នេះ។ លោកស្រីបន្តថា ដូច្នេះហើយប្រជាជនកម្ពុជាគ្រប់រូបត្រូវត្រៀមខ្លួន ក្នុងស្ថានភាពដែលករណីជំងឺឆ្លងថ្មីមានការកើនឡើងយ៉ាងគំហុកជាយថាហេតុ។ វានឹងជួយឱ្យកម្ពុជាអាចរៀនសូត្របាន និងអាចកែតម្រូវវិធានការឆ្លើយតបបានដោយប្រសិទ្ធភាព។ អូមីក្រុង ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយអង្គការសុខភាពពិភពលោកជាវីរុសបំប្លែងខ្លួនថ្មីគួរឱ្យព្រួយបារម្ភនេះអាចបំប្លែងខ្លួនជាវីរុសចំនួនច្រើន។ បើតាមអង្គការនេះ ភស្តុតាងបឋមបានបង្ហាញថា វាអាចបង្កឱ្យមានហានិភ័យខ្ពស់ជាងវីរុសបំប្លែងថ្មីដែលគួរឱ្យបារម្ភផ្សេងទៀត។ បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងបន្តស្រាវជ្រាវដើម្បីកំណត់ថា វីរុសបំប្លែងថ្មីនេះអាចមានលទ្ធភាពចម្លងខ្ពស់កម្រិតណា ហើយមានឥទ្ធិពលជាងប្រសិទ្ធភាពវ៉ាក់សាំងដែលកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់ដែរឬអត់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បើតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក ចំណុចវិជ្ជមានគឺ ការស្វែងរកវីរុសកូវីដ-១៩ ដោយប្រើម៉ាស៊ីនមន្ទីរពិសោធន៍ PCR ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន នៅតែមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបន្តកំណត់វីរុសបំប្លែងខ្លួនថ្មីអូមីក្រុង។ ដូច្នេះហើយ លទ្ធភាក្នុងការតាមដានការរីករាលដាលរបស់វា ក៏អាចធ្វើទៅបានដូចគ្នា។ «យើងអាចកែកម្រូវ និងពង្រឹងការឆ្លើយតបចំពោះជំងឺកូវីដ-១៩របស់យើង ដោយផ្អែកលើព័ត៌មានថ្មី ដើម្បីកាត់បន្ថយការគំរាមកំហែងរបស់វា»។ លោកស្រី Li រៀបរាប់ដូច្នេះ មុននឹងបន្ថែមថា វិធានការឆ្លើយតបនានាអាចរាប់បញ្ចូលទាំងការពង្រឹងការតាមដានជំងឺ ការចាត់ថាក់ និងការអនុវត្តវិធានការព្រំដែនអន្តរជាតិដែលផ្អែកលើហានិភ័យដែលមាន។ ចំណែក វិធានការបីកុំ បីការពារ ដូចជាការពាក់ម៉ាស់បានត្រឹមត្រូវ រក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាព និង លាងដៃឱ្យបានញឹកញាប់នៅតែមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន។ ការអំពាវនាវរបស់តំណាងអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជាទៅកាន់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ធ្វើឡើងក្រោយពេលដែលក្រសួងសុខាភិបាលចាប់ផ្តើមណែនាំពលរដ្ឋ ឱ្យបន្តការពារ និងទប់ស្កាត់ការចម្លងវីរុសប្រភេទថ្មី ស្របពេលដែលកម្ពុជា បានបើកប្រទេសគ្រប់វិស័យឡើងវិញ។ តាមរយៈសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលលោកស្រី ឱ វ៉ាន់ឌីន បានអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋអនុវត្តវិធានការសុខាភិបាលឱ្យបានហ្មត់ចត់ រួមទាំងអនុវត្តវិធានការសុខភាពសាធារណៈ និងសង្គមចាំបាច់នានា ដូចជា បន្តពាក់ម៉ាស់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ រក្សាអនាម័យដៃដោយលាងសម្អាតញឹកញាប់ បន្តអនុវត្តគម្លាតសុវត្ថិភាពបុគ្គលត្រឹម ១,៥ម៉ែត្រឡើង និងធានាឱ្យបាននូវខ្យល់ចេញចូលក្នុងទីធ្លារផ្ទះ ឬទីតាំងប្រកបការងារ ឬទីតាំងប្រកបរបររកស៊ីទទួលទាននានា។ ក្រសួងក៏បានដាស់តឿនឱ្យពលរដ្ឋចៀសវាងទៅកន្លែងមានមនុស្សច្រើន កន្លែងដែលបិទជិតគ្មានខ្យល់ចេញចូល និងនាំគ្នាទៅចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងកូវីដ ១៩ ឱ្យបានគ្រប់ដូសមូលដ្ឋានទាំងអស់គ្នា។ សូមបញ្ជាក់ថា កម្ពុជារកឃើញករណីឆ្លងកូវីដ ១៩ ថ្មី ចំនួន ២៦ ទៀត ដែលករណីនេះត្រូវបានរកឃើញតាមរយៈម៉ាស៊ីន PCR ដោយក្នុងនោះមាន៤នាក់ ជាករណីនាំចូលពីបរទេស។ មកដល់បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា មានអ្នកឆ្លងសរុប ១២០ ០៦៤នាក់ ខណៈអ្នកជាសះស្បើយ១១៦ ៤៤៦នាក់ និងអ្នកស្លាប់២ ៩២៧នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ តំណាងអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជានៅថ្ងៃ ២៧ ខែវិច្ឆិកានេះ បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាត្រៀមលក្ខណៈជាស្រេច និងចូលរួមទាំងអស់គ្នាដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការលេចឡើងនៃវីរុសបំប្លែងខ្លួនថ្មី B.1.1.529 ឬ មានឈ្មោះថា អូមីក្រុង ដែលអាចនាំឱ្យមានករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ ១៩ ថ្មីកើនឡើង។
លេខាធិកាដ្ឋានគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយខេត្តបាត់ដំបង បានឱ្យដឹងថា ជំនន់ទឹកភ្លៀងរយៈពេលពីរថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣-១៤ វិច្ឆិកា បានប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋចំនួន២,១០៥ គ្រួសារ ក្នុងស្រុករុក្ខគិរី និងមោងឫស្សី។ ជាមួយគ្នានេះ ជំនន់ទឹកភ្លៀងនេះ ក៏បានប៉ះពាល់ដល់ដំណាំស្រូវចំនួន ៩៥៨ហិកតា និងដំណាំរួមផ្សំប្រមាណ ១,០០៨ហិកតាផងដែរ។ រូបភាពពី (FB)ពៅ សុវណ្ណារិន ក្រោយរងនូវជំនន់ទឹកភ្លៀងនេះ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបានជម្លៀសប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ៩៨គ្រួសារ ទៅកាន់ទីទួលសុវត្ថិភាព។ បើតាមលេខាធិកាដ្ឋានគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយខេត្តបាត់ដំបង ក្រៅពីប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងផលដំណាំ ជំនន់ទឹកភ្លៀងនេះ ក៏បានប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវដីប្រវែង ២០,២៩៨ម៉ែត្រ , ផ្លូវកៅស៊ូ ៣២៣៣ម៉ែត្រ និងស្ពាន១២កន្លែង។ រូបភាពពី (FB)ពៅ សុវណ្ណារិន តាមរបាយការណ៍ដដែល ជំនន់ទឹកភ្លៀងនេះ មិនបានធ្វើឱ្យបាត់បង់ជីវិតមនុស្ស និងសត្វឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា តាមការព្យាករអាកាសធាតុរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៦ វិច្ឆិកានេះ បណ្ដាខេត្តមួយចំនួន នឹងបន្តធ្លាក់ភ្លៀងពីតិចទៅច្រើន លាយឡំផ្គរ រន្ទះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧-២៣ វិច្ឆិកា៕	ជំនន់ទឹកភ្លៀងកាលពីថ្ងៃទី១៣ និង១៤ ខែវិច្ឆិកា បានប៉ះពាល់ដល់ស្រុកចំនួន២ ឃុំចំនួន៦ ភូមិចំនួន៣៥ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង។ ជំនន់នេះ បានប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋជាង២ពាន់គ្រួសារ និងធ្វើឱ្យផលដំណាំស្រូវជាង៩រយហិកតា រងការខូចខាត ប៉ុន្ដែមិនបណ្ដាលឱ្យបាត់បង់ជីវិតមនុស្ស និងសត្វឡើយ។
សេចក្ដីរាយការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង នេសាទ បានឲ្យដឹងថា វិស័យកសិកម្មផ្នែកវារិវប្បកម្មក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះ បានកំណត់ផែនការចំនួន៣៦ម៉ឺនតោនលើការចិញ្ចឹមត្រី និងបង្គា តែត្រឹមរយៈពេល២ខែ ទទួលបានជាង៣,៣ម៉ឺនតោន ដែលស្មើនឹងជាង៩ភាគរយ ហើយបានកើនឡើងជាង៥,៥ពាន់តោន បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាទៅនឹងឆ្នាំ២០២០។ ចំណែកការចិញ្ចឹមក្រពើ ក្រសួងបានកំណត់ផែនការសម្រាប់ឆ្នាំ២០២០ ចំនួន៣០ម៉ឺនក្បាល ហើយក្នុងនោះគិតចាប់ពីខែមករា ដល់ខែកុម្ភៈ ការចិញ្ចឹមក្រពើទទួលបានជាង២៥ម៉ឺនក្បាល ដែលស្មើជាង៨ភាគរយ ហើយបានកើនឡើងចំនួន១៥០ក្បាល បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំ២០១៩។ មួយវិញទៀត សម្រាប់ការភ្ញាស់កូនត្រីពូជ ផែនការដែលបានកំណត់ក្នុងឆ្នាំ២០២០ គឺចំនួន២៤០លានកូន ហើយគិតត្រឹមរយៈពេលតែ២ខែប៉ុណ្ណោះ ចំនួនដែលទទួលបានគឺ ៣៦,៦លានកូន ដែលស្មើជាង១៥ភាគរយ ដោយបានកើនឡើងប្រមាណ៦០ម៉ឺនកូន បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩៕	ភ្នំពេញ៖ គិតចាប់ពីខែមករា ដល់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ វិស័យកសិកម្មផ្នែកវារិវប្បកម្ម បន្តមានការកើនឡើង៣៣ភាគរយ បើធៀបទៅនឹងរយៈពេលដូចគ្នានឹងឆ្នាំ២០១៩។
សុធីរ៖ អា សំណាង! ក្នុងច្បាប់ថ្មីស្តីពីការទប់ស្កាត់ការរាលដាលកូវីដ-១៩ ដូចជា គេត្រូវពិន័យអ្នកមិនពាក់ម៉ាស់ពី២សែនរៀល ទៅ១លានរៀល។ មិនច្រើនពេកទេឬ? សំណាង៖ បើនិយាយពីអ្នកអត់លុយ ចំនួនទឹកប្រាក់នេះច្រើន។ តែអ្ហែងត្រូវគិតថា រឿងនេះ គឺជារឿងអាយុជីវិតខ្លួនឯង អ្នកដទៃ និងសង្គមជាតិទាំងមូល។ ដូច្នេះ គ្មានហេតុផលណាដែលបុគ្គលគ្រប់រូបមិនពាក់នោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នក«ប្រឆាំង»នឹងច្បាប់នេះត្រូវតែទទួលទណ្ឌកម្មធ្ងន់ធ្ងរអ៊ីចឹងហើយ។ សុធីរ៖ តើអ្ហែងមានដឹងទេថា ច្បាប់កំណត់ទីតាំងឲ្យពាក់ និងមិនពាក់ឬទេ? សំណាង៖ ជារួម បើពាក់គ្រប់ទីកន្លែង វាជាការប្រសើរមែនទែន ជាពិសេស ទីតាំង ឬទីកន្លែងដែលយើងគិតថា អាចមានហានិភ័យឆ្លងពីមេរោគកូវីដ ដូចជា កន្លែងបិទជិត កន្លែងមនុស្សច្រើន។ល។ ជារួម បើពាក់គ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់ពេលវេលា វាជារឿងប្រពៃមែនទែន។ រឿងថា ច្បាប់កំណត់ទីកន្លែង ឬអត់នោះ អញមិនទាន់ច្បាស់នៅឡើយទេ (I dont know yet)។ សុធីរ៖ អញលឺគេថា ពាក់ម៉ាស់រហូតពិបាកណាស់ណ៎ា! ពាក់មួកសុវត្ថិភាពផង ពាក់ម៉ាស់ផង ពាក់ស្រោមដៃផង ស្រោមជើងផង ពិបាកណាស់ណ៎ា! ដៃកាន់ទូរសព្ទពីរបីផង។ រណេងរណោងណាស់។ សំណាង៖ អាហ្នឹងរឿងជីវិតរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗតើ! ពិបាកបន្តិច តែអ្វីៗដែលគេធ្វើ គឺដើម្បីសុវត្ថិភាពរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ និងជារឿងសុវត្ថិភាពរបស់សង្គមទូទៅតើ! សុធីរ៖ អញលឺគេរអ៊ូថា ពាក់ម៉ាស់ពិបាកដកដង្ហើម។ អាហ្នឹងម៉េចទៅវិញ? សំណាង៖ អើ! អញសួរទៅអ្ហែងវិញថា ពាក់ម៉ាស់ពិបាកដកដង្ហើម ចុះបើអត់ដង្ហើមដក វាយ៉ាង ម៉េចទៅវិញ? ម្យ៉ាងទៀត ចុះបើត្រូវដកដង្ហើមតាមបំពង់អុកស៊ីហ៊្សែន វាស្រួលទេ? អ្នករអ៊ូរ ទាំត្រូវតែប្រយ័ត្នខ្លួនឯង។ សុធីរ៖ អើ! អ្ហែងនិយាយត្រូវតើ! សំណាង៖ អញគ្មានពេលនិយាយខុសទេវ៉ើយ អា សុធីរ៕	ទោះនឹកកន្លែងកាហ្វេដែលធ្លាប់អង្គុយក្រេប និងនិយាយលេងក៏ដោយ សំណាង និងសុធីរ ត្រូវតែផ្អាកមួយរយៈ ព្រោះខ្លាចពាក់ព័ន្ធដោយប្រយោលជាមួយអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ជាយថាហេតុ។ ប៉ុន្តែ ក្លើទាំងពីរនៅតែទំនាក់ទំនងជជែកគ្នាតាមបណ្តាញសង្គមដដែល។ នៅថ្ងៃនេះ មិត្តសំឡាញ់ទាំងពីរជជែកគ្នាពីរឿង«ពាក់ម៉ាស់»។
យោងការរាប់សន្លឹកឆ្នោតបឋមសរុបទាំង១៥៤៥ការិយាល័យនៅមណ្ឌលខេត្តតាកែវ អ្នកទៅបោះឆ្នោតមានចំនួន៥១១ ០៣៩នាក់ ពោលគឺស្មើ៨៧,២៧ភាគរយក្នុងចំណោមអ្នកមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីសរុប ៥៨៥ ៥៦៤នាក់។ ទាក់ទងនឹងចំនួនសំឡេងឆ្នោត សន្លឹកបានការមាន ៤៦៤ ០៤៣សំឡេង និងមិនបានការមាន៤៦ ៣៧៩សំឡេង។ គណបក្សចំនួន១៨ បានចូលរួមប្រកួតប្រជែង ក្រៅពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបានសំឡេងគាំទ្ររហូតដល់ទៅ៧៣,៥៥ភាគរយ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បាន២១ ៥២៧សំឡេង (៤,២១ភាគរយ) គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច បាន១៧ ០៨៥សំឡេង (៣,៣៤ភាគរយ) គណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ បាន១២ ៧៩៧សំឡេង (២,៥០ភាគរយ) និងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន បាន៦ ៦៣២សំឡេង (១,៣០ភាគរយ)៕	ខេត្តតាកែវ មាន៨អាសនៈ ដោយក្នុងនោះ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទទួលបានការគាំទ្រ ៣៧៥ ៨៩១សំឡេងស្មើ ៧៣,៥៥ភាគរយក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានទៅបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦ ។ នេះបើតាមលទ្ធផលបឋមដែលផ្សាយដោយគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត។
ដើម្បីត្រៀមប្រជែងជើងឯកក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡា Asian Games នាខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ នៅទីក្រុងហ្សាកាតា ប្រទេសហ្វីលីពីន សហព័ន្ធកីឡាសូហ្វតិន្នីសកម្ពុជាគ្រោងចំណាយថវិកាប្រមាណ៥ម៉ឺនដុល្លារ ដើម្បីបញ្ជូនកីឡាករចំនួន១២រូបទៅហ្វឹកហាត់ពង្រឹងសមត្ថភាពរយៈពេល១២ខែនៅមជ្ឈមណ្ឌលកីឡាសូហ្វតិន្នីសលំដាប់ពិភពលោកក្នុងទីក្រុង Kyoto ប្រទេសជប៉ុន។ អនុប្រធានទី១សហព័ន្ធ លោក ជា ប៊ុនហេង បានបញ្ជាក់ថា ថវិកាទាំងនេះត្រូវចំណាយលើការធ្វើដំណើរ ប្រាប់ហោប៉ាវកីឡាករ និងថ្លៃបង់សិទ្ធិចូលហ្វឹកហាត់ ដោយកីឡាករម្នាក់ៗត្រូវបង់១ពាន់ដុល្លារក្នុង១ខែ។ លោកបានបន្ថែមថា សហព័ន្ធនឹងដាក់សំណើរសុំថវិកាមួយចំនួនពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីទ្រទ្រង់លើការចំណាយនេះ ព្រោះសហព័ន្ធពុំមានលទ្ធភាពនោះទេ។ «យើងកំពុងខិតខំពង្រឹងសមត្ថភាពកីឡាកររបស់យើង ជាក់ស្តែងនៅឆ្នាំនេះ យើងនឹងបញ្ជូនកីឡាករចំនួន១២រូបទៅហ្វឹកហាត់នៅទីក្រុង Kyoto ប្រទេសជប៉ុន ព្រោះខ្ញុំយល់ថា បើយើងហ្វឹកហាត់នៅតែកម្ពុជា យើងមិនអាចដណ្តើមមេដាយកម្រិតអាស៊ីបាននោះទេ។ ដូច្នេះយើងត្រូវបង្ខំចិត្ត ឈ្មុសឈ្មុលស្វែងរកថវិកា ដើម្បីបញ្ជូនពួកគេទាំងនោះ»។ នេះជាការបង្ហាញការតាំងចិត្តរបស់លោក ជា ប៊ុនហេង ហើយលោកបានបន្ថែមថា ការខិតខំនេះ គឺដើម្បីរំកិលចំណាត់ថ្នាក់ក្នុងតារាងចំណាត់ពិភពលោក៕	សហព័ន្ធកីឡាសូហ្វតិន្នីសកម្ពុជា គ្រោងបញ្ជូនកីឡាករចំនួន១២រូប(ស្រី៦រូប) ទៅហ្វឹកហាត់ពង្រឹងសមត្ថភាពរយៈពេល២ខែនៅទីក្រុង Kyoto ប្រទេសជប៉ុន ដើម្បីត្រៀមប្រជែងជើងឯកក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Asian Games នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ ការហ្វឹកហាត់នៅមជ្ឈមណ្ឌលកីឡាសូហ្វតិន្នីសលំដាប់ពិភពលោករយៈពេល២ខែនេះ សហព័ន្ធគ្រោងចំណាយថវិកា៥ម៉ឺនដុល្លារ។
ប្រាក់ (ថ្លៃទឹកតែ) ដែលត្រូវចំណាយទៅឲ្យភ្នាក់ងារខាងលើនេះស្មើនឹង ១៣ភាគរយនៃប្រាកចំណាយសម្រាប់ការទិញដូរកីឡាករទាំងអស់ចំនួន ១៩ពាន់លានផោន ប្រហែល ២៦.១៧ពាន់លានដុល្លារក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ ពោលគឺចាប់ពីឆ្នាំ២០១៣ ដល់ ២០១៨។ អង្គភាពគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់របស់អឺរ៉ុបបានពិពណ៌នាដោយសង្កត់ធ្ងន់លើសក្តានុពលអំណាច និងសក្តានុពលរកប្រាក់ចំណូលរបស់អ្នកជំនាញបញ្ចុះបញ្ចូល រួមទាំងទ្រព្យសម្បត្តិដែលពួកគេអាចរកបានដោយគ្រាន់តែអាចនាំកីឡាករផ្លាស់ទៅកាន់ក្លិបមួយទៀតបាន។ UEFA ក៏បានរកឃើញថា នៅក្នុងការផ្ទេរ ៣២ដងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គឺមានតម្លៃផ្ទេរ១លើកថ្លៃយ៉ាងហោចណាស់ ៧៥៨.០០០ផោន ប្រមាណជាង១លានដុល្លារដែរ សម្រាប់ថ្លៃសេវាដែលបង់ទៅឲ្យភ្នាក់ងារដែលជោគជ័យក្នុងការបញ្ចុះបញ្ជូលឲ្យកីឡាករចុះកិច្ចព្រមព្រៀងប្តូរពីក្លិបមួយទៅក្លិបមួយទៀត៕	ការស្រាវជ្រាវថ្មីពីអង្គភាពគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីបអឺរ៉ុប (UEFA) បានឲ្យដឹងថា ទឹកប្រាក់ ២.៥ពាន់លានផោន ប្រមាណ ៣.៤៤ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកត្រូវបានចំណាយទៅកាន់ភ្នាក់ងារទិញដូរកីឡាករសម្រាប់ក្លិបក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបគិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៣មក។
ក្រុមហ៊ុន Cambodian Premier League ដែលមានលោក Satoshi Saito ជានាយកប្រតិបត្តិ បានអញ្ចើញ លោកស្រី Asako Takemoto ដើម្បីចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងផ្លាស់ប្តូរយោបលអំពីកីឡាបាល់ទាត់នារីកម្ពុជា។ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ លោកស្រី Asako Takemoto បានជួបសំណេះសំណាលជាមួយ ក្លិបភ្នំពេញក្រោន។ លោកស្រី Asako Takemoto, លោក Satoshi Saito និងលោកលី ហៀង រូបពី Cambodian Premier League លោក លី ហៀង អគ្គលេខាធិការក្លិបភ្នំពេញក្រោន ដែលបានជួបលោកស្រី Takemoto រួចហើយ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទថា អតីតគ្រូបង្វឹកជម្រើសជាតិនារីជប៉ុនរូបនេះ នឹងចុះជួបជាមួយក្លិបបាល់ទាត់ ដែលមានក្រុមនារីផ្សេងទៀតរបស់កម្ពុជា ដើម្បីស្វែងយល់ និងចែករំលែងបទពិសោធន៍។ យោងតាមការផ្សាយរបស់ Cambodian Premier League លោកស្រី Asako Takemoto គឺជាស្រ្តីជនជាតិជប៉ុនដំបូងគេ ដែលក្លាយជាគ្រូបង្វឹកជម្រើសជាតិនារីជប៉ុន។ គ្រូបង្វឹកនេះ ក៏ធ្លាប់ទទួលបានពានរង្វាន់គ្រូបង្វឹកឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំរបស់ AFC រហូតដល់ទៅ៦ ឆ្នាំជាប់គ្នា គឺចាប់ពី ២០១២ ដល់ ២០១៨។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរ មួយរយៈកាលចុងក្រោយមកនេះ ជប៉ុន បានជួយកម្ពុជា ជាច្រើនក្នុងវិស័យបាល់ទាត់ ទាំងផ្នែកបុរស និងនារី៕	លោកស្រី Asako Takemoto អតីតគ្រូបង្វឹកកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិនារីជប៉ុន បានមកកាន់ទឹកដីកម្ពុជា ដើម្បីជួបក្លិបបាល់ទាត់នារី បឹងកេត វិសាខា ភ្នំពេញក្រោន ណាហ្គាវើលដ៍ និងព្រះខ័នរាជ ស្វាយរៀ ដើម្បីផ្តល់គិតជុំវិញការអភិវឌ្ឍវិស័យបាល់ទាត់នារីនៅកម្ពុជា។
ជាមួយនឹងសេវាកម្មភ្ជាប់នូវមធ្យោបាយទូទាត់ប្រាក់ដ៏សម្បូរបែប របស់ Bill24 ដែលអាចឱ្យអតិថិជនរបស់អ្នកបង់ប្រាក់ Online លើគេហទំព័រ ឬកម្មវិធីលក់ទំនិញលើទូរស័ព្ទដៃ របស់អ្នកតាម (Web Checkout) Bank App ឬភ្នាក់ងារហិរញ្ញវត្ថុដែលនៅជិតពួកគេ។ ការភ្ជាប់មិនតម្រូវឲ្យលោកអ្នក ជាម្ចាស់អាជីវកម្មមានគណនីធនាគារច្រើននោះទេ គឺភ្ជាប់តែម្តងដោយគ្រាន់តែមានគណនីអេស៊ីលីដាមួយប៉ុណ្ណោះ នោះអតិថិជនរបស់អ្នកអាចបង់ប្រាក់ ឬទូទាត់វិក្កយបត្រ ជូនលោកអ្នកតាមធនាគារ ឬភ្នាក់ងារហិរញ្ញវត្ថុជាច្រើនដូចជា៖ ធនាគារអេស៊ីលីដា គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុអេអឹមខេ អាស៊ីវេរលុយ លីហួរវេរលុយ ធនាគារវីង ផាយផេ អ៊ីម៉ាន់នី ទ្រូម៉ាន់នី ធនាគារកាណាឌីយ៉ា Visa Master ជាដើម។ សូមកុំបារម្ភ ទោះបីលោកអ្នកគ្មានប្រព័ន្ធ ឬកម្មវិធីគ្រប់គ្រងវិក្កយបត្រ ក៏អាចឲ្យអតិថិជនបង់ប្រាក់ជូនលោកអ្នកតាម Online បានផងដែរ។ ហើយចំពោះការបង់ប្រាក់ online នេះសាច់ប្រាក់នៃការទូទាត់ ពីអតិថិជនមកកាន់ហាង ឬក្រុមហ៊ុនរបស់អ្នកមានសុវត្ថិភាពបំផុត ដោយធ្វើការតាមប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការទូទាត់ប្រាក់ តាមរយៈធនាគារនីមួយៗ ដែលអតិថិជនបានជ្រើសទូទាត់ជាមួយ។ សូមកុំស្ទាក់ស្ទើរទំនាក់ទំនង មកកាន់ Bill24 យើងឥឡូវនេះ៖ · លេខទូរស័ព្ទ ៖ 010 795 790 · អ៊ីម៉ែល ៖ [email protected] · គេហទំព័រ ៖ https://bill24.com.kh · អាសយដ្ឋាន ៖ ផ្ទះលេខ 997 ផ្លូវបេតុង ភូមិច្រេស សង្កាត់គោកឃ្លាង ខណ្ឌសែនសុខ ភ្នំពេញ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	សម័យនេះហើយ តើត្រូវទទួលការទូទាត់ប្រាក់ជាលុយសុទ្ធ ពីអតិថិជនមែនទេ? សូមចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការផ្តល់ជូនជម្រើស នៃការទូទាត់ប្រាក់ងាយស្រួល និងឆាប់រហ័សសម្រាប់អតិថិជនរបស់អ្នកឥឡូវនេះ។
«ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់ធ្វើឱ្យពួក(ក្រុមលោក ហ៊ុន សែន )ហ្នឹងចលាចលបន្តិច។ យើងបង្ហោះព័ត៌មាននេះ យើងលើកឱ្យពួកហ្នឹងគិតខុស គិតត្រូវស្រេចតែលើពួកគេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក សម រង្ស៊ី ដែលបានបន្ថែមថា ការប្រើប្រាស់សារនយោបាយជាបន្តបន្ទាប់នេះ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដែលធ្វើឱ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន វង្វេង (ឆ្កួត)។ តាមពិតទៅសារនយោបាយដែលលោក សម រង្ស៊ី ប្រកាសជារឿយៗថា នឹងវិលចូលស្រុកវិញនេះ ហាក់មិនទាន់មានភាពច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។ មេដឹកនាំអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលចូលចិត្តប្រើសារនយោបាយចាក់ដោតប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឱ្យច្រឡោតនោះ បាននិយាយតាមរយៈវីដេអូជិត២នាទី ដែលបង្ហោះលើហ្វេសប៊ុកខ្លួន យ៉ាងដូច្នេះថា៖«(ខ្ញុំ)ទៅច្បាស់ជាទៅ(កម្ពុជា) ព្រោះស្រុកកំណើតយើង យើងមិនថាមិនទៅទេ ច្បាស់ជាទៅ។ ហើយពេលដែលយើងកំណត់ គឺគង់តែកំណត់ទេ កំណត់ឱ្យទាន់ពេល ប៉ុន្តែយើងមិនអាចប្រាប់ឥឡូវទេ ថាថ្ងៃមួយទៅ។ អាហ្នឹង គឺជាសង្គ្រាមចិត្តសាស្ត្រ ធ្វើឱ្យអារម្មណ៍ម្ខាង(មេដឹកនាំកម្ពុជា)ទៀត វាជ្រួលច្របល់ ហើយកុំឱ្យគេដឹងមុន។ អាអត់ដឹងមុនហើយ វាធ្វើឱ្យមនុស្សភ័យជាងដឹង ហើយបើគេដឹង គេក្ដាប់(ព័ត៌មាន)បានហើយ ថាយើងទៅដល់ថ្ងៃណា ជិះយន្តហោះនេះ ឆ្លងកាត់ប្រទេសនេះ ចូលតាមច្រកនេះហើយអ្វីដែលគេកំពុងភ័យនេះ ដោយសារតែគេមិនដឹងថា ផ្ទុះពេលណា ផ្ទុះយ៉ាងម៉េច? ហើយខ្ញុំមិនទាន់ប្រកាសថា ថ្ងៃណាខ្ញុំចូលតាមច្រកណាទេ »។ តែយ៉ាងណាសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានប្រកាសជាញឹកញាប់ដែរថា សម្ដេចមិនចាប់អារម្មណ៍ និងមិនខ្វល់ពីសម្តីរបស់លោក សម រង្ស៊ី ដែលកំពុងរស់នៅក្រៅប្រទេស ដោយសារបញ្ហាក្តីក្ដាំនយោបាយនេះឡើយ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ចាត់ទុកសម្តីលោក សម រង្ស៊ី ជារឿងឥតប្រយោជន៍។ មិនតែប៉ុណ្ណោះមេដឹកនាំកម្ពុជារូបនេះ ក៏បានហាមមន្ត្រីខ្លួន ឆ្លើយឆ្លងសម្តីជាមួយមេដឹកនាំអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទៀតផង។ អត្ថបទទាក់ទង ឌឺដងនឹងការចាប់ខ្លួន! លោក សម រង្ស៊ី បង្ហាញពានរង្វាន់ចំនួន៤ ក្រោយហ៊ុមព័ទ្ធដោយសាលក្រមតុលាការ អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ៖ មិនហួសពីខែ៩ទេ យើង នឹងទៅដល់កម្ពុជា បណ្តឹង៨ របស់បក្សកាន់អំណាចហ៊ុមព័ទ្ធឯកឧត្តម សម រង្ស៊ី កន្លងមកលោក សម រង្ស៊ី ធ្លាប់បានប្រកាសថា លោកនិងថ្នាក់ដឹកនាំអតីតបក្សប្រឆាំងជាច្រើនរូបទៀត ដែលកំពុងរស់ក្រៅប្រទេសនោះ នឹងវិលចូលស្រុកវិញ នៅខែសីហា ឬយ៉ាងយូរខែកញ្ញាខាងមុខ។ បើតាមលោក សម រង្ស៊ី ការចូលស្រុកវិញនេះ ក៏មានអ្នកនយោបាយ និងមន្ត្រីស្ថាប័នអន្តរជាតិមួយចំនួន អមដំណើរមកជាមួយខ្លួនផងដែរ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ធ្លាប់ថ្លែងបែបផ្លែផ្កាវិញថា ច្រកទ្វារកម្ពុជាបើកចំហររង់ចាំលោក សម រង្ស៊ី ត្រឡប់ចូលស្រុកវិញគ្រប់ពេលវេលា ប៉ុន្តែការអនុវត្តវិធានការរបស់សមត្ថកិច្ចតាមច្បាប់លើមេដឹកនាំអតីតបក្សប្រឆាំងនេះ វាក៏កើតឡើងគ្រប់រូបភាព និងគ្រប់ពេលវេលាដូចគ្នាដែរ។ ចំណែកមន្ត្រីអន្តរជាតិ ដែលអមដំណើរជាមួយលោក សម រង្ស៊ី នោះ សមត្ថកិច្ចមិនអនុវត្តវិធានការច្បាប់អ្វីឡើយ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល៕	ភ្នំពេញ៖ មកដល់ពេលនេះលោក សម រង្ស៊ី នៅតែមិនទាន់កំណត់ពេលចូលស្រុកវិញឡើយ។ ថ្លែងពីប្រទេសបារាំង មេដឹកនាំអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរូបនេះ និយាយថា លោកត្រូវការពេលប្រើសង្គ្រាមចិត្តសាស្ត្រ ដើម្បីធ្វើឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចលាចលសិន តាមរយៈសារនយោបាយខ្លួន។
ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ នៃការបម្រើសេវាកម្មនៅខេត្តកំពតកន្លងទៅនេះ foodpanda បានជួយសម្រួលដល់ម្ចាស់អាជីវកម្ម ក៏ដូចជាអតិថិជនជាច្រើន ក្នុងការដឹកជញ្ជូនម្ហូបអាហារ ប្រកបដោយសុវត្ថិភាពខ្ពស់ ជម្រើសម្ហូបអាហារជាច្រើនមុខ និងសេវាកម្មរហ័សទាន់ចិត្ត។ជាមួយនឹងរយៈពេលមួយឆ្នាំកន្លងទៅនេះ foodpanda បានចាប់ដៃគូជាមួយភោជនីយដ្ឋាន និងកន្លែងលក់ម្ហូបអាហារជាង 480កន្លែង រួចមកហើយនៅក្នុងខេត្តកំពត។ វត្តមានរបស់ foodpanda បានជួយសម្រួល ដល់ការលក់របស់ម្ចាស់អាជីរកម្មជាច្រើនកន្លែង នៅក្នុងអំឡុងពេល នៃការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ នេះ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ foodpanda ក៏បានបង្កើតឱកាសការងារ ដល់បងប្អូននៅខេត្តកំពតជាច្រើននាក់ផងដែរ។ក្រៅពីនេះ ក្រុមហ៊ុនក៏បានជួយ អាជីវកម្មជាច្រើន ឱ្យមានកំណើនក្នុងការលក់ជាងមុន ក៏ជាកត្តាដ៏សំខាន់ ក្នុងការបង្កើតឱកាសការងារដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងខេត្តកំពតមួយកម្រិតទៀត។ នៅក្នុងការអបអរគម្រប់ខួបមួយឆ្នាំនេះដែរ foodpanda ក៏មានផ្តល់ជាប្រម៉ូកូដបញ្ចុះតម្លៃរហូត 50% ក៏ដូចជាការដឹកជញ្ជូនដោយឥតគិតថ្លៃ ដល់អតិថិជនខេត្តកំពតទាំងអស់គ្នា។ មិត្តអ្នកអានទាំងអស់ ប្រហែលជាបានជ្រាបហើយថា ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនម្ហូបអាហារ គ្រឿងទេស និងសម្ភារប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃឈានមុខគេនៅកម្ពុជា foodpanda ក៏បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការងារសង្គមជាច្រើន ហើយនៅក្នុងកំឡុងពេលនៃការរីករាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ នេះ foodpanda ក៏បានផ្តល់ជាសម្ភារ បរិក្ខារពេទ្យ ទៅដល់មន្ទីរពេទ្យ និងក្រសួងនានាជាច្រើនកន្លែង។ បច្ចុប្បន្ន foodpanda កំពុងដំណើរការសេវាដឹកជញ្ជូនយ៉ាងសកម្ម លើសពីអាហារ នៅស្ទើរទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដែលរួមមាននៅភ្នំពេញ សៀមរាប បាត់ដំបង កំពង់ចាម កោះកុង កំពង់ធំ ព្រះសីហនុ ក្រុងប៉ោយប៉ែត បន្ទាយមានជ័យ ពោធិ៍សាត់ កំពង់ស្ពឺ កំពង់ឆ្នាំង និងស្វាយរៀង។ ដូច្នេះកុំភ្លេចណ៎ា ទាញយកកម្មវិធី foodpanda (http://onelink.to/fpkh) ទាំងអស់គ្នា ដើម្បីកុម្ម៉ង់ ទិញអាហារឆ្ងាញ់ៗ និងរបស់ប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទ តាមតម្រូវការដោយមិនបាច់ចេញក្រៅផ្ទះ ឬទៅទិញដោយផ្ទាល់ ជាមួយសេវាដឹកតម្លៃសមរម្យ ឬឥតគិតថ្លៃ សម្រាប់ទីតាំងក្បែរលោកអ្នក។ ចូលរួម Subscribe Channel Telegram របស់ foodpanda KH ៖ https://t.me/foodpandakh ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានប្រូម៉ូសិនពិសេសៗ និងបណ្ណបញ្ចុះតម្លៃជាច្រើនមុនគេ។ កុំភ្លេចណា៎ ត្រូវប្រកាន់ខ្ចប់វិធានការ ៣កុំ៣ការពារ ដើម្បីការពារការឆ្លងរីករាលដាល នៃជំងឺកូវីដ-១៩ ទាំងអស់គ្នា៕	អ្នកចូលចិត្តទៅលេងកំពត ប្រហែលជាជ្រាបច្បាស់ហើយ ពីលក្ខណៈពិសេសនៃខេត្តទេសចរណ៍មួយនេះ។ ខេត្តនេះមិនត្រឹមតែមានទីកន្លែងទាក់ទាញប៉ុណ្ណោះទេ ចំណែកម្ហូបក៏សម្បូរបែប សម្រាប់បម្រើជូនភ្ញៀវទេសចរផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកទាំងអស់គ្នាប្រហែលជាពុំសូវចាប់អារម្មណ៍ ពីតិចនិកក្នុងការសន្សំពេល ដើម្បីជួបជុំ លំហែ ដោយការកុម្ម៉ង់អាហារ ដែលលោកអ្នកចង់ញ៉ាំ ពីភោជនីយដ្ឋានជិតៗ បានយ៉ាងងាយស្រួល និងសុវត្ថិភាពតាម foodpanda។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា foodpana មានវត្តមានក្នុងខេត្តកំពត រយៈពេលមួយឆ្នាំមកហើយ។
បញ្ហារំលោភសិទ្ធិប្រជាជនឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅរដ្ឋ Rakhine មីយ៉ាន់ម៉ានៅតែជារឿងចម្រូងចម្រាសនិងរស៊ើបបំផុតសម្រាប់តំបន់ទាំងមូល។ រដ្ឋអាស៊ានមួយចំនួននៅតែចាត់ទុកថា បំពារបំពានសិទ្ធិប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាធ្ងន់ធ្ងរដោយអាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ា ជាបញ្ហាផ្ទៃក្នុងមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមិនអាចលូកលាន់បានតាមគោលការណ៍ «មិនជ្រៀតជ្រែកចូលក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុង»។ ១.ឥណ្ឌូណេស៊ីរម្លឹកមីយ៉ាន់ម៉ាថា បញ្ហារ៉ូហ៊ីងយ៉ាប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពនិងសន្តិភាពតំបន់ទាំងមូល ថ្វីបើមានការចាត់ទុកបញ្ហានេះជារឿងផ្ទៃក្នុងក៏ដោយ ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីលោក ចូកូ វីដូដូ បាននិយាយត្រង់ៗប្រាប់ទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាថា «បញ្ហារ៉ូហ៊ីងយ៉ាមិនត្រឹមតែបង្កបញ្ហាដល់មីយ៉ាន់ម៉ាតែឯងទេ តែវាបង្កអស្ថិរភាពដល់តំបន់អាស៊ានទាំងមូលផង»។ លោកបានលើកឡើងបែបនេះ ក្នុងជំនួបជាមួយទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា អ៊ុងសាន ស៊ូជីនៅក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៣០ នៅហ្វីលីពីនចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌូណេស៊ី Retno LP Marsudi បានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មាន Jakarta Post ថា លោក ចូកូ វីដូដូ ប្រាប់លោកស្រី ស៊ូជីថា ស្ថិរភាពមីយ៉ាន់ម៉ាសំខាន់មិនត្រឹមតែសម្រាប់ប្រទេសខ្លួនឯងតែមួយទេ តែវាក៏សំខាន់សម្រាប់តំបន់ទាំងមូលដែរ។ ប្រមុខរដ្ឋឥណ្ឌូណេស៊ីបានរម្លឹកលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ថាឲ្យតែបន្តទុកវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាងដោយគ្មានការដោះស្រាយវានឹងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សន្តិភាពនិងស្ថិរភាពតំបន់ទាំងមូល។ តាមពិតទៅបញ្ហារ៉ូហ៊ីងយ៉ាមិនមែនជារឿងថ្មីទេសម្រាប់អាស៊ាន។ ប្រជាជនបន្តភៀសខ្លួនចេញពីមីយ៉ាន់ម៉ាមកកាន់ប្រទេសផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដោយឆ្លងតាមទូកដើម្បីគេចចេញពីគ្រោះថ្នាក់មានទាំងហិង្សាសាសនានិងការបំពារបំពានពីសំណាក់អាជ្ញាធរផង។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់បណ្តាញសិទ្ធិមនុស្ស Burma Human Rights Network ដែលមានទីស្នាក់ការនៅក្រុងឡុងដ៍ប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាយ៉ាងហោចណាស់ ៣ម៉ឺននាក់នៅក្នុងរដ្ឋ Rakhine បានបាត់បង់ជម្រក ហើយបញ្ហាហិង្សាដែលបន្តកើតឡើងនោះបានបង្កឲ្យមានកង្វះខាតស្បៀងអាហារនិងជំនួយសម្រាប់ប្រជាជនច្រើនជាង ៧ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់ថែមទៀតផង។ ២.ឥណ្ឌូណេស៊ី លើកឡើងពីដំណោះស្រាយបញ្ហារ៉ូហ៊ីងយ៉ា តែគ្មានការបញ្ជាក់ពីបញ្ហារ៉ូហ៊ីងយ៉ាក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមឡើយ ក្រៅពីថ្លែងប្រាប់មេដឹកនាំមីយ៉ាន់ម៉ាផ្ទាល់ពាក់ព័ន្ធកង្វល់របស់ឥណ្ឌូណេស៊ីលើវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា លោក ចូកូ វីដូដូ ក៏បានឆ្លៀតឱកាសកិច្ចប្រជុំអាស៊ានលើកឡើងពីដំណោះស្រាយរយៈពេលមធ្យមនិងរយៈពេលខ្លីតាមរយៈការបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ាផងដែរ។ ដំណោះស្រាយនោះផ្តោតលើវិស័យមួយចំនួនដូចជាសុខាភិបាល, អប់រំ, លើកស្ទួយជីវភាព, សាសនា និងបញ្ហាផ្សេងទៀត។ លោកស្រី Retno បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖« ចំណុចដែលឥណ្ឌូណេស៊ីចង់ឃើញគឺការផ្លាស់ប្តូរមួយនៅរដ្ឋ Rakhine ដោយក្លាយជាតំបន់មួយសេរី និងគ្មានការរើសអើងសាសនាឬពូជសាសន៍។ ដូច្នេះហើយឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងជួយសាងសង់វិហារឥស្លាមសម្រាប់ប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅក្នុងរដ្ឋ Rakhine ក្រោយពេលដែលរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាយល់ព្រមឲ្យមានការសាងសង់សំណង់នេះឡើយនោះ។ ចំណែកខាងភាគីមីយ៉ាន់ម៉ាឯណោះវិញ នៅក្នុងជំនួបទ្វេភាគីជាមួយប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី លោកស្រី ស៊ូជី បានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមបច្ចុប្បន្នដែលមីយ៉ាន់ម៉ាកំពុងប្រឈម ហើយលោកស្រីក៏បានបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងនាមជាតំណាងរដ្ឋាភិបាលក្នុងការកែប្រស្ថានភាពប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាបច្ចុប្បន្នផងដែរ។ ស្ថានភាពនៅក្នុងរដ្ឋ Rakhine នៅតែអាក្រក់ក្រោយពីមានការវាយប្រហារដោយក្រុមប្រដាប់អាវុធលើទាហានការពារព្រំដែនកាលពីឆ្នាំមុន។ ហើយការវាយប្រហារនេះហើយក្លាយជាលេសសម្រាប់អាជ្ញាធរមីយ៉ាន់ម៉ាជាពិសេសក្រុមយោធាបង្ក្រាបយ៉ាងចាស់ដៃលើបណ្តាប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដែលកំពុងរស់នៅទីនោះថែមទៀត។ កាលពីខែកុម្ភៈ អង្គការសហប្រជាជាតិបានចេញរបាយការណ៍ថ្កោលទោសមីយ៉ាន់ម៉ាជាពិសេសក្រុមយោធាដោយចោទប្រកាន់ថា មីយ៉ាន់ម៉ាបានប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋប្រឆាំងមនុស្សជាតិសម្លាប់រង្គាល រំលោភបំពានផ្លូវភេទប្រឆាំងប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាក្នុងប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបក្រុមប្រដាប់អាវុធកន្លងមកនោះ។ ដោយឡែក ទោះជាមានការបំពារបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរប្រឆាំងប្រជាជនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាបែបនេះក៏ដោយចុះ គេមិនឃើញមានការលើកឡើងពីបញ្ហាវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់អាស៊ានដែលមានកម្រាស់២៥ទំព័រឡើយ។ អាស៊ាននៅតែរក្សាគោលជំហរមួយគាំទ្រគោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងដែលជាផ្នែកមួយនៃផ្លូវអាស៊ាន (ASEAN Way) ដោយមិនលើកឡើងពីបញ្ហានេះក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ខ្លួនធ្វើឲ្យរដ្ឋជាសមាជិកខ្នើសចិត្តនោះឡើយ៕	ក្នុងជំនួបទ្វេភាគី ក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៣០នៅហ្វីលីពីន ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ីបានប្រាប់ទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ានិងជាម្ចាស់ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពពិភពលោក អ៊ុងសាន ស៊ូជី ថា បញ្ហារ៉ូហ៊ីងយ៉ាអាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពអាស៊ាន។ យ៉ាងណាមិញបញ្ហារំលោភសិទ្ធិប្រជាជនឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ានេះត្រូវបានគេចាត់ទុកជាកិច្ចការផ្ទៃក្នុងមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមជាលទ្ធផលនៃកិច្ចប្រជុំអាស៊ានក៏មិនមានលើកឡើងពីក្តីកង្វល់ចំពោះវិបត្តិមនុស្សជាតិនៅមីយ៉ាន់ម៉ានេះដែរ។
រីឯសម្បក ដើម និងជ័រ ក៏ជាថ្នាំបញ្ចុះលាមក បញ្ចេញទឹកប្រម៉ាត់ដែរ។ សៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា គ្រប់ផ្នែកនៃរុក្ខជាតិនេះ ត្រូវប្រើដោយប្រយ័ត្ន ពោលបើប្រើច្រើន នឹងធ្វើឱ្យរាកខ្លាំង និងក្អួត៕ (សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ រាជធានី-ខេត្ត ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថកម្ពុជា របស់ក្រសួងសុខាភិបាល)	«ផ្កាត្រែ» ដែលមានពណ៌លឿងស្រស់ស្អាត ជាវល្លិឈើដែលគេច្រើនដាំលម្អតាមផ្ទះ ឬសួនច្បារ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ផ្កាត្រែក៏ជាឱសថកែរោគមួយចំនួនដែរ។ តាមសៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថកម្ពុជា ស្លឹករបស់វាជាថ្នាំបញ្ចុះ ព្យាបាលចុកសៀត ទល់លាមក និងធ្វើឱ្យក្អួត ដោយប្រើបរិមាណតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។
ក្នុងតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរយៈពេល ៣៨ឆ្នាំ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន បានកសាង និងបន្សល់ទុកស្នាដៃច្រើនរាប់មិនអស់ និងមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន សម្រាប់កម្ពុជាសម័យបច្ចុប្បន្ន និងជាមូលដ្ឋានសម្រាប់កម្ពុជាទំនើបនាពេលអនាគត។ ការយកជីវិតជាដើមទុនចូលរួមនិងដឹកនាំរំដោះប្រជាជនខ្មែរពីការឈ្លានពានរបស់បរទេស និងការសម្លាប់រង្គាលរបស់ខ្មែរក្រហម ដោយឆ្លងកាត់ ១០៥សមរភូមិប្រយុទ្ធ រហូតពិការភ្នែកម្ខាង..., ការផ្តួចផ្តើមចរចាររកសន្តិភាពរវាងភាគីជម្លោះខ្មែរអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំ រហូតសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសស្តីពីដំណោះស្រាយជម្លោះនៅកម្ពុជា..., ការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលរ៉ាំរ៉ៃដែលសម្លាប់ខ្មែរគ្នាឯងរយៈពេល៣០ឆ្នាំនៅកម្ពុជា..., ការបង្រួបបង្រួមជាតិ ឯកភាពទឹកដី នាំសន្តិភាពពេញលេញ ដែលកម្ពុជាមិនធ្លាប់មានក្នុងរយៈពេលជាង៥០០ឆ្នាំ..., ការផ្តើមជម្នះ និងដឹកនាំកំណែទម្រង់របបសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយកម្ពុជា ឱ្យកាន់តែរឹងមាំ កាន់តែធន់ និងរីកចម្រើន..., ការធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយកម្ពុជាចូលទៅកាន់ឆាកតំបន់ និងពិភពលោក..., ការកសាងចាក់គ្រឹះមូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម-នយោបាយ កម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ជាមួយនឹងឯករាជ្យអធិបតេយ្យភាព ក្នុងមាគ៌ាឆ្ពោះទៅសម្រេចចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ២០៥០... ទាំងអស់នេះសុទ្ធតែត្រូវចារឹកជាប់ឈ្មោះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ពុំខានឡើយក្នុងនាមជាយុទ្ធជន, ជាមេបញ្ជាការ, ជាស្ថាបនិក, ជាប្រតិបត្តិករ, ជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស, ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាអគ្គមគ្គុទេសន៍ឯករបស់កម្ពុជា ។ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏ល្វីងជូរចត់ និងរងការបំផ្លិចបំផ្លាញរាប់មិនអស់ ហើយបុគ្គលដែលបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការគូសវាសប្រវត្តិសាស្រ្ត នាំកម្ពុជាចូលក្នុងសម័យទំនើប គឺសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន។ សម្តេចតេជោ ជាអ្នកស្នេហាសន្តិភាពពីកំណើត ដែលបានលះបង់គ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីបុព្វហេតុនេះ។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ពីគ្រប់ភាគីថា ជាឥស្សរជននយោបាយដែលមានបេះដូងបើកទូលាយ ស្វាគមន៍តួអង្គទាំងអស់ដែលបានស្ម័គ្រចិត្តចូលរួមក្រោមម្លប់នៃសុខសន្តិភាពដើម្បីបុព្វហេតុភាពសុខដុមរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា ឯកភាព និងការបង្រួបបង្រួមជាតិ។ ពេញមួយជីវិតនយោបាយរបស់ខ្លួន សម្តេចបានទទួលយកអតីតភាគីជម្លោះ អ្នកធ្លាប់ប្រព្រឹត្តិអាក្រក់សព្វបែបយ៉ាងមកលើរូបលោក ដោយមិនគិតពីអតីតកាល ហើយផ្តោតលើការរួបរួម ដើម្បីបុព្វហេតុសន្តិភាព និងវឌ្ឍនភាពជាតិមាតុភូមិ។ សមិទ្ធផលទាំងអស់នេះ គ្រាន់ជាការព្យាយាមបរិយាយជាឃ្លាដ៏សង្ខេបបំផុតតែប៉ុណ្ណោះ! ប៉ុន្តែគ្រប់មាត្រដ្ឋាននៃសមិទ្ធផលជាប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិកម្ពុជាទាំងនេះ ទាំងទំហំ និងជម្រៅ បើរាប់ចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៧៧ (ថ្ងៃដែលសម្ដេចតេជោ ចេញតស៊ូប្រឆាំងនឹងរបបខ្មែរក្រហមវិញ ដោយដើរចេញពីភូមិកោះថ្ម ឃុំទន្លូង ស្រុកមេមត់ ខេត្តកំពង់ចាម (បច្ចុប្បន្នខេត្តត្បូងឃ្មុំ)) ដល់បច្ចុប្បន្ន សុទ្ធតែដិតដាមទៅដោយ ញើស ឈាម ទឹកភ្នែក ដានជើង ស្នាដៃ វោហាស័ព្ទ កម្លាំងកាយចិត្ត ប្រាជ្ញាស្មារតី និងការបូជាមួយជីវិតយុវវ័យរបស់ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលស័ក្តិសមពេកណាស់ជា «រដ្ឋបុរសឆ្នើមរបស់កម្ពុជា»។ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅរសៀលថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ បានប្រកាសជាផ្លូវការ ឈប់បន្តធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បើទោះណា សម្តេចតេជោ ជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបានឈ្នះដាច់ការក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៧ កាលពីថ្ងៃទី ២៣ កក្កដា ២០២៣ ក៏ដោយ។ សម្តេចតេជោ ថែមទាំងបានបញ្ជាក់ថា ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ហ៊ុន ម៉ាណែត (ដែលត្រូវបានគណៈកម្មាធិការកណ្តាលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបោះឆ្នោតជាឯកច័្ឆន្ទ នៅថ្ងៃទី ២៤ ធ្នូ ២០២១ ឱ្យធ្វើជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីនាពេលអនាគត) នឹងក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃរាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧តែម្តង។ នេះជាការបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីរបស់កម្ពុជា ជាមួយនឹងថ្នាក់ដឹកនាំយុវជនបន្តវេនប្រកបដោយសក្កានុពល បន្តបេសកកម្មរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីនាំកម្ពុជាឱ្យសម្រេចបានចក្ខុវិស័យ ស្របតាមគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួន ជាប្រទេសចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៣០ និងជាប្រទេសមានចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ២០៥០។ តាមការរំពឹងទុក សមាសភាពភាគច្រើននៃរាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ នឹងជាអ្នកដឹកនាំវ័យក្មេង ពោរពេញដោយកម្លាំង ថាមពល បញ្ញា និងបានឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍ការងារក្នុងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជាច្រើនអាណត្តិកន្លងមក។ ទំនុកចិត្ត និងជំនឿជាក់ពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈអត្រាអ្នកចេញទៅបោះឆ្នោតចំនួន ៨៤,៥៨% និងលទ្ធផលជាអត្រាគាំទ្រចំនួន ៨២,៣% ដល់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅក្នុងបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៧កន្លងទៅ។ ក្នុងន័យនេះ ការរៀបចំសមាសភាពថ្នាក់ដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិថ្មី នឹងជាការគិតគូរប្រកបដោយទស្សនៈវែងឆ្ងាយរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដើម្បីធានាស្ថិរភាព និរន្តរភាព និងប្រសិទ្ធភាពស្ថាប័នជាតិ និងសេចក្តីសុខរបស់ប្រជាជន។ គណៈរដ្ឋមន្រ្តីថ្មី ដែលពោរពេញដោយសមត្ថភាព បទពិសោធន៍ និងការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ ពិតជានឹងបន្តកេរដំណែល រក្សាសមិទ្ធផលនានាដែលបានកសាងដោយថ្នាក់ដឹកនាំជំនាន់មុន និងបង្កបង្កើតបង្កើនសមិទ្ធផលថ្មីៗបន្ថែមទៀត លើថ្នាលដែលត្រូវបានត្រួសត្រាយបានយ៉ាងល្អរួចហើយ។ មជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា សូមចូលរួមសាទរ អបអរ ជាមួយប្រជាជនកម្ពុជាគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន ចំពោះក្តីសង្ឈឹមដ៏ប្រាកដប្រជានេះ និងត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ដើម្បីចូលរួមជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី៧ និងអាណត្តិបន្តបន្ទាប់ទៀត តាមលទ្ធភាពនិងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន ក្នុងបេសកកម្ម សម្រេចឱ្យចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ ២០៥០ ជាប្រទេសចំណូលខ្ពស់ សេដ្ឋកិច្ចមានភាពធន់, នយោបាយមានស្ថេរភាព, សង្គមមានភាពស៊ីវិល័យ, ប្រជាជនមានភាពសុខដុម...។ ដូច្នេះ កម្ពុជានឹងស្ថិតស្ថេរជាប្រទេសទំនើប រឹងមាំ ទទួលបានការគោរព និងស្មើមុខស្មើមាត់លើឆាកអន្តរជាតិ៕	កាលបរិច្ឆេទនៃការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលអាណត្តិថ្មី (ទី៧) កាន់តែខិតមកដល់។ កម្ពុជានឹងមានឈ្មោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីគឺ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ព្រមទាំងសមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ដែលសុទ្ធតែជាយុវជនបន្តវេនរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ក្នុងបរិបទនេះ មជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានសរសេរវិចារណកថាមួយរំឭកអំពីគុណបំណាច់មិនអាចកាត់ថ្លៃបានរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលបានគ្រងតំណែងជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបានកម្ពុជា រហូតដល់ពេលនេះ ជាពេលដែលសម្តេចបានប្រកាសលាឈប់ពីការដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល។ នៅក្នុងវិចារណកថានេះ មជ្ឈមណ្ឌលក៏បានកត់សម្គាល់ពីថាមភាព និងឆន្ទៈដឹកនាំរបស់អ្នកដឹកនាំបន្តវេនផងដែរ ដើម្បីបន្តដឹកនាំកម្ពុជាទៅរកភាពរុងរឿង។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ សូមចុះផ្សាយវិចារណកថានេះទាំងស្រុងដូចខាងក្រោម៖
បេសកជនចិនប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិរបស់ចិន លោក Zhang Jun នៅថ្ងៃទី២ សីហា បានថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានឲ្យបានដឹងថា បាតុកម្មនៅក្នុងហុងកុង បានប្រព្រឹត្តប្រាសចាកឆ្ងាយពីធាតុពិតនៃបាតុកម្មដោយសន្តិវិធី។ លោក អះអាងថា ចលនានោះជាសកម្មភាពហិង្សា និងមានលក្ខណៈបង្កភាពអនាធិបតេយ្យខ្លាំងដែលត្រូវមានការគ្រប់គ្រង។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែលនោះ បេសកជន ដែលទើបកាន់តំណែងរូបនេះរូប បានបន្តថា ទង្វើនេះ មិនគួរអនុញ្ញាតឲ្យបន្តកើតឡើងទៀតឡើយ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រជាជនគួរតែយល់ឲ្យច្បាស់ថា មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃគោលនយោបាយ ប្រទេសមួយ ប្រព័ន្ធពីរ គឺជាគោលការណ៍មួយរបស់ប្រទេស ដែលគ្មានជនណាមួយអាចបំពានក្នុងគោលដៅបំផ្លាញសន្តិសុខជាតិ និងអធិបតេយ្យរបស់ចិនបានឡើយ។ លោក គូសបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពហិង្សានៅហុងកុង បានធ្វើឲ្យមានការប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់អ្នកវិនិយោគអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាភ្ញៀវអន្តរជាតិ ទៅកាន់ទីនោះទៀតផង។ លោក ក៏បានព្រមានយ៉ាងដូច្នេះថា៖« យើង នឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេស ឬក្រុម ឬបុគ្គលណាមួយ ជ្រៀតជ្រែកក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ចិន ជាពិសេសលើបញ្ហានៅក្នុងតំបន់ ស៊ីនជាំង, ទីបេ, ហុងកុង និងបញ្ហាផ្សេងទៀតបានឡើយ»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាចំហររបស់បេសកជនចិនប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលចលនាបាតុកម្មប្រឆាំងគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលចិនលើការគ្រប់គ្រងហុងកុង នៅតែបន្តតានតឹង ហើយកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនោះបាតុកម្ម បានឈានដល់ហិង្សា ខណៈប្រទេសលោកខាងលិចមួយចំនួន បន្តចេញមុខរិះគន់រដ្ឋាភិបាលចិនលើចំណាត់ការគ្រប់គ្រងនេះ។ សូមជម្រាបបន្តិចថា ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋតាមរបៀប «ប្រទេសមួយ ប្រព័ន្ធពីរ»ជាគោលការណ៍ដែលបង្កើតឡើងជំនាន់ប្រធានាធិបតី តេង ស៊ាវភីង។ គោលការណ៍នេះ មានគោលដៅដើម្បីបង្រួបបង្រួមប្រទេសចិនទាំងមូល ដោយអនុញ្ញាតឲ្យតំបន់ហុងកុង និងម៉ាកាវ ដែលសុទ្ធតែជាតំបន់មានសេដ្ឋកិច្ចរឹងមាំ អាចរក្សាទុកប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនបាន ខុសពីតំបន់ដទៃទៀតនៅចិន៕	រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានថ្លែងបញ្ជាក់ជាថ្មីថា គោលនយោបាយ«ប្រទេសមួយ ប្រព័ន្ធពីរ» ជាអ្វីដែលសហគមន៍អន្តរជាតិ ត្រូវយល់ឲ្យបានច្បាស់ មុនចាប់ផ្តើមវាយតម្លៃ។ ក្រុងប៉េកាំងក៏បានព្រមានជាមុន និងក្រើនរម្លឹកដែរដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធ កុំចង់ជ្រៀកជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន ខណៈចលនាប្រឆាំងនៅហុងកុង កាន់តែឡើងកម្តៅ។
ព្រះតេជគុណ ប៊ុត សាលួត ជាប្រធានសហគមន៍សង្ឃរុក្ខាវ័ន បានមានដីកាបញ្ជាក់ថា៖ «ទន្សោងងាប់ប្រហែលមួយ ឬពីរថ្ងៃមុន ដោយមិនដឹងថាមូលហេតុនៅឡើយទេ។ ប៉ុន្តែទន្សោងនេះ ហាក់មានវ័យចំណាស់ និងលើជើងឆ្វេងមានស្នាមធ្លាប់ជាប់អន្ទាក់»។ មន្ត្រីបរិស្ថាននិងព្រះតេជគុណ ប៊ុន សាលួត បាននាំយកសត្វទន្សោងរៀបចំធ្វើពិធីបុណ្យប័ង្សុកូល តាមប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនា៕	ក្រុមអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ កាលពីថ្ងៃទី១០សីហា ឆ្នាំ២០១៩បានប្រទះឃើញសត្វទន្សោងព្រៃទម្ងន់ប្រមាណ៥០០គីឡូក្រាមដែលងាប់ នៅដែនជម្រកសត្វព្រៃសង្សរុក្ខវន្តក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ក្រសួងបរិស្ថាន។
អ្នកស្រី សុំ សាមាន ជនជាតិព្នងម្នាក់ រស់នៅភូមិពូត្រុំ ឃុំពូត្រុំ ស្រុកសែនមនោរម្យ ខេត្តមណ្ឌលគិរី មានកូន១០នាក់។ អ្នកស្រី លើកឡើងថា ពេលសម្រាលកូន អ្នកស្រីទៅសម្រាលនៅពេទ្យឯកជន ហើយបំបៅកូនដោយទឹកដោះ។ អ្នកស្រី បញ្ជាក់ថា៖«ការបំបៅកូនដោយទឹកដោះ មិនមែនជាការជ្រើសរើសទេ ជាទម្លាប់របស់ជនជាដើម ហើយពេលកូនចេះហូប ប្រមាណជាង៦ខែឡើង ខ្ញុំធ្វើបបរដាក់ត្រីសាច់ឬបន្លែដែលមានជុំវិញផ្ទះ»។ ស្រី្តជនជាព្នងវ័យ៤២ឆ្នាំរូបនេះ បន្តថា ក្រៅពីដាំស្រូវ អ្នកស្រី បានដាំបន្លែសម្រាប់បរិភោគ ដោយពុំចាំបាច់ចំណាយថវិការច្រើនលើម្ហូបប្រចាំថ្ងៃ ហើយសម្រាប់បបរបន្លែកូនផងដែរ។ អ្នកស្រី បន្ថែមថា ចំពោះជំងឺខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ សួត ផ្លូវដង្ហើម និងរាគរុះ មិនមានការកើតឡើងលើកូនៗឡើយ។ គ្រួសារអ្នកស្រី មិនមានបញ្ហាប្រឈមចំពោះសុខភាពនោះ ប៉ុន្តែអ្នកស្រី សង្កត់ធ្ងន់ថា កូនរបស់អ្នកស្រី រៀនមិនបានច្រើននិងរៀនមិនពូកែ។ ជនជាត់ព្នងម្នាក់ទៀត គឺអ្នកស្រី ផ្សិត ព្យ៉ា រស់នៅក្នុងភូមិពូត្រុំ អះអាងថា អ្នកស្រី ក៏បំបៅកូនដោយទឹកដោះម្ដាយដែរ រហូតដល់អាយុជាង២ឆ្នាំ។ ស្ត្រីវ័យ៣៨ឆ្នាំរូបនេះ និយាយថា៖«កូនទាំង៥នាក់របស់ខ្ញុំ បៅតែទឹកដោះម្តាយ និងបបរដាក់បន្លែដែលដាំនៅផ្ទះសម្រាប់ហូប»។ អ្នកស្រី បន្តថា នៅចម្ការនិងក្រោយផ្ទះ អ្នកស្រី បានដាំបន្លែ ត្រប់ ល្ពៅ និងម្ទេស ជាដើម សម្រាប់លក់និងបរិភោគ។ អ្នកស្រី លើកឡើងដូច្នេះថា៖«ជនជាតិដើមភាគតិច តាំងពីដើមបំបៅកូនតែទឹកដោះ ហើយមកដល់ឥឡូវគ្រូពេទ្យ អ្នកចេះដឹង និងអង្គការនិយាយថាទឹកដោះម្ដាយល្អ ទើបជនជាតិដើមនៅតែរក្សាការបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្ដាយ។ ហើយទឹកដោះគោមិនដឹងថាគេ ធ្វើយ៉ាងម៉េច ហើយដាក់អីខ្លះ ណាមួយខ្ញុំមិនទិញឲ្យអស់លុយទេ»។ មេភូមិពូត្រុំ លោក ព្យុំ សាមិត បានឲ្យដឹងថា ជនជាតិដើមភាគតិចជិត៣០០គ្រួសារ នៅតែបន្តទំនៀមទម្លាប់ពីដើម ដែលបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្ដាយ ជាមួយនឹងការដាំដំណាំបន្ថែមនៅក្បែលផ្ទះ ដើម្បីជាអាហារូបត្ថម្ភនិងសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ។ ក្រៅពីនេះ ក្នុងភូមិពូត្រុំ ភាគច្រើនជាជនជាតិដើមភាគតិច ដែលយល់ដឹងអំពីសុខភាពស្រី្តនិងទារកដោយសម្រាលកូនជាមួយពេទ្យជំនាញនិងមណ្ឌលសុខភាព។ លោក ខឿន បញ្ញា ប្រធានផ្នែករដ្ឋបាលនៃមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តមណ្ឌលគិរី ថ្លែងថា ស្រី្តក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរីមាន៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលបំបៅកូនដោយម្សៅទឹកដោះគោ។ រីឯស្រី្តដែលបំបៅកូនដោយទឹកម្ដាយ មានការយល់ដឹងពីការផ្សាព្វផ្សាយរបស់គ្រូពេទ្យនិងជាទម្លាប់ពីដើមរបស់ពលរដ្ឋនៅតាមខេត្ត ជាពិសេសពលរដ្ឋជនជាតិដើមភាគតិច។ ចំពោះ ស្រី្តជនជាតិដើមភាគតិច សម្បូរបន្លែសម្រាប់បរិភោគប្រចាំថ្ងៃ ដែលជាផ្នែកនៃអាហារូបត្ថម្ភសម្រាប់បរិភោគប្រចាំថ្ងៃក្នុងគ្រួសារ។ លោក អុល អ៊ី ប្រធានផ្នែកព្យាបាលជំងឺកុមារនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តមណ្ឌលគិរី មានប្រសាសន៍ថា កុមារអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ ក្នុងចំណោមកុមារ១០០នាក់ មានមួយទៅពីរនាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលទៅមន្ទីរពេទ្យខេត្តក្នុងមួយខែ មានការខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ។ លោក បន្តថា ការខ្វះអាហារូបត្ថម្ភនេះ បណ្តាលមកពី ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ខ្វះអនាម័យ និងខ្វះចំណីអាហារ។ លោក បន្ថែមថា កុមារភាគច្រើនក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី មានជំងឺផ្លូវដង្កើមនិងជំងឺគ្រុនឈាម៕	ជនជាតិដើមភាគតិច ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី មានទម្លាប់បំបៅកូនដោយទឹកដោះម្ដាយ តាំងពីសម្រាលរហូតដល់កូនលេងបៅ។ ជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួន អះអាងដូចគ្នាថា វាមិនមែនជាការជ្រើសរើសទេ គឺជាទម្លាប់ក្នុងការចិញ្ចឹមកូនរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច ដោយបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្ដាយ និងដាំដំណាំសម្រាប់បរិភោគ។
ប្រេស៊ីលបញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ កំពូលតារាងដោយមាន៦ពិន្ទុ ក្រោយប្រកួតចាញ់កាមេរូន នៃការប្រកួតជុំចុងក្រោយវគ្គចែកពូល នាកីឡដ្ឋាន Lusail Iconic រាត្រីថ្ងៃទី២ ឈានចូលថ្ងៃទី៣ធ្នូ។ កាមេរូនអស់ឱកាសដោយមិនទោះអាចយកឈ្នះលើប្រេស៊ីលដណ្តើមបាន ៣ពិន្ទុ ប៉ុន្តែស្វ៊ីសបានយកឈ្នះលើស៊ែប៊ីរួចមុនពួកគេរួចទៅហើយ ក្នុងការបន្ថែម ៣ពិន្ទុក្លាយជាក្រុមលេខ២ មាន ៦ពិន្ទុក្នុងដៃ។ ស្វ៊ីសយកឈ្នះលើស៊ែប៊ីក្នុងលទ្ធផល ៣-២ យ៉ាងលំបាកដើម្បីអាចសម្រេចក្លាយជាក្រុមចុងក្រោយឡើងទៅវគ្គ ១៦ក្រុម និងធ្វើបានកាមេរូនព្រមទាំងស៊ែប៊ីខកចិត្តខ្លាំង។ ៣គ្រាប់ជ័យជម្នះរបស់ស្វ៊ីសធ្វើបានដោយកីឡាករ Xherdan Saqiri នាទី២០ Breel Embolo នាទី៤៤ និង Remo Freuler នាទី៤៨ សមលម្មជួយក្រុមឱ្យឈ្នះកៅអីវគ្គបន្ទាប់ ព្រមទាំងយកឈ្នះលើស៊ែប៊ីយ៉ាងលំបាក។ ចំណែកគ្រាប់បាល់ដែលស៊ែប៊ីរកបានដោយកីឡាករ Aleksander Mitrovic នាទី៣២៦ និង Milinkovic-Savic នាទី៣៥ ដែលជាការតាមស្មើ និងនាំមុខលើស្វ៊ីសបានយ៉ាងល្អ ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែត្រូវខកចិត្តដដែលនៃការប្រកួត។ ក្រោយជ័យជម្នះស្វ៊ីសបំបែកប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួនឡើងវគ្គ ១៦ក្រុម ៣លើកជាប់គ្នា លើកដំបូងគិតចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៤ មក ហើយក៏ជាឈានជើងដល់វគ្គ ១៦ក្រុមលើកទី៧ ពីការបង្ហាញខ្លួន ១២លើកនៅព្រឹត្តិការណ៍ World Cup៕	ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិស្វ៊ីសក្លាយជាក្រុមចុងក្រោយគេដែលធ្វើដំណើរទៅកាន់វគ្គ ១៦ក្រុមនៃព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022 ដោយយកឈ្នះលើស៊ែប៊ីលទ្ធផល ៣-២ យ៉ាងលំបាកក្នុងជំនួបពូល G ចំណែកប្រេស៊ីលប្រកួតចាញ់កាមេរូន ១-០។
ខាងក្រោមនេះជាប្រទេសដែលមានជាងគេចំនួន១១នៅលើពិភពលោក៖ ១.កាតា: កាតាជាប្រទេសមានជាងគេក្នុងចំណោមប្រទេសអ្នកមានទាំងដប់នៅលើពិភពលោក។ឧស្សាហកម្មរុករកប្រេងដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចកាតា ព្រោះ៧០ភាគរយនៃចំណូលជាតិបានមកពីប្រេងនិងឧស្ម័ន។ ជាមធ្យម ប្រជាជនម្នាក់អាចរកប្រាក់ចំណូលបាន ១២៧,៥២៣ដុល្លារ។ ២.លុចសំបួ:លុចសំបួត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប្រទេសអ្នកមានលំដាប់ទីពីរ ហើយប្រជាជនលុចសំបួម្នាក់អាចរកប្រាក់ចំណូលបាន១០៥,៨៨២ ដុល្លារ។ ប្រទេសនេះមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនខ្លាំងជាងប្រទេសចំណូលមធ្យមប្រាំបួនដង ដោយសារវាមានវិស័យហិរញ្ញវត្ថុនិងធានាគារខ្លាំងក្លា។ ៣.សិង្ហបុរី: សិង្ហបុរីត្រូវបានគេចាត់ទុកជាប្រទេសអ្នកមានជាងគេលំដាប់ទីបីលើពិភពលោកនៅឆ្នាំ២០១៧ ព្រោះជនជាតិសិង្ហបុរីម្នាក់អាចរកចំណូលបាន៨៧,៨៥៦ដុល្លារ។ ប្រទេសនេះមានសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងដោយសារវិស័យសេវាហិរញ្ញវត្ថុ ឧស្សាហកម្មនាំចេញសារធាតុគីមី និងគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចសេរី។ម្យ៉ាងទៀត សិង្ហបុរីមានកំពង់ផែមមាញឹកជាងគេលំដាប់ទីពីរលើលោកដែលអាចរកចំណូលបាន៤១៤ ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ ២០១១។ ៤. ព្រុយណេ:ប្រជាជនព្រុយណេជាមធ្យមអាចរកចំណូលបាន៧៧,៤៤១ដុល្លារ នោះក៏ដោយសារតែប្រជាជនព្រុយណេស្ទើរតែទាំងស្រុងបានពឹងផ្អែកលើការនាំចេញប្រេងឆៅ និងឧស្ម័នធម្មជាតិ។ ៥. កូវ៉ែត :កូវ៉ែតក៏ជាប្រទេសមួយដែលមានគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចសេរីដែរ ហើយប្រជាជនកូវ៉ែតជាមធ្យមក្នុងម្នាក់អាចរកចំណូលបាន ៧៣,៨១៧ដុល្លារ។ ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់កូវ៉ែតស្ទើរតែ ៥០ភាគរយពឹងផ្អែកលើការនាំចេញប្រេង និងសាំង និង ៩៥ភាគរយ នៃចំណូលរដ្ឋាភិបាល និងការនាំចញក៏ពឹងលើប្រេងដូចគ្នា។ ៦. អារ៉ាប់រួមអេមីរ៉េត:អារ៉ាប់រួមអេមីរ៉េតជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនខ្លាំងជាងគេលំដាប់ទីពីរក្នុងពិភពអារ៉ាប់។ ជាមធ្យម ប្រជាជនប្រទេសនេះម្នាក់អាចរកចំណូលបាន ៧២,៤១៩ដុល្លារ។សេដ្ឋកិច្ចអារ៉ាប់រួមអេមីរ៉ាត់មានប្រភពមកពីចំណូលប្រេង វិស័យសេវាកម្ម និងទូរគមនាគមន៍ផងដែរ។ ៧.សាធារណរដ្ឋអៀឡង់:អៀឡង់បានជាប់ឈ្មោះជាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនជាងគេលំដាប់ថ្នាក់លេខបួនក្នុងអង្គការអភិវឌ្ឍ និងសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច។ ផលិតផលក្នុងស្រុកសម្រាប់មនុស្សម្នាក់មានចំនួន៦៨,៨៨៣ដុល្លារ ហើយឧស្សាហកម្មសំខាន់ដែលជំរុញការរីកចម្រើននៃសេដ្ឋកិច្ចអៀឡង់រួមមានឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌ រ៉ែ និងវត្ថុធាតុដើមផងដែរ។ ៨.ន័រវេស:ប្រជាជនន័រវេសម្នាក់ជាមធ្យមអាចរកចំណូលបាន៥៩,៣០២ដុល្លារ។ ដ្បិតប្រទេសនេះមានផ្ទៃដីតូចក្ដី សេដ្ឋកិច្ចន័រវេសមានការរីកចម្រើនខ្លាំង។ ន័រវេសស្ថិតនៅលំដាប់ទីប្រាំបីដែលនាំចេញប្រេងឆៅច្រើនជាងគេ និងជាប់ចំណាប់ថ្នាក់លេខបីក្នុងការនាំចេញឧស្ម័នធម្មជាតិច្រើនជាងគេលើពិភពលោកទៀតផង។ ៩.ស្វាស៊ីឡង់:ស្វាស៊ីឡង់ជាប្រទេសដែលមានផលិតផលក្នុងស្រុកបូកសរុបរបស់មនុស្សម្នាក់ចំនួន៦២,៨៨២ដុល្លារ។ ស្វាស៊ីឡង់ជាប្រទេសមួយដែលមានការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចខ្លាំងដូចប្រទេសអ្នកមានដទៃទៀតដែរ ហើយសេដ្ឋកិច្ចស្វាស៊ីឡង់ពឹងផ្នែកធនាគារនិងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុនានា។ ១០. សហរដ្ឋអាមេរិក:អាមេរិក ជាប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចមួយ ទោះប្រទេសនេះមានចំនួនប្រជាជនច្រើនក្ដី។ សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកនៅតែបន្តរីកចម្រើន ហើយផលិតផលក្នុងស្រុករបស់ប្រជាជនម្នាក់ៗមានចំនួន៥៧,៤៦៧ដុល្លារ។ មូលហេតុមួយចំនួនដែលធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកបន្តរីកចម្រើនរួមមានឧស្សាហកម្មរថយន្តក្នុងស្រុកទ្រង់ទ្រាយធំ វិស័យបច្ចេកវិទ្យាដែលជំរុញការច្នៃប្រឌិត និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបែបប្រជាធិបតេយ្យដែលធានាបាននូវកម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងសហគ្រិនភាព។ ១១. អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត:អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតជាប្រទេសមួយដែលមានការរីកចម្រើនខ្លាំងដោយសារការនាំចេញប្រេង។ សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចធំៗមួយចំនួនរបស់ប្រទេសនេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួន ។ ដូចនេះហើយផលិតផលបូកសរុបក្នុងស្រុករបស់ប្រជាជនអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតម្នាក់ៗមានចំនួន ៥៤,៤៣១៕	ប្រទេសនាំចេញប្រេងភាគច្រើនជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសអ្នកមាន ឬប្រទេសដែលប្រជាជនម្នាក់ៗអាចរកបានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់។
ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters បានផ្សាយដូច្នេះថា ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីនដែលធ្លាប់ឈ្នះពាន Champions League និង La Liga ពីរលើកជាមួយ Neymar កាលរួមរស់ជាមួយគ្នានៅ Barcelona បានប្រាប់ទៅកាន់ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមរបស់ PSG នេះ អំពីពាក្យចចាមអារ៉ាមដែលទាក់ទងនឹងការវិលត្រឡប់ទៅកាន់ទឹកដីអេស្ប៉ាញវិញ។ ម្ចាស់ពាន Ballon d'or ៥សម័យ បានប្រាប់ទូរទស្សន៍កីឡា TyC Sports របស់អាហ្សង់ទីនដូច្នេះថា៖«វាពិតជាគួរឲ្យភ័យខ្លាចណាស់ព្រោះអ្វីទាំងអស់របស់ Neymar មានន័យសម្រាប់ Barcelona។ ប្រសិនជាគាត់បញ្ចប់ការផ្ទេទៅកាន់ Real Madrid មែន នោះគឺជាការខកចិត្តដ៏ធំមួយសម្រាប់យើង ហើយកម្រិតនៃការលេងរបស់គូប្រជែងយើង នឹងមានភាពខ្លាំងក្លាជាងមុនទៅទៀត»។ យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលសួរថា តើធ្លាប់បានប្រាប់ទៅខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិប្រេស៊ីថាកុំឲ្យគិតពីការផ្ទេទៅទឹកដី Santiago Bernabéu ដែរឬទេ? Messi ឆ្លើយទាំងញញឹមថា៖«Neymar ដឹងពីអ្វីដែលខ្ញុំគិត ហើយខ្ញុំបានប្រាប់គាត់រួចហើយ!»។ ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ២៦ឆ្នាំ បានចាកចេញពីទឹកដី Nou Cam កាលពីខែសីហាឆ្នាំមុនជាមួយនឹងតម្លៃខ្លួនថ្លៃបំផុតលើលោក ដើម្បីទៅចូលរួមជាមួយក្រុមយក្សបារាំង។ សម្រាប់រដូវកាលដំបូង អតីតសមាជិកក្រុម Sao Paulo បានបង្ហាញទម្រង់លេងដ៏អស្ចារ្យ ដោយអាចឈ្នះពានកីឡាករឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំនៃលីកកំពូលបារាំង Ligue 1 ទៀតផង បើទោះជាអវត្តមានពីការរងបួសជើងរយៈពេលជាង៣ខែក៏ដោយ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយល្បីៗមួយចំនួនក៏បានលើកឡើងថា Neymar អាចនឹងចាកចេញពីក្រុមដែលមានមូលដ្ឋានក្នុងក្រុងប៉ារីស ទៅកាន់ក្រុមក្នុងក្រុងម៉ាឌ្រីដ ដែលបានចររាចអស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយ។ ពាក្យចចាមអារ៉ាមនេះ ក៏បានជំរុញឲ្យប្រធានក្លិប PSG ប្រកាសនៅដើមសប្តាហ៍នេះថា Neymar «២០០០ ភាគរយ» នឹងនៅទឹកដី Parc des Princes រដូវកាលក្រោយបន្តទៀត៕	វានឹងជាការខកចិត្តដ៏ធំមួយសម្រាប់ក្រុម Barcelona ប្រសិនបើ Neymar ពិតជាផ្លាស់ចេញពីក្លិប Paris Saint Germain ទៅកាន់ Real Madrid មែននោះ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ Lionel Messi។
សម្តេច សាយ ឈុំ ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ១០០ភាគរយតែម្តង ពោលគឺសមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំងអស់ ដែលមានចំនួន៦២រូប សុទ្ធតែបោះឆ្នោតគាំទ្រ។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភា៥៨រូប មកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបានជាប់ឆ្នោតកាលពីថ្ងៃទី២៥ កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៨ និង២រូប ត្រូវបានតែងតាំងដោយព្រះមហាក្សត្រ ហើយ២រូបទៀត ត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយរដ្ឋសភា។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាទាំងអស់ ត្រូវបានប្រកាសសុពលភាព ក្នុងកិច្ចប្រជុំនាព្រឹកនេះ។ បន្ទាប់មក សមាជិកព្រឹទ្ធសភាថ្មីខាងលើ នឹងត្រូវចូលទៅស្បថក្នុងព្រះបរមរាជវាំង៕	សម្តេច សាយ ឈុំ ត្រូវបានសមាជិកព្រឹទ្ធសភា បោះឆ្នោតឲ្យធ្វើជាប្រធានព្រឹទ្ធសភាដដែល សម្រាប់នីតិកាលទី៤នេះ។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨នេះ ព្រឹទ្ធសភា បានបើកកិច្ចប្រជុំលើកដំបូង សម្រាប់នីតិកាលថ្មីរបស់ខ្លួន ក្រោមព្រះរាជវត្តមានរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។
ក្រុមបិសាចក្រហមត្រូវបានអ្នកគាំទ្រ ព្រមទាំងអ្នកវិភាគជាច្រើនលើកយកមកនិយាយអំពីសមត្ថភាពដើម្បីឈ្នះពានរង្វាន់លើកដំបូងក្នុងរដូវកាលថ្មីនេះ បន្ទាប់ពីពួកគេបានប្រកួតយកបានជ័យជម្នះចំនួន ៥លើកជាប់គ្នាចាប់តាំងពីព្រឹត្តិការណ៍ World Cup បានបញ្ចប់រួចមក។ ប៉ុន្តែកាលពីពាក់កណ្តាលសប្តាហ៍មុន Man United ប្រកួតត្រឹមស្មើជាមួយម្ចាស់ផ្ទះ Crystal Palace ហើយលើកនេះរងបរាជ័យក្រោមថ្វីជើងកាំភ្លើងធំថែមទៀត។ នាការប្រកួតក្នុងទឹកដី Emirate នោះ ក្រុមភ្ញៀវបិសាចក្រហមជាអ្នកបើកឆាកស៊ុតបាល់នាំមុខមុន ដោយខ្សែប្រយុទ្ធ Marcus Rashford បន្ទាប់មកត្រូវបានក្រុមម្ចាស់ផ្ទះវាយបកមកវិញ ២គ្រាប់ ហើយខ្សែការពារម្ចាស់ពានរង្វាន់ពិភពលោក Lisandro Martinez តែតបាល់តាមស្មើ ២-២ មកវិញ។ តែទោះជាយ៉ាងណាឱកាសដែលជាការធ្វេសប្រហែសពីសំណាក់ក្រុមខ្សែការពារបិសាចក្រហមបានបណ្តែតបណ្តោយឱ្យកីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធវ័យក្មេង Eddie Nketiah ស៊ុតបញ្ចូលទីនៅនាទី៩០ ចុងបញ្ចប់នៃការប្រកួតទៅហើយ។ ប្រាប់ទូរទស្សន៍ BBC លោក Ten Hag បាននិយាយថាលោកខកចិត្តចំពោះលទ្ធផលនៃការប្រកួតដែលកូនក្រុមលោកធ្វើឱ្យរបូតពិន្ទុដ៏សំខាន់នេះ។«នេះជាការប្រកួតដ៏អស្ចារ្យដែលជាការប្រជែងគ្នាខ្លាំងជាមួយអ្នកទស្សនាដ៏ច្រើន។ ក្រុមកំពូលចំនួនពីរបានប្រជែងគ្នា ប៉ុន្តែពិតណាស់យើងពិតជាខកចិត្តនៅពេលដែលចាញ់ការប្រកួតនៅចុងវគ្គដែលហៀបនឹងបញ្ចប់ទៅហើយ ហើយគ្រាប់បាល់ដែលយើងរបូតថ្ងៃនេះគឺជាកំហុស វាមិនគួរកើតឡើងទាល់តែសោះ។ ដូចសប្តាហ៍មុនអ៊ីចឹង យើងពិតលំបាកដើម្បីបំបាក់គូប្រកួត តែថ្ងៃនេះនឹងមិនមែននោះទេ ៣គ្រាប់ស៊ុតចូលគួរតែរក្សាកុំឱ្យរបូត យើងមានកំហុសត្រង់តំបន់ការពារ។»។ គ្រូបង្វឹកវ័យ ៥២ឆ្នាំបាននិយាយបែបនេះ។ ក្រោយរងបរាជ័យ Man United ធ្លាក់មកឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ នៃតំបន់កំពូលតារាងដែលមាន ៣៩ពិន្ទុ ឈរពីក្រោមក្រុម Newcastle United ដែលមាន ៣៩ពិន្ទុដូចគ្នាប៉ុន្តែចាញ់គ្រាប់បាល់ ហើយ Arsenal វិញមានគម្លាតពិន្ទុដាច់ Man United ដល់ទៅ១១ពិន្ទុឈរនៅកំពូលតារាង៕	លោក Erik ten Hag អ្នកចាត់ការក្រុមបិសាចក្រហម Manchester United បន្ទោសកូនក្រុមដែលជាខ្សែការពារចំពោះការបង្កកំហុសនៅចុងម៉ោង ដែលជាហេតុនាំឱ្យក្រុមរងបរាជ័យក្រោមថ្វីជើងក្រុមកំពូលតារាង Arsenal ក្នុងលទ្ធផល ៣-២ ថ្ងៃទី២២ ខែមករា។ Arsenal បន្តនាំមុខកំពូលតារាងដាច់ពីក្រុម Man Utd ចំនួន១១ពិន្ទុ។
ក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងាររបស់គណៈកម្មការស្ម័គ្រចិត្ត កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា នាទីស្នាក់ការគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា(NOCC) CAMSOC វាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះគណៈកម្មការអ្នកស្ម័គ្រចិត្តដែលបានរៀបចំផែនការ កាលវិភាគ និងការបែងចែករចនាសម្ព័ន្ធមានលក្ខណៈច្បាស់លាស់ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក សុខ សប្បាយណា អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា។ បើតាមប្រសាសន៍របស់លោក ថោង ខុន អនុប្រធានអចិន្រ្តៃយ៍ នៃគណៈកម្មាធិការជាតិ CAMSOC អះអាងថាអ្នកស្ម័គ្រចិត្តអាចមានពីចន្លោះពី ៥ពាន់នាក់ទៅ ១ម៉ឺននាក់ ដែលអាស្រ័យលើកតម្រូវការជាក់ស្តែង។ មកទល់ពេលគណៈកម្មការអ្នកស្ម័គ្រចិត្តជាង ៥០០នាក់ហើយបានចុះឈ្មោះជាជនបង្គោល និងបានហាត់សមជាបណ្តើរៗផងដែរ។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិ CAMSOC បានបញ្ជាក់ថា៖«អ្វីដែលត្រូវចាប់អារម្មណ៍ គឺគណៈកម្មការស្ម័គ្រចិត្ត ជាអ្នកគ្រប់គ្រប់ និងដឹកនាំអ្នកស្ម័គ្រចិត្តទាំងអស់ ដែលជាសរសៃ ឬក៏ជាចរន្ដនៃការគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំសកម្មភាព នៃព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម ដែលគេហៅអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត គឺជា DNA Of The Games»។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះបន្ថែមថា អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ត្រូវបានចាត់ទុកជាមនុស្សសំខាន់ ហើយពួកគេនឹងទទួលបានការលើកទឹកចិត្ត រួមជាមួយនឹងសម្ភារផ្សេងៗផង៕	គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ (CAMSOC) បានចាត់ទុកអ្នកស្ម័គ្រចិត្តក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម តំបង់អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ ជាសមាជិកស្នូលដ៏សំខាន់ ឬ DNA of The Game។ CAMSOC ជឿជាក់ថាអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត នឹងផ្តល់ស្នាមញញឹម និងកិត្តិយសជូនជាតិក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាតំបន់អស៊ានលើកដំបូង។
ក្រសួងសុខាភិបាលបានបញ្ជាក់ថា បុរសជនជាតិបារាំងដែលបានជាសះស្បើយពីCOVID-19 ខាងលើនេះ គឺត្រូវបានអនុវញ្ញាតឱ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យ ក្រោយលទ្ធផលធ្វើតេស្តបង្ហាញអវិជ្ជមាន ចំនួន២ដង។ សូមរម្លឹកថា បុរសជនជាតិបារាំងរូបនេះ គឺត្រូវបានក្រសួងសុខាភិបាលប្រកាស រកឃើញជំងឺCOVID-19 កាលពីថ្ងៃទី៣០សីហា ដោយបានធ្វើដំណើរមកពីប្រទេសបារាំង ហើយបន្តជើងហោះហើរតាមតៃវ៉ាន់ និងមកដល់កម្ពុជា៕	បុរសជនជាតិបារាំងវ័យ៣០ឆ្នាំ មានអាសយដ្ឋាននៅរាជធានីភ្នំពេញ បានជាសះស្បើយ ពីជំងឺកូវីដ-១៩ (COVID-19)។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល នាព្រឹកថ្ងៃទី៨កញ្ញា។ បុរសដែលជាសះស្បើយនេះ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាមានចំនួនអ្នកជាសះស្បើយពីជំងឺកូវីដ-១៩ទូទាំងប្រទេស២៧៣នាក់ ខណៈនៅសល់អ្នកជំងឺតែម្នាក់ទៀតប៉ុណ្ណោះ កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត។
ពលរដ្ឋដែលមាននិន្នាការ គាំទ្រអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ កំពុងត្រៀមធ្វើយុទ្ធនាការ «ចលនានំបញ្ចុក» ដើម្បីបង្ហាញពីការមិនពេញចិត្តរបស់ពួកគេ តាមរូបភាពមិនទៅចូលរួមបោះឆ្នោត។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ខៀវ សុភ័គ ដែលកំពុងតាមដាន«ចលនានំបញ្ចុក»នេះ បានពន្យល់ពីអត្ថន័យយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ចលនានំបញ្ចុកនេះ គឺសំដៅលើពលរដ្ឋនាំគ្នាហូបនំបញ្ចុក នៅថ្ងៃបោះឆ្នោត ហើយមិនទៅបោះឆ្នោត។ បានន័យថា ពួកគេមិនទៅបោះឆ្នោត បែរជាសុខចិត្តជុំគ្នាហូបនំបញ្ចុកវិញ»។ នៅពេលសួរថា តើចលនានេះ អាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការបោះឆ្នោត ហើយអាជ្ញាធរនឹងមានវិធានការអ្វីទេ? លោក ខៀវ សុភ័គ ឆ្លើយថា អាជ្ញាធរមិនទាន់សម្រេចថានឹងមានចំណាត់ការអ្វីនោះទេ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែតាមដានលើចលនារបស់ពួកគេនេះ។ «ចលនានំបញ្ចុកនេះ វាចង់បង្ហាញពីការសម្លាប់ប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ។ ខាងគណបក្សប្រជាជន ក៏មាននំបញ្ចុកហូបដូចគ្នា ប៉ុន្តែគេហូបហើយ គេទៅបោះឆ្នោត។ តែអ្នកធ្វើចលនានំបញ្ចុកនេះ គេមានបំណងហូបហើយ មិនទៅបោះឆ្នោត។ ដូច្នេះយើងគ្រាន់តែតាមដានមើលចលនានេះ ថាតើវាមានលក្ខណៈដូចម្ដេច។ យើងអាចចំណាំមើលលើពួកគាត់ ដែលធ្វើចលនានំបញ្ចុកនេះ គឺអត់មានទឹកថ្នាំនៅចង្អុលដៃ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងមហាផ្ទៃ។ អត្ថបទទាក់ទង ចូរពលរដ្ឋកុំទាស់គ្នា គ្រាន់តែ «រឿងទៅ ឬ មិនទៅ» សម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះ ដែលបានដឹងពីយុទ្ធនាការនេះជាមុន បានបញ្ជាឲ្យអាជ្ញាធរតាមដានសកម្មភាព ពលរដ្ឋធ្វើចលនានំបញ្ចុក ដែលគ្រោងធ្វើឡើងរយៈពេលពីរថ្ងៃ គឺនៅថ្ងៃទី២៨-២៩ កក្កដា នៃការបោះឆ្នោតនេះ។ «អ្នកដែលទៅបោះឆ្នោត គឺជាអ្នកគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយអ្នកដែលមិនទៅបោះឆ្នោត គឺជាអ្នកដែលបំផ្លាញលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ» ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន។ គួរបញ្ជាក់ថា «ចលនានំបញ្ចុក»នេះ កើតចេញពីមាត់របស់លោក ឈាង វុន ដែលបានរិះគន់លើកញ្ញា ស៊ិន ចាន់ពៅរ៉ូហ្ស៊ិត អតីតចៅសង្កាត់អូចារ ខេត្តបាត់ដំបង កន្លងមកថា បង្កើតទីតាំងលក់នំបញ្ចុក ដើម្បីប្រមូលផ្ដុំក្រុមពួកឧទ្ទាម ដែលប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល។ ប៉ុន្តែការចោទប្រកាន់របស់លោក ឈាង វុន ត្រូវបានកញ្ញា ស៊ិន ចាន់ពៅរ៉ូហ្ស៊ិត បដិសេធថា មិនបានលក់នំបញ្ចុក ដើម្បីទទួលភ្ញៀវក្រុមឧទ្ទាមឡើយ៕	ភ្នំពេញ៖ «អ្វីទៅជាចលនា នំបញ្ចុក»? គឺជាចលនារបស់ពលរដ្ឋ ដែលមិនពេញចិត្ត ចំពោះការបោះឆ្នោត។ «ចលនានំបញ្ចុក» នេះ កំពុងស្ថិតក្រោមការតាមដានរបស់សមត្ថកិច្ច និងអាជ្ញាធរ ក្រោយពីមានបញ្ជាពីសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។
អាហារដ្ឋាន តូបលក់សម្លៀកបំពាក់ ហាងកាហ្វេ និងហាងលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ ធ្វើឡើងពីថ្ម និងប្រកក្បឿងពណ៌ក្រហមត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងរៀបរយនៅសួនបដិសណ្ឋារកិច្ចមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត។ ទិដ្ឋភាពនេះខុសប្លែកពីប្រមាណ ២ឆ្នាំមុខយ៉ាងខ្លាំង។ ពីមុនមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត មានតូបលក់ដូរប្រក់ស្បូវ ឬស្លឹកពាសពេញ និងរទេះលក់ដូរ ដែលធ្វើឱ្យសម្រស់មុខប្រាសាទមួយនេះមិនស្អាតដូចបច្ចុប្បន្នឡើយ។ នារសៀលថ្ងៃច័ន្ទ ភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិ ដើរទៅដើរមក និងងាកភ្នែកមើលតូបលក់របរតាមដងផ្លូវតូច ដែលក្រាលឥដ្ឋថ្ម សម្រាប់ឱ្យទេសចរដើរទៅកាន់មុខប្រាសាទអង្គរវត្ត។ សំឡេងអ្នកលក់ពីមួយតូបៗ ស្រែកហៅអ្នកទេសចរឱ្យចូលទិញទំនិញរបស់ពួកគេ ធ្វើឱ្យសួនបដិសណ្ឋារកិច្ចមួយនេះមិនស្ងប់ស្ងាត់ឡើយ ។ អាជីវករមិនចាំបាច់ឈរលក់នៅហាលថ្ងៃទៀតទេ នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ពួកគេឈរលក់នៅក្នុងតូបដែលមានប្រក់ក្បឿង និងមានកង្ហារមិនឱ្យក្ដៅនោះទេ។ មិនខុសពីតូបដទៃ តូបអាហារមួយស្ថិតជាប់ផ្លូវ មានលក់ម្ហូបជាច្រើនដូចជាបាយ ត្រីអាំង អំពិលបុក ប្រហុកអាំង មាន់អាំង និងម្ហូបជាច្រើនមុខទៀត ដែលស្ត្រីវ័យកណ្ដាលម្នាក់កំពុងអាំងសាច់បណ្ដើរស្រែកហៅ អ្នកទេសចរឱ្យចូលពិសារអាហាររបស់ខ្លួនបណ្ដើរ។ អ្នកស្រី មង្គល សេរី ប្រកបរបរលក់បាយមុខប្រាសាទអង្គរវត្តប្រមាណ ២០ឆ្នាំមកហើយ។ ដំបូងអ្នកស្រីលក់បាយនៅក្នុងតូបមួយដែលប្រក់ដោយស្បូវ។ ពេលភ្លៀងម្ដងៗទឹកសាចផង ហូរពីលើដំបូលផង ដែលធ្វើឱ្យកន្លែងលក់ដូរមួយនេះពិបាកឱ្យទេសចរចូលពិសារអាហារណាស់។ នាថ្ងៃមួយក្រុមការងារនៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានប្រាប់អ្នកស្រីពីគម្រោងធ្វើសួនបដិសណ្ឋារកិច្ចមួយមុខប្រាសាទអង្គរវត្ត និងរៀបចំកន្លែងលក់ដូរឱ្យត្រឹមត្រូវ។ ពេលនោះអ្នកស្រី សេរី បានយល់ព្រមភ្លាមៗជាមួយសំណើរនេះ ដោយរំពឹងថានឹងទទួលបានកន្លែងលក់ដូរស្អាត និងមានរបៀបរៀបរយ។ ក្ដីរំពឹងនេះបានក្លាយជាការពិត។ អ្នកស្រីទទួលបានតូបលក់បាយមួយ ដែលមានទំហំសមល្មមសម្រាប់ដាក់តុទទួលភ្ញៀវចំនួន៤ និងមានកន្លែងចម្អិនអាហារត្រឹមត្រូវ។ អ្នកស្រី មង្គល សេរី អាជីវករលក់បាយនៅសួនបដិសណ្ឋារកិច្ចអង្គរ។ អ្នកស្រី មង្គល សេរី សប្បាយចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយមានតូបលក់បាយមួយនៅជាប់ផ្លូវ។ «ពេលគេប្រាប់ថា គេឱ្យរើតូបចាស់ចេញហើយគេរៀបចំកន្លែងលក់ថ្មី។ ខ្ញុំគិតក្នុងចិត្តថាប្រាកដជាស្អាតជាងមុនហើយ ខ្ញុំក៏យល់ព្រមភ្លាមៗ។ ឥឡូវមានកន្លែងលក់ស្រួលខ្ញុំសប្បាយចិត្តណាស់។ កាលមុនភ្ញៀវថាអត់អនាម័យដោយសារតូបយើងប្រក់ស្លឹក តែឥឡូវមានកន្លែងលក់ស្អាត ហើយភ្ញៀវក៏គេពេញចិត្តដែរ»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់អ្នកស្រី សេរី។ យ៉ាងណាមិញ ក្រោយប្ដូរមកលក់នៅតូបអាហារថ្មីរយៈពេលប្រមាណ ២ឆ្នាំនេះ អ្នកស្រី មង្គល សេរី មិនទាន់មានភ្ញៀវច្រើនទេ ព្រោះបញ្ហាកូវីដ-១៩។ ទើបតែអំឡុងឆ្នាំ២០២២នេះ អាហារដ្ឋានអ្នកស្រីមានភ្ញៀវចេញចូលជាប្រចាំវិញ។ ជាមួយគ្នានេះ ស្រ្តីវ័យ ៥៦ឆ្នាំរូបនេះ សង្ឃឹមថា ស្ថានភាពភ្ញៀវទេសចរនឹងបន្តល្អប្រសើរឡើង ហើយធ្វើឱ្យអាជីវកម្មរបស់អ្នកស្រី ទទួលបានការគាំទ្រពីភ្ញៀវកាន់តែច្រើន។ នៅជាប់តូបលក់អាហារមួយនេះ មានតូបមួយទៀតដែលបានតាំងលក់គ្រឿងម្ជូរស្រស់ជាច្រើនមុខដូចជា ត្របែក ម្កាក់ ស្វាយខ្ចី និងម្ជូរត្រាំមួយចំនួនទៀត។ ទូរតាំងម្ជូរមានផ្លែឈើស្រស់មួយចំនួន ត្រូវបានដាក់តាំងលើកញ្ច្រែងមួយ ក្បែរម៉ាស៊ីនក្រឡុកផ្លែឈើ ក្នុងតូបរបស់អ្នកស្រី យន ចន្ថា។ អ្នកស្រី ចន្ថា បានប្ដូរពីលក់ម្ជូរនៅតូបដែលប្រក់ដោយស្បូវ មុខប្រាសាទអង្គរវត្ត មកលក់នៅសួនបដិសណ្ឋារកិច្ចមុខអង្គរ ប្រមាណ១ឆ្នាំមកហើយ។ មិនខុសពីអ្នកស្រី មង្គល សេរី អាជីវករលក់ម្ជូររូបនេះ ក៏បានបង្ហាញការពេញចិត្តដែលទទួលបានតូបលក់ដូរមួយស្អាត មានអនាម័យ និងទំហំល្មមសម្រាប់ការរកស៊ី។ សម្រាប់អ្នកស្រី យន ចន្ថា ការលក់ដូរក្នុងតូបថ្មីដែលអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបានរៀបចំនេះ គឺងាយស្រួលជាងលក់នៅកន្លែងចាស់ ព្រោះទីនេះអ្នកស្រីមិនចាំបាច់បារម្ភពីបញ្ហាភ្លៀង ឬដីហុយនោះទេ។ ម៉្យាងទៀតនៅតូបថ្មីនេះ ភ្ញៀវក៏បានសរសើរថា មានអនាម័យ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់។ «ខ្ញុំសប្បាយចិត្ត ទោះឥឡូវមិនសូវមានភ្ញៀវ។ ប៉ុន្តែតទៅមុខទៀតខ្ញុំជឿថានឹងមានភ្ញៀវច្រើនហើយ យើងលក់ដាច់។ ឥឡូវនេះកន្លែងស្អាតជាងមុន មិនដូចមុនកន្លែងលក់ដូរគ្មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ។ ណាមួយឥឡូវកូវីដអ៊ីចឹង គេត្រូវការកន្លែងស្អាត អនាម័យ។ ដូច្នេះលក់កន្លែងនេះគ្រាន់បើជាងលក់តាមរទេះ។ ភ្ញៀវមើលមកឃើញស្អាតគេចូលទិញ»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់អ្នកស្រី យន ចន្ថា។ ក្រៅពីអាជីវករទាំងពីរ ភ្ញៀវទេសចរមួយចំនួនក៏បង្ហាញភាពរីករាយ និងភ្ញាក់ផ្អើលពេលឃើញបរិវេណមុខប្រាសាទអង្គរវត្តស្អាតជាងមុន។ ភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិជាច្រើនកំពុងដើរទស្សនាប្រាសាទ និងបរិវេណសួនបដិសណ្ឋារកិច្ចមុខប្រាសាទអង្គរតូច។ ក្នុងនោះស្រ្តីចំណាស់ ២នាក់កំពុងដើរទស្សនាមុខប្រាសាទអង្គរតូចជាមួយ នឹងទឹកមុខញញឹម ប្រកបដោយភាពសប្បាយរីករាយ។ អ្នកស្រី ឆើយ ភា និងអ្នកស្រី ញីម ឡុង។ អ្នកស្រី ឆើយ ភា និងអ្នកស្រី ញីម ឡុង ខកខានមកកម្សាន្តនៅរមណីយដ្ឋានអង្គរជាច្រើនឆ្នាំហើយ។ ពេលឡានក្រុងដែលអ្នកទាំង២ជិះរំកិលខ្លួនដល់ក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ ស្ត្រីទាំង២រូបនេះ ទទួលបានអារម្មណ៍ខុសប្លែកពីការមកកម្សាន្តនៅរមណីយដ្ឋានអង្គរលើកមុន។ «មកពីមុនឃើញមានរទេះរុញលក់ តែមកលើកនេះស្អាត ប្លែក។ ពេលនៅផ្ទះខ្ញុំមើលទូរទស្សន៍ ឃើញគេធ្វើស្ពានស្អាត ឥឡូវមកដល់ស្អាតជាងមុន។ ខ្ញុំសប្បាយចិត្ត រីករាយណាស់ពេលមកដល់។ មើលទៅធម្មជាតិខៀវស្រងាត់ ជាមួយប្រាសាទអង្គវត្ត មើលទៅស្អាតហ្មង»។ អ្នកស្រី ឆើយ ភា រៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25 ទាំងទឹកមុខញញឹម។ ចំណែកអ្នកស្រី ញីម ឡុង ដែលឈរក្បែរអ្នកស្រី ឆើយ ភា ក៏បង្ហាញក្ដីរំភើបមិនចាញ់ម្ដាយមីងរបស់ខ្លួនដែរ។ អ្នកស្រីភា រៀបរាប់ទាំងក្ដីរំភើបដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំមកពីធ្វើបុណ្យខេត្តផ្សេង ហើយថែមលុយឱ្យអ្នកបើកឡាន ៥ម៉ឺនទៀតឱ្យគេជូនមកមើលប្រាសាទ ពេលមកដល់រំភើបព្រោះស្អាតជាងមុន ទោះអស់លុយក៏អត់ស្ដាយដែរ។ ឥឡូវមកស្ងប់ស្ងាត់ ធម្មជាតិខៀវបំព្រង»។ បន្ទាប់ពីបានឃើញសម្រស់អង្គរ អ្នកទាំងពីរ នឹងនាំគ្រួសារ ឱ្យទៅលេងសៀមរាបម្ដង។ លើសពីនេះ អ្នកស្រី ញីម ឡុង និងអ្នកស្រី ឆើយ ភា អះអាងថានឹងណែនាំអ្នកជិតខាង ឱ្យមកទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរ ដែលមានសម្រស់យ៉ាងត្រកាលនេះ៕ តូបលក់ដូររបស់អាជីវករនៅខាងប្រាសាទអង្គរតូច ពេលអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា មិនទាន់ធ្វើសួនបដិសណ្ឋារកិច្ច ភ្ញៀវទេសចរចូលទិញម្ហូបនិងបាយនៅ តូបលក់អាហាររបស់អ្នកស្រី មង្គល សេរី មានទីតាំងនៅសួនបដិសណ្ឋារកិច្ចអង្គរ។ អ្នក យន ចន្ថា អាជីវករលក់ម្ជួរនៅសួនបដិសណ្ឋារកិច្ចអង្គរ។	សៀមរាប៖ អាជីវករ និងអ្នកទេសចរ ពេញចិត្តចំពោះការរៀបចំរបស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដែលធ្វើឱ្យរមណីយដ្ឋានអង្គរ ជាពិសេសសួនបដិសណ្ឋារកិច្ចអង្គរមានសម្រស់យ៉ាងទាក់ទាញ។ អាជីវករនៅទីនោះ ទទួលបានកន្លែងលក់ដូរស្រួលជាងមុនដោយមិនបារម្ភពីបញ្ហាភ្លៀង ឬដីហុយឡើយ។ ចំណែកភ្ញៀវទេសចរ រំភើបពេលរមណីយដ្ឋានអង្គរពោរពេញដោយធម្មជាតិពណ៌បៃតង។
អត្ថបទទាក់ទង World Bank៖ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាងើបបណ្តើរៗឡើងវិញ ប៉ុន្តែស្ថិតក្នុងភាពផុយស្រួយ ប្រាក់កម្ចី២០០លានដុល្លារអាមេរិកពីសមាគមន៍អភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ (IDA) របស់ធនាគារពិភពលោក ស្ថិតក្នុងគម្រោងរៀបចំគោលនយោបាយហិរញ្ញប្បទានដើម្បីជួយសង្គ្រោះ ការរើបឡើងវិញ និងការកសាងភាពធន់របស់កម្ពុជា (Cambodia Relief, Recovery and Resilience Development Policy Financing Project/DPF) ដែលអនុវត្តដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។ «ជាលើកដំបូងហើយក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ដែលសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបានរួញទំហំអស់៣,១ភាគរយ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២០ ហើយពេលនេះ កម្ពុជាកំពុងស្ថិតនៅកណ្តាលស្ថានភាពដ៏អាក្រក់នៃការឆ្លងមេរោគកូវីដ-១៩ ចាប់តាំងពីមានការផ្ទុះឡើងនៃការរាតត្បាតជំងឺនេះដំបូងមក»។ នេះជាការកត់សម្គាល់របស់ធនាគារពិភពលោកក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ខ្លួន។ ស្ថាប័នអន្តរជាតិមួយនេះ ក៏បានលើកឡើងពីការរងផលប៉ះពាល់វិស័យទេសចរណ៍ ផ្នែកកាត់ដេរ និងវិស័យសំណង់របស់កម្ពុជា ដោយសារកូវីដ-១៩ ផងដែរ ដោយការរាតត្បាតជំងឺសកលនេះ បណ្តាលឱ្យភាពអត់ការងារធ្វើនិងភាពក្រីក្រកាន់តែកើនឡើង ថែមទៀត ដែលក្នុងនោះ មានពលលរដ្ឋជិត១លាននាក់ ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងធ្លាក់ចុះទៅក្នុងភាពក្រីក្រវិញ។ ទិដ្ឋភាពរាជធានីភ្នំពេញក្នុងអំឡុងពេលបិទខ្ទប់ កាលពីថ្ងៃទី២៤មេសា ឆ្នាំ២០២១។ បើតាមធនាគារពិភពលោក គម្រោងនៃការផ្តល់ប្រាក់កម្ចី២០០លានដុល្លារឱ្យកម្ពុជានេះ គឺជាផ្នែកស្នូលមួយនៃអន្តរាគមន៍ទូលំទូលាយមួយរបស់ធនាគារពិភពលោកក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងវិបត្តិកូវីដ-១៩ ហើយក៏ជាផ្នែកមួយនៃកញ្ចប់ប្រតិបត្តិការទ្រទ្រង់ថវិកា ពីសំណាក់ដៃគូអភិវឌ្ឍមួយចំនួនរបស់កម្ពុជា ដែលមានដូចជា ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) សហភាពអឺរ៉ុប (EU) និង ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិនៃប្រទេសជប៉ុន (JICA)។ «ច្បាស់ណាស់ កម្ពុជាពិតជាត្រូវការធនធានដែលអាចយកទៅបញ្ចេញឱ្យបានរហ័សសម្រាប់ទ្រទ្រង់ដល់កម្មវិធីគ្រប់ជ្រុងជ្រោយមួយរបស់រដ្ឋាភិបាល ដើម្បីការពារជនក្រីក្របំផុតពីផលប៉ះទង្គិចរបស់វិបត្តិកូវីដ-១៩ និងដើម្បីជួយដល់កិច្ចប្រឹងប្រែងស្តារសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមរបស់ប្រទេសឱ្យងើបឡើងវិញ»។ នេះជាការគូសបញ្ជាក់របស់លោកស្រី អ៊ីនហ្គូណា ដូប្រាចា ប្រធានគ្រប់គ្រងរបស់ធនាគារពិភពលោកប្រចាំកម្ពុជា។ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងស្ថានភាពនេះ កម្ពុជា បានបង្ហាញពីការខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួនតាមរយៈការដាក់ចេញវិធានការឆ្លើយតបបន្ទាន់នានា និងការរៀបចំផែនការសម្រាប់ការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩ (Post-COVID-19 Economic Recovery Plan) ផងដែរ។ គម្រោង DPF នេះ នឹងជួយដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការទប់ស្កាត់ស្ថានការណ៍អាក្រក់ណាមួយដែលកើតចេញពីការរាតត្បាតរបស់ជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយជួយទ្រទ្រង់ដល់ចំណាត់ការនានាក្នុងការផ្តល់ជំនួយសង្គ្រោះផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់គ្រួសារ និង ក្រុមហ៊ុនដែលរងផលប៉ះពាល់។ ចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាលទាំងនោះមាន ការធ្វើកំណែទម្រង់ដើម្បីកែលម្អបរិយាកាសធ្វើធុរកិច្ច ព្រមទាំងវិធានការដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និងសមត្ថភាពរបស់ស្ថាប័នប្រមូលចំណូលរបស់រដ្ឋ ជាដើម។ ចាប់តាំងពីផ្ទុះការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩មក ធនាគារពិភពលោកបានសន្យាផ្តល់ជំនួយជាង ១២៥ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់ការទប់ទល់ទៅនឹងផលប៉ះទង្គិចរបស់ជំងឺរាតត្បាតនេះ មកលើផ្នែកសុខាភិបាល សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ហើយវិធានការឆ្លើយតបវិបត្តិនេះ មានភាពរហ័សរហួន និងទំហំធំធេងមិនដែលធ្លាប់មានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទេ។ ហិរញ្ញប្បទាននេះកំពុងជួយដល់ប្រទេសចំនួនជាង១០០ ឱ្យពង្រឹងការត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធនឹងការរាតត្បាតជំងឺ, ក្នុងកិច្ចគាំពារជនក្រីក្រ និង ការងារ, និងក្នុងការចាប់ផ្តើមស្តារឡើងវិញក្នុងសភាពមួយដែលមានមេត្រីភាពសម្រាប់អាកាសធាតុ។ លើសពីនេះ ធនាគារពិភពលោកក៏កំពុងផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានចំនួនទឹកប្រាក់១២ពាន់លានដុល្លារផ្សេងទៀត ដល់បណ្តាប្រទេសមានចំណូលទាប-មធ្យម សម្រាប់យកទៅទិញ និងបែងចែកថ្នាំវ៉ាក់សាំង, បរិក្ខារធ្វើតេស្ត និង ការព្យាបាលជំងឺកូវីដ-១៩ ផងដែរ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល៕	ក្រុមប្រឹក្សានាយកប្រតិបត្តិធនាគារពិភពលោក (World Bank) បានអនុម័តកញ្ចប់ឥណទាន២០០លានដុល្លារអាមេរិកដល់កម្ពុជា បន្ទាប់ពីបានមើលឃើញពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងកូវីដ-១៩ និងការចាប់ផ្តើមឈានទៅស្តារសេដ្ឋកិច្ចឲ្យងើបឡើងវិញ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានពីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ចុះថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១។
រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានអំពាវនាវដល់រុស្ស៊ី ឱ្យអនុញ្ញាតការនាំចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិរបស់អ៊ុយក្រែន ដែលត្រូវបានជាប់គាំងនៅកំពង់ផែនានានៅសមុទ្រខ្មៅ។ អ៊ុយក្រែនជាប្រ ទេសផលិតស្រូវសាឡីដ៏ធំបង្អស់មួយរបស់ពិភពលោក។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកលោក Antony Blinken បានថ្លែងក្នុងអំឡុងនៃជំនួបរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិដែលរៀបចំឡើងដោយសហរដ្ឋអាមេរិកថា«រុស្ស៊ីត្រូវបញ្ឈប់ការបិទកំពង់ផែនានានៅសមុទ្រខ្មៅ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យកប៉ាល់ រទេះភ្លើងនិងរថ យន្តធំៗទាំងអស់ធ្វើដំណើរដោយសេរីដើម្បីដឹកស្បៀងអាហារចេញពីប្រទេសអ៊ុយក្រែន»។ លោកBlinken បានថ្លែងបន្តទៀតថា «រុស្ស៊ីត្រូវបញ្ឈប់ការគំរាមកំហែងមិនឱ្យដឹកស្បៀងអា ហារនិងជីមកពីបណ្តាប្រទេសដែលរិះគន់សង្គ្រាមឈ្លានពានរបស់ខ្លួននោះ»។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតរុស្ស៊ីប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Vassily Nebenzia បានតបតវិញដោយនិយាយថា ប្រទេសរបស់លោកត្រូវបានគេស្តីបន្ទោសចំពោះទុក្ខលំបាករបស់ពិភព លោក។ លោកបាននិយាយថា ពិភពលោកបានទទួលការឈឺចាប់ជាយូរយាមកហើយ មកពីវិបត្តិស្បៀងអាហារដែលបណ្តាលមកពីអតិផរណា ដែលកើតចេញពីការឡើងថ្លៃនៃការធានារ៉ាប់ រងនិងការឆក់ឱកាសរបស់ទីផ្សាររបស់ប្រទេសលោកខាងលិច។ លោកបានជជែកឱ្យហេតុផលថា កំពង់ផែរបស់អ៊ុយក្រែនត្រូវបានរារាំងដោយអ៊ុយក្រែនខ្លួនឯង ដែលបានដាក់គ្រាប់មីននៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រខ្មៅនោះ។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកលោក Antony Blinken បានតបតវិញថា«ការដាក់ទណ្ឌ កម្ម មិនបានរារាំងរុស្ស៊ីមិនឱ្យនាំចេញស្បៀអាហារនិងជីនោះទេ»។ មួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិលោក Antonio Guterres បានអំពាវ នាវដល់រុស្ស៊ីឱ្យអនុញ្ញាតនាំចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិរបស់អ៊ុយក្រែនមក ប្រទេសចំនួន៨០បាន ចូលរួមនៅក្នុងជំនួបរបស់ក្រុមប្រឹក្សានៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ដោយបានសម្តែងនូវក្តីកង្វល់ដ៏លើសលប់អំពីហានិភ័យនៃកង្វះស្បៀងអាហារនេះ៕	អង្គការសហប្រជាជាតិ សហរដ្ឋអាមេរិក សហរដ្ឋអាមេរិកនិងរុស្ស៊ីបានស្តីបន្ទោសគ្នាទៅវិញទៅមកកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ចំពោះស្ថាន ភាពស្បៀងអាហារដ៏អាក្រក់បំផុតនៅជុំវិញពិភពលោក នៅពេលសង្គ្រាមនៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែនរីកកាន់តែធំឡើងនោះ។ នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។
សត្វផ្សោតមួយក្បាលទម្ងន់ ១៩១គីឡូក្រោម ត្រូវបានគេប្រទះឃើញងាប់ នៅព្រែកកាំពី ស្រុកចិត្របុរី ខេត្តក្រចេះ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ទំនងដោយសារវ័យចំណាស់។ នេះបើតាមអង្គការមូលនិធិសកលសម្រាប់អភិរក្សធនធានធម្មជាតិ(WWF)។បើតាមអង្គការដដែល នេះជាសត្វផ្សោតទី៤ ហើយដែលគេប្រទះឃើញងាប់ ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០១៩មក។ រូបភាពពីអង្គការ WWF WWF បានសរសេរនៅទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនដូច្នេះ៖«សត្វផ្សោតនេះអាចងាប់ ដោយសារមានអាយុចាស់ ព្រោះពិនិត្យឃើញថាវាមានធ្មេញរិល មានទម្ងន់ ១៩១គីឡូក្រាម មានប្រវែងសរុប ២.២៣ម៉ែត្រ និងអាយុប្រហែល ២៥ ទៅ២៧ឆ្នាំ»។ ទោះយ៉ាងនេះក្តី WWF បានយកសពសត្វផ្សោតចំណាស់នេះ ទៅការិយាល័យ WWF ប្រចាំខេត្តក្រចេះ ដើម្បីធ្វើកោសល្យវិច័យ រកមូលហេតុពិតប្រាដក៕	ភ្នំពេញ៖ គិតចាប់ពីខែមករា ដើមឆ្នាំ២០១៩មក មានសត្វផ្សោត ៤ក្បាលហើយ ដែលត្រូវបានគេប្រទះឃើញងាប់ បន្ទាប់ពីគេប្រទះឃើញសាកសពសត្វផ្សោតមួយក្បាលទៀតកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា នៅព្រែកកាំពី ស្រុកចិត្របុរី ខេត្តក្រចេះ។ ក្រុមការងារស្រាវជ្រាវ មានរដ្ឋបាលជលផលខេត្ត និងអង្គការ WWF បានសន្និដ្ឋានថា ផ្សោតនេះ វាងាប់ដោយសារវ័យចំណាស់។
១. ស្ត្រេសពេក ភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ ឬស្ត្រេសជះឥទ្ធិពលគួរឱ្យបារម្ភជាច្រើនចំពោះទាំងសុខភាពផ្លូវកាយនិងចិត្ត។ ប៉ុន្តែថាតើអ្នកធ្លាប់ដឹងទេថាភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ក៏អាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់រដូវផងដែរ? នៅពេលស្ត្រេសនោះអ័រម៉ូនស្ត្រេស cortisol នឹងត្រូវបានបញ្ចេញក្នុងប្រព័ន្ធរាងកាយដែលនាំឱ្យរដូវមិនទៀង អារម្មណ៍កាន់តែឆេវឆាវ ហើយឈឺចុកក្នុងពោះខ្លាំងជាងមុន។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូរព្យាយាមគ្រប់គ្រងភាពស្ត្រេសរបស់អ្នក។ ២. ម៉ោងគេងមិនទៀងទាត់ ក្រៅពីការគេងមិនបានគ្រប់គ្រាន់ហើយនោះ សូម្បីតែគេងមិនទៀងម៉ោងក៏ជះផលប៉ះពាល់ដល់ស្ថានភាពនៃការមករដូវដែលអាចបណ្ដាលឱ្យកាន់តែអាក្រក់ឡើង ឬមកមិនទៀង! ស្ត្រីមួយចំនួនថែមទាំងជួបប្រទះអាការៈឈឺចុករមួលក្នុងពោះខ្លាំងនិងចង្អោរចង់ក្អួតទៀតផង។ ៣. ញៀនកាហ្វេអ៊ីន កាហ្វេអ៊ីនច្រើនពេកក្នុងប្រព័ន្ធរាងកាយអាចបណ្ដាលឱ្យអាការៈកំឡុងពេលមករដូវប្រែជាអាក្រក់ខ្លាំងឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូរកម្រិតការទទួលទានរបស់អ្នកប្រសិនបើមិនអាចបញ្ឈប់ ឬផ្អាកបាន។ ការទទួលទានមិនលើសពី ២ ពែងក្នុងមួយថ្ងៃ គឺល្អបំផុតកំឡុងពេលមករដូវ។ វាក៏ជាការសំខាន់ផងដែរក្នុងការបន្ថយការទទួលទានភេសជ្ជៈនិងអាហារមានផ្ទុកជាតិកាហ្វេអ៊ីនច្រើនមួយសប្តាហ៍មុននិងកំឡុងពេលមករដូវ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	កំឡុងពេលមករដូវអាចបង្កអាការៈឈឺចាប់និងគួរឱ្យរំខានជាច្រើន។ ហើយអាការៈអាចកាន់តែអាក្រក់ជាងមុនប្រសិនបើអ្នកមិនបញ្ឈប់ទង្វើមួយចំនួន។ ថាតើទង្វើទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញពីចំណុចមួយចំនួនដែលអាចធ្វើឱ្យអាការៈពេលមករដូវកាន់តែអាក្រក់ឡើង ៖
គ្រូបង្រៀនកម្រិតមូលដ្ឋានឯកទេសអប់រំកាយ ១២+២ ចំនួន ៧៥នាក់ និងកម្រិតបរិញ្ញាបត្រ ១២+៤ ចំនួន ២៥នាក់ បានប្រឡងជាប់ ក្របខណ្ឌឆ្នាំ២០២៣។ កម្រិត ១២+២ ទាំងចំនួន៧៥នាក់ ដែលមានស្រ្តី៧ នាក់ ត្រូវបែងចែកក្នុងខេត្តចំនួន២០ ក្នុងនោះ ទៅវិទ្យាល័យចំនួន២១ និងអនុវិទ្យល័យ ៥៤ ទីតាំង ស្របពេលកម្រិត ១២+៤ ចំនួន ២៥ នាក់ មានស្ត្រីតែ១នាក់ ត្រូវបែងចែកក្នុងខេត្តចំនួន១៣ ក្នុងនោះ ទៅវិទ្យាល័យចំនួន១៥ និងអនុវិទ្យល័យ ១០ ទីតាំង។ អ្នកជាប់ទាំង១០០ នឹងត្រូវចូលរៀននៅវិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំកាយ និងកីឡា រយៈពេល២ឆ្នាំ និង៤ឆ្នាំ ដោយទទួលបានបា្រក់បៀវត្ស៧០ភាគរយ មុនបែងចែកទៅតាមទីតាំងខេត្តគោលដៅចំនួន ២១។ ឆ្លើយនឹងសំណួរ ថាតើហេតុអ្វីមានស្ត្រីជាប់ក្នុងចំនួនតិចតួចពោលគឺត្រឹម៨រូប លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលជាប្រធានគណៈកម្មការប្រឡងប្រជែង ឆ្នាំ២០២៣នេះ អះអាងថាអ្វីៗពឹងលើសមត្ថភាព ដ្បិតការប្រឡងនេះទាំងក្រសួងអប់រំ និងក្រសួងមុខងារសាធារណៈបានផ្តល់ឱកាសស្មើៗគ្នាសម្រាប់បេក្ខជន និងបេក្ខនារី។ ក្នុងចំណោមបេក្ខជនមានឈ្មោះប្រឡងទាំង ១៨៩២នាក់ មានស្រី ៥៨៥ នាក់។ «លទ្ធផលគឺពឹងផ្អែកលើសមត្ថភាពរៀងៗខ្លួន»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីការប្រកាសលទ្ធផលការប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនឯកទេសអប់រំកាយ និងកីឡា នាថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ មុនលោកលើកទឹកចិត្តដល់ស្ត្រីបន្តប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀត បើទោះលើកនេះមិនជាប់ក៏ដោយ។ មួយវិញទៀត ក្នុងដំណើរការរៀបចំប្រកាសលទ្ធផល នៃការប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនឯកទេសអប់រំកាយ និងកីឡា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ មានប្រសាសន៍ថា ដំណើរការកំណែលឿន ព្រោះចង់ឱ្យបេក្ខជនទទួលបានលទ្ធផលលឿនតាមការចង់បាន។ «មួយជំហានៗ មានការយកចិត្តទុកដាក់ថ្លឹងថ្លែង ហើយទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ណាស់។ ដោយអនុគណៈកម្មការកែក៏យកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ រួមទាំងលោកគ្រូអ្នកគ្រូ ដោយមានការសហការជាមួយអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ»។ រដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះបន្ថែម។ ការប្រឡងនេះ មានវិញ្ញាសាសរសេរ និងវិញ្ញាសាអនុវត្តកីឡាផ្ទាល់តែម្តង។ វិញ្ញាសាអនុវត្តកីឡា មាន៣វិញ្ញាសា រួមមានចោលដំដែក រត់ល្បឿន និងលោតចម្ងាយ ដោយលទ្ធផលចេញភ្លាមៗ ក្រោយបេក្ខជនអនុវត្តវិញ្ញាសារួច។ ចំណោមអ្នកជាប់ទាំង១០០ មានបេក្ខជពីខេត្តសៀមរាប ១៣នាក់ ខេត្តព្រៃវែង ១០នាក់, បាត់ដំបង ៩នាក់, ពោធិ៍សាត់ ៧នាក់, ត្បូងឃ្មុំ និងបន្ទាយមានជ័យ ៧នាក់។ ដោយឡែក ខេត្តក្រចេះ ៦នាក់, កំពង់ចាម និងកំពង់ធំ ៥នាក់ រីឯ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងស្វាយរៀង ៤នាក់។ ខេត្តស្ទឹងត្រែង កោះកុង កណ្ដាល និងឧត្តរមានជ័យ ចំនួន ៣នាក់។ សម្រាប់ ខេត្តព្រះវិហារ រតនគិរី កំពង់ស្ពឺ ប៉ៃលិន ព្រះសីហនុ មាន២នាក់ និងមណ្ឌលគិរី មាន ១នាក់។ ដើម្បីឱ្យកាន់តែមានសុក្រិតភាព ក្រោយប្រកាសលទ្ធផល គណៈកម្មការរៀបចំការប្រឡងប្រជែង ក៏នឹងផ្ដល់ពេល១សប្ដាហ៍ដល់បេក្ខជន ដែលចង់ស្នើពិនិត្យសន្លឹកកិច្ចការរបស់ខ្លួនផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា នេះជាលើកទី២ហើយ ដែលក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ដឹកនាំរៀបចំការប្រឡងជ្រើសរើស គ្រូបង្រៀនឯកទេសអប់រំកាយ និងកីឡា នៅដើមអាណត្តិទី៧ បន្ទាប់ពីបានដឹកនាំប្រឡងជ្រើសរើសមន្ត្រីកសិកម្មឃុំ។ ការប្រឡងប្រជែងទាំងពីរលើកនេះ ឈរលើគោលការណ៍គុណាធិបតេយ្យ តម្លាភាព យុត្តិធម៌ បរិយាបន្ន ប្រសិទ្ធភាព ដោយក្នុងនោះក៏មានការចូលរួមសង្កេតការណ៍ពីអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយផងដែរ៕	លទ្ធផលប្រឡងប្រជែងជ្រើសររីសគ្រូបង្រៀនឯកទេសអប់រំកាយ និងកីឡា ដើម្បីចូលបម្រើការងារក្នុងក្របខណ្ឌក្រសួងអប់រំ និងកីឡា បានប្រកាសបេក្ខជនជាប់ជាស្ថាពរ១០០នាក់ហើយ នៅថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ។ ក្នុងចំណោម១០០នាក់ មានបេក្ខនារីជាប់តែ៨រូបប៉ុណ្ណោះ។ លោកហ៊ុន ម៉ានី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ លើកទឹកចិត្តស្ត្រីឱ្យបន្តចូលរួមប្រឡងគ្រូអប់រំកាយ និងកីឡា បន្តបន្ទាប់ទៀត បើទោះលើកនេះមានជំនួនបេក្ខនារីជាប់តិចតួចក៏ដោយ។
អនុស្សារណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU)នេះ បានប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ នៅសណ្ឋាគារ Raffle Hotel Le Royal ។ លោក Seraj Sutton នាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន Century 21 Cambodia និងលោក Guillaume Perdon ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារ BRED Bank (Cambodia) បានចុះហត្ថលេខាលើ អនុស្សារណៈនៃការយោគយល់គ្នា ដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ។ លោក Seraj Sutton បានមានប្រសាសន៍ថា លោកពិតជាមានក្តីរីករាយ ដែលបានធ្វើជាដៃ គូ ជាមួយធនាគារ BRED Bank ដែលជានបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ធនាគា BRED Banque Populaire ដ៏ល្បីល្បាញ និងជាធនាគារអឺរ៉ុបដំបូងគេ ដែលបើកដំណើរការនៅកម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧។ លោក Seraj Sutton ថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំជឿជាក់ថា កិច្ចសហការនេះ នឹងមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការបង្កើតឱកាសឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរ ទៅដល់អតិថិជន និងវិនិយោគិន។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ប្រជាជនកម្ពុជា ក៏អាចទទួលបានឱកាសដូចគ្នា ដើម្បីអាចទិញអចលនទ្រព្យតាមក្តីប្រាថ្នារបស់ពួកគេ»។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «អតិថិជនរបស់យើង មិនត្រឹមតែអាចក្លាយជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធលំនៅដ្ឋានថ្មីរបស់ពួកគេទេ តែថែមទាំងអាចទទួលបានកម្ចី ក្នុងអត្រាការប្រាក់សមរម្យ សេវាឆាប់រហ័ស ទំហំកម្ចីសមរម្យតាមតម្រូវការ ពីធនាគារ BRED Bank (Cambodia)»។ លោក Guillaume Perdon ប្រធាននាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារ BRED Bank (Cambodia) បានលើកឡើងសដៀងគ្នាថា៖ «យើងខ្ញុំមានក្តីសោមនស្ស ដែលបានឈានដល់ការចុះអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់គ្នា ជាមួយក្រុមហ៊ុន Century 21 Cambodia។ ធនាគារ BRED Bank Cambodia បានប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការរីកម្រើន ទីផ្សារអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា។ យើងខ្ញុំផ្តល់សេវាកម្មធនាគារ ដែលមានស្តង់ដារអន្តរជាតិ ហេតុដូច្នេះហើយយើងជឿជាក់ថា ការផ្តល់សេវាកម្មកម្ចីទិញផ្ទះនេះ បង្ហាញពីគុណតម្លៃរបស់យើង ក្នុងទីផ្សារនៅកម្ពុជា។ តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ យើងនឹងធ្វើការឆ្ពោះទៅមុខរួមគ្នា យូរអង្វែង និងដោយក្តីរីករាយ»។ ក្រុមហ៊ុន Century 21 Cambodia គឺជាក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យ ដែលត្រូវបានផ្តល់សិទ្ធិ ជាភ្នាក់ងារលក់ផ្តាច់មុខ របស់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើននៅកម្ពុជា រួមមានគម្រោង FOREST HARMONY, GOLF HARMONY, RESIDENCE HARMONY, LAGOON HARMONY និងគម្រោង LIVING HARMONY ដែលជាគម្រោងផ្ទះវីឡាលំហែកាយ និងខុនដូប្រណីត រចនាឡើងតាមបែបអឺរ៉ុប ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំព្រៃថ្នង ស្រុកទឹកឈូ ចម្ងាយប្រហែល ១៨ គីឡូម៉ែត្រ ពីក្រុងកំពត។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម៖ សូមទាក់ទងលេខទូរស័ព្ទ 061 55 50 75 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យ Century 21 Cambodia ដែលជាក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យយីហោដើមពីសហរដ្ឋអាមេរិក បានចុះអនុស្សារណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ជាមួយធនាគារ BRED Bank (Cambodia) ដើម្បីសហការផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុ ដល់អ្នកទិញអចលនទ្រព្យ តាមបណ្តាញក្រុមហ៊ុន Century 21 Cambodia។
ភ្នំពេញ៖ លោក សន សៀប ប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃ និងភ្នាក់ងារអចលនទ្រព្យកម្ពុជា ហៅកាត់ CVEA អះអាងថា វិស័យអចលនទ្រព្យ មិនប៉ះពាល់ដល់ដីកសិកម្មទេ ទោះបីមានការអភិវឌ្ឍ១០ ទៅ២០ឆ្នាំក្តី។ នោះក៏ព្រោះតែលោក មើលឃើញថា ដីកសិកម្មនៅកម្ពុជានៅសល់ច្រើនទៀត ដែលមិនទាន់ប្រើប្រាស់អស់សក្ដានុពលនៅឡើយ។ ការលើកឡើងរបស់លោក ស្របពេលមានការព្រួយបារម្ភពីការបាត់បង់ដីកសិកម្ម ដោយសារវិស័យអចលនទ្រព្យ។ លោក សន សៀប ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ រូបភាពរបស់ សារព័ត៌មានថ្មីៗ ដើម្បីកាន់តែពិស្តារ សូមលោកអ្នកនាង ស្តាប់បទសម្ភាសរវាង កញ្ញា សុង សុធាវី អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយ លោក សន សៀប ប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃ និងភ្នាក់ងារអចលនទ្រព្យកម្ពុជា CVEA ដូចតទៅ៖ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ យើងឃើញហើយថា មុនវិបត្តិកូវីដ -19 វិនិយោគិនចិន និងជនជាតិចិនមកកម្ពុជាច្រើន ពិសេសនៅទីក្រុងសក្តានុពលមួយចំនួន ជាមួយគ្នានេះ តើលោកមានអ្វីទាក់ទាញពួកគាត់ថែមទៀត? លោក សន សៀប៖ ខ្ញុំគិតថាមុនបរិបទកូវីដ អ្វីដែលយើងបានខិតខំប្រឹងប្រែងកន្លងមក បានទាក់ទាញវិនិយោគិនចិនមកកម្ពុជាច្រើន ពិសេសតំបន់ព្រះសីហនុរបស់យើង។ ដោយឡែកកន្លងមក យើងអាចចាត់ទុកថាជាការធ្វើបណ្តើរ គិតបណ្តើរ ដើម្បីកែសម្រួលបណ្តើរ ធ្វើម៉េចឱ្យបរិយាកាសវិនិយោគរកស៊ីមានភាពប្រសើរ ដើម្បីរួមចំណែកជួយដល់បងប្អូនពលរដ្ឋយើងមានចំណូល និងជួយសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង តាមរយៈគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល គឺធ្វើម៉េចឱ្យកម្ពុជាមានសេដ្ឋកិច្ចល្អ នៅឆ្នាំ ២០៣០ និងប្រសើរឆ្នាំ២០៥០។ ខ្ញុំគិតថា ពាក់ព័ន្ធនឹងវិនិយោគិនចិននេះទៀតសោត យើងមានបទពិសោធន៍កន្លងមក គឺមានផលលំបាកខ្លះ ដូចនៅខាង កំពង់សោមអ៊ីចឹង អ្នកដែលគាត់រំពឹងថា ជួលដីធ្វើអគារឡើង គាត់នឹងអាចផ្តល់សេវាកម្ម និងរកស៊ីបាននៅពេលដែលគាត់សាងសង់រួច។ ប៉ុន្តែពេលសាងសង់មិនទាន់រួចផងក៏ជួបបញ្ហាហូរហែដូចជា បិទហ្គេមអនឡាញន៍ កូវីដ និងសង្រ្គាមទៀត ដូចនេះពួកគាត់ហ្នឹងពុំមានលទ្ធភាពក្នុងការបន្តការសាងសង់របស់គាត់រហូតដល់ញ្ចប់ ហើយក៏អាក់ខានបំពេញកាតព្វកិច្ចជាអ្នកជួលដី ដែលម្ចាស់ដីពួកគាត់ជាអ្នកវិនិយោគខ្មែរយើងទេ។ អ៊ីចឹងផលលំបាកទាំងអស់ហ្នឹងធ្លាក់មកជាបន្ទុករបស់រដ្ឋ ដែលរដ្ឋាភិបាលកំពុងដុតដៃដុតជើង ពិសេសតាមរយៈក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និង ហិរញ្ញវត្ថុ បានបង្កើតគណៈកម្មការ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងអស់ហ្នឹង។ នេះជាយន្តការមួយ សម្រួលដល់អ្នករកស៊ី ក៏ដូចជាទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគិនថ្មីៗ ក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យអចលនទ្រព្យបន្តបន្ទាប់ទៀត។ លោក សន សៀប ប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃ និង ភ្នាក់ងារអចលនទ្រព្យកម្ពុជា ហៅកាត់ថា CVEA រូបភាពរបស់សារព័ត៌មានថ្មីៗ.. កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ចំពោះបញ្ហាដែលធ្លាប់កើតមានទាំងអស់នេះ តើលោកគិតថា យើងគួរតែប្រយ័ត្នបែបណាទៀត ដើម្បីការពារអ្នកវិនិយោគ ពិសេស ជនជាតិខ្មែរយើងកុំឱ្យក្លាយជាជនរងគ្រោះទៅថ្ងៃមុខ? លោក សន សៀប៖ វាជាបទពិសោធន៍មួយដ៏ល្អ ព្រោះកាលពីឆ្នាំ ២០០៨ គឺយើងឆ្លងកាត់វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ ពិភពលោកបានជះឥទ្ធិពលដល់វិស័យអចលនទ្រព្យរបស់យើង ហើយអ្នករកស៊ីក្នុងវិស័យនេះច្រើនដែលពួកគាត់ជួបបញ្ហាដូចគ្នាដែរ។ ដោយឡែកពេលយើងជួបវិបត្តិម្តងទៀត ឃើញថាយើងបានត្រៀមខ្លួនច្រើនជាងមុន គឺចំនួនអ្នកដែលធ្លាប់ជួបវិបត្តិមានការថយចុះ ហើយតម្លៃដីក៏មិនធ្លាក់ចុះខ្លាំងដែរ ពោលគឺអាចលក់បានខ្លះ ដោយខុសពីកាលឆ្នាំ២០០៨ ពេលជួបវិបត្តិនោះ យើងធ្លាក់រហូតដល់ ៣០% ៥០% ក៏មានដែរ។ ខ្ញុំគិតថា អ្នកវិនិយោគ និងម្ចាស់អចលនទ្រព្យ គាត់នឹងប្រយ័ត្នជាងមុន គិតគូរច្រើនជាងមុន ពិសេសកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់គាត់ ដែលត្រូវចាប់ដៃរកស៊ីជាមួយគ្នា ក៏ដូចជាជួលអគារអីអ៊ីចឹងទៅជាមួយអ្នកវិនិយោគពីខាងក្រៅរយៈពេលវែង ហើយពេលឆ្លងកាត់បញ្ហាគាត់នឹងមើលឃើញស៊ីជម្រៅជាងរយៈពេលមុន។ ខ្ញុំក៏គិតថា ប្រហែលរដ្ឋាភិបាលមានច្បាប់ទម្លាប់មួយចំនួន ដើម្បីជួយសម្រួលទប់ កុំឱ្យបញ្ហាហ្នឹងវាចេះតែកើតមានឡើងច្រំដែលលើវិស័យអចលនទ្រព្យរបស់យើង។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ការត្រៀមខាងមុខ យើងរំពឹងថានឹងមានផលវិជ្ជមាន តែមានការលើកឡើងថា វិស័យអចលនទ្រព្យសព្វថ្ងៃកំពុងតែជាប់គាំង! ក្នុងនាមលោកជាអ្នកជំនាញក្នុងវិស័យនេះ តើវាអាចមានសក្តានុពលទេ ហើយបើមានសក្តានុពលនៅក្នុងតំបន់ណាខ្លះនៃប្រទេសកម្ពុជា? លោក សន សៀប៖ ខ្ញុំគិតថា អ្វីដែលទីផ្សារទូទៅសម្លឹងឃើញគឺយើងមានផលលំបាក តាំងពីឆ្នាំ ២០២១ ២០២២ សេដ្ឋកិច្ចយើងនៅតឹង ហើយ២០២៣នេះ មានការព្យាករណ៍ថា សេដ្ឋកិច្ចយើងមានការកើនឡើងបន្តិច តែការផ្តល់ចម្លើយថាគាំង ឬ មិនគាំង គឺអាស្រ័យលើសេដ្ឋកិច្ចយើងនេះហើយ។ បើសិនពលរដ្ឋមានលុយគាត់នឹងចំណាយលើសឹងតែគ្រប់វិស័យ ហើយវិស័យអចនទ្រព្យជាវិស័យមួយ ដែលវិនិយោគទៅនឹងទទួលបានផលចំណេញមកវិញ និងមានសុវត្ថិភាពបំផុតក្នុងការវិនិយោគ។ អ៊ីចឹង ខ្ញុំអាចនិយាយបានថាការលំបាកនេះ វាមិនដល់ថ្នាក់គាំងទេ ព្រោះវាមានចរន្តការទិញ - លក់ នៅឡើយ ដែលអ្នកលក់ក្រោមទីផ្សារមួយចំនួន ចន្លោះពី ៥០ ៤០ ទៅ ៣០% នៅតែមានការលក់បានហ្នឹង។ រីឯឆ្នាំ ២០២៣នេះ ចំណូលរបស់ពលរដ្ឋយើងនៅតែមានភាពមិនទាន់ច្បាស់លាស់នៅឡើយ ខ្ញុំគិតថា អ្នកដែលមានលុយគាត់នឹងផ្តោតទៅលើការរកស៊ីរបស់គាត់ច្រើនជាង ហើយបើអ្នកមិនទាន់មានផ្ទះ គាត់នឹងបន្តក្នុងការជួលផ្ទះ ដើម្បីសន្សំលុយប្រើប្រាស់ពេលសេដ្ឋកិច្ចល្អវិញ។ ដូច្នេះ អចលទ្រព្យដែលអាចលក់បាន គឺត្រូវលក់ក្រោមទីផ្សារ ៣០% ៤០% អ៊ីចឹងទើបអាចមានភាពទាក់ទាញ។ អ្នកណា ក៏ដូចអ្នកណាដែរ ទាល់តែតម្លៃក្រោមទីផ្សារបានខ្ញុំវិនិយោគ។ ចំពោះតំបន់ដែលមានភាពទាក់ទាញគឺតំបន់ណាវិនិយោគហើយមានការឡើងថ្លៃ ហើយមានគម្រោងអភិវឌ្ឍថ្មីៗ ដូចជា តំបន់ជាយក្រុងភ្នំពេញ តំបន់អរិយក្សត្រ និងតំបន់ឧត្តុងម៉ែជ័យ ក៏ដូចជាតំបន់សំពៅពូន ។ល។ កន្លែងទាំងអស់នេះហើយ ដែលមានភាពទាក់ទាញ នៅពេលតំបន់ហ្នឹងកំពង់តែអភិវឌ្ឍន៍វាចេះតែទៅមុខហើយ ដីក៏ឡើងថ្លៃតាមហ្នឹង ហើយតម្លៃអចលនទ្រព្យក៏ឡើងតាមហ្នឹងដែរ។ មួយទៀតខ្ញុំផ្តោតលើតំបន់សក្តានុពលខ្លាំងមានពីរទីតាំងគឺ ភ្នំពេញតំបន់ជាយក្រុង ដែលខ្ញុំលើកឡើងខាងលើ និងកំពង់សោម ហើយកំពង់សោមក៏មានតំបន់ជាយក្រុងដែរ ដែលទាក់ទងជាមួយអ្នកវិនិយោគចិននេះ។ កំពង់សោមបច្ចុប្បន្នមានការតភា្ជប់ជើងហោះហើរត្រង់ពី ឃួនមីង ប្រទេសចិន ដូចនេះមានការហូរចូលនូវអ្នកវិនិយោគចិនមកតំបន់នេះច្រើន ព្រមទាំងចិនដែលធ្លាប់រស់នៅកន្លងមុនពេលកូវីដផងដែរ។ ចំណែក សក្តានុពលតំបន់នោះ ទាំងផ្លូវទៅមក ឆ្នេរ កោះ ។ល។ សុទ្ធសឹងតែទាក់ទាញនូវអ្នកវិនិយោគចិនមកកម្ពុជាច្រើនមែនទែន។ អ៊ីចឹង ខ្ញុំឃើញគម្រោងធំៗ ដែលធ្វើនៅរាមហ្នឹង ដូចជាគម្រោងរាមស៊ីធីមានការប្រកាសហើយ ៨០០ហិកតា ដែលកំពុងតែធ្វើ និងមានគម្រោងផ្សេងៗទៀត ដែលធំៗនៅជិតហ្នឹង សុទ្ធសឹងជាគម្រោងមានសក្តានុពល។ ដូចនេះ ខ្ញុំគិតថា កំពង់សោមនឹងក្លាយជាទីក្រុងដ៏ធំមួយ នៅចន្លោះពី៥ ទៅ ១០ឆ្នាំ ខាងមុខ។ ក្នុងនោះប្រជាជនចិន ដែលមកពីស៊ាងហៃ ប៉ិយចិញ គ័ងចូវ ទីក្រុងធំៗ ។ល។ គាត់ធ្លាប់ឆ្លងកាត់ការពង្រីកទីក្រុងរបស់គាត់ អ៊ីចឹងគាត់មើលឃើញកំពង់សោមជាទីក្រុងតែមួយគត់ ដែលមានកំពង់ផែទឹកជ្រៅ មានព្រលានយន្តហោះ ឆ្នេរ កោះ តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស តំបន់រ៉ែ ។ល។ អ៊ីចឹង គាត់មើលឃើញពីសក្តានុពលនៃការពង្រីកទីក្រុងហ្នឹងឯង។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ តើវិស័យអចលនទ្រព្យគ្រោងនឹងចំណាយដីប៉ុន្មានដែរនៅទូទាំងប្រទេសហើយវាអាចប៉ះពាល់ដល់ដីដែលត្រូវប្រើប្រាស់សម្រាប់ដាំដំណាំ ក្នុងវិស័យកសិកម្មដែរ ឬ ទេ? លោក សន សៀប៖ មានការលើកឡើង និងព្រួយបារម្ភច្រើនដែរ នៅពេលវិស័យអចលនទ្រព្យកាន់តែរីកលូតឡើងទៅវាប៉ះពាល់ទៅដល់ដីកសិកម្មមួយចំនួន។ ជាក់ស្តែង ខ្ញុំឃើញថាប្រទេសយើងមានដីច្រើនទៀតណាស់ ដែលមិនទាន់បានប្រើប្រាស់ឱ្យអស់លទ្ធភាពក្នុងវិស័យកសិកម្ម ហើយវិស័យនេះក៏មិនទាន់បានប្រើប្រាស់ឱ្យអស់សក្តានុពលដែរ។ វាអាចថាយើងខ្វះបច្ចេកវិទ្យា ប្រព័ន្ធស្រោចស្រពនៅទូទាំងប្រទេស ហើយសក្តានុពលនៃវិស័យដែលត្រូវពង្រីកហ្នឹងមានធំណាស់។ ខ្ញុំគិតថា ការអភិវឌ្ឍវិស័យអចលនទ្រព្យនេះ វាប៉ះពាល់តិចតួចណាស់ក្នុងវិស័យកសិកម្ម ឬ អ្នកខ្លះយកដីមួយចំនួនទៅធ្វើកសិកម្មបែបទំនើបវិញ។ អ៊ីចឹង ពេលវិស័យអចលនទ្រព្យ អភិវឌ្ឍន៍ខ្លាំង វិស័យកសិកម្មក៏រីកចម្រើនទៅតាមនោះដែរ។ នៅបរទេសក៏ដូច្នោះដែរ ហើយប្រទេសយើង បើធៀបនឹង ប្រទេសជិតខាងគឺតូចមែនទែន។ ខ្ញុំគិតថាក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំ ទៅ២០ឆ្នាំទៀត វាមិនប៉ះពាល់អីដល់ដីកសិកម្មរបស់យើងទេ។ អ្វីដែលខ្ញុំថា មិនប៉ះពាល់នោះគឺ ផលិតកម្មជារួមរបស់ប្រទេសយើង មិនមែនមានន័យថាមិនប៉ះពាល់ដល់ដីកសិកម្មដែលមានស្រាប់នាពេលបច្ចុប្បន្នទេ។ឧទាហរណ៍ថា គាត់ត្រូវពង្រីករោងចក្រ១០០ហិកតា អ៊ីចឹងដីស្រែហ្នឹងវាអាចចូលទៅក្នុងគម្រោង១០០ហិកតាហ្នឹងដែរ។ យើងនិយាយពីផលិតកម្ម គឺរោងចក្រផលិតបានច្រើនជាង និងប្រសិទ្ធភាពច្រើន ជាងការយកដីហ្នឹងទៅដាំស្រូវ ឬ បន្លែ។ល។ ខ្ញុំមើលឃើញថា ប្រភេទដីធ្វើកសិកម្ម គឺពុំសូវមានរោងចក្រ ឬ អចលនទ្រព្យទៅខាងហ្នឹងទេ ព្រោះតែវាមិនហាប់ណែន និងត្រូវចំណាយថវិកាច្រើនក្នុងការបុកគ្រឹះរោងចក្របន្ថែមទៀត។ រីឯដី ដែលហាប់ណែន ខ្សាច់ហាប់ តឹង ដូចខាងកំពង់ស្ពឺ គឺត្រូវនឹងការធ្វើរោងចក្រតែម្តង។ អ៊ីចឹង វាអាចមានភាពផ្សេងគ្នាទេ តែវាក៏មានដីកសិកម្មខ្លះប៉ះពាល់ដោយជៀសមិនរួចដែរ។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ការអភិវឌ្ឍន៍ យើងចង់ឱ្យប្រទេសមានការរីកចម្រើន តែកន្លងមកដូចមានការបាក់អគារនៅកំពង់សោម និងមានពាក្យលើកឡើងថា ពេលចិនមកកាន់តែច្រើន កម្ពុជាអាចក្លាយជាប្រទេសចិនទី២វិញ ក្នុងនាមលោកជាអ្នកជំនាញក្នុងវិស័យនេះ តើមានការចូលរួមបំភ្លឺដូចម្តេច? លោក សន សៀប៖ ការយល់ឃើញផ្ទាល់ខ្លួន ចិនមកស្រុកខ្មែរកាន់តែច្រើន ប្រទេសខ្មែរអាចក្លាយជាប្រទេសចិនទី២ ឬ ជាទីក្រុងចិននៅប្រទេសខ្មែរ! ខ្ញុំគិតថា ដូចមិនបារម្ភទេ ព្រោះវាពាក់ព័ន្ធនឹងផ្លូវច្បាប់យើងវិញទេ។ បើចិនចូលមករកស៊ីនៅកម្ពុជាកាន់តែច្រើន តើផលប្រយោជន៍បានទៅអ្នកណា? គឺបានទាំងពីរ ចិនខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ហ្នឹងក៏បានប្រយោជន៍ ហើយខ្មែរយើងក៏បានប្រយោជន៍ច្រើនដែរ។ បើគេរកស៊ីរីកចម្រើន រដ្ឋាភិបាលយើងក៏ប្រមូលពន្ធបានច្រើនដែរ ហើយពន្ធហ្នឹងយកទៅបើកប្រាក់ខែឱ្យបុគ្គលិករដ្ឋ សាងសង់មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តជូនពលរដ្ឋ។ អ៊ីចឹង ពេលរដ្ឋមានលុយ គាត់ហ្នឹងជួយលើការងារទាំងអស់ហ្នឹង ដែលវាបំរើឱ្យផលប្រយោជន៍ជនជាតិខ្មែរយើងហ្នឹងឯង។ នេះជាការជួយដោយប្រយោល មិនមែនមានន័យថា ចិនមករកស៊ីមានបាន ហើយរដ្ឋចែកលុយឱ្យពលរដ្ឋគ្រប់គ្នានោះទេ។ ចំពោះរឿងបាក់អគារនៅកំពង់សោម តាមពិតទៅរដ្ឋាភិបាលតាមរយៈក្រសួងរៀបចំដែនដីនរគរូបនីយកម្មលោកបានរៀបចំរួចហើយ ដែលជាច្បាប់សាង់សង់ តែពីមុនយើងគ្រាន់តែមានសេចក្តីណែនាំអ៊ីចឹងទៅ ហើយពីមួយករណីទៅមួយករណី ពីមួយគម្រោងទៅមួយគម្រោងត្រូវការពារនៅចំពោះមុខអន្តរក្រសួង។ តែពេលនេះយើងមានច្បាប់សាងសង់ហ្នឹងតែម្តង ដែលមានចែងលម្អិតច្រើនក្នុងការសាងសង់ ដើម្បីធានានូវភាពរឹងមាំនៃសំណង់ស្ថាបត្យកម្ម។ អ្វីដែលយើងបារម្ភនោះគឺ អគារដែលសាងសង់បានរយៈពេល ១០ ទៅ ១៥ឆ្នាំបើបាក់ តើនរណាជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ? ពិសេសខុនដូរ ដែលមានម្ចាស់ច្រើន? អ៊ីចឹង គឺគេរៀបចំការពារករណីទាំងអស់ហ្នឹង។ ជាមួយគ្នានេះ ខ្ញុំបានចូលរួមជាអ្នកផ្តល់មតិយោបល់ជាមួយអ្នកជំនាញលើការងារនេះ ដែលមកពី អង់គ្លេស អាឡឺម៉ង់ កាណាដា ក្នុងការធ្វើយ៉ាងមិចឱ្យច្បាប់សាងសង់របស់យើងមានប្រសិទ្ធភាព។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ក្រៅពីអ្នកវិនិយោគចិន តើអ្នកវិនិយោគពីប្រទេសដទៃទៀត ដូចជាមកពីអាស៊ី អឺរ៉ុប អាមេរិកមានមកជាមួយគ្នាដែរទេ ឬ យ៉ាងណា? លោក សន សៀប៖ ទាក់ទងនឹងអ្នកវិនិយោគដែលចាប់អារម្មណ៍វិស័យអចលនទ្រព្យនេះ កន្លងមកយើងមានកូរ៉េ តៃវ៉ាន់ ជប៉ុន ចិន ហុងកុង សិង្ហបូរី និងតំបន់អាស៊ីដូចជា ថៃ វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ីជាដើម។ ដោឡែក យើងមិនដែលឃើញមានគម្រោងធំៗ មកពី អឺរ៉ុប ឬ អាម៉េរិកអីទេ។ មានន័យថា អ្នកវិនិយោគចិននៅតែឈរលើលំដាប់លេខមួយក្នុងការវិនិយោគលើវិស័យអចលនទ្រព្យនៅប្រទេសកម្ពុជាយើង៕	ដោយ៖ សុង សុធាវី
យុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយវិធានការប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ បានត្រូវបានរៀបចំធ្វើជាលើកទី២នៅក្នុងសង្កាត់ទាំង១០៥របស់រាជធានីភ្នំពេញ។ យុទ្ធនាការលើកទី២ កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ ត្រូវបានដឹកនាំដោយថ្នាក់ដឹកនាំខណ្ឌទាំង១៤ ដែលបាននាំយកម៉ាស់ ដែលជាអំណោយរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ទៅចែកជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមមូលដ្ឋានថែមទៀតផង។ កាលពីថ្ងៃទី៧ខែវិច្ឆិកា សាលារាជធានីភ្នំពេញ និងអង្គការយូនីសេហ្វ បានរៀបចំយុទ្ធនាការរួមគ្នាផ្សព្វផ្សាយវិធានការប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩នៅទូទាំងរាជធានី។ ប្រជាពលរដ្ឋ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ម្ចាស់រ៉ឺម៉កកង់បី គឺជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយផ្តល់ព័ត៌មាន ដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំង១០៥សង្កាត់។ ការបន្តផ្សព្វផ្សាយអំពីវិធានការប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ ត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងពេលដែលកម្ពុជាកំពុងតែព្រួយបារម្ភអំពីការការផ្ទុះជំងឺកូវីដ១៩នៅក្នុងសហគមន៍ បន្ទាប់ពីប្រមុខការទូតនៃប្រទេសហុងគ្រីត្រូវបានរកឃើញថា មានផ្ទុកមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី ក្រោយពីបានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា។ ក្រោយទស្សនកិច្ចនៃរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហុងគ្រី ដែលប្រមុខរដ្ឋាភិបាលហៅជំនួសដោយ ព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី៣វិច្ឆិកា នោះ មន្ត្រី៣រូប និងអង្ករក្ស១រូបដែលបានមានទំនាក់ទំនងជាមួយលោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសហុងគ្រី ត្រូវបានរកឃើញថាមានផ្ទុកមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី និងមនុស្សជាង២០០០នាក់ផ្សេងទៀតត្រូវបានហៅមកធ្វើតេស្តផងដែរ៕ អត្ថបទទាក់ទង លោក នួន ផារ័ត្ន៖«បើជំងឺកូវីដ-១៩ មិនចប់ ការងារបង្ការរបស់យើងក៏មិនចប់ដែរ»	កាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ ក្រុមការងាររៀបចំយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩ នៃសាលារាជធានីភ្នំពេញបានបន្តសកម្មភាពទ្រង់ទ្រាយធំរបស់ខ្លួនជាលើកទីពីរ ដោយរួមទាំងការចែកចាយម៉ាស់ ដែលជាអំណោយរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ផង។
1. នៅពេលដែលកូនមិនពិសារអាហារពេលព្រឹក នោះនឹងអាចធ្វើឲ្យជាតិស្ករក្នុងរាងកាយកូនធ្លាក់ចុះ ថែមទាំងធ្វើឲ្យកូនខ្វះឈាមទៀតផង។ ប្រសិនជាកូនមិនបរិភោគក្នុងរយៈពេលយូរ នោះប្រព័ន្ធការពាររាងកាយកូននឹងធ្លាក់ចុះខ្លាំង ដោយធ្វើឲ្យកូនអាចឆ្លងជំងឺគ្រប់បែបយ៉ាង ដោយមិនដឹងខ្លួន។ 2. នៅពេលដែលកូនមិនញ៉ាំអាហារពេលព្រឹក នោះគេអាចនឹងបរិភោគច្រើនហួសកំណត់ក្នុងអាហារថ្ងៃត្រង់។ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យក្រពះ និងពោះវៀនមានសម្ពាធខ្លាំង។ ដូចនេះ អ្នកនឹងងាយធាត់ជាទីបំផុត ព្រោះក្រពះ និងពោះវៀនកិនមិនបានល្អ។ 3. ខួរក្បាលកូននឹងចាប់ផ្តើមខ្សោយទៅៗ ដោយធ្វើឲ្យការចងចាំរបស់គេមិនល្អដូចមុនឡើយ។ ជាពិសេស ខួរក្បាលកូននឹងមិនអាចលូតលាស់បានល្អដូចមុនទៀតទេ។ ម្យ៉ាងទៀត ធ្មេញកូននឹងឆាប់ពុក ថែមទាំងអាចប្រឈមមុខនឹងជំងឺក្រពះផងដែរ។ ដូចនេះ អ្នកគួរតែឲ្យកូនញ៉ាំអាហារពេលព្រឹកមុននឹងទៅសាលារៀនមិនថាប្រញាប់យ៉ាងណានោះទេ ទើបមិនធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពកូន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ខាងក្រោមនេះ យើងខ្ញុំនឹងបង្ហាញអ្នកពីគ្រោះថ្នាក់ដែលកូនអាចនឹងប្រឈមមុខក្រោយពេលដែលគេមិនញ៉ាំអាហារពេលព្រឹក។ តើមានអ្វីខ្លះទៅ?
នៅក្នុងសន្និសីទកាសែតកាលពីថ្ងៃពុធទី ១១តុលា ទីភ្នាក់ងារអវកាសណាសា បានបង្ហាញលទ្ធផលបឋមនៃការសិក្សាលើសំណាកអាចម៍ផ្កាយ Bennu ដែលយានអវកាស Oriris-Rex បានដឹកមកផែនដី កាលពីថ្ងៃទី ២៣កញ្ញាកន្លងទៅ។ តាមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តរបស់ទីភ្នាក់ងារណាសា សំណាកអាចម៍ផ្កាយBennu មានទឹក និងសម្បូរដោយកាបូនដែលជាសារធាតុគីមីចម្បងសម្រាប់ជីវិត។ ដូចការសន្យា ទីភ្នាក់ងារអវកាសអាមេរិក ណាសាបានធ្វើសន្និសីទកាសែត កាលពីថ្ងៃទី ១១តុលា ដើម្បីបង្ហាញលទ្ធផលបឋមនៃការស្រាវជ្រាវលើសំណាកអាចម៍ផ្កាយBennu ដែលយានអវកាសOriris-Rex បានដឹកយកមកផែនដី កាលពី២សប្តាហ៍មុន។ តាមប្រធានទីភ្នាក់ងារណាសា លោក Bill Nelson សំណាក អាចម៍ផ្កាយBennu សម្បូរដោយកាបូន និងម៉ូលេគុលទឹក សារធាតុសំខាន់ដែលទីភ្នាក់ងារណាសាទន្ទឹងចង់បាន។ សម្រាប់ប្រធានណាសា កាបូន និងទឹក ជាសារធាតុគីមីចម្បងសម្រាប់ការកកើតភពផែនដី។ ម្យ៉ាងវានឹងជួយឲ្យគេកំណត់បាននូវប្រភពសារធាតុសំខាន់ៗ ដែលជួយឲ្យមានការកកើតជីវិតនៅលើផែនដី។ នៅក្នុងរូបភាពដំបូងរបស់សំណាកអាចម៍ផ្កាយBennuដែលទីភ្នាក់ងារណាសាបង្ហាញ កាលពីថ្ងៃពុធ គេឃើញលំអងធូលី និងគ្រាប់ដុំខ្មៅៗ។ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តរបស់ទីភ្នាក់ងារណាសាស្រមៃចង់បានសំណាកអាចម៍ផ្កាយBennuមកសិក្សា តាំងពីយូរណាស់មកហើយ។ ណាសាបាននិយាយថា ការជ្រើសរើសយកអាចម៍ផ្កាយBennu មកសិក្សាគឺជាជម្រើសដ៏ល្អ។ លោក Daniel Glavin អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តរបស់ទីភ្នាក់ងារណាសា បានបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់នៃការរកឃើញកាបូននៅក្នុងសំណាកអាចម៍ផ្កាយ Bennu ក្នុងហេតុផលថា កាបូនដើរតួនាទីសំខាន់សម្រាប់ជីវិតនៅលើផែនដី។ គេជឿថា ដោយហោះបុកផែនដី កាលពីប៉ុន្មានលានឆ្នាំមុន អាចម៍ផ្កាយដទៃទៀត ដូចជាអាចម៍ផ្កាយ Bennu បានពាំនាំយកកាបូនមកផែនដី។ ចំណែកទឹកដែលជាប់នៅក្នុងរ៉ែសំណើម ក្នុងសំណាកអាចម៍ផ្កាយជួយឲ្យគេវាយតម្លៃថា ទឹកអាចមកដល់ផែនដីក៏ដោយសារតែការហោះបុករបស់អាចម៍ផ្កាយដែរ។ សម្រាប់អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត ផែនដីអាចមានជីវិតរស់នៅ មានមហាសមុទ្រ ទឹកទន្លេ ក៏ដោយមកពីរ៉ែដែលមានសំណើមទឹក ធ្លាក់មកគរនៅលើផែនដី កាលពីជាង ៤ពាន់លានឆ្នាំមុន។ តាមទីភ្នាក់ងារណាសា ការវិភាគបឋមបង្ហាញថា សំណាកអាចម៍ផ្កាយBennu សម្បូរដោយកាបូនក្នុងបរិមាណដ៏ច្រើន ដែលគេមិនធ្លាប់យកមកផែនដី។ ផ្តើមបេសកកម្មចេញទៅរកសំណាកលើអាចម៍ផ្កាយ Bennu តាំងពីឆ្នាំ២០១៦ យានអវកាសរបស់ណាសាបានចុះចតយកសំណាកនៅឆ្នាំ២០២០ នៅលើអាចម៍ផ្កាយ Bennu ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយ ៣០០លានគីឡូម៉ែត្រពីផែនដី។ តាមអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តរបស់ណាសា ការសិក្សាពីសារធាតុផ្សំរបស់អាចម៍ផ្កាយBennu នឹងអាចជួយឲ្យគេយល់ពីដំណើរហោះគោចររបស់អាចម៍ផ្កាយ Bennu ដែលគេវាយតម្លៃថា អាចហោះមកបុកផែនដី នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ២២។ ទោះជាប្រូបាប៊ីលីតេនៃការហោះបុកទង្គិចរបស់អាចម៍ផ្កាយមានតិច ប៉ុន្តែការសិក្សាលម្អិតពីសារធាតុផ្សំរបស់អាចម៍ផ្កាយBennu នឹងអាចជួយអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តឲ្យគណនា ដើម្បីរកផ្លូវបញ្ជៀសកុំឲ្យអាចម៍ផ្កាយ Bennu អាចហោះមកបុកផែនដី ដែលអាចជាគ្រោះមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ភពផែនដី៕	ដោយ ឈាង បុប្ផា/RFI
សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនទទួលបានព័ត៌មានលម្អិតទាក់ទងនឹងមូលដ្ឋាននៃការបន្ថយឋានន្តរស័ក្តិ លោក សៀន សុវណ្ណានោះឡើយ ប៉ុន្តែមន្ត្រីនគរបាលជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងមហាផ្ទៃរូបនេះ ក៏ត្រូវបានសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចេញអនុក្រឹត្យបញ្ចប់មុខតំណែងពីអគ្គនាយករងនៃអគ្គនាយកដ្ឋានសវនកម្មផ្ទៃក្នុង កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ កន្លងមកដែរ។ ទាក់ទងមូលហេតុនៃការបញ្ចប់តំណែងរបស់លោក សៀន សុវណ្ណា កាលពី៣ខែមុន លោក ធឹម សុផា អគ្គនាយកដ្ឋានសវនកម្មផ្ទៃក្នុង ក្រសួងមហាផ្ទៃ ធ្លាប់បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ជាការសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាវិន័យអង្គភាព ក្រោយមានករណីមិនប្រក្រតីជាច្រើន ដូចជាការប្រើពាក្យញុញង់បំបែកបំបាក់មន្ត្រីក្នុង និងក្រៅអង្គភាព បញ្ហាសីលធម៌ រួមទាំងបណ្តឹងពីមន្ត្រីថ្នាក់មូលដ្ឋាន៕	ភ្នំពេញ៖ ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី តាមព្រះរាជក្រឹត្យចុះថ្ងៃទី៣០ខែកញ្ញា បានត្រាសបង្គាប់បន្ថយឋានន្តរស័ក្តិលោក សៀន សុវណ្ណា ចំនួន២ថ្នាក់ ពោលគឺពីឧត្តសេនីយ៍ឯក (ផ្កាយ៣) ទៅជាឧត្តមសេនីយ៍ត្រី (ផ្កាយ១) វិញ។
Reporters Wa Lone, 32, and Kyaw Soe Oo, 28, both Myanmar nationals, were arrested in Yangon in December 2017 and later jailed for violating the Official Secrets Act. Reuters says the charge was trumped up to muzzle their reporting into a massacre of Rohingya men. The two were convicted of possessing classified information regarding security operations in Rakhine state, from where hundreds of thousands of Rohingya Muslims fled during an army-led crackdown the United Nations has described as "ethnic cleansing". But their sentence provoked outcry over media freedom in Myanmar with calls echoing across the world for their immediate release. In January Yangon's High Court rejected their initial appeal leaving their fate in the hands of judges at the Supreme Court. "We are going to appeal this morning," lawyer Khin Maung Zaw told AFP from the capital Naypyidaw, seat of the Supreme Court. "We hope they are not going to reject it." Under Myanmar law Supreme Court judges hear appeals individually, giving lawyers for the journalists several options. The process is expected to take several months. The only other chance of early release comes from a presidential pardon. Rights groups have heaped pressure on de facto civilian leader Aung San Suu Kyi to use her leverage to secure a pardon. But she has steadfastedly refused to intervene in the case in favour of the reporters, describing it as an issue for the courts. At the time of their arrest the men were probing the extrajudicial killing of 10 Rohingya men at Inn Din village in northern Rakhine state. The pair insist they were victims of a police set-up. Testimony during the trial from a whistleblowing officer appeared to validate their claim. Moe Yan Naing, was initially called as a prosecution witness, but stunned the court by saying superiors had ordered police to entrap the reporters. His breaking of the ranks was extremely rare from a serving member of Myanmar's secretive security apparatus and he was jailed for a year after giving testimony. On Friday the ex-policeman walked free after serving his sentence at Yangon's Insein prison -- where the Reuters reporters are also doing their time. "I've never broken any police regulations in my life, but the police regulations are not perfect," he told reporters as he left the jail. "Members of the police force are suffering under these," he said, calling for reform "as part of the transition to democracy". zz-rs/apj/fox © Agence France-Presse	Yangon, Myanmar \| AFP \| Lawyers for two Reuters journalists jailed for seven years in Myanmar on charges linked to their reporting of the Rohingya crisis are set Friday to lodge an appeal with the Supreme Court -- a last chance of a reprieve through the legal system.
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទសម៉ាល់ឌីវ លោក Abdulla Shahid នៅថ្ងៃ១៧ មករាកន្លងទៅ បានប្រាប់ភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ឲ្យដឹងថា ម៉ាល់ឌីវទាំងមូល អាចនឹងត្រូវបាត់បង់ដោយសារតែការលិចលង់ទៅក្រោមផ្ទៃសមុទ្រ ប្រសិនបើមិនមានជំនួយហិរញ្ញវត្ថុទាន់ពេលនោះទេ។ លោករដ្ឋមន្ត្រី សង្កត់ធ្ងន់ថា ម៉ាល់ឌីវ ពិតជាត្រូវជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីកសាងហេដ្ឋរចនាសម្ព័ន្ធ រាប់បញ្ចូលទាំងការកសាងជញ្ជាំងទប់ទឹកសមុទ្រជាដើមផង។ ប្រមុខការទូតរូបនេះ បានទទួលស្គាល់ថា ចំណាត់ការដើម្បីទប់ស្កាត់មហន្តរាយនេះ មិនមែនជារឿងងាយស្រួលឡើយសម្រាប់ប្រទេសតូចដូចជាម៉ាល់ឌីវ។ ក៏ប៉ុន្តែ ម៉ាល់ឌីវ ក៏មិនអាចនៅស្ងៀមរហូតទាល់តែប្រទេសត្រូវលិចលង់ទៅក្រោមបានផ្ទៃបានឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន ៨០ ភាគរយផ្ទៃដីម៉ាល់ឌីវ មានកម្ពស់ទាបជាងផ្ទៃសមុទ្រ ១ម៉ែត្ររួចទៅហើយ ដែលបញ្ហានេះ ធ្វើឲ្យប្រជាជនម៉ាល់ឌីវ ក្លាយជាប្រជាជនដែលងាយរងគ្រោះជាងគេរបស់ពិភពលោក។ តាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងបរិស្ថានម៉ាល់ឌីវ ប្រជុំកោះមួយចំនួន បានរងការសឹករិចរិលជាបណ្តើរហើយ ខណៈ រៀងរាល់ឆ្នាំរដ្ឋាភិបាល ត្រូវចំណាយថវិកាប្រមាណ ១០លានដុល្លារ ដើម្បីធ្វើការងារលើការការពារឆ្នេរសមុទ្រ។ តាមការស្ទាបស្ទង់ ម៉ាល់ឌីវ ត្រូវការថវិការហូតដល់ ៨.៨ ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីការពារឆ្នេរសមុទ្រទាំងមូលពីការលិចលង់។ គួរជម្រាបផងដែរ ក្នុងកិច្ចប្រជុំស្តីពីការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ នៅចុងឆ្នាំ២០១៩កន្លងទៅ មេដឹកនាំពិភលោក បានបរាជ័យក្នុងការស្វែងរកចំណុចរួមមួយដើម្បីជួយ និងសង្គ្រោះប្រទេសដែលមានសណ្ឋានទាបជាងផ្ទៃសមុទ្រ និងកំពុងប្រឈមនឹងការលិចទៅក្រោមសមុទ្រនាពេលខាងមុខផងដែរ។ ក្នុងក្តីរំពឹងរបស់ម៉ាល់ឌីវ កិច្ចប្រជុំស្តីពីបម្រែបម្រួល ដែលនឹងត្រូវប្រព្រឹត្តទៅនៅចុងឆ្នាំនេះ នឹងមានលទ្ធផលផ្លែផ្កាជាងមុន៕	រដ្ឋាភិបាលកោះម៉ាល់ឌីវ កំពុងតែត្រូវការជំនួយហិរញ្ញវត្ថុបន្ទាន់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ដើម្បីអាចមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការទប់ស្កាត់គ្រោះមហន្តរាយ ដែលបណ្តាលមកពីបម្រែម្រួលអាកាសធាតុ។ សម្រាប់ម៉ាឌីវ មានតែជំនួយពីក្រៅនោះទេ ដែលអាចសង្គ្រោះរដ្ឋល្បីខាងខ្សាច់សស្អាតមួយនេះ ពីការលិចលង់ទៅក្រោមផ្ទៃសមុទ្រ។
ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ផ្លែស្វាយអាចលក់បានក្នុងតម្លៃគួរសម ពោល គឺ មួយគីឡូក្រាមអាចលក់បានក្នុងរង្វង់១០០០រៀល ឬលើសពីនេះ។ តែនៅឆ្នាំនេះ(២០២០) តម្លៃបានដាំក្បាល់ចុះមកនៅត្រឹមតែរង្វង់២០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាមប៉ុណ្ណោះ។ ការធ្លាក់ថ្លៃដល់កម្រិត២០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាមនេះ កម្រនឹងកើតមាននៅលើទីផ្សារនៃប្រទេសកម្ពុជាណាស់។ តែឆ្នាំនេះ គឺជាករណីពិសេស។ ខ្ញុំបានលឺអ្នដាំគ្រប់ទីកន្លែងរអ៊ូគ្រប់គ្នាជុំវិញការធ្លាក់ថ្លៃតម្លៃផ្លែស្វាយនេះ។ អ្នកដាំខ្លះ សុខចិត្តទុកផ្លែស្វាយឲ្យរលួយចោល ព្រោះ ថ្លៃឈ្នួលបេះ ថ្លៃជាងផ្លែស្វាយទៅទៀត។ ដូច្នេះ ជម្រើសល្អ គឺទុកចោលនៅចម្ការតែម្តង។ នៅពេលដែលខ្ញុំសាកសួរថា មូលហេតុអ្វីបានជាស្វាយធ្លាក់ថ្លៃ? អ្នកដាំនៅម្តុំស្រុក កោះធំ ខេត្តកណ្តាលបាននិយាយថា ព្រោះ វៀតណាមឈប់ទិញដោយសារមេរោគកូវីដ១៩។ អ្នកដាំកន្លែងផ្សេងក៏ទម្លាក់កំហុសភាគច្រើនទៅលើការអាក់ខាននៃការនាំចេញដោយសារកូវីដ១៩ដែរ។ ប៉ុន្តែបើតាមការសង្កេតខ្ញុំផ្ទាល់របស់ខ្ញុំវិញ គឺថា រឿងកូវីដ ជារឿងមួយហើយ។ តែការដាំច្រើនជ្រុលពេក ជាពិសេស អ្នកដាំភាគច្រើន ច្រើនតែដាំស្វាយកែវមៀតមួយប្រភេទប៉ុណ្ណោះ។ ម្យ៉ាងទៀត កម្ពុជានៅមិនទាន់មានសិប្បកម្មកែច្នៃផ្លែស្វាយច្រើននៅឡើយទេ។ ការដាំតាមគ្នា ឬដាំដំណាំដូចគ្នាតែមួយប្រភេទនេះ ត្រូវបានគេសង្កេតឃើញថា អ្នកជំនួញនៅកម្ពុជាច្រើនតែធ្វើជំនួញតាមគ្នា។ ពេលលក់ដីបានលុយ នាំគ្នាធ្វើជំនួញដី។ ពេលដាំកៅស៊ូបានចំណូល នាំគ្នាធ្វើគ្រប់គ្នា។ ពេលដាំស្វាយចន្ទីបានប្រាក់គួរសម នាំគ្នាធ្វើទាំងអស់គ្នា។ ពេលដាំម្រេចបាន នាំគ្នាដាំ។ល។ ការធ្វើជំនួញតាមគ្នា មិនមែន មិនល្អទេ។ តែបច្ច័យអាក្រក់ក៏កើតឡើងច្រើនដែរ។ ត្រឡប់មកប្រធានបទផ្លែស្វាយវិញ ស្វាយធ្លាក់ថ្លៃ ព្រោះ អ្នកដាំច្រើនជ្រុលពេក។ ដាំទាំងសម្រាប់ធ្វើជំនួញ និងដាំជាលក្ខណៈគ្រួសារ។ ងាកទៅទីណា ក៏ឃើញគេដាំដើមស្វាយដែរ។ ដាំរហូតឃើញតែអ្នកដាំ ហើយមិនសូវឃើញអ្នកទិញទេ។ ដូច្នេះ ដើម្បីកុំឲ្យជំនួញកសិកម្មចេះតែក្ស័យធន ចូរកុំធ្វើជំនួញតាមគ្នា និងដាំតាមគ្នា! ចូរសិក្សាទីផ្សារបន្តិចសិន មុននឹងចាប់ផ្តើមដាំដំណាំអ្វីមួយ៕ (លោក លឹម រតនា ពលរដ្ឋភ្នំពេញ)	លិខិតមិត្តអ្នកអាន
បើតាមយោធាកូរ៉េខាងត្បូង មីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយខ្លី ត្រូវបានបាញ់ចេញខេត្ត Jagang នៅម៉ោងប្រហែល៦ព្រឹកសំដៅសមុទ្រខាងកើត។ យោធាកូរ៉េខាងត្បូង បញ្ជាក់ថា ខ្លួន និងយោធាអាម៉េរិកកំពុងបន្តសិក្សាការបាញ់នេះ។ នេះគឺជាការបាញ់សាកល្បងលើកទី៣នៃអាវុធរបស់កូរ៉េខាងជើងនៅខែនេះ បន្ទាប់ពីទីក្រុងព្យុងយ៉ាងបានបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលផ្លោងចម្ងាយឆ្ងាយ និងមីស៊ីលបាញ់ចេញពីរថភ្លើងនៅក្នុងខែកញ្ញានេះ។ការបាញ់មីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើង បានធ្វើឡើងមិនដល់មួយម៉ោងផង ក្រោយប្រេសិតកូរ៉េខាងជើងនៅ UN លោក គីម សុង ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំមហាសន្និបាតនៅទីក្រុងញូវយ៉ក ថា កូរ៉េខាងជើងមានសិទ្ធិក្នុងការបាញ់សាកល្បងអាវុធខ្លួន ហើយព្យុងយ៉ាងមានសិទ្ធិត្រឹមត្រូវក្នុងការការពារខ្លួន និងអភិវឌ្ឍអាវុធ។ «យើងគ្រាន់តែពង្រឹងការការពារជាតិរបស់យើងដើម្បីការពារខ្លួន ការពារសន្តិសុខ និងសន្តិភាពរបស់ប្រទេសដោយភាពជឿជាក់ប៉ុណ្ណោះ»។ លោក គីម បញ្ជាក់ទៅកាន់មហាសន្និបាតបែបនេះ។ អគ្គរដ្ឋទូតកូរ៉េខាងជើង បានបន្ថែមថា កូរ៉េខាងជើងនឹងឆ្លើយតបដោយឆន្ទៈគ្រប់ពេលទៅកាន់អាម៉េរិក ប្រសិនបើអាម៉េរិកបោះបង់ចោលគោលនយោបាយអរិភាពរបស់ខ្លួនមកកាន់កូរ៉េខាងជើង។ ប៉ុន្តែមកទល់នឹងពេលនេះ កូរ៉េខាងជើងគ្មានការរំពឹងទុកថា អាម៉េរិកនឹងក្នុងការដកគោលនយោបាយអរិភាពរបស់ខ្លួនចេញឡើយនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ គួររំលឹកថា កាលពីសប្តាហ៍មុន កូរ៉េខាងត្បូង បានអំពាវនាវឱ្យមានការបញ្ចប់សង្រ្គាមឧបទ្វីបកូរ៉េជាងផ្លូវការ។ ជាការឆ្លើយតបនឹងការអំពាវនាវរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ប្អូនស្រីមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោកស្រី គីម យ៉ូចុង បានលើកឡើងថាទីក្រុងព្យុងយ៉ាងមានឆន្ទៈពិចារណាកិច្ចប្រជុំកំពូលអន្តរកូរ៉េ ដោយឈរលើការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងមិនលំអៀង។ ឯអាម៉េរិកវិញ ក៏បានបង្ហាញឆន្ទៈក្នុងការបន្តកិច្ចចរចាអាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាមួយកូរ៉េខាងជើងផងដែរ។ រដ្ឋាភិបាល ចូ បៃឌិន និយាយថាខ្លួនត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការចរចាជាមួយកូរ៉េខាងជើងនៅគ្រប់ទីកន្លែងគ្រប់ពេលវេលា យ៉ាងណាមិញកូរ៉េខាងជើងនៅតែមិនទាន់ឆ្លើយតបទៅនឹងអាម៉េរិក៕	កូរ៉េខាងជើងនៅថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា បានបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយខ្លីមួយគ្រាប់ចូលក្នុងសមុទ្រខាងកើត ដែលនេះជាការបាញ់សាកល្បងអាវុធលើកទី៣របស់កូរ៉េខាងជើងក្នុងខែនេះ។ មុនការបាញ់សាកល្បងថ្មីនេះ ប្រេសិតកូរ៉េខាងជើងប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បានលើកឡើងក្នុងមហាសន្និបាតថា ខ្លួនមានសិទ្ធិសាកល្បងអាវុធផ្សេងៗ។
បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្តកែប ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ អបអរចូលឆ្នាំសាកល ឆ្នាំ២០២២ឆ្លងចូលឆ្នាំ២០២៣ នឹងធ្វើឡើងតាមបណ្ដោយឆ្នេរកែប នៅមុខសាលាខេត្តកែប។ ក្រៅពីតាំងពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្ម រដ្ឋបាលខេត្តកែប ក៏នឹងរៀបចំការលេងល្បែងកម្សាន្តផ្សេងៗដែរ ជាពិសេសគឺការប្រណាំងទូកផ្កាចារសមុទ្រ។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋបាលខេត្តកែប ក៏អំពាវនាវឱ្យគ្រប់មន្ទីរ និងអង្គភាពនានា រៀបចំទូកផ្កាចារសមុទ្រ រៀងៗខ្លួនដើម្បីចូលរួមក្នុងកម្មពិធីប្រណាំងទូក នៅថ្ងៃទី២៩ ដល់៣១ធ្នូខាងមុខនេះផងដែរ។ សូមជម្រាបថា ភ្ញៀវទេសចរ ដែលចង់ទៅសម្រាកកម្សាន្តនៅខេត្តកែប ក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំសាកល គួរកក់កន្លែងស្នាក់នៅជាមុនយ៉ាងហោចណាស់ ១សប្តាហ៍ ឬ១ខែ ដើម្បីភាពងាយស្រួល ព្រោះក្នុងពិធីបុណ្យទានមួយចំនួន កន្លែងស្នាក់នៅតែងខ្វះខាត៕	រដ្ឋបាលខេត្តកែប នឹងរៀបចំកម្មពិធីតាំងពិព័រណ៍ចំនួន៣ថ្ងៃ នៅក្នុងពិធីចូលឆ្នាំសាកល ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៩ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ។ លើសពីនេះ រដ្ឋបាលខេត្តក៏នឹងរៀបចំ កម្មពិធីប្រណាំងទូកផ្កាចារសមុទ្រ បង្ហោះគោម បង្ហោះខ្លែង ប្រគុំតន្ត្រី និងបាញ់កាំជ្រួច។
ជើងខ្លាំងមីយ៉ាន់ម៉ា Aung La N Sang ការពារខ្សែក្រវាត់ ONE Light Heavyweight World Champion បានដោយជោគជ័យ នាការបង្ហាញខ្លួនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រលើកទី១០០ ONE: CENTURY ដែលរៀបចំនៅក្រុងតូក្យូប្រទេសជប៉ុន នាថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា។ ជាមួយគ្នានេះ Giorgio Petrosyan ឈ្នះប្រាក់រង្វាន់ ១លានដុល្លារអាមេរិកលើកដំបូង ខណៈ Rodtang, Bibiano Fernandes និង Angela Lee សុទ្ធតែការពារមិនឲ្យរបូតខ្សែក្រវាត់របស់ខ្លួន។ ជើងខ្លាំង Aung La N Sang ការពារខ្សែក្រវាត់បានទល់នឹង Brandon Vera៖ ជើងខ្លាំងមកពី មីយ៉ាន់ម៉ា Aung La N Sang ការពារខ្សែខ្សែក្រវាត់ ONE Light Heavyweight World Champion បានសម្រេច ក្រោយវាយជើងខ្លាំងហ្វីលីពីន Brandon Vera ឲ្យចុះចាញ់ត្រឹមទឹកទី២ ប៉ុណ្ណោះ។ គ្រាន់តែចប់ផ្ដើមប្រកួត Aung La N Sang និង Brandon Vera បានប្ដូរកណ្ដាប់ដៃគ្នាញាប់ស្មេ មិនមានការញញើតរៀងៗខ្លួន ក្នុងនាមជាគូឯកប្រចាំសង្វៀន ONE: CENTURY។ យ៉ាងណាក្ដី ទឹកទី២ អ្នកទាំងពីរប្រើកែងបកផង និងកណ្ដាប់ដៃផង ធ្វើឲ្យបែករៀងខ្លួន ប៉ុន្តែកម្លាំងមហាសាលរបស់ Aung La ធ្វើឲ្យ Vera ទប់មិនជាប់ឡើយ។ ត្រឹមពាក់កណ្ដាលទឹក Aung La វ៉ៃឲ្យកីឡាករហ្វីលីពីនដួល ហើយអុកមួយជង្គង់ថែម និងម៉ាត់ឆ្វេងយ៉ាងរន្ថើន រហូតដល់ ១០ ដៃ ក្នុងជំហរនៅពីលើ ទើបអាជ្ញាកណ្ដាល Olivier Coste បញ្ឈប់ការប្រកួតតែម្ដង។ Aung La N Sang បានថ្លែងយ៉ាងរំភើបថា៖«អរគុណក្រុងតូក្យូ ខ្ញុំស្រលាញ់អ្នកទាំងអស់គ្នា។ Vera ល្អខ្លាំងណាស់ ខ្ញុំត្រូវដាក់សម្ពាធលើរូបគេ ដែលជាយុទ្ធសាស្ត្រនៃការប្រកួតមួយរបស់ខ្ញុំ។ ឃើញស្រាប់ហើយ ចិញ្ចើមរបស់ខ្ញុំបែកឈាម ដោយសាររូបគេ។ តែយ៉ាងណា ខ្ញុំធ្វើបានល្អ។ ចុងក្រោយ សូមអរគុណដល់មិត្តរួមក្រុម និងក្រុមគ្រូបង្វឹក ដែលធ្វើឲ្យខ្ញុំជ័យជម្នះថ្ងៃនេះ»។ https://www.facebook.com/ONEChampionship/videos/399854157365509/ Giorgio Petrosyan ឈ្នះខ្សែក្រវាត់ដែលមានប្រាក់រង្វាន់ ១ លានដុល្លារលើកដំបូង៖ ជើងខ្លាំងមកពីអ៊ីតាលី Giorgio Petrosyan ឈ្នះខ្សែក្រវាត់ ONE Featherweight World Grand Prix Championship និង ប្រាក់រង្វាន់ ១ លានដុល្លារអាមេរិកលើកដំបូង ក្រោយពីឈ្នះកីឡាករកម្ពស់ខ្ពស់សញ្ជាតិបារាំង Samy Sana ដោយពិន្ទុជាឯកច្ឆន្ទ។ គ្រាន់តែចូលទឹកដំបូង កីឡាករទាំងពីរ ដើរចូលតាមក្បាច់រៀងៗខ្លួន។ Sana ទាត់ Petrosyan ឲ្យដួលអុកគូថម្ដង នៅពាក់កណ្ដាលទឹក ក្រោយការព្យាបាលរបស់ Giorgio នៅដើមទឹក ដោយសារការទាត់ចំប្រដាប់ការពារ។ យ៉ាងណាក្ដី Giorgio Petrosyan បានម៉ាត់ញាប់មកវិញ ក្រោយសម្រាកព្យាបាលបន្តិច។ Petrosyan ជាកីឡាករវ៉ៃកណ្ដាប់ដៃចេញ និងការទាត់ញាប់ៗ។ កីឡាករមកពីអ៊ីតាលី ម៉ាត់ចូលពីរបីដៃជាប់គ្នា លើកីឡាករបារាំង ប៊ិះនឹងសឺៗម្ដងៗ។ ប៉ុន្តែ Sana អាចយកជង្គង់ទប់ និងជើងវែងៗជួយការពារ។ ទឹកទី៣ Sana ដើរចូលប្រុងស្ដារដើមវិញដោយការបោះជង្គង់វែងៗ និង ទាត់កាត់ ប៉ុន្តែមិនសូវបានផលឡើយ។ ក្នុងទឹកចុងក្រោយនេះ Petrosyan ក៏ទាត់មិនសូវចេញដែរ ប៉ុន្តែបានក្បាច់ដៃមួយពីរញាប់ៗយោង។ ទីបំផុត Petrosyan ឈ្នះពិន្ទុលើ Sana ដោយឯកច្ឆន្ទ។ ក្នុងក្រសែភ្នែកទស្សនិកជនរាប់លាននាក់ Petrosyan បានថ្លែងក្រោយជ័យជម្នះថា ៖«ខ្ញុំមិនបានគិតអំពីប្រាក់រង្វាន់ ១ លានដុល្លារអាមេរិកទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំគិតអំពីយកលេខ១។ ខ្ញុំត្រូវតែបន្តហ្វឹកហាត់ឲ្យខ្លាំង ដើម្បីរក្សាខ្សែក្រវាត់របស់ខ្ញុំឲ្យ បានស្ថិតស្ថេរ»។ https://www.facebook.com/ONEChampionship/videos/512209716008452/ Rodtang Jitmuangnon នៅរក្សាខ្សែក្រវាត់ FLYWEIGHT MUAY THAI WORLD CHAMPIONSH៖ ចូលទឹកទី១ Rodtang Jitmuangnon ដែលម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់ចូលតែម្ដងលើ Walter Goncalves។ បន្ទាប់មក Rodtang ប៉ះដៃចំភ្នែកឆ្វេងរបស់ Goncalves និងត្រូវសម្រាកព្យាបាល ៣នាទី។ ពេលចូលមកវិញ ក៏សម្រុកគ្នាដល់ចប់ទឹក។ Rodtang ទាត់ច្រើនជើងនៅទឹកទី២ និង ចំគោលដៅកណ្ដាលដើមទ្រូងផងដែរ ប៉ុន្តែ Goncalves នៅតែមិនមានបញ្ហា។ ទឹកទី៣ Rodtang ម៉ាត់ ប្ដូរដៃមួយពីរចំគោលដៅធ្វើឲ្យ Goncalves ដួលលើក្តារេញ តែងើបមកវិញលឿន។ ទឹកទី៤ Rodtang ទាត់ឲ្យGoncalves ដួលជាថ្មី ប៉ុន្តែមិនបង្កដល់គ្រោះថ្នាក់ ព្រោះគេអាចងើបប្រកួតទៀត។ ទឹកដដែល Goncalves នៅតែដកថយតែវ៉ៃសង រហូតនាំឲ្យម្ចាស់ជើងឯកថៃខឹង និង ធ្វើកាយវិការថយៗ ហើយអាជ្ញាកណ្ដាលព្រមានផ្ដល់កាតលឿងដល់កីឡាករទាំងពីរផងបើមិនប្រកួតគ្នា។ ទឹកចុងក្រោយ Rodtang ដើរចូលរហូតតែកីឡាករប្រេស៊ីល ដើរថយ ដដែល។ គ្មានអ្វីគួរកត់សម្គាល់ ព្រោះម្ចាស់ខ្សែក្រវាត់គ្រប់គ្រងការប្រកួតបានល្អលើគូបដិបក្ខកីឡាករប្រេស៊ីល។ ចុងក្រោយ Rodtang Jitmuangnon នៅតែឈ្នះពិន្ទុ លើកីឡាករប្រេស៊ីល Walter Goncalves។ https://www.facebook.com/ONEChampionship/videos/961575474183131/ Bibiano Fernandes នៅតែការពារខ្សែក្រវាត់របស់ខ្លួន៖ Fernandesប្រើពេលត្រឹមពីរទឹកដើម្បីឈ្នះការប្រកួតលើកទី៤ទល់នឹង Kevin Belingon និង រក្សាខ្សែក្រវាត់ ONE Bantamweight World Champion បានយ៉ាងជោគជ័យជម្នះ។ Fernandes បានថ្លែងបញ្ជាក់ជាថ្មីក្រោយជ័យជម្នះថា៖«បើសិនការប្រកួតលើកទី៣ មិនស្ថិតក្នុងភាពស្រពិចស្រពិលខ្ញុំមិនប្រកួតលើកនេះទៀតទេ។ប៉ុន្តែឥឡូវដឹងច្បាស់ហើយ ថាខ្ញុំអូខេសម្រាប់ការប្រកួតនេះឲ្យច្បាស់។ តូក្យូខ្ញុំស្រលាញ់អ្នកទាំងអស់គ្នានៅទីនេះ។ ខ្ញុំផ្ញើក្ដីស្រលាញ់ពីជ័យជម្នះនេះដល់ ក្រុមគ្រូបង្វឹករបស់ខ្ញុំ នៅហ្វីលីពីន គ្រួសារខ្ញុំ។ នេះជាការប្រកួតដ៏អស្ចារ្យទល់នឹង Kevin»។ https://www.facebook.com/ONEChampionship/videos/2069744946459377/ លទ្ធផលសំខាន់ៗផ្សេងទៀត៖ Angela Lee ឬ រហ័សនាមថា «Unstoppable» នៅតែការពារខ្សែក្រវាត់ ONE Womens Atomweight World Championship បានសម្រេចក្រោយឃ្លេ Xiong Jing Nan ឲ្យចុះចាញ់ត្រឹមទឹក ទី២។ រីឯ Christian Lee ដែលជាប្អូនប្រុសបង្កើតរបស់ Angela Lee ឈ្នះខ្សែក្រវាត់ ONE Lightweight World Grand Prix Championship បន្ទាប់ពីឈ្នះពិន្ទុជាឯកច្ឆន្ទ លើកីឡាករទួកគី Saygid Guseyn Arslanaliev ពេលចប់ការប្រកួត ៣ទឹក។ វីរបុរសមកពីអាមេរិក Demetrious Johnson ឈ្នះខ្សែក្រវាត់ ONE Flyweight World Grand Prix Championship ពេលឈ្នះពិន្ទុកីឡាករហ្វីលីពីន Danny Kingad ជាឯកច្ឆន្ទ។ https://www.onefc.com/videos/demetrious-johnson-grinds-down-danny-kingad-in-flyweight-finale/ កុំភ្លេចទស្សនា កម្មវិធីប្រកួតបន្ទាប់នៅ ONE: DAWN OF VALOR នៅថ្ងៃទី ២៥ តុលាខាងមុខពីប្រទេស ឥណ្ឌូណេស៊ី ចាប់ពី ៧ល្ងាចតទៅ (ម៉ោងកម្ពុជា) តាមរយៈ https://www.facebook.com/ONEChampionship/ , ONE Super App , YouTube: https://www.youtube.com/user/OneFCMMA និង ផ្សាយបន្តផ្ទាល់ដោយ CBS៕	អត្ថបទ៖ ស៊ីធី
ស្របពេលក្រុមហ៊ុនជាច្រើនកំពុងស្វែងរកប្រទេសសម្រាប់ដំឡើងរោងចក្រផលិតបន្ទះឈីប ក្នុងបរិបទពិភពលោកកំពុងប្រឈមភាពតានតឹងភូមិសាស្រ្តនយោបាយ និងសង្រ្គាមពាណិជ្ជកម្ម ម៉ាឡេស៊ី ដែលប្រកាន់យកជំហរអព្យាក្រឹត បានដាក់ចេញយុទ្ធសាស្រ្តសឺមីកុងឌុចទ័រជាតិ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ក្រោយវត្តមានរបស់ លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី។ តាមយុទ្ធសាស្រ្តជាតិមួយនេះ រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីគ្រោងចំណាយប្រាក់ប្រមាណ ៥,៣៣ពាន់លានដុល្លារក្នុងរយៈពេល ៥ ទៅ១០ឆ្នាំ ដើម្បីបង្ហាត់ធនធានមនុស្សប្រមាណ៦ម៉ឺននាក់ និងជំរុញក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក។ «ចក្ខុវិស័យរបស់យើងនឹងបង្កើតធនធានមនុស្សលំដាប់ពិភពលោក និងប្រព័ន្ធចលករមួយ ដើម្បីប្រកួតប្រជែងនៅថ្នាក់តំបន់ និងសកល ដោយផ្អែកលើនវានុវត្តន៍ និងគំនិតច្នៃប្រឌិត»។ លោក អាន់វ៉ា បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅវេទិកា Semicon Southeast Asia 2024 ក្នុងក្រុងគូឡាឡាំពួ។ ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សផ្នែកសឺមីកុងឌុចទ័រ នឹងទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិធំៗជាច្រើន ដែលកំពុងរកទីតាំងងាយស្រួលក្នុងការរកស៊ី និងមិនមានជម្លោះភូមិសាស្រ្តនយោបាយដូច ចិន និងអាម៉េរិក។ ក្នុងចំណោមធនធានមនុស្សប្រមាណ៦ម៉ឺននាក់ ម៉ាឡេស៊ីនឹងបង្រៀនផ្នែកការបង្កើតឈីប, ការរៀបចំ, ការវេចខ្ចប់ និងការធ្វើតេស្តបន្ទះឈីបជាដើម។ ការបង្ហាត់បង្រៀន នឹងរួមបញ្ចូលទាំងសកលវិទ្យាល័យ និងក្រុមហ៊ុន៕	ម៉ាឡេស៊ី ដាក់មហិច្ឆតាចង់ក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតបន្ទះឈីបសកល តាមរយៈការកៀរគរលុយប្រមាណ ៥,៣៣ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពធនធានមនុស្សក្នុងស្រុក និងកម្មករជំនាញ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា។
សង្រ្គាម បានសម្លាប់សិល្បៈករជាច្រើន រាប់ទាំងអ្នកសិល្បៈករល្ខោនស្បែកធំផង។ សិល្បៈខ្លះបាត់បង់ទៅហើយ និងមួយចំនួនទៀតក៏ស្ទើរតែបាត់បង់ ដែលដើមហេតុទាំងអម្បាលម៉ានមកពីសង្រ្គាម។ ដោយព្រះទ័យនឹកស្ដាយ ស្រណោះសិល្បៈល្ខោនស្បែកធំ ដែលជាសិល្បៈមួយដ៏ពេញនិយមនាអតីតកាល ដែលធ្លាប់ឱ្យព្រះអង្គរីករាយកាលពីកុមារភាព ព្រះមហាវិមលធម្ម ពិន សែម បានខំស្វះស្វែង និងស្រាវជ្រាវ បង្កើតសិល្បៈនេះឡើងវិញ ក្នុងស្ថានភាពដ៏លំបាក។ នៅឆ្នាំ១៩៨៧ ព្រះចៅអធិការវត្តរាជបូណ៌ បានចាប់ផ្តើមប្រមែប្រមូលធនធានអ្នកសិល្បៈស្បែកធំ ដែលមានគ្នា២ទៅ៣នាក់ បង្កើតជាវង់សិល្បៈឡើងវិញ ទាំងឯកសារទាំងអម្បាលម៉ានបានបាត់បង់ក្នុងសម័យសង្រ្គាម។ ព្រះអង្គមានសង្ឃដីកាថា៖«អាត្មាមានចិត្តស្រឡាញ់ និងសោកស្ដាយសិល្បៈខ្មែរដែលបាត់បង់ក្នុងសម័យសង្រ្គាម និយាយទៅ គ្មានចាស់ទុំអាចឱ្យសិល្បៈស្បែកធំ រស់វិញ នៅសល់អ្នកសម្ដែង២ ៣នាក់ គិតថា ប្រហែលសាបសូន្យហើយ ស្រាវជ្រាវក៏គ្មានសោះ គាប់ខ្លួនឯងមានសេចក្ដីពេញចិត្តសិល្បៈស្បែកធំមក តាំងពីក្មេង ពេលមានបុណ្យអីមក គេតែងយកស្បែកធំទៅសម្ដែងរឿងរាមកេរ្តិ៍»។ ផ្តើមដំបូង ព្រះមហាវិមលធម្ម ពិន សែម បានយកកុមារតូចៗមកបង្ហាត់បង្រៀន ហើយការបង្រៀនគ្រប់ផ្នែក គឺតែមួយព្រះអង្គគត់ ដែលជាស្ថានភាពដ៏លំបាកជាខ្លាំង។ តែដោយសារចិត្តស្រឡាញ់ខ្លាំង ព្រះមហា បានខំតស៊ូរហូតសង្រ្គោះសិល្បៈស្បែកធំ ដែលជាសមិទ្ធផលដ៏ធំរបស់ព្រះអង្គ ទុកសម្រាប់ទៅអ្នកជំនាន់ក្រោយ។ សិល្បៈស្បែកធំនៅសៀមរាប មាន៧វគ្គប៉ុណ្ណោះ ចាប់ពីព្រះរាមតាមនាងសីតាឆ្លងសមុទ្រ រហូតដល់ព្រះរាមសម្លាប់ក្រុងរាពណ៍។ សិល្បៈស្បែកធំនៅវត្តរាជបូណ៌ គឺមានតែមួយទម្រង់ប៉ុណ្ណោះ និងមានទម្រង់ដើមពីបុរាណមក ដោយពុំមានការកែប្រែអ្វីឡើយ។ ព្រះមហា ពិន សែម ពន្យល់ថា៖« អ្នកខ្លះថា សម្ដែងមិនត្រូវ ថាខុស តែអ្នកនិយាយនោះទើបកើត ហើយមិនមែនអ្នកសៀមរាបទៅទៀត បានអាត្មាខំរក្សាទម្រង់ប្រពៃណីអ្នកសៀមរាប បើយើងកែប្រែ អ្នកក្រោយគេស្រាវជ្រាវរកចង់រកដើមមិនឃើញទេ អាត្មាប្រាប់អ្នកតន្រ្តី អ្នកសម្ដែង មិនអឱ្យកែទេ»។ ព្រះមហាវិមលធម្មមានសង្ឃដីកាទៀតថា៖« ស្រាវជ្រាវរកទៅ ចេះតែស្វះស្វែងខ្លួនឯង បង្កើតសិល្បៈស្បែកធំ រស់រៀនមានជីវិតឡើងវិញ មានបរទេស ខ្មែរខ្លះសួរ ថាអាចបង្កើតសិល្បៈស្បែកធំ តើជាអ្នកសិល្បៈ ថាមិនធ្លាប់ទេ ការរាំការច្រៀង ជាសិល្បៈករ ក៏មិនចេះ វាឆ្ងល់ ថាហេតុអ្វីធ្វើកើត តាមព្រះពុទ្ធសាសនា ឱ្យតែពេញចិត្ត មានឆន្ទៈ ខំស្រាវជ្រាវធ្វើទាល់តែបាន»។ ត្រង់ចំណុចនេះ ព្រះអង្គសង្កត់ធ្ងន់ថា ព្រះអង្គមិនមែនជាអ្នកងប់ងល់នឹងសិល្បៈទេ ព្រះអង្គជាអ្នកបួសមួយអង្គ ដែលជួយសង្រ្គោះសិល្បៈស្បែកធំឱ្យរស់ឡើងវិញតែប៉ុណ្ណោះ ហើយសព្វថ្ងៃ ព្រះអង្គក៏គ្មានសិទ្ធិអ្វីលើក្រុមសិល្បៈនេះដែរ។ តាមរយៈការស្រឡាញ់សិល្បៈនេះហើយ ទើបព្រះមហាវិមលធម្ម ពិន សែម ខំស្រាវជ្រាវ និងបង្កើតក្រុមសិល្បៈនេះឡើងវិញ ដោយមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងវត្តរាជបូណ៌ និងដោយឱ្យឈ្មោះថា ក្រុមសិល្បៈស្បែកធំវត្តរាជបូណ៌ខេត្តសៀមរាប។ ក្រុមសិល្បៈនេះ តែងសម្ដែងតាមការអញ្ជើញពីសាធារណជនជិតឆ្ងាយ តាមពិធីបុណ្យទានផ្សេងៗ។ ក្រៅពីស្រឡាញ់សិល្បៈ ព្រះចៅអធិការវត្តរាជបូណ៌ មានសង្ឃដីកាថា ព្រះអង្គក៏ស្រឡាញ់ពេញចិត្តនឹងវត្ថុចំនួន៣ទៀតដែរ។ ព្រះមហាវិមលធម៌ ពិន សែម ៖« ក្នុងមួយជាតិនេះ របស់ដែលអាត្មាពេញចិត្តជាងគេមានបួន ទី១ ស្រឡាញ់រុក្ខជាតិ ដើមឈើទាំងអស់ ឈើមានក្លិនប្រណិតប្រើប្រាស់ សម្រាប់បរិភោគ ជាថ្នាំសង្កូវ អាត្មាព្យាយាមស្រឡាញ់ កាលសម័យខ្មែរក្រហម អាត្មាចេះផ្សំថ្នាំ គេដឹងគេឱ្យទៅធ្វើជាពេទ្យខ្មែរ បានរស់រៀនមានជីវិតដោយសារជំនាញនេះ។ ទី២ ស្រឡាញ់ពេញចិត្តគំនូរគូសវាស់ ដាប់ឆ្លាក់ ក្បាច់។ល។ ទី៣ ស្រឡាញ់បុរាណវត្ថុ ទី៤ ពេញចិត្តជាអ្នកបួសក្នុងពុទ្ធសាសនា របស់បួនយ៉ាងដែលស្រឡាញ់ ដែលពេញចិត្ត មិនមែនត្រឹមតែស្រឡាញ់ទេណា អ្នកដទៃគ្រាន់តែស្រឡាញ់ អាត្មាស្រឡាញ់ហើយធ្វើកើតទាំងអស់»។ ព្រះអង្គ ពិន សែម បញ្ជាក់ម្ដងទៀតថា៖« អាត្មាសូមជម្រាប អាត្មាជាអ្នកបួសក្នុងពុទ្ធសាសនា វាមិនទាន់ទងនឹងសិល្បៈអីនោះទេ សូមកុំឱ្យច្រឡំ មិនមែនជាការងារអាត្មាទេ ប៉ុន្តែនឹកគិតថា សិល្បៈវប្បធម៌ ដូរតន្រ្តីពីដើមមក ផ្ញើនៅវត្តអារាមទាំងអស់ នេះជារឿងពិត ចឹងវារលត់ហើយ បើអាត្មាមិនជួយសង្រ្គោះផង សូន្យហើយ ឥឡូវអាត្មាឈប់រវល់ហើយ ប្រគល់ឱ្យគេហើយ»។ ទោះបីរួមចំណែកសង្រ្គោះសិល្បៈស្បែកធំឱ្យមានជីវិតឡើងវិញក៏ដោយ តែព្រះមហា ពិន សែម នៅតែសញ្ចឹងគិត និងបារម្ភចំពោះការបាត់បង់សិល្បៈនានារបស់ជាតិ ខណៈដែលកូនខ្មែរខ្លះមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ តួយ៉ាងសិល្បៈស្បែកធំជាដើម។ ការស្ដាប់ពុំយល់អត្ថន័យនៃពំនោលក្នុងសាច់រឿងរាមកេរ្តិ៍ ធ្វើឱ្យមហាជនមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ ហើយអាចនឹងលែងមានអ្នកអភិរក្សបន្ត។ ព្រះមហា ពិន សែម៖« របស់អ្វីដែលគេលែងប្រើការ លែងស្គាល់ វានឹងបាត់បង់វិនាសសូន្យ បើមនុស្សនៅស្រឡាញ់ពេញចិត្ត គេនៅរក្សា នេះអាត្មាព្រួយបារម្ភចឹង។ អាត្មានិយាយពីស្រុកថៃ សព្វថ្ងៃក្រសួងគេពិនិត្យមើល ឃើញថា ពួកនិស្សិតបញ្ញាវន្តកូនថៃទាំងអស់ ទទួលយកវប្បធម៌ខាងអឺរ៉ុបទាំងអស់ តាំងពីសិល្បៈ វប្បធម៌ សំលៀកបំពាក់ សិល្បៈតន្រ្តីថៃចង់សូន្យ គេបារម្ភ [ក្រោយមក] តាំងពីបឋម គេបង្កើតឱ្យមានជាតូរ្យតន្រ្តី បង្រៀនភ្លេងពិណពាព្យ ទម្រាំកូនថៃបានស្គាល់ឡើងវិញ យើងសព្វថ្ងៃក៏ដូចគ្នា ហែកឋិនមានធុងបាសគរគ្នា ក្មេងៗរាំង អាត្មាកើតសង្វែង បាត់បង់អស់ហើយ បើគ្មានអ្នកណាបង្ហាត់បង្រៀន»៕	សៀមរាប៖ បើនិយាយពីកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ព្រះមហាវិមលធម្ម ពិន សែម ត្រូវបានមហាជនស្គាល់ជាទូទៅថា ជាព្រះចៅអធិការវត្តរាជបូណ៌ ហើយមហាជនទូទៅតែងស្ដាប់រាល់ឱវាទដាស់តឿនរបស់ព្រះអង្គភ្ជាប់ជាមួយធម៌វិន័យក្នុងពុទ្ធសាសនា។ អ្នកខ្លះប្រហែលមិនដឹងច្រើនទេថា ព្រះអង្គក៏ជាព្រះសង្ឃដែលបានជួយសង្រ្គោះសិល្បៈល្ខោនស្បែកធំក្នុងខេត្តសៀមរាបឱ្យរស់រានឡើងវិញ ក្រោយសង្រ្គាមផងដែរ។
យោងតាមរបាយការណ៍បច្ចុប្បន្នភាពទីផ្សារអចលនទ្រព្យរបស់ក្រុមហ៊ុន V Trust Appraisal ការសាងសង់ និងផ្គត់ផ្គង់អគារពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យលក់ដុំ និងលក់រាយរក្សាបានកំណើនខ្ពស់នៅឆ្នាំ ២០១៩នេះ ស្របពេលការផ្គត់ផ្គង់អគារការិយាល័យនៅមានសន្ទុះខ្លាំង។ បន្ថែមលើនេះ ការសាងសង់និងផ្គត់ផ្គង់អគារលំនៅឋានដូចជាគម្រោងខុនដូ និង សំណង់ផ្ទះជាប់ដីក៏សុទ្ធសឹងមានសកម្មភាពរស់រវើកនៅឆ្នាំ ២០១៩ នេះដែរ។ ក្នុងរយៈពេល៦ខែឆ្នាំ២០១៩ នេះ ចំនួនផ្ទះជាប់ដីដែលក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍បានប្រកាសបើកលក់មានចំនួនសរុប ១៣ ៩០០ ផ្ទះ (ផ្ទះល្វែង និងផ្ទះវីឡា) ហើយក្នុងនោះផ្ទះចំនួន ៤ ៦០០ ខ្នងបានសាងសង់ចប់ និងរួចរាល់សម្រាប់អ្នកទិញចូលនៅ។ នេះបើយោងតាមលោក ហ៊ឹម សីហា នាយកផ្នែកស្រាវជ្រាវនៃក្រុមហ៊ុន V Trust Appraisal។ លោកថ្លែងដូច្នេះថា៖«លទ្ធភាពនៃការស្រូបយករបស់ទីផ្សារផ្ទះជាប់ដីបានកើនដល់ ១០ ភាគរយនៅឆ្នាំ ២០១៩ នេះដែលមានន័យថាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវការពេលត្រឹមតែ ១២ ខែប៉ុណ្ណោះដើម្បីលក់ចេញសំណង់ផ្ទះរបស់គេឲ្យអស់។ រយៈពេល ១២ខែ ជារយៈពេលខ្លី ដែលវាឆ្លុះបញ្ចាំងថាទីផ្សារផ្ទះជាប់ដីមានការទិញលក់រឹតតែល្អនៅឆ្នាំនេះ ខណៈកាលពីឆ្នាំមុនលទ្ធភាពនៃការស្រូបយកនៅលើទីផ្សារមានចំនួនត្រឹមតែ ៨ ភារយប៉ុណ្ណោះ ឬ មានន័យថា ក្រុមហ៊ុនសាងសង់ត្រូវរង់ចាំដល់ទៅ ១៥ ខែដើម្បីលក់ចេញសំណង់ផ្ទះរបស់គេឲ្យអស់»។ លោក ហ៊ឹម សីហា ឲ្យដឹងទៀតថា ក្នុងរយៈពេល៦ខែដើមឆ្នាំនេះដែរ ខុនដូចំនួន ៦ ៦០០ យូនីតត្រូវបានប្រកាសដាក់លក់ដោយក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ ហើយក្នុងនោះខុនដូចំនួន ៦ ២០០ យូនីតត្រូវបានសាងសង់ចប់ និងរួចរាល់សម្រាប់ការចូលនៅ។ លោកបន្តថា ទីផ្សារខុនដូ ត្រូវការពេលយូរជាងផ្ទះជាប់ដីបន្តិច ដែលត្រូវការរយៈពេល ៣២ ខែដើម្បីឲ្យអ្នកអភិវឌ្ឍន៍អាចលក់ចេញអស់។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបញ្ជាក់ថា វានៅតែជារយៈពេលដ៏ល្អមួយ ដោយសារទីផ្សារខុនដូជាទីផ្សារថ្មីនៅកម្ពុជា ធៀបនឹងផ្ទះជាប់ដី។ លោក ច្រឹក សុខនីម ប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃ និងភ្នាក់ងារអចលនទ្រព្យកម្ពុជា មើលឃើញថា ទីផ្សារអចលនទ្រព្យរបស់កម្ពុជានៅតែមានរឹងមាំ។ លោកថ្លែងដូច្នេះថា៖«យើងមើលឃើញថា ទីផ្សារអចលនទ្រព្យនៅកម្ពុជា នៅតែបន្តភាពរឹងមាំក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំទៅមុខទៀត។ ទីផ្សារឥឡូវកំពុងតែលូតលាស់ចំពោះទីផ្សារខុនដូ។ ប្រជាជនចាប់ផ្ដើមយល់ពីទីផ្សារខុនដូ។ រីឯទីផ្សារផ្ទះ(ផ្ទះជាប់ដី) មិនមានកំណើនលឿនដូចទីផ្សាខុនដូដែលជាទីផ្សារថ្មីនោះទេ ហើយ៥ទៅ១០ឆ្នាំ ទីផ្សារខុនដូនឹងកើនលឿន ខណៈទីផ្សារផ្ទះនៅនឹង ឬថយនូវតម្រូវការ។ ចំពោះទីផ្សារដីធ្លីវិញនៅតែមានសក្ដានុពលខ្ពស់ ព្រោះនៅកម្ពុជាមិនទាន់មានការបែងចែកប្រើប្រាស់ដី»៕	ភ្នំពេញ៖ វិស័យអចលនទ្រព្យ ត្រូវបានមើលឃើញថា នៅតែមានភាពវិជ្ជមានក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ។ នេះបើតាមការលើករបស់អ្នកក្នុងវិស័យនេះ ក្នុងកម្មវិធីធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទីផ្សារអចលនទ្រព្យ នៅថ្ងៃទី២៥ខែតុលា។
លោក Macron បាននិយាយប្រាប់លោក Xi នៅពេលលោកទាំងពីរបានជួបគ្នា កាលពីថ្ងៃទី៦ មេសា នៅក្រុងប៉េកាំងថា អំពើឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែនបានធ្វើឱ្យមានអស្ថិរភាពអន្តរជាតិ។ លោក Macron បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំដឹងថាខ្ញុំអាចពឹងពាក់លោកបានក្នុងការធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីមានវិចារណញ្ញាណឡើងវិញ ហើយធ្វើឱ្យភាគីទាំងអស់វិលទៅកាន់តុចរចាគ្នាវិញ»។ ប្រទេសចិនបានស្នើផែនការសន្តិភាពមួយមានច្រើនផ្នែកសម្រាប់អ៊ុយក្រែនដែលរួមមានការអំពាវនាវមួយឱ្យមានការគោរពអធិបតេយ្យភាពនិងបូរណភាពដែនដីនៃប្រទេសទាំងអស់ តែមិនបានអំពាវនាវឱ្យរុស្ស៊ីដកកងកម្លាំងខ្លួនពីប្រទេសអ៊ុយក្រែនទេ។ ពួកមន្ត្រីអ៊ុយក្រែនបាននិយាយថា ពួកគេនឹងធ្វើការចរចាសន្តិភាព ប្រសិនបើរុស្ស៊ីដកកងកម្លាំងយោធាទាំងអស់របស់ខ្លួន ចំណែកឯរុស្ស៊ីវិញបានទទូចឱ្យអ៊ុយក្រែនទទួលស្គាល់តំបន់ដែលរុស្ស៊ីបានកាន់កាប់៕	ប្រធានាធិបតីបារាំងលោក Emmanuel Macron បានលើកទឹកចិត្តប្រធានាធិបតីចិនលោក Xi Jinping ឱ្យប្រើទំនាក់ទំនងរបស់ចិនជាមួយរុស្ស៊ីដើម្បីជួយបញ្ចប់សង្គ្រាមរបស់រុស្ស៊ីក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន។
មកពីវិទ្យាល័យកំពង់ធំ ក្រុម The Last Idea ដែលមានសមាជិកសរុបចំនួន៤នាក់ ទទួលបានរង្វាន់សាច់ប្រាក់ចំនួន ១ ៤០០ដុល្លារ ចំពោះគំនិតផ្ដួចផ្ដើមម៉ាស៊ីនចម្រោះទឹករបស់ពួកគេ ដែលផ្តល់ទឹកស្អាតតាមភូមិនៅតំបន់ជនបទ។ ចំណែកក្រុមទី២ និងក្រុមទី៣ ទទួលបានរង្វាន់សាច់ប្រាក់ចំនួន ៨០០ដុល្លារ និង ២០០ដុល្លារ តាមក្រុម។ សិស្សវិទ្យាល័យចំនួន៣៦នាក់ មកពីខេត្តកំពង់ចាម កំពង់ធំ និងកំពង់ឆ្នាំង បានចូលរួមប្រកួតក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ មុនការប្រកួតផ្តាច់ព្រ័ត្រ បេក្ខជនទាំង ៣៦ នាក់ មកពីក្រុមទាំង ៩ បានចូលរួមក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ច ដែលទទួលបានការឧបត្ថម្ភរយៈពេល២ថ្ងៃ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលពួកគេបានទៅទស្សនាសារមន្ទីរជាតិ សាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យា និងអាជីវកម្មឌីជីថលទើបបង្កើតថ្មី។ ដោយទទួលបានការគាំទ្រ និងការយល់ព្រម ពីក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងសហគ្រិនខ្មែរ (Khmer Enterprise) កម្មវិធី SmartStart High School Edition គឺជាគំនិតផ្តួចផ្តើមមួយ ក្នុងចំណោមគំនិតផ្តួចផ្តើមដទៃទៀត ដែលរៀបចំឡើង ដោយក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ដើម្បីលើកកម្ពស់ភាពជាសហគ្រិន និងការច្នៃប្រឌិតក្នុងចំណោមយុវជន តាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាល កម្មវិធី hackathons និងកម្មវិធី incubation ។ លោក Feiruz Ikhwan នាយកប្រតិបត្តិស្តីទី របស់ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata មានប្រសាសន៍ថា ៖«នៅក្រុមហ៊ុន Smart យើងតែងតែមានមោទកភាពយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការធ្វើឱ្យកម្មវិធីសិក្សាអំពីភាពច្នៃប្រឌិត និងសហគ្រិនភាពរបស់យើង អាចស្វែងរកបានសម្រាប់សិស្សវិទ្យាល័យក្រៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្រោយទទួលបានជោគជ័យដ៏ល្អ នៃកម្មវិធីសម្រាប់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ។ ការរៀនសូត្រពីសារៈសំខាន់ នៃផ្នត់គំនិតសហគ្រិនឌីជីថល និងបច្ចេកវិទ្យាពីក្មេង ទៅនឹងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេ បញ្ចេញសក្តានុពល និងបំពេញតួនាទីដ៏សំខាន់ ក្នុងការលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសកម្ពុជា នាពេលអនាគត។ ដោយមានការគាំទ្រពីដៃគូរបស់យើង ក្រុមហ៊ុន Smart នឹងពង្រីកលទ្ធភានៃកម្មវិធីទាំងនេះបន្តទៀត សម្រាប់សិស្ស និងនិស្សិតនៅកម្ពុជា។»។ បេក្ខជនចូលរួមក្នុងវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រទាំងអស់ បានបង្ហាញគំនិតអាជីវកម្មរបស់ពួកគេ ទៅកាន់ក្រុមចៅក្រម មានលោកស្រី លឹម សូលីន នាយកប្រតិបត្តិ និងជាស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Saddhā ផ្នែកសហគ្រាសប្រឹក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ និងគោលនយោបាយ។ លោក ពិសិដ្ឋ នេត ពេជ្រ ផ្នែក Startup Incubation Lead នៅ Impact Hub Phnom Penh និងលោកស្រី តូ គឹមអ៊ាង អ្នកគ្រប់គ្រងភាពជាដៃគូផ្នែកប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ។ ក្រោយភាពជោគជ័យនៃកម្មវិធី SmartStart អ្នកច្នៃប្រឌិតវ័យក្មេង កម្មវិធី SmartStart វគ្គ High School Edition ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ដើម្បីផ្តល់នូវការណែនាំ អំពីអាជីវកម្មឌីជីថល និងភាពជាសហគ្រិន សម្រាប់សិស្សវិទ្យាល័យទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ កម្មវិធីនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងបំណង ណែនាំសិស្សានុសិស្សអំពីមូលដ្ឋានគ្រឹះ នៃភាពជាសហគ្រិនឌីជីថល ដោយធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពនៃវគ្គសិក្សាអាជីវកម្មឌីជីថល ភាពជាសហគ្រិន និងជំនាញទន់សំខាន់ៗ នឹងបណ្តុះផ្នត់គំនិតសហគ្រិនភាព ក្នុងចំណោមសិស្សទាំងអស់។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមតាមដានទំព័រហ្វេសប៊ុក Smart for Cambodia នៅ www.facebook.com/smartforcambodia ឬចូលទៅកាន់ www.smartstart.com.kh ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី០៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២២ ប្រតិបត្តិករទូរស័ព្ទឈានមុខគេ នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ បានប្រកាសបិទបញ្ចប់កម្មវិធីSmartStart High School Edition ដែលរៀបចំឡើងក្នុងបំណងបណ្តុះស្មារតីសហគ្រិន ក្នុងចំណោមសិស្សវិទ្យាល័យនៅកម្ពុជា។ ទន្ទឹមនឹងនោះ កម្មវិធីនេះ ក៏ជួយអភិវឌ្ឍគំនិតអាជីវកម្មផ្នែកឌីជីថល និងបច្ចេកវិទ្យា តាមរយៈសិក្ខាសាលា កម្មវិធីណែនាំនានា និងដំណើរកម្សាន្ត។
ជាមនុស្សជំនិតរាប់សិបឆ្នាំ លោក Michael Cohen បែរជានិយាយវាយប្រហារប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ខ្លាំងៗទៅវិញ។ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ លោក Cohen បានទៅផ្ដល់សក្ខីកម្មចំពោះមុខគណៈកម្មាធិការរដ្ឋសភាអាមេរិក។ ក្នុងរឿងអាស្រូវផ្លូវភេទរបស់លោក ត្រាំ លោក Cohen អះអាងថា លោក ត្រាំ យល់ព្រមបង់ថ្លៃដើម្បីបិទបាំងទំនាក់ទំនងជាមួយតារាស៊ិចស៊ីម្នាក់ ដែលនោះជាសកម្មភាពបំពានច្បាប់ហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់យុទ្ធនាការបោះឆ្នោត។ ដោយហៅលោក ត្រាំ ជាមនុស្សបោកប្រាស់ផងនោះ លោក Cohen ក៏ប្រាប់សមាជិករដ្ឋសភាពីការដឹកឮរបស់លោក ត្រាំ ជុំវិញការទម្លាយសារអេឡិចត្រូនិកពីសំណាក់ Wikileaks ដែលធ្វើឲ្យលោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបក្សប្រជាធិបតេយ្យ រងបរាជ័យហើយជ័យជម្នះក៏ធ្លាក់លើលោក ត្រាំ តែម្ដង។ សក្ខីកម្មរបស់លោក Cohen ជាការដាក់សម្ពាធខ្លាំងថែមទៀតលើលោក ត្រាំ ដែលកំពុងស្ថិតនៅវៀតណាម។ យ៉ាងណាមិញ មេធាវីរូបនេះមិនបានផ្ដល់ព័ត៌មានជាក់លាក់អ្វីក្នុងសំណុំរឿងទំនាក់ទំនងរវាងលោក ត្រាំ និងរុស្ស៊ីឡើយ។ ក្នុងការផ្ដល់សក្ខីដែលផ្សាយផ្ទាល់ផង លោក Cohen អះអាងថា លោកគ្មានភស្តុតាងអ្វីដើម្បីពីការចូលដៃចូលជើងរបស់លោក ត្រាំ នៅក្នុងការចោទប្រកាន់លើរុស្ស៊ីឡើយ ប៉ុន្តែយល់ឃើញថា ទំនាក់ទំនងរវាងលោក ត្រាំ និងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ៉ា្លឌីមៀ ពូទីន គឺខុសប្លែកពីធម្មតា។ អ្វីគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ លោក Cohen បានបញ្ចប់ការផ្ដល់សក្ខីកម្មរបស់ខ្លួនជាមួយនឹងការព្រមានថា លោក ត្រាំ នឹងមិនចុះចេញពីតំណែងតាមសម្រួលឡើយ បើចាញ់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២០ ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP មេធាវីខាងលើនេះបានលើកឡើងពីបទពិសោធធ្វើការជាមួយលោក ត្រាំ ជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ហើយក៏និយាយចំៗថា អាមេរិកទំនងជាមិនអាចមានការផ្ទេរអំណាចដោយសន្តិភាពឡើយ បើលោក ត្រាំ អស់តំណែងនោះ។ លោក Cohen ជាមនុស្សជំនិត និងជាអ្នកប្រឹក្សាច្បាប់របស់លោក ត្រាំ ។ ជាងមួយទសវត្សរ៍មកនេះ លោកបានធ្វើការជាច្រើនជាមួយលោក ត្រាំ ទាំងការងារមុខជំនួញ និងកិច្ចការផ្ទាល់ខ្លួនផង។ ប៉ុន្តែកាលពីឆ្នាំ២០១៨ លោក Cohen បែរខ្នងដាក់លោក ត្រាំ និងសហការជាមួយរដ្ឋអាជ្ញាទៅវិញ បន្ទាប់ពីបានសារភាពលើបទល្មើសគេចវេសមិនបង់ពន្ធ និងការកំហុសផ្សេងទៀត។ ក្រុមប្រជាធិបតេយ្យដែលកាន់កាប់រដ្ឋសភាឡើងវិញ ក៏ហៅលោកទៅផ្ដល់សក្ខីកម្មប្រឆាំងលោកត្រាំតែម្ដង។ ពីរដ្ឋហាណូយ លោក ត្រាំ ក៏ពន្លះអតីតមេធាវីរបស់ខ្លួន។ តាមរយៈ Twitter របស់ខ្លួន លោក ត្រាំ សរសេរថា លោក Cohen ធ្វើអំពើខុសច្បាប់តែម្នាក់ឯង ហើយកុហកដើម្បីកាត់បន្ថយទោសជាប់ពន្ធនាគាររបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ៕	លោក Michael Cohen អតីតមេធាវីរបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ រិះគន់ធ្ងន់លើអតីតមេកើយរបស់ខ្លួនចំពោះមុខសមាជិករដ្ឋសភាអាមេរិក។ លោក Cohen ចោទលោក ត្រាំ ថា បំពានច្បាប់ប្រទេសពេលកំពុងកាន់អំណាច និងបានដឹងរឿងជាមុនទាក់ទងនឹងលួចយកទិន្នន័យក្នុងសារអេឡិចត្រូនិករបស់លោកស្រី ហ៊ីឡារី គ្លីនតុន ។ មេធាវីរូបនេះថែមទៀតព្រមានថា លោក ត្រាំ ទំនងជាមិនចុះចេញតាមសម្រួលឡើយ បើចាញ់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២០ នោះ។
ការប្រកួតនៅដើមតង់ទី១ ក្រុមទាំង២ គ្រប់គ្រងបាល់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ ពេលចូលដល់នាទី១៣ ខែ្សបម្រើប្រយុទ្ធរបស់ម៉ាឡេស៊ី កីឡាករ Najmudin បានស៊ុតបញ្ចូលទីកម្ពុជា បន្ទាប់ពីទទួលបានបាល់ពីមិត្តរួមក្រុម នាំឲ្យលទ្ធផល ១-០។ ១៧នាទីក្រោយ បន្ទាប់ពីគ្រាប់បាល់ទី១ កីឡាករ Haiqal របស់ម៉ាឡេស៊ី បន្ថែម១គ្រាប់ទៀត។ បន្ទាប់ពី ម៉ាឡេស៊ី នាំមុខ ២-០ កម្ពុជា បានដាក់សម្ពាធទៅលើក្រុមម៉ាឡេស៊ីខ្លះដែរ ដោយបានស៊ុតចំទិសដៅ ៤លើក តែអ្នកចាំទីសង្គ្រោះបាន។ ម៉ាឡេស៊ី នាំមុខ កម្ពុជា ២-០ នៅតង់ទី១។ ចូលដល់តង់ទី២ អ៊ាវ សុវណ្ណារ៉ា បានប្ដូចេញ និងជំនួសដោយកីឡាករ ចាន់ វិបុលដាវីឌ។ នាទី៥៥ កីឡាករ ចាន់ វិបុលដាវីឌ សម្រេចទីដោយជោគជ័យបន្ទាប់ពី មិត្តរួមក្រុម កីឡាករ ហាវ សុខនេត្រ បញ្ជូនបាល់ នាំឲ្យលទ្ធផល ២-១។ នៅនាទី៦០ កម្ពុជា ប្ដូកីឡាករកម្ពុជា២រូប ដោយ កីឡាករ វ៉ាន់ វីត ប្ដូចេញ និងជំនួសដោយ ហេង សុវណ្ណបញ្ញា និង កីឡាករ ហាវ សុខនេត្រ ចេញ និងជំនួសវិញដោយ វឿន វ៉ា។ ៨នាទីក្រោយការប្ដូកីឡាករ២រូបនេះ កម្ពុជា ប្ដូកីឡករមួយរូបបន្ថែមទៀត ដោយ ស៊ិន សុវណ្ណមករា ប្ដូជំនួស កីឡាករ លឹម អារុណរ៉េយមិន។ កម្រិតនៃការគ្រប់គ្រងបាល់ និងបច្ចេកទេសគឺប្រហាក់ប្រហែលគ្នា តែជម្រើសជាតិ ម៉ាឡេស៊ី មានឱកាសជាច្រើនលើក ដោយស៊ុតចំអ្នកចាំទីកម្ពុជា តែត្រូវអ្នកចាំទីសង្គ្រោះបាន។ លទ្ធផលបញ្ចប់តង់ កម្ពុជា ចាញ់ ម៉ាឡេស៊ី ២-១។ កម្ពុជា នៅសល់២ប្រកួតទៀត ដោយថ្ងៃទី៧ ត្រូវប្រកួតជាមួយ ឡាវ និងថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ប៉ះជាមួយ ទីម័រខាងកើត នៅកីឡដ្ឋាន Mandya នៃប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFF U-19 Championship៕	កម្ពុជាបានចាញ់ម៉ាឡេស៊ី ២-១ នាការប្រកួតពូល B នៃព្រឹត្តិការណ៍ AFF U19 Championship 2022 នៅកីឡដ្ឋាន Mandya ក្រុងហ្សាការតា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី នាល្ងាចថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា នេះ។ Muhammad Haqeemi Hairi និង Muhammad Najmuddin Akmal ស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនាំមុខជាបន្តបន្ទាប់នៅនាទី១៣ និង២៩ សម្រាប់ម៉ាឡេស៊ី ហើយ ចាន់ វិបុល ដាវីឌ វាយបកពីក្រោយមួយគ្រាប់ឲ្យកម្ពុជានៅនាទី៥៥។ នេះ ជាបរាជ័យលើកទី៥ ក្នុងជំនួប៦លើកជាមួយម៉ាឡេស៊ី ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFF U19 Championship តែជាលើកដំបូងដែលមានការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីលើក្រុមជើងឯករងឆ្នាំ២០១៩មួយនេះ។
តាមរយៈវីដេអូឃ្លីបប្រវែងជាង១០នាទី លោក សម រង្ស៊ី អំពាវនាវដូច្នេះថា៖«សូមបងប្អូនជនរួមជាតិ ដែលស្រឡាញ់ យុត្តិធម៌ សេរីភាព និង លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ រួបរួមគ្នាជាធ្លុងមួយ ទាមទារទាំងអស់គ្នា ឲ្យគេទម្លាក់ចោលការចោទប្រកាន់មកលើលោក កឹម សុខា ហើយឲ្យគេបើកផ្លូវឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដំណើរការឡើងវិញ»។ លោក សម រង្ស៊ី ដែលតែងតែប្រាប់គេឯងថាលោក និង លោក កឹម សុខា ជាមនុស្សតែមួយ បាននិយាយដូចលើកមុនដដែលថា ការចោទប្រកាន់លោក កឹម សុខា គឺគ្មានមូលដ្ឋានឡើយ ហើយលោក កឹម សុខា ក៏គ្មានទោសអ្វីដែរ។ លោក ថ្លែងបែបនេះថា៖«ការចោទប្រកាន់លោក កឹម សុខា គ្រាន់តែជាលេស ដើម្បីរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិប៉ុណ្ណោះ»។ សវនាការលើលោក កឹម សុខា ប្រព្រឹត្តទៅដោយការរឹតបន្តឹងសន្តិសុខ ពីសំណាក់កម្លាំងសមត្ថកិច្ច នៅខាងក្រៅតុលាការរាជធានីភ្នំពេញ។ អង្គការជាតិ-អន្តរជាតិ អ្នកកាសែត ថ្នាក់ដឹកនាំអតីតគណបក្សប្រឆាំង និង អ្នកគាំទ្រ បានទៅមុខតុលាការ ដើម្បីតាមដានមើលការបើកសវនាការនេះ។ លោក កឹម សុខា បានចូលរួមសវនាការ ដោយមានមេធាវី៤រូប។ សវនាការនេះ មានមនុស្សជាង៣០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យចូលរួម ដោយភាគច្រើន ជាមន្ត្រីទូតបរទេស។ ប្រធានតុលាការរាជធានីភ្នំពេញ លោក តាំង ស៊ុនឡាយ អះអាងថា រឿងក្តីរបស់លោក កឹម សុខា គឺជារឿងក្តីធំ ដូច្នេះ ការបើកសវនាការជំនុំជម្រះ អាចនឹងត្រូវប្រើពេលដល់ទៅ៣ខែឯណោះ ទើបអាចបញ្ចប់។ លោក បញ្ជាក់ថា សវនាការនេះ ត្រូវធ្វើឡើង២ថ្ងៃ ក្នុង១សប្តាហ៍ គឺនៅថ្ងៃពុធនិងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។ លោក កឹម សុខា រងពីបទចោទសន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស ឬហៅថា បទគប់គិតជាមួយបរទេស ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ បទល្មើសនេះ ត្រូវចាត់ចូលជាអំពើក្បត់ជាតិ។ លោក ត្រូវបានសមត្ថកិច្ច ចូលទៅចាប់ខ្លួន ដល់គេហដ្ឋាន កាលពីថ្ងៃទី២រំលងអធ្រាត្រ ឈានចូលថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ហើយយកទៅឃុំនៅពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុងក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ ១ឆ្នាំក្រោយ គឺនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ តុលាការ អនុញ្ញាតឲ្យលោក កឹម សុខា ត្រឡប់ទៅរស់នៅក្នុងគេហដ្ឋានវិញ តែស្ថិតក្រោមការឃ្លាំមើលរបស់តុលាការ។ ១ឆ្នាំមកទៀត សំណុំរឿងរបស់លោក ត្រូវបិទបញ្ចប់ការស៊ើបអង្កេត និងឈានដល់ការបើកសវនាការជំនុំជម្រះ នៅពាក់កណ្តាលខែមករា ឆ្នាំ២០២០នេះ។ សវនាការនេះ គឺដើម្បីសម្រេចថា លោក ពិតជាមានទោសដូចការចោទប្រកាន់មែន ឬក៏គ្មាន៕	ខណៈតុលាការកម្ពុជា ចាប់ផ្តើមដំណើរការបើកសវនាការជំនុំជម្រះរឿងក្តីរបស់លោក កឹម សុខា នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០នេះ លោក សម រង្ស៊ី ដែលកំពុងរស់នៅឯប្រទេសបារាំង បានបង្ហោះវីដេអូឃ្លីបមួយលើទំព័រហ្វេសប៊ុក ដោយបានសើចចំអកថា សវនាការនេះ គឺជា «ឆាកល្ខោន»។
មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា បានរៀបចំការបោះឆ្នោតជាសម្ងាត់មួយ ដើម្បីជ្រើសរើសប្រធានមហាសន្និបាតនៅអាណត្តិ២០២១-២០២២។ ក្នុងការបោះឆ្នោតនោះ លោក Abdulla Shahid រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសម៉ាល់ឌីវ បានយកឈ្នះគូប្រជែង ដែលជាអតីតរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាហ្វហ្កាណីស្ថាន លោក Zalmai Rassoul ក្នុងសំឡេងដ៏ច្រើនលើសលុប។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP លោក Shahid បានទទួលសំឡេងគាំទ្រចំនួន ១៤៣ ទល់ ៤៨ សំឡេងរបស់លោក Rassoul ។ ចំណែកសមាជិកចំនួនពីរប្រទេស របស់មហាសន្និបាត បានបោះអនុបវាទ។ ក្នុងការបោះឆ្នោតនេះ អ្នកតំណាងប្រទេសនីមួយៗ ដោយមានពាក់ម៉ាស់ការពារផងនោះ ត្រូវបានហៅឈ្មោះម្តងមួយៗ ដើម្បីឡើងមកបោះឆ្នោត ក្នុងប្រអប់ឈើមួយ។ ការបោះឆ្នោតលើប្រធាន UNGA ត្រូវធ្វើឡើង ក្នុងមួយឆ្នាំម្តង។ បន្ទាប់ពីជាប់ឆ្នោតជាប្រធានមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិទី៧៥ លោក Shahid បានថ្លែងអរគុណ ទៅសមាជិក ដែលបានផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តដល់លោក។ ក្នុងសុន្ទរកថានៅក្នុងមហាសន្និបាត ប្រមុខការទូតម៉ាល់ឌីវរូបនេះ បានសន្យាជួយសង្រ្គោះសេដ្ឋកិច្ច ដែលរងគ្រោះដោយកូវីដ-១៩ និងបរិស្ថានពិភពលោកឡើងវិញ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកក៏បានដាក់ចេញអាទិភាពចំនួន ៥ផងដែរ ដែលទាក់ទិននឹង ការឆ្លើយតបជំងឺកូវីដ-១៩, សមភាពវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩, បរិស្ថាន, សិទ្ធិមនុស្ស និងសមភាពយេនឌ័រ។ អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោកអាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស ក៏បានផ្ញើសារអបអរសាទរ លោក Shahid ផងដែរ និងបានចាត់ទុកមហាសន្និបាត គឺជាស្ថាប័នដ៏សំខាន់មួយ និងជាមូលដ្ឋានរបស់ UN៕	រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសម៉ាល់ឌីវ លោក Abdulla Shahid បានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNGA) សម្រាប់អាណត្តិឆ្នាំ២០២១ ដល់ ២០២២។ នេះ គឺជាលើកដំបូង ដែលម៉ាល់ឌីវមានរដ្ឋមន្រ្តីកាន់តំណែងជាប្រធាន UNGA។
ក្រុមបិសាចក្រហម Manchester United បានបន្តកុងត្រាឲ្យកីឡាករខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអ៊ុយរូហ្គាយ Edison Cavani មួយរដូវកាលបន្ថែមទៀត ពោលគឺដល់រដូវក្តៅឆ្នាំ២០២២ ទើបផុតកុងត្រាមួយនេះ។ ខ្សែប្រយុទ្ធរូបនេះ បានរួមរស់ជាមួយMan Utd អស់មួយឆ្នាំហើយ ដោយរូបគេជួយរកគ្រាប់បាល់១៥គ្រាប់ ឲ្យក្រុមដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុងឡុងដ៍នេះ ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ Cavani ក៏បានជួយក្រុមដែលដឹកនាំដោយលោក Ole Gunnar Solskjaer ឈានជើងចូលទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Europa League ផងដែរ ។ Cavani ដែលបានរួមរស់ជាមួយMan Utd មួយរដូវកាលមកនេះ បានអះអាងថា រូបគេពិតជាពេញចិត្តខ្លាំង ក្នុងការលេងឲ្យក្រុមបិសាចក្រហម។ ក្រោយបញ្ចប់ការចុះកុងត្រាថ្មីរួច Cavani ក៏បានប្រាប់ទៅកាន់គេហទំព័រផ្លូវការរបស់ក្លិបថា៖«ក្នុងមួយរដូវកាលនេះខ្ញុំបានអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនបានយ៉ាងប្រសើរនឹងបានបង្កើតការស្រលាញ់ជាច្រើនចំពោះក្លឹបទាំងមូល និងអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលតំណាងដល់ក្លិបមួយនេះ។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ស្និទស្នាលជាមួយក្រុមកីឡាករ ក្រុមការងារទាំងអស់ ដែលនៅពីក្រោយការជោគជ័យមួយនេះសម្រាប់ខ្ញុំ។ ពួកគេបានផ្តល់ឲ្យខ្ញុំនៅការខិតខំការតាំងចិត្ត ការលើកទឹកចិត្តជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយពួកយើងនឹងអាចសម្រេចអ្វីមួយដែលល្អបំផុតសម្រាប់ក្រុមទាំងមូល។» ចំពោះលោក Solskjaer ក៏បាននិយាយពីចំណាប់អារម្មណ៍ទៅលើ Cavani ដែរថា៖«Cavani គឺជាកីឡាករដែលចាកចេញពីកន្លែងហ្វឹកហាត់ចុងក្រោយគេរហូត ដោយរូបគេបានបង្រៀនដល់កីឡាករយុវជនអំពីការលេងបាល់ឲ្យកាន់តែស្ទាត់ជំនាញនិងប្រាប់ពីវិធីសាស្រ្តនៃអាជីពរបស់គាត់ដល់យុវជនទាំងនោះ។ ខ្ញុំតែងតែចង់ឲ្យគាត់ស្នាក់នៅជាមួយយើងនិងផ្តល់ឲ្យគាត់នៅបទពិសោធន៍ជាមួយអ្នកគាំទ្ររបស់យើងដែលទទួលយករូបគាត់ថាជាកីឡាករឆ្នើមម្នាក់របស់ក្លិប ហើយសង្ឃឹមថាគាត់នឹងទទួលបាននៅឱកាសមួយនេះផ្ទាល់។ ក្រុមបិសាចក្រហម Manchester United និងត្រូវប្រកួតពានរង្វាន់ UEFA Europa League វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅថ្ងៃទី២៧ ឧសភា ខាងមុខនេះ ដែលត្រូវប្រកួតតទល់ជាមួយក្រុមដែលមកពីប្រទេសអេស្ប៉ាញគឺក្រុម Villareal ៕	ដោយ៖ជា យូគៀង
រថយន្ត Mercedes ប្រភេទ V-Class សេរ៊ី ឆ្នាំ២០២០ ទើបតែនាំចូលមកដល់សាលតាំងបង្ហាញរថយន្ត របស់ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ(ខេមបូឌា) កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះប៉ុណ្ណោះ។ ដើម្បីស្វាគមន៍វត្តមានរថយន្តប្រណិតទំនើប សេរ៊ីថ្មីចុងក្រោយនេះ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) បានប្រកាសរៀបចំកម្មវិធីដ៏ពិសេសមួយ គឺកម្មវិធីការផ្តល់ជូនតម្លៃដ៏ពិសេសបំផុតមិនធ្លាប់មាន សម្រាប់រថយន្ត Mercedes ប្រភេទ V-Class សេរ៊ី ឆ្នាំ២០២០នេះតែម្តង។ លោក ឃុន ចាន់ថា នាយកគ្រប់គ្រងផ្នែកលក់ និងទីផ្សាររបស់ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា កម្មវិធីដ៏ពិសេសនេះ នឹងរៀបចំតែមួយថ្ងៃទី ៨ ខែសីហាប៉ុណ្ណោះ ចាប់ពីម៉ោង៨ ព្រឹក រហូត៥កន្លះល្ងាច។ លោក ឃុន ចាន់ថា បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«កម្មវិធីដ៏ពិសេសនេះ គឺយើងចង់ឲ្យអតិថិជនទាំងអស់ បានយល់ដឹងថា តើរថយន្ត V-Class សេរ៊ី ឆ្នាំ២០២០ មានលក្ខណៈខុសគ្នាយ៉ាងដូចម្តេច? វាថ្មីត្រង់ណា និងល្អយ៉ាងម៉េច? ហើយហេតុអ្វីបានផ្តល់តម្លៃពិសេសមិននឹកស្មានដល់ទាល់តែសោះ។ តម្លៃធម្មតាយើងលក់ខ្ទង់ ១៥ម៉ឺនដុល្លារ តែថ្ងៃទី ៨ សីហានេះ យើងលក់ត្រឹមតែ ១២.៦ម៉ឺនដុល្លារទេ»។ ក្រៅពីនេះ អ្នកដែលចូលរួមនៅក្នុងកម្មវិធីនេះ ក៏នឹងទទួលបានកាដូអនុស្សាវរីយ៍ពីក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា)ផងដែរ ដោយកាដូទាំងនោះរួម ដបទឹក ម៉ាក Mercedes ដ៏ស្រស់ស្អាត , អាវយឺត, សៀវភៅកត់ត្រាជាដើម រួមទាំងមានការបម្រើភេសជ្ជៈ និងអាហារសម្រន់ដោយឥតគិតថ្លៃផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ ខេមបូឌា គឺជាក្រុមហ៊ុនតែមួយគត់ដែលទទួលបានសិទ្ធិនាំចូល និងចែកចាយគ្រឿនបន្លាស់ និងរថយន្តម៉ាក Mercedes-Benz នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ដូច្នេះ សូមអស់លោក លោកស្រី អញ្ជើញចូលរួមកម្មវិធីការផ្តល់ជូនតម្លៃដ៏ពិសេសបំផុតមិនធ្លាប់មាននេះ ទាំងអស់គ្នា នៅថ្ងៃទី ៨ ខែសីហា នៅក្រុមហ៊ុនរថយន្ត Mercedes-Benz ដែលស្ថិតនៅបណ្តោយផ្លូវ ៦០ម៉ែត្រ សង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមសូមទូរសព្ទទៅកាន់លេខ ០១៧ ២៣១ ៤៨៨ និង ០២៣ ២៣១ ៤៨៨៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) នឹងរៀបចំកម្មវិធីការផ្តល់ជូនតម្លៃដ៏ពិសេសបំផុតមិនធ្លាប់មាន នៅថ្ងៃទី៨ សីហានេះ នៅសាលតាំងបង្ហាញរថយន្តម៉ាក Mercedes របស់ខ្លួន។ នៅក្នុងព្រឹតិ្តការណ៍ដ៏អស្ចារ្យនេះ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) នឹងមានការបញ្ចុះតម្លៃដ៏ច្រើនបំផុត រហូតដល់ជាង ២ម៉ឺនដុល្លារ លើរថយន្ត Mercedes ប្រភេទ V-Class ឆ្នាំ២០២០ ដែលក្រុមហ៊ុនទើបនាំចូល។
ឧបទ្វីបកូរ៉េ មានភាពតាងតឹងយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ក្រោយក្រុងព្យុងយ៉ាង បានបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនលើក និងចុងក្រោយបាញ់មីស៊ីលចម្ងាយមធ្យមរំលងជប៉ុនថែមទៀត។ ជាការឆ្លើយតប យោធាកូរ៉េខាងត្បូង និងអាម៉េរិកបានធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាដោយបាញ់មីស៊ីល៤គ្រាប់ចូលសមុទ្រខាងកើត។ អត្ថបទទាក់ទង តបទៅកូរ៉េខាងជើង កូរ៉េខាងត្បូងនិងអាម៉េរិកបាញ់មីស៊ីល៤គ្រាប់ចូលសមុទ្រខាងកើត ទំនងតបនឹងសមយុទ្ធខាងលើ កូរ៉េខាងជើង បានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងចំនួន ៨គ្រឿង និងយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក ៤គ្រឿង ដោយហោះជាក្បួនមកភាគខាងជើងនៃព្រំដែនអន្តរកូរ៉េ ក្នុងអំឡុងម៉ោងប្រមាណ ២រសៀល (ម៉ោងនៅកូរ៉េខាងត្បូង)។ បើតាមអគ្គសេនាធិការយោធាកូរ៉េខាងត្បូង ក្បួនយន្តហោះចម្បាំងមួយនេះ ទំនងបានធ្វើសមយុទ្ធបាញ់ប្រហារពីអាកាសមកដីផង។ ក្រោយវត្តមានយន្តហោះខាងលើ កូរ៉េខាងត្បូង បានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងរបស់ខ្លួនប្រមាណ ៣០គ្រឿងទៅតំបន់ព្រំដែនរបស់ខ្លួនវិញ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ អគ្គសេនាធិការយោធាកូរ៉េខាងត្បូង បានលើកឡើងថា វាមិនធ្លាប់កើតមានឡើយ នាពេលកន្លងមក។ សូមបញ្ជាក់ថា ស្របពេលមានបញ្ហាស្មុគស្មាញបែបនេះ អាម៉េរិកបានបញ្ជូននាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំង USS Ronald Reagan ជាថ្មីមកក្នុងដែនទឹកនៅភាគខាងកើតឧបទ្វីបកូរ៉េ ដើម្បីចូលរួមក្នុងសមយុទ្ធយោធាត្រីភាគីជាមួយជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង៕	យោធាកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា បានអះអាងថា យន្តហោះចម្បាំងកូរ៉េខាងជើងចំនួន ១២គ្រឿង បានហោះមកក្បែរព្រំដែនអន្តរកូរ៉េ និងទំនងជាបានធ្វើសមយុទ្ធបាញ់ប្រហារ។ វត្តមានយន្តហោះរបស់កូរ៉េខាងជើងបែបនេះ ទំនងជាការតវ៉ានឹងសមយុទ្ធយោធារវាងអាម៉េរិក និងកូរ៉េខាងត្បូង។
ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឲ្យដឹងនូវប្រភេទអាហារនៃអាហារដែលអ្នកគួររួមបញ្ចូលក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីរក្សាសុខភាពសន្លាក់ជៀសផុតពីជំងឺ ឬអាការៈរលាកផ្សេងៗ ៖ ១. រមៀត អ្នកជំនាញជាច្រើនបាននិយាយថា រមៀត គឺជាថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់តាមបែបធម្មជាតិដ៏ប្រសើរសម្រាប់អ្នកដែលមានបញ្ហារលាកសន្លាក់។ លើសពីនេះទៅទៀត រមៀត ក៏មានផ្ទុកនូវសារធាតុ curcumin ដែលមិនត្រឹមតែប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការរលាកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជួយកាត់បន្ថយការឈឺចាប់ និងការហើមគួរអោយកត់សម្គាល់ផងដែរ។ ២. គ្រាប់ធញ្ញជាតិ មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣, ខ្លាញ់ល្អ polyunsaturated និង monounsaturated ព្រមទាំងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលជួយទប់ស្កាត់ការរលាកផ្សេងៗក្នុងរាងកាយ ហើយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺរលាកសន្លាក់បានយ៉ាងប្រសើរ។ ដូច្នេះដើម្បីធូរស្រាលពីអាការៈនៃជំងឺរលាកសន្លាក់ ហើយជៀសផុតពីបញ្ហានេះ ចូររួមបញ្ចូលគ្រាប់ធញ្ញជាតិមួយក្ដាប់ដៃពេញក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ។ ៣. ផ្កាខាត់ណាខៀវ ប្រូខូលី ឬផ្កាខាត់ណាខៀវ មានផ្ទុកសារធាតុ sulfuric ជួយរារាំងអង់ស៊ីមដែលផ្សារភ្ជាប់ជាមួយការរលាកសន្លាក់ និងការបំផ្លាញ។ ៤. ផ្លែប៉ោមក្រហម ប៉ោមក្រហម មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុ anthocyanins និងសារធាតុប្រឆាំងការរលាកមួយទៀតហៅថា quercetin ដែលមានប្រសិទ្ធិភាពទប់ស្កាត់ប្រយុទ្ធប្រឆាំង ក៏ដូចជាបន្ធូរអាការៈនៃជំងឺរលាកសន្លាក់ផងដែរ។ ៥. ការ៉ុត ក្រៅពីល្អសម្រាប់សុខភាពភ្នែកហើយនោះ វីតាមីន A ក៏មានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្លាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការរលាកផងដែរ។ ការដាក់បញ្ចូលការ៉ុតក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ គឺជាវិធីដ៏ងាយ ប៉ុន្តែមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ជួយទប់ស្កាត់ជំងឺរលាកសន្លាក់មិនឲ្យកើតឡើង ឬកាត់បន្ថយអាការៈនៃជំងឺ។ ៦. ម្នាស់ បរិមាណនៃវីតាមីន C និងសារធាតុ bromelain ក៏ជួយដោះស្រាយបញ្ហារលាកសន្លាក់បានយ៉ាងប្រសើរតាមរយៈការកាត់បន្ថយអាការៈហើមឈឺសន្លាក់។ ប្រសិនបើអ្នកមានការឈឺចាប់ខ្លាំង បន្ទាប់ពីធ្វើលំហាត់ប្រាណ អ្នកអាចទទួលទានទឹកផ្លែម្នាស់ស្រស់ ១ កែវ ដើម្បីកាត់បន្ថយការឈឺចាប់។ ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលល្អប្រសើរ ចូរជ្រើសរើសទទួលទានផ្លែម្នាស់ ឬទឹកម្នាស់ដែលស្រស់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	កុំគិតថាអាការៈហើម និងឈឺសន្លាក់ ជាបញ្ហាដែលត្រូវប្រឈមមុខចំពោះតែមនុស្សចាស់អោយសោះ! ក៏ព្រោះតាមពិតទៅបញ្ហាសន្លាក់ ក៏នឹងអាចកើតលើមនុស្សវ័យក្មេងផងដែរ ជាពិសេសអ្នកដែលមានរបួសពាក់ព័ន្ធជាមួយការលេងកីឡា ឬហាត់ប្រាណខ្លាំងក្លា។ ជាទូទៅការឈឺចាប់ត្រង់សន្លាក់ គឺច្រើនតែបណ្ដាលមកពីជំងឺរលាកសន្លាក់។ ទោះជាយ៉ាងណា កុំបារម្ភពេក! បញ្ហាឈឺសន្លាក់, ជំងឺរលាកសន្លាក់ ក៏ដូចជាការរលាកផ្សេងៗក្នុងរាងកាយ អាចទប់ស្កាត់ជាមុន ឬសម្រាលអាការៈការឈឺចាប់បានតាមរយៈការទទួលទានអាហារមួយចំនួន។ ថាតើអាហារទាំងនោះមានអ្វីខ្លះទៅ?
ទើបតែរយៈពេលបីខែកន្លះកន្លងផុតទៅ ក្រុមហ៊ុន SAMSUNG បានដាក់បង្ហាញនូវ The Galaxy S8 របស់ខ្លួន។ ដោយសារតែមានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដៃ Samsung ដូច្នេះហើយក្រុមហ៊ុនខិតខំស្រាវជ្រាវដោយសម្រេចបានបច្ចេកវិទ្យាដ៏ទំនើបចុងក្រោយបង្អស់ដែលនឹងគ្រោងដាក់បង្ហាញម៉ូដែលដ៏ថ្មីសន្លាងនេះ ជាសាធារណៈនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧ ខាងមុខនេះ គឺ ចំពោះមុខពិភពលោកទាំងមូលនៅវេលាម៉ោង១១ព្រឹក (យប់នៅភ្នំពេញ ត្រូវជាម៉ោង ១០ យប់) ដែលព្រឹត្តិការណ៏នេះធ្វើឡើងនៅ New Yorks Park Avenue Armory។ ព័ត៌មានអំពី GALAXY NOTE 8 កំពុងតែត្រូវបានចែករំលែកដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជុំវិញពិភពលោក ខណៈពេលដែលអ្នកប្រើប្រាស់កំពុងរង់ចាំមើលស្មាតហ្វូនស៊េរីថ្មីនេះ ។ ព័ត៌មានជាផ្លូវការបានបង្ហាញពីរូបរាងនៃទូរស័ព្ទដែលមានរូបរាងស្រដៀងទៅនឹង Galaxy S8 ដែលជ្រុងវែងទាំងសងខាងនៃ អេក្រង់របស់វាមានរាងកោង និងនៅផ្នែកខាងលើនិងខាងក្រោមនៃជ្រុងទូរស័ព្ទ នៅសល់អេក្រង់ តិចតួចបំផុត ហើយវាធ្វើឲ្យអេក្រង់ អាចបញ្ចេញសម្ថភាពដ៏អស្ចារ្យបំផុត។ ជាលក្ខណៈពិសេសមួយទៀតរបស់ប៊ិចពណ៌ខៀវនៃទូរស័ព្ទស៊េរី Galaxy Note ដែលវានឹងបង្ហាញខ្លួនជាមួយគ្នានៅថ្ងៃបើកសម្ពាធន៍ផងដែរនោះ វាត្រូវបានយកមកប្រើប្រាស់សម្រាប់យុទ្ធនាការ Galaxy Note 8 ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយផងដែរ។ វីដេអូរនេះបង្ហាញអំពី Do Bigger Things ដែលធ្វើឱ្យអ្នកទស្សនារំពឹងថានឹងមានអ្វីអស្ចារ្យនឹងមកដល់ទីផ្សារកម្ពុជាឆាប់ៗនេះ។ សូមបញ្ជាក់ព្រឹត្តិការណ៍ នេះនឹងត្រូវធ្វើឡើងនៅវេលាម៉ោង១១ព្រឹកនៅទីក្រុងញូយ៉ក (ដែលត្រូវនឹងម៉ោង ១០ យប់នៅប្រទេសកម្ពុជា) ហើយការផ្សាយបន្តផ្ទាល់នេះលោកអ្នកអាចរកបានតាមគេហទំព័រផ្លូវការរបស់ Samsung ។ http://www.samsung.com/global/galaxy/events/unpacked/ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	មិនដល់ប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតទេ ការដាក់បង្ហាញជាផ្លូវការនូវទូរស័ព្ទ SAMSUNG GALAXY NOTE 8 នឹងធ្វើឡើង។ មនុស្សជាច្រើននៅក្នុងពិភពលោក នឹងត្រូវធ្វើការតម្រង់ជួរនៅហាងនៅថ្ងៃទី២៣ខែសីហាឆ្នាំ២០១៧ ដើម្បីរង់ចាំមើលបច្ចេកវិទ្យាជំនាន់ចុងក្រោយបង្អស់របស់ ក្រុមហ៊ុន SAMSUNG ដោយផ្ទាល់ភ្នែក នោះគឺ Galaxy Note 8 ដ៏អស្ចារ្យ។
១. ទឹកដោះគោស្រស់ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាបម៉ាស្សាទឹកដោះគោឆៅ ឬស្រស់លើស្បែកមុខ ហើយទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ១០ នាទី សឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកត្រជាក់។ អ្នកក៏អាចលាយទឹកឃ្មុំ ១ ស្លាបព្រាបាយ ជាមួយទឹកដោះគោស្រស់ ២ ស្លាបព្រាបាយ និងទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ ១ ស្លាបព្រាបាយ ចូលគ្នាឱ្យសព្វ សឹមលាបល្បាយលើស្បែកដែលសម្អាតស្អាត ហើយទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ១០ នាទី មុននឹងលាងសម្អាតចេញ។ ២. ស្ករស លាយស្ករសម៉ដ្ឋជាមួយប្រេងអូលីវ ឬប្រេងដូង ឬទឹកធម្មតាក៏បានឱ្យក្លាយជាល្បាយខាប់ៗ។ លាបម៉ាស្សាល្បាយថ្នមៗលើស្បែកមុខមុនពេលលាងសម្អាតចេញ។ ៣. ល្ហុង ជាដំបូងត្រូវលាយសាច់ល្ហុងទុំម៉ដ្ឋជាមួយទឹកឃ្មុំធម្មជាតិសិន សឹមប្រើប្រាស់ជាម៉ាសលាបលើស្បែកមុខ។ រងចាំសម្រាប់រយៈពេលពី ១៥ ទៅ ២០ នាទីសិន សឹមលាងសម្អាតចេញ។ ៤. ប្រេងដូង អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែចាក់ប្រេងដូងលើបាតដៃនិងញីបន្តិចសិនដើម្បីកម្ដៅ រួចលាបម៉ាស្សាដុសថ្នមៗលើស្បែកមុខក្នុងចលនាបែបរង្វង់សម្រាប់រយៈពេល ១ នាទី។ ត្រាំក្រណាត់ស្អាតមួយក្នុងទឹកក្ដៅ បន្ទាប់មកពូតទឹកចេញមុននឹងយកមកជូតសម្អាតមុខ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ដើម្បីលាងសម្អាតមុខតាមរបៀបធម្មជាតិ គឺមានន័យថាអ្នកកំពុងចៀសវាងប្រើប្រាស់ផលិតផលលាងសម្អាតមុខដែលផ្ទុកសារធាតុគីមី។ ដូច្នេះថាតើក្រៅពីសាប៊ូ ឬហ្វូមលាងសម្អាតមុខដែលមានផ្ទុកសារធាតុគីមី អ្នកអាចប្រើប្រាស់ផលិតផលធម្មជាតិអ្វីដើម្បីសម្អាតនិងរក្សាសំណើមស្បែកមុខ? កុំបារម្ភ! ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញពីរូបមន្តធម្មជាតិលាងសម្អាតស្បែកមុខ ៖
ការងារច្រើនជាង៣,៤លានកន្លែងក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានបាត់បង់ គិតចាប់ពីក្រុងប៉េកាំងបានក្លាយជាសមាជិកអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) កាលពី១៧ឆ្នាំមុន។ ក្នុងចំណោមនោះ ការងារចំនួន ២,៥លានកន្លែង ដែលជាង៧០ភាគរយ គឺស្ថិតក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មផលិត ជាពិសេស ផលិតផលអេឡិចត្រូនិក និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបជាដើម។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះសហរដ្ឋអាមេរិកក៏បាត់បង់កាលានុវត្តភាព (ឱកាស) ក្នុងការបង្កើតការងារបន្ថែមក្នុងវិស័យខាងលើនេះ ក្នុងនោះរួមមាន ឧបករណ៍សម្រាប់ការដឹកជញ្ជួន កុំព្យូទ័រ គ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិក និងផលិតផលកសិកម្មជាដើម។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន កាលពីថ្ងៃទី ២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨។ បើតាមរបាយការណ៍ដដែលនេះ ទឹកប្រាក់ប្រមាណ១០០ពាន់លានដុល្លារ ត្រូវបានចាក់បញ្ចូលបន្ថែមទៅក្នុងជញ្ជីងឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរបស់អាមេរិកជាមួយចិន ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៨ ដែលជាពេលសហរដ្ឋអាមេរិក បានជួបប្រទះនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរ ឬគេស្គាល់ថា Great Recession។ សម្រាប់ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មនេះ របាយការណ៍បានបង្ហាញថា ការងារចំនួន១,៣លានកន្លែងក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានបាត់បង់ គិតត្រឹមរយៈពេល១០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ជារួមទៅ ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មទំនិញរបស់អាមេរិកជាមួយចិន បានកើនឡើងពី៨៣ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០០១ ទៅដល់៣៧២,២ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ពោលគឺកើនឡើងចំនួន ២៩២,២ពាន់លានដុល្លារ គិតត្រឹមរយៈពេល១៧ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ ជាលទ្ធផលនៃកំណើនឱនភាពដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នេះ សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងបង្កើនបំណុលបរទេស, បាត់បង់សមត្ថភាពនាំចេញ និងប្រឈមមុខនឹងបរិយាកាសម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដ៏ប្រេះឆាជាខ្លាំង។ យោងតាមរបាយការណ៍ខាងលើនេះ ដែលដឹកនាំការស្រាវជ្រាវដោយ Robert Scott និង Zane Mokhiber។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវក៏បានកត់សម្គាល់ពីគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិនផងដែរ ដែលជាយូរមកហើយបង្កក្តីបារម្ភទៅដល់អ្នកឃ្លាំមើលលើទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរវាងភាគីទាំងពីរនេះ។ «ការអនុវត្តពាណិជ្ជកម្មខុសប្រក្រតីរបស់ចិន ដែលគាំទ្រដោយការកំណត់តម្លៃលុយដោយខុសច្បាប់ ( currency manipulation) និងការគាប់សង្កត់លើប្រាក់បៀរវត្សរ៍ និងសិទ្ធិពលកម្មរបស់ចិន បានបង្កើតជំនួយដ៏ច្រើនលើសលប់ដល់ការនាំចេញរបស់ក្រុងប៉េកាំង។ ការណ៍នេះហើយទើបធ្វើឲ្យការនាំចេញរបស់ចិន មានទំហំច្រើនជាងការនាំចេញរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក»។ របាយការណ៍ដដែលបានបកស្រាយបែបនេះ។ គួរឲ្យកត់សម្គាល់ថា ការសិក្សារបស់វិទ្យាស្ថានអាមេរិកថ្មីនេះបានចេញផ្សាយចំពេលដែល ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិននៅតែបន្តឆាបឆេះ ដោយភាគីទាំងពីរបានដំឡើងពន្ធដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក គិតជាទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារ។ កន្លងទៅរដ្ឋបាលលោកដូណាល់ត្រាំ បានរិះគន់យ៉ាងចាស់ដៃលើការអនុវត្តពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិន ដែលខ្លួនបានចាត់ទុកថាជា ការអនុវត្តយ៉ាងអយុត្តិធម៌បំផុត។ លើសពីនេះខ្លួនក៏បានទាមទារឲ្យចិនកែប្រែការអនុវត្តគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឲ្យបានប្រសើរជាងមុនផងដែរ៕	ក្រោយពីសហរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រេចឲ្យចិនចូលជាសមាជិកអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពកាលពីឆ្នាំ២០០១មក ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរបស់អាមេរិកជាមួយចិន បានក្លាយជាមូលហេតុចម្បង ដែលបណ្តាលឲ្យការងាររាប់លានកន្លែងក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកបានបាត់បង់។ នេះបើតាមរបាយការណ៍មួយ ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា។
អ្នកស្រី ម៉េង សុភារី មេធាវីម្នាក់ក្នុងចំណោម៤នាក់របស់លោក កឹម សុខា ប្រាប់ថា តុលាការ សម្រេចលើកពេលបើកសវនាការលើលោក កឹម សុខា ទៅសប្តាហ៍ក្រោយ គឺនៅថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ តាមការស្នើសុំរបស់ក្រុមមេធវី ដែលការពារក្តីឲ្យរដ្ឋាភិបាល។ អ្នកស្រី ទទួលបានព័ត៌មានថា ក្រុមមេធាវី ដែលការពារក្តីឲ្យរដ្ឋាភិបាល ក្នុងសំណុំរឿងលោក កឹម សុខា កំពុងធ្វើចត្តាឡីស័កទាំងអស់គ្នា។ បើតាមអ្នកស្រី ម៉េង សុភារី ដដែល មេធាវីរបស់រដ្ឋាភិបាលរូបនោះ ត្រូវបានរកឃើញជំងឺកូវីដ-១៩ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។ អ្នកស្រី បានឲ្យដឹងទៀតថា សវនាការកាលពីសប្តាហ៍មុន គឺកាលពីថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ មេធាវីរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលទើបរកឃើញមានផ្ទុកជំងឺកូវីដ-១៩ ពុំបានចូលរួមឡើយ។ អ្នកស្រី មានប្រសាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅរសៀលថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ យ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើងខ្ញុំ មានការសោកស្តាយ ដែលតុលាការកន្លងមក ដាក់កម្មវិធីសវនាការលើរឿងក្តីឯកឧត្តម កឹម សុខា ១សប្តាហ៍ បានតែម្តង។ ចំនួនសវនាការហ្នឹង គឺយឺតទៅហើយ ហើយឥឡូវ រឹតតែយឺតទៅទៀត ដោយសារបញ្ហាអស់នេះ»។ ឈានចូលខែមករា ឆ្នាំ២០២២ តុលាការភ្នំពេញ បានសម្រេចបើកសវនាការលើលោក កឹម សុខា ឡើងវិញ ក្រោយផ្អាកអស់រយៈពេលជិត២ឆ្នាំ។ សវនាការក្នុងខែមករា និងក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២នេះ ដំណើរការទៅបាន៣លើកហើយ ដោយតុលាការ មិនទាន់អាចសម្រេចសេចក្តីអ្វីលើលោកឡើយ។ ថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ គឺត្រូវជាសវនាការលើកទី៤ តែត្រូវបានលើកពេល។ ក្នុង១សប្តាហ៍ តុលាការ ប្រើពេលតែ១ព្រឹកប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់បើកសវនាការលើលោក កឹម សុខា។ លោក កឹម សុខា បានរងពីបទសន្ទិដ្ឋភាពជាមួយបរទេស ចាប់តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧មក បន្ទាប់ពីមានវីដេអូខ្លី១ ត្រូវបានបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម។ ក្នុងវីដេអូ បង្ហាញពីការជួបជុំរបស់លោក ជាមួយអ្នកគាំទ្រនៅអូស្រ្តាលី កាលពីឆ្នាំ២០១៣។ លោក និយាយក្នុងវីដេអូនោះថា លោក មានសាស្រ្តាចារ្យបរទេសល្បីៗ ជួយផ្តល់យុទ្ធសាស្រ្តដល់លោក ដើម្បីផ្តាស់ប្តូរមេដឹកនាំនៅកម្ពុជា។ លោក និយាយទៀតថា លោក តែងត្រូវបានបរទេសអញ្ជើញឲ្យទៅជួបម្តងឬលើសពីម្តងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីផ្តល់យុទ្ធសាស្រ្តជូនលោក ពីការផ្លាស់ប្តូរមេដឹកនាំនៅកម្ពុជា។ សម្តីរបស់លោកក្នុងវីដេអូនោះ ធ្វើឲ្យលោក ជាប់ចោទពីបទសន្ទិដ្ឋភាពជាមួយបរទេស ដែលសំដៅថា លោក គប់គិតជាមួយបរទេស ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ បទចោទនេះ ស្ថិតក្នុងចង្កោមនៃអំពើក្បត់ជាតិ៕	សវនាការលើលោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលនឹងត្រូវបន្តថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ត្រូវបានផ្អាក។ ការផ្អាកនេះ ដោយសារមេធាវីម្នាក់របស់រដ្ឋាភិបាល ដែលជាដើមបណ្តឹង ក្នុងការដាក់ពាក្យប្តឹងលើលោក កឹម សុខា បានឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩។
ព្រឹត្តិការណ៍ Tiger Street Football កាន់តែធំនិងអស្ចារ្យដែលទទួលបានការពេញនិយមនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍រួមមានប្រទេសកម្ពុជា វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ី និងមីយ៉ាន់ម៉ា។ នេះជាទីលានមួយដែលផ្តល់ឱកាសសម្រាប់យុវជនដែលមានទេពកោសល្យក្នុងស្រុក ដើម្បីបញ្ចេញសមត្ថភាព ជំនាញ និងសេចក្តីក្លាហានរបស់ខ្លួន ដើម្បីសម្រេចនូវមហិច្ឆិតា និងក្តីសុបិនរបស់ខ្លួន។ មានក្រុមកីឡាកឆ្នើមចំនួន ៦៤ ក្រុមចូលរួមប្រកួតប្រជែងមកដណ្តើមពានរង្វាន់ក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ កាន់តែអស្ចារ្យនោះ គឺការប្រកួតផ្ទាល់រវាងក្រុមជើងឯកTiger Street Football ឆ្នាំ ២០២០ និងកីឡាករបាល់ទាត់ថ្នាក់ជាតិជាមួយតារាសម្ដែងដ៏ល្បីរួមគ្នាជាក្រុម មានការលេងហ្គេមបាល់ទាត់សប្បាយជាច្រើន ដើម្បីទទួលបានសម្ភារកីឡាស្អាតៗ មានការបោះពុម្ពឈ្មោះលើអាវកីឡាយកភ្លាមៗ និងការផ្តល់ជូនបទពិសោធន៍ដ៏អស្ចារ្យក្នុងក្លឹបទឹកកកTiger Crystal Igloo មានគំនូរសិល្បៈគូរភ្លាមៗនៅបាល់។ ជាពិសេសមានកាន់តែក៏ក្រើកមានការប្រគំតន្ត្រីរយៈពេល ៣ ថ្ងៃ ចូលរួមដោយកំពូលតារាល្បីៗជាច្រើនរូបចាប់ពីថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈដល់ថ្ងៃទី ១ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២០។ ព្រឹត្តិការណ៍ Tiger Street Football ឆ្នាំ ២០២០ មានការគាំទ្រពីវីរៈបុរសបាល់ទាត់របស់ប្រទេសអង់គ្លេសគឺ លោក Rio Ferdinand ដែលបំពេញតួនាទីជាអ្នកតំណាងផ្សព្វផ្សាយព្រឹត្តិការណ៍នេះ ហើយលោកត្រូវបានចាត់ទុកជាកីឡាករបាល់ទាត់ ដែលបានឈ្នះពានរង្វាន់ជាច្រើន និងជាខ្សែការពារដ៏ឆ្នើមផងដែរ។ លោក Rio Ferdinand ដែលបានចូលទស្សនាវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនេះតាមអនឡាញ លោកមានប្រសាសន៍ថា «ខ្ញុំពិតជាមានការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង ដែលខ្ញុំមិនអាចចូលរួមផ្ទាល់ជាមួយអ្នកទាំងអស់គ្នានាចុងសប្តាហ៍នេះក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៃព្រឹត្តិការណ៍ Tiger Street Football។ ដោយសារមានការរីករាលដាលនូវមេរោគកូរ៉ូណាថ្មីទូទាំងពិភពលោក ខ្ញុំបានសម្រេចចិត្តជៀសវាងការធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសក្រៅ។ ខ្ញុំទន្ទឹងរង់ចាំមកទស្សនាប្រទេសកម្ពុជាជាលើកដំបូងសម្រាប់រូបខ្ញុំក្នុងថ្ងៃណាមួយ និងចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ ហើយខ្ញុំសូមសម្តែងនូវការសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំង និងសុំការអធ្យាស្រ័យ និងការយោគយល់ពីបងប្អួនទាំងអស់ដែលចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនេះ។ ខ្ញុំសូមឆ្លៀតយកឱកាសនេះថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅដល់បងប្អូនមិត្តអ្នកគាំទ្រទាំងអស់នៅកម្ពុជា ដែលបន្តគាំទ្ររូបខ្ញុំនិងការយោគយល់របស់អ្នក ខ្ញុំសូមកោតសរសើរ និងសូមជូនពរកីឡាករទាំងអស់មានសំណាងល្អក្នុងការប្រកួតខាងមុខនេះ។ ខ្ញុំទន្ទឹងរង់ចាំទស្សនាកម្មវិធីប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនេះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្រាបៀរថៃហ្គ័រ ហើយសង្ឃឹមថានឹងមានឱកាសម្តងទៀតមកទស្សនាប្រទេសកម្ពុជាក្នុងពេលឆាប់ៗនេះដោយមានការគាំទ្រពីស្រាបៀរថៃហ្គ័រ»។ លោក Rio Ferdinand គាំទ្រការប្រកួតនេះពីចម្ងាយតាមអនឡាញដើម្បីបង្ហាញសេចក្តីសាទរគាំទ្រកីឡាករបាល់ទាត់ និងបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តមោះមុតរបស់ខ្លួនចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ Tiger Street Football ជាទីលានមួយសម្រាប់ពួកគេបញ្ចេញសមត្ថភាព និងការតាំងចិត្តដ៏មោះមុតក្នុងការសម្រេចនូវមហិច្ឆិតា និងក្តីស្រមៃរបស់ខ្លួន។ លោកបានចូលរួមវគ្គសម្ភាសន៍ផ្ទាល់ជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន ក្នុងស្រុក ធ្វើឡើងនៅថ្ងៃសុក្រទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២០ វេលាម៉ោង ៦:៣០ ល្ងាច ( ១១ ព្រឹកតាមម៉ោងតំបន់ GMT ) ។ លោកក៏បានធ្វើវីដេអូដែលបង្ហាញសារគាំទ្រដល់ក្រុមកីឡាករចំនួន ៦៤ ក្រុមចុងក្រោយដែលបានឈានទៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដើម្បីដណ្តើមយកកៅអីជាក្រុមកំពូលឈ្នះពានជើងឯក និងអបអរសាទររដូវកាលឆ្នាំដ៏អស្ចារ្យមួយទៀត សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ Tiger Street Football ប្រចាំឆ្នាំ។ ចំពោះព័ត៌មានលម្អិតអំពីព្រឹត្តិការណ៍ Tiger Street Football ឆ្នាំ ២០២០ សូមចូលទៅកាន់ទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ស្រាបៀរថៃហ្គ័រ៖ www.facebook.com/TigerBeerKH. រីករាយពិសាស្រាបៀរ ថៃហ្គ័រ ដោយទំនួលខុសត្រូវ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ ៖ ក្នុងរយៈពេល ៨ ឆ្នាំជាប់ៗគ្នានៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតបាល់ទាត់ Tiger Street Football បាននាំមកជាថ្មីម្តងទៀតនូវសកម្មភាពប្រកួតដ៏ស្វិតស្វាញខ្លាំងក្លានៅលើទីលានកីឡាហ្វុតសាលដ៏ល្បីល្បាញនៅក្នុងខេត្តក្រុងចំនួន ៨ ទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមាន ៦៧៧ ក្រុមនិងកីឡាករជាង ៤៧៣៩ នាក់ចូលរួមប្រកួតគាំទ្រយ៉ាងច្រើនក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ដ៏អស្ចារ្យនេះ។
ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន និងក្រុម Barcelona បានក្លាយជាម្ចាស់ពាន Ballon dOr ឆ្នាំ២០១៩ ដោយប្រជែងឈ្នះពិន្ទុ Virgil van Dijk និង Ronaldo តាមរយៈការរកគ្រាប់បាល់បានច្រើនដល់ទៅ៥៤គ្រាប់សម្រាប់ក្លិប និងជម្រើសជាតិនៅរដូវកាល ២០១៨-១៩ និងជួយក្រុមឈ្នះពាន La Liga ផង។ Ballon dOr ជាពានប្រចាំឆ្នាំដែលផ្តួចផ្តើមឡើងដោយទស្សនាវដ្តី France Football តាំងពីឆ្នាំ១៩៥៦មក សម្រាប់ផ្តល់ជូចដល់កីឡាករបាល់ទាត់ឆ្នើមជាងគេប្រចាំក្លិបនៅតំបន់អឺរ៉ុបជារៀងរាល់មួយឆ្នាំម្តង។ ប៉ុន្តែចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ឆ្នាំ២០១៥ ពាននេះត្រូវប្តូរឈ្មោះទៅជា FIFA Ballon d'Or ក្រោមកិច្ចសហប្រតិបត្តិរវាងសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) ជាមួយ France Football និងរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយ FIFA Player of the Year ផងដែរ។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦ ទស្សនាវដ្តី France Football បានប្រកាសបញ្ចប់ការសហការជាមួយ FIFA ដោយរៀបចំពាន Ballon dOr តែឯងវិញ ខណៈ FIFA បន្តរៀបចំ FIFA Player of the Year ដូចគ្នា។ ក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ មានតែកីឡាករ៣រូបប៉ុណ្ណោះដែលបានឈ្នះ Ballon dOr ដែលរួមមាន Messi, Ronaldo និង Lukas Mordric។ Messi ឈ្នះពីឆ្នាំ ២០០៩, ២០១០, ២០១១, ២០១២, ២០១៥ និង ២០១៩នេះ រីឯ Ronaldo ឈ្នះ៥ដង ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨, ២០១៣, ២០១៤, ២០១៦ និង ២០១៧ ខណៈ Mordric ខ្សែបម្រើ Real Madrid និងជម្រើសជាតិក្រូអាស៊ីឈ្នះ១លើកនៅឆ្នាំ២០១៨។ ក្រៅពី Messi និង Ronaldo លោក Michel Platini អតីតសមាជិកក្រុមជម្រើសជាតិបារាំង និង Juventus រួមជាមួយវីរបុរសរបស់ហូឡង់លោក Johan Cruyff និង Marco van Basten ឈ្នះពាននេះ៣លើកដូចគ្នាក្នុងអាជីព។ ក្រោយបង្កើតពាននេះឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥៦ រហូតបច្ចុប្បន្ន ពោលគឺ៦៣លើករួចមហើយ ឃើញថាមានកីឡាករសរុប៤៧រូបធ្លាប់បានឈ្នះពាន Ballon d'Or នេះ ខណៈដែលក្លិបនៅអេស្ប៉ាញ Real Madrid និង Barca មានកីឡាករឈ្នះច្រើនជាងគេសរុប២៣លើក។ ក្រុមរហស្សនាមស្តេចសធ្លាប់ឈ្នះ ១១លើក ហើយក្រុមអ្នកមានបុណ្យ១២លើក ចំណែកក្រុមពីអ៊ីតាលី Juvenutus និង AC Milan ធ្លាប់ឈ្នះ៨លើកដូចគ្នា Bayern Munich ៥លើក និង Manchester United ៤លើក។ កីឡាករឆ្នើម Stanley Matthews របស់ជម្រើសជាតិអង់គ្លេស និងក្រុម Blackpool ឈ្នះពាន Ballon d'Or នេះដំបូងគេបង្អស់ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៦៕	Lionel Messi ជាកីឡាករបាល់ទាត់ដែលគ្រងពានរង្វាន់កីឡាករឆ្នើម Ballon dOr ច្រើនជាងគេក្នុងកំណត់ត្រាពិភពលោកគិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៩ ពោលគឺចំនួន៦លើក លើសគូប្រជែង Cristiano Ronaldo ដែលឈ្នះ៥លើក។ Michel Platini, Johan Cruyff និង Marco van Basten ធ្លាប់លើកពានដែលរៀបចំដោយទស្សនាវដ្តីបារាំង France Football នេះចំនួន ៣ដងដូចគ្នា។
ស្រុកក្រគរ, ខេត្តពោធិ៍សាត់៖ អ្នកស្រី ប៊ិន ស៊ីវឡា មេឃុំអន្លង់ត្នោត ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ បានឱ្យដឹងថា ក្នុងឃុំងន្លង់ត្នោតមានពលរដ្ឋដែលមានពិការភាព ១៦២នាក់ ក្នុងនោះមានទាំងអ្នកដែលមានពិការភាពជើង ពិការភាពភ្នែក ខ្សោយបញ្ញា និងគរ ថ្លង់ជាដើម។ បើតាមអ្នកស្រី ប៊ិន ស៊ីវឡា អាជ្ញាធរឃុំបានគិតគូរ និងយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងលើជនមានពិការភាពនៅក្នុងឃុំ ដោយបានសង់ជម្រាលជនពិការនៅអគាររដ្ឋបាលឃុំ។ ក្រៅពីមានជម្រាលសម្រាប់ជនមានពិការភាព អាជ្ញាធរឃុំអន្លង់ត្នោត ក៏បានផ្តល់អាទិភាពក្នុងការទទួលបានសេវារដ្ឋបាល និងការយកចិត្តទុកដាក់ផ្សេងៗបន្ថែមដល់ពលរដ្ឋដែលមានពិការភាពផងដែរ។ ជុំវិញការសង់ជម្រាលនេះ ពលរដ្ឋមានពិការភាព២រូប រស់នៅក្នុងឃុំអន្លង់ត្នោត យល់ថា ជម្រាលនេះបានផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ខ្លួន និងជនមានពិការភាពដទៃទៀត ក្នុងការធ្វើដំណើរឡើងទៅអគាររដ្ឋបាលឃុំ។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖ អ្នកស្រី ប៊ិន ស៊ីវឡា មេឃុំអន្លង់ត្នោត ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ បានឱ្យដឹងថា អាជ្ញាធរឃុំបានគិតគូរ និងយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងលើជនមានពិការភាពនៅក្នុងឃុំ ដោយការផ្តល់អាទិភាពនៅពេលពួកគាត់មកទទួលសេវានានានៅសាលាឃុំ។ ជាមួយគ្នានេះ អគាររដ្ឋបាលឃុំថ្មីនេះ ក៏មានជម្រាលសម្រាប់ពលរដ្ឋដែលមានពិការភាពដែរ ដើម្បីផ្តល់ភាពងាស្រួលបន្ថែមដល់អ្នកមានពិការភាពទាំងអស់។ បើតាមអ្នកស្រី ប៊ិន ស៊ីវឡា ក្នុងឃុំអន្លង់ត្នោត មានពលរដ្ឋដែលមានពិការភាពសរុប ១៦២នាក់ ក្នុងនោះគឺរាប់ទាំងអ្នកមានពិការភាពជើង ពិការភាពផ្នែក និងគរថ្លង់ជាដើម។ អ្នកស្រី ប៊ិន ស៊ីវឡា ពន្យល់បន្ថែមពីការយកចិត្តទុកដាក់លើជនមានពិការភាពទៀតថា៖ អ្នកស្រីមេឃុំ ប៊ិន ស៊ីវឡា បន្តទៀតថា នៅពេលជនពិការមកទទួលសេវានៅសាលាឃុំ គឺមានការយកចិត្តទុកដាក់ ព្រោះមានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ ដែលជាអ្នកអចិន្ត្រៃយ៍មានសមាជិក៧រូប។ គាត់បន្ថែមថា ៖ «ជនពិការភាពនេះ បើមកដល់(សាលាឃុំ) ឧទាហរណ៍ថាអ្នកទទួលសេវា១០នាក់ (ក្នុងនោះ)ជនពិការ២នាក់ ឬក៏១នាក់ គឺយើងយកចិត្តទុកដាក់គាត់មុនហើយ។ ទីមួយគាត់ដើរអត់រួច ទីពីរអាចថាគរថ្លង់ ហើយជួនកាលងងឹត(ភ្នែក) អ៊ីចឹងយើងផ្តល់ឱ្យគាត់មុន។ ហើយឧទាហរណ៍បើសិនថាមក អ្នកមាំទាំក្នុងការឌុបគាត់យកមក ទាំងរទេះ ទាំងមនុស្ស ហ្នឹងគាត់ទៅវិញដោយសុវត្ថិភាពរបស់គាត់។ តែបើទៅ(ផ្ទះ)វិញ អត់រួច យើងមានក្រុមប្រឹក្សាឃុំយើងជូន ជួយគាត់ដល់ផ្ទះ»។ ក្រៅពីជួយសម្រួលការងារផ្តល់សេវាផ្សេងៗដល់ជនមានពិការភាពហើយនោះ អាជ្ញាធរឃុំ ក៏មានការផ្តល់សេវា និងធ្វើឯកសារផ្សេងៗដល់ផ្ទះពលរដ្ឋមានពិការភាព ដែលមិនអាចធ្វើដំណើរមកសាលាដោយផ្ទាល់បានទៀតផង។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់ អ្នកស្រី ប៊ិន ស៊ីវឡា។ ជុំវិញការសង់ជម្រាលនេះ លោក ទូច កាដុំ ជាជនមានពិការភាពដែលរស់នៅក្នុងភូមិប៉ប៉ិត ឃុំអន្លង់ត្នោត ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ បានប្រាប់ថា លោកធ្លាប់ទៅទទួលសេវានៅសាលាឃុំជាញឹកញាប់ដូចជាទៅធ្វើសៀវភៅគ្រួសារ និងឯកសារធ្វើអត្តសញ្ញាណបណ្ណជាដើម។ បើតាមបុរសវ័យ៥៦ឆ្នាំរូបនេះ បានអះអាងទៀតថា អាជ្ញាធរឃុំ មានការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំងលើខ្លួន នៅពេលទៅរកសេវារដ្ឋបាល។ លោក ពុធ លាង គឺជាពលរដ្ឋដែលមានពិការភាពម្នាក់ទៀត រស់នៅភូមិថ្គោលធំ ឃុំអន្លង់ត្នោត ។ លោក ពុធ លាង ត្រេកអរដែលឃុំមានការយកចិត្តទុកដាក់ និងជួយជ្រោមជ្រែងដល់ពលរដ្ឋដែលមានពិការភាពដូចខ្លួន៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (វីដេអូ និងអត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ របស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារ នៅក្នុងអត្ថបទ និងវីដេអូនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំង អំពីទស្សនៈ របស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ព្រំ វិសាល និង ផាន់ សុកហួយ (យុវជនឃុំអន្លង់ត្នោត)
សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាបទសម្ភាសរវាងសារព័ត៌មាន ThmeyThmey25 និងលោក ឡាច ផេលី ប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តពោធិ៍សាត់ជុំវិញគម្រោងតាំងពិព័រណ៍សារមន្ទីរ និងបន្តស្វែងយល់ពីវត្ថុបុរាណនានា ដែលប្រមូលបានសម្រាប់តាំងក្នុងសារមន្ទីរ និងការតាំងពិព័រណ៍ជាមួយ លោក មីលីយ៉ា សុវត្ថិធី អ្នកគ្រប់គ្រងសារមន្ទីរខេត្តពោធិ៍សាត់ ដូចតទៅ៖ សារមន្ទីរខេត្តពោធិ៍សាត់កំពុងព្យាយាមប្រមូលវត្ថុបុរាណ ដែល នៅសេសសល់ក្នុងខេត្តដើម្បីយកមករៀបចំនៅក្នុងសារមន្ទីរដ៏ថ្មីសន្លាងរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាសម្រាប់ការបើកការតាំងពិព័រណ៍សារមន្ទីរ ដែលគ្រោងរៀបចំចុងឆ្នាំនៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ខាងមុខផងដែរ។ លោក ឡាច ផេងលី ប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តពោធិ៍សាត់ បានប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25 ដូច្នេះថា គម្រោងតាំងពិព័រណ៍នេះ នឹងផ្តោតលើ«ជំនឿ និងពុទ្ធសាសនាសម័យកណ្តាល»។ លោក ផេង លីបន្ថែមដូច្នេះ៖«សម័យកណ្ដាលគឺយើងផ្ដោត លើព្រះពុទ្ធរូប ហើយយើងក៏រៀបចំការបើកសម្ពោធ ឲ្យភ្ញៀវចូលទស្សនារូបព្រះពុទ្ធបដិមាសម័យកណ្ដាល ដោយមានជាការរៀបចំផ្លូវចូលជាដើម។ យើងប្រហែលជាត្រូវស្នើសុំសហការ ជាមួយកន្លែងអភិរក្សអង្គរផងដែរ »។ ពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងតាំងពិព័រណ៍នេះ លោក មីលីយ៉ា សុវត្ថិធី អនុប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងអ្នកគ្រប់គ្រងសារមន្ទីរខេត្តពោធិ៍សាត់ បានលម្អិតបន្ថែមថា ក្រសួងវប្បធម៌ បានណែនាំឲ្យខេត្តរៀ បចំការតាំងពិព័រណ៌នៅចុងឆ្នាំ២០២១ ហើយបង្កើតសារមន្ទីរខេត្តពោធិ៍សាត់ ទៅជាសារមន្ទីរនិយាយអំពីពុទ្ធសាសនា និងជំនឿសម័យកណ្ដាលតែម្តង។ ក្រោយការតាំងពិព័រណ៍រួច សារមន្ទីរខេត្តពោធិ៍សាត់ នឹងបើកឲ្យភ្ញៀវទេសចរចូលទស្សនាផងដែរ ដូច្នេះហើយបានជាពីពេលនេះ ទៅដល់ចុងឆ្នាំ២០២១នោះ អ្នកជំនាញត្រូវរៀបចំបច្ចេកទេសឲ្យរួចរាល់ទាំងការរៀបចំតាំងវត្ថុបុរាណ និងផែនទីទស្សនាសម្រាប់ទេសចរ។ លោក សុវត្ថិធី បន្ថែមដូច្នេះថា៖ «ការដំណើរការសារមន្ទីរ ត្រូវការ បច្ចេកទេសច្រើន។ ទីមួយយើងត្រូវមានបច្ចេកទេសសម្រាប់ការដាក់តាំងវត្ថុបុរាណ។ យើងត្រូវមានជើងទម្រ ត្រូវមានផែនទីសម្រាប់ឲ្យទេសចរចូលមើល។ យើងក៏ត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិផ្សេងទៀត សម្រាប់ការគាំទ្រដូចជា ការផ្ដល់សេវាកម្មជាដើម»។ បើតាមលោក ឡាច ផេងលី បច្ចុប្បន្នក្នុងសារមន្ទីរខេត្តពោធិ៍សាត់ មានវត្ថុបុរាណសរុបប្រមាណ ៧០០ ដែលបានចុះបញ្ជីខ្លះ និងមិនទាន់ចុះបញ្ជីខ្លះ។ ក្នុងចំណោមវត្ថុបុរាណទាំងនេះ មានដូចជាផ្ទាំងសិលាប្រាសាទ កុលាលភាជន៍ ព្រះពុទ្ធបដិមា និងសម្ភារប្រើប្រាស់ក្នុងសម័យបុរាណជាច្រើនទៀតផងដែរ៕	ពោធិ៍សាត់៖ ខេត្តពោធិ៍សាត់ កំពុងតែប្រមែប្រមូលវត្ថុបុរាណ ចម្លាក់ថ្ម ចម្លាក់ឈើ កុលាលភាជន៍ និងវត្ថុដែលសេសសល់ពីបុរាណពីទីកន្លែងនានាទូទាំងខេត្ត ដើម្បីរៀបចំទៅជាសារមន្ទីរខេត្ត។ លោក ឡាច ផេងលី ប្រធានមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តពោធិ៍សាត់ បានប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey25 ថាសារមន្ទីរនេះនឹងក្លាយជាទីទេសចរណ៍ថ្មីមួយសម្រាប់ខេត្តនៅពេលខាងមុខ។ លោក ឡាច ផេងលី បានឲ្យដឹងទៀតថា ខេត្តពោធិ៍សាត់ក៏ត្រូវបានក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ជ្រើសរើសជាខេត្តដំបូង ដើម្បីពិព័រណ៍សារមន្ទីរផងដែរ។ ពិព័រណ៍សារមន្ទីរលើកដំបូងនៅក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់នេះ នឹងផ្តោតលើប្រធានបទ ជំនឿ និងព្រះពុទ្ធសាសនាសម័យកណ្ដាល។ ក្រោយការតាំងពិព័រណ៍ សារមន្ទីរខេត្តពោធិ៍សាត់ នឹងបើកទទួលសាធារណជនឲ្យចូលទស្សនា។
ការបញ្ជូនជនសង្ស័យជនជាតិជប៉ុន២៥នាក់ ចេញពីកម្ពុជា ធ្វើឡើងតាមការសម្របសម្រួលពីទីភ្នាក់ងារនគរបាលជាតិជប៉ុន ដែលបញ្ជូនយន្តហោះពិសេស រួមទាំងកម្លាំងអមជនសង្ស័យ ដើម្បីយកអនុវត្តនីតិវិធីច្បាប់នៅជប៉ុន។ ជនសង្ស័យទាំង២៥រូប ត្រូវសមត្ថកិច្ចបង្ក្រាប កាលពីថ្ងៃទី១១កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ នៅទីតាំងអាគារមួយកន្លែង ក្នុងសង្កាត់ជ្រោយចង្វារ ខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពឆបោកតាមប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទ។ សូមជម្រាបថា ការចុះបង្ក្រាបករណីក្រុមជនជាតិជប៉ុនខាងនេះ ធ្វើឡើងតាមសំណើរបស់ស្ថានទូតជប៉ុន។ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីនេះ កម្លាំងសមត្ថកិច្ចកម្ពុជាបានអំពាវនាវ ឱ្យពលរដ្ឋម្ចាស់អាគារជួល ឬទីតាំងជួលនានាត្រូវសាកសួរព័ត៌មានអំពីគោលបំណងនៃការជួល ពិសេសជនបរទេស ជៀសវាងកុំឱ្យកន្លែងស្នាក់នៅនោះ ក្លាយជាទីតាំងប្រព្រឹត្តបទល្មើស៕ អត្ថបទទាក់ទង លោក ស សុខា បណ្ដេញជនជាតិជប៉ុន២៥នាក់ចេញពីកម្ពុជា ដោយសារជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្ខាំងមនុស្ស	ភ្នំពេញ៖ លោក កែវ វណ្ណថន អគ្គនាយករងនិងជាអ្នកនាំពាក្យ នៃអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមប្រព័ន្ធតេឡេក្រាម ថា ជនជាតិជប៉ុន២៥រូប ត្រូវបានបណ្ដេញពីកម្ពុជា នៅរសៀលថ្ងៃទី៨ វិច្ឆិកា ។
កម្ពុជាបានចុះអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នា (MOU) ជាមួយចិន ក្នុងការនាំចេញសម្បុកត្រចៀកកាំ។ MOU នេះនឹងជួយពង្រីកទីផ្សារសម្បុកត្រចៀកកាំកម្ពុជា និងធានាបាននូវស្តង់ដាផលិត គុណភាពផលិតផល និងសុវត្ថិភាពសម្រាប់សុខភាពសាធារណ: ។ លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទបានចុះអនុស្សារណៈយោគយល់គ្នាជាមួយភាគីមជ្ឈមណ្ឌល Cambodia (Xiamen) Commercial Center ដែលស្តីអំពី «ការនាំចេញផលិតផលសំបុកត្រចៀកកាំទៅកាន់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន» នាថ្ងៃទី ៨សីហា។ បើតាមប្រធាននាយកដ្ឋានការពារដំណាំ អនាម័យ និងភូតគាមអនាម័យនៃអគ្គនាយកដ្ឋានកសិកម្ម លោក កែ មុន្ធីវុធ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមតេលេក្រាម នាថ្ងៃទី៩សីហា ថា ភាគីទាំងពីរមិនទាន់កំណត់លកុ្ខខណ្ឌជាក់លាក់ណាមួយ ក្នុងការនាំចេញសម្បុកត្រចៀកកាំ ទៅកាន់ទីផ្សារចិនបានទេ ដោយសារតែត្រូវការពេលវេលារៀបចំឯកសារបច្ចេកទេស និងដំណើរការពិគ្រោះយោបល់ចរចាគ្នា រកចំណុចរួមសិន។ បើតាមប្រធាននាយកដ្ឋានការពារដំណាំ អនាម័យ និងភូតគាមអនាម័យរូបនេះ ការចុះ MOU នេះ គ្រាន់តែជាឯកសារដែលបង្ហាញពីភាពជាដៃគូររវាងក្រសួងកសិកម្ម និងវិស័យឯកជនចិន ដើម្បីបើកច្រកទីផ្សារ និងកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្អាតនិងកែច្នៃ ឱ្យស្របតាមស្តង់ដារ និងលក្ខខណ្ឌតម្រូវនានារបស់ចិនតែប៉ុណ្ណោះ។ ប្រធានសមាគមត្រចៀកកាំកម្ពុជា លោក ស៊ុយ កុកធាន បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមានសក្តានុពលខ្លាំងក្នុងការផលិតសំបុកត្រចៀកកាំ ហើយគុណភាពល្អជាងគេ បើធៀបប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយសារតែមិនមានការបំពុលបរិយាកាសច្រើន។ តែយ៉ាងណាលោក កុកធាន មើលឃើញថា កម្ពុជា មិនទាន់មានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ទឹកមាត់ត្រចៀកទៅក្រៅប្រទេសបានទេ ដោយសារតែសត្វត្រចៀកកាំធ្វើសំបុកតែបីដងក្នុងមួយឆ្នាំ ។ ម្យ៉ាងទៀត កម្ពុជានៅក្មេងខ្ចីក្នុងការផលិតសំបុកត្រចៀកកាំនេះ ដែលទាមទារផ្នែកបច្ចេកទេសច្រើន។ បើតាមការប៉ាន់ស្មានរបស់ប្រធានសមាគមត្រចៀកកាំរូបនេះ កម្ពុជាផលិតបានសំបុកត្រចៀកកាំប្រមាណ ៥០តោនក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលជាបរិមាណតិចតួចនៅឡើយ។ យោងតាមស្ថិតិរដ្ឋបាលព្រៃឈើ ក្នុងឆ្នាំ២០២០ ផ្ទះត្រចៀកកាំនៅទូទាំង២៥រាជធានីខេត្ត មានចំនួន៨៧២ផ្ទះ និងអាចផ្តល់ផលចន្លោះពី១-១,៥តោនក្នុងមួយខែ។ បើធៀបនឹងប្រទេសប្រទេសដ៏ទៃក្នុងតំបន់ដូចជាវៀតណាម ថៃ ម៉ាឡេស៊ី សំបុកត្រចៀកកាំរបស់កម្ពុជា នៅមានបរិមាណតិចនៅឡើយ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ផ្ទះត្រចៀកកាំមានភាគច្រើននៅតាមបណ្តាខេត្តនានាជាប់សមុទ្រ ហើយត្រចៀកកាំដែលអាចបរិភោគបាន មានតម្លៃចាប់ពី ១ ៥០០-២ ០០០ដុល្លារក្នុងមួយគីឡូក្រាម ។ ចំណែកសំបុកត្រចៀកកាំទើបប្រមូល មានតម្លៃចាប់ពី៧០០-៩០០ដុល្លារក្នុងមួយគីឡូក្រាម ៕	ដោយ ៖ ធន់ សេងហុង
បន្ថែមពីនេះ នៅក្នុងកម្មវិធីក៏មានការចែកពានរង្វាន់សម្រាប់ប្រ៊េនស្មាតហ្វូន មានមជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្មជួសជុលច្រើនជាងគេពីសំណាក់ Cambo Report ដែលជាស្ថាប័នសារព័ត៌មានបច្ចេកវិទ្យាដ៏សម្បូរបែប និងធំជាងគេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា មជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្ម OPPO មានទីតាំងសរុបចំនួន ១១ ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនោះមាន ៤ ទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និង ៧ ទីតាំងផ្សេងៗទៀតស្ថិតនៅតាមបណ្ដាខេត្តដូចជា ខេត្តសៀមរាប ខេត្តកណ្តាល ខេត្តកំពង់ចាម ខេត្តព្រះសីហនុ ខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តក្រចេះ និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ នៅក្នុងកម្មវិធីនោះផងដែរ លោក Victor ដែលជាប្រធាន OPPO Service Center ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្មជួសជុលទូរសព្ទ OPPO នឹងបន្តពង្រីកទីតាំងបន្ថែមទៀតនៅឆ្នាំក្រោយ ដើម្បីធ្វើអោយសេវាកម្មកាន់តែទូលំទូលាយ និង កាន់តែប្រសើរ។ លើសពីនេះទៅទៀត យើងក៏មានសេវាកម្មជួសជុលរហ័សមួយម៉ោង ជាមួយនឹងបរិយាកាសល្អ ហើយយើងនឹងឈានទៅកាន់ មជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្មដែលល្អបំផុត នៅខាងមុខនេះ»។ អ្វីដែលកាន់តែពិសេសនោះ នៅចុងកម្មវិធី OPPO Service Center ក៏បានប្រកាសនូវកម្មវិធី OPPO Service Day ផងដែរ ដោយនៅរៀងរាល់ថ្ងៃទី ១០ និង ១១ ក្រុមហ៊ុននឹងមានការបញ្ចុះតម្លៃ ២0% លើគ្រឿងបន្លាស់ និងគ្រឿង Accessory ទូរសព្ទ។ គួរបញ្ជាក់បន្ថែមផងដែរថា មជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្មជួសជុលទូរសព្ទ OPPO មានសមត្ថភាពជួសជុលបានរហ័ស មានសាខាច្រើន និងអមជាមួយការប្រូម៉ូសិនទៀតផង ដោយយើងអាចនិយាយបានថា OPPO Service Center គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្មជួសជុលទូរសព្ទ ដែលមានសេវាកម្មល្អជាងគេ៕ ខាងក្រោមនេះជាអាសយដ្ឋានរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្ម OPPO ទាំង ១១ ទីតាំងនៅទូទាំងប្រទេស ៖ រាជធានីភ្នំពេញ៖ ផ្ទះ355 ផ្លូវព្រះមុន្នីវង្ស សង្កាត់អូរឬស្សី4 ខណ្ឌ7មករា (ទល់មុខវត្តកោះ) រាជធានីភ្នំពេញ៖ ក្នុងបរិវេណនៃសួនឧស្សាហកម្មវឌ្ឍនៈ1 ស្ថិតតាមបណ្តោយផ្លូវវេងស្រេង សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ៖ ផ្សារទំនើប Exchange Square ជាន់ផ្ទាល់ដី តូបលេខS1-15 អគារលេខ19-20 ផ្លូវលេខ106 សង្កាត់វត្តភ្នំ ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ៖ ផ្សារទំនើប AEON1 ជាន់ទី1 អគារ132 ផ្លូវសម្តេចសុធារស សង្កាត់ទន្លេបាសាក់ ខណ្ឌចំការមន ខេត្តសៀមរាប៖ ផ្លូវជាតិលេខ6A ភូមិបន្ទាយចាស់ ឃុំស្លក្រាម ខេត្តសៀមរាប (ហួសផ្សារសាមគ្គី 500 ម៉ែត្រ) ខេត្តកណ្តាល៖ បុរីពិភពថ្មី ផ្ទះលេខP15 ផ្លូវ NW21 ភូមិព្រីកសំរោង3 សង្កាត់តាខ្មៅ ក្រុងតាខ្មៅ ខេត្តកំពង់ចាម៖ ផ្លូវជាតិលេខ7A ភូមិទី3 សង្កាត់វាលវែង ក្រុងកំពង់ចាម (ក្បែរហាងម៉ូតូហុងដា) ខេត្តព្រះសីហនុ៖ ផ្ទះលេខC44 ភូមិ2 សង្កាត់លេខ2 ក្រុងព្រះសីហនុ (ខាងក្រោយមហោស្រព) ខេត្តបាត់ដំបង៖ ផ្លូវលេខ182 ផ្លូវជាតិលេខ3 ភូមិ20ឧសភា សង្កាត់ស្វាយប៉ា ក្រុងបាត់ដំបង ខេត្តក្រចេះ៖ ផ្លូវព្រះសីហនុ ភូមិវត្ត សង្កាត់ក្រចេះ ក្រុងក្រចេះ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ៖ ភូមិ3 សង្កាត់ព្រះពន្លា ក្រុងសិរីសោភ័ណ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ មជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្មជួសជុលទូរសព្ទ OPPO បានរៀបចំកម្មវិធីទទួលពានរង្វាន់ ដែលមានឈ្មោះថា «មជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្មជួសជុលទូរសព្ទ ដែលមានសាខាច្រើនជាងគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជាប្រចាំឆ្នាំ ២០២០» កាលពីរសៀលថ្ងៃទី ២៥ ខែ វិច្ឆិកា នេះ។ កម្មវិធីពិសេសនេះ ធ្វើឡើងនៅឯមជ្ឈមណ្ឌលសេវាកម្ម OPPO (OPPO Service Center) ដែលមានទីតាំងនៅតាមបណ្តោយវិថីព្រះមុន្នីវង្ស (ទល់មុខវត្តកោះ)។ នៅកម្មវិធីនោះផងដែរ ក៏មានការអញ្ជើញចូលរួមពីពិធីករលោក ជា វណ្ណារិទ្ធ និងតំណាងក្រុមហ៊ុន Cambo Report ព្រមទាំងបងប្អូនមិត្តៗសារព័ត៌មានជាច្រើនស្ថាប័ន និងអ្នកតំណាងក្រុមហ៊ុនផងដែរ។
កម្មវិធីនេះ ប្រារព្ធឡើងដោយមានការទទួលទានអាហា រអមជាមួយនឹងការសំណេះសំណាលជាមួយអតិថិជនក៏ដូចជាការណែនាំអំពីរថយន្ត The New Range Rover និង Land Rover Defender 130 តួវែង ដែលជាម៉ូឌែលថ្មី ជិតមានវត្តមានមកកាន់ទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជាយើងក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ លោក ហុង ឌីណា ប្រធានផ្នែកលក់រថយន្តប្រចាំ Jaguar Land Rover Cambodia បានជម្រាបទៅកាន់អតិថិជនអំពីលក្ខណៈពិសេសៗរបស់រថយន្តទាំងពីនេះថា៖ The New Range Rover ជំនាន់ថ្មីនេះជាកំពូលរថយន្តSUV ល្អផ្ដាច់គេប្រចាំឆ្នាំដែលបានផ្លាស់ប្ដូរ នូវរូបរាងនិងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗជាច្រើនធ្វើរថយន្តកាន់តែទំនើប ទាន់សម័យ និងថ្លៃថ្នូរ ផ្ដល់នូវផាសុកភាពបែប First-class ទៅកាន់អតិថិជន។ ដោយឡែកកំពូលអ្នកប្រយុទ្ធលើដងផ្លូវ Land Rover Defender 130 វិញ ក៏ជាម៉ូឌែលថ្មីសន្លាងដូចគ្នា វាមានសមត្ថភាពក្នុងការបើកបរលើស្ថានភាពផ្លូវលំបាកៗដោយមិនបាច់ការព្រួយបារម្ភ កាន់តែពិសេសជាមួយតួរថយន្តកាន់វែងជាងមុន វាផ្ដល់នូវទំហំផ្ទៃខាងក្នុងនិងខាងក្រោយកាន់តែធំទូលាយជាងមុន ដូចនេះវាកាន់តែផ្ដល់នូវភាពងាយស្រួលក្នុងការបើកបរ ពិសេសការបើកបរសម្រាប់ផ្លូវឆ្ងាយជាលក្ខណៈគ្រួសារ។ Jaguar Land Rover Cambodia ក៏បានណែនាំនូវសេវាម្មថ្មីគឺ កាតសមាជិក Land Rover Club Cambodia ដែលផ្ដល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនទៅកាន់អតិថិជនមានដូចជា ការបញ្ចុះតម្លៃ30 %លើសេវាកម្មថែទាំ និងជួសជុលរថយន្តពីយានដ្ឋានថែទាំ និងជួសជុលរថយន្ត Jaguar Land Rover Cambodia និងការបញ្ជាទិញសម្ភារណាមួយ ដូចជា អាវយឺត មួក ដបទឹក នាឡិកា វ៉ាលី និងសម្ភារៈជាច្រើនមុខទៀតដែលសុទ្ធសឹងតែជាម៉ាក Jaguar និង Land Rover។ ក្រៅពីនេះអតិថិជននឹងទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃ 15% ទៅលើហាងទំនិញ ភោជនីយដ្ឋាន ហាងកាហ្វេ សណ្ឋាគារ ជាច្រើនដែលជាដៃគូសហការរបស់ Jaguar Land Rover Cambodia។ (រូបភាព៖ កំពូលរថយន្តSUV ល្អផ្ដាច់គេប្រចាំឆ្នាំThe New Range Rover) (រូបភាព៖ កំពូលអ្នកប្រយុទ្ធលើដងផ្លូវ Land Rover Defender 130) ដូចដែលអតិថិជនបានជ្រាបច្បាស់ហើយថា ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia ជាក្រុមហ៊ុនតែមួយគត់ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក្នុងការនាំចូល និងចែកចាយផ្ដាច់មុខនូវកំពូលរថយន្តដ៏ទំនើប និងល្បីល្បាញពីចក្រភពអង់គ្លេសគឺម៉ាក Jaguar និង Land Rover។ រាល់ការបញ្ជាទិញរថយន្តម៉ូឌែលណាមួយពី Jaguar Land Rover Cambodia អតិថិជននឹងទទួលបានការធានាទៅកំហូច បច្ចេកទេសពីរោងចក្ររយៈពេល3ឆ្នាំ ឬស្មើនឹង100000km សេវាថែទាំ និងប្ដូរប្រេងម៉ាស៊ីនរយៈពេល5ឆ្នាំ សេវាសង្រ្គោះបឋមចំពោះរថយន្ត 24ម៉ោងក្នុងមួយសប្ដាហ៍។ សម្រាប់អតិថិជនដែលមានចំណាប់អារម្មណ៌លើរថយន្តម៉ូឌែលថ្មីសន្លាងទាំង២ម៉ូឌែលនេះអាចធ្វើការកក់ទុកមុនបានដោយគ្រាន់តែអញ្ជើញមកកាន់ទីតាំងរថយន្ត Jaguar Land Rover Cambodia ដោយផ្ទាល់ នាអគារតាំងបង្ហាញរថយន្តលេខ 264A មហាវិថីសហព័ន្ធរុស្សី ឬទាក់ទងផ្ទាល់តាម៖ 070 999 111៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ Jaguar Land Rover Cambodia បានប្រារព្ធពិធីជប់លៀងអាហារពេលល្ងាច នាភោជនីយដ្ឋាន The Cut Steakhouse ក្រោមវត្តមានដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពី លោក ងន សាំង អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia រួមជាមួយ លោក Biju Narayanan នាយកគ្រប់គ្រងទូទៅថ្មីនៃ Jaguar Land Rover Cambodia។
នៅថ្ងៃចន្ទទី៧ ខែមករា ក្រុមហ៊ុននាំចូលដ៏ធំរបស់រដ្ឋចិនឈ្មោះថា Sinograin បានសម្រេចបញ្ជាទិញ សណ្តែកសៀងយ៉ាងហោចណាស់ ២០កប៉ាល់ដឹកទំនិញ ដែលស្មើនឹង១,៣លានតោន ទៅ ១,៥លានតោន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Bloomberg ។ ការសម្រេចបញ្ជាទិញថ្មីនេះធ្វើឡើង ខណៈមន្ត្រីចិន និងអាមេរិកបានចាប់ផ្តើមការចរចាពាណិជ្ជកម្មកាលពីថ្ងៃចន្ទ ដោយសង្ឃឹមថា អាចឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយ អំឡុងបទឈប់បាញ់៩០ថ្ងៃក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។ ជុំវិញរឿងនេះ រដ្ឋបាលលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានបង្ហាញសុទិដ្ឋិនិយមថា ខ្លួនអាចឈានដល់ការបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងយុត្តិធម៌មួយ ក្នុងជំនួបទល់មុខជាមួយភាគីចិននេះ។ កាលពីចុងឆ្នាំ២០១៨ ចិនបានសម្រេចបញ្ជាទិញសណ្តែកសៀងប្រមាណ ១,២លានតោន។ ហើយទំនិញនេះនឹងត្រូវដឹកជញ្ជូនទៅកាន់ប្រទេសចិន នាថ្ងៃ៣១ ខែសីហាខាងមុខ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្មអាមេរិក។ គេយល់ឃើញថា ចិនប្រហែលត្រូវរង់ចាំរហូតដល់ជំនួបពាណិជ្ជកម្មក្នុងសប្តាហ៍នេះបញ្ចប់សិន មុននឹងសម្រេចចិត្តលើការទិញផលិតផលកសិកម្មពីអាមេរិកបន្ថែមទៀត រួមមាន ពោត និងផ្លែស្តៅជាដើម។ មែនទែនទៅ ការបញ្ជាទិញសណ្តែកសៀង ជាផ្នែកមួយនៃបទឈប់បាញ់ក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម រវាងអាមេរិកនិងចិន។ តួយ៉ាង ចិនមានគោលបំណងទិញសណ្តែកសៀងយ៉ាងហោចណាស់៥លានតោន ដែលជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចព្រមព្រៀង។ ហើយការបញ្ជាទិញរបស់ចិន នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ទំនងជាកៀកទៅនឹងចំនួនកំណត់ ឬលើសផងក៏មិនដឹង។ រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក លោក Wilbur Ross បានប្រាប់សារព័ត៌មានក្នុងស្រុកអាមេរិក CNBC នៅថ្ងៃទី៧ ខែមករា ថា៖ «នេះជាឱកាសល្អបំផុតមួយ ដែលយើងអាចទទួលបានដំណោះស្រាយយ៉ាងយុត្តិធម៌ពីចិន ដែលភាគីទាំងសងខាងអាចទទួលយកបាន។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ អាចរាប់បញ្ចូលដូចជា ការទិញពីបន្ថែមរបស់ចិនលើសណ្តែកសៀង និងឧស្ម័នធម្មជាតិអាមេរិក។ ហើយចិនក៏បានយល់ព្រមធ្វើកំណែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធឲ្យស៊ីជម្រៅលើបញ្ហាមួយចំនួន រួមមាន ការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងបើកចំហទីផ្សារចិនកាន់តែធំទូលាយជាដើម»៕	ក្រុមហ៊ុនចិន បានសម្រេចទិញសណ្តែកសៀងពីអាមេរិកក្នុងបរិមាណដ៏ច្រើនបន្ថែមទៀត ស្របពេលដែលជំនួបរវាងមន្ត្រីអាមេរិក និងចិន ធ្វើឡើងក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង។ នេជាជំនួបទល់មុខលើកទីមួយ គិតចាប់ពីមេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរបានយល់ព្រមបង្កើតបទឈប់បាញ់ក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម កាលពីដើមខែធ្នូកន្លងទៅ។
ខាងក្រោម នេះ ជា ព្រះរាជ ជីវប្រវត្តិ សង្ខេប របស់ ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះបាទ សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហមុនី ៖ -១៩៥៩-១៩៦២ - សិក្សានៅសាលាបឋមសិក្សា នរោត្តម វិទ្យាល័យ ដេកាត ភ្នំពេញ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា -១៩៦២-១៩៦៧ - សិក្សានៅសាលាបឋមសិក្សា និងមធ្យមសិក្សា នៅ វិទ្យាល័យប្រាគ (ឆេកូស្លូវ៉ាគី) -១៩៦៧-១៩៧១ - សិក្សាផ្នែកសិល្បៈ របាំ -តូរ្យតន្ត្រី - ល្ខោន នៅ វិទ្យាស្ថាន អភិរក្សជាតិប្រាគ -១៩៧០ - មធ្យមសិក្សាប័ត្រនៅប្រាគ (និទ្ទេសល្អណាស់) -១៩៧១ - ជ័យលាភីលេខ១ផ្នែករបាំបុរាណនៅវិទ្យាស្ថានអភិរក្សជាតិប្រាគ -១៩៧១-១៩៧៥ - សិក្សានៅសកលវិទ្យាល័យបណ្ឌិតសភាផ្នែកសិល្បៈតន្ត្រីប្រាគ -១៩៧៥ - បរិញ្ញាប័ត្រជាន់ខ្ពស់នៃបណ្ឌិតសភាផ្នែកសិល្បៈតន្ត្រីប្រាគ -១៩៧៥ - ព្រះរាជនិពន្ធនិក្ខេបបទស្តីពីទស្សនៈ និងការគ្រប់គ្រងសាលាសិល្បៈនៅកម្ពុជា -១៩៧៥-១៩៧៦ - ឧត្តមសិក្សាខាងផ្នែកភាពយន្តនៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត ប្រជាធិបតេយ្យ កូរ៉េ ( កូរ៉េខាងជើង ) -១៩៧៦-១៩៧៩ - ជាប់ក្រោមការឃុំឃាំងរបស់ខ្មែរក្រហមជាមួយព្រះវរាជបិតា និងព្រះវររាជមាតា និងព្រះអនុជសម្តេច នរោត្តម នរិន្ទ្រៈពង្ស -១៩៧៩-១៩៨០ - ព្រះលេខាផ្ទាល់ ព្រះវររាជបិតា ក្នុងពេល ព្រះអង្គគង់ប្រថាប់ នៅសាធារណរដ្ឋ ប្រជាមានិត ចិន -១៩៨១-២០០០ - សាស្ត្រាចារ្យផ្នែករបាំបុរាណ និងផ្នែកគរុកោសល្យសិល្បៈនៅវិទ្យាស្ថានអភិរក្ស Marius Petipa, Gabriel Faure និង W.A.Mozart នៅក្រុងប៉ារីស -១៩៨៤-១៩៨៨ - ប្រធានសមាគមរបាំខ្មែរនៅប្រទេសបារាំង និងជាអគ្គនាយក និងជានាយកសិល្បៈនៃក្រុមរបាំបាឡេ DEVA ។ -១៩៨៨-១៩៩៣ - អគ្គនាយក និងជានាយកសិល្បៈនៃសាជីវកម្ម ខេមរភូមិន្ទ ភាពយន្ត ខេមរា ភាពយន្ត ។ ព្រះករុណានរោត្តម សីហមុនី ទ្រង់បានបង្កើតស្នាព្រះហស្ថ នូវខ្សែភាពយន្ត របាំបាលេចំនួនពីរ រឿង១. សុបិន្ត ២. ធាតុទាំង៤ ។ -១៩៩២-១៩៩៣ - ជ្រើសតាំងជាឯកច្ឆន្ទ ជាតំណាងអចិន្ត្រៃយ៍នៃកម្ពុជាប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយក្រុមប្រឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់នៃកម្ពុជា -១៩៩៣-២០០៤ - ឯកអគ្គរាជទូតវិសាមញ្ញ និងពេញសមត្ថភាពនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាប្រចាំអង្គការយូណេស្កូ -២០០៤ - សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់នៃបណ្តាប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង (Organisation Internationale de la Francophonie) -ថ្ងៃទី ១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៩៤ - ព្រះមហាក្សត្រប្រោសប្រទានដំឡើងព្រះគោរម្យងារជាសម្តេចក្រុមឃុន - ថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០០៣ - ព្រះមហាក្សត្រប្រោសប្រទានតែងតាំងជាឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ -ថ្ងៃទី ៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០០៤ - ព្រះមហាក្សត្រប្រោសប្រទានតម្លើង ព្រះគោរម្យងារជាសម្តេចព្រះបរមនាថ -ថ្ងៃទី ១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០០៤ - ព្រះអង្គ ត្រូវបាន សមាជិក ក្រុមប្រឹក្សារាជសម្បត្តិ ជ្រើសរើស ជា ឯកច្ឆន្ទ ជា ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ -ថ្ងៃទី ២៩ តុលា ២០០៤ - ឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិ បន្តពីសម្តេច ព្រះវររាជបិតា នរោត្តម សីហនុ ៕	ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា យាងចម្រើនព្រះជន្មគម្រប់៦៨ យាងចូល៦៩ព្រះវស្សា នាថ្ងៃសុក្រ ២កើត ខែជេស្ឋ ឆ្នាំឆ្លូវ ត្រីស័ក ព.ស ២៥៦៥ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១។
មិនតែប៉ុណ្ណោះ មគ្គទេសក៍ ឈឺន ឆីម ក៏បានជួយបងប្អូន និងអ្នកភូមិរបស់លោកឱ្យឈប់កាប់ឈើ និងងាកមកប្រកបរបរនាំភ្ញៀវទេសចរឡើងភ្នំដូចរូបលោកដែរ។ សម្រាប់លោក ឆីម មិនចង់ឲ្យមានការកាប់ឈើទៀតនោះទេ ដោយរូបលោកចង់ទុកប្រភេទឈើកម្រទាំងនោះគ្រាន់បង្អួតភ្នែកអ្នកទេសចរ៕ តើលោក ឆីម ស្រលាញ់ព្រៃឈើ និងការងារជាមគ្គទេសក៍យ៉ាងណា? នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសរវាងកញ្ញា ថាន រស្មី អ្នកព័ត៌មាន នៃសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ ជាមួយលោក ឈឺន ឆីម ខាងក្រោមនេះ នឹងបង្ហាញជូនលោកអ្នក៖ សូមថ្លែងអំណរគុណ ដល់ក្រុមហ៊ុនដែលបានចូលរួមឧបត្ថម្ភ នៅក្នុងកម្មវិធី «Mercedes-Benz និងកំណប់អាថ៌កំបាំង» ១, ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) ខូ អិលធីឌី ទទួលសិទ្ធិផ្តាច់មុខពីក្រុមហ៊ុន ឌែមលើ អេជី ក្នុងការនាំចូល ចែកចាយ និងដាក់លក់នូវគ្រប់ប្រភេទរថយន្ត Mercedes ប្រចាំនៅកម្ពុជា។ ទីតាំងស្ថិតនៅ មហាវិថី សម្តេច ហ៊ុន សែន កែងមហាវិថី ឧកញ៉ា ហ៊ុន នាង ភូមិទួលរកា សង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងផ្នែកទូទៅ 023 231 488 , ផ្នែកលក់ 017 231 488 និងផ្នែកសេវាកម្ម ០11 726 988 ។ ២, ហាងលក់ទំនិញ Baby outlet ជាហាងទំនិញដ៏ធំសម្រាប់កុមារតូចៗ ទារក និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ។ Baby Outlet មាន ៣សាខា។ សាខាទី១ នៅទួលគោក ទល់មុខសាលាបឋមសិក្សាទួលគោក, សាខាទី២ នៅតាមបណ្ដាយផ្លូវកម្ពុជាក្រោម ខាងក្រោយទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងសាខាទី៣ នៅខាងត្បូងវិមានឯករាជ្យ ជាប់នឹងសកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា។ ទាក់ទងតាមលេខទូរសព្ទ 017 222 978 ។ ៣, ក្រុមហ៊ុន Serge Comtesse (ស៊ែក កុងតេស) ជាក្រុមហ៊ុនតែមួយគត់ ដែលនាំចូលផ្តាច់មុខពីប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នូវផលិតផល Schwarzkopf (ស្វកខប) Professional គឺប្រភេទផលិតផលការពារ និងថែរក្សាសរសៃសក់បានយ៉ាងល្អ។ ក្រុមហ៊ុន ស៊ែក កុងតេស មានទីតាំងនៅ ផ្លូវលេខ២១E0, ផ្លូវលេខ១៣៦ កែងផ្លូវ៤៩, សង្កាត់ផ្សារថ្មីIII, ខណ្ឌដូនពេញ, រាជធានីភ្នំពេញ។ ព័ត៌មានលម្អិតសូមទាក់ទងទៅកាន់ 023 966 263 / 023 63 00 733 ។ ៤, ក្រុមហ៊ុនកូកាកូឡា ដែលបានឧបត្ថម្ភភេសជ្ជៈ និងទឹកពិសា Dasani ។ ទាក់ទងតាមលេខទូរសព្ទ 023 428 995 / 428 996 ៕	កំពង់ស្ពឺ៖ បើទោះជា កាប់ឈើ ជារបរតាំងពីដូនតារបស់លោក ឈឺន ឆីម ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែ ចិត្តស្រលាញ់ធម្មជាតិ ព្រមទាំងមានឱកាសផងនោះលោក ឆីម បានឈប់ប្រកបរបរកាប់ឈើ ហើយបែរមកធ្វើជាអ្នកនាំភ្ញៀវទេសចរឡើងភ្នំឱរ៉ាល់ ដើម្បីបានប្រាក់ចិញ្ចឹមគ្រួសារវិញ។ បុរសដែលចាប់កំណើតនៅក្បែរជើងភ្នំឱរ៉ាល់រូបនេះ បានអះអាងថា លោកសប្បាយចិត្ត នៅពេលដែលលោកបាននាំភ្ញៀវឡើងដល់កំពូលភ្នំ ហើយឃើញពួកគេស្រលាញ់ធម្មជាតិនៅទីនោះ។
រូបរាងផ្នែកខាងក្រៅដ៏ទាក់ទាញ ជាមួយនឹងប៉ាណាអក្សរ FORD ធំចំកណ្តាលបង្ហាញពីអំណាច និងអានុភាព ចង្កៀងប្រភេទ Matrix LED យ៉ាន់កង់អាលុយមីញ៉ូមបែបស្ព័រទំហំ 17 អ៊ីញ និងសំបកកង់ Off-Road ម៉ាក BFGoodrich។ ផ្នែកខាងក្នុងត្រូវបានយកពណ៍ក្រហមមករំលេចជាថ្នេរដេរ កៅអីបែបស្ព័រ ស្រដៀងនឹងរថយន្តស្ព័រ កុងទ័រឌីជីថលថ្មីសន្លាងទំហំ 12.4 អ៊ីញ អេក្រង់ Touchscreen ទំហំ 12 អ៊ីញ ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធប្រត្តិបត្តិការ SYNC 4A ជំនាន់ថ្មី និងឧបករណ៍បំពងសំឡេងម៉ាក B&O ដែលកាលពីមុនមានបំពាក់តែនៅលើ Ford F-150 Raptor តែប៉ុណ្ណោះ។ ចំណុចដែលផ្លាស់ប្តូរធំបំផុតនោះ គឺជម្រើសម៉ាស៊ីននៃរថយន្ត ជាលើកដំបូងដែលក្រុមហ៊ុន Ford បានបំពាក់ម៉ាស៊ីន Twin-Turbo 3.0L EcoBoost V6 ដែលជាប្រភេទម៉ាស៊ីនសាំង ជំនាន់ថ្មី ដែលអាចផលិតកម្លាំងសេះ រហូតដល់ទៅ 392HP និងកម្លាំងរមួលដល់ទៅ 583Nm និងជម្រើសមួយទៀតនោះ គឺ ម៉ាស៊ីនម៉ាស៊ូត 2.0L Bi-Turbo ជំនាន់ថ្មី។ ជាមួយនឹងប្រអប់លេខអេឡិចត្រូនិក 10 វគ្គអូតូជំនាន់ថ្មីដែលអាចប្រើប្រាស់បាន ទាំងលេខអូតូ និងលេខដៃ ដែលបង្កើតឡើងយ៉ាងពិសេស សម្រាប់ Ranger ជំនាន់ថ្មី (Next-Gen Ranger) ដំណើរការរួមគ្នា ជាមួយនឹងម៉ាស៊ីនជំនាន់ថ្មី ធ្វើឲ្យរថយន្ត Ford Ranger Raptor ជំនាន់ថ្មីនេះ អាចជម្នះបានគ្រប់ស្ថានភាពផ្លូវដូចជា៖ ផ្លូវក្រួស ភក់ ជង្ហុក និងផ្លូវខ្សាច់។ល។ អ្វីដែលកាន់តែអស្ចារ្យនោះ គឺ អាចជ្រើសរើស Mode នៃការដំណើរការម៉ាស៊ីនបានផងដែរ នេះប្រៀបបានទៅនឹងរថយន្តស្ព័រយ៉ាងអញ្ចឹង។ អ្នកបើកបរអាចជ្រើសរើស Mode ឬជម្រើសនៃសំឡេងម៉ាស៊ីន នៅលើចង្កូតផ្ទាល់តែម្តងរួមមាន៖ - សំឡេងស្ងាត់ (Quiet): កាត់បន្ថយសំឡេងរំខានពីម៉ាស៊ីន ល្អសម្រាប់ពេលបើកបររថយន្តនៅកន្លែងស្ងប់ស្ងាត់ ការពារសំឡេងរំខានដល់អ្នកដទៃ - សំឡេងធម្មតា (Normal): បញ្ចេញសំឡេងធម្មតាពីម៉ាស៊ីន ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ - សំឡេងបែបស្ព័រ (Sport): បញ្ចេញសំឡេងឮខ្លាំងពីម៉ាស៊ីន ដែលអាចប្រើប្រាស់ពេលបើកបរល្បឿនលឿន ឬបើកបរបែបស្ព័រ - សំឡេងបែបស្ព័រខ្លាំង (Baja): សម្រាប់ Mode មួយនេះវិញវានឹងបញ្ចេញសំឡេងខ្លាំងពីម៉ាស៊ីន ដែលធ្វើឲ្យការបើកបរកាន់តែមានអំណាច និងថាមពល ដែលសម្រាប់ Mode មួយនេះ គឺអាចប្រើប្រាស់បានតែជាមួយនឹងការបើកបរ លើផ្លូវមានឧបសគ្គតែប៉ុណ្ណោះ។ រថយន្ត Ford Ranger Raptor ជំនាន់ថ្មីនេះ ក៏ត្រូវបានកែប្រែប្រព័ន្ធជើងក្រោមថ្មីទាំងស្រុងដែរ ជាក់ស្តែងសាក់ស៊ីទាំងមូល ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរថ្មីទាំងស្រុង ដែលមិនត្រឹមតែខុសពីស៊េរីឆ្នាំមុនៗនោះទេ តែថែមទាំងខុសប្លែកពីរថយន្ត Ford Ranger ជំនាន់ថ្មីទៅទៀត។ ជាមួយនឹងគ្រោងរថយន្តថ្មី ឃ្លុបក្រោយថ្មី និងស៊ុមរថយន្តថ្មី និងប្រព័ន្ធជើងក្រោមធន់រឹងមាំជាងមុន ដើម្បីប្រាកដថារថយន្ត Ford Ranger Raptor ជំនាន់ថ្មី ពិតជាអាចជម្នះបានគ្រប់ឧបសគ្គនៃការបើកបរ។ ចំណុចមួយដែល Ford មិនអាចភ្លេចបាន នោះគឺការបំពាក់បូម Fox នៅលើប្រភេទរថយន្ត Raptor សម្រាប់លើកនេះ Ford Ranger Raptor ជំនាន់ថ្មី ត្រូវបានបំពាក់ដោយបូម FOX 2.5 inch Live Valve Internal Bypass shock ជំនាន់ថ្មី ដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ជាងមុន ទាំងការបើកបរលើផ្លូវធម្មតា ដែលវាជួយសម្រួលឲ្យមានភាពផាសុកភាពជាងមុន និងការបើកបរលើផ្លូវមានឧបសគ្គ ដែលអាចបើកបរទាំងល្បឿនលឿន ឬយឺតដោយគ្មានបញ្ហា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ខែលដែកថែបការពារផ្ទៃផ្នែកខាងក្រោម ត្រូវបានបង្កើនទំហំធំជាងមុនស្ទើរទ្វេដងលើសរថយន្ត Ford Ranger ជំនាន់ថ្មី និងត្រូវបានប្រើប្រាស់ដែកថែបពិសេស កម្រាស់ 2.3 មីលីម៉ែត្រមកធ្វើ។ ជាលើកដំបូងដែលរថយន្ត Ford Ranger Raptor ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងប៉ុងថ្មី (Advanced Permanent Four-Wheel Drive System) ជាមួយនឹងប្រព័ន្ធចាប់ប៉ុងរថយន្តទាំងកង់មុខ និងកង់ក្រោយដែលសម្រួលពេលជាប់ផុង (Front and Rear Locking Differentials) លោក Dave Burn ជាប្រធានគ្រប់គ្រងវិស្វករនៃរថយន្ត Ford Ranger Raptor បានមានប្រសាសន៍ថា៖ Ranger Raptor បានបំផុសគំនិតចេញ ពីអ្នកប្រណាំងឡានលើវាលខ្សាច់ ដូច្នេះហើយ ទើបយើងបានរចនារថយន្ត Off-Road Pickup ជំនាន់ថ្មីមួយ ដែលលោកអ្នកពុំចាំបាច់យកវាទៅកែច្នៃ (Modify) បន្ថែមនោះទេ។ សម្រាប់ Mode នៃការបើកបរ មានរហូតទៅដល់ 7 ហើយពណ៌នៅលើកុងទ័រ និងប្តូរពណ៌ទៅតាម Mode នៃការបើកបរ ដែលលោកអ្នកជ្រើសរើសដូចជា៖ - ផ្លូវធម្មតា (Normal) សម្រាប់បើកបរផ្លូវធម្មតា និងការប្រើប្រាស់សន្សំសំចៃប្រេង - ការបើកបរបែបស្ព័រ (Sport) សម្រាប់ការបើកបរផ្លូវល្បឿនលឿនដែលត្រូវការកម្លាំងខ្លាំង - ផ្លូវរអិល (Slippery) សម្រាប់ការបើកបរលើផ្លូវរអិល ដែលវាជួយទប់លំនឹងរថយន្តបន្ថែម - ផ្លូវថ្ម ក្រួស (Rock Crawl) សម្រាប់ការបើកបរលើផ្លូវដែលមានថ្ម មានក្រួស - ផ្លូវខ្សាច់ (Sand) សម្រាប់ការបើកបរលើផ្លូវខ្សាច់ និងផ្លូវដែលមានព្រិលក្រាស់ - ផ្លូវភក់ (Mud/Ruts) សម្រាប់ការបើកបរលើផ្លូវដែលមានភក់ ដែលវាជួយទប់លំនឹងរថយន្តបានល្អ - ផ្លូវឧបសគ្គ (Baja) សម្រាប់ការបើកបរលើផ្លូវដែលមានឧបសគ្គច្រើន និងអាចបើកបរក្នុងល្បឿនលឿន មុខងារថ្មីមួយដែលទើបតែមានបំពាក់នៅលើរថយន្ត Ford Ranger Raptor ជំនាន់ថ្មីនោះគឺ Trail Control ដែលអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកបើកបរកំណត់ល្បឿនថេរ មិនលើសពី 32Km/h ក្នុងស្ថានភាពផ្លូវលំបាក និងមានឧបសគ្គ ដែលវាស្រដៀងទៅនឹងប្រព័ន្ធ Cruise Control ដែរ។ ប្រិយមិត្តយល់យ៉ាងណាដែរ ចំពោះការប្រកាសចេញនៃរថយន្ត Ford Ranger Raptor ជំនាន់ថ្មីនេះ? (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីថ្ងៃទី22 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2022 ក្រុមហ៊ុន Ford Motor Company បានប្រកាសចេញជាផ្លូវការ នៃរថយន្ត Ford Ranger Raptor ជំនាន់ទី 2 របស់ខ្លួនដែលរថយន្តនេះ នឹងក្លាយជាជម្រើសដ៏ល្អ សម្រាប់អ្នកចូលចិត្តបើកបរផ្លូវដែលមានឧបសគ្គ (Off-Road Performance) ។ Ford Ranger Raptor មួយនេះគឺជាត្រកូលចុងក្រោយ នៃ Ford Ranger ជំនាន់ថ្មី (Next-Gen Ranger) ដែលមានភាពឆ្លាតវៃ និងធន់រឹងមាំជាង ដែលនឹងក្លាយជាកំពូលរថយន្ត Pickup ក្នុងត្រកូល Ranger។
សៀមរាប៖ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្រោយពេលបញ្ចប់ពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ តាមបណ្ដាទីវត្តអារាមភាគច្រើន សម្បូរទៅដោយម្ហូបអាហារសេសសល់ដូច្នេះហើយព្រះសង្ឃ និងគណៈកម្មការវត្តទាំងអស់នោះ បានរៀបចំចាត់ចែងយកជូនញាតិញោមពុទ្ធបរិស័ទ ជិតឆ្ងាយតាម ដែលអាចធ្វើទៅបាន។ វត្តអារញ្ញសាគរ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយស្ទឹងសៀមរាប ក៏បានចាត់ចែងចង្ហាន់ដែលនៅសេសសល់នោះ ចែកជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានជីវភាពខ្វះខាតក្នុងក្រុងសៀមរាប។ តទៅនេះសូមលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូដូចខាងក្រោម៖ ព្រះគ្រូចៅអធិការវត្តអារញ្ញ ព្រះនាម ហ៊ាក់ គឹមហ៊ត់ មានសង្ឃដីកាថា ម្ហូបអាហារជាច្រើនមុខដែលពុទ្ធបរិស័ទនិយមយកមកប្រគេនព្រះសង្ឃ នៅរដូវបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះមានដូចជា ស្ងោរចាប់ឆាយ ហុង ឆាមីសួរ ឆាមី និងអន្សមជ្រូកអន្សមចេកជាដើម មានហូរហៀរាល់ឆ្នាំ ដូច្នេះហើយព្រះអង្គក៏បានចាត់ចែងឲ្យគណៈកម្មការវត្តយកទៅចែកជូនដល់ពលរដ្ឋដែលខ្វះខាតម្ហូបអាហារហូបចុក នៅសង្កាត់ចុងឃ្នៀស និងសង្កាត់សៀមរាបនៅបរិវេណជុំវិញភ្នំក្រោម។ ព្រះតេជគុណបន្ថែមថា ក្រៅពីពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌនេះ នៅរដូវបុណ្យចូលឆ្នាំ ព្រះអង្គរៀបចំឱ្យមានការវេចខ្ចប់ម្ហូបអាហារ ដាក់ក្នុងប្រអប់ស្នោដើម្បីយកទៅជូនដល់ពលរដ្ឋដែលមកពីទីជិតឆ្ងាយនៅតាមមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា មន្ទីរពេទ្យកុមារអង្គរ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តសៀមរាប ជាពិសេសនៅពន្ធនាគារខេត្តសៀមរាប។ តេជគុណម្ចាស់មានសង្ឃដីកាទៀតថា សកម្មភាពនេះកើតឡើងពីសេចក្តីជ្រះថ្លារបស់ពុទ្ធបរិស័ទ ក៏ដូចជាការយកចិត្តទុកដាក់ពីព្រះសង្ឃ ចំពោះអ្នកដែលមានជីវភាពខ្វះខាត។ ព្រះ អង្គសង្ឃឹមដែរថា សកម្មភាពចែករំលែកនឹងរីកសាយទៅដល់វត្តអារាមផ្សេងៗទៀតដែរ៕	ដោយ៖ ថោង ប្រណី
សកម្មជននៅជុំវិញពិភពលោកចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ វិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ នាំគ្នាប្រារព្ធយុទ្ធនាការ១៦ថ្ងៃដើម្បីបញ្ឈប់អំពើហិង្សាលើស្ត្រី។ យុទ្ធនាការឆ្នាំនេះផ្តោតទៅលើអំពើហិង្សាលើស្ត្រីដែលបណ្តាលមកពីការបិទប្រទេសក្នុងការទប់ទល់ជាមួយជំងឺកូវីដ-១៩។ ការបិទប្រទេស បណ្តាលឲ្យស្ត្រី និងកុមារីមួយចំនួនជាប់នៅក្នុងផ្ទះជាមួយអ្នកដែលបំពាន ឬប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាមកលើខ្លួន។ «អំពើហិង្សារបស់បុរសមកលើស្ត្រីក៏ជាជំងឺរាតត្បាតផងដែរ ហើយវាមានមុនវីរុស និងរស់បានយូរជាងជំងឺឆ្លងទៅទៀត»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកស្រី Phumzile Mlambo-Ngcuka អង្គនាយិកាទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីស្ត្រី(UN Women) ដោយបន្ថែមថា អំពើហិង្សាលើស្ត្រីប៉ះពាល់ដល់ប្រជាជនជាច្រើន និងគ្រប់អាយុ ហើយចាំបាច់ត្រូវការការឆ្លើយតបជាសាកល។ កាលពីឆ្នាំ២០១៩ ស្ត្រី និងកុមារ២៤៣លាននាក់នៅជុំវិញពិភពលោករងអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ និងផ្លូវកាយពីសំណាក់ដៃគូរបស់ពួកគេ។ ចំណែករបាយការណ៍ឆ្នាំនេះ បង្ហាញថា អំពើហិង្សាលើស្ត្រីកើនឡើង ដោយមានការធ្វើបាបតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ការបៀតបៀន និងអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ។ ការបិទប្រទេស ឬទីក្រុងអំឡុងពេលការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ-១៩ ធ្វើស្ថានភាពនេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ តាមការប៉ាន់ស្មានរបស់ទីភ្នាក់ងារខាងលើ បើសិនជាមានការបិទប្រទេសរយៈពេល៣ខែបន្តទៅមុខទៀត នោះករណីហិង្សាលើស្ត្រីនឹងកើនឡើង១៥លានករណីបន្ថែម។ បញ្ហាដែលគួរឲ្យបារម្ភទៀតនោះ គឺស្ត្រីដែលរងអំពើហិង្សា មិនដល់៤០ភាគរយទេ ដែលបានរាយការណ៍ ឬស្វែងរកជំនួយ។ ដូចគ្នានេះដែរ ការស្រាវជ្រាវរបស់វិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមអ៊ីតាលីបានបង្ហាញថា អំឡុងពេលបិទប្រទេស ដែលតម្រូវឲ្យប្រជាជនស្ថិតនៅក្នុងផ្ទះ ករណីអំពើហិង្សាលើគ្រួសារកើនឡើង។ វិទ្យាស្ថានបន្ថែមថា ផ្ទះនៅតែបន្តជាកន្លែងមានជម្លោះ និងហិង្សាលើស្ត្រី ហើយដោយសារតែសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចស្ត្រី និងកុមារដែលក្រីក្រត្រូវចាកចេញពីសាលារៀន និងគ្មានការងារ ការរៀបការដោយបង្ខំ និងរងការបំពានជាដើម។ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងករណីអំពើហិង្សាលើស្ត្រី ប្រទេសចំនួន១២១ បានចេញវិធានការពង្រឹងសេវាសម្រាប់ស្ត្រីរងគ្រោះ ចំណែកប្រទេស៤៨ផ្សេងទៀតបានរួមបញ្ចូលការបង្ការ និងឆ្លើយតបទៅនឹងអំពើហិង្សាលើស្ត្រី និងកុមារី ក្នុងផែនការឆ្លើយតបទៅនឹងជំងឺកូវីដ-១៩។ UN ក៏បញ្ចេញទឹកប្រាក់២៥លានដុល្លារ សម្រាប់គម្រោងប្រយុទ្ធប្រឆាំងហិង្សាផ្លូវភេទដែរ។ ទឹកប្រាក់ចំនួន១៧លានដុល្លារ នឹងត្រូវផ្តល់ឲ្យមូលនិធិសហប្រជាជាតិសម្រាប់ប្រជាជន (UNFPA) និង៨លានដុល្លារសម្រាប់ទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីស្ត្រី៕	អង្គការសហប្រជាជាតិ(UN) ក្នុងទិវាអន្តរជាតិស្តីពីការលុបបំបាត់អំពើហិង្សាលើស្ត្រី បញ្ជាក់ថា អំពើហិង្សាគ្រប់ទម្រង់ និងរូបភាពលើស្ត្រី និងកុមារីមានការកើនឡើងខ្លាំង ជាពិសេសអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារអំឡុងពេលបិទប្រទេសដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩។ បើតាម UN នៅតាមតំបន់ខ្លះ ការរាយការណ៍ពីករណីអំពើហិង្សាកើនឡើងរហូតដល់ទៅ៥ដង។ ជាមធ្យមស្ត្រី១៣៧នាក់ នៅទូទាំងពិភពលោកត្រូវបានសម្លាប់ដោយដៃគូ ឬសមាជិកគ្រួសារជារៀងរាល់ថ្ងៃ។
លោកដូណាល់ ត្រាំ នឹងផ្តល់សុន្ទរកថារបស់ខ្លួនទៅកាន់បណ្តាមេដឹកនាំពិភពលោកនៅថ្ងៃសុក្រទី ២៦ ខែមករានាវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកក្រុងដាវ៉ូស ប្រទេសស្វីស។ «គោលនយោបាយតម្កល់ប្រយោជន៍អាមេរិកជាធំ»ឬ «America First» នឹងត្រូវលោក ដូណាល់ ត្រាំ លើកឡើងក្នុងសុន្ទរកថាខាងមុខដែរ។ មុនចេញដំណើរទៅចូលរួមវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនាទីក្រុងដាវ៉ូសនៅថ្ងៃពុធទី ២៤ ខែមករា លោកដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានសរសេរបង្ហោះគណនី Twitter ផ្លូវការរបស់ខ្លួនថា លោកនឹងប្រាប់មេដឹកនាំពិភពលោកឯទៀតឲ្យបានដឹងច្បាស់ពីគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកបច្ចុប្បន្ន។ «ខ្ញុំនឹងចាកចេញទៅកាន់ក្រុងដាវ៉ូសប្រទេសស្វីសឆាប់ៗនេះ ដើម្បីប្រាប់ពិភពលោកថាអាមេរិកអស្ចារ្យប៉ុណ្ណា ហើយអាមេរិកកំពុងធ្វើអ្វី។ សេដ្ឋកិច្ចរបស់យើងបច្ចុប្បន្នរីកចម្រើន ដោយសារអ្វីដែលខ្ញុំកំពុងធ្វើ។ ប្រទេសរបស់យើងចុងក្រោយឈ្នះជាថ្មីម្តងទៀត»។ លោក ត្រាំ បានសរសេរបែបនេះ។ Embed link: Will soon be heading to Davos, Switzerland, to tell the world how great America is and is doing. Our economy is now booming and with all I am doing, will only get better...Our country is finally WINNING again! Donald J. Trump (@realDonaldTrump) January 25, 2018 ដោយឡែកទីប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចប្រធានាធិបតីលោក Gary Gohn បានបញ្ជាក់ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ថា ក្នុងពេលចូលរួមវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនេះ រដ្ឋបាលអាមេរិកនឹងចែករម្លែកពីបទពិសោធន៍និងរឿងរ៉ាវនានាពាក់ព័ន្ធនឹងសេដ្ឋកិច្ចខ្លួនជាមួយពិភពលោក។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ នឹងប្រាប់ពិភពលោកថា អាមេរិកនៅតែបើកចំហរជានិច្ចចំពោះការធ្វើជំនួញនោះ។ បើទោះជាមានការបញ្ជាក់ពីរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ថាអាមេរិកនៅតែបើកចំហរចំពោះពាណិជ្ជកម្មសេរី និងមិនដកខ្លួនចេញពីវេទិកាពិភពលោកក្តី គោលជំហរអាមេរិកកន្លងមកធ្វើឲ្យមេដឹកនាំពិភពលោកផ្សេងទៀតបាត់បង់ជំនឿទុកចិត្តហើយ។ បន្ទាប់ពីឡើងកាន់តំណែង លោកបានសម្រេចដកអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក និងកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសផង។ បន្តមកទៀត មេដឹកនាំរូបនេះក៏បានគំរាមលុបចោលកិច្ចព្រមពៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីអាមេរិកខាងជើង (NAFTA) និងដាក់អនុវត្តពន្ធខ្ពស់លើផលិតផលម៉ាស៊ីនបោកខោអាវ និងផ្ទាំងសូឡាផងនោះ។ ក្រៅពីពពាយនាយរឿងសេដ្ឋកិច្ច ប្រធានាធិបតី ត្រាំ នឹងមានជំនួបពិភាក្សាការទូតជាមួយប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលលោក បេនចាមិន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ បន្ទាប់ពីអាមេរិកទទួលស្គាល់ក្រុងហ្ស៊េរុយសាឡិមជារដ្ឋធានីរបស់អ៊ីស្រាអែលជាផ្លូវការនោះ។ លោក ត្រាំ ក៏នឹងជួបជាមួយលោកស្រីនាយករដ្ឋមន្ត្រីអង់គ្លេស ថេរ៉េសា មេយ៍ ដែរ ដោយកិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគីប្រហែលជាផ្តោតសំខាន់លើទំនាក់ទំនងអាមេរិក និង អង់គ្លេស ស្របពេលដែលទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីល្អក់កករខ្លាំង៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ នឹង ទៅកាន់វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកនាទីក្រុងដាវ៉ូស ប្រទេសស្វីសសប្តាហ៍នេះ។ ឆ្លៀតឱកាសនោះ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះនឹងពពាយនាយប្រាប់មេដឹកនាំដទៃជឿថា គោលនយោបាយគាំពារនិយម «តម្កល់ប្រយោជន៍អាមេរិកជាធំ»របស់លោក មិនមែនជាការបែរខ្នងដាក់ពិភពលោកឡើយ។
ភ្នំពេញ៖ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានអនុញ្ញាតដល់ក្រុមហ៊ុនចំនួន៧ ឱ្យបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងផលិតកាបូបគ្រប់ប្រភេទ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ CDC ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ មានទុនវិនិយោគជាង ៤០លានដុល្លារ ដែលអាចបង្កើតឱកាសការងារដល់ពលរដ្ឋជាង ៩០០០កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុន DISHANG RUIHUASHENG (CAMBODIA) GARMENTS CO., LTD គ្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ នៅភូមិតាឡឹក ឃុំត្រពាំងវែង ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល។ រោងចក្រនេះចំណាយដើមទុនវិនិយោគប្រមាណ ៧,៥លានដុល្លារអាម៉េរិក និងអាចបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋបានចំនួន ១ ៣៥៨កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុន EVERGREEN SPORTING GOODS (CAMBODIA) CO., LTD. គ្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតកាបូបគ្រប់ប្រភេទ ក្នុងដើមទុនវិនិយោគប្រមាណ ៧លានដុល្លារអាម៉េរិក។ រោងចក្រនេះ នៅភូមិពងទឹក ឃុំដំណាក់អំពិល ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល ដែលអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ២ ១៦០កន្លែង។ ដោយឡែក ក្រុមហ៊ុន KJ APPAREL (CAMBODIA) CO., LTD.នឹងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ នៅភូមិត្រពាំងក្រសាំង ឃុំបែកចាន ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល ក្នុងទុនវិនិយោគប្រមាណ ៥,៦លានដុល្លារអាម៉េរិក។ រោងចក្រនេះ អាចបង្កើតការងារដល់ពលរដ្ឋបានចំនួន ១ ២០៨កន្លែងផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមហ៊ុន ASTI KNITWEAR CO., LTD. គ្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរ និងចាក់សម្លៀកបំពាក់ នៅភូមិសង្គ្រោះជាតិ ឃុំត្រពាំងគង ស្រុកសំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្នុងទុនវិនិយោគប្រមាណ ៥,២លានដុល្លារអាម៉េរិក និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ១ ៧៧០កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុន IMAGE GARMENTS (CAMBODIA) CO., LTD. ក៏គ្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងទុនវិនិយោគប្រមាណ ៥,២លានដុល្លារអាម៉េរិក និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ១.៦៤៥កន្លែងផងដែរ។ លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុន STANDFORD TEXTILE INDUSTRIES CO., LTD. ក៏បង្កើតរោងចក្រផលិតកាបូប ខ្សែបូ ខ្សែពួរ ខ្សែសុវត្ថិភាព និងខ្សែក្រវាត់ការពារសុវត្ថិភាពសម្រាប់សត្វចិញ្ចឹម នៅភូមិក្រាំងទ្រា ឃុំព្រះនិព្វាន្ត ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្នុងទុនវិនិយោគប្រមាណ ៥,២លានដុល្លារអាម៉េរិក និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ៧៥៨កន្លែង។ ក្រុមហ៊ុនចុងក្រោយ SIRIUS GEAR OUTDOOR PRODUCTS (CAMBODIA) COMPANY LIMITED នឹងបង្កើតរោងចក្រផលិតកាបូប សម្ភារៈធ្វើដំណើរ កៅអី (ដែក-ក្រណាត់) តង់ សម្ភារៈក្នុងឡាន និងសម្ភារៈសត្វ នៅភូមិព្រៃចំការ ឃុំលំហាច ស្រុកអង្គស្នួល ខេត្តកណ្តាល ក្នុងទុនវិនិយោគប្រមាណ ៥,១លានដុល្លារអាម៉េរិក និងអាចបង្កើតការងារបានចំនួន ២.២០៨កន្លែង៕	ដោយ៖ សែម ប្រាក់ដាវ
«យើងមិនស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដែលត្រូវស្តុកម្ហូបអាហារនោះទេ»។ នេះជាប្រសាសន៍របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ក្រោយកិច្ចប្រជុំដើម្បីដោះស្រាយការរាតត្បាតជំងឺ COVID-19 នៅក្នុងប្រទេស។ ទន្ទឹមនេះ ប្រមុខដឹកនាំរូបនេះ ក៏បានស្នើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋស្ងប់ចិត្ត ក្រោយពេលប្រជាពលរដ្ឋសម្រុកទៅទិញម្ហូបអាហារ និងសម្ភារចាំបាច់ស្តុកទុកដោយស្លន់ស្លោដោយសារ COVID-19។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យទី១៥ ខែមីនា បានមានប្រសាសន៍ថា វិធានការបន្ថែមមួយចំនួនត្រូវបានដាក់ឲ្យអនុវត្តរួមមាន កម្មវិធីទូរសព្ទដៃដែលទើបនឹងបង្កើតដើម្បីតាមដានស្ថានការណ៍។ ចំណែកឯ ក្រុមហ៊ុនអាកាសយានដ្ឋានថៃក៏បានដាក់ផងដែរនូវកម្មវិធីទូរសព្ទសម្រាប់អ្នកដំណើរមកដល់ ដើម្បីទាក់ទងរដ្ឋាភិបាលក្នុងករណីដែលអ្នកដំណើរសង្ស័យថាឆ្លងជំងឺ។ បន្ថែមពីនេះ ផែនទីអនឡាញ ក៏ត្រូវបានបង្កើតផងដែរដើម្បីតាមដានស្ថានការណ៍វីរុសទូទាំងប្រទេស។ នេះតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត បាងកកប៉ុស្តិ៍។ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ លោកប្រាយុទ្ធបានបើកកិច្ចប្រជុំជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលប្រយុទ្ធនឹងវីរុស ដើម្បីបង្កើនទំនុកចិត្តរបស់សាធារណៈផង និងស្វែងរកវិធានការដើម្បីដោះស្រាយកង្វះខាតម៉ាស់ និងប្រព័ន្ធតាមដាន។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហាម៉ាស់នេះផងដែរ លោក Vichai Pohanakit អគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិត្រូវបានផ្ទេរមកកាន់ខុទ្ទកាល័យនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្រោយពីលោកមិនអាចដោះស្រាយការបំប៉ោងតម្លៃ និងកង្វះខាតម៉ាសបាន។ ម្យ៉ាងទៀត រដ្ឋាភិបាលថៃគ្រោង នឹងប្រើប្រាស់មន្ទីពេទ្យដែលទើបសាងសង់រួចដើម្បីដាក់អ្នកជំងឺ COVID-19 និងដាក់ជំងឺនេះក្នុងបញ្ជីសង្គ្រោះបន្ទាន់សម្រាប់អ្នកជំងឺដែលស្ថិតក្រោម ផែនការសុខភាពសកល ( Universal Health Care Scheme)។ ការដាក់ COVID-19 ចូលក្នុងបញ្ជីនេះអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកឆ្លងជំងឺទទួលបានការព្យាបាលពីមន្ទីពេទ្យរដ្ឋ ឫឯកជនដែលនៅជិតបំផុតក្នុងរយៈពេល ៧២ម៉ោងដោយពុំចាំបាច់ធ្វើដំណើរទៅកាន់មន្ទីពេទ្យដែលពួកគេបានចុះឈ្មោះក្នុងកម្មវិធី។ បន្ថែមពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលថៃ កំពុងពិចារណាបិទទីកន្លែងកម្សាន្តទាំងអស់ ដើម្បីរាំងខ្ទប់ការផ្ទុះការឆ្លងជំងឺ ដូចករណីឆ្លងនៅក្នុងតៀមស្រាកាលពីខែមុន។ លោកប្រាយុទ្ធក៏បាននិយាយផងដែរថា រដ្ឋាភិបាលនឹងស្វែងរកកិច្ចសហការណ៍ជាមួយទីតាំងកម្សាន្តទាំងឡាយណាដែលនៅតំបន់ប្រឈមហានិភ័យខ្ពស់ និងពិចារណាបិទទីតាំងទាំងអស់នោះបើចាំបាច់។ ដោយហេតុតែភាពស្លន់ស្លោ ម្ហូបអាហារដូចជា មី គ្រឿង និងអាហាកំប៉ុងត្រូវបានអស់ពីធ្នើនៅតាមបណ្តាផ្សាទំនើប ខណៈអ្នកលក់មួយចំនួនធំប្រុងប្រៀបក្នុងករណីខ្វះខាត។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កាលពីថ្ងៃអាទិត្យថៃបានរាយការណ៍ពីចំនួនអ្នកឆ្លងចំនួន៣២ អ្នកដែលបណ្តាលឲ្យអ្នកឆ្លងសរុបកើនឡើងដល់ ១១៤នាក់។ ថៃបានដាក់ប្រទេសក្នុងដំណាក់កាលទី៣ ដែលជាដំណាក់កាលចម្លងទ្រង់ទ្រាយធំ(mass infection)៕	ដោយ៖ គយ រតនបុរិន្ទ
សន្យានឹងដៃ លុបនឹងជើង? ទីក្រុងប៉េកាំង បានបញ្ចេញប្រតិកម្មយ៉ាងខ្លាំងទៅនឹងគម្រោងរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលយកពន្ធនាំចូល១០ភាគរយលើទំនិញរបស់ចិនទំហំ៣០០ពាន់លានដុល្លារ ដោយចាត់ទុកគម្រោងនេះជាការបំពានកិច្ចសន្យានៅជប៉ុន។ លោកស្រី Hua Chunying អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន និយាយថា ចិនប្រឆាំងដាច់ខាតនឹងសកម្មភាពបញ្ច្រាស់ទិសបែបនេះ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២ ខែសីហា លោកស្រី Hua បញ្ជាក់ថា ការយកពន្ធ ជាការរំលោភបំពានធ្ងន់ធ្ងរការឯកភាពគ្នារវាងប្រធានាធិបតី ត្រាំ និងប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង អំឡុងជំនួបនៅទីក្រុងអូសាកា ហើយខុសទិសដៅត្រឹមត្រូវទៀតផង។ លោកស្រីបន្តថា ការយកពន្ធនេះ ក៏មិនអាចជួយដោះស្រាយបញ្ហាអ្វីដែរ ហើយចិននឹងចាត់វិធានការតបតបវិញមិនខានដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ស្នូលរបស់ខ្លួន និងប្រយោជន៍ជនជាតិចិន ខណៈអាមេរិកត្រូវទទួលខុសត្រូវលើផលវិបាកដែលមាន។ «ចិនជឿថា គ្មានអ្នកឈ្នះឡើយក្នុងសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។ យើងមិនចង់បានសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មឡើយ តែក៏មិនរអានឹងប្រយុទ្ធតទល់ក្នុងសង្គ្រាមនេះដែរ។ ចិនក៏មិនទទួលយកការដាក់សម្ពាធអតិប្បរមាណាមួយ ឬការគំរាមកំហែងអ្វីដែរ។» នេះជាការបកស្រាយរបស់អ្នកនាំពាក្យដដែល ក្នុងន័យផ្ញើសារទៅកាន់អាមេរិក ដែលរំពឹងថា ការយកពន្ធបែបនេះ អាចបង្ខំឲ្យចិនប្រញាប់ចរចាដើម្បីសម្រេចឲ្យបានកិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ចប់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មមួយនេះ។ គម្រោងយកពន្ធ១០ភាគរយលើទំនិញចិននេះ មិនមែនជាការបន្ថែមលើការយកពន្ធ២៥ភាគរយលើទំនិញចិនតម្លៃ២៥០ពាន់លានដុល្លារដែលកំពុងអនុវត្តនៅឡើយ។ លោក ត្រាំ ក៏គំរាមដែរថា ១០ភាគរយនេះ មិនមែនជាតួលេខចុងក្រោយឡើយ គឺអាមេរិកអាចដំឡើងទៅលើស២៥ភាគរយឯណោះ ប៉ុន្តែលោករង់ចាំមើលដំណើរការចរចាសិន។ កន្លងមក ចិនក៏បានយកពន្ធលើទំនិញអាមេរិកទំហំ១១០ពាន់លានដុល្លារ ជាសងសឹកអាមេរិកវិញដែរ។ ពាក់ព័ន្ធរឿងចរចាវិញ មន្ត្រីអាមេរិក និងចិន នឹងជួបគ្នាលើកទី១៣ នៅកញ្ញាខាងមុខ ពោលបន្ទាប់ពីគម្រោងយកពន្ធ១០ភាគរយខាងលើចូលធរមាន។ លោកស្រី Hua ដែលទើបឡើងកាន់តំណែងអគ្គនាយិកានៃអគ្គនាយកព័ត៌មានក្រសួងការបរទេសចិនដែរនោះ និយាយទុកថា ជំហររបស់ចិន មិនប្រែប្រួលឡើយ ដោយចង់ឃើញការចរចាទាំងអស់ ត្រូវធ្វើឡើងដោយស្មើភាព និងការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ចំណែកអាមេរិកត្រូវងាកមកដើរផ្លូវវិញដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា៕	ទីក្រុងប៉េកាំង នៅថ្ងៃទី២ ខែសីហា បានបង្ហាញជំហរមិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសគម្រោងយកពន្ធនាំចូលចំនួន១០ភាគរយលើទំនិញចិនតម្លៃ៣០០ពាន់លានដុល្លារចាប់ពីខែកញ្ញាខាងមុខ។ ម្យ៉ាងនេះជាការបំពានពាក្យសន្យាមេដឹកនាំកំពូលនៅជប៉ុន ហើយម្យ៉ាងជាការលើផ្លូវខុសផង។ មន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិនអះអាងថា ប៉េកាំង នឹងមិននៅស្ងៀមឡើយ បើគម្រោងនេះត្រូវបានអនុវត្តមែននោះ។
លោក កែវ វណ្ណថន អគ្គនាយករង និងជាអ្នកនាំពាក្យអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ បានឱ្យដឹងថា បុរសជប៉ុន១៩នាក់ ពាក់ព័ន្ធបទល្មើស លួចស្នាក់នៅ និងធ្វើការងារខុសច្បាប់នៅកម្ពុជា។ «ជនសង្ស័យទាំងនោះ ត្រូវហាមឃាត់ការចូលប្រទេសកម្ពុជារយៈពេល៣ឆ្នាំ»។ លោក កែវ វណ្ណថន ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមប្រព័ន្ធតេឡេក្រាមបែបនេះ ហើយបន្ថែមថា ជនបរទេសខាងលើ ត្រូវបានបណ្ដេញចេញតាមអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ ឆ្ពោះទៅកាន់ទីក្រុងតូក្យូប្រទេសជប៉ុន។ ជនសង្ស័យទាំងនោះ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចស្រាវជ្រាវឃើញក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តព្រះសីហនុ បន្ទាប់ពីទទួលបានបណ្ដឹងតាមរយៈHOTLINE កាលពីចុងខែមករា កន្លងមកនេះ។ ក្រោយមក ពួកគេត្រូវបានបញ្ជូនទៅអគ្គនាយកដ្ឋានអន្តោប្រវេសន៍ ដើម្បីអនុវត្តនីតិវិធីច្បាប់ ទើបសម្រេចបណ្ដេញចេញ៕	ភ្នំពេញ៖ ជនជាតិជប៉ុន១៩នាក់ ត្រូវសមត្ថកិច្ចកម្ពុជាបណ្ដេញចេញ ហើយហាមមិនឱ្យចូលកម្ពុជារយៈពេល៣ឆ្នាំ។
«ទម្រង់» ជាពាក្យបង្ហាញពីរបស់ដែលមានសណ្ឋាន ,ទ្រង់ទ្រាយ,លំនាំ ដូចជារបស់នេះមានទម្រង់សមរម្យ,ទម្រង់វែងពុំសូវសម។ «ទម្រង់» ជារាជសព្ទ គ្រឿងទ្រង់នៃព្រះរាជា ដូចជា ព្រះទម្រង់ខុរំ(កាំបិតកោរ), ព្រះទម្រង់គទាវុធ(ដំបង),ព្រះទម្រង់មណីរត្ន(ចិញ្ចៀន),ព្រះទម្រង់អគ្គី(កាំភ្លើង),ព្រះទម្រង់អសិ(ដាវ)។ល។ ចំណែក «តម្រង់» ជាករិរិយាសព្ទ ធ្វើឲ្យត្រង់ ដាក់សំដៅឲ្យចំ ដែលកាត់យកត្រង់ ដែលសំដៅចំពោះ ដូចជា តម្រង់ផ្លូវ តម្រង់បង្គោល ដើរតម្រង់ ជាដើម៕	«ទម្រង់» ជានាមសព្ទ មានន័យថា សណ្ឋាន,ទ្រង់ទ្រាយ។ ចំណែក «តម្រង់» ជាកិរិយាសព្ទ មានន័យថា ធ្វើឲ្យត្រង់។ នេះបើតាមវចនានុក្រមខ្មែរ។
ហ្វីលីពីននឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៣០ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតនៅទីក្រុង ម៉ានីល ចាប់ពីថ្ងៃ ២៨ ដល់ថ្ងៃ ២៩ មេសាខាងមុខនេះ។ បើតាមសារព័ត៌មាន Philippines Star បណ្តាប្រមុខរដ្ឋនិងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានទាំង ១០រួមជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ប្រទេសអាស៊ាននឹងមានវត្តមាននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះដែរ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកនេះ បញ្ហាសន្តិសុខតំបន់ជាពិសេសបញ្ហានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េនឹងក្លាយជាប្រធានបទស្នូលក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលគេបារម្ភខ្លាំងដែរនោះគឺការកើនឡើងនៃចលនាភេរវកម្មនៅក្នុងតំបន់ព្រោះសូម្បីតែហ្វីលីពីនដែលជាប្រធានអាស៊ាននេះក៏កំពុងរងគ្រោះខ្លាំងដោយសារចលនាវាយប្រហារបន្តបន្ទាប់ដែរ។ ១. « ភាពជាដៃគូសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរ, ផ្សាភ្ជាប់ជាមួយពិភពលោក» អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ពាក្យស្លោកដែលហ្វីលីពីនកំណត់ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ានសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៧នេះគឺ « ភាពជាដៃគូសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរ, ផ្សាភ្ជាប់ជាមួយពិភពលោក»។ មេដឹកនាំអាស៊ានទាំង ១០ ជួបប្រជុំគ្នានៅហ្វីលីពីនដើម្បីពិភាក្សាគ្នាពីសមិទ្ធផលទាំងអម្បាលម៉ានដែលអាស៊ានសម្រេចបាន ស្របពេលដែលឆ្នាំនេះជាខួបលើកទី ៥០ នៃការបង្កើតសហគមន៍ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងនោះ។ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ កិច្ចប្រជុំនេះនឹងផ្តោតសំខាន់លើការបន្តកសាងសហគមន៍រួមគ្នា ស្វែងរកដំណោះស្រាយសម្រាប់បញ្ហាប្រឈមក្នុងនិងក្រៅអាស៊ានផងដែរ។ បញ្ហាក្នុងអាស៊ាន មេដឹកនាំទាំងដប់ នឹងស្វះស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្របន្ថែមដើម្បីជំរុញការលើកកម្ពស់សមត្ថភាពនៃតំបន់អាស៊ានក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដោយផ្អែកលើការអភិវឌ្ឍថ្នាក់មូលដ្ឋាន (People Centered Development) និងធ្វើយ៉ាងណាជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ជាដើម។ ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ាននឹងជួបជាមួយតំណាងអន្តរសភាអាស៊ាន (APA), តំណាងយុវជនអាស៊ាន និងបណ្តាតំណាងសង្គមស៊ីវិលអាស៊ានផងដែរដើម្បីស្តាប់យោបល់និងធានាថាគំនិតយោបល់និងអនុសាសន៍ភាគីពាក់ព័ន្ធមកពីវិស័យផ្សេងៗនេះនឹងត្រូវបញ្ចូលក្នុងគោលនយោបាយអាស៊ាន។ ការធ្វើបែបនេះ វានឹងអាចធានាបាននូវប្រយោជន៍សហគមន៍ទាំងមូល។ ក្រៅពីនេះ មេដឹកនាំអាស៊ានក៏នឹងយកពេលពិភាក្សាគ្នាពីទំនាក់ទំនងជាមួយមហាអំណាចធំៗដូចជាចិននិងអាមេរិក ក្នុងពេលដែលមានការប្រែប្រួលភូមិសាស្ត្រនយោបាយតំបន់។ សញ្ញាវិជ្ជមានក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយចិន ស្របពេលដែលភាគីជម្លោះសមុទ្រចិនដូចជាហ្វីលីពីនផ្លាស់ប្តូរជំហរចំពោះមហាយក្សចិនដោយត្រឡប់មកជជែកពិភាក្សាប្រឹក្សាយោបល់ជាជាងប្រឈមមុខគ្នា។ ចំណែករដ្ឋអាស៊ាន ហាក់បីដូចជាបារម្ភចំពោះគោលជំហររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្រោមរដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ មកកាន់តំបន់អាស៊ាននិងអាស៊ីទាំងមូលផង។ គ្រប់យ៉ាងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់ ព្រោះ ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចចិត្តដូចម្តេចគ្មានអ្នកណាអាចទាយដឹងឡើយ។ បើសិនជា ដូណាល់ ត្រាំ មកចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ានៅខែវិច្ឆិកាខាងមុខ វាអាចជម្រះមន្ទិលសង្ស័យផងដែរថា អាមេរិកនៅបន្តឱបក្រសោបអាស៊ានទៀតឬអត់។ ហ្វីលីពីននឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៣១ និងកិច្ចប្រជុំកំពូលផ្សេងទៀតដែលមានមេដឹកនាំប្រទេសជាដៃគូសន្ទនាចូលរួមផងចាប់ពីថ្ងៃ ១០ ដល់ថ្ងៃ ១៤ នៅ Clark នាខេត្ត Pampanga។ ២.អាស៊ាននឹងជជែកពីយុទ្ធសាស្ត្របន្ធូរបន្ថយកម្តៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ក្រៅពីបញ្ហាដែលលើកឡើងខាងលើ មេដឹកនាំអាស៊ានក៏នឹងពិភាក្សាគ្នាពីភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េផងដែរ ស្របពេលដែលអាមេរិកកំពុងសម្ញែងយោធានិងគម្រាមប្រើទ័ព តែកូរ៉េខាងជើងបន្តបាញ់មីស៊ីលឌឺដងឲ្យអាមេរិកវិញទៀត។ ស្ថានភាពតានតឹងនិងប្រឈមមុខគ្នាមិនធ្លាប់មាននេះ អាចនឹងក្លាយជា គ្រោះថ្នាក់ឬអាចជាសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរផង។ អាស៊ានមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការជួយកាត់បន្ថយកម្តៅនិងភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េទាំងមូល។ ក្រៅពីរដ្ឋមួយចំនួនមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយរដ្ឋឯកោ កូរ៉េខាងជើង សហគមន៍អាស៊ានទាំងមូលបានដើរតួជាវេទិកាមួយដ៏សំខាន់ដែលអាចទាក់ទាញឲ្យកូរ៉េខាងជើងបន្តចូលតុពិភាក្សាក្នុងវេទិកាតំបន់អាស៊ាន (ARF) ជារៀងរាល់ឆ្នាំមកនេះ។ ដូច្នេះហើយ គេសង្ឃឹមថា អាស៊ាននឹងអាចបន្តដើម្បីជួយសម្របសម្រួល កាត់បន្ថយកម្តៅ និងបញ្ចៀសសង្គ្រាមដែលអាចកើតឡើងនៅពេលណាមួយខាងមុខ។ ៣.ហ្វីលីពីនរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន តែសន្តិសុខស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែងពីភេរវជន ដោយឡែក គេកំពុងយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហាសន្តិសុខនៅហ្វីលីពីន ខណៈដែលប្រទេសនេះកំពុងមរមាញឹករៀបចំកិច្ចប្រជុំរាប់រយកិច្ចប្រជុំនៅតំបន់សំខាន់ៗជាច្រើនទូទាំងប្រទេស។ ថ្មីៗនេះសន្តិសុខនៅហ្វីលីពីនទាំងមូលកាន់តែដុនដាបខ្លាំង ដោយសារក្រុមភេរវជន Abu Sayyaf ចាប់ផ្តើមអុកឡុកកាន់តែខ្លាំងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ។ នៅយប់ថ្ងៃ ១៧មេសា គេឃើញមានការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់នៅក្រុង Tacurong ធ្វើឲ្យមនុស្សប្រាំពីរនាក់រងរបួសផង។ ក្រោយការផ្ទុះនេះ ប៉ូលិសបានចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យពីរនាក់ ហើយគេមិនទាន់អាចសន្និដ្ឋានបានច្បាស់លាស់ថា អ្វីជាគោលដៅពិតប្រាកដនៃការបំផ្ទុះគ្រាប់នេះឡើយ។ ប៉ុន្តែគេវាយតម្លៃថា ករណីបំផ្ទុះគ្រាប់នេះអាចពាក់ព័ន្ធក្រុមឧទ្ទាមរណសិរ្សរំដោះម៉ូស្លីម Moro ( Moro Islamic Liberation Front)។ ចំណែកកាលពីថ្ងៃ ១១ មេសា ក្រុមទាហានរដ្ឋាភិបាលបានប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយក្រុម Abu Sayyaf និងបណ្តាញក្រុមភេរវជនរដ្ឋឥស្លាមឬដែស្ហ (Daesh) នៅក្រុង Bohol ផង រហូតបណ្តាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់១០នាក់ស្លាប់ក្នុងនោះមានទាហានរដ្ឋភិបាលផងដែរ។ Bohol ជាកន្លែងដែល ប្រតិភូអាស៊ានយ៉ាងហោចណាស់ ២០០នាក់ចូលរួមកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធជាច្រើននៅសប្តាហ៍នេះ។ ទោះបីជាស្ថានភាពមិនសូវស្រួលក៏ដោយ កិច្ចប្រជុំនេះនៅតែរៀបចំឡើងតាមការគ្រោងទុកដដែល។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសហ្វីលីពីន Robespierre Bolivar បានប្រាប់សារព័ត៌មាន ហ្វីលីពីន Inquirer ថា ប្រតិភូអាស៊ានទាំងអស់ដែលត្រូវមកចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះបានបញ្ជាក់ប្រាប់ថាពួកគេនឹងមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំនេះ ហើយមកទល់ពេលនេះគ្មានប្រទេសអាស៊ានណាមួយលើកឡើងពីក្តីបារម្ភរឿងសន្តិសុខនៅហ្វីលីពីនឡើយ។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសន្តិសុខនេះដែរ រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃស្តីទីហ្វីលីពីន បានធានាថា សន្តិសុខជារួមត្រូវបានរឹតបន្តឹងយ៉ាងតឹងរ៉ឹងបំផុត ហើយវានឹងគ្មានបញ្ហាអ្វីកើតឡើងឡើយ។ រីឯប្រធានក្រុមកងកម្លាំងសន្តិសុខពិសេសសម្រាប់កិច្ចប្រជុំអាស៊ាននិងជាប្រធានផ្នែកព័ត៌មាននៃប៉ូលិសជាតិហ្វីលីពីន Napoleon Taas បានប្រកាសផងដែរថា ការធានាសន្តិសុខមេដឹកនាំអាស៊ាននិងប្រតិភូអាស៊ានទាំងអស់ត្រូវបានរៀបចំអស់រួចរាល់ហើយមួយខែមុនកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៣០នៅក្រុង Pasay មកដល់ម្ល៉េះ៕	កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ៣០ នឹងត្រូវរៀបចំឡើងចាប់ពីថ្ងៃ ២៨ ដល់ថ្ងៃ ២៩ខែមេសានេះនៅទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីលបានអះអាងថា ខ្លួនបានរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់និង សន្តិសុខសម្រាប់កិច្ចប្រជុំកំពូលដែលមានប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនិងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរយនាក់បានត្រឹមត្រូវនិងល្អប្រសើរហើយ។ ប៉ុន្តែទោះជាមានការអះអាងបែបនេះក្តី សន្តិសុខនៅតំបន់មួយចំនួននៅហ្វីលីពីនស្ថិតក្រោមការគំរាមកំហែងដោយសារចលនាភេរវកម្មរបស់ក្រុមប្រដាប់អាវុធ Abu Sayyaf។ដូចឃើញស្រាប់ ការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធ Abu Sayyaf ជាមួយទាហានរដ្ឋាភិបាលនៅទីក្រុង Bohol កាលពីថ្ងៃ ១១មេសានិងមានការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកពីរគ្រាប់នៅក្រុង Tacurong ធ្វើឲ្យមនុស្សច្រើននាក់របួសនាថ្ងៃអង្គារទី ១៨ ខែមេសានេះ។
របាយការណ៍ជាច្រើនដែលបានបង្ហាញពីការឃុំឃាំងជនជាតិ Uighur និងប្រជាជនមូស្លីមផ្សេងទៀតជាច្រើនម៉ឺននាក់នោះក្នុងខេត្តភាគខាងលិចប្រទេសចិន បានធ្វើឲ្យផ្ទុះឡើងនូវការទិតៀនពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិ។ ចំណែក រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ក៏ពិចារណាដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងមន្ត្រីចិន និងក្រុមហ៊ុន ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងករណីរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរនេះដែរ។ អត្ថបទទាក់ទង ក្រុមសិទ្ធិមនុស្សស្នើដាក់ទណ្ឌកម្មលើចិន ជុំវិញការឃុំខ្លួនជនជាតិ Uyghur រាប់លាននាក់ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក Li Xiaojun នាយកទទួលបន្ទុកឃោសនាការនៃការិយាល័យព័ត៌មាននៃក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋចិន បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់ និងអះអាងថា វាជាការហ្វឹកហ្វឺនទប់ទល់នឹងការសាយភាយនៃមនោគមន៍វិជ្ជាជ្រុលនិយមប៉ុណ្ណោះ។ លោកបាននិយាយថា៖ «វាមិនមែនជាការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញស្អីទេ។ អ្វីដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំងកំពុងធ្វើនេះ គឺដើម្បីបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលហ្វឹកហាត់ និងមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សា»។ លោក Li ក៏បានច្រានចោលការលើកឡើងថា ជំរំឃុំខ្លួននេះ យកលំនាំតាមជំរំឃុំខ្លួន Gulag របស់សហភាពសូវៀត ដែលបានបង្កើតឡើងអំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់។ លោកបានពន្យល់ថា៖ «និយាយឲ្យចំទៅ ជំរំនេះគឺស្រដៀងទៅនឹងមជ្ឈមណ្ឌលហ្វឹកហាត់...ប្រៀបដូចជាកូនៗរបស់អ្នកទៅកាន់សាលារៀន ដើម្បីបណ្ដុះជំនាញឲ្យបានប្រសើរជាងមុន ហើយទទួលបានការងារល្អបន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា។ អ្នកខ្លះរៀនត្រឹម៥ថ្ងៃ អ្នកខ្លះ៧ថ្ងៃ ១០ថ្ងៃ ១ខែ និង២ខែជាដើម»។ នៅក្រៅកិច្ចពិភាក្សារបស់ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅក្នុងទីក្រុង ហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រូបនេះពន្យល់បន្ថែមទៅកាន់អ្នកកាសែតថា វាជាវិធីចាំបាច់បំផុតដើម្បីទប់ទល់នឹងក្រុមជ្រុល ព្រោះថានៅប្រទេសលោកខាងលិច បានបរាជ័យរួចទៅហើយក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ ជាឧទាហរណ៍ប្រទេសបែលហ្សិក និងទីក្រុងប៉ារីសជាដើម។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ប្រទេសចិន ជារឿយៗ ត្រូវបានសហគមន៍អន្តរជាតិរិះគន់ជុំវិញគោលនយោបាយស្តីពីសិទ្ធិមនុស្សរបស់ខ្លួន។ ជាក់ស្ដែងកាលពីថ្ងៃទី១២ កញ្ញា លោក Antonio Guterres អគ្គលេខាធិការ UN បានចោទប្រកាន់ប្រទេសចិនជុំវិញការធ្វើបាបក្រុមសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សដែរ៕	ថ្ងៃទី ១៣ ខែកញ្ញាកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលចិនអះអាងថា ខ្លួនមិនបានធ្វើទុក្ខបុកម្នេញជនជាតិមូស្លីម Uighur ក្នុងតំបន់ស៊ីនជាំងនោះដូចការចោទប្រកាន់ឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ខ្លួនកំពុងបញ្ជូនប្រជាជនទាំងនោះទៅទទួលការហ្វឹកហាត់ ដើម្បីឲ្យពួកគេអាចចៀសផុតពីការរីកសាយភាយនៃមនោគមន៍វិជ្ជាជ្រុលនិយម។
ការរឹបអូសផ្ទះ ជាពិសេសអតិថិជនដែលបានបង់មួយចំនួនហើយ ត្រូវបានសម្តេច ហ៊ុន សែន លើកឡើងថា ជាករណីមិនត្រឹមត្រូវ ដោយសម្តេចស្នើឱ្យរៀបចំឥណទានឡើងវិញ រវាងម្ចាស់បុរី ជាមួយនឹងអ្នកទិញ។ «ជាផ្នែកមួយនៃយុត្តិធម៌សង្គម»។ សម្តេច បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះ ដោយបញ្ជាឱ្យលោក សុខ ចិន្តាសោភា រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាអគ្គលេខាធិការ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) រៀបចំបញ្ជីឈ្មោះអ្នកដែលត្រូវបុរីរឹបអូសផ្ទះ។ ដោយសារតែអាជ្ញាធរមិនអាចកត់ត្រា និងដឹងពីចំនួនជាក់ស្តែង ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលស្នើឱ្យពលរដ្ឋដែលត្រូវបានបុរីរឹបអូសផ្ទះ ទៅរាយការណ៍នៅ CDC។ សម្តេចបន្ថែមថា អ្នកខ្លះបង់បាន៥ម៉ឺនដុល្លារលើតម្លៃផ្ទះ១០ម៉ឺនដុល្លារ ហើយបែរជាត្រូវម្ចាស់បុរីរឹបអូស វាជារឿងអយុត្តិធម៌ ដែលសម្តេចត្រូវយកខ្លួនមកពាំង។ «ធ្វើបុណ្យជាតិនេះ កុំចាំជាតិក្រោយ»។ សម្តេចបាននិយាយបែបនេះ សំដៅទៅកាន់បណ្តាឧកញ៉ា ជាពិសេសម្ចាស់បុរី ឱ្យមានការយោគយល់ដល់អតិថិជន តាមរយៈការរៀបចំឥណទានឡើងវិញ៕	«តើអ្នកដែលត្រូវគេរឹបអូសផ្ទះមានប៉ុន្មាននាក់? តើបុរីណាខ្លះដែលរឹបអូស»។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុនសែន បានចោទជាសំណួរបែបនេះ នាអំឡុងនៃពិធីសំណេះសំណាលជាមួយជាមួយកម្មករ-កម្មការិនីជាង១៨០០០នាក់នៅខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី៩ ខែមិថុនា នេះ។
បញ្ហាគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ឃុំ-សង្កាត់ ,បញ្ហាថវិកាឃុំ-សង្កាត់ និងបញ្ហាការបោះឆ្នោត និងសង្គ្រាម បានក្លាយជាប្រធានសំខាន់ ដែលរាជបណ្ឌិត្យសភា បានលើកយកទៅពិភាក្សាក្នុងវេទិកាតុមូល ស្តីពីគោលនយោបាយរបស់គណបក្សសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ឆ្នាំ២០១៧ នៅថ្ងៃទី២៩ ឧសភានេះ។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច និងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន សុទ្ធតែបានលើកឡើងពីអំណះអំណាងនៃគោលនយោបាយគណបក្សរៀងៗខ្លួន ដោយមានការបកស្រាយឆ្លើយឆ្លងគ្នាជាមួយក្រុមបណ្ឌិតសភាចារ្យ នៃរាជបណ្ឌិតសភា និងតំណាងអង្គការខុមហ្វ្រែល។ ក្នុងចំណោមគោលនយោបាយនៃគណបក្សទាំងបួននេះ ក្រុមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហាក់ចាប់អារម្មណ៍លើគោលនយោបាយផ្ដល់ថវិកា៥០ម៉ឺនដុល្លារ ដល់ថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់របស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិជាងគេ។ ក្រុមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ចាត់ទុកគោលនយោបាយរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិនេះ គ្រាន់តែជាការបំប៉ោងសមត្ថភាព ដើម្បីស្វែងរកសន្លឹកឆ្នោតពីពលរដ្ឋប៉ុណ្ណោះ។ លោក គី សេរីវឌ្ឍន៍ អ្នកជំនាញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងជាអ្នកស្រាវជ្រាវនៃរាជបណ្ឌិតសភា សុំមិនវាយតម្លៃលើគោលនយោបាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិឡើយ ។ ប៉ុន្តែលោក សេរីវឌ្ឍន៍ គ្រាន់តែអាចពន្យល់ថា គោលនយោបាយផ្ដល់ថវិកា៥០ម៉ឺនដុល្លារសម្រាប់ឃុំ-សង្កាត់ របស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិនេះ ជារឿងដែលមិនអាចអនុវត្តបានទេ ដរាបណាចរន្តសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា មិនទាន់សមតុល្យគ្នា។ អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរូបនេះ បានអត្ថាធិប្បាយយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ដូចនេះការលើកឡើងរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ក្នុងរយៈពេលខ្លី គឺមិនអាចធ្វើបានទេ។ យើងត្រូវឲ្យចរន្តសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូលនេះ វាដើរស្របគ្នាបានមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ អ៊ីចឹងយើងត្រូវគុណជាមួយមេគុណនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ៧,២ភាគរយ ថាតើ ៧,២ភាគរយ ប៉ុន្មានឆ្នាំទៀត ដែលអាចធ្វើឲ្យចំណូលពន្ធយើងអាចសមាមាត្រជាមួយនឹងការចំណាយនេះបាន»។ ស្ដាប់សំឡេងលោក គី សេរីវឌ្ឍន៍៖ អ្វីដែលក្រុមបណ្ឌិតសភាចារ្យ មើលឃើញចំណុចអវិជ្ជមានលើគោលនយោបាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទៀតនោះ គឺបំណងចង់លុបបំបាត់ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ នៅពេលដែលគណបក្សមួយនេះឈ្នះឆ្នោតដឹកនាំប្រទេស។ ទាំងលោក គី សេរីវឌ្ឍន៍ និងលោក សុខ ទូច អនុប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា សុទ្ធតែអះអាងថា គោលនយោបាយបែបនេះនឹងបង្កឲ្យមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់វិស័យកសិកម្ម និងការអភិវឌ្ឍតាមមូលដ្ឋានជាក់ជាមិនខាន។ ត្រង់ចំណុចលោក សុន ឆ័យ តំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ចាត់ទុកការលើកឡើងរបស់ក្រុមបណ្ឌិតសភាចារ្យទាំងនេះ គឺគ្រាន់តែជាការព្រួយបារម្ភទាំងមិនទាន់បានយល់ច្បាស់ពីគោលនយោបាយគណបក្សខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ លោក សុន ឆ័យ បន្ថែមថា គោលនយោបាយលុបបំបាត់ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទនេះ គឺស្ថិតនៅក្នុងគោលនយោបាយថ្នាក់ជាតិរបស់គណបក្ស ដែលត្រូវសិក្សាបន្ថែមទៀត។ ហើយគណបក្សលោក ក៏មិនមានបំណងលុបបំបាត់ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទឡើយ ពោលគឺគ្រាន់តែចង់បង្រួមក្រសួងមួយនេះ ឬក្រសួងដទៃទៀត ដើម្បីឲ្យបំពេញការងារជូនពលរដ្ឋមានប្រសិទ្ធភាពប៉ុណ្ណោះ។ សំឡេងលោក សុន ឆ័យ៖ ងាកមកបញ្ហាថវិកា៥០ម៉ឺនដុល្លារ សម្រាប់ថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់វិញ លោក សុន ឆ័យ អះអាងថា គណបក្សលោកបានសិក្សាស៊ីជម្រៅហើយ ទើបហ៊ានសន្យាជាមួយពលរដ្ឋ។ ថ្លែងចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មានតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖« ថវិកា៥០ម៉ឺនដុល្លារនេះ គឺគ្រាន់តែជាគោលនយោបាយនៅពេលដែលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិឈ្នះឆ្នោតនៅឆ្នាំ២០១៨ ឡើងកាន់រដ្ឋាភិបាល ព្រោះថវិកាជាតិ វាទាល់តែឈ្នះកៅអីច្រើននៅក្នុងរដ្ឋសភា ទើបអាចមានលទ្ធភាពធ្វើថវិកាជាតិធ្វើតាមគោលនយោបាយខ្លួន។ ហើយគោលនយោបាយនេះ ដូចគ្មានអ្វីគួរឲ្យព្រួយបារម្ភទេ ។ ព្រោះថវិកាដែលបានយកចេញខ្លះពីថ្នាក់ក្រសួង ដែលបំពេញការងារសព្វថ្ងៃរបៀបពីលើទៅក្រោមនេះ យើងរុញការងារខ្លះទៅក្រោមវិញ ដូចជាការកាសងផ្លូវលំតាមមូលដ្ឋាន ការជួយវិស័យអប់រំតាមមូលដ្ឋានដោយឲ្យមេឃុំ ឬចៅសង្កាត់ជួយឲ្យពលរដ្ឋក្រីក្រអាចឲ្យកូនពួកគេទៅរៀន»។ សំឡេងលោក សុន ឆ័យ៖ ជុំវិញបញ្ហាគោលនយោបាយគណបក្សនេះ តំណាងគណៈកម្មាធិការដើម្បីការបោះឆ្នោតដោយសេរី និង យុត្តិធម៌នៅកម្ពុជា ហៅកាត់ថា (ខុមហ្វ្រែល) លោក យឿង សុធារ៉ា ដែលបានចូលរួមកិច្ចពិភាក្សាតុមូលរបស់រាជបណ្ឌិតសភានេះ មើលឃើញថា គោលនយោបាយគណបក្សខ្លះ មានការបង្ហាញល្អ ដែលអាចឲ្យពលរដ្ឋជឿទុកចិត្តបាន។ ប៉ុន្តែគោលនយោបាយខ្លះទៀត ក៏ពិបាកវាស់ស្ទង់ដែរ។ លោក យឿង សុធារ៉ា អំពាវនាវឲ្យម្ចាស់ឆ្នោតទាំងអស់ចូលរួមបោះឆ្នោត ជ្រើសរើសមេឃុំ-សង្កាត់ តាមមូលដ្ឋានខ្លួនឲ្យបានត្រឹមត្រូវ តាមរយៈការសង្កេតមើលលើការដឹកនាំរបស់មេឃុំ ឬចៅសង្កាត់ទាំងនោះ ចៀសវាងការបោះឆ្នោតគាំទ្រដោយសារពេញចិត្តលើមេបក្សនីមួយៗឡើយ ៕	ភ្នំពេញ៖ មន្ត្រីរាជបណ្ឌិត្យសភា រិះគន់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិថា បង្កើតគោលនយោបាយផ្តល់ថវិកាដល់ថ្នាក់មូលដ្ឋាន មក ដើម្បីបំប៉ោងសមត្ថភាពខ្លួន ក្នុងការស្វែងរកសន្លឹកឆ្នោតពីពលរដ្ឋប៉ុណ្ណោះ។ មន្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ប្រាប់រាជបណ្ឌិតសភាវិញថា កុំមានការព្រួយបារម្ភច្រើនពេក ព្រោះគណបក្សខ្លួនបានសិក្សាច្បាស់ហើយ ទើបហ៊ានសន្យាជាមួយពលរដ្ឋ។
យើងស្តាប់នាយ យ៉ាន សម្ភាសលោកស្រី កែ ឡេង៖	កម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាស៊ីហ្គេមនៅ២០២៣។ ជ័យលាភីប៉េតង់ពិភពលោក លោកស្រី កែ ឡេង បាននិយាយយ៉ាងជឿជាក់ថា កម្ពុជានឹងទទួលបានមេដាយមាសនៅក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម។ ទោះយ៉ាងនេះក្តី កីឡាការិនីជម្រើសជាតិកម្ពុជាផ្នែកកីឡាប៉េតង់ បានរំឭកដល់កីឡាវ័យក្មេងឲ្យផ្ចិតផ្ចង់ហ្វឹកហាត់ឲ្យអស់ពីចិត្តដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាព និងថាពួកគេត្រូវថែរក្សាសុខភាពផង។
អព្ភន្តរ នាមសព្ទ មានន័យថា ខាងក្នុង, ប៉ែកខាងក្នុង, ចន្លោះឬរវាងខាងក្នុង; កណ្ដាល, ទីចំពាក់កណ្ដាល ។ អព្ភន្តរសញ្ញា ជាពាក្យសន្មតហៅវណ្ណយុត្ត ដែលពួកវេយ្យាករណបណ្ឌិតក្នុងប្រទេសអឺរ៉ុបបង្កើតឡើង សម្រាប់ប្រើរាំងពាក្យ ឬសេចក្ដីនីមួយៗ, មានរូបសណ្ឋានពីរបែបគឺ " " ឬ << >> សម័យសព្វថ្ងៃនេះខ្មែរក៏ប្រើដែរ ។ សព្ទក្នុងអព្ភន្តរសញ្ញា គឺពាក្យដែលនៅក្នុងវណ្ណយុត្តិ " " នេះ ឬ << >> នេះ, ដូចជា បរាជ័យ "ចាញ់" ; អបរាជ័យ "ឈ្នះ; ជម្នះ" ៕	សាធារណជភាគច្រើនប្រើអពភន្តរសញ្ញា " " ឬ « » នេះ ដោយមិនដឹងថា ត្រូវប្រើនៅក្នុងការសរសេរភាសាខ្មែរ ឬសម្គាល់ថាជាសញ្ញាអ្វីឡើយ។ ខាងក្រោមនេះ ជាការពន្យល់ពីរបៀបប្រើអពភន្តរសញ្ញានេះ តាមវចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្តេច ជួន ណាត ៖
ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅមន្ទីរពេទ្យ Henry Ford នៅ Detroit បានឱ្យដឹងថា អ្នកប្រើខួរក្បាលខាងឆ្វេងដើម្បីគិត ច្រើនតែប្រើដៃស្តាំសម្រាប់សរសេនិងធ្វើការងារប្រចាំថ្ងៃផ្សេងៗ។ ពួកគេក៏ច្រើនតែកាន់ទូរសព្ទដាក់ទៅត្រចៀកខាងស្តាំផងដែរ បើទោះជាការស្តាប់របស់ពួកគេមិនមានភាពខុសគ្នារវាងខាងស្តាំនិងខាងឆ្វេងក៏ដោយ។ ការស្ទង់មតិតាមអ៊ីនធើរណេតរបស់ពួកគេលើមនុស្សជាង ៧០០នាក់ បានរកឃើញថា អ្នកប្រើដៃស្តាំប្រហែលជា ៦៨ភាគរយ និយាយថាពួកគេកាន់ទូរសព្ទដាក់ត្រចៀកខាងស្តាំ រីឯ ២៥ភាគរយ ប្រើត្រចៀកឆ្វេង និង ៧ភាគរយ ប្រើត្រចៀកទាំងសងខាង។ ក្នុងចំណោមអ្នកប្រើដៃឆ្វេង ៧២ភាករយ និយាយថា ពួកគេប្រើត្រចៀកខាងឆ្វេង, ២៣ភាគរយ ប្រើត្រចៀកខាងស្តាំ និង ៥ភាគរយ ប្រើត្រចៀកទាំងសងខាង។ ការសិក្សានេះត្រូវបានរៀបចំដើម្បីថ្លែងនៅថ្ងៃទី ២៦ ខែកុម្ភៈ ក្នុងការប្រជុំសមាគមស្រាវជ្រាវផ្នែកត្រចៀក ច្រមុះ និងបំពង់ក នៅ San Diego។ វេជ្ជបណ្ឌិត ម៉ៃឃើល ស៊ីតមេន (Michael Seidman) បានឱ្យដឹងថា ការរកឃើញនេះណែនាំថាមិនមានទំនាក់ទំនងរវាងការប្រើប្រាស់ទូរសព្ទជាមួយនឹងជំងឺមហារីកខួរក្បាល ក្បាល និងកនោះទេ។ ប្រសិនបើវាមានទំនាក់ទំនងមែននោះ មនុស្សជាច្រើនដែលនឹងធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឃើញនៅផ្នែកខាងស្តាំនៃខួរក្បាល ក្បាល និងក ព្រោះមនុស្សភាគច្រើនប្រើប្រាស់ដៃស្តាំនិងកាន់ទូរសព្ទទៅស្តាប់នៅត្រចៀកខាងស្តាំ។ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការសិក្សាថ្មីមួយបង្ហាញថា មនុស្សប្រហែលជា ៧០ភាគរយ កាន់ទូរសព្ទទៅដាក់នៅជិតត្រចៀកខាងដូចគ្នាទៅនឹងដៃដែលប្រើជាប្រចាំ។
កំណាព្យបទ ពំនោល មេឃុំដែលរាស្ត្រប្រាថ្នា ទោះជាប់បក្សណា សន្យាហើយធ្វើឲ្យបាន។ រឿងរាស្ត្រខ្វល់ទាំងប៉ុន្មាន ស្មេររៀបរាប់បាន មិនស្មានមានច្រើនបញ្ហា។ មានខ្លះព្រួយព្រោះហិង្សា ព្រោះហេតុតែស្រា ខ្លះថាព្រោះគ្រឿងញៀនល្បែង។ ឆក់ប្លន់សម្លាប់មានស្តែង មានច្រើនកន្លែង ខ្ញុំថ្លែងមិនបំផ្លើសអី។ មានទាំងរឿងរំលោភស្ត្រី ថែមកុមារី ក្មេងខ្ចីក៏រងគ្រោះដែរ។ ឃុំខ្លះខ្វះទឹកធ្វើស្រែ ប្រឡាយមានដែរ ប៉ុន្តែទឹកទៅមិនដល់។ ស្រុកខ្លះនៅខ្វះផ្លូវថ្នល់ ភ្លៀងខ្លាំងបែកវ៉ល់ ពេលខ្យល់ខែប្រាំងចុះអ័ព្ទ។ សំរាមស្អុយតាមផ្លូវយ៉ាប់ អ្នកភូមិខ្លះប្រាប់ ថាយ៉ាប់ពេលមានជម្ងឺ។ ពឹងហៅពេទ្យធ្វើមិនឮ ព្រោះអីអ្នកឈឺ គេឮថាលុយមិនគ្រប់។ ឈឺថ្កាត់ពេលយប់ព្រលប់ ត្រឹមអង្គុយជ្រប់ ប្រឹងទប់មិនដឹងទៅណា។ ក្មេងខ្លះខ្វះការសិក្សា មានដែរសាលា ខ្លះថាមិនសូវមានគ្រូ។ រឿងខ្លះកើតតាំងពីយូរ រាស្ត្រខ្លះរអ៊ូ តស៊ូមិនឈ្នះក្រីក្រ។ អ្នកស្រែប្រែខ្វះអង្ករ គ្មានទាំងរបរ ត្រាច់ចរចាកចោលភូមិឋាន។ ខ្លះជាប់បំណុលជុំប្រាណ រកស៊ីមិនស្មាន ត្រឹមបានសងការប្រាក់គេ។ ខ្លះជាប់ដល់ការឡើងទ្វេ មិនដឹងរិះរេ សងគេដោយរបៀបណា? ទាំងនេះសុទ្ធជាបញ្ហា ឈ្នះឆ្នោតឃុំណា មេត្តាស្រាយតាមការគួរ៕ និពន្ធដោយប៉ាកកាខ្មៅ!	មេឃុំថ្មី កុំភ្លេចបំពេញតម្រូវការរាស្ត្រតាមមូលដ្ឋាន!
សូមលោក លោកស្រី អ្នកនាងកញ្ញាទស្សនារូបភាពដូចតទៅ៖	លើសពីគ្រឹះស្ថានអប់រំធំជាងគេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ជាទីរមណីយ សម្រាប់និស្សិតគ្រប់រូប។ ដើមឈើធំៗដុះប្របស្រះទឹក ដែលពោរពេញទៅដោយធម្មជាតិស្រស់បំព្រង បានផ្ដល់ជាម្លប់យ៉ាងត្រឈឹងត្រឈៃដល់សិស្សនិស្សិតអង្គុយលេង និងអានសៀវភៅ រួមទាំងធ្វើការសាលាផ្សេង។
កន្លងមក ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិកប្រចាំនៅអាហ្រ្វិកខាងត្បូង លោក Reuben Brigety បានអះអាងថា កប៉ាល់រុស្ស៊ី Lady R បានឈប់ចតនៅឯមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹកក្បែរទីក្រុង Cape Town ដោយផ្ទុកអាវុធ និងគ្រាប់រំសេវជាច្រើន កាលពីខែធ្នូឆ្នាំមុន។ បន្ទាប់ពីការចោទប្រកាន់នេះ ទីភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យមួយ បានធ្វើការស្រាវជ្រាវលើបញ្ហានេះ។ ការស៊ើបអង្កេតបានរកឃើញថា កប៉ាល់រុស្ស៊ី Lady R បានដឹកនូវសព្វាវុធដែលត្រូវបានបញ្ជាឱ្យកងកម្លាំងការពារជាតិអាហ្វ្រិកខាងត្បូងក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ប៉ុណ្ណោះ។ ជាមួយនឹងលទ្ធផលនៃការស៊ើបអង្កេតនេះ ប្រធានាធិបតីអាហ្រ្វិកខាងត្បូងលោក Cyril Ramaphosa បានលើកឡើងថា មិនមានព័ស្តុតាងណាមួយដែលបង្ហាញថា អាហ្រ្វិកខាងត្បូងនាំចេញអាវុធណាមួយទៅរុស្ស៊ីឡើយ បន្ទាប់ពីមានការសាកសួរមនុស្សប្រមាណ ៥០ នាក់និងការពិនិត្យឡើងវិញលើឯកសារជាង ១០០ ច្បាប់។ «នៅពេលដែលមានការពិនិត្យរួចរាល់ គ្មានព័ស្តុតាងណាមួយបញ្ជាក់ថាការចោទប្រកាន់ពីការផ្គត់ផ្គង់អាវុធដល់រុស្ស៊ីជាការពិតឡើយ»។ លោក Ramaphosa បានលើកឡើងបែបនេះ នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា។ លើសពីនេះ លោកក៏បានសង្កត់ធ្ងន់ថា គ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានចោទប្រកាន់អាហ្រ្វិកខាងត្បូង អាចរកព័ស្តុតាងបញ្ជាក់ថា អាហ្រ្វិកខាងត្បូងពិតជាមានបញ្ជូនអាវុធឱ្យរុស្ស៊ីឡើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោក Ramaphosa ក៏បានចង្អុលបង្ហាញពីការប៉ះពាល់នៃការចោទប្រកាន់នេះលើរូបិយប័ណ្ណរបស់អាហ្រ្វិកខាងត្បូងដែរ។ បើតាមលោក Ramaphosa ការចោទប្រកាន់នេះ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងជំហររបស់អាហ្រ្វិកខាងត្បូងលើឆាកអន្តរជាតិ និងបានបំផ្លាញមុខមាត់អាហ្រ្វិកខាងត្បូងក្នុងពិភពលោកផងដែរ។ គួររំលឹកថា មេដឹកនាំអាហ្វ្រិកខាងត្បូងបានបញ្ជាឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតដែលដឹកនាំដោយចៅក្រមចូលនិវត្តន៍ បន្ទាប់ពីឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាម៉េរិក បានប្រាប់សន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីខែឧសភាឆ្នាំមុនថា លោកសង្ស័យថាអាហ្រ្វិកខាងត្បូងបានបញ្ជូនអាវុធ និងគ្រាប់រំសេវតាមកប៉ាល់ទៅឱ្យរុស្ស៊ី។ យ៉ាងណាមិញ បើតាមក្រសួងការបរទេសអាហ្រ្វិកខាងត្បូង លោក Reuben Brigety បានធ្វើការសុំទោសចំពោះការអត្ថាធិប្បាយរបស់លោក។ អាហ្រ្វិកខាងត្បូងមានទំនាក់ទំនងដ៏យូរអង្វែងជាមួយសហភាពសូវៀត និងបានរក្សាទំនាក់ទំនងមិត្តភាពនេះជាមួយរុស្ស៊ីរហូតមក។ នៅក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Ramaphosa ប្រទេសនេះក៏បានរៀបចំសមយុទ្ធជាមួយកងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ី ហើយបានបដិសេធមិនចូលរួមក្នុងការថ្កោលទោសជាមួយលោកខាងលិចលើទីក្រុងម៉ូស្គូ ឬការដាក់ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងសេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ីទៀតផង៕	ប្រធានាធិបតីអាហ្រ្វិកខាងត្បូង លោក Cyril Ramaphosa នៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា បានលើកឡើងថា ភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យមួយបញ្ជាក់ថា គ្មានព័ស្តុតាងបង្ហាញពីការបញ្ជូនអាវុធពីអាហ្រ្វិកខាងត្បូងឱ្យរុស្ស៊ីឡើយ។ ការលើកឡើងនេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអាហ្រ្វិកខាងត្បូងរងការចោទប្រកាន់ថាបានបញ្ជូនអាវុធទៅឱ្យរុស្ស៊ីកាលពីខែធ្នូឆ្នាំមុន។
ទី១ ពាក្យ «ឫស្សី» និងពាក្យ «រសី» គឺអាចប្រើបានដូចគ្នា។ ពាក្យនេះជានាមសព្ទ មានន័យថា តចសារជាតិមួយប្រភេទ ដុះទំពាំងបែកចេញជាគុម្ព ដើមមានថ្នាំង, មានច្រើប្រភេទដូចជា៖ ឫស្សីស្រុក, ឫស្សីព្រៃ, ឫស្សីរលៀក។ ល។ ទី២ ពាក្យ «ឫសី» ជានាមសព្ទ មានន័យថា អ្នកស្វែងសីលាទិគុណ, អ្នកស្វែងសីលធម៌ គឺអ្នកបួស, ឥសី, តាបស, កវីអ្នកតែងវេទ, តែងមន្ត ឬ អ្នកប្រាជ្ញ។ ល៕	មនុស្សភាគច្រើនមិនធ្លាប់ប្រើពាក្យ«ឫសី» និងពាក្យ«រសី»នោះទេ ហើយក៏មិនបានដឹងពីអត្ថន័យនៃពាក្យ«ឫស្សី» និងពាក្យ«ឫសី»ប្រើខុសគ្នាយ៉ាងណានោះដែរ។ នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែររបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ពីភាពខុសគ្នានៃការប្រើពាក្យទាំងពីរនេះយ៉ាងដូច្នេះថា៖
ការចេញសេចក្ដីអំពាវនាវរួមរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្ស(CCHR), សម្ព័ន្ធជំរឿន និងការពារសិទ្ធិមនុស្ស លីកាដូ(LICADHO), អង្គការក្លាហាន (Klahaan) និងសង្គមស៊ីវិលជាង២០ទៀតនៅថ្ងៃទី១៦មេសានេះ គឺដោយសារសង្កេតឃើញចាប់តាំងពីថ្ងៃទី៩មេសា រដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចបិទខ្ទប់តំបនមួយចំនួន ហើយក៏បានរៀបចំទីតាំងចត្តាឡីស័ករួម ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងកូវីដ-១៩។ ប៉ុន្តែស្ថានភាពនេះ ក៏បានបង្កជាបញ្ហាប្រឈមនៃផលវិបាកផ្លូវចិត្តនិងបញ្ហាសង្គមផងដែរ។ សង្គមស៊ីវិលហៅស្ថានភាពនេះថា ប្រតិកម្មនៃការធ្វើចត្តាឡីស័ក ដែលអាចនឹងបង្កឲ្យមានករណីហិង្សាប្រឆាំងនឹងយេនឌ័រ និងការរំលោភបំពានផ្លូវភេទជាដើម។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បណ្ដាញអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កត្តាមួយចំនួនដែលនាំឲ្យមានការកើនឡើងនូវអំពើហិង្សានិងការបៀតបៀនផ្លូវភេទ គឺភាពមិននឹងនរនៃសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ និងរបៀបនៃការរស់នៅបែបថ្មី។ ការអះអាងនេះ អង្គការសង្គមស៊ីវិលធ្វើឡើង ដោយផ្អែកតាមបទនៃប្រទេសជាច្រើន ដែលកំពុងរងការរាលដាលកូវីដ-១៩ធ្ងន់ធ្ងរ។ «...ទាមទារឲ្យមានការបន្សាំខ្លួនយូរដែលប៉ះពាល់ដល់អារម្មណ៍និងផ្លូវចិត្ត ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន គ្រឿងស្រវឹង និងឱកាសអំណោយផលក្នុងការប្រព្រឹត្តនៅក្នុងតំបន់ ឬទីតាំងធ្វើចត្តាឡីស័ក ឬទីតាំងសម្រាកព្យាបាលរួម ឬតំបន់បិទខ្ទប់ដែលអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចកំពុងតែមានភាពមមាញឹកក្នុងការជួយសង្គ្រោះ និងអន្តរាគមន៍ប្រឆាំងនឹងកូវីដ-១៩ជាដើម»។ ទាំងនេះជាបញ្ហាប្រឈមនៃប្រទេសដែលឆ្លងកូវីដ-១៩ធ្ងន់ធ្ងរជួបប្រទេះ ដោយបានលើកឡើងពីបណ្ដាញសង្គមស៊ីវិល។ កុមារ ស្រី្ត និងក្រុមអ្នកប្ដូរយេនឌ័រ/ភេទ គឺជាក្រុមងាយរងគ្រោះជាងគេក្នុងអំឡុងពេលរាតត្បាតនេះ។ អង្គការស្គមស៊ីវិលបានអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលនិងអាជ្ញាធរទាំងអស់បង្កើនការការពារ និងទប់ស្កាត់ការបៀតបៀន ការរំលោកបំពានផ្លូវភេទ និងអំពើហិង្សាប្រឆាំងនឹងយេនឌ័រ។ ជាមួយគ្នាដែរ គឺស្នើឲ្យរដ្ឋទុកការគាំទ្រលើការទប់ស្កាត់នេះ ជាអទិភាពបន្ទាប់ពីការទប់ស្កាត់កូវីដ-១៩ ពិសេសក្នុងតំបន់ចត្តាឡីស័ករួម និងតំបន់បិទខ្ទប់។ «បន្តធានាឲ្យមានទីធ្លាសុវត្ថិភាពនិងឯកជនភាបគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រជាជនទាំងអស់នៅតាមទីតាំងធ្វើចត្តាឡីស័ករួម ឲ្យមានភាបដាច់ដោយឡែក ដូចជាកន្លែងគេង ដែលកំណត់សម្រាប់ស្រី្តបុរសម្នាក់ៗ ឬក្រុមគ្រួសារ» នេះបើតាមអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិញ ដោយបន្ថែមស្នើឲ្យមានការបង្កើតវិធីសាស្រ្តថ្មីៗ ក្នុងការរាយការអំពីករណីហិង្សានិងរំលោភបំពាន។ ក្រៅពីនេះ ត្រូវធ្វើការផ្សព្វផ្សាយរួមគ្នា ដើម្បីលុបបំបាត់ការរើសអើង ការមាក់ងាយ និងឧបសគ្គដែលនាំឲ្យជនរងគ្រោះមិនព្រមរាយការណ៍ពីករណីបៀតវៀនឬហិង្សាដែលកើតមានលើខ្លួន៕	ភ្នំពេញ៖ សង្គមស៊ីវិលជាង២០ស្ថាប័ន បានអំពាវនាវឲ្យអាជ្ញាធរបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ និងលើកម្ពស់ការយល់ដឹងនិងផ្សព្វផ្សាយលើករណីរំលោភបំពានផ្លូវភេទ ហិង្សាលើស្រ្តី កុមារ និងស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា នៅតំបន់បិទខ្ទប់និងអំឡុងពេលធ្វើចត្តាឡីស័ក។ លើសពីនេះ គឺពិនិត្យលើកន្លែងស្នាក់នៅរួមរបស់អ្នកពាក់ព័ន្ធកូវីដ-១៩ ដើម្បីជៀសផុតពីការបៀតបៀននិងហិង្សា។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.