Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
កម្ពុជា បានអរគុណវៀតណាមវិញ ចំពោះការផ្តល់ជំនួយឧបត្ថម្ភ និងការគាំទ្រយ៉ាងមុតមាំដល់កម្ពុជាទាំងពេលកន្លងមក ទាំងពេលបច្ចុប្បន្ន។ កម្ពុជា ប្រាប់វៀតណាមថា កម្ពុជា «នឹងចងចាំជានិច្ច» ចំពោះជំនួយរបស់កងទ័ពវៀតណាម ដែលផ្តល់ដល់ប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងការរំដោះប្រទេសចេញពីរបបខ្មែរក្រហម នៅឆ្នាំ១៩៧៩។ បន្ថែមពីនេះ កម្ពុជា-វៀតណាម បានឯកភាពគ្នាលើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសុខភាពសាធារណៈ។ លោក ង្វៀន សួនហ៊្វុន ដែលជាមេដឹកនាំកំពូលរបស់វៀតណាម បានបញ្ជាក់សាជាថ្មីថា វៀតណាម នឹងបន្តផ្តល់ការថែទាំសុខភាព និងការព្យាបាលអ្នកជំងឺជាប្រជាជនកម្ពុជា ដែលទៅរកសេវាសុខាភិបាល នៅមន្ទីរពេទ្យ ប្រទេសវៀតណាម «ឲ្យប្រហាក់ប្រហែលនឹងអ្នកជំងឺជាប្រជាជនវៀតណាម» ដែរ ហើយការបង់ប្រាក់ គឺស្របតាមគោលការណ៍របស់ប្រទេសវៀតណាម៕	ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជា លោក ង្វៀន សួនហ៊្វុន ប្រធានាធិបតីវៀតណាម បានអរគុណកម្ពុជា សម្រាប់ការបន្តគាំទ្រ និងការបន្តអនុវត្តគោលការណ៍ច្បាប់ដោយ «គ្មានការរើសអើង ចំពោះប្រជាជនដើមកំណត់វៀតណាម» ដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរវាងកម្ពុជា-វៀតណាម ស្តីពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ង្វៀន សួនហ៊្វុន នៅកម្ពុជារយៈពេល២ថ្ងៃ គឺពីថ្ងៃទី២១ ដល់ថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ដែលប្រទេសវៀតណាមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ កាលពីថ្ងៃទី ២៦ មិថុនា មេដឹកនាំនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខ្លាំងមួយ ការពារគោលការណ៍រួម និងជាស្នូលនៃធម្មនុញ្ញរបស់អាស៊ាន គឺគោលការណ៍ធ្វើឲ្យមានសន្តិភាព និងវិបុលភាព ដែលមិនធ្លាប់មានមក នៅក្នុងពេល ៣០ ឆ្នាំកន្លងទៅ។ និយាយឲ្យចំ មេដឹកនាំនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានចេញសារដ៏ច្បាស់មួយថា ជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងតំបន់ដទៃទៀត ត្រូវតែដោះស្រាយស្របទៅតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ដោយរួមទាំងអនុសញ្ញារបស់អង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS)។ សហរដ្ឋអាមេរិកមានគោលការណ៍ដូចគោលការណ៍ទាំងនេះដែរ ហើយឈរជាមួយអាស៊ាន នៅក្នុងការការពារគោលការណ៍ទាំងនេះ។ នៅសប្តាហ៍នេះ លោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក Mike Pompeo បានប្រកាសការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ទាក់ទងនឹងការទាមទារនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយពង្រឹងការគាំទ្ររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះរដ្ឋជាប់សមុទ្រនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយគាំទ្រសិទ្ធិអធិបតេយ្យរបស់គេ នៅក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ។ ដោយគាំទ្រការសម្រេចរបស់តុលាការអន្តរជាតិ UNCLOS ដែលបានសម្រេចថា ការទាមទារពង្រីកដែនសមុទ្ររបស់ចិននៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង គ្មានមូលដ្ឋាននៅក្នុងច្បាប់អន្តរជាតិទេនោះ សហរដ្ឋអាមេរិកបដិសេធការទាមទារយកតំបន់សមុទ្រណាមួយនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន ឬដីតំណទ្វីប ហើយនិងការទាមទារដូចគ្នានេះ លើដែនទឹកហួសពីចម្ងាយលើសពី ២២ គមពីប្រជុំកោះ Spratlys ។ ការសម្រេចកាលពីឆ្នាំ ២០១៦ របស់តុលាការជំនុំជម្រះអន្តរជាតិ UNCLOS បិទផ្លូវតវ៉ា ហើយមានតម្លៃគតិយុត្តិលើភាគីទាំងពីរ គឺប្រទេសហ្វីលីពីន និងប្រទេសចិន។ ពិតមែនហើយថា ទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ទាំងប្រទេសកម្ពុជាមិនទាមទារចំណែកអ្វី នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងទេ តែក្នុងនាមជាប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកដែលមានភាពសេរី និងបើកចំហ ប្រទេសយើងទាំងពីរ ទទួលបានប្រយោជន៍ពីសណ្តាប់ធ្នាប់តំបន់ដែលផ្អែកលើមូលដ្ឋានច្បាប់ គឺសណ្តាប់ធ្នាប់មួយដែលចែងដោយគោលការណ៍រួម។ ហេតុដូច្នេះហើយបានជា គេត្រូវមានជំហរច្បាស់លាស់មួយ ដូចដែលយើង និងសមាគមអាស៊ានបានប្រកាន់យក។ យើងទាំងអស់គ្នាមានការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នា នៅក្នុងការការពារគោលការណ៍ទាំងនេះ ហើយបង្ខំឲ្យប្រទេសទាំងអស់ត្រូវធ្វើតាមការប្តេជ្ញាចិត្ត និងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន ពិសេសនៅក្រោមសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ កិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគី ឬកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម។ ការទាមទារនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងរបស់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន មិនត្រឹមតែគ្មានមូលដ្ឋាននៅក្នុងច្បាប់អន្តរជាតិតែប៉ុណ្ណោះទេ តែការទាមទារខ្លះខ្វះអង្គហេតុជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូចជាការទាមទារដោយឥតទំនងថា ដីមួយដុំតូចឈ្មោះ James Shoal ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយជាង ១០០០ ម៉ៃល៍ពីប្រទេសចិន និងមានចំងាយតិចជាង ៥០ ម៉ៃល៍ពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ហើយស្ថិតនៅក្រោមទឹកក្នុងជម្រៅ ២១ ម៉ែត្រ គឺជាចំណែកចុងបំផុតនៃប្រទេសចិន។ អាកប្បកិរិយាជាបន្ត របស់ក្រុងប៉េកាំងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យឃើញការមិនគិតគូររបស់ខ្លួន ចំពោះសិទ្ធិអធិបតេយ្យរបស់ប្រទេសដទៃឡើយ ដូចជាបម្រាមតាមអំពើចិត្តរបស់ខ្លួនលើការនេសាទ និងការយាយីកប៉ាល់នៅតំបន់សមុទ្រនេះ ដែលធ្វើឲ្យប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍មិនអាចទទួលបានធនធានពីសមុទ្ររបស់គេឡើយ ដោយរួមទាំងធនធានប្រេង និងឧស្ម័នដែលមានតម្លៃប្រមាណ ២,៥ លានលានដុល្លា (២,៥ ទ្រីលានដុល្លា)។ ធនធានទាំងនេះគឺជាបេតិកភណ្ឌរបស់ប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាដង្ហើមនៃសហគមន៍នៅតាមតំបន់ឆ្នេររបស់គេ និងជាមធ្យោបាយចិញ្ចឹមជីវិតនៃពលរដ្ឋរបស់គេរាប់លាននាក់។ ដូចគ្នានេះដែរ ទីក្រុងប៉េកាំងចង់ធ្វើការគ្រប់គ្រងលើទន្លេមេគង្គដ៏សំខាន់។ ការសិក្សានៅក្នុងពេលថ្មីៗនេះបង្ហាញថា ទំនប់របស់ចិនហាក់បានបង្ខាំងទឹកទុក នៅតាមទន្លេមេគង្គ នៅក្នុងពេលដែលប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសជិតខាងរបស់ខ្លួនកំពុងរងគ្រោះខ្លាំងដោយគ្រោះរាំងស្ងួត។ ពិតណាស់ ការលើកកម្ពស់គោលការណ៍ស្តីពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងទន្លេមេគង្គមិនមែនជារឿងជ្រើសរើសភាគីខាងណានោះទេ។ ប្រទេសទាំងអស់ ដោយរួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ត្រូវតែមានឯករាជ្យ អធិបតេយ្យភាព និងសេរីភាព នៅក្នុងការជ្រើសរើសដៃគូ ដោយគ្មានការបង្ខិតបង្ខំ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាជារឿងលើកកម្ពស់នីតិរដ្ឋ ទាំងនៅក្នុងប្រទេស ទាំងនៅបរទេស ដែលជាការមានសារសំខាន់ចាំបាច់សម្រាប់ការបន្តមានសន្តិភាព វិបុលភាព និងឯករាជ្យភាពសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងសម្រាប់តំបន់។ ហេតុដូច្នេះហើយ បានជាសហរដ្ឋអាមេរិក នឹងបន្តនិយាយការពារគោលការណ៍ទាំងនេះ ហើយធ្វើសកម្មភាពដោយឈរលើមូលដ្ឋាននេះ។ យើងនៅតែមានការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការធ្វើការហោះហើរ ធ្វើនាវាចរណ៍ និងធ្វើប្រតិបត្តិការនៅគ្រប់កន្លែងដែលច្បាប់អន្តរជាតិអនុញ្ញាត ហើយនឹងបន្តប្រើសេរីភាពក្នុងការធ្វើនាវាចរណ៍ និងហោះហើរនៅក្នុងដែនទឹក និងដែនអាកាសអន្តរជាតិ។ ពីមណ្ឌលគីរី ដល់សៀមរាប កោះកុង និងបាត់ដំបង ប្រទេសកម្ពុជាមានធនធានធម្មជាតិដ៏ច្រើន និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប។ សហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាដៃគូយូរអង្វែង និងរឹងមាំ ក្នុងការជួយប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការអភិរក្សសម្បត្តិទាំងនេះ ដូចដែលយើងនៅតែមានការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការបន្តជួយប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការជំនះជំងឺរាតត្បាតសាកលនៅពេលនេះ ហើយកសាងសេដ្ឋកិច្ចឲ្យរឹងមាំឡើងវិញ ទៅអនាគត។ ភាពជាដៃគូរឹងមាំ និងយូរអង្វែងផ្អែកលើការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នា ចំពោះគោលការណ៍រួម។ ការនេះមានសារសំខាន់ណាស់ សម្រាប់អាស៊ាន និងសម្រាប់ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងសហរដ្ឋអាមេរិក ពិសេសក្នុងពេលដែលយើងកំពុងធ្វើការអបអរខួបលើកទី ៧០ នៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយគ្នា។ ដូចដែលសេចក្តីប្រកាសរបស់លោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក Pompeo បង្ហាញ នៅសប្តាហ៍នេះស្រាប់ហើយថា សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែមានការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះគោលការណ៍រួមទាំងនោះ នៅកម្ពុជា នៅតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក និងនៅទូទាំងសាកលលោក៕	ដោយ៖លោក W. Patrick Murphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
ក្រុមហ៊ុន Land Rover តែងតែនាំមុខគេជានិច្ចនូវបច្ចេកវិទ្យា និងការបង្កើតថ្មីដោយផ្តោតលើការយកចិត្តទុកដាក់ អតិថិជនជាស្នូល។ យោងតាមព័ត៌មានក្នុងស្រុក មានករណីឆេះរថយន្ត Range Rover ម្តងទៀតនៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ក្រុមហ៊ុន Land Rover Cambodia នឹងធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មាន បង្ហាញនិង ស្វែងយល់ពីរបៀបថែទាំយានយន្តឲ្យបានត្រឹមត្រូវមុនពេលបើកបរផ្លូវឆ្ងាយជាថ្មីម្តងទៀត។ តាមការពន្យល់របស់ប្រធានផ្នែកសេវាកម្មជួលជុលរបស់ក្រុមហ៊ុន Land Rover Cambodia លោក Sajai Nalupurakkal តាមរយះសំនួរនានាដូចខាងក្រោមថា៖ ១. ហេតុអ្វីបានជារថយន្តឆេះ? មានហេតុផលជាច្រើន ដែលកើតចេញពីកត្តារួមផ្សំគ្នាដូចជា ការធ្វេសប្រហែសក្នុងការថែទាំរថយន្តរបស់អ្នក ការខូចទ្រនាប់ការពារ លេចធ្លាយ (មិនថាទ្រនាប់ប្រេងឥន្ធនៈ ឬទ្រនាប់ការពារប្រេងរអិល) ឬប្រព័ន្ធខ្សែភ្លើងដែលមានបញ្ហាហានិភ័យកើនឡើង។ ការកែឆ្នៃរថយន្តខុសបច្ចេកទេស ការកែប្រែប្រព័ន្ធខ្សែភ្លើង ដោយអ្នកបច្ចេកទេសដែលគ្មានជំនាញច្បាស់លាស់ ការនាំយកយានជំនិះពីស្តង់ដាអឺរ៉ុប និងការកែប្រែប្រព័ន្ធបង្ហូរប្រេង (ចំហេះ) ដើម្បីដំណើរការជាមួយនិងលក្ខខណ្ឌ ប្រេងឥន្ធនៈរបស់ប្រទេសយើង អាចនាំឱ្យឡើងកំដៅ។ នៅពេលដែលម៉ាស៊ីនឡើងកំដៅខ្លាំង សារធាតុរាវរបស់វាដូចជាប្រេង និងទឹកស្អំម៉ាស៊ីនកើនឡើងដល់សីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ហើយចាប់ផ្តើមហៀរចេញ ដែលអាចបញ្ឆេះលើផ្នែកម៉ាស៊ីនក្តៅ ឬប្រព័ន្ធបង្ហូរប្រេង(ចំហេះ) ដែលជាហេតុនាំឲ្យមានភ្លើងឆេះ។ ជាចុងក្រោយ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងបន្លាស់ដែលមានតម្លៃទាប មិនមែនជារបស់ពិតក៏អាចរួមចំណែកដល់ហានិភ័យផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ន Land Rover ទទួលបានការគាំទ្រជាខ្លាំងក្នុងចំណោមរថយន្តប្រណិតទាំងអស់ ជាមួយនឹងតម្រូវការខ្ពស់សម្រាប់អតិថិជនកម្ពុជា ហើយប្រជាប្រិយភាព និងមានការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណៈជន លើ ម៉ាកយីហោនេះ ដែលធ្វើឱ្យមានការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយនៃព័ត៌មានដែលទាក់ទងនឹង Land Rover ។ ២. ហេតុអ្វីបានជាបញ្ហានៅតែបន្តកើតមានឡើង បើទោះជាមានសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីឆ្នាំមុន? ពួកយើងបានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះរឿងនេះជានិច្ច ហើយយើងបានអនុវត្តយុទ្ធនាការត្រួតពិនិត្យដោយឥតគិតថ្លៃ សម្រាប់រថយន្ត Land Rover គ្រប់ប្រភេទ ដើម្បីធានាថារថយន្ត Land Rover ទាំងអស់មានសុវត្ថិភាពនៅលើដងផ្លូវ។ យើងបានខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីចែករំលែកព័ត៌មានសំខាន់ៗនឹងចំណេះដឹងទៅកាន់អតិថិជន Land Rover ទាំងអស់បន្ទាប់ពីរថយន្ត Land Rover ដំបូងបានឆាបឆេះនៅលើដងផ្លូវល្បឿនលឿន។ ក្នុងអំឡុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីឆ្នាំមុន យើងបានសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃការប្រើប្រាស់គ្រឿងបន្លាស់ពិតប្រាកដ និងការជួសជុលដែលធ្វើឡើងដោយអ្នកបច្ចេកទេសទទួលការបណ្តុះបណ្តាលពីចក្រភពអង់គ្លេស។ យើងពិតជាចង់ត្រួតពិនិត្យរថយន្តដែលបានឆេះទាំងនោះដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុដែលបានកើតឡើង ប៉ុន្តែគួរអោយសោកស្តាយ ដែលរថយន្តទាំងនោះ មិនធ្លាប់បានទទួលសេវាកម្មរបស់យើងឡើយ ដូច្នេះហើយ យើងពុំមានទិន្នន័យក្នុងប្រព័ន្ធដើម្បីត្រួតពិនិត្យពីមូលហេតុ ដែលបានកើតឡើងនោះទេ។ ៣. តើមានវិធីអ្វីការពាររថយន្តពីការឆាបឆេះ? ដើម្បីការពារសុវត្តិភាពយានយន្ត និងសុវត្តិភាពរបស់លោកអ្នក សូមអញ្ជើញយករថយន្ត មកត្រួតពិនិត្យឲ្យបានទៀងទាត់សម្រាប់ការថែទាំ តាមកាលកំណត់ដោយប្រើប្រាស់គ្រឿងបន្លាស់ពិតប្រាកដរបស់ Land Rover និងការផ្ដល់សេវាកម្មដោយអ្នកបច្ចេកទេស ដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលយ៉ាងច្បាស់លាល់។ នៅពេលលោកអ្នកមកទទួលសេវាកម្មពីមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំរថយន្ត Land Rover Cambodia យើងចាប់ផ្តើមតាមដានស្ថានភាពសុខភាពរបស់រថយន្តតាមស្តង់ដារបស់ មជ្ឈមណ្ឌលថែទាំរថយន្តយើង ជាមួយនឹងកំណត់ត្រានៃប្រវត្តិសេវាកម្មរបស់រថយន្ត និងណែនាំការជួសជុលចាំបាច់ណាមួយ ដើម្បីបង្ការពីហានិភ័យណាមួយដែលនឹកស្មានមិនដល់នៅលើដងផ្លូវ។ លោក សៀង រិទ្ធ ប្រធានផ្នែករោងជាង បានចែករំលែកអំពីទំនុកចិត្តរបស់លោកក្នុងការជួសជុលរថយន្ត ថា៖ «យើងមានក្រុមជំនាញ ដែលមានតុល្យភាពនៅក្នុងសេវាកម្មមេកានិក និងផ្នែករោគវិនិច្ឆ័យនៃកំហូចរថយន្ត អ្នកបច្ចេកទេសរបស់យើងទាំងអស់ត្រូវបានចុះឈ្មោះនៅក្នុងវេទិកាបណ្តុះបណ្តាល Land Rover ដោយបន្តការបណ្តុះបណ្តាលជាប្រចាំតាមរយៈថ្នាក់អនឡាញ និងរៀនផ្ទាល់នៅក្នុងថ្នាក់នៅសាលាបណ្តុះបណ្តាល Land Rover ក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី និងចក្រភពអង់គ្លេស។ នេះធានាថាក្រុមបច្ចេកទេសរបស់យើងរក្សាបាននូវចំណេះដឹង និងបច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយបំផុត។ ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃបទពិសោធរបស់ពួកគេជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍វិនិច្ឆ័យពិតប្រាកដដែលមានប្រភពផ្ទាល់ពីរោងចក្រ Land Rover UK យើងអាចផ្តល់ឱ្យអ្នកនូវសេវាកម្មស្តង់ដារពិភពលោក Land Rover នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រធានផ្នែករោងជាងរូបនេះ បានបន្ដចែករំលែកពីរបៀបទំនាក់ទំនងជាមួយអតិថិជនជាមុនរបស់ក្រុមហ៊ុន Land Rover Cambodia៖ «ក្រុមការងារផ្នែកទំនាក់ទំនងរបស់ពួកយើងគឺតែងតែរៀបចំរួចរាល់ជានិច្ចសម្រាប់ការទំនាក់ទំនងទៅកាន់អតិថិជន។ ពួកគាត់តែងតែផ្ដល់ព័ត៌មានថ្មីៗដែលបានបញ្ចូលពីខាងរោងចក្រដូចជា Software Update ឬ ក៏មានការតម្លើងថ្មីនៃផ្នែកណាមួយនៃរថយន្តដែលបានណែនាំពីខាងរោងចក្រពីចក្រភពអង់គ្លេសផ្ទាល់។ ក្រុមការងាររបស់ពួកយើងធានាថារថយន្តរបស់លោកអ្នកគឺស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពល្អបំផុត»។ លោក គួច លេងឃាង អតិថិជនដែលយករថយន្តមកជួសជុលផ្ទាល់នៅក្រុមហ៊ុន Land Rover Cambodia បានលើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំទិញឡាន Defender ពី RMA ព្រោះខ្ញុំជឿជាក់ និងទុកចិត្តលើគុណភាព និងសេវាកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុន! ហើយខ្ញុំតែងតែទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ពីផ្នែកសេវាកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុន ដើម្បីត្រួតពិនិត្យឡាន ផ្លាស់ប្តូរប្រេងម៉ាស៊ីន និងការឆែកប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពជាដើម ជាពិសេសពេលត្រូវដល់ពេលមកឆែក រឺពេលត្រូវទៅឆ្ងាយម្តងៗ ខ្ញុំមិនដែលបារម្ភទេ សឹងតែទិញឡានហើយចាំតែចាក់សាំង និងដូរប្រេងម៉ាស៊ីន តែប៉ុណ្ណឹង ។ មកកន្លែងរងចាំជួសជុលរថយន្តវិញស្ងាត់ល្អមានអាហារសម្រន់ កាហ្វេ កន្លែងអង្គុយរងធំទូលាយស្អាត ខ្ញុំអាចអង្គុយរងចាំបណ្តើរធ្វើការបណ្តើរមិនខាតពេល»។ លោកបានបន្ដទៀតថា៖ «ពីមុនខ្ញុំយកឡានទៅធ្វើខាងក្រៅគិតថាធូរថ្លៃជាង ហើយហើយឥឡូវបន្ទាប់ពីខ្ញុំមកទទួលសេវាកម្មជាមួយក្រុមហ៊ុន Land Rover Cambodia គឺខ្ញុំអស់កង្វល់តែម្តង ហើយខ្ញុំតែងតែមកត្រួតពិនិត្យពេល ដែលខ្ញុំធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយជាមួយ តម្លៃសមរម្យ ជាងល្អ គ្រឿងបន្លាស់ទុកចិត្ត ហើយឃើញរឿងឆេះថ្មីៗ កាន់តែចង់មកឱ្យជាងជំនាញត្រួតពិនិត្យ ព្រោះថាសុវត្ថិភាពឡានជារឿងមួយ តែសុវត្ថិភាពអ្នកជិះ គ្រួសារយើងគឺកាន់តែសំខាន់»។ មធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុត ជាវរថយន្តពី Land Rover Cambodia នាំចូលផ្តាច់មុខដោយ RMA Cambodia និងទទួលសិទ្ធចែកចាយផ្ទាល់ពីរោងចក្រ Land Rover United Kingdom និងបំពាក់ដោយស្តង់ដាធានាពីរោងចក្ររយៈពេល ៣ ឆ្នាំ ឬ ១០០,០០០ គីឡូម៉ែត្រ៕ ទំនាក់ទំនងផ្នែកលក់៖ 070 999 111 ទំនាក់ទំនងផ្នែកសេវាកម្ម៖ 070 999 222 (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ ថ្ងៃទី០៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមហ៊ុន RMA Cambodia គឺជាក្រុមហ៊ុននាំចូលនូវរថយន្តនូវម៉ាកល្បីៗ លើពិភពលោក និងចែកចាយផ្តាច់មុខសម្រាប់រថយន្ត Land Rover ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តដ៏ធំបំផុតរបស់ពិភពលោក។ Land Rover គឺផ្អែកលើម៉ាករថយន្តដ៏ល្បីល្បាញរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស Land Rover ដែលជាក្រុមហ៊ុន ផលិតរថយន្តទំនើបគ្រប់ស្ថានភាពផ្លូវឈានមុខគេលើពិភពលោក។ ថ្ងៃនេះ ក្រុមហ៊ុន Land Rover Cambodia នឹងធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយ ដើម្បីបង្ហាញអំពីការប្រើប្រាស់រថយន្ត Range Rover ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។
កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅ គណនីហ្វេសប៊ុកមួយ បានបង្ហោះវីដេអូខ្លីបង្ហាញពីអ្នកចម្រៀងស្រីម្នាក់ ដែលជាអ្នកច្រៀងកាត់សក់ ក្នុងពិធីមង្គលការមួយ បានទៅអង្គុយលើភ្លៅអ្នកកំដរខាងកូនប្រុស។ នារីអ្នកចម្រៀងកាត់សក់នោះ មានវ័យប្រហែលស្របាលគ្នានឹងអ្នកកំដរផងដែរ។ នារីអ្នកចម្រៀងបានទៅអង្គុយលើភ្លៅបុរសជាអ្នកកំដរម្នាក់ ហើយជើងរបស់នាងទាំងពីរ បានដាក់លើភ្លៅរបស់បុរសជាអ្នកកំដរមួយរូបទៀត។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ នារីនិងបុរស ដែលជាអ្នកចម្រៀងកាត់សក់ទាំងពីរនាក់នោះ ថែមទាំងបង្គាប់ឱ្យអ្នកកំដរប្រុស ប៉ះពាល់សាច់ផ្នែកជើង និងចង្កេះរបស់នាងអ្នកចម្រៀងថែមទៀតផង។ បន្ថែមពីនោះ នាងជាអ្នកចម្រៀងកាត់សក់ ក៏បានបង្ហាញកាយវិកាមិនសមរម្យ មួយចំនួនទៀតផងដែរ។ លោក ញាណ ភឿន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងធម្មការ និងសាសនា បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ទង្វើខាងលើ បានបង្ហាញលក្ខណៈមិនសមជាស្ត្រីខ្មែរថ្លៃថ្នូរសោះឡើយ។ អ្នកជំនាញ ខាងទំនៀមប្រពៃណីរូបនេះ បន្ថែមថា កន្លងមកលោកក៏ធ្លាប់បានធ្វើជាអាចារ្យ ក្នុងពិធីមង្គលការ ដែលមានការប្រព្រឹត្តមិនសមរម្យស្រដៀងនេះដែរ។ លោកអះអាងថា លោកធ្លាប់បានផ្ដល់យោបល់កែលម្អ ទៅក្រុមទាំងនោះដែរ ប៉ុន្តែពួកគេបានប្រើទឹកមុខមិនពេញចិត្ត។ បន្ថែមលើនោះ ពួកគេថែមទាំងពោលពាក្យថា នេះគឺជាវិធីសាស្ត្រទាក់ទាញចិត្តអ្នកទស្សនា ដើម្បីការធ្វើជំនួញជាដើម។ «ខ្ញុំបានឃើញច្រើនដងហើយ ពេលខ្លះខ្ញុំបានជួយប្រាប់ និងកែលម្អដែរ ប៉ុន្តែភាគច្រើនគេប្រើទឹកមុខមិនពេញចិត្ត។ ខ្ញុំច្រើនប្រើពាក្យថា កូនៗគួរពិចារណាឡើងវិញ អំពីវប្បធម៌។ ការអង្គុយលើភ្លៅហ្នឹង វាកាន់តែបង្ហាញពីភាពមិនសមរម្យ ក្នុងចរិតលក្ខណៈជាស្រ្តីរបស់ខ្មែរទៀត។ បាត់គុណតម្លៃវប្បធម៌ និងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ។ គួរយកកិរិយាក្នុងនាមជាស្ត្រីមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ ក្នុងប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់របស់ខ្មែរ ទៅអនុវត្តិឱ្យបានល្អ គឺជាការលើកកិត្តិយសហើយ។ នៅតាមទូរទស្សន៍ខ្លះ ក៏មានការសម្ដែង និងប្រើភាសាមិនសមរម្យដែរ តែគេថាមេគេឱ្យថាបែបហ្នឹង ដើម្បីទាក់ទាញអារម្មណ៍របស់អតិថិជនឱ្យបានច្រើន ហើយគេងាយលក់ផលិតផលរបស់គេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ញាណ ភឿន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងវប្បធម៌រូបនេះ អះអាងថា លោកនឹងលើបញ្ហាទាំងនោះ ស្នើទៅក្រសួងដើម្បីរកដំណោះស្រាយ។ លោក ញាណ ភឿន បន្ថែមទៀតថា លោកចង់ស្នើឱ្យមានការបើកវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលមួយស្ដីពីការស្លៀកពាក់ ការប្រើភាសាក្នុងពិធីកម្មផ្សេងៗនៃពិធីមង្គលការ និងផ្សេងៗទៀត ដែលមានការសហការជាមួយក្រសួងធម្មការ និងសាសនា ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ និងក្រសួងព័ត៌មាន។ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងធម្មការពន្យល់បន្ថែម៖«ពេលនេះកំពុងពិចារណា ថាតើប្រជុំពិភាក្សាគ្នាយ៉ាងម៉េច? ប៉ុន្តែអ្វីៗមិនអាចទាញមួយភ្លេតបានភ្លាមទេ។ ទាល់តែមានមតិរិះគន់ ដើម្បីយើងលើកយោបល់កែលម្អសមរម្យណាមួយ តាមចរិតលក្ខណៈប្រពៃណីដ៏ថ្លៃថ្លារបស់ខ្មែរយើង។ យើងពុំទាន់អាចកំណត់ថាយើងនឹងប្រជុំ ឬបើកវគ្គនោះនៅពេលណាទេ ព្រោះគម្រោងនេះមានយូរមកហើយ ប៉ុន្តែដោយសារបញ្ហាកូវីដ-១៩ និងបញ្ហាមួយចំនួនទៀត ធ្វើឱ្យយើងពុំទាន់អាចប្រជុំលើបញ្ហានេះបាន»។ សូមបញ្ជាក់ថា ពីបុរាណ កិច្ចពិធីកាត់សក់ក្នុងពិធីមង្គលការ ពុំមានការច្រៀងកាត់សក់ដូចសម័យបច្ចុប្បន្ននេះឡើយ។ បើតាមលោក ញាណ ភឿន ពីដើមពិធីកាត់សក់ មានតែវង់ភ្លេងប៉ុណ្ណោះ និងមានពិធីកម្មមួយចំនួននៅក្នុងនោះ ហើយគេប្រារព្ធឡើង ដើម្បីឱ្យមានសិរីសួស្ដីដល់កូនប្រុសស្រី ដោយមានអាចារ្យជាអ្នកដឹកនាំ។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៥០ ស្មៀន ឈិន បានបង្កើតឱ្យមានអ្នកចម្រៀងស្រីនិងប្រុសពីនាក់ ដើម្បីច្រៀនក្នុងពិធីកាត់សក់ អមដោយការកំប្លែងខ្លះផង។ ការបញ្ចូលបែបបទថ្មីនេះ ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីមហាជនជាច្រើន ហើយវាបានបន្តរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ លោករដ្ឋលេខាធិការ អះអាងថា បច្ចុប្បន្ននេះ ពុំមានសាលាបើកវគ្គអ្នកកាត់សក់នោះទេ។ អ្នកចម្រៀងនារី និងបុរស ចេះច្រៀងតាមរយៈការរៀនតតាមគ្នាពីអ្នកចេះមុន។ លោកថា អ្នកខ្លះបានយកតម្រាប់ពីអ្នកជំនាន់មុខ នូវចំណុចល្អៗ។ ប៉ុន្តែអ្នកចម្រៀងមួយចំនួនទៀត បានយកតម្រាប់មិនល្អ ពីអ្នកចេះមុន ដូចជាការប្រើភាសាមិនល្អ និងការធ្វើកាយវិការមិនសមទំនងជាដើម។ អ្នកជំនាញទំនៀមប្រពៃណីខ្មែររូបនេះ លើកទឹកចិត្តអ្នកចម្រៀងកាត់សក់ នៃពិធីមង្គលការ ទាំងនារីនិងបុរស គួររៀបចំកិរិយាយ៉ាងណា ឱ្យស្របនឹងប្រពៃណី វប្បធម៌ជាតិខ្មែរដ៏ល្អផូរផង់៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ញាណ ភឿន រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងធម្មការ និងសាសនា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការដែលអ្នកចម្រៀងស្រី ទៅអង្គុយលើភ្លៅរបស់មនុស្សប្រុស ដែលជាអ្នកកំដរ ក្នុងកិច្ចពិធីកាត់សក់ នៃពិធីមង្គលការមួយ កាលពីពេលកន្លងទៅ បានបង្ហាញលក្ខណៈមិនសមជាស្ត្រីខ្មែរថ្លៃថ្នូរឡើយ។
លោក គឹម សន្ដិភាព អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុត្តិធម៌ បានសរសេរក្នុងតេឡេក្រាមថា ក្នុងចំណោមអ្នកទោសទាំង១៣៥នាក់ មាន១៦នាក់ (ស្រីម្នាក់) ត្រូវបានសុំឲ្យដោះលែង និង ១១៩នាក់ទៀត (ស្រី២៧នាក់) ត្រូវបានសុំឲ្យបន្ថយទោស៕	មានទណ្ឌិត៤៦០នាក់ (ស្រី៤៩នាក់) ដែលត្រូវបានបញ្ជូនឈ្មោះទៅក្រសួងយុតិ្តធម៌ ដើម្បីសុំឲ្យពិនិត្យពីលទ្ធភាពនៃការដោះលែងនិងបន្ធូរបន្ថយទោស ក្នុងពិធីបុណ្យឆ្នាំខ្មែរ។ ប៉ុន្តែ ក្រោយពិនិត្យរួច មានតែ១៣៤នាក់ (ស្រី២៨នាក់) ដែលត្រូវបានបញ្ជូនឈ្មោះទៅប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ថ្វាយទៅព្រះមហាក្សត្រ សុំឲ្យព្រះអង្គ ចេញព្រះរាជក្រឹត្យប្រោសព្រះរាជទានលើកលែងនិងបន្ធូរបន្ថយទោស។
បន្ទាប់ពីបានសិក្សាយ៉ាងជាក់លាក់ ក្រុមហ៊ុន CBC បានកំណត់ ថាធនាគារ ABA គឺជាធនាគារដ៏ស័ក្តិសមបំផុត ដែលមានលទ្ធភាពបំពេញតាមតម្រូវការក្នុងអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។ ធនាគារ ABA ក៏បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការផ្តល់ជូនក្រុមហ៊ុន CBC នូវសេវា និងដំណោះស្រាយផ្នែកសេវាធនាគារ យ៉ាងពេញលេញ ដើម្បីគាំទ្រដល់ប្រតិបត្តិការ និងការរីកចម្រើនផ្នែកអាជីវកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុន។ សេវាសំខាន់ៗដែលធនាគារ ABA នឹងផ្តល់ជូនដល់ក្រុមហ៊ុន CBC ដែលរួមមាន សេវាធនាគារអនឡាញសម្រាប់អាជីវកម្មឈានមុខគេ (iBanking for Business) ដែលអាចភ្ជាប់ជាមួយនឹងប្រព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុនយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការប្រមូលប្រាក់ ការទូទាត់និង ការដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូរបស់ ABA ក៏ដូចជាការផ្តល់សិទ្ធិដល់អ្នកទូទាត់ រួមជាមួយសេវាប្រមូលការទូទាត់តាម បណ្តាញសាខា និងតាមប្រព័ន្ធឌីជីថលយ៉ាងទូលំទូលាយរបស់ ABA ដែលផ្ដល់លទ្ធភាពក្នុងការផ្តល់នូវគំរូរំហូរហិរញ្ញវត្ថុដើម្បី បង្កើតតម្លៃសម្រាប់ដៃគូនិងភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងការទូទាត់និងទំនាក់ទំនងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម។ សាជីវកម្មធំៗជាច្រើននៅក្នុងវិស័យទំនិញប្រើប្រាស់ (FMCG) មានការប្រឈមជាមួយនឹងបញ្ហាការប្រមូលសាច់ប្រាក់ពីអ្នក ចែកចាយ អ្នកលក់ដុំ និងអ្នកលក់រាយនៅតាមតំបន់ ដោយសារតែសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសកម្ពុជាអាស្រ័យលើការប្រើប្រាស់ សាច់ប្រាក់។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ធនាគារ ABA នឹងធ្វើការជាមួយក្រុមហ៊ុន CBC ដើម្បីអនុវត្តការប្រមូលប្រាក់ ដោយប្រើគណនីនិម្មិត តាមបញ្ជរធនាគារ ម៉ាស៊ីនដាក់ប្រាក់ ម៉ាស៊ីនដក/ដាក់ប្រាក់ ATM និងសេវាផ្សេងៗទៀត។ ធនាគារជឿថា ហេដ្ឋារចនាសម្ពន្ធបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួន នឹងជួយក្រុមហ៊ុន CBC បានយ៉ាងល្អក្នុងការគ្រប់គ្រង និងកាត់បន្ថយហានិភ័យពីការ ប្រមូលការទូទាត់ជាសាច់ប្រាក់ បង្កើនរំហូរសាច់ប្រាក់ និងតុល្យភាពប្រចាំថ្ងៃជាអតិបរមាជាមួយធនាគារ។ នៅក្រុមហ៊ុន CBC យើងចង់ឈានមុខគេខាងនិន្នាការនៃការអភិវឌ្ឍផ្នែកឌីជីថល និងអាជីវកម្មអនឡាញពេញទូទាំងប្រទេស កម្ពុជា ដោយធ្វើឲ្យប្រាកដថាដំណើរការនៃការទូទាត់រវាងក្រុមហ៊ុន CBC ជាមួយនឹងអ្នកផ្គត់ផ្គង់ និងជាមួយអតិថិជនរបស់ យើង ដំណើរការប្រកដោយប្រសិទ្ធភាព និងមានភាពរលូន ដើម្បីបង្កើនផលិតភាពដៃគូអាជីវកម្មរបស់យើង។ ដៃគូជាយុទ្ធ សាស្ត្រថ្មីរបស់យើងជាមួយ ABA ដែលជាធនាគារឈានមុខគេបំផុតផ្នែកនវានុវត្ត រំពឹងថានឹងផ្តល់ឲ្យយើងនូវបច្ចេកវិទ្យា ចុងក្រោយខាងផ្នែកសេវាធនាគារឌីជីថល ដែលនឹងជួយជំរុញការធ្វើអាជីវកម្មរបស់យើង ឲ្យបានឈានមុខនៅទូទាំងប្រទេស កម្ពុជា។ យើងពិតជារីករាយណាស់ដែលបានចាប់ដៃគូជាមួយធនាគារ ABA និងទន្ទឹងរង់ចាំភាពជោគជ័យនាពេលអនាគត ជាមួយគ្នា នេះបើតាមប្រសាសន៍របស់លោក David Wigglesworth ដែលជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន CBC។ ក្រុមហ៊ុន CBC នឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍បន្ថែមពីការប្រើប្រាស់សេវា iBanking for Business សម្រាប់ការទូទាត់ប្រាក់ របស់ខ្លួនទៅកាន់អ្នកលក់ អ្នកផ្គត់ផ្គង់ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស។ នេះរាប់បញ្ចូលទាំងសេវាទូទាត់ប្រាក់ខែ ដល់បុគ្គលិក បង់វិក្កយបត្រផ្សេងៗ និងប្រតិបត្តិការទូទៅរវាងគណនីធនាគារ និងជាមួយគណនីការបូបឌីជីថល (e-wallet) ផ្សេងៗទៀត។ នាយកប្រតិបត្តិរបស់ធនាគារ ABA លោក Askhat Azhikhanov បានមានប្រសាសន៍ថា កូកា-កូឡាគឺជាម៉ាកអន្តរជាតិ ដែលមានផ្លាកសញ្ញាអាជីវកម្មនៅទូទាំងពិភពលោក។ យើងពិតជាមានមោទនភាពណាស់ ដែលក្រុមហ៊ុន CBC ជាក្រុមហ៊ុន តំណាងឲ្យក្រុមហ៊ុនកូកា-កូឡានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានជ្រើសរើសធនាគារ ABA ជាធនាគារបង្គោលរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ជាមួយនឹងជំនាញនិងធនធានមានស្រាប់នៅនឹងកន្លែង យើងនឹងប្រឹងប្រែងឲ្យបានល្អបំផុត ដើម្បីផ្តល់នូវដំណោះស្រាយផ្នែក គ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុទ្រង់ទ្រាយធំនិងមានប្រសិទ្ធភាពដល់ក្រុមហ៊ុន។ បំពាក់ដោយហេដ្ឋារចនាសម្ពន្ធរឹងមាំ កម្មវិធីដែលអាចទុកចិត្តបាន និងធនធានប្រកបដោយគុណភាព ធនាគារ ABA ត្រូវបានរៀបចំសម្រាប់ពង្រីកសហប្រតិបត្តិការ និងភាពជាដៃគូជាមួយក្រុមហ៊ុន CBC ដើម្បីសម្រេចឲ្យបាននូវនិរន្តរភាព និងភាពរីកចំរើនក្នុងកិច្ចសហការផ្នែកអាជីវកម្មក្នុងរយៈពេលវែងទៅមុខ។ អំពីក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈកម្ពុជា (កូកា-កូឡា)៖ ក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈកម្ពុជា កូកា-កូឡា (CBC) ដែលជាក្រុមហ៊ុនភេសជ្ជៈគ្មានជាតិស្រវឹង ឈានមុខគេនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងដែលជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធ 100% របស់សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុន Bottling Investments Group (BIG) ដែលជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធ 100% របស់ក្រុមហ៊ុនកូកា-កូឡា មានមោទនភាពក្នុងនាមជាអ្នកផលិត ផ្គត់ផ្គង់ និងអ្នកចែកចាយ ដែលទទួលបានសិទ្ធិផ្ដាច់មុខពីក្រុមហ៊ុន កូកា-កូឡា និងក្រុមហ៊ុន Monster Energy Company ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ រោងចក្ររបស់CBC គឺជារោងចក្រថ្មីបំផុតមួយ របស់ក្រុមហ៊ុនកូកា-កូឡា នៅក្នុងតំបន់អាស៊ី។ រោងចក្រនេះស្ថិតនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសភ្នំពេញ គ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដី 12.5 ហិកតា ហើយមានទំហំធំជាងទីតាំងចាស់រហូតដល់ទៅ 10 ដង។ រោងចក្រថ្មីនេះ បានជួយបង្កើនសមត្ថភាពផ្គត់ផ្គង់ផលិតផល ដែលអាចបំពេញតម្រូវការរបស់អតិថិជន និងអ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុកទាំងនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងនាពេលអនាគត ។ អំពីធនាគារ ABA៖ ធនាគារ ABA គឺជាធនាគារមួយក្នុងចំណោមគ្រឹះស្ថានធនាគារឈានមុខគេនៅកម្ពុជា ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ 1996។ មកដល់ពេលនេះ ធនាគារ ABA ផ្តល់ជូនសេវាហិរញ្ញវត្ថុ និងដំណោះស្រាយផ្នែកធនាគារឌីជីថលយ៉ាងពេញលេញជូនដល់អតិថិជន រួមទាំងសហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម អាជីវកម្មខ្នាតតូចបំផុត និងបុគ្គលជាដើម។ គិតមកដល់ត្រឹមថ្ងៃទី 31 ឧសភា 2019 ទ្រព្យសកម្មរបស់ធនាគារ ABA មានចំនួន 3.36 ពាន់លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលធ្វើឲ្យខ្លួនក្លាយជាធនាគារធំទីបីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នៅក្នុងឆ្នាំ 2017 ធនាគារ ABA បានទទួលចំណាត់ថ្នាក់ឥណទានកម្រិត B ពី Standard and Poors (S&P) Global Ratings។ ក្នុងឆ្នាំ 2018 S&P បានអះអាងជាថ្មីនូវចំណាត់ថ្នាក់ឥណទាននេះជាមួយនឹងទស្សនវិស្ស័យវិជ្ជមាន។ ធនាគារ ABA ក៏បានទទួលពានរង្វាន់ ធនាគារល្អបំផុតនៅកម្ពុជា ពីឆ្នាំ 2015 ដល់ឆ្នាំ 2019 ពីទស្សនាវដ្ដីធំៗដូចជា The Banker, Euromoney និង Global Finance។ ម្ចាស់ភាគហ៊ុនដ៏ធំរបស់ធនាគារ ABA គឺធនាគារជាតិកាណាដា (www.nbc.ca) ដែលជាធនាគារធំជាងគេទីប្រាំមួយនៅប្រទេសកាណាដា និងជាធនាគារដែលឈានមុខគេនៅ Quebec ជាកន្លែងដែលធនាគារនេះក្លាយជាជម្រើសដៃគូសម្រាប់សហគ្រិនធុនតូចនិងមធ្យម។	ភ្នំពេញ (២៨ មិថុនា ២០១៩)៖ ធនាគារ ABA ដែលជាសមាជិកសម្ពន្ធធនាគារជាតិកាណាដាប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ ថាក្រុមហ៊ុន ភេសជ្ជៈកម្ពុជា (CBC) ដែលជាក្រុមហ៊ុនទទួលបានសិទ្ធិផ្តាច់មុខ ក្នុងការផលិតនិងចែកចាយភេសជ្ជៈ កូកា-កូឡា បានជ្រើស រើសធនាគារ ABA ធ្វើជាធនាគារដៃគូបង្គោលរបស់ខ្លួន។
សម្តេច ហ៊ុន សែន សម្រេចដាក់ឱ្យដំណើរការកម្មវិធីជំនួយសង្គមជាសាច់ប្រាក់ ដល់គ្រួសារដែលរងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរពីគ្រោះទឹកជំនន់ នារដូវវស្សាកន្លងមក ចំនួន១៦រាជធានី-ខេត្ត។ ក្នុងនោះមាន រាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តកណ្តាល តាកែវ ពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ សៀមរាប កំពង់ធំ ត្បូងឃ្មុំ កំពង់ចាម កំពង់ឆ្នាំង ក្រចេះ ព្រៃវែង កំពត ស្វាយរៀង និងឧត្តរមានជ័យ។ បើតាមសារលិខិតរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងមួយគ្រួសារគឺទទួលប្រាក់ឧបត្ថម្ភចំនួន ៨០ ០០០រៀល។ ដោយឡែក សមាជិកគ្រួសារ, កុមារក្រោមអាយុ០ដល់៥ឆ្នាំ, ជនមានពិការភាព និងមនុស្សចាស់ជរាចាប់ពីអាយុ៦០ឆ្នាំឡើង ក៏ទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភរដ្ឋ១៦ ០០០រៀល ក្នុងមួយនាក់ ផងដែរ។ សម្តេច បានបញ្ជាក់ថា កម្មវិធីជំនួយសង្គមជាសាច់ប្រាក់ ជូនគ្រួសាររងគ្រោះដោយទឹកជំនន់នេះ ត្រូវអនុវត្តការបើកជូនមួយខែ សម្រាប់រយៈពេល៣ខែ ចាប់ពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ តទៅ។ សម្តេចបានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំសូមអញ្ជើញគ្រួសារងាយរងហានិភ័យដែលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរពីគ្រោះទឹកជំនន់ ដែលទទួលបាននូវការកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងការផ្ទៀងផ្ទាត់ឈ្មោះនៅឃុំ សង្កាត់ រួចរាល់ ដែលឧបត្ថម្ភនៅរៀងរាល់សប្តាហ៍ទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២, ខែមករា និងកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ នៅតាមបញ្ជរវីងណាមួយដែលនៅជិតផ្ទះបងប្អូនរស់នៅ តាមកាលបរិច្ឆេទនីមួយៗ កុំបីខាន»។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលក៏សម្រេចដាក់ឱ្យដំណើរការកម្មវីធីឧបត្ថម្ភសាច់ប្រាក់ជូនគ្រួសារងាយរងហានិភ័យក្នុងអំឡុងពេលមានសម្ពាធអតិផរណា ផងដែរ។ ចំពោះគ្រួសារងាយរងហានិភ័យនូវសម្ពាធអតិផរណានៅទូទាំងប្រទេស ដែលបានកំណត់អត្តសញ្ញាណដោយក្រសួងផែនការ នឹងទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភសាច់ប្រាក់ចំនួន៣លើក ដោយលើកទីមួយ នឹងត្រូវបាននៅថ្ងៃទី១០ធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ លើកទីពីរ នៅថ្ងៃទី១០មេសា និងលើកទីបី គឺនៅថ្ងៃទី១០កក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ យោងតាមសាលិខិតដដែលរបស់ម្តេច ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី៣ធ្នូ សម្រាប់គ្រួសារងាយរងហានិភ័យនូវសម្ពាធអតិផរណានៅភ្នំពេញ គឺទទួលបានថវិកា ៩៩ ៩០០រៀល, នៅទីប្រជុំជន បានថវិកា ៨៧ ៣០០រៀល និងពលរដ្ឋនៅជនបទ គឺទទួលបានជំនួយ ៨១ ៣០០រៀល ក្នុងមួយគ្រួសារ។ រីឯ សមាជិកគ្រួសារបន្ថែមក្នុងម្នាក់ៗ គឺទទួលបានថវិកា ២៨ ០០០រៀល សម្រាប់អ្នកនៅភ្នំពេញ, ២៤ ០០០រៀល សម្រាប់អ្នកនៅទីប្រជុំជន និង២០ ០០០រៀល គឺសម្រាប់អ្នករស់នៅជនបទ។ ដើម្បីធានាដល់ការអនុវត្តក្នុងការផ្តល់ពលរដ្ឋដែលងាយរងគ្រោះឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព សម្តេច ហ៊ុន សែន បានចេញបញ្ជាយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ដល់រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ក្នុងការសម្របសម្រួល ដល់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋគោលដៅ ឲ្យទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភទាន់ពេលវេលា។ លើសពីនេះ អាជ្ញាធរគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ត្រូវបន្តការកំណត់អត្តសញ្ញាណគ្រួសារងាយរងហានិភ័យ និងផ្តល់ជំនួយដល់គ្រួសារទាំងនោះ៕	គ្រួសារដែលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរពីគ្រោះទឹកជំនននាពេលកន្លងមកនៅក្នុងតំបន់ភូមិសាស្រ្តចំនួន១៦រាជធានី-ខេត្ត ទទួលបានប្រាក់ឧបត្ថម្ភ ពីរដ្ឋាភិបាលចំនួន១៦ ០០០ ដល់ ៨០ ០០០រៀល ក្នុងរយៈពេល៣ខែ។ កម្មវិធីជំនួយសង្គមជាសាច់ប្រាក់ជូនគ្រួសារដែលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរពីគ្រោះទឹកជំនន់នេះ នឹងអនុវត្តចាប់ពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ តទៅ។
បញ្ហាចម្រូងចម្រាស និងខ្វែងគំនិតគ្នាខ្លាំងដែលកើតឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំពិសេសនាក្រុងបាងកកនោះគឺ រឿងហិរញ្ញវត្ថុដែលត្រូវប្រើប្រាស់សម្រាប់គាំទ្រប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដោះស្រាយផលប៉ះពាល់ពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ អនុលោមតាមកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០១៥ ប្រទេសអភិវឌ្ឍត្រូវប្រមែរប្រមូលថវិកាឲ្យបាន ១០០ ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំចាប់ពីឆ្នាំ ២០២០ ដើម្បីជួយប្រទេសក្រីក្រដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ បើគ្មានថវិកានេះ ការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការប្តេជ្ញាចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុមិនអាចសម្រេចជោគជ័យឡើយ។ ប៉ុន្តែចំណុចប្រទាំងប្រទើសបំផុតនោះគឺ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះមិនបានចែងកំណត់ច្បាស់លាស់ទេថា ហិរញ្ញវត្ថុ ១០០ពាន់លានដុល្លារនោះត្រូវគ្រប់គ្រងដោយរបៀបណា ឬត្រូវផ្តល់ឲ្យប្រទេសទាំងនោះដោយរបៀបណា ហើយវាអាចត្រូវផ្តល់ឲ្យក្រោមរូបភាពជាកម្ចី ឬយ៉ាងដូចម្តេចទេ។ បញ្ហាមួយទៀតគឺ គេមិនទាន់អាចកំណត់ច្បាស់ថា តើប្រទេសទទួលហិរញ្ញវត្ថុនោះត្រូវមានតម្លាភាពកម្រិតណាឡើយក្នុងការអនុវត្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួនដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានអូស្ត្រាលី The Australian សហរដ្ឋអាមេរិកដែលបានប្រកាសដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីសទៅហើយនោះ ត្រូវប្រតិភូអាហ្រិ្វកចោទប្រកាន់ថា បានព្យាយាមបំពុលកិច្ចពិភាក្សានៅក្រុងប៉ាងកកដោយមិនបង្ហាញជំហរច្បាស់លាស់លើវិធានការគ្រប់គ្រង់ហិរញ្ញវត្ថុ។ អូស្ត្រាលី ជប៉ុន និងសហភាពអឺរ៉ុបក៏មានជំហរស្រដៀងនឹងអាមេរិកដែរជុំវិញបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុដ៏ចម្រូងចម្រាសនេះ។ លោក Harjeet Singh តំណាងឲ្យអង្គការ ActionAid International បានអះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងប៉ារីសកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ដោយសារប្រទេសអ្នកមាន និងអភិវឌ្ឍលេបសម្តីខ្លួន និងបដិសេធបញ្ជាក់ឲ្យបានច្បាស់លាស់ពីទំហំហិរញ្ញវត្ថុដែលគេត្រៀមផ្តល់ឲ្យប្រទេសក្រីក្រ។ សកម្មជនអាកាសធាតុរូបនេះបានសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះថា៖« ក្រុមប្រទេសអ្នកមានដឹកនាំដោយអាមេរិក អូស្ត្រាលី ជប៉ុន និងសហភាពអឺរ៉ុបបដិសេធបង្ហាញទំហំហិរញ្ញវត្ថុដែលគេនឹងផ្តល់ឲ្យប្រទេសក្រីក្រី និងកំណត់ថា ហិរញ្ញវត្ថុទាំងនោះត្រូវផ្តល់ឲ្យក្នុងរូបភាពរបៀបណាផង។ បើសិនជាពួកគេនៅបន្តរក្សាជំហរបែបនេះ និងនៅបរាជ័យក្នុងបន្ធូរបន្ថយលក្ខខណ្ឌ សន្ធិសញ្ញាដែលយើងមានប្រហែលជានឹងដួលរលំ»។ ចំណែកអ្នកវិភាគគោលនយោបាយអង្គការ Oxfam លោកស្រី Tracy Carty មើលឃើញកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីសនេះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ដូចគ្នាដែរ។ លោកស្រីជឿជាក់ថា បើសិនប្រទេសអ្នកមានទាំងនោះមិនប្រឹងប្រែងបញ្ចប់ភាពជាប់គាំងនេះត្រឹមពេលសន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើកទី ២៤ ចាប់ផ្តើមនៅប៉ូឡូញទេ បញ្ហាធំនឹងកើតឡើងមិនខាន។ តាមពិតទៅ កិច្ចប្រជុំបន្ទាន់នៅក្រុងបាងកកត្រូវរៀបចំឡើងក្នុងខែនេះគឺដើម្បីជំរុញបញ្ចប់ការចរចាបង្កើតសៀវភៅណែនាំ (Rule Book) ស្តីពីការអនុវត្ត និងត្រួតពិនិត្យកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុឆ្នាំ ២០១៥ មុនសន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើកទី ២៤ ចាប់ផ្តើមឡើងនៅក្រុង Katowice ប្រទេសប៉ូឡូញចុងឆ្នាំនេះ។ ទាក់ទិននឹងហិរញ្ញវត្ថុនេះផងដែរ កាលពីខែឧសភាកន្លងទៅ អង្គការ Oxfam បានបញ្ចេញរបាយការណ៍មួយដែលបង្ហាញថា ប្រទេសអ្នកមានមិនអាចសម្រេចការសន្យារបស់ខ្លួនដោយផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុ ១០០ ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ ២០២០ ឡើយ។ របាយការណ៍នេះកត់សម្គាល់ថា ចន្លោះពីឆ្នាំ ២០១៥-២០១៦ ប្រទេសអភិវឌ្ឍបានផ្តល់ហិរញ្ញវត្ថុ ទំហំត្រឹម ៤៨ ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ដែលជិតស្មើនឹង ៥០ភាគរយនៃទំហំហិរញ្ញវត្ថុសរុបប៉ុណ្ណោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា ហិរញ្ញវត្ថុ ១០០ពាន់លានដុល្លារដែលជាចំណុចស្នូលនៃកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសនឹងត្រូវផ្តល់ឲ្យបណ្តាប្រទេសក្រីក្រដើម្បីជំរុញការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិច និងធានាបាននូវការអនុវត្តគោលនយោបាយដោះស្រាយបញ្ហាជាពិសេសគាំទ្រសហគមន៍ងាយរងគ្រោះដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនេះផង។ គោលដៅសំខាន់គឺ កម្រិតសីតុណ្ហភាពពិភពលោកកុំឲ្យកើនឡើងហួស ១,៥ អង្សាសេ (ច្រើនបំផុត ២ អង្សាសេ) ត្រឹមឆ្នាំ ២១០០៕	កិច្ចប្រជុំបន្ថែមស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានបញ្ចប់ទៅដោយភាពចម្រូងចម្រាស និងជាប់គាំងនៅចុងសប្តាហ៍នេះនាក្រុងបាងកក។ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍចោទប្រកាន់ថា ប្រទេសអ្នកមានជាពិសេសអាមេរិកព្យាយាមធ្វើឲ្យការចរចាជាប់គាំងជាពិសេសលើលក្ខខណ្ឌផ្គត់ផ្គង់ហិរញ្ញវត្ថុដល់ប្រទេសក្រីក្រដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ចាប់តាំងពីមុនចូលជាធរមាន រហូតដល់ក្រោយចូលជាធរមាននៃច្បាប់សន្តិសុខជាតិហុងកុង ចិនបានរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងជុំវិញការបំផ្លាញសិទ្ធិសេរីភាពនៅក្នុងដែនដីស្វយ័តហុងកុង។ អាមេរិក អាល្លឺម៉ង់ អង់គ្លេស និងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនទៀត សុទ្ធតែទាមទារឲ្យចិនលុបចោលច្បាប់ថ្មីនេះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ចិន នៅតែការពារថាច្បាប់សន្តិសុខជាតិ គឺមិនធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិសេរីភាពរបស់ប្រជាជនឡើយ ផ្ទុយទៅវិញវា គឺជាការពារសិទ្ធិ និងជាមូលដ្ឋានការពារស្ថិរភាពនៅក្នុងទីក្រុង។ បើទោះបីជាចិន និយាយអះអាងដូចខាងលើក្តី ប៉ុន្តែបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប អាមេរិក និងអូស្ត្រាលីនៅតែមិនជឿដដែល។ ក្រៅពីប្រទេស អង្គការអន្តរជាតិ ក៏បានចេញមុខទាមទារឲ្យចិនពិនិត្យលើច្បាប់នេះសារជាថ្មីផងដែរ ដោយសំអាងថាវាអាចបំផ្លាញសិទ្ធិសេរីភាពមូលដ្ឋាន។ អ្នកជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សមួយក្រុម ក៏ចេញមុខរិះគន់ចិនដែរ។ ក្នុងលិខិតចេញផ្សាយជាសាធារណៈនៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ក្រុមជំនាញរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ច្បាប់សន្តិសុខជាតិ...បង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសេរីភាពជាមូលដ្ឋាន និងការការពារសិទ្ធិស្របច្បាប់ប្រជាជន អាចត្រូវបានរំលោភបំពាន»។ ក្នុងន័យនេះ ច្បាប់សន្តិសុខជាតិ អាចបំផ្លាញសិទ្ធិសេរីភាពនៃការបញ្ចេញគំនិត និងការជួបប្រជុំដោយសន្តិវិធីជាដើម។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្រុមអ្នកជំនាញអង្គការសហប្រជាជាតិមួយនេះ ក៏បានជំរុញឲ្យចិនពិចារណាឡើងវិញលើច្បាប់សន្តិសុខជាតិ និងតែងតាំងអ្នកពិនិត្យឯករាជ្យមួយក្រុម ក្នុងការសិក្សាលើច្បាប់ថ្មីនេះ ដើម្បីធានាថា វាគោរពទៅតាមកាតព្វកិច្ចសិទ្ធិមនុស្សរបស់ចិន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ នៅក្នុងលិខិតដដែលនេះ អ្នករាយការណ៍ពិសេសមួយក្រុមនេះ ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាបារម្ភត្រង់ការធ្វើបត្យាប័នពីហុងកុងទៅចិនដីគោក និងអត្ថន័យនៃពាក្យភេរវកម្មផងដែរ។ ត្រង់ការធ្វើបត្យាប័ន អង្គការសហប្រជាជាតិ បានព្រមានថា អាចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការកាត់ក្តីដោយយុត្តិធម៌លើជនសង្ស័យ។ ឯអត្ថន័យនៃភេរវកម្មវិញ ច្បាប់សន្តិសុខជាតិបានឲ្យនិយមន័យ ដល់ការវាយបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ និងមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូនជាដើម ដែលន័យនេះ គឺលើសពីការឲ្យនិយមន័យរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខទៅទៀត ដែលផ្តោតត្រឹមការបង្កឲ្យគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត និងប៉ះពាល់រាងកាយធ្ងន់ធ្ងរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីច្បាប់សន្តិសុខជាតិចូលជាធរមាន អាជ្ញាធរបានចាប់ខ្លួនប្រជាជនជាច្រើន ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះ ក៏ត្រូវបានដោះលែងវិញផងដែរ។ ដោយឡែកប្រទេសមួយចំនួន បានផ្អាកការធ្វើបត្យាប័នជាមួយហុងកុង បន្ទាប់ពីច្បាប់សន្តិសុខជាតិចូលជាធរមាន ក្នុងនោះមានដូចជាអង់គ្លេស អូស្ត្រាលី នូវែលសេឡង់ អាល្លឺម៉ង់ កាណាដា និងអាមេរិក៕	ច្បាប់សន្តិសុខជាតិហុងកុង បង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សិទ្ធិសេរីភាពនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង និងបំពានកាតព្វកិច្ចស្របច្បាប់អន្តរជាតិ។ អ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) លើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស បានព្រមានបែបនេះក្នុងលិខិតមួយច្បាប់។
ការប្រគល់ពាន The Best FIFA Football Awards បានប្រព្រឹត្តធ្វើឡើងនៅរាត្រីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា នៅក្នុងទីក្រុងឡុងដ៏ ចក្រភពអង់គ្លេស។ ខ្សែបម្រើឆ្នើមរបស់ Real Madrid និងជម្រើសជាតិក្រូអាស៊ី Modric បានក្លាយជាកីឡាករល្អបំផុតដែលរៀបចំដោយសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ FIFA។ តាមរយៈការបោះឆ្នោតពីក្រុមគ្រូបង្វឹក ប្រធានក្រុម និងអ្នកសារព័ត៌មានកីឡាអាជីព Modric បាន២៩,០៥ភាគរយ Ronaldo បាន១៩,០៨ភាគរយ និង Salah បាន១១,២៣ភាគរយ។ Modric វ័យ៣២ឆ្នាំ បានជួយក្រុមរហស្សនាមអធិរាជសឈ្នះពាន UEFA Champion League និងជើងឯក Champions League ៣រដូវកាលជាប់ៗគ្នា រួមទាំងជួយជម្រើសជាតិឈានដល់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ World Cup នៅរុស្ស៊ីឆ្នាំ២០១៨ទៀតផង។ គ្រូបង្វឹក Didier Deschamps ដែលបានដឹកនាំក្រុមមាន់គកបារាំងផ្តួលក្រូអាស៊ី ក្នុងលទ្ធផល ៤-២ ក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ World Cup ត្រូវបានគេតែងតាំងជាគ្រូបង្វឹកបុរសល្អបំផុតប្រចាំឆ្នាំរបស់ FIFA ដោយប្រជែងឈ្នះលោក Zinedine Zidane អតីតអ្នកចាត់ការទូទៅ Real Madrid និងលោក Dalic Zlatko គ្រូក្រុមជម្រើសជាតិក្រូអាស៊ី។ ចំណែក ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអេហ្ស៊ីប Salah បានទទួលពានរង្វាន់គ្រាប់បាល់ល្អបំផុត Puskas Award ដោយនាំមុខ គ្រាប់បាល់របស់ Ronaldo និង Gareth Bale។ គ្រាប់បាល់នោះរូគេធ្វើបានពេលលេងឲ្យ Liverpool ទល់នឹង Everton ក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League នៅទឹកដី Anfield កាលពីរដូវកាលមុន។ ដោយឡែក ក្រុមអ្នកគាំទ្ររបស់ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិប៉េរូបានឈ្នះពានរង្វាន់អ្នកគាំទ្រឆ្នើមបំផុតប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ (FIFA Fan Award) បន្ទាប់ពីមានអ្នកគាំទ្ររបស់ពួកគេរហូតដល់៤០០០០នាក់បានធ្វើដំណើរទៅរុស្ស៊ីរដើម្បីគាំទ្រក្រុមខ្លួនដែលបានកៅអីលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល៣៦ឆ្នាំ សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ World Cup ឆ្នាំ២០១៨។ អ្នកចាំទីល្អបំផុត The Best FIFA Goalkeeper បានទៅអ្នកចាំទីបែលហ្ស៊ិក Thibaut Courtois ដោយនាំមុនពិន្ទុអ្នកចាំទីបារាំង Hugo Lloris និងអ្នកចាំទីដាណឺម៉ាក Kasper Schmeichel។ -FIFA FIFPro World11 (Team of the Year): +អ្នកចាំទី: David DeGea +ខ្សែការពារ: Dani Alves, Raphael Varane, Sergio Ramos, Marcelo +ខ្សែបម្រើ : Luka Modric, N'Golo Kante, Eden Hazard, Lionel Messi, Kylian Mbappe +ខ្សែប្រយុទ្ធ : Cristiano Ronaldo៕	Luka Modric បានឈ្នះពានរង្វាន់កីឡាករល្អបំផុតប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ (Best FIFA Player of the Year) បន្ទាប់ពីទទួលបានសំឡេងគាំទ្រលើសអតីតមិត្តរួមក្រុម Cristiano Ronaldo និង Mohamed Salah។ លោក Didier Deschamps ត្រូវបានតែងតាំងជាគ្រូបង្វឹកល្អ he Best FIFA Mens Coach ខណៈ Salah ឈ្នះគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទីល្អបំផុត FIFA Puskas Award។
ភ្នំពេញ៖ ការត្រៀមខ្លួនជ្រើសរើសជំនាញសិក្សា គឺជារឿងដ៏សំខាន់សម្រាប់សិស្ស - និស្សិតកម្ពុជា ដែលស្របទៅតាមសមត្ថភាព ចំណូលចិត្ត ទីផ្សារការងារ និងបុព្វហេតុជីវិតរបស់ពួកគេ ដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅជីវិតរៀងៗខ្លួន។ ការពង្រឹងចំណេះជំនាញគោល ជំនាញបន្ទាប់បន្សំ ភាសាបរទេស បច្ចេកវិទ្យា ចំណេះដឹងទូទៅ ទាំងនៅកម្ពុជា និងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ព្រមទាំងប្រឡូកយកបទពិសោធន៍ពីជំនាញ ដែលខ្លូនជ្រើសរើស វាគឺជាដើមទុនដ៏សំខាន់ ដើម្បីឈានទៅដល់អាជីពដែលខ្លួនប្រាថ្នា។ នេះបើយោងតាម លោក ប៉ិច បូឡែន ប្រធានសហព័ន្ធសេវាអប់រំនៅកម្ពុជា។ លោក ប៉ិច បូឡែន ប្រធានសហព័ន្ធសេវាអប់រំនៅកម្ពុជា. រូបភាពពី សហព័ន្ធសេវាអប់រំនៅកម្ពុជា.. នេះជាសំឡេងរបស់លោក ប៉ិច បូឡែន ប្រធានសហព័ន្ធសេវាអប់រំនៅកម្ពុជា៖ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ក្នុងនាមលោកជាតួអង្គសំខាន់មួយរូបក្នុងវិស័យអប់រំ ផ្នែកឯកជន ដែលមានបទពិសោធន៍ជាង២០ឆ្នាំហើយ តើយុជនកម្ពុជាយើង គួរត្រៀមខ្លួនបែបណា ដើម្បីទទួលបានការងារល្អ តាមក្តីស្រមៃរបស់ពួកគេ? លោក ប៉ិច បូឡែន៖ គាត់ត្រូវមានចំណេះ ជំនាញគោលមួយ ហើយចង់ធ្វើការនៅក្នុងវិស័យអ្វី? បើគាត់ចង់ធ្វើការផ្នែកទេសចរណ៍ ឬ បដិសណ្ឋារកិច្ច អ៊ីចឹងគាត់ត្រូវរៀនពីចំណេះជំនាញ និងប្រឡូកក្នុងការងារទាំងអស់នេះ ដើម្បីប្រមូលយកបទពិសោធន៍ ឬ ធ្វើការស្ម័គ្រចិត្តក្នុងវិស័យហ្នឹងទៅ។ ទន្ទឹមនេះ ត្រូវមានជម្រើសទី២ ព្រោះនៅប្រទេសណាក៏ដោយ វាតែងមានការប្រែប្រួល ដែលខុសពីការរំពឹងរបស់យើងខ្លះដែរ។ ប្រសិនបើ គោលដៅអាជីពការងារ ដែលគាត់ត្រៀម វាអត់មាន! អ៊ីចឹងគោលដៅទី២ណាដែលគាត់យកបាន? និងត្រូវស្វះស្វែងរកប្រភពតម្រង់ទិសផ្សេងៗ ទាំងការប្រមើលមើលទៅអនាគត ហើយត្រូវគិតតាំងពីថ្នាក់វិទ្យាល័យទៅតែម្តង។ មាតាបិតាកឺជាអ្នកជួយគិតគូរក្នុងរឿងនេះ ហើយខាងសាលា គឺជាអ្នកជួយតម្រង់ទិសក្នុងរឿងហ្នឹង ដើម្បីឱ្យមើលឃើញថាជិត ១០ឆ្នាំខាងមុខស្ថានភាពការងារវាប្តូរទិសបែបណា? អ៊ីចឹងសិស្សដែលគាត់ត្រៀមចូលមហាវិទ្យាល័យ គាត់រើសជំនាញត្រូវ នេះទី១។ ទី២ ត្រូវមានផែនការបម្រុងទុកសម្រាប់ខ្លួនដែរ។ បើដល់ពេលជាក់ស្តែងវាមានតម្រូវការលើសវិញ តើគួរបត់បែបណា? បើចេះភាសាត្រូវធានាថាអាចប្រើប្រាស់បាន ទាំងអង់គ្លេស និង ចិន ដែលជាភាសានាំមុខហើយ។ ផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាផ្សេងៗ កន្លែងណាក៏ត្រូវការដែរ។ ក៏ដូចជាចំណេះដឹងក្នុងតំបន់អាស៊ាន ឬ ទិដ្ឋភាពពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងតំបន់ ព្រមទាំងជំនាញដឹកនាំ គ្រប់គ្រង និងធ្វើការជាក្រុមផងដែរ។ ទោះបីគាត់បត់ការងារទៅខាងណា ក៏គាត់មានមូលដ្ឋានគ្រឹៈទាំងហ្នឹង អាចឈរបានដែរ៕	ដោយ៖ សុង សុធាវី
ក្នុងពិធីពិនិត្យការដ្ឋានសាងសង់ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ នាព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩នេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បញ្ជាក់ថា៖«ខ្ញុំ នឹងបញ្ជូនបេក្ខជនមួយនេះ [ទៅ]។ [ខ្ញុំ] ប្រាប់ទៅលោក ប្រាក់ សុខុន ឲ្យត្រៀម»។ អត្ថបទទាក់ទង លោក គង់ ភោគ ឡើងកាន់តំណែងផ្លូវការជាអគ្គលេខាធិការរងអាស៊ាន សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រកាសថា មុនដំបូង សម្តេច សម្លឹងឃើញបេក្ខជនដល់ទៅបីរូប។ ពីររូបទៀត គឺអ្នកស្រី សឿង រដ្ឋចាវី ដែលបច្ចុប្បន្ន ជាឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅអង់គ្លេស និងជាអតីតរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេស ហើយក៏ធ្លាប់ធ្វើជាអគ្គលេខាធិការរងអាស៊ានផងដែរ និង លោក សុក ស៊ីផាន់ណា ជាទីប្រឹក្សាក្រសួងការបរទេស និងជាអ្នកការទូតផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម។ លោក កេត សោផាន់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស បញ្ជាក់បន្ថែមថា ក្នុងចំណោមឥស្សរជនទាំងបីរូបនោះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានសម្រេចជ្រើសរើសយកលោក កៅ គឹមហួន។ លោក បន្តថា ចំពោះឥស្សរជនពីររូបទៀត ដែលប្រមុខរដ្ឋាភិបាលលើកឡើងក្នុងពិធីខាងលើ គឺជាការគិតគូររបស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល មុននឹងសម្រេចចុងក្រោយថាត្រូវជ្រើសរើសយកអ្នកណា។ លោក ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទ បែបនេះថា៖«ឥឡូវ យើង សម្រេចហើយ ថានឹងបញ្ជូនឯកឧត្តម កៅ គឹមហួន ទៅ»។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ពុំបានលើកឡើងពីគុណសម្បត្តិរបស់លោក កៅ គឹមហួន ឡើយ។ ប៉ុន្តែ លោក លើកពីគោលការណ៍ខ្លះៗថា ដើម្បីអាចឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនអគ្គលេខាធិការអាស៊ានបាន គឺទាមទារឲ្យមានចំណេះដឹងខ្ពស់និងមានបទពិសោធច្រើនក្នុងកិច្ចការអាស៊ាន ហើយមានឋានៈចាប់ពីអនុរដ្ឋមន្ត្រីឡើ់យទៅ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះថា៖«ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ឈ្វេងយល់ច្បាស់ហើយ គឺបេក្ខជននោះ ត្រូវមានសមត្ថភាព»។ Dato Paduka Lim Jock Hoi អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងជាអតីតអ្នកការទូតរបស់ព្រុយណេ គឺជាអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ អាណត្តិរបស់អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន មានរយៈពេល៥ឆ្នាំ។ ការប្តូរអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន គឺធ្វើទៅតាមអក្ខរក្រមនៃប្រទេសទាំង១០ក្នុងតំបន់អាស៊ាន គឺចាប់ A ទៅ Z ។ ទីស្នាក់ការអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន គឺស្ថិតនៅទីក្រុងហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី៕	ឆ្នាំ២០២៣ គឺជាវេនកម្ពុជា ដែលត្រូវកាន់តំណែងអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្រកាសថា លោក កៅ គឹមហួន រដ្ឋមន្ត្រីអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជាបេក្ខជន សម្រាប់តំណែងនេះ។
អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានឱ្យដឹងថា កម្លាំងជំនាញកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តព្រះសីហនុ បានចុះបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀន និងស្រាវជ្រាវបន្តរកឃើញបុគ្គលពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន កាលពីថ្ងៃទី២៦តុលា ហើយបន្តតាមដានដល់ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ លោក អេង ហ៊ី បន្ថែមថា ជាលទ្ធផល កម្លាំងជំនាញក៏ឃាត់ខ្លួន ជនសង្ស័យ៦រូបទៀត ដែលសុទ្ធតែជាកម្លាំងកងរាជអាវុធហត្ថក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ បើតាមការសាកសួរ កាលពីថ្ងៃទី២៧ដល់២៩តុលា របស់កម្លាំងជំនាញនោះ ពួកគេទាំង៦នាក់ អាចពាក់ព័ន្ធនឹងករណីទទួលផលពីបទល្មើសគ្រឿងញៀន។ យ៉ាងណា ក្រោយធ្វើតេស្តសារធាតុញៀន ជនសង្ស័យទាំង៦រូប ពុំមានផ្ទុកសារធាតុញៀនឡើយ។ នេះបើតាម លោក អេង ហ៊ី ដែលបានបន្ថែមថា ពេលនេះ មន្ត្រីនគរបាលយុត្តិធម៌ កំពុងរៀបចំសំណុំរឿងខាងលើ បញ្ជូនជនសង្ស័យទាំងនោះ ទៅតុលាការ។ លោក អេង ហ៊ី សុំមិនបញ្ចេញអត្តសញ្ញាណជនសង្ស័យទាំង៦រូបនេះឡើយ។ តែយ៉ាងណា រូបជនសង្ស័យទាំង៦រូបខាងលើ ត្រូវបានអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម ចែកចាយបន្តគ្នា ដោយគេស្គាល់ថា លោក ទិត្យ វណ្ណៈ មេបញ្ជាការរងកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តកំពង់ស្ពឺ ,លោក យស ឌីណា មេបញ្ជាការមូលដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថស្រុកភ្នំស្រួច រួមទាំងគ្នីគ្នា៤នាក់ទៀត៕	ភ្នំពេញ៖ កងកម្លាំងរាជអាវុធហត្ថខេត្តកំពង់ស្ពឺ៦រូប ត្រូវបានចាប់ខ្លួន បញ្ជូនទៅតុលាការ ដោយសង្ស័យទទួលប្រយោជន៍ពីករណីបទល្មើសគ្រឿងញៀន។ នេះបើតាមលោក អេង ហ៊ី អ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស។
ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លីវ ហឺ និងប្រតិភូ៣០នាក់ បានជួបចរចាជាមួយមន្ត្រីអាមេរិកដឹកនាំដោយតំណាងចរចាពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក Robert Lighthizer នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមករា ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរវាងមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរ។ ការត្រឡប់ចូលតុចរចានេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីមន្ត្រីថ្នាក់ក្រុមការងារប្រទេសទាំងពីរជួបគ្នានៅរដ្ឋធានីប៉េកាំង ដែលបានលេចចេញផ្លែផ្កាគួរឲ្យកត់សម្គាល់ខ្លះផង។ មុនជំនួបថ្ងៃទីមួយចាប់ផ្ដើម ប្រតិភូចិនក៏ជួបការតវ៉ាពីសំណាក់បាតុករ ខណៈចាកចេញពីសណ្ឋាគារឆ្ពោះទៅកាន់អាគារការិយាល័យរដ្ឋ Eisenhower នៅក្បែរសេតវិមាន ជាទីតាំងសម្រាប់ការចរចា។ អាមេរិក និងចិនមានពេលតែ៣០ថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយបញ្ចៀសការរាលដាលជម្លោះ។ បើមិនអាចរកច្រកចេញបាន អាមេរិកនឹងពន្ធនាំចូលតម្លៃ២០០ពាន់លានដុល្លារលើទំនិញចិនដូចដែលលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសកន្លងមក។ បញ្ហាសំខាន់ដែលត្រូវរកចំណុចរួមគ្នាមានការការពារកម្មសិទ្ធបញ្ញារបស់អាមេរិក, ការបង្ខំឲ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិកផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនចិន និងការបង្កើតយន្តការដើម្បីតាមដានការសន្យារបស់ចិនក្នុងការផ្លាស់ប្ដូររបៀបរបបរកស៊ីផង។ ចប់ការពិភាក្សាថ្ងៃទីមួយ រដ្ឋមន្ត្រីរតនាគារអាមេរិក Steven Mnuchin និយាយថា ភាគីទាំងពីរមានការសន្ទនាដ៏ល្អ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែតហុងកុង South China Morning Post ។ ដោយឡែកតំណាងចរចាអាមេរិក Lighthizer លើកឡើងថា មហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរប្រជែងគ្នាដើម្បីការគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យានៅថ្ងៃអនាគត។ ចិនដែលកន្លងមកមិនសូវមានឥទ្ធិពលក្នុងវិស័យនេះ កំពុងអនុវត្តគោលនយោបាយដើម្បីក្លាយខ្លួនជាប្រទេសនាំមុខលើវិស័យអវកាស យានយន្ត មនុស្សយន្ត និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ខណៈដែលវិស័យទាំងនេះជាបេះដូងនៃឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យារបស់អាមេរិកតែម្ដង។ សូមរំឭកបន្តិចថា ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរវាងក្រុងប៉េកាំង និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនបានឈានដល់ខែទី៧ ហើយ បន្ទាប់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ដាក់ពន្ធជាបន្តបន្ទាប់លើទំនិញចិន។ មកទល់ពេលនេះ អាមេរិកដែលចោទចិនថា រកស៊ីមិនយុត្តិធម៌ជាមួយខ្លួននោះ បានដាក់ពន្ធចំនួន២៥០ពាន់លានដុល្លាររួចហើយលើផលិតផលរាប់រយមុខរបស់ចិន ឯចិនវិញបានសងសឹកដោយដំឡើងពន្ធប្រមាណ១១០ពាន់លានដុល្លារវិញដែរ៕	មន្ត្រីអាមេរិក និងចិនបានជួបចរចាគ្នាម្ដងទៀតនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមករា ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយរំងាប់ភាពតានតឹងលើវិស័យពាណិជ្ជកម្មរវាងមហាអំណាចទាំងពីរ។ ប៉ុន្តែជំនួបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីអាមេរិកចោទក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដ៏ធំរបស់ចិន Huawei ជុំវិញការលួចបច្ចេកវិទ្យា និងការបំពានច្បាប់អាមេរិកក្នុងការរកស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ ភាគីទាំងពីរមានពេល៣០ថ្ងៃទៀតដើម្បីស្វែងរកចំណុចរួម មុនអាមេរិកដាក់ពន្ធ២០០ពាន់លានដុល្លារលើទំនិញចិន។
រយៈពេល៩ ខែឆ្នាំនេះ ទីផ្សារនៃការនាំចេញសំខាន់ៗទាំងបីរបស់កម្ពុជា ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP មានវៀតណាម ចិន និងជប៉ុន។ កម្ពុជាបាននាំចេញផលិតផលដែលមាន តម្លៃ ២,០៣ ពាន់លានដុល្លារ ទៅកាន់វៀតណាម កើនឡើង ៣០,៦ ភាគរយ និង ១,០៦ ពាន់លានដុល្លារ ទៅកាន់ចិន ដែលកើន ១៨,២ភាគរយ។ ទន្ទឹមនេះ ការនាំចេញទៅជប៉ុន មានត្រឹមតែ ៨៨៥,៧ លានដុល្លារ ធ្លាក់ចុះ ១,៣ភាគរយ។ កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី RCEP មានសមាជិកចំនួន ១៥ប្រទេសរួមមានសមាជិកអាស៊ានចំនួន ១០ និងដៃគូពាណិជ្ជកម្មចំនួន៥ទៀតគឺ ចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង អូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់។ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា លោក ប៉ែន សុវិជាតិ បាននិយាយថា RCEP ដែលចូលជាធរមានកាលឆ្នាំ២០២២ ជាកត្តាជំរុញកំណើនការនាំចេញរបស់កម្ពុជា ហើយបានក្លាយជាមេដែកដើម្បីទាក់ទាញលំហូរវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសកាន់តែច្រើនទៅកាន់ប្រជាជាតិអាស៊ាន។ « កំណើនការនាំចេញបានបង្ហាញថាប្រទេសជាដៃគូ RCEP ជាទីផ្សារដ៏មានសក្តានុពលសម្រាប់ផលិតផលផលិតនៅកម្ពុជា»។ នេះបើតាមលោក សុវិជាតិ បានប្រាប់សារព័ត៌មានចិន Xinhua ។ លោកបន្តថា ជាមួយនឹងពន្ធអនុគ្រោះដែលផ្តល់នៅក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP គ្មានអ្វីគួរឱ្យសង្ស័យទេដែលថាការនាំចេញរបស់កម្ពុជាទៅកាន់សមាជិក RCEP ផ្សេងទៀតនឹងបន្តកើនឡើងសម្រាប់ឆ្នាំនេះ និងឆ្នាំក្រោយ។ ជាមួយកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគីផ្សេងទៀត នឹងជួយកម្ពុជាចាកចេញពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួចនៅឆ្នាំ ២០២៧ និងសម្រេចបាននូវគោលដៅក្លាយជាប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នៅឆ្នាំ ២០៣០ និងជាប្រទេស ដែលមានចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ ២០៥០។ លោក សុវិជាតិ បានគូសបញ្ជាក់បែបនេះ៕	រយៈពេល៩ខែ ឆ្នាំ២០២៣នេះ កម្ពុជាបាននាំចេញទំនិញមានតម្លៃ ៥,៨១ពាន់លានដុល្លារ ទៅកាន់ប្រទេសសមាជិកភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងតំបន់ (RCEP) ផ្សេងទៀត។ ទំហំនេះកើនឡើង ២៣,៦ភាគរយ ធៀបនឹងគ្រាដូចគ្នាឆ្នាំមុន។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។
អ្នកសារព័ត៌មានបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅលើដំបូលអគារក្រុមហ៊ុន Next Digital ពេញមួយយប់ដោយបើកភ្លើងទូរស័ព្ទដៃបញ្ចាំងទៅហ្វូងមនុស្សនៅខាងក្រោមដើម្បីបង្ហាញសាមគ្គីភាព។ អ្នករចនាកាសែតម្នាក់បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរ៉យទ័រថា«គ្មានសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅហុងកុងទេ» ដោយសារការបិទកាសែត Apple Daily។ ក្រុមហ៊ុន Next Digital បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃពុធថា ខ្លួនបិទកាសែត Apple Daily ដោយលើកឡើងថា មកពី «កាលៈទេសៈបច្ចុប្បន្ននៅហុងកុង»។ ការសម្រេចចិត្តនេះធ្វើឡើងជិតមួយសប្តាហ៍បន្ទាប់ពីប៉ូលិសជាង៥០០នាក់ បានឆ្មក់ចូលការិយាល័យកាសែតនេះ ហើយបានចាប់ខ្លួននិពន្ធនាយក គឺលោក Ryan Law និងនាយកប្រតិបត្តិ ៤នាក់ទៀតរបស់កាសែតនេះ និងរបស់ក្រុមហ៊ុន Next Digital។ បន្ទាប់មកអាជ្ញាធរបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិចំនួន ២,៣លានដុល្លារ ដែលធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនមិនមានលុយបើកប្រាក់ខែឲ្យបុគ្គលិក។ លោក Cheung Kim-hung នាយកប្រតិបត្តិ និងផ្នែកច្បាប់ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទឃុបឃិតជាមួយប្រទេសក្រៅ ហើយត្រូវបានគេបដិសេធមិនឲ្យធានានៅក្រៅឃុំ។ របាយការណ៍ចេញផ្សាយពីទីក្រុងហុងកុងនិយាយថា បុគ្គលិកកាសែត Apple Daily ម្នាក់ទៀតដែលគេស្គាល់ថា ជាអ្នកសេរសេរបទវិចារណកថា និងអត្ថបទដ៏លេចធ្លោម្នាក់របស់កាសែតនេះ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃពុធ។ ប៉ូលិសបាននិយាយថា បុរសអាយុ៥៥ឆ្នាំរូបនេះ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនពីបទសង្ស័យថា ឃុបឃិតជាមួយប្រទេសក្រៅ ឬកម្លាំងបរទេស។ កាសែត Apple Daily និងចាងហ្វាងកាសែតនេះ គឺលោក Jimmy Lai អាយុ៧៣ឆ្នាំដែលស្ថាបនិក និងជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន Next Digital បានក្លាយជាគោលដៅវាយប្រហាររបស់អាជ្ញាធរហុងកុង ចាប់តាំងពីប្រទេសចិន បានចេញច្បាប់សន្តិសុខជាតិយ៉ាងតឹងរ៉ឹងកាលពីខែមិថុនាក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការតវ៉ាដ៏ធំប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលកាលពីឆ្នាំ២០១៩ ដែលពេលខ្លះមានអំពើហិង្សានោះ។ ការិយាល័យកាសែតនេះ ត្រូវបានឆ្មក់ចូលឆែកឆេរកាលពីខែសីហាឆ្នាំមុន បន្ទាប់ពីលោក Jimmy Lai ត្រូវបានចាប់ខ្លួននៅផ្ទះរបស់លោក ដោយសង្ស័យពីបទឃុបឃិតជាមួយបរទេស៕	កាសែត Apple Daily គាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅហុងកុង បានបិទជាផ្លូវការនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ បន្ទាប់ពីបានចេញផ្សាយការបោះពុម្ពចុងក្រោយ។ អ្នកក្រុងហុងកុងជាច្រើនបានតម្រង់ជួរនៅតាមហាងនានានៅទូទាំងទីក្រុងនេះ មុនពេលថ្ងៃរះដើម្បីទិញកាសែត Apple Daily ចុងក្រោយដែលបោះពុម្ពចំនួន១លានច្បាប់។
មីស៊ីល DongFeng-41 គឺជាមីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបដែលជឿថា អាចពាំក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរចម្ងាយចន្លោះពី ១២០០០-១៥០០០ គីឡូម៉ែត្រ។ សម្រាប់ចម្ងាយនេះ មីស៊ីលកំណាចនេះ នឹងក្លាយជាមីស៊ីលចម្ងាយវែងបំផុតក្នុងពិភពលោក ដែលផ្តួលមីស៊ីលអាមេរិក LGM-30 Minuteman ដែលរាយការណ៍ថា បាញ់បានចម្ងា្យ ១៣០០០គីឡូម៉ែត្រ។ លក្ខណៈសម្បត្តិផ្សេងទៀតរបស់មីស៊ីល DongFeng-41 គឺថា វាមានអង្កត់ផ្ចិត២,២៥ម៉ែត្រ, ទម្ងន់ខ្លួន ៨០តោន និងអាចផ្ទុកដល់ទម្ងន់ ២៥០០គីឡូក្រាមឯណោះ។ វាអាចហោះហើរលឿនជាង ល្បឿននៃសំឡេង ២៥ដង (Mach 25) ឬស្មើនឹង៣០៨៧០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង។ អ្នកជំនាញសន្តិសុខ អះអាងថា មីស៊ីល DF-41 របស់ចិននេះ អាចមានសមត្ថភាពបាញ់ដល់គ្រប់ទីកន្លែងក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកត្រឹម៣០នាទី និងអាចផ្ទុកក្បាលគ្រាប់ដល់ទៅ ១០គ្រាប់ សម្រាប់គោលដៅខុសៗគ្នា។ បច្ចុប្បន្ន ចិន ក៏មានមីស៊ីល DongFeng-31 ដែលមានរយៈចម្ងាយជាង ១១២០០ គីឡូម៉ែត្រ ដែលអាចបាញ់ដល់ស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្រៅពីមីស៊ីលនេះ ចិន ក៏បានបង្ហាញសព្វាវុធទំនើបផុតលេខមួយចំនួនផងដែរ ហើយក្នុងនោះរួមមាន មីស៊ីលបាលីស្ទិកលឿនជាងសំឡេង Dongfeng-17 និងដ្រូនប្រយុទ្ធលឿនជាងសំឡេង ជាដើម។ ទន្ទឹមនេះ យន្តហោះបំបាំងកាយ J-20 ក៏មានវត្តមានក្នុងក្បួនព្យុហយាត្រាដ៏ធំរបស់ចិននេះ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវសន្តិសុខ Stockholm ប្រទេសចិន មានក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរប្រមាណ ២៨០គ្រាប់ ដែលជាចំនួនតិចតួចណាស់ បើធៀបនឹងអាមេរិក ៦៤៥០ គ្រាប់ និងរុស្ស៊ី ៦៨៥០គ្រាប់។ ទោះជាបែបនេះក្តី ការចំណាយលុយលើវិស័យការពារចិន បានកើនឡើង ៥ភាគរយទៅដល់ ២៥០ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ឬប្រមាណ ១០ដង បើធៀបនឹងឆ្នាំ ១៩៩៤។ ចំណែកអាមេរិកវិញ បានចាយដល់ ៦៥០ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០១៨៕ សូមបញ្ជាក់ថា ការធ្វើព្យុហយាត្រាយោធាដ៏ធំសម្បើមនាថ្ងៃទី ០១ តុលា នេះ គឺរួមមាន កងទ័ព ១៥០០០នាក់, យន្តហោះចម្បាំង ១៦០គ្រឿង និងសម្ភារយោធាជាច្រើនថែមទៀត។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិឧត្តមសេនីយ៍ Cai Zhijun៕	មហាអំណាច ចិន បានដាក់បង្ហាញអាវុធប្រល័យលោកទំនើបបំផុតរបស់ខ្លួន ហៅថា Dongfeng-41 ជាលើកដំបូងបង្អស់ ក្នុងក្បួនព្យុហយាត្រាយោធាដ៏ធំសម្បើម នៅថ្ងៃ១ តុលា នាកណ្តាលរដ្ឋធានីប៉េកាំង ។ ក្បួននេះ ធ្វើឡើងគឺដើម្បីសាទរគម្រប់ខួប៧០ឆ្នាំនៃការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។
ក្រោយការចែករំលែករូបថតតៗគ្នាពេញបណ្តាញសង្គមជាមួយនឹងការរិះគន់ជាច្រើន រដ្ឋាករស្វយ័ដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ បានចេញចំណាត់ការដ៏ម៉ឺងម៉ាត់។ «រដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុង (City Bus) រាជធានីភ្នំពេញ បានចាត់វិធានការបញ្ឈប់បុគ្គលិកនេះ ពីរដ្ឋាករចាប់ពីពេលនេះតទៅ។» នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាននាថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋាករស្វ័យតដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរថយន្តក្រុងចេញថ្ងៃទី២៨ កុម្ភៈនេះ បានសម្រេចបញ្ឈប់ការងារបុរសនេះ ដោយពិនិត្យឃើញថា ប៉ះពាល់ដល់សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ សុជីវធម៌ អនាម័យ សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងសោភ័ណភាពរាជធានីភ្នំពេញ។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនទទួលបានការពន្យល់បន្ថែមពីសំណាក់លោក អ៊ាន សុឃីម អភិបាលរដ្ឋករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ បានឡើយ នារសៀលថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ នេះ៕	ភ្នំពេញ៖ អ្នកបើករថយន្តក្រុង (City Bus) របស់រដ្ឋាករស្វយ័តដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ បានបាត់បង់ការងារធ្វើ ដោយសារតែរូបថតមួយសន្លឹកដែលចែកចាយពេញបណ្តាញសង្គម។ តាមរូបនៅលើហ្វេសប៊ុក បុគ្គលិក City Bus រូបនោះ បានឈរបន្ទោបង់ទឹកនោមដាក់កង់រថយន្ត នៅផ្លូវមួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នាវេលាថ្ងៃត្រង់កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ។
ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសហ្វីលីពីននេះ ក្រុមប្រតិភូកម្ពុជា ត្រូវបានអញ្ជើញទៅទស្សនានិងសិក្សាស្វែងយល់ពីសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនៅស្រុក សាន់តាហ្វេ ខេត្តNueva Vizcaya បន្ទាន់មកឆ្ពោះទៅមន្ទីរបរិស្ថានដែលគ្រប់គ្រងតំបន់៣ ទទួលបន្ទុក៧ខេត្ត និងនៅថ្ងៃចុងក្រោយមានការជួបជាមួយតំណាងរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន។ ដំណើរទស្សនកិច្ចសិក្សាទៅប្រទេសហ្វីលីពីន ដើម្បីសិក្សាស្វែងយល់ពី អភិបាលកិច្ចល្អក្នុងការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ ការគ្រប់គ្រងដីធ្លី ជាពិសេសកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល រួមទាំងរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន ក្នុងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិនិងជីវភាពជនជាតិដើមភាគតិច។ អ្វីដែលវេទិកានៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលស្ដីពីកម្ពុជា(NGO Forum on Cambodia) ចង់បាន ក្រោយពីដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ គឺសង្ឃឹមថាក្រសួងពាក់ព័ន្ធនានានៅកម្ពុជា អាចចាប់ដៃជាមួយអង្គការសង្គមស៊ីវិលផ្សេងៗ ដែលធ្វើការទៅលើសិទ្ធិដីធ្លី ធនធានធម្មជាតិ សិទ្ធិលំនៅស្ថាន និងសិទ្ធិជនជាតិដើមភាគតិចជាដើមនោះយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ក្នុងន័យអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសប្រកបដោយចិរភាព។ ដំណើរទស្សនកិច្ចដែលរៀបចំដោយវេទិការនៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលស្ដីពីកម្ពុជា(NGO Forum on Cambodia) មានការចូលរួមពី តំណាងក្រសួងមហាផ្ទៃ ,ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ,ក្រសួងកិច្ចការនារី, ក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់, តំណាងពីមន្ទីរបរិស្ថាន និងរដ្ឋបាលសាលាខេត្ត រួមទាំងសមាជិកបណ្ដាញព្រៃឈើ (IPFN) ,បណ្ដាញឡារីននៃវេទិកាអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ដែលធ្វើការផ្ដោតទៅលើសិទ្ធិលំនៅស្ថាននិងសិទ្ធិដីធ្លី និងតំណាងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួនទៀត ហើយសរុប២៣រូប៕	ហ្វីលីពីន៖ តំណាងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន បានទៅទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសហ្វីលីពីន ដើម្បីឈ្វេងយល់ពីការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ និងសិទ្ធិជនជាតិដើមភាគតិច។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ មានរយៈពេល៥ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ដល់ ១៣ ធ្នូ ដែលរៀបចំដោយ វេទិការនៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលស្ដីពីកម្ពុជា(NGO Forum on Cambodia)។
អធិការនគរបាលស្រុកស្ទឹងហាវលោក រស់ កី បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ដើមចមនៃការស្លាប់នេះ ដោយសារកុមារីរងគ្រោះ បានយកខ្សែទៅចងព្យួរនឹងជញ្ជាំង ហើយយក ក លោលេង ស្រាប់តែជ្រុលភ្លាត់ ក៏បណ្ដាលឲ្យបាត់បង់ជីវិតតែម្ដង កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា។ បើតាមលោក រស់ កី កុមារីរងគ្រោះខាងលើ មានឪពុកម្ដាយជា កម្មករសំណង់ ៕	កុមារីអាយុ៧ឆ្នាំម្នាក់ បានស្លាប់ដោយសារការយកខ្សែមកចងក ក្នុងគ្រាដែលកំពុងលេងបាយឡុកបាយឡ ជាមួយមិត្តភក្តិចំនួន២នាក់ផ្សេងទៀត។ ករណីកើតហេតុស្ថិតនៅក្នុងដីសម្បទានសង្គមកិច្ច ក្នុងឃុំទំនប់រលក ស្រុកស្ទឹងហាវ ខេត្តព្រះសីហនុ។
យ៉ាងណាមិញ មូលហេតុធំៗដែលនាំឲ្យស្ងួតភ្នែកនោះមានដូចជា៖ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំដូចជា ថ្នាំប្រឆាំងអាឡែហ្ស៊ី ថ្នាំប្រឆាំងការបាក់ទឹកចិត្ត និងថ្នាំបំបាត់ការតឹងច្រមុះ ជំងឺជាច្រើនដូចជា ទឹកនោមផ្អែម ឬជំងឺស្បែក Rosacea អាកាសធាតុដែលមានខ្យល់បក់ច្រើន ផ្សែង ឬស្ងួត ចំណាយពេលវេលាច្រើនមើលទូរស័ព្ទ ឬកុំព្យូទ័រ មានប្រតិកម្មអាឡែហ្ស៊ី។ អ្នកដែលមានអាការៈស្ងួតភ្នែកជាញឹកញាប់ គួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញឯកទេសខាងរោគចក្ខុដើម្បីពិនិត្យ និងព្យាបាល៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការស្ងួតភ្នែកច្រើនតែកើតឡើងលើមនុស្សជាច្រើនណាស់ ជាពិសេសមនុស្សពេញវ័យដែលរស់នៅតាមទីជនបទតែម្តង។ សម្រាប់ភ្នែកដែលមានសុខភាពល្អ វានឹងមានទឹកភ្នែកហូរជាប់ដើម្បីរក្សាសំណើមលើផ្ទៃគ្រាប់ភ្នែក។ បើគ្មានភាពរំអិលពីទឹកភ្នែកទេ យើងប្រហែលជាមានអារម្មណ៍រកាំៗភ្នែក ក្រហាយ ឬមានអ្វីកកិតក្នុងភ្នែកតែម្តង។
នៅក្នុងការជម្នះនូវឧបសគ្គ Bluetronics បានបង្ហាញការរីកចម្រើន នៃអាជីកម្មលក់រាយនៃវិស័យ គ្រឿងអេឡិចត្រូនិកយ៉ាង ឆាប់រហ័ស និងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល ទោះបីជាមានការផ្ទុះឡើង នៃការរាតត្បាតនៃវីរុស Covid 19 ក៏ដោយ។ ក្នុងចំនួន៥០សាខា របស់Bluetronics បច្ចុប្បន្ន កំពុងគ្របដណ្តប់ចំនួន១៥ខេត្តក្នុងចំណោម ២៥ខេត្តរាជធានី នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលកំពុងដើរតាមគន្លងនៃការកំណត់ឲ្យបាន ទូទាំងប្រទេសរបស់ MWG។ គំរូនៃភាពជោគជ័យរបស់ហាង Bluetronics បានកំពុងពង្រីកយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅតាម តំបន់ដែលមានសក្ដានុពល ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងសេវាកម្មបម្រើរអតិថិជនយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ ផលិត ផលសុទ្ធនិងស្របច្បាប់ តាំងពីប្រភេទទូរស័ព្ទដៃទំនើបៗ ទូរទឹកកក ទូរទស្សន៍ និង គ្រឿងបរិក្ខារប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះដែលសុទ្ធតែជាម៉ាកល្បីៗ។ ហាងធំទូលាយរួមជាមួយផលិតផល អេឡិចត្រូនិចជាច្រើនមុខ ជាច្រើនម៉ាកបាន ធ្វើអោយ Bluetronics ក្លាយជាហាងដំបូង ដែលអតិថិជនគិតដល់តម្រូវការគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក។ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បុគ្គលិកបាន ឆ្លងកាត់ការបណ្តុះបណ្តាលយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញក្នុងការផ្តល់សេវាកម្មជូនអតិថិជន ដើម្បីសម្រួល ក្នុងការសម្រេចចិត្តទិញផលិតផល ដែលធ្វើអោយពួកគាត់មាន អារម្មណ៍ថាកំពុងតែជជែក ជាមួយនឹងមិត្តភក្តិ រឺសាច់ញាតិរបស់ពួកគាត់ដែលជួយសម្រួលដល់អតិថិជនក្នុងការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសផលិតផលយកទៅប្រើប្រាស់ ហើយចំណាយពេលវេលាតិចក្នុងការដើរមើល ផលិតផល។ មិនតែប៉ុណ្ណោះរាល់ការជាវផលិតផលពីហាង Bluetronics ក្រុមហ៊ុនក៏មានផ្តល់ ជូននូវសេវាកម្ម ដឹកនិងតម្តើងដោយឥតគិតថ្លៃ ផងដែរ។ គម្រោងអាជីវកម្មរបស់Bluetronics គឺជាគំរូអាជីវកម្មមួយដែលស្រដៀងទៅហ្នឹងខ្សែសង្វាក់ លក់រាយដ៏ជោគជ័យរបស់ប្រទេសវៀតណាមដែលគ្រប់គ្រងដោយ MWG។ នាពេលអនាគតនេះ MWG មានភាពជឿជាក់ថា យើងនៅតែអាចបន្ត ពង្រីកអាជីវកម្ម នៅបណ្តាប្រទេសជាច្រើនទៀតដោយក្រុមហ៊ុន មានគម្រោង អនុវត្តន៍គំរូអាជីវកម្ម ដែល ជោគជ័យមួយនេះទៅក្នុងទីផ្សារថ្មី នៅក្នុងប្រទេសដែលមានសក្តានុពលនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជាប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ប្រទេសថៃ និងប្រទេសហ្វីលីពីន។ លោក Doan Van Hieu Em អគ្គនាយកនៃសហព័ន្ធ Mobile World បានមានប្រសាសន៍ថា៖«ការពង្រីកអាជីវកម្មយ៉ាងឆាប់រហ័សរបស់ Bluetronics បានបង្ហាញថា ការខិតខំប្រឹងប្រែង របស់យើងត្រូវបានទទួលស្គាល់នៅក្នុងទីផ្សារ។ យើងទាំងអស់គ្នាកំពុង ដើរលើគន្លងជាមួយ នឹងផលិតផល និងសេវាកម្មយ៉ាងប្រពៃ និងការធ្វើបដិវត្តន៍អាជីរកម្ម លក់រាយនៅទីនេះ។ ដៃគូរអាជីវកម្មរបស់ពួកយើងតែងតែគាំទ្រពួកយើងគ្រប់ពេលវា ដូច្នេះហើយយើងអាចធ្វើ ការពង្រីកអាជីវកម្មនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិបាន មិនតែប៉ុណ្ណោះយើងក៏ទទួលបាន លទ្ធផល យ៉ាងពេញចិត្តនៅលើទីផ្សារភាគហ៊ុន» ។ ឥឡូវនេះ ហាងBluetronicsបានក្លាយទៅជាប្រព័ន្ធអាជីវកម្ម លក់រាយដ៏ធំជាងគេក្នុងទីផ្សារ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលគ្រោងនឹង ទទួលបានអតិថិជនពាក់កណ្តាលនៅក្នុង ឆ្នាំនេះ។ ទោះបីជាក្នុងឆ្នាំ២០២០ ក្រុមហ៊ុនជាច្រើនជួបប្រទះផលវិបាកជាមួយជំងឺរាតត្បាតនៃវីរុសកូវីត១៩យ៉ាងណាក៏ដោយ តែហាង Bluetronics នៅតែទទួលបានភាពជោគជ័យ ដោយទទួលបានចំណូលចំនួន ៨លានដុល្លាអាមេរិចដែល ៦លានដុល្លា ទទួលបាននៅចុងពាក់ កណ្តាលឆ្នាំ២០២០ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនបានពន្លឿន ការពង្រីកសាខា អាជីវកម្ម។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ក្រុមហ៊ុនគ្រោងនឹងទទួលបាន ៥៥ លានដុល្លាអាមេរិក នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១ ជាមួយនឹងជោគជ័យ ៧ដងនៃឆ្នាំចាស់។ ក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះផងដែរ Bluetronics មានគម្រោងពង្រីកទៅដល់ ៨០សាខា ក្នុងការបន្ត ការខិតខំប្រឹងប្រែងផ្តល់សេវាកម្មជូនទៅប្រជាជន នៅតាមតំបន់ឆ្ងាយៗ ដើម្បីគ្រប ដណ្តប់ពេញផ្ទៃប្រទេស ២៥/២៥រាជធានី ខេត្តក្រុង។ វត្តមានរបស់Bluetronics នឹងជួយអតិថិជនកម្ពុជាអោយមាននូវហាងដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងជឿជាក់ទៅលើទាំងផលិតផល ទាំងសេវាកម្ម។ ការគ្របដណ្តាប់នេះ Bluetronics អាចផ្តល់សេវាកម្មបន្ថែមដូចជា ការដឹងជញ្ជូន និងសេវាកម្មក្រោយការលក់ ជូនទៅដល់ អតិថិជនដែលជាវផលិតផលពីBluetronícs នៅស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែងនៃប្រទេសកម្ពុជា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុនMobile World Group (MWG) ដែលជាអាជីវកម្មលក់រាយ ដ៏ធំជាងគេក្នុង ចំណោមក្រុមហ៊ុនទាំង ១០០ នៅក្នុងតំបន់ អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក បានរៀបចំកម្មវិធី ប្រកាសអំពីការទទួលបាននូវការបើក សាខា នៃហាង Bluetonicsចំនួន ៥០សាខា នៅសណ្ឋាគារផ្កាយប្រាំ សូហ្វីតែលភ្នំពេញភូគីត្រា ក្នុងយុទ្ធសាស្រ្តពង្រីកអាជីវកម្មទូទាំងប្រទេស។
លោកវ៉ាង យី ដែលជាជនជាតិហាន បានកើតនៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥៣ និងបញ្ចប់ការសិក្សាភាសាជប៉ុនពីនាយកដ្ឋានភាសាអាស៊ី និងអាហ្វ្រិក នៃសកលវិទ្យាល័យ Beijing International Studies University។ ទន្ទឹមនេះ លោកវ៉ាង ក៏បានបញ្ចប់អនុបណ្ឌិតសេដ្ឋកិច្ចផង។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨២ លោក វ៉ាង បានចូលបម្រើការនៅក្រសួងការបរទេសដំបូង និងបានក្លាយអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំជប៉ុននៅចន្លោះឆ្នាំ២០០៤ និង២០០៧។ ដោយសារតែកិច្ចខិតខំ និងបទពិសោធន៍ការទូតជាច្រើនឆ្នាំ អតីតនិស្សិតសកលវិទ្យាល័យ Beijing International Studies University បានក្លាយជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៣ និងជាទីប្រឹក្សារដ្ឋនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨។ ក្រោយកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសជិត ១ទសវត្សរ៍ នៅឆ្នាំ២០២២ លោកវ៉ាង បានក្លាយជាសមាជិកការិយាល័យនយោបាយនៃបក្សកុម្មុយនីស្តចិន បើទោះលោកមានវ័យ ៦៩ឆ្នាំ ក៏ដោយ។ មន្រ្តីការទូតជាន់ខ្ពស់ចិនរូបនេះ ជាបុគ្គលមួយរូប ដែលជិតស្និទ្ធ និងទុកចិត្តពីសំណាក់លោកស៊ី ជិនភីង ប្រធានាធិបតី និងជាអគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តចិន។ តាមក្រឹត្យក្រមរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន សមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្រ្តៃយ៍នៃការិយាល័យនយោបាយ ដែលមានអាយុចាប់ពី ៦៨ឆ្នាំឡើងទៅ ត្រូវចូលនិវត្តន៍ ខណៈសមាជិកមានអាយុ៦៧ឆ្នាំ អាចកាន់តំណែងបន្តរហូតដល់បញ្ចប់អាណត្តិ។ នៅដើមឆ្នាំ២០២៣ លោកវ៉ាង ត្រូវបានដំឡើងជាប្រធានការិយាល័យគណៈកម្មការកិច្ចការបរទេសរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិនថែមទៀត។ ការិយាល័យគណៈកម្មការកិច្ចការបរទេសរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន ជាស្ថាប័នមួយ ដែលកំណត់ពីគោលនយោបាយការបរទេស ក៏ដូចជាពិនិត្យលើបញ្ហាទាំងអស់ ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចការបរទេស។ ចំណែកតំណែងរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស ត្រូវធ្លាក់លើលោក ឈីន កាង នៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ យ៉ាងណាមិញ ត្រឹមរយៈពេល ប៉ុន្មានខែប៉ុណ្ណោះ លោក ឈីន ត្រូវបានសភាចិនដកតំណែងដ៏សំខាន់មួយនេះ នៅក្នុងខែកក្កដាកន្លងទៅ និងប្រគល់តំណែងរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស ទៅឱ្យលោកវ៉ាង កាន់ជំនួសវិញ។ ចិន មិនបានបញ្ជាក់ហេតុផល ក្នុងការដកតំណែងនេះឡើយ។ មានរហ័សនាមកញ្ជ្រោងរោមទឹកប្រាក់ដោយសារសក់របស់លោក លោកវ៉ាង ត្រូវបានចាត់ទុកជាមន្រ្តីទូតមួយរូប ដែលតែងប្រកាន់យក «ការទូតអ្នកចម្បាំងចចក» ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការវាយប្រហារ ឬការបង្ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួន ជុំវិញបញ្ហាជំងឺកូវីដ-១៩, កិច្ចការផ្ទៃក្នុងចិន ក៏ដូចជាកោះតៃវ៉ាន់ជាដើម។ បច្ចុប្បន្ន លោកវ៉ាង បានកាន់តំណែងសំខាន់ៗរហូតដល់ទៅ ៣ឯណោះ ក្នុងនោះមានសមាជិកការិយាល័យនយោបាយនៃបក្សកុម្មុយនីស្តចិន, ប្រធានការិយាល័យគណៈកម្មការកិច្ចការបរទេសរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិន និងរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន៕	លោក វ៉ាង យី ដែលត្រូវបានសារព័ត៌មានរដ្ឋ និងអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមហៅថា «Silver Fox ឬកញ្ជ្រោងរោមទឹកប្រាក់» នៅក្នុងខែកក្កដាកន្លងទៅ បានក្លាយជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិនជាថ្មី ក្រោយកាន់តំណែងមួយនេះជិត ១ទសវត្សរ៍ ដោយបន្ថែមពីលើតួនាទីប្រធានគណៈកម្មការកិច្ចការបរទេសនៃបក្សកុម្មុយនីស្តចិន។ តើមន្រ្តីការទូតចិន ដែលមានបទសោធន៍ការទូតជាច្រើនឆ្នាំនេះ មានប្រវត្តិបែបណា?
លោក សេង សុមុនី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងធម្មការនិងសាសនា បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា គ្រប់មន្ទីរធម្មការនិងសាសនា រាជធានីខេត្ត ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់បង្កលក្ខណៈ ឱ្យបានល្អប្រសើរ ប្រគេនព្រះសង្ឃ ជូនពុទ្ធបរិស័ទ ប្រារព្ធពិធីកាន់បិណ្ឌភ្ជុំបិណ្ឌ និងកឋិនទាន។ លោកបន្ថែមថា គ្រប់វត្តអារាម ត្រូវអនុវត្តវិធានការការពារ របស់ក្រសួងសុខាភិបាល ដោយត្រូវពាក់ម៉ាស់ វាស់កម្ដៅ រក្សាអនាម័យ លាងដៃនឹងសាប៊ូ ឬអាល់កុល ជែល និងរក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាពសង្គម-បុគ្គល ជាពិសេសត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់ជានិច្ច វិធានការ៣កុំ៣ការពារ។ លោក សេង សុមុនី បញ្ជាក់៖ «យើងមិនកំណត់ចំនួនមនុស្សចូលវត្ត ឬចូលសាលាឆាន់ទេ។ ព្រះសង្ឃ និងតាអាចារ្យគាត់ដឹងហើយ ថាត្រូវឱ្យពុទ្ធបរិស័ទប៉ុន្មាននាក់ចូលប្រគេនចង្ហាន់ព្រះសង្ឃម្ដង អាស្រ័យលើសាលាឆាន់តូចឬធំ ធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីឱ្យមានគម្លាតសុវត្ថិភាព។ យើងធ្លាប់ប្រាប់តាមវត្តច្រើនដងហើយ ពីបញ្ហានេះ»។ បន្ថែមពីនោះ ក្រសួងក៏បានណែនាំដល់គ្រប់វត្តអារាម ត្រូវរៀបចំសម្អាតបូជនីដ្ឋាន ស្ដូប កន្លែងតម្កល់អដ្ឋិធាតុជនរួមជាតិខ្មែរ ដែលបានបាត់បង់ជីវិត ក្នុងរបបប្រល័យពូជសាសន៍។ ត្រូវតុបតែងលម្អដោយបំភ្លឺភ្លើងពណ៌ លើកទង់ជាតិ ទង់សាសនា ទង់ព្រះមហាក្សត្រ បដាពាក្យស្លោក ដើម្បីអបអរសាទរពិធីបុណ្យ តាមប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនា។ សូមបញ្ជាក់ថា ធីបុណ្យកាន់បិណ្ឌភ្ជុំបិណ្ឌ នឹងប្រព្រឹត្តទៅពីថ្ងៃ១រោចដល់១៥រោច ខែភទ្របទ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១។ ចំណែកពិធីបុណ្យកឋិនទាន នឹងប្រព្រឹត្តទៅពីថ្ងៃ១រោច ខែអស្សុជ ដល់ថ្ងៃ១៥កើត ខែកត្តិក ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ដល់ថ្ងៃ១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងធម្មការ និងសាសនា អនុញ្ញាតឱ្យគ្រប់វត្ត នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ប្រារព្ធពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ និងកឋិនទាន តែត្រូវគោរពវិធានការសុខាភិបាល ពិសេស ៣កុំ៣ការពារ ដើម្បីបង្ការការឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩។
ករណីឆ្លងថ្មីចំនួន៦២៩ករណី នាំឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងមានករណីឆ្លងសរុបចំនួន៣៦,៣៣២ករណី និងអ្នកស្លាប់ចំនួន៥៣៦នាក់។ អាជ្ញាធរសុខាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងអះអាងថា ករណីឆ្លងចំនួន៦០០ ឬប្រមាណ៨០គាគរយនៃករណីថ្មីកើតឡើងក្នុងតំបន់ដែលមានប្រជាជនច្រើនកុះករ និងដែលជាកន្លែងដែលធ្លាប់មានការផ្ទុះជំងឺឆ្លងពីមុនមក។ ឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានការណ៍នេះ លោក Chung Sye-kyun នាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង លើកឡើងថា ចំនួនឆ្លងនៅតែកើនឡើងក្នុងកម្រិតអាសន្នមួយ បើទោះបីជារដ្ឋាភិបាលបានបន្តឹងវិធានគម្លាតសុវត្ថិភាពកាលពីចុងខែវិច្ឆិកាមក។លោកថា រដ្ឋាភិបាលនឹងសម្រេចចិត្តលើការរឹតត្បិតបន្ថែមទៀតនៅថ្ងៃទី៦ ធ្នូ។ «មានរយៈពេល១០ថ្ងៃហើយដែលយើងរឹតបន្តឹងគម្លាតសុវត្ថិភាពដំណាក់កាលទី២ ក្នុងទីក្រុងសេអ៊ូល ប៉ុន្តែករណីឆ្លងសឹងតែមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន»។ នេះជាការនិយាយរបស់លោក Chung ក្នុងការប្រជុំរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលដកស្រង់ដោយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap។ ចាប់តាំងតែពីថ្ងៃទី២៩ វិច្ឆិកាមក កូរ៉េខាងត្បូងមានករណីឆ្លងយ៉ាងហោចណាស់៤៥០ ទៅ៥០០ករណីក្នុងមួយថ្ងៃ។ អ្នកជំនាញសុខាភិបាល ព្រមានថា បើសិនអាជ្ញាធរមិនចាត់វិធានការបន្តឹងទាន់ពេលទេ នោះក្នុងរយៈពេល១ ទៅ២សប្តាហ៍ខាងមុខ ករណីឆ្លងអាចនឹងកើនឡើងពីចំនួន៧០០ ទៅ១,០០០ករណីក្នុងមួយថ្ងៃ។ អ្នកជំនាញក៏ទាមទារផងដែរឲ្យរដ្ឋាភិបាលដំឡើងកម្រិតប្រកាសអាសន្ន ទៅកម្រិតទី២នៃកម្រិតទាំង៥ ។ មុននឹងមានការផ្ទុះឡើងលើកនេះ អាជ្ញាធរសុខាភិបាលធ្លាប់ព្រមានម្តងហើយពីការកើនឡើងចំនួនការឆ្លងក្នុងរដូវរងារ និងក្រោយពេលជួបជុំបុណ្យឆ្លងឆ្នាំសាកល។ នៅពេលផ្ទុះជំងឺឆ្លងកូវីដ-១៩ ដំបូង កូរ៉េខាងត្បូងត្រូវបានពិភពលោកកោតសសើរចំពោះវិធានការដ៏រហ័សក្នុងការបង្ការ និងប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង។ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីខែតុលាមក ករណីឆ្លងមានការកើនឡើងក្រោយអាជ្ញាធរបន្ធូរបន្ថយវិធានគម្លាតសុវត្ថិភាព។ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង ក៏បានបន្តឹងវិធានសុខាភិបាលនៅទីក្រុងសេអ៊ូល និងតំបន់ជុំវិញ។ បន្ថែមពីនេះ អាជ្ញាធរក៏បារម្ភផងដែរចំពោះករណីឆ្លងក្នុងចំណោមសិស្ស៥សែននាក់ដែលកំពុងប្រឡងចូលសាកលវិទ្យាល័យ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកូរ៉េខាងត្បូង ទទូចឲ្យសិស្សកុំទៅកន្លែងដែលមានការឆ្លងខ្ពស់ដូចជារង្គសាល ខារ៉ាអូខេ ឬហាងកាហ្វ សម្រាប់ជួបជុំអបអរសាទក្រោយពេលប្រឡងចប់។ យ៉ាងណាមិញ មិនទាន់ទាំងប្រឡងផង សិស្សកូរ៉េខាងត្បូងចំនួន៤៣០នាក់បានឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ទៅហើយ។ ជាវិធានការតប ក្រសួងអប់រំកូរ៉ខាងត្បូងបានបង្កើនបន្ទប់ចំនួន៥៨៣ផ្សេងទៀត ឲ្សសិស្សទាំងនោះប្រឡងដោយឡែកពីគេ៕	ទីភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងជំងឺឆ្លងកូរ៉េខាងត្បូងនៅថ្ងៃទី៤ ធ្នូ បានប្រកាសពីករណីឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ច្រើនបំផុតក្នុងរយៈពេល៩ខែចុងក្រោយ ដោយមានដល់ទៅ៦២៩ករណី ក្នុងរយៈពេល២៤ម៉ោងមុន។ ការផ្ទុះករណីឆ្លងច្រើនបែបនេះ ធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងកាន់តែបារម្ភថែមទៀតដោយសារសិស្សចំនួន៥សែននាក់ ត្រូវប្រឡងចូលសាកលវិទ្យាល័យ។
លោក ហេង រតនា ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌសកម្មភាពកម្ចាត់មីននៅកម្ពុជា (CMAC) បានសរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុកថា លោក សោម សុជាតិ ជាប្រធានគម្រោងបោសសម្អាតមីន និងជួយសង្គ្រោះជនពិការដោយសារមីននៅខេត្តបាត់ដំបង ដែលមានកម្លាំងប្រតិបត្តិការជាង៥០០នាក់។ ប្រធានស៊ីម៉ាក់រូបនេះ ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗបន្ថែម តាមទូរសព្ទថា លោក សោម សុជាតិ បានកាន់ចុចទូរសព្ទ ពេលកំពុងបញ្ចូលថ្ម។ ប៉ុន្តែ លោក បញ្ជាក់ថា ដៃខាងស្តាប់របស់លោក សោម សុជាតិ មិនរងរបួសអ្វីទេ។ លោក បន្តថា បច្ចុប្បន្ន លោក សោម សុជាតិ កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ៕	លោក សោម សុជាតិ ប្រធានគម្រោងបោសសម្អាតមីននៅខេត្តបាត់ដំបង បានដាច់ប្រអប់ដៃខាងឆ្វេង ដោយសារតែផ្ទុះឆ្នាំងសាកទូរសព្ទអាយហ្វូន (iPhone) កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩។
ដើម្បីជំរុញឲ្យអ្នកមានគម្រោងរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ទាំងអស់ ទទួលបាននូវចំណេះដឹងពីការជ្រើសរើសអ្នកផ្គត់ផ្គង់សម្ភារៈមង្គលការក្រុមហ៊ុនរៀបចំពិព័រណ៍អាពាហ៍ពិពាហ៍ បានពាំនាំមកនូវក្រុមហ៊ុនដែលពាក់ព័ន្ធប្រមាណ ៥០ក្រុមហ៊ុនមកចូលរួមដូចជា៖ -ស្រាបៀរ និងស្រាក្រហម៖ ក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរ CBL និង Aus Khmer -ភេសជ្ជៈ Pepsi -សេវាកម្មថតរូប វីដេអូ មុនថ្ងៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ (Pre-Wedding) និងថ្ងៃអាពាហ៍ពិពាហ៍ One Memory, Vincent studio, Sromai Photography -Live Video Best Solution -សេវាកម្មថតរូបនៅក្រៅប្រទេស Elegant Cambodia -ស៊ុមរូបថតទំនើប Le Capsule, the Art Click -សំអាងការ និងពិធីការ៖ រ៉ូយាន, នីរ៉ូហ្សា, ឡានីកា, ហេង មានលាភ, លី ច័ន្ទសីហា, ណូបដានេ, អប្សរាទេវី -ផ្កា និងសេវាកម្មតុបតែង៖ La Couture, Rainbow, Song Sun flower -ហាងនំ Cake បាយ័ន -សម្លៀកបំពាក់មង្គលការ៖ Nearsa, Dress Me -សណ្ឋាគារ៖ សុខា -គ្រឿងសង្ហារឹម៖ D-Furniture, Inthanu furniture -ម្ហូបអាហារ៖ the Terrace, La Pop -ក្រុមភ្លេង៖ បុស្បា -ក្រុមតុបតែងទឹកបាញ់ក្នុងកម្មវិធី៖ ជាតិខ្មែរអង្គរទិចនិច សេវាកម្មសម្រាប់គ្រួសារថ្មី: រថយន្ត៖ Mercedes Benz, Chevy, MG ធនាគារ ហរិញ្ញវត្ថុ បង់រំលោះ និងកម្ចី៖ Active Microfinance, Canadia bank, CIMB សេវាកម្មថែរក្សាសុខភាព៖ De la gare បន្ថែមពីនេះទៀតអ្នកចូលរួមទាំងអស់ នឹងទទួលបានឆ្នោតផ្សេងសំណាងដែលមានឱកាសទទួលបានរង្វាន់ជាច្រើនពីក្រុមហ៊ុនដែលចូលរួម។ កម្មវិធីនេះរៀបចំដោយក្រុមហ៊ុនអនុស្សា គាំទ្រដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ឧបត្ថម្ភធំផ្តាច់មុខដោយក្រុមហ៊ុនផលិតស្រាបៀរ CBL ឧបត្ថម្ភធំដោយក្រុមហ៊ុនស្តារអូតូខេមបូឌា។ បណ្តាក្រុមហ៊ុនានាដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ ក្នុងការចូលរួមតាំងស្តង់លក់សេវាកម្មពិធីមង្គលការ ក្នុងពិព័រណ៍អាពាហ៍ពិពាហ៍លើកទី២ អាចទំនាក់ទំនងមកកាន់លេខទូរស័ព្ទ ០១២ ២៣០ ១៤០ និង ០១០ ៩១១ ៧៧៦ រឺ គេហទំព័រហ្វេសប៊ុក ANUSSA Event Planner ។ សូមរីករាយទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖ ពិព័រណ៍អាពាហ៍ពិពាហ៍លើកទី២ នឹងធ្វើឡើងនៅកោះពេជ្រថ្ងៃទី ២២ ២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ ឆាប់ៗខាងមុខនេះចាប់ពីម៉ោង៨ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង៩យប់។ ពិព័រណ៍ដ៏ធំប្រចាំឆ្នាំទាំងពីរថ្ងៃនេះ នឹងមានការដើរបង្ហាញម៉ូតសម្លៀកបំពាក់បែបប្រពៃណី សម័យ និងបុរាណ របស់កូនកំលោះ កូនក្រមុំសម្រាប់ថ្ងៃរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងតាំងបង្ហាញសម្លៀកបំពាក់សម្រាប់ចូលរួមពិធីមង្គលការផងដែរ។ លើសពីនេះទៀតក៏មានការសម្តែងកម្មវិធីសំខាន់មួយចំនួន ក្នុងពិធីរៀបមង្គលការដូចជា៖ពិធីចូលម្លប់ របាំជូនពរ របាំសហសម័យ និងការប្រគុំភ្លេងបែបប្រពៃណី។ អ្នកចូលរួមទាំងអស់នឹងអាចប្រមូលបាននូវគំនិតល្អៗ ស្តីពីការរៀបមង្គលការ យល់ដឹងពីរបៀបក្នុងការជ្រើសរើសសម្ភារៈ និងអ្នកផ្គត់ផ្គង់សេវាកម្មមង្គលការ ទទួលបានការប្រឹក្សាយោបល់ពីការដេគ័រឆាក ការតុបតែងកន្លែងថតរូបអនុស្សាវីរីយ៍ និងការដេគ័រផ្កានៅមុនក្លោងធ្វើចូលជាដើម។
ពាក្យថាព័ង ដែលថៃអានចេញសំឡេងថា ផាំង មានន័យថា ពាងទឹក ឬអាងទឹក។ ជាពាក្យមកពីភាសាខ្មែរ បុរាណ ដែលមានន័យថា ត្រវាង ឬត្រវង ដែលខ្មែរបច្ចុប្បន្នអានថា ត្រពាំង។ ពាក្យថៃ គេអាចសន្មត់ថា ថៃបានយកពីភាសាខ្មែរទៅ នៅមុនពេលសម័យអង្គរបាន បញ្ចប់។ កញ្ញា ដាវរឿង វីទ្យារដ្ឋ បានសរសេរថា នៅថៃខាងត្បូង មានស្ទឹងមួយ មានឈ្មោះថា ឡាំប៉ាំ ហូចាក់ត្រង់ទៅកន្លែងដែលគេហៅថា ទន្លេងហ្លួង មានន័យថា ទន្លេធំ។ ឈ្មោះទន្លេនេះ ប្រហែលមកពីពាក្យខ្មែរថា អំវាំ មានន័យថា ពាម។ ដាវរឿង វិទ្យារដ្ឋ បញ្ជាក់ទៀតថា នាងបានរកឃើញពាក្យចំនួនបួន នៅក្នុងខេត្តនគរ ស្រីធម្មរាជ និងសុងខ្លា ដែលពាក់ព័ន្ធ នឹងគោរមងាររបស់មន្ត្រី សម័យបុរាណ។ ស្ថាននាមនេះ អាចរកឃើញក្នុងឯកសារមុនសវត្សរ៍ទី១៩ ដូចជាពាក្យ ជ្លូន ឬជ្លូរ ជាឈ្មោះវត្តមួយ ដែលជាពាក្យមកពីភាសាខ្មែរបុរាណ អានថា ឆ្លោញ ជាងាររបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ នៅសម័យអង្គរ។មាន ភូមិមួយសរសេរជាថា កាំលោន អានថា ម្ល៉ូន ដែលឈ្មោះនេះ មកពីភាសាខ្មែរបុរាណថា កំលោញ ឬកំឡោញ ជាក្រុម និងងារមួយនៅមុនសម័យអង្គរនិងសម័យអង្គរ។ វត្តមួយនៅ ខេត្តនគរស្រីធម្មរាជ មានឈ្មោះថា ផះតេង អានថា ផះដែង ដែលពាក្យថាផះតេងនេះ ក៏សម្រាប់ហៅពួកព្រាហ្មណ៍ និងជាពាក្យមកពីភាសាខ្មែរបុរាណ ហៅថាម្រងតេង ឬកម្រតេង ហើយនៅមានពាក្យមួយទៀត គឺរះនោត ឬរៈនោត មកពីភាសាខ្មែរបុរាណថា ន៌ោច ណ្ឋោច ណ៌ោច ដែលភាសាខ្មែរទំនើប ហៅថា រនោច។ ឈ្មោះ ឬពាក្យនេះ ប្រហែលមានន័យថា ជាភូមិបក្សរនោច ដូចក្នុងប្រទេសកម្ពុជា កាលសម័យបុរាណ មានភូមិនមួយ ដែលអ្នកស្រុកជាប់កំណែន រាល់បក្សរនោច។ យោងតាមស្ថាននាមទាំងនេះ គេអាចសន្និដ្ឋានបានថា ថៃ ធ្លាប់រៀបចំសង្គម និងសាសនា នៅភាគខាងត្បូង ដោយយកគំរូ តាមចក្រភពខ្មែរបុរាណផងដែរ៕ ដោយ ពៅ សុខ (អ្នកនិពន្ធ)	ព្រឹត្តបត្តិ សិក្សាចក្រ បោះពុម្ព ឆ្នាំ២០០៤ បានឲ្យដឹងថា កាលពីឆ្នាំ១៩៩៥ លោកប្រេមិន្ទ្រ គារវី និស្សិតដឺប៉ាត់ម៉ង់ភាសាសាស្ត្រ នៃសាកលវិទ្យាល័យចុឡាឡុង់កន (ចុឡាលង្ករណ៍) បានសរសេរថា ភាសាខ្មែរ ដែលមាននៅក្នុងភាសាថៃខាងត្បូង មានប្រមាណ ១៣២០ពាក្យ។ ពាក្យកម្ចីទាំងនេះ បានចូលក្នុងប្រព័ន្ទសូរស័ព្ទ នៃភាសាថៃខាងត្បូង ដោយពេញលេញ ប៉ុន្តែអត្ថន័យ ន័យពាក្យមានប្រែប្រួលខ្លះៗដែរ។ ឧទាហរណ៍ ដូចជាពាក្យខ្លះខ្មែរ និយាយថា និយាយ ថៃហៅថាលែង(ឡែង) ក្លាយមកពីភាសាខ្មែរ ថ្លែង ។ អកទឹក ភាសាថៃខាងត្បូងអានថា មឹក ក្លាយមកពីភាសាខ្មែរថា ផឹក។ កន្លះថ្ងៃ ថៃខាងត្បូងថា ង៉ាយ(ង៉ាយ ក្នុងភាសាយួន ក៏មាននិយាយថា ង៉ាយដែរ ដូចជាម៉ូតង៉ាយ ហាយង៉ាយ) មកពីពាក្យខ្មែរថា ថ្ងៃ។ ពាក្យទាំងនេះ ពុំមាននៅក្នុងភាសាថៃ ភាគកណ្តាលទេ។ ដូច្នេះ គេអាចសន្និដ្ឋានបានថា ភាសាសៀមភាគខាងត្បូង គឺភាគច្រើនយកតាមភាសាខ្មែរ។
បើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់លោក វេង សាខុន នៅអំឡុងខែមិថុនា និងខែកក្កដា មានការរៀបចំពិធីចុះកិច្ចសន្យាផលិតកម្មកសិកម្មមួយចំនួនរវាងវិស័យសាធារណ: ឯកជន ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងផលិតករ ដូចជា ការទិញ លក់ផលិតផល គ្រាប់ស្វាយចន្ទីកែច្នៃ -ការអភិវឌ្ឍបន្លែសុវត្ថិភាពសម្រាប់ទីផ្សារក្នុងស្រុក និងការនាំចេញ រវាងក្រសួងកសិកម្ម និងក្រុមហ៊ុន Yamato Green Co., Ltd -ការទិញ លក់ ចែកចាយផលិតផលកសិកម្ម រវាងក្រុមហ៊ុន លីលី ហ្វ៊ូត លីលី ខាមេដា ជាមួយក្រុមផលិត ផ្គត់ផ្គង់ ចែក ចាយផលិតផលកសិកម្ម -តម្រូវភូតគាមអនាម័យសម្រាប់ការនាំចេញផ្លែស្វាយស្រស់ ទៅកាន់ប្រទេសចិន។ ស្របពេលកាលៈទេសៈកូវីដ១៩ រាជរដ្ឋាភិបាលបានជំរុញឲ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ចូលរួមសហការ នឹងបន្តឆន្ទៈចូលរួមសកម្មក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា ឲ្យមានការរីកចម្រើន ដើម្បីឈានទៅសម្រេចចក្ខុវិស័យរបស់កម្ពុជានាឆ្នាំ២០៣០ និង២០៥០។ លោក វេង សាខុន បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា សមិទ្ធផលសំខាន់ៗ ដែលកម្ពុជាទទួលបានទាំងអស់នេះ មិនមែនតែជាមោទនភាពរបស់ក្រសួងកសិកម្ម នោះទេគឺជាមោទនភាពរបស់ប្រទេសជាតិទាំងមូល៕	ស្របពេលវិបត្តិកូវីដ-១៩ បានអូសបន្លាយវិស័យជាច្រើនបានរងផលប៉ះពាល់ និងធ្វើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ តែ កម្ពុជាបានប្រែក្លាយឱកាសក្នុងការបង្កើននូវប្រសិទ្ធភាពចង្វាក់ផលិតកម្មកសិកម្ម តាមរយៈការជំរុញ និងបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកសិករ អ្នកផលិត វិស័យឯកជន ដៃគូអភិវឌ្ឍនិងសហគមន៍កសិកម្ម រួមមានការដាំដុះបន្លែ ចិញ្ចឹមសត្វ វារីវប្បកម្ម និងដាំដំណាំជាដើម។ តាមរយៈការជំរុញរបស់ក្រសួងកសិកម្មទាំងនេះហើយ ដែលជាឱកាសរបស់កម្ពុជាទទួលបានការចុះហត្ថលេខារវាងក្រុមហ៊ុនឯកជន លើការនាំចេញផលិតផលកសិកម្ម។
កម្ពុជា និងថៃ ប្តេជ្ញារួមគ្នាលើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្ម តាមរយៈការពង្រីកបណ្តាញទីផ្សារពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាលោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ បានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយលោក Sanan Angubolkul ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មថៃ កាលពីថ្ងៃទី៥ សីហា។ បើតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្មជំនួបនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណង ដើម្បីពង្រឹងនិងពង្រីក ទំនាក់ទំនងធុរកិច្ច ជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងបង្កើនទំហំវិនិយោគរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ លើកទឹកចិត្តឱ្យវិនិយោគិនថៃនៅកម្ពុជាស្រាប់ បន្តសកម្មភាពជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគ ដោយប្រើប្រាស់សក្តានុពលធុរកិច្ចនៅកម្ពុជាឱ្យបានពេញលេញ ព្រមទាំងស្វាគមន៍វិនិយោគិនថៃមកកម្ពុជាកាន់តែច្រើនបន្ថែមទៀត ដើម្បីពង្រឹងនិងពង្រីកទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម ទំហំពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-ថៃ ឆ្ពោះទៅរកផលប្រយោជន៍ និងវិបុលភាពទៅវិញទៅមក។ ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជា-ថៃ មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីនៃប្រទេសទាំងពីរបានកើនឡើងពី ៣,៤៩ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដល់ ៣,៨៥ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២១ កើនឡើងក្នុងអត្រា ១០.៤ភាគរយ។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ។ រដ្ឋមន្រ្តីពាណិជ្ជកម្មរូបនេះ បានស្នើដល់សភាពាណិជ្ជកម្មថៃ រៀបចំបេសកកម្មពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-ថៃ និងចូលរួមក្នុងការតាំងពិព័រណ៍កម្ពុជា ដែលរៀបចំឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅរាជធានីភ្នំពេញដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ តាមរយៈដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សភាពាណិជ្ជកម្មថៃនាពេលនេះ គឺដើម្បីបង្កើនឱកាសពាណិជ្ជកម្ម ពង្រីកបណ្តាញទីផ្សារតាមរយៈពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្មមានគុណភាពខ្ពស់ ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម (CLMV)។ លោក Sanan Angubolkul បានលើកឡើងថា ទស្សនកិច្ច និងពិព័រណ៍ពាណិជ្ជកម្មនេះ ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការតភ្ជាប់ជាមួយដៃគូអាជីវកម្មនានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដូចជា សភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា ក៏ដូចជាសមាគមពាណិជ្ជកម្មនានា ដើម្បីអញ្ជើញធុរជនកម្ពុជា-ថៃ ពិភាក្សាគ្នាក្នុងការពង្រឹងនិងពង្រីកទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម ក៏ដូចជាការបង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរបន្ថែមទៀត។ លោក លឹម ហេង អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា បានឱ្យដឹងដែរថាសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា និងសភាពាណិជ្ជកម្មថៃ បាននឹងកំពុងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដើម្បីជំរុញការផ្គូផ្គងធុរកិច្ច ធានាលំហូរនៃអាជីវកម្ម និងការវិនិយោគជាដើម ដែលនឹងនាំមកនូវផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមកសម្រាប់ភាគីទាំងពីរ។ សូមជម្រាបថា ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងកម្ពុជានិងថៃ សម្រេចបានក្នុងរង្វង់ទឹកប្រាក់ជាង ២,២៩ពាន់លានដុល្លារ នៅក្នុងឆមាសទី១នេះ។ ទំហំនេះ បានកើនឡើងក្នុងអត្រា ២២,៨ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២១ ដែលមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១,៨៧ពាន់លានដុល្លារ ។ នេះបើយោងតាមស្ថិតិជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា៕	ដោយ ៖ ធន់ សេងហុង
ជាផ្នែកមួយនៃថវិកាក្នុងឆ្នាំ២០២៣ សភាអាម៉េរិកបានអនុម័តកញ្ចប់ទឹកប្រាក់ប្រមាណ ១ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ផ្ដល់ជំនួយផ្នែកគ្រឿងសព្វាវុធដល់តៃវ៉ាន់ក្រោយច្បាប់ការផ្ដល់ជំនួយក្រោមអំណាចប្រធានាធិបតី (PDA) ដែលជាច្បាប់មួយអនុញ្ញាតឱ្យមានការពន្លឿនជំនួយផ្នែកសន្តិសុខ និងជួយបញ្ជូនអាវុធទៅអ៊ុយក្រែនកន្លងមក។ នេះបើតាមប្រភពដឹងពីផែនការនេះ បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters នៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា។ ការប្រកាសផ្ដល់ជំនួយក្រោមច្បាប់នេះ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកផ្ទេរអាវុធ និងសេវាកម្មពីឃ្លាំងស្តុករបស់អាម៉េរិកទៅតៃវ៉ាន់ដោយមិនចាំបាច់មានការយល់ព្រមពីសភាក្នុងអំឡុងពេលមានអាសន្ន។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរបស់មន្ទីរបញ្ចកោណ វិធីសាស្រ្តរបស់អាម៉េរិកពាក់ព័ន្ធនឹងតៃវ៉ាន់នៅតែស្របតាមគោលនយោបាយរបស់អាម៉េរិកក្រោយច្បាប់ទំនាក់ទំនងអាម៉េរិក-តៃវ៉ាន់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩។ ចិនកន្លងមក បានចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាទឹកដីរបស់ខ្លួន ហើយបានបង្កើនសម្ពាធយោធាលើកោះនេះជាហូរហែរក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ លើសពីនេះ ចិនក៏ធ្លាប់អះអាងថា នឹងប្រើគ្រប់វិធីរួមទាំងកម្លាំងដើម្បីដាក់កោះនេះក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ចិនកាលពីខែមុនបានរៀបចំសមយុទ្ធយោធាជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់លោកស្រី Tsai Ing-wen បានជួបជាមួយប្រធានសភាតំណាងរាស្ត្រអាម៉េរិកលោក Kevin McCarthy នៅទឹកដីអាម៉េរិក។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៩ មក ទំនាក់ទំនងរវាងអាម៉េរិក និងតៃវ៉ាន់ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយច្បាប់ទំនាក់ទំនងតៃវ៉ាន់ ដែលផ្តល់មូលដ្ឋានផ្លូវច្បាប់ដើម្បីផ្តល់មធ្យោបាយការពារដល់កោះតៃវ៉ាន់ ប៉ុន្តែមិនបានកំណត់ឱ្យអាម៉េរិកមកជួយតៃវ៉ាន់ប្រសិនបើត្រូវបានវាយប្រហារឡើយ៕	រដ្ឋបាលរបស់ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ចូ បៃឌិន គ្រោងនឹងបញ្ជូនជំនួយសព្វាវុធមានតម្លៃប្រមាណ ៥០០លានដុល្លារទៅឱ្យតៃវ៉ាន់ ក្រោមច្បាប់ជំនួយគ្រាអាសន្នដូចដែលធ្លាប់ប្រើជាង៣៥ដង ក្នុងការផ្ដល់ជំនួយដល់អ៊ុយក្រែន។
កំពង់ផែទេសចរណ៍ខេត្តព្រះសីហនុ ជាកំពង់ផែដ៏ធំមួយអនុញ្ញាតឱ្យអូប័រទេសចរណ៍តូច-ធំ ចេញចូលក្នុងពេលតែមួយបាន២០គ្រឿង ត្រូវបានដំណើរការចាប់ពីថ្ងៃទី៦កក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ តទៅ។ បើតាមលោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ កំពង់ផែទេសចរណ៍នេះ មានសក្តានុពលខ្លាំងណាស់ប្រចាំខេត្តព្រះសីហនុក្នុងការសម្រួលការធ្វើដំណើររបស់ភ្ញៀវទេចរទាំងជាតិ និងអន្តរជាតិ។ លោក បាននិយាយដូច្នេះ៖ « កំពង់ផែទេសចរណ៍នេះ គឺជាសម្បទាទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់មួយដែលនឹងផ្តល់នូវភាពងាយស្រួល សន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អជូនដល់ទេសចរមកពីគ្រប់ទិសទី ដើម្បីរួមចំណែកជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្នុងការបង្កើតឱកាសការងារ។ កំពង់ផែនេះ ក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកស្ទួយដល់វិស័យទេសចរណ៍តាមបណ្តាកោះក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ និងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ-អន្តរជាតិមកលេងកម្សាន្តកាន់តែច្រើនថែមទៀត»។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍។ លោករដ្ឋមន្ត្រីទេសចរណ៍ ជឿជាក់ថា កំពង់ផែទេសចរណ៍នឹងរួមចំណែកជាមួយរដ្ឋាភិបាលក្នុងការបម្រើនិងផ្តល់សេវាកម្មទេសចរណ៍ប្រកបដោយគុណភាព និងសុវត្ថិភាព ព្រមទាំងបង្កើតឱកាសការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិមកកាន់កម្ពុជា។ កំពង់ផែទេសចរណ៍នេះ ជាការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុន G.T.V.C IMPORT EXPORT CO.LTD លើផ្ទៃដី ប្រមាណ២,២ម៉ឺនម៉ែត្រការ៉េ។ បើតាមលោក ទៀ វិចិត្រ ប្រធានក្រុមហ៊ុន G.T.V. ការវិនិយោគរបស់ខ្លួនលើកំពង់ផែនេះ នឹងធ្វើឱ្យមានភាពល្អប្រសើរឡើងក្នុងការទទួល បដិសណ្ឋារកិច្ចភ្ញៀវទេសចរគ្រប់ជាតិសាសន៍ ធ្វើដំណើរមកពីបណ្តាប្រទេសនានាទូទាំងសកលលោក។ ជាពិសេស កំពង់ផែទេសចរណ៍នេះ នឹងដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកស្ទួយដល់វិស័យទេសចរណ៍តាមបណ្តាកោះក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ៕	កំពង់ផែទេសចរណ៍ខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវបានបើកឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់ភ្ញៀវទេសចរ។ កំពង់ផែនេះ ក៏ជួយលើកស្ទួយវិស័យទេសចរណ៍តាមបណ្តាកោះ ផងដែរ។
ដូចបានសន្យាជាមួយអ្នកដែលគាំទ្រ និងពិសា ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងគោជល់ នូវម៉ូតូ២០គ្រឿង សម្រាប់បងប្អូនផ្សងសំណាងតាំងពីចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ កន្លងមកនោះ។ ហើយក្នុងពេលភ្លាមៗនោះ មានអ្នកឈ្នះរង្វាន់ម៉ូតូ ចំនួន២គ្រឿង និងបានចែកជូនភ្លាមៗ ក្រោយពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់រួច។ ឥឡូវនេះមានអ្នកឈ្នះបីនាក់បន្ថែមទៀតហើយគឺ៖ ១,លោក សៀ ភារម្យ អាយុ ៣២ឆ្នាំ អ្នកលក់រាយភេជ្ជៈគ្រប់មុខ និងលក់ថ្នាំពេទ្យ នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ ២,លោក អ៊ុក សាម៉េត អាយុ ៣៦ឆ្នាំ អ្នកលក់ផ្លែឈើ រស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ៣,លោក សឿន សារិន អាយុ ២៩ឆ្នាំ ជាអ្នកបើកបរតាក់ស៊ី មកពីខេត្តតាកែវ សម្រាប់អ្នកត្រូវក្នុងសប្ដាហ៍នេះ ក្រុមហ៊ុននឹងបើករង្វាន់ ជូនក្នុងពេលឆាប់ខាងមុខនេះ។ ក្រៅពីនោះយើងមានអ្នកឈ្នះរង្វាន់ធំៗជាច្រើនទៀត ដូចជា ឡានម៉ាស្ដា អេឃ្លីបឆ្នាំ២០១៩ លុយសុទ្ធ ៥,០០០ ដុល្លារ, ៥០០ដុល្លារ ១០០ដុល្លារ និងរង្វាន់មួយកំប៉ុង ជាច្រើនរង្វាន់ទៀត ដែលនៅរង់ចាំលោកអ្នក។ #គោជល់ពិសារាល់ថ្ងៃឈ្នះរង្វាន់រាល់ថ្ងៃ #គោជល់រង្វាន់ធំជាងគេចែកពិត #គោជល់តើអ្នកតស៊ូដើម្បីអ្នកណា? (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖នៅសប្ដាហ៍នេះ រង្វាន់ម៉ូតូរបស់គោជល់ដ៏ថ្មីសន្លាង មានអ្នកឈ្នះបីនាក់បន្ថែមទៀតហើយ ខណៈម៉ូតូ២គ្រឿង ដែលបានឈ្នះកាលពីចុងខែ ត្រូវបានប្រគល់ជូនដល់ដៃអ្នកឈ្នះរង្វាន់ភ្លាមៗ។
ក្នុងរថយន្ត ដែលសមត្ថកិច្ចរកឃើញនោះ មានសត្វព្រៃដូចជា ពស់ ១៨៣គីឡូ, កន្ធាយ ៥៦គីឡូ, អណ្តើក៥២គីឡូ, អន្សង ១០១ គីឡូ និងប្រវឹក ២៩ គីឡូ។ នេះបើតាមប្រធានមន្ទីរកសិកម្មរាជធានីភ្នំពេញ លោក សៀង បូរិន។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ លោក សៀង បូរិន បាននិយាយថា សត្វព្រៃទាំងនោះ បានប្រគល់ឲ្យអង្គការសត្វព្រៃយកទៅប្រលែងនៅកន្លែងមានសុវត្ថិភាព។ ដោយឡែករថយន្ត ដែលលួចដឹកសត្វព្រៃ ត្រូវបានរក្សាទុកនៅខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីបន្តនីតិវិធីតាមផ្លូវច្បាប់។ សូមរម្លឹកថា កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែឧសភា សមត្ថកិច្ច បានឃាត់រថយន្ត ដែលដឹកសត្វអន្សង ៧០ក្បាល និងអណ្តើក ជាង៦០០ក្បាល ផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ សមត្ថកិច្ចខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើភ្នំពេញ បានឃាត់រថយន្តដឹកអ្នកដំណើរមួយគ្រឿង ដែលបានដឹកសត្វព្រៃជាច្រើនប្រភេទសរុប ៤២១គីឡូក្រាម។ សមត្ថកិច្ច ឃាត់រថយន្តដឹកអ្នកដំណើរដែលផ្ទុកសត្វព្រៃខាងលើ នៅខណ្ឌទូលគោក រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ឧសភា នេះ។
ប្រាសាទនានា ដែលជាស្នាព្រះហស្ថរបស់ព្រះអង្គ សុទ្ធតែបង្ហាញនូវការបូជាព្រះពោធិសត្វមួយព្រះអង្គ ដែលមាននាមថា «លោកេសូរ»។ ទេពលោកេសូរ ជាទេពសង្រ្គោះដល់អ្នកមានទុក្ខទាំងពួង ជាពិសេសអ្នកមានជំងឺធ្ងន់។ អ្នកស្រាវជ្រាវ យល់ថា ជំនឿនេះហើយ ដែលជំរុញឱ្យព្រះអង្គ កសាងមន្ទីរពេទ្យ និងសាលាសំណាក់ពាសពេញប្រទេស ដ្បិតថា សំណង់សង្គមកិច្ចទាំងអស់នេះ ភ្ជាប់គ្នាយ៉ាងជិតស្និតទៅនឹងជំនឿលើព្រះលោកេសូរ។ ព្រះរាជា នៃអាណាចក្រខ្មែរ បានកសាងប្រាសាទជាច្រើន ដែលមានទម្រង់ប្លែកពីគ្នា និងមានទឹកដៃ ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មបង្កប់នូវសិល្បៈដ៏រស់រវើក។ រីឯព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ក្រោយពេលឡើងសោយរាជ្យភ្លាម ព្រះអង្គ បានគិតគូររៀបចំប្លង់រាជធានីអង្គរធំ ដោយមិនប្ដូររាជធានីទៅតំបន់ផ្សេងនោះទេ។ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មីជាច្រើន។ ដើម្បីឱ្យរាធានីរបស់ព្រះអង្គរឹងមាំ ប្រាសាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានសាងសង់កំពែង ៤ជ្រុងព័ទ្ធជុំវិញ។ កំពែងនេះ គឺជារបងដ៏រឹងមាំ សម្រាប់ការពារខ្មាំងសត្រូវ។ នៅអមកំពែង មានកសិន្ឌុព័ទ្ធជុំវិញ។ កំពែងនេះ មានប្រវែង៣គីឡូម៉ែត្រ៤ ជ្រុង។ រាជធានីអង្គរធំ មានខ្លោងទ្វារចំនួន៥។ នៅចំចំណុចផ្ចិតរាជធានី ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានសង់ប្រាសាទ បាយ័ន។ ប្រាសាទបាយ័ន មានទម្រង់ជាប្រាសាទភ្នំ ដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មចម្លែកថ្មីមួយ ពីប្រាសាទនានា។ ប្រាសាទបាយ័ន មានប្រាង្គចំនួន ៥៤ ដែលប្រាង្គនីមួយៗ មានរូបចម្លាក់ព្រហ្មមុខ៤។ ប្រាសាទបាយ័ន មានចម្លាក់អំពីចម្បាំងខ្មេរ-ចាម, ចម្បាំងក្នុងស្រុក, សង្រ្គាមជើងទឹក, ជីវភាពប្រជាជន, ការព្យាបាលអ្នកជំងឺ, និងរឿងរ៉ាវទាក់ទងព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ជាច្រើន។ ចម្លាក់ក្រឡោតទាបនៅប្រាសាទបាយ័ន មាន២ផ្នែក គឺខាងក្រៅ និងខាងក្នុង។ ចម្លាក់ផ្នែកខាងក្នុងភាគច្រើន ឆ្លាក់អំពីកិច្ចការរបស់ព្រះមហាក្សត្រ និងមានពិធីដង្ហែសពព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ថែមទៀតផង។ បើតាមការសង្កេត ប្រាសាទទាំងអស់ក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ តែងតែមានចម្លាក់ ដែលនិទានអំពីរឿងព្រេង។ ប៉ុន្តែព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានយករឿងព្រេងនិទាន បង្កើតជាប្រាសាទវិញ ហើយតាមជញ្ជាំងឆ្លាក់អំពី ការធ្វើសឹកសង្គ្រាម, របៀបរស់នៅរបស់ប្រជាជន, និងសេវាសាធារណៈ ក្នុងរាជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ អំពីប្រាសាទបាយ័ន សូមទស្សនាបទសម្ភាសរវាងលោក សែម វណ្ណា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក សួម សុភា បុរាណវិទូ នៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដូចខាងក្រោម៖	នៅឆ្នាំ១១៧៧ កងទ័ពចាម បានសម្រុកវាយលុកចូលចក្រភពអង្គរ។ រាជធានីទាំងមូល ត្រូវបានរងការខូចខាត និងដុតបំផ្លាញយ៉ាងខ្លាំង។ នៅឆ្នាំ១១៨១ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានវាយរំដោះទឹកដីពីកណ្ដាប់ដៃទ័ពចាម រហូតបានជ័យជម្នះនៅលើទឹកដី បុរីព្រះខ័ន កំពង់ស្វាយ។ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានយកព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន ជាសាសនាផ្លូវការភ្លាម។
ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍កំពុងតែរីកចម្រើនខ្លាំងលើវិស័យពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក ខណៈប្រទេសកម្ពុជាទើបតែច្បាប់ផ្ដើមនៅឡើយ។ ដូច្នេះនៅមានបញ្ហាប្រឈមច្រើនទៀតដែលត្រូវដោះស្រាយដូចជា សេវាកម្មដឹកជញ្ជូន, ប្រព័ន្ធ Post ប្រៃសណីយ៍, ការខ្វះខាតប្រព័ន្ធកំណត់អាសយដ្ឋានឲ្យជាក់លាក់, ការទូទាត់ប្រាក់តាមអនឡាញ។ ជាពិសេស ច្បាប់ពាណិជ្ជកម្មអនឡាញមិនទាន់មានជាក់លាក់ និងសេវាអ៊ីនធឺណិត ហើយកិច្ចការនេះត្រូវប្រើរយៈពេលយូរ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកជំនាញ។ លោក ហូ ចំណាប់ អ្នកដែលបានចូលរៀនពី Rural E-Commerce បានឲ្យដឹងថា Rural E-Commerce ជាទម្រង់មួយជួយឲ្យប្រជាកសិករអាចបង្កើតប្រាក់ចំណូល តាមរយៈលក់ទំនិញរបស់ខ្លួនតាមអនឡាញ។ ប៉ុន្តែដើម្បីឲ្យRural E-Commerce ដំណើរការល្អ គឺត្រូវការការចូលរួម ពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ មានទាំងអ្នកផលិត,កសិករ, អាជ្ញាធរ, អង្គការ និងក្រសួងស្ថាប័នផ្សេងៗទៀត។ នេះបើតាម លោក ហូ ចំណាប់ ដែលបន្តបញ្ជាក់៖«Rural E-Commerce ត្រូវការពេលវេលាច្រើន ប្រជាកសិករត្រូវការកន្លែងលក់ ប៉ុន្តែមុននឹងលក់បានពួកគាត់ត្រូវការការបណ្ដុះបណ្ដាលច្រើន ធ្វើយ៉ាងម៉េចឲ្យផលិតផលគាត់មានគុណភាពល្អ ស្ដង់ដារ អាចផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារគ្រប់ ត្រូវការអ្នកចូលរួមច្រើន ។ Rural E-Commerce ខុសពី E-Commerce ដែលម្ចាស់អាជីវកម្មជាអ្នកគ្រប់គ្រងផ្ទាល់»។ លោក ថៅ សុខមុនី អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជកម្ម បានឲ្យដឹងថា សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកមាន១១ជំពូក ៥៩មាត្រា មានគោលដៅបង្កើនទំនុកចិត្តរវាងអ្នកលក់ និងអ្នកទិញតាមអេឡិចត្រូនិក និងជួយជំរុញការលក់ផលិតផលកសិកម្មរបស់ប្រជាពលរដ្ឋបានច្រើនជាងផ្សារធម្មតា និងចំណេញពេល។ លោកនិយាយថា៖ «ក្រសួងនឹងជំរុញឲ្យច្បាប់នេះចេញឆាប់ក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ កាលណាមានច្បាប់ទៅ ការឆបោកគ្នាលែងមាន កាត់បន្ថយ ពេលខ្លះឃើញថាថតរូបស្អាត ពេលបញ្ជូនមកអត់ស្អាត អត់ដូចរូប ពេលខ្លះដាក់លុយហើយ អត់បញ្ជូនរបស់មក ចឹងឃើញថា E-Commerce យើងនៅមានបញ្ហា»។ លោក ងួង ម៉េងតិច ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាលើកឡើងថា ការទិញលក់ និងទូទាត់តម្លៃតាមរយៈប្រព័ន្ធឌីជីថល គឺអាចធ្វើបានគ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់ពេលវេលា ផ្ទុយពីការទូទាត់ដោយរូបិយវត្ថុ ឬសាច់ប្រាក់សុទ្ធ ដែលអាចបង្កជាហានិភ័យ នៅពេលភាគីពាក់ព័ន្ធទិញ-លក់មិនស្មោះត្រង់ និងត្រូវចំណាយពេលយូរថែមទៀត។ កត្តាទាំងអស់នេះ អាចបង្កជាការកកស្ទះដល់ការបញ្ជាទិញ ការផ្ទេរប្រាក់ និងការប្រគល់ជូនផលិតផលដល់អតិថិជន។ លោកងួង ម៉េងតិច បន្ថែមដូច្នេះ។ លោក ថៅ សុខមុនី សង្កត់ធ្ងន់ថា ដើម្បីសម្រេចបានពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកនៅតាមតំបន់ជនបទត្រូវការចូលរួមគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ក្រសួង ស្ថាប័ន អង្គការ និងក្រុមហ៊ុនឯកជន ជាពិសេសពង្រឹងចំណេះដឹងរបស់ប្រជាកសិករលើបច្ចេកវិទ្យា។ សភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា និងវិទ្យាស្ថានមេគង្គ បានរៀបចំសិក្ខាសាលាថ្នាក់ ស្តីពីការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកតំបន់ជនបទនៅកម្ពុជា រយៈពេលពីរថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១០ និងទី១១ ខែមករា។ សិក្ខាសាលនេះ គឺរៀបចំឡើងដើម្បីចែករំលែកចំណេះដឹង ,ផ្សព្វផ្សាយ និងអភិវឌ្ឍវិស័យពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកនៅកម្ពុជា ជាពិសេសនៅតាមជនបទ អ្នកទើបចាប់ផ្ដើមអាជីវកម្ម និងវិស័យកសិកម្ម៕	«វិស័យពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកនៅតាមតំបន់ជនបទ» ជាប្រធានបទដែលអ្នកជំនាញ និងក្រសួងពាណិជ្ជកម្មលើកយកមកពិភាក្សា ដើម្បីរកទីផ្សារឲ្យកសិករលក់ផលិតផលរបស់ខ្លួនបានលើទីផ្សារឌីជីថល ជំរុញឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាកាន់តែរីកចម្រើន និងអាចប្រកួតជាមួយទីផ្សារពិភពលោក តាមបែបសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។
១ភាគ៨នៃកុមារពិភពលោករស់ប្រឈមនឹងរូបភាពអាសអាភាស តាមអ៊ីនធ័រនែត ASSOCIATED PRESS - KATSUMI KASAHARA ការសិក្សាអង់គ្លេសចេញផ្សាយ កាលពីចុងខែឧសភាបានបង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៅ មានក្មេងយ៉ាងហោចណាស់ម្នាក់ក្នុងចំណោម៨នាក់ បានមើល-បានឃើញរូបភាពអាសអាភាសផ្លូវភេទ។ ជាការប្រឈម ដោយមិនដឹងខ្លួន ដោយគ្មានការព្រមព្រៀងនិង ដោយការឆ្លៀតកេងចំណេញ។ នេះជាលើកទីមួយហើយដែលមានការសិក្សាវាយតម្លៃអំពីទំហំនៃបញ្ហាប្រឈមនឹងរូបភាពអាសអាភាសតាមបណ្តាញអ៊ីនធ័រនែត នៅលើពិភពលោក។ ដឹកនាំដោយវិទ្យាស្ថានChildlight នៃសាកលវិទ្យាល័យEdinbourgនៅអេកូស ការសិក្សាបានអះអាងថា ក្នុងអំឡុងមួយឆ្នាំកន្លងទៅ មានកុមារម្នាក់ក្នុងចំណោម៨នាក់នៅលើពិភពលោក ត្រូវជាប្រមាណ៣០២លាននាក់ បានប្រឈម ដោយមិនដឹងខ្លួន ដោយគ្មានការព្រមព្រៀង នឹងរូបភាពអាសអាភាសផ្លូវភេទ ក្នុងទម្រង់ជារូបថត ជាវីដេអូ។ ការថតរូបក្មេងបែបស៊ិចស៊ី ការស៊ែរចែកចាយរូបភាព ឬរូបមានខ្លឹមសារជាល្បែងផ្លូវភេទ ដោយគ្មានការព្រមព្រៀងពីម្ចាស់ជាក្មេងមិនទាន់ពេញវ័យ ក៏រាប់បញ្ចូលក្នុងការសិក្សានេះដែរ។ រូបភាពប្រឈមខ្លះទៀត មានទម្រង់ជាសារសរសេរបែបញែញុះញង់ផ្លូវភេទ ឬសុំឱ្យបញ្ចេញកាយវិការសកម្មភាពអាសអាភាសផ្លូវភេទ ពីសំណាក់មនុស្សធំពេញវ័យឬពីក្មេងវ័យស្របាលគ្នា។ នេះបើតាមការសិក្សាដដែលដែលបន្ថែមទៀតថា ក្មេងខ្លះទៀត ត្រូវលង់នឹងការសំឡុតឱ្យបញ្ចេញរូបថតកេរ្ត៍ខ្មាស និងប្រើបញ្ញាសិប្បនិម្មិតនៅពីក្រោយដើម្បីបិទបាំងរូបភាពពិតទៅជារូបភាពកែច្នៃ។ ការសំឡុតជំរិតដោយប្រើរូបថតបញ្ចេញកេរ្ត៍ខ្មាសលើក្មេងជំទង់ កើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ សកម្មភាពសំឡុតជំរិតនេះ ជាទង្វើរបស់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជនជាបណ្តាញនៅបរទេស ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងលិច និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ករណីកុមាររងគ្រោះឬក្មេងប្រឈមនឹងរូបភាពអាសអាភាសតាមបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតមានជារៀងរាល់មួយវិនាទី ពោលគឺជំងឺរាតត្បាតពិភពលោក ដែលលាក់មុខតាំងពីយូរយារមកហើយ។ នេះបើតាមប្រសាសន៍របស់លោក ប៉ូល ស្តិនហ្វៀល ប្រធានវិទ្យាស្ថានChildlight ដែលធ្វើការជាមួយប៉ូលិសអឺរ៉ុបអាំងទែរប៉ូល និងភ្នាក់ងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មអង់គ្លេសNCA។ បាតុភូតក្មេងប្រឈមនឹងបញ្ហារូបភាពអាសអាភាសផ្លូវភេទតាមបណ្តាញអ៊ីនធឺណិតនេះមានកើតឡើងនៅក្នុងគ្រប់ប្រទេស និងរីកធំធាត់ជាលំដាប់ទៅតាមស្ថានភាពប្រទេសនីមួយៗ។ ជាឧទាហរណ៍ ក្មេងជិត២០%នៅអឺរ៉ុបខាងលិច និង១២,៥% នៅលើពិភពលោក។ ដូច្នេះចាំបាច់ត្រូវមានដំណោះស្រាយថ្នាក់ពិភពលោក ទើបបាន៕	ដោយ៖ អៀង សុខម៉ិញ/ RFI ខេមរភាសា
សេចក្តីរាយការណ៍លម្អិតអំពីស្ថានភាពជម្លោះរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន ហើយរុស្ស៊ី បន្តរក្សាគោលជំហរយ៉ាងដូចម្តេច ក្នុងជម្លោះនេះ មិនត្រូវបានបង្ហាញលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាឡើយ។ អត្ថបទព័ត៌មានលើទំព័រហ្វេសប៊ុក គ្រាន់តែរំលេចខ្លីថា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អរគុណលោករដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសរុស្ស៊ី ដែលបានរបាយការណ៍អំពីជំហររបស់រុស្ស៊ី ជុំវិញជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែន។ គួររម្លឹកបន្តិចថា រុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ចាប់ផ្តើមផ្ទុះសង្គ្រាមជាមួយគ្នា តាំងពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២មក ដោយមិនទាន់អាចរកផ្លូវបញ្ចប់បាននៅឡើយ។ ក្នុងសង្គ្រាមនេះ ត្រូវពិភពលោក ចាត់ទុកថា ជាការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី ទៅលើអ៊ុយក្រែន។ កម្ពុជា ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសជាច្រើនផ្សេងទៀតលើពិភពលោកដែរ ដែលចូលរួមថ្កោលទោសការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន។ ប៉ុន្តែ ទន្ទឹមនេះ មេដឹកនាំកម្ពុជា បានប្រកាសមិនគាំទ្រការដាក់ទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ី ដ្បិតមេដឹកនាំកម្ពុជា មើលឃើញថា ការដាក់ទណ្ឌកម្មនេះ មិនមែនបង្កការលំបាកដល់រុស្ស៊ីតែម្នាក់នោះ តែប៉ះពាល់ជារួមដល់ទាំងអស់គ្នា។ ក្រៅពីជម្លោះរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន សម្តេច ហ៊ុន សែន និង លោក សឺជី ឡារ៉ូវ បានជជែកគ្នាពីកិច្ចការដទៃទៀត។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសរុស្ស៊ី សង្កត់ធ្ងន់លើការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយកម្ពុជា ដែលមានស្រាប់ ហើយលោក ថែមទាំងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមលើវិស័យនានា មានជាអាទិ៍ ទេសចរណ៍ និងវិនិយោគ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកភាពជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសរុស្ស៊ី ក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃប្រទេសទាំង២។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី បន្ថែមថា ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-រុស្ស៊ី ជាទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្រ្ត ហើយកម្ពុជា តែងផ្ដល់សារសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការពង្រីកទំនាក់ទំនងជាមួយរុស្ស៊ី។ សម្តេច បានសម្តែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះអតីតសហភាពសូវៀត និងសហព័ន្ធរុស្ស៊ីនាពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលផ្តល់ជំនួយជាច្រើនដល់កម្ពុជា ក្នុងគ្រាដ៏លំបាកនាពេលកន្លងមក។ «យើង មិនអាចបំភ្លេចបានឡើយ នូវកាយវិការប្រកបដោយមិត្តភាព និងសមានចិត្តក្នុងពេលដែលយើងត្រូវការចាំបាច់ ឧទាហរណ៍ដូចជា មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ដែលបានជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សជាច្រើននាក់ និងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា ដែលបានបណ្ដុះបណ្ដាលនិស្សិតជាច្រើននាក់»។ នេះជាប្រសាសន៍របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលកំពុងកាន់តំណែងប្រធានអាស៊ាន ទៅកាន់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៃប្រទេសដែលមានទឹកដីធំជាងលើពិភពលោក។ ជាមួយគ្នានេះ មេដឹកនាំកម្ពុជា ថែមទាំងអរគុណលោករដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសរុស្ស៊ី ដែលមកកម្ពុជានាពេលនេះ ដោយនាំទាំងជំនួយវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩មកជាមួយផងដែរ។ លោក និងគណៈប្រតិភូ បានមកដល់កម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន៕	ក្នុងជំនួបផ្ទាល់មុខ នៅវិមានសន្តិភាព នាព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ លោក សឺជី ឡារ៉ូវ (Sergey Lavrov) រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសរុស្ស៊ី បានរាយការណ៍ជូនមេដឹកនាំកម្ពុជា សម្តេច ហ៊ុន សែន អំពីស្ថានភាពជម្លោះរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន និងបានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់រុស្ស៊ី ជុំវិញជម្លោះនេះ។ ខ្លឹមសារនៃជំនួបនេះ ត្រូវបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន។
លោក វេង សាខុន បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងកសិកម្ម ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ថា បញ្ហា៣ ដែលត្រូវពិភាក្សា និងដោះស្រាយ មាន ១.បញ្ហាប្រឈម និងឱកាសនៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មកសិ-ចំណីអាហារ ក្រោមក្របខណ្ឌវិថីមួយនិងខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ។ ២. បរិយាកាសវិនិយោគសម្រាប់ឧស្សាហកម្មចំណីអាហារ និងកសិកម្ម រួមទាំងទស្សនវិស័យទីផ្សារ នៃបណ្តាប្រទេសក្របខណ្ឌវិថីមួយ និងខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ និងបញ្ហាទី៣. តើអ្វីខ្លះដែលអាចពាក់ព័ន្ធនឹងគោលនយោបាយជាតិ ស្តីពីឧស្សាហកម្មកសិ-ចំណីអាហារ និង បណ្តាប្រទេសក្របខណ្ឌវិថីមួយ និងខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ៕	លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងជាតំណាងប្រទេសកម្ពុជា នឹងចូលរួមពិភាក្សាដោះស្រោយបញ្ហាចម្បងៗចំនួន៣ ជាមួយអ្នកតំណាង៥ប្រទេសទៀត នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំជាន់ខ្ពស់ ក្រោមក្របខណ្ឌ «វិថីមួយ និងខ្សែក្រវ៉ាត់មួយ»ជាលើកដំបូង។ កិច្ចប្រជុំនេះ នឹងប្រព្រឹត្តទៅ ថ្ងៃទី២៧ និងទី២៨ ខែមិថុនា នៅទីក្រុងហុងកុង ដើម្បីជំរុញឱកាសវិនិយោគជាតិ គម្រោងឧស្សាហកម្មចំណីអាហារ និងកសិកម្មដោយបង្កើនបណ្តាញកិច្ចសហការអន្តរជាតិ។
ដើម្បីជ្រាបឲ្យកាន់តែច្បាស់ សូមតាមដានស្តាប់ការបកស្រាយរបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ខាងក្រោមដូចតទៅ៖ បើតាមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ពាក្យ «បុរាណ» មានន័យថា ចាស់, ពីព្រេងនាយ, ពីយូរលង់មកហើយ។ បុរាណ សម្រាប់ផ្សំជាមួយពាក្យដទៃទៀត ដូចជា បុរាណកាល, បុរាណពិធី, បុរាណភណ្ឌ, បុរាណរាជ, និងបុរាណរាជ្យ ជាដើម។ ប្រសិនបើគេប្រើពាក្យ «បុរាណវត្ថុ មកជាវត្ថុបុរាណ ឬវត្ថុចាស់របស់បុរាណ» គឺប្រាសចាកពីភាពត្រឹមត្រូវហើយ។ «បុរាណវត្ថុ» ជាទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានបន្សល់ទុកពីអតីតកាលយូរលង់មក។ «ពលរដ្ឋខ្មែរសឹងតែទាំងអស់ទៅហើយដែលប្រើពាក្យ «វត្ថុបុរាណ» នេះ ដោយសារពាក្យនេះ វាងាយស្រួលស្តាប់ជាងពាក្យ «បុរាណវត្ថុ» ទោះបីដឹងថាខុស ក៏នៅមានអ្នកប្រើដដែល»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត។ នៅមានពាក្យដែលនិយាយខុស ពីភាសាបាលីសំស្ក្រឹត មានដូចជាពាក្យ រដ្ឋាប្រមុខ ទៅជា សម្តេចព្រះប្រមុខរដ្ឋ និង រដ្ឋពល ទៅជា ពលរដ្ឋ ទៅវិញ ។ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បញ្ជាក់ដដែល តែបើប្រើជាពាក្យខ្មែរ ត្រូវសរសេរជា សម្តេចព្រះប្រមុខរដ្ឋ និងពលរដ្ឋ តែបើគេចង់ប្រើជាភាសាបាលីសំស្ក្រឹត គឺត្រូវសរសេរជា រដ្ឋាប្រមុខ និងរដ្ឋពល៕	សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានអះអាងថា បើគេប្រើពាក្យ «វត្ថុបុរាណ» គឺខុសពីភាសាបាលីសំស្ក្រឹត តាមការពិត គេគួរតែប្រើពាក្យ «បុរាណវត្ថុ» វិញ ទើបត្រឹមត្រូវទៅតាមភាសាបាលីសំស្ក្រឹតខ្មែរ។
អនុក្រឹត្យទាំងពីរបានផ្តោតជាពិសេសទៅលើការផាកពិន័យពាក់ព័ន្ធនឹងការមិនគោរពវិធានចត្តាឡីស័ក។ មាត្រា៨ថ្មីនៃអនុក្រឹត្យស្តីពីពីវិធានការសុខាភិបាលដើម្បីទប់ស្កាត់ និងឆ្លើយតបការឆ្លងរាលដាលជាអន្តរជាតិនៃជំងឺនៅតាមច្រកចេញចូល ចែងថា អ្នកដំណើរ ឬការីនៃយានដឹកជញ្ជូន ដែលគេចមិនឱ្យមន្ត្រីចត្តាឡីស័កធ្វើការត្រួតពិនិត្យ ឬមិនសហការជាមួយនឹងមន្ត្រីចត្តាឡីស័ក ត្រូវទទួលពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ពី ១លានរៀល ទៅ ៥លានរៀល និងតម្រូវឱ្យអនុវត្តវិធានការសុខាភិបាល។ រីឯជនដែលផ្តើមគំនិត ដឹកនាំ ណែនាំ ញុះញង់ បញ្ចុះបញ្ចូល ឬជួយសម្រួលដោយចេតនាដល់អ្នកដំណើរឬការីនៃយានដឹកជញ្ជូនឲ្យគេចចេញពីការត្រួតពិនិត្យ ឬគេចវេះពីការអនុវត្ត វិធានការចត្តាឡីស័ក ត្រូវទទួលពិន័យអន្តរការណ៍ជាប្រាក់ពី១០លានទៅ៥០លានរៀល។ អនុក្រឹត្យស្តីពីវិធានការចត្តាឡីស័កដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ចែងលំអិតពីកម្រៃទាក់ទងនឹងការធ្វើចត្តាឡីស័ក។ បុគ្គលដែលគេចវេះពីការធ្វើចត្តាឡីស័ក បុគ្គលដែលគេចចេញពីកន្លែងចត្តាឡីស័កក្នុងអំឡុងពេលធ្វើចត្តាឡីស័ក និងបុគ្គលធ្វើចត្តាឡីស័កដែលមិនសហការជាមួយមន្ត្រីសុខាភិបាលដើម្បីយកសំណាកទៅវិភាគរកមេរោគកូវីដ-១៩ ត្រូវរងពីពិន័យអន្តរការណ៍ពី១លានរៀលទៅ៥លានរៀល។ អ្នកផ្តើមគំនិត ដឹកនាំ ញុះញង់ បញ្ចុះបញ្ចូល ឬជួយសម្រួលដល់បុគ្គលឲ្យមានការគេចចេញពីការត្រួតពិនិត្យរបស់មន្ត្រីចត្តាឡីស័ក រួមទាំងគ្រឹះស្ថានសុខាភិបាលឯកជនដែលជួយលាក់បាំង ឬមិនបានជូនដំណឹង ត្រូវរងពិន័យអន្តរការណ៍ពី១០លានទៅ៥០លានរៀល។ ក្រសួងសុខាភិបាលទទួលបន្ទុកលើការពិន័យអន្តរការណ៍។ ក្នុងករណីជនល្មើសមិន ព្រមបង់ប្រាក់ពិន័យអន្តរការណ៍ ក្នុងរយៈពេល៣០ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃទទួលបានសេចក្ដីសម្រេចស្ដីពីការពិន័យអន្តរការណ៍ មន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលដែលមាននីតិសម្បទាជានគរបាល យុត្តិធម៌ ត្រូវកសាងសំណុំរឿងបញ្ជូនទៅតុលាការ ដើម្បីចាត់ការតាមនីតិវិធីជាធរមាន។ ការទទួលពិន័យអន្តរការណ៍នេះមិនធ្វើឲ្ជនដែលប្រព្រឹត្តបទល្មើសរួចផុតពីការទទួលខុសត្រូវ ខាងព្រហ្មទណ្ឌផ្សេងទៀតដែលមានចែងនៅក្នុងច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិព្រហ្មទណ្ឌជាធរមានឡើយ។ ជនណាដែលក្លែងបន្លំឯកសារពាក់ព័ន្ធសុខភាព ក្នុងគោលបំណងគេចវេះពីការអនុវត្ត វិធានការចត្តាឡីស័ក ត្រូវផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ៕ អត្ថបទទាក់ទង សម្ដេច ហ៊ុន សែន បណ្ដេញអធិការស្រុកកំរៀងពីក្របខណ្ឌ ក្រោយដោះលែងមេខ្យល់ នាំពលរដ្ឋឆ្លងដែនខុសច្បាប់	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ នេះ បានចេញអនុក្រឹត្យចំនួន២ ដែលផ្តោតលើការពង្រឹងវិធានការចត្តាឡីស័កដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលកូវីដ-១៩ និងការកែសម្រួលមាត្រាស្តីពីវិធានការសុខាភិបាលដើម្បីទប់ស្កាត់ និងឆ្លើយតបការឆ្លងរាលដាលជាអន្តរជាតិនៃជំងឺនៅតាមច្រកចេញចូល។
កីឡាករគុនខ្មែរ ឃីម ឌីម៉ា បានសាងឲ្យកេរិ៍្តឈ្មោះល្បីល្បាញលើឆាកអន្តរជាតិជូនប្រទេសជាតិតាមរយៈការឈ្នះមេដាយមាសពីការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី២៩នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ក្រោយយកឈ្នះកីឡាករថៃ Chonlawit Freedasak ដោយពិន្ទុ ២៩-២៨ នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រលើសង្វៀន MiTEC ក្រុងគួឡាឡាំពួរកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា។ តាមរយៈជ័យជម្នះដ៏ធំធេងលើឆាកអន្តរជាតិជាលើកដំបូងបានធ្វើឲ្យ ឃីម ឌីម៉ា មានអារម្មណ៍រំភើបសប្បាយរីករាយក្រៃលែងស្ទើររកអ្វីប្រៀបផ្ទឹមគ្មាន។ ហើយអ្វីដែលធ្វើឲ្យកីឡាកររូបនេះ កាន់តែរំភើបរហូតដល់ថ្នាក់ភ្លេចខ្លួនកំពុងឈឺរបួសនោះ គឺការទទួលបានការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញពីសំណាក់លោក ថោង ខុន ប្រធាន NOCC និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡាជាច្រើនរូបទៀត ជាពិសេសពីសំណាក់ លោក រ័ត្ន ស្រ៊ាង មេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថរាជធានីភ្នំពេញ។ ក្នុងបទសម្ភាសដោយមានអ្នកសារព័ត៌មានចោមរោមយ៉ាងច្រើនកុះករនៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញអ្នកលេងគុនខ្មែរ ឃីម ឌីម៉ា បានបង្ហាញអារម្មណ៍យ៉ាងដូច្នេះថា៖«បើនិយាយពីអារម្មណ៍វិញ ខ្ញុំសប្បាយខ្លាំងណាស់បង សប្បាយដល់ថ្នាក់ភ្លេចថាខ្លួនឯងកំពុងឈឺ។ ខ្ញុំមានមោទកភាពខ្លាំងណាស់សម្រាប់ជោគជ័យដ៏ធំធេងលើកដំបូងនេះ ជាពិសេសពេលខ្ញុំឃើញថ្នាក់ដឹកនាំ គ្រូបង្វឹក មិត្តរួមអាជីព សាច់ញាតិបងប្អូន និងអ្នកគាំទ្រយ៉ាងច្រើនកុះកររងចាំស្វាគមន៍ខ្ញុំបែបនេះ»។ កីឡាករមកពីខេត្តបន្ទាយមានជ័យរូបនេះបានបន្តថា ទោះបីរូបគេមានបញ្ហារបួសដៃខាងស្តាំក្នុងជំនួបយកឈ្នះកីឡាករម្ចាស់ផ្ទះម៉ាឡេស៊ី Mohd Amirul និងថ្លោះស្មាខាងស្មាំធ្ងន់ធ្ងរនាជំនួបផ្តួលកីឡាករហ្វីលីពីន Ryan Jakiri ក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែកីឡាកររូបនេះនៅតែធ្វើបានយ៉ាងល្អក្នុងការយកឈ្នះកីឡាករថៃ Chonlawit Freedasak នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដើម្បីឈ្នះមេដាយមាសពីព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមជូនប្រទេសជាតិ។ កីឡាករ ឃីម ឌីម៉ា បានអះអាងថា បញ្ហារបួសថ្លោះស្មាខាងឆ្វេងរបស់គេបច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរដែលអាចឈានដល់ដំណាក់កាលវះកាត់ដើម្បីដាក់អបថែមទៀតផង។ តែយ៉ាងណា កីឡាកររូបនេះបានបញ្ជាក់ថា ខ្លួនមិនបោះបង់អាជីពជាអ្នកប្រដាល់ដែលបានប្រឡូកតាំងអាយុ១០ឆ្នាំនោះឡើយ៕	អ្នកលេងគុនខ្មែរ ឃីម ឌីម៉ា បានលើកឡើងថា ការឈ្នះមេដាយមាសពីការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេមលើកទី២៩នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ បានធ្វើឲ្យរូបគេរំភើបរហូតភ្លេចខ្លួនកំពុងឈឺ។ អ្វីដែលធ្វើឲ្យ ឌីម៉ា រំភើបកាន់តែខ្លាំង គឺការទទួលបានការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅពីលោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងជាប្រធាន NOCC, លោក អ៊ុក សិទ្ធិជាតិ អគ្គនាយដ្ឋានកីឡានៃក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ជាពិសេសលោកឧត្តមសេនីយ៍ រ័ត្ន ស្រ៊ាង មេបញ្ជាការកងរាជអាវុធហត្ថរាជធានីភ្នំពេញពេលគេមកដល់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ។
នៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា កូរ៉េខាងជើងបាននិយាយថា ខ្លួនគ្មានបំណងបន្តកិច្ចចរចាររឿងនុយក្លេអ៊ែរជាមួយអាមេរិកទៀតទេ បើអាមេរិកនៅតែរក្សាឥរិយាបថចាស់ និងប្រើគោលនយោបាយមិនត្រូវគ្នាជាមួយខ្លួនទៀត។ កិច្ចជំនួបរវាងមន្ត្រីក្រុមការងាររវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងនៅឯទឹកដីស៊ុយអែត ត្រូវបានបញ្ចប់ទៅវិញដោយគ្មានលទ្ធផល ព្រោះកូរ៉េខាងជើងបានដើរចេញ។ កូរ៉េខាងជើងដែលបានដើរចេញពីកិច្ចចរចាលើកដំបូងរវាងមន្ត្រីអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងតាំងពីជំនួបមេដឹកនាំខែមិថុនា បាននិយាយថា ខ្លួនខកចិត្តលើដំណោះស្រាយដែលមានចន្លោះខ្វះខាតរបស់អាមេរិកក្នុងការដាក់ចេញគោលនយោបាយថ្មីនិងមានគំនិតថ្មី។ ក្រោយជំនួបគ្មានបានផ្លែផ្កានេះ ក្រុងព្យុងយ៉ាង ហាក់អស់ចិត្តចរចាឡើងវិញហើយ។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋកូរ៉េខាងជើង KCNA បានស្រង់សម្ដីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងជើងម្នាក់ ថា៖ «យើងគ្មានអារម្មណ៍ក្នុងការបន្តកិច្ចជំនួបដែលគ្មានប្រយោជន៍នេះទេ ដូចពេលកន្លងមកសហរដ្ឋអាមេរិកនូវតែបង្ហាញជំហរមិនដកគោលនយោបាយគ្រោះថ្នាក់ចំពោះកូរ៉េខាងជើងដដែល»។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះក៏បានគំរាមផងដែរថា កិច្ចជំនួបរវាងប្រទេសទាំងពីរអាចនឹងបញ្ឈប់ទាំងស្រុង បើអាមេរិកមិនផ្លាស់ប្តូរជំហរ។ មន្ត្រីដដែលបញ្ជាក់ថា វាសនានៃកិច្ចជំនួបប្រទេសទាំងពីរគឺស្ថិតនៅលើឥរិយាបថរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយចុងឆ្នាំនេះជាពេលកំណត់។ នៅទឹកដីស៊ុយអែតដែលជាម្ចាស់ផ្ទះចរចាវិញ អ្នកចរចាអាវុធនុយក្លេអ៊ែរខាងកូរ៉េខាងជើងលោក Kim Myong Gil បានស្តីបន្ទោសសហរដ្ឋអាមេរិកពីការមិនបោះបង់ចោលឥរិយាបថចាស់ ដែលតែងតែធ្វើអោយកិច្ចជំនួបប្រទេសទាំងពីរបញ្ចប់ទៅដោយគ្មានលទ្ធផល។ ប៉ុន្តែខាងសហរដ្ឋអាមេរិកវិញបាននិយាយថា កិច្ចជំនួបប្រទេសទាំងពីរបានប្រព្រឹត្តទៅជាមួយនឹងការពិភាក្សាយ៉ាងល្អមួយទៅវិញ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិកលើកឡើងថា ការនិយាយរបស់កូរ៉េខាងជើងមិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្មារតីអង្គប្រជុំរយៈពេល៨ម៉ោងកន្លះនេះទេ។ ជំនួបនៅទីក្រុងស្តុកខុល ធ្វើឡើងក្រោយកូរ៉េខាងជើងបានអះអាងថា ខ្លួនបានអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពការពារថ្មី រួមជាមួយនឹងការសាកល្បងមីស៊ីលបាញ់ចេញពីនាវាមុជទឹក។ យ៉ាងណាមិញ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយថា លោកមិនឃើញពីបញ្ហាចំពោះរឿងនេះទេ ហើយថែមទាំងបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងលោកជាមួយមេដឹកកូរ៉េខាងជើងនៅតែល្អនឹងគ្នាដដែល៕	ដោយ៖ ងួន សុភាវត្តី
Pogba អាយុ២៦ឆ្នាំ ធ្លាប់បានបង្ហើបថា «ចង់បានការប្រឈមមួយថ្មីទៀត» ហើយលោក Mino Raiola ដែលជាភ្នាក់ងារផ្ទាល់ ក៏បានបញ្ជាក់ពីបំណងចាកចេញពី Man United របស់ខ្សែប្រយុទ្ធអន្តរជាតិបារាំងរូបនេះផងដែរ។ ក្រៅពី Pogba លោក Raiola ក៏ជាភ្នាក់ងាររបស់ Zltatan Ibrahimovic, Henrikh Mkhitaryan, Marco Verratti, Gianluigi Donnarumma, Matthijs de Ligt, និង Mario Balotelli ផងដែរ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយ BBC ខ្សែប្រយុទ្ធ Ibrahimovic ដែលអតីតមិត្តរួមក្រុមរបស់ Pogba បាននិយាយថា Man Utd មិនគួររារាំង Pogba នោះឡើយ ខណៈខ្សែបម្រើរូបនេះ ត្រូវបានគេគិតថា មានទំនាក់ទំនងផ្ទេរទៅកាន់ Real Madrid។ ខ្សែប្រយុទ្ធក្លិប LA Galaxy រូបនេះ បានលើកឡើងថា៖ «សូមក្លិបឲ្យគាត់ចេញទៅ បើគាត់ចង់ទៅកន្លែងផ្សេង ហើយយកស្ថានភាពមួយនេះ ដើម្បីពង្រឹងអ្នកផ្សេងដែលចង់នៅបន្ត»។ Ibrahimovic បានបន្ថែមថា បើកីឡាករមិនចង់នៅជាមួយក្លិបហើយនោះ មានន័យថា គេនឹងមិនលេងឲ្យដល់១០០ភាគរយ ឬ២០០ភាគរយនោះឡើយ៕	Zlatan Ibrahimovic ក្នុងបទសម្ភាសមួយជាមួយ BBC បានថ្លែងទៅកាន់ក្លិប Manchester United ថា ពួកគេត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យ Paul Pogba ចាកចេញ ប្រសិនបើខ្សែបម្រើរូបនេះ មិនចង់បន្តនៅទឹកដី Old Trafford។
គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ពេញចិត្តនឹងបរិយាកាសល្អប្រសើរនៅថ្ងៃដំបូងនៃយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ថ្ងៃទី២០ឧសភា។ លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យរបស់ គ.ជ.ប បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗនៅព្រឹកថ្ងៃទី២១នេះថា គ.ជ.ប នឹងបន្តតាមដានយុទ្ធនាការនេះយ៉ាងម៉ត់ចត់ថែមទៀត។ បើតាមការពន្យល់របស់លោក ហង្ស ពុទ្ធា ដែលជាអតីតនាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការសង្កេតការណ៍បោះឆ្នោត និកហ្វិក ជាច្រើនឆ្នាំមកនោះ នៅពេលនេះ វាហាក់ដូចជាមានបរិយាកាសថ្មីមួយនៅក្នុងក្របខណ្ឌការងាររបស់គណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត នៅក្រោយការការទម្រង់ស្ថាប័នជាតិមួយនេះ ដែលកើតចេញពីការចរចានយោបាយរវាងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ អ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.ប បានពិពណ៌នាយ៉ាងដូច្នេះ៖«គ.ជ.ប បានបើកចំហ និងបើកទូលាយសម្រាប់ប្រសិទ្ធភាពការងារបោះឆ្នោត។ យើងបានអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមការងារសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិអាចដាក់ការិយាល័យពួកគេនៅទីស្នាក់ការកណ្តាល គ.ជ.ប ហើយពួកគេអាចធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយមន្ត្រីរបស់យើង»។ មានអ្នកជំនាញរៀបចំការបោះឆ្នោតជនជាតិជប៉ុនរបស់JICA អ្នកជំនាញរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងអ្នកជំនាញនៃអង្គការអាមេរិកមួយឈ្មោះ IFES ដែលបានដាក់ការិយាល័យក្នុងគ.ជ.ប នៅពេលនេះ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ហង្ស ពុទ្ធា។ របាយការណ៍ចុងក្រោយរបស់ គ.ជ.ប បង្ហាញថា មានអ្នកសង្កេតការណ៍ជាតិចំនួនជាង៤ម៉ឺន៦សែននាក់ មកពីស្ថាប័នចំនួន១៣ និងអ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិចំនួន៧៥នាក់ដែលត្រូវបាន គ.ជ.ប ផ្តល់សិទ្ធិសង្កេតការណ៍នៅក្នុងការបោះឆ្នោតឃុំប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់ឆ្នាំ២០១៧នេះ។ សម្រាប់លោក ហង្ស ពុទ្ធា គ.ជ.ប បានព្យាយាមបង្ហាញអំពីតម្លាភាព និងប្រសិទ្ធនៃការងាររបស់ខ្លួនជាសាធារណៈ ហើយលោកបន្តថា នេះជាការអនុវត្តការងារក្រោយកំណែទម្រង់ស្ថាប័នរៀបចំការបោះឆ្នោត។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ គ.ជ.ប ដដែល បញ្ជាក់បន្ថែមថា៖«គ.ជ.ប បានព្យាយាមយកចិត្តទុកដាក់លើចំនុចខ្វះខាត ឬលើការរិះគន់នានា ហើយបានបកស្រាយពន្យល់គ្រប់បញ្ហាទាំងអស់។ ឧទាហរណ៍ ដូចជាបញ្ហាទឹកខ្មៅជ្រលក់ម្រាមដៃជាដើម។ យើងបានយកបញ្ហាទាំងអស់ដាក់លើតុ និងជជែកគ្នា»។ មិនថាតែការងារបច្ចេកទេសផ្ទាល់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែការងារតាមដានយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតក៏មិនអាចខ្ជីខ្ជាបន្តិចឡើយ។ អ្នកនាំពាក្យ គ.ជ.ប បានអំពាវនាវដល់គណបក្សនយោបាយទាំង១២ដែលកំពុងឃោសនារកសំឡេងឆ្នោតជូនបេក្ខជនឃុំសង្កាត់របស់ខ្លួន បន្តគោរពនីតិវិធីច្បាប់ ក្រមសីលធម៌នានាដើម្បីធានាឲ្យបរិយាកាសឃោសនាមានភាពល្អប្រសើរ។ ការអំពាវនាវក៏ត្រូវបានផ្ញើទៅប្រជាពលរដ្ឋ និងកម្លាំងមានសមត្ថកិច្ចដែរ៕	អ្នកនាំពាក្យគណកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បានអះអាងថា ការចាប់ផ្តើមនៃយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតបានប្រព្រឹត្តទៅក្នុងបរិយាកាសល្អប្រសើរ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃ គ.ជ.ប បានអំពាវពាវដល់គណបក្សប្រកួតប្រជែងទាំង១២ ឲ្យពួកគេបន្តគោរពនីតិវិធី ក្រមសីលធម៌ និងមានការអធ្យាស្រ័យខ្ពស់សម្រាប់រយៈពេលឃោសនាដែលនៅសល់ច្រើនថ្ងៃទៀត។
ក្រោយចាញ់មីយ៉ាន់ម៉ា ៤-១ នាការប្រកួតលើកទី៤នៅថ្ងៃទី៤ ខែសីហានេះ បានធ្វើឲ្យក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំកម្ពុជា បាត់បង់ឱកាសប្រជែងកៅអីវគ្គបន្តនៃពានរង្វាន់ AFF U16 Championship 2018 នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ នេះជាបរាជ័យលើកទី៩សម្រាប់កម្ពុជា ដែលធ្លាក់ត្រឹមវគ្គជម្រុះតាមពូល ក្រោយទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ម្តងនៅឆ្នាំ២០១៦។ កម្ពុជាត្រូវជួបប្រកួតបង្គ្រប់កិច្ចចុងក្រោយជាមួយក្រុមម្ចាស់ផ្ទះឥណ្ឌូណេស៊ី នៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ នៅកីឡដ្ឋាន Gelora Delta Stadium៕	ក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៦ឆ្នាំកម្ពុជា បានធ្លាក់ចេញពីការប្រកួតដណ្តើមពានរង្វាន់ AFF U16 Championship ប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ក្រោយឈ្នះ១ និងចាញ់៣លើក។ តែកម្ពុជានៅសល់ជំនួបបង្គ្រប់កិច្ចជាមួយឥណ្ឌូណេស៊ីមួយប្រកួតចុងក្រោយទៀតផងដែរ។
ក្មេងស្រីរូបនេះ ជឿជាក់ វត្តមានរបស់នាងក្នុងការមកគាំទ្រកីឡាជាតិនៅពេលនេះ នឹងក្លាយជាចំណែកមួយ លើកទឹកចិត្តដល់កីឡាករ-កីឡាការិនី ឱ្យទទួលបានជោគជ័យក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣២ ដែលកម្ពុជា ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ៕	ភ្នំពេញ៖ ដោយក្ដីស្រលាញ់ ក្មេងស្រីវ័យ១៥ឆ្នាំ ឌឿន ស្រីកា បានមកគាំទ្រកីឡាជាតិ ស្ទើរមិនលស់ថ្ងៃ។ ផ្ទះនៅព្រែកលាប ជាញឹកញាប់ ស្រីកា បានជិះកង់មកមើលការប្រកួតតែម្នាក់ឯង នៅតាមទីតាំងប្រកួតកីឡាមួយចំនួន ក្នុងក្រុងភ្នំពេញ។ ការមកគាំទ្រកីឡាម្នាក់ឯងបែបនេះ ក៏ធ្វើឱ្យឪពុកម្ដាយរបស់នាង មានការព្រួយបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផងដែរ។
សហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF នឹងរៀបចំការប្រកួតពានរង្វាន់ ហ៊ុន ម៉ានី ឆ្នាំ២០២៣ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៧-១៩ ខែវិច្ឆិកា នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។ ជាលើកទី១ ដែលសហព័ន្ធរៀបចំ ពានរង្វាន់ ហ៊ុន ម៉ានី ជាពានបន្ទាប់ពីការប្រកួតថ្នាក់ជាតិ កាលពីថ្ងៃទី១៤-១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ លោក បួនហ៊ីង សុធីយ៉ា បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមតេលេក្រាមថា សហព័ន្ធ ចង់ឲ្យមានការប្រកួតញឹកញាប់ ដើម្បីឲ្យកីឡាករ-កីឡាការិនី មានឱកាសបញ្ចេញនូវអ្វី ដែលបានហ្វឹកហាត់។ ម្យ៉ាងវិញទៀត អ្នកទាំងនោះ ក៏នឹងទទួលបានបទពិសោធន៍ជាក់ស្ដែងពីការប្រកួតផងដែរ។ ក្រៅអំពីសិទ្ធផលកីឡាករ-កីឡាការិនី អគ្គលេខាធិការរូបនេះ បន្ថែមថា រៀបចំការប្រកួតញឹកញាប់ ធ្វើឲ្យមន្ដ្រីបច្ចេកទេស អាជ្ញាកណ្ដាល ចៅក្រម និងគណៈកម្មការរៀបចំការប្រកួត ក៏អាចពង្រឹងសមត្ថភាព គុណភាព ដែលអាចឲ្យអ្នកទាំងនោះ មានសមត្ថភាពរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ធំ ទាំងថ្នាក់ជាតិ និងអន្ដរជាតិ។ «យើង រៀបចំការប្រកួតច្រើន កីឡាករ-កីឡាការិនី នៃក្លិប និងសមាគម របស់យើង ពួកគាត់មានឱកាសច្រើន ក្នុងប្រកួតប្រជែង ដោយបញ្ចេញសមត្ថភាព។ ទាំងក្លិប ទាំងសមាគម ពួកគាត់កាន់តែមានគោលដៅក្នុងការពង្រឹងធនធានកីឡាករ-កីឡាការិនី ដើម្បីប្រជែងពាន ផងដែរ។ ចំណែក អាជ្ញាកណ្ដាល ចៅក្រម និងគណៈកម្មការរៀបចំ ក៏បានបទពិសោធន៍ និងការពង្រឹងសមត្ថភាព ក្នុងការរៀបចំការប្រកួតផងដែរ។»។ អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធតេក្វាន់ដូ ITF រូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះ។ លោក សុធីយ៉ា បន្ថែមថា ក្រុមកីឡាករ-កីឡាការិនីជម្រើសជាតិមុនៗ មានខ្លះ ក៏ធ្លាក់សិទ្ធផល ព្រោះតែមានវ័យច្រើន ដូច្នេះត្រូវការកីឡាករ-កីឡាការិនីវ័យក្មេង ដើម្បីបន្ដវេន។ មន្ដ្រីជាន់ខ្ពស់សហព័ន្ធរូបនេះ បញ្ជាក់ថា ការប្រកួតពានរង្វាន់នេះ គឺជាឱកាសសម្រាប់សហព័ន្ធ រើសយកកីឡាករ-កីឡាការិនីថ្នាល់ ដែលមានសមត្ថភាព និងភាពពិនប្រសព្វ ចូលហ្វឹកហាត់ជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិ ដើម្បីត្រៀមប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍អន្ដរជាតិនានា ដូចជាជើងអាស៊ី លើកទី១០ នៅឆ្នាំ២០២៤ ជាដើម។ ការប្រកួតនេះ ចែកចេញជា ២វ័យ ដែលសរុបមាន ២៩វិញ្ញាសា។ ផ្នែកយុវជន អាយុចាប់ពី ១៣ឆ្នាំ ដល់ ១៨ឆ្នាំ វិញ្ញាសាមេគុនឯកត្តជន ខ្សែក្រវ៉ាត់ក្រោមខ្មៅ បុរស វិញ្ញាសាមេគុនឯកត្តជន ខ្សែក្រវ៉ាត់ក្រោមខ្មៅ នារី វិញ្ញាសាប្រយុទ្ធ បុរស (៥០គីឡូក្រាម, ៥៥គីឡូក្រាម និង ៦០គីឡូក្រាម) វិញ្ញាសាប្រយុទ្ធ នារី (៤៥គីឡូក្រាម, ៥០ គីឡូក្រាម និង ៥៥គីឡូក្រាម) ផ្នែកពេញវ័យ អាយុចាប់ពី ១៨ឆ្នាំឡើង វិញ្ញាសាសម្រាប់ក្លិប វិញ្ញាសាមេគុនខ្សែក្រវ៉ាត់ក្រោមខ្មៅ ឯកត្តជន បុរស វិញ្ញាសាមេគុនខ្សែក្រវ៉ាត់ក្រោមខ្មៅ ឯកត្តជន នារី វិញ្ញាសាមេគុនខ្សែក្រវ៉ាត់ខ្មៅ ១ជាន់ ឯកត្តជនបុរស វិញ្ញាសាមេគុនខ្សែក្រវ៉ាត់ខ្មៅ ១ជាន់ ឯកត្តជន នារី វិញ្ញាសាសម្រាប់ជម្រើសជាតិ វិញ្ញាសាមេគុន ខ្សែក្រវ៉ាត់ខ្មៅ ១ជាន់ ឯកត្តជន បុរស វិញ្ញាសាមេគុន ខ្សែក្រវ៉ាត់ខ្មៅ ១ជាន់ ឯកត្តជន នារី វិញ្ញាសាមេគុន ខ្សែក្រវ៉ាត់ខ្មៅ ២ជាន់ ឯកត្តជន បុរស វិញ្ញាសាមេគុន ខ្សែក្រវ៉ាត់ខ្មៅ ២ជាន់ ឯកត្តជន នារី វិញ្ញាសាប្រយុទ្ធសម្រាប់ក្លិប បុរស (៥០, ៥៥, ៦០, ៦៥គីឡូក្រាម) នារី (៤៥, ៥០, ៥៥, ៦០ គីឡូក្រាម) វិញ្ញាសាប្រយុទ្ធសម្រាប់ជម្រើសជាតិ បុរស (៥២ ដល់ ៥៨ គីឡូក្រាម, ៥៨ ដល់ ៦៤គីឡូក្រាម, ៦៤ ដល់ ៧០គីឡូក្រាម) នារី (៤៨ ដល់ ៥៥គីឡូក្រាម, ៥៥ ដល់ ៦៥គីឡូក្រាម)៕	ការប្រកួតកីឡាតេក្វាន់ដូអាយធីអេហ្វ ពានរង្វាន់ ហ៊ុន ម៉ានី ឆ្នាំ២០២៣ នឹងផ្ដល់ឱកាសឲ្យកីឡាករ-កីឡាការិនី រួមទាំងថ្នាល បញ្ចេញសមត្ថភាព ក៏ដូចជាឱកាសសម្រាប់សហព័ន្ធ រើសអត្តពលិកមានសក្ដានុពលជំនាន់ក្រោយ ចូលហ្វឹកហាត់ជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិ សម្រាប់ត្រៀមប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍នានា។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក បួនហ៊ីង សុធីយ៉ា អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូអាយធីអេហ្វកម្ពុជា ដោយពានរង្វាន់ ហ៊ុន ម៉ានី នេះ ជាផ្នែកមួយ នៃការពង្រឹងសមត្ថភាព របស់ចៅក្រម អាជ្ញាកណ្ដាល និងគណៈកម្មការរៀបចំការប្រកួត ផងដែរ។
ស្របពេលប្រទេសមួយចំនួន កំពុងតែបន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បិតនៅក្នុងប្រទេស ហ្វីលីពីនបែរជាចេញវិធានការបិទប្រទេសរយៈ ពីរសប្តាហ៍បន្ថែមទៀត ពីលើរយៈពេលបិទប្រទេសរយៈពេល ៩សប្តាហ៍កន្លងមក។ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំក្រុមឆ្លើយតបCOVID-19 ដែលត្រូវបានចាក់ផ្សាយនៅលើទូរទស្សន៍រដ្ឋ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានលើកឡើងពីការពន្យារពេលបិទប្រទេសដោយផ្នែកនេះរយៈពេលពីរសប្តាហ៍បន្ថែមទៀត ដែលក្នុងនោះមានទីក្រុងម៉ានីល និងតំបន់ផ្សេងទៀត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកប្រធានាធិបតីមិនបានបញ្ជាក់តំបន់ក្រៅពីទីក្រុងម៉ានីលឲ្យបានច្បាស់លាស់ឡើយ ថាតើនឹងមានតំបន់ណាផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបិទ។ សេចក្តីលម្អិតព័ត៌មានជុំវិញ ការពន្យាររយៈពេលបិទប្រទេសនេះ នឹងចេញនៅពេលក្រោយ។ ចំណែកលោក Harry Roque អ្នកនាំពាក្យប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនវិញ បានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាល នឹងបិទទីក្រុងម៉ានីល និង ទីក្រុងCebu។ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំក្រុមឆ្លើយតបCOVID-19 ដដែលនេះ លោក ឌូទើតេ បានជំរុញឲ្យប្រជាជនហ្វីលីពីនរស់នៅក្នុងតំបន់បន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បិត ឲ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នជាងមុន ដើម្បីចៀសវាងការបង្កឲ្យមានរលកឆ្លងទី២ ឬទី៣ នៃកូរ៉ូណាវីរុសនៅលើទឹកដីមួយនេះ ជាពិសេសលោកក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការពាក់ម៉ាស់ គឺជារឿងចាំបាច់។ សូមបញ្ជាក់ថា ហ្វីលីពីន បានបិទតំបន់ តាំងពីថ្ងៃទី១៦ ខែមីនាមកម្លេះ និងត្រូវអស់សុពលភាពនៅថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា។ ដោយបន្ថែមរយៈពេលពីរសប្តាហ៍ទៀត ហ្វីលីពីន អាចនឹងត្រូវបិទតំបន់រហូតដល់ថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ហ្វីលីពីន មានករណីឆ្លង COVID-19 សរុបចំនួន ១១០៨៦ករណី អ្នកស្លាប់ចំនួន ៧២៦នាក់ និងអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួន ១៩៩៩ករណី៕	ហ្វីលីពីន នឹងពន្យារពេលបិទប្រទេសមួយផ្នែករយៈពេល ២សប្តាហ៍បន្ថែមទៀត ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីកសាយភាយ COVID-19 នៅក្នុងប្រទេស។ លោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពី រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ បានបញ្ជាក់បែបនេះ នាព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា។
ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា បានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច នៅក្នុងកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយគ្រប់ប្រទេស និងអ្នកពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីការពារប្រទេស និងសហគមន៍អន្តរជាតិ ពីផលប៉ះពាល់នៃគ្រឿងញៀ សំយោគ និងធានាសុខមាលភាពរបស់ប្រជាជន។ នេះជាការអះអាងរបស់ លោក អ៊ូច បូរិរិន្ទ រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជារដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការ ក្រសួងការបរទេស ក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីដើម្បីដោះស្រាយការគំរាមកំហែងនៃគ្រឿងញៀនសំយោគ តាមប្រព័ន្ធនិម្មិត ដែលធ្វើឡើងតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ នាថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស ផ្សាយថ្ងៃទី៨ កក្កដា ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ លោក អ៊ុច បូររិទ្ធ បានគូសបញ្ហាក់ពីសារសំខាន់នៃការអនុវត្តសកម្មភាពជាក់ស្ដែង និងដំណោះស្រាយដែលមានភាពច្នៃប្រឌិត ដើម្បីបង្ក្រាបការផលិត និងការជួញដូរគ្រឿងញៀនសំយោគខុសច្បាប់ និងកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់លើសុខភាពសាធារណៈ។ លោក អ៊ុច បូររិទ្ធ ក៏បានលើកឡើងពីការប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជា ការចាត់វិធានការ ដោះស្រាយបញ្ហាគ្រឿងញឿន តាមរយៈការអនុវត្តច្បាប់ គោលនយោបាយ និងផែនការសកម្មភាពសំខាន់ៗផងដែរ។ រូបភាព៖ ហ្វេសប៊ុកក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ កម្ពុជា ក៏បានធ្វើយុទ្ធនាការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងពីគ្រឿងញៀនយ៉ាងទូលាយ ដល់ក្រុមគោលដៅ និងសាធារណជន និងការចាត់វិធានការគ្រប់គ្រង ត្រួតពិនិត្យការនាំចូល ចែកចាយ និងការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីយ៉ាងហ្មត់ចត់ ដើម្បីបង្ការការផលិតគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ដោយសារធាតុគីមីផ្សំ ដែលយកមកពីការធ្វើពាណិជ្ជកម្មស្របច្បាប់។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក អ៊ុច បូររិទ្ធ ក្នុងកិច្ចប្រជុំដែលដឹកនាំដោយ លោក Antony J Bling ken រដ្ឋមន្ត្រី្កការបរទេសអាម៉េរិក និងមានការចូលរួមពីរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃប្រទេសជាង៥០ផ្សេងទៀត ព្រមទាំងប្រធានអង្គការអន្តរជាតិនានាដែរ។ ក្រៅពីកម្ពុជា តាមរយ:កិច្ចប្រជុំនេះ រដ្ឋមន្ត្រីនៃបណ្តាប្រទេសផ្សេង ក៏បានលើកពីក្តីបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងរបស់ពួកគេ ជុំវិញភាពគ្រោះថ្នាក់លើសុខភាពសាធារណ: និងសង្គម ដែលបណ្ដាលមកពីការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនសំយោគនេះដែរ។ ទន្ទឹមនឹងលើកពីកង្វល់ រដ្ឋមន្ត្រីទាំងអស់ ក៏បានបង្ហាញការប្ដេជ្ញាចិត្ត ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនេះ និងកំណត់អាទិភាពដោះស្រាយបញ្ហាសំខាន់ៗផ្សេងទៀតដែរ។ ភាគីដែលមានវត្តមានក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ ក៏មានឆន្ទៈរួមគ្នា ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមទៅមុខ ដោយជំរុញធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវគំនិតផ្ដួចផ្ដើមថ្នាក់ជាតិ និងអន្តរជាតិ ព្រមទាំងធានាថាគ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃការកាត់បន្ថយតម្រូវការ និងការផ្គត់ផ្គង់ ក៏ដូចជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ គួរតែស្របជាមួយនឹងគោលការណ៍ដែលបានកំណត់ក្នុងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិ ព្រមទាំងសេចក្ដីប្រកាសជាសកលស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បន្ថែមដូច្នេះ៕	ដោយ៖ សេង វុទ្ធី
«ផែនការសន្តិភាពសម្រាប់អ៊ុយក្រែនដែលមិនគិតពីការពិតនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះទាក់ទងនឹងទឹកដីរុស្ស៊ីជាមួយនឹងការបញ្ចូលតំបន់ចំនួនបួនចូលទៅក្នុងរុស្ស៊ី មិនគួរមាននោះឡើយ»។ អ្នកនាំពាក្យវិមានក្រេមឡាំងលោក Dmitry Peskov ថ្លែងបែបនេះក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ រួចបន្តថា ផែនការដែលមិនគិតពីការពិត មិនអាចបង្កើតសន្តិភាពទេ។ រុស្ស៊ីបញ្ចូលតំបន់ទាំងបួនរបស់អ៊ុយក្រែនដែលខ្លួនបានដណ្ដើមរួមមាន Donetsk, Luhansk, Kherson និង Zaporizhzhia ជាផ្នែកនៃទឹកដីរបស់ខ្លួនកាលពីខែកញ្ញាបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតប្រជាមតិក្នុងតំបន់។ យ៉ាងណាមិញ ក្រុងមូស្គូមិនគ្រប់គ្រងពេញលេញលើតំបន់ណាមួយក្នុងចំណោមតំបន់ទាំងបួននោះទេ។ ស្របពេលរងការវាយប្រហារខ្លាំងពីរុស្ស៊ី ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនលោក ហ្សេលេនស្គី ក៏ជំរុញផែនការសន្តិភាព១០ចំណុចរបស់លោកដែលបានប្រកាសជាលើកដំបូងនៅក្នុងខែវិច្ឆិកា ហើយបានយកទៅពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចូ បៃឌិន ថែមទៀត។ ក្រុងកៀវក៏បានជំរុញឱ្យមេដឹកនាំពិភពលោករៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលស្ដីពីសន្តិភាពសកលដោយផ្អែកលើផែនការសន្តិភាពនេះផងដែរ។ ក្រៅពីរឿងបច្ចុប្បន្ន ផែនការនេះ ជំរុញឱ្យមានការដកទ័ពរុស្ស៊ីចេញពីទឹកដីតំបន់ទាំង៤ព្រមទាំងតំបន់គ្រីមេដែលរុស្ស៊ីដណ្តើមយកក្នុងឆ្នាំ២០១៤ទៀតផង៕	វិមានក្រេមឡាំង នៅថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ បានច្រានចោលផែនការសន្តិភាព១០ចំណុចរបស់ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី តែក៏ចង់ឱ្យផែនការនេះគិតគូរពីរឿងបច្ចុប្បន្នរបស់តំបន់អ៊ុយក្រែនទាំងបួនដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រុស្ស៊ី។
សហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF កាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុន បានរៀបចំការប្រកួតពានរង្វាន់អន្តរក្លិបលើវិញ្ញាសាសម្តែងមេគុនផ្នែកនារី ដើម្បីផ្តល់បទពិសោធនិងឱកាសឲ្យកីឡាការិនីតាមបណ្តាក្លិបបានចូលរួមប្រកួតប្រជែង និងបង្ហាញសមត្ថភាពរបស់ពួកគេ។ ការប្រកួតនេះ ក៏ធ្វើឡើងដើម្បីចម្រាញ់រកធនធានកីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះផងដែរ។ លោក កែវ រ៉េមី ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF កម្ពុជាចាត់ទុកការប្រកួតនេះ ជាឱកាសសម្រាប់កីឡាការិនីនៅតាមបណ្តាខេត្ត ដ្បិតពួកគេសុទ្ធតែមានឱកាសអាចក្លាយជាកីឡាការិនីជម្រើសជាតិ ឲ្យតែមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការប្រជែងដណ្តើមកៅអីមួយនេះ។ ទន្ទឹមនឹងកោតសរសើរសមត្ថភាពកីឡាការិនីមកពីបណ្តាខេត្តអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយកីឡាការិនីជម្រើសជាតិឆ្នាំ២០១៩ ប្រធានសហព័ន្ធរូបនេះ ជំរុញឲ្យកីឡាការិនីតាមបណ្តាខេត្តបង្កើនការហ្វឹកហាត់ ដើម្បីចាប់យកឱកាសមួយនេះ។ សកម្មភាពប្រកួតក្នុងពានរង្វាន់អន្តរក្លិប ជាមួយគ្នានេះ លោក ក៏បានកោតសរសើរគ្រូបង្វឹកនៅតាមក្លិបសមាគមរាជធានីខេត្តផងដែរ ដែលបានបណ្តុះបណ្តាលកីឡាការិនីពោរពេញដោយសមត្ថភាពនិងក្រមសីលធម៌។ លោកកត់សម្គាល់ឃើញថា កីឡាការិនីមកពីតាមខេត្តមានសមត្ថភាពមិនចាញ់កីឡាការិនីជម្រើសជាតិនោះទេ។ បើតាមលោក ប៉ាល់ ជីវ័ន គ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិថ្នាល ការប្រកួតពានរង្វាន់អន្តរក្លិបនេះធ្វើឡើងតែលើវិញ្ញាសាសម្តែងផ្នែកនារីតែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះសហព័ន្ធចង់បង្កើនចំនួនកីឡាការិនីឲ្យកាន់តែច្រើន។ «ការប្រកួតពានរង្វាន់អន្តរក្លិប ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីស្វែងរកកីឡាការិនីល្អៗនៅតាមបណ្តាខេត្តនីមួយៗ សម្រាប់ត្រៀមការប្រកួត និងចង់លើកកម្ពស់ខាងផ្នែកកីឡាការិនី និងចង់ស្វែងរកធនធានកីឡាការិនីថ្មីៗ»។ នេះជការលើកឡើងរបស់លោក ប៉ាល់ ជីវ័ន។ ក្រោយប្រកួត១ថ្ងៃពេញនៅទីលានតេក្វាន់ដូ ITF ក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលជាតិហ្វឹកហ្វឺនកីឡាកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ សហព័ន្ធចម្រាញ់បានកីឡាការិនីមានសមត្ថភាពខ្លាំងចំនួន១៥រូប។ កីឡាការិនីទាំងនេះ ត្រូវប្រកួតប្រជែងជាមួយកីឡាការិនីមកពីតាមតំបន់ផ្សេងៗទៀត ដែលសុទ្ធសឹងជាកីឡាការិនីជើងខ្លាំងប្រចាំពានរង្វាន់អន្តរក្លិប។ សហព័ន្ធបានរៀបចំការប្រកួតពានរង្វាន់អន្តរក្លិបនេះ ម្តងរួចមកហើយនៅខេត្តកំពង់ស្ពឹកាលពីពេលកន្លងទៅដោយចម្រាញ់បានកីឡាការិនីជាច្រើនរូបផងដែរ។ សម្រាប់យុទ្ធនាការបន្ទាប់ សហព័ន្ធគ្រោងធ្វើនៅខេត្តកណ្តាល និងខេត្តផ្សេងៗទៀត។ ការប្រកួតពានរង្វាន់អន្តរក្លិបកាលពីថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍មុន មានកីឡាការិនីមកពី៦ក្លិបសមាគមចូលរួម៕	កីឡាការិនីនៅតាមក្លិបសមាគមរាជធានីខេត្តដែលពុំទាន់មានឱកាសជាប់ជម្រើសជាតិ ក៏អាចក្លាយជាកីឡាការិនីជម្រើសជាតិឲ្យតែមានសមត្ថភាព និងទេពកោសល្យគ្រប់គ្រាន់។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក កែវ រ៉េមី ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាតេក្វាន់ដូ ITF កម្ពុជា ដែលជំរុញឲ្យកីឡាការិនីនៅតាមខេត្តបង្កើនការហ្វឹកហាត់ ដើម្បីចាប់យកឱកាសមួយនេះ។
ក្នុងអំឡុងទស្សនកិច្ចនៅសិង្ហបុរី ដោយផ្តើមពីថ្ងៃទី១១ ខែសីហា លោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្រ្តី ការបរទេសចិនថ្មី បានជួបជាមួយប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី លោកលី សៀនឡុង និងមន្រ្តី សិង្ហបុរីផ្សេងទៀត ដើម្បីជជែកពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ក៏ដូចជាការលើកកម្ពស់ កម្រិត ទំនាក់ទំនងផ្សេងៗ។ ក្នុងទំនួបទ្វេភាគី លោក លី បានកត់សម្គាល់ថា ពិភពលោក ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន គឺមិនមានសន្តិភាពឡើយ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី បានប្រាប់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិនយ៉ាងច្បាស់ៗថា រដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី រំពឹងថា ប្រទេសមហាអំណាច អាចដើរតួនាទី និងអាចរក្សាការផ្តល់ប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក រួមទាំងគោលនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ចិន CGTN។ ទន្ទឹមនេះ មេដឹកនាំសិង្ហបុរី ក៏បានអះអាងផងដែរថា រដ្ឋាភិបាលខ្លួន គាំទ្រអាស៊ាន និងចិន ក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ រួមទាំងចូលរួមថែរក្សាការអភិវឌ្ឍ ស្ថិរភាព និងសន្តិភាពក្នុងតំបន់។ ជាការឆ្លើយតប លោក វ៉ាង បានអះអាងថា ចិន បានរកឃើញរួចហើយនូវមាគ៌ាអភិវឌ្ឍ ដែលស្របនឹងលក្ខខណ្ឌជាតិរបស់ខ្លួន។ ជុំវិញបញ្ហានេះ លោកវ៉ាង ជាប្រធានការិយាល័យគណៈកម្មការកិច្ចការបរទេសរបស់បក្សកុម្មុយនីស្តចិនផងនោះ បានបន្តថា ការអភិវឌ្ឍចិន គឺប្រកបដោយសន្តិភាព និងផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសទាំងអស់នៅក្នុងពិភពលោក ជាពិសេសប្រទេសជិតខាង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ប្រមុខការទូតចិន ក៏បានចោទអាម៉េរិកយ៉ាងច្បាស់ៗផងដែរថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន មិនចង់ឃើញការអភិវឌ្ឍរបស់ចិន និងប្រជាជាតិផ្សេងឡើយ។ ក្រៅពីជួបជាមួយប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី លោកវ៉ាង យី ក៏បានជួបជាមួយសមភាគីសិង្ហបុរី លោក Vivian Balakrishnan និងរដ្ឋមន្រ្តីហិរញ្ញវត្ថុសិង្ហបុរី Lawrence Wong ផង៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីសិង្ហបុរី លោក លី សៀនឡុង នៅថ្ងៃទី១១ ខែសីហា បានប្រាប់រដ្ឋមន្រ្តីការ បរទេសចិន លោក វ៉ាង យី ថា ពិភពលោក ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន មិនមានសន្តិភាពឡើយ។ ត្រង់ចំណុចនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរី សង្ឃឹមថា ប្រទេសមហាអំណាច អាចដើរតួនាទី ដ៏សំខាន់ និងអាចផ្តល់ប្រយោជន៍ និងគោលនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ ទៅវិញទៅមក។
ភ្នំក្រោម មានចម្ងាយប្រហែល១០គីឡូម៉ែត្រ ស្ថិតនៅខាងត្បូងក្រុងសៀមរាប និងខាងជើងបឹងទន្លេសាប។ ទេសចរ អាចធ្វើដំណើរទៅលើភ្នំ តាមរយៈការដើរដោយថ្មើរជើងតាមជណ្តើរ ឬ អាចម៉ូតូ ឬរថយន្តឡើងឡើងតាមផ្លូវកៅស៊ូ រហូតដល់កំពូលភ្នំតែម្ដងក៏បាន ប្រសិនបើមិនចង់ចំណាយកម្លាំងច្រើន។ ភ្នំក្រោម គឺជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ និងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ទាក់ទាញមួយ នៅក្នុងខេត្តសៀមរាម ក្រៅតែពីប្រាង្គប្រាសាទ។ ក្រសួងទេសចរណ៍ បានសរសេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា ភ្នំក្រោម ជាកន្លែងល្អបំផុតសម្រាប់ទស្សនាព្រះអាទិត្យអស្ដង្គត ពីលើកំពូលភ្នំ ជាមួយសម្រស់ធម្មជាតិនៃវាលស្រែដ៏ធំល្វឹងល្វើយផុតកន្ទុយភ្នែកនៅខាងក្រោម ផ្ទៃបឹងទន្លេសាបដ៏អស្ចារ្យ និងភូមិឋានប្រជាពលរដ្ឋក្រោមភ្នំ។ ខ្យល់អាកាសដ៏បរិសុទ្ធ ពីកំពូលភ្នំក្រោម ក៏នឹងជួយឲ្យទេសចរស្បើយទុក្ខកង្វល់ដែរ។ ក្រៅពីខ្យល់អាកាសដ៏សែនមនោរម្យ និងទិដ្ឋភាពទាំងឡាយពីកំពូលភ្នំ អ្នកទេសចរ ក៏អាចទស្សនាប្រសាទបុរាណមួយ ដែលសង់ឡើងពីថ្មភក់ នៅចុងសតវត្សទី៩ និងដើមសតវត្សទី១០ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១ ទៀតផង។ នេះបើតាមក្រសួងទេសចរណ៍៕ រូបភាពពីលើភ្នំក្រោម ដោយលោក ទូច សុវណ្ណឌី	ភ្នំពេញ៖ ភ្ញៀវទេសចរ ដែលទៅកម្សាន្តនៅខេត្តសៀមរាប ភាគច្រើនតែងសំដៅទៅមើលប្រាង្គប្រាសាទ ប៉ុន្តែអ្នកទេសចរ មិនគួរខកខាន ទិដ្ឋភាពថ្ងៃអស្តង្គតពីភ្នំក្រោម នោះទេ។ អ្នកទេសចរក៏អាចទស្សនា វាស្រែរាប់ពាន់ហិកតា ផ្ទៃបឹងទន្លេសាបដ៏ល្វឹងល្វើយ និងភូមិឋានប្រជាពលរដ្ឋ ពីលើកំពូលភ្នំក្រោមបានដែរ។ នៅទីនោះ ក៏ប្រាសាទបុរាណមួយ សង់ពីថ្មភក់ នាចុងសតវត្សទី៩ និងដើមសតវត្សទី១០ទៀតផង។
របាយការណ៍ដដែល បានបញ្ជាក់ថា ភ្ញៀវទេសចរចំនួន១២.៣៤៩៥ នាក់នោះ មានភ្ញៀវកម្សាន្តលេងតាមវត្តអារាម សាលារៀន និងទីរួមស្រុកនានា ប្រមាណ២ម៉ឺន៥ពាន់នាក់ និងមានភ្ញៀវទេសចរកម្សាន្តលេងនៅតាមរមណីយដ្ឋាន មានជិត១០ម៉ឺននាក់៕	ភ្នំពេញ៖ ភ្ញៀវទេសចរបានទៅកម្សាន្ត នៅខេត្តក្រចេះ មានជាង១២ម៉ឺននាក់ នារយៈពេល៣ថ្ងៃក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរនេះ។ ចំនួនតួលេខនេះ បើធៀបឆ្នាំ២០១៨ មានការកើនឡើងជាងមុន ដែលមានចំនួន១០២.៣០៦នាក់។ នេះបើតាមមន្ទីរព័ត៌មានខេត្តក្រចេះ ដែលបានផ្ញើរបាយការណ៍ទៅលោក ខៀវ កាញារិទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ។
អ៊ីតាលីម្ចាស់ជើងឯកឆ្នាំ១៩៦៨ ត្រូវបានចាត់ទុកជាក្រុមខ្លាំងមួយក្នុងពូល ដោយបច្ចុប្បន្ន ពួកគេរក្សាកំណត់ត្រាមិនទាន់ស្គាល់ចាញ់២៧ប្រកួតនៅមុនព្រឹត្តិការណ៍ Euro នេះ។ ស្របពេលជាមួយគ្នា តួកគី ដែលឈានដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រកាលពីឆ្នាំ២០០៨ រំពឹងបានជ័យជម្នះលើកដំបូងនាការប្រកួតបើកឆាក ដែលជាការព្យាយាមលើកទី៥។ លោក Senol Gunes គ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិតួកគី បានអះអាងថា៖ «លទ្ធផលនៃការប្រកួតដំបូងគឺសំខាន់ណាស់។ ស្មើ ឬឈ្នះ នឹងធ្វើឲ្យពូលទាំងមូលកាន់តែមានការប្រកួតប្រជែង។ ខ្ញុំសង្ឃឹមយ៉ាងដូច្នេះ។ ខ្ញុំចង់ឃើញការរឹងមាំរបស់ក្រុមក្នុងការប្រកួតដំបូង ទោះបីចាញ់ រឿងសំខាន់គឺលេងបានល្អ។ តែខ្ញុំជឿជាក់ថា យើងឈ្នះ»។ ប្រភពរូបថត៖ UEFA រីឯលោក Roberto Mancini គ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិអ៊ីតាលីវិញ បានគូសបញ្ជាក់ថា៖ «យើងត្រូវតែគោរពតួកគី ពួកគេមានកីឡាករល្អៗ។ ការប្រកួតបើកឆាកតែងតែពិបាក ហើយនឹងមានរឿងរ៉ាវគ្រប់បែបយ៉ាងដែលយើងត្រូវជួបប្រទះ។ យើងត្រូវតែប្រកួតដោយយកចិត្តទុកក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Euro នេះ ហើយយើងអាចធ្វើបានលទ្ធផលល្អ»។ សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ទ្វីបអឺរ៉ុបនេះ ក្រុមទាំងពីរធ្លាប់ជួបគ្នា៣លើក ដោយអ៊ីតាលីទាំង៣លើកក្នុងលទ្ធផល ៦-០ (ឆ្នាំ១៩៦២), ១-០ (ឆ្នាំ១៩៦៨) និង ២-១ (ឆ្នាំ២០០០)។ ពួកគេបានជួបគ្នាចុងក្រោយកាលពីជំនួបមិត្តភាពឆ្នាំ២០០៦ ដែលបញ្ចប់ក្នុងលទ្ធផលស្មើ ១-១។ កីឡាករដែលអាចស្ថិតក្នុងជម្រើសដំបូង៖ -តួកគី: Uğurcan Çakır; Zeki Çelik, Merih Demiral, Çağlar Söyüncü, Umut Meraş; Okay Yokuşlu, Ozan Tufan, Hakan Çalhanoğlu, Cengiz Ünder, Kenan; Burak Yılmaz -អ៊ីតាលី: Donnarumma; Florenzi, Bonucci, Chiellini, Spinazzola; Barella, Jorginho, Locatelli; Berardi, Immobile, Insigne៕ ប្រភពរូបថត៖ UEFA	កីឡដ្ឋាន Olimpico ក្រុងរ៉ូម ក្លាយជាទីតាំងនៃជំនួបបើកឆាកនៃព្រឹត្តិការណ៍ Euro 2020 ខណៈអ៊ីតាលី ស្វាគមន៍តួកគីក្នុងពូល A នាវេលាម៉ោង២យប់ឈានចូលថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា។
រយៈពេលចុងក្រោយនេះ អាម៉េរិករឹតតែព្រួយបារម្ភពីបញ្ហាសន្តិសុខនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ខណៈដែលចិនបានពង្រីកវត្តមាននៅក្នុងតំបន់នោះ។ ថ្មីៗនេះ ចិន ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខជាមួយកោះសាឡូម៉ុនទៀតផង ដែលរឹតតែធ្វើឱ្យអាម៉េរិកបារម្ភខ្លាំង បន្ទាប់ពីទុកតំបនប៉ាស៊ីនហ្វិកចោលយូរគួរសមហើយនោះ។ ដើម្បីទប់ទល់ចិន អាម៉េរិកក៏ប្រុងជើងការពង្រឹងទំនាក់ទំនងឱ្យរឹងមាំជាថ្មី។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំធុរកិច្ចអាម៉េរិក-នូវែលសេឡង់នៅថ្ងៃទី២ ខែឧសភា អ្នកសម្របសម្រួលគោលនយោបាយឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកអាម៉េរិក Kurt Campbell បានលើកឡើងតាមទូរស័ព្ទពីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនថា អាម៉េរិកមានបំណងពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកដែលអស់ពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះមិនមានការរៀបចំពិភាក្សារវាងអ្នកតំណាងប្រទេសទាំងនោះជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននោះឡើយ។ «ដើម្បីធ្វើឱ្យម៉េរិកធ្វើការដោយមានប្រសិទ្ធភាពនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ពួកយើងត្រូវតែពង្រឹងការទំនាក់ទំនងការទូត និងផ្នែកផ្សេងៗទៀតដែលសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកោះប៉ាស៊ីហ្វិក»។ លោក Campbell សង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ហើយក៏បន្តថា រដ្ឋបាលលោក ចូ បៃឌិន នឹងធ្វើការជាមួយទីភ្នាក់ងារអាម៉េរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិ (USAID) និងស្ថាប័នសាជីវកម្មហិរញ្ញវត្ថុអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិថ្មីរបស់អាម៉េរិកដើម្បីផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងនានាក្នុងតំបន់ក៏ដូចជាការស្តារអង្គភាព Peace Corps ឡើងវិញ។ អ្នកសម្របសម្រួលគោលនយោបាយឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកអាម៉េរិករូបនេះក៏បានអះអាងថា អាម៉េរិកនឹងបង្កើនការគាំទ្រសម្រាប់ការចូលរួមពហុភាគីតាមរយៈវេទិកាកោះប៉ាស៊ីហ្វិក។ លើសពីនោះ រដ្ឋបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏នឹងធ្វើការឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកជាមួយនូវែលសេឡង់, អូស្ត្រាលី, ជប៉ុន, អង់គ្លេស, បារាំង និងប្រទេសផ្សេងៗទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីនូវែលសេឡង់ ចាស៊ីនដា អាឌើន បានលើកឡើងក្នុងជំនួបខាងលើថា នូវែលសេឡង់ដឹងពីការឈ្លានពាននៅក្នុងតំបន់ដែលកំពុងកើនឡើង។ តែលោកស្រីមិនបានបញ្ជាក់ចំឈ្មោះចិននោះឡើយ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី អាឌើន បញ្ជាក់ថា នូវែលសេឡង់ក៏មានភាពជាដៃគូនិងទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំជាមួយអាម៉េរិកនិងប្រទេសក្នុងតំបន់ផងដែរ៕	អ្នកសម្របសម្រួលគោលនយោបាយឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកប្រចាំសេតវិមាន Kurt Campbell នៅថ្ងៃទី២ ខែ ឧសភា លើកឡើងពីគម្រោងរបស់រដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ចូ បៃឌិន ក្នុងការអញ្ជើញមេដឹកនាំបណ្តាប្រទេសកោះប៉ាស៊ីហ្វិកសម្រាប់ជំនួបមួយដើម្បីរឹតបន្តឹងទំនាក់ទំនងការទូត។ លោក Campbell ក៏អះអាងថា អាម៉េរិក ក៏នឹងបង្កើនការគាំទ្ររបស់ខ្លួនតាមរយៈវេទិកាកោះប៉ាស៊ីហ្វិកផងដែរ។
របាយការណ៍ស្ថិតិហិរញ្ញវត្ថុរដ្ឋាភិបាលប្រចាំខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ដែលទើបចេញដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ នៅថ្ងៃទី៤មករានេះ បានបង្ហាញថា ក្នុងចំណោមថវិកាចំនួន១ ៦៨០លានដុល្លារ ដែលរដ្ឋប្រមូលបានពីពន្ធលើចំណូល និងប្រាក់ចំណេញនោះ គឺមានប្រមាណ១ ៣៩៦លានដុល្លារបានពីនិតីបុគ្គល និងជាង២៨៤លានដុល្លារទៀត បានពីរូបវន្តបុគ្គល។ ស្ថិតិដដែលបានរៀបរាប់ថា ផ្អែកតាមទិន្នន័យខាងលើ គិតជាមធ្យមក្នុងមួយខែ រដ្ឋប្រមូលចំណូលពន្ធលើប្រាក់ចំណូល និង ប្រាក់ចំណេញ បានយ៉ាងហោចណាស់១៤០លានដុល្លារ។ កាលពីថ្ងៃទី៣០ធ្នូ ២០២២ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលសម្តេច ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា កម្ពុជាទទួលបានចំណូលប្រចាំឆ្នាំ ពីគយ និង ពន្ធដារប្រមាណ៦០០០លានដុល្លារអាម៉េរិក។ ចំណូលដែលសម្រេចបាននេះ គឺលើសផែនការដល់ក្នុងរង្វង់២៦ភាគរយ។ ក្នុងពិធីបើកការដ្ឋានស្តារ និងលើកកម្រិតគុណភាព ផ្លូវជាតិលេខ៣១ និង៣៣ នោះ សម្តេចហ៊ុន សែន បានបន្ថែមថា អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ប្រមូលចំណូលចូលជាតិ បាន ៣ ៤៣៧លានដុល្លារ។ ចំណូលនេះ គឺស្មើនឹង១២១,៩១ភាគរយ ខណៈអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជារកចំណូលបាន ២ ៦៧០លានដុល្លារ ដែលស្មើនឹង១០៤,១៥ភាគរយ នៃផែនការប្រចាំឆ្នាំ២០២២របស់រដ្ឋាភិបាល៕	រដ្ឋាភិបាលតាមរយៈអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ប្រមូលពន្ធលើប្រាក់ចំណូល និង ប្រាក់ចំណេញបានដល់ ៦ ៨៩២ ២១៦លានរៀល(ប្រមាណ១ ៦៨០លានដុល្លារអាម៉េរិក) ដែលលើសផែនការដល់២៥,៧៥ភាគរយនៃច្បាប់។ ចំណូលដែលកម្ពុជាទទួលបាននេះ គិតត្រឹមរយៈពេល១១ខែប៉ុណ្ណោះនៃឆ្នាំ២០២២។
បើតាមកងទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិក នាវាពិឃាតប្រភេទ Arleigh Burke ឈ្មោះ USS Milius បានឆ្លងកាត់ច្រក សមុទ្រតៃវ៉ាន់ដែលខណ្ឌចែកដែនកោះតៃវ៉ាន់ និងចិនដីគោក។ ដូចកន្លងមកដែរ កងទ័ពជើងអាម៉េរិកបញ្ជាក់ ការបើកកាត់នេះធ្វើតាមទម្លាប់ធម្មតាក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិ និងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ «នាវាអាម៉េរិកបានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រក សមុទ្រតៃវ៉ាន់ ដើម្បីបង្ហាញថា អាម៉េរិកប្ដេជ្ញាចិត្តដើម្បីការពារតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកសេរី និងបើកចំហ។ យោធាអាម៉េរិក ហោះហើរ បើកនាវា និងធ្វើប្រតិបត្តិការគ្រប់ទីកន្លែងដែលច្បាប់អន្តរជាតិអនុញ្ញាត»។ កងទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិកបន្តបែបនេះ។ ច្បាស់ណាស់ សកម្មភាពរបស់យោធាអាម៉េរិកពេលនេះ ក៏នឹងធ្វើឱ្យចិនក្ដៅស្លឹកត្រចៀកដូចលើកមុនៗដែរ។ កាលពីខែតុលា យោធាចិនបានថ្កោលទោសអាម៉េរិក និងកាណាដាចំពោះការបញ្ជូននាវាចម្បាំងតាមច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ ហើយបានរិះគន់ថា ពួកគេកំពុងគំរាមសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។ តាមពិតទៅ អាម៉េរិកតែងបញ្ជូននាវាចម្បាំងរបស់ខ្លួនឱ្យបើកកាត់ច្រកសមុទ្រមួយនេះ ពេលដែលកម្ដៅតានតឹងរវាងចិន និងតៃវ៉ាន់។ នាវាកងទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិក ឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រនេះសឹងរាល់ខែទៅហើយដែលបណ្ដាលឱ្យទីក្រុងប៉េកាំងរឹតតែក្ដៅស្លឹកត្រចៀកមិនឈប់។ មានម្តងម្កាល សម្ព័ន្ធមិត្តអាម៉េរិកក៏បញ្ជូននាវាឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រផងដែរដូចជាក្នុងខែកញ្ញាកន្លងទៅ ចក្រភពអង់គ្លេសបានបញ្ជូននាវារបស់ខ្លួនទៅតំបន់នោះទៀតផង៕	នាវាចម្បាំងអាម៉េរិកមួយគ្រឿង បានបើកកាត់ច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ជាថ្មីទៀតនៅថ្ងៃទី២៣ វិច្ឆិកា។ ការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកដែលជាតំបន់ដ៏រសើបមួយរវាងតៃវ៉ាន់ ចិន និងអាម៉េរិក ត្រូវបានយោធាអាម៉េរិក អះអាងថា ជាទម្លាប់រាល់ដងដែលមានបំណងធានាឱ្យតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកសេរី និងបើកចំហតែប៉ុណ្ណោះ។
ក្នុងកម្មវិធីប្រារព្ធខួបទី៣០នៃការបង្កើតអនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារ នៅរាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី២០ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៩នេះ អ្នកស្រីគ្រីស្ទៀន ម៉ុនឌ័រតេ តំណាងយូនីសេហ្វប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ប្រាប់ VOA ថាក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន បើទោះបីជាស្ថានភាពសិទ្ធិនិងការរស់នៅរបស់កុមារកម្ពុជាមានភាពប្រសើរជាងមុន ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែប្រឈមនឹងបញ្ហាទាំងនេះ។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា បញ្ហាពីរដែលរដ្ឋាភិបាល សង្គម និង ឪពុកម្តាយគួរយកទុកដាក់ខ្លាំងនោះគឺការអប់រំនិងការផ្តល់អាហារូបត្ថម្ភគ្រប់គ្រាន់ដល់កុមារមានអាយុក្រោមប្រាំពីរឆ្នាំ ដែលជាអាយុសំខាន់ក្នុងការលូតលាស់។ «មានការងារជាច្រើនទៀតដែលយើងត្រូវធ្វើ។ ឧទាហរណ៍ដូចជា អាហារូបត្ថម្ភ។ បច្ចុប្បន្ននេះពី៣៥ទៅ៤០ភាគរយនៃកុមារនៅមានជំងឺក្រិន[]។ បច្ចុប្បន្ននេះយើងមានចំនួនម្តាយបំបៅកូនដោយទឹកដោះតិចជាងមុន។ បញ្ហានេះធ្វើឲ្យកុមារមានជំងឺក្រិន ពីព្រោះអ្នកម្តាយទាំងនោះមិនបានផ្តល់ជីវជាតិសំខាន់គ្រប់គ្រាន់ដល់កុមារ»។ អ្នកស្រីបន្ថែមថា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះបាន ត្រូវមានការចូលរួមពីរដ្ឋាភិបាល សហគមន៍ និងក្រុមគ្រួសារ។ ក្នុងនោះ ការបញ្ជូនកុមារទៅចូលរៀនថ្នាក់មត្តេយ្យសិក្សាគឺជាសារៈសំខាន់ដែលនាំឲ្យកុមារមានឱកាសទទួលភាពជោគជ័យក្នុងជីវិត។ «យើងត្រូវការសាលាមត្តេយ្យច្រើនទៀតនៅក្នុងប្រទេសនេះ។ ដូច្នេះកុមារអាចទៅសាលាបានពីអាយុបួនឆ្នាំឡើងទៅ។ ហើយពួកគាត់អាចអភិវឌ្ឍខួរក្បាលសមត្ថភាពនិងជំនាញផ្សេងៗ។ មានការសិក្សាដែលខ្ញុំអាចបង្ហាញអ្នក។ ប្រសិនបើកុមារតូចៗចូលសាលាមត្តេយ្យ ពួកគេមានឱកាសជោគជ័យនៅពេលពួកគេបញ្ចប់មធ្យមសិក្សា និងមហាវិទ្យាល័យ»។ នៅថ្ងៃទី២០ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៩នេះ កម្ពុជាបានប្រារព្ធខួបទី៣០នៃការបង្កើតអនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារពិភពលោក នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដោយមានកុមារជាង៣០០នាក់ចូលរួម ព្រមទាំងតំណាងក្រសួង និងអង្គការជាតិ អន្តរជាតិមួយចំនួនផង។ កម្ពុជាបានផ្តល់សច្ចាប័នលើអនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារនៅថ្ងៃទី១៥ខែកញ្ញាឆ្នាំ១៩៩២។ អនុសញ្ញានេះមានគោលបំណងធានាថា កុមារគ្រប់រូបមានសិទ្ធិទទួលបានការថែទាំសុខភាព ការអប់រំ ការកម្សាន្ត ការការពារ ការចូលរួមផ្នែកសង្គមនិងនយោបាយ។ អ្នកស្រីញ៉េប សុភាព អគ្គលេខាធិការនៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកុមាររបស់ក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា យល់ស្របថា បើទោះបីជាកម្ពុជាមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើកុមារក្តី ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួននៅតែកើតមានលើកុមារ។ «កត្តាគ្រោះមហន្តរាយ ភាពក្រីក្រ អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ការធ្វើចំណាកស្រុក ការទុកកូនចោល ការជាប់ពន្ធនាគាររបស់ឳពុកម្តាយ ជាហេតុធ្វើឲ្យកុមារទទួលរងបញ្ហាប្រឈមនានា រួមមានកុមារបែកចេញពីគ្រូសារ ការជួញដូរ ការរងអំពើហិង្សា ការគំរាមកំហែង ការរំលោភបំពានទាំងផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត ផ្លូវភេទ ឬការកេងប្រវ័ញ្ចគ្រប់រូបភាព»។ យ៉ាងណាក្តី អ្នកស្រីលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងបែងចែកថវិកាជាតិ សម្រាប់គាំទ្រដល់សុខុមាលភាពសាធារណៈរបស់កុមារនៅទូទាំងប្រទេសជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ នៅកម្ពុជា កុមារម្នាក់ក្នុងចំណោមកុមារពីរនាក់បានទទួលរងការវាយដំយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ កុមារម្នាក់ក្នុងចំណោមបួននាក់ រងនូវការរំលោភបំពានខាងផ្លូវចិត្ត ហើយក្មេងស្រីម្នាក់ក្នុងចំណោមក្មេងស្រី-ប្រុស២០នាក់ត្រូវបានគេបំពានផ្លូវភេទ។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការយូនីសេហ្វ ចេញកាលពីខែមិថុនាឆ្នាំ២០១៩។ ក្នុងរបាយការណ៍នោះ កុមារជាច្រើនត្រូវបានគេជួញដូរ ត្រូវបានបង្ខំឱ្យធ្វើការ រួមទាំងទម្រង់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតនៃពលកម្ម៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ ៖កុមារកម្ពុជានៅតែរងគ្រោះដោយសារអំពើហិង្សាផ្លូវកាយ ផ្លូវភេទ ផ្លូវចិត្ត និងប្រឈមនឹងកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ ដែលចាំបាច់ត្រូវមានការយកចិត្តទុកដាក់ដោះស្រាយពីរដ្ឋាភិបាល សហគមន៍ និងគ្រួសារ។
ក្នុងខ្លឹមសារលិខិតរបស់រដ្ឋមន្រ្តីសុខាភិបាល ការរៀបចំឲ្យមានបន្ទប់សម្រាប់ប្រណិប័តន៍សាសនាអ៊ិស្លាម នៅតាមមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈនេះ គឺអនុវត្តតាមគោលនយោបាយរបស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការធ្វើសុខុដុមនីយកម្មសាសនា និងដើម្បីសម្រួលដល់ការប្រណិប័តន៍សាសនារបស់សាសនិកអ៊ិស្លាម និងគ្រូពេទ្យ និស្សិតមូស្លីមដែលមកទទួលសេវាថែទាំព្យាបាល និងបំពេញការងារនៅមន្ទីរពេទ្យ។ លោក ម៉ម ប៊ុនហេង បានប្រាប់អគ្គនាយក ប្រធានមន្ទីរពេទ្យជាតិ និងមន្ទីរពេទ្យបង្អែកទាំងអស់ ឲ្យចាត់ចែង រៀបចំឲ្យមានបន្ទប់សម្រាប់ប្រណិប័តន៍សាសនាអ៊ិស្លាមនេះឲ្យបានសមរម្យ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ក្នុងពិធីពិសាអហារស្រាយបួសពេលល្ងាចនាថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា នៅមជ្ឈមណ្ឌលកោះពេជ្រដែលមានសាសនិកអ៊ិស្លាម ចូលរួមជិត៥ពាន់នាក់ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ក៏បានប្រកាសពីគោលការណ៍ថ្មីនេះដែរ និងថាចំណុចនេះនឹងឈានដល់ការពង្រីកតាមសាលារៀនទៀតផង ដែលនឹងផ្តល់ឱកាសឲ្យសិស្សានុសិស្ស និងនិស្សិត មានកន្លែងថ្វាយបង្គំសមរម្យ ដើម្បីបំពេញកាតព្វកិច្ចសាសនារបស់ខ្លួន។ ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា នេះជាជំហានថ្មីមួយទៀតដែលកម្ពុជា កំពុងធ្វើ ដើម្បីភាពសុខុដុមនីយកម្មសាសនានៅកម្ពុជា ដែលបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនមិនទាន់អនុវត្តនៅឡើយ៕	ចាប់ពីពេលនេះតទៅ នៅតាមមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈទាំងអស់ នឹងត្រូវរៀបចំឲ្យមានបន្ទប់សម្រាប់ប្រណិប័តន៍សាសនាអ៊ិស្លាម ឬបន្ទប់សម្រាប់ថ្វាយបង្គំ ដល់សាសនិកអ៊ិស្លាមកម្ពុជា។ នេះបើតាមលិខិតរបស់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល លោក ម៉ម ប៊ុនហេង ដែលចេញនៅថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩។
នាយ យ៉ាន បានជួបអ្នកភូមិម្នាក់ហើយបានជជែកគ្នាអំពីប៉មបារាំងនេះ ដូចខាងក្រោម៖ ប៉មនេះត្រូវបានសង់ឡើងនៅឆ្នាំណា? ហេតុអ្វី? ដើម្បីអ្វី? កម្ពស់ប៉ុន្មាន? ពលរដ្ឋអ្នកខេត្តកំពង់ចាម និងអ្នកខេត្តត្បូងឃ្មុំ ដែលឃើញប៉មនេះញឹកញាប់ជាងគេ ជាពិសេសអ្នករស់នៅក្បែរប៉មនេះ មិនមានចម្លើយច្បាស់ឡើយ។ ប៉មនេះ បានត្រឹមតែស្ថិតនៅជាតែជាប៉មចម្លែកមួយប៉ុណ្ណោះ។ មានទេសចរបរទេសមួយចំនួន បានមកដល់ និងបានថតផ្តិតយករូបភាពប៉មនេះ។ បើទោះជាវាស្ថិតនៅក្នុងភូមិរបស់ប្រជាជន (ភូមិអ៊ីស្លាម) នាដងទន្លេមេគង្គ ជាប់ស្ពានជប៉ុន គីហ្ស៊ូណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាហាក់ដូចជាត្រូវបានគេបោះបង់ចោល។ ទំព័រហ្វ៊េសប៊ុករបស់មន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តកំពង់ចាម ប៉មនេះត្រូវបានជួសជុលម្តងហើយ ក្នុងឆ្នាំ២០០៥ តាមរយៈការផ្តួចផ្តើមគំនិតរបស់អតីតអភិបាលខេត្តកំពង់ចាម គឺលោក ហ៊ុន ណេង។ នៅពេលនេះ គេឃើញមានជណ្តើរដែក ដែលបញ្ជាក់ថាធ្លាប់មានការជួសជុល ដើម្បីទទួលទេសចរក៏ដោយ ក៏នៅតែមិនមានអ្នកណាហ៊ានឡើង ជណ្តើរនោះទៅដល់ខាងកំពូលប៉ម ដែលសង់ឡើងពីការតម្រៀបឥដ្ឋលើគ្នានោះដែរ។ Les colons français nont pas fait construire quune seule tour, à Battambang. Ils en ont fait construire dautres dont au moins une qui reste toujours debout : celle située en face de la ville de Kompong Cham, sur lautre rive du Mékong, la rive gauche dans la province de Tbaung Khmum. Elle servait en fait notamment de phare. Il sagit de la plus haute mais même si elle demeure belle par son architecture, sa couleur et le site bucolique au milieu duquel elle trône, elle a souffert du temps : son escalier interne sest effondré. Il existe aujourdhui un escalier métallique qui serpente jusquau sommet mais personne nose y monter, même pas les touristes les plus téméraires, parce quà lintérieur de la tour il ny a pas détage et que cela donne le vertige ! Son style nest ni français ni khmer. Il semblerait que son architecte ait voulu lui donner un style oriental propre.	កំពង់ចាម៖ពលរដ្ឋអ្នកខេត្តកំពង់ចាមនាត្រើយខាងលិចទន្លេមេគង្គ និងពលរដ្ឋអ្នកខេត្តត្បូងឃ្មុំនាត្រើយខាងកើតទន្លេមេគង្គ ហៅប៉មចំណាស់នេះថា ប៉មបារាំង។ មិនមានអ្នកណាដឹងច្រើន អំពីប្រវត្តិរបស់ប៉មនេះឡើយ ប៉ុន្តែប៉មនៅតែជាអគារដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ ដោយសារតែភាពអាថ៌កំបាំងរបស់វា។ ប៉មនេះចាស់ហើយ។ យោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តកំពង់ចាម ប៉មបារាំងនេះ ត្រូវបានសាងសង់នៅឆ្នាំ១៩៣០។
បើតាមរបាយការណ៍របស់កាសែត El Nacional លោក Zidane និងលោក Mourinho ដែលកំពុងដឹកនាំនៅ Roma ជាបេក្ខភាព២រូបនាំមុខគេ ដើម្បីក្លាយជាអ្នកចាត់ការថ្មី Real Madrid។ ប្រធានក្លិបលោក Florentino Perez ចង់ឃើញក្រុមអធិរាជសវិលត្រលប់ទៅកាន់ការប្រជែងកម្រិតកំពូលវិញ។ រដូវកាល ២០២២-២៣ Real Madrid នឹងបញ្ចប់រដូវកាលដោយការឈ្នះពានរង្វាន់ Copa del Rey និងពានរង្វាន់ FIFA Club World Cup តែប៉ុណ្ណោះ ខណៈពួកគេត្រូវបានក្រុម Barcelona ដណ្តើមបានពាន La Liga និងត្រូវបានក្រុម Manchester City ទម្លាក់ចេញពី UEFA Champions League វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ Real Madrid រងបរាជ័យក្រោមថ្វីជើងក្រុម Man City ដោយលទ្ធផលសរុបទាំងពីរជើង ៥-១។ ការប្រកួតជើងទីពីរជាបរាជ័យដ៏អាម៉ាស់បំផុតរបស់ក្រុមអធិរាជស ដោយត្រូវ Man City បំបាក់លទ្ធផល ៤-០ ក្នុងទឹកដី Etihad។ ទោះយ៉ាងណា បញ្ហាជុំវិញអនាគតរបស់លោក Ancelotti បានក្លាយជារឿងដ៏ក្តៅមួយបន្ទាប់ពីការប្រកួតរួម ប៉ុន្តែបើតាមសម្តីលោក Ancelotti និយាយប្រាប់ទៅកាន់អ្នកសែតក្រោយចប់ការប្រកួតទល់ Man City ថាលោកគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយលើអនាគតដឹកនាំ ហើយគ្មានគម្រោងក្នុងការចាកចេញឡើយ។ «គ្មានការសង្ស័យឡើយលើរឿងរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំគិតថាប្រធានក្លិបបានគិតរួចរាល់ និងច្បាស់លាស់ហើយតាំងពី ១៥ថ្ងៃមុន នេះគឺជាជំហ៊ានមួយសម្រាប់ពង្រឹង និងរីកចម្រើននៅឆ្នាំក្រោយ។ រដូវកាលក្រោយ ខ្ញុំនឹងនៅទីនេះប្រយុទ្ធដើម្បីឈ្នះពានរង្វាន់ Champions League ផ្សេងទៀត។»។ នេះជាអ្វីដែលលោក Ancelotti បាននិយាយ។ កិច្ចសន្យារវាងក្លិប Real Madrid និងលោក Ancelotti នឹងត្រូវផុតកំណត់នៅរដូវក្តៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៤។ Zidane បច្ចុប្បន្នមិនទាន់ដឹកនាំក្លិបណាមួយឡើយ ខណៈដែលលោក Mourinho កំពុងតែនាំភាពជោគជ័យដល់ AS Roma ក្នុងពានរង្វាន់លំដាប់ទី២អឺរ៉ុប UEFA Europa League។ លោក Ancelotti បានវិលទៅដឹកនាំ Real Madrid ក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ហើយបានជួយក្រុមឈ្នះពានរង្វាន់ La Liga Champions League និងពានរង្វាន់ Supercopa de Espana នៅរដូវកាលដំបូងតែម្តង៕	ក្លិប Real Madrid ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាកំពុងតែសម្លឹងរកគ្រូថ្មីដែលមានទាំង Zinedine Zidane និងលោក Jose Mourinho ដើម្បីជំនួសលោក Carlo Ancelotti។ ក្រុមអធិរាជសមិនសប្បាយចិត្តជាមួយអ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអ៊ីតាលី ក្រោយរបូតពាន La Liga និង UEFA Champions League រដូវកាល ២០២២-២៣។
មា្ចស់សំណង់ដីចំនួន៨ ដែលមានក្បាលដីលេខ ០៦២១, ០៦២៨, ១៦០៩, ១៦២១, ១៦៧៩, ១៧១១, ១៧១២ និង៤១៥៩ ត្រូវបានអាជ្ញាធរប្រកាសឲ្យរុះរើសំណង់របស់ខ្លួន ដើម្បីអនុវត្តគម្រោងស្ថាបនាផ្លូវ។ សំណង់ដីទាំង៨ បានសាងសង់ឡើងនៅលើចំណីផ្លូវលេខ៦០២ ក្នុងភូមិ១ សង្កាត់លេខ៣ ក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ បានធ្វើប៉ះពាល់ដល់ការស្ថាបនាផ្លូវ និងបង្អាក់ដំណើរការសាងសង់ផ្លូវមួយខ្សែនេះ។ ពលរដ្ឋជាម្ចាស់សំណង់នៅលើចំណីផ្លូវទាំងអស់ មានរយៈពេលត្រឹមតែ ៥ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្នុងការរុះរើសំណង់របស់ខ្លួនចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០នេះ តទៅ។ រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ បញ្ជាក់បន្ថែមផងដែរថា ចំពោះពលរដ្ឋ មិនរុះរើសំណង់របស់ខ្លួន អាជ្ញាធរមិនទទួលខុសត្រូវឡើយរាល់ការខូចខាតសម្ភារៈ ឬការបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិណាមួយ៕	ភ្នំពេញ៖ ម្ចាស់សំណង់ចំនួន៨ ដែលសាងសង់លំនៅដ្ឋាន ឬប្រកបអាជីវកម្ម នៅលើចំណីផ្លូវសាធារណៈ ក្នុងភូមិ១ សង្កាត់លេខ៣ ស្ថិតក្នុងក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវអាជ្ញាធរខេត្តឲ្យរុះរើសំណង់របស់ខ្លួន ដែលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ការស្ថាបនាផ្លូវ។ នេះបើតាមការជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលានេះ។
ដើម្បីជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំសម្រាប់រៀនភាសាផ្សេងទៀត យុវជនគួររៀនភាសាបាលីជាមុនសិន។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ជិត ជន ដែលបានបង្រៀនភាសាបាលីនិងសំស្ក្រឹតជាង៤០ឆ្នាំ។ តាមបទពិសោធន៍ខ្លួនលោក ជិត ជន ដំណាក់កាលដំបូងត្រូវរៀន ពីវេយ្យាករណ៍បាលីឲ្យចេះចាំស្ទាត់ និងយល់ច្បាស់ពាក្យ ដើម្បីអាចបំបែកពាក្យនីមួយៗ។ បើតាមលោក ជិត ជន ក្បួននេះ អាចជួយឲ្យយុវជនរៀនភាសាផ្សេងៗឆាប់ចេះផងដែរ។ គរុពហុស្សូតបណ្ឌិតរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ទាល់ពាក្យត្រង់ណាបើកមើលក្នុងវចនានុក្រមភ្លាម សម្រាប់ខ្ញុំ បើខ្ញុំទាល់ពាក្យជាភាសាអង់គ្លេស ខ្ញុំបើកមើលក្នុងវចនានុក្រមអង់គ្លេសហើយ ខ្ញុំរកសេក្ដីពន្យល់ក្នុងភាសាបាលីនិងសំស្ក្រឹតទៀត។ ចាស់ពីដើមពោលថាមុនរៀនបាលី ត្រូវដាំដើមដូងឲ្យបានផ្លែសិន។ រៀនភាសានេះពិបាកណាស់មិនងាយចេះទេ ត្រូវការពេលយូរទើបបានលទ្ធផល ត្រូវការការខិតខំប្រឹងប្រែងខ្លាំង ប៉ុន្តែផលបានមកក៏គាប់ប្រសើរដែរ»។ បច្ចុប្បន្នមរតកមនុស្សរស់រូបនេះ អាចប្រើប្រាស់៥ភាសា ក្រៅពីភាសាកំណើត រួមមានភាសាបាលី សំស្ក្រឹត បារាំង អង់គ្លេស និងថៃ។ មិនត្រឹមតែចេះប្រើប្រាស់ធម្មតាទេ តែលោកអាចតែងភាសាទាំងនោះជាកំណាព្យពាក្យកាព្យ និងពាក្យរាយបានយ៉ាងល្អ។ «ភាសាបារាំង អង់គ្លេស ថៃ ខ្ញុំរៀនជាមួយគ្រូតែថ្នាក់កុមារឋានទេ ដល់ថ្នាក់បន្ទាប់ខ្ញុំរៀនស្វែងយល់តែខ្លួនឯង។ ភាសាបាលីជាភាសាដើមរបស់ភាសាផ្សេងៗ ដូច្នេះបើចេះភាសាបាលីច្បាស់ហើយ ចង់រៀនភាសាផ្សេងៗទៀតមិនពិបាកទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ជិត ជន ដែលបានលើកទ្រឹស្តីមួយថា «សូមកុំប្រាប់ខ្លួនឯងថា បញ្ញាមិនឈ្លាស ខំរៀនក៏មិនពូកែ ហើយយកភាពខ្ជិលមកដាក់ក្នុងខ្លួននោះមិនត្រូវទេ»៕	គរុពហុស្សូតបណ្ឌិត ជិត ជន គឺជាគ្រូបង្រៀនភាសាបាលី និងសំស្ក្រឹតដែលមានបទពិសោធន៍ជាង៤០ឆ្នាំហើយ។ ក្រៅពីភាសាខ្មែរ លោក ជិត ជន ចេះភាសា៥ទៀត ដែលអាចបកប្រែពីភាសាមួយទៅភាសាមួយទៀត ជាសម្រាយធម្មតា ជាកំណាព្យជាដើម។ ស្ថិតក្នុងវ័យ៨៥ឆ្នាំលោកតារូបនេះ បានណែនាំឱ្យអ្នកមានបំណងរៀនភាសាបរទេសឆាប់ចេះ ត្រូវរៀនភាសាបាលីជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសិន ព្រោះវាជាភាសាដើមរបស់ភាសាផ្សេងៗ។
គ្រោះរាំងស្ងួតនេះបានប៉ះពាល់ផ្ទៃដីប្រមាណ ១៥៣១១ ហិកតា ក្នុងនោះស្រូវវស្សាចំនួន ១៤២៣៧ ហិកតា និងស្រូវប្រាំង ១០៧៤ ហិកតា។ ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ លោក គួច ចំរើន អភិបាលខេត្តកំពង់ចាម បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់មួយ នៅថ្ងៃទី១១ខែវិច្ឆិកានេះ។ ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ លោកអភិបាលខេត្ត បានបញ្ជាឲ្យមន្ត្រីជំនាញ ត្រូវចាត់វិធានការបន្ទាន់ ដើម្បីជួយសង្គ្រោះដល់ស្រូវរាំងស្ងួត។ រូបភាពពីរដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ចាម «ការបូមទឹកជួយសង្គ្រោះស្រូវរាំងស្ងួតនាពេលនេះ គឺជារឿងចាំបាច់បំផុត ដើម្បីជួយដល់ប្រជាជនជាបន្ទាន់ ដោយមិនអាចបង្អែរបង្អង់បានឡើយ»។ លោកបានណែនាំដល់មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធដូចនេះ។ ប្រធានមន្ទីរធនធានទឹក និងឧតុនិយមខេត្តកំពង់ចាម លោក អុំ វិបុល បានរាយការណ៍ថា មន្ទីរបានបូមទឹកជួយសង្គ្រោះស្រូវរាំងស្ងួតចំនួន ១៨៧០ហិកតា។ លោកអះអាងថា ផ្ទៃដីដែលរងគ្រោះជាងគេ គឺនៅស្រុកព្រៃឈរដែលរងគ្រោះចំនួន ៥០៤៩ ហិកតា៕	កំពង់ចាម៖ ឃុំចំនួន ៣៨ ក្នុងស្រុកចំនួន៥ នៅខេត្តកំពង់ចាម កំពុងជួបគ្រោះរាំងស្ងួត។ នេះបើតាមព័ត៌មានពីរដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ចាម។
ក្នងឱកាសដ៏ពិសេសនេះ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី ក៏បាននាំមកនូវ ភីហ្សារសជាតិថ្មី បេកខនឈីសភី ហ្សា រសជាតិសាច់ជ្រូកឆ្ងាញ់មិនធ្លាប់មានដោយជ្រលក់នឹង ខក់ថែលសស ដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ជក់ចិត្តក្លិនឈ្ងុយជាប់ក្នុងមាត់។ ភីហ្សាសំបកស្តើងស្រួយរសជាតិស្បៃស៊ីធូណា ធានាថា ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ បំភ្លេចមិនបាន ចាប់ពីមួយម៉ាត់ដំបូង ដែលការផ្តល់ជូននេះចាប់ពីថ្ងៃទី ០៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ នេះតទៅផងដែរ។ អ្វីដ៏ពិសេសទៀតនោះ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី ក៏ផ្ដល់ជូនកម្មវិធីពិសេស ទិញ ២ ថែម ១ ចាប់ពីថ្ងៃទី១១ ដល់ ១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ ពីម៉ោង៨ព្រឹក ដល់ ១០ព្រឹក សម្រាប់ការខ្ចប់យកទៅផ្ទះ ក្នុងគោលបំណងផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់អតិថិជនក្នុងការជាវជូនបងប្អូននៅស្រុកជាទ្រនាប់ដៃ និងសម្រាប់ការប្រគេនដល់ព្រះសង្ឃ រឺ ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៥ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី មានចំនួន ២៤ហាង រួមមាន ភី ហ្សាសាខា បាត់ដំបង សាខាក្រុងព្រះសីហនុ សាខាក្រុងតាខ្មៅ សាខាក្រុងសៀមរាប សាខាផ្សារទំនើបសូរិយា សាខាកាល់ម៉ែត សាខាស្តាតចាស់ សាខាមុនីវង្ស សាខាវិមានទិព្វ សាខាមាត់ទន្លេ សាខាកម្ពុជាក្រោម សាខាអ៊ែតវ៉ូត សាខាសកលវិទ្យាល័យ PPIU សាខាស្ទឹងមានជ័យ សាខា ធីខេ អាវេនញូទួលគោក សាខាផ្សារទំនើបអ៊ីអនម៉ល សាខាម៉ៅសេទុង សាខាវត្តសន្សំកុសល សាខាសាមគ្គី សាខាបឹកេងកង សាខាចោមចៅ សាខាព្រែកលៀប សាខាក្រុងប៉ោយប៉ែត និងសាខាភ្នំពេញថ្មី។ គួរំលឹកថា ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី កម្ពុជា ជាហាងភីហ្សាដែរឈានមុខគេទាំងរសជាតិ សេវាកម្ម ជម្រើសមានច្រើនប្រភេទ នឹងមានសាខាច្រើននៅក្នុងកម្ពុជា ហើយក៏ត្រូវបានទទួលសិទិ្ធនាំចូល និងចែកចាយ ស្របច្បាប់សម្រាប់ទីផ្សារកម្ពុជា ដោយក្រុមហ៊ុន អ៊ី អេហ្វ ជី (EFG) ជាបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេបូឌា (RMA Cambodia)។ EFG ក៏ទទួលបានសិទិ្ធនាំចូលនូវផលិតផល និងសេវាកម្មល្បីៗ លើពិភពលោកជាច្រើនទៀត ដូចជា៖ ខួស្តារ ខូហ្វី (Costa Coffee) ហាងការ៉េម ដេរី ឃ្វីន (Dairy Queen) ប៊ីប៊ីឃ្យូ កម្ពុជា (BBQ Cambodia) ស្វិនសិន កម្ពុជា (Swensens Cambodia) និង ហាងនំដូណាត់ គ្រីស្ពីគ្រីម ( Krispy Kreme) ។ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	ដើម្បីអបអរសាទរ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរខាងមុខ ហាង ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី បានរៀបចំពិធី ភីហ្សាសង្ក្រាន្ត ដ៏មហាឡោរិក ដោយមានការតុបតែងបែបប្រជាជនខ្មែរ ជាមួយគោមដ៏ស្រស់ស្អាត។ ក្នុងនោះក៏មានការដាក់តាំងផ្ទះបុរាណខ្មែរជាច្រើនបែប រួមមាន ផ្ទះកសិករ ផ្ទះអ្នកនេសាទ និងផ្ទះភ្លេងខ្មែរ។ កាន់តែពិសេសនោះគឺមានការសម្តែងយ៉ាងអឺងកងពីក្រុមរបាំ រួមមាន របាំជូនពរ របាំត្រុដិ និងរបាំឆៃយ៉ាំ ដើម្បីផ្តល់នូវ សិរីសួស្ដី ជ័យមង្គល វិបុលសុខ ជូនដល់អតិថិជនគ្រប់ៗរូប កាលពីថ្ងៃទី ៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ ក្នុងគោលបំណងរំលឹកពីជីវភាពរបស់ប្រជាជនខ្មែរមានតាំងពីបុរាណកាលមកផងដែរ។
យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុនៅល្ងាចថ្ងៃទី១២ខែកក្កដានេះ កម្រិតជំនន់ទឹកភ្លៀងបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ដែលឈានដល់ការជន់លិចទាំងស្រុងកំណាត់ផ្លូវជាតិលេខ៤ ចន្លោះគីឡូម៉ែត្រលេខ ១១៥-១១៦ស្ថិតក្នុងភូមិស្ទឹងសំរោង ឃុំអូរបាក់រទេះ ស្រុកកំពង់សីលា ខេត្តព្រះសីហនុ។ ស្ថានភាពបែបនេះ រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុពុំអាចអនុញ្ញាតឱ្យយានយន្តគ្រប់ប្រភេទធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ទីតាំងនេះទៀតនោះទេចាប់ពីម៉ោង៥ល្ងាចនេះ រហូតដល់មានការជូនដំណឹងជាថ្មី ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋនិងរក្សាគុណភាពផ្លូវ ស្ពាន កុំឱ្យបាក់ស្រុត។ ចំពោះ ពលរដ្ឋម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនដោយរថយន្ត និងសាធារណជនដែលមានបំណងធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៤ ទៅខេត្តព្រះសីហនុត្រូវវាងតាមផ្លូវជាតិលេខ៣វិញ។ តាមការព្យាករណ៍ របស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ក្នុងសប្ដាហ៍នេះកម្ពុជានឹងរងឥទ្ធិពលពីប្រព័ន្ធសម្ពាធទាប ITCZ ភ្ជាប់ទៅនឹងសម្ពាធទាបសកម្មនៅលើសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងខ្យល់មូសុងនិរតី ក្នុងកម្រិតពីមធ្យមទៅខ្លាំងនៅថ្ងៃទី១៣-១៤ ខែកក្កដា។ តាមការព្យាករដដែល ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ទី១៩កម្ពុជានឹងទទួលរងឥទ្ធិពលពីជ្រលងសម្ពាធទាបឥណ្ឌានិងខ្យល់មូសុងក្នុងកម្រិតខ្សោយទៅមធ្យម។ តាមរយៈស្ថានភាពទាំងពីរខាងលើនេះបណ្ដាលឱ្យតំបន់ទំនាបកណ្ដាល និងតំបន់ខ្ពង់រាបនឹងអាចមានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងកម្រិតពីតិចទៅបង្គួរ លាយឡំទៅដោយផ្គរ រន្ទះនិងខ្យល់កន្ត្រាក់៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានប្រកាសបិទចរាចរណ៍បណ្ដោះអាសន្នលើផ្លូវជាតិលេខ៤ត្រង់ចំណុចស្ពានស្ទឹងសំរោង ចន្លោះគីឡូម៉ែត្រលេខ ១១៥-១១៦ ស្ថិតក្នុងភូមិស្ទឹងសំរោងឃុំអូរបាក់រទេះ ស្រុកកំពង់សីលា ខេត្តព្រះសីហនុ ដែលកំពុងរងការជនលិចដោយសារទឹកភ្លៀង។
ភ្នំពេញ ៖ កម្ពុជាទទួលបានចំណូលពីការប្រមូលពន្ធដារ ប្រមាណ ១ ៩៧០លានដុល្លារអាម៉េរិក នៅក្នុងឆមាសទីមួយ ឆ្នាំ២០២២។ ចំណូលនេះ គឺកើនក្នុងអត្រាជិត ៣០ភាគរយ បើធៀបនឹងពេលដូចគ្នាកាលឆ្នាំ២០២១។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ(GDT)។ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ប្រមូលចំណូលពន្ធ-អាករគ្រប់ប្រភេទចូលជាតិ បាន ១ ៩៧០,៥១លានដុល្លារ សម្រាប់រយៈពេល៦ខែមកនេះ។ ទំហំនេះគឺស្មើនឹង៦៩,៨៩ភាគរយ នៃផែនការកំណត់ដោយច្បាប់ ស្តីពីហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឆ្នាំ ២០២២។ ប៉ុន្តែចំណូលនេះបើធៀបនឹងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២១ គឺកើនក្នុងអត្រា ២៩,៨៧ភាគរយ។ នេះជាលទ្ធផលដែលអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារបង្ហាញក្នុង កិច្ចប្រជុំ ស្តីពីការបូកសរុបលទ្ធផលការងារប្រមូលចំណូលពន្ធប្រចាំឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២២ នាថ្ងៃទី១៩កក្កដា ។ បើតាមលោក គង់ វិបុល អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ចំណូលពន្ធសរុបនេះ គឺបានពីកំណើនជាវិជ្ជមានគួរឱ្យកត់សម្គាល់នូវប្រភេទមួយចំនួន។ ក្នុងនោះមាន ពន្ធលើប្រាក់ចំណូល មានកំណើន២៧,១៩ភាគរយ ពន្ធអាករតម្លៃបន្ថែម(VAT)កើន ៣៣,៣៧ភាគរយ, ពន្ធលើប្រាប់បៀវត្សកើន២៥,១៦ភាគរយ, ពន្ធអាករពិសេសកើន ៣៤,០១ភាគរយ, ពន្ធប្រថាប់ត្រាលើការផ្ទេរកម្មសិទ្ធអចលនទ្រព្យកើន ៤៤,៣៨ភាគរយ ខណៈពន្ធលើថ្លៃឈ្នួលផ្ទះនិងដីកើន ១០,១២ភាគរយ ធៀបនិងគ្រាដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២១។ លោកប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបបន្ទុកជា អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ចាត់ទុកលទ្ធផលចំណូលពន្ធដែលប្រមូលបាននេះ គឺជាទីមោទនៈមួយ។ ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រមូលពន្ធ ឱ្យបានគ្រប់ផែនការប្រចាំឆ្នាំ២០២២ ក្នុងចំនួន ២ ៨១៩លានដុល្លារ នោះ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារនឹងបន្តអនុវត្តលើវិធានការមួយចំនួន។ ដូចជា៖ ចាត់វិធានការលើបទល្មើសគេចវេះពន្ធ និងកិបកេងបន្លំទឹកប្រាក់ពន្ធ ជាមួយការពង្រឹងអភិបាលកិច្ចល្អ និងរដ្ឋបាលកិច្ចល្អ, ការដាក់ប្រើប្រាស់កម្មវិធី GDT Taxpayer App ដើម្បីសម្រួលសេវាដល់អ្នកជាប់ពន្ធ ព្រមទាំងរៀបចំការបំពាក់ GPS និង RFID លើរថយន្តដឹកជញ្ជូនក្នុងគោលដៅគ្រប់គ្រងទិន្នន័យក្នុងការប្រកាសពន្ធ និងបន្តជំរុញការគ្រប់គ្រងលើចំណូលពន្ធពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក (E-Commerce)។ ជាមួយគ្នានេះ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុបានលើកឡើងថា លទ្ធផលដែលពន្ធដារសម្រេចបាននេះ គឺជាផ្លែផ្កានៃកំណែទម្រង់ទំនើបកម្មរដ្ឋបាលសារពើពន្ធ និងការយកចិត្តទុកដាក់ពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ត្រីពន្ធដារ។ លោក មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖ « អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារបានយកចិត្តទុកដាក់ អនុវត្តការងារដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវ បាវចនា-គោលការណ៍ រួមមានការកៀរគរប្រមូលឱ្យអ្នកជាប់ពន្ធចូលក្នុងប្រព័ន្ធរួមមួយ ធ្វើឱ្យអ្នកជាប់ពន្ធងាយស្រួលក្នុងការបង់ពន្ធ ។ ការរៀបចំប្រព័ន្ធការងារឱ្យលំបាកសម្រាប់ការគេចវេះពន្ធ និងធានាឱ្យបាននូវការប្រកួតប្រជែងដោយស្មើភាព សមធម៌ក្នុងការបង់ពន្ធ និងយុត្តិធម៌សង្គម»។ កាលឆ្នាំ២០២១ អគ្គនាយកពន្ធដារប្រមូលចំណូលចូលជាតិ បាន ២ ២៤៣លានដុល្លារ ដែលលើសផែនការរហូត ជាង២៤ភាគរយ៕	ដោយ ៖ ធន់ សេងហុង
ក្នុងពិពរណ៍ក្នុងការដាក់បង្ហាញម៉ាស៊ីនដែលអាចជប់ខ្យល់ឲ្យក្លាយជាទឹក GENNY មួយនេះ គឺទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងច្រើនពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលដើរលេងកម្សាន្តនៅផ្សារទំនើបអ៊ីអន២ កាលពីថ្ងៃទី ០១ និង ០២ ខែ មករា ឆ្នាំ ២០២២ កន្លងទៅនេះ។ ម៉ាស៊ីនបន្សុទ្ធទឹកចេញពីបរិយាកាស GENNY មួយនេះ មានរូបរាងសមល្មមដែលវាមានទំហំ 54cm X 42cm x 130cmដែលអាចប្រើប្រាស់បានទាំងនៅគេហដ្ឋាន និង ការិយាកាល័យ ដោយម៉ាស៊ីនបន្សុទ្ធពីបរិយាកាសដ៏ឆ្លាតវៃនេះ គឺអាចបន្សុទ្ធទឹកបានរហូតដល់ទៅ ៣០ លីត្រក្នុងមួយថ្ងៃឯណោះ។ ម៉ាស៊ីនបស្សុទ្ធទឹក GENNY មួយនេះ គឺមានលក្ខណៈខុសពីម៉ាស៊ីនទឹកដទៃ ដោយវាអាចផលិតទឹកបានទាំងទឹកក្ដៅ និងទឹកត្រជាក់ ពិសេសគឺវាមានសារធាតុ PH នៅក្នុងនោះតែម្ដង។ ចំពោះទឹកក្ដៅគឺវាមានកម្ដៅគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការឆុងមី ឆុងកាហ្វេជាដើម។ កាន់តែភ្ញាក់ផ្អើលនោះ ម៉ាស៊ីនទឹក GENNY អាចយកទៅប្រើប្រាស់ ដើម្បីឆុងជាទឹកគោររបស់ទារកបានទៀតផង។ អ្វីកាន់តែធ្វើឲ្យលោកអ្នកកាន់តែពិចារណា ក្នុងដាក់ម៉ាស៊ីនបន្សុទ្ធទឹក GENNY មួយនេះ នៅតាមគេហដ្ឋាន និងការិយាល័យនោះ គឺបច្ចេកវិទ្យាបន្សុទ្ធចេញពីបរិយាកាស ដែលចេញពីប្រទេសអ៊ីស្រាលបានយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ ដោយវាកំចាត់បានទាំងសារធាតុលោហះល្អិតៗ ចម្រោះលម្អងល្អិត កំចាត់បាក់តេរី សមាសធាតុសេរីរាង្គផ្សេងៗ។ ចង់ស្វែងយល់បន្ថែមពីម៉ាស៊ីនបន្សុទ្ធទឹកពីបរិយាកាស លោកអ្នកអាចទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ ៖	ដើមឆ្នាំ ២០២២ នេះក្រុមហ៊ុន SCI Water Company limited បាននាំយកម៉ាស៊ីនផលិតទឹកម៉ូឌែលថ្មី GENNY ដែលជាបច្ចេកវិទ្យាថ្មីរបស់ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល។ ម៉ាស៊ីន GENNY ដែលផលិតទឹកចេញពីបរិយាកាសនេះ គឺជាបច្ចេកវិទ្យាថ្មីមួយនៅកម្ពុជា ដោយម៉ាស៊ីនទឹកមួយនេះ គឺពិតជាងាយស្រួលដំឡើងនឹងប្រើប្រាស់មែនទេន ដោយលោកអ្នកអាចប្រើប្រាស់បានគ្រប់ទីកន្លែង ដោយគ្រាន់តែមានភ្លើងអគ្គីសនីប៉ុណ្ណោះ និងមិនចាំបាច់តប្រព័ន្ធទឹករញ៉េរញ៉ៃឡើយ។
អត្ថបទទាក់ទង សេដ្ឋី Srettha Thavisin បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីរបស់បក្សភឿថៃ មានប្រវត្តិបែបណា? លោក Srettha Thavisin មានលទ្ធភាពខ្ពស់ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ក្រោយបក្សជាតិថៃរួបរួមចូលរួម បន្ទាប់ពីបក្សជាតិថៃរួបរួមប្រកាសចូលរួមសម្ព័ន្ធបក្សនយោបាយដឹកនាំដោយបក្សភឿថៃ លោក Srettha Thavisin បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តី ត្រូវបានមើលឃើញថា មានលទ្ធភាពក្នុងការកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីទី៣០។មុនកិច្ចប្រជុំរួមគ្នារវាងសភាទាំងពីរនៅសប្ដាហ៍ក្រោយលោក Srettha បានប្រកាសកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងវិសមភាពនៅក្នុងសង្គម រួមទាំងច្រានចោលការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ។ «ខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ជាថ្មីថា សត្រូវរបស់ខ្ញុំគឺភាពក្រីក្រ និងវិសមភាព»។ បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីទីមួយរបស់បក្សភឿថៃ បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅក្នុងវីដេអូថតទុកចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ដោយបន្តសន្យាថា លោកមានបំណងធ្វើឱ្យជីវិតប្រជាជនថៃកាន់តែប្រសើរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Bangkok Post។ បន្ថែមពីនេះ លោក Srettha ក៏បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់ពីសំណាក់លោក Chuvit Kamolvisit ជុំវិញអំពើពុករលួយក្នុងការទិញដីពីរកន្លែង ពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុន Sansiri នៅក្នុងប្រទេសថៃផង។ លោក Srettha ជាប្រធានប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យ Sansiri មុនពេលលោកចូលរួមជាមួយបក្សភឿថៃនៅក្នុងខែមេសា កន្លងមក។ បើតាមលោក Srettha ការងាររបស់លោកមានតម្លាភាព និងផ្អែកទៅតាមច្បាប់។ ការបោះឆ្នោតសភាទាំងពីរថ្នាក់ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែសីហាខាងមុខ។ លោក Srettha អាចនឹងទទួលបានការគាំទ្រភាគច្រើនពីសភា និងអាចក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃទី៣០។ យ៉ាងណាមិញ បក្សឆ្ពោះទៅមុខ ដែលធ្លាប់ស្ថិតក្នុងសម្ព័ន្ធបក្សនយោបាយជាមួយគ្នា បានប្រកាសមិនបោះឆ្នោតគាំទ្រ លោក Srettha ឡើយ។ ពេលនេះ សម្ព័ន្ធបក្សនយោបាយដឹកនាំដោយបក្សភឿថៃមានកៅអី ២៧៤អាសនៈ នៅក្នុងរដ្ឋសភារួចទៅហើយ៕	លោក Srettha Thavisin បេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីរបស់បក្សភឿថៃ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា បានប្តេជ្ញាកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងវិសមភាពសង្គម ប្រសិនបើលោកក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃទី៣០ ក្នុងកិច្ចប្រជុំសភាខាងមុខ។ លោក Srettha ត្រូវបានមើលឃើញថា មានលទ្ធភាពខ្ពស់ ក្នុងការក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលថៃថ្មី ក្រោយបក្សជាតិថៃរួបរួម បានចូលរួមជាមួយសម្ព័ន្ធបក្សនយោបាយដឹកនាំដោយបក្សភឿថៃ។
ការលើកឡើងរបស់លោក នេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន ធ្វើឡើងនាសន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្ដីពីយុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា នៅមន្ទីរបរិស្ថានខេត្តក្រចេះ។ យុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យនេះ បង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណង ដើម្បីលុបបំបាត់ការបរបាញ់សត្វ ការដាក់អន្ទាក់ខុសច្បាប់ នៅតំបន់ការពារធម្មជាតិកម្ពុជា និងលុបបំបាត់ការជួញដូរសាច់សត្វព្រៃ។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា ថ្លែងក្នុងឱកាសខាងលើនេះដូច្នេះ៖ «ការហូបសាច់សត្វព្រៃ វាមិនផ្ដល់សុខភាពល្អ ឬវាមិនប៉ូវកម្លាំងដូចអ្វីដែលពួកគាត់បានជឿទេ ឬក៏ចូលរួមក្នុងការព្យាបាលជំងឺជូនគាត់ទេ ក៏ប៉ុន្តែវាអាចមានផល់ប៉ះពាល់ខ្លាំងទៅដល់សុខភាពរបស់គាត់។ ជាពិសេសឈាម សាច់ ឬក៏ឆ្អឹង របស់សត្វ(ព្រៃ)នេះ វាអាចផ្ទុកមេរោគ ហើយវាធ្វើអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់អ្នកជំងឺកាន់តែខ្លាំង»។ ក្បួនដង្ហែ «យុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ» នៅក្រុងក្រចេះ។ រដ្ឋលេខាធិការរូបនេះ អះអាងបន្ថែមទៀតថា តាមរយៈការសិក្សាកន្លងមក មេរោគសាហាវមួយចំនួន បានសម្លាប់មនុស្ស ដែលឆ្លងពីសត្វព្រៃនេះ។ លោកក៏បង្ហើបផងដែរថា តាមរយៈបញ្ហាការឆ្លងជំងឺពីសត្វនេះ ក្រសួងបរិស្ថាន និង អង្គការដៃគូ នឹងសហការជាមួយក្រសួងសុខាភិបាល ដើម្បីរៀបចំវេទិកាមួយ ស្ដីពីផលប៉ះពាល់នៃការបរិភោគសាច់សត្វព្រៃមកលើសុខភាពមនុស្ស និងសង្គម។ ក្រៅពីវេទិកាតុមូលខាងលើនេះ ក្រសួងបរិស្ថាន និងអង្គការដៃគូផ្សេងៗ កំពុងបន្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួនពីខេត្តមួយ ទៅខេត្តមួយ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងការដាក់អន្ទាក់សត្វ និងបរិភោគសាច់សត្វនេះ តាមរយៈ «យុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ» ។ យុទ្ធនាការនេះ មានរយៈពេល៦ខែ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ ដែលចាប់ផ្ដើមយុទ្ធនាជារួម នៅរាជធានីភ្នំពេញ, ស្ទឹងត្រែង, ព្រះវិហារ, ក្រចេះ និងបន្តទៅកាន់ខេត្តកំពង់ធំ មណ្ឌលគិរី និងរតនគិរី។ តាមរយៈយុទ្ធនាការតាមបណ្ដាខេត្តកន្លងមកនេះ លោកកត់សម្គាល់ថា «យុទ្ធនាការអន្ទាក់សូន្យ» ទទួលបានភាពវិជ្ជមាន។ ត្រង់ចំណុចនេះលោកពន្យល់ដូច្នេះ៖ «ក្នុង(យុទ្ធនាការ)បីលើកកន្លងទៅនេះ គឺយើងទទួលបាននូវចំណុចវិជ្ជមានជាច្រើន។ ទី១ប្រជាពលរដ្ឋទទួលបានព័ត៌មានច្រើនអំពីផលប៉ះពាល់ ដែលកើតចេញពីអន្ទាក់, បញ្ហាបង្កពីអន្ទាក់ និងផលប៉ះពាល់នៃការហូបសាច់សត្វ(ព្រៃ)ផ្សេងៗ»។ ប្រភេទអន្ទាក់ដែលមន្ត្រីដកចេញពីតំបន់ការពារ ក្នុងខេត្តក្រចេះ។ លោក បន្ថែមថា អន្ទាក់នេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់សត្វប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាបានបង្កហានិភ័យដល់ពលរដ្ឋ ឬសត្វពាហនៈរបស់ពលរដ្ឋ ថែមទៀតផង នាពេលបច្ចុប្បន្ន ដោយសារអន្ទាក់ដែលជនល្មើសដាក់គឺទំនើបជាងមុន។ តួយ៉ាងអន្ទាក់ដែលមន្ត្រីរកឃើញមានដូចជា អន្ទាក់ខ្សែលួសឆក់, អន្ទាក់ខ្សែកាបតូច, អន្ទាក់ខ្សែកាបធំ, អន្ទាក់មងសត្វជាដើម ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ រហូតដល់បាត់បង់ជីវិតបាន។ រដ្ឋលេខាធិការរូបនេះ ក៏បានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋគ្រប់រូប កុំបរិភោគសាច់សត្វព្រៃ ឬជួញដូរសាច់សត្វព្រៃ ដោយងាកមកចូលរួមការពារសត្វព្រៃ និងធនធានធម្មជាតិទាំងនោះវិញ ដើម្បីចូលរួមកសាងសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន ការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍ និងសម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៅកម្ពុជា និងពិភពលោក។ គួរជម្រាបផងដែរថា ក្នុងឆ្នាំ២០២១កន្លងទៅ ក្រសួងបរិស្ថាន និងស្ថាប័នអង្គការដៃគូ បានដកអន្ទាក់ជាង៦ម៉ឺន ចេញពីតំបន់ការពារធម្មជាតិចំនួន៧២ និងច្រករបៀងជីវចម្រុះផ្សេងៗទៀតនៅកម្ពុជា។ ក្នុងមួយឆ្នាំត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថា មានអន្ទាក់ជាង ៤ម៉ឺន ត្រូវបានយកចេញពីតំបន់ការពារធម្មជាតិ៕ កាំភ្លើងបាញ់សត្វជាច្រើនដើម និងច្រើនប្រភេទ ដែលរឹមអូសពីអ្នកបរបាញ់។_	ក្រចេះ៖ ការហូបសាច់សត្វព្រៃ មិនបានប៉ូវកម្លាំង ឬជាឱសថក្នុងការព្យាបាលជំងឺនោះឡើយ តែផ្ទុយទៅវិញការបរិភោគសត្វព្រៃអាចប្រឈមនឹងបញ្ហាទៅវិញទេ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក នេត្រ ភក្ត្រា ដោយបន្ថែមថា តាមរយៈការសិក្សាស្រាវជ្រាវ សត្វព្រៃមានផ្ទុកមេរោគ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។
នាថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨ សាលាគុនសូរិយាការ៉ាតេដូសូតូកង់កម្ពុជា នឹងរៀបចំការប្រកួតកីឡាការ៉ាតេដូជ្រើសជើងឯកពានរង្វាន់កុមារអាយុក្រោម១៥លើកទី១៧ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពធនធានកីឡាករវ័យក្មេង។ ក្រៅពីផ្តល់ឱកាសដល់កីឡាករវ័យក្មេងបានបញ្ចេញសមត្ថភាព ការប្រកួតនេះ ក៏ដើម្បីចម្រាញ់ធនធានស៊ីហ្គេមសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ លោក ឡាច ច័ន្ទដារ៉ា អគ្គលេខាធិការរងនៃសហព័ន្ធកីឡាការ៉ាតេដូកម្ពុជាបានអះអាងថា កីឡាករជម្រើសជាតិ ក៏ដូចជាយុវជនថ្នាល ដែលកំពុងហ្វឹកហាត់ក្នុងសហព័ន្ធ ភាគច្រើនជ្រើសរើសចេញពីការប្រកួតពានរង្វាន់កុមារមួយនេះ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗអគ្គលេខាធិការរងរូបនេះបានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«តាមរយៈការប្រកួតនេះយើងសង្កេតឃើញថា បានផ្តល់ផ្លែផ្កាជាច្រើនយុវជន និងយុវតី។ កីឡាករល្អៗនៅក្នុងសហព័ន្ធសព្វថ្ងៃ ភាគច្រើនជាម្ចាស់មេដាយពានរង្វាន់កុមារ ដែលរៀបចំការប្រកួតរៀងរាល់ឆ្នាំនាពេលកន្លងមក»។ មិនត្រឹមតែជួយអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពយុវជនថ្នាលនោះទេ ពានរង្វាន់នេះជាចលករជំរុញទឹកចិត្តឲ្យក្មេងខិតខំហ្វឹកហាត់ទៀតផង។ លើសពីនេះ វាជួយទាក់ទាញទឹកចិត្តកុមារឲ្យចូលរួមហ្វឹកហាត់ជាមួយវិស័យកីឡាការ៉ាតេដូឲ្យកាន់តែច្រើនឡើងផងដែរ។ «ក្មេងៗកាលណាគាត់ដឹងដំណឹងថាមានការប្រកួត គាត់ខិតខំហ្វឹកហាត់ណាស់ សូម្បីតែគ្រូនៅតាមក្លិបក៏មិនចាំបាច់បង្ខំពួកគាត់ដែរ គឺពួកគាត់តែងតែយកពេលទំនេរពីការសិក្សាមកជួបជុំគ្នាហ្វឹកហាត់ពង្រឹងសមត្ថភាព ដើម្បីត្រៀមការប្រកួតមួយនេះ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក ឡាច ច័ន្ទដារ៉ា។ ការប្រកួតការ៉ាតេដូពានរង្វាន់កុមារអាយុក្រោម១៥ធ្វើឡើង គឺដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពកីឡាករ មន្ត្រីបច្ចេកទេសសម្រាប់ត្រៀមការប្រកួតកីឡាជាតិលើកទី២ផងដែរ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ឡាច ច័ន្ទដារ៉ា រំពឹងថា ការប្រកួតកីឡាជាតិលើកទីនាពេលខាងមុខ សហព័ន្ធនឹងមានពន្លកកីឡាករវ័យក្មេងចូលរួមប្រកួតកាន់តែច្រើន។ បើយោងតាមប្រធានសាលាគុនសូរិយាការ៉ាតេដូសូតូកង់កម្ពុជាខាងលើ រៀងរាល់ឆ្នាំការប្រកួតពានរង្វាន់កុមារអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំមានកីឡាករចូលរួមមិនលើសពី៥០នាក់នោះទេ ខណៈឆ្នាំនេះលោកបញ្ជាក់ថា អាចមានប្រមាណ១០០នាក់ចូលរួម ដោយសារក្លិប-សមាគមចូលរួមមានការកើនឡើង៕	សាលាគុនសូរិយាការ៉ាតេដូសូតូកង់កម្ពុជា រៀបចំការប្រកួតជើងឯកកុមារអាយុក្រោម១៥ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពកីឡាករវ័យក្មេងនិងចម្រាញ់ធនធានស៊ីហ្គេមសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣។ តាមរយៈពានរង្វាន់នេះសហព័ន្ធចម្រាញ់បានធនធានជាច្រើនរូបផងដែរ។
តើការតុបតែងផ្នែកខាងក្រោយរ៉ឺម៉កកង់បីនៅខេត្តសៀមរាបប្លែកភ្នែកយ៉ាងណា? សូមទស្សនារូបភាពខាងក្រោមនេះ៖	សៀមរាប៖ រយៈពេលប្រមាណ២ឆ្នាំមកហើយ ដែលរ៉ឺម៉កកង់បីនៅក្នុងខេត្តទេសចរណ៍មួយនេះ បានផ្តើមប្រជែងគ្នា តុបតែងផ្នែកខាងក្រោយនៃរ៉ឺម៉ករបស់ខ្លួន ឲ្យស្អាត ប្លែកគេ និងដើម្បីទាក់ភ្នែកអ្នកទេសចរផង។ ការពិតការតុបតែង រ៉ឺម៉កកង់បី ក៏បានរាលដាលខ្លះដែរ មកកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញ ហើយនឹងទំនងជាកាន់តែសុះសាយនាពេលបន្តិចទៀត។
អ្នកគ្រប់គ្រងនៅបន្ទាយធ្នូបុរាណ លោក សា ឌីណា បានឱ្យដឹងថា នេះជាឆ្នាំទីមួយ ដែលក្រុមការងាររបស់លោកបានរៀបចំឱ្យមានប្រភេទកីឡាបាញ់ធ្នូ សម្រាប់ចូលរួមក្នុងព្រឹត្ដិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្ត។ លោកបានឱ្យដឹងទៀតថា កម្មវិធីនេះចង់បង្ហាញពីអត្ដសញ្ញាណធ្នូបុរាណ ដើម្បីឱ្យមហាជនបានឃើញ និងស្គាល់តាមរយៈរូបភាពធ្នូលើផ្ទាំងសិលាចារឹកនៅតាមប្រាសាទបុរាណរបស់ខ្មែរ។ មួយវិញទៀត កម្មវិធីនេះចង់បង្ហាញពីរបៀបបាញ់ធ្នូ ការបើកឱ្យមហាជនចូលរួមបាញ់ធ្នូ ក៏ដូចជាការប្រកួតបាញ់ធ្នូជាការកម្សាន្តផងដែរ។ បន្ទាយធ្នូបុរាណ បានទាក់ទាញមហាជនទាំងប្រុសស្រី ចាស់ក្មេង រួមនិងបរទេសជាច្រើន។ តាមការបញ្ជាក់របស់លោក សា ឌីណា ក្នុងថ្ងៃទីមួយ មានមហាជនចូលទស្សនា និងចូលរួមបាញ់ធ្នូលេង ប្រមាណ៥០០នាក់មកពីបណ្ដាខេត្តផ្សេងៗ ដែលនេះបង្ហាញពីការចាប់អារម្មណ៍ចំពោះវិស័យកីឡាបាញ់ធ្នូបុរាណ។ តាមរយៈបន្ទាយធ្នូនេះ លោក សា ឌីណា មើលឃើញថា វាបានពញាក់ដល់ស្មារតីយុវជន ក៏ដូចជាមហាជនឱ្យងាកមកចាប់អារម្មណ៍ និងស្រឡាញ់វិស័យកីឡាធ្នូបុរាណ ក៏ដូចជាបានដឹងពីការលះបង់របស់ដូនតាខ្មែរ ក្នុងការយកធ្នូសម្រាប់ការពារទឹកដី និងធ្វើសឹកសង្គ្រាម៕ ដើម្បីដឹងច្បាស់ ថាតើបន្ទាយធ្នូបុរាណមានអ្វីខ្លះ សូមទស្សនាបទសម្ភាសរវាងអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយលោក សា ឌីណា ដូចតទៅ សូមថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រុមហ៊ុនដែលបានចូលរួមឧបត្ថម៖ ១, ឥណទានគេហដ្ឋានរបស់ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ផ្តល់ជូនអត្រាការប្រាក់ 7.99% បន្ថែមជាមួយសេវាធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតរហូតដល់ 50,000 ដុល្លារអាមេរិក ដោយឥតគិតថ្លៃ។ សូមទំនាក់ទំនង 023 988 388 ។ ២, រថយន្តប្រណីតម៉ាក Mercedes-Benz (មែសឺដេស-បិនស៍) ថ្មីៗឆ្នាំ២០១៨ កំពុងដាក់លក់នៅ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) ខូអិលធីឌី ស្ថិតនៅមហាវិថីសម្តេច ហ៊ុន សែន ឬផ្លូវ៦០ម៉ែត្រ ភ្នំពេញ។ ទូរស័ព្ទផ្នែកលក់ 017 231 488 និងផ្នែកសេវាកម្ម ០11 726 988 ។ ៣, ស្អាតដូចតារា ស្អាតបែបស៊ូណេ, ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនង៖ 017 800 150 / 098 5000 88 , ទីតាំងស្ថិតនៅផ្សារទំនើបសុវណ្ណា។ ៤, រីករាយឆ្នាំថ្មី! បង្កើតបរិយាកាសដ៏រីករាយនៅក្នុងឆ្នាំថ្មីជាមួយ កូកា-កូឡា រសជាតិនៃអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ។	សៀមរាប៖ «បន្ទាយធ្នូបុរាណ» ជាឈ្មោះរបស់កម្មវិធីមួយនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្ត ដែលប្រារព្ធឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៨។ ទីតាំងនេះ មានដាក់តាំងរាល់ប្រភេទធ្នូបុរាណឱ្យមហាជនបានទស្សនា រួមទាំងការបើកឱ្យមានការបាញ់ធ្នូកម្សាន្តដោយសេរីផងដែរ។
អត្ថបទទាក់ទង សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត អះអាងថា កម្ពុជាមិនខ្ចីលុយគេរហូត«វ័ណ្ឌក»ឡើយ «ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈបានពង្រឹងឱ្យកាន់តែមាំមួនឡើងនូវភាពជាម្ចាស់ និងតួនាទីរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការទទួលខុសត្រូវលើជោគវាសនាប្រទេសជាតិ និងបានកាត់បន្ថយការខ្ចីពីក្រៅប្រទេស»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ភ្ជាប់ជាមួយនឹងការសម្រេចបាននូវការពង្រឹងឯករាជ្យ និងអធិបតេយ្យជាតិ ដែលជាសមិទ្ធផលគន្លឹះមួយ។ បើតាមសម្តេច បច្ចុប្បន្នការខ្ចីពីក្រៅប្រទេស ប្រចាំឆ្នាំមានទំហំមិនដល់២០ភាគរយនៃថវិកាជាតិសរុបនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ នៅក្នុងអតីតកាល៣០ឆ្នាំមុន ចំណូលក្នុងស្រុកដែលកម្ពុជារកបានដោយខ្លួនឯង មានត្រឹម១ភាគ៣នៃថវិកាជាតិសរុប តែប៉ុណ្ណោះ ដែលមានន័យថា តម្រូវការប្រមាណ២ភាគ៣នៃថវិកាជាតិ ត្រូវបានដោះស្រាយដោយប្រភពធនធាន ជាជំនួយហិរញ្ញវត្ថុពីក្រៅប្រទេស។ កន្លងមក សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា កម្ពុជាមិនបាត់បង់អធិបតេយ្យភាព ឬ ជំពាក់បំណុលគេវ័ណ្ឌក ពីការខ្ចីលុយបរទេសមកអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិនោះឡើយ ហើយការខ្ចីបរទេស គឺយកមកវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា ដើម្បីបម្រើឱ្យប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចជាតិប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។ យោងតាមសន្និធិបំណុលសាធារណៈដែលចេញដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ គិតត្រឹមឆមាសទី១ឆ្នាំ២០២៣ កម្ពុជាជំពាក់បំណុលបរទេសចំនួន ១០,៦៧ពាន់លានដុល្លារ។ រហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំនេះ បំណុលក្រៅបរទេសកម្ពុជាកើនដល់ ១១,១៩ពាន់លានដុល្លារ។ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានគូសបញ្ជាក់ថា ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈកម្ពុជា កំពុងធ្វើដំណើរនៅលើវិថី នៃគន្លងឆ្ពោះទៅរកស្តង់ដា និងឧត្តមានុវត្តន៍អន្តរជាតិ ដែលរួមចំណែកសម្រេចឱ្យបាននូវចក្ខុវិស័យរបស់រដ្ឋាភិបាលនៅឆ្នាំ២០៣០ ក្នុងឋានៈជាប្រទេសមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់ និងឆ្នាំ២០៥០ ក្នុងឋានៈជាប្រទេសមានចំណូលខ្ពស់។ បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ការងារកែទម្រង់ អាចសម្រេចជោគជ័យបាន លុះត្រាតែមានកិច្ចសហការល្អក្នុងចំណោមគ្រប់តួអង្គអនុវត្តពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ជាពិសេស ស្ថាប័នផ្ទាល់។ ការងារកែទម្រង់ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈធ្វើឡើង ដើម្បីធានាឱ្យស្ថាប័នទាំងនៅថ្នាក់ជាតិ និង ថ្នាក់ក្រោមជាតិ បំពេញតួនាទីឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងស័ក្ដិសិទ្ធភាព ដើម្បីការបម្រើសេវាជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងរួមគ្នាអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមកម្ពុជា៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានគូសបង្ហាញអំពីសមិទ្ធផលគន្លឹះធំៗដែលទទួលបានតាមរយៈកំណែទម្រង់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៤ មក។ ក្នុងពិធីបិទកិច្ចប្រជុំត្រួតពិនិត្យប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ នៃការអនុវត្តកម្មវិធីកែទម្រង់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈដំណាក់កាលទី៤ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានលើកឡើងពីភាពរឹងមាំរបស់កម្ពុជាក្នុងភាពជាម្ចាស់ ដែលឈានដល់ការកាត់បន្ថយការខ្ចីពីក្រៅប្រទេស។
បើតាមក្រសួងសុខាភិបាល អ្នកជាសះស្បើយទាំង៩នាក់ រួមមានជនជាតិខ្មែរ១នាក់នៅខេត្តសៀមរាប, ជនជាតិប៊ែលហ្សិក១នាក់នៅរាជធានីភ្នំពេញ និងជនជាតិបារាំង៧នាក់ នៅខេត្តព្រះសីហនុ។ ករណីវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ថ្មីនេះ គឺនៅលើបុរសជនជាតិខ្មែរអាយ៥៨ឆ្នាំ ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងសណ្ឋាគារ និងធ្វើបដិសណ្ឋារកិច្ចដោយផ្ទាល់ជាមួយក្រុមភ្ញៀវទេសចរបារាំង ដែលបានរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ កាលពីពេលកន្លងទៅ។ បច្ចុប្បន្នបុរសរូបនេះត្រូវបានដាក់ឲ្យសម្រាកព្យាបាលនៅសណ្ឋាគារមួយក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។ នេះបើតាមក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា បានព្យាបាលអ្នកជំងឺកូវីដ-១៩ ចំនួន៩នាក់ទៀតឲ្យជាសះស្បើយ ធ្វើឲ្យតួលេខអ្នកជាសរុបចំនួន ៣៤នាក់ ខណៈរកឃើញករណីវិជ្ជមានថ្មីចំនួន១នាក់។ សរុបអ្នកមានកូវីដ-១៩ នៅកម្ពុជាមានចំនួន១១០ករណី។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលនៅនៅថ្ងៃទី២ ខែមេសានេះ។
ប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភា លោក សុខ ទូច បាននិយាយថា សៀវភៅទំនាស់ព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ នេះ មានចំនួនជាង១០០ទំព័រ ហើយត្រូវបោះពុម្ភផ្សាយនៅរយៈពេល២ខែខាងមុខនេះ។ បើតាមលោក សុខ ទូច សៀវភៅព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ នេះ គឺនឹងរៀបរាប់អំពីសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធឡាវ ក្នុងតំបន់អូអាឡៃប្រទេសកម្ពុជា ។ ជាពិសេសសកម្មភាពកម្ពុជា ដែលបានបណ្ដេញទាហានឡាវ ឲ្យចេញពីទឹកដីដោយសន្តិវិធី ដើម្បីទុកជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃនយោបាយការទូតរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ លោក សុខ ទូច បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំធ្វើដើម្បីប្រវត្តិសាស្ត្រ ព្រោះតួនាទីរបស់រាជបណ្ឌិត្យសភា ដែលបានប្រកាសថា រាជបណ្ឌិត្យសភា ដើរតួនាទីជាអ្នកស្រាវជ្រាវផ្ដល់អនុសាស្ត្រ និងយុទ្ធសាស្ត្រដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធ។ ដូច្នេះយើងបានគោរព និងដើរតួនាទីនេះ»។ លោក សុខ ទូច ដែលបានដឹកនាំក្រុមការងារចុះសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅតំបន់ទំនាស់កម្ពុជា-ឡាវ នោះ ចាត់ទុកការបណ្ដេញឡាវចេញពីទឹកដីកម្ពុជានេះ គឺជាជ័យជម្នះពិតប្រាកដ ដោយមិនមែនជារឿងសប្បនិម្មិត ដែលរដ្ឋាភិបាលបង្កើតឡើង ដើម្បីកេងចំណេញនយោបាយអ្វីនោះឡើយ។ មូលហេតុដែលប្រធានរាជបណ្ឌិត្យសភា ហ៊ានអះអាងបែបនេះ ព្រោះលោកមានទឡ្ហីករណ៍មួយចំនួន ដែលបង្ហាញពីសកម្មភាពឡាវឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា រួមមាន ឡាវបានជីកលេណដ្ឋានត្រៀមប្រយុទ្ធជាមួយកម្ពុជា, សង់ផ្ទះ ចិញ្ចឹមសត្វ (ស្បៀង) និងកាត់ផ្ដាច់ប្រភពទឹក មិនឲ្យកម្ពុជាប្រើប្រាស់ជាដើម។ ឆ្លើយតបនឹងសំនួររបស់អ្នកសារព័ត៌មានជុំវិញនយោបាយការទូតរដ្ឋាភិបាលនេះ លោក សុខ ទូច បាននិយាយថា ត្បិតនយោបាយរដ្ឋាភិបាលទន់ភ្លន់ជាមួយឡាវ តែមិនមែនមានន័យថា កម្ពុជាកំសាក គោរពឡាវឡើយ ពោលគឺវាជានយោបាយទន់ភ្លន់ តែម៉ឹងម៉ាត់ក្នុងការការពារដែនអធិបតេយ្យភាពខ្លួន ដែលអាចយកឈ្នះលើភាគីឡាវដោយសន្តិវិធី។ គួរបញ្ជាក់ថា ភាគីឡាវ បានបញ្ជូនកម្លាំងទ័ពឈ្លានពានចូលទឹកដីកម្ពុជា អស់រយៈពេល៤ខែ នៅតំបន់អូតាង៉ាវ និងតំបន់អូអាឡៃ ក្រោមហេតុផលសុំចូលត្រួតពិនិត្យលើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ស្របពេលដែលកម្ពុជាកំពុងសាងសងផ្លូវនៅក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង ជាប់ព្រំដែនតំបន់អាត្តពឺ ប្រទេសឡាវ។ ដោយសារតែមិនអាចទ្រាំនិងទង្វើឈ្លានពានរបស់ឡាវនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានដាក់ឱសានវាទ៦ថ្ងៃ ឲ្យភាគីឡាវដកកងទ័ពចេញពីប្រទេសកម្ពុជា មុននឹងអាចកើតមានការប៉ះទង្គិចគ្នាជាយថហេតុ។ លើសពីនេះសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏បានទៅជួបចរចាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក ថង់លន់ ស៊ីសូលីត ដោះស្រាយបញ្ហានេះដោយសន្តិវិធីផងដែរ។ តាមរយៈការចរចារវាងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ ភាគីឡាវក៏បានសម្រេចដកកងទ័ពឡាវចេញពីតំបន់អូតាង៉ាវ និងអូអាឡៃ នៃប្រទេសកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៣ សីហា ដើម្បីបញ្ចៀសការប្រឈមមុខដោយកងកម្លាំងជាមួយគ្នា ៕	ភ្នំពេញ៖ រាជបណ្ឌិត្យកម្ពុជា នឹងចងក្រងសៀវភៅ និយាយអំពីតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ ដើម្បីទុកជាឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ បង្ហាញពីជោគជ័យកម្ពុជា ដែលបានប្រើនយោបាយការទូត ដេញឡាវឲ្យចេញពីទឹកដីនៅតំបន់អូអាឡៃ ។
គិតមកដល់ពេលនេះ គណនី TikTok របស់ Parady Phyrakon មានអ្នកតាមដានរហូតទៅដល់ ៣ លាននាក់ និង Like 76.7 M ដែលជាចំនួនមួយដ៏ច្រើនលើសលប់ផងដែរ រួមជាមួយ Facebook Page ដែលមានអ្នកគាំទ្រជាង 300K ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ Parady Phyrakon ក៏ជា Content Creator ម្នាក់តែងតែបង្កើតវីដេអូបែបកំប្លែងៗ អប់រំ ជាច្រើនហើយសន្ទុះនៃការគាំទ្រ Parady Phyrakon មានការកើនឡើងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ។ ថ្មីៗនេះ លោក Parady Phyrakon បានលេចមុខជា BA របស់ក្រុមហ៊ុនសម្រស់ធារ៉ាផងដែរ ដែលជាផលិតផលកំពុងពេញនិយមក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ មិនត្រឹមតែជាអ្នកផលិតវីដេអូក្នុង TikTok ដ៏ល្បីម្នាក់ លោក Parady Phyrakon ក៏ជាមនុស្សចូលចិត្តធ្វើបុណ្យ ចែករំលែកក្តីស្រឡាញ់ទៅកាន់សហគមន៍ តាមរយៈកិច្ចការងារសប្បុរសធម៌ជាច្រើន ដូចជា ការចូលរួមជួយកុមារកំព្រា មនុស្សចាស់ និងប្រជាជនខ្សត់ខ្សោយ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ នេះ លោក យឹម ចាន់មករា ហៅ Parady Phyrakon កើនប្រជាប្រិយភាពជាខ្លាំងក្នុងបណ្តាញសង្គម មិនត្រឹមតែ Influencer ប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ជាតារា TikTok និង Facebook ដែលទទួលបានពាន TikTok Star ផងដែរ។ ការផ្តល់ពាននេះ គឺសម្រាប់អ្នកដែលមាន Followers គាំទ្រច្រើនៗក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះថាគ្រប់វីដេអូរបស់គាត់ ពេលបង្ហោះម្ដងៗមានអ្នកចូលចិត្តទស្សនា និងតែងតែឱ្យបេះដូងជាច្រើនផងដែរ។
លោកតា Bill Dartnall អាយុ៩០ឆ្នាំ បានស្លាប់រយៈពេលប៉ុន្មានម៉ោងក្រោយពេលដែលលោកយាយ Mary អាយុ៨១ឆ្នាំ ដែលភរិយា បានស្លាប់នៅមន្ទីរពេទ្យ Southampton General ប្រទេសអង់គ្លេស ដោយសារ COVID-19។ អ្នកស្រី Rosemary បានអះអាងថា៖ «លោកប៉ា មិនចង់រស់នៅដោយគ្មានម៉ាក់នោះឡើយ ដោយគាត់បានបានបដិសេធពាក់បំពង់អុកស៊ីសែន ក្រោយដឹងពីមរណភាពរបស់ម៉ាក់»។ ពួកគាត់បានរៀបការជាមួយគ្នាអស់រយៈពេលប្រមាណ៦៣ឆ្នាំ ហើយរស់នៅបណ្តោះអាសន្ននៅទីតាំងថែទាំសុខភាពដែលរៀបចំនៅសណ្ឋាគារ Holiday Inn ក្រុង Southampton បន្ទាប់ពីលោកយាយ Mary បានធ្លាក់ខ្លួនឈឺ កាលពីចុងខែមីនា មក។ ក្រោយមក លោកតា Bill ក៏ត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យដូចគ្នា បន្ទាប់ពីលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមាន COVID-19។ អ្នកស្រី Rosemary បានបញ្ជាក់ថា ឪពុករបស់ខ្លួនចង់ធ្វើដំណើរជាគូរ ដោយមិនចង់ឲ្យវិញ្ញាណក្ខន្ធភរិយាតែលតោលនោះឡើយ។ «ពិតជាពិបាកទប់ចិត្តបានណាស់ ចំពោះការបាត់បង់ឪពុកម្តាយ ប៉ុន្តែការរស់នៅបែកបាក់គ្នារបស់ពួកគាត់ ក៏កាន់តែមានការឈឺចាប់ខ្លាំងផងដែរ។ Rosemary Dartnall និង Ann ដែលជាប្អូនស្រី សុទ្ធតែមិនបានទាន់ដង្ហើមឪពុកម្តាយរបស់ខ្លួនឡើយ។ ពួកគាត់សុទ្ធតែមានការសោកស្តាយ ហើយសន្យារៀបចំពិធីដ៏សមគួរសម្រាប់ឪពុកម្តាយខ្លួន ក្រោយពេលដែលស្ថានភាព COVID-19 ស្ងប់ស្ងាត់៕	ស្វាមី និងភរិយា បានស្លាប់ក្នុងថ្ងៃតែមួយដោយសារ COVID-19 ក្រោយចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាង៦០ឆ្នាំ។ BBC បានដកស្រង់ប្រភពពីគ្រួសារអង់គ្លេសនេះថា ស្វាមីបានបដិសេធពាក់ឧបករណ៍ដកដង្ហើម (អុកស៊ីសែន) បន្ទាប់ពីគាត់ទទួលដំណឹងមរណភាពរបស់ភរិយាខ្លួន។
គួររំលឹកថា កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ លោកស្រី អ៊ុត អន ត្រូវបានព្រះករុណា ព្រះបាទ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ប្រោសព្រះរាជទានលើកលែងទោស តាមការក្រាបបង្គំទូលថ្វាយរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ ការទទួលបានការលើកលែងទោសពីព្រះមហាក្សត្រនេះ ដោយសារលោកស្រី អ៊ុត អន មានជំងឺមហារីកធ្ងន់ធ្ងរដំណាក់កាលចុងក្រោយ។ លោកស្រី ជាប់ឃុំនៅថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២ ក្រោមបទចោទ «លក់មនុស្សសម្រាប់ឆ្លងដែន»។ អ្នកស្រី ត្រូវកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ៨ឆ្នាំ៕	លោកស្រី អ៊ុត អន ម្តាយបង្កើតរបស់លោក អេ ភូថង បានទទួលមរណភាពក្នុងវ័យ៦០ឆ្នាំដោយសារជំងឺមហារីក នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ សពរបស់លោកស្រីកំពុងតម្កល់ធ្វើបុណ្យនៅផ្ទះរបស់លោក អេ ភូថង ស្ថិតនៅភូមិបូរីសន្តិភាព ឃុំដំណាក់ត្រយឹង ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។
អត្ថបទទាក់ទង Leicester៖ Swaffer ជាវីរបុរស ព្រោះលោកប្រឹងបញ្ជាចង្កូតឲ្យផុតពីហ្វូងមនុស្ស Leicester៖ ស្រាសំប៉ាញអបអរនៅឆ្នាំ២០១៦ បាច់ផ្ការំលែកទុក្ខនៅឆ្នាំ២០១៨ ជីវប្រវត្តិ លោក Vichai មហាសេដ្ឋីថៃ ដែលបាត់បង់ជីវិតដោយសារធ្លាក់ឧទ្ធម្ភាគចក្រ បួនថ្ងៃក្រោយការធ្លាក់ឧទ្ធម្ភាគចក្រនៅក្បែរកីឡដ្ឋាន King Power ដែលបានសម្លាប់មហាសេដ្ឋីថៃ ដែលជាម្ចាស់ក្លិប Leicester លោក Vichai Srivaddhanaprabha រួមទាំងមនុស្សបួននាក់ផ្សេងទៀតនោះ កូនប្រុសរបស់លោកដែលជាអនុប្រធានក្លិបនេះបានដាក់ការឧទ្ទិស និងកាន់ទុក្ខការស្លាប់របស់អ្នកទាំងនោះដោយសន្យាថានឹងបន្តការងាររបស់ឪពុកខ្លួនឲ្យបានជោគជ័យ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ Theguardian។ Aiyawatt អាយុ ៣៣ឆ្នាំដែលគេទទួលស្គាល់ថាជាមនុស្សតែម្នាក់គត់ដែលអាចបន្តវេនពីឪពុកក្នុងការដឹកនាំក្លិបបាល់ទាត់នេះ បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថាលោកអរគុណចំពោះអ្នកគាំទ្រទាំងអស់គ្នាពីដួងចិត្តរបស់លោកចំពោះការគាំទ្រដ៏លើសលប់។ «អ្វីដែលបានកើតឡើងបានធ្វើឲ្យខ្ញុំដឹងថាឪពុកខ្ញុំមានសារៈសំខាន់យ៉ាងណាចំពោះមនុស្សជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍រំជើបរំជួលណាសដោយសារមានមនុស្សជាច្រើនបានចងចាំឪពុករបស់ខ្ញុំទុកក្នុងបេះដូងរបស់ពួកគេ។ ខ្ញុំពិតជាមានមោទនភាពខ្លាំងណាស់ដែលមានឪពុកដ៏អស្ចារ្យបែបនេះ ហើយគ្មានអ្វីដែលអាចធ្វើឱ្យគាត់មានភាពស្និទ្ធស្នាលជាងការមើលឃើញពីគ្រួសារ Leicester City ដែលគាត់បានកសាងឡើងនោះរីកចម្រើននោះឡើយ។ គាត់ស្រឡាញ់ក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់ ហើយគាត់បានបង្កើត Leicester ទៅក្នុងគ្រួសារមួយដែរ»។ Aiyawatt បន្ថែមថា៖«ខ្ញុំនឹងទទួលបេសកកម្ម និងកេរ្តិ៍ដំណែលដ៏ធំនេះ ហើយខ្ញុំក៏មានបំណងធ្វើដូច្នេះដែរ។ ខ្ញុំនឹងធ្វើអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលខ្ញុំអាចធ្វើបានដើម្បីអនុវត្តក្តីសុបិនរបស់ឪពុកខ្ញុំ។ ខ្ញុំដឹងថាខ្ញុំនឹងទទួលបានការគាំទ្រដែលខ្ញុំត្រូវការដើម្បីបន្តដំណើរនេះ ហើយខ្ញុំសូមអរគុណអ្នកទាំងអស់គ្នា»។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក Vichai មានភរិយាឈ្មោះ Aimon និងមានកូន៤នាក់ ស្រី២ ប្រុស២ ដែលរួមមាន Voramas, Apicht, Arunroong និង Aiyawatt ដែលអ្នកទាំង៤ សុទ្ធតែស្ថិតក្នុងក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរបស់ក្រុមហ៊ុន King Power International Group ដែលឪពុកបង្កើតឡើង។ សម្រាប់ការងារក្នុងវិស័យបាល់ទាត់ លោក Aiyawatt ជាមនុស្សជំនិតបំផុតរបស់លោក Vichai ក្នុងចំណោមកូនទាំង៤៕	លោក Aiyawatt Srivaddhanaprabha ដែលជាកូនប្រុសលោក Vichai Srivaddhanaprabha សន្យាថានឹងបន្ត «បេសកកម្មដ៏ធំ» ចុងក្រោយក្នុងការដឹកនាំ Leicester City ឲ្យក្លាយជាក្លិបមានឥទ្ធិពលមួយក្នុងចំណោមក្លិបល្បីៗដែលជាក្តីសុបិនរបស់ឪពុក។
ចាប់តាំងពីសង្រ្គាមផ្ទុះឡើង រុស្ស៊ី បានបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់ ដើម្បីបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធាសំខាន់ៗរបស់អ៊ុយក្រែន។ អាម៉េរិក នៅក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ បានឯកភាពផ្តល់ប្រព័ន្ធ Patriot ដែលមានសមត្ថភាពរារាំងយន្តហោះចម្បាំង មីស៊ីលប្រដេញ និងមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយខ្លីទៅអ៊ុយក្រែន។ ពេលនេះ ប្រព័ន្ធមីស៊ីល ដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយអាម៉េរិក បានទៅដល់អ៊ុយក្រែនហើយ។ «ថ្ងៃនេះ ដែនអាកាសដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់អ៊ុយក្រែន កាន់តែមានសុវត្ថិភាពជាងមុន»។ លោក Oleksii Reznikov ប្រមុខការពារជាតិអ៊ុយក្រែន បានសរសេរបែបនេះនៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា។ ក្នុងសំណេរដដែលនោះ លោក Reznikov បានអរគុណដល់សម្ព័ន្ធមិត្តលោកខាងលិច ដូចជា អាម៉េរិក អាល្លឺម៉ង់ និងហូឡង់ផងដែរ សម្រាប់ប្រព័ន្ធមីស៊ីលនោះ។ យ៉ាងណាមិញ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអ៊ុយក្រែន មិនបានបញ្ជាក់ឡើយ ថាតើប្រព័ន្ធមីស៊ីល Patriot ប៉ុន្មានគ្រឿងបានទៅដល់អ៊ុយក្រែន។ ចំណែកអ្នកនាំពាក្យកម្លាំងទ័ពអាកាសអ៊ុយក្រែន លោក Yurii Ihnat បានបញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមេសាថា ការដឹកជញ្ជូនប្រព័ន្ធមីស៊ីល Patriot ជាព្រឹត្តការណ៍ដ៏សំខាន់ ដែលជួយកម្លាំងអ៊ុយក្រែនឱ្យបាញ់ទម្លាក់គោលដៅរបស់រុស្ស៊ីបានពីចម្ងាយដ៏ឆ្ងាយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP។ តាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋាភិបាលអាល្លឺម៉ង់នៅលើវេបសាយរបស់ខ្លួន ក្នុងថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា ប្រព័ន្ធមីស៊ីល Patriot ជាអាវុធមួយស្ថិតក្នុងបញ្ជីអាវុធដែលត្រូវបានដឹកជញ្ជូនឱ្យអ៊ុយក្រែន នៅរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍កន្លងទៅ។ លើសពីនេះ អាល្លឺម៉ង់ បានផ្តល់ប្រព័ន្ធការពារអាកាសចម្ងាយមធ្យម IRIS-T ទៅអ៊ុយក្រែនផងដែរ។ ជុំវិញប្រព័ន្ធមីស៊ីលខាងលើ ប្រមុខការពារជាតិអ៊ុយក្រែន បានស្នើសុំអាម៉េរិកលើកដំបូងនៅក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ពោលគឺ៥ ខែ មុនពេលរុស្ស៊ីឈ្លានពានខ្លួន ក្នុងអំឡុងពេលធ្វើទស្សនកិច្ចនៅអាម៉េរិក។ មុនប្រព័ន្ធPatriot ទៅដល់ កម្លាំងយោធាអ៊ុយក្រែនក៏បានហ្វឹកហាត់លើប្រព័ន្ធសម្រាប់វាយប្រហាររបស់ Patriot ផងដែរ ដែលទាមទារចំនួនទ័ពរហូតដល់ ៩០នាក់ ដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការ។ ស្របគ្នានេះ អាម៉េរិក នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា បានប្រកាសផ្តល់ជំនួយយោធាក្នុងទំហំ ៣២៥លានដុល្លារបន្ថែមទៀតទៅអ៊ុយក្រែន ដើម្បីទប់ជាមួយរុស្ស៊ី ដែលនៅតែបន្តវាយប្រហារ។ ជំនួយចុងក្រោយនេះ រួមមានគ្រាប់សម្រាប់ប្រព័ន្ធរ៉ុក្កែត HIMARS, មីនប្រឆាំងរថក្រោះ និងគ្រាប់សម្រាប់អាវុធផ្សេងទៀតជាច្រើនលាន៕	ប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលបាញ់ពីដីទៅអាកាស Patriot បានទៅដល់អ៊ុយក្រែនហើយ។ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអ៊ុយក្រែន លោក Oleksii Reznikov បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា។ ប្រព័ន្ធមីស៊ីលដ៏ទំនើបប្រភេទនេះ នឹងជួយការពារអ៊ុយក្រែនបន្ថែមទៀត ពីការវាយប្រហារមីស៊ីលរបស់រុស្ស៊ី។
ខណៈការពិភាក្សាលើកទី២ ស្តីអំពីទំនប់វារីអគ្គិសនី ប៉ាក់ បេង ខិតជិតមកដល់ អ្នកធ្វើការលើផ្នែកបរិស្ថាន បានបន្តលើកឡើងពីក្តីបារម្ភលើគម្រោងទំនប់វារីអគ្គិសនីមួយនេះ បន្ថែមលើទំនប់ពីររបស់ឡាវដែលកំពុងសាងសង់ គឺទំនប់សាយ៉ាប៊ូរី និង ដន សាហុង។ ចំណែកភាគីកម្ពុជាបានអះអាងថា ឯកសារសំណើរបស់ប្រទេសឡាវ នៅខ្វះខាតឯកសារស្តីពីផលប៉ះពាល់ឆ្លងដែននៃគម្រោងមកលើប្រទេសដទៃទៀតនៅទន្លេមេគង្គ។ លោក សូ សុភ័ទ្ទ អគ្គលេខាធិការរងនៃគណៈកម្មាធិការជាតិទន្លេមេគង្គ បានថ្លែងប្រាប់ VOA នៅថ្ងៃពុធនេះថា កម្ពុជាកំពុងពិនិត្យមើលបន្ថែមទៀតលើឯកសារដែលផ្តល់ដោយភាគីឡាវ នៅមុនគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ (MRC) ដែលមានតួនាទីសម្របសម្រួលលើការអភិវឌ្ឍនានានៅទន្លេមេគង្គ រៀបចំវេទិកាពិភាក្សាជាលើកទី២ នៅថ្ងៃសុក្រនេះ ដែលធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុងវៀងច័ន្ទនៃប្រទេសឡាវ។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកបញ្ជាក់ថា តាមការពិនិត្យជាបឋម កម្ពុជាយល់ថា ភាគីឡាវនៅខ្វះឯកសារ ទាក់ទងនឹងផលប៉ះពាល់ឆ្លងដែន។ លោកបានប្រាប់ VOA ថា៖ «ជារួម យើងពិនិត្យឃើញថា ឯកសារដែលភាគីឡាវផ្តល់ជូនហ្នឹង នៅមានចំណុចខ្វះខាតជាច្រើនដែរ ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធទៅនឹងផលប៉ះពាល់ឆ្លងដែនមកក្រោមកម្ពុជាយើងនេះ។ យើងក៏ចង់ឃើញអំពីផលប៉ះពាល់ជាបណ្តុំ ដោយសារតែនៅលើទន្លេមេគង្គមានគម្រោងទាំងអស់១១។ អញ្ចឹងយើងចង់ដឹង ចង់ឃើញអំពីផលប៉ះពាល់ជាបណ្តុំមកលើជលសាស្ត្រ មកលើជលផល មកលើកំណកកករដី គុណភាពទឹក បរិស្ថាន អេកូឡូស៊ីជាដើម»។ លោក សូ សុភ័ទ្ទ បានបន្តថា កម្ពុជានឹងផ្ញើការឆ្លើយតបមួយទៅកាន់ភាគីឡាវ ឲ្យពិចារណាបន្ថែមទៀតលើគម្រោងសាងសង់ទំនប់នេះ ដែលអាចនឹងធ្វើឡើងនៅក្នុងខែមិថុនាខាងមុខ ក្រោយបញ្ចប់នីតិវិធីជូនដំណឹង និងពិគ្រោះយោបល់ (ហៅកាត់ថា PNPCA) ដែលរៀបចំឡើងដោយគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ។ លោកបញ្ជាក់បន្ថែមថា ប្រទេសទាំង៤នៅតំបន់ទន្លេមេគង្គ គឺថៃ ឡាវ កម្ពុជា និងវៀតណាម ក៏កំពុងតែពិភាក្សាឲ្យបញ្ចូលចំណុចនៃការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថានឆ្លងដែន ទៅជាក្របខណ្ឌច្បាប់ ដើម្បីឲ្យប្រទេសទាំងអស់អនុវត្តតាម នៅពេលមានការស្នើសុំសាងសង់ទំនប់នៅទន្លេមេគង្គ។ ទំនប់វារីអគ្គិសនី ប៉ាក់ បេង (Pak Beng dam) នឹងអាចផ្ដល់ថាមពលអគ្គិសនី ប្រមាណ៩១២មេហ្គាវ៉ាត់ និងមានតម្លៃប្រមាណ២.៣៧២លានដុល្លារអាមេរិក។ វាស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល១.៥៤០ គីឡូម៉ែត្រពីព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ។ ការសាងសង់ទំនប់នេះគ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០២៤។ មន្ត្រីឡាវបានធ្លាប់លើកឡើងថា ប្រទេសឡាវត្រូវការថាមពលអគ្គិសនីដើម្បីកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងដើម្បីលើកតម្កើងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនទៅដល់៧,៥ភាគរយនៅត្រឹមឆ្នាំ២០២០។ រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសកុម្មុយនិស្តមួយនេះបានព្រមព្រៀងជាមួយប្រទេសជិតខាង ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ថាមពលអគ្គិសនី ក្នុងនោះមានការលក់ថាមពលទៅឲ្យប្រទេសថៃចំនួន៩.០០០ មេហ្គាវ៉ាត់នៅឆ្នាំ២០២៥ ប្រទេសកម្ពុជាចំនួន១.៥០០មេហ្គាវ៉ាត់ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ និងប្រទេសវៀតណាមចំនួន៥.០០០មេហ្គាវ៉ាត់ក្នុងឆ្នាំ២០៣០។ លោក ដាវង់ ផនកែវ (Daovong Phonekeo) លេខាអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រសួងថាមពលនិងរ៉ែរបស់ប្រទេសឡាវ បានថ្លែងប្រាប់ VOA តាមទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃអង្គារថា មិនមានការព្រួយបារម្ភថ្មីណា ទាក់ទងនឹងគម្រោងទំនប់វារីអគ្គិសនីប៉ាក់ បេង នោះទេ ដោយសារគម្រោងនេះស្ថិតនៅផ្នែកខាងលើទំនប់វារីអគ្គិសនីសាយ៉ាប៊ូរី ដែលកំពុងសាងសង់ និងគ្រោងបញ្ចប់នៅចុងឆ្នាំ២០១៩។ លោក ដាវង់ ផនកែវ បានថ្លែងប្រាប់ VOA ថា៖ «សម្រាប់ជំហររបស់យើងលើទំនប់ប៉ាក់ បេង គឺយើងគាំទ្រឲ្យមានការស្ថាបនាគម្រោងនេះ។ ខ្ញុំគិតថា មិនមានការព្រួយបារម្ភថ្មីទេ។ ខ្ញុំគិតថា ការព្រួយបារម្ភចម្បង គឺជាការសម្របសម្រួលរវាងគម្រោងនេះ និងគម្រោងសាយ៉ាប៊ូរី»។ លោក ដាវង់ បានឲ្យដឹងទៀតថា រហូតមកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានការកំណត់ពេលវេលាច្បាស់លាស់អំពីការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនី ប៉ាក់ បេង នៅឡើយទេ ដោយរង់ចាំបញ្ចប់នីតិវិធីរបស់គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ ហើយបន្ទាប់មកនឹងឈានទៅដល់ដំណាក់កាលពិភាក្សារវាងរដ្ឋាភិបាលឡាវ និងក្រុមហ៊ុន អំពីកិច្ចសន្យាសម្បទាន។ មុនវេទិកាពិភាក្សាដែលរៀបចំដោយគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គចាប់ផ្តើម អង្គការទន្លេអន្តរជាតិ (International Rivers) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានជំរុញឲ្យគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ និងរដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់ទន្លេមេគង្គពន្យារដំណើរការពិគ្រោះយោបល់ជាមុន ដើម្បីមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ បង្កើតការសិក្សាមួយផ្សេងទៀត ដោយយោងតាមទិន្នន័យ និងការវិភាគថ្មីៗ។ តាមអង្គការអន្តរជាតិមួយនេះ មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់៦.៧០០នាក់ នឹងត្រូវផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅដោយសារការសាងសង់ទំនប់នេះ។ ប្រសិនបើមានការសាងសង់ ទំនប់នេះនឹងមានផលប៉ះពាល់ច្រើនទៅលើសហគមន៍ក្រៅតំបន់ប៉ាក់ បេង (Pak Beng) ក្នុងប្រទេសថៃ និងពេញអាងទន្លេមេគង្គ រួមនឹងការប៉ះពាល់នៃគម្រោងវារីអគ្គិសនីដែលមានស្រាប់ផង។ លោកស្រី Maureen Harris នាយិកាទទួលបន្ទុកកម្មវិធីនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៃអង្គការទន្លេអន្តរជាតិ បានថ្លែងប្រាប់ VOA តាមរយៈសារអេឡិចត្រូនិក ឬអ៊ីមែលនៅថ្ងៃអង្គារថា៖ «ការពិគ្រោះយោបល់ជាមុនសម្រាប់ទំនប់ចំនួនពីររបស់ឡាវ គឺទំនប់សាយ៉ាប៊ូរី និងដន សាហុង គឺជាដំណើរការដែលមានភាពចម្រូងចម្រាស និងការព្រួយបារម្ភខ្ពស់ក្នុងចំណោមរដ្ឋាភិបាលប្រទេសទន្លេមេគង្គក្រោម រួមមានឡាវ ថៃ កម្ពុជា និងវៀតណាម ដែលមិនអាចឈានទៅដល់កិច្ចព្រមព្រៀង»។ លោកស្រី Maureen Harris បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា៖ «ហានិភ័យសម្រាប់ទន្លេមេគង្គ និងប្រជាជននៅក្នុងតំបន់គឺខ្ពស់ណាស់ ដែលមិនអាចគិតខុសបាននោះទេ ទាក់ទងនឹងការស្ថាបនាទំនប់នៅលើទន្លេមេគង្គ។ នេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ មិនមែនត្រឹមតែទំនប់ប៉ាក់ បេង នោះទេ គឺសម្រាប់គម្រោងទាំងអស់នៅពេលអនាគត»។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ MRC វេទិកាពិភាក្សាលើកទី២នេះ នឹងមានការឆ្លើយតបនឹងបញ្ហា និងការព្រួយបារម្ភមួយចំនួន ដែលប្រមូលបានកាលពីវេទិកាកន្លងទៅ។ វេទិកានេះក៏នឹងបង្ហាញពីលទ្ធផលបឋមនៃការត្រួតពិនិត្យមើលផ្នែកបច្ចេកទេសរបស់គម្រោងទំនប់វារីអគ្គិសនីប៉ាក់ បេង។ វេទិកាក៏នឹងប្រមូលមតិយោបល់ អនុសាសន៍ និងការស្នើសុំនានារបស់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាក់ទងនឹងលទ្ធផលនៃការពិនិត្យមើលផ្នែកបច្ចេកទេសនេះ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងគម្រោងទំនប់វារីអគ្គិសនីប៉ាក់ បេង នេះសង្គមស៊ីវិលក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែលធ្វើការលើផ្នែកបរិស្ថាន គឺវេទិកានៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលស្ដីពីកម្ពុជាឬ NGO Forum on Cambodia ធ្លាប់បានបង្ហាញក្តីបារម្ភលើទំនប់វារីអគ្គិសនីនេះ និងស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាច្រានចោលសំណើគម្រោងមួយនេះផងដែរ។ លោក តែ ណាវុធ អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិទន្លេមេគង្គ បានលើកឡើងថា ទំនប់វារីអគ្គិសនីនេះ ស្ថិតនៅឆ្ងាយពីព្រំដែនកម្ពុជាជាង១.៥០០គីឡូម៉ែត្រ ដូច្នេះលោកថា កម្ពុជានឹងមិនរងផលប៉ះពាល់ធំដុំនោះទេ។ លោកពន្យល់ថាប្រសាសន៍ថា៖ «ដោយសារវានៅឆ្ងាយ១.៥៤០គីឡូម៉ែត្រ ខ្ញុំគិតថា បើប៉ះពាល់តិចតួចតែប៉ុណ្ណឹង»។ ក្រោយពេលបញ្ចប់វេទិកាពិភាក្សាស្តីពីទំនប់ប៉ាក់ បេង លើកទី១ កាលពីខែកុម្ភៈកន្លងទៅ សង្គមស៊ីវិលវៀតណាមឈ្មោះថាបណ្ដាញទន្លេវៀតណាម (Vietnam Rivers Network) បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយលើកឡើងថា ដំណើរការ PNPCA ត្រូវបានអនុវត្តទៅតាមទំនប់វារីអគ្គិសនីមួយៗដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ហើយមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានការវាយតម្លៃទាំងស្រុងទៅលើឥទ្ធិពលដែលបង្កដោយសារទំនប់ទាំងអស់នោះទេ។ សង្គមស៊ីវិលវៀតណាមបារម្ភថា ដំណើរការ PNPCA លើទំនប់វារីអគ្គិសនី ប៉ាក់ បេង នេះ នឹងដូចគ្នាទៅនឹងទំនប់ពីររបស់ឡាវពីមុន ដែលមិនបានដោះស្រាយបញ្ហាព្រួយបារម្ភពីភាគីវៀតណាម និងកម្ពុជា៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ភ្នំពេញ ៖ កន្លងទៅរដ្ឋាភិបាលប្រទេសឡាវបានថ្លែងកុំឲ្យមានការព្រួយបារម្ភអំពីផលប៉ះពាល់នៃគម្រោងទំនប់វារីអគ្គិសនីថ្មី ឈ្មោះថា ប៉ាក់ បេង (Pak Beng) ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយជាង១.៥០០គីឡូម៉ែត្រ ពីប្រទេសកម្ពុជា។
អាជ្ញាធរថៃ បានចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យដែលបានបំផ្ទុះគ្រាប់បែកក្នុងទីក្រុងបាំងកកកាលពីខែមុន ខណៈពេលមានការរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលថ្នាក់តំបន់។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ប៉ូលិសថៃនៅថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា។ មនុស្ស ៤នាក់ បានរងរបួស នៅក្នុងហេតុការណ៍នោះដែលកើតឡើងនៅថ្ងៃទី២ សីហា ខណៈពេលកំពុងមានកិច្ចជំនួបរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ កិច្ចប្រជុំកំពូលនេះមានការចូលរួមពី អ្នកការទូតជាន់ខ្ពស់មកពីប្រទេសមហាអំណាចពិភពលោកដូចជា ចិន និងអាមេរិកផងដែរ។ ប៉ូលិសថៃ បញ្ជាក់ថា ជនសង្ស័យត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទរៀបគម្រោងបង្កើតអគ្គីភ័យ បង្កឱ្យមានការផ្ទុះ និងកាន់កាប់អាវុធជាតិផ្ទុះខុសច្បាប់។ នៅថ្ងៃទី២ សីហា អាជ្ញាធរបានឃាត់ខ្លូន បុរស២នាក់ និងចេញដីកាចាប់ខ្លួនមនុស្ស ១១នាក់ផ្សេងទៀតដែលនៅមិនទាន់រកឃើញ។ «ពួកយើងបានចេញដីកាចាប់ខ្លួន ហើយក៏ដឹងដែរថាពួកគេជានរណា ប៉ុន្តែមានមនុស្សជាច្រើនបានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេស។» នេះការលើកឡើងរបស់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាវីត វង្សសុវណ្ណ (Prawit Wongsuwan) ប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ជនសង្ស័យទាំងនោះសុទ្ធតែមកពី ខេត្តស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ ជាទីដែលមនុស្សជិត ៧ពាន់នាក់ បានស្លាប់ក្នុងអំពើហិង្សាចាប់ពីឆ្នាំ២០០៤ មក។ ជាមួយគ្នានេះ ប៉ូលិសថៃក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ការវាយប្រហារដោយការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនេះ ក៏មានទំនាក់ទំនងទៅនឹងបញ្ហានយោបាយផងដែរ៕	ដោយ៖ ឈួន ឈីវអ៊ីង
ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ឥទ្ធិពលចិនកើនឡើងយ៉ាងរហ័ស ហើយមហាអំណាចនេះចាប់ផ្តើមវិនិយោគនៅគ្រប់ទីន្លែងទូទាំងពិភពលោកទាំងនៅអាហ្វ្រិក អាមេរិកឡាទីន អឺរ៉ុប ក៏ដូចជាអាស៊ីផងដែរ។ ក្រៅពីនោះចិនក៏បង្កើនតួនាទីរបស់ខ្លួនក្នុងការដឹកនាំ និងធានាសន្តិសុខ សន្តិភាព និងស្ថិរភាពពិភពលោកផងដែរ។ ទោះជាបែបនេះក្តី រូបភាពរបស់ចិននៅឆាកអន្តរជាតិនៅតែអវិជ្ជមាន ហើយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាច្រើនជាពិសេសលោកខាងលិចបន្តរិះគន់ចិន និងចោទជាសំណួរចំពោះគោលបំណងនិងមហិច្ឆតាពិតប្រាកដរបស់ចិនផងដែរ។ ១. ហេតុអ្វីគេនៅមើលឃើញចិនក្នុងផ្លូវអវិជ្ជមាន? ថ្វីបើចិនមានសេដ្ឋកិច្ចធំលំដាប់ទីពីរ និងក្លាយជាមហាអំណាចដែលមានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក៏ដោយ ពិភពលោកហាក់មិនទាន់ត្រៀមខ្លួនទទួលយកចិនជាមហាអំណាចខ្ពស់មុខខ្ពស់មាត់ដូចមហាអំណាចឯទៀតឡើយ។ គេនៅមើលឃើញចិនក្នុងផ្លូវអវិជ្ជមានច្រើនជាងវិជ្ជមាន។ តាមពិតទៅ ធ្វើជាមហាអំណាចពិភពលោក ចិនពិតនៅមានចំណុចខ្វះចន្លោះច្រើនមែន។ កត្តាចម្បងបំផុតដែលធ្វើឲ្យគេមិនពេញចិត្តចិនគឺ ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស និងរបៀបរបបដឹកនាំប្រទេស។ ពាក្យថា ផ្តាច់ការ កម្មុយនីស្ត សង្កត់សង្កិនប្រជាជន ជាអ្វីដែលគេប្រើប្រាស់ញឹកញាប់ដើម្បីពិពណ៌នាពីមហាយក្សចិន។ ជាប្រទេសប្រកាន់សេដ្ឋកិច្ចសេរីក៏ដោយ ចិននៅតែរក្សារបបដឹកនាំតាមបែបសង្គមនិយម និងមានគណបក្សដឹកនាំតែមួយ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះចិននៅបន្តរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាជន និងមិនឲ្យមានអ្នកប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលដដែល។ យោងតាមរបាយការណ៍ស្ទង់មតិរបស់ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ Pew ប្រជាជនទូទាំងពិភពលោកភាគច្រើន មើលឃើញការរីកចម្រើនលូតលាស់យ៉ាងរហ័សនៃសេដ្ឋកិច្ចចិនជារឿងល្អសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ប៉ុន្តែប្រជាជនភាគច្រើនជាពិសេសនៅអឺរ៉ុប និងអាស៊ីនៅតែយល់ថា ចិនរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សខ្លាំង ដែលមិនគួរយកខ្លួនបៀតឡើយ។ ក្រៅពីរបៀបរបដឹកនាំ និងសិទ្ធិមនុស្ស ហេតុផលមួយទៀតដែលធ្វើឲ្យគេមិនចូលចិត្តចិននោះគឺឥរិយាបថក្រុមហ៊ុនចិន និងប្រជាជនចិនដែលចេញទៅរកស៊ីនៅបរទេស។ ជារឿងមិនអាចប្រកែកបានឡើយដែលថា ក្រុមហ៊ុន និងប្រជាជនចិនខ្លះធ្វើឲ្យចិនបាក់មុខលើឆាកអន្តរជាតិ និងធ្វើឲ្យគេឯងមិនពេញចិត្តនោះ។ នេះមានន័យថា គេមិនមែនស្អប់ប្រជាជាតិចិនទាំងមូលឡើយ ប៉ុន្តែគេមិនពេញចិត្តប្រជាជន និង ក្រុមហ៊ុនចិនមួយចំនួនដែលបង្កបញ្ហាប៉ុណ្ណោះ។ មួយទៀតគឺ គេមិនចូលចិត្តចិន ព្រោះគេនៅគិតថា «ចូលចិត្តរកស៊ីកេងចំណេញស៊ីខ្សែលើ និងកេងប្រវ័ញ្ចដោយគិតតែពីផលចំណេញខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះ»។ ការរក្សាផ្នត់គំនិតបែបនេះកើតឡើងយូរមកហើយ ពោលគឺរាប់ចាប់ពីសម័យអណានិគមបរទេសម្ល៉េះ។ ដូច្នេះហើយ កន្លងមក ពេលដែលចេញព្យាយាមពង្រឹងទំនាក់ជាមួយអាហ្វ្រិក និងបន្តដាក់ទុនវិនិយោគនៅទីនោះ ស្រាប់តែគេនាំគ្នាចោទថា ចិនកំពុងព្យាយាមកេងប្រវ័ញ្ចបណ្តារដ្ឋអាហ្វ្រិក និងត្រៀមដាក់អាណានិគមបែបថ្មីលើទ្វីបដែលសម្បូរធនធានធម្មជាតិ មិនខុសពីលោកខាងលិចឡើយ។ ២. មហាយក្សចិនមិនអាក្រក់ដូចគេបារម្ភឡើយ យ៉ាងណាមិញ ការយល់ឃើញអវិជ្ជមានចំពោះចិនមានច្រើននៅតែតំបន់អាស៊ី និងអឺរ៉ុបតែប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកនៅអាមេរិកឡាទីន និងនៅអាហ្វ្រិក ប្រជាជនមិនយល់ឃើញបែបនោះទេ។ គេមើលឃើញភាពវិជ្ជមាននៃការរីកចម្រើននៃសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមចិន ដែលជះឥទ្ធិពលវិជ្ជមានច្រើនដល់ពិភពលោក។ ផ្នត់គំនិតអវិជ្ជមាចំពោះចិនគួរតែមានការផ្លាស់ប្តូរ។ ក្រៅពីមានសេដ្ឋកិច្ចធំលំដាប់ទីពីរ ចិនបច្ចុប្បន្នក៏ជាមហាអំណាចយោធាដែរ ហើយមហាអំណាចមួយនេះក៏មានតួនាទីសំខាន់ជាងគេដែរក្នុងការជំរុញការអភិវឌ្ឍ រក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពពិភពលោកដូចគ្នា។ ពេលដែលចិនចាប់ផ្តើមការកែទម្រង់ និងបើកចំហសេដ្ឋកិច្ចចាប់ដៃប្រទេសដទៃរកស៊ីជាមួយគ្នា្កកាលពី ៤០ឆ្នាំមុន មហាអំណាចមួយនេះដឹងច្បាស់ថា ខ្លួនចាំបាច់ត្រូវរៀនសូត្រពីប្រទេសផ្សេងទៀតទាំងសេដ្ឋកិច្ច អភិបាលកិច្ច នយោបាយ និងគម្រូអភិវឌ្ឍសង្គមជាដើម។ ទោះជាមិនអាចបើកចំហទាំងស្រុងភ្លាមៗក្តី បន្តិចៗម្តងចិន នឹងបន្តអនុវត្តការកែទម្រង់ក្នុងស្រុកឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើងថែមទៀតដែរ។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងគឺ ពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិសេរីភាព និងស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្ស។ ចិនបានព្យាយាមបន្ធូរបន្ថយការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពសារព័ត៌មាន និងការបញ្ចេញមតិដូចជាផ្តល់ចន្លោះប្រហោងខ្លះឲ្យគេរិះគន់ក្នុងន័យស្ថាបនាដែរក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយខ្លះ។ ចំណែក ការដឹកនាំតាមបក្សតែមួយ ទំនងជាមិនត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរឡើយ ព្រោះវាជាអត្តសញ្ញាណឬចរិកលក្ខណៈនៃនយោបាយចិនដែលពិសេសខុសពីប្រទេសដទៃទៀត។ ជាធម្មតារបៀបរបបដឹកនាំបែបណាដែលល្អអាចនាំមកនូវស្ថិរភាព និងសន្តិភាព ហើយស័ក្តិសមទៅនឹងស្ថានភាពសង្គម គេគួរបន្តដើរលើផ្លូវនោះ។ គេមិនអាចបង្ខំឲ្យនរណាម្នាក់ពាក់មួកដែលមិនត្រូវនឹងក្បាលឡើយ។ ក្នុងបរិបទអន្តរជាតិ ចិនក៏បានដើរតួជាអ្នកការពារសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក ការពារចរន្តសាកលភាវូបនីយកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មសេរីដែរ។ មហាអំណាចមួយនេះ មានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមពិភពលោករាប់ពីសន្តិសុខ ដល់នយោបាយ ដល់បញ្ហាបរិស្ថានផង។ គេមិនអាចបំភ្លេចបានឡើយ ពេលអាមេរិកបែរខ្នងដាក់ពិភពលោកដោយដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ២០១៥ មហាយក្សចិននេះចេញមុខជំនួស និងប្តេជ្ញាជួយដោះស្រាយបញ្ហាសាកលនេះថែមទៀត។ មកដល់បច្ចុប្បន្ន ចិនដែលធ្លាប់ជាប្រទេសក្រីក្រនោះបានក្លាយខ្លួនជាម្ចាស់ជំនួយអភិវឌ្ឍដ៏ធំមួយនៅលើពិភពលោក។ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០០ ដល់ឆ្នាំ ២០១៤ ចិនបានផ្តល់ជំនួយក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៣៥៤ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកទៅកាន់ប្រទេសប្រហែល ១៤០ ទូទាំងពិភពលោក ហើយជំនួយនេះភាគច្រើនត្រូវបានផ្តល់ឲ្យបណ្តាប្រទេសអាហ្វ្រិកផងដែរ។ តាមពិតទៅ ជំនួយចិនមិនសូវភ្ជាប់ជាមួយលក្ខខណ្ឌឡើយ។ វាជារឿងល្អសម្រាប់ប្រទេសតូចតាចដែលត្រូវការថវិកាចំបាច់សម្រាប់អភិវឌ្ឍ ប៉ុន្តែតែវាមិនល្អសម្រាប់ប្រទេសម្ចាស់ជំនួយផ្សេងទៀតជាពិសេសលោកខាងលិចដែលតែងភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌច្រើននោះ។ ដល់ត្រឹមនេះ បើទោះជាជាប់លក្ខខណ្ឌឬមិនជាប់លក្ខខណ្ឌក្តី បញ្ហាសំខានគឺ ប្រទេសដែលទទួលជំនួយពីចិននោះត្រូវត្រៀមលក្ខណៈដើម្បីប្រើប្រាស់ជំនួយនោះឲ្យបានល្អ ត្រឹមត្រូវចំគោលដៅ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ ក្រៅពីនេះ ចិនក៏នឹងក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចផុតលេខត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ ខាងមុខផង។ ការលូតលាស់នៃសេដ្ឋកិច្ចចិនជាម៉ាស៊ីនដែលជួយជំរុញឲ្យសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោករីកលូតលាស់រីកចម្រើនទៅអនាគតផង។ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ មហាយក្សចិនបន្តជំរុញការស្រាវជ្រាវបច្ចេកវិទ្យាបម្រើប្រយោជន៍ប្រជាជន និងអាចជួយចែករម្លែកបទពិសោធន៍ក៏ដូចជាបច្ចេកវិទ្យានេះជាមួយប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ចំពោះគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ចិនវិញនោះ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍក៏នឹងមានឱកាសកាន់តែច្រើនក្នុងការទាញយកផលប្រយោជន៍ដើម្បីលើកស្ទួយការអភិវឌ្ឍរបស់ខ្លួនប្រកបដោយចីរភាព។ គោលនយោបាយខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ នឹងបន្តផ្សាភ្ជាប់ពិភពលោក និងធ្វើឲ្យការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចអាចបន្តទៅមុខបានរហ័សតាមរយៈការបម្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្មនាពេលអនាគត។ ចិនបានចំណាយថវិកាប្រមាណ ៣០០ពាន់លានដុល្លាររួចទៅហើយលើគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏មហិមានេះ ហើយមហាអំណាចនេះមានគម្រោងចំណាយលុយ មួយទ្រីលានដុល្លារបន្ថែមទៀតក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ខាងមុខនោះ។ មួយវិញទៀត គោលការណ៍គោរពអធិបតេយ្យ និងមិនជ្រៀតជ្រែក ឬលូកលាន់កិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសផ្សេងជាអ្វីដែលធ្វើចិនក្លាយជាមហាអំណាចមួយដែលប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍពេញចិត្ត។ ចិនមិនដែលដាក់គំនិតរបស់ខ្លួនឯងឲ្យគេគោរព ឬធ្វើតាមឡើយ។ ចិនស្តាប់យោបល់ប្រទេសដទៃ និងគាំទ្រប្រទេសដទៃចំពោះការជ្រើសរើសយកផ្លូវអភិវឌ្ឍដែលសមស្របរៀងៗខ្លួន។ ជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងគឺនៅតំបន់អាហ្វ្រិក។ ប្រជាជនអាហ្វ្រិកតិចឬច្រើន មើលឃើញចិនជាដៃគូអភិវឌ្ឍល្អ ខុសពីអតីតម្ចាស់អាណានិគមដែលធ្លាប់កេងប្រវ័ញ្ចខ្លួនពីសម័យអតីតកាលហើយបែរជាចង់ប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលគ្រប់ដណ្តប់ខ្លួនជាថ្មីទៀត។ គេថាចិនខ្សែលើ និងកេងប្រវ័ញ្ចប្រទេសក្រ និងរកស៊ីតែជាមួយក្រុមមេដឹកនាំផ្តាច់ការ ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង ចិនបន្តរកស៊ីនៅគ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់ទូទាំងពិភពលោក មិនថាអាស៊ី អាហ្វ្រិក អឺរ៉ុប អាមេរិកឡើយ។ ចិនបណ្តាក់ទុនគ្រប់ប្រទេសមិនខ្វល់ថា ប្រទេសនោះផ្តាច់ការ ឬប្រជាធិបតេយ្យអ្វីឡើយ។ ជានិច្ចជាកាល ចិនមិនដែលរិះគន់គេឡើយ ហើយមហាអំណាចនេះនិយាយតែរឿងរកស៊ីឲ្យមានបានប៉ុណ្ណោះ។ ម្តងជាពីរដង មេដឹកនាំចិនបានព្យាយាមផ្ញើសារប្រាប់ពិភពលោកថា ចិនគ្មានមហិច្ឆតាគ្រប់គ្រងពិភពលោក និងដាក់បណ្តាប្រទេសផ្សេងជាសាមន្តរដ្ឋរបស់ខ្លួនដូចគេធ្លាប់បារម្ភឡើយ។ ចិនបច្ចុប្បន្នមិនដូចចិនកាលពីអតីតកាលទេ។ អ្វីដែលចិនចង់បានពិតប្រាកដគឺ ការរស់នៅជាមួយគ្នាប្រកបសន្តិភាព វិបុលភាព សន្តិសហវិជ្ជមាន។ ចិនជឿជាក់លើការធ្វើពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែនដែលបង្កើតឱកាសសម្រាប់មនុស្សទាំងអស់។ កាលណាពាណិជ្ជកម្មកើនឡើង សង្គ្រាមឬការប្រយុទ្ធគ្នានឹងថយចុះតាមនោះដែរ។ ដូចឃើញស្រាប់ ក្នុងពេលថ្លែងសារទៅកាន់ប្រជាជាតិចិននាក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីចិនឆ្នាំ ២០១៧ ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង បាននិយាយដោយឥតលាក់លៀមថា លោកមិនត្រឹមតែចង់ឃើញប្រជាជនចិនរស់នៅបានសុខស្រួលប៉ុណ្ណោះឡើយ តែក៏ចង់ឃើញប្រជាជននៅទូទាំងពិភពលោករស់នៅសុខស្រួលដូចគ្នាដែរ។ ដល់ពេលបើកមហាសន្និបាតបក្សកុម្មុយនីស្តចិនលើកទី ១៩ នាខែតុលាឆ្នាំ ២០១៧ ទៀត ប្រមុខរដ្ឋចិនខាងលើ បានលើកឡើងដំបូងបំផុតពីមហិច្ឆតារបស់ចិនក្នុងការកសាងសហគមន៍មួយដែលចែករម្លែកអនាគតតាមរយៈការអនុវត្តគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ចិនដូចគ្នា។ បើទោះជា ពាក្យថា «ចែករម្លែអនាគត»មិនមានការបកស្រាយច្បាស់លាស់ក្តី គេអាចយល់បានថា វាជាបំណងក្នុងការបង្កើតសហគមន៍រួមដែលចេះចែករម្លែកប្រយោជន៍ និង ការអភិវឌ្ឍ និងរួមសុខរួមទុក្ខជាមួយគ្នា៕	ចាប់ពីប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង ឡើងកាន់តំណែងឆ្នាំ ២០១២ ការកសាងឥទ្ធិពលនិងអំណាចទន់របស់ចិនស្ថិតនៅជាចំណុចស្នូលនៃនយោបាយការបរទេសចិន។ មេដឹកនាំដែលមានទស្សនៈវិស័យវែងឆ្ងាយរូបនេះបានដាក់ចេញ«គំនិតផ្តួចផ្តើមខ្សែក្រវាត់មួយវិថីមួយ» ដ៏មានមហិច្ឆតាខ្ពស់ក្នុងការជំរុញការផ្សាភ្ជាប់តាមរយៈហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រវាងចិននិងពិភពខាងក្រៅពីអាហ្វ្រិកទៅដល់អឺរ៉ុប ទៅដល់អាស៊ីថែមទៀត។
លក់នៅលើចិញ្ចើមផ្លូវតាមបណ្ដោយផ្លូវកូម៉ៃ ក្រោយសារមន្ទីរជាតិអង្គរ អ្នកស្រី វី មានរបរលក់ពោតអាំងនេះច្រើនឆ្នាំហើយ។ កន្លែងលក់របស់អ្នកស្រីមិនធំទេ។ អ្នកស្រីថា កន្លែងអ្នកស្រីគឺយកពោតថ្មីៗមកលក់ ដោយអ្នកស្រីត្រូវក្រោកទាំងយប់ ដើម្បីដើររកទិញពោតពីចម្ការអ្នកស្រីស្រុកឆ្ងាយជិត មាននៅបន្ទាយស្រី និងហួសដល់ដំដែក ស្រុកសូទ្រនិគមជាដើម។ អ្នកស្រី វី មានលក់ទាំងពោតស ដែលដាំនៅក្នុងស្រុក និងពោតក្រហម ដែលនាំចូលពីស្រុកថៃ។ ពោតស មានរសជាតិឆ្ងាញ់ សាច់ទន់ និងដែលអតិថិជនចូលចិត្តហូបច្រើនជាងគេ។ ក្នុងមួយថ្ងៃអ្នកស្រីអាចលក់ពោតបានពី១០០ ទៅ២០០ផ្លែ ក្នុងតម្លៃមួយ ១៥០០រៀល ដែលអាចឱ្យអ្នកស្រីចំណេញបាន២ ទៅ៣ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃ។ ចង់ដឹងថា អ្នកស្រី វី មានរូបមន្តអ្វីពិសេសទើបធ្វើឱ្យអតិថិជនមានទាំងអ្នកជិះម៉ូតូ ឡាន ឈប់ទិញពោតអ្នកស្រី និងសរសើរថាឆ្ងាញ់នោះ សូមស្ដាប់បទសម្ភាសរវាងអ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗប្រចាំខេត្តសៀមរាប និងអ្នកស្រី វី ដូចតទៅ	សៀមរាប៖ ពោតអាំងមួយកន្លែង បានទាក់ទាញអតិថិនជនចូលទិញមិនលស់ ហើយល្បីថាឆ្ងាញ់។ អ្នកស្រី វី ដែលជាអ្នកលក់បានបង្ហើបឱ្យដឹងថា ពោតអាំងអ្នកស្រីមានរូបមន្តពិសេស ទើបធ្វើឱ្យមានឱជារសឆ្ងាញ់ ប្លែកពីពោតដទៃ។ អ្នកស្រីថា ចំណុចពិសេសដែលធ្វើឱ្យពោតឆ្ងាញ់នោះ គឺដោយសារពោត របៀបអាំង និងទឹកខ្ទិះ។
Khaby Lame ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាបុគ្គលម្នាក់ដែលទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងនៅលើបណ្តាញសង្គម TikTok ដែលរូបគេបានបង្ហោះជាវីដេអូបែប កាយវិការនិងទឹកមុខកំប្លែងស្ងួត។ Khaby មានចំនួនអ្នកប្រើបណ្តាញសង្គម TikTok តាមដាន (follow) រហូតដល់ទៅ ១៥០លាននាក់។ Khaby សញ្ជាតិសេណេហ្កាល់ ចាប់ផ្តើមល្បីខ្លាំងលើបណ្តាញអ៊ិនធឺណិតក្រោយរូបគេបានបាត់បង់ការងារជាកម្មកររោងចក្រមួយកន្លែងអំឡុងពេលជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ កាលឆ្នាំ ២០២០។ ភាគច្រើននៃវីដេអូទាំងនោះត្រូវបានគេស្គាល់ឈ្មោះថា«How to»ជាវីដេអូពន្យល់ជាភាសាកាយវិការងាយៗ អំពីសកម្មភាពជាទូទៅប្រចាំថ្ងៃ ដោយមិននិយាយសូម្បីតែមួយមាត់។ មកដល់ពេលនេះតារា TikTok សេណេហ្កាល់រូបនេះ អាចរកបានប្រាក់ចំណូលរហូតដល់ទៅ ៧៤ម៉ឺនដុល្លារពីការផុសវីដេអូលើ TikTok មួយលើកៗ ក្នុងរយៈចុងក្រោយនេះ។ Khaby បច្ចុប្បន្នរស់នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលី ហើយកាលពីពេលថ្មីៗនេះបានបង្ហាញខ្លួនក្នុងវីដេអូមួយដែលមានឈ្មោះថា Dream Bigger With QNB ដែលបានបង្ហោះដោយធនាគារ QNG ដែលជាអ្នកគាំទ្រផ្លូវការរបស់ការប្រកួតពានរង្វាន់ FIFA World Cup 2022 នៅកាតា។ Khaby ដែលទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីសំណាក់កីឡាករល្បីៗជាច្រើនផងនោះ ត្រូវបានធនាគារ QNB សម្រេចជ្រើសរើសជាជាទូតសុច្ឆន្ទៈឱ្យធនាគារខ្លួន សម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ឆ្នាំ២០២២ តែម្តង។ តារា TikTok វ័យ ២២ឆ្នាំរូបនេះ បានបង្ហាញភាពរីករាយខ្លាំង ហើយក៏បានអះអាងថានេះជាក្តីស្រមៃធំរបស់គេជាយូរមកហើយទៀតផង។ «ខ្ញុំពិតជាសប្បាយចិត្តដែលបានក្លាយជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតរបស់ QNB អំឡុងព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup Qatar 2022 »។ Khaby Lame និយាយបែបនេះក្នុងថ្ងៃដែលបង្ហាញខ្លួនជាមួយ QNB។ បើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកស្រី Heba Ali Al-Tamimi ដែលជានាយកប្រតិបត្តិទូទៅនៃក្រុមហ៊ុនទំនាក់ទនង QNB ការជ្រើសរើស Khaby Lame ជាទូតសុច្ឆន្ទៈសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ពិភពលោក គឺសក្តិសមបំផុត។ សូមជម្រាបថាការប្រកួត World Cup 2022 នៅកាតានឹងចាប់ផ្តើមការប្រកួតពីថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ហើយក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ទៀតសោត ធនាគារ QNB នឹងពង្រាយប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនដកប្រាក់ជាង ៤៧០០កន្លែងទូទាំងទីក្រុងដូហា ព្រមទាំងបុគ្គលិកជាង ២៧,០០០នាក់នឹងត្រៀមបម្រើការងារដល់អ្នកធ្វើដំណើរដែលទៅទស្សនាការប្រកួត World Cup ទាំងនោះ៕	Khaby Lame តារា TikTok ដ៏ល្បីល្បាញ ត្រូវបានតែងតាំងជាទូតសុច្ឆន្ទៈ FIFA World Cup Qatar 2022 នៅប្រទេសកាតា។ តំណែងនេះ ត្រូវបានធនាគារជាតិកាតា (QNB) ដែលជាធនាគារដ៏ធំជាងគេបង្អស់ក្នុងតំបន់មជ្ឈឹមប៉ូពា៍ និងអាហ្វ្រិក ជាអ្នកប្រកាសតែងតាំង។
ក្រសួងជំនាញនេះ ក៏អំពាវនាវឲ្យសាធារណជន ប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះបាតុភូត ផ្គរ រន្ទះ ពិសេសខ្សល់កន្ត្រាក់ផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ក្រសួងធនធានទឹក ក៏ស្នើពលរដ្ឋឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ ថែរក្សាទឹកទុកប្រើប្រាស់ផងដែរ ព្រោះរដូវវស្សានៅមានរយៈពេលមួយវែងបង្គួរ គួបផ្សំនឹងកម្តៅក្តៅ និងរំហួតខ្ពស់៕	ភ្នំពេញ៖ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១២-១៧ មេសា កម្ពុជានឹងទទួលឥទ្ធិពល នៃសម្ពាធទាបដែលកើតមកពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង ជាហេតុធ្វើឲ្យមានភ្លៀងធ្លាក់បន្ត ពីកម្រិតខ្សោយទៅបង្គួរ ក្នុងក្របខណ្ឌទូទាំងប្រទេស។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧត្តុនិយម។
ចំនួនអ្នកចាក់វ៉ាក់សាំងប្រភេទ Sinopharm ប្រភេទ Sinovac និងប្រភេទ COVISHIELD បានបន្តកើនឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍ ២០កុម្ភៈ មិនទាន់ថមថយ។ ចំនួនឆ្លងរាប់រយក្នុងមួយថ្ងៃ បានធ្វើឱ្យរដ្ឋបាលរាជរាជធានីភ្នំពេញ ចាប់អនុត្តបម្រាបគោចរចាប់ពីម៉ោង ៨ យប់ ដល់ម៉ោង ៥ភ្លឺផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កាលពីរាត្រីថ្ងៃទី ៩មេសា លោក ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានប្រកាសពីការសម្រេចចិត្តបិទបណ្តោះអាសន្ន នូវសង្កាត់២នៅខណ្ឌមានជ័យ គឺស្ទឹងមានជ័យទី១ និងទី២, ភូមិទ្រុងមាន់ នៃសង្កាត់អូរបែកក្អម ខណ្ឌសែនសុខ និង ៧ភូមិទៀត នៅខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ ដែលរួមមានភូមិត្រពាំងថ្លឹង២ ភូមិទួលពង្រនៃសង្កាត់ចោមចៅ១, ភូមិចំការឪឡឹក១ ភូមិប៉ប្រកខាងត្បូង ភូមិប៉ប្រកខាងជើង និងភូមិត្រពាំងល្វា១នៃសង្កាត់កាកាបទី១ និងភូមិចំការឪឡឹកទី២ នៃសង្កាត់កាកាបទី២ ។ សព្វថ្ងៃកម្ពុជាមានវ៉ាក់សាំង ៣ប្រភេទសម្រាប់ផ្ដល់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ។ សម្រាប់មនុស្សវ័យពី១៨ឆ្នាំ ដល់៥៩ឆ្នាំ ត្រូវទទួលវ៉ាក់សាំងរបស់ក្រុមហ៊ុនSinopharm។ ចំពោះវ៉ាក់សាំងប្រភេទSinovac ត្រូវបានចាក់ទៅលើក្រុមមនុស្សចាប់ពីអាយុ ១៨ឆ្នាំឡើងទៅ។ និងវ៉ាក់សាំង COVISHIELD ត្រូវចាក់លើមន្ត្រី និងពលរដ្ឋអាទិភាព ដែលមានអាយុចាប់ពី ៦០ឆ្នាំឡើង។ បើតាមប្រសាសន៍របស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី១០ មេសា វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ ចំនួន ៨លានដូស នឹងមកដល់កម្ពុជា ជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ ក្នុងនោះវ៉ាក់សាំងចំនួន ៥០ម៉ឺនដូស នឹងមកដល់កម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៧ មេសា។ វ៉ាក់ចំនួន ១,៥ លានដូស នឹងមកដល់នៅឧសភា។ វ៉ាក់សាំងចំនួន ៣លានដូសនឹ ងមកដល់ក្នុងខែមិថុនា។ ចំនួន ២លានដូស នឹងមកដល់ខែកក្កដា និង ១លានដូសទៀត នឹងមកដល់ខែសីហា៕	ភ្នំពេញ៖ មនុស្ស ចំនួន៨៩៥ ៣០៩នាក់ បានចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៩ មេសា ឆ្នាំ២០២១។ ក្នុងនោះមានពលរដ្ឋអាទិភាពចំនួន ៦៧៨ ៤០៦នាក់ និងកងកម្លាំងយោធាចំនួនសរុប ២១៦ ៩០៣នាក់។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ផ្សេងគ្នា របស់ក្រសួងការពារជាតិ និងក្រសួងសុខាភិបាល នៅថ្ងៃទី៩ មេសា។
ក្នុងប្រតិបត្តិការត្រួតពិនិត្យយានយន្តមិនទាន់បង់ពន្ធ ពីថ្ងៃទី២ដល់ថ្ងៃទី២២ខែកុម្ភៈ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ បានផាកពិន័យនៅនឹងកន្លែងនូវរថយន្តមិនទាន់ប្រកាសបង់ពន្ធចំនួន ២៧២៥គ្រឿង។ ម្ចាស់រថយន្តទាំងនោះ ត្រូវបានតម្រូវឲ្យបង់ពន្ធ និងប្រាក់ពិន័យផ្សេងៗ។ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ បានក្រើនរំឭកដល់ម្ចាស់រថយន្តឲ្យប្រកាសបង់ពន្ធ ខណៈអាជ្ញាធរនៅតែបន្តប្រតិបត្តិការត្រួតពិនិត្យស្វែករករថយន្តមិនទាន់បង់ពន្ធ លើដងផ្លូវ៕	ភ្នំពេញ៖ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ រួមទាំងកម្លាំងសមត្ថកិច្ច នឹងបន្តចុះត្រួតពិនិត្យ និងចាប់ផាកពិន័យរថយន្ត ដែលមិនទាន់បង់ពន្ធផ្លូវសម្រាប់ឆ្នាំ២០១៧។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានមួយនេះ នៅថ្ងៃទី២៣ខែកុម្ភៈ។
វៀតណាមដែលជាប្រទេសនាំចេញអាហារសមុទ្រធំមួយក្នុងលោក បានប្រាប់អាជ្ញាធរ ថ្នាក់ខេត្តតាមបណ្តោយមាត់សមុទ្រខ្លួន បន្តពង្រឹងពិនិត្យតាមដានប្រជានេសាទតាមរយៈការឃ្លាំការពារឱ្យខ្លាំងក្លាឡើង។ ក្រសួងកសិកម្មនិងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទវៀតណាម បានចេញលិខិតជូនទៅអាជ្ញាធរថ្នាក់មូលដ្ឋាន ក្នុងន័យបញ្ជាឱ្យអាជ្ញាធរទាំងនោះបន្តជម្រាបប្រាប់ប្រជានេសាទខ្លួនចាត់ទុកបំរាមនេសាទរបស់ចិន ឥតបានការ និងជំរុញឱ្យប្រជានេសាទបន្តសកម្មភាពផលិតកម្មធម្មតាក្នុងដែនទឹកកំណត់ដោយប្រទេសវៀតណាម។ វៀតណាម បានទាត់ចោលបំរាមនេសាទក្នុងដែនសមុទ្រចិនចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ដល់១៦ ខែសីហារបស់ចិននេះ ដែលប្រទេសទាំងពីរបានអះអាងជារបស់ខ្លួនរៀងៗខ្លួន។ ការទាត់ចោលនេះ កើតឡើងមួយខែក្រោយពីចិនបានបាញ់ពន្លិចទូកដឹកប្រជានេសាទវៀតណាមដែលទើបបានជួយសង្គ្រោះ។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន VietnamNet ដែលជាសារព័ត៌មានផ្លូវការរបស់ក្រសួងព័ត៌មាននិងទំនាក់ទំនង វៀតណាម គណៈកម្មការប្រជាជនប្រចាំខេត្តនិងទីក្រុង របស់វៀតណាម ត្រូវបញ្ជាអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច ពង្រឹងការគ្រប់គ្រង និងត្រួតពិនិត្យសកម្មភាពនេសាទរបស់ទូកនេសាទក្នុងដែនសមុទ្រខ្លួន។ ក្រសួងកសិកម្មវៀតណាម ក៏បានផ្តល់លេខទូរស័ព្ទទាន់ហេតុការណ៍ ដែលប្រជាជនអាចរាយការណ៍ ហេតុការណ៍ចៃដន្យនានា ជូនដល់នាយកដ្ឋានត្រួតពិនិត្យការនេសាទ ក្នុងអំឡុងពេលនៃសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ចិននេះ។ ករណីការនេសាទនេះ បានគំរាមកំហែងដល់ភ្លើងជម្លោះដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលប្រជាជាតិនានាមានភាពតានតឹងនឹងគ្នាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែថ្មីៗនេះ។ រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានព្រមានទីក្រុងប៉េកាំង លើការធ្វើឱ្យផ្ទុះរីកសាយជំងឺរាតត្បាត COVID-19 ដើម្បីបង្វែរការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណលើការទន្ទ្រានដែនសមុទ្ររបស់ខ្លួនកាលពីខែមេសា បន្ទាប់ពីចិនបានបញ្ជូលនាវាទៅក្នុងដែនជម្លោះនោះ ដែលនាវានោះទំនងមានគោលដៅរុករកប្រេង។ ប្រទេសវៀតណាម បានធ្វើការតវ៉ាប្រឆាំងការបញ្ជូលនាវានោះ រួមទាំងការបាញ់ពន្លិចទូកនេសាទរបស់ខ្លួនដែរ។ ប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលធ្លាប់តែរុញរាលើការរិះគន់ចិនក្នុងករណីដែនសមុទ្រនេះ បានបង្ហាញការគាំទ្រវៀតណាមលើករណីនេះក្រោយពេលព្រឹត្តិការណ៍លិចទូកនេសាទ។ បន្ថែមលើនេះ សូម្បីតែប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលមិនមែនជាភាគីជម្លោះនៃដែនជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏បានបាញ់ពន្លិចនាវាចិនជាច្រើនគ្រឿងកាលពីឆ្នាំ២០១៩ ដោយចោទប្រកាន់ថាចូលនេសាទខុសច្បាប់។ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក៏ប្រឆាំងតវ៉ាការបញ្ជូននាវារុករកប្រេងសាជាថ្មីរបស់ចិនកាលពីខែមេសាដែរ។ កាលពីសប្តាហ៍មុន សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានបង្ហាញការជំទាស់ ដែលអាមេរិកហៅវាថា ជាសកម្មភាពបង្ខិតបង្ខំនិងខុសច្បាប់ ក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយបានបញ្ជូននាវាចម្បាំងឈ្មោះ USS Gabrielle Giffords យកឈ្មោះតាមអតីតសមាជិកព្រឹទ្ធសភារដ្ឋ Arizona ដែលធ្លាប់រងរបួសក្នុងការប៉ះទង្គិចកាលពីឆ្នាំ២០១១។ លោក Vice Adm. Bill Merz មេបញ្ជាការកងនាវាទី៧ នៃកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកាំង បាននិយាយថា៖ «សកម្មភាពការងារប្រចាំថ្ងៃដំណើរការជាធម្មតា តួយ៉ាងនាវា Gabrielle Giffords គឺសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា ស.រ.អា. នឹងបន្តការហោះហើរ និងធ្វើនាវាចរដោយសេរី តាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងច្បាប់សមុទ្រ បើទោះជាមានការទាមទារ ឬព្រឹត្តិការណ៍កើតឡើងថ្មីៗនេះក៏ដោយ»។ សមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលស្ថិតនៅដែនទឹកត្រួតគ្នារបស់ប្រជាជាតិអាស៊ីជាច្រើននេះ ត្រូវគេមើលឃើញថា សម្បូរដោយមច្ឆជាតិ និងប្រេងឥន្ធនៈ។ សេដ្ឋកិច្ចវិស័យនេសាទរបស់ប្រទេសវៀតណាម មានការធ្លាក់ចុះដោយសារជំងឺ COVID-19 ហើយពាណិជ្ជកម្មអាហារសមុទ្រជាមួយនឹងប្រទេសចិនក៏ថយដូចគ្នាដែរ។ លោក Nguyen Viet Thang ប្រធានសមាគមនេសាទវៀតណាម បានស្នើសុំរដ្ឋាភិបាលឱ្យជួយការពារផលប្រយោជន៍ប្រជានេសាទ និងតបតប្រឆាំងបំរាមនេសាទក្នុងរដូវប្រាំងរបស់ចិននេះ។ លោក បានសរសេរលិខិតក្នុងនាមសមាគម ជូនរដ្ឋាភិបាលក្នុងខ្លឹមសារថា៖ «បំរាមនេះ មិនអាចអនុវត្តក្នុងអធិបតេយ្យភាពដែនសមុទ្រវៀតណាមឡើយ។ ប្រជានេសាទវៀតណាម មានសិទ្ធិពេញលេញនេសាទក្នុងដែនទឹករបស់ខ្លួនក្នុងដែនអធិបតេយ្យវៀតណាម»។ ក្រសួងការបរទេសវៀតណាម ក៏បានឆ្លើយតបក្នុងន័យដូច្នេះដែរ។ យោងតាម អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស លោកស្រី Le Thi Thu Hang វៀតណាម នឹងច្រានចោលការសម្រេចចិត្តបែបអត្តនោម័តិរបស់ចិននេះ។ ជាមួយនឹងការប្រើពាក្យវៀតណាមហៅដែនសមុទ្រចិនខាងត្បួង លោកស្រី បន្តថា៖ «យោងតាមបរិបទតំបន់និងសាកល ប្រទេសវៀតណាមស្នើឱ្យចិនឈប់បង្កភាពស្មុគស្មាញក្នុងដែនសមុទ្រខាងកើត»។ ប្រទេសចិន បាននិយាយថា វៀតណាម គ្មានសិទ្ធិតវ៉ាប្រឆាំងបំរាមនេសាទនេះទេ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	បន្ទាប់ពីប្រទេសចិនប៉ុនប៉ងដាក់កំហិតក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង ប្រទេសវៀតណាមបានឆ្លើយតបជាសារជូនប្រជានេសាទខ្លួនថា៖ សូមបន្តការនេសាទ តាមផ្លូវច្បាប់ដដែល។
ធនាគារអភិវឌ្ឃអាស៊ី (ADB)បានបញ្ជាក់ថា ការផ្តល់កម្ចីនេះគឺធ្វើឡើងស្របពេលដែល ADB សង្កេតឃើញថាខ្សែច្រវាក់ផលិតផលកែច្នៃនៅកម្ពុជាក្នុងបរិបទកូវីដ-១៩នេះមានចំនួនត្រឹមតែ៤ភាគរយនៃGDP និងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការផ្គត់ផ្គង់កសិកម្ម រួមទាំងកាត់បន្ថយប្រាក់ចំណូល និងឱកាសទីផ្សារសម្រាប់កសិករ និងកសិពាណិជ្ជកម្ម។ ADB បញ្ជាក់ថា តាមរយៈកម្ចីនេះនឹងជួយសម្រួលដល់ម្ចាស់សហគ្រាស ឬម្ចាស់កសិកម្ម ទទួលបានឥណទាន ប្រមាណ១០ភាគរយនៃហរិញ្ញប្បទាន។ បើតាម ADB កម្ចីនេះក៏នឹងពង្រឹងសុវត្ថិភាព និងគុណភាពស្បៀងអាហារ លើផលិតផលដំឡូងមី ស្វាយ ស្វាយចន្ទី បន្លែ និងសាច់មាន់ស្រែ។ លោក Takeshi Ueda សេដ្ឋវិទូជាន់ខ្ពស់ ផ្នែកធនធានធម្មជាតិនិងកសិកម្មបានលើកឡើងថា កសិកម្មអាចរួមចំណែកធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា តាមរយៈការបង្កើនសមត្ថភាពរបស់សហគ្រាសកសិកម្មធុនតូច និងមធ្យមក្នុងការកែច្នៃផលិតផលកសិកម្មដែលមានគុណភាព និងតម្លៃខ្ពស់ ដែលអាចដាក់លក់នៅតាមទីផ្សារក្រៅប្រទេស។ លោក Takeshi Ueda បានថ្លែងដូច្នេះថា៖«ការវិនិយោគឯកជនលើវិស័យកសិកម្ម រួមជាមួយការទទួលបានឥណទាន ព្រមទាំងផលិតផលកសិកម្មសម្រាប់កែច្នៃប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់នឹងជួយកសិពាណិជ្ជកម្មរបស់កម្ពុជាបញ្ចេញសក្តានុពលរបស់ខ្លួន បង្កើតការងារ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋនៅទីជនបទ»។ បើតាម ADB កម្ចីនេះនឹងគាំទ្រដល់ការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍគ្រាប់ពូជ និងពូជបក្សីចិញ្ចឹម សម្រាប់ជួយសហករណ៍កសិកម្មទទួលបានគ្រាប់ពូជ ដែលផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ ធន់នឹងគ្រោះរាំងស្ងួត និងធន់នឹងជំងឺ។ ជាមួយគ្នានេះ កម្ចីនេះនឹងជួយកែលម្អផ្លូវជនបទប្រវែង១១០គីឡូម៉ែត្រ និងជួយភ្ជាប់កសិផលទៅទីផ្សារក្នុងតំបន់គោលដៅ។ កាលពីខែកញ្ញា ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) ក៏បានផ្តល់កម្ចីចំនួន២៩,៣៥លានដុល្លារ ដល់កម្ពុជា ដើម្បីគាំទ្រ និងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវការផ្តល់សេវាសាធារណៈ តាមរយៈកំណែទម្រង់សំខាន់ៗ ក្នុងការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និងវិមជ្ឈការ ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ជនបទផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ធនាគារអភិវឌ្ឃអាស៊ី(ADB) បានអនុម័តផ្តល់កម្ចីចំនួន៧០លានដុល្លារដល់កម្ពុជាសម្រាប់ពង្រឹងខ្សែច្រវាក់តម្លៃផលិតផលកសិកម្ម និងសន្តិសុខស្បៀង (Agricultural Value Chain, Food Safety សមត្ថភាព និងច្រវាក់កសិពាណិជ្ជកម្មចំនួន២៨០ ដែលកែច្នៃផលិតផលដំឡូងមី ស្វាយចន្ទី ស្វាយ បន្លែ និងមាន់ស្រែ ក្នុងខេត្តចំនួន៦ ដូចជាខេត្តកំពង់ចាម កំពង់ធំ ឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ សៀមរាប និងត្បូងឃ្មុំ។ នេះបើតាមព័ត៌មានផ្សាយដោយធនាគារអភិវឌ្ឍអាស៊ីនាថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា។
ពាក្យ «សំអាង ឬសម្អាង» ជាដំណើរ ឬរបស់ដែលគួរអាងដល់, ភ័ស្តុតាង,តឹកតាង។ បើតាមសម័យកាលបច្ចុប្បន្ននេះ ពាក្យថា «សំអាង» ត្រូវបានលើកយកប្រើច្រើនជាង«សម្អាង» ដោយពួកគេសរសេរជា «សំអាង» ក្នុងន័យថា ដើម្បីតុបតែងខ្លួនក្នុងពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬកម្មវិធិផ្សេងៗ គឺត្រូវជ្រើសរើសសំអាងការណាដែលល្អ និងតម្លៃសមរម្យ។ នេះបើតាមការបកស្រាយរបស់សម្តេចព្រះសង្ឃដដែល៕	«សំអាង» ជាព្យាង្គរាយ និង«សម្អាង» ជាព្យាង្គតម្រួត សុទ្ធតែបញ្ជាក់ថាត្រឹមត្រូវដូចគ្នា គ្រាន់តែបច្ចុប្បន្នកាលសាធារណជននិយមប្រើពាក្យ«សំអាង»ជាព្យាង្គរាយជាង។ នេះបើតាមការបកស្រាយរបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ថា ពាក្យ «សំអាង ឬសម្អាង» នេះគឺអាចប្រើបានដូចគ្នាទាំងពីរ។
ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ នឹងរៀបចំពិធីធំយ៉ាងគគ្រឹកគគ្រេងមួយ នៅមជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្តកោះពេជ្រ នៅថ្ងៃទី១៧ កក្កដា ក្នុងការអបអរដល់តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីភាពអស្ចារ្យរបស់តំបន់ប្រាសាទបុរាណខ្មែរទាំងនេះ ទៅដល់ពិភពលោកឲ្យបានដឹង និងបានស្គាល់កាន់តែច្បាស់ផងដែរ។ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងវប្បធម៌ លោក ជុច ភឿន បានឲ្យដឹងថា ពិធីអបអរដ៏ធំនេះ នឹងមានការរៀបចំសម្ដែងពីវប្បធម៌ខ្មែរ និងការថ្លែងសន្ទរកថារបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ ពីគន្លឹះនៃការចុះបញ្ជីតំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ក៏ដូចជាការរំឮកពីប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ទៅដល់កូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយទៀតផង។ លោក ជុច ភឿន និយាយថា ការចុះបញ្ជីប្រាសាទបុរាណខ្មែរ ដែលទទួលស្គាល់ដោយអង្គការយូណេស្កូនេះ គឺជាការបង្ហាញឲ្យឃើញច្បាស់ពីវប្បធម៌ និងជាសក្ខីកម្មដ៏ល្អមួយដែលបញ្ជាក់ពីប្រពៃណីជាតិ អរិយធម៌ខ្មែរ ទៅដល់ថ្នាក់អន្តរជាតិដែរ។ តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌនេះ ត្រូវបានសម្រេចចុះបញ្ជីនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី៤១ នៃគណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៃអង្គការយូនីស្កូ ដែលធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី២ ដល់ថ្ងៃទី១២ខែកក្កដានេះ។ សមាជិកគណៈកម្មាធិការនេះចំនួន ១៩៣ ប្រទេស ហើយដែល ២១ ប្រទេសជាគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ បានអនុម័តចុះបញ្ជីប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកនេះ នៅយប់ថ្ងៃទី៨ខែកក្កដា នៅក្នុងទីក្រុង KRAKOW នៅក្នុងប្រទេសប៉ូឡូញ ។ ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក កសាងឡើងនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ៧ ក្នុងរជ្ជកាលស្តេច ឥសានវរ្ម័ន ក្នុងសម័យចេនឡា។ បច្ចុប្បន្ន តំបន់ប្រាសាទនេះ ក្លាយជារមណីយដ្ឋានវប្បធម៌ ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលស្ថិតនៅក្នុងភូមិសំបូរ ឃុំសំបូរ ស្រុកប្រាសាទសំបូរ មានចម្ងាយប្រមាណ៣៧គីឡូម៉ែត្រ ពីទីរួមខេត្តកំពង់ធំ។ តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក មានចំនួន២៩១ប្រាសាទ ដែលបែងចែងជាបីក្រុមសំខាន់ គឺក្រុមប្រាសាទកណ្ដាល , ក្រុមប្រាសាទខាងត្បូង និងក្រុមប្រាសាទខាងជើង។ នេះបើតាមក្រសួងវប្បធម៌៕	ភ្នំពេញ៖ បន្ទាប់ពីតំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក បានចុះបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ កាលពីថ្ងៃទី០៨ កក្កដា នោះ រដ្ឋាភិបាល បានបង្គាប់ឲ្យគ្រប់បណ្ដាស្ថាប័នរដ្ឋ និងវត្តអារ៉ាម ទូទាំង២៥រាជធានីខេត្ត វាយគង ទូងស្គរជ័យ ដើម្បីជាការអបអរដល់បេតិកភណ្ឌខ្មែរ។ ប៉ុន្តែការអបអរនេះ មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ឡើយ សម្រាប់មោទកភាពជាតិ នៃប្រាសាទបុរាណខ្មែរ ដែលបានចុះបញ្ជីពិភពលោកនេះ។
ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ លោក លី សូវ៉ាន់ និយាយថា មកដលដ់ពេលនេះ បុរសជនជាតិចិននោះ លែងមានសញ្ញានៃមេរោគកូរ៉ូណាហើយ ដូចជា ក្អក និង ផ្តាសាយ ជាដើម។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា៖«គាត់ លែងមានរោគសញ្ញាអ្វីទាំងអស់។ គាត់ អាចដើរ និងនិយាយជាមួយយើងបានធម្មតា»។ អត្ថបទទាក់ទង រដ្ឋមន្រ្តីសុខាភិបាល៖ បុរសដែលមានមេរោគកូរ៉ូណា លុះត្រាតែព្យាបាលជា ទើបបញ្ជូនទៅចិនវិញ អ្នកនាំពាក្យ បន្តថា កម្ពុជា អាចនឹងបញ្ជូនបុរសជនជាតិចិននោះ និងក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់ ទៅប្រទេសចិនវិញ ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ។ លោក បន្តថា យ៉ាងណា ក្នុងដំណាក់កាលនេះ ក្រុមគ្រូពេទ្យ នៅតែតាមដានមើលសុខភាពបុរសជនជាតិចិននោះយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ និងបន្តដាក់គាត់ ឲ្យស្ថិតនៅក្នុងបន្ទប់ដោយឡែកពីគេដដែល។ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ កម្ពុជា បានរកឃើញមេរោគកូរ៉ូណា លើបុរសជនជាតិចិនម្នាក់ នៅខេត្តព្រះសីហនុ។ បុរសនោះ ឈ្មោះ ចា ជិនហួ អាយុ៦០ឆ្នាំ។ គាត់ បានធ្វើដំណើរជាមួយសមាជិកគ្រួសារ៣នាក់ទៀត ពីទីក្រុងវូហាន មកកាន់ខេត្តព្រះសីហនុ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០។ គ្រួសាររបស់គាត់ទាំង៣នាក់ មិនមានមេរោគកូរ៉ូណានោះទេ។ នៅក្នុងសន្និសីទកាសែត កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល បញ្ជាក់ថា លុះត្រាតែបុរសជនជាតិចិននោះ ត្រូវបានព្យាបាលជាសះស្បើយជាមុនសិន ទើបកម្ពុជា អាចបញ្ជូនរូបគេទៅកាន់ប្រទេសចិនវិញ។ លោក ថ្លែងដូច្នេះថា៖«មើលឲ្យគាត់ជា ចាំឲ្យគាត់ទៅវិញ កុំឲ្យទៅតាមផ្លូវឆ្លងគេ»។ អ្នកស្រីវេជ្ជបណ្ឌិត ឱ វណ្ណឌីន ជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងសុខាភិបាលដែរនោះ បានប្រាប់អ្នកកាសែត អំពីស្ថានភាពជំងឺរបស់បុរសជនជាតិចិននោះ ដែលស្តាប់ទៅ ហាក់មិនសូវធ្ងន់ធ្ងរឡើយ។ អ្នកស្រី ឱ វណ្ឌឌីន ដែលបានចូលរួមក្នុងសន្និសីទជាមួយលោករដ្ឋមន្ត្រីនាពេលនោះ មានប្រសាសន៍ថា៖«សុខភាពរបស់គាត់ មានស្ថាភាពនឹងនទេ មិនបង្ហាញសភាពធ្ងន់ធ្ងរណាមួយនៅឡើយទេ លើកលែងតែរោគសញ្ញាមួយគត់ គឺគាត់មានរោគសញ្ញាផ្តាយសាយធម្មតា»។ មេរោគប្រភេទថ្មីម្យ៉ាង ហៅថា មេរោគកូរ៉ូណានេះ មានប្រភពដើមមកពីទីក្រុងវូហាន ខែហឺប៉ី ប្រទេសចិន ដែលចាប់ផ្តើមផ្ទុះឡើងកាលពីចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។ គិតមកដល់ព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ អ្នកស្លាប់ដោយសារមេរោគកូរ៉ូណា បានកើនឡើងដល់ជាង១៣០នាក់ហើយ ខណៈអ្នកផ្ទុកមេរោគប្រភេទថ្មីនេះ បានកើនឡើងដល់ជិត៦ពាន់នាក់ នៅក្នុងប្រទេសចិន។ មេរោគប្រភេទថ្មី ដែលអាចបង្កទៅជាជំងឺរលាកសួត និងមិនទាន់មានវ៉ាក់សាំងការពារនេះ បានរាលដាលទៅដល់តំបន់ដទៃទៀត ដូចជា ម៉ាកាវ ហុងកុង និង តៃវ៉ាន់ រួមទាំងបណ្តាលប្រទេសនានា ដូចជា ថៃ វៀតណាម កម្ពុជា ជប៉ុន អាមេរិក អូស្ត្រាលី កូរ៉េខាងត្បូង កាណាដា ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី បារាំង និង ណេប៉ាល់ ជាដើម។ តែពុំមានអ្នកបាត់បង់ជីវិតឡើយ ក្រៅតែពីនៅប្រទេសចិន៕	លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ អ្នកនាំពាក្យក្រសុខាភិបាល អះអាងថា ក្រុមគ្រូពេទ្យកម្ពុជា អាចព្យាបាលបុរសជនជាតិចិន ដែលផ្ទុកមេរោគកូរ៉ូណា ឲ្យជាសះស្បើយ១០០ភាគរយ។ លោក បញ្ជាក់ថា៖«ឥឡូវហ្នឹង គាត់ ហាក់ដូចជា ជាសះស្បើយហើយ»។
តាមការបញ្ជាក់របស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ពាក្យ «ត្រដោះ» មានន័យថា ស្រាយ រុះសូត្រ ឬអំបោះ ដែលចំពាក់ទាក់ចាក់ស្រេះ ឲ្យមានរបៀបស្រួលល្អឡើងវិញ។ «ត្រដោះ» ជាកិរិយាសព្ទ ក៏មានពាក្យមួយទៀតដែលមានន័យដូចគ្នា ហើយអាចប្រើបានមួយណាក៏បានដែរ ពាក្យទាំងនោះមានដូចជា«សសោះ» សសោះអំបោះ សសោះសូត្រ ជាដើម។ ចំណែកកិរិយាសព្ទ «ត្រដុស» វិញមានន័យថា ដុស ,កកិត។ ជាពាក្យក្លាយពីពាក្យ «ដុស» មានន័យថា ខាត់, រំលីង, ពួត, ជម្រះដោយសាប៊ូ៕	ក្នុងវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ពាក្យ «ត្រដោះ និងត្រដុស» សម្រាប់ប្រើក្នុងន័យផ្សេងគ្នា បើទោះបីពាក្យទាំងពីរនេះ មានសូរសព្ទដូចគ្នាក៏ដោយ។ តើរវាងពាក្យទាំងពីរនេះ មានអត្ថន័យ និងការប្រើប្រាស់ខុសគ្នាដូចម្តេច?
យោងតាមព្រះរាជក្រឹត្យ លោក គង់ ច័ន្ទវាសនា ត្រូវបានតែងតាំងមុខតំណែងជារដ្ឋលេខាធិការ រីឯមន្ត្រី៥រូបទៀត ទទួលបានមុខតំណែងជាអនុរដ្ឋលេខាធិការ។ ក្នុងចំណោមមន្ត្រី៥រូបជាអនុរដ្ឋលេខាធិការ មានមន្ត្រី២រូបជាមន្ត្រីខុទ្ទកាល័យរដ្ឋមន្ត្រី ដែលទើបទទួលបានការតែងតាំងកន្លងមក ដោយលោក ជា ឆេង ជានាយកខុទ្ទល័យ និងកញ្ញា អ៊ឹម រចនា ជាសមាជិកខុទ្ទកាល័យ។ កញ្ញា រចនា ក៏ជាអតីតអ្នកសារព័ត៌មានមួយរូបផងដែរ។ អនុរដ្ឋលេខាធិការថ្មី នៃក្រសួងកសិកម្ម ៣រូបទៀត រួមមាន លោក ប៊ិន ប៊ុនឆិល, លោកស្រី ហ៊ូ សុពណ៌ និងលោក ផេង គឹមស្រ៊ុន៕	ព្រះករុណាព្រះមហាក្សត្រព្រះបាទ សម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា បានត្រាស់បង្គាប់តែងតាំងមន្ត្រី៦រូប ជារដ្ឋលេខាធិការ និងអនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។
២ឆ្នាំមុន ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានយកករណីរបស់លោក កឹម សុខា ដែលត្រូវបានសង្ស័យថាប្រព្រឹត្តអំពើក្បត់ជាតិ ទៅផ្សារភ្ជាប់ជាមួយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទាំងមូល ដើម្បីធ្វើជាភស្តុតាងដាក់ទៅតុលាការ។ ក្រសួងមហាផ្ទៃ យល់ថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏អាចជាប់ទាក់ទងនឹងអំពើក្បត់ជាតិ ដូចលោក កឹម សុខា ដែរ ទើបបានជាសុំឲ្យតុលាការកំពូល រំលាយចោល ហើយថែមទាំងសុំឲ្យដកសិទ្ធិពីថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំមួយនេះ ក្នុងការធ្វើនយោបាយថែមទៀត។ ថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយរបស់គណបក្សប្រឆាំង ចំនួន១១៨នាក់ ត្រូវបានតុលាការ សម្រេចផ្អាកសកម្មភាពនយោបាយរយៈពេល៥ឆ្នាំ តាមសំណើរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ តុលាការកំពូលដែលសម្រេចសាលក្រម កាលណោះមានសមាសភាពចៅក្រមកាត់ក្តីចំនួន៩រូប ដឹកនាំដោយលោក ឌិត មុន្ទី រួមទាំងសមាជិក ៨ រូប ផ្សេងទៀត មានលោក ជីវ កេង លោកឃឹម ប៉ុណ្ណ លោក យូរ ឧត្តរា លោក គង់ ស្រ៊ីម លោក គង់ តារាឆាត លោក សេង នាង លោកស្រី សែម សក្កិកូឡា និងលោកស្រី ចាំង ស៊ីណាត។ ចំណែកអគ្គព្រះរាជអាជ្ញាគឺលោកស្រី ជា លាង។ ទាំងការរំលាយបក្ស និងហាមសកម្មភាពនយោបាយរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំបក្សនេះ បានធ្វើឱ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បាត់បង់សិទ្ធិចូលរួមការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រនីតិកាលទី៦ កាលពីថ្ងៃទី២៩ កក្កដា ឆ្នាំ២០១៨ដែរ។ ២ឆ្នាំក្រោយនៃការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជាការពិតមិនអាចប្រកែកបានទេថា ការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បានធ្វើឱ្យសហគមអន្តរជាតិ ដែលយកចិត្តទុកលើបញ្ហានយោបាយនៅកម្ពុជា សម្លឹងមើលក្នុងកែវភ្នែកអវិជ្ជមាន និងរឹតតែមិនពេញចិត្តទៀតនោះ ចំពោះការបោះឆ្នោត ដែលគ្មានវត្តមានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលជាគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំជាងគេនៅកម្ពុជា។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អន្តរជាតិ ដែលមិនគាំទ្រដល់សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ និងការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា បានចេញជាបន្តបន្ទាប់ ប៉ុន្តែសុទ្ធតែត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលច្រានចោល ដោយចាត់ទុកថា ជាការលូកដៃចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុង និងឯករាជ្យរបស់កម្ពុជា។ ដើម្បីសម្រួលស្ថានការណ៍បន្តិចនោះ រដ្ឋាភិបាលសម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលទទួលបានកៅអីរដ្ឋសភាទាំង១២៥នោះ បានស្នើទៅព្រះមហាក្សត្រ ដើម្បីផ្ដល់នីតិសម្បទានយោបាយឡើងវិញ ដល់មន្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិណា ដែលចង់ធ្វើនយោបាយឡើងវិញ។ គោលជំហររបស់មន្ត្រីគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំមួយនេះ ចាប់ផ្ដើមប្រែប្រួលរូបភាពថ្មី។ មានមន្ត្រីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិជាច្រើន ដែលបានស្នើទៅសម្ដេច ហ៊ុន សែន ដើម្បីសុំអន្តរាគមន៍ជួយឱ្យពួកគេអាចធ្វើនយោបាយឡើងវិញ។ ក្នុងនោះរួមមាន លោក គង់ គាំ ,លោក គង់ បូរ៉ា ,លោក ស៊ីម សុវណ្ណនី ហៅ ស៊ីម វ៉ាន់នី ,លោក រៀល ខេមរិន្ទ្រ ,លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន ,លោក កង គឹមហាក់ ,លោក ជីវ កត្តា ,លោក ច័ន្ទ សិលា និងលោកស្រី ទេព សុទ្ធី ជាដើម។ ការសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយនេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា ពួកគេបានអនុវត្តផ្ទុយពីការអំពាវនាវរបស់លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំង ដែលប្រាប់ឱ្យពួកគេមិនត្រូវសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយវិញឡើយ។ ក្រោយសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយវិញ លោក គង់ គាំ សម្រេចទៅចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយជាកូនប្រុសខ្លួនម្នាក់ទៀត គឺលោក គង់ មូនីកា ដែលប្រធានគណបក្សឆន្ទៈខ្មែរ ខណៈលោក គង់ បូរ៉ា ដែលជាកូនប្រុសលោក គង់ គាំ នោះ បានសុំចូលរួមជីវភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ពេលសម្រេចចិត្តសុំធ្វើនយោបាយវិញហើយនោះ លោក គង់ គាំ ក៏តែងតែចេញមុខរិះគន់ពីផលអវិជ្ជមាននៃការដឹកនាំរបស់លោក សម រង្ស៊ី មិនតិចដែរ។ ចំណែកលោក រៀល ខេមរិន្ទ ក៏សម្រេចចិត្តទៅបង្កើតគណបក្សថ្មី ដែលមានឈ្មោះថា «គណបក្សខ្មែរអភិរក្សនិយម» ដោយអះអាងថា ការសុំសិទ្ធិធ្វើនយោបាយនេះ ដោយសារតែខ្លួនចង់ជួយដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម ខណៈដែលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិត្រូវបានរំលាយ។ ទាំងនេះ មិនទាន់រាប់បញ្ចូលមន្ត្រីថ្នាក់មូលដ្ឋានរបស់បក្សប្រឆាំងមួយនេះ ដែលទៅចូលរួមសកម្មភាពនយោបាយជាមួយគណបក្សផ្សេងៗទៀតផង។ ដ្បិតមានអ្នកអនុវត្តផ្ទុយពីមេដឹកនាំខ្លួនក្តី ប៉ុន្តែក៏នៅតែមានអ្នកតស៊ូស្មោះស្ម័គ្រជាមួយលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា ដែរ។ មន្ត្រីដែលនៅតស៊ូជាមួយលោក សម រង្ស៊ី នៅក្រៅប្រទេសនោះ មានលោក អេង ឆៃអ៊ាង លោក គង់ សភា លោក តុប វ៉ាន់ចាន់ លោកស្រី មួរ សុខហួរ រួមទាំងមន្ត្រីដែលធ្លាប់រួមរស់ជាមួយ«គណបក្ស សម រង្ស៊ី» (បច្ចុប្បន្នបានប្ដូរឈ្មោះមកគណបក្សភ្លៀងទាន) ជាច្រើនរូបទៀត។ អ្នកទាំងនោះ ខំប្រឹងប្រែងស្រែករិះគន់រាល់សកម្មភាព និងការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលពីក្រៅប្រទេស។ ជាពិសេសដើរជួបមន្ត្រីទូត និងអន្តរជាតិនៅខាងក្រៅ ដើម្បីឱ្យពួកគេជួយដោះស្រាយបញ្ហានយោបាយនៅកម្ពុជា។ «របបហ៊ុន សែន ផ្ដាច់ការ»។ នេះជាពាក្យដែលក្រុមមេដឹកនាំអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលកំពុងរស់នៅក្រៅប្រទេសស្រែករិះគន់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ងាកចេញពីក្រុមលោក សម រង្ស៊ី គេក៏សង្កេតឃើញដែរនូវសកម្មភាពរបស់ក្រុមមន្ត្រីរបស់លោក កឹម សុខា ដែលមកពី«គណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស» ។ ពួកគេទាំងនេះ ហាក់មានភាពស្ងប់ស្ងាត់បន្ដិច ដោយមិនសូវនិយាយអ្វី ដែលប៉ះពាល់ដល់រដ្ឋាភិបាលនោះទេ ក្រោយពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរំលាយ ហើយលោក កឹម សុខា កំពុងស្ថិតនៅក្នុងក្រោមបទចោទ «សន្ឋិដ្ឋិនិយមជាមួយបរទេស»។ មន្ត្រីនយោបាយរបស់លោក កឹម សុខា អនុវត្តតាមគោលនយោបាយអហិង្សា ផ្សះផ្សាជាតិ និងដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី តាមគោលការណ៍របស់លោក កឹម សុខា។ «អ្នកអហិង្សានិយម តែងតែបញ្ជាក់ពីគោលការណ៍ខ្មែរតែមួយ នៅតែមានឆន្ទៈឥតប្រែប្រួល ប្រាថ្នាចង់ឱ្យមានការផ្សះផ្សាជាតិ និងការបង្រួបបង្រួមជាតិ»។ លោក យ៉ែម បុញ្ញឫទ្ធិ និងលោក មុត ចន្ថា មន្ត្រីស្និទ្ធលោក កឹម សុខា តែងតែសម្រង់សម្តីមេដឹកនាំខ្លួនបែបនេះ។ ដោយសារសកម្មភាពស្ងៀមស្ងាត់របស់លោក កឹម សុខា បែបនេះ ទើបតុលាការសម្រួលលក្ខខណ្ឌឃុំខ្លួនឱ្យលោក អាចដើរចេញផ្ទះ ទៅកាន់គ្រប់ទីកន្លែងនៅប្រទេសកម្ពុជា លើកលែងតែធ្វើសកម្មភាពនយោបាយ និងចេញទៅក្រៅប្រទេស។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ចៅក្រមស៊ើបសួររបស់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ប្រកាសបិទការស៊ើបសួរលើករណីលោក កឹម សុខា ពីបទ «សន្ឋិដ្ឋិនិយមជាមួយបរទេស»នេះដែរ។ លោក កឹម សុខា បានជួបទូតបរទេស៨នាក់ហើយ រូមមាន ទូតបារាំង ទូតអាមេរិក ទូតអាល្លឺម៉ង់ ទូតអូស្ត្រាលី ទូតជប៉ុន ទូតអង់គ្លេស ទូតស្វីស និងទូតសហភាពអឺរ៉ុប ហើយនឹងបន្តជួបទូតដទៃទៀតដែរ ក្រោយទទួលបានការសម្រួលលក្ខខណ្ឌពីតុលាការនេះ។ «ខ្ញុំសង្ឃឹមថា តទៅថ្ងៃមុខ កម្ពុជា នឹងដើរទៅរកផ្លូវផ្សះផ្សាជាតិ ដែលនាំមកនូវការអភិវឌ្ឍ យុត្តិធម៌ សេរីភាពពេញលេញដល់ខ្មែរគ្រប់និន្នាការ និងលើកកម្ពស់មុខមាត់កម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលបានសរសរលើហ្វេសប៊ុកខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី ១៥ វិច្ឆិកា មួយថ្ងៃមុនខួបពីរឆ្នាំនៃការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ ថ្ងៃនេះ ពីរឆ្នាំមុន គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ត្រូវបានតុលាការកំពូលសម្រេចរំលាយ តាមបណ្ដឹងរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ តុលាការបានសម្រេចរំលាយបក្សប្រឆាំងនេះ ក្រោមហេតុផលថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ពិតជាបានឃុបឃិតជាមួយបរទេស ក្នុងគោលបំណងចង់ផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល ដែលជាបដិវត្តពណ៌ ខុសច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃប្រទេសកម្ពុជា។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា បានសន្យារក្សាច្បាប់ហាមឃាត់បារីអេឡិចត្រូនិកក្នុងប្រទេសថៃ។ លោក ប្រាយុទ្ធ បញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលថ្មីរបស់លោកនឹងមិនទទួលយកការបញ្ចុះបញ្ចូលពីសំណាក់ក្រុមអ្នកបញ្ចុះបញ្ចូលដែលបានខិតខំដើម្បីឲ្យមានការលុបចោលបម្រាមដែលបានចូលធរមានតាំងពីឆ្នាំ ២០១៤ នេះឡើយ។ ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងសំនួររបស់អ្នកយកពត៌មាននៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានលើកឡើងថា មានអ្នកចង់ឲ្យផលិតផលទីផ្សារងងឹតដែលមានតម្លៃទាំងនេះ ទៅជាស្របច្បាប់។ ប៉ុន្តែក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តលើបញ្ហានេះ លោក ប្រាយុទ្ធ អះអាងថា រដ្ឋាភិបាលមិនអាចគិតគូរត្រឹមបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចបានឡើយ។ «បារីអេឡិចត្រូនិចក៏នឹងប៉ះពាល់សុខភាពប្រជាពលរដ្ឋ ហើយដាក់បន្ទុកបន្ថែមទៅលើថវិកាសម្រាប់វិស័យសុខាភិបាលរបស់ជាតិ។» នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ដែលយោងផ្សាយរបស់កាសែត Bangkok Post។ ជាមួយគ្នានេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរូបនេះ ក៏ប្រាប់ឲ្យក្រសួងសុខភាពសាធារណៈ ប្រឹងធ្វើការថែមទៀតពីពិសេសការអប់រំជាសាធារណៈអំពីការប៉ះពាល់សុខភាពនៃការជក់បារីអេឡិចត្រូនិក (Vaping) ខណៈមន្ត្រីជំនាញគួរបង្ក្រាបបន្ថែមទៀតលើការលក់បារីអេឡិចត្រូនិកខុសច្បាប់នេះ៕	ដោយ៖ ឈួន ឈីវអ៊ីង

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.