Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
ដើម្បីជ្រាបព័ត៌មានលម្អិត សូមស្តាប់បទសម្ភាសន៍រវាងលោក រឿន ភារុន អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោកស្រី ម៉ៅ កូឡាប ទីប្រឹក្សា EducationUSA ដែលបានបញ្ចប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិតនៅអាមេរិកដូចខាងក្រោម៖ សំឡេង លោក រឿន ភារុន ៖ ជម្រាបសួរ លោកស្រី ម៉ៅ កូឡាប ដែលអនុញ្ញាតឲ្យខ្ញុំជួបសម្ភាសន៍ក្នុងការិយាល័យលោកស្រី! ខ្ញុំចង់ដឹងថា តើរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកផ្តល់អាហារូប ករណ៍ប្រភេទណាខ្លះដល់និស្សិតកម្ពុជា? តើមានចំនួនប៉ុន្មានកន្លែងក្នុងមួយឆ្នាំ? និស្សិតខ្មែរសរុបចំនួន ប៉ុន្មាន បានសិក្សានៅអាមេរិក? លោកស្រី ម៉ៅ កូឡាប ៖ ចាស! អាហារូបករណ៍រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកសម្រាប់កម្ពុជា រួមមាន កម្មវិធីអាហារូប ករណ៍ Fulbright ដែលឲ្យនិស្សិតខ្មែរចំនួនពី ៥ ទៅ១០កន្លែងក្នុងមួយឆ្នាំៗ ។ ក្រៅពី Fulbright ស្ថានទូតអា មេរិកមានអាហារូបករណ៍ផ្លាស់ប្តូរកម្មវិធីរយៈពេលខ្លីពី២ ទៅ៣ សប្តាហ៍ ឬមួយឆមាសជាច្រើនទៀត។ តាមស្ថិតិ ខ្ញុំដឹងថា និស្សិតខ្មែរទៅសិក្សានៅអាមេរិកកើនឡើងដល់ ៥០០នាក់ រយៈពេល៣ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ លោក រឿន ភារុន ៖ តើវាជាសញ្ញាបង្ហាញថា ពួកគេមានសមត្ថភាពអប់រំជាងមុន ឬយ៉ាងណា? តើសិស្ស និស្សិតខ្មែរប៉ុន្មានភាគរយបង់ថ្លៃសិក្សា និងប៉ុន្មានទទួលអាហារូបករណ៍នៅអាមេរិក? លោកស្រី ម៉ៅ កូឡាប ៖ បច្ចុប្បន្ន និស្សិតខ្មែរសិក្សានៅអាមេរិកមានចំនួនកើនឡើង។ វាបង្ហាញថា ពួកគេមានសមត្ថភាពក្នុងប្រជែងយកអាហារូបករណ៍ បន្តការសិក្សានៅទីនោះ។ ខ្ញុំយល់ថា គុណភាពអប់រំនៅសាលាស្រុកខ្មែរមានគុណភាពជាងមុន ហើយអាណាព្យាបាលសិស្សនិស្សិតមានលទ្ធភាពបញ្ជូនកូន ឲ្យបន្តការសិក្សានៅអាមេរិកច្រើនជាងមុន។ បើតាមខ្ញុំយល់ អាហារូបករណ៍គឺ សម្រាប់ថ្នាក់អនុបណ្ឌិត និងបណ្ឌិត រីឯថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រគឺ បង់ថ្លៃ ដូច្នេះខ្ញុំសង្កេតឃើញថា និស្សិតបង់ថ្លៃជាង ៩០ភាគរយ។ លោក រឿន ភារុន ៖ សិស្សនិស្សិតដែលចង់បន្តការសិក្សានៅ អាមេរិក ត្រូវចេះស្រាវជ្រាវរកព័ត៌មានពីមហាវិទ្យាល័យ ឬសាកលវិទ្យាល័យ ឬបំពេញពាក្យស្នើអាហារូបករណ៍ដូចម្តេចខ្លះដែរ? មានអ្វីខ្លះដែរ? តើពួកគេត្រូវសរសេរលិខិត Motivation Letter និង Recommendation Letter ដូចម្តេច? លោកស្រី ម៉ៅ កូឡាប ៖ អាហារូបករណ៍នីមួយៗ មានលក្ខខណ្ឌអាហារូបករណ៍ខុសៗគ្នា តែអាហារូបករណ៍មួយចំនួន មានលក្ខខណ្ឌអាហារូបករណ៍ដូចគ្នាដែរ គឺទីមួយ ពិន្ទុភាសាអង់គ្លេស TOEFL ៨៨ ពិន្ទុ និង IELTS ៨.០ សម្រាប់អាហារូបករណ៍ថ្នាក់អនុបណ្ឌិត និងបណ្ឌិត។ លើសពីនេះ គេនឹងមើលចរិតជាអ្នកដឹកនាំ អ្នកទទួលខុសត្រូវឬទេ? គេនឹងពិនិត្យមើលប្រវត្តិសិក្សារបស់ សិស្សនិស្សិតផងដែរ តាមរយសៀវភៅតាមដានការសិក្សា និងព្រឹត្តិបត្រពិន្ទុសញ្ញាបត្រ។ គេនឹងមើលការសរសេររបស់បេក្ខជនក្នុងលិខិត អំណះអំណាងដែលរៀបរាប់ពីខ្លួនបេក្ខជន។ ចំពោះការសរសេរលិខិត Motivation Letterតើបេក្ខជនមានចំណុចល្អត្រង់ណាខ្លះ? ហេតុអ្វីបានជាបេក្ខជនគួរ តែទទួលបានអាហារូបករណ៍ហ្នឹង? តើបេក្ខជនយល់ដឹងពីបញ្ហាសង្គមប៉ុនណា? បេក្ខជនត្រូវចេះសរសេរ បកស្រាយបញ្ហាដែលគេចោទសួរនោះ ហើយប្រាប់ពីដំណោះស្រាយបញ្ហាផង? អត្ថបទនីមួយកំណត់អក្សរពី ២០០ ទៅ៥០០ពាក្យ តាមការកំណត់ក្នុងកុំព្យូទ័រភ្ជាប់អ៊ឺនធឺណេត។ បេក្ខជនត្រូវសរសរពីការពិត ផ្ទាល់ខ្លួន ឬបទពិសោធន៍ការងារសហគមន៍ ជាដើម។ បេក្ខជនអាចសរសេរពិព័រណ៍ទាំងបទពិសោធន៍បរាជ័យ និងជោគជ័យដែលអស្ចារ្យ...។ រីឯ លិខិត Recommendation Letter ជាលិខិតវាយតម្លៃរបស់សាស្ត្រាចារ្យ ឬប្រធានស្ថាប័នលើការសិក្សា របស់បេក្ខជនផ្ទាល់។ លិខិតនេះ មានរៀបរាប់ពីសកម្មភាពបេក្ខជនផ្ទាល់តែ តាមការកំណត់...។ លោក រឿន ភារុន ៖ តើបេក្ខជនត្រូវត្រៀមសម្ភាសន៍ដូចម្តេច? ដោយសារលោកស្រីបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិតនៅអាមេរិក សិស្សនិស្សិតត្រូវសិក្សាបែបណានៅទីនោះ? លោកស្រី ម៉ៅ កូឡាប ៖ បេក្ខជនត្រូវប្រាកដពីអ្វីដែលពួកគេបានសរសេរក្នុង Motivation Letter នៅពេលគណៈកម្មាធិការសួរបញ្ជាក់បន្ថែម។ បេក្ខជនត្រូវមានសមត្ថភាពការអាន និងការសរសេរឲ្យបានខ្ពស់...។ ចំពោះការសិក្សានៅអាមេរិក សិស្សនិស្សិតត្រូវមានទម្លាប់ការអាន និងការសរសេរច្រើន ជាងស្តាប់សាស្ត្រាចារ្យនៅក្នុងថ្នាក់រៀន។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សិស្សនិស្សិតអាចប្រឹក្សាយោបល់អប់រំនៅមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំអាមេរិក( Education USA) ដែលមានទីតាំងនៅសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា ឬទំនាក់ទំនងតាមរយៈទូរសព្ទលេខ ០១០៥០២១២១ ឬអ៊ីម៉ែល [email protected] ៕	ភ្នំពេញ៖ ទីប្រឹក្សាកម្មវិធីលើកស្ទួយវិស័យអប់រំថ្នាក់ឧត្តមសិក្សានៃរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក Education USA ប្រចាំកម្ពុជា លោកស្រី ម៉ៅ កូឡាប បានឲ្យដឹងថា សិស្សនិស្សិតដែលមានបំណងទទួលអាហារូបករណ៍រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក ត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌអាហារូបករណ៍មួយចំនួន រួមមាន មានសញ្ញាបត្រ ពិន្ទុភាសាអង់គ្លេស លិខិតអំណះអំណាង (Motivation Letter) និង លិខិតគាំទ្រពីសាស្ត្រាចារ្យ ឬប្រធានស្ថាប័ន (Recommendation Letter) រួមទាំង បទពិសោធន៍ការងារ ផង។ តើអ្វីជា លិខិត Motivation Letter និង Recommendation Letter? តើសិស្ស និស្សិតត្រូវសរសេរបែបណា ដើម្បីទទួលអាហារូបករណ៍អាមេរិក?
ចិន ដែលតែងទាមទារតៃវ៉ាន់ជាទឹកដីរបស់ខ្លួន តែងជំទាស់រាល់ទំនាក់ទំនងក្រុងតៃប៉ិ និងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដោយសំអាងថា វាជាការផ្តល់សញ្ញាខុសទៅកម្លាំងគាំទ្រឯករាជ្យរបស់តៃវ៉ាន់។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិចិន លោក Wu Qian ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ នៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា បានលើកឡើងថា សមយុទ្ធដែលត្រូវបានប្រកាសដោយ កម្លាំងយោធាភូមភាគខាងកើតនៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជននេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើង ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការឃុបឃិតគ្នា និងការបង្កហេតុរវាងអាម៉េរិកនិងតៃវ៉ាន់។ យន្តហោះចម្បាំងចិនជាច្រើនគ្រឿង បានឆ្លងកាត់ខ្សែបន្ទាត់កណ្តាលនៃច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់នៅល្ងាចថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា។ នេះបើតាមប្រភពតៃវ៉ាន់ បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានReuters។ ប្រភពពីតៃវ៉ាន់ដដែលបានបន្ថែមថាយន្តហោះទាំងនេះមិនបានចូលទៅក្នុងដែនអាកាសរបស់តៃវ៉ាន់ទេ។ «វាគឺជាសារច្បាស់លាស់នៃការបង្កហេតុ»។ នេះបើតាមប្រភពពីតៃវ៉ាន់ស្រង់សម្តីសមាជិកព្រឹទ្ធសភាអាម៉េរិក Rick Scott ដែលបានធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទីក្រុងតៃប៉ិនៅថ្ងៃជាមួយគ្នាដែលចិនធ្វើសមយុទ្ធ។ លើសពីនេះ កងទ័ពអាកាសតៃវ៉ាន់បាននិយាយថា ខ្លួនយល់ឃើញពេញលេញនៃស្ថានភាពនៅក្នុងតំបន់ និងកំពុងការពារយ៉ាងសកម្មចំពោះសន្តិសុខជាតិ។ ទាក់ទងនឹងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ អ្នកនាំពាក្យចិន លោក Wu បានរិះគន់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Scott ទៅកាន់កោះតៃវ៉ាន់ បានប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ទំនាក់ទំនងចិន-អាម៉េរិក និងបង្កើនភាពតានតឹងនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ «កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិនបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចសម្រាប់សង្រ្គាមគ្រប់ពេលវេលា ហើយនឹងចាត់វិធានការចាំបាច់ទាំងអស់ ដើម្បីរារាំងយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នូវការជ្រៀតជ្រែករបស់កងកម្លាំងខាងក្រៅ និងការប៉ុនប៉ងផ្តាច់ខ្លួនឯករាជ្យរបស់តៃវ៉ាន់ និងការពារយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នូវអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងបូរណភាពទឹកដី»។ លោក Wuបានបន្តបែបនេះ។ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ភាពតានតឹងរវាងអាម៉េរិក និងចិន មានកម្រិតខ្ពស់លើបញ្ហាមួយចំនួន ដូចជាតៃវ៉ាន់ សមុទ្រចិនខាងត្បូង ពាណិជ្ជកម្ម និងការបដិសេធរបស់ចិនក្នុងការរិះគន់លើមេដឹកនាំរុស្ស៊ី លោកវ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ជុំវិញសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន៕	យោធាចិន នៅថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា បានប្រកាសថា ថ្មីៗនេះ ខ្លួនបានធ្វើសមយុទ្ធត្រៀមប្រយុទ្ធរួមគ្នា សមយុទ្ធនៅសមុទ្រ និងដែនអាកាសជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់ ខណៈដែលសមាជិកព្រឹទ្ធសភាជាន់ខ្ពស់អាម៉េរិកបានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងតៃប៉ិ ដើម្បីជួបជាមួយប្រធានាធិបតី សៃ អ៊ីងវេន (Tsai Ing-wen)។
នរវិទូខ្មែរលោក អាំង ជូលាន បានមានប្រសាសន៍ នៅក្នុងបទបង្ហាញស្ដីពីភពអមនុស្ស នៅសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈកាលពីពេលកន្លងទៅថា ភពអមនុស្សក្នុងជំនឿខ្មែរ គឺបង្កើតឡើងដោយមនុស្ស។ លោក អាំង ជូលាន ថាអមនុស្ស ដែលពុំមានអត្តសញ្ញាណ ឬតួនាទីច្បាស់លាស់ គឺជាអមនុស្សដែលធ្វើឱ្យមនុស្សខ្លាច ប៉ុន្តែមិនមានរូបរាងច្បាស់លាស់ឡើយ។ «ធ្លាប់ឮគេនិយាយទេ ថាអ៊ូកុំទៅទីនោះ នៅទីនោះ ទៅមិនបានទេ ខ្ញុំធ្លាប់ទៅហើយ លងខ្លាំងណាស់។ ប៉ុន្តែយើងមិនដឹងថាអមនុស្សនោះ មានរូបរាងយ៉ាងណាទេ គ្រាន់តែដឹងថាធ្វើឱ្យមនុស្សខ្លាច»។ នេះជាការពន្យល់របស់លោក អាំង ជូលាន។ ចំណែក អមនុស្សមានអត្តសញ្ញាណ និងមានតួនាទីច្បាស់លាស់វិញ ត្រូវបានលោក អាំង ជូលាន ពន្យល់ថា កើតឡើងដោយសារតែមនុស្សជាអ្នកបង្កើត។ លោកបានលើកយកអមនុស្ស ដែលមានអត្តសញ្ញាណចំនួន៧ប្រភេទ មកពន្យល់។ អមនុស្សទាំង៧ប្រភេទនោះ មានខ្លះជាអមនុស្សសុទ្ធ ហើយខ្លះជាអមនុស្សពាក់កណ្ដាល និងជាមនុស្សពាក់កណ្ដាល។ អមនុស្សទាំង៧ប្រភេទនោះមាន អ្នកតា ម្ដាយដើម ព្រាយ ម្នាងផ្ទះ គឺជាអមនុស្សសុទ្ធ។ ចំណែក អាប ធ្មប់ និងអ្នកសច្ចំ ជាអមនុស្សពាក់កណ្ដាល និងជាមនុស្សពាក់កណ្ដាល។ នរវិទូ អាំង ជូលាន បានពន្យល់អមនុស្ស ដែលមានអត្តសញ្ញាណជាអ្នកតា។ លោក អះអាងថា អ្នកតា មាននៅតែស្រុកស្រែចម្ការប៉ុណ្ណោះ។ មានតែនៅស្រុកស្រែចម្ការ ព្រោះតែអ្នកភូមិត្រូវការបន់ស្រន់អ្នកតា ដើម្បីសុំទឹកភ្លៀង ឬសុំឱ្យភោគផលរបស់ខ្លួន បានផលច្រើនជាដើម។ នរវិទូ ពន្យល់បន្ថែម៖«យើងមិនដែលឃើញ អ្នកនៅភ្នំពេញ ធ្វើបុណ្យថ្វាយអ្នកតាទេ គឺឃើញតែនៅស្រុកស្រែចម្ការ។ ដូចនៅសៀមរាប មួយឆ្នាំគេធ្វើពីរដង។ នៅខេត្តផ្សេងៗ ក៏គេធ្វើបុណ្យ ថ្វាយអ្នកតាដែរ»។ ចំពោះអមនុស្ស ដែលមានអត្តសញ្ញាណជា ម្ដាយដើម វិញ។ ម្ដាយដើម ត្រូវបានសង្គមខ្មែរ ជឿថា គឺជាម្ដាយជាតិមុន របស់កូនស្រីប្រុស ដែលទើបតែសម្រាលរួច។ ម្ដាយដើមនោះ នៅតែស្រឡាញ់ នឹងចង់បានកូនរបស់ខ្លួន ឱ្យទៅរស់នៅជាមួយខ្លួនវិញជានិច្ច។ ជាធម្មតា ម្ដាយដើម តែងតែនៅកៀក នឹងទារកចាប់ពីគេសម្រាលចេញពីផ្ទៃម្ដាយ រហូតដល់អាយុប្រមាណ៣ឆ្នាំ។ ដូច្នោះក្នុងរង្វង់អាយុនេះ ម្ដាយឪពុកដែលជាមនុស្សពេញលេញ ត្រូវមើលថែទារក ឱ្យបានល្អបំផុត បើពុំដូចនោះទេ ម្ដាយដើម អាចមានឱកាសយកព្រលឹងទារកនោះទៅវិញគ្រប់ពេល។ អមនុស្ស ដែលមានអត្តសញ្ញាណជាព្រាយ ត្រូវបានលោក អាំង ជូលាន ពន្យល់ថា មានតែស្រីប៉ុណ្ណោះ។ ហើយស្រីនោះទៀតសោត អាចជាស្រីក្រមុំដែលចងក ឬលង់ទឹកជាដើម។ ព្រាយដែលសាហាវបំផុត គឺព្រាយក្រឡាភ្លើង។ ព្រាយក្រឡាភ្លើង គឺជាព្រាយដែលធ្វើឱ្យស្រ្ដីឆ្លងទន្លេពុំរួច(សម្រាលកូនពុំរួច)។ ចំណែកអមនុស្សដែលមានអត្តសញ្ញាណជា ម្នាងផ្ទះ វិញ។ អមនុស្សប្រភេទនេះ មានអំណាចការពារបានតែនៅក្នុងរង្វង់ផ្ទះ(លើផ្ទះ) តែប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះអមនុស្ស ដែលមានអត្តសញ្ញាណជា អាប គឺជាអមនុស្សពាក់កណ្ដាល និងជាមនុស្សពាក់កណ្ដាល។ អាប ត្រូវបាននរវិទូ អាំង ជូលាន ពន្យល់ថា ជាមនុស្សធម្មតា តែជាមនុស្សខ្ចិល មិនងូតទឹក មិនមានអនាម័យ និងមិនចូលចិត្តដាំដំណាំផ្សេងៗឡើយ។ អមនុស្សប្រភេទនេះ នៅពេលថ្ងៃ ចូលចិត្តដើរទៅសុំ បន្លែ ឬគ្រឿងទេសផ្សេងៗពីអ្នកភូមិ។ ប៉ុន្តែនៅពេលយប់ ឬនៅពេលមានភ្លៀងធ្លាក់(យប់) អមនុស្សប្រភេទនេះ នឹងដកក្បាលចេញពីខ្លួន ដោយជាប់ពោះវៀនទៅជាមួយផង (ពោះវៀនមានភ្លើងភ្លឺភ្លែត) ហើយវានឹងហោះទាបៗ ទៅស៊ីរំអិលសត្វផ្សេងៗ ហើយចំណីដែលឆ្ងាញ់បំផុតរបស់អាប គឺឈាមដែលចេញពីស្ដ្រីដែលឆ្លងទន្លេរួច។ ធ្មប់ ក៏ជាអមនុស្សពាក់កណ្ដាល និងជាមនុស្សពាក់កណ្ដាលដែរ។ ក្នុងជំនឿខ្មែរ ធ្មប់ គឺអាចធ្វើអំពើ តាមផ្លូវងងឹត ដើម្បីឱ្យមនុស្សណាម្នាក់ឈឺបាន។ ដោយឡែក អ្នកសច្ចំ វិញ អាចថាជាមនុស្សពាក់កណ្ដាល និងអមនុស្សពាក់កណ្ដាល។ ពីដើម អ្នកសច្ចំ ជាមនុស្សដែលមិននៅជាមួយមនុស្សធម្មតាឡើយ។ អ្នកសច្ចំ ចូលចិត្តទៅរស់នៅតាមព្រៃ តាមភ្នំ ឬតាមល្អាងភ្នំដើម។ ក្នុងជំនឿខ្មែរ អ្នកសច្ចំ អាចមានឫទ្ធិហោះហើរបាន។ នៅក្នុងអត្ថបទនេះ សារព័ត៌មានថ្មីៗ គ្រាន់តែស្រង់ត្រួសៗ ពីជំនឿខ្មែរលើភពអមនុស្ស មកជម្រាបជូនលោកអ្នកប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា សារព័ត៌មានថ្មីៗ និងមានអត្ថបទជាបន្តបន្ទាប់ទៀត ដែលស្រាយលម្អិត ជុំវិញជំនឿភពអមនុស្សនីមួយៗ ក្នុងជំនឿខ្មែរ មកជូនលោកអ្នកបន្ថែមទៀត៕	ភ្នំពេញ៖ នរវិទូ អាំង ជូលាន បានលើកឡើងថា ភពអមនុស្ស គឺមនុស្សជាអ្នកបង្កើត ដោយសារមនុស្សខ្មែរ មានប្រព័ន្ធជំនឿតាំងពីបុរាណ។ លោក អាំង ជូលាន ថាអមនុស្សមានពីរប្រភេទ គឺអមនុស្សពុំមានអត្តសញ្ញាណ ឬពុំមានតួនាទីច្បាស់លាស់ និងអមនុស្សមានអត្តសញ្ញាណ ឬមានតួនាទីច្បាស់លាស់។
សូមអញ្ជើញទស្សនាការសម្ភាស រវាងកញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ ជាមួយលោក ជា ថុង អ្នកដឹកនាំដំណើរកម្សាន្តដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ នៅកម្ពុជា មានតំបន់ទេសចរណ៍ច្រើន ប៉ុន្តែតំបន់ទេសចរណ៍មួយចំនួន មិនសូវមានភ្ញៀវទេសចរទៅកម្សាន្ត និងមិនសូវស្គាល់ផងដែរ។ លោក ជា ថុង អ្នកដឹកនាំដំណើរកម្សាន្ត នៃក្រុមហ៊ុន Vana Adventure បានលើកឡើងថា ក្នុងខេត្តស្វាយរៀង និងខេត្តព្រៃវែង ទេសចរមិនសូវដឹងពីតំបន់ទេសចរណ៍នៅទីនោះទេ។ លោក ជា ថុង បន្តថា តំបន់ទេសចរណ៍ បឹងស្នេហ៍ ដែលស្ថិតក្នុងទឹកដីខេត្តព្រៃវែង ជាកន្លែងទេសចរណ៍សម្បូរទៅដោយសត្វស្លាប ប៉ុន្តែតំបន់នេះ មិនសូវមានភ្ញៀវទៅកម្សាន្តនោះទេ។-
បុរសដែលមានសំណាងរូបនេះ ឈ្មោះ មឿន ម៉ាន អាយុ៤៦ឆ្នាំ ជាអ្នកធ្វើជំនួញសត្វគោ ក្របី ទៅក្រៅស្រុក។ លោក មឿន ម៉ាន បានប្រាប់ក្រុមការងារដែលចុះទៅប្រគល់រង្វាន់ទឹកប្រាក់ ១០០លានរៀល ដល់លំនៅដ្ឋានថា លោកធ្លាប់តែឃើញគេឡើងទទួលរង្វាន់១០០លារៀល នៅតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ ហើយនឹកគិតថាថ្ងៃណាមួយ ខ្លួននឹកមានសំណាងបានឈ្នះដូចគេដែរ ហើយក៏ព្យាយាមទិញតែបៃតងអុីឈីតាន់ មកទទួលទានរាល់ថ្ងៃ។ លុះកាលពីពេលកន្លទៅ បន្ទាប់ពីសម្រាកពីការងារ និងត្រឡប់មកពីមើលដីស្រែ ហត់អស់កម្លាំង លោកក៏ទិញតែបៃតង អុីឈីតាន់ រសជាតិផ្លែគូលេនមកទទួលទាន ក៏ស្រាប់តែបានឃើញរង្វាន់ធំ នៅក្នុងគម្របដប ១០០ លានរៀលតែម្ដង។ ភ្លាមនោះលោកពិតជាត្រេកអរជាខ្លាំង ស្ទើរមិនជឿភ្នែកខ្លួនឯង ហើយក៏យកទៅបង្ហាញអ្នកលក់ និងប្រពន្ធ ឱ្យជួយពិនិត្យមើល ដើម្បីឱ្យប្រាកដច្បាស់ថាជារង្វាន់ធំរបស់ អុីឈីតាន់ ពិតមែន ។ បន្ទាប់មកទើបទូរស័ព្ទប្រាប់ខាងក្រុមហ៊ុន តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទដែលមាននៅក្នុងគម្របដបស្រាប់។ បើតាមលោក លោក មឿន ម៉ាន បន្ទាប់ពីទទួលបានលុយមហាសំណាងនេះ លោកនឹងយកមួយចំនួនទៅសងបំណុលធនាគារខ្លះ ហើយយកមួយចំនួនទៀតទៅពង្រីកមុខរបររបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងឱកាសនោះផងដែរ លោក មឿន ម៉ាន បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះក្រុមហ៊ុនតែបៃតង អុីឈីតាន់ ដែលបានបង្កើតកម្មវិធីចែករង្វាន់យ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់នេះឡើង និងបានជួយកែប្រែជីវិត និងជោគវាសនាគ្រួសាររបស់លោក ឱ្យមានភាពល្អប្រសើរឡើង។ គួរបញ្ជាក់ថា ដើម្បីថ្លែងអំណរគុណដល់អតិថិជនដែលតែងគាំទ្រតែបៃតង អុីឈីតាន់ ក្រុមហ៊ុន បានបង្កើនរង្វាន់ធំនូវទឹកប្រាក់ ១០០លានរៀល រហូតដល់៥០រង្វាន់, រង្វាន់ម៉ូតូ HONDA SCOOPY I ចំនួន ៥០គ្រឿង , រង្វាន់ iPhone 8 ចំនួន ៥០គ្រឿង , រួមជាមួយរង្វាន់តែបៃតង អុីឈីតាន់ ចំនួន ៥,០០០,០០០(៥លាន) រង្វាន់ផងដែរ។ រួសរាន់ឡើង អ្នកឈ្នះរង្វាន់បន្ទាប់ និងក្លាយជាសេដ្ឋី អាចជារូបអ្នក៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ជារឿងដែលគួរឱ្យរីករាយជាទីបំផុតចំពោះបុរសម្នាក់ ដែលរស់នៅក្នុងភូមិថ្នល់កែង ឃុំស្ពានត្នោត ស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀម មានសំណាងបានឈ្នះរង្វាន់ធំ គឺទឹកប្រាក់ចំនួន ១០០លានរៀល ពីក្រុមហ៊ុនតែបៃតង អុីឈីតាន់។
កីឡាការិនីខ្សែបម្រើវ័យ ១៩ឆ្នាំ Salma Paralluelo ដែលប្រកបអាជីពនៅក្រុម Barcelona បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនៅនាទី ១១១ នាំជ័យជម្នះឱ្យអេស្ប៉ាញឡើងវគ្គពាក់កណ្តាលព្រ័ត្រ បន្ទាប់ពីការប្រកួតក្នុងរយៈពេល ៩០នាទី ក្រុមទាំងពីរបញ្ចប់ត្រឹមលទ្ធផលស្មើ ១-១។ អេស្ប៉ាញរកបានគ្រាប់បាល់នាំមុខបានដោយការស៊ុតបាល់ពិន័យ ១១ម៉ែត្រពីសំណាក់កីឡាការិនី Maria Caldentey នាទី៨១ មុនពេលកីឡាការិនី Stefanie Van der Gragt របស់ហូឡង់ស៊ុតតាមស្មើមកវិញនៅនាទី ៩០+១។ ក្រុមដែលមានចំណាត់ថ្នាក់ពិភពលោកលេខ ៦ បានឆ្លងកាត់ការប្រកួតវគ្គ ១៦ក្រុមចុងក្រោយ នាការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ស្ត្រី ២លើកជាប់គ្នា នារយៈពេលចុងក្រោយមកនេះ។ ហូឡង់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៩ ធ្លាប់ជាជើងឯករងអំឡុងការប្រកួត World Cup ឆ្នាំ ២០១៩ ដោយកាលនោះអាម៉េរិកជាជើងឯក។ ការឡើងដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រក្នុងការប្រកួត World Cup 2023 ដែលជាការប្រកួតដែលមានក្រុមចំនួន ៣២លើកដំបូង អេស្ប៉ាញធ្វើបានល្អ ហើយអាចដណ្តើមកៅអីវគ្គ ៤ក្រុមចុងក្រោយលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួន។ ក្រុមនារីអេស្ប៉ាញ នឹងត្រូវរង់ចាំក្រុមដែលឈ្នះការប្រកួតរវាងក្រុមនារីជប៉ុន/ស៊ុយអែត នៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដើម្បីដណ្តើមកៅអីវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហា៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់នារីអេស្ប៉ាញ ឡើងវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ FIFA Womens World Cup លើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្រោយឈ្នះហូឡង់ ២-១ ក្នុងជំនួបវគ្គ ៨ក្រុមចុងក្រោយ នាថ្ងៃទី១១ ខែសីហា។
លោក ឡុង កុសល បានបញ្ជាក់នៅលើហ្វេសប៊ុកអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាថា រូបភាពដែលគណនីហ្វេសប៊ុកខាងលើយកមកផ្សព្វផ្សាយនេះ គឹជារូបភាពចាស់ប៉ុណ្ណោះ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក កុសល បានពន្យល់ថា៖ «រូបភាពដែលបានប្រើប្រាស់នោះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍បានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ ដែលស្ត្រីភ្ញៀវទេសចរជនជាតិជប៉ុនម្នាក់ អាយុ៧២ឆ្នាំ បានកើតខ្យល់នៅចំណុចព្រះពាន់ និងត្រូវបានបញ្ជូនទៅព្យាបាលតាមរថយន្តពេទ្យ Royal Angkorភ្លាមៗ»។ សម្រាប់លោក កុសល ការចុះផ្សាយរូបភាព និងព័ត៌មានមិនពិតនេះ នឹងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋយល់ច្រឡំ ដែលនាំឱ្យខាតប្រយោជន៍ជាតិ។«អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ស្នើដល់ម្ចាស់គេហទំព័រនិងបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមទាំងអស់ សូមបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពចែកចាយនិងផ្សព្វផ្សាយនូវព័ត៌មានផ្ទុយពីការពិត ដែលនាំមកនូវការខាតបង់ប្រយោជន៍ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ បាត់បង់កិត្តិយសជាតិ រួមនឹងសតិអារម្មណ៍របស់ភ្ញៀវទេសចរ និងប្រជាជាតិខ្មែរ»។ នេះជាការអំពាវនាវរបស់អ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា៕	ភ្នំពេញ៖ គ្មានករណីភ្ញៀវទេសចរណ៍ជប៉ុនស្លាប់នៅប្រាសាទអង្គវត្ត ដោយសារវីរុស Covid 19ឡើយ។ នេះជាការអះអាងរបស់អ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរ តបទៅគណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ Sdam Husen និងទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្សេងៗ ដែលបានចុះផ្សាយថា មានភ្ញៀវទេសចរជនជាតិជប៉ុនម្នាក់បានស្លាប់ដោយ Covid19 នាថ្ងៃទី២៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០។
របាយការណ៍សិក្សា ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២២ កុម្ភៈ បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលចិន ទំនងជាពុំអាចនឹងសម្រេចបានកម្មវត្ថុទប់ទល់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុឆ្នាំ២០២៥ នោះឡើយ ព្រោះតែតម្រូវការសេដ្ឋកិច្ច។ ក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចចិន ត្រូវការពឹងផ្អែកខ្លាំងលើថាមពលធ្យូងថ្ម។ ធ្យូងថ្ម ជាប្រភពបញ្ចេញផ្សែងឧស្ម័នកាបូនិក ដែលនាំឲ្យកើនឡើងកម្តៅផែនដី។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី របាយការណ៍សិក្សា របស់ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសហ្វាំងឡង់ ក៏បង្ហាញដែរថា ចិន បានខំប្រឹងព្យាយាមវិនិយោគក្នុងវិស័យថាមពលស្អាត។ ចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក មហាយក្សឧស្សាហកម្មពីរ ដែលបញ្ចេញផ្សែងឧស្ម័នកាបូនិក ខ្លាំងនិងច្រើនជាងគេ។ និយាយចំពោះតែប្រទេសចិន, កាលពីឆ្នាំ២០២០ ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនពីង បានសន្យាថាប្រទេសរបស់ខ្លួនប្រឹងព្យាយាមកាត់បន្ថយការបញ្ចេញផ្សែងឧស្ម័នកាបូនិក ឲ្យបាននៅមុនឆ្នាំ២០៣០ ហើយនិងធ្វើអព្យាក្រឹត្យកាបូន ពីពេលនេះដល់ឆ្នាំ២០៦០។ ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីស រដ្ឋាភិបាលចិន ក៏បានចូលរួមសន្យាបំពេញកម្មវត្ថុមួយចំនួនដើម្បីទប់ទល់ការប្រែប្រួលកម្តៅផែនដី។ ក្នុងនោះ ជាដំណាក់កាលៗ គឺ ចិនត្រូវ កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ធ្យូងថ្មក្នុងដំណើរការសេដ្ឋកិច្ច ធ្វើយ៉ាងណាបន្ថយឲ្យបានយ៉ាងហោចត្រឹម ២០% នៃថាមពលរបស់ខ្លួនចេញពីចំហេះផូស៊ីល-ធ្យូងថ្ម។ ទីភ្នាក់ថាមពលអន្តរជាតិ ធ្លាប់បានបញ្ជាក់ថា ធ្យូងថ្ម តំណាងឲ្យ ៦០% ឯណោះនៃប្រភពថាមពលអគ្គិសនី របស់ចិន ហើយ ធ្យូងថ្ម ក៏ជាប្រភពបញ្ចេញផ្សែងពុល ជាងពាក់កណ្តាលនៅចិន។ ក្រោយសម័យកាលវិបត្តិសកលកូវីដ១៩ ចិនត្រូវដំណើរការក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ ដែលត្រូវការចាំបាច់ប្រភពថាមពល។ ចិនពឹងផ្អែកលើថាមពលធ្យូងថ្មកាន់តែច្រើន ស្របពេលនឹងតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈលោតឡើងខ្ពស់ ព្រោះតែវិបត្តិសង្គ្រាមរុស្ស៊ីនៅអ៊ុយក្រែន។ របាយការសិក្សាបញ្ជាក់ថា ការបញ្ចេញផ្សែងឧស្ម័នកាបូនិក នៅចិន ហក់ឡើងខ្ពស់ ១២% ចន្លោះពីឆ្នាំ២០២០ និងឆ្នាំ២០២៣។ ២០២៣ ជាឆ្នាំ ដែល ចិន ជាប់កំណត់ត្រាថាបានប្រើថាមពលឡើងខ្ពស់ខ្លាំង ក្នុងរយៈពេលធៀប ប្រមាណ២ទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ។ ចំហេះធ្យូងថ្ម ដើម្បីបំប៉នថាមពលអគ្គិសនីដល់ក្បាលម៉ាស៊ីនសេដ្ឋកិច្ច បានធ្វើឲ្យកំណើនផ្សែងឧស្ម័នកាបូន ចេញពីឧស្សាហកម្មចិន បានកើនឡើងជាង ៥,៧% នៅឆ្នាំទៅមិញនេះ។ នេះបើផ្អែកតាមរបាយការណ៍សិក្សា របស់មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវអំពីថាមពលនិងខ្យល់ស្អាត ហៅកាត់ថា Crea ជាក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសហ្វាំងឡង់។ ការសិក្សានេះ ផ្សាយលើវិបសាយ Internet Carbon Brief ហើយទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានបារាំងអាអេហ្វប៉េ ក៏យកទៅផ្សព្វផ្សាយបន្ថែមដែរ។ ជាផលវិបាក ស្ថានភាពឧតុនិយមមិនល្អសោះ ហើយនិងជួបឥទ្ធិពលប៉ះពាល់អាក្រក់ជាច្រើន។ រលកកម្តៅ និងកម្តៅក្តៅខ្លាំង បានធ្វើឲ្យហួតរីងទឹក ហើយក៏បណ្តាលឲ្យដំណើរផលិតថាមពលចេញពីវារីអគ្គីសនីរបស់ចិន បានធ្លាក់ចុះ។ កម្រិតនីវូទឹកនៅចិន បានធ្លាក់ចុះគួរឲ្យកត់សម្គាល់ជាខ្លាំង បើធៀបនឹង២០ឆ្នាំចុងក្រោយ។ បើតាមរបាយការណ៍សិក្សាដដែល ដើម្បីសម្រេចកម្មវត្ថុអាកាសធាតុ ចិននៅមិនទាន់យឺតពេលពេកទេ ប្រសិនណាបើ រដ្ឋាភិបាលចិនអាចកាត់បន្ថយការបញ្ចេញផ្សែងឧស្ម័នឲ្យបាន កាន់តែច្រើន មុនឆ្នាំ២០២៥។ ដោយឡែក ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវឯករាជ្យនៅប្រទេសហ្វាំងឡង់ បានបង្ហាញដែរថា ចិន បានខំប្រឹងក្នុងវិស័យថាមពលស្អាត។ ក្នុងវិស័យនេះ ចិនបានវិនិយោគរហូតដល់ ៨៩០ ពាន់លានដុល្លារឯណោះ។ ប្រការនេះបានធ្វើឲ្យ ចិន ឈាននាំមុខគេ ជាប្រទេសទី១លើលោក ផលិតថាមពលបានច្រើនជាងគេ ចេញពី ទឹក ខ្យល់ និងពន្លឺព្រះអាទិត្យ ៕	ដោយ៖ហេង ឧត្តម/RFI
Nokia 5.1 Plus ត្រូវបានរចនាឡើង ជាមួយរូបរាងយ៉ាងស្រស់ស្អាត ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកនិយមលេងហ្គេមតែម្ដង ដែលរូបរាងរបស់វាល្មមងាយស្រួលកាន់ក្នុងពេលលេង។ ទូរសព្ទនេះបំពាក់មកជាមួយ អេក្រង់ IPS LCD ទំហំ 5.86 inches កម្រិត aspect ratio ខ្នាត 19:9 និងបង្ហាញរូបភាព 720 x 1520 ភិចសែល ជាមួយដង់ស៊ីតេ 287 ppi។ Nokia 5.1 Plus នេះ ដំណើរការដោយប្រតិបត្តិការ Android One បន្ទះឈីប Helio P60 (12 nm) និងបំពាក់ CPU Octa-core (Global ) និង Octa-core (China) ។ កម្លាំងម៉ាស៊ីនក៏មិនធម្មតា Nokia 5.1 Plus មាន RAM 3 GB និងអង្គផ្ទុកទិន្ន័យ 32 GB និងមានកម្លាំងថ្ម 3060 mAh ប៉ុណ្ណេះកំដរអ្នកបាញ់ PUBG, អូស Range ក្នុង Mobile Legend បានម៉ាអេម និងលេងហ្គេមផ្សេងៗបានយ៉ាងរលូន។ ផ្នែកកាមេរ៉ាវិញ Nokia 5.1 Plus បានបំពាក់មកជាមួយនៅកញ្ចប់កាមេរ៉ាភ្លោះនៅផ្នែកខាងក្រោយដោយមួយគ្រាប់មានទំហំ 13 MP,កម្រិត f/2.0 និងមួយគ្រាប់ទៀត 5 MP ផ្នែកខាងមុខមានទំហំ 8 MP, កម្រិត f/2.2៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	Nokia 5.1 Plus បានបង្ហាញខ្លួនជាផ្លូវការនៅប្រទេសឥណ្ឌាកាលពីពេលថ្មីៗកន្លងនេះ ដំណាលគ្នានឹងទូរសព្ទ Nokia 3.1 Plus។ មកដល់ពេលនេះ Nokia 5.1 Plus មានវត្តមាននៅលើទីផ្សារកម្ពុជាហើយ ជាមួយនឹងតម្លៃត្រឹមតែ ២១៩ ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ វត្តមាន Nokia 5.1 Plus នៅលើទីផ្សារកម្ពុជានេះក៏មានភ្ជាប់មកជាមួយនឹងកាដូជាច្រើនដូចជា ស្រោមទូរសព្ទ, ស្គ្រីនទូរសព្ទ, និង កាបូបដាក់នឹងចង្កេះដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ Nokia។
សម្តេចបានគូសបញ្ជាក់ថា ក្រុមគ្រូពេទ្យទាំងនោះ គឺជាធនធានដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា។ ក្នុងចំណោមពេទ្យស្ម័គ្រទាំង៤២២នាក់នោះ មានវេជ្ជបណ្ឌិត១២០នាក់ គិលាបនុបដ្ឋាន១៣០នាក់ វេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេស៣៧នាក់ និងនិស្សិត ក៏ដូចជាអ្នកឯកទេស១៣៥នាក់ទៀត៕	ខុសពីបេសកកម្មយោធា សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា ពេទ្យស្ម័គ្រចិត្ត៤២២នាក់ ដែលក្នុងនោះមានស្ត្រី១៥៨នាក់ បានចាប់ផ្តើមបេសកកម្មរបស់ខ្លួនដោយមិនដឹងសត្រូវនៅទីណា ពោលគឺការប្រយុទ្ធប្រឆាំងការរាលដាលជំងឺកូវីដ១៩ នៅកម្ពុជា។
អ្នកស្រី ងួន សូនី បានចាប់ផ្តើមប្រឡូកនៅក្នុងការងារស្ម័គ្រចិត្ត តាំងតែនាងអាយុ ១៣ឆ្នាំ ពោលនៅពេល សូនី សិក្សានៅវិទ្យាល័យមកម្ល៉េះ។ ក្នុងនាមជាយុវជនកាយារិទ្ធ នៃវិទ្យាល័យសន្ធម៉ុក យុវសិស្ស ងួន សូនី មានឱកាសបញ្ចេញគំនិត និងដឹកនាំយុវសិស្សដទៃទៀត ក្នុងការធ្វើការសង្គម និងជួយការងារមួយចំនួននៅក្នុងសាលារបស់ខ្លួន ហើយក្រោយមក នាងក៏ត្រូវបានជ្រើសរើស ជាអ្នកដឹកនាំកាយារឹទ្ធប្រចាំសាលា។ បន្តមកមហាវិទ្យាល័យ ងួន សូនី នៅតែជក់ចិត្តនឹងការងារស្ម័គ្រចិត្តបន្ថែមទៀត ជាមួយសមាគមនិស្សិតនៃសាកលវិទ្យាល័យ និងបន្តចូលរួមស្ម័គ្រចិត្ត ជាមួយសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាមកដល់សព្វថ្ងៃ។ មូលហេតុដែល អ្នកស្រី ងួន សូនី នៅតែខ្នះខ្នែងក្នុងសកម្មភាពស្ម័គ្រចិត្ត អស់ប្រមាណ១៥ឆ្នាំមកនេះ ព្រោះតែអ្នកស្រី ចង់តបស្នងទៅកាន់សង្គមក្នុងនាមជាពលរដ្ឋមួយរូប។ ស្ត្រីវ័យ ៣០ឆ្នាំរូបនេះ ក៏សង្ឃឹមដែរថាការរួមចំណែករបស់ខ្លួន នឹងជះផលវិជ្ជមាននៅក្នុងសង្គមផងដែរ។ បើតាមអ្នកស្រី ងួន សូនី ទោះជានៅក្នុងពេលធ្វើការងារស្ម័គ្រចិត្ត អ្នកស្រី មិនទទួលបានប្រាក់កម្រៃត្រឡប់មកវិញពិតមែន ប៉ុន្តែតាមរយៈការងារស្ម័គ្រចិត្តជាច្រើនឆ្នាំ អ្នកស្រី សូនី ក៏បានហ្វឹកហាត់សមត្ថភាពរបស់ខ្លួនបានយ៉ាងច្រើនអនេក ពិសេសគឺការលត់ដំ និងហ្វឹកហាត់ភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ខ្លួន។ អ្នកស្រី បានដឹកនាំយុវជនកម្ពុជាទៅក្រៅប្រទេស ពីរ-បីលើក និងដឹកនាំគម្រោងជួយសង្គមនានាផងដែរ។ សម្រាប់អ្នកស្រី ងួន សូនី ការងារប្រមូលផ្តុំ និងដឹកនាំយុវជននេះគឺសុទ្ធសឹងតែអ្វីដែលអ្នកស្រីទទួលបាន នៅពេលស្ម័គ្រចិត្ត បន្ថែមលើជំនាញរឹងដែលខ្លួន បានសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ។ អ្នកស្រី ងួន សូនី បានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ជំនាញរដ្ឋបាលសាធារណៈ និងអក្សរសាស្ត្រអង់គ្លេស ហើយក៏មានសញ្ញាបត្រអនុបណ្ឌិត ជំនាញគ្រប់គ្រងទូទៅ ពីសាកលវិទ្យាល័យ Charles Sturt នៃប្រទេសអូស្ត្រាលីថែមទៀត។ ក្លាយជានាយិកាគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស ជាសមិទ្ធិដែលកើតចេញពីការងារស្ម័គ្រចិត្ត បច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រី ងួន សូនី គឺជានាយិកាគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន MR Training & Job Center ដែលជាក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាកម្ម បណ្តុះបណ្តុះធនធានមនុស្ស និងជ្រើសរើសបុគ្គលិក។ ក្រុមហ៊ុននេះ ទើបបើកសម្ពោធជាផ្លូវការនាដើមខែមិថុនានេះ។ មានកិច្ចការងារជាច្រើន ដែលអ្នកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនបើកដំណើរការថ្មីថ្មោងដូច្នេះ ត្រូវចាត់ចែង រៀបចំផែនការ យុទ្ធសាស្ត្រ ក្នុងការទាក់ទាញអថិជន។ កិច្ចការស្វះស្វែងរកសហការីថ្មី មកចូលរួមកសាងវឌ្ឍនភាពក្រុមហ៊ុន ក៏កំពុងដើរទៅទន្ទឹមគ្នាដែរ។ នៅការិយាល័យក្រុមហ៊ុន ដ៏ថ្មីសន្លាងស្ថិតក្នុងអគារ Kampus នៃបណ្តោយវិថីព្រះមុនីវង្ស កែងនឹងស្តុបក្បាលថ្នល់ នាយិកាគ្រប់គ្រងវ័យ៣០ឆ្នាំ រៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា បើសិនជាខ្លួនមិនចូលស្ម័គ្រចិត្ត កាលពីប្រមាណ១៥ឆ្នាំមុនមកនោះទេ កៅអីជានាយិកាគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុននេះ ក៏មិនមែនជារបស់អ្នកស្រីដែរ នាពេលនេះ។ «បើសិនជាខ្ញុំ អត់ចូលរួមការងារស្ម័គ្រចិត្តទេ ខ្ញុំគិតថាឱកាសក្នុងការស្គាល់ពីសង្គម គឺមានតិចមែនទែន។ ជារឿយៗ ខ្ញុំជួបនិស្សិត ខ្ញុំតែងប្រាប់គាត់ថា ការងារស្ម័គ្រចិត្តគឺសំខាន់ ព្រោះអីជាកន្លែងដែលយើងជួបនឹងមនុស្សថ្មី ក្រៅពីមិត្តរួមថ្នាក់។ ជួបមនុស្សនៅខាងក្រៅ ទាំងថ្នាក់ដឹកនាំ ដែលមានចំណេះខ្ពស់ ហើយមានជំនាញផ្សេងៗ ដែលយើងមានឱកាសរៀនពីគាត់ច្រើន។ ហើយជាបណ្តាញមួយដែលយើងកសាង(សម្រាប់)ពេលអនាគត»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់អ្នកស្រី ងួន សូនី ដែលបន្តទៀតថា ការណ៍ដែលអ្នកស្រី សូនី តែងសស្រាក់សស្រាំនៅក្នុងការងារស្ម័គ្រចិត្ត អនុញ្ញាតឱ្យខ្លួន បានសាងមិត្តភាព និងពង្រីកបណ្តាញទំនាក់ទំនងកាន់តែធំទូលាយផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកស្រី ងួន សូនី សារភាពថា ក្លាយជានាយិកាគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនថ្មីនេះ គឺជាមោទកភាពផង ហើយអ្នកស្រី ក៏បារម្ភបន្តិចផង។ ភ័យព្រួយ ដ្បិតថាការងារដឹកនាំកន្លងមកដែលអ្នកស្រីធ្លាប់មានពិសោធន៍ គឺជាការងារមិនរកប្រាក់កម្រៃ ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រតិបត្តិការក្រុមហ៊ុនសព្វថ្ងៃ ពិតណាស់ថា អ្នកស្រីត្រូវដឹកនាំការស្វែងរកប្រាក់ចំណូល ដែលចាំបាច់សម្រាប់ជ្រោមជ្រែងការចម្រើនលូតលាស់ និងនិរន្តរភាពរបស់ក្រុមហ៊ុន។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រី ងួន សូនី ចាត់ទុកបញ្ហាប្រឈមថ្មីនេះ គឺជាឱកាសឱ្យខ្លួន ពង្រឹងសមត្ថភាពដឹកនាំបានមួយកម្រិតទៀត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ស្ត្រីរូបនេះ ក៏ជាមនុស្សមិនធ្វេសប្រហែសនឹងការងារដែលខ្លួនត្រូវបំពេញនោះដែរ ពោលគឺអ្នកស្រី សូនី តែងតែខំធ្វើវាឱ្យអស់ពីសមត្ថភាព និងធ្វើដោយហ្មត់ចត់។ កត្តាទាំងនេះហើយ បានក្លាយជាកម្លាំងចិត្តជំរុញបន្ថែម ឱ្យ អ្នកស្រី ងួន សូនី នៅបន្តឈ្មូសឈ្មុលអភិវឌ្ឍន៍ឥតចេះឈប់ឈរ ហើយក៏បានសាទរនឹងជោគជ័យការងារម្តងមួយៗ ដែលខ្លួនបានខិតខំបំពេញអស់ពីចិត្តជាហូហែរមកដែរ។ «ការហ៊ានចាប់ឱកាស! អ្នកខ្លះគាត់អាចថា ឃើញការងារថ្មី គាត់អត់ហ៊ានទទួល។ ប៉ុន្តែចំពោះខ្ញុំ គឺចាប់យកឱកាសសំខាន់។ មានន័យថា នៅពេលដែលថ្នាក់ដឹកនាំ កាត់ឱ្យការងារថ្មី យើងត្រូវហ៊ានទទួលយក។ ហើយនៅពេលដែលយើងទទួលយកហើយ យើងត្រូវការសិក្សាស្វែងយល់បន្ថែម ហើយធ្វើការងារនោះឱ្យបានល្អ បង្ហាញថា យើងមិននៅតំបន់ដែលស្រួល(Comfort Zone)។ អ៊ីចឹងឱកាសការងារថ្មី វាអាចថាបញ្ហាប្រឈមច្រើន ប៉ុន្តែឱកាស គឺជាកន្លែងមួយដែលធ្វើឱ្យយើងអាចអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនឯងទៅមុខ»។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រី ងួន សូនី នាយិកាក្រុមហ៊ុន MR Training & Job Center នឹងការជំរុញ ឱ្យយុវជន សិស្ស-និស្សិត ដទៃទៀត ចូលរួមក្នុងការងារស្ម័គ្រចិត្តនេះផងដែរ ដែលនឹងអនុញ្ញាតបង្កើនសមត្ថភាព ចំណេះ ជំនាញ ព្រមទាំងរក្សានូវប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងទីផ្សារ ក្នុងអនាគត៕	ភ្នំពេញ៖ ការងារស្ម័គ្រចិត្ត ជាច្រើនឆ្នាំ ដែលសូនី បានចាប់ផ្តើមតាំងតែពីវ័យក្មេង បានក្លាយជាថ្នាលបណ្តុះបណ្តាលភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងហ្វឹកហាត់ជំនាញទន់របស់នាង។ តាមរយៈការបង្ហាញសមត្ថភាព និងសក្តានុពលក្នុងការដឹកនាំ នៅក្នុងការងារស្ម័គ្រចិត្តនោះហើយ ដែល អ្នកស្រី ងួន សូនី ទទួលបានការឱកាស និងការផ្តល់ការទុកចិត្តពីប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃក្រុមហ៊ុន ឱ្យអ្នកស្រី ធ្វើជានាយិកាគ្រប់គ្រង បណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស និងជ្រើសរើសបុគ្គលិក MR Training & Job Center ដែលទើបបើកដំណើរការ នៅក្នុងដើមខែមិថុនានេះ។
ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មើលមិនឃើញពីភាពអវិជ្ជមាននៃគម្រោងគំនិតផ្ដួចផ្ដើម«ខ្សែក្រវាត់ និងវិថី»របស់ចិន ដែលអាចធ្វើឲ្យប្រទេសក្រីក្រជាប់អន្ទាក់បំណុល ដូចការលើកឡើងរបស់អ្នកវិភាគ ឬអ្នកសេដ្ឋកិច្ចវិទូឡើយ។ ផ្ទុយពីក្តីព្រួយបារម្ភរបស់អ្នកទាំងនោះ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានវាយតម្លៃខ្ពស់ថា គម្រោង«ខ្សែក្រវាត់ និងវិថី»នេះ វានឹងជួយចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍ដល់ប្រទេសក្រីក្រ និងប្រទេសងើបចេញពីបន្ទាត់ក្រីក្រ ឆ្ពោះទៅកាន់ការអភិវឌ្ឍ រួមទាំងប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចផ្សេងទៀត ដល់ប្រទេសនៅលើសាកលលោក។ ក្នុងន័យនេះសម្ដេច ហ៊ុន សែន បានលើកយកភាពវិជ្ជមានរបស់កម្ពុជា ដែលទទួលបានពីគម្រោងផ្ដួចផ្ដើមរបស់ចិននេះ ថ្លែងក្នុងវេទិកា«កិច្ចសហប្រតិបត្តិការខ្សែក្រវាត់ និងវិថី» លើកទី២ ក្នុងទីក្រុងប៉េកាំងថា ប្រយោជន៍ដែលកម្ពុជាទទួលបាននោះ គឺការអភិវឌ្ឍតំបន់ពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ តាមរយៈការវិនិយោគ និងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន។ ជាពិសេសហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដូចជាការកសាងផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ព្រះសីហនុជាដើម។ សម្រាប់សម្ដេច ហ៊ុន សែន គម្រោង« ខ្សែក្រវាត់ និងវិថី»របស់ចិន វាមិនមែនជាអន្ទាក់បំណុលឡើយ។ តាមរយៈសន្ទរកថាចែករំលែកទស្សនវិស័យលើមូលបទ «ការជំរុញការតភ្ជាប់ដើម្បីស្វែងរកធនធានថ្មីសម្រាប់ការរីកចម្រើន» ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បាននិយាយដូច្នេះថា៖«ខុសប្លែកទស្សនមួយចំនួនយល់ថា គំនិតផ្ដួចផ្ដើមនេះ នឹងបណ្ដាឲ្យប្រទេសមួយចំនួន ជាប់អន្ទាក់បំណុល។ ប្រទេសកម្ពុជា មិនត្រឹមតែអាចចរចា នឹងរៀបចំគម្រោងនេះ ដោយឈរលើស្មារតីនៃការពារប្រយោជន៍ជូនជាតិ និងប្រជាជនរបស់ខ្លួន ដោយស្មើភាពនិងស្មើសិទ្ធិប៉ុណ្ណោះទេ។ ប៉ុន្តែថែមទាំងសម្រេចបាន នូវការធ្វើវិស្វកម្មហិរញ្ញវត្ថុមួយ ដែលមិនបង្កើតបន្ទុកហិរញ្ញវត្ថុ និងបំណុលសាធារណៈ ដល់រដ្ឋថែមទៀតផង ដោយឈរលើស្មារតីខិតខំរួមគ្នា ចែករំលែកផលប្រយោជន៍ជាមួយគ្នា និងទទួលបានឱកាសដូចគ្នា»។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា រំពឹងថា គំនិតផ្តួចផ្តើម «ខ្សែក្រវាត់ និងវិថី» កំពុងបង្កើតកម្លាំងចលករថ្មីសំដៅបន្តពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់បណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ និងលើសាកលលោក ដើម្បីបុព្វហេតុសន្តិសុខ សន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ អត្ថបទទាក់ទង អ្នកជំនាញ៖ បំណុលកម្ពុជា ជំពាក់ចិន មិនធ្ងន់ធ្ងរដូចស្រីលង្ការឡើយ ជុំវិញគំនិតផ្តួចផ្តើម «ខ្សែក្រវាត់ និងវិថី»របស់ចិន ត្រូវបានគេរិះគន់ថា ចិនប្រើប្រាស់គម្រោងនេះ ដើម្បីបំពេញមហិច្ជតាអំណាចរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះ ។ហើយរាល់ការវិនិយោគរបស់ចិន នៅក្នុងតំបន់ ឬប្រទេសណា គឺប្រទេសនោះ នឹងជាប់អន្ទាក់បំណុលចិន តាមរយៈគម្រោង«ខ្សែក្រវាត់ និងវិថី»នេះ។	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើន សម្រាប់វិស័យសេដ្ឋកិច្ច តាមរយៈគម្រោងគំនិតផ្ដួចផ្ដើម«ខ្សែក្រវាត់ និងវិថី»របស់ចិន។ ហើយគម្រោងនេះ ក៏មិនមែនជាអន្ទាក់បំណុលសម្រាប់កម្ពុជាដែរ។ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថ្លែងសុន្ទរកថាបែបនេះ នៅក្នុងវេទិកា«កិច្ចសហប្រតិបត្តិការខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ» លើកទី២ នៅប្រទេសចិន កាលពីថ្ងៃទី២៦ មេសា។
គ.ជ.ប បានចេញសេចក្តីបំភ្លឺបែបនេះ ដើម្បីបដិសេធនឹងសារព័ត៌មានមួយចំនួន ដែលបានផ្សព្វផ្សាយថា គ.ជ.ប បានបែងចែកអាសនៈថ្មីនៃក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ រួចហើយ ក្រោយការបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ ត្រូវបានបញ្ចប់។ គ.ជ.ប បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីបំភ្លឺថា ក្រោយការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ រួចហើយ គ.ជ.ប បានត្រឹមតែប្រកាសលទ្ធផលបឋម ដែលគណបក្សនីមួយៗ ទទួលបានសំឡេងឆ្នោតប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែគ.ជ.ប មិនបានប្រកាសពីចំនួនអាសនៈ ដែលគណបក្សនីមួយៗ ទទួលបាន នោះទេ។ គ.ជ.ប បានពន្យល់នៅក្នុងសេចក្តីបំភ្លឺ យ៉ាងដូច្នេះ៖«ការផ្សាយពីលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ជាផ្លូវការដោយបង្ហាញជូនអាសនៈ និងឈ្មោះបេក្ខជននៃបញ្ជីគណបក្សនយោបាយជាប់ឆ្នោត លុះត្រាតែការដោះស្រាយបណ្តឹងចប់សព្វគ្រប់ជាស្ថាពរ»។ ក្រោយការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ គ.ជ.ប ទទួលបានបណ្តឹងមួយចំនួនពីគណបក្សនយោបាយ។ ហើយពេលនេះ គ.ជ.ប កំពុងតែដោះស្រាយបណ្តឹងទាំងនោះ។ ក្រោយការដោះស្រាយបណ្តឹងរួចរាល់ហើយ គ.ជ.ប នឹងប្រកាសពីលទ្ធផលផ្លូវការនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ និងការបែងចែកចំនួនអាសនៈថ្មីនៃក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ ដែលគណបក្សនីមួយៗ ទទួលបាន។ បើតាមគ.ជ.ប លទ្ធផលផ្លូវការ នឹងត្រូវប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧៕	ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បានចេញសេចក្តីបំភ្លឺមួយ ជុំវិញការបែងចែកអាសនៈថ្មីនៃក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ នាអាណត្តិទី៤នេះ។ តាមរយៈសេចក្តីបំភ្លឺរបស់ខ្លួន គ.ជ.ប អះអាងថា រហូតមកដល់ពេលនេះ គ.ជ.ប មិនទាន់អាចបែងចែកអាសនៈថ្មីនៃក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ថា គណបក្សណា ទទួលបានប៉ុន្មាន ឡើយ។
Supreme Court Chief Justice Maria Lourdes Sereno is one of several high-profile Philippine critics who have found themselves targeted after speaking out against the president's signature crackdown. "Sereno is found disqualified from and hereby adjudged guilty of unlawfully holding and exercising the office of the chief justice," court spokesman Theodore Te told reporters. "The decision is immediately executory without further need of action from the court," Te said, adding the vote was 8-6 against Sereno. The Supreme Court case against Sereno, the nation's first female chief justice, alleged she failed to file statements of assets and liabilities in years past -- accusations she categorically denied. Separately, Sereno was also facing an impeachment effort in the lower House of Representatives, a move which critics allege is part of wider efforts by Duterte to destroy foes and usher in one-man rule. Sereno had pledged to fight the ouster effort, saying in March: "The current state of the nation is one where perceived enemies of the dominant order are considered fair game for harassment, intimidation and persecution." Duterte last month urged lawmakers to "fast-track" her removal, warning otherwise "I'll do it for you". Sereno has been accused of failing to pay about two million pesos ($40,000) in taxes as well as falsifying and tampering with court resolutions. She is also alleged to have spent excessively on "opulent" hotels and a luxury official vehicle, as well as flying business or first class. Sereno is the second chief justice in a row to be ousted in the Philippines. Lawmakers convicted her predecessor, Renato Corona, in 2012 of corruption allegations. Then-president Benigno Aquino said the sacking was part of his anti-graft reforms, but critics said he aimed to ensure his control of the court. Duterte and Sereno first clashed in 2016 when she criticised his order that judges whom he linked to the illegal drugs trade turn themselves in as part of his crackdown. Police say they have killed roughly 4,200 drug suspects who fought back during arrest since Duterte launched the war nearly two years ago. Rights groups allege the actual number is three times higher. Other Duterte critics have also been ousted, punished or threatened including detained Senator Leila de Lima, the Commission on Human Rights, and an anti-corruption prosecutor who investigated allegations Duterte has hidden wealth. bur-jm/mm/kaf © Agence France-Presse	Manila, Philippines \| Judges of the Philippines' top court voted Friday to remove their chief justice, who faced ouster efforts after battling with President Rodrigo Duterte over his deadly war on drugs.
ស្ថានទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំនេះ គឺជាវិធានការសំខាន់មួយទៀត សម្រាប់ភាគីទាំងពីរអនុវត្តគោលការណ៍កុងសុងស៊ីសរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំ ក្នុងការពន្លឿននាំចេញកសិផលកម្ពុជាទៅកាន់ប្រទេសចិន។ ស្ថានទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុកថា៖«កិច្ចប្រជុំវាយម្លៃតាមរយៈវីដេអូលើកទី២ លើកសិផលកម្ពុជាដែលនឹងនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសចិននេះ បានបង្ហាញពីប្រទេសទាំងពីរខិតខំសម្រេចឆន្ទៈ និងការប្ដេជ្ញាចិត្តដ៏មុតមាំក្នុងការនាំចេញកសិផលកម្ពុជា ទៅកាន់ប្រទេសចិននិងការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែងកាន់តែច្រើន»។ បើតាមស្ថានទូតចិន ការរៀបចំកិច្ចការពាក់ព័ន្ធលើការវាយតម្លៃខាងលើនេះ នឹងបញ្ចប់ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ។ បច្ចុប្បន្ន ភាគីចិនចង់ឱ្យកម្ពុជាពន្លឿនការឆ្លើយតបលើលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន ដើម្បីជំរុញដំណើរការនាំចេញឲ្យឆាប់ ខណៈក្រសួងកសិកម្ម និងរដ្ឋបាលជលផល កំពុងពិនិត្យលទ្ធភាពផលិត និងលក្ខខណ្ឌចាំបាច់មួយចំនួនដូចជា គុណភាព សុវត្ថិភាព និងអនាម័យជាដើម។ ការនាំចេញនេះ គឺជាប្រភេទ សាច់បង្កក ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកចិញ្ចឹម និងរោងចក្រវិចខ្ចប់ ចាំបាច់មានប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យស្ដង់ដារមួយច្បាស់លាស់ មុននាំចេញទៅចិន។ ទាក់ទងនឹងការនាំចេញនេះ ចិនក៏ចង់ឱ្យកម្ពុជាមានប្រព័ន្ធមួយ ដែលធានាបានក្នុងការត្រួតពិនិត្យគុណភាព និងសុវត្ថិភាព។ ចំណែកការចិញ្ចឹមវិញ ត្រូវអនុវត្តគោលការណ៍វារីវប្បកម្មល្អ ដែលប្រើប្រភពទឹកគ្មានជាតិពុល និងការឱ្យចំណីមិនត្រូវប្រើអកម៉ូន ជាពិសេសមិនត្រូវប្រើថ្នាំព្យាបាលខុសបច្ចេកទេស រួមទាំងការអនាម័យក្នុងកសិដ្ឋានជាដើម។ លោក ខូវ គួង អនុប្រធានរដ្ឋបាលជលផល ធ្លាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ថា បច្ចុប្បន្នកម្ពុជាមានរោងចក្រ និងប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យ សម្រាប់ដំណើរការផលិតគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ប៉ុន្តែជំហានដំបូងលោកគ្រាន់តែចង់ឲ្យមានការនាំចេញទៅចិនសិនប៉ុណ្ណោះ ទើបពង្រីកទីផ្សារបន្ថែមទៀតនៅពេលក្រោយ គឺដោយសារការជូនដំណឹងនេះលឿនពេក ធ្វើឲ្យកម្ពុជាពុំបានត្រៀមខ្លួនបាន១០០ភាគរយ។ កាលពីថ្ងៃទី៦ធ្នូ ២០២១ លោក វ៉ាង វិនធាន អគ្គឯករដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា បានថ្លែងនៅក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការផ្លូវជាតិលេខ១១ និងផ្លូវក្នុងក្រុងព្រៃវែងថា ភាគីចិនបានសម្រេចចិត្តក្នុងសិក្សា និងវិភាគហានិភ័យលើផ្លែមៀន និងត្រីប្រារបស់កម្ពុជា តាមរយៈវីដេអូពីចម្ងាយដែលជាវិធានការសំខាន់មួយ ដើម្បីអនុវត្តកុងសង់ស៊ីស។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ក៏បានស្នើឱ្យ អ្នកចិញ្ចឹមត្រីប្រា និងអ្នកដាំដុះមៀនប៉ៃលិន ពង្រឹងការអនុវត្តតាមស្ដង់ដារ និងការទាមទាររបស់ចិន សម្រាប់ការនាំចេញនេះ ៕	រដ្ឋបាលគយប្រទេសចិន និងក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទកម្ពុជា បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំវាយតម្លៃ តាមរយៈវីដេអូទៅលើភូតគាមអនាម័យត្រីប្រាកម្ពុជា ដែលត្រូវនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារចិនខាងមុខ។ កិច្ចប្រជុំនេះ មានរយៈពេល៩ថ្ងៃ ដោយគិតចាប់ពីថ្ងៃទី២០ មករាទៅ។
យោងតាមទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តព្រះសីហនុ នឹងព្យាបាលជំងឺភ្នែកដោយឥតគិតថ្លៃ រយៈពេល០២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ដល់ទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ នៅអគារចក្ខុរោគ នៃមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តព្រះសីហនុ។ ការផ្ដល់ការពិនិត្យ ពិគ្រោះ និងព្យាបាលជំងឺភ្នែក នឹងចាប់ផ្ដើមពីពេលម៉ោង៨ព្រឹក រហូតដល់១១ថ្ងៃត្រង់ និងពីម៉ោង២ ដល់ម៉ោង៥ល្ងាច។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ក៏បានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋ អាជីវករ កម្មករ និងនិយោជិត ដែលមានបញ្ហាសុខភាពភ្នែក ឱ្យមកទទួលការពិនិត្យ ពិគ្រោះ និងព្យាបាលឱ្យបានគ្រប់ៗគ្នា៕ ព័ត៌មានលម្អិត លោក-អ្នក អាចទាក់ទងតាមលេខទូរស័ព្ទ ០៩៨ ៧៦៣ ៦៣០៕	ភ្នំពេញ៖ ដើម្បីចូលរួមអបអរសាទរ «ទិវាសុខភាពភ្នែកពិភពលោក ឆ្នាំ២០២២» ក្រោមប្រធាបបទ «ស្រលាញ់ភ្នែករបស់អ្នក» គ្រូពេទ្យឯកទេសជំងឺភ្នែក នៃមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តព្រះសីហនុ នឹងផ្ដល់ការពិនិត្យ ពិគ្រោះ និងព្យាបាលជំងឺភ្នែកដោយឥតគិតថ្លៃ។
បើគិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៧ នេះជាលើកដំបូងហើយដែលទ័ពជើងទឹកកូរ៉េខាងត្បូង អាម៉េរិក និងជប៉ុនធ្វើសមយុទ្ធត្រីភាគីប្រឆាំងនាវាមុជទឹកនៅក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិនៃសមុទ្រខាងកើត។ «លំហាត់យោធាគឺរៀបចំឡើងដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ពួកគេដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគំរាមពីនាវាមុជទឹកកូរ៉េខាងជើងដែលកំពុងកើនឡើងរួមមានការបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកចេញពីនាវាមុជទឹក នៅពេលដែលបង្កការគំរាមនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលឥតដាច់ជាមួយនឹងការសាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកជាបន្តបន្ទាប់»។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់កូរ៉េខាងត្បូង។ បើតាមកងទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិកវិញ សមយុទ្ធនេះនឹងបង្កើនសមត្ថភាពអន្តរប្រតិបត្តិការ និងការសម្របសម្រួលបច្ចេកទេស និងបច្ចេកទេសរវាងប្រទេសទាំងបី។ កងទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិក និងជប៉ុនក៏បានលើកឡើងដែរថា ការហ្វឹកហាត់រួមគ្នានេះរំពឹងថានឹងលើកកម្ពស់តំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកសេរី និងបើកចំហ ចំពេលមានភាពតានតឹងជុំវិញសកម្មភាពរបស់ចិននៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លំហាត់យោធានេះរួមមានការចូលរួមពីនាវាផ្ទុកយន្តហោះ USS Ronald Reagan, នាវាពិឃាតបំពាក់មីស៊ីលប្រដេញ USS Chancellorsville, នាវាពិឃាត USS Barry, នាវាពិឃាតកូរ៉េខាងត្បូង Munmu the Great នាវាផ្ទុកប្រេងរបស់ជប៉ុន និងនាវាចម្បាំងមួយចំនួនទៀត។ អំឡុងពេលហ្វឹកហ្វឺន នាវាកងទ័ពជើងទឹកមកពីប្រទេសទាំងបីនេះបានស្វែងរក និងតាមដាននាវាមុជទឹកអាម៉េរិកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដែលដើរតួជានាវាមុជទឹកកូរ៉េខាងជើង ខណៈផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៅវិញទៅមក៕ កូរ៉េខាងត្បូង អាម៉េរិក និងជប៉ុន ធ្វើសមយុទ្ធជើងទឹករួមគ្នា ស្របពេលតានតឹងជាមួយកូរ៉េខាងជើង ដោយ៖ឡាយ ស្រីពេជ្រ នយោបាយអន្តរជាតិ (កូរ៉េខាងត្បូង, អាម៉េរិក, ជប៉ុន) ទ័ពជើងទឹកកូរ៉េខាងត្បូង អាម៉េរិក និងជប៉ុននៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញាបានធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាប្រឆាំងនាវាមុជទឹកនៅសមុទ្រខាងកើត។ នេះជាលំហាត់យោធាត្រីភាគីលើកដំបូងហើយក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំក្រោយនេះ ស្របពេលភាពតានតឹងកើនឡើងជុំវិញការបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនលើករបស់កូរ៉េខាងជើងបាញ់ និងលទ្ធភាពធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរលើកទី៧ផងដែរ។ បើគិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៧ នេះជាលើកដំបូងហើយដែលទ័ពជើងទឹកកូរ៉េខាងត្បូង អាម៉េរិក និងជប៉ុនធ្វើសមយុទ្ធត្រីភាគីប្រឆាំងនាវាមុជទឹកនៅក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិនៃសមុទ្រខាងកើត។ «លំហាត់យោធាគឺរៀបចំឡើងដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ពួកគេដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគំរាមពីនាវាមុជទឹកកូរ៉េខាងជើងដែលកំពុងកើនឡើងរួមមានការបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកចេញពីនាវាមុជទឹក នៅពេលដែលបង្កការគំរាមនុយក្លេអ៊ែរ និងមីស៊ីលឥតដាច់ជាមួយនឹងការសាកល្បងមីស៊ីលបាលីស្ទិកជាបន្តបន្ទាប់»។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់កូរ៉េខាងត្បូង។ បើតាមកងទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិកវិញ សមយុទ្ធនេះនឹងបង្កើនសមត្ថភាពអន្តរប្រតិបត្តិការ និងការសម្របសម្រួលបច្ចេកទេស និងបច្ចេកទេសរវាងប្រទេសទាំងបី។ កងទ័ពជើងទឹកអាម៉េរិក និងជប៉ុនក៏បានលើកឡើងដែរថា ការហ្វឹកហាត់រួមគ្នានេះរំពឹងថានឹងលើកកម្ពស់តំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកសេរី និងបើកចំហ ចំពេលមានភាពតានតឹងជុំវិញសកម្មភាពរបស់ចិននៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លំហាត់យោធានេះរួមមានការចូលរួមពីនាវាផ្ទុកយន្តហោះ USS Ronald Reagan, នាវាពិឃាតបំពាក់មីស៊ីលប្រដេញ USS Chancellorsville, នាវាពិឃាត USS Barry, នាវាពិឃាតកូរ៉េខាងត្បូង Munmu the Great នាវាផ្ទុកប្រេងរបស់ជប៉ុន និងនាវាចម្បាំងមួយចំនួនទៀត។ អំឡុងពេលហ្វឹកហ្វឺន នាវាកងទ័ពជើងទឹកមកពីប្រទេសទាំងបីនេះបានស្វែងរក និងតាមដាននាវាមុជទឹកអាម៉េរិកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរដែលដើរតួជានាវាមុជទឹកកូរ៉េខាងជើង ខណៈផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៅវិញទៅមក៕	ទ័ពជើងទឹកកូរ៉េខាងត្បូង អាម៉េរិក និងជប៉ុននៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញាបានធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាប្រឆាំងនាវាមុជទឹកនៅសមុទ្រខាងកើត។ នេះជាលំហាត់យោធាត្រីភាគីលើកដំបូងហើយក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំក្រោយនេះ ស្របពេលភាពតានតឹងកើនឡើងជុំវិញការបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនលើករបស់កូរ៉េខាងជើងបាញ់ និងលទ្ធភាពធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរលើកទី៧ផងដែរ។
ដៃត្រជាក់របស់អ្នកដាំ គឺដៃដែលដាំបានផលច្រើន។ ដៃរបស់លោក សន សឿន ដាំបានផលល្អ តែប្រភេទ ដំណាំបន្លែស្លឹកដូចជាស្ពៃ, សាឡាត និងខាត់ណាជាដើម។ សម្រាប់ដំណាំហូបផ្លែវិញ កសិករវ័យចំណាស់រូបនេះ ដាំមិនបានផ្លែច្រើននោះទេ។ លោក សន សឿន ធ្លាប់ជម្នះ និងបានពិសោធន៍លើករណីជាច្រើន ប៉ុន្តែលោកនៅតែមិនទទួលបានផលល្អ។ កសិករនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺរូបនេះ បន្តថា ភរិយារបស់លោក ដែលមានដៃត្រជាក់ ឬធាតុត្រជាក់នេះ គ្រាន់តែយកជើងកប់ ក៏បានផ្លែច្រើនដែរ៕ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសខ្លីរវាងកញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកយកព័ត៌មាន ThmeyThmey ជាមួយលោក សន សឿន ប្រធានសហគមន៍អភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មសរីរាង្គខេត្តកំពង់ស្ពឺដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ ប្រធានសហគមន៍អភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មសរីរាង្គ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ លោក សន សឿន មានបទពិសោធន៍ច្រើនលើវិស័យកសិកម្ម បានមានប្រសាសន៍ថា ការដាំដំណាំហូបផ្លែ ឬបន្លែស្លឹក ត្រូវការបច្ចេកទេសផ្គួបផ្សាំនឹងដៃត្រជាក់របស់អ្នកដាំ។ ដៃត្រជាក់របស់អ្នកដាំ ត្រូវបានគេនិយាយតៗគ្នាថា ដាំដំណាំទទួលបានផលច្រើន។ បើតាមកសិករជំនាញ សន សឿន ការដាំដំណាំមានទៅតាមប្រភេទមនុស្ស, អ្នកខ្លះដាំដំណាំផ្លែបានច្រើន ចំណែកអ្នកខ្លះ ដាំបន្លែស្លឹកបានផលច្រើន គឺមកពីដៃត្រជាក់របស់អ្នកដាំ។
សម្តេច ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី-រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាប្រធានគណៈបញ្ជាការសន្តិសុខសម្រាប់ការបោះឆ្នោត មើលឃើញពីភាពល្អប្រសើរយ៉ាងខ្លាំងនៃដំណើរការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥។ សម្តេច បានសរសើរពីដំណើរការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥នេះ ក្នុងពិធីបញ្ចុះខណ្ឌសីមាព្រះវិហារ វត្តពោធិរង្សី (វត្តត្រពាំងទទឹម) នៅស្រុកកញ្ច្រៀច ខេត្តព្រៃវែង កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ ប្រធានគណៈបញ្ជាការសន្តិសុខសម្រាប់ការបោះឆ្នោត បានអះអាងដូច្នេះថា៖«ការបោះឆ្នោតកន្លងទៅនេះ ជាការបោះឆ្នោតល្អឥតខ្ចោះ។ ប៉ុណ្ណឹងហើយ នៅមានអ្នកថា លួចបន្លំ។ មាត់ចេះតែថាលួចបន្លំ តែដៃទទួលយកលទ្ធផលបោះឆ្នោត។ ចុះបើគេ លួចបន្លំហើយ ចាំបាច់យកធ្វើអី? ចេះតែនិយាយទៅកើត និយាយឲ្យតែបាន ដូចថា និយាយអត់ទទួលខុសត្រូវ ហើយនិយាយដោយបំពានការពិត»។ លោក សុន ឆ័យ អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន និយាយក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី កន្លងមកថា លទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥ មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋឡើយ ដ្បិតការបោះឆ្នោតនេះ មានការបំភិតបំភ័យ មានការទិញសន្លឹកឆ្នោត និងមានការលួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោត ជាដើម។ លោក ថែមទាំងលើកឡើងថា ការបោះឆ្នោតលើកនេះ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងទាំងស្រុងដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាច ហើយគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) មិនឯករាជ្យនោះទេ។ ការចោទសួរថា «បើការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥ មានការលួច ឬការបន្លំសន្លឹកឆ្នោត ចុះហេតុអ្វី គណបក្សភ្លើងទៀន នៅទទួលយកអាសនៈឃុំ-សង្កាត់ ដែលទទួលពីការបោះឆ្នោតនេះ?» ត្រូវលោក សុន ឆ័យ បកស្រាយថា សន្លឹកឆ្នោតមួយចំនួនដែលជាឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ត្រូវគេបំបាត់ ហើយសន្លឹកឆ្នោតមួយចំនួនទៀត បាននៅសល់ ដោយសារការពារបាន។ លោក បកស្រាយបន្តថា គណបក្សភ្លើងទៀត បានយកសន្លឹកឆ្នោតដែលនៅសល់ ព្រោះជាសន្លឹកឆ្នោតរបស់ខ្លួន ដែលទទួលបានពីប្រជាពលរដ្ឋ ហើយការតស៊ូ និងការតវ៉ាទៅលើសន្លឹកឆ្នោត ដែលបាត់ ត្រូវលោកចាត់ទុកថាជារឿងធម្មតា។ អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀនរូបនេះ បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«វា មិនដែលអ្នកណាទៅឲ្យគេប្រមូលយកទាំងអស់នោះទេ»។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងគ.ជ.ប មិនអាចអត់ទ្រាំនឹងសម្តីរបស់លោក សុន ឆ័យ ក៏បានប្តឹងលោក ទៅតុលាការភ្នំពេញ។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទាមទារឲ្យតុលាការដាក់ទោសលោកតាមច្បាប់ និងតម្រូវឲ្យលោកបង់ប្រាក់ជិត១លានដុល្លារ ទុកជាការសងជំងឺចិត្ត។ គ.ជ.ប មិនទាមទារឲ្យបង់ប្រាក់ឡើយ ដោយគ្រាន់តែទាមទារឲ្យតុលាការដាក់ទោសលោកតាមច្បាប់ និងតម្រូវឲ្យលោក សុំទោសគ.ជ.ប។ តុលាការ មិនទាន់កោះហៅលោក ទៅសួរនៅឡើយទេ។ សម្តេច ស ខេង មានប្រសាសន៍ក្នុងពិធីខាងលើថា ការឈរជើងរបស់កម្លាំងសមត្ថកិច្ច ក្នុងការការពារសន្តិសុខតាមការិយាល័យបោះឆ្នោតជាង១ម៉ឺនការិយាល័យនៅទូទាំងប្រទេស បានទទួលជោគជ័យ ដោយមិនមានបញ្ហាអ្វីកើតឡើងក្នុងថ្ងៃបោះឆ្នោតឡើយ។ រដ្ឋមន្រ្តីមហាផ្ទៃ ពុំទាន់បានឮអន្តរជាតិណាមួយ វាយតម្លៃថា ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជាលើកនេះ មិនល្អនោះទេ។ សម្តេចប្រធានគណៈបញ្ជាការសន្តិសុខសម្រាប់ការបោះឆ្នោត រៀបរាប់ពីចំណុចល្អៗទៀតថា ការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥ បានប្រព្រឹត្តទៅតាមគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ ដោយគ្រប់គណបក្ស បានធ្វើសកម្មភាពព្រមៗគ្នាដោយសេរី គ្មានការគំរាមកំហែង គ្មានការគាបសង្កត់ និងគ្មានអំពើហិង្សា។ សម្តេច បន្តថា រីឯប្រជាពលរដ្ឋ បានចេញទៅបោះឆ្នោតដោយគ្មានការភ័យខ្លាច ការគំរាមកំហែង ការសម្លុតពីសមត្ថកិច្ច ឬពីអ្នកណាឡើយ។ សម្តេច បន្ថែមថា លទ្ធផលដ៏ល្អនៃការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កត់ទៅតាមគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យនេះ គឺជាមោទនភាពរបស់កម្ពុជា និងធ្វើឲ្យកម្ពុជាលេចមុខមាត់ថែមទៀតលើឆាកអន្តរជាតិ។ ក្រោយការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥ នៅថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ ត្រូវបានបញ្ចប់ គណបក្សនានា ក្នុងចំណោមគណបក្សទាំង១៧ ដែលបានចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងការបោះឆ្នោតនេះ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រៀងៗខ្លួន ដោយគណបក្សខ្លះ សរសើរការបោះឆ្នោត និងគណបក្សខ្លះ រិះគន់ការបោះឆ្នោត។ ចំពោះគណបក្សដែលរិះគន់ការបោះឆ្នោត មានតែគណបក្សភ្លើងទៀនទេ ដែលនៅត្រាំត្រែងយូរជាងគេក្នុងការរិះគន់លើការបោះឆ្នោត។ គណបក្សភ្លើងទៀន មិនបានបញ្ចប់ការរិះគន់នៅត្រឹមការចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះទេ ដោយបន្តរិះគន់ការបោះឆ្នោតតាមរយៈសន្និសីទសារព័តមានរបស់ខ្លួន និងតាមរយៈបណ្តាញសារព័ត៌មានថែមទៀត។ អ្នកដែល ចេញមុខមាត់ច្រើនជាងគេក្នុងការរិះគន់លើការបោះឆ្នោត គឺលោក សុន ឆ័យ និង លោក ថាច់ សេដ្ឋ ដែលជាអនុប្រធានទាំង២រូបរបស់គណបក្សភ្លើងទៀន។ គេ បានដឹងលទ្ធផលក្រៅផ្លូវការថា ក្នុងចំណោមអាសនៈឃុំ-សង្កាត់ជាង១,១ម៉ឺនអាសនៈ សម្រាប់អាណត្តិទី៥នេះ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទទួលបានអាសនៈជាង៩,៣ពាន់ ខណៈគណបក្សភ្លើងទៀន ទទួលបានជាង២ពាន់អាសនៈ។ លទ្ធផលផ្លូវការ នឹងត្រូវប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២៕	ដោយ៖ ទេពញាណ
ពិធីប្រកាសភាពជាដៃគូនេះប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី១២ មិថុនា ២០២៤ នៅសណ្ឋាគារ សុខាភ្នំពេញក្រោមអធិបតីភាពរបស់ ឱសថបណ្ឌិត ហៃ លីអ៊ាង ប្រធានអគ្គនាយក្រុមហ៊ុនផលិតឱសថ PPM និងលោក Alberto Montero នាយករងអន្តរជាតិ ក្រុមហ៊ុន FAES Farma និងមានការចូលរួមពីតំណាងក្រុមហ៊ុន PPM, ក្រុមហ៊ុន FAES Farma, វេជ្ជបណ្ឌិត ឱសថការី ម្ចាស់ឱសថស្ថាន និងដៃគូរពាណិជ្ជកម្មនានាមកពីទូទាំងប្រទេសផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុន FAES Farma មានវត្តមាននៅកម្ពុជាជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ តាមរយៈផលិតផលដូចជា Dynamogen, Labixten, Ferroprotina, Potenciator, Positon និង Venosmil។ កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៤ នេះក្រុមហ៊ុន FAES Farma បានចូលរួមចាប់ដៃគូរយៈពេលវែងជាមួយ PPM Laboratories ដើម្បីពង្រីកទីផ្សាររបស់ពួកគេនៅក្នុងតំបន់។ បង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ១៩៣៣ ក្នុងរយៈពេលជាង ៩០ឆ្នាំមកនេះ ក្រុមហ៊ុន FAES Farma បានក្លាយជាស្ថាប័ន ថែទាំសុខភាពសកល ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយសារតែភាពជឿជាក់ គុណភាព និងភាពច្នៃប្រឌិត។ FAES Farma ផ្តោតសំខាន់ចំពោះការស្រាវជ្រាវ, ការផលិត, ការចែកចាយឱសថ និងវត្ថុធាតុដើមហើយផលិតផលរបស់ FAESត្រូវបានចែកចាយរហូតដល់ ១៣០ប្រទេសនៅជុំវិញពិភពលោក។ ក្នុងនាមជាអ្នកផលិត និងចែកចាយឱសថធំបំផុតមួយនៅកម្ពុជា ដែលមានការប្តេជ្ញាខ្ពស់ចំពោះការផ្តល់ផលិតផលឱសថ ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ដោយផ្តោតសំខាន់ទៅលើភាពច្នៃប្រឌិត និងការពេញចិត្តរបស់អតិថិជនសហគ្រាស PPM មានមោទនភាពក្នុងការចូលរួមបង្កើនសុវត្ថិភាពសុខភាពសង្គមកម្ពុជា តាមរយៈការក្លាយជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មជាមួយក្រុមហ៊ុន FAES Farma នាពេលនេះ។ ឱសថបណ្ឌិត ហៃ លីអ៊ាង ប្រធានអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន PPM បានលើកឡើងថា៖ «យើងគឺជាសហគ្រាសផលិតឱសថដែលមានវ័យចំណាស់ដូចគ្នា ព្រោះប៉េប៉េអឹមមានផលិតផលឱសថ «គីណាល់» ដែលបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩៦០។ ហើយ FAES FARMA (ហ្វាអែស ហ្វាម៉ា) ក៏ដូចគ្នា គឺសហគ្រាសផលិតឱសថ ដែលមានវត្តមានតាំងពីមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី២មកម្ល៉េះ។ ដូចនេះយើងទាំងពីរសុទ្ធតែជាសហគ្រាសផលិតឱសថចាស់ទុំដូចគ្នា ហើយនេះជាការធម្មតាទេ ដែលយើងចាប់ដៃគ្នា ដោយសារតែយើងសុទ្ធតែមានបទពិសោធដ៏សម្បូរបែបនៅក្នុងវិស័យឱសថសាស្រ្តនេះ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតការចាប់ដៃគ្នារវាង PPM និង FAES ដោយសារតែយើងមានទិសដៅដូចគ្នា។ ជាពិសេសយើងមានផលិតផលប្រកបទៅដោយគុណភាពក្នុងការពង្រីកចូលទីផ្សាររួមគ្នា ព្រោះគ្រប់ផលិតផលទាំងអស់របស់ PPM និង FAES ជាផលិតផលដែលអាចឆ្លើយតបគ្នាទៅវិញទៅមកនៅលើទីផ្សារ។ យើងសង្ឃឹមថា ការចាប់ដៃគ្នារវាង PPM និង FAES ដែលសុទ្ធសឹងជាសហគ្រាសផលិតឱសថជើងចាស់ទាំងពីរនេះ នឹងធ្វើឱ្យគេកាន់តែស្គាល់ផលិតផលរបស់យើង ក៏ដូចជាការចែករំលែកនូវបទពិសោធល្អៗ រៀងៗខ្លួន ទៅវិញទៅមក ក្នុងការចូលរួមលើកតម្កើងសុខុមាលភាពប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជារបស់យើង ដោយទទួលបាននូវឱសថដែលមានគុណភាពល្អ និងសុវត្ថិភាពក្នុងការប្រើប្រាស់»។ លោក Alberto Montero តំណាង FAES Farma បានបន្ថែមថា៖ «កម្ពុជា គឺជាទីផ្សារសំខាន់ ដែលជាផ្នែកមួយនៃផែនការពង្រីកវត្តមានរបស់យើងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហើយយើងមានជំនឿយ៉ាងមុតមាំថា PPM ដែលជា ក្រុមហ៊ុនផលិត និងចែកចាយឱសថក្នុងស្រុកដ៏ធំ និងឈានមុខគេ ដែលផ្តោតសំខាន់ទៅលើគុណភាព និងភាពច្នៃប្រឌិតខ្ពស់សម្រាប់ផលិតផលឱសថ គឺជាដៃគូដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន FAES Farma»។ ព្រឹត្តិការណ៍ «ការពួតដៃគ្នាដើម្បីភាពអស្ចារ្យ» ឬ "Uniting for Excellence" នេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យមួយ ដែលបង្ហាញពីភាពស័ក្តិសមឥតខ្ចោះរវាង PPM Pharma និង FAES Farma។ ភាពជាដៃគូនេះមានគោលដៅរួមគ្នាក្នុងការនាំមកនូវផលិតផលឱសថ ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពជីវិតសម្រាប់សហគមន៍របស់យើង។ ការចាប់ដៃគូនេះនឹងនាំមកនូវផលិតផលឱសថ ដែលមានគុណភាពខ្ពស់កាន់តែសម្បូរបែប ដែលរួមបញ្ចូលទាំងការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ច្នៃប្រឌិតរបស់ FAES Farma ជាមួយជំនាញ និងបណ្តាញចែកចាយទូលំទូលាយរបស់សហគ្រាស PPM នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ហើយការចាប់ដៃគូរវាងក្រុមហ៊ុនផលិតឱសថដ៏ធំទាំងពីរនេះរំពឹងថា នឹងចូលរួមចំណែកដល់ការសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក តាមរយៈការបង្កើតឱកាសការងារ និងលើកកម្ពស់សហគមន៍ ឱ្យមានសុខភាពល្អ និងគាំទ្រដល់គម្រោងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ជាតិរបស់យើងផងដែរ។	ក្រុមហ៊ុន PPM ដែលជាសហគ្រាសផលិតឱសថធំបំផុតនៅកម្ពុជា មានសោមនស្សរីករាយប្រកាសជាផ្លូវការក្នុងការចាប់ដៃគូពាណិជ្ជកម្មជាមួយក្រុមហ៊ុន ហ្វាអែស ហ្វាម៉ា (FAES Farma) របស់ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ជាក្រុមហ៊ុនឱសថល្បីលំដាប់ពិភពលោក។ ការសហការណ៍គ្នានេះ គឺជាចំណុចសំខាន់មួយក្នុងការប្តេជ្ញារបស់យើងក្នុងការផ្តល់ជូននូវផលិតផលឱសថ ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតសម្រាប់ទីផ្សារកម្ពុជា។
ដីការរបស់តុលាការនេះ ធ្វើឡើងតាមបណ្ដឹងរបស់បុរសម្នាក់ ដែលអះអាងថា ក្រុមសកម្មជនគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បាននាំគ្នាព្រួតវាយលើរូបគេ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧កន្លងមក នៅគ្រាដែលរូបគេ បានបើកម៉ូតូឆ្លងកាត់ក្បួនដង្ហែឃោសនាបោះឆ្នោតរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ សារព័ត៌មានថ្មីៗមិនទាន់អាចសុំការបកស្រាយពីលោក ម៉ន ផល្លា ប្រធានប្រតិបត្តិការគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជុំវិញករណីនេះនៅឡើយទេ៕	ភ្នំពេញ៖ ព្រះរាជអាជ្ញារងអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញលោក សៀង សុខ បានចេញដីកាបង្គាប់ឲ្យលោក ម៉ន ផល្លា ប្រធានប្រតិបត្តិការគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ចូលខ្លួនទៅបង្ហាញមុខនៅអធិការដ្ឋាននគរបាលខណ្ឌមានជ័យ មុនថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ ដើម្បីសាកសួរលើករណី «ហិង្សាដោយចេតនា មានស្ថានទម្ងន់ទោស» កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅ។ នេះបើតាមដីការតុលាការកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧។
តៃវ៉ាន់បានត្អូញត្អែរពីសកម្មភាពយាយីរបស់ចិនម្តងហើយម្តងទៀត ខណៈកងកម្លាំងអាកាសចិនជារឿយៗតែងបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងខ្លួនចូលតំបន់ការពារដែនអាកាសរបស់តៃវ៉ាន់ ដែលភាគច្រើននៅក្បែរប្រជុំកោះ Pratas ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយរបស់ក្រសួងការពារជាតិតៃវ៉ាន់នៅល្ងាចថ្ងៃទី ៣១ ខែតុលា យន្តហោះចម្បាំងចិនរួមមានយន្តហោះចម្បាំង J-16 ចំនួន ៦ គ្រឿង យន្តហោះប្រឆាំងនាវាមុជទឹកមួយគ្រឿង និងយន្តហោះស៊ើបការណ៍មួយគ្រឿង ហោះចូលតំបន់ការពារដែនអាកាសរបស់តៃវ៉ាន់ជាថ្មី។ ឆ្លើយតបទៅនឹងសកម្មភាពនេះ តៃវ៉ាន់បានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងខ្លួនទៅបណ្តេញយន្តហោះចិនចេញ។ លើសពីនេះទៀត តៃវ៉ាន់ក៏បាននិយាយថា សកម្មភាពយោធារបស់ចិននៅជិតកោះនេះ ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ និងបានប្តេជ្ញាម្តងហើយម្តងទៀតដើម្បីការពារសេរីភាព និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន។ គួរបញ្ជាក់ថា អំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំកំពូលប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនទាំង២០ (G20) នៅថ្ងៃទី ៣១ ខែតុលានៅទីក្រុងរ៉ូម រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាម៉េរិក អាន់តូនី ប្ល៊ីងខិន បានឆ្លៀតជួបជាមួយប្រមុខការទូតចិន វ៉ាង យី ជជែកពីបញ្ហាទាក់ទងនឹងតៃវ៉ាន់។ អាម៉េរិកបានបញ្ជាក់ចំៗថា ខ្លួនប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពដែលបានបង្កើនភាពតានតឹងនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ ឆ្លើយតបវិញ លោក វ៉ាង បញ្ជាក់ថាភាពតានតឹងលើកោះតៃវ៉ាន់បណ្តាលមកពីការគាំទ្ររបស់អាម៉េរិកដល់តៃវ៉ាន់។ ការកើនឡើងនាពេលថ្មីៗនេះ នៃសមយុទ្ធយោធារបស់ចិននៅក្នុងតំបន់ការពារដែនអាកាសរបស់តៃវ៉ាន់ គឺជាផ្នែកមួយនៃអ្វីដែលតៃប៉ិចាត់ទុកថាជាការយាយីផ្នែកយោធាដោយរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង។ នៅដើមខែតុលាកន្លងទៅ តៃវ៉ាន់បានរាយការណ៍ថា យន្តហោះចម្បាំងចិនចំនួន១៤៨គ្រឿងបានហោះចូលតំបន់ដែនការពារអាកាសតៃវ៉ាន់រយៈពេល៤ថ្ងៃ។ ភាពតានតឹងផ្នែកយោធារវាងចិននិងតៃវ៉ាន់ ដែលចិនតែងអះអាងថាតៃវ៉ាន់ជាទឹកដីរបស់ខ្លួន ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអាក្រក់បំផុតក្នុងរយៈពេលជាង ៤០ ឆ្នាំមកនេះ។ កន្លងមក រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិតៃវ៉ាន់លោក Chiu Kuo-cheng លើកឡើងថាតៃវ៉ាន់នឹងមិនចាប់ផ្តើមធ្វើសង្គ្រាមជាមួយចិនទេ ប៉ុន្តែនឹងការពារខ្លួនឱ្យបានពេញលេញ ខណៈភាពតានតឹងរវាងចិននិងតៃវ៉ាន់កាន់តែកើនកម្តៅ៕	ក្រសួងការពារជាតិតៃវ៉ាន់នៅថ្ងៃទី ៣១ ខែតុលា បានបញ្ជូនកងទ័ពអាកាសទៅព្រមានយន្តហោះចម្បាំងចិនចំនួន៨គ្រឿងដែលបានចូលមកក្នុងតំបន់ការពារដែនអាកាសរបស់តតៃវ៉ាន់ជាថ្មី ខណៈភាពតានតឹងបន្តមានកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។
កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងក្រុមហ៊ុនចិន និងក្លិបម្ចាស់ជើងឯកបារាំង Ligue1 នេះ កើតឡើងនៅពេលដែលក្លិបកីឡាបាល់ទាត់កំពូលៗនៅអឺរ៉ុបដទៃទៀត កំពុងសម្លឹងរកការបង្កើនទីផ្សារនៅប្រទេសចិនដែលអាចឲ្យពួកគេរកចំណូលបានកាន់តែច្រើន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិន Xinhua។ លោក Marc Armstrong នាយកផ្នែកឧបត្ថម្ភរបស់ក្លិប PSG និយាយថា៖« យើងរីករាយក្នុងការស្វាគមន៍ក្រុមហ៊ុន Hisense មកកាន់ក្រុមគ្រួសារ Paris Saint-Germain និងចាប់ផ្តើមភាពជាដៃគូដើម្បីដើរឆ្ពោះទៅមុខជាមួយគ្នា»។ បង្កើតឡើងក្នុងក្រុង Qingdao ខេត្ត Shandong ឆ្នាំ ១៩៦៩ ក្រុមហ៊ុនលំដាប់ពិភពលោក Hisense បានឧបត្ថម្ភដល់ក្រុមកីឡា និងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាធំៗជាច្រើនក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ ដូចជាក្រុម Red Bull Racing នៃក្របខណ្ឌ Formula One, ការប្រកួតបាល់ទាត់ពិភពលោក FIFA World Cup ឆ្នាំ ២០១៨, Euro ឆ្នាំ ២០១៦ និងកីឡាវាយកូនបាល់អូស្ត្រាលី Australian Open ជាដើម។ PSG ទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំងទាំងផ្នែកកីឡា និងពាណិជ្ជកម្មចាប់តាំងពីអ្នកជំនួដែលជាសេដ្ឋីសញ្ជាតិកាតាទិញយកក្លិបនេះក្នុងឆ្នាំ ២០១១។ រយៈពេល៩រដូវកាលចុងក្រោយ ក្លិបយក្សបារាំងមួយនេះឈ្នះពានរង្វាន់សរុបចំនួន១៨ ក្នុងនោះពាន Ligue 1 បារាំងចំនួន៧សម័យ។ Paris Saint-Germain ក៏នឹងត្រូវប្រជែងពានអឺរ៉ុបរដូវកាលនេះ ដោយត្រូវតតាំងជាមួយក្រុម Atalanta ក្នុងការប្រកួតក្របខណ្ឌ Champions League វគ្គ៨ក្រុមផងដែរ។ នៅវគ្គ៨ក្រុមនេះ តម្រូវឲ្យក្រុមប្រកួតតែ១ជើងប៉ុណ្ណោះនៅទឹកដីកណ្តាលក្នុងប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ដ្បិតមានបញ្ហាដោយសារជំងឺឆ្លង COVID-19។ ក្រុមពីរនេះ នឹងត្រូវជួបគ្នានារាត្រីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា វេលាម៉ោង ២:០០នាទីអាធ្រាត្រ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]៕	ក្លិបយក្សបារាំង Paris Saint Germain បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងឧបត្ថម្ភ (Sponsor) រយៈពេលច្រើនឆ្នាំជាមួយក្រុមហ៊ុនចិន Hisense បើទោះមានបញ្ហាដោយសារ COVID-19 រៀងខ្លួន។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ក្រុមហ៊ុនអេឡិចត្រូនិក និងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះ Hisense នៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា។
លោក ប្រាក់ សុខុន បានរំឮកប្រាប់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអូស្ត្រាលីថា កម្ពុជា ធ្លាប់ឆ្លងកាត់សង្រ្គាម ដោយរងការបំផ្លិចបំផ្លាញ និងការឈឺចាប់រាប់មិនអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ដូច្នេះកម្ពុជាចង់ឃើញតំបន់ទាំងមូលនៅតែរក្សាបាននូវសន្តិភាព ស្ថិរភាព និង វិបុលភាព។ ក្នុងន័យនេះ ប្រមុខការទូតកម្ពុជា បានសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះថា៖«សង្ឃឹមថា AUKUS នឹងមិនបន្ថែមសាំងទៅលើការប្រកួតប្រជែងដែលកំពុងមានស្ថានភាពមិនល្អស្រាប់ និងបង្កើនភាពតានតឹងបន្ថែមទៀតនោះទេ»។ ភាពជាដៃគូសន្តិសុខត្រីភាគីអូស្ត្រាលី-អង់គ្លេស-អាមេរិក (AUKUS) ត្រូវបានបង្កើតឡើង កាលពីខែកញ្ញា ២០២១ នាកិច្ចប្រជុំពិភាក្សាគ្នា តាមប្រព័ន្ធវីដេអូ។ ជុំវិញក្តីបារម្ភរបស់កម្ពុជានេះ ប្រមុខការទូតអូស្ត្រាលី លោកស្រី ម៉ារីស ផេន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា AUKUS ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីប្រយោជន៍ទូទៅ ក្នុងគោលបំណងរក្សាសន្តិភាព វិបុលភាព និងសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយគ្មានចេតនាណាមួយដើម្បីទទួលបានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិលនោះទេ។ បើតាមលោកស្រី ម៉ារីស ផេន AUKUS មិនមែនជាការបន្ថែមសម្ពាធទៅលើការប្រកួតប្រជែងសព្វាវុធនៅក្នុងតំបន់នោះដែរ។ ប្រមុខការទូតអូស្រ្តាលី បកស្រាយប្រាប់លោក ប្រាក់ សុខុន តាមទូរសព្ទដូច្នេះថា៖« ប្រទេសអូស្ត្រាលីប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះកាតព្វកិច្ចនៃការមិនរីកសាយភាយនៃអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ និងធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយទីភ្នាក់ងារថាមពលអាតូមិកអន្តរជាតិ (IAEA) »។ លោកស្រី ម៉ារីស ផេន បានអះអាងថា អូស្ត្រាលីប្តេជ្ញាចិត្តប្រកាន់ខ្ជាប់នូវកាតព្វកិច្ចក្រោមសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ (TAC) សន្ធិសញ្ញាតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូងគ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (SPNWFZ) និងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ (SEANWFZ)។ ជាផ្នែកមួយនៃ AUKUS នេះ ប្រទេសអូស្ត្រាលី នឹងអាចទទួលបាននាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពរបស់កងនាវាចរ អូស្ត្រាលី។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ដែលបានស្រង់សម្តីលោកស្រី ម៉ារីស ផេន ក្នុងជំនួបពិភាក្សាជាមួយលោក ប្រាក់ សុខុន។ បន្ថែមពីនេះ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសកម្ពុជា និងអូស្ត្រាលី បានអះអាងពីការពង្រឹងបន្ថែមទៀត នូវទំនាក់ទំនង ទ្វេភាគី និងពហុភាគី ដើម្បីផលប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅ សម្រាប់សន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាពនៅក្នុងតំបន់ ។ ជាពិសេសនៅពេលដែលកម្ពុជា ធ្វើជាប្រធានអាស៊ាននៅក្នុងឆ្នាំក្រោយ៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា សង្ឃឹមថា ដៃគូសន្តិសុខអូស្រ្តាលី អង់គ្លេស និងអាម៉េរិក (AUKUS) មិនបន្ថែមសាំងលើការប្រកួតប្រជែងសព្វាវុធ និងបញ្ហាក្នុងតំបន់ ដែលកំពុងមានស្ថានភាពមិនល្អស្រាប់នេះឡើយ។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោក ប្រាក់ សុខុន បង្ហាញក្តីព្រួយបារម្ភបែបនេះ នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយ លោកស្រី ម៉ារីស ផេន រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស និងជារដ្ឋមន្រ្តីកិច្ចការនារីអូស្រ្តាលី ទាក់ទងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី និងបញ្ហាតំបន់ និងអន្តរជាតិ រួមទាំងភាពជាដៃគូសន្តិសុខត្រីភាគីអូស្ត្រាលី-អង់គ្លេស-អាមេរិក (AUKUS) កាលពីថ្ងៃទី៨ កញ្ញា។
ការប៉ះទង្គិចគ្នាបានផ្ទុះឡើងនៅជាយក្រុងញូវដែលី ខណៈដែលកសិករដែលពោរពេញទៅដោយកំហឹងរុញច្រានរបាំងបេតុងការពារដែលដាក់នៅព្រំដែនទីក្រុងដើម្បីរារាំងអ្នកហែក្បួន។ កសិករខ្លះព្យាយាមយករបាំងចេញនៅពេលកំពុងបក់ទង់ជ័យនិងស្រែកពាក្យស្លោកនានា។ កសិករជាច្រើនបានធ្វើដំណើរលើត្រាក់ទ័រនិងម៉ូតូរបស់ពួកគេពីភាគខាងជើងរដ្ឋPunjab ដែលជារដ្ឋកសិកម្ម ដោយសន្យាថានឹងបោះជំរំនៅក្នុងរដ្ឋធានីនៃប្រទេសឥណ្ឌារហូតទាល់តែរដ្ឋាភិបាលកែប្រែច្បាប់ថ្មីនេះ។ កសិករបានប៉ះទង្គិចជាមួយប៉ូលិសនៅក្នុងបាតុកម្មដែលកើតមានឡើងអស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃមកនេះ។ នៅថ្ងៃទីមួយ ក្រុមសន្តិសុខបានប្រើកាណុងបាញ់ទឹកទៅកាន់ក្រុមកសិករនៅពេលដែលពួកគេបានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់រដ្ឋជិតខាងគឺរដ្ឋ Haryana ដើម្បីទៅដល់ទីក្រុងញូវដែលី។ ជាច្រើនម៉ោងក្រោយពីកសិករបានទាមទាររកហេតុផលដែលហាមមិនឲ្យពួកគេធ្វើបាតុកម្ម ប៉ូលិសបានប្រកាសថានឹងអនុញ្ញាតឲ្យពួកគេចូលទៅក្នុងទីក្រុង។ លោក Amarinder Singh ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ Punjabដែលបានរិះគន់ការប្រើប្រាស់អ្វីដែលលោកហៅថា«កងកម្លាំងដ៏សាហាវ» បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែផ្តួចផ្តើម«កិច្ចពិភាក្សាភ្លាមៗដើម្បីដោះស្រាយកង្វល់របស់កសិករទាក់ទិននឹងច្បាប់កសិកម្មថ្មី និងដោះស្រាយបញ្ហាដែលកំពុងលេចឡើង»។ ច្បាប់ដែលមានលក្ខណៈចម្រូងចម្រាស ហើយត្រូវបានអនុម័តកាលពីខែកញ្ញានេះ មានគោលបំណងកែប្រែច្បាប់ចាស់ៗរាប់ទសវត្សរ៍ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យកសិករភាគច្រើនលក់ផលិតផលរបស់ពួកគេតាមរយៈផ្សារបោះដុំរបស់រដ្ឋនៅក្នុងតម្លៃដែលបានកំណត់ដោយរដ្ឋាភិបាល ហើយនឹងត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ពួកគេដើម្បីលក់ផលិតផលទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជន។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Narendra Modi បានពណ៌នាច្បាប់នេះថាជា«ប្រវត្តិសាស្ត្រ» ហើយលោកនិយាយថាច្បាប់នេះនឹងបង្កើនចំណូលរបស់កសិករ ជំរុញផលិតភាពនិងរំដោះកសិករចេញពីការពឹងផ្អែកលើឈ្មួញកណ្តាល។ អ្នកគាំទ្រច្បាប់នេះនិយាយថាវាអាចនឹងទាក់ទាញការវិនិយោគឯកជននិងជួយឲ្យវិស័យកសិកម្មឥណ្ឌាកាន់តែទំនើប។ ទោះយ៉ាងណាកសិករឥណ្ឌាដែលត្រូវបានការពារពីទីផ្សារសេរីជាយូរមកហើយ ភ័យខ្លាចថាការដកចេញនូវការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលនឹងផ្តល់អំណាចចរចាតិចតួចដល់ពួកគេជាមួយនឹងសហគ្រាសធំៗហើយបង្ខំឲ្យពួកគេលក់ផលិតផលក្នុងតម្លៃទាប។ នៅពេលដែលពួកគេកំពុងទាមទារឲ្យតម្លៃខ្ពស់ជាងមុនសម្រាប់ផលដំណាំរបស់ពួកគេ ពួកគេបារម្ភថាច្បាប់ថ្មីនេះនឹងបន្ទាបចំណូលរបស់អ្នកនៅជនបទបន្ថែមទៀត។ ជិតពាក់កណ្តាលនៃចំនួនប្រជាជនឥណ្ឌា ពឹងផ្អែកលើកសិកម្ម ប៉ុន្តែវារួមចំណែកតែ១៧ភាគរយប៉ុណ្ណោះក្នុងផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបឥណ្ឌា។ កសិករភាគច្រើនមានដីតូច ហើយមានចំណូលតិចតួច ហើយជាញឹកញាប់ធ្លាក់ក្នុងបំណុល។ អ្នកវិភាគចំណីអាហារនិងគោលនយោបាយកសិកម្ម លោក Devinder Sharma បាននិយាយថាទំហំនៃការតវ៉ាបង្ហាញថា កសិករ«មិនយល់ស្រប»ជាមួយផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាល។ លោក Sharma និយាយថា៖«កសិករនៃប្រទេសឥណ្ឌាមិនត្រូវបានពិគ្រោះយោបល់អំពីច្បាប់នេះឡើយ»។ លោកបន្តថា៖ «ជាលទ្ធផល អ្នកដែលសប្បាយរីករាយគឺវិស័យឧស្សាហកម្មនិងទីផ្សារ ខណៈដែលកសិករជឿថា ច្បាប់នេះនឹងមានផលប៉ះពាល់អាក្រក់ដល់ពួកគេ»។ កសិករនិយាយថាពួកគេនឹងបន្តធ្វើបាតុកម្មរហូតដល់រដ្ឋាភិបាលដកចេញកំណែទម្រង់នេះ។ កសិករជាច្រើនបានត្រៀមលក្ខណៈរួចជាស្រេចសម្រាប់ដំណើរវែងឆ្ងាយក្នុងយានជំនិះរបស់ពួកគេដែលមានទៅដោយស្បៀងអាហារនិងសូម្បីតែធុងហ្គាសសម្រាប់ចម្អិនម្ហូប៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ប៉ូលិសបានបាញ់ឧស្ម័នបង្ហូរទឹកភ្នែក និងបានប្រើកាណុងបាញ់ទឹកកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកានៅពេលដែលកសិកររាប់ពាន់នាក់ពីភាគខាងជើងប្រទេសឥណ្ឌាហែក្បួនធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងច្បាប់ថ្មីនានាដែលរដ្ឋាភិបាលថានឹងធ្វើឲ្យមានបដិវត្តន៍នៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ ប៉ុន្តែចំណែកឯក្រុមកសិករវិញខ្លាចថា វានឹងធ្វើឲ្យពួកគេងាយនឹងរងការកេងប្រវ័ញ្ចពីសហគ្រាសធំៗ។
ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអេហ្ស៊ីបនឹងត្រូវផុតកុងត្រាជាមួយក្រុមហង្សក្រហមនៅក្នុងរដូវកាល ២០២២-២៣ ខាងមុខ ។ មកដល់ពេលនេះនៅមិនទាន់មានការចរចាលើសំណើបន្តកិច្ចសន្យាថ្មីណាមួយឡើយ។ ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ២៩ឆ្នាំក៏បានបញ្ជាក់ច្បាស់ៗថា រូបគេចង់បន្តស្នាក់នៅទឹកដី Anfield ។ប៉ុន្តែអនាគតគឺស្ថិតនៅលើម្ចាស់ក្លិបហង្សក្រហម Fenway Sports Group សម្រាប់ឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងថ្មីណាមួយដែលសមរម្យ។ និយាយប្រាប់ទស្សនាវដ្តី GQ, Salah បានស្នើសុំក្លិបបង្ហាញការដឹងគុណចំពោះរឿងគ្រប់យ៉ាងដែលបានជួយក្លិប Liverpool ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧មក។ «ខ្ញុំចង់ស្នាក់នៅទីនេះបន្ត ប៉ុន្តែវាមិនស្ថិតនៅក្នុងដៃខ្ញុំឡើយ គឺស្ថិតលើក្លិបជាអ្នកសម្រេច។ ខ្ញុំចង់បានអ្វី ពួកគេដឹងច្បាស់ណាស់ ហើយខ្ញុំមិនបានទាមទារចំពោះរឿងឆ្គួតៗឡើយ ក្រៅពីបន្តកិច្ចសន្យាថ្មី។ ខ្ញុំបានរស់នៅជាមួយក្លិប៥ឆ្នាំ ខ្ញុំយល់ដឹងច្បាស់ពីក្លិប ខ្ញុំស្រលាញ់អ្នកគាំទ្រ ហើយអ្នកគាំទ្រស្រលាញ់ខ្ញុំ។ ប៉ុន្តែផ្នែកគ្រប់គ្រង ពួកគេបានប្រាប់ថា ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ គឺវាស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ពូកគេ។» Salah ប្រាប់ទស្សនាវដ្តី GQ បែបនេះ។ ក្នុងរដូវកាល ២០២១-២២ នេះខ្សែប្រយុទ្ធ Mohamed Salah បានបង្ហាញនៅទម្រង់លេងឱ្យក្រុម Liverpool បានយ៉ាងល្អ ដោយក្នុងចំណោមការបង្ហាញខ្លួន២៦ប្រកួត រូបគេអាចស្វែងរកគ្រាប់បាល់ដល់ទៅ ២៣គ្រាប់ និងបញ្ជូនបាល់៩គ្រាប់ឱ្យមិត្តរួមក្រុម៕	ខ្សែប្រយុទ្ធ Mohamed Salah របស់ក្រុម Liverpool បាននិយាយថា គេមិនបានទាមទារឱ្យមានភាពរញ៉េរញ៉ៃណាមួយឡើយ ជុំវិញកិច្ចសន្យាជាមួយ Liverpool ទេ ខណៈពេលអនាគតស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ក្លិបកាន់កាប់។
ZPLAT INTERNATIONAL នឹងបើកដំណើរការឆាប់ៗនេះ ដែលក្រុមហ៊ុននេះ ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុន Zillennium Co., Ltd. (Z1 Group) ដែលជាក្រុមហ៊ុនអចលទ្រព្យដ៏ធំមួយ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ការប្រកាសពង្រីកខ្លួនរបស់ក្រុមហ៊ុន ZPLAT INTERNATIONAL ស្របពេលដែលទីផ្សារអចលនទ្រព្យនៅទូទាំងពិភពលោក បានបង្ហាញពីកំណើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ជាក់ស្តែង ប្រតិបត្តិការទិញ-លក់ក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ បូកបញ្ចូលគ្នានៅទូទាំងពិភពលោក សម្រេចបានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៧៥៧ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក ក្នុងរយៈពេល៩ ខែ (មករា-កញ្ញា) ឆ្នាំ២០២១។ ទំហំទឹកប្រាក់នេះកើន៤ ភាគរយ បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩ មុនពេលដែលកូវីដ-១៩ ផ្ទុះឡើង។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវ របស់ក្រុមហ៊ុន JLL ដែលមានមូលដ្ឋាននៅចក្រភពអង់គ្លេស។ កំណើនប្រតិបត្តិការទិញ-លក់អចលនទ្រព្យ នៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ បានបង្កើតឱកាសជាច្រើន ដល់ប្រតិបត្តិករក្នុងវិស័យនេះ ដើម្បីពង្រីកខ្លួនក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងកំណើនតម្រូវការ ទាំងពេលបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត។ ដើម្បីឆ្លើយតបនូវកំណើននេះ ក្រុមហ៊ុន ZPLAT INTERNATIONAL កំពុងត្រូវការជ្រើសរើសអ្នកជំនាញវ័យក្មេងជាច្រើននាក់ ដែលមានជំនាញផ្នែកអន្តរភាសា មកចូលរួមក្នុងគម្រោងសកល ដើម្បីក្លាយខ្លួនជាក្រុមហ៊ុនផ្តល់ទិន្នន័យអចលនទ្រព្យដ៏សម្បូរបែប និងជាទីផ្សារអចលនទ្រព្យឈានមុខគេមួយ នៅទូទាំង ១៩៥ ប្រទេសលើពិភពលោក។ បេក្ខជនដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ សូមផ្ញើប្រវត្តិរូបសង្ខេបមកកាន់អ៉ីម៉េល [email protected] ។ មានតែបេក្ខជនជាប់ឈ្មោះប៉ុណ្ណោះ ទើបត្រូវបានអញ្ជើញមកសម្ភាសន៍។ ទំនាក់ទំនងលេខទូរស័ព្ទ៖ +855 61 876 333 (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ ZPLAT INTERNATIONAL ជាក្រុមហ៊ុនបណ្តាក់ទុនវិនិយោគអចលនទ្រព្យសកលថ្មីមួយ នឹងក្លាយជាក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកដំបូងគេនៅកម្ពុជា ក្នុងការពង្រីកខ្លួនទៅកាន់ទីផ្សារអចលនទ្រព្យនៅទូទាំងពិភពលោក ដើម្បីចាប់យកចំណែកទីផ្សារឱ្យកាន់តែធំ ស្របពេលដែលសេវាកម្មអចលនទ្រព្យសកល កំពុងបង្ហាញពីកំណើនតម្រូវការគួរឱ្យកត់សម្គាល់។
រដ្ឋមន្រ្តីទទួលបន្ទុកកូវីដ-១៩ នូវែលសេឡង់ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ បានរាយការណ៍ ករណីឆ្លងថ្មី ចំនួន៣ករណី នៅក្នុងទីក្រុង Auckland។ ៣ករណីនេះ គឺជាប្តី ប្រពន្ធ ១គូ និងកូនស្រី។ ពេលនេះ អាជ្ញាធរកំពុងស្រាវជ្រាវ ថាតើអ្នកផ្ទុកថ្មីនេះ មានទម្រង់កូរ៉ូណាវីរុសបំប្លែងខ្លួនថ្មី ឬយ៉ាងណា? នេះគឺជាករណីឆ្លងថ្មីលើកដំបូង បើគិតចាប់តាំងពីមានករណីឆ្លង នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមករា។ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាលនៅក្នុងទីក្រុង នាយករដ្ឋមន្រ្តីនូវែលសេឡង់ លោកស្រី Jacinda Ardern បានប្រកាសបិទក្រុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃ និងដំឡើងកម្រិតរឹតត្បិតទៅកម្រិត៣ ខណៈទូទាំងប្រទេសមានកម្រិត ២។ វិធានការខាងលើ នឹងមានសុពលភាព ចាប់ពីពាក់កណ្តាលយប់ថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈទៅ។ ក្រោមវិធានការរឹតត្បិតកម្រិត៣ អាជ្ញាធរស្នើឱ្យប្រជាជនស្នាក់នៅផ្ទះបណ្តោះអាសន្នសិន លើកលែងតែមានករណីចាំបាច់ ដែលត្រូវចេញទៅក្រៅ ដូចជាទៅមន្ទីរពេទ្យ, ទិញអាហារ និងកិច្ចការសំខាន់ជាដើម។ នូវែលសេឡង់ គឺជាប្រទេសមួយ ដែលមានការទប់ស្កាត់ករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ នៅក្នុងស្រុកបានល្អ និងដាក់ចេញវិធានការយ៉ាងប្រសើរ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ នូវែលសេឡង់មានករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុបចំនួន ២៣៣០ និងអ្នកស្លាប់មានចំនួន ២៥នាក់។ ចំណែកអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួន ២២៥៨នាក់៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីនូវែលសេឡង់ លោកស្រី Jacinda Ardern នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ បានប្រកាសបិទក្រុង Auckland ជាថ្មី បន្ទាប់ពីរកឃើញមានករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន៣ករណីនៅក្នុងក្រុង។ ការបិទក្រុងនេះ នឹងមានរយៈពេល ៣ថ្ងៃ ដោយដំឡើងការរឹតត្បិតក្នុងក្រុងទៅកម្រិត៣ ។
អត្ថបទទាក់ទង វេជ្ជបណ្ឌិតចិនអះអាងពីប្រសិទ្ធភាពថ្នាំបុរាណ និងថ្នាំប្រឆាំងគ្រុនចាញ់លើការព្យាបាល COVID-19 «បច្ចុប្បន្ន យើង កំពុងត្រៀមលក្ខណៈចាប់ផ្តើមការសាកល្បងវេជ្ជសាស្ត្រ ដោយប្រើការថ្នាំព្យាបាលវីរុស HIV (Human Immunodeficiency Virus) លើណូវែលកូរ៉ូណាវីរុសដែលបង្កទៅជាជំងឺ COVID-19»។ លោក Yoshihide Suga លេខាធិការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លើកឡើងបែបនេះ នាថ្ងៃអង្គារ ទី១៨ ខែកុម្ភៈ នៅសន្និសីទព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃមួយ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ យ៉ាងណាមិញ លោក អះអាងថា លោកពុំអាចបញ្ជាក់ឲ្យច្បាស់ទេថា តើរយៈពេលប៉ុន្មានឡើយដែលត្រូវការសម្រាប់ថ្នាំថ្មីនេះ ទទួលបានការអនុញ្ញាត។ គិតត្រឹមពេលនេះ ជប៉ុន មានករណីឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុស ៥០០ នាក់ហើយ ដែលក្នុងនោះជាង ៤៥០នាក់មកពីនាវាទេសចរណ៍ Diamond Princess ដែលចតនៅផែ Yokohama ។ ចំណែកចិនឯណោះវិញ ក្រុមគ្រូពេទ្យក្នុងក្រុង សៀងហៃ កំពុងប្រើការបូមប្លាស្មា (Blood Plasma) ពីមនុស្សដែលជាសះស្បើយពីកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) ដើម្បីព្យាបាលអ្នកដែលឆ្លងថ្មី។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Lu Hongzhou សាស្ត្រាចារ្យ និងសហនាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលគ្លីនិកសុខភាពសាធារណៈសៀងហៃ បញ្ជាក់ប្រាប់ Reuters ដោយបន្ថែមថា ក្រុមគ្រូពេទ្យ បង្ហើបពីលទ្ធផលបឋមល្អមួយចំនួនពីការធ្វើតេស្តនេះ។ បើតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត Lu មន្ទីរពេទ្យលោក បានបង្កើតគ្លីនិកពិសេសមួយដើម្បីអនុវត្តការព្យាបាលតាមបែបប្លាស្មា ហើយបានជ្រើសរើសអ្នកជំងឺជាសះស្បើយរួច ដែលស្ម័គ្រចិត្តបរិច្ចាគ។ ត្រង់នេះ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា៖«យើងមានទំនុកចិត្តថា វិធីសាស្ត្របែបនេះ អាចមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់លើអ្នកជំងឺ (COVID-19) យើង»។ ថ្លែងនៅមុខអ្នកសារព័ត៌មានក្នុងទីក្រុង ហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Mike Ryan ប្រធានកម្មវិធីអាសន្នសុខភាពរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានលើកឡើងថា ការប្រើប្លាស្មាដែលយកចេញពីអ្នកជាសះស្បើយពីជំងឺ COVID-19 គឺជាវិធីសាស្ត្រដែលយកជាសាច់ការបានមួយដើម្បីធ្វើតេស្ត។ ប៉ុន្តែ លោក អះអាងថា គេ ក៏ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នផងដែរចំពោះពេលវេលាត្រឹមត្រូវក្នុងការបង្កើនសន្ទុះខ្លាំងបំផុតលើភាពស៊ាំរបស់អ្នកជំងឺ។ ទន្ទឹមនឹងការប្រើការព្យាបាលដោយប្រើប្លាស្មា ថ្នាំបុរាណចិន (TCM) ត្រូវបានប្រើប្រាស់លើការព្យាបាលអ្នកជំងឺជាង៦០០០០នាក់ ឬ៨៥,២ភាគរយនៃចំនួនសរុបនៃអ្នកកើតជំងឺរលាកសួតបង្កដោយមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី (COVID-19)។ មន្ត្រីសុខាភិបាលចិន បានអះអាងពីប្រសិទ្ធភាពលើការព្យាបាល។ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ក្រុមអ្នកជំនាញចិន ក៏បានលើកឡើងពីប្រសិទ្ធភាពថ្នាំប្រឆាំងគ្រុនចាញ់ Chloroquine Phosphate ផងដែរ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua៕	ជប៉ុន រៀបចំផ្ដើមបើកការសាកល្បងឆាប់ៗនេះ ដោយប្រើប្រាស់ការព្យាបាលវីរុសហ៊ីវ (HIV) ដែលបង្កជាជំងឺអេដស៍ (AIDS) សម្រាប់កូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) ។ អ្នកនាំពាក្យជាន់ខ្ពស់របស់រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន បញ្ជាក់បែបនេះ។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមគ្រូពេទ្យក្នុងក្រុងសៀងហៃ កំពុងប្រើការបូមប្លាស្មា (Blood Plasma) ពីមនុស្សដែលជាសះស្បើយពីកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) ដើម្បីព្យាបាលអ្នកដែលឆ្លងថ្មី។ វិធីសាស្ត្រនេះ ក៏ទទួលបានគាំទ្រពីសំណាក់អង្គការសុខភាពពិភពលោកថែមទៀតផង។
សម្តេច ហ៊ុន សែន នាយប់ថ្ងៃទី២២ តុលា បានសរសសេរលើហ្វេសប៊ុកថា ថ្វីដ្បិតដកថ្លៃសេវាប្រមូលសំរាមរបស់ក្រុមហ៊ុន ស៊ិនទ្រី ចេញពីវិក្កយបត្រអគ្គិសនីកម្ពុជាក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលនឹងប្រើប្រាស់យន្តការថ្មីក្នុងការយកថ្លៃសេវាប្រមូលសំរាម ដែលស្ថិតនៅលើការសម្រេចរបស់លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។ សម្តេចបានមានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖« កិច្ចការនៃយន្តការផ្សេង[ថ្មី]ក្នុងការយកថ្លៃសេវាប្រមូលសំរាមទៅថ្ងៃមុខខ្ញុំបានប្រគល់ ជូន លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ធ្វើការប្រជុំ និងដោះស្រាយ»។ ក្នុងពិធីចែកសញ្ញាបត្រនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យបៀលប្រាយ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ តុលា សម្តេចហ៊ុន សែន បានវាយតម្លៃថា ក្រុមហ៊ុនស៊ិនទ្រីតែមួយពិតជាមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាសំរាមនៅរាជធានីភ្នំពេញបានឡើយ។ សម្តេចបានលើកឡើងពីវិធីសាស្ត្រដែលទៅមុខ និងមិនអាចស៊ិនទ្រីខាតបង់។ សម្តេចបញ្ជាក់ថា៖ «រដ្ឋត្រូវយកក្រុមហ៊ុននោះ [ស៊ិនទ្រី] មកវិញសិន ទាំងបុគ្គលិក សម្ភារ រថយន្ត... ហើយរៀបចំតំបន់ឲ្យដាក់ដេញថ្លៃ»៕ អត្ថបទទាក់ទង សម្តេច ហ៊ុន សែន ចង់ធ្វើដូចសិង្ហបុរី «គឺចាប់វ៉ៃអ្នកបោះចោលសំរាមផ្តេសផ្តាស» សម្តេច ហ៊ុន សែន ដោះស្រាយបញ្ហាសំរាមនៅភ្នំពេញ ដោយលុបសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់ស៊ិនទ្រី:	ភ្នំពេញ៖ ថ្លៃសេវាប្រមូលសំរាមរបស់ក្រុមហ៊ុន ស៊ិនទ្រី នឹងត្រូវដកចេញពីវិក្កយបត្ររបស់អគ្គីសនីកម្ពុជា(EDC) ចាប់ពីថ្ងៃទី១មករា ឆ្នាំ២០២០តទៅ។ ការដកថ្លៃប្រមូលសំរាមលើវិក្កយបត្រEDCនេះ គឺជាសេចក្តីសម្រេចរបស់ សម្តេច ហ៊ុន សែន ដែលបានក្តាប់នូវទុកលំបាករបស់ពលរដ្ឋរស់នៅរាជធានីភ្នំពេញនៃបញ្ហាសំរាមសព្វថ្ងៃនេះ។
ទូរសព្ទ F11 Pro ដ៏ស្រស់សង្ហា និង ទាក់ទាញបំផុត បានបង្អួតរាងក្នុងកម្មវិធី Launching Event ដោយមានអ្នកចូលរួមច្រើន ស្ទើរតែមិនគួរឲ្យជឿ ក្នុងនោះមានក្រុមការងារដៃគូសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន OPPO ទាំងនៅកម្ពុជា និង ក្រៅប្រទេស ម្ចាស់ហាងលក់ទូរសព្ទ និងក្រុមតារាតំណាងឲ្យផលិតផលទូរសព្ទដៃ OPPO ទាំងបីដួងដ៏មានប្រជាប្រិយភាពប្រចាំនៅកម្ពុជា គឺអ្នកនាងពេជ្រ សោភា កញ្ញារ៉េតស៊ូហ្សាណា និង លោក Step ក្រុមតារាដៃគូសហការផ្សព្វផ្សាយ (KOL) ទូរសព្ទដៃ OPPO ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ និង អន្តរជាតិ ព្រមទាំងក្រុមអ្នកគាំទ្រផលិតផលទូរសព្ទដៃ OPPO ជាច្រើននាក់ទៀតផងដែរ។ ក្រៅកម្មវិធីសប្បាយដ៏សម្បូរបែប ក៏មានកិច្ចសម្ភាសន៍អំពីចំណាប់អារម្មណ៍របស់អតិថិជនដែលមានសំណាងទទួលបានឱកាសចូលរួម ក្រោយពីកម្មវិធី Blind Order F11 Pro ដែលជ្រើសរើសដោយ System របស់ក្រុមហ៊ុន។ អ្វីដែលធ្វើឲ្យអ្នកចូលរួមទាំងអស់មានការពេញចិត្ត និង ភ្ញាក់ផ្អើលជាខ្លាំងនោះ គឺការរចនា Experience Zone របស់ F11 Pro ដែលបានរៀបចំឡើងយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះពីមួយដំណាក់កាល ទៅមួយដំណាក់កាលពិតជាប្លែក និង បានបន្សល់ទុកនូវអនុស្សារីរយ៍ជាច្រើនជាមួយគ្នាមិនអាចបំភ្លេចបាន ដោយក្រុមហ៊ុនOPPO នៅកម្ពុជាបានរៀបចំរចនាឡើងប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ រហូតចូលដល់ទីតាំងប្រារព្ធពិធីតែម្តង។ F11 Pro របស់ក្រុមហ៊ុនទូរសព្ទដៃ OPPO បានធ្វើឲ្យអ្នកនិយមប្រើប្រាស់ទូរសព្ទនៅទូទាំងពិភពលោក និង នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានការភ្ញាក់ផ្អើលជាខ្លាំង ដោយសារតែការរចនារូបរាងថ្មីរបស់ F11 Pro មានភាពប្លែក និង ទាក់ទាញជាងម៉ូឌែលមុនៗរបស់ OPPO ទាំងរូបរាង បច្ចេកវិទ្យា និង កម្លាំងម៉ាស៊ីន ជាពិសេសគឺ ការថតរូប Portrait ច្បាស់ឥតខ្ជោះនៅទីងងឹត។ ដូចលោកអ្នកធ្លាប់បានជ្រាបស្រាប់ហើយ តាមរយៈគេហទំព័រផ្លូវការរបស់ OPPO នាពេលកន្លងមកបានឲ្យដឹងថា កូនពៅត្រកូល F នៅដើមឆ្នាំ២០១៩រូបនេះ មិនធ្វើឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ខកចិត្តនោះទេ ព្រោះវាជាប្រភេទទូរសព្ទដែលបង្កើតឡើងដើម្បីឆ្លើយតបទៅតាមតម្រូវការចង់បានរបស់អតិថិជនជាក់ស្តែង និង ការប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារទាំងតម្លៃ និង គុណភាព។ F11 Pro ដែលនឹងត្រូវដាក់លក់នៅលើទីផ្សារក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានពីរពណ៌ គឺ ពណ៌ Thunder Black និង ពណ៌ Aurora Green ហើយOPPO F11 Pro មានពាក្យស្លោកទូទៅថា Brilliant Portrait in Low Light ដែលមានន័យថាPortrait ច្បាស់ឥតខ្ជោះនៅទីងងឹត ដែលញ៉ាំងឲ្យយើងអស់ក្តីបារម្ភពីបញ្ហាបន្ថែមពន្លឺ ដោយសារតែវាមាន កាម៉េរាភ្លោះខាងក្រោយទំហំ 48MP , និង កាមេរ៉ាមុខបង្កប់ខ្លួននៅចំណុចកណ្តាលដ៏ទាន់សម័យ, វាមានអេក្រង់លាតពេញពិតប្រាកដទំហំ 6.5 Inch អមមកជាមួយកម្រិតបង្ហាញ FHD+ , វាមានបច្ចេកវិទ្យាសាកថ្មល្បឿនលឿន VOOC ជំនាន់ 3.0 ថាមពលថ្ម 4000mAh , មានបច្ចេកវិទ្យាជំនួយល្បឿន Hyper Boost។ F11 Pro មានRam ទំហំ6GB និង Rom ទំហំ64GB ថែមទៀតផង ដែលចំណុចទាំងអស់នេះហើយ បានជម្រុញឲ្យអតិថិជនដែលស្រលាញ់គាំទ្រស្មាតហ្វូន OPPO បានចូលរួមធ្វើការ Blind Order F11 Pro ឬ ការកម្មង់ទុកមុនចំពោះទូរសព្ទ F11 Pro យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដោយគ្មានការរារែកអ្វីឡើយ។ បន្ទាប់ពីកម្មវិធី Blind Order និង Launching Event នេះទៅ ក្រុមហ៊ុន OPPO បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា នឹងមានកម្មវិធីបន្តទៀត សម្រាប់អតិថិជនរបស់ពួកគេ នោះគឺ កម្មវិធី Pre-Order F11 Pro ដែលមានរយៈពេលមួយសប្តាហ៍ចាប់ពីថ្ងៃទី ២១ ដល់ ថ្ងៃទី២៧ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១៩ និងកម្មវិធី First Sale F11 Pro នៅ ថ្ងៃទី ២៨ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១៩ នេះផងដែរ សម្រាប់អតិថិជនដែលរស់នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ សូមបញ្ជាក់ថា OPPO គឺជាក្រុមហ៊ុនទូរសព្ទ Smart Phone ឈានមុខក្នុងពិភពលោក ដោយក្នុងរយៈពេលជាង១០ឆ្នាំមកនេះ OPPO បានពង្រីកប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន ទាំងនៅក្នុងតំបន់ និង អន្តរជាតិប្រមាណជា ៤០ ប្រទេសរួចមកហើយ ដែលមាន មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវចំនួន 6 នៅទូទាំងពិភពលោក និងមជ្ឈមណ្ឌលរចនាអន្តរជាតិប្រចាំនៅទីក្រុងឡុងដ៍ ដែលមានក្រុមការងារប្រមាណជាង 40.000 នាក់ ក្នុងការបង្កើតគំនិតច្នៃប្រឌិតថ្មីៗ ដើម្បីបំពេញសេចក្តីត្រូវការរបស់អតិថិជនឥតឈប់ឈរនៅជុំវិញពិភពលោក៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ជាការពិតណាស់ក្រោយពីមានព័ត៌មានបែកធ្លាយទាក់ទងនឹងផលិតផលថ្មី F11 Pro ជាច្រើនដងរួចមក កាលពីយប់ថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រុមហ៊ុនទូរសព្ទOPPO ប្រចាំនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានប្រកាស និង បង្ហាញខ្លួនជាផ្លូវការ នូវផលិតផលថ្មីរបស់ខ្លួនប្រាកដមែន។
សន្លឹកឆ្នោតសរុប មានចំនួន១២៥។ លោក យ៉េង វីរៈ បានទទួលសំឡេងឆ្នោតគាំទ្រឲ្យធ្វើជាប្រធានគណបក្ស រហូតដល់១១៧ ពោលគឺមានតែ៨សំឡេងប៉ុណ្ណោះ ដែលបោះឆ្នោតមិនគាំទ្រ។ ហើយមានតែលោក យ៉េង វីរៈម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលឈរឈ្មោះធ្វើជាបេក្ខជនប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន។ លោក យ៉េង វីរៈ មិនត្រឹមតែឈរឈ្មោះធ្វើជាបេក្ខជនប្រធានគណបក្សនោះទេ តែលោក ក៏ឈរឈ្មោះធ្វើជាបេក្ខជនប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិ ផងដែរ។ ដូច្នេះ លោក យ៉េង វីរៈ បានជាប់ឆ្នោតធ្វើជាប្រធានគណបក្សផង និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិផង។ ក្រៅពីជ្រើសតាំងតំណែងជាប្រធានគណបក្ស និងតំណែងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រតិបត្តិ សមាជរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន ក៏នឹងអនុម័តលើលក្ខន្តិកៈ និងរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងទៀតដែរ ដែលរួមមាន គណៈកម្មាធិការនាយក និងគណៈកម្មាធិការវិន័យ។ តំណាងជាង ១00នាក់ ពីបណ្តារាជធានី-ខេត្ត បានចូលរួមក្នុងសមាជនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក យ៉េង វីរៈ ត្រូវបានបោះឆ្នោតឲ្យធ្វើជាប្រធានគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន (GDP) ជាលើកទី២។ ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងប្រធានជាលើកទី២ នៃគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន គឺធ្វើឡើងនៅក្នុងអង្គសមាជលើកទី១របស់ខ្លួន នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២0១៧នេះ។
បើតាមលោក W. Patrick Murphy កន្លងមក អាមេរិកបានផ្តល់ជំនួយដល់វិស័យកសិកម្មកម្ពុជាតាមរយៈគម្រោងបរទេស ដែលជំនួយទាំងនោះផ្តោតទៅលើផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា និងអប់រំ ដើម្បីធានាឱ្យកសិកម្ម មាននិរន្តរភាពក្នុងការផលិតស្បៀង។ លោក W. Patrick Murphy បានអះអាងថា ការផ្តល់នូវការអប់រំ និងបច្ចេកវិទ្យាជាដើម ដល់កសិករ គឺជួយបង្កើតទិន្នផល ជួយបង្កើតចំណូលគ្រួសារកសិករ ហើយ ឈានជួយដល់នាំការចេញផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក ជាមួយនឹងការផ្តោត និងជំរុញការអភិវឌ្ឍបន្តទៀត ពីអាមេរិក។ ជាក់ស្តែង ស្ថានទូតអាមេរិក បានអញ្ជើញក្រុមហ៊ុនធំៗរបស់អាមេរិកចំនួន១៥ ទាំងក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងកសិកម្ម មកពិភាក្សា និងស្វែងរកដៃគូវិនិយោគវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា។ ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ មានដូចជាក្រុមហ៊ុន Amazone, ក្រុមហ៊ុន John Deer, IBM និងក្រុមហ៊ុនវិស្វកម្ម Sripipatជាដើម។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្តីពីឱកាសធុរកិច្ចក្នុងវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី៦កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០ លោក W. Patrick Murphy បាននិយាយថា៖«ប្រសិនបើមានការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះក្នុងវិស័យកសិកម្ម គឺជាការជោគជ័យរបស់កម្ពុជា ក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច»។ ទន្ទឹមនឹងនេះឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកក៏គូសបញ្ជាក់ដែរថា ដើម្បីទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនធំៗទាំងនេះបាន កម្ពុជាក៏ត្រូវធានាឲ្យនីតិរដ្ឋ តម្លាភាព និងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សផងដែរ។ លោក W. Patrick បន្ថែមថា កសិកម្មកម្ពុជា ក៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់អាមេរិក ផងដែរ។ បើតាមរបាយការណ៍ស្តីពីវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ទំហំពាណិជ្ជកម្មផែ្នកសិកម្ម រវាងអាមេរិកនិងកម្ពុជាក្នុងមួយឆ្នាំៗ មានតម្លៃជាង២២០លានដុល្លារ។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ កម្ពុជានាំចេញផលិតផលកសិកម្មទៅអាមេរិក មានតម្លៃ១៥៧លានដុល្លារ ភាគច្រើនគឺជាផ្លែឈើ ចំណីសត្វក្នុងផ្ទះ និងអង្ករ។ ចំណែកផលិតផលកសិកម្ម ដែលអាមេរិកនាំចូលមកវិញ មានតម្លៃ ៦២លានដុល្លារ ក្នុងនោះមានចំណីធ្វើជាសណ្តែកសៀង ១៣លានដុល្លារ, ធញ្ញជាតិសម្រាប់ធ្វើស្រាបៀ មានតម្លៃ១២លានដុល្លារ និងចំណីធ្វើស្រាប់មានតម្លៃ៦លានដុល្លារ។ ដោយឡែក ជំនួយថវិកា និងបច្ចេកទេសក្នុងវិស័យកម្ពុជា ដែលអាមេរិកផ្តល់ឱ្យកម្ពុជា ក្នុងរយៈពេល៧០ឆ្នាំ នៃទំនាក់ទំនងការទូតរវាងប្រទេសទាំងពីរ មានទំហំទឹកប្រាក់ជិត ២,០០០ លានដុល្លារអាមេរិក តាមរយៈគម្រោងនានា៕	ភ្នំពេញ៖ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែរក្សាជំហរ និងលទ្ធភាពក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា ឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក W. Patrick Murphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា នាសន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្តីពីឱកាសធុរកិច្ចក្នុងវិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី៦កុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក គូសបញ្ជាក់ ថាវិស័យកសិកម្មកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ត្រូវការបច្ចេកទេស និងជំនាញដាំដុះ និងកែច្នៃផលិតផលដំណាំបន្ថែមទៀត សម្រាប់សន្តិសុខស្បៀងក្នុងប្រទេស និងការនាំចេញ។
តាមរបាយការណ៍ដដែលនេះ ក្នុងចំណោមយានយន្តសរុប២,១១២,៦៧០គ្រឿង ដែលអាជ្ញាធរបានត្រួតពិនិត្យ មានយានយន្តជាង២០ម៉ឺនគ្រឿង បានល្មើសចរាចរណ៍ និងផាកពិន័យ ដោយម៉ូតូ៧៥ភាគរយ និងរថយន្តធុនធ្ងន់២០ភាគរយ។ យានយន្តល្មើសច្បាប់ចរាចរណ៍ជាង២០ម៉ឺនគ្រឿងនោះ ពិន័យបានថវិកាសរុប១៩,៩១១,៨៩៥,០០០រៀល។ ចំពោះអ្នកល្មើសចរាចរណ៍ភាគច្រើនមិនពាក់មួកសុវត្ថិភាព និងរថយន្តបើកបរលើសល្បឿនកំណត់ ភាគច្រើនតាមផ្លូវជាតិលេខ៤,៥,៦,៧,៨,៧៣,៤១,៤៤ និងលេខ៥១។ រីឯការពិនិត្យជាតិស្រវឹង មានចំនួន៨៦៧នាក់ អ្នកបើកបររថយន្តចំនួន៤១ភាគរយ និងអ្នកបើកបរម៉ូតូ៥៩ភាគរយ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានយានយន្តកែច្នៃខុសលក្ខណៈបច្ចេកទេសសរុបជាង៦ម៉ឺនគ្រឿង ត្រូវបានអាជ្ញាធរត្រួតពិនិត្យ ហើយល្មើសច្បាប់ជាង១ម៉ឺនគ្រឿងប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងនោះកាត់ទ្រុងចំនួន ១២៦គ្រឿង,រថយន្តគ្មានផ្លាកលេខចំនួន១៤០គ្រឿង,ដឹកទំនិញខុសលក្ខណៈបច្ចេកទេសជាង១ពាន់គ្រឿង,ដោះភ្លើងរថយន្តបំភ្លឺចំនួន៤៩៧គ្រឿង,រថយន្តខ្វះឯកសារចំនួន៤១៩គ្រឿង ប្រើបណ្ណបើកបរខុសប្រភេទយានយន្តចំនួន៤១៩នាក់,បញ្ជូនរថយន្តទៅស្នងការដ្ឋានចំនួន ២៤គ្រឿង,មិនពាក់ខ្សែក្រវ៉ាត់សុវត្ថិភាពជាង៣ពាន់នាក់,មិនពាក់មួកសុវត្ថិភាពជាង២ពាន់នាក់ និងបើកបរហួសល្បឿនកំណត់ចំនួន៦គ្រឿង៕	រយៈពេល១ឆ្នាំ២០២១ យានយន្តសរុប២២៣,៨៧៩គ្រឿង ក្នុងនោះមានម៉ូតូចំនួន១៦៨,៩៥៦គ្រឿង បានលើ្មសចរាចរណ៍ និងផាកពិន័យ បង់ប្រាក់ជូនរដ្ឋ សរុបជាង១ម៉ឺនលានរៀល។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោក។
Marcela Temer អាយុ៣៤ឆ្នាំ ជាភរិយារបស់លោកប្រធានាធិបតីប្រេស៊ីល Michel Temer ដែលបានកាន់អំណាចតាំងពីចុងខែសីហា ឆ្នាំ២០១៦មក។ ស្ត្រីទីមួយ និងជាអតីតបវរកញ្ញារូបនេះ បានលោតចូលទៅក្នុងអាងទឹកទាំងសម្លៀកបំពាក់ដើម្បីស្រោចស្រង់ជីវិតឆ្កែរបស់ខ្លួន។ ករណីនេះ បានកើតឡើងតាំងពីថ្ងៃទី២២ ខែមេសា មកម្ល៉េះ ប៉ុន្តែទើបមានការនិយាយតៗគ្នា។ មានអ្នកខ្លះកោតសរសើរ ប៉ុន្តែជាមួយគ្នានេះ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក Twitter និង Youtube ជាច្រើននាក់ បានបង្ហាញពីមតិរិះគន់ ជាពិសេសអ្នកដែលមាននិន្នាកាមិនពេញចិត្តលោកប្រធានាធិបតី Michel Temer ដែលមានអាយុបងភរិយាខ្លួនរហូតដល់ទៅ៤៣ឆ្នាំ។ សុនខឈ្មោះ Picoly ត្រូវបានគេនិយាយលេងសើចថា វាមិនពេញចិត្តរស់នៅក្នុងវិមានប្រធានាធិបតី ហើយព្យាយាមរត់ចេញពីគ្រួសារ Temer។ រីឯអ្នកខ្លះទៀតអះអាងថា អ្នកស្រី Marcela Temer បានបោះសុនខនោះចូលទៅក្នុងអាង ប៉ុន្តែដោយសារឃើញវាមិនអាចហែលបាន ទើបសម្រេចចិត្តលោតទៅសង្គ្រោះវាទាំងសម្លៀកបំពាក់៕	បណ្តាញសង្គមនៅក្នុងប្រទេសប្រេស៊ីល នារយៈពេលចុងក្រោយនេះ បានជជែកវែកញែកគ្នាទាក់ទងនឹងករណីស្ត្រីទីមួយរបស់ខ្លួន បានលោតចូលទៅក្នុងអាងទឹកដែលស្ថិតក្នុងបរិវេណវិមានប្រធានាធិបតី នៅក្រុង Brasilia ដើម្បីសង្គ្រោះសត្វឆ្កែរបស់ខ្លួន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់បណ្តាញសារព័ត៌មានប្រេស៊ីល។
អត្ថបទទាក់ទង នាយករដ្ឋមន្ត្រីហូឡង់ លោក Mark Rutte ជិះកង់ទៅចូលគាល់ព្រះមហាក្សត្រ លោក Mark Rutte ដែលជាអ្នកស្រឡាញ់បរិស្ថានម្នាក់ និងចូលចិត្តជិះកង់ទៅធ្វើការនោះ ទទួលបាននូវការកោតសរសើរយ៉ាងខ្លាំងនៅលើបណ្តាញសង្គម Twitter ក្រោយមន្ត្រីម្នាក់របស់រដ្ឋាភិបាលបង្ហោះសកម្មភាពដែលលោកជូតសម្អាតកាហ្វេ។ បុរសម្នាក់ បានសរសេរថា៖ «យើងចង់ឃើញទិដ្ឋភាពបែបនេះនៅតួកគី! អ្នកសំណាងណាស់ដែលមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីដូចជាលោក Mark Rutte»។ ម្ចាស់គណនី Twitter មួយរូបទៀត បានលើកឡើងថា៖ «អ្នកមិនអាចឃើញសកម្មភាពបែបនេះឡើយនៅអង់គ្លេស។ លោកពិតជាធ្វើបានល្អណាស់»។ ម្ចាស់គណនីបណ្តាញសង្គមជាច្រើនទៀត បានបន្តនិយាយលើកសរសើរនាយករដ្ឋមន្ត្រីហូឡង់ ហើយរំពឹងថា ពួកគេនឹងមានឱកាសឃើញកាយវិការបែបនេះនៅក្នុងជួរថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសរបស់ខ្លួន ដែលមិនមែនជាការសំដែង៕	លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហូឡង់ បានធ្វើឲ្យកាហ្វេរបស់ខ្លួនធ្លាក់កំពប់ នៅច្រកចូលនៃអាគារសភា។ ភ្លាមៗនោះ អ្នកសម្អាតបានយកអំបោសបម្រុងនឹងជូត ប៉ុន្តែលោក Mark Rutte បានសម្រេចចិត្តធ្វើវាដោយខ្លួនឯង។ តាមរូបភាពវីដេអូ ក្រុមស្ត្រីបានត្រឹមតែឈរមើល និងអបអរកាយវិការដ៏គួរឲ្យគោរពរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីខ្លួន។
ថ្មបុរាណទាំង បីដុំ ដែលត្រូវបានព្រះតេជគុណ តាត មហាទី ប្រគល់ជូនអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ជាប្រភេទថ្មភក់ ដោយក្នុងនោះមានថ្មពីរដុំ ជាចម្លាក់ព្រះពុទ្ធរូប ដែលឆ្លាក់មិនទាន់ហើយ និងថ្មមួយដុំទៀតជា ចម្លាក់ខឿនប្រាសាទដែលមានក្បាច់លម្អផងដែរ។ នេះបើតាមលោក ឈូក សុម៉ាឡា មន្ត្រីក្រុមចុះបញ្ជីសារពើភណ្ឌនៃនាយកដ្ឋានអភិរក្សប្រាសាទក្នុងឧទ្យានអង្គរ និងបុរាណវិទ្យាបង្ការ។ លោក ឡុង កុសល អ្នកនាំពាក្យអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានប្រាប់សារព័ត៌មាន ThmeyThmey25ថា អាជ្ញារធរជាតិអប្សរាមិនទាន់អាចកំណត់សម័យកាលរបស់ថ្មទាំងនេះបានទេ។ លោកបានថ្លែងដូច្នេះថា៖ « សម្រាប់ថ្មទាំងនោះ បើយើងគិត គឺយើងគិតជាសម័យកាល តែខ្ញុំមិនទាន់បានការបញ្ជាក់ពីអ្នកជំនាញថា ស្ថិតក្នុងសម័យកាលណានៅឡើយទេ»។ ព្រះតេជគុណ តាត មហាទី មានសង្ឃដីការ ពីមូលហេតុដែលតេជគុណ ស្ម័គ្រព្រះទ័យប្រគល់ថ្មទាំងបីនេះជូន អាជ្ញាធរជាតិអប្សរាថា៖ «ព្រោះជាការចូលរួមជាមួយក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីរក្សាវត្ថុបុរាណទុកជាសម្បត្តិជាតិ ការពារសុវត្ថិភាព។ ព្រមទាំងសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវរកវត្ថុបុរាណដែលនៅរ៉ាយប៉ាយឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ ចៀសផុតពីការជួញដូរ ឬការធ្វើឱ្យខូចខាតដោយប្រការផ្សេងៗព្រោះពុំយល់ដឹង»។ បើតាមព្រះតេជគុណ តាត មហាទី ថ្ម២ដុំដែលពុំមានរូបរាងច្បាស់លាស់ គឺស្រង់បានពេលស្តារស្ទឹងសៀមរាប។ ចំណែកចម្លាក់ខឿនប្រាសាទមួយផ្ទាំងនោះ គឺស្ថិតក្នុងចំនួន១០ដុំផ្សេងគ្នាដែលយកមកពីវត្តពោធ៍លង្កា ហើយត្រូវបានគេយកទៅប្រើសម្រាប់សំលៀងកាំបិត តែព្រះអង្គបានសុំរក្សាទុក និងមួយចំនួនទៀតតេជគុណបានរក្សាទុកក្រោមបល្ល័ង្គព្រះ ។ ទាក់ទងនិងថ្មនៅសល់ក្រោមបល្ល័ង្គព្រះ លោក ឡុង កុសល លើកឡើងដូច្នេះថា៖ « ខ្ញុំទទួលព័ត៌មានពីព្រះសង្ឃថាចង់ប្រគល់ថ្ម ប៉ុន្តែមូលហេតុដែលកាលនោះព្រះសង្ឃយកថ្មទៅទុកក្រោមបល្ល័ង្គព្រះ ព្រោះពេលនោះគឺមានភាពអសុវត្ថិភាព។ ហើយឥឡូវនេះយើងមិនទាន់អាចយកថ្មទាំងនេះចេញអស់បានទេ ក៏ប៉ុន្តែយើងកំពុងរកវិធីដើម្បីយកថ្មពីក្រោមបល្ល័ង្គព្រះទាំងអស់មករក្សាទុកផងដែរ»៕	ថ្មបុរាណចំនួនបីដុំ ត្រូវបានព្រះសង្ឃគង់នៅវត្តព្រះឥន្ទកោសា ប្រគល់ជូនអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា កាលពីថ្ងៃទី១១ វិច្ឆិកា ដើម្បីរក្សាទុកជាសម្បត្តិជាតិ និងការពារ។ នេះបើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុកអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា។
ក្នុងកិច្ចសម្ភាសដ៏លម្អិតជាមួយកាសែតជប៉ុន Asahi Shimbun អគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ា មីន អ៊ុងឡាំង នៅតែមិនទទួលយកការចោទប្រកាន់ទាំងឡាយលើកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាជុំវិញប្រតិបត្តិការហិង្សានៅឯរដ្ឋ Rakhine ដែលអនុវត្តតាំងពីឆ្នាំ២០១៧ មក។ ឧត្តមសេនីយ៍មីយ៉ាន់ម៉ារូបនេះក៏មិនជឿថា ជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាច្រើនជាង៧សែននាក់រត់ភៀសខ្លួនទៅបង់ក្លាដែសដូចមានក្នុងរបាយកាណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែរ។ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមិនស្ថិតក្រោមបង្គាប់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលនោះ បានបើកយុទ្ធនាការបោសសម្អាតជនជ្រុលនិយមនៅរដ្ឋ Rakhine បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារលើប៉ុស្តិ៍យោធានៅក្បែរព្រំដែនបង់ក្លាដែស។ សោកនាដកម្មបានកើតឡើងនៅក្នុងរដ្ឋភាគខាងជើងមួយនេះ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ក្រុមស៊ើបអង្កេតរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិរកឃើញថា កងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាប្រព្រឹត្តទង្វើមិនគប្បីជាច្រើនលើជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ា ហើយក៏ស្នើឲ្យមានការកាត់ទោសមេទ័ពកំពូលជាច្រើនរាប់ទាំងលោក មីន អ៊ុងឡាំង ផង។ យ៉ាងណាមិញ ប្រមុខកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាប្រាប់កាសែតជប៉ុនក្នុងកិច្ចសម្ភាសផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈថា ការរិះគន់ដោយគ្មានភស្តុតាងជាក់លាក់ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់សេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ ទន្ទឹមនឹងការទាត់ចោលការចោទប្រកាន់ទាំងឡាយ លោក មីន អ៊ុងឡាំង ក៏បានលើកជាសំណួរពាក់ព័ន្ធនឹងបំណងពិតប្រាកដនៃជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាងទៅទៀត ដោយលោកបានអះអាងថា ជនភៀសខ្លួនទាំងនោះនិយាយតាមការប្រាប់របស់អ្នកផ្សេង។ «វាជារឿងទៅរួចដែលមូលហេតុនៅពីក្រោយការរត់ទៅបង់ក្លាដែស គឺដូចជាការទៅរស់នៅជាមួយសាច់ញាតិ ឬការភៀសខ្លួនទៅប្រទេសទីបីដូច្នោះដែរ។ ពួកគេទាំងអស់និយាយដូចគ្នា ហើយខ្ញុំជឿថា មានអ្នកប្រាប់ឲ្យពួកគេនិយាយបែបនោះ។» នេះជាលើកឡើងរបស់ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង ដែលរងការរិះគន់ខ្លាំងចំពោះទង្វើរបស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា។ កាលពីខែកញ្ញាកន្លងទៅ ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិក៏បានបោះឆ្នោតបង្កើតយន្តការឯករាជ្យសម្រាប់មីយ៉ាន់ម៉ា សំដៅប្រមូល និងការពារភស្តុតាងដើម្បីទុកប្រើប្រាស់ក្នុងសវនាការណាមួយនៅថ្ងៃអនាគត។ ត្រង់ចំណុចនេះ មេទ័ពកំពូលមីយ៉ាន់ម៉ាប្រកាសហើយថា តុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិគ្មានយុត្តាធិការលើមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយប្រទេសលោកក៏មិនទទួលយកការណែនាំណាដែលប៉ះពាល់អធិបតេយ្យខ្លួនដែរ៕	ប្រមុខយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ឧត្តមសេនីយ៍ មីន អ៊ុងឡាំង នៅថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ បានទាត់ចោលការចោទប្រកាន់របស់អន្តរជាតិដែលថា កងទ័ពធ្វើទុក្ខបុកម្នេញជនមូស្លីមភាគតិចរ៉ូហ៊ីងយ៉ា។ មេទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាដ៏មានឥទ្ធិពលចាត់ទុកការចោទប្រកាន់នេះ ជាការមើលងាយមុខមាត់ប្រទេសរបស់លោក ហើយក៏បានដាក់ការសង្ស័យលើរបាយការណ៍ជនភៀសខ្លួនរ៉ូហ៊ីងយ៉ាដែលផ្សាយដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏ដូចជាគោលដៅពិតប្រាកដនៃបញ្ហារ៉ាំរ៉ៃមួយនេះ។
ការប្រកាសរបស់សហព័ន្ធបាល់ទាត់ម៉ារ៉ុកបែបនេះ បានបញ្ចប់ក្តីរំពឹងរបស់ក្រុមជម្រើសជាតិ លើគ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិបារាំង និងបូស្នៀ។ នេះជាលើកទី៣ហើយដែលលោក Halilhodzic ជាគ្រូបង្វឹក រងគ្រោះពីការបញ្ចប់តំណែងនេះដល់ទៅ ៣លើក ក្រោយពេលលោកបានជួយក្រុមឡើងទៅកាន់ជុំផ្តាច់ចុងក្រោយ World Cup។ «ដោយមើលឃើញពីភាពខុសគ្នា និងការមើលឃើញខុសគ្នារវាងសហព័ន្ធបាល់ទាត់ម៉ារ៉ុកនិងគ្រូបង្វឹក Vahid Halilhodzic លើការរៀបចំគម្រោងក្រុមសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022 នៅកាតា។ ភាគីទាំងសងខាងក៏បានសម្រេចចិត្តចែកផ្លូវគ្នា។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់សហព័ន្ធបាល់ទាត់ម៉ារ៉ុក។ មូលហេតុផ្សេងទៀតដែលធ្វើឱ្យសហព័ន្ធបាល់ទាត់ម៉ារ៉ុកសម្រេចចែកផ្លូវជាមួយលោក Halilhodzic ក៏ព្រោះតែលោកដឹកនាំក្រុមម៉ារ៉ុកធ្វើមិនបានល្អ ក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់ Africa Cup of Nation កាលពីខែមករា។ គ្រូបង្វឹករូបគេក៏ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា មានភាពមិនចុះសម្រុងគ្នាជាមួយកីឡាករខ្សែបម្រើHakim Ziyech ទៀតផង។ លោក Halilhodzic នេះធ្លាប់ត្រូវបានក្រុមជម្រើសជាតិ កូតឌីវ័រ បញ្ចប់តំណែងក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ហើយក៏ត្រូវបានក្រុមជម្រើសជាតិ ជប៉ុន បញ្ចប់តំណែងឆ្នាំ ២០១៨ មុនការប្រកួត World Cup មក។ លោកក៏ធ្លាប់បានដឹកនាំក្រុមអាល់ហ្សេរីប្រកួតក្នុង World Cup ឆ្នាំ ២០១៤ នៅប្រទេសប្រេស៊ីលដែរ៕	ក្រុមជម្រើសជាតិម៉ារ៉ុក ថ្ងៃទី១១ ខែសីហា បានបញ្ចប់តំណែងលោក Vahid Halilhodzic ដែលជាគ្រូបង្វឹក ៣ខែមុនព្រឹត្តិការណ៍ World Cup 2022 នៅប្រទេសកាតាមកដល់។
ការលេងកីឡា អាចជួយកាត់បន្ថយសម្ពាធឈាម និងជាតិខ្លាញ់ និងជួយគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងរាងកាយ និងគ្រប់គ្រងទម្ងន់ផងដែរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏ជួយពង្រឹងដល់សុខភាពផ្លូវចិត្ត និងអារម្មណ៍ ពង្រឹងដល់ឆ្អឹង និងសាច់ដុំ។ ជាពិសេសការលេងកីឡា អាចបង្កើនឱកាសរស់នៅរបស់អ្នកបានយូរ។ ដើម្បីចាប់ផ្ដើមលេងកីឡាបាន អ្នកត្រូវតែមានសម្ភារកីឡាល្អៗ។ លោកអ្នកអាចជ្រើសរើសសម្ភារកីឡារហូតដល់ទៅ ៦០ប្រភេទឯណោះ ពីហាងសម្ភារកីឡាដ៏ធំមួយក្នុងពិភពលោក Decathlon ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតនៅ Decathlon ក៏មានអ្នកជំនាញតាមប្រភេទកីឡានីមួយៗ នៅរង់ចាំណែនាំ និងផ្ដល់យោបល់ដល់លោកអ្នក ក្នុងការជ្រើសរើសសម្ភារកីឡាផងដែរ។ ហាងសម្ភារកីឡាដ៏ធំមួយក្នុងពិភពលោក Decathlon នឹងថ្ងៃបើកសម្ពោធជាផ្លូវការហាងថ្មីរបស់ខ្លួន ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅថ្ងៃ ១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខ នៅឯផ្សារទំនើប អ៊ី អន ម៉ល សែនសុខ។ អតិថិជនដែលអញ្ជើញមកចូលរួមនៅថ្ងៃសម្ពោធនេះ នឹងទទួលបានកាតសមាជិក ពីហាងកីឡាដែលមានកំណើតពីប្រទេសបារាំងមួយនេះ។ កាតសមាជិកនេះ នឹងផ្ដល់ការភ្ញាក់ផ្អើលដ៏អស្ចារ្យ ដល់សមាជិកទាំងអស់របស់ខ្លួន។ កុំភ្លេចណា ចូលរួមទាំងអស់គ្នា ដើម្បីក្លាយជាសមាជិករបស់ហាងកីឡាដ៏ធំនៅកម្ពុជានេះ និងចាំអ៊ុតមើលថាតើកាតសមាជិកមួយនេះ នឹងផ្ដល់ការភ្ញាក់ផ្អើលអ្វីខ្លះ? តោះៗ ចាប់ផ្ដើមលេងកីឡាជាមួយ Decathlon ទាំងអស់គ្នា! https://www.facebook.com/events/ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម https://www.facebook.com/៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលេងកីឡាត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាការកម្សាន្តមួយ ឬជាហេតុផលមួយ ដើម្បីជួបជុំមិត្តភក្តិ។ ការលេងកីឡា ក៏ជាមធ្យោបាយសម្រកទម្ងន់ ជាពិសេសសម្រាប់មិត្តៗនារី និងជាថ្នាំធម្មជាតិមួយថែរក្សាសុខភាពឲ្យល្អផងដែរ។ តើការលេងកីឡាមានអត្ថប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ?
«ជាផ្លូវសេដ្ឋកិច្ច ផ្លូវទេសចរណ៍ ផ្លូវមានធម្មជាតិស្រស់បំព្រង គ្រោងសុំគោលការណ៍ពីរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីដាក់ដំណើរការ ក្នុងពេលឆាប់ខាងមុខនេះ»។ នេះជាការជូនដំណឹង ដែលក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនបានផ្សព្វផ្សាយលើទំព័រហ្វេសប៊ុក នៅថ្ងៃទី១៩ខែកក្កដានេះ។ ផ្លូវជាតិលេខ៥៥ ដែលត្រូវសាងសង់ថ្មីនេះ មាន៩ម៉ែត្រ និងប្រវែង ១៨២គីឡូម៉ែត្រ ដោយតភ្ជាប់ចេញពីទីរួមខេត្តពោធិ៍សាត់ ទៅស្រុកវាលវែង ដល់ថ្មដា ច្រកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ ក្រៅពីផ្សារភ្ជាប់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ផ្លូវដែលកោងបត់បែន កាត់ជួរភ្នំនេះ អមដោយធម្មជាតិដ៏ស្រស់ស្អាតផងដែរ។ ផ្លូវក៏មានសក្ដានុពលក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តពោធិ៍សាត់មួយនេះ ត្រូវបានបើកការដ្ឋានសាងសង់ តាំងពីពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ២០១៥ ក្រោមកម្ចីពីរដ្ឋាភិបាលចិនប្រមាណ ១៣២លានដុល្លារ។ លោក វ៉ាស៊ឹម សុរិយា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗនៅថ្ងៃនេះ ផ្លូវជាតិលេខ៥៥នេះ ត្រូវបានសាងសង់បញ្ចប់រួចរាល់ហើយ ដោយរង់ចាំរដ្ឋាភិបាលដាក់សម្ពោធ។ លោក សុរិយា ប្រាប់ថា ក្រសួងនឹងស្នើសុំរដ្ឋាភិបាលបើកដំណើការផ្លូវមួយខ្សែនេះក្នុងពេលឆាប់ខាងមុខនេះ តែលោកមិនអាចបញ្ជាក់បានថាសំណើរនឹងត្រូវដាក់នៅថ្ងៃណានោះទេ។ គួរបញ្ជាក់ថា ផ្លូវជាតិលេខ៥៥ ត្រូវតភ្ជាប់ចេញពីផ្លូវជាតិលេខ៥ ទៅព្រំដែន ខណៈផ្លូវជាតិលេខ៥ ដែលជាផ្លូវមេចេញពីរាជធានី កំពុងស្ថិតក្រោមការសាងសង់ពង្រីក និងគ្រោងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០២២ ខាងមុខនេះ។ ខាងក្រោមនេះជាវីឌីអូទិដ្ឋភាពផ្លូវជាតិលេខ៥៥ ដែលក្រសួងចេញផ្សាយកាលពី ឆ្នាំ២០១៨ ៖	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន នឹងស្នើសុំគោលការណ៍ពីរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីដាក់ឲ្យដំណើរការផ្លូវជាតិលេខ៥៥នៅខេត្តពោធិ៍សាត់ នាពេលឆាប់ខាងមុខនេះ។
ក្រុមភ្នំពេញក្រោនត្រូវបើកទ្វារកីឡដ្ឋាន R.S.N ទទួលស្វាគមន៍ភ្ញៀវក្រសួងការពារជាតិ សម្រាប់ជំនួបជើងទី២នៃពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន នៅម៉ោង៦ល្ងាចថ្ងៃទី២៨ សីហានេះ។ ក្រោន ត្រូវប្រើភាពមានប្រៀបក្នុងនាមម្ចាស់ផ្ទះ យកឈ្នះក្រសួងការពារជាតិឲ្យលើសមួយគ្រាប់ ដើម្បីធានាកៅអីឡើងទៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ការទាមទារនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពួកគេចាញ់ក្រសួងការពារ ១-០ នៅជើងទី១លើទឹកដីស្តាតចាស់។ នៅម៉ោង៦ល្ងាចនេះដែរ អង្គរថាយហ្គឺរ ត្រូវប្រឈមជាមួយម្ចាស់ផ្ទះព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ដែលបានធ្វើឲ្យពួកគេខកចិត្តលើកទឹកដីខ្លួនជាមួយបរាជ័យ ២-០។ ក្រុមមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាបត្រូវធ្វើការធ្ងន់នៅថ្ងៃនេះ ដោយពួកគេទាមទារត្រូវយកឈ្នះព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងឲ្យលើសពីរគ្រាប់ ដើម្បីធានាកៅអីឡើងទៅវគ្គបន្ត។ ជ័យជម្នះនៅជើងទី១ ធ្វើឲ្យក្រុមកីឡាករព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងលេងដោយទំនុកចិត្ត ព្រោះពួកគេទាមទារត្រឹមស្មើ ឬបិតកុំឲ្យមានការស៊ុតបញ្ចូលទីលើសពី១គ្រាប់ប៉ុណ្ណោះ។ នៅថ្ងៃពុធនេះដែរ បឹងកេតនិងវិសាខាត្រូវការទប់ត្រឹមស្មើប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីធានាកៅអីឡើងទៅវគ្គបន្ត។ បឹងកេត ដែលយកឈ្នះ ២-០ ក្នុងទឹកដីនៅជើងទី១ ត្រូវទៅជួបម្ចាស់ផ្ទះសូលទីឡូអង្គរនៅកីឡដ្ឋានខេត្តសៀមរាប ខណៈវិសាខា ដែលមានប្រៀប ៤-២ នៅជើងទី១ ត្រូវទៅជួបគីរីវង់សុខសែនជ័យនៅខេត្តតាកែវ។ ការប្រកួតទាំងពីរធ្វើឡើងនៅម៉ោង៣:៣០នាទីរសៀលដូចគ្នា៕ សកម្មភាពប្រកួតរបស់ភ្នំពេញក្រោន និងវិសាខា, រូបភាពពី CNCC	ក្រោយបរាជ័យនៅជើងទី១បានបង្ខំឲ្យភ្នំពេញក្រោន និងអង្គរថាយហ្គឺរ ត្រូវធ្វើយ៉ាងណាយកឈ្នះគូប្រកួតនាជំនួបជើងទី២ឲ្យបាននៅថ្ងៃនេះ ដើម្បីទទួលបានកៅអីឡើងទៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនៃពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន។ ចំណែកក្រុមបឹងកេត និងវិសាខាត្រូវការត្រឹមស្មើប៉ុណ្ណោះក្នុងការធានាកៅអីទៅវគ្គបន្ត។
លោក ជុំ សុន្ទរី ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមបណ្តាញតេឡេក្រាមថា៖«សមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ នឹងចូលរួមប្រជុំ លើកលែងតែមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលយើង មិនទាន់ទទួលបានការបញ្ជាក់»។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនានា នឹងមកចូលរួមប្រជុំដោយផ្ទាល់នៅកម្ពុជា ដោយលើកលែងតែរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសព្រុយណេ និងរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសថៃ ដែលនឹងចូលរួមតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។ កិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅភ្នំពេញរយៈពេល៣ថ្ងៃ គឺពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។ ក្នុងឋានៈជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជា ជាអ្នករៀបចំកិច្ចប្រជុំនេះ។ គួរដឹងថា កម្ពុជា អញ្ជើញតំណាងរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាត្រឹមកម្រិតមិនមែននយោបាយប៉ុណ្ណោះ ឲ្យចូលរួមកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន ដោយពុំបានអញ្ជើញដល់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៃរបបយោធានេះ ឲ្យចូលរួមកិច្ចប្រជុំនោះទេ។ ការមិនអញ្ជើញរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៃរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ឲ្យចូលរួមប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន គឺដោយសារកម្ពុជា ពិនិត្យឃើញថា របបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា អនុវត្តបានតិចតួចពេកនូវកិច្ចព្រមព្រៀងជាឯកច្ឆន្ទទាំង៥ចំណុច ដែលអាស៊ានដាក់ចេញ។ កិច្ចព្រមព្រៀងជាឯកច្ឆន្ទទាំង៥ចំណុច រួមមាន ទី១ អំពើហិង្សាទាំងអស់នៅមីយ៉ាន់ម៉ា ត្រូវបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ ហើយភាគីទាំងអស់ ត្រូវរក្សាភាពអត់ធ្មត់ ទី២ ភាគីជម្លោះនៅមីយ៉ាន់ម៉ា គួរស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធី តាមរយៈកិច្ចពិភាក្សាប្រកបដោយស្ថាបនា ដើម្បីជាប្រយោជន៍ប្រជាជន ទី៣ បេសកជនពិសេសរបស់ប្រធានអាស៊ាន ត្រូវសម្របសម្រួលកិច្ចសន្ទនា ដោយមានជំនួយពីអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន ទី៤ អាស៊ាន ផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ដល់មីយ៉ាន់ម៉ាតាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌អាស៊ាន ទី៥ បេសកជនពិសេស និងប្រតិភូ ត្រូវធ្វើដំណើរទៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីជួបសន្ទនាជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ។ កាលពីព្រុយណេធ្វើជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០២១ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសនៃរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏ពុំត្រូវបានអញ្ជើញឲ្យចូលរួមប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ានដែរ ដោយរបបយោធាមីយ៉ានម៉ា ទទួលបានការអញ្ជើញត្រឹមជាតំណាងមិនមែនកម្រិតនយោបាយប៉ុណ្ណោះ។ កាលនោះ របបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា ពុំបានបញ្ជូនតំណាង ទៅចូលរួមប្រជុំតាមការអញ្ជើញរបស់ព្រុយណេនោះទេ។ ព័ត៌មាន ដែលផ្សាយលើគេហទំព័ររបស់អាស៊ាន បានឲ្យដឹងថា នៅថ្ងៃទី១៥កុម្ភៈ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស និងគណៈប្រតិភូនៃបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន នឹងចាប់ផ្តើមចេញដំណើរមកកាន់កម្ពុជា ហើយកិច្ចប្រជុំផ្លូវការ នឹងចាប់ផ្តើមចាប់ពីម៉ោង៩ព្រឹក ថ្ងៃទី១៦កុម្ភៈទៅ។ នៅថ្ងៃទី១៨កុម្ភៈ គណៈប្រតិភូបរទេស នឹងរៀបចំចាកចេញពីកម្ពុជាវិញ៕	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃបណ្តាប្រទេសចំនួន៩ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន នឹងចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន ដោយលើកលែងតែរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាប៉ុណ្ណោះ ដែលមិនទាន់ផ្តល់ដំណឹងថា បញ្ជូនតំណាង ឲ្យចូលរួមប្រជុំឬក៏អត់ ខណៈកិច្ចប្រជុំនេះ នៅសល់តែ១ថ្ងៃទៀត នឹងមកដល់។ នេះបើតាមព័ត៌មានពីលោក ជុំ សុន្ទរី អ្នកនាំពាក្យការបរទេសកម្ពុជា។
សម្ដេច ហ៊ុន សែន បន្ថែមថា សិង្ហបុរីជាប្រទេសតូចមួយក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយពុំពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មឡើយ។ ថ្វីដ្បិត ប្រទេសតូច និងប្រជាជនតិច ប៉ុន្តែសិង្ហបុរី មានភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តរាប់លាននាក់។ ដូច្នេះ ប្រទេសមួយនេះ មានតម្រូវការស្បៀងខ្ពស់ ហើយត្រូវនាំចូលពីប្រទេស ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី ថៃ វៀតណាម ចិន និងជប៉ុន ជាដើម។ ក្រោយសម្លឹងឃើញបែបនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន មានមហិច្ឆតាចង់ឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់អង្ករ ដែលមានគុណភាព និងរសជាតិឆ្ងាញ់ ទៅកាន់ពលរដ្ឋសិង្ហបុរី ជាពិសេសភ្ញៀវទេសចររាប់លាននាក់ដែលបានមកលេងប្រទេសមួយនេះ។ សម្ដេច ថ្លែងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំចង់បានគោលដៅមួយ ធ្វើយ៉ាងម៉េចឱ្យកម្ពុជាអាចផ្គត់ផ្គង់ទៅសិង្ហបុរី តាមរយៈអង្ករឆ្ងាញ់របស់យើង។ មហិច្ឆតារបស់ខ្ញុំមិនមែនគ្រាន់តែចង់ឱ្យប្រជាជនសិង្ហបុរីទទួលទានអង្ករកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ តែខ្ញុំក៏ចង់អ្នកទេសចរ ដែលមកសិង្ហបុរីទទួលទានទៀត ព្រោះអង្ករយើងលេខ១»។ ទន្ទឹមនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានណែនាំដល់មន្រ្តីទូតកម្ពុជាប្រចាំសិង្ហបុរី ចាប់ផ្ដើមធ្វើទីផ្សារ និងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឱ្យបានល្អជាមួយសិង្ហបុរី ដើម្បីឈានដល់ការនាំចេញអង្ករ និងផលដំណាំផ្សេងៗ៕ អត្ថបទទាក់ទង កម្ពុជា នឹងនាំចេញអង្ករទៅហ្វីលីពីនលើកដំបូង នៅសប្ដាហ៍ក្រោយ	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជា មានមហិច្ឆតាចង់ក្លាយជាអ្នកផ្គង់ផ្គង់អង្ករដល់ប្រទេសសិង្ហបុរី។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ សម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាក្នុងជំនួបជាមួយកម្មករ-និយោជិត នៅខេត្តពោធិ៍សាត់ នាព្រឹកថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា។
សម្រាប់ឱកាសឆ្នាំថ្មីនេះ និងដើម្បីអបអរសាទរពិធីចូលឆ្នាំចិននាពេលខាងមុខនេះ ក្រុមហ៊ុន សាមសុង នៅតែបន្តនូវកម្មវិធីប្រូម៉ូសិនដ៏ពិសេសរបស់ខ្លួន សម្រាប់ Note 9គឺ «កម្មវិធីទិញ Galaxy Note9 នឹងចំណេញបាន$99 ភ្លាម»។ ទិញ ១ បានដល់ទៅ ២ នេះពិតជាប្រូម៉ូសិនអស្ចារ្យមែនទែន។ អតិថិជនមានជម្រើស 2 ពណ៌ សម្រាប់ Galaxy Note9 RAM8GB មេម៉ូរី 512GB គឺ ខៀវ និងខ្មៅ ក្នុងតម្លៃ $1,159 រីឯ Galaxy Note9 RAM6GB មេម៉ូរី 128GB វិញមាន ៣ ពណ៌ដ៏ទាក់ទាញ គឺខៀវ ទង់ដែង និងខ្មៅក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ $929 ប៉ុណ្ណោះ។ អតិថិជនជាច្រើន បានដឹងរួចមកហើយអំពីសមត្ថភាពដ៏ខ្លាំងក្លា របស់កំពូលស្មាតហ្វូននេះ ប៉ុន្តែសម្រាប់អតិថិជនដែលមិនទាន់បានជាវស្មាតហ្វូន Galaxy Note 9 ស៊េរីថ្មីនេះ យើងសូមរំលឹកថា Samsung Galaxy Note9 គឺជាស៊េរីចុងក្រោយបំផុតនៃត្រកូល Note-Series ដែលមានអេក្រង់ធំ ភ្លឺច្បាស់ត្រជាក់ភ្នែក។ វាមានបំពាក់នូវបន្ទះឈីបល្បឿនលឿន 2.7GHz ទំហំRAMធំ សម្រាប់លេងហ្គេមល្បឿនលឿន។ Galaxy Note9 ត្រូវបានរចនាឡើង សម្រាប់ការធ្វើកិច្ចការងារកាន់តែច្រើន ប្រៀបបីដូចជាកូនកុំព្យូទ័រមួយដែលអ្នកអាចយកបានតាមខ្លួនគ្រប់ពេលវេលា និងគ្រប់ទីកន្លែង។ អីចឹងនៅចាំអីទៀត! សូមប្រញាប់រួសរាន់ឡើង និងសូមកុំឲ្យឱកាសដ៏ពិសេសនេះ កន្លងផុតទៅឲ្យសោះ។ទិញស្មាតហ្វូន Galaxy Note 9 ឥឡូវនេះភ្លាមទៅ ប្រយ័ត្នទិញមិនទាន់គេណា។ សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិត សូមទំនាក់ទំនង ទៅកាន់ផ្នែកបម្រើអតិថិជន តាមរយៈទូរស័ព្ទលេខ 1800-20 32 32 ឬនៅតាមហាងទំនើប និងដេប៉ូចែកចាយផលិតផលសាមសុងទូទាំងប្រទេស៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ប្រម៉ូសិនយក្សដ៏អស្ចារ្យពីក្រុមហ៊ុនសាមសុង មិនទាន់បញ្ចប់នៅឡើយ គឺរាល់ការទិញកំពូលស្មាតហ្វូន Galaxy Note 9 ភ្លាម ក្រុមហ៊ុននឹងថែមជូន Galaxy J2 Prime ដែលមានតម្លៃ$99មួយគ្រឿង ភ្លាមៗ។ ការថែមជូននេះ នឹងបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី ៣១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩។
បម្រាមទាំងនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងជួយទប់ស្កាត់នៃការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តព្រៃវែង។ លោក ជា សុមេធី អភិបាលខេត្តព្រៃវែងបានរៀបរាប់ក្នុងសេចក្តីណែនាំនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមេសាថា៖«ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវនៅផ្ទះរៀងៗក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ។ ចំពោះការជួបជុំប្រមូលផ្តុំគ្នាច្រើនពីផ្ទះមួយទៅផ្ទះមួយ ការពិសារគ្រឿងស្រវឹង និងការចាក់ធុងបាសរាំកម្សាន្តតាមផ្ទះត្រូវហាមឃាត់ជាដាច់ខាត»។ លោកអភិបាលខេត្តព្រៃវែងបានបង្គាប់ឲ្យស្នងការនគរបាលខេត្ត បញ្ជាការដ្ឋានកងរាជអាវុធហត្ថខេត្ត មន្ទីរ អង្គភាពពាក់ព័ន្ធ រដ្ឋបាលក្រុងស្រុក ឃុំ សង្កាត់ទំាងអស់ត្រូវចុះទៅណែនាំ ហាមឃាត់ ទប់ស្កាត់ការជួបជុំ លក់ដូរ និងការពិសារគ្រឿងស្រវឹង។ អភិបាលខេត្តព្រៃវែងបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ករណីដែលម្ចាស់អាជីវកម្មណាមិនគោរពតាមបម្រាមខាងលើទេ អាជ្ញាធរនឹងអនុវត្តវិធានការរដ្ឋបាល និងវិធានការច្បាប់ដោយគ្មានការលើកលែងឡើយ។ បច្ចុប្បន្នមាន៣រាជធានីភ្នំពេញខេត្តហើយដែលបានអនុវត្តនូវបម្រាមនេះ ក្នុងនោះមានរាជធានីភ្នំពេញ កណ្តាល និងព្រៃវែង។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា កម្ពុជា មានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន៥២១៨នាក់ ក្នុងនោះឆ្លងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍ ២០ កុម្ភៈ ៤៦៧៦នាក់។ ចំណែកអ្នកជាសះស្បើយ២៣១៩នាក់ និងស្លាប់៣៦នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ អភិបាលខេត្តព្រៃវែងហាមម្ចាស់អាជីវកម្ម និងដេប៉ូចែកចាយលក់គ្រឿងស្រវឹងផ្សេងៗនៅតាមអាហារដ្ឋាន ភោជនីយដ្ឋាន ផ្សារម៉ាត តូបអាហារ និងហាងកាហ្វេ រយៈពេល២សប្តាហ៍ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥-២៨ ខែមេសា។ ជាមួយគ្នានេះអភិបាលខេត្តក៏ហាមពលរដ្ឋចាក់ធុងបាសរំាតាមផ្ទះផងដែរ។
លោក អ៊ីវ៉ុងហែម ផល្លា បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ថា៖«ព័ត៌មានលម្អិតពីពិធីបុណ្យសព បងពុំទាន់ដឹងច្បាស់ឡើយ។ សាច់ញាតិនៅបារាំង គាត់រវល់ចាត់ចែងពិធីបុណ្យដែរ គាត់មិនទាន់ឆ្លើយមកបងភ្លាមៗទេ ចាំបានព័ត៌មានលម្អិតបងនឹងប្រាប់ប្អូនបន្ថែម»។ លោក អ៊ីវ៉ុងហែម ផល្លា អះអាងថា តាំងពីអ្នកស្រី ណារី ហែម ចាកចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាទឹកដីកំណើត ក្នុងសម័យសង្គ្រាមខ្មែរក្រហម តួឯកស្រីក្នុងរឿង បក្សីឋានសួគ៌ រូបនេះ ពុំដែលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញឡើយ។ «ពេលខ្មែរក្រហមចូល គ្រួសារបងទៅប្រទេសបារាំងទាំងអស់។ តាំងពីចេញទៅ អ៊ំស្រីមិនដែលត្រឡប់មកខ្មែរវិញទេ»។ នេះជាការបញ្ជក់បន្ថែមរបស់លោក អ៊ីវ៉ុងហែម ផល្លា។ សូមបញ្ជាក់ថារឿង បក្សីឋានសួគ៌ បានផលិតក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ ដែលមានអ្នកស្រី ណារី ហែម ជាតួឯកស្រី និងលោក មាស សំអែល ជាតួឯកប្រុស។ ក្នុងរឿងនេះក៏មានលោក ណុប ណែម ជាតួរងដ៏ល្បីល្បាញ និងតួអង្គអ្នកស្រី សាក់ ស៊ីស្បោង ដ៏លេចធ្លោផងដែរ។ បើតាមទំព័រហ្វេសប៊ុក Amazing Cambodia តួឯកប្រុសក្នុងរឿងនេះគឺលោក មាស សំអែល(តួឯកប្រុសឈ្មោះ សុខ) គឺជាសាស្ត្រាចារ្យល្ខោននិយាយ។ ចំណែកតួឯកស្រី ណារី ហែម គឺជាបវរកញ្ញាកម្ពុជា ឆ្នាំ១៩៥៥ (តួឯកស្រីឈ្មោះ តារា)។ រឿង បក្សីឋានសួគ៌ បានបញ្ចាំងជាលើកដំបូង នៅរោងភាពយន្តសូរិយា ក្រុងភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៦៣។ ក្រោយមករឿងនេះ ត្រូវបានយកទៅសម្ពោធន៍ និងចាក់បញ្ចាំងនៅរោងភាពយន្ត Carnegie hall ក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦៤។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ត្រូវបានកាសែត New York Time ដ៏ល្បីល្បាញលំដាប់ពិភពលោក ចុះផ្សាយផងដែរ។ បើតាមលោក ជា សុភាព នាយកប្រតិបត្តិមជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា ផលិតករ ភាពយន្ត បក្សីឋានសួគ៌ គឺ Safra Michel និង Silberman Serge។ ដឹកនាំដោយ Camus Marcel។ និងនិពន្ធដោយ Viot Jacques៕	ភ្នំពេញ៖ អ្នកស្រី ណារី ហែម ដែលជាតួឯកស្រីក្នុងរឿង បក្សីឋានសួគ៌ បានទទួលមរណភាព នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងជន្មាយុ ៨៦ឆ្នាំ នៅឯប្រទេសបារាំង ។ នេះបើតាមលោក អ៊ីវ៉ុងហែម ផល្លា ត្រូវជាក្មួយប្រុសរបស់សព។
និយាយដោយឡែកទាក់ទងនឹង«ការកត់សូរភាសាខ្មែរជាអក្សរឡាតាំងបែបខ្មែរ» លោកបណ្ឌិត ហ៊ាន សុខុម បានបញ្ជាក់ថា មូលហេតុនៃការរៀបចំឲ្យមានការសរសេរជាឡាតាំងតាមសូរភាសាខ្មែរនេះឡើង ដោយសារតែភាសាខ្មែរ មាន«ស្រះ» ច្រើន ដែលពិបាកក្នុងការប្រើប្រាស់យកសរសេរជាភាសាឡាតាំង ដូច្នេះហើយទើបស្ថាប័នតម្រូវឲ្យមានការពិភាក្សាកំណត់យកការឯកភាពរួមមួយ ។ ត្រង់ចំណុចនេះ មានឧទាហរណ៍ដូចជាពាក្យ «គង់» តើគួរតែសរសេរជាឡាតាំងថា «Kong » ឬ «Kung»។ ដើម្បីជ្រាបព័ត៌មានលម្អិត សូមលោក-អ្នកនាងស្ដាប់កិច្ចសម្ភាសរវាងលោក រំដួល ចិត្រា និងលោក ហ៊ាន សុខុម ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ នៃរាជបណ្ឌិត្យសភា ដូចតទៅ៖ បើតាមប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែររូបនេះ «ការកត់សូរភាសាខ្មែរជាអក្សរឡាតាំងបែបខ្មែរ» គឺប្រើប្រាស់សម្រាប់សម្គាល់លើអសាធារណនាម ដូចជាឈ្មោះ ឬទីកន្លែងប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺមិនអាចឲ្យយកពាក្យខ្មែរប្រើប្រាស់ទូទៅប្រចាំថ្ងៃទៅសរសេរជាឡាតាំងនោះទេ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ហ៊ាន សុខុម បានសង្កត់ថា បើពលរដ្ឋនាំគ្នាយកពាក្យខ្មែរទៅសរសេរឡាតាំងនោះ វានឹងធ្វើឲ្យវិស័យអក្សរខ្មែរធ្លាក់ចុះទន់ខ្យោយ ដែលនាំឲ្យបាត់បង់អត្តសញ្ញាណជាតិ ដែលបុព្វបុរសខ្មែរបន្សល់ទុក។ «គាត់(ពលរដ្ឋ)មិនគួរយកអក្សរឡាតាំង សរសេរតាម(សូរ)ពាក្យខ្មែរនោះទេ ។ គាត់គួរតែយកអក្សរខ្មែរខ្លួនឯង មកសរសេរទើបវាប្រសើរ។ ខ្ញុំមិនលើកទឹកចិត្តឲ្យគាត់យកតួអក្សរឡាតាំងមកសរសេរ(តាមសូរខ្មែរ)ទេ ពីព្រោះបុព្វបុរសយើង ខំថែរក្សា ខំបង្កើតតួអក្សរមកឲ្យយើងប្រើប្រាស់សព្វថ្ងៃ។ ចុះហេតុដូចម្ដេច បានជាយើងយកអក្សរគេផ្សេងមកប្រើប្រាស់សរសេរពាក្យរបស់យើងវិញ នោះគឺវាមិនត្រឹមត្រូវទេ។ យើងមិនលើកទឹកចិត្តឲ្យយុវជនយកតួអក្សរឡាតាំងមកសរសេរពាក្យខ្មែរធម្មតា ដែលយើងជជែកគ្នាប្រចាំថ្ងៃនោះទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរនៃរាជបណ្ឌិត្យសភា កំពុងដំណើរការរៀបចំ«ការកត់សូរភាសាបរទេសជាអក្សរខ្មែរ និងការកត់សូរភាសាខ្មែរជាអក្សរឡាតាំងបែបខ្មែរ» ដើម្បីផ្ដល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការសរសេរ និងការអានឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។
លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នៅថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូនេះថា ក្រុមហ៊ុន CSNC របស់សិង្ហបុរី បានចុះបញ្ជីវិនិយោគចំនួន២លានដុល្លារ និងទុនបង្វិល១២លានដុល្លារ ដើម្បីបង្កើតរោងចក្រកែច្នៃស្វាយចន្ទីមួយកន្លែងក្នុងស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ។ រោងចក្រនេះ នឹងលេចចេញជារូបរាងនាពេលឆាប់ៗ លើផ្ទៃដី១១ហិកតា។ វានឹងក្លាយទៅជារោងចក្រកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីធំជាងគេនៅកម្ពុជា ដែលមានសមត្ថភាពផលិតរហូតដល់៤០តោន ក្នុងមួយថ្ងៃ ឬស្មើ១៤៦០០តោន ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ក្រុមហ៊ុន CSNC របស់សិង្ហបុរីនេះ បានចុះមកសិក្សា និងឈ្វែងយល់ពីសក្ដានុពលស្វាយចន្ទីកម្ពុជា តាំងពីមុនវិបត្តិកូវីដ-១៩ មកម្ល៉េះ។ ក្រោយសិក្សាយ៉ាងល្អិតល្អន់ ក្រុមហ៊ុននេះ បានជ្រើសរើសខេត្តកំពង់ធំ ជាទីតាំងសម្រាប់សាងសង់រោងចក្រ ដោយសារនៅទីនោះ ផ្ទៃដីដាំដុះស្វាយចន្ទីច្រើនជាងគេរហូតដល់ជាង១៥ម៉ឺនហិកតា ដោយអាចផលិតគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅជាមធ្យមបាន១៥ម៉ឺនតោនក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលស្មើនឹង៣០ភាគរយ នៃផលិតស្វាយចន្ទីទូទាំងប្រទេស។ ម្យ៉ាងទៀត ខេត្តកំពង់ធំ ស្ថិតនៅតំបន់កណ្ដាល ដែលអាចស្រូបទាញគ្រាប់ស្វាយចន្ទី ពីខេត្តព្រះវិហារ សៀមរាប កំពង់ឆ្នាំង ស្ទឹងត្រែង និងក្រចេះ ថែមទៀត។ លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា។ រូបភាព៖ លោក សែម វណ្ណា លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រាប់ដូច្នេះថា៖«មែនទែនទៅ ក្រុមហ៊ុនសិង្ហបុរីនេះ គាត់មកសិក្សាយូរហើយ តាំងពីមុនកូវីដ-១៩ មកម្ល៉េះ។ ក្រោយមកពួកគាត់នៅតែឃើញឱកាសល្អ ក្នុងការបើករោងចក្រនៅកម្ពុជាយើង ដូច្នេះ ទើបពួកគាត់សម្រេចចិត្តបើករោងចក្រកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីនេះឡើង»។ ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីរូបនេះ ចាត់ទុកការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនសិង្ហបុរី លើវិស័យស្វាយចន្ទី នៅពេលនេះ គឺជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់ ក្នុងការជំរុញឱ្យអ្នកវិនិយោគផ្សេងទៀត ចាប់អារម្មណ៍លើការកែច្នៃផលិតកសិកម្មកម្ពុជា ដែលរួមមានទាំង ដំឡូងមី ស្វាយកែវរមៀត និងសំបុកត្រចៀកកាំ ជាដើម។ «ការបើករោងចក្រនេះ គឺជាជំហានទី១ទេ ព្រោះថា នៅតំបន់នោះ(ខេត្តកំពង់ធំ) មានក្រុមហ៊ុនជាច្រើន ដែលអញ្ជើញមកពី៦ប្រទេស ដូចជាចិន ជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី វៀតណាម និងថៃ។ ក្រុមហ៊ុនទាំងអស់នោះ ក៏បានមកសិក្សាដែរ ដូច្នេះ បើយើងជោគជ័យជាមួយក្រុមហ៊ុន សិង្ហបុរី ខ្ញុំជឿថា មានក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀតចូលមក ដែលមិនគេមិនមែនកែច្នៃតែស្វាយចន្ទីមួយមុខទេ គឺមានដំឡូងមី ស្វាយកែវរមៀត និងត្រចៀកកាំទៀត»។ នេះជាការបន្ថែមរបស់ លោក ស៊ីឡុត។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជារោងចក្រកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីប្រមាណ៤០កន្លែង ក្នុងនោះរោងចក្រមធ្យម៤កន្លែងប៉ុណ្ណោះ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងនេះ លោក អួន ស៊ីឡុត ថា កម្ពុជាត្រូវការរោងចក្រខ្នាតធំ យ៉ាងតិច៣០ទៀត ទើបធ្វើឱ្យគ្រាប់ស្វាយចន្ទីមានស្ថិរភាពផ្នែកទីផ្សារ និងតម្លៃសមរម្យ ព្រមទាំងជួយបង្កើតការងារដល់ប្រជាសហគមន៍ជុំវិញ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុន CSNC របស់សិង្ហបុរី បានបោះទុន១៤លានដុល្លារ បង្កើតរោងចក្រកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីធំជាងគេនៅកម្ពុជា ក្នុងភូមិសាស្រ្តស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ។ រោងចក្រមួយនេះ មានសមត្ថភាពផលិតរហូតដល់១៤០០០តោនក្នុងមួយឆ្នាំ។
កត្តាដែលមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន ជាមនុស្សស្រី អាយុច្រើន រ៉ាំងរដូវ មានរាងតូច និងស្គម (តិចជាង ៥៧គីឡូក្រាម) គ្រួសារធ្លាប់មានប្រវត្តិកើតជំងឺពុកឆ្អឹង ជាមនុស្សស្បែកស ជនជាតិអាស៊ី ប៉ុន្តែស្ត្រីអាហ្វ្រិកកាត់អាមេរិក និងឡាតាំងក៏ប្រឈមមុខដែរ មិនមករដូវ កំពុងតែមានជំងឺដែលធ្វើឲ្យប្រឈមខ្ពស់នឹងជំងឺពុកឆ្អឹងដូចជា ជំងឺរលាកសន្លាក់ប្រភេទ Rheumatoid Arthritis ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ ឆាប់រ៉ាំងរដូវ មិនឃ្លានអាហារ មិនហាត់ប្រាណគ្រប់គ្រាន់ ប្រើថ្នាំរយៈពេលយូរដូចជា៖ Glucocorticoids, ថ្នាំប្រឆាំងការប្រកាច់ ថ្នាំក្រពះ ថ្នាំមហារីកជាដើម កត្តាដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន ជក់បារី ញ៉ាំគ្រឿងស្រវឹងច្រើន របបអាហារដែលមិនសូវមានជាតិទឹកដោះគោ កាលស្យូម និងវីតាមីន D មិនបានហាត់ប្រាណគ្រប់គ្រាន់ អ្នកក៏ប្រហែលជាមានរោគសញ្ញាប្រកាសអាសន្ននៃជំងឺពុកឆ្អឹងដែរ។ បើសិនជាវាកើតមានមែនចូរទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីធ្វើតេស្ត ឬព្យាបាល។ អាការៈទាំងនោះអាចមានដូចជា៖ ស្រុញកម្ពស់ ឬចាប់ផ្តើមឈឺនៅខ្នងដោយមិនដឹងមូលហេតុ អាយុចាប់ពី ៤៥ឆ្នាំឡើទៅ ឬក្រោយពេលរ៉ាំងរដូវ និងបាក់ឆ្អឹង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ជំងឺពុកឆ្អឹងមានន័យថា ឆ្អឹងរបស់អ្នកជំងឺមានលក្ខណៈខ្សោយ និងងាយបាក់បំផុតទោះបីជាគ្រោះថ្នាក់តិចតួច ឬដួលក៏អាចធ្វើឲ្យបាក់បានដែរ។ យ៉ាងណាមិញ សម្រាប់មនុស្សស្រីផ្ទាល់ គឺមានឱកាសច្រើនណាស់ដែលធ្វើឲ្យពួកគេងាយកើតជំងឺពុកឆ្អឹង។ កត្តាប្រឈមមុខខ្លះអាចគ្រប់គ្រងបាន ខណៈពេលដែលផ្សេងទៀតមិនអាចគ្រប់គ្រងបានទេ។
ស្នាដៃពន្លត់សង្គ្រាម ការកសាងសន្តិភាព និងបង្កើតការអភិវឌ្ឍមួយចំនួននៅកម្ពុជា រួមទាំងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្ពានថ្នល់ ក៏ដូចជាបញ្ជូននិស្សិតទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេស គឺជាសម្មិទ្ធផលរបស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុងការដឹកនាំប្រទេសរយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំមកនេះ។ វាជាស្នាដៃល្អមួយរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលមិនអាចមើលរំលងបាន។ នេះជាទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន។ ប៉ុន្តែរបៀបដឹកនាំប្រទេសរបស់រដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃ មិនទាន់ផ្ដល់ផលប្រយោជនច្រើន ចាក់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋផ្ទាល់នៅថ្នាក់មូលដ្ឋាននៅឡើយទេ។ វានៅមានបញ្ហាច្រើន ដែលគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ មើលឃើញអំពីការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស អភិបាលកិច្ចល្អ និងការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលមិនទាន់មានភាពស៊ីជម្រៅ។ អគ្គលេខាធិការគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន លោក សាម អ៊ីន បាននិយាយថា ការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន ហាក់នៅភាពចាស់គំរិល ដូចអំឡុងឆ្នាំ១៩៨០ ដែលមិនមានអ្វីផ្លាស់ប្ដូរច្រើនឡើយ។ បើតាមការសង្កេតមើលរបស់លោក សាម អ៊ីន មនុស្សដែលទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើនពីការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលនោះ គឺមានតែមន្ត្រី និងអ្នកដែលស្និទ្ធមន្ត្រី នៅក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល មួយក្រុមតូចប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺមិនមានផលច្រើនដល់ពលរដ្ឋក្រីក្រឡើយ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ អគ្គលេខាធិការបក្សរូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«យើងគិតថាទទួលស្គាល់ស្នាដៃគាត់ ប៉ុន្តែយើងគិតថា វាត្រូវដល់ពេលវេលាមួយ ដែលត្រូវការរបៀបដឹកនាំថ្មី ដែលត្រូវមានការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីរបៀបចាត់ចែងដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ចឲ្យមានការរីកលូតលាស់ខ្លាំង ហើយឲ្យវាមានការចែករំលែកផលរីកលូតលាស់នេះ ដោយសមធម៌ កុំឲ្យមួយក្រុមតូចមានខ្លាំង ហើយប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនរងគ្រោះ។ ឧទាហរណ៍វិស័យសុខាភិបាលត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េចឲ្យពលរដ្ឋគ្រប់រូបអាចទទួលបាន សេវាសុខាភិបាល សេវាព្យាបាល សេវាពិគ្រោះយោបល់ ដោយមិនគិតថ្លៃ ព្រោះយើងមិនអាចទុកឲ្យសង្គមមួយ ដែលអ្នកមានលុយ គាត់អាចទៅពេទ្យល្អៗ ដល់ពេលអ្នកក្រ គាត់ឈឺគាត់ស្លាប់ សង្គមមួយហ្នឹងវាអយុត្តិធម៌»។ បន្ទាប់ពីលើកបញ្ហានេះហើយ លោក សាម អ៊ីន បានផ្ដល់ជាដំណោះស្រាយថា បើសិនជារដ្ឋាភិបាលចង់ឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែរីកចម្រើន តាមរបៀបដឹកនាំថ្មីនោះ គឺត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហាកសិករ ដោយត្រូវបញ្ជូនអ្នកជំនាញចូលទៅបង្រៀនពួកគេ ហើយនឹងបង្កើតគោលនយោបាយជំរុញ ឲ្យមានការលូតលាស់នៃសហគ្រាសខ្នាតតូចនិងមធ្យម ដែលស្នូលសេដ្ឋកិច្ចជាតិផងដែរ។ «ប្រសិនបើគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋានដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល ហើយទទួលបន្ទុកក្រសួងកសិកម្ម គឺយើងអាចធ្វើរឿងនេះបាន ធ្វើម៉េចឲ្យកសិករយើង យល់ដឹងពីបញ្ហាទឹក បញ្ហាទុន ត្រូវដឹងពីរបៀបខ្ចីទុន បង្កើតជាសហករដើម្បីឲ្យពួកគាត់មានទុនកម្ចីទាបហើយយកទៅវិនិយោគលើវិស័យកសិកម្ម។ យល់ដឹងពីទីផ្សារ ដែលឲ្យពួកគាត់ដឹងពីបន្លែណាដែលត្រូវនឹងទីផ្សារ។ តួនាទីរដ្ឋាភិបាលត្រូវមានកាតព្វកិច្ចជួយជំរុញឲ្យមានការរីកលូតលាស់ខ្នាតតូចនិងខ្នាតមធ្យម (SME) ។ ដូច្នេះយើងធ្វើយ៉ាងណាឲ្យសេដ្ឋកិច្ចស្រុកខ្មែរ វាត្រូវរីកលូតលាស់ដោយខ្នាតតូច និងខ្នាតមធ្យម ដែលដឹកនាំដោយយុវជនខ្មែរ ។ ព្រោះរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នជួយតែក្រុមហ៊ុនធំៗ»។នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក សាម អ៊ីន។ ជាការឆ្លើយតបគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចាត់ទុកការលើកឡើងរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន គ្រាន់តែជាការរិះគន់រដ្ឋាភិបាល ដោយមិនទាន់ដឹងពីគោលនយោបាយដឹកនាំប្រទេសច្បាស់លាស់ប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជន លោក សុខ ឥសាន បកស្រាយថា រាល់ការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលកន្លងមក គឺស្របទៅនឹងគោលការណ៍នយោបាយ ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រជាពលរដ្ឋ និងការអភិវឌ្ឍជាតិច្បាស់លាស់ ដោយមិនមែនប្រកាន់បក្សពួកនិយមនោះទេ។ លោក សុខ ឥសាន ពន្យល់ដូច្នេះថា៖«កម្មវិធីនយោបាយដែលអនុម័ត ដោយមហាសន្និបាតតំណាងទូទាំងប្រទេសវិសមញ្ញ គឺជាអង្គការចាត់តាំងកំពូលរបស់គណបក្ស ដែលចាត់ទុកជាកម្មវិធីនយោបាយត្រឹមត្រូវ។ បើគណបក្សណាផ្សេងជាគូប្រកួតជាមួយគណបក្សប្រជាជន យល់ថាមិនត្រឹមត្រូវទេ គាត់គួរតែធ្វើគោលនយោបាយរបស់គាត់ឲ្យត្រឹមត្រូវ ហើយយកឈ្នះក្នុងការបោះឆ្នោតទៅ វាជាការស្រេចទៅហើយ ហើយមិនចាំបាច់រិះគន់មកលើគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទេ»។ កន្លងមកអ្នកតាមដានស្ថានការណ៍សង្គម និងអ្នកវិភាគ ក៏ធ្លាប់រិះគន់ការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលផ្ដល់ផលប្រយោជន៍តែមនុស្សមួយក្រុមតូចនៅជុំវិញខ្លួន ខណៈដែលពលរដ្ឋរងគ្រោះ មិនមានដំណោះស្រាយត្រឹមត្រូវពីរដ្ឋាភិបាល។ លើសពីនេះទៀត មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួន អនុវត្តច្បាប់ផ្ទុយពីគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាល មកកៀបសង្កត់ពលរដ្ឋទន់ខ្សោយ ហើយបែរជាចោទពលរដ្ឋថា ជាក្រុមប្រឆាំងទៅវិញ។ ប៉ុន្តែបញ្ហាខាងលើនេះរដ្ឋាភិបាល ក៏ធ្លាប់បានដឹងដែរ។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាឲ្យអាជ្ញាធរជួយដោះស្រាយបញ្ហាពលរដ្ឋឲ្យទាន់ពេលវេលា និងព្រមានដកមន្ត្រីណា ដែលមិនព្រមដោះស្រាយបញ្ហាពលរដ្ឋ ហើយលាបព័ណ៌ពលរដ្ឋជាក្រុមប្រឆាំងទៀតផង។ ចំណែកបញ្ហាសុខភិបាល ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក៏បានបញ្ជាគ្រូពេទ្យ ពង្រឹងការយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហាពលរដ្ឋ ព្យាបាលដោយពុំគិតពីនិន្នាការនយោបាយ។ រដ្ឋាភិបាល ធ្លាប់បានសារភាពថា ខ្លួនមិនអាចដោះស្រាយឲ្យពលរដ្ឋ ក្លាយជាអ្នកមានទាំងអស់គ្នាបានទេ ប៉ុន្តែអាចកាត់បន្ថយគម្លាតរវាងអ្នកមាន និងអ្នកក្រ។ បើតាមគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាល កម្ពុជានឹងក្លាយខ្លួនទៅជាប្រទេស ដែលមានប្រាក់ចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់ នៅឆ្នាំ២០៣០ខាងមុខ៕	ភ្នំពេញ៖ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន ប្រកាសទទួលស្គាល់ស្នាដៃរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានរំដោះប្រទេសចេញពីភ្លើងសង្គ្រាម ប៉ុន្តែមិនពេញចិត្តចំពោះរបៀបដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃនេះ។ សម្រាប់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ចាត់ទុកការលើកឡើងរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យមូលដ្ឋាន គ្រាន់តែជាការរិះគន់រដ្ឋាភិបាល ដោយមិនទាន់ដឹងពីគោលនយោបាយដឹកនាំប្រទេសច្បាស់លាស់ប៉ុណ្ណោះ។
ប្រទេសជាង ៣០នៅក្នុងពិភពលោកបានចូលរួមនៅក្នុងជំនួបកំពូលដែលទីភ្នាក់ងារថាមពលនុយក្លេអ៊ែរអន្តរជាតិ AIEA បានរៀបចំជាលើកទី១ ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍរួមគ្នាថាមពលនុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិល។ លើកសរសើរជាថាមពលស្អាតស្អំ មិនបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិក ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ដែលជាដើមហេតុធ្វើឲ្យផែនដីឡើងកំដៅ ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរកំពុងទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់បណ្តាប្រទេសដែលចង់សម្រេចកម្មវត្ថុអព្យាក្រឹតកាបូន ឬប្រទេសដែលកំពុងជួបវិបត្តិថាមពលឡើងថ្លៃដោយសារសង្រ្គាមរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន។ នៅក្នុងពិភពលោកមួយដែលគេកំពុងត្រូវការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិក ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ បូកផ្សំនឹងតម្លៃថាមពលប្រេងឧស្ម័នបោះពួយឡើងថ្លៃដោយសារសង្រ្គាមរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរត្រលប់មកឡើងកូដសាជាថ្មី ក្នុងនាមជាតួឯកថាមពលបៃតង ដែលស្អាតស្អំ ច្បាស់លាស់ និងចំណេញ។ ដើម្បីលើកតម្កើងថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ នៅក្នុងកាលៈទេសៈដែលពិភពលោកកំពុងជួបវិបត្តិថាមពលឡើងថ្លៃ និងតម្រូវការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ទីភ្នាក់ងារថាមពលនុយក្លេអ៊ែរអន្តរជាតិAIEA បានរៀបចំសន្និសីទអន្តរជាតិជាលើកទី១ នៅទីក្រុងព្រុចស៊ែល កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ នៅក្បែរសារមន្ទីរAtomium ដែលមានរូបអាតូម តំណាងឲ្យនវានុវត្តបច្ចេកវិទ្យា។ ប្រទេសជាង៣០បានចូលរួម នៅក្នុងសន្និសីទជាប្រវត្តិសាស្រ្តស្តីពីថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ដែលនៅក្នុងនោះ សហរដ្ឋអាមេរិក ចិន ប្រេស៊ីល ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ប៉ាគីស្ថាន អេហ្ស៊ីប អារ៉ាប៊ី សាអូឌីត ឬកាណាដាជាដើម។ ជំនួបកំពូល ស្តីពីថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ គឺជាលទ្ធផលនៃការមូលមតិគ្នា នៅក្នុងសន្និសីទអន្តរជាតិស្តីពីអាកាសធាតុ ទី២៨ ដែលនៅក្នុងនោះ ប្រទេសជាង២០បានទាមទារឲ្យបង្កើនការផលិតថាមពលនុយក្លេអ៊ែរឲ្យបាន៣ដង យ៉ាងយូរបំផុតនៅដំណាច់ឆ្នាំ ២០៥០។ ថ្លែងនៅមុនបើកសន្និសីទ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ប្រធានថាមពលនុយក្លេអ៊ែរអន្តរជាតិ លោកRafael Grossi បាននិយាយបែបចំអកថា គេបានរៀបចំសន្និសីទស្តីពីអាកាសធាតុដល់ទៅ២៨លើក ដើម្បីដឹង យល់ច្បាស់ពីអត្ថប្រយោជន៍នៃថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ។ សម្រាប់លោក ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរជាថាមពលច្បាស់លាស់ ស្អាតស្អំ និងចំណេញ ពោលគឺមិនមែនជាគំនិតហួសវិស័យនោះទេ។ គោលបំណងសំខាន់នៃសន្និសីទលើកនេះ គឺពង្រឹងបណ្តាញសហការរវាងគ្នា ក្នុងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា និងសេដ្ឋកិច្ច។ តាមរយៈសន្និសីទអន្តរជាតិនៅទីក្រុងព្រុចស៊ែល ស្ថាប័នថាមពលនុយក្លេអ៊ែររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ចង់ជំរុញប្រទេសដែលនៅរារែក ឬអរិភាពថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ប្តូរចិត្តត្រលប់មកប្រើថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ។ ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបមួយចំនួននៅតែមិនទុកចិត្តថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ដោយសារតែឃើញបទពិសោធនគ្រោះថ្នាក់ឆេះរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរនៅហ្វូគូស៊្ហីម៉ា កាលពីឆ្នាំ ២០១១។ ដោយសារតែហេតុការណ៍នៅហ្វូគូស្ហ៊ីម៉ា អាល្លឺម៉ង់បានកាត់បន្ថយការប្រើថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ដោយបានបិទរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរចំនួន ៦ និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកបន្តិចម្តងៗ ដើម្បីឈានទៅបិទម៉ាស៊ីនប្រតិករដែលនៅសេសសល់ ចុងក្រោយ កាលពីឆ្នាំ២០២៣។ នៅចំពោះមុខតម្រូវការទុនវិនិយោគដ៏មហាសាល ក្រុមប្រទេសដែលដៅចង់បានថាមពលនុយក្លេអ៊ែរចង់ប្រមូលកម្លាំងគ្នាដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលស្ថាប័នធនាគារអន្តរជាតិ ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះ នៅតែអរិភាព មិនទាន់ចាត់ទុកថាមពលនុយក្លេអ៊ែរជាថាមពលស្អាតស្អំ ដូចថាមពលព្រះអាទិត្យ ឬថាមពលវាយោ។ ប៉ុន្តែ សម្រាប់អ្នកការពារបរិស្ថាន ទោះមិនបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិក ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដែលជាដើមហេតុនៃការឡើងកំដៅផែនដីមែន ប៉ុន្តែ ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរមិនអាចត្រូវគេប្រើជំនួសថាមពលស្អាតស្អំដូចជាផ្ទាំងសូឡាបានទេ។ ក្រៅពីបញ្ចេញសាយភាយសារធាតុវិទ្យុសកម្មនៅពេលមានគ្រោះថ្នាក់កើតឡើង រោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរនៅបញ្ចេញកាកសំណល់ពុល គ្មានថ្ងៃរលាយបាត់ពីផែនដី៕	ដោយ៖ឈាង បុប្ផា /RFI ខេមរភាសា
នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា អ្នកតំណាងក្រុមហ៊ុន Panasonic Holdings បានប្រកាសថា ខ្លួននឹងផ្លាស់ប្តូរមួយផ្នែកធំនៃការផលិតម៉ាស៊ីនត្រជាក់ពីចិនទៅកាន់ទីក្រុង Oisumu ខេត្ត Gunma ប្រទេសជប៉ុន។ បច្ចុប្បន្ន ម៉ាស៊ីនត្រជាក់របស់ Panasonic ប្រហែល ៩០ភាគរយត្រូវបានផលិតនៅក្រៅប្រទេស ហើយភាគច្រើននៅក្នុងខេត្ត Dalian ប្រទេសចិន។ ប៉ុន្តែដោយការវាយតម្លៃលើកត្តាជាច្រើន ក្រុមហ៊ុនបានសម្រេចចិត្តផ្លាស់ប្តូរខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មត្រឡប់ពីចិនទៅក្នុងស្រុកវិញ។ ក្រុមហ៊ុន Panasonic បោះទុនប្រមាណ ២ពាន់លានយ៉េន (ជាង ១៤លានដុល្លារ) សម្រាប់វិនិយោគនៅក្នុងគម្រោងនេះ ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងបញ្ចប់នៅខែមីនាឆ្នាំក្រោយ។ ខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មថ្មីនេះ នឹងត្រូវបានបណ្តាក់ទុនយ៉ាងច្រើនដើម្បីបង្កើនកម្រិតនៃការធ្វើការដោយស្វ័យប្រវត្តិកម្ម ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកាត់បន្ថយរយៈពេលប្រហែល ២ភាគ៣ នៃពេលវេលាបញ្ចប់ផលិតកម្មបើធៀបនឹងរយៈពេលបច្ចុប្បន្ន។ យោងតាមលោក Hiro Ikeda នាយកទទួលបន្ទុកដំណោះស្រាយឧបករណ៍របស់ក្រុមហ៊ុន Panasonic ហេតុផលចម្បងសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរនេះ គឺដើម្បីធ្វើឱ្យមានការប្រសើរឡើងនូវប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការកើនឡើងតម្លៃប្រាក់ឈ្នួលពលកម្មនៅចិន បានកាត់បន្ថយប្រាក់ចំណេញយ៉ាងច្រើន និងធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការប្រកួតប្រជែងតម្លៃជាមួយនឹងផលិតផលស្រដៀងគ្នារបស់ក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀត។ លើសពីនេះ គឺការព្រួយបារម្ភអំពីភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មរវាងអាម៉េរិក និងចិន ដែលបានលាក់បាំងនូវកត្តាប្រឈមជាច្រើន មិនអាចទាយទុកជាមុនសម្រាប់អាជីវកម្ម ។ ជាងនេះទៅទៀត ក្រុមហ៊ុននេះក៏បានគិតគូរពីការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូនផលិតផលសម្រេចពីចិនទៅកាន់ជប៉ុន ក្រោមពាក្យស្លោកថ្មី «ផលិតកម្មក្នុងស្រុក សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក»៕	ក្រុមហ៊ុន Panasonic បានសម្រេចចិត្តផ្លាស់ប្តូរខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មម៉ាស៊ីនត្រជាក់ពីចិន ទៅជប៉ុនវិញ ដោយហេតុផល កាត់បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូន តម្លៃប្រាក់ឈ្នួលកើនឡើង បំពាក់នូវប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ជាពិសេសជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងអាម៉េរិក។
ព័ត៌មានបែកធ្លាយមួយចំនួន បានបង្ហាញថា Samsung Galaxy A22 5G មានតម្លៃប្រហែល 279 ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ជាមួយនឹងអេក្រង់ទំហំ 6.6 បំពាក់ដោយកាមេរ៉ាក្រោយ 4 គ្រាប់ និងមានទំហំផ្ទុកធំថែមទៀតផង។ ថ្ងៃនេះក្រុមហ៊ុន សាមសុង នឹងបង្ហាញជូន ក៏ដូចជាដាក់លក់ផ្លូវការនូវ Samsung Galaxy A22 5G របស់ខ្លួន ដើម្បីស្រាយចម្ងល់ និងលាតត្រដាង ជាមួយនឹងព័ត៌មានបែកធ្លាយដ៏គួរឱ្យរសើបនេះ។ សូមបញ្ជាក់ថា Samsung Galaxy A22 5G ដែលក្រុមហ៊ុន សាមសុង ចេញលក់ផ្លូវការពេលនេះ គឺត្រូវបានផលិតឡើង និងបំពាក់នូវបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ក៏ដូចជាលក្ខណៈពិសេសៗជាច្រើន ដូចជា៖ ទំហំអេក្រង់៖ 6.6, SUPER AMOLED, 90 Hz Refresh Rate, កាមេរ៉ាក្រោយ 4 គ្រាប់, ទំហំផ្ទុកធំ និងមានថាមពលថ្មធំ (កាន់តាំងពីព្រឹករហូតដល់យប់) និងដាក់លក់ជូនអតិថិជន ជាពិសេស ក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ $279 ប៉ុណ្ណោះ! ដែលអមមកជាមួយនឹងជម្រើស 3 ពណ៌ ដ៏ស្រស់ស្អាត ទាកទាញ និងពេញនិយមបំផុតគឺ ពណ៌ស្វាយ ខ្មៅ និងបៃតង។ អ្វីដែលកាន់តែពិសេសបំផុតនោះ គឺរាល់ពេលទិញ Samsung Galaxy A22 5G ជាមួយតម្លៃដ៏សមរម្យបំផុតនេះ នឹងទទួលបានការថែមជូននូវកាដូជាច្រើនដូចជា៖ * អាវយឺតដ៏ស្រស់ស្អាតភ្លាម! * ឆ័ត្រដ៏ស្រស់ស្អាតភ្លាម! * ស្រោមថ្លាដ៏មានគុណភាពភ្លាម! * Screen Protector ភ្លាម! * កាសដ៏ស្រស់ស្អាត និងមានគុណភាពខ្ពស់ភ្លាមៗផងដែរ! ម៉េចដែរប៉ុណ្ណឹង! បានប្រើស្មាតហ្វូន 5G ដែលមានតម្លៃដ៏សមរម្យបំផុត និងទំនើបអស្ចារ្យហើយបានទាំងការថែមជូនម៉ាពេញចិត្តទៀត! រកឯណាបានទៅរកបានតែជាមួយ សាមសុង ប៉ុណ្ណោះ! បើចង់ជ្រាបច្បាស់ពីលក្ខណៈពិសេសផ្សេងទៀត លោកអ្នកអាចចូលទៅកាន់ទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ៖ SamsungCambodia ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានជាក់លាក់បន្ថែម ក៏ដូចជាកម្មវិធីប្រូម៉ូសិនពិសេសផ្សេងពីក្រុមហ៊ុន សាមសុង។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមអញ្ជើញមកសាកសួរ ឬធ្វើតេស្តដោយផ្ទាល់ នៅតាមដេប៉ូចែកចាយរបស់ សាមសុង ទាំងអស់ ដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត ឬក៏អាចទំនាក់ទំនងសេវាបម្រើអតិថិជនឥតគិតថ្លៃតាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ៖ 1800-203232 ! លក្ខខណ្ឌផ្សេងៗត្រូវបានអនុវត្ត! (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	(ភ្នំពេញ) ថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២១៖ មុននឹងក្រុមហ៊ុន សាមសុង បានដាក់លក់ Samsung Galaxy A22 5G ជំនាន់ថ្មីក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ មានព័ត៌មានបែកធ្លាយពីតម្លៃពិសេសសមរម្យបំផុត ស្ទើរមិនគួរឱ្យជឿ ជាមួយនឹងលក្ខណៈសម្បត្តិពិសេសដ៏អស្ចារ្យ នឹកស្មានមិនដល់ជាច្រើន ពាសពេញបណ្តាញសង្គម នៃពិភពស្មាតហ្វូន។ ព័ត៌មានទាំងនោះ ធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូន ជាពិសេសអតិថិជនរបស់ក្រុមហ៊ុន សាមសុង នៅប្រទេសកម្ពុជាជាច្រើននៅមិនសុខ អន្ទះសារ ចង់ដឹងច្បាស់ ឃើញផ្ទាល់ និងប៉ះផ្ទាល់ខ្លាំងណាស់ ថាតើ Samsung Galaxy A22 5G ដែលកំពុងល្បីនេះ មានរូបរាងស្អាតបែបណា និងអស្ចារ្យកម្រិតណា។
យោងតាមរបាយការណ៍ Over the Tipping Point ដែលបានបោះពុម្ពកាលពីខែឧសភា កុមារចំនួន២០៤លាននាក់ដែលក្នុងនោះមាន ៤១ភាគរយនៃកុមារនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិកគិតចាប់ពី ម៉ុងហ្គោលី និងចិន រហូតដល់មីយ៉ាន់ម៉ា ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ី និងប្រទេសប៉ាស៊ីហ្វិកផ្សេងទៀត ដែលមានបញ្ញាប្រឈមនិងភាពតានតឹងដែលបណ្តាលមកពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែលប៉ះពាល់ជារួមមានដូចជា រលកកំដៅក្ដៅខ្លាំង ទឹកជំនន់តាមឆ្នេរសមុទ្រ គ្រោះរាំងស្ងួត ព្យុះស៊ីក្លូនត្រូពិច...។ បន្ថែមពីលើការកើនឡើងនៃភាពញឹកញាប់ គ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិកំពុងធ្វើអន្តរកម្មជាមួយការរញ្ជួយដីដែលមិនមែនជាអាកាសធាតុ ដូចជាជំងឺរាតត្បាតនៃមេរោគឆ្លង និងការកើនឡើងតម្លៃនៃការរស់នៅ ដើម្បីបង្កើតផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅទូទាំងតំបន់។ បើតាមរបាយការណ៍ខាងលើ កុមារវៀតណាមចំនួន៥៧ភាគរយប្រឈមមុខចំនួន៥ ឬច្រើនជាងនេះនៃហានិភ័យបង្កពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ តួយ៉ាងទឹកជំនន់ឆ្នាំ ២០២២ នៅភាគកណ្តាលវៀតណាមបានប៉ះពាល់ដល់កុមារប្រហែល១៦០ពាន់នាក់។ របាយការណ៍នេះបានគូសបញ្ជាក់ពីរបៀបដែលគ្រោះមហន្តរាយនេះនាំឱ្យមានការកើនឡើងហានិភ័យនៃជំងឺទឹកសម្រាប់កុមារដោយសារតែការបំផ្លាញសម្ភារៈបរិក្ខារទឹក និងអនាម័យ។ ចំណែកហ្វីលីពីនក៏មានអត្រាខ្ពស់ផងដែរគឺ ៣៨ភាគរយ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២២ ប្រទេសនេះត្រូវបានវាយប្រហារដោយព្យុះទីហ្វុងកូនី ដែលជាព្យុះស៊ីក្លូនត្រូពិចខ្លាំងបំផុតមួយដោយបានបំផ្លាញផ្ទះសម្បែង សាលារៀន និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើន។ សម្រាប់មីយ៉ាន់ម៉ាមានត្រឹមតែ ១២ភាគរយនៃកុមារដែលរងផលប៉ះពាល់ពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ របាយការណ៍បានកត់សម្គាល់ថាមានការកើនឡើងសីតុណ្ហភាព និងលំនាំទឹកភ្លៀងខុសប្រក្រតីបានធ្វើឱ្យផលិតភាពកសិកម្មធ្លាក់ចុះ និងអសន្តិសុខស្បៀង ហើយគ្រួសារជាច្រើនមិនអាចមានលទ្ធភាពចំណាយលើការអប់រំកូនរបស់ពួកគេដោយសារតែផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុលើជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ។ របាយការណ៍បានចង្អុលបង្ហាញថា ការកើនឡើងសីតុណ្ហភាពបង្កើនអត្រាកើតជំងឺដែលឆ្លងតាមរយៈការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងទឹក ខណៈពេលដែលការបំពុលខ្យល់នាំឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ផ្លូវដង្ហើម និងសុខភាពដែលប៉ះពាល់កុមារខ្លាំងបំផុត។ របាយការណ៍នេះក៏បាននិយាយផងដែរថា កុមារនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិក បច្ចុប្បន្នកំពុងជួបប្រទះការកើនឡើងចំនួនប្រាំមួយដងនៃចំនួនគ្រោះមហន្តរាយដែលបណ្តាលមកពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបើប្រៀបធៀបទៅនឹងជីដូនជីតារបស់ពួកគេ។ ក្នុងរយៈពេល ៥០ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ តំបន់នេះបានទទួលរងនូវទឹកជំនន់កើនឡើង ១១ដង និងការបាក់ដីកើនឡើង ៥ដង។ ការរកឃើញនេះបង្ហាញឱ្យឃើញពីតម្រូវការបន្ទាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ជាឧទាហរណ៍ ឥណ្ឌូណេស៊ីមានប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ទឹកដែលត្រូវបានបូមដោយប្រើថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ បន្ថែមពីនេះ ការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញកាបូនឌីអុកស៊ីត និងអាចជួយគាំទ្រដល់កុមារដែលរងផលប៉ះជាដើម៕	របាយការណ៍របស់អង្គការយូនីសេហ្វបានរកឃើញថា កុមារនៅវៀតណាម ហ្វីលីពីន និងប្រទេសអាស៊ីផ្សេងទៀតប្រឈមនឹងហានិភ័យកើនឡើងពីគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិដែលបណ្តាលមកពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ បើតាមយូនីសេហ្វ ប្រទេសទាំងនេះត្រូវអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឱ្យបានច្រើនដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់។
នាដំណើរមាតុភូមិនិវត្តន៍ពីទស្សនកិច្ចតំបន់អឺរ៉ុប លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នៅថ្ងៃ២៦ មិថុនា បានថ្លែងបញ្ឆិតបញ្ឆៀងឲ្យអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់ដែលមិនហ៊ានវិលត្រឡប់ចូលស្រុកវិញដើម្បីតវ៉ា និងតទល់លើការចោទប្រកាន់ពីតុលាការទៅកាន់ពួកគេ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថែមទាំងចាត់ទុករាល់បុគ្គលណាមួយដែលនិរទេសខ្លួន និងរត់គេចពីច្បាប់របស់ថៃ ថាជា«អនុប្រជាជន»ថែមទៀត។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Nation លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានរិះគន់ប្រព័ន្ធផ្សព្ធផ្សាយ ដែល តែងតែចាប់អារម្មណ៍ និងផ្សាយពីបុគ្គល ដែលប្រព្រឹត្តខុសហើយរត់គេចពីការទទួលខុសត្រូវផ្នែកច្បាប់ ខណៈ ព្រងើយកន្តើយនឹងបុគ្គលដែលតែងតែពុះពារដើម្បីប្រទេស។ ខណៈមិនបញ្ជាក់ឈ្មោះចំៗនោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានសង្កត់ធ្ងន់ថាយ៉ាងដូច្នេះថា៖« ពួកគេ គួរតែត្រឡប់មកប្រទេសខ្លួនវិញ ហើយតទល់នឹងសំណុំរឿងផ្នែកច្បាប់ដែលប្រឆាំងនឹងពួកគេ។ ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ អាចបញ្ជាក់បានសម្រាប់ពួកគេ។ ប្រសិនបើពួកគេ ជឿជាក់ថា ពួកគេពិតជាមិនបានប្រព្រឹត្តអ្វីខុស ពួកគេក៏មិនគួរមានការភ័យខ្លាចនឹងត្រឡប់ចូលក្នុងប្រទេសដែរ»។ នេះបើយោងតាមប្រភពព័ត៌មានដដែល។ បើទោះបីជាលោកឧត្តមសេនីយ៍ មិនបញ្ជាក់ឈ្មោះបុគ្គលណាមួយចំៗក៏ដោយ នៅក្នុងនយោបាយថៃ គ្មានអ្នកនយោបាយណា ក្រៅពីអ្នកនយោបាយត្រកូលស៊ីណាវ៉ាត់ឡើយ។ នោះក៏ព្រោះតែទាំងលោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ និងលោកស្រីអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ សុទ្ធតែរងការចោទប្រកាន់ និងកាត់ទោសពីតុលាការថៃ ហើយអ្នកទាំងពីរកំពុងតែរស់នៅក្រៅប្រទេសផង។ សូមជម្រាបផងដែរថា លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទ អូចា បានឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ក្រោយពីលោក បានដឹកនាំរដ្ឋប្រហារទម្លាក់លោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ នៅឆ្នាំ២០១៤ ក្រោមលេស ថារដ្ឋាភិបាលលោកស្រីដឹកនាំប្រទេសមានភាពបែកបាក់ និងខាតប្រយោជន៍ជាតិច្រើន។ ក្រោយនៃការអស់តំណែងនេះ លោកស្រី យីងឡាក់ បានរងការចោទប្រកាន់ពីរដ្ឋាភិបាលរបបសឹកទាំងឲ្យសងសំណងរដ្ឋប្បវេណី និងទទួលខុសត្រូវផ្នែកព្រហ្មទណ្ឌ។ លោកស្រី បានសម្រេចចិត្តចាកចេញពីប្រទេសនៅចុងឆ្នាំមុន។ សម្រាប់លោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់វិញ ក៏ត្រូវបានអតីតមេយោធាជាន់ខ្ពស់ថៃ ទម្លាក់ពី តំណែងផងដែរ។ មិនខុសពីលោកស្រី យីងឡាក់ លោកត្រូវបានតុលាការចោទប្រកាន់ពីបទល្មើសជាបន្តបន្ទាប់។ សំណុំរឿងអ្នកទាំងពីរ កំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងនីតិវិធីជំនុំជម្រះនៅឡើយនោះទេ ពោលគឺតុលាការថៃ នៅមិនទាន់ប្រកាសសាលក្រមស្ថាពរនៅឡើយនោះ ដែលនេះគឺជាផ្តល់ឱកាសសម្រាប់អ្នកទាំងពីរ តវ៉ានិងតទល់គ្នាដើម្បីបញ្ជាក់ពីភាពស្អាតស្អំរបស់ខ្លួន៕	ប្រមុខរបបសឹកថៃលោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានផ្ញើសារដោយប្រយោលទៅកាន់អតីតមេដឹកនាំថៃមួយចំនួន ដែលបានរត់គេចខ្លួនពីប្រទេសក្រោយរងការចោទប្រកាន់ពីតុលាការ។ ប្រមុខរបបសឹកថៃ ចង់ឃើញអតីតមេដឹកនាំទាំងនោះចូលមកប្រទេសវិញ ហើយតទល់ជាមួយនឹងលោកនៅចំពោះមុខតុលាការ ប្រសិនពួកគេ ពិតជាស្អាតស្អំមែននោះ។
នៅចុងឆ្នាំ ២០១៨ និស្សិតមួយក្រុម បានផ្តួចផ្តើមបង្កើតបណ្តាញផលិតខ្មែរខេត្តកំពង់ចាម ដើម្បីដើរទិញបន្លែ ផ្លែឈើធម្មជាតិតាមរដូវពីកសិករ នៅតាមបណ្តាខេត្តនានា មកដាក់លក់នៅមាត់ទន្លេ មុខមន្ទីរពាណិជ្ជកម្មខេត្តកំពង់ចាម។ ជាមួយនឹងដើមទុនប្រមាណ ៨០០ដុល្លារ បណ្តាញផលិតផលខ្មែរ បង្កើតឡើងក្នុងគោលដៅ បង្កើនបន្លែផ្លែឈើសុវត្ថិភាពដែលដាំដុះនៅក្នុងស្រុកនៅលើទីផ្សារកាន់តែច្រើន និងកាន់បន្ថយការនាំចូលពីបរទេស។ កញ្ញា ស៊ាន សោភណ្ឌ័ តំណាង និងជាប្រធានគណនេយ្យនៃបណ្តាញផលិតផលខ្មែរខេត្តកំពង់ចាម បានពន្យល់ពីបំណងរបស់បណ្តាញផលិតផលខ្មែរប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖«យើងទិញផលិតផលខ្មែរយកមកលក់ ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយការនាំចូលពីបរទេស។ ចង់នាំចេញនាំចេញផលិតផលរបស់ខ្មែរទៅក្រៅប្រទេស ហើយកាត់បន្ថយការនាំចូលមកវិញ។ មួយទៀតចង់ស្វែងរកចំណូល ព្រោះពួកយើងជានិស្សិត ចង់ស្វែងរកចំណូលសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សា ដើម្បីជួយសង្គមផងដែរ ព្រោះថាយើងព្យាយាមធ្វើយ៉ាងណា ឲ្យមានបន្លែសុវត្ថិភាពនៅក្នុងស្រុក ឲ្យបានកាន់តែច្រើន»។ ក្រៅពីលក់នៅបណ្តោយមាត់ទន្លេខេត្ត បច្ចុប្បន្ន បណ្តាញនេះក៏បានចូលរួមដាក់លក់បន្លែ ផ្លែឈើ របស់ខ្លួន នៅផ្សារចុងសប្តាហ៍ផងដែរ។ បច្ចុប្បន្នបណ្តាញផលិតផលខ្មែរ មានលក់ផ្លែឈើ និងបន្លែប្រមាណ១០មុខ ដែលទិញពីកសិករនៅតាមបណ្តាខេត្តនានា រួមមានផ្លែប័រ ក្រូចថ្លុង ត្របែកអត់គ្រាប់ ទៀប តាសក់ផ្អែក ស្រកានាគ ទុរេន ក្រូចវល្លិ៍ ការ៉ុត ស្ពៃក្តោប ធញ្ញជាតិកែច្នៃដូចជា គ្រាប់ស្វាយចន្ទី គ្រាប់ល្ពៅ អង្ករ ទឹកត្រី អង្ករ,ទឹកត្រី និងផលិតផលខ្មែដទៃទៀត ដែលមកពីខេត្តមណ្ឌលគិរី កំពង់ចាម ត្បូងឃ្មុំ កំពត និងសៀមរាបជាដើម។ បើតាម កញ្ញា ស៊ាន សោភណ្ឌ័ បណ្តាញផលិតផលខ្មែរ ផ្តោតលើការជំរុញការទិញផ្លែឈើមកលក់ជាមុនសិន ព្រោះបន្លែមកលក់ប្រឈមបញ្ហាច្រើនជាងផ្លែឈើ។ បន្លែនាំចូលមានតម្លៃថោកជាងបន្លែដែលដាំក្នុងស្រុក ហើយក៏ប្រឈមការខាតខ្ពស់ជាងផ្លែឈើដែរ ព្រោះវាឆាប់រលួយ ខូច ខណៈដែលអ្នកដែលយល់ដឹងពិបន្លែសុវត្ថិភាពនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាមនៅមានតិចតួចនៅឡើយ។ នេះបើតាមអត្ថាធិប្បាយរបស់តំណាង បណ្តាញផលិតផលខ្មែរ កញ្ញា ស៊ាន សោភណ្ឌ័ ដែលជានិស្សិតឆ្នាំទី៤ ជំនាញជលផលនៃវិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្មខេត្តកំពង់ចាម។ ចំណែកសមាជិកដទៃទៀត មាន៣នាក់ក៏ជានិស្សិត និង៣នាក់ជាគ្រូបង្រៀនតែដើរតួជាទីប្រឹក្សា។ កញ្ញា ស៊ាន សោភណ្ឌ័ រំឭកប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា មុននឹងប្រជាកសិករស្គាល់ ហើយទទួលបានជឿទុកចិត្តពីកសិករដែលជាអ្នកផលិត និងអតិថិជននោះ បណ្តាញផលិតផលខ្មែរ បានជួបប្រឈមនឹងឧបសគ្គមួយចំនួន ក្នុងនោះមានទាំងខាតដើមរាប់មិនអស់ផង។ «ធ្លាប់ខាត! ខាតច្រើនដងដែរ ប៉ុន្តែយើងព្យាយាមរកអីផ្សេងមកទប់។ បើខាតរាប់អត់អស់ទេ ខាតរាប់អត់អស់ តែធ្វើម៉េចយកលុយផ្ទាល់ខ្លួនដាក់ចូលទៀត។ យើងថែមដើមដើម្បីយកអីផ្សេងមកលក់»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ កញ្ញា ស៊ាន សោភណ្ឌ័។ ដ្បិតតែត្រូវខាត ប៉ុន្តែបណ្តាញផលិតផលខ្មែរ នៅតែស៊ូបន្តមិនរំសាយក្រុមនោះឡើយ ព្រោះតែការគិតគូរដល់កសិករមានជីវភាពប្រសើរ ហើយចង់ឲ្យអតិថិជនខ្លួន បានប្រើប្រាស់នូវបន្លែ ផ្លែឈើសុវត្ថិភាព។ កញ្ញា ស៊ាន សោភណ្ឌ័ បន្ថែមដូច្នេះ៖«គិតដែរ(ចង់បោះបង់)ពេលខ្លះអត់ភ្ញៀវទិញ! ធ្លាប់តែលក់បាន១០-២០ម៉ឺន ពេលខ្លះលក់បានតែ៥ម៉ឺន! អង្គុយលក់ ពេលខ្លះគិតថា ទៅអត់រួចទេ ព្រោះថាត្រូវរៀនផង ធ្វើការក្រៅ(ម៉ោង)ផង មកលក់ផ្លែឈើ។ ចង់បោះបង់ដែរ ប៉ុន្តែគិតថាបើយើងបោះបង់ មិនអាចជោគជ័យទេនៅថ្ងៃក្រោយ ព្រោះអីយើងខំបង្កើតក្រុមបានប៉ុណ្ណឹងហើយ! ហើយជួយដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅខេត្តកំពង់ចាម ក៏ដូចជាគាត់កម្ម៉ង់ផ្លែឈើយកទៅលក់»។ កញ្ញា ស៊ាន សោភណ្ឌ័ រៀបរាប់ដូច្នេះ រួមបន្តដោយសង្ឃឹមថា ទៅអនាគត បណ្តាញផលិតផលខ្មែរ នឹងទីតាំងហាងផ្ទាល់ខ្លួន ដែលមានដាក់លក់ផលិតខ្មែរគ្រប់មុខ ដូចជាផ្លែឈើ បន្លែ និងផលិតផលកែច្នៃផ្សេងៗទៀត។ បណ្តាញផលិតខ្មែរ នឹងក្លាយជាច្រកទីផ្សារឈានមុខគេ និងមាននិរន្តរភាពមួយក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ដែលកសិរអាចលក់បន្លែផ្លែឈើរបស់ខ្លួន ក្នុងតម្លៃសមរម្យ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ បណ្តាញនេះ ក៏ចង់ក្លាយជាអ្នកនាំមុខគេ ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយឲ្យប្រជាពលរដ្ឋយល់ដឹងពីបន្លែ ផ្លែឈើសុវត្ថិភាពផងដែរ។ នេះជាការរំពឹងទុករបស់បណ្តាញផលិតផលខ្មែរ ខេត្តកំពង់ចាម៕	កំពង់ចាម៖ ក្រុមនិស្សិតមួយក្រុម បានរួមគ្នាបង្កើតជាបណ្តាញមួយ ឈ្មោះថា«បណ្តាញផលិតផលខ្មែរខេត្តកំពង់ចាម» ដើម្បីដើរទិញបន្លែ ផ្លែឈើរបស់ប្រជាកសិករមកលក់ឲ្យអតិថិជននៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម និងបណ្តាខេត្តដទៃទៀត ពិសេសរាជធានីភ្នំពេញ។ កញ្ញា ស៊ាន សោភណ្ឌ័ តំណាងបណ្តាញផលិតផលខ្មែរខេត្តកំពង់ចាម បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា បណ្តាញនេះបង្កើតឡើងក្នុងបំណង ក្នុងបំណងបង្កើនបរិមាណបន្លែ ផ្លែឈើធម្មជាតិដែលដាំដុះក្នុងស្រុក នៅលើទីផ្សារឲ្យបានកាន់តែច្រើន និងជាពិសេសកាត់បន្ថយការនាំចូលបន្លែ ផ្លែឈើពីបរទេស។ សម្រាប់ កញ្ញា ស៊ាន សោភណ្ឌ័ នៅអនាគត បណ្តាញផលិតផលខ្មែរខេត្តកំពង់ចាម រំពឹងក្លាយជាច្រកទីផ្សារដ៏មាននិរន្តរភាពមួយ សម្រាប់ឲ្យកសិករលក់បន្លែ ផ្លែឈើសុត្ថិភាពរបស់ខ្លួន នៅក្នុងតម្លៃមួយសមរម្យ។
នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា នាយិកា USAID លោកស្រី Samantha Power បានលើកឡើងថា ក្រុមឆ្លើយតបនឹងគ្រោះមហន្តរាយរបស់អាម៉េរិកនឹងចាកចេញពីប្រទេសកេនយ៉ាសម្រាប់ដំណាក់កាលដំបូងដើម្បីទៅស៊ូដង់។ លោកស្រីក៏បានបន្ថែមថា អ្នកជំនាញកំពុងធ្វើការជាមួយសហគមន៍អន្តរជាតិ និងដៃគូនានាដើម្បីកំណត់តម្រូវការអាទិភាព និងផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ដោយសុវត្ថិភាពដល់ស៊ូដង់។ «អាម៉េរិកកំពុងកៀរគរដើម្បីបង្កើនជំនួយដល់ប្រជាជនស៊ូដង់ដែលរងគ្រោះរវាងក្រុមដែលកំពុងធ្វើសង្រ្គាមក្នុងប្រទេស»។ នេះបើតាមលោកស្រី Samantha Power។ ការប្រយុទ្ធគ្នា បានចូលសប្ដាហ៍ទី២ ហើយរវាងកងទ័ពស៊ូដង់ និងក្រុមទាហានប៉ារ៉ា Rapid Support Force (RSF) ដែលបានបង្កឱ្យមានវិបត្តិមនុស្សធម៌ក្នុងប្រទេស និងបានសម្លាប់មនុស្សរាប់រយនាក់ ខណៈប្រជាជនស៊ូដង់រាប់លាននាក់មិនមានលទ្ធភាពទទួលបានសេវាសាធារណៈជាមូលដ្ឋាន។ ការធ្លាក់ចូលភ្លាមៗនៅក្នុងសង្គ្រាមរបស់ស៊ូដង់បានធ្វើឱ្យផែនការស្តារនីតិរដ្ឋ និងប្រជាធិបតេយ្យឡើងវិញបរាជ័យ ហើយនាំឱ្យប្រទេសក្រីក្រមួយនេះ ធ្លាក់ក្នុងគ្រោះមហន្តរាយមនុស្សធម៌។ «ការប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធស៊ូដង់ និងកងកម្លាំងយោធាស៊ូដង់បានឆក់យកជីវិតមនុស្សរាប់រយនាក់ របួសរាប់ពាន់នាក់ ហើយជាថ្មីម្តងទៀតបានបំផ្លាញផ្លូវឆ្ពោះប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រជាជនស៊ូដង់»។ លោកស្រី Power បានបន្តបែបនេះមុនបន្ថែមថា ពលរដ្ឋស៊ូដង់បានជាប់ឃុំក្នុងផ្ទះដោយមិនទទួលបានថ្នាំ ថាមពល ទឹក និងការខ្វះខាតស្បៀងអាហារ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកស្រីក៏បានរំលឹកឡើងវិញនូវការអំពាវនាវសម្រាប់ភាគីនានាឱ្យគោរពបទឈប់បាញ់សម្រាប់ថ្ងៃឈប់សម្រាក Eid al-Fitr និងគោរពតាមច្បាប់មនុស្សធម៌អន្តរជាតិ រួមទាំងដោយការអនុញ្ញាតឱ្យជំនួយមនុស្សធម៌ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងគ្មានការរារាំងសម្រាប់បុគ្គលិកមនុស្សធម៌ និងពេទ្យ៕	ទីភ្នាក់ងារអាម៉េរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិ (USAID) បានដាក់ពង្រាយក្រុមអ្នកជំនាញឆ្លើយតបគ្រោះមហន្តរាយនៅប្រទេសស៊ូដង់ ដើម្បីសម្របសម្រួលការឆ្លើយតបនឹងវិបត្តិមនុស្សធម៌ក្នុងប្រទេស ខណៈដែលការប្រយុទ្ធគ្នាកើនឡើងកាន់តែខ្លាំងក្នុងប្រទេសនេះ។
អ៊ូសបេគីស្ថាន ធ្លាប់បានរាយការណ៍ពីការស្លាប់ចំនួន ៦៥នាក់ពាក់ព័ន្ធនឹងថ្នាំក្អក ហើយកាលពីខែមុន រដ្ឋអាជ្ញានៅក្រុង Tashkent បានបញ្ជាក់ថា មនុស្សពីរនាក់បន្ថែមទៀត បានស្លាប់។ ចុងចោទរួមទាំងជនជាតិឥណ្ឌាម្នាក់ត្រូវប្រឈមមុខនឹងការជាប់ពន្ធនាគារពី២ឆ្នាំទៅ២០ឆ្នាំ។ ពួកគេត្រូវបានរកឃើញថា មានពិរុទ្ធពីការគេចពន្ធ ការលក់ថ្នាំដែលមិនមានស្តង់ដារ ឬក្លែងក្លាយ ការបរាជ័យក្នុងការបំពេញភារកិច្ចស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិ ការធ្វេសប្រហែស ការក្លែងបន្លំ និងការស៊ីសំណូក។ នាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន Quramax Medical លោក Singh Raghvendra Pratar ដែលជា ក្រុមហ៊ុនលក់ថ្នាំដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុន Marion Biotech របស់ឥណ្ឌានៅអ៊ូសបេគីស្ថាន ត្រូវបានកាត់ទោសជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលវែងបំផុតរហូតដល់ ២០ ឆ្នាំ។ អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដែលទទួលខុសត្រូវលើអាជ្ញាប័ណ្ណឱសថនាំចូលក៏ត្រូវកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារយូរដែរ។ បន្ថែមពីនេះ តុលាការបានសម្រេចថាសំណងចំនួន ៨ ម៉ឺនដុល្លារនឹងត្រូវបង់ទៅឱ្យគ្រួសារនីមួយៗនៃកុមារ ៦៨ នាក់ដែលបានស្លាប់ដោយសារការទទួលទានទឹកស៊ីរ៉ូ ក៏ដូចជាកុមារ ៤ នាក់ផ្សេងទៀតដែលបានក្លាយជាជនពិការ។ ឪពុកម្តាយរបស់កុមារប្រាំបីនាក់ផ្សេងទៀត ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយថ្នាំនេះផងដែរនឹងទទួលបានពី ១៦,០០០ ដុល្លារទៅ ៤ ម៉ឺន ដុល្លារ។ សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការបានបញ្ជាក់ថា ប្រាក់សំណងនឹងត្រូវប្រមូលពីទណ្ឌិត ៧ នាក់។ នេះ បើតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល៕	បន្ទាប់ពីសវនាការបានបើករយៈពេលប្រាំមួយខែ តុលាការអ៊ូសបេគីស្ថាន នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈបានសម្រេចកាត់ទោសមនុស្សចំនួន ២៣នាក់ឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ២០ឆ្នាំ ជុំវិញការស្លាប់របស់កុមារ ៦៨ នាក់ដោយសារថ្នាំក្អកផ្ទុកមេរោគដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនឱសថ Marion Biotech របស់ឥណ្ឌា។
ឧបករណ៍នេសាទណរត់ឈូ ឬ ណរ៉ាវ អាចមានប្រវែងរហូតដល់៤០០ម៉ែត្រ។ មានកត្តាជាច្រើន ដែលបណ្តាលឲ្យមានការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនត្រីដូចជា ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់ ការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនី និងការងារប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ល។ (អត្ថបទ និងរូបភាពដោយ Suthep Kritsanavarin / USAID Wonders of the Mekong).	ប្រជានេសាទប្រមូលផលនេសាទពីឧបករណ៍នេសាទ ណរត់ឈូ ឬ ណរ៉ាវ នាភូមិផាត់សណ្តាយ ខេត្តកំពង់ធំ។ បើចំថ្ងៃល្អ ពួកគេនឹងចាប់បានត្រីច្រើន និងមានប្រភេទចម្រុះគ្នាពីក្នុងបឹងទន្លេសាបដោយឧបករណ៍នេសាទមួយប្រភេទនេះ។ ក្នុងរដូវវស្សា ឬរដូវទឹកឡើង ដោយសារវាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់សម្រាប់ការនេសាទត្រី ឧបករណ៍នេសាទណរត់ឈូ ឬ ណរ៉ាវនេះ ត្រូវបានហាមឃាត់រយៈពេលពីរបីខែ ព្រោះត្រូវទុកឳកាសឲ្យត្រីពង-កូន។
នាយកប្រតិបត្តិនៃវេទិកាអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល លោក តឹក វណ្ណារ៉ា បាននិយាយថា ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់បំពេញតម្រូវការមនុស្សនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺមិនមានអ្វីដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រយោជន៍អ្នកជំនាន់ក្រោយនោះទេ។ ដូច្នេះត្រង់ចំណុចនេះ លោក តឹក សុវណ្ណារ៉ា ជំរុញឲ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ចូលរួមអនុវត្តផែនការណ៍អភិវឌ្ឍន៍គ្រប់វិស័យ ដើម្បីជាការឆ្លើយតបតម្រូវការប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ដូចជាមនុស្សទូទាំងពិភពលោក។ ថ្លែងក្នុងសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ ស្ដីពី ទស្សនៈវិស័យរបស់អង្គការសង្គមស៊ីវិល ទៅលើគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពរបស់កម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៩ សីហា នាយកប្រតិបត្តិរូបនេះបន្ថែមទៀតថា៖« យន្តការនៃការធ្វើគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយជីរភាព គឺធ្វើឡើងតាមរយៈក្រុមការងារបច្ចេកទេសនៃក្រសួង ដែលសម្របសម្រួលដោយក្រសួងផែនការ។ ហេតុនេះហើយវាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ដែលអង្គការសង្គមស៊ីវិល គប្បីចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំបច្ចេកទេស ហើយដែលការចូលរួមអង្គការសង្គមស៊ីវិលនីមួយៗ ត្រូវដឹងឲ្យច្បាស់ពីកិច្ចការដែលស្ថាប័នខ្លួនកំពុងតែអនុវត្ត»។ ជាមួយគ្នានេះនាយកប្រតិបត្តិអង្គការសីលការ លោកស្រី ធីតា ឃិះ បានបន្ថែមថា គ្រប់គោលដៅនីមួយៗនៃការអភិវឌ្ឍន៍ចីរភាព គឺជាជីវិតរបស់ប្រជាពលនៅក្នុងប្រទសកម្ពុជា។ ហើយអ្វីដែលលោក ស្រីមើលឃើញនោះគឺ ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងការអត់ឃ្លាន ដែលជាអទិភាពជាងគេ។ លោកស្រី បញ្ជាក់ទៀតថា៖« អង្គការសង្គមស៊ីវិលមានកាព្រួយបារម្ភចំពោះបញ្ហានេះ បើមិនមានការពិភាក្សាត្រឹមត្រូវណាមួយ។ ការកាត់បន្ថយភាក្រី និងភាពអត់ឃ្លាន សន្តិសុខស្បៀងជារឿងមួយដែលសំខាន់ ពីព្រោះបច្ចុបប្បន្នកម្ពុជាឆ្ពោះទៅរកសកលភាវូបនីយកម្ម ហើយសម្រាប់កសិកម្មកម្ពុជាវិញមានបញ្ហាច្រើន ជាហេតុធ្វើឲ្យកម្ពុជានាំចូលនូវស្បៀងអាហារច្រើន»។ ក្រៅពីលើកបញ្ហានេះ លោកស្រី ធីតា ឃិះ បាននិយាយថា សមភាពយេនឌ័រនៅតែមានភាពសំខាន់ បើមិនមានយេនឌ័រទេគោលដៅផ្សេងទៀត ក៏មិនអាចសម្រេចបានតាមដែលចង់បានឡើយ។ គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ជារបៀបវារៈឆ្នាំ២០៣០ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីតភាពត្រូវបានអនុម័តដោយ១៩២ប្រទេសដែលជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៥ ក្នុងគោកបំណង បញ្ចប់នូវភាពក្រីក្រ ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងវិសមភាព និងអយុត្តិធម៌។ ជាពិសេសការដោះស្រាយនូវបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុឲ្យបានសម្រេចត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ដែលមានគោលដៅពិភពលោកចំនួន១៧ចំណុចដៅរួម ១៦៩ និងសូចនាករ២៣៩។ សម្រាប់កម្ពុជាមានគោលដៅចំនួន១៨។ គោលដៅអង្គការសហប្រជាជាតិអភិវឌ្ឍន៍ពិភពលោកប្រកបដោយចីរភាពទាំ១៧ចំណុចរួមមាន៖ បញ្ចាប់នូវភាពក្រីក្រ បញ្ចាប់ភាពស្រេកឃ្លាន និងធ្វើឲ្យបានសម្រេចសន្តិសុខស្បៀង លើកកម្ពស់សុខភាព ធានាប្រព័ន្ធអប់រំ សមភាពយេនឌ័រ កាត់បន្ថយវិសមភាពក្នុង និងលើកកម្ពស់សង្គមឲ្យមានសន្តិភាពជាដើម៕	ភ្នំពេញ៖ សង្គមស៊ីវិល ជំរុញឲ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជា បន្តការចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព ដើម្បីបញ្ចប់នូវភាពក្រីក្រ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងវិសមភាពក្នុងសង្គម ឲ្យស្របតាមផែនការអភិវឌ្ឍន៍ ដែលត្រូវបានអនុម័តដោយប្រទេសចំនួន ១៩២ ជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៥។
កម្មវិធី PayWay Mobile គឺជាដំណោះស្រាយម៉ាស៊ីនឆូតកាតចល័ត mPOS (ទីតាំងលក់ចល័ត) ដែលអនុញ្ញាតឲ្យអាជីវកម្មនានា ទទួលការទូទាត់ភ្លាមៗ ជាប្រាក់រៀល និងដុល្លារ តាមទូរស័ព្ទដៃរបស់ពួកគេដោយបង្កើតកូដ QR។ ជាមួយកម្មវិធី PayWay Mobile ពាណិជ្ជករ អាចពិនិត្យមើលបរិមាណការលក់របស់ពួកគេ តាមពេលវេលាជាក់ស្តែង តាមដានប្រវត្តិប្រតិបត្តិការ បង្វិលប្រាក់វិញនៅពេលចាំបាច់ ព្រមទាំងអាចផ្ញើវិក្កយបត្រអេឡិកត្រូនិក បានផងដែរ។ បន្ថែមលើនេះទៀត កម្មវិធី PayWay Mobile អនុញ្ញាតឲ្យអាជីវកម្មនានា ដែលមានទីតាំងលក់លើសពីមួយកន្លែង អាចគ្រប់គ្រងទីតាំងលក់របស់ពួកគេទាំងអស់ និងតាមដានប្រតិបត្តិការលក់របស់អ្នកគិតលុយ នៅតាមទីតាំងកំណត់នីមួយៗ។ កម្មវិធីនេះ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីដោះស្រាយប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មប្រចាំថ្ងៃ របស់ពាណិជ្ជករប្រភេទមីក្រូ និងតូចៗ ពាក់ព័ន្ធនឹងការកត់ត្រាបញ្ជីប្រតិបត្តិការលក់ និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់សាច់ប្រាក់។ លោក Zokhir Rasulov នាយកឌីជីថលរបស់ធនាគារ ABA មានប្រសាសន៍អំពីការដាក់ឲ្យដំណើរការនេះថា៖«យើងមានសេចក្តីរីករាយជាខ្លាំង ក្នុងការដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ នូវផលិតផលបង្កើតថ្មីរបស់យើង គឺកម្មវិធី PayWay Mobile។ ការដាក់ឲ្យដំណើរការនូវកម្មវិធី PayWay Mobile ជាការបន្តអនុវត្តគំនិតផ្តួចផ្តើមផ្នែកឌីជីថលរបស់យើង ដែលបានចាប់ផ្តើមឡើងកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ»។ តាមរយៈការបង្កើតផលិតផលនេះ យើងមានបំណងធ្វើឲ្យមានភាពងាយស្រួល នូវប្រតិបត្តិការរវាងពាណិជ្ជករ និងអ្នកទិញ។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា យើងបានធ្វើឲ្យពាណិជ្ជករជាច្រើន ទទួលបានសេវាកម្មនេះ ដែលអាចជួយក្នុងការជំរុញកំណើនប្រតិបត្តិការមិនប្រើសាច់ប្រាក់ និងធ្វើឲ្យការទូទាត់ជាប្រាក់រៀលកាន់តែពេញនិយម។ ឥឡូវនេះ ពាណិជ្ជករគ្រប់ប្រភេទអាចដំឡើងកម្មវិធីនេះ ដោយងាយស្រួលនៅលើទូរស័ព្ទដៃរបស់ខ្លួន និងចាប់ផ្តើមទទួលទូទាត់ជាប្រាក់រៀល ឬដុល្លារ ដោយមិនប្រើសាច់ប្រាក់ តាមរយៈកូដ QR សម្រាប់ទូទាត់ចូលក្នុងគណនី ABA របស់ខ្លួនបានភ្លាមៗ។ កម្មវិធី PayWay Mobile នេះ មាននៅលើ Google Play Store ហើយការបើកដំណើរការមានភាពងាយស្រួល នៅលើទូរស័ព្ទដៃ Android។ ដើម្បីចាប់ផ្តើមទទួលការទូទាត់ ដោយប្រើកូដ QR ដោយប្រើកម្មវិធី PayWay Mobile អ្នកចាំបាច់ត្រូវមាន គណនី ABA ដែលដំណើរការ។ អ្នកអាចទទួលបានព័ត៌មានបន្ថែមនៅទីនេះ https://www.ababank.com/km/saving-account/ ។ ប្រសិនបើអ្នកមានចម្ងល់ណាមួយ អំពីការប្រើប្រាស់កម្មវិធី PayWay Mobile សូមទាក់ទងយើងខ្ញុំគ្រប់ពេលវេលា តាមរយៈទូរស័ព្ទលេខ 023 225 333 ឬក៏ឆាតជាមួយយើងខ្ញុំតាម ផេក Facebook (https://www.facebook.com/ABA.Bank.Cambodia/) ឬចូលទៅកាន់វិបសាយផ្លូវការ តាមរយៈតំណនេះ (https://www.ababank.com/km/aba-news/aba-launches-payway-app-for-entrepreneurs-to-boost-cashless-payments-a/) ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ធនាគារ ABA ជាធនាគារនាំមុខរបស់កម្ពុជា ក្នុងការផ្តល់ដំណោះស្រាយហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថល ដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ នូវកម្មវិធី PayWay Mobile ។ កម្មវិធីននេះ បង្កើតឡើងដើម្បីគាំទ្រអាជីវកម្មក្នុងស្រុកគ្រប់ប្រភេទ ក្នុងការទទួលទូទាត់ភ្លាមៗ មិនប្រើសាច់ប្រាក់។
កាលដែលលោកស្រី មូ សុខហួរ និងលោក នុត រំដួល អតីតតំណាងរាស្ត្រគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលត្រូវបានរំលាយដោយសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកម្ពុជា មិនអាចឡើងយន្តហោះមកកម្ពុជា បណ្ដាលឱ្យមានការអធិប្បាយថា នោះគឺគ្រាន់តែជា ការសម្តែង។ លោកស្រី មូ សុខហួរ ក៏បានថតផ្សាយវីដែអូឃ្លីប ដើម្បីច្រានចោលការចំអកទាំងនោះ ហើយបានធ្លោយមាត់ថា៖«បងប្អូនជឿជាក់ទៅ អ៊ីប៊ីអេ (EBA) នឹងមិនមែនប៉ះពាល់តែ ២០ភាគរយទេ។ គេនឹងដក អ៊ីប៊ីអេ លើសពី ២០ភាគរយទៀតក្នុងឆ្នាំនេះ (២០២១)។ ពីព្រោះរឿងនេះ រឿងធំ។ ហេតុអ្វីគេដកទៀត? ពីព្រោះវាទាក់ទងនឹងសិទ្ធិមនុស្ស។»។ នៅក្នុងឃ្លីបវីដេអូនោះ លោកស្រីបានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាថា ជាអ្នករារាំង ដើម្បីមិនឱ្យលោកស្រី និងសហការីឡើងយន្តហោះមកប្រទេសកម្ពុជាវិញបាន ហើយថា សម្រាប់លោកស្រី នេះគឺជាការបំពានលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស។ បើតាមការអត្ថាធិប្បាយរបស់លោកស្រីដដែល បើសិនជាលោកស្រី និងសហការីអាចមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ នោះវានឹងធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍នយោបាយធូរស្រាល ហើយសហភាពអឺរ៉ុបនឹងផ្តល់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ១០០ភាគរយមកវិញ។ សេចក្តីសន្និដ្ឋាននេះរបស់លោកស្រី មូ សុខហួរ មិនអាចធ្វើឱ្យលោក កា ម៉ាធុល ដែលជាអនុប្រធានវិទ្យាស្ថានទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិកម្ពុជានៃរាជ្យបណ្ឌិតសភាពកម្ពុជា យល់ស្របឡើយ។ ទីមួយ លោក កា ម៉ាធុល អធិប្បាយថា ការដែលអតីតថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សសង្គ្រោះជាតិព្យាយាមបង្ហាញផែនការមាតុភូមិនិវត្តនោះ គឺគ្រាន់តែជាព្យាយាមបើកសន្លឹកបៀរបស់ខ្លួន ដែលត្រូវបានគេផ្កាប់ចោលនោះប៉ុណ្ណោះ។ ទីពីរ អ្នកជំនាញទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរូបនេះបញ្ជាក់ថា សហភាពអឺរ៉ុបមិនជ្រៀតជ្រែកបញ្ហាផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជា ហើយថា បើទាក់ទងនឹងសំណុំរឿងប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ EBAនោះទៀត អ្វីៗត្រូវបានអនុវត្តតាមនីតិវិធី។ «បើសិនជាពួកគាត់យល់ថា ពួកគាត់មានទឹកមាត់ប្រៃចំពោះបញ្ហា EBA នេះ ដែលអាចធ្វើឱ្យសហភាពអឺរ៉ុបដក EBA បន្ថែមទៀតមែន ដូច្នេះពួកគេគាត់គួរតែសុំ EBA ឱ្យបាន១០០ភាគរយមកវិញ ដើម្បីជួយជាតិ។»។ នេះគឺជាការអះអាងរបស់លោក កា ម៉ាធុល ដែលបញ្ជាក់បន្ថែមថា ថ្នាក់ដឹកនាំនៃអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ មិនគួរប្រើប្រាស់តែបរទេសជាបង្អែកដាក់សម្ពាធមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាឡើយ។ ដូច្នេះ តើមេដឹកនាំនយោបាយត្រូវសន្ទនាគ្នាឡើងវិញ? លោក កា ម៉ាធុល ឆ្លើយតបថា៖«វប្បធម៌សន្ទនាមិនអាចមានជាលើកទី២ទេ បើសិនជាអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិគ្មានអ្វីនៅក្នុងដៃ។ អ្វីនៅក្នុងដៃ ខ្ញុំចង់និយាយថា តើគណបក្សសង្គ្រោះជាតិមានអ្វីសម្រាប់ជាតិខ្មែរ? ឧទាហរណ៍ គាត់ថា គាត់អាចនិយាយជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប ដើម្បីសុំ EBA ២០ភាគរយមកវិញ។»។ ទំនងជាចង់ឆ្លើយតបដោយប្រយោលទៅលោកស្រី មូ សុខហួរ ដែរ លោក ហ៊ុន ម៉ានី អ្នកតំណាងរាស្ត្ររបស់គណបក្សកាន់អំណាចក៏បានសរសេរនៅលើគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន ដែលគេអាចអានបានយ៉ាងដូច្នេះ៖«ហានិភ័យដ៏ធំមួយសម្រាប់អនាគតកម្ពុជាគឺការធ្វើនយោបាយដោយមិនទទួលខុសត្រូវ មិនខ្លាច ឬបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ និងការខាតបង់ផលប្រយោជន៍ប្រទេសជាតិ។ នយោបាយបែបអត្មានិយម និងជាន់ពន្លិច។»៕	កាលពីពេលថ្មីៗនេះ លោកស្រី មូ សុខហួរ បានថ្លែងតាមរយៈឃ្លីបវីដេអូពីសហរដ្ឋអាមេរិកមកថាបែបអត្តនោម័តថា សហភាពអឺរ៉ុបនឹងដកប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពីកម្ពុជាលើសពី ២០ភាគរយទៀតនៅក្នុងឆ្នាំ២០២១នេះ។ អ្នកវិភាគ និងអ្នកនយោបាយអធិប្បាយតបថា លោកស្រី មូ សុខហួរ គួរតែបានថ្លែងអ្វីដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ជាតិ។
ក្រោមការដឹកនាំក្នុងរដូវកាលដំបូងរបស់ Mourinho ក្រុមបិសាចក្រហម Manchester United អាចមានឱកាសច្រើនដើម្បីឈ្នះពានពីរ ប្រសិនបើអាចផ្តួលក្រុម Ajax ក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ Europa League បានបន្ទាប់ពីឈ្នះពាន EFL Cup មួយរួចទៅហើយកាលពីពាក់កណ្តាលរដូវកាល។ បើទោះបីជា Man Utd បញ្ចប់ទៅក្នុងចំណាត់ទី៦ក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League រដូវកាលនេះក៏ដោយ ប៉ុន្តែក្រុមដែលដឹកនាំដោយអ្នកចាត់ការវ័យ៥៤ឆ្នាំនេះ នៅមានឱកាសចុងក្រោយមួយទៀតដើម្បីបានកៅអីលេង UEFA Champion League រដូវកាលក្រោយ ដោយគ្រាន់តែឈ្នះពាន Europa League ឲ្យបាននាការប្រកួតក្នុងរាត្រីថ្ងៃពុធសប្តាហិ៍នេះ។ Mourinho បានបញ្ជាក់ថា រដូវកាលដំបូងសម្រាប់ក្រុមថ្មីគឺតែងតែមានការលំបាកអ៊ីចឹងហើយ ប៉ុន្តែក្នុងរដូវកាលក្រោយ ២០១៧-២០១៨ នឹងធ្វើឲ្យបានល្អជាងនេះ ព្រោះបានសិក្សាពីកូនក្រុមអស់រយៈពេល១ឆ្នាំរួចមក។ «ខ្ញុំបានព្យាយាមដើម្បីវិភាគពីដំណើរការរបស់ក្រុម Man Utd មុនពេលដែលខ្ញុំមកដល់ទីនេះ ប៉ុន្តែអ្នកគ្រាន់តែដឹងតិចតួចពីផ្ទៃក្នុងរបស់ក្លិបនេះប៉ុណ្ណោះ»។ Mourinho បានប្រាប់ Omnisport ដូច្នេះ។ អតីតអ្នកចាត់ការក្រុម Chelsea រូបនេះបន្ថែមទៀតថា៖«រដូវកាលដំបូងគឺពិតជាមានការលំបាកណាស់។ ខ្ញុំរីករាយនឹងការដឹកនាំនារដូវកាលទីពីរបន្ទាប់ទៀត ហើយខ្ញុំជឿជាក់ថានឹងមិនធ្វើឲ្យមានកំហុសដូចរដូវកាលចាស់ទៀតនោះទេ»៕	លោក Jose Mourinho ជឿជាក់ថាលោកនឹងមិនធ្វើឱ្យមានកំហុសនៅក្នុងរដូវកាលទីពីររបស់លោកនៅ Manchester United ទៀតឡើយ ពីព្រោះអ្នកចាត់ការសញ្ជាតិព័រទុយហ្គាល់រូបនេះបានយល់ច្បាស់ពីកូនក្រុមរបស់លោក បន្ទាប់ពីឡើងកាន់តំណែងអស់រយៈពេលមួយរដូវកាលមក។
អត្ថបទទាក់ទង វីរបុរសបាល់ទាត់អាហ្សង់ទីន Maradona ស្លាប់ក្នុងវ័យ៦០ឆ្នាំ ដោយសារគាំងបេះដូង មេធាវីលោក Matias Morla និងកូនស្រីរបស់ Maradona ពីរនាក់ Dalma និង Gianinna កំពុងមានជម្លោះដណ្តើមកេរ លើការប្រើឈ្មោះម៉ាកយីហោ និងសិទ្ធិរូបភាពរបស់វីរបុរសបាល់ទាត់អាហ្សង់ទីន។ មេធាវីរូបនេះ ចោទប្រកាន់កូនស្រីទាំងពីរថាបានបោះបង់ចោលឪពុករបស់ពួកគេ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ លោក Morla បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ America TV ថា៖ « Maradona ត្រូវបានគេបោះបង់ចោលជារឿងពិតណាស់។ គាត់បានស្លាប់តែម្នាក់ឯង ក្រៅតែពីបងប្អូនស្រី សង្សារ និងកូនប្រុសរបស់គាត់ Dieguito Fernando គ្មានអ្នកផ្សេងទៅជួបគាត់នោះទេ»។ ការិយាល័យមេធាវីរបស់ Morla ត្រូវបានឆែកឆេរ នៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា បន្ទាប់ពី Dalma និង Gianinna បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងនឹងលោកកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ពីបទឆបោករដ្ឋបាល និងបន្លំឯកសារលើសិទ្ធិប្រើឈ្មោះ និងរូបរបស់ Maradona។ កូនស្រីទាំងពីរនាក់របស់ Maradona បានស្នើឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតលើការប្រើប្រាស់យីហោ Maradona ដោយក្រុមហ៊ុនមួយឈ្មោះថា Sattvica ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់លោក Morla។ អ្នកទាំងពីរ បានចោទលោក Morla ថា មានភាពមិនស្មោះត្រង់ និងការរំលោភបំពាននៅក្នុងការគ្រប់គ្រងការប្រើម៉ាកយីហោ និងសិទ្ធិរូបភាពរបស់ Maradona បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់លោក។ Maradona បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ដោយសារគាំងបេះដូង នៅអាយុ៦០ឆ្នាំ។ មុនស្លាប់ Maradona ផ្តាំមេធាវីរូបនេះថា៖ «ម៉ាកយីហោ Maradona នឹងមើលថែបងប្អូនស្រីរបស់ខ្ញុំ ហើយសិទ្ធិលើរូបភាពនឹងមើលថែរក្សាអ្នកទទួលមរតករបស់ខ្ញុំ។ Dalma និង Gianinna មិនចូលចិត្តខ្ញុំទេ ពីព្រោះនៅឆ្នាំ ២០១៤ ខ្ញុំបានដកហូតប័ណ្ណឥណពន្ធរបស់ពួកគេ»។ លោក Morla បន្ថែមថា វីរបុរសដែលជួយជម្រើសជាតិអាហ្សង់ទីឈ្នះ World Cup ឆ្នាំ ១៩៨៦ បានបញ្ជូនឯកសារដែលបានចុះហត្ថលេខាជាធរមានជាមួយតុលាការនៅក្រុងឌូបៃនៅឆ្នាំ ២០១៥ ឬ ២០១៦ រួចរាល់ហើយ។ សព្វថ្ងៃក្រុមហ៊ុន Sattvica របស់លោក Morla ត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យប្រើយីហោ Maradona ឡើយ។ ទោះយ៉ាងនេះក្តីលោក Morla បានបញ្ឈប់ការចោទប្រកាន់ជុំវិញករណីនេះ ប៉ុន្តែលោករិះគន់កូនស្រីទាំងពីរនេះថាបង្កបញ្ហាក៏ព្រោះតែលុយប៉ុណ្ណោះ៕	ក្រោយអតីតរាតាបាល់ទាត់ឆ្នើម Diego Maradona ទទួលមរណភាពមិនទាន់បានប៉ុន្មានផង ទំនាស់ផលប្រយោជន៍ចាប់ផ្តើមកើតឡើងរវាងកូនៗ និងអតីតមេធាវីលោក ជុំវិញការប្រើយីហោ និងសិទ្ធិប្រើរូបភាពរបស់ Maradona។
ថ្ងៃនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យពីទម្លាប់មួយចំនួនដែលងាយបង្កើនកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាម ៖ ១. ទទួលទានភេសជ្ជៈគ្មានជាតិស្ករ ឬផ្ទុកជាតិផ្អែមសិប្បនិម្មិត ប្រសិនបើអ្នកគិតថាភេសជ្ជៈគ្មានជាតិស្ករដែលផ្ទុកជាតិផ្អែមសិប្បនិម្មិតមិនអាចជះឥទ្ធិពលអ្វីលើកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមនោះចូរគិតម្ដងទៀត! តាមពិតទៅជាតិផ្អែមសិប្បនិម្មិតអាចបង្កើនកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ នោះក៏ព្រោះតែជាតិផ្អែមសិប្បនិម្មិតជះឥទ្ធិពលលើសុខភាពពោះវៀនដែលនឹងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់កម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាម។ ២. ទទួលទានអាហារមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយកាបូអ៊ីដ្រាតច្រើនពេក ចូរកម្រិតការទទួលទានអាហារដែលមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយកាបូអ៊ីដ្រាតប្រសិនបើអ្នកចង់ចៀសផុតបញ្ហាជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់។ នោះក៏ព្រោះតែកាបូអ៊ីដ្រាតនឹងត្រូវបានបំលែងជាជាតិស្ករដោយរាងកាយ។ ៣. ទទួលទានអាហារ ឬភេសជ្ជៈផ្អែមច្រើន ការទទួលទានអាហារ ឬភេសជ្ជៈដែលមានផ្ទុកជាតិស្ករច្រើនប្រាកដជាអាចបណ្ដាលឱ្យកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់មិនខាន។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូរកម្រិតការទទួលទានរបស់អ្នក។ ៤. ទទួលទានអាហារសម្បូរជាតិខ្លាញ់ច្រើន ថ្វីត្បិតតែអាហារដែលមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិខ្លាញ់មិនបណ្ដាលឳ្យកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ដោយផ្ទាល់ ប៉ុន្តែវារួមចំណែកបង្កើនភាពធន់នឹងអាំងស៊ុយលីនរបស់រាងកាយ។ លើសពីនេះទៅទៀតអាហារសម្បូរជាតិខ្លាញ់ត្រូវការពេលយូរដើម្បីរំលាយដែលអាចជះឥទ្ធិពលដល់កម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់។ ទោះជាយ៉ាងណានេះមិនមែនមានន័យថាអ្នកកំពុងមានបញ្ហាជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់និងអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមមិនអាចទទួលទានអាហារសម្បូរជាតិខ្លាញ់បានតែម្ដងនោះទេ គឺអាចញ៉ាំបានក្នុងបរិមាណ ឬកម្រិតសមល្មម។ ៥. អសកម្មគ្រប់ពេល ឬមិនធ្វើលំហាត់ប្រាណសោះ ការមិនធ្វើសកម្មភាពរាងកាយអ្វីសោះក៏បង្កើនកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមផងដែរ។ ថាតើអ្នកធ្លាប់ដឹងទេថាការធ្វើលំហាត់ប្រាណអាចផ្ដល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ស្មានមិនដល់ជាច្រើនសម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម រួមបញ្ចូលទាំងជួយបញ្ចុះកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាម និងស្ត្រេស? យោងតាម មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅលើពិភពលោក NIH បានណែនាំឱ្យធ្វើលំហាត់ប្រាណយ៉ាងហោចណាស់ ១៥០ នាទីរាល់សប្តាហ៍។ ហើយចំពោះអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមត្រូវហាត់ប្រាណជាប្រចាំមិនគួរផ្អាក ឬរំលងលើសពី ២ ថ្ងៃជាប់គ្នាឡើយ។ ៦. ជក់បារី មិនត្រឹមតែជះឥទ្ធិពលខ្លាំងដល់សួតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែការជក់បារីក៏បង្កបញ្ហាជាច្រើនចំពោះសុខភាពរាងកាយពិសេសចំពោះអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ នោះក៏ព្រោះតែសារធាតុនីកូទីនក្នុងបារីអាចបង្កើនកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាម៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់សុខភាព ជាពិសេសហានិភ័យនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ថាតើទម្លាប់អ្វីខ្លះអាចធ្វើឱ្យកម្រិតនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ខុសធម្មតា?
អត្ថបទទាក់ទង អ្នកជំនាញ៖ Lampard ឡើងដឹកនាំដំបូង ចំពេលដែល Chelsea ជួបវិបត្តិដ៏អាក្រក់បំផុត អ្នកចាត់ការសញ្ជាតិអង់គ្លេស បានប្រើប្រាស់កីឡាករវ័យក្មេងដែលមានទេពកោសល្យដូចជាខ្សែប្រយុទ្ធ Tammy Abraham ខ្សែបម្រើ Mason Mount និងខ្សែការពារ Fikayo Tomori ដោយជោគជ័យរួចមកហើយចាប់តាំងពីឡើងទៅដឹកនាំ Chelsea នៅដើមរដូវកាលនេះ។ ដើមឡើយគេគិតថា នេះជារដូវកាលដ៏លំបាកសម្រាប់លោក Lampard ស្របពេល Chelsea កំពុងជួបបញ្ហាខ្លាំង។ បញ្ហានោះគឺ តោខៀវបានលក់កីឡាករឆ្នើមរបស់ខ្លួន Eden Harzad ទៅឲ្យ Real Madrid ខ្សែប្រយុទ្ធ Alvaro Morata ទៅ AT-Madrid ហើយត្រូវសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អឺរ៉ុបពិន័យមិនឲ្យទិញកីឡាករចូលថែមទៀត។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាទាំងអស់នេះមិនបានបង្អាក់ដំណើរតោខៀវដើម្បីប្រជែងពាន Premier League និង Champions Leageu រដូវកាលនេះឡើយ។ កីឡាករក្មេងៗបានផ្តល់ផលទ្ធផលដ៏ល្អប្រសើរឲ្យក្រុមលោក Lampard ដោយក្នុងនោះពួកគេបានឈ្នះ៧ប្រកួតជាប់ៗគ្នា ជាមួយទម្រង់លេងដ៏ស្វិតស្វាញ។ «ខ្ញុំបានបានមើលឃើញនូវអ្វីដែលកីឡាករក្មេងៗអាចធ្វើបាន។ បើទោះមិនជាប់បម្រាមផ្ទេរកីឡាករ ហើយអាចទិញកីឡាករថ្មីចូល ក៏ខ្ញុំនៅតែផ្តល់ឱកាសឲ្យកីឡាករចូលលេងដដែល ព្រោះខ្ញុំជឿជាក់លើពួកគាត់»។ នេះជាការអះអាងរបស់អ្នកចាត់ការវ័យ៤១ឆ្នាំ នៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មាន មុនពេល Chelsea ត្រូវតទល់ជាមួយ Manchester United ក្នុងក្របខណ្ឌ EFL Cup នៅយប់ថ្ងៃទី៣០ ខែតុលានេះ។ ឆ្លងកាត់ការប្រកួត១០លើក Chelsea រកបាន២០ពិន្ទុ ឈរចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ ក្នុងតារាង Premier League តាមពីក្រោយក្រុមកំពូលតារាង Liverpool ចំនួន ៨ពន្ទុ។ សម្រាប់ក្របខណ្ឌលីគកំពូលអឺរ៉ុប តោខៀវនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី២ពូល H មាន៦ពិន្ទុស្មើជាមួយ Ajax ដែលនៅកំពូលតារាង៕	Frank Lampard អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុម Chelsea ថាលោកដាក់គម្រោងនាំកីឡាករយុវជនដ៏រំភើបមួយនៅរដូវកាលនេះ ដោយមិនខ្វល់ពីបម្រាមផ្ទេរកីឡាករឡើយ។ តោខៀវ ត្រូវបាន UEFA ពិន័យមិនទិញកីឡាករចូលពេញមួយរដូវកាល ២០១៩-២០ នេះ ដ្បិតទិញកីឡាករក្រោមអាយុ១៨ឆ្នាំលើសកំណត់។
របាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការការពារអ្នកកាសែត ដែលមានមូលដ្ឋាននៅអាមេរិក បានបង្ហាញថា យ៉ាងហោចណាស់មានអ្នកកាសែតចំនួន ២៥០រូប ត្រូវបានគេដាក់ពន្ធនាគារ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ខណៈពេលឆ្នាំ ២០១៨ មាន ២៥៥ នាក់។ ក្នុងរបាយការណ៍នេះ គណៈកម្មាធិការការពារអ្នកកាសែត បានមើលឃើញថា ចិនបានដាក់គុកអ្នកកាសែតចំនួន ៤៨នាក់ ដែលចំនួនេះ គឺមានការកើនឡើងលើសពីឆ្នាំមុន ស្របពេលមានការពង្រឹងអំណាចនយោបាយរបស់លោកប្រធានាធិបតីស៊ី ជិនភីង។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ លោកស្រីហួរ ឈុនយីង អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បានច្រានចោលថា របាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការខាងលើ គឺមិនអាចទុកចិត្តបាន ដោយសារតែអង្គការនេះ មានអាមេរិកនៅពីក្រោយខ្នង។ លោកស្រី បានសំអាងថា មានអ្នកកាសែតបរទេសជិត ៦០០នាក់ កំពុងរស់នៅដោយមានសុភមង្គលនៅក្នុងប្រទេសចិន ហើយពួកគេមានសំណាងណាស់ ដែលបានធ្វើការនៅក្នុងទីក្រុងប៉េកាំងជាជាងនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យរូបនេះក្នុងសន្និសីទកាសែត នៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ។ ដោយអះអាងថាមិនបានដឹងពីរបាយការណ៍ខាងលើ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ឆ្លើយប្រាប់អ្នកកាសែតថា ខ្លួនមិនអាចបញ្ជាក់ពីតួលេខក្នុងរបាយការណ៍បានទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ គឺចិនជាប្រទេសគោរពនីតិរដ្ឋ ហើយគ្មាននរណាអាចនៅលើច្បាប់បានឡើយ។ ក្នុងន័យនេះ លោកស្រីហួរ បានចង្អុលបង្ហាញថា បុគ្គលទាំងឡាយណា ដែលបំពានច្បាប់ អ្នកទាំងនោះត្រូវតែទទួលទណ្ឌកម្ម។ ទំនងជាចង់ឌឺដងដាក់គណៈកម្មាធិការការពារកាសែត អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរូបនេះ បាននិយាយបន្ថែមទៀតថា ក្នុងអំឡុងពេលភាពវឹកវរនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង មានអ្នកកាសែតក្លែងក្លាយមួយចំនួន បានសរសេរព័ត៌មានមិនពិតជាច្រើន។ ការណ៍នេះ បានបង្កឲ្យប៉ះពាល់ដល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះសហគមន៍អ្នកកាសែតយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែទីក្រុងប៉េកាំង មិនឃើញមានអង្គការពាក់ព័ន្ធណាមួយ រិះគន់ពីបញ្ហានេះទេ។ សូមបញ្ជាក់ថា តាមរយៈរបាយការណ៍គណៈកម្មាធិការការពារអ្នកកាសែត នៅពីក្រោយចិន គឺតួកគីឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី២ ដែលបានឃុំខ្លួនអ្នកកាសែត ៤៧នាក់ ហើយអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងអេហ្ស៊ីប ឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ ដែលបានដាក់ពន្ធនាគារអ្នកកាសែត ២៦នាក់ដូចគ្នា។ រីឯចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ គឺអេរីត្រេ ១៦នាក់ និងទី៥ វៀតណាម ១២នាក់។ ក្នុងចំនួននោះ អ្នកសារព័ត៌មានត្រូវជាប់មានចំនួនស្ត្រី ៨ភាគរយ ដែលធ្លាក់ពី ១៣ភាគរយក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ៕	អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោកស្រី ហួរ ឈុនអ៊ីង (Hua Chunying) នៅថ្ងៃទី ១១ ខែធ្នូ បានច្រានចោលរបាយការណ៍របស់គណៈកម្មាធិការការពារអ្នកកាសែត ដែលថាចិនបានដាក់ពន្ធនាគារអ្នកកាសែតចំនួន ៤៨នាក់។ ប៉ុន្តែលោកស្រីក៏បានអះអាងថា អ្នកប្រព្រឹត្តខុសច្បាប់ ត្រូវតែទទួលទណ្ឌកម្ម។
ក្នុងពិធីបិទវគ្គសុក្រឹតការថ្នាក់ដឹកនាំនគរបាល កម្រិត២ ជំនាន់ទី៤ និងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលកម្រិតបឋមវិជ្ជាជីវៈនគរបាល ជំនាន់ទី១៧ លើកទី២ លោក ស សុខា បានដាក់ជាកាតព្វកិច្ចដល់នគរបាលជាតិទាំងអស់ ឱ្យចាំបាច់ត្រូវឆ្លងកាត់វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញនគរបាល បើទោះជាមានឋានន្តរស័ក្តិ និងមុខតំណែងកម្រិតណាក៏ដោយ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ចាត់ទុកការចូលរៀនវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈនគរបាល ជាការកសាងសមត្ថភាពវិជ្ជាជីវៈ ក្នុងនាមជានគរបាលពេញលក្ខណសម្បត្តិ ស្របនឹងគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ លោក ស សុខា បានពន្យល់ទៅកាន់កងកម្លាំងនគរបាលបែបនេះ៖ «ក្នុងសម័យឌីជីថលនេះ កងកម្លាំង នគរបាលជាតិចាំបាច់ត្រូវធ្វើកំណែទម្រង់ និងធ្វើទំនើបកម្មតាមរយៈការបណ្ដុះបណ្ដាលដ៏ត្រឹមត្រូវ ប្រកបដោយគុណភាព ទាំងក្នុងក្របខ័ណ្ឌដឹកនាំបញ្ជា និងក្របខ័ណ្ឌមន្ត្រីបច្ចេកទេស ស្របតាមការវិវឌ្ឍរបស់សង្គមជាតិ សភាពការណ៍សន្តិសុខជាតិ និងអន្តរជាតិ ការវិវឌ្ឍផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងស្របតាមតម្រូវការជាក់ស្ដែងរបស់អង្គភាព ដែលប្រើប្រាស់កងកម្លាំង»។ ទាក់ទងនឹងការបណ្ដុះបណ្ដាលខាងលើ រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃ ជំរុញកងកម្លាំងខិតខំអភិវឌ្ឍសមត្ថកិច្ចខ្លួនបន្ថែមទៀត ដើម្បីបន្តរក្សាបានឧត្តមភាព និងការជឿទុកចិត្ត ពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ។ ជាមួយគ្នាដែរ លោកណែនាំឱ្យ ខាងបណ្ឌិត្យសភានគរបាលកម្ពុជាយកចិត្តទុកលើការបង្រៀន ក្នុងគោលដៅប្រែខ្លួនទៅជាបណ្ឌិត្យសភាឌីជីថល ជាពិសេសពិនិត្យឡើងវិញគ្រប់មុខវិជ្ជាបង្រៀន កម្មវិធីសិក្សានានា ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំម្ដង ដើម្បីទាន់សភាពការណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក ស សុខា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានដាក់កំហិតឱ្យកម្លាំងនគរបាលជាតិគ្រប់ថ្នាក់ និងមន្ត្រីដែលផ្ទេរពីស្ថាប័នស៊ីវិល មិនធ្លាប់រៀនវគ្គបណ្ដុះបណ្ដាល ត្រូវតែរៀនជំនាញវិជ្ជាជីវៈនគរបាល។
ការសម្រេចនេះ ត្រូវបានលោក ម៉ម ប៊ុនហេង អះអាងថា មានការឯកភាពពីសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ខណៈវីរុសបម្លែងថ្មីប្រភេទ B1617 ដែលមានប្រភពពីឥណ្ឌា កាន់តែរាតត្បាតខ្លាំង និងធ្ងន់ធ្ងរជាងវីរុសបំប្លែងថ្មី B117 នៅអង់គ្លេសទៅទៀត។ រយៈពេលចុងក្រោយនេះ ឥណ្ឌាមានករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ ប្រមាណ៣០ម៉ឺននាក់ និងមានអ្នកស្លាប់រាប់រយនាក់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្នប្រទេសដ៏ធំជាងគេនៅអាស៊ីខាងត្បូងមួយ មានជាង១៧លានករណី និងស្លាប់ជិត២០ម៉ឺននាក់៕	លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល និងជាប្រធានគណកម្មការអន្តរក្រសួងដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ នាល្ងាចថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា នេះ បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានពីការសម្រេចហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរចូលមកកម្ពុជាមួយរយៈរហូតដល់មានសេចក្តីជូនដំណឹងជាថ្មី ចំពោះជនជាតិឥណ្ឌា និងជនជាតិបរទេសទាំងអស់ដែលធ្វើដំណើរមកពីឥណ្ឌា ឬឆ្លងកាត់ប្រទេសឥណ្ឌា ឬមានប្រវត្តិធ្វើដំណើរទៅឥណ្ឌារយៈពេល៣សប្តាហ៍មុនចូលមកកម្ពុជា តាមផ្លូវអាកាស ឬតាមផ្លូវគោក។
អត្ថបទទាក់ទង បក្សឆ្ពោះទៅមុខ ឈ្នះការបោះឆ្នោតសភាថៃហើយ គណៈកម្មការរៀបចំការបោះឆ្នោតថៃ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា បានប្រកាសលទ្ធផលបឋមថា បក្សឆ្ពោះទៅមុខទទួលបានកៅអីសភាចំនួន១៥១, បក្ស Pheu Thai ទទួលបាន១៤១កៅអី, បក្សភូមិចៃថៃ ទទួលបាន៧១កៅអី។ បក្សកម្លាំងប្រជារាស្រ្តទទួលបាន៤០កៅអី។ បក្សថៃរួបរួមជាតិរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ឈ្នះ៣៦កៅអី។ ក្រោយលទ្ធផលបែបនេះ លោក លោក Pita Limjaroenrat មេដឹកនាំបក្សឆ្ពោះទៅមុខ និងជាបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្រ្តីមួយ បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ៗ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ថា លោកត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ និងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះ ដែលមានការចូលរួមពីបក្សប្រឆាំងផ្សេងៗ។ «ខ្ញុំចង់ប្រកាសថាបក្សឆ្ពោះទៅមុខត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលនៅថ្ងៃអនាគត»។ អតីតនិស្សិតសកលវិទ្យាល័យ Harvard បានលើកឡើងបែបនេះ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃដដែលនោះ មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងរូបនេះ បានអះអាងថា លោកនឹងស្វះស្វែងរកការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមានការចូលរួមពីបក្សប្រឆាំងចំនួន ៦ ក្នុងនោះមានដូចជាបក្សឆ្ពោះទៅមុខ, បក្ស Pheu Thai, បក្ស Thai Sang Thai, បក្សPrachachart, បក្ស Seri Ruam Thai និងបក្ស the Fair Party ដែលមានសមាជិកសភាសរុប ៣០៩រូប។ បក្ស Pheu Thai ក៏បានផ្តល់ភ្លើងបៃតង ក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបែបនេះដែរ។ ជាមួយនឹងសំឡេងភាគច្រើន រដ្ឋាភិបាលថ្មីថៃងាយស្រួលក្នុងការអនុម័តច្បាប់ ក៏ដូចជាផែនការថវិកាជាតិផ្សេងៗ។ យ៉ាងណាមិញ វាមិនមែនជារឿងងាយស្រួលឡើងសម្រាប់លោក Pita ក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលដែលមានសំឡេងភាគច្រើននៅក្នុងសភា។ ដើម្បីក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីបាន អតីតសិស្សសកលវិទ្យាល័យ Harvardរូបនេះ ត្រូវប្រមូលសំឡេងយ៉ាងហោចណាស់៣៧៦កៅអី ក្នុងចំណោមសំឡេងសរុប៧៥០កៅអី នៅថ្ងៃការបើកកិច្ចប្រជុំរួមរវាងរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភាថៃ។ ប៉ុន្តែភាគច្រើននៃសមាជិកព្រឹទ្ធសភា២៥០រូប ត្រូវបានតែងតាំងដោយក្រុមយោធារបស់លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នាយករដ្ឋមន្រ្តីបណ្តោះអាសន្ន។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិសម្រាប់សន្តិភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ (NCPO) ដែលដឹកនាំដោយយោធា បានតែងតាំងសមាជិកភាគច្រើននៃព្រឹទ្ធសភា។ ត្រង់ចំណុចនេះ ព្រឹទ្ធសភា គឺមានអំណាចខ្លាំងណាស់ ក្នុងការជ្រើសតាំងនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃថ្មី ដែលអាចរៀបចំរដ្ឋាភិបាលចម្រុះមួយបាន។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ដែលជាឆ្នាំដំបូងនៃការរៀបចំការបោះឆ្នោតដំបូងក្រោយរដ្ឋប្រហារយោធាក្នុងឆ្នាំ២០១៤ បក្ស Pheu Thai ដែលទទួលបានកៅអីភាគច្រើននៅក្នុងសភា ក៏បានប្រកាសបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះជាមួយបក្សនយោបាយចំនួន ៧ផ្សេងទៀតដែរ ប៉ុន្តែនៅតែមិនទទួលបានជោគជ័យ។ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា លោក Pita បានអះអាងថា លោកគ្មានក្តីបារម្ភឡើយចំពោះព្រឹទ្ធសភា ដោយសារព្រឹទ្ធសភា ត្រូវតែគោរពឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលបានបោះឆ្នោតឱ្យបក្សលោក៕	ក្រោយឈ្នះការបោះឆ្នោតរដ្ឋសភា លោក Pita Limjaroenrat មេដឹកនាំបក្សឆ្ពោះទៅមុខ បានប្រកាសថា លោកត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ក្នុងការធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃទី៣០ រួមទាំងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសំឡេងភាគច្រើន ដែលមានការចូលរួមពីបក្សចំនួន៦ ដោយមានកៅអីក្នុងរដ្ឋសភាចំនួន៣០៩។ តើអ្នកនយោបាយរូបនេះ អាចបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសំឡេងភាគច្រើនដែរឬទេ?
ខាងក្រោមនេះ គឺជាបទសម្ភាសរវាងលោក គី សុខលីម អ្នកសារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ និងលោក កែប ជុតិមា អតីតអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ និងបច្ចុប្បន្នជាតំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលភ្នំពេញមកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ អតីតអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ និងបច្ចុប្បន្នជាតំណាងរាស្ត្រមណ្ឌលភ្នំពេញមកពីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា, លោក កែប ជុតិមា បានបង្ហាញទស្សនថា តំបន់ខាងកើតរាជធានីភ្នំពេញបាន និងកំពុងក្លាយទៅជាតំបន់រស់នៅដ៏ប្រណិត រីឯភាគខាងលិចនៃរាជធានីចតុមុខបាន និងកំពុងក្លាយទៅជាតំបន់ឧស្សាហកម្ម។ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏លោកអតីតអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ កែប ជុតិមា សំណូមពរឲ្យអាជ្ញាធររៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងរៀបចំលិខិតបទដ្ឋាននានាឲ្យស្របទៅតាមគោលការណ៍។
ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយអាស៊ីសេរី លោក សម រង្ស៊ី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «ខ្ញុំ និងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ អត់មានទៅធ្វើសង្គ្រាមជាមួយនឹងអ្នកណាទេ យើង អត់ចាត់ទុកខ្មែរណាជាសត្រូវទេ។ [....] តែយើង ត្រូវតែខិតខំទាំងអស់គ្នា ដកបុគ្គលហ៊ុន សែន ចេញពីតំណែង»។ ពីសន្និសីទអន្តរជាតិលើកទី២៥ ស្តីពីអនាគតអាស៊ី នៅប្រទេសជប៉ុន នាថ្ងៃទី៣០ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលត្រូវបានអញ្ជើញឲ្យធ្វើជាវាគ្មិន បានប្រកាសខ្លាំងៗថា ទុកសេរីភាពឲ្យលោក សម រង្ស៊ី ធ្វើសង្គ្រាម ហើយខ្លួននឹងធ្វើសង្គ្រាមតបវិញ។ មេដឹកនាំកម្ពុជា ប្រាប់អន្តរជាតិថា «បើយើងខ្ញុំប្រកាសខុសពីផ្លូវនេះ គេ នឹងចាត់ទុកថា យើងខ្ញុំ កំពុងចាញ់សង្គ្រាម។ ខ្ញុំ មិនអាចចាញ់សង្គ្រាមទេ»។ អត្ថបទទាក់ទង ពីជប៉ុន សម្តេច ហ៊ុន សែន ថា «រង់ចាំសង្គ្រាមប្រឆាំង [លោក សម រង្ស៊ី] ដែលបះបោរពីក្រៅប្រទេស» ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ប្រកាសបែបនេះ គឺដោយសារតែឮលោក សម រង្ស៊ី ប្រកាសវិលមកកម្ពុជា ហើយបំផុសបំផុលកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនិងប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល។ លោក សម រង្ស៊ី អះអាងថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅតាមបណ្តាប្រទេសនានា នឹងវិលមកកម្ពុជាមួយលោក ក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ ហើយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅក្នុងស្រុក ក៏នឹងទៅទទួលលោកផងដែរ៕	ផ្ទុយពីសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន លោក សម រង្ស៊ី មេដឹកនាំកំពូលនៃអតីតគណបក្សប្រឆាំង បានតបថា គ្មានសង្គ្រាមផ្ទុះឡើងនៅកម្ពុជាឡើយ។ ការឆ្លើយតបរបស់លោក សម រង្ស៊ី គឺបន្ទាប់ពីសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាសថា រង់ចាំធ្វើសង្គ្រាមជាមួយលោក។
លោក សុខុម អះអាងថា លោកពេញចិត្តរថយន្តចំណាស់មួយគ្រឿងនេះណាស់ ហើយលោកគ្រាន់តែដូរកង់ទាំង៤ និងលាបថ្នាំពណ៌ខៀវប៉ុណ្ណោះ បន្ទាប់ពីលោកបានទិញវាពីយានដ្ឋាន លីម រស្មី នៅក្រុងសៀមរាបដែលគេបានដូរចង្កូតរថយន្តទៅខាងឆ្វេងនោះ។ សូមបញ្ជាក់ថា ឡាន TOYOTA Publica នេះមានពណ៌ដើម ជាពណ៌ពងមាន់។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាង ទស្សនាកិច្ចសម្ភាសខាងក្រោមនេះ៖ TOYOTA ផលិតម៉ូឌែល Publica ពីឆ្នាំ១៩៦១ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៨។ ក្នុងនោះត្រូវបានផលិត Publica ជំនាន់ទី៣ ពីខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦៩ ដល់ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៨។ ក្រុមហ៊ុន TOYOTA ត្រូវបានបង្កើតថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៣៧ នៅទីក្រុង តូយ៉ូតា ប្រទេសជប៉ុន៕	នៅឆ្នាំ២០១៨ លោក ឡាយ សុខុម បានទិញរថយន្ដម៉ាក TOYOTA ម៉ូឌែល Publica ជំនាន់ទី៣ ប្រភេទ pick up ផលិតឆ្នាំ១៩៧២ មួយគ្រឿង ដែលមានលេខកូដក្រុមហ៊ុន KP39។ អក្សរ P មានន័យថា Publica លេខ 3 មានន័យថាជំនាន់ទី3 និងលេខ 9 មានន័យថាជា ប្រភេទ pick up 1300 ដែលមានកម្លាំងម៉ាស៊ីនត្រឹម ១២៩០ CC។ លោក ឡាយ សុខុម បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោកទិញរថយន្តនេះ សម្រាប់តម្រូវការធ្វើដំណើរទីជិតឆ្ងាយនៅក្នុងគ្រួសារ ហើយលោកក៏ប្រើសម្រាប់បម្រើវិស័យទេសចរណ៍ដែរ ប្រសិនបើមានតម្រូវការជួលរថយន្តដែលផលិតជិត៥០ឆ្នាំមុននេះ។
សម្តេច ទៀ បាញ់ ថ្លែងបែបនេះនៅក្នុងសិក្ខាសាលា ស្ដីពីការត្រៀមរៀបចំកីឡាស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែមីនានេះ នៅទីស្នាក់ការក្រសួងការពារជាតិ។ សិក្ខាសាលានេះ រៀបចំឡើង ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយនិងផ្ដល់ព័ត៌មាន ដល់អ្នកពាក់ព័ន្ធ ឱ្យយល់ច្បាស់ពីខ្លឹមសារសំខាន់នៃព្រឹត្តិការណ៍កីឡាមួយនេះ។ សិក្ខាសាលាថ្នាក់ជាតិស្ដីពី «ការត្រៀមរៀបចំកីឡាស៊ីហ្គេម-អាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម» រូបពី Cambodia 2023 ទំព័រហ្វេសប៊ុក Cambodia 2023 បានបន្តចុះផ្សាយអនុសាសន៍ ដែលប្រធាន CAMSOC-CAMAPGOC មានប្រសាសន៍ក្នុងសិក្ខាសាលានេះទៀតថា សម្តេច ទៀ បាញ់ ក៏បានជំរុញឱ្យមានការប្រើប្រាស់ យន្ដការទំនាក់ទំនងជាស្មារតីគ្រួសារស៊ីហ្គេម ការយោគយល់ និងឈឺឆ្អាលការងារគ្នា ពិសេសការរួបរួមសាមគ្គីគ្នា ធ្វើជាការជាក្រុម ដើម្បីបង្កើតសុខុដុមនីយកម្មការងារ ឆ្ពោះទៅរកប្រសិទ្ធភាព និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។ ការក្ដាប់ព័ត៌មាន និងយល់ច្បាស់ពីកម្មវិធីនីមួយៗ ទីតាំងប្រារព្ធពិធី ដំណើរការកម្មវិធី និងយល់ច្បាស់ពីខ្លឹមសារកម្មវិធីនីមួយៗ ក៏ជាអនុសាស្ត្រដែលត្រូវបានលើកឡើងដោយ សម្តេច ទៀ បាញ់ដែរ។ លើសពីនេះទៀត ប្រធាន CAMSOC-CAMAPGOC ទទូចឱ្យអ្នកពាក់ព័ន្ធរួមគ្នា ចៀសវាងដាច់ខាតការបង្កជម្លោះ បង្កើត និងប្រឌិតបញ្ហា ការឈ្លោះប្រកែកគ្នាដែលធ្វើឱ្យអាប់អួរបរិយាកាសការងារ បាត់បង់ទំនាក់ទំនងល្អ និងប៉ះពាល់កិត្តិយស សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ប្រពៃណីជាតិ។ សម្តេច ទៀ បាញ់ ក៏អំពាវនាវឱ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធGames Stakeholders ចូលរួមលះ បង់កម្លាំងកាយចិត្ត ពេលវេលា និងធនធានផ្ទាល់ខ្លួនមួយចំនួន ដើម្បីជាតិ ដើម្បីផ្ដោត ស្មារតីអត់ធ្មត់ព្យាយាម និងខិតខំបំពេញការងារឱ្យទទួលបានជោគជ័យទាំងអស់គ្នា។ ការចូលរួមផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានផុសផុល ពីបណ្ដាញព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ ជុំវិញការ ត្រៀមខ្លួនរួចរាល់របស់កម្ពុជា ដែលជាប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ និងការប្រកួតកីឡាអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២នេះ ក៏ជាចលករដ៏សំខាន់ដែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ នឹងត្រូវចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី៥-១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។ ចំណែកអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម កីឡាសម្រាប់អត្ដពលិកពិការភាព នឹងត្រូវប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី៣-៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣៕	សម្ដេច ទៀ បាញ់ ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម (CAMSOC-CAMAPGOC) បានស្នើឱ្យពាក់ព័ន្ធ រួមគ្នាផ្តល់ស្នាមញញឹម និងភាពរួសរាយរាក់ទាក់ដល់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ដែលចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម។ សម្រាប់ សម្តេច ទៀបាញ់ ការផ្តល់បដិសណ្ឋារកិច្ចដ៏កក់ក្ដៅនេះ នឹងបញ្ជាក់ថាពលរដ្ឋកម្ពុជា ពិតជាស័ក្ដិសមជាប្រជាជនមួយមានអរិយធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់ រុងរឿង និងស៊ីវិល័យជឿនលឿនផង ហើយក៏នឹងផ្ដល់គុណតម្លៃជាតិដល់ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងពីរផង។
បើតាមសារាចរណែនាំ នៅថ្ងៃទី ២១ ខែមីនានេះ មន្រ្តី បុគ្គលិក នៃស្ថាប័នរដ្ឋឈប់សម្រាករយៈពេល៣ថ្ងៃ គឺពីថ្ងៃទី ១៤ ដល់ទី១៦ ខែមេសា ។ ដោយឡែក បុគ្គលិក កម្មករ និយោជិតនៃវិស័យឯកជន ឈប់សម្រាករយៈពេល៣ថ្ងៃ តែអាចមានពីរជម្រើសគឺ ឈប់សម្រាកនៅថ្ងៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ឬលើកថ្ងៃឈប់សម្រាក តាមការព្រមព្រៀងគ្នាស្របតាមច្បាប់ស្ដីពីច្បាប់ការងារ។ រដ្ឋាភិបាល ក៏បានអំពាវនាវឱ្យ ពលរដ្ឋទាំងអស់ចូលរួមអនុវត្តន៍វិធានការអនាម័យ និងជៀសវាងការធ្វើដំណើរចេញ-ចូល តំបន់ ឬទីកន្លែងដែលមានហានិភ័យនៃការរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ និងជៀសវាងការរៀបជួបជុំ រៀបចំពិធីផ្សេងៗ ដែលមានភាពអ៊ូអរ និងមនុស្សច្រើន។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាល ក៏បានស្នើដល់ក្រុមហ៊ុន និងអាជីវករដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរកុំតម្លើងថ្លៃដឹក និងអនុវត្តន៍វិធានការអនាម័យតាមក្រសួងសុខាភិបាល៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាល បានឱ្យ មន្រ្តីរាជការ បុគ្គលិក និយោជិត និងកម្មករឈប់សម្រាកការងាររយៈពេល៣ថ្ងៃ សម្រាប់ថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីខ្មែរខាងមុខ
ស្ថានទូតកម្ពុជា រៀបចំកម្មវិធីនេះឡើង ដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលកំពុងរស់នៅ ទាំងធ្វើការ និងសិក្សាក្នុងប្រទេសជប៉ុន ចូលរួមថែរក្សាប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ ក៏ដូចជាឱ្យយុវជនជំនាន់ក្រោយ យល់ច្បាស់ពីអត្ថន័យនៃការដាល់អំបុកនេះ។ ជាពិសេសយកឱកាសនេះ បង្កើតជាការជួបជុំគ្នាមួយ ដល់សហគមខ្មែរ ដើម្បីសំណេះសំណាលសួរសុខទុក្ខ និងទទួលទានអាហាររួមគ្នា ក្នុងគោលដៅបំផុសវប្បធម៌ចែករំលែក និងសាមគ្គីភាពឱ្យកាន់តែស្អិតល្មួត នៃមហាគ្រួសារខ្មែរក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ «ប្រជាជនជប៉ុនក៏បានចូលរួមកម្មវិធីនេះ និងទទួលទានអាហារជាមួយបងប្អូនសហគមន៍ខ្មែរ និងបង្ហាញពីរបៀបធ្វើនំរបស់ជនជាតិជប៉ុនដល់អ្នកចូលរួម ដែលនេះជាការចែករំលែកវប្បធម៌នៃការរស់នៅដល់គ្នាទៅវិញទៅមក»។ នេះបើតាមស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសជប៉ុន បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុកបែបនេះ។ ក្រៅពីកម្មវិធីខាងលើ ស្ថានទូតក៏គ្រោងរៀបចំកម្មវិធីផ្សេងៗ ដើម្បីលើកកម្ពស់ និងបំផុសស្មារតី ចូលរួមថែរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីជាតិខ្មែរ និងផ្សព្វផ្សាយដល់ប្រជាជនជប៉ុន ឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ។ ស្ថានទូតតែងរៀបចំកម្មវិធីច្រូតស្រូវ និងដាល់អំបុកជារៀងរាល់ឆ្នាំ ជាមួយសហគមខ្មែរក្នុងប្រទេសជប៉ុន ៕	ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសជប៉ុន បានរៀបចំកម្មវិធីច្រូតស្រូវ និងដាល់អំបុក កាលពីថ្ងៃទី២៩ តុលា នៅតំបន់ Fujisawa ខេត្ត Kanagawa ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីវប្បធម៌ខ្មែរ។
(អត្ថបទ និងរូបភាពដោយ Suthep Kritsanavarin / USAID Wonders of the Mekong). Since the floods start in late July, Khen Khea and his family moved their boat house from Tonle Sap Lake upstream to Stung Sen canal. They may spend a few months here depending on the water level and fish. "Since we moved here, we find shellfish and snails instead because there are very few fish," said Khen Khea. Climate change and dams upstream are causing the decline of many fish populations. (Suthep Kritsanavarin / USAID Wonders of the Mekong).	ចាប់តាំងពីទឹកជំនន់ចាប់ផ្តើមនៅចុងខែកក្កដា អ្នកនេសាទ គិន គា និងគ្រួសារ បានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងតាមទូករបស់គាត់ ពីបឹងទន្លេសាបចូលទៅស្ទឹងសែន។ ពួកគេអាចចំណាយពេលពីរ បីខែនៅទីនេះ អាស្រ័យលើកម្រិតកម្ពស់ទឹក និងត្រី។ «ចាប់តាំងពីខ្ញុំបានរើទៅទីនេះខ្ញុំប្រកបរបបរកខ្ចៅ និងខ្យងជំនួសវិញ ព្រោះវាខ្សត់ត្រី»។ ការផ្លាស់ប្តូរអាកាសធាតុ និងការកសាងទំនប់វារីអគ្គិសនីនៅខ្សែទឹកខាងលើ កំពុងបង្កឱ្យមានការថយចុះនៃចំនួនត្រី និងពពួកសត្វដែលរស់នៅក្នុងទឹក។
ក្នុងវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (WEF) ប្រចាំឆ្នាំដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុងដាវ៉ូស ប្រទេសស្វ៊ីស លោកស្រី Ursula von der Leyen ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប និយាយថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាសកល ជាសកម្មភាពដែលអាចទប់ទល់នឹងទង្វើរបស់រុស្ស៊ី។ សង្រ្គាមរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន គិតមកទល់ពេលនេះបានផ្ទុះឡើងជាង ៣ ខែមកហើយ។ ទណ្ឌកម្មផ្សេងៗបានកើតឡើង ដោយបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់តម្លៃប្រេងសាំង និងស្បៀងអាហារជាខ្លាំង។ «លើទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែនដែលរុស្ស៊ីបានគ្រប់គ្រង កងទ័ពរុស្ស៊ីបានប្រមូលយក គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងគ្រឿងចក្រជាច្រើន... ហើយនាវាចម្បាំងរុស្ស៊ីនៅសមុទ្រខ្មៅ កំពុងរារាំងការនាំចេញរបស់នាវាអ៊ុយក្រែនដែលពោរពេញទៅដោយគ្រាប់ស្រូវសាលី និងផ្កាឈូករ័ត្ន»។ លោកស្រី von der Leyen បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ។ កន្លងមក សហភាពអឺរ៉ុប (EU) បានសន្យាពង្រឹងចំណងសាមគ្គីភាពជាមួយអ៊ុយក្រែន ដោយជួយសម្រួលផ្លូវដឹកជញ្ជូន ដើម្បីជួយអ៊ុយក្រែននាំចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិ។ លើសពីនេះ ប្រធានគោលនយោបាយកសិកម្ម EU នៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា បាននិយាយថា គំនិតនេះបានទទួលការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងពីរដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្មរបស់ប្រទេសនៃសហភាពអឺរ៉ុប នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនាទីក្រុងព្រុចសែលកន្លងទៅ។ បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំនៅទីក្រុងដាវ៉ូស លោក Janusz Wojciechowski ប្រធានគោលនយោបាយកសិកម្ម EU ក៏បានសម្តែងការអរគុណដល់ប្រទេសដែលតែងតែព្យាយាមជួយក្នុងបញ្ហានេះ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន ប្រទេសលោកខាងលិចបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើទីក្រុងមូស្គូដើម្បីជាការដាក់សម្ពាធឱ្យរុស្ស៊ីដកទ័ពចេញពីអ៊ុយក្រែន។ យ៉ាងណាមិញទណ្ឌកម្មទាំងនេះបានធ្វើឱ្យតម្លៃគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ប្រេងចម្អិនអាហារ ជី និងថាមពលកើនឡើងជាខ្លាំង។ លើសពីនេះ គណៈកម្មការអឺរ៉ុបបាននិយាយថា ការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងផ្ទាល់របស់អឺរ៉ុបមិនមានហានិភ័យពីការដួលរលំនៃសង្រ្គាមនោះទេ ដោយសារតែ EU អាចផលិតស្បៀងអាហារខ្លួនឯងបាន ប៉ុន្តែខ្លួនរំពឹងថាការធ្លាក់ចុះនៃការនាំចេញពោត ស្រូវសាលី ប្រេង និងស្បៀងអាហារផ្សេងទៀតរបស់អ៊ុយក្រែន នៅតែប៉ះពាល់ដល់តម្លៃអាហារ និងចំណីសត្វនៅ EU។ ខណៈពិភពលោកកំពុងជួបប្រទះវិបត្តិស្បៀងអាហារ វិមានក្រឹមឡាំងនៅដើមសប្តាហ៍នេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសលោកខាងលិច គឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះវិបត្តិស្បៀងអាហារពិភពលោកដោយការដាក់ទណ្ឌកម្មធ្ងន់ធ្ងរបំផុតលើរុស្ស៊ី ជុំវិញសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន៕	ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប លោកស្រី Ursula von der Leyen នៅថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា បានលើកឡើងថា រុស្ស៊ីកំពុងប្រើប្រាស់ការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងជាអាវុធក្នុងសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារជុំវិញពិភពលោក។ លើសពីនេះ លោកស្រី von der Leyen ក៏បានប្រដូចបញ្ហានេះទៅនឹងការផ្គត់ផ្គងថាមពលរបស់រុស្ស៊ីផងដែរ។
ក្រោយមន្ត្រីត្រួតពិនិត្យ រកឃើញសារធាតុមេតាណុលនោះ ស្តុកទុក ដោយគ្មានលិខិតស្នាមពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ។ មន្ត្រីនសមដកហូតទៅរក្សាទុក ដើម្បីអនុវត្តនីតិវិធីបន្ត។ ចំពោះម្ចាស់ទំនិញវិញ លោក លី សេរីសម្បត្តិ ប្រធាន ក.ប.ប សាខាខេត្តតាកែវ អះអាងថាមិនទាន់រកឃើញនៅឡើយនោះទេ តែចាប់បានអ្នកតំណាង ដែលជាម្ចាស់ឃ្លាំងស៊ីឈ្នួលស្តុកអាល់កុលទាំងនោះ និងដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់បន្តទៀត។ កាលពីថ្ងៃទី០៥ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ មន្ត្រីក.ប.ប សាខាខេត្តតាកែវ បានរកឃើញអាល់កុលក្លែងក្លាយ ១២ ៤២០លីត្រ ដែលស្ទាក់ចាប់បាននៅចំណុចឃុំភ្នំដិន ស្រុកគិរីវង់ ខេត្តតាកែវ ដែលនាំចូលពីប្រទេសវៀតណាម។ សូមជម្រាបថា សារធាតុមេតាណុល មិនត្រឹមតែគ្មានប្រសិទ្ធិភាពប៉ុណ្ណោះឡើយ តែវាបណ្ដាលឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់ទៀតផង។ ផលប៉ះពាល់ទាំងនោះរួមមាន ធ្វើឱ្យរលាកស្បែក រលាកភ្នែក ឈឺក្បាល វិលមុខ ស្រវាំងភ្នែក ងងុយគេង បាត់បង់ស្មារតី ក្អួតចង្អោរ រំខានដល់ការរំលាយអាហារ ឬអាចបណ្ដាលឱ្យស្លាប់ ប្រសិនបើយកទៅលាយ និងស្រា ហើយទទួលទានលើសកម្រិត៕	តាកែវ៖ មន្ត្រីជំនាញ នៃអគ្គនាយកដ្ឋានការពារអ្នកប្រើប្រាស់ កិច្ចការប្រកួតប្រជែង និងបង្ក្រាបការក្លែងបន្លំ (ក.ប.ប)នៅថ្ងៃទី០៦កញ្ញា ឆ្នាំ២០២១ បន្តរកឃើញអាល់កុលក្លែងក្លាយ ឬមេតាណុលចំនួន ៦ ៩០០លីត្រ។ អាល់កុលក្លែងក្លាយជិត ៧តោននេះ ត្រូវបានមន្ត្រី ក.ប.ប សាខាខេត្តតាកែវ រកឃើញនៅទីតាំងឃ្លាំងស្តុកទំនិញមួយកន្លែង ស្ថិតក្នុងភូមិផ្សារ ឃុំភ្នំដិន ស្រុកគិរីវង់ ខេត្តតាកែវ។
តុលាការខេត្ត Binh Phuoc នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា បានកាត់ទោសទោសប្រហារជីវិតបុរសចំនួន ៣រូប ដោយក្នុងនោះមានជនជាតិកម្ពុជាម្នាក់ វ័យ ៣៦ឆ្នាំ មកពីខេត្តត្បូងឃ្មុំ ពាក់ព័ន្ធនឹងការរត់គ្រឿងញៀនពីកម្ពុជា មកវៀតណាមជិត ៣១គីឡូក្រាម។ ក្នុងសាលក្រមរបស់តុលាការវៀតណាម បុរសជនជាតិកម្ពុជាម្នាក់ហៅ «Boss» នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ បាននិយាយទូរសព្ទហៅ លោក Sbov Proeurn ដែលមានវ័យ ៣៦ឆ្នាំនេះ ឱ្យដឹកគ្រឿងញៀន ក្នុងតម្លៃមួយគីឡូក្រាម ២០០ដុល្លារ ពីកម្ពុជាទៅក្រុងហូជីមិញ។ នេះបើតមាការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Vietnam Net។ បន្ទាប់ពីលោក Sbov Proeurn បានជួលជនជាតិវៀតណាមមួយរូបទៀត ដើម្បីដឹកគ្រឿងញៀនពីព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម ទៅក្រុងហូជីមិញ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ នៅចន្លោះថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ទៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២ លោក Sbov Proeurn បានដឹកគ្រឿងញៀនពីកម្ពុជាទៅវៀតណាមចំនួន ៣លើកបន្ថែមទៀត។ លើសពីនេះ លោក Sbov Proeurn ក៏បានជួញដូរគ្រឿងញៀននៅពេលបន្តបន្ទាប់ទៀតផងដែរពីកម្ពុជាទៅវៀតណាម ដោយមានជំនួយពីជនជាតិវៀតណាមពីររូបទៀត៕	តុលាការវៀតណាម នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកញ្ញា បានកាត់ទោសប្រហារជីវិតបុរសចំនួន ៣រូប ពីបទជួញដូរគ្រឿងញៀន ដោយក្នុងនោះមានបុរសជនជាតិកម្ពុជាមួយរូបផង។
អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា កំពុងជួសជុលកុដិឈើ២ខ្នង ក្នុងបរិវេណវត្តព្រះព្រហ្មរ័ត្ន ដែលស្ថិតនៅតាមដងស្ទឹងសៀមរាប ផ្នែកខាងលិច ស្ថិតក្នុងភូមិមណ្ឌល១ សង្កាត់ស្វាយដង្គុំ ក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប។ តាមរយៈទំព័រហ្វេសប៊ុកខ្លួនអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បានសរសេរថា វត្តព្រះព្រហ្មរ័ត្ន ជាអារាមមួយដ៏ចំណាស់ ហើយនៅក្នុងអារាមមួយនេះ មានសំណង់កុដិឈើទាំង២ខ្នងនេះ សង់ខ្ពស់ផុតពីដី ដំបូលប្រក់ក្បឿង ដែលមានទម្រង់ស្ថាបត្យកម្មពីរផ្សេងគ្នា មួយជាទម្រង់កុដិដំបូលខ្មែរ និងមួយទៀតជាទម្រង់កុដិប៉ិត។ តាមដីកាព្រះមហាវិមលធម្ម ពិន សែម ចៅអធិការវត្តរាជបូណ៍ កុដិដែលមានដំបូលខ្មែរ ឬកឹង ត្រូវបានសាងសង់ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៤០ ហើយកុដិដែលមានដំបូលប៉ិត ត្រូវបានសាងសង់ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៥០។ សព្វថ្ងៃកុដិទាំង២នេះ មានសភាពចាស់ទ្រុឌទ្រោមយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះអាយុកាលផង គុណភាពសំណង់មួយផ្នែកផង និងមានការបំផ្លាញដោយសត្វល្អិតផង។ ទោះបីជាវាមានសភាពទ្រុឌទ្រោមយ៉ាងណា អ្នកបច្ចេកទេស របស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា នឹងប្រឹងប្រែងសង្រ្គោះសំណង់ឈើនេះ ដោយប្រើបច្ចេកទេស និងសម្ភារដូចដើមទាំងស្រុង ដើម្បីឱ្យសំណង់នេះស្ថិតស្ថិរទៅមុខទៀត និងរក្សាឱ្យបាននូវគុណតម្លៃនៃស្ថាបត្យកម្មដ៏ល្អឯកនេះ។ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា បញ្ជាក់ដូច្នេះ រួចបន្តថា៖ «ស្ថាបត្យកម្មនៃសំណង់ឈើនេះ មានគុណតម្លៃដ៏ពិសិដ្ឋ និងយ៉ាងល្អឯក ទាំងរូបរាង បច្ចេកទេស និងភាពប្រណិតនៃសិល្បៈ ដែលស្តែងឡើងតាមរយៈស្ថាបត្យកម្មមួយនេះ»។ សម្រាប់ស្ថាប័នជំនាញមួយនេះ ប្រសិនបើសំណង់ឈើនេះបាត់បង់រូបរាង នោះមិនត្រឹមតែបច្ចេកទេសសាងសង់ ដូចជាការភ្ជាប់គ្រឿងបង្គុំ រវាងឈើ និងឈើត្រូវបាត់បង់ទេ ប៉ុន្តែភាពប៉ិនប្រសប់ក្នុងវិស័យសិល្បៈ ជំនឿ ទំនៀមទម្លាប់មួយចំនួនទៀត ដែលស្តែងឡើងតាមរយៈសំណង់ឈើនេះ នឹងត្រូវបាត់បង់ទៅជាមួយដែរ។ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ជឿជាក់ថា ក្រោយពីការជួសជុលរួច សំណង់ឈើមួយនេះនឹងបំពេញតួនាទីរបស់ខ្លួនបន្តទៅទៀត នឹងរក្សាបាននូវគុណតម្លៃសិល្បៈ និងជំនឿនានា ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងរៀនសូត្រ សម្រាប់អ្នកជំនាន់ក្រោយ។ លើសនេះទៀត វត្តមាននៃស្ថាបត្យកម្មឈើទាំង២ខ្នង ក៏ចូលរួមចំណែករក្សានូវមរតកពីបុរាណ និងអាចទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់ទេសចរ មកទស្សនាស្វែងយល់បន្ថែម ក្រៅពីសំណង់ប្រាសាទបុរាណក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរដែរ៕ ប្រភពរូបភាព៖ នាយកដ្ឋានរៀបចំដែនដី និងគ្រប់គ្រងលំនៅដ្ឋានក្នុងឧទ្យានអង្គរ៖	អ្នកជំនាញ នៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា កំពុងប្រឹងប្រែងជួសជុល និងសង្គ្រោះ កុដិឈើ២ខ្នង ក្នុងបរិវេណវត្តព្រះព្រហ្មរ័ត្ន ក្នុងសង្កាត់ស្វាយដង្គុំ ក្រុងសៀមរាប ដែលមានសភាពចាស់ទ្រុឌទ្រោមខ្លាំង។ ស្ថាបត្យកម្មឈើទាំង២នេះ ដែលមួយត្រូវបានសាងសង់ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៤០ និងមួយខ្នងទៀតត្រូវបានសាងសង់ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៥០នេះ មានគុណតម្លៃដ៏ពិសិដ្ឋ និងយ៉ាងល្អឯក ទាំងរូបរាង បច្ចេកទេស និងភាពប្រណិតនៃសិល្បៈខ្មែរ ដែលទាមទារឱ្យមានការសង្គ្រោះបន្ទាន់ដើម្បីរក្សាឱ្យបាននូវគុណតម្លៃ នៃស្ថាបត្យកម្មដ៏ល្អឯកនេះ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងកញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកសារព័ត៌មាន Thmey Thmey 25 ជាមួយកុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត ដូចតទៅ៖ នៅថ្ងៃទី២០ វិច្ឆិកានេះ ជាវេលាដែលកុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត បានមកដល់ទីក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីថតខ្សែភាពយន្តជាមួយនាយពាក់មី។ នៅថ្ងៃនេះ សារព័ត៌មាន Thmey Thmey 25 ក៏បានជួបសម្ភាសចំណាប់អារម្មណ៍ជាមួយកុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត ដែលត្រូវបានមហាជនជាច្រើនស្គាល់ តាមរយៈរូបភាព និងវីដេអូនៅលើបណ្ដាញសង្គម។ «មុនដំបូងខ្ញុំខ្មាសគេ ដល់ពេលយូរទៅសប្បាយចិត្ត។ មុនដំបូងខ្ញុំមិនដឹងថាមានគេបង្ហោះរូប និងវីដេអូរបស់ខ្ញុំទេ។ ពេលខ្ញុំទៅសាលារៀន គេប្រាប់ថាឃើញខ្ញុំនៅក្នុងទូរសព្ទ។ គេឲ្យខ្ញុំមើល ហើយខ្ញុំអង្គុយយំ ពេលឮគេហៅ តារា»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់កុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត។ ទោះមានការចាប់អារម្មណ៍ច្រើនពីសាធារណជន កុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត នៅតែមានបំណងប្រាថ្នាជាគ្រូបង្រៀនដដែល។ កុមារីវ័យ ១១ឆ្នាំរូបនេះ ស្រឡាញ់អាជីពជាគ្រូបង្រៀន ដោយនាងរៀបរាប់បែបនេះ៖ «នៅពេលអនាគត ខ្ញុំចង់ក្លាយជាគ្រូបង្រៀន និងតារាចម្រៀង។ ខ្ញុំមិនផ្លាស់ប្ដូរគោលបំណងទេ»។ សម្រាប់អ្នកស្រី ណៃហាក់ ដែលជាម្ដាយកុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត មានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្ត និងត្រេកអរចំពោះកូនស្រី។ សន្ទុះនៃការគាំទ្រកុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត នៅតាមបណ្ដាញសង្គមមានចំនួនច្រើនកុះករ ដោយសាធារណជនខ្លះជំរុញឲ្យស្រីនីត បន្តការសិក្សា។ អ្នកស្រី ណៃហាក់ លើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំឲ្យកូនខ្ញុំសិក្សាដល់ចប់។ ពេលគាត់មានចំណេះដឹង អាចកែប្រែជីវភាពរស់នៅក្នុងគ្រួសាររបស់ខ្ញុំបាន ហើយចំណេះដឹងនេះ ជាអនាគតរបស់គាត់តទៅមុខទៀត»។ កាលពីថ្ងៃទី១៧ វិច្ឆិកា លោក ពាក់មី ដែលជាអ្នកកំប្លែង បានបង្ហោះរូបភាពស្វែងរកកុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត យ៉ាងដូច្នេះ៖ «មានបងប្អូនណាស្គាល់លេខ ក្មួយស្រីម្នាក់នេះអត់ ខ្ញុំចង់ហៅគាត់ថត នៅថ្ងៃសុក្រ ទី20ខាងមុខនេះ»។ ក្រោយបង្ហោះបានប៉ុន្មានម៉ោង នាយពាក់មី ក៏បានលេខទំនាក់ទំនងក្រុមគ្រួសារកុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត។ «អរគុណបងប្អូន ខ្ញុំទាក់ទងក្មួយស្រីបានហើយ ថ្ងៃ១៩នេះគាត់ឡើងមកភ្នំពេញជាមួយម្តាយក្មួយស្រី មកស្នាក់នៅផ្ទះខ្ញុំ ថ្ងៃ២០ខ្ញុំថតតែម្តង ហើយនឹងផុសក្នុងពេលឆាប់ៗ អរគុណបងប្អូនដែលគាំទ្រ»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់នាយពាក់មី នៅក្នុងហ្វេសប៊ុក។ សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី៣០ តុលា-១ វិច្ឆិកា ក្រុមជំរំតង់ Cambodia Amazing Trip Planner និងសារព័ត៌មាន Thmey Thmey25 បានធ្វើដំណើរកម្សាន្តបោះតង់រយៈពេល ៣ថ្ងៃ នៅខេត្តមណ្ឌលគិរី។ តាមរយៈដំណើរកម្សាន្តមេះ ក្រុមជំរំតង់ Cambodia Amazing Trip Planner បានជួបកុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត នៅក្នុងសហគមន៍ដាក់ដាំ គ្រាដែលនាងកំពុងដើរលក់ចេកឆាប៕	ភ្នំពេញ៖ រូបភាព និងវីដេអូច្រៀងចម្រៀងរបស់កុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត ដែលបានបង្ហោះនៅលើបណ្ដាញសង្គម ត្រូវបានសាធារណជនចាប់អារម្មណ៍តាមរយៈសម្រស់ពីធម្មជាតិ និងការច្រៀងអមដោយទឹកដមសំឡេងយ៉ាងពីរោះ។ ក្រោយសកម្មភាពទាំងនេះ បានធ្វើឲ្យតារាកំប្លែងនាយពាក់មី ទាក់ទងកុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត មកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីថតខ្សែភាពយន្ត។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន Thmey Thmey 25 កុមារី យ៉ង់ ស្រីនីត លើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំមានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្ត។ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមកឡើងបុស្ដិ៍ភីអិនអិន និងមកថតគុនជាមួយលោកពូពាក់មី»។
សូមអញ្ជើញទស្សនាការផ្សាយផ្ទាល់ពីរក្រុមការងារកម្មវិធី «Mercedes-Benz និង កំណប់អាថ៌កំបាំង» នៅផ្សារវើនសៃ ក្នុងខេត្តរតនគិរីដូចតទៅ៖	ជនជាតិចម្រុះជាតិសាសន៍៖ ជនជាតិដើមភាគតិច, ខ្មែរ, ចិន, វៀតណាម និងឡាវ ធ្វើអាជីវកម្មក្នុងផ្សារវើនសៃ នៃស្រុកវើនសៃ ខេត្តរតនគិរី។
ក្រោយចូលកាន់តំណែងជាប្រធានក្លិបបានប្រមាណមួយឆ្នាំ លោកស្រី កែ សួនសុភី អះអាងថា លោកស្រីបានជួបរឿងរ៉ាវជាច្រើន ដែលមិនធ្លាប់កន្លងមក។ ភាពឯកាក៏កើតមានផងដែរសម្រាប់ លោកស្រី ដ្បិតចំនួនស្ត្រីប្រឡូកក្នុងវិស័យកីឡាបាល់ទាត់នៅមានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ។ លោកស្រី ចង់ឃើញវត្តមានស្ត្រីប្រឡូកក្នុងវិស័យនេះកាន់តែច្រើន ដើម្បីលើកកម្ពស់ស្ត្រីក្នុងវិស័យកីឡាផង និងរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍កីឡាបាល់ទាត់នៅកម្ពុជា។ «ខ្ញុំកំពុងរៀនពីវាបន្តិចម្តងៗខណៈដែលខ្ញុំកំពុងដឹកនាំក្លិបវិសាខា ហើយខ្ញុំជួបប្រទះបញ្ហាជាច្រើនដែលខ្ញុំមិនធ្លាប់ដឹង ដូច្នេះខ្ញុំត្រូវការស្ត្រីគ្នាឯងចូលរួមកាន់តែច្រើនក្នុងកីឡានេះ ដើម្បីជួយគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក។ ការដែលឈរម្នាក់ឯងពិតជាឯកាខ្លាំងណាស់ ខ្ញុំចង់ឲ្យស្ត្រីទាំងអស់ចូលរួមវិស័យនេះឲ្យបានច្រើន ដើម្បីឆ្ពោះទៅមុខជាមួយគ្នា»។ លោកស្រី កែ សួនសុភី រៀបរាប់ដូច្នេះក្នុងវីដេអូឃ្លីបមួយ ដែលបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកក្លិបបាល់ទាត់វិសាខា។ ទន្ទឹមនឹងចង់ឃើញវត្តមានស្ត្រីប្រឡូកក្នុងវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ប្រធានក្លិបវិសាខារូបនេះ ក៏ចង់ឃើញវិស័យកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជាមានភាពរីកចម្រើន និងល្បីល្បាញនៅឆាកអន្តរជាតិផងដែរ។ វិសាខានឹងក្លាយជាចំណែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការជួយបណ្តុះបណ្តាលធនធានកីឡាករ ក៏ដូចជាអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកីឡាបាល់ទាត់នៅកម្ពុជា។ នេះជាការរំពឹងរបស់លោកស្រី កែ សួនសុភី។ ភរិយារបស់លោក ស សុខា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡារូបនេះ ចាត់ទុកក្លិបវិសាខាប្រៀបដូចជាសមាជិកគ្រួសារម្នាក់ផងដែរ។ ការចាត់ទុកបែបនេះ ព្រោះវិសាខាជាឈ្មោះកូនស្រីទី៣ ដែលជាចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ លោកស្រី ជាមួយលោក ស សុខា។ ទោះបីក្លិបវិសាខាបានដំណើរការតាំងពីឆ្នាំ២០១៦ក៏ដោយ តែ លោកស្រី បានប្រៀបធៀបដំណើរការរបស់ក្លិបទៅនឹងក្មេង ដែលទើបរៀនដើរដំបូង។ មហិច្ឆតារបស់លោកស្រី កែ សួនសុភី គឺចង់ឲ្យវិសាខាក្លាយជាក្លិបមានសមត្ថភាពខ្លាំងមួយនៅកម្ពុជា និងអាចប្រកួតប្រជែងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ពិសេស គឺចង់ឲ្យក្លិបនេះមានរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងស្តង់ដា និងមានការទទួលស្គាល់ពីអន្តរជាតិ។ លោកស្រីបង្ហាញពីគោលបំណងនៃការបង្កើតក្លិបយ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើងបង្កើតក្លិបនេះឡើង គឺទី១.ចង់ឲ្យវិសាខាក្លាយជាក្លិបមួយដ៏អស្ចារ្យក្នុងចំណោមក្លិបខ្លាំងៗ ទី២.ចង់ឲ្យវិស័យកីឡាបាល់ទាត់នៅកម្ពុជាមានភាពល្បីល្បាញមិនត្រឹមតែក្នុងស្រុក តែលំដាប់អន្តរជាតិ និងទី៣.គឺចង់ឲ្យយុវជនចូលរួមក្នុងវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ឲ្យបានច្រើន ដើម្បីឲ្យគាត់ចៀសឆ្ងាយពីគ្រឿងញៀន និងអំពើខុសច្បាប់នានា ដែលនាំឲ្យប៉ះដល់ខ្លួនឯងនិងសង្គម»។ លោកស្រី កែ សួនសុភី ជាស្ត្រីទីពីរបន្ទាប់ពីលោកស្រី ពុធ ធីតា ប្រធានក្លិបបាល់ទាត់បឹងកេត ដែលបានចូលខ្លួនមកដឹកនាំក្លិបបាល់ទាត់នៅកម្ពុជា៕	លោកស្រី កែ សួនសុភី ត្រូវបានតែងតាំងឲ្យធ្វើជាប្រធានក្លិបវិសាខាជំនួសស្វាមី គឺលោក ស សុខា នៅថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨។ លោកស្រី បានជួបរឿងរ៉ាវមិនធ្លាប់ជួបជាច្រើនក្នុងអំឡុងដឹកនាំក្លិបបាន១ឆ្នាំ។ ការឈរតែម្នាក់ឯងក្នុងវិស័យនេះវាពិតជាឯកាខ្លាំងណាស់ ដូច្នេះលោកស្រី ចង់ឃើញស្ត្រីកាន់តែច្រើនប្រឡូកក្នុងវិស័យនេះ ដើម្បីរួមគ្នាអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកីឡាបាល់ទាត់នៅកម្ពុជាឲ្យកាន់តែរីកចម្រើន និងល្បីល្បាញទាំងថ្នាក់ជាតិនិងអន្តរជាតិ។
ក្រោយចាញ់ម្ចាស់ផ្ទះថៃ ៤-០ នាជំនួបលើកទី៣នៅថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩ ធ្វើឲ្យក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំកម្ពុជា ហាលអាវត្រឹមវគ្គជម្រុះនៃពានរង្វាន់ AFF U15 Championship ដែលរៀបចំនៅប្រទេសថៃ។ ការអស់ឱកាសឡើងទៅវគ្គបន្តនេះ ក្រោយកម្ពុជាចាញ់អូស្ត្រាលី ៣-១ នាជំនួបបើកឆាក និងចាញ់ម៉ាឡេស៊ី ២-០ នៅជំនួបបន្ទាប់។ ទោះបីធ្លាក់ចេញពីពានរង្វាន់នេះ កម្ពុជានៅសល់ការប្រកួតបង្គ្រប់កិច្ចចំនួន២ប្រកួតទៀត ដោយត្រូវតទល់ជាមួយព្រុយណេនៅថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩ មុនប៉ះឡាវនាជំនួបចុងក្រោយនៅថ្ងៃទី៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩។ ក្រៅពីកម្ពុជា ព្រុយណេ និងហ្វីលីពីន ក៏បានធ្លាក់ចេញពីការប្រកួតនេះផងដែរ៕	ក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំកម្ពុជាបានធ្លាក់ចេញពីការប្រកួតដណ្តើមពានរង្វាន់សហព័ន្ធបាល់ទាត់អាស៊ាន AFF U15 Championship 2019 ក្រោយបរាជ័យ៣ប្រកួតជាប់ៗគ្នា។ កម្ពុជានៅសល់ការប្រកួតបង្គ្រប់កិច្ច២ប្រកួតទៀត។
មេដឹកនាំពិភពលោកដែលចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាមិនមែនជារឿងថ្មីនោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរភ្ញាក់ផ្អើលនោះ គឺចូលរួមហើយ ថែមទាំងអាចដណ្តើមបានមេដាយពីការប្រកួតកម្រិតអន្តរជាតិថែមទៀត។ លោក Sitiveni Rabuka នាយករដ្ឋមន្ត្រីហ្វ៊ីជី ដែលធ្លាប់ជាទាហាន និងកីឡាករ និងបានចូលរួមប្រកួតប្រជែងឱ្យប្រទេសហ្វ៊ីជី ទាំងកីឡាបាល់ឱប និងអត្តពលកម្ម បានបញ្ចប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ កីឡាចោលដុំដែក លើវិញ្ញាសាអាយុ ៧៥ឆ្នាំដល់៧៩ឆ្នាំ ក្នុងការប្រកួតជើងឯកអូសេអានី Oceania championships ដែលធ្វើឡើងនៅរដ្ឋធានីស៊ូវ៉ា ប្រទេសហ្វ៊ីជី ពីថ្ងៃទី១ ដល់ទី៨ ខែមិថុនា។ ក្រោយទទួលបានមេដាយសំរឹទ្ធ លោក Rabuka បានបង្ហោះលើទំព័រហ្វេសប៊ុកជាមួយមេដាយរបស់ខ្លួនថា៖«ទោះអាយុ៧៥ឆ្នាំក៏ដោយ ខ្ញុំសង្ឃឹមថានឹងជំរុញទឹកចិត្តយុវជនជំនាន់ក្រោយឱ្យបង្កើតទម្លាប់រក្សារាងកាយ និងសុខភាពឱ្យបានស្អាតល្អ»។ ក្នុងប្រវត្តិជាអ្នកកីឡា ក្រៅពីជាកីឡាករបាល់ឱប កាលពី៥០ឆ្នាំមុន នាយករដ្ឋមន្ត្រី Rabuka រូបនេះ ធ្លាប់តំណាងឱ្យហ្វ៊ីជី ចូលរួមប្រកួតកីឡា Commonwealth Games នៅនូវែលសេឡង់ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៤។ កាលនោះលោក Rabuka ប្រជែងក្នុងប្រភេទកីឡាចោលដុំដែក ក្នុង៣ប្រភេទវិញ្ញាសា។ ក្នុងតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីហ្វ៊ីជី តាមរយៈការបោះឆ្នោត អតីតមេទាហាន ដែលគេឱ្យរហស្សនាមថា «Rambo» រូបនេះ កាន់តំណែងពីរលើក ដោយលើកទី១ ពីឆ្នាំ១៩៩២ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៩ និងលើកទីពីរ ពីឆ្នាំ ២០២២ ដល់សព្វថ្ងៃ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីហ្វ៊ីជី លោក Sitiveni Rabuka បានធ្វើឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលបន្ទាប់ពីដណ្តើមបានមេដាយសំរឹទ្ធកីឡាចោលដុំដែក នៅអាយុ ៧៥ឆ្នាំ ក្នុងការប្រកួតកីឡាអត្តពលកម្មអន្តរជាតិ។
ខ្សែបម្រើ ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម បានស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនៅនាទី៥៨ បន្ទាប់ពីគេទទួលបានឱកាសមាស ក្រោយបាល់ផ្លាតចេញពីអ្នកចាំទីអាហ្វហ្គានីស្ថាន Ovays Azizi។ ជ័យជម្នះនេះ នាំឲ្យកម្ពុជារកបាន៣ពិន្ទុនៅក្នុងពូល C ហើយក៏ជាជ័យជម្នះលើកដំបូងផងដែរក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកប្រេស៊ីល លោក Leonardo Vitorino។ នាការប្រកួតបើកឆាកនៅពូល C កម្ពុជាបានចាញ់ហ្ស៊កដានី ៧-០ នៅទីក្រុង Amman កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមិនា។ ជម្រើស១១នាក់ដំបូងរបស់កម្ពុជា៖ ស៊ូ យ៉ាទី, រស់ សំអឿន, សឿយ វិសាល, ឆុំ ពិសា (ណុប តុលា ៨២), ប្រាក់ មុន្នីឧត្តម (ប៊ិន ធារី ៧៥), ឃូន ឡាបូរ៉ាវី, កែវ សុខផេង, ចាន់ វឌ្ឍនាកា (កែវ សុខង៉ន ៩០), ទិត្យ ឌីណា, ច្រឹង ពលរដ្ឋ, ឈិន ឈឿន។ *កីឡាករឆ្នើមប្រចាំការប្រកួត៖ ស៊ូ យ៉ាទី៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា បានយកឈ្នះអាហ្វហ្គានីស្ថាន ១-០ ក្នុងការប្រកួតជម្រុះ AFC Asian Cup នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូរឡាំពិក នាល្ងាចថ្ងៃអង្គារ ទី១៣ ខែមិថុនា នេះ ដោយមានអ្នកទស្សនាប្រមាណ៤ម៉ឺននាក់។
តំណាងអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ Nikki Haley និយាយថា ចិន គួរតែ និងត្រូវតែធ្វើសកម្មភាពឲ្យច្រើនថែមទៀត ដើម្បីរារាំងកូរ៉េខាងជើងពីការសាកល្បងមីស៊ីល និងបន្តកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ។ នេះ ក៏ព្រោះតែចិនត្រូវបានចាត់ទុកជាបងធំរបស់កូរ៉េខាងជើង និងតែងជួយទំនុកបម្រុងរដ្ឋឯកោមួយនេះរហូតមក។ ប៉ុន្តែចិនមិនសូវជាធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងក្លាប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើង ដែលធ្វើឲ្យអាមេរិកមិនសូវសប្បាយចិត្តទេ។ លោកស្រី Haley ចង់ឲ្យចិនជួយទប់ស្កាត់កូរ៉េខាងជើងផង ព្រោះគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែដឹងថា ចិនមានសមត្ថភាពធ្វើរឿងនេះបាន ខណៈលោកស្រីប្រកាសថា អាមេរិកអស់ការអត់ទ្រាំនឹងកូរ៉េខាងជើងទៀតហើយ។ អស់ការអត់ធ្មត់ ក៏ព្រោះកូរ៉េខាងជើងលែងស្ដាប់អ្នកណាទាំងអស់ និងបែរជាបាញ់មីស៊ីលញឹកញាប់ ផ្គើនគេឯងទៀតផង ហើយថ្មីៗនេះទៀត កូរ៉េខាងជើងក៏កំពុងរៀបចំផែនការបាញ់មីស៊ីលម្ដងទៀត។ ជាមួយនឹងសកម្មភាពព្រហើនមិនខ្លាចចិត្តនេះ ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏បានប្រាប់ឲ្យក្រុងប៉េកាំងឲ្យ ដាក់សម្ពាធបន្ថែមទៀតលើក្រុងព្យុងយ៉ាង។ តាមពិតទៅ ក្រុងប៉េកាំង ក៏ព្យាយាមដាក់ទណ្ឌកម្មលើសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនដែរដូចជាការប្រកាសហាមឃាត់ការនាំចូលធ្យូងថ្មជាដើម។ ប៉ុន្តែគេនៅតែសង្កេតឃើញមានការនាំចូលធ្យូងថ្មពីកូរ៉េខាងជើងដដែល ហើយរឿងនេះត្រូវបានលោកស្រី Haley លើកឡើងថា ចិនមិនមានជំហរដាច់ខាតប្រឆាំងកូរ៉េខាងជើងសោះ។ អគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិករូបនេះ បាននិយាយបែបឌឺដងថា ចិនតែងនិយាយពីការព្រួយបារម្ភរបស់ខ្លួនលើបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង ហើយចិនផ្ទាល់ក៏ចង់ឃើញកូរ៉េខាងជើងលែងសាកល្បងមីស៊ីលទៀតដែរ។ អ៊ីចឹងហើយលោកស្រីចង់ឲ្យចិនបង្ហាញថា ចិនពិតជាព្រួយបារម្ភមែន និងត្រូវធ្វើសកម្មភាពពិតប្រាកដ មិនមែនបានតែនិយាយទេ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ប្រធានបទកូរ៉េខាងជើងនេះ ក៏ទំនងជាបញ្ហាក្ដៅដែលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ អាចលើកឡើងក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនពីង ផងដែរ។ ប្រធានាធិបតីចិន នឹងទស្សនកិច្ចនៅអាមេរិកចាប់ពីថ្ងៃទី៦ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែមីនា និងជួបលោក ត្រាំ ជាលើកទី១ នៅ Mar-a-Lago ។ ជាជំនួបនិយាយពីអនាគតនៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី មេដឹកនាំមហាអំណាចទាំង២ ទំនងជាជជែកពិភាក្សាបញ្ហារសើបជាច្រើនផ្សេងទៀតដូចជាពាណិជ្ជកម្ម និងបញ្ហាតៃវ៉ាន់ផងដែរ៕	អគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិលោកស្រី Nikki Haley នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា បានរិះគន់ចិន ដែលមិនសូវធ្វើអ្វីសោះក្នុងការបញ្ឈប់មហិច្ឆតានុយក្លេអ៊ែរកូរ៉េខាងជើង។ លោកស្រី បានស្នើឲ្យចិនធ្វើសកម្មភាពបន្ថែមទៀត ដើម្បីបង្ខំឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន មិនមែនបានត្រឹមនិយាយឲ្យរួចពីមាត់ តែមិនធ្វើអ្វីជាដុំកំភួនទេ។ ម្យ៉ាងទៀត អាមេរិក ក៏អស់ការអត់ធ្មត់លើទង្វើព្រហើនមិនរអាចិត្តរបស់កូរ៉េខាងជើងទៀតហើយ។
តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ អង្គការជាតិនិងអង្គការអន្តរជាតិទាំង៣០ អំពាវនាវឲ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជា បង្កើតគណៈកម្មការឯករាជ្យ ដើម្បីស៊ើបអង្កេតដោយប្រសិទ្ធភាព និងអាចជឿទុកចិត្តបាន លើករណីបាញ់សម្លាប់បណ្ឌិត កែម ឡី។ អង្គការជាតិនិងអង្គការអន្តរជាតិ បង្ហាញការតាំងចិត្តដូច្នេះថា៖«យើងខ្ញុំ នឹងនៅតែបន្តអំពាវនាវឲ្យមានការស៊ើបអង្កេតដោយឯករាជ្យ ឥតលម្អៀង មានប្រសិទ្ធភាព និងហ្មត់ចត់ក្នុងករណីឃាតកម្មលើលោកបណ្ឌិតកែម ឡី រហូតទាល់តែជនទាំងឡាយដែលមានចំណែកទទួលខុសត្រូវ ចំពោះឃាតកម្មលើលោក ត្រូវបាននាំខ្លួនមកផ្តន្ទាទោស»។ លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល ឆ្លើយតបថា ការបង្កើតអង្គភាពផ្សេង ដើម្បីស៊ើបអង្កេតករណីបណ្ឌិត កែម ឡី គឺជាការប្រឆាំងនឹងច្បាប់កម្ពុជា ព្រោះរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ចង្អុលបង្ហាញថា មានតែតុលាការទេ ដែលមានអំណាចក្នុងការវិនិច្ឆ័យក្តី។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមទូរស័ព្ទ លោក និយាយទៅកាន់អង្គការទាំងនោះថា៖«វា ជាការបង្ខំ ហើយក៏ជាមាក់ងាយដល់ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ ក៏ដូចជាចៅក្រមនេះឯង»។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ មានប្រសាសន៍ថា បើអង្គការខាងលើ មានលទ្ធភាព គឺអាចស្វែងរកភស្តុតាំងថ្មី ហើយដាក់ទៅតុលាការ ដើម្បីសុំសើរើសំណុំរឿងពាក់ព័ន្ធនឹងឃាតកម្មលើបណ្ឌិត កែម ឡី។ អង្គការជាតិនិងអន្តរជាតិទាំង៣០ លើកឡើងថា មិនមែនតែពេលនេះទេ គឺចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៦មក អង្គការសិទ្ធិមនុស្សជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើន បានអំពាវនាវជាបន្តបន្ទាប់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បង្កើតគណៈកម្មការឯករាជ្យ ដើម្បីស៊ើបអង្កេតដោយមិនលម្អៀង និងមានប្រសិទ្ធភាពលើឃាតកម្មបណ្ឌិត កែម ឡី។ ជាមួយគ្នានេះ អង្គការទាំង៣០ សង្កេតឃើញថា អាជ្ញាធរ បានបន្តឃ្លាំមើល យាយី និង រារាំង ការរៀបចំពិធីរម្លឹកខួបនៃមរណភាពបណ្ឌិត កែម ឡី។ អង្គការទាំនោះ ស្នើឲ្យអាជ្ញាធរ បញ្ឈប់ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និងការយាយីទៅលើបុគ្គលនានាដែលគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធបណ្ឌិត កែម ឡី។ លោក ផៃ ស៊ីផាន អះអាងថា វិធានការរបស់អាជ្ញាធរ គឺដើម្បីរក្សាសណ្តាប់សាធារណៈ ដូច្នេះ អ្នកដែលចង់ធ្វើពិធីរម្លឹកខួបបណ្ឌិត កែម ឡី ក៏ត្រូសុំការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរដែេរ។ លោក បន្ថែមថា នៅប្រទេសណាក៏ដោយ រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ការបង្ក្រាបនិងការទប់ស្កាត់ណាមួយ គឺដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពឬសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។ លោក មានហេតុផលថា៖«អាហ្នឹងជាកាព្វកិច្ចនៃប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យ។ បើធ្វើអីស្រេចតែចិត្ត មិនមែនប្រជាធិបតេយ្យទេ គេ ហៅអនាធិបតេយ្យ»។ អង្គការជាតិ ដែលចូលរួមចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខាងលើ មានដូចជា មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សនិងអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា (ADHOC) សម្ព័ន្ធខ្មែរជំរឿននិងការពារសិទ្ធិមនុស្ស (LICADHO) និង អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិកម្ពុជា (TI) ជាដើម ហើយអង្គការអន្តរជាតិ មានដូចជា អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស (HRW) អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិ (Amnesty International) និង វិទ្យាស្ថានកម្ពុជាដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (NDI) ជាដើម។ បណ្ឌិត កែម ឡី អ្នកស្រាវជ្រាវពីការអភិវឌ្ឍសង្គមនិងជាអ្នកវិភាគនយោបាយ ត្រូវបានឃាតក បាញ់ស្លាប់ក្នុងស្តាម៉ាតនៃស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ទនៈកាល់តិចស្តុបបូកគោ សង្កាត់ទន្លេបាសាក់ ខណ្ឌចំការមន នៅព្រឹកថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦។ បុរសឈ្មោះ អឿត អាង ហៅ ជួប សម្លាប់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងត្រូវចោទថា ជាឃាតក ដែលបាញ់សម្លាប់លោកបណ្ឌិត។ ជួប សម្លាប់ បានសារភាពថា រូបគេ ពិតជាបានបាញ់សម្លាប់លោកបណ្ឌិតមែន ហើយលើកមូលហេតុថា ព្រោះខឹងនឹងលោកបណ្ឌិត ដែលជំពាក់លុយ៣ពាន់ដុល្លារ ហើយមិនសងវិញ។ រូបគេ ត្រូវតុលាការកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារមួយជីវិត។ យ៉ាងណា មជ្ឈដ្ឋានខ្លះ ជាពិសេសអ្នកស្រី ប៊ូ រចនា ជាភរិយារបស់លោកបណ្ឌិត មិនជឿថា ជួប សម្លាប់ ជាឃាតកនោះទេ។ ពួកគេ រឹតតែមិនជឿថា លោកបណ្ឌិត ជំពាក់លុយជួប សម្លាប់។ ពួកគេ នៅតែទទូចឲ្យអាជ្ញាធរ ស្វែងរកឃាតកពិត ដែលបាញ់សម្លាប់លោកបណ្ឌិត យកទៅផ្តន្ទាទោស។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រី ប៊ូ រចនា និង កូនប្រុសទាំង៥នាក់ កំពុងរស់នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី។ ព្រះសង្ឃនិងក្រុមយុវជនមួយចំនួន គ្រោងទៅស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ទនៈកាល់តិចរយៈពេល៣ថ្ងៃជាប់គ្នា គឺពីថ្ងៃទី៨ ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ដើម្បីគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធបណ្ឌិត កែម ឡី ហើយដើម្បីរម្លឹកខួប៤ឆ្នាំនៃមរណភាពរបស់លោកដែរ។ ប៉ុន្តែ គម្រោងនឹង មិនអាចធ្វើទៅបានដោយរលូនឡើយ ដោយសារតែមានការហាមឃាត់ពីអាជ្ញាធរខណ្ឌចំការមន។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ព្រះសង្ឃនិងក្រុមយុវជនប្រមាណ២០ទៅ៣០នាក់ បានទៅស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ទនៈកាលតិច ដើម្បីគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធបណ្ឌិត កែម ឡី។ ភ្លាមៗនោះ អាជ្ញាធរ ក៏បានទៅបំបែកប្រមូលផ្តុំ និងបាននាំយុវជនម្នាក់ ទៅសាកសួរ ដោយមិនទាន់ឮដំណឹងពីការដោះលែងវិញនោះទេ។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដានេះ គេ មិនបានឃើញព្រះសង្ឃនិងក្រុមយុជន បន្តទៅស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ទនៈកាល់តិឡើយ។ អាជ្ញាធរខណ្ឌចំការមន បានជូនដំណឹងជាមុនរួចហើយថា ថាអាចនឹងប្រឈមនឹងចំណាត់ការ បើមានការប្រមូលផ្តុំ។ អាជ្ញាធរខណ្ឌចំការមន លើកហេតុផលថា ការមិនឲ្យទៅប្រមូលផ្តុំនេះ គឺធ្វើឡើងតាមសំណើរបស់ម្ចាស់ស្ថានីយ៍ប្រេងឥន្ទនៈកាល់តិច។ ម្យ៉ាងទៀតថា អាជ្ញាធរខណ្ឌចំការមន លើកហេតុផលថា ជំងឺកូវីដ-១៩ កំពុងរីករាលដាលជាសាកល ហើយក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា បានបិទការជួបជុំគ្រប់ប្រភេទនៅទូទាំងប្រទេស៕	មួយថ្ងៃមុនមកដល់គម្រប់ខួប៤ឆ្នាំនៃការបាញ់សម្លាប់បណ្ឌិត កែម ឡី អង្គការជាតិនិងអង្គការអន្តរជាតិ៣០ រួមគ្នាធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ក្រោមចំណងជើងថា៖«រយៈពេល៤ឆ្នាំកន្លងទៅហើយ ពុំទាន់មានការស៊ើបអង្កេតដោយប្រសិទ្ធភាពក្នុងករណីឃាតកម្មលើលោកបណ្ឌិត កែម ឡី»។
កម្ពុជាធ្លាប់សម្រេចបាននូវកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងអត្រាជាមធ្យម ៧.៧ភាគរយ ក្នុងមួយឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៥ ដល់ឆ្នាំ២០១៩។ ប៉ុន្តែអត្រានេះបានធ្លាក់ចុះដល់-៣.១ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០២០។ មានន័យថា កំណើនសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ធ្លាក់ចុះចំនួន ១០.១ភាគរយ ដែលធ្វើឱ្យទំហំសេដ្ឋកិច្ចរួមមាឌអស់ មុននឹងងើបសន្សឹមៗឡើងវិញ នៅក្នុងកំណើន ២,២ភាគរយ នាឆ្នាំ២០២១។ ការរាតត្បាតដោយជំងឺកូវីដ-១៩ ជាដើមចមធំដែលធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក។ ប៉ុន្តែសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ធនាគារពិភពលោក កាលពីថ្ងៃទី៣១មករា ឆ្នាំ២០២២ បានលើកឡើងថា ការពឹងផ្អែកទៅលើផលិតផល និងទីផ្សារ ព្រមទាំងធនធានហិរញ្ញប្បទានរបស់កម្ពុជាដែលមានមូលដ្ឋានតូចចង្អៀត គឺបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាខ្វះជំហររឹងមាំ សម្រាប់ទប់ទល់នឹងការអង្រួន ពីវិបត្តិកូវីដ-១៩ចំពោះសេដ្ឋកិច្ច។ បើតាមធនាគារពិភពលោក ប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ ផលិតផលចំនួនប្រាំមុខរបស់កម្ពុជា រួមមាន៖ មានវិស័យកាត់ដេរ, ស្បែកជើង, អង្ករ, ដំឡូងមី និងទេសចរណ៍ គឺមានទំហំ៨០ភាគរយ នៃទំហំនាំចេញសរុបរបស់កម្ពុជា។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងនោះកម្ពុជា មានទីផ្សារធំតែពីរប៉ុណ្ណោះ នោះគឺសហភាពអឺរ៉ុប និងសហរដ្ឋអាម៉េរិក ដែលស្រូបយក៦៩ភាគរយ នៃបរិមាណទំនិញនាំចេញទាំងនោះ។ ធនាគារពិភពលោក បានបន្ថែមថា៖ «ផលិតភាពពលកម្មក៏នៅទាប ដែលមកពីជំនាញ និងការបណ្តុះបណ្តាលនៅមានកម្រិត ហើយកត្តាផលិតភាពសរុប ដែលជារង្វាស់សម្រាប់កំណត់មើលថា តើប្រទេសមួយ ប្រើប្រាស់មានប្រសិទ្ធផលកម្រិតណា នូវពលកម្មនិងដើមទុនរួមរបស់ខ្លួន ក៏នៅទាបដែរ។ លើសពីនេះទៀត អត្រាប្រាក់សន្សំក្នុងប្រទេសមានកម្រិតទាប គួបផ្សំនឹងការវិនិយោគក្នុងស្រុកនៅមានកម្រិតទាបផងនោះ ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាត្រូវពឹងផ្អែកខ្លាំងទៅលើធនធានហិរញ្ញប្បទានពីខាងក្រៅ»។ ទោះបី សេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា ស្ថិតនៅក្នុងចំណោមសេដ្ឋកិច្ចតំបន់អាស៊ីបូព៌ា ដែលរងការខូចខាតយ៉ាងដំណំ ពីការរាតត្បាតដោយជំងឺកូវីដ-១៩ក៏ដោយ ប៉ុន្តែកម្ពុជា អាចស្តារសេដ្ឋកិច្ចឱ្យមានកំណើនទៀងទាត់ឡើងវិញបាន តាមរយៈការបង្កើនផលិតភាពរបស់ក្រុមហ៊ុន និងពលករ, ពង្រីកពិពិធភាពក្នុងផ្នែកនាំចេញ និងចាត់វិធានការនានា ឈានទៅជំរុញការវិនិយោគក្នុងស្រុកថែមទៀត។ លោកស្រី ម៉ារីយ៉ាម សាលីម (Maryam Salim) ប្រធានគ្រប់គ្រងនៃធនាគារពិភពលោកប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានលើកឡើងថា ការងាកទៅរកគន្លងផ្លូវ ឆ្ពោះទៅមានកំណើនដោយចរីភាពវិញរបស់កម្ពុជា ចាំបាច់ត្រូវការរបៀបវារៈ កែទម្រង់ប្រកបដោយមហិច្ឆតាមួយ ដែលផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ លើការបង្កើនសមត្ថភាពរបស់ក្រុមហ៊ុន ពលករ និងក្រុមគ្រួសារនៅកម្ពុជា, ពង្រឹងបទប្បញ្ញត្តិដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងសកម្មភាពបំភ្លៃលើទីផ្សារ។ អ្នកស្រីបានបន្តថា កម្ពុជាក៏ត្រូវផ្តោតលើការកែលម្អបរិយាកាសធ្វើធុរកិច្ច, និងការវិនិយោគថែមទៀត ទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលទ្រទ្រង់ដល់កំណើនប្រកបដោយគុណភាព។ លោកស្រី សាលីម បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ «ចំណាត់ការគោលនយោបាយរយៈពេលខ្លី និងមធ្យមមួយចំនួន អាចមានប្រយោជន៍ដល់យុទ្ធសាស្ត្រាស្តារសេដ្ឋកិច្ច ហើយតាមរយៈនោះ វានឹងអនុញ្ញាតឱ្យកម្ពុជា អាចកសាងសេដ្ឋកិច្ចបានមកវិញកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត នៅក្រោយសម័យមានវិបត្តិកូវីដ-១៩»។ កម្ពុជាមានជម្រើសច្រើន សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះពិពិធកម្មក្នុងសេដ្ឋកិច្ច និងសម្រាប់កសាងឡើងវិញ ឱ្យកាន់តែប្រសើរជាងមុន។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់ធនាគារពិភពលោក ដោយបានបញ្ជាក់ថា៖« ការវិនិយោគទៅលើធនធានមនុស្ស ការបែងចែកធនធានឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធផល តាមរយៈការកែលម្អសមត្ថភាពស្ថាប័នទីផ្សារ និងការបង្កើនការគ្រប់គ្រងការវិនិយោគសាធារណៈ ដែលទាំងអស់នេះ គឺស្ថិតក្នុងចំណោមជម្រើស ដែលអាចជួយជំរុញផលិតភាពក្នុងសេដ្ឋកិច្ច»។ ក្រៅពីនេះ ការបង្កើនការរួមចំណែករបស់កម្ពុជា ទៅក្នុងខ្សែច្រវាក់តម្លៃសាកល ការបង្កើតតម្លៃបន្ថែមក្នុងវិស័យកសិកម្ម និងការពង្រីកភាពប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងវិស័យសេវាកម្ម ក៏នឹងអាចជួយធ្វើឱ្យការនាំចេញ កាន់តែមានភាពសម្បូវបែបដែរ។ នេះបើតាមធនាគារពិភពលោក៕	ភ្នំពេញ៖ ការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ជាដើមចមធំធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាធ្លាក់ចុះយ៉ាងសម្បើម រហូតដល់ -៣.១ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០២០។ ធនាគារពិភពលោក(World Bank) បានគូសបញ្ជាក់ថា ការធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកនៃសេដ្ឋកិច្ចនេះ គឺដោយសារកម្ពុជា ពឹងផ្អែកលើផលិតផលនាំចេញតែ៥មុខ គួបផ្សំនឹងទីផ្សារតូចចង្អៀត ព្រមទាំងធនធានហិរញ្ញប្បទានពីក្រៅប្រទេស។ កត្តាចម្បងទាំងនេះ ធ្វើឱ្យកម្ពុជាខ្វះជំហររឹងមាំ សម្រាប់ទប់ទល់នឹងការអង្រួនពីវិបត្តិកូវីដ-១៩ចំពោះសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ នេះបើតាមធនាគារពិភពលោក។
ប៉ុន្តែ នៅពេលដែលបេះដូងរបស់អ្នក មានបញ្ហានៃការច្របាច់ឈាម ទៅកាន់ខ្លួនរបស់អ្នក អ្នកនឹងហាក់ដូចជាមានរោគសញ្ញា។ រោគសញ្ញាទាំងនោះ អាចកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ ឬប្រែប្រួលប្រសិនបើការខ្សោយបេះដូងរបស់អ្នក កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ។ រោគសញ្ញា នៃជំងឺខ្សោយបេះដូង ចាប់ផ្តើមមាន នៅពេលដែលបេះដូងរបស់អ្នក មិនអាចច្របាច់ឈាម បានគ្រប់គ្រាន់ទៅកាន់ខ្លួនរបស់អ្នក។ ក្នុងដំណាក់កាលដំបូង អ្នកអាចមាន ៖ - មានអារម្មណ៍ថា ងាយនឹងអស់កម្លាំង - ដកដង្ហើមខ្លីៗ នៅពេលដែលអ្នកធ្វើលំហាត់ប្រាណ - មានអារម្មណ៍ថា ញ័រទ្រូង - មានអារម្មណ៍ខ្សោយ ឬវិលមុខ។ នៅពេលដែលការខ្សោយបេះដូង កាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ជាតិទឹក ចាប់ផ្តើមចាល់នៅក្នុងសួត និងផ្នែកដទៃទៀត នៃខ្លួនរបស់អ្នក។ នេះអាចបណ្តាលឱ្យអ្នក ៖ - មានអារម្មណ៍ថា ហត់ ទោះបីជាអ្នកនៅស្ងៀមក៏ដោយ - ហើម ជាពិសេស នៅនឹងកជើង និងជើង - ឡើងទម្ងន់ - ក្អក ឬពិបាកដកដង្ហើម ជាពិសេស នៅពេលដែលអ្នកគេងរាបស្មើ - នោមច្រើននៅពេលយប់ - ហើមពោះ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ដំបូង អ្នកអាចមិនមានរោគសញ្ញាអ្វីទាំងអស់ ពីជំងឺខ្សោយបេះដូង។ មួយរយៈមក បេះដូង និងខ្លួនរបស់អ្នក អាចបង្កើតការខ្សោយបេះដូងនេះ។ ឧទាហរណ៍ បេះដូងរបស់អ្នក អាចច្របាច់លឿន និងច្របាច់ឈាមច្រើន រាល់ពេលការលោតម្តងៗ។
លោក ជ្រុន ថេរ៉ាវ៉ាត អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ រយៈពេល ៥ឆ្នាំ ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ បានកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតភ្ជាប់ និងផ្លូវលំជនបទថ្មីៗជាង ២ ៨២៧ គីឡូម៉ែត្រ ដែលក្នុងនោះមាន ផ្លូវក្រួសក្រហម បេតុង និងផ្លូវក្រាលកៅស៊ូពីរជាន់ ។ នេះបើតាមសន្និសីទសារព័ត៌មានស្តីពីសមិទ្ធផលសម្រេចបានរយៈពេល ៥ឆ្នាំកន្លងមក របស់ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ នាថ្ងៃទី១ សីហា ។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ ក្រសួងក៏បានជុសជុលបន្ថែមលើបណ្តាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបាន ១៧ ០៧០,៨០ គីឡូម៉ែត្រ ខណៈការសាងសង់ស្ពានបេតុងសរុបមានចំនួន ១៤៦កន្លែង ព្រមទាំងសាងសង់ ថែទាំ និងជុសជុលលូមូល និងលូប្រអប់បានចំនួន ៣២៥៥កន្លែង។ លោក ថេរ៉ាវ៉ាត បានបន្ថែមថា ក្រសួងបានថែទាំ ជុសជុល ស្ពានបេតុង និងសំណង់បង្ហៀទឹកចំនួន ៥៩កន្លែង, បំពាក់ស្លាកចរាចរណ៍ ៨ ៥២៣ស្លាក និងចុះស្រង់ទិន្ន័យផ្លូវជនបទសម្រាប់រៀបចំផែនការជុសជុល ៥៩កន្លែង ព្រមទាំងការថែទាំប្រចាំឆ្នាំប្រមាណ ៥ ១០៤,២៦គីឡូម៉ែត្រ ។ ដោយឡែក ក្រសួងក៏បានដាំកូនឈើអបសងខាងផ្លូវជនបទចំនួន ១០០ ៥៥៤ដើម ដើម្បីទប់ទល់និងការហូច្រោះតួផ្លូវនៅពេលភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងជំនន់។ នេះបើតាមលោក ថេរ៉ាវ៉ាត ៕	ដោយ ៖ ធន់ សេងហុង
អត្ថបទទាក់ទង UCL៖ Ronaldo ធ្វើបាន hat-trick ជួយ Juventus ទម្លាក់ AT-Madrid ឡើងវគ្គ៨ក្រុម Ronaldo៖ «ខ្ញុំឈ្នះ Champions League ៥ដង តែ AT-Madrid សូន្យ» Ronaldo បានឈ្នះពានកំពូលអឺរ៉ុបនេះចំនួន៤ដងក្នុងការបង្ហាញខ្លួន៥រដូវកាលចុងក្រោយជាមួយ Real Madrid មុនផ្លាស់ទៅចូលរួមជាមួយ Juventus ក្នុងតម្លៃកំណត់ត្រាក្លិប ១១២ លានអឺរ៉ូ (១២៦លានដុល្លារអាមេរិក) នៅដើមរដូវកាល ២០១៨-១៩ នេះ។ ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិព័រទុយហ្គាល់ វ័យ៣៣ឆ្នាំរូបនេះរកបានតែ១គ្រាប់ប៉ុណ្ណោះក្នុងការប្រកួតវគ្គជម្រុះតាមពូលកន្លងមក ប៉ុន្តែបែជាបង្ហាញទម្រង់លេងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលពេលប៉ះ AT-Madrid នាជំនួបជើងទី២ ក្នុងទឹកដី Allianz Stadium នៅរាត្រីថ្ងៃទី១២ ខែមីនា។ ក្រុមរបស់លោក Diego Simeone បាននាំមុខក្រុមរបស់លោក Massimiliano Allegri ២-០ ទៅហើយកាលជើងទីមួយនៅកីឡដ្ឋាន Wanda Metropolitano Stadium ដោយរំពឹងខ្ពស់ដើម្បីទៅកាន់វគ្គបន្ត។ យ៉ាងណាក្តីរំពឹងនេះត្រូវបានរលាយទៅវិញ ដ្បិត Ronaldo នៅតែបង្ហាញសម្ថភាពដ៏អស្ចារ្យរបស់គេនៅលើទីលានជាមួយនឹងការស៊ុតបញ្ចូលទីដល់ទៅ៣គ្រាប់ម្នាក់ឯងសម្រាប់ Juventus។ ជារឿងគួរឲ្យអាម៉ាសដូចគ្នានេះសម្រាប់ AT-Madrid កាលពី២ឆ្នាំមុន។ Real Madrid បានទម្លាក់ក្រុមលោក Diego Simeone នៅវគ្គពាក់កណ្តាល់ផ្តាច់ព្រ័ត្រ Champions League ក៏ដោយសារតែ Ronaldo រកបាន៣គ្រាប់ដូចគ្នានេះក្នុងរដូវកាល ២០១៦-១៧។ ក្រោយបន្តធ្វើបាន hat-trick លើអតីតគូប្រជែងចាស់ Ronaldo បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ Sky Sport របស់អុីតាលីថា៖«នេះជាមូលហេតុដែល Juventus ទិញខ្ញុំទៅរួមក្រុម ដើម្បីជួយពួកគេសម្រាប់ជ័យជម្នះដ៏អស្ចារ្យដូចយប់នេះអុីចឹង។ Atletico ជាក្រុមដ៏រឹងមាំដែលត្រូវប្រឈមមុខ ប៉ុន្តែយើងមានភាពខ្លាំងក្លាជាងហើយសមនឹងទទួលលទ្ធផលនេះ»។ នៅមុនជំនួបជើងទី១ និងមុនជើងទី២ដែលរបូត២គ្រាប់រួចទៅហើយនោះ ប៉ុន្តែអ្នកចាត់ការ Juventus លោក Massimiliano Allegri នៅតែដាក់ការទុកចិត្តលើអតីតខ្សែប្រយុទ្ធ Manchester United រូបនេះដដែល ដោយអះអាថារូបគេជាកីឡាករដែលមាន«អត្ថប្រយោជន៍ដ៏អស្ចារ្យ» នៅក្នុងក្របខណ្ឌ Champions League៕	ខ្សែប្រយុទ្ធ Cristiano Ronaldo ថាគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទី៣គ្រាប់ (Hat-Trick) ទៅលើក្រុម Atletico Madrid ដើម្បីបញ្ជូន Juventus ឈានទៅកាន់វគ្គ ១/៤ ផ្តាច់ព្រ័ត្រនៃពានរង្វាន់ UEFA Champions League គឺជាមូលហេតុដែលក្លិបយក្សអុីតាលីទិញខ្លួនពី Real Madrid។
គ្រូបង្វឹក៖ Roberto Martinez (អេស្ប៉ាញ) អតីតអ្នកចាត់ការទូទៅ Everton និង Swansea City បានឡើងដឹកនាំក្រុមជម្រើសជាតិ បែលហ្ស៊ិកជំនួសលោក Marc Wilmots នៅឆ្នាំ២០១៦។ គ្រូសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញ វ័យ៤៤ឆ្នាំរូបនេះបាននាំក្រុមរហស្សនាមបិសាចក្រហមឈ្នះគ្រប់ប្រកួតក្នុងយុទ្ធនាការប្រកួតក្នុងវគ្គជម្រុះតាមពូលដើម្បីបានកៅអីទៅរុស្ស៊ីឆ្នាំ២០១៨នេះ និងជាលើកដំបូងផងដែររបស់លោក Martinez ក្នុងនាមជាគ្រូបង្វឹកក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Cup ផងដែរ។ កីឡាករឆ្នើម៖ Eden Harzad កីឡាករដែលមានល្បឿនលឿន ព្រមទាំងមានជំនាញច្បាស់លាស់ទាំងការបង្កើតឱកាស និងការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីនោះ Harzad គឺជាខ្សែបម្រើដ៏អស្ចារ្យមួយរូបលើកលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ តារាឆ្នើមរបស់ក្រុមតោខៀវ Chelsea រូបនេះអាចរកគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទីចំនួន៦គ្រាប់ និងបញ្ជូនបាល់ឲ្យដៃគូសម្រេចទី ៥លើក នាអំឡុងការប្រកួតជម្រុះតាមពូលដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់បែលហ្ស៊ិកដើម្បីឈានទៅរុស្ស៊ីនាខែមិថុនាខាងមុខនេះ។ ប្រវត្តិក្នុង World Cup៖ នេះជាវត្តមានលើកទី១៣ហើយ សម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិបែលហ្ស៊ិក បន្ទាប់ពីបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៣០ និងចុងក្រោយឆ្នាំ ២០១៤។ លទ្ធផលដែលពួកគេធ្វើបានល្អបំផុត គឺទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ នៃពានរង្វាន់លំដាប់ទី១ពិភពលោកនេះ កាលពីឆ្នាំ១៩៨៦ ដែលម៉ិកស៊ិកធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនោះ។ បែលហ្ស៊ិកឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី ៥ ពិភពលោកក្នុងតារាង FIFA Ranking។ កម្មវិធីប្រកួត៖ -១៨ មិថុនា៖ បែលហ្ស៊ិក Vs ប៉ាណាម៉ា (ម៉ោង ១០យប់) - ២៣ មិថុនា៖ បែលហ្ស៊ិក Vs ទុយនីស៊ី (ម៉ោង ៧យប់) - ២៩ មិថុនា៖ អង់គ្លេស Vs បែលហ្ស៊ិក (ម៉ោង ១រំលងអធ្រាត្រ)	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិបែលហ្ស៊ិក ដែលសម្បូរទៅដោយកំពូលកីឡាករល្អៗច្រើន បានកៅអីឆ្ពោះទៅរុស្ស៊ីសម្រាប់ការប្រកួតពានរង្វាន់ FIFA World Cup ឆ្នាំ២០១៨ ស្ថិតក្នុងពូល G ត្រូវជួបជាមួយ ប៉ាណាម៉ាមកពីអាមេរិកកណ្តាល ទុយនីស៊ីពីអាហ្វ្រិក និងម្ចាស់ជើងឯកឆ្នាំ១៩៦៦ អង់គ្លេសមកពីអឺរ៉ុបដូចគ្នា ។
«គ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈមិនត្រូវបង្ខិតបង្ខំសិស្សឱ្យរៀនគួរ និងមិនត្រូវយកមេរៀនឬលំហាត់បង្រៀនគួរ ដើម្បីធ្វើជាវិញ្ញាសាប្រឡង»។ ក្រសួងបានណែនាំយ៉ាងដូច្នេះ ក្នុងចំណោមវិធានការនានាដើម្បីទប់ស្តាត់បាតុភាពអវិជ្ជមាននៅតាមគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ក្រសួងអប់រំ អះអាងថា បានទទួលព័ត៌មានអំពីការត្អូញត្អែររបស់មាតាបិតា អាណាព្យាបាល សិស្សមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងការលំបាកក្នុងការរ៉ាប់រងចំណាយលើការរៀនបន្ថែមក្រៅម៉ោង (រៀនគួរ) របស់កូនៗ ទាំងនៅកម្រិតបឋមសិក្សា និងមធ្យមសិក្សា។ ការត្អូញត្អែរទាំងនោះ បានភ្ជាប់ទៅនឹងបាតុភាពអវិជ្ជមាន ដែលបង្កឡើងដោយ សកម្មភាពបង្រៀនគួរ ដូចជាការចេញវិញ្ញាសាប្រឡងប្រចាំខែ ប្រចាំឆមាសនូវលំហាត់ ឬខ្លឹមសារ ដូចទៅនឹងការ បង្រៀនគួររួច ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សតិអារម្មណ៍របស់សិស្សមិនបានរៀនគួរ និងជាពិសេសបង្កើតគម្លាត វិសមភាពយ៉ាងច្រើនសម្រាប់កុមារក្រីក្រជួបការលំបាក ដែលគ្មានលទ្ធភាពរៀនគួរបន្ថែម។ ក្រសួងបានអះអាងអំពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់ខ្លួនលើការលើកកម្ពស់លទ្ធផលសិក្សារបស់សិស្ស តាមរយៈការអនុវត្តស្តង់ដាសាលារៀនគំរូនៅទូទាំងប្រទេស សេចក្តីណែនាំស្តីពីការអនុវត្តកម្មវិធីក្រៅម៉ោងសិក្សានៅតាមគ្រឹះស្ថានបឋមសិក្សា និងមធ្យមសិក្សាសាធារណៈគំរូ ក្នុងគោលដៅបង្កើន ម៉ោងសិក្សាយ៉ាងតិច ២ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ និងសេចក្តីណែនាំជាច្រើនទៀត។ ក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល ក្រសួងណែនាំគ្រូបង្រៀនឱ្យអនុវត្តតាមកម្រងភារកិច្ចរបស់គ្រូបង្រៀន ដែលគណៈគ្រប់គ្រងសាលារៀនបានរៀបចំ ដើម្បីធានាឱ្យបាននូវការបង្រៀននិងរៀនប្រកបដោយសមធម៌ និងបរិយាបន្ន ព្រមទាំងប្រកាន់ខ្ជាប់ នូវក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈគ្រូបង្រៀន។ ការអនុវត្តតេស្តស្តង់ដាសម្រាប់ការប្រឡងគ្រប់ប្រភេទ ការរៀបចំនិងអនុវត្តកម្មវិធីក្រៅម៉ោងសិក្សា ដើម្បីបង្កើនម៉ោងស្វ័យសិក្សាយ៉ាងតិច២ម៉ោងបន្ថែម និងការចូលរួមពីមាតាបិតាអាណាព្យាបាលលើការត្រួតពិនិត្យ និងលើកទឹកចិត្តឱ្យកូនធ្វើស្វ័យសិក្សា និងរៀនសូត្រនៅផ្ទះ ស្ថិតក្នុងចំណោមវិធានការដែលក្រសួងអប់រំ បានដាក់ចេញ៕	ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នាថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពាក់ព័ន្ធនឹងបាតុភាពអវិជ្ជមានដែលបង្កឡើងដោយសកម្មភាពបង្រៀនបន្ថែមក្រៅម៉ោង (រៀនគួរ)។ នេះជាការឆ្លើយតបទៅនឹងការត្អូញត្អែរបស់មាតាបិតា អាណាព្យាបាលសិស្សមួយចំនួន អំពីគម្លាតវិសមភាពរវាងសិស្សដែលបានរៀនគួរ និងសិស្សដែលមិនមានលទ្ធភាព។
មានវ័យ៣៦ឆ្នាំ លោក Euan Gray បានចាប់ផ្ដើមច្រៀងចម្រៀងជាភាសាខ្មែរនៅឆ្នាំ២០១៦។ ក្នុងរយៈពេល ២ឆ្នាំនេះ លោកបានយកបទចម្រៀងខ្មែរពីដើម មកច្រៀងឡើងវិញបានចំនួនជាង១០បទហើយ។ បទចម្រៀងជាភាសាខ្មែរ ដែលលោកបានច្រៀងដំបូងគឺបទ អានី។ ក្នុងបទចម្រៀងនីមួយ លោកបានចំណាយពេលយ៉ាងច្រើនក្នុងការហាត់ច្រៀង បើទោះបី ការច្រៀងចម្រៀងខ្មែរមានផលលំបាកក៏ដោយ ក៏លោក Euan នៅតែព្យាយាមច្រៀងឲ្យបានល្អ។ សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូរវាងកញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ អ្នកយកព័ត៌មាន ThmeyThmey ជាមួយលោក Euan Gray ដូចតទៅ៖ ការច្រៀងចម្រៀង និងលេងឧបករណ៍ភ្លេង វាជាទេពកោសល្យរបស់លោក Euan។ ជាពិសេសការច្រៀងចម្រៀងខ្មែរ គឺកើតចេញពីមិត្តភក្តិជនជាតិខ្មែររបស់លោក ដែលបានជំរុញទឹកចិត្តឲ្យច្រៀងចម្រៀងខ្មែរនេះ។ និយាយពីជីវិតមករស់នៅប្រទេសខ្មែរវិញ បានធ្វើឲ្យបុរសជនជាតិអូស្ដ្រាលីរូបនេះ មានចិត្តស្រឡាញ់វប្បធម៌ខ្មែរ និងចង់ចេះភាសាខ្មែរ។ រសជាតិជីវិតដែលលោក Euan Gray មានភរិយាជានារីខ្មែរ និងរួមរស់ជាមួយគ្នានៅរាជធានីភ្នំអស់រយៈពេល៦ឆ្នាំមកនេះ មិនបានធ្វើឲ្យបុរសវ័យ៣៦រូបនេះ ចង់ត្រឡប់ទៅរស់នៅលើទឹកដីកំណើតនាប្រទេសអូស្រាលីវិញឡើយ៕	«បងស្រណោះសម្ដី» ជាបទចម្រៀងក្នុងរឿងទុំទាវ។ បទនេះ ត្រូវបានជនបរទេសម្នាក់ គឹលោក Euan Gray យកមកច្រៀងឡើងវិញកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ ក្រោយច្រៀងបទនេះ លោក Euan Gray ត្រូវបានអ្នកនិយមប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកចាប់អារម្មណ៍តាមរយៈសំឡេងច្រៀងជាភាសាខ្មែរយ៉ាងច្បាស់របស់លោក។ លោក Euan Gray គឺជាជនជាតិអូស្ត្រាលី ដែលបានរៀបការជាមួយស្ត្រីខ្មែរនៅខេត្តបាត់ដំបង ហើយមករស់នៅប្រទេសខ្មែរអស់រយៈពេល៦ឆ្នាំហើយ។ លោក Euan Gray ជាផលិតករ និងជាតន្ត្រីករ ហើយលោកបានបង្កើតស្ទូឌីយោមួយនៅរាជធានីភ្នំពេញឈ្មោះថា Songkites។
អត្ថបទទាក់ទង ឆ្នាំនេះទំនាយល្អព្រោះ គោឧសភរាជបរិភោគស្រូវ និងពោត ច្រើនជាងគេ គោឧសភរាជពីរក្បាលត្រូវបានតម្រូវឲ្យបរិភោគអាហារដែលមានស្រូវ ពោត សណ្តែកខៀវ ល្ង ស្រា ទឹក និងស្មៅ។ គោទាំងពីរបានជ្រើសរើសយកស្មៅ ទឹក និងសុរា។ ចំពោះស្មៅ និងទឹក លោក Thanit Anekwit នៃក្រសួងកសិកម្មបានលើកឡើងថា ដំណាំដាំដុះ ជាពិសេសផលិតផលកសិកម្ម នឹងមានដំណើរការល្អ ខណៈថៃជាប្រទេសនាំចេញអង្ករដ៏ធំមួយនៅលើពិភពលោក។ យោងតាមការផ្សាយរបស់ AFP មន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មថា បានពន្យល់ថា ការជ្រើសរើសស្រារបស់គោ មានន័យថា ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងការទូតជាមួយបណ្តាប្រទេសជាមិត្ត នឹងដំណើរទៅដោយរលូន និងល្អប្រសើរ។ ការទស្សន៍ទាយនេះ ដែលទំនងជាមានន័យថា រាល់ជំនួបចរចាពាណិជ្ជកម្ម ការទូត ជាដើម តែងតែមានការលើកកែវស្រា អបអរសាទរ និងពង្រឹងចំណងរវាងថៃ និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ៕	ពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័លថៃ (Royal Ploughing Ceremony) បានប្រព្រឹត្តទៅកាលពីដើមសប្តាហ៍កន្លងមកនៅបរិវេណព្រះបរមរាជវាំង Grand Palace ក្នុងក្រុងបាងកកក្រោមព្រះរាជវត្តមានព្រះមហាក្សត្រ Maha Vajiralongkorn ដែលបានឡើងគ្រោងរាជកាលពីចុងឆ្នាំ២០១៦ បន្តពីព្រះបិតា Bhumibol Adulaydej។
ពាក្យ «ស្វែង»ចង់សំដៅលើការស្វះស្វែងរក ការខិតខំប្រឹងប្រែងស្វែករក ការសង្វាតរក និងស្វះពន្លះរក។ ឧទាហរណ៍៖ ខ្ញុំតែងតែស្វែងរកនូវអ្វីថ្មី ដែលធ្វើឲ្យជីវិតមានន័យ។ ពាក្យ «ឈ្វេង»ការយល់ឃើញ និងគិតយល់ពីភាពវៃឆ្លាត និងមានប្រាជ្ញាដ៏ភ្លឺថ្លា។ ឧទាហរណ៍៖ ត្រូវឈ្វេងយល់អំពីទស្សនៈ របស់បុគ្គលអ្នកទស្សនៈវិទូល្បីៗ ទូទាំងពិភពលោកគឺ ទស្សនៈខុងជឺ «ការមានជីវិតរស់នៅបានយូរអង្វែង មិនមែនជារឿងសំខាន់ ឯរឿងដែលសំខាន់ គឺការមានជីវិតរស់នៅដូចម្តេច»៕	រវាងពាក្យ «ស្វែង» និង«ឈ្វេង »នៅក្នុងចវនានុក្រមខ្មែរ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់លាស់ថា៖
ជាបន្តសូមអញ្ជើញស្តាប់បទយកការណ៍ដែលរៀបចំដោយ លោក រ៉ឹម ភារី ដូចតទៅ៖ យូរៗម្តងមានពុទ្ធបរិស័ទពីរបីនាក់ ដើរចូលវត្តត្បែងខ្ពស់ ដែលស្ថិតនៅស្រុកសាមគ្គីមានជ័យខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ដើម្បីមកធ្វើបុណ្យក្នុងឱកាសនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ ខុសពីរាល់ឆ្នាំដែលវត្តនេះតែងមានភាពអ៊ូអរនៅពេលចូលឆ្នាំថ្មី តែឆ្នាំនេះ បែរមានលក្ខណៈស្ងប់ស្ងាត់ទៅវិញ ដោយមានតែពលរដ្ឋតិចតួចដែលនៅចំណុះជើងវត្តយកចង្ហាន់មកប្រគេនព្រះសង្ឃ ខណៈខ្លះទៀតមកធ្វើពិធីបែបសាសនានៅតាមចេតិយរៀងៗខ្លួនក្នុងបរិវេណវត្ត ដើម្បីគោរពដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធដូនតា។ លោកយាយ សយ ម៉ាក់ ដែលកាន់ចាន់ស្រាក់យកចង្ហាន់ទៅវត្ត បានឆ្លៀតផ្តល់បទសម្ភាសដល់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ឆ្នាំនេះ វត្តអារាម មានភាពស្ងាត់ខ្លាំង ដោយសារតែប្រជាជនមានការភ័យខ្លាចវីរុសកូរូណា។ មានរូបរាងស្គមកំព្រឹង លោកយាយ សយ ម៉ាក់ រៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«នៅវត្ត ទៅប្រហែលគ្នាបួនដប់នាក់អ៊ីចឹងទៅ ប្រគេនបាយលោករួច ត្រឡប់មកអង្គុយឆ្ងាយៗពីគ្នាបានប្រហែលបួនដប់នាក់។ ដល់ពេលប្រគេនបាយលោករួច លោកវេរហើយ នាំគ្នាមកផ្ទះខ្លះៗមក គេអ្នកទៅក្រោយទៅចឹងទៀតទៅ បីបួននាក់ទៀតទៅ។ អត់សូវមានមនុស្សទេ បានមនុស្សប្រហែល២០នាក់យ៉ាងច្រើន។ គ្រាន់តែចេញហើយចូលៗ អត់មានបានមនុស្សនៅមូលគ្នាច្រើនទេ»។ តាមពិតទៅ លោកយាយ សយ ម៉ាក ក្នុងវ័យ៦២ឆ្នាំ ក៏មានអារម្មណ៍ខ្លាចជំងឺនេះដែរ តែលោកយាយក៏មិនអាចចោលពិធីដ៏មានសារសំខាន់នេះឡើយ។ លោកយាយបន្ថែមថា៖«មិនដឹងធ្វើម៉េចទេ ចេះតែទៅតិចទៅ បើអត់ទៅសោះ ដូចជាមិនកើត ចេះតែធ្វើទៅ ព្រោះបុណ្យធ្លាប់ធ្វើតាំងពីយូរមកហើយ។ យកបាយសម្លទៅប្រគេនលោកប៉ុណ្ណឹង ជួបគ្នាតែបីបួននាក់ហ្នឹង មិនហ៊ានអង្គុយជុំគ្នាច្រើនឯណា។ ខ្លាច(ជំងឺកូវីដ-១៩)ដែរហ្នឹង ព្រោះជំងឺហ្នឹងវាសាហាវណាស់។ លោកក៏ឆាន់បែកគ្នាដែរ។ មេវត្តផ្សេងទៅ លោកនេនបីបួនអង្គផ្សេងទៅ អត់មានឆាន់រួមគ្នាទេ»។ តាមពិតទៅ វត្តត្បែងខ្ពស់ ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល៥០គីឡូម៉ែត្រភាគខាងជើងក្រុងភ្នំពេញ តែងតែមានមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ សម្រុកមកធ្វើបុណ្យនៅទីនេះ ដ្បិតវត្តនេះ មានភូមិចំនួន៦ព័ទ្ធជុំវិញ ដែលសម្បូរប្រជាជនរស់នៅច្រើន។ ប៉ុន្តែ នៅឆ្នាំនេះ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី មានភាពស្ងប់ស្ងាត់ បន្ទាប់ពីមានវិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាលមិនឲ្យមានការជួបជុំ និងផ្អាកពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏នៅតែមានពុទ្ធបរិស័ទតិចតួចដែរ ដែលបានឆ្លៀតមកលេងវត្តអារាម និងធ្វើបុណ្យតាមទំនៀមទម្លាប់កន្លងមក។ លោក ព្រៃ ផល្លី អាយុ៣៤ឆ្នាំ ដែលបណ្តើរប្អូន និងម្តាយនៅក្នុងទីធ្លាវត្ត បានអះអាងថា ចូលឆ្នាំខ្មែរឆ្នាំនេះ ទាំងលោក និងពុទ្ធបរិស័ទ មានការភ័យខ្លាចជំងឺកូវីដ១៩ដែរ តែពួកគេការពារខ្លួនដោយប្រើអាកុល ឬជែល ដើម្បីលាងដៃ។ ពាក់អាវស តឺនុយជាមួយខោខ្មៅ ផល្លី បរិយាយយ៉ាងដូច្នេះថា៖«កាលពីមុន ត្បែងខ្ពស់យើង ជាទីប្រជុំជន តែតាំងពីវីរុសកូរូណាវ៉ៃលុកចូលមក ពុទ្ធបរិស័ទមានការភ័យខ្លាចរៀងៗខ្លួន។ និយាយឲ្យចំ សល់១០ភាគរយ នៅវត្តស្ងាត់ជ្រងំតែម្តង។ មូលហេតុដែលខ្ញុំមកវត្តថ្ងៃនេះ ខ្ញុំគិតថា ស្រុកស្រែជនបទយើងហ្នឹង អត់សូវមានអ្នកដទៃណា ជនជាតិបរទេសណាគេមកលេងទេ ទើបសម្រេចមក។ ចេះតែខ្លាចដែរ តែទីនេះមានតែពុទ្ធបរិស័ទយាយៗតាៗគាត់ធ្វើបុណ្យធ្វើទាន ពួកគាត់អត់បានដើរទៅណាទេ។ តែយើងមកវត្តយើងលាងជែល ឬទឹកអាកុលលាងដៃ»។ ដូចគ្នាដែរ លោក ម៉ី ឌីម៉ា អាយុ២៧ឆ្នាំ ដែលកំពុងតែថតរូបសែលហ្វីជាមួយគូដណ្តឹងរបស់ខ្លួនក្នុងទីធ្លាវត្ត បានអះអាងថា មូលហេតុដែលលោកមកវត្តត្បែងខ្ពស់នេះ ព្រោះលោកមានកាតព្វកិច្ចមកបង្សុកូលជូនដូនតា។ ឌីម៉ា ដែលមកពីខេត្តព្រះសីហនុតាំងពីមុនថ្ងៃរដ្ឋាភិបាលបញ្ជាឲ្យបិទផ្លូវឆ្លងខេត្ត បានបន្តថា បើទោះបីលោកចង់មកវត្តដើម្បីបានធ្វើបុណ្យដោយភាពរីករាយក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំខ្មែរមែន តែលោក និងគ្រួសារតែងតែប្រយ័ត្នប្រយែងជានិច្ច ដើម្បីបង្ការកុំឲ្យឆ្លងវីរុសកូរូណា។ មានសម្បុរស និងពាក់អាវសទីនុយជាមួយខោខ្មៅ យុវជនរូបនេះ លើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំភ័យខ្លាចធម្មតា តែយើងបង្ការការពារខ្លួនដូចជាយកអាកុលតាមខ្លួនបាញ់អាកុលធម្មតា ពីផ្ទះមកក៏បាញ់អាកុលធម្មតា ហើយឈរឆ្ងាយពីពួកគាត់យ៉ាងហោចក៏មួយម៉ែត្រដែរ។ នៅវត្តក៏មានទឹកអាកុល យើងអត់បានពាក់ម៉ាសទេ។ នៅទីនេះ មិនបាច់ពាក់ម៉ាសដូចកំពង់សោមទេ។ កំពង់សោមមានបរទេសមកលេងច្រើន វាជាតំបន់ទេសចរ និងសេដ្ឋកិច្ច ចឹងប្រជាជនពាក់ម៉ាសច្រើន និងបាញ់អាកុល សូម្បីលោកក៏ពាក់ម៉ាសដែរ តែទីនេះមិនបាច់ទេ គ្រាន់តែនៅឆ្ងាយពីគ្នា»។ នៅក្នុងវត្តត្បែងខ្ពស់ ក៏មានរថយន្តរបស់អាជ្ញាធរ ប្រចាំការផ្សព្វផ្សាយពីវិធានការនានា ដើម្បីទប់ស្កាត់ជំងឺកូវីដ១៩ និងមានប្រជាការពារភូមិជួយការពារសុវត្ថិភាពពុទ្ធបរិស័ទផងដែរ ដូចជា មើលការខុសត្រូវយានជំនិះ និងសន្តិសុខក្នុងវត្តទាំងមូលដែរ។ លោក ប៉ុន សុវណ្ណ ប្រជាការពារភូមិដែលអង្គុយឃ្លាំមើលការខុសត្រូវសន្តិសុខក្នុងវត្ត បានឲ្យដឹងថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ លោកមមាញឹកខ្លាំង ដ្បិតមានពុទ្ធបរិស័ទច្រើន តែឆ្នាំនេះ លោកមិនសូវមមាញឹកនោះទេ។ លោកនិយាយបែបនេះ៖«ខ្ញុំនៅយាមម៉ូតូ។ ឆ្នាំនេះរាងខ្សោយ បើឆ្នាំទៅខ្លាំង ព្រោះយើងនៅក្នុងទីប្រជុំជន ក្នុងទីអារាម»។ ព្រះតេជគុណ យឹម ឆិល ជន្មាយុ៣៥វស្សា មានសង្ឃដីការថា ថ្នាក់លើបានណែនាំឲ្យគ្រប់វត្តទាំងអស់មានសាប៊ូ និងអាកុលលាងដៃ និងមិនឲ្យព្រះសង្ឃនៅជិតឧបាសកឧបាសិកា ព្រមទាំងមិនឲ្យព្រះសង្ឃនិមន្តឆ្ងាយៗពីវត្ត។ បើតាមសង្ឃដីការព្រះតេជគុណ យឹម ឆិល ដែលគង់នៅវត្តត្បែងខ្ពស់ បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ការពារបានស្អាតល្អណាស់ញោម។ មុនឧបាសកចូលទៅចឹង មានសាប៊ូអាកុលលាងដៃ ម៉ាសមានអី ឲ្យការពារខ្លាចឆ្លងមេរោគ។ ហើយការធ្វើបុណ្យ មិនរលូនដូចឆ្នាំមុនដែរ។ ឆ្នាំនេះ គេការពារចឹងទៅ មិនសូវមានពុទ្ធបរិស័ទ។ គេគ្រាន់តែប្រគេនចង្ហាន់រួចគេទៅផ្ទះរៀងៗខ្លួន»។ បើទោះបីវត្តអារាម មានវិធានការការពារមែន តែព្រះតេជគុណ យឹម ឆិល ថា ពុទ្ធបរិស័ទវ័យចំណាស់មួយចំនួន ពុំបានការពារខ្លួនឲ្យបានដល់ដិតដល់នោះទេ ពោលគឺពួកគាត់មិនចេះពាក់ម៉ាស និងនៅតែអង្គុយជិតៗគ្នា ដែលងាយបណ្តាលឲ្យមានការឆ្លងជំងឺកូវីដ១៩៕	កំពង់ឆ្នាំង៖ វត្តត្បែងខ្ពស់ដែលធ្លាប់តែមានពុទ្ធបរិស័ទមកជួបជុំគ្នារាប់ពាន់នាក់ ដើម្បីប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ពេលនេះ បានស្ងប់ស្ងាត់ ដោយមានតែមានមនុស្សតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ដែលបានយកចង្ហាន់ និង បច្ច័យប្រគេនដល់ព្រះសង្ឃ។ ភាពស្ងប់ស្ងាត់ គឺបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចបិទការជួបជុំបែបសាសនា រួមទាំងផ្អាកពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរផងដែរ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃវីរុសកូរូណា ឬជំងឺកូវីដ១៩។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.