Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
រដ្ឋបាលក្រុងហូជីមិញ នាពេលថ្មីៗនេះ បានអះអាងថា រដ្ឋបាលរបស់ខ្លួនមានគោលដៅប្រែក្លាយទីក្រុងហូជីមិញឲ្យទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រមួយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នាពេលអនាគត។ នេះបើយោងតា មការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម Vietnam News នៅថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូកន្លងទៅ។ អត្ថបទទាក់ទង វៀតណាម ប្តេជ្ញាប្រែក្លាយ រដ្ឋធានីហាណូយជា«មជ្ឈមណ្ឌលប្រចាំអាស៊ីបូព៌ា» នៅឆ្នាំ២០៤៥ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋបាលក្រុងហូជីមិញ លោក Nguyn Thành Phong បានថ្លែងក្នុងជំនួបជាមួយនឹងក្រសួងសុខាភិបាលខ្លួន ថា លោក មានជំនឿមុតមាំថា គោលដៅនេះ ពិតជាអាចទៅរួច បន្ទាប់ពីក្រុមគ្រូពេទ្យក្នុងទីក្រុងដ៏មានសក្តានុពលរបស់វៀតណាមមួយនេះ បានប្រតិបត្តិការងារលើករណីពិសេសៗដោយជោគជ័យ រាប់បញ្ចូលទាំងលទ្ធភាពក្នុងការផលិតវ៉ាក់សាំង Covid-19 នៅក្នុងស្រុកផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងការដាក់គោលដៅនេះ រដ្ឋបាលក្រុងហូជីមិញ នឹងផ្តោតសំខាន់លើការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស អភិវឌ្ឍន៍សេវាសុខាភិបាលសាធារណៈ និងសុខាភិបាលឆ្លាតវៃ ក៏ដូចជាតំបន់ឧស្សាហកម្មឱសថ។ ការពង្រឹងវិជ្ជាជីវៈ និងគុណភាព និងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្រ និងបណ្តុះបណ្តាលវេជ្ជបណ្ឌិត និងគិលានុបដ្ឋាក ឲ្យមានស្តង់ដារអន្តរជាតិ ក៏ស្ថិតនៅក្នុងផែនការនេះដែរ។ គួរជម្រាបផងដែរថា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការអភិវឌ្ឍរបស់វៀតណាម មានលក្ខណៈហក់លោត និងលេចធ្លោជាងគេមួយនៅក្នុងតំបន់។ ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ កំពុងតែទាក់ទាញក្រុមហ៊ុនវិនយោគធំរបស់ពិភពលោកជាបន្តបន្ទាប់។ សក្តានុពលនេះ ធ្វើឲ្យវៀតណាម មិនស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការប្រកាសជំហរដោយចំហប្រែក្លាយប្រទេសរបស់ខ្លួនជាចំណុចកណ្តាលមួយសម្រាប់តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងតំបន់។ កន្លងមករដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ថែមទាំងហ៊ានប្រកាសប្រែក្លាយទីក្រុងហាណូយ ដែលជាទីក្រុងសក្តានុពលមួយរបស់ប្រទេស ជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ មួយប្រចាំអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាស៊ីបូព៌ានាពេលខាងមុខដ៏ខ្លីទៀតផង៕	រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម បានដាក់ផែនការក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពវិស័យសុខាភិបាលនៅក្នុងទីក្រុងហូជីមិញឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរ សំបូរបែប និងទំនើប ដើម្បីប្រែក្លាយទីក្រុងនេះទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលសុខាភិបាល និងវេជ្ជសាស្ត្រមួយប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ នេះ គឺជាគោលដៅមួយថ្មីបន្ថែមរបស់វៀតណាម ក្នុងការប្រែក្លាយបណ្តាទីក្រុងដែលមានសក្តានុពលរបស់ប្រទេសទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលរួមសម្រាប់តំបន់។
មុនជួបគ្នាវគ្គ១/២ផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅកីឡដ្ឋាន ក្រុង Dortmund នៅរាត្រីថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា វេលោម៉ោង ២អាធ្រាត្រ តោកំណាចអង់គ្លេសបានទម្លាក់ស្វ៊ីសនៅវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ ដោយបាល់កាត់ក្តី១១ម៉ែត្រ ស្របពេលហូឡង់ឈ្នះតួកគី ២-១។ ជំនួបទល់ស្វីស អាចថាជាការប្រកួតដ៏លំបានសម្រាប់អង់គ្លេស ដោយសារកីឡាករត្រូវធ្វើការងារធ្ងន់រហូត១២០នាទី មុនទាត់បាល់១១ម៉ែត្រ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រុមដែលដឹកនាំដោយគ្រូបង្វឹកលោក Gareth Southgate បានបង្ហាញពីភាពអត់ធ្មត់ ជាមួយការប្តូរប្រព័ន្ធលេងនៅតំបន់ការពារតែ៣រូប។ លោក Southgate យល់ថា ប្រព័ន្ធនេះហាក់ដូចជាមានប្រសិទ្ធភាពជាង ការប្រកួតមុនៗនៅវគ្គចែកពូល និង១៦ក្រុមចុងក្រោយ ដែលប្រើខ្សែការពារ៤។ ប៉ុន្តែ នៅពេលកីឡាករមួយចំនួនត្រឡប់ពីរបួស និងបញ្ចប់ការជាប់ពិន័យដែលរួមមានខ្សែការពារស្លាបឆ្វេង Luke Show និងខ្សែការពារកណ្តាល Marc Guéhi ផង តើ Southgate នឹងប្រើតំបន់ការពារ៤នាក់ឡើងវិញឬយ៉ាងណា ពេលជួបហូឡង់? ដោយឡែក ក្រុមរហស្សនាមទឹកក្រូចឯណោះវិញ មុនឈានទៅជួបអង់គ្លេសនៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនេះ ពួកគេសុទ្ធតែឈ្នះលើគូប្រជែងដោយគ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះនៅម៉ោង៩០នាទីទាំងអស់ គិតចាប់ពីវគ្គ១៦ក្រុមចុងក្រោយមក។ ហូឡង់ក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកលោក Ronald Koeman មិនមានកីឡាករជាប់ពិន័យ និងរបួសនោះឡើយ ខណៈអង់គ្លេសក៏ដូចគ្នា។ តើហូឡង់ ឬអង់គ្លេស បានកៅអីទៅជួបក្រុមឈ្នះ១០០ភាគរយអេស្ប៉ាញនៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រជើងឯកអឺរ៉ុប ឆ្នាំ២០២៤ ដែលរៀបចំនៅអាល្លឺម៉ង់?	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអង់គ្លេស នឹងត្រូវតតាំងហូឡង់នៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ដើម្បីប្រជែងកៅអីទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ UEFA Euro 2024 ដែលអេស្ប៉ាញ រង់ចាំរួចស្រេច។
បើទោះបីការគំរាមកំហែងនៃការកើនឡើងជំងឺ COVID-19 ក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ ត្រូវបានទប់ស្កាត់ និងការពារបានមួយកម្រិតធំក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះក្តី តែរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលមិនចង់ឲ្យមានការប្រមូលផ្តុំហ្វូងមនុស្សក្នុងកីឡដ្ឋានបាល់ទាត់ឡើយ។ លោក Illa បានប្រាប់វិទ្យុ Cadena Ser ថា៖ «និយាយដោយស្មោះត្រង់ទៅ ខ្ញុំមិនបានឃើញស្ថានភាពប្រសើរឡើងនៃ COVID-19 នោះទេ។ យើងបានឃើញការឆ្លងជាសហគមន៍ បើទោះបីយើងអាចគ្រប់គ្រងវាបានដែលខ្ញុំគិតថាដោយសំណាងនោះ ក៏ខ្ញុំនៅតែមិនទាន់ចង់ឲ្យមានអ្នកគាំទ្រវិលត្រឡប់មកវិញដែរ»។ La Liga បានបន្តរដូវកាលឡើងវិញ បន្ទាប់ពីផ្អាកអស់ជិត៣ខែដោយសារ COVID-19 ថ្ងៃទី ១១ ខែមិថុនាដើម្បីបញ្ចប់រដូវកាល ២០១៩-២០នេះ ហើយគ្រោងនឹងចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការថ្មី ២០២០-២១ នៅថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា។ ផ្ទុយពីលោក Illa នាយកដ្ឋានកីឡារបស់រដ្ឋាភិបាលអេស្ប៉ាញ និងស្ថាប័ន La Liga ចង់ឲ្យមានអ្នកទស្សនាផ្ទាល់មានវត្តមានឡើងវិញ ដោយកម្រិតចំនួនអ្នកគាំទ្រក្នុងកីឡដ្ឋាន នៅរដូវកាលថ្មីខាងមុខ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា អេស្ប៉ាញមានអ្នកឆ្លង COVID-19 ជាង៣សែននាក់ ក្នុងនោះស្លាប់ជាង២៨០០០នាក់៕	រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលអេស្ប៉ាញលោក Santiago Illa មិនទាន់ចង់ឲ្យអ្នកគាំទ្រចូលកីឡដ្ឋានក្នុងការប្រកួតបាល់ទាត់ទេ នៅពេលរដូវកាលថ្មី ២០២០-២១ ចាប់ផ្តើមឡើងវិញនៅខែកញ្ញាខាងមុខ។ ស្របពេលគ្នានេះ នាយកដ្ឋានកីឡារបស់រដ្ឋាភិបាលអេស្ប៉ាញ និង La Liga សង្ឃឹមថាអ្នកគាំទ្រនឹងវិលត្រឡប់វិញ ដោយកាត់បន្ថយចំនួនអ្នកទស្សនា។
បើតាម AFP សំណុំរឿងរបស់បុរសខ្មែរទាំង៥នាក់ បានដំណើរការក្នុងតុលាការថៃអស់រយៈពេល២ឆ្នាំមកហើយ។ AFP បានចុះផ្សាយថា កាលពីអំឡុងឆ្នាំ២0១៦ បុរសខ្មែរទាំងនោះ បានប្រើអំពើហិង្សាលើភ្ញៀវទេសចរបារាំង ដោយក្នុងនោះស្ត្រីបារាំង២នាក់ ត្រូវបានចាប់រំលោភ។ AFP បានសម្ភាសមន្ត្រីតុលាការថៃម្នាក់ ហើយបានស្រង់សម្តីទៅចុះផ្សាយថា បុរសខ្មែរខាងលើ បានរងការចោទប្រកាន់ជាច្រើនបទល្មើស ដែលរួមមាន ការប្រើអំពើហិង្សា និងការរំលោភសេពសន្ថវៈ ជាដើម។ មន្ត្រីតុលាការថៃ បានប្រាប់ AFP ទៀតថា ក្នុងចំណោមបុរសខ្មែរទាំងនោះ មានម្នាក់ បានប៉ុនប៉ងប្រព្រឹត្តអំពើឃាតកម្មលើភ្ញៀវទេសចរបារាំង៕	តុលាការថៃ បានផ្តន្ទាទោសបុរសខ្មែរ៥នាក់ ដែលជាអ្នកនេសាទ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារដល់ទៅ៥0ឆ្នាំ ក្នុងម្នាក់ៗ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២0១៨។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរបស់បារាំង (AFP)។
ក្រោយការដើរចេញរបស់អាមេរិកពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរ JCPOA មកនោះ អឺរ៉ុបបានចេញមុខរកផ្លូវទប់ស្កាត់អ៊ីរ៉ង់ដកខ្លួនពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះតាមអាមេរិកដែរ។ អឺរ៉ុបចង់ឲ្យអ៊ីរ៉ង់បន្តជាភាគីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ប៉ុន្តែអ៊ីរ៉ង់បានព្រមានទុករួចហើយថា ខ្លួនត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការចាប់ផ្ដើមចម្រាញ់សារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមក្នុងទ្រង់ទ្រាយឧស្សាហកម្មឡើងវិញ ដោយមិនអាចប្រទេសណាមកដាក់កំហិតលើខ្លួនបានទៀតឡើយ។ តាមពិតទៅនោះ អ៊ីរ៉ង់ក៏ចង់ធ្វើតាមអាមេរិក និងដកថយពីកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិឆ្នាំ២០១៥ នេះដែរ ប៉ុន្តែដោយមានការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ហត្ថលេខី៥ប្រទេសទៀត អ៊ីរ៉ង់មិនទាន់សម្រេចភ្លាមឡើយ។ អ៊ីរ៉ង់ចង់បានការធានាថា ខ្លួននឹងនៅតែទទួលបានប្រយោជន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដដែល ទោះជាអាមេរិកចាកចេញក្ដី។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ Mohammad Javad Zarif បានធ្វើដំណើរទៅជួបសមភាគីនៃប្រទេសទាំង៥ ដើម្បីសាកសួរពីជំហររបស់ពួកគេ។ លោក Zarif បានធ្វើដំណើរពីចិន ទៅរុស្ស៊ី រួចទៅកាន់គោលដៅចុងក្រោយនៅបែលហ្ស៊ិក។ នៅទីក្រុងព្រុចសែល លោកបានជួបជាមួយប្រមុខការទូតអឺរ៉ុប Federica Mogherini និងសមភាគីបារាំង អង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់ ដែលសុទ្ធតែបានប្ដេជ្ញាការពារកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរនេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោកស្រី Mogherini និយាយថា អ្នកជំនាញអឺរ៉ុបបានចាប់ផ្ដើមធ្វើការដើម្បីសម្រេចឲ្យបានផែនការជាក់ស្ដែងមួយ។ ផែនការសេដ្ឋកិច្ចរបស់អឺរ៉ុបសម្រាប់អ៊ីរ៉ង់មានដូចជា ការធានាឲ្យអ៊ីរ៉ង់អាចលក់ប្រេង និងឧស្ម័នរបស់ខ្លួន និងអាចប្រើប្រាស់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិបាន ទោះជាអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មក្ដី។ លើសពីនោះ តាមរយៈផែនការនេះ អឺរ៉ុបនឹងបន្តរកស៊ីជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ក៏ដូចជាការពារក្រុមហ៊ុនដែលរកស៊ីនៅអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ។ អឺរ៉ុបក៏កំពុងស្វែងរកលទ្ធភាពនៃការបង្កើតមធ្យោបាយហិរញ្ញវត្ថុពិសេសសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មជាមួយអឺរ៉ង់ដែរ សំដៅចៀសវាងទណ្ឌកម្មពីសំណាក់រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ ។ ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានក្រោយជំនួបនៅព្រុចសែល លោក Zarif ចាត់ទុកការចរចាជាមួយអឺរ៉ុបជាការចាប់ផ្ដើមល្អមួយ ទោះជាមិនអាចដើរដល់គោលដៅក្ដី។ ប្រមុខការទូតអ៊ីរ៉ង់រូបនេះបាននិយាយព្រមានទុកមុនថា ក្រុងតេហេរ៉ង់ចង់ឃើញដំណើរការនៃការធានាទាំងឡាយរបស់អឺរ៉ុបនៅក្នុងប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ខាងមុខនេះ មុននឹងសម្រេចចិត្តតាមក្រោយទៀត។ ប៉ុន្តែលោកស្រី Mogherini ទទួលស្គាល់ថា មានបញ្ហាប្រឈមច្រើនក្នុងការដោះស្រាយទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកដែលអនុវត្តពេញពិភពលោក៕	នៅថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា សហភាពអឺរ៉ុបបានចាប់ផ្ដើមធ្វើការលើគម្រោងសេដ្ឋកិច្ចចំនួន៩ចំណុចដើម្បីរក្សាដង្ហើមកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរឆ្នាំ២០១៥ បន្ទាប់ពីអាមេរិកប្រកាសដកខ្លួនរួចមក។ អ៊ីរ៉ង់ក៏បានគំរាមដើរចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ប៉ុន្តែព្យាយាមរកការធានាពីសមាជិកសេសសល់នៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះជាមុនសិន។ ប្រមុខការទូតអ៊ីរ៉ង់បានទៅដល់ទីក្រុងព្រុចសែលដើម្បីសួរបញ្ជាក់ជំហររបស់អឺរ៉ុប និងសម្បទានដែលអឺរ៉ុបអាចផ្ដល់ឲ្យខ្លួនបាន។
នៅសល់ត្រឹមតែ៨ថ្ងៃមុនរដ្ឋបាលខ្លួនអស់អាណត្តិ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកលោក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានចោទអ៊ីរ៉ង់ចំៗថា អនុញ្ញាតឲ្យក្រុមភេរវកម្មអាល់កៃដាបង្កើតមូលដ្ឋានប្រតិបត្តិការនៅក្នុងទឹកដីខ្លួន។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញចារកិច្ច និងអ្នកវិភាគឯករាជ្យ ពុំសូវជាទុកជឿប៉ុន្មានឡើយពីការលើកឡើងរបស់លោកប៉ុមប៉េអូ។ ក្រុមភេរវកម្មអាល់កៃដា ជាអ្នកបើកការវាយប្រហារ ដោយបើកយន្តហោះបុកអាគារពាណិជ្ជកម្មកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០១។ អត្ថបទទាក់ទង មុនចប់អាណត្តិ រដ្ឋបាលលោក ត្រាំ អាមេរិក បញ្ចូលគុយបាក្នុងបញ្ជីរដ្ឋគាំទ្រភេរវកម្ម «អាល់កៃដា មានមូលដ្ឋានថ្មី នោះគឺសាធារណរដ្ឋឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ប៉ុមប៉េអូ ដោយអះអាងទៀតថា រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ផ្តល់សេរីភាពយ៉ាងពេញទីដល់មេដឹកនាំក្រុមភេរវកម្មនេះ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ប្រមុខការបរទេសរូបនេះបន្តថា រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ផ្តល់កន្លែងស្នាក់នៅ សម្ភារ អត្តសញ្ញាណបណ្ណ និងលិខិតឆ្លងដែន ដើម្បីឲ្យក្រុមនេះអាចធ្វើសកម្មភាព និងប្រមូលផ្តុំថ្នាក់ដឹកនាំនៅក្នុងប្រទេសនេះបាន។ តបទៅនឹងការចោទប្រកាន់នេះ លោក Mohammad Javad Zarif រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់និយាយថា លោក ប៉ុមប៉េអូ បញ្ចប់អាជីពការទូតរបស់ខ្លួនដោយការនិយាយកុហក។ លោកថា គ្មានអ្នកណាចាញ់បោកអាមេរិក ដោយថា ភេរវករវាយប្រហារថ្ងៃ១១ កញ្ញា ឆ្នាំ២០០១ មកពីអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។ លោកថា ភេរវករវាយប្រហារអាមេរិក មកពីអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ទីដែលលោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកទៅទស្សនកិច្ចជាច្រើនដងឯណោះទេ។ ខណៈមានថ្នាក់ដឹកនាំអាល់កៃដាខ្លះរស់នៅក្នុងអ៊ីរ៉ង់នោះ អ្នកជំនាញចាត់ទុកការដែលអះអាងថាក្រុមនេះយកប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ជាមូលដ្ឋានថ្មី ជារឿងពន្លើស។ លោក Charles Lister អ្នកវិភាគនៅវិទ្យាស្ថានមជ្ឈឹមបូព៌ា និយាយថា អ៊ីរ៉ង់ និងក្រុមអាល់កៃដាប្រៀបបានទៅនឹងសត្រូវយុទ្ធសាស្ត្រ ហើយថាការលាបពណ៌ឲ្យអ៊ីរ៉ង់ និងអាល់កៃដាជាមិត្តនឹងគ្នាជារឿងប្រឌិត។ អ៊ីរ៉ង់ជាប្រទេសកាន់សាសនាឥស្លាមនិកាយស៊ីអ៊ីត ចំណែកអាល់កៃដាកាន់និកាយស៊ូនី ជាសត្រូវមើលមុខគ្នាមិនចំតាំងតែពីដើមមក។ ការលើកឡើងរបស់លោក ប៉ុមប៉េអូ ធ្វើឲ្យសង្ស័យពីបំណងរបស់លោក។ ទីប្រឹក្សាប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោតចូ បៃឌិន ជឿថា រដ្ឋបាលរបស់លោក ត្រាំ មានបំណងធ្វើឲ្យលោក បៃឌិន ជួបបញ្ហាស្មុគស្មាញក្នុងការសម្រួលភាពតានតឹងជាមួយអ៊ីរ៉ង់ និងចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ជាថ្មី។ ទំនាក់ទំនងអ៊ីរ៉ង់-អាមេរិក ធ្លាក់ដុនដាបខ្លាំងក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ក្រោយលោក ត្រាំ ដកអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរឆ្នាំ២០១៥៕	រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក នៅថ្ងៃទី១២ មករា អះអាងថាអ៊ីរ៉ង់ជាមូលដ្ឋានថ្មីរបស់ក្រុមភេរវកម្មអាល់កៃដា។ ដោយពុំបានលើកឡើងពីភស្តុតាងជាក់លាក់មកគាំទ្រសម្ដីរបស់ខ្លួន លោកម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូនិយាយថាដល់ពេលដែលអាមេរិក និងប្រទេសសេរីរួមគ្នាកម្ទេចអ៊ីរ៉ង់ និងអាល់កៃដា។ ប្រមុខការទូតអ៊ីរ៉ង់ ទាត់ចោលការលើកឡើងបែបនេះ។
នាការប្រណាំងរថយន្តលំដាប់ពិភពលោកក្នុងទីលានទី១៧ និងជាទីលានផ្តាច់ព្រ័ត្រ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ កីឡាករហូឡង់ Verstappen ដែលបើកបរឲ្យក្រុម Red Bull បានសម្រចទីមុនគេដោយប្រើថេរវេលា ១ម៉ោង ៣៦នាទី និង២៨វិនាទី។ កីឡាករដែលទទួលបានលេខ២និងលេខ៣សុទ្ធតែមកពីក្រុមប្រណាំង Mercedes ដែលបើកដោយ Valtteri Bottas និង Lewis Hamilton។ នេះជាការឈ្នះការប្រណាំងលើកទី២ របស់ Verstappen រដូវកាលនេះ និងជាការឈ្នះលើកទី១០ ក្នុងអាជីពរបស់គេ។ អ្នកប្រណាំងវ័យ២៣ឆ្នាំរូបនេះ ស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ក្នុងតារាងពិន្ទុ F1 ដោយរកបាន២១៤ពិន្ទុពីការប្រកួត១៧លើក តាមពីក្រោយ Bottas ៩ពិន្ទុ និង Hamilton ចំនួន១៣៣ពិន្ទុ។ ដោយឡែកអ្នកប្រណាំងសញ្ជាតិអង់គ្លេសដែលក្លាយជាជើងឯកទៅហើយនោះ បញ្ចប់ទៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ បើទោះរូបគេទើបត្រឡប់ចូលទីលានប្រណាំងវិញក្រោយឆ្លងជំងឺ COVID-19។ ដោយសារតម្រូវឲ្យនៅដាច់ដោយឡែក Hamilton បានអវត្តមាន១ប្រកួតមុនជំនួបនេះ ដោយ George Russell ជាអ្នកបើកជំនួស។ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រណាំងរថយន្ត F1 រដូវកាលឆ្នាំ២០២០នេះ បានបញ្ចប់ដោយជោគជ័យបើទោះមានការរំខានពីជំងឺរាតត្បាតសកលក៏ដោយ។ កីឡាករដែលរកបានចំណាត់ថ្នាក់ពីលេខ១ដល់លេខ១០មាន Hamilton (៣៤៧ពិន្ទុ), Valtteri Bottas (២២៣ពិន្ទុ), Max Verstappen (២១៤ពិន្ទុ), Sergio Perez (១២៥ពិន្ទុ), Daniel Ricciardo (១១៩ពិន្ទុ), Carlos Sainz (១០៥ពិន្ទុ), Alexander Albon (៣១០៥ពិន្ទុ), Charles Leclerc (៩៧ពិន្ទុ), Lando Norris (៧៥ពិន្ទុ) និង Pierre Gasly (៧៥ពិន្ទុ)៕	កីឡាករ Max Verstappen បានយកឈ្នះការប្រណាំងរថយន្ត Formula One ក្នុងទីលានចុងក្រោយរដូវកាលនេះក្នុងកម្មវិធី Abu Dhabi Grand Prix ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។ Lewis Hamilton ដែលអាក់ខានជំនួបមុនដោយសារឆ្លង COVID-19 បញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី៣។
សម្រាប់ភាពលេចធ្លោ ហើយទាន់សម័យបច្ចេកវិទ្យាលើទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ Neymar បានជ្រើសយកទូរស័ព្ទ OPPO F7 ធ្វើជាមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធមួយ ក្នុងការប្រើប្រាស់ និងចែករំលែកសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួន។ សម្រាប់រដូវកាល World Cup FIFA 2018នេះ OPPO បានចាប់ដៃគូជាមួយ Neymar នាំយកម៉ូឌែល OPPO F7 ដែលសមត្ថភាពអស្ចារ្យមួយនេះ ផ្សព្វផ្សាយជុំវិញពិភពលោក ពោលគឺ Neymar ផ្ទាល់ ជាអគ្គរាជទូតរបស់ក្រុមហ៊ុនផលិតទូរស័ព្ទ OPPO។ OPPO F7 មានអ្វីទាក់ទាញចិត្ត Neymar? ខាងក្រោមនេះជាលក្ខណៈពិសេសរបស់ទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ OPPO F7 ដែលមានសមត្ថភាពដ៏អស្ចារ្យ ខុសពីទូរស័ព្ទស៊េរីចុងក្រោយដទៃទៀត ដែលកំពុងលក់លើទីផ្សារ ជុំវិញពិភពលោក។ OPPO F7 មាន ៣ ពណ៌៖ ក្រហម (Solar Red) ប្រាក់ (Moonlight Silver) និងពេជ្រខ្មៅ (Diamond Black) ដែលផ្ដល់ជម្រើសច្រើនសម្រាប់មនុស្សសម័យថ្មី។ បន្ថែមពីនេះ អេក្រង់របស់វាគឺ Super Full Screen (Notch Screen) ដែលអេក្រង់ប្រភេទ IPS LCD ទំហំ ៦,២៣ អ៊ីញលាត ៨២,៥ ភាគរយ នៃផ្ទៃខាងមុខជាអេក្រង់ទ្រវែង មានវិមាត្រ ១៩:៩ Ratio មានកម្រិតបង្ហាញ Full HD+ (២២៨០ x ១០៨០) និងដង់ស៊ីតេ អេក្រង់ ៤០៥ppi។ បើនិយាយពីកាមេរ៉ាមុខវិញ គឺពិតជាអស្ចារ្យ ដោយវាមានទំហំ ២៥MP ធំជាងគេបង្អស់នាពេលបច្ចុប្បន្ន និងមានបំពាក់បច្ចេកវិទ្យា AI Beauty ២.០ ដែលពិភពលោកទទួលស្គាល់ថា ជាបច្ចេកវិទ្យាថតរូប Selfie កាន់តែស្អាតបំផុតថែមមួយកម្រិតថែមទៀត។ វាអាចចាប់យកចំណុចសម្គាល់សំខាន់ៗ (focus point) លើផ្ទៃមុខរហូតដល់ទៅ ២៩៦ ចំណុច និងអាចសម្គាល់ភេទអាយុសម្បុរស្បែកទៀតផង។ អ្វីដែលកាន់តែពិសេសនោះ គឺទូរស័ព្ទមួយនេះ បំពាក់ដោយ Sensor HDR 576 របស់ Sony ដែលអាចធ្វើការបានយ៉ាងល្អ ក្នុងការថតរូបស្រស់ស្អាត ទោះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពរូបភាពនៅឆ្ងាយ ឬកុងពន្លឺក៏ដោយ។ បញ្ហាឆាប់អស់ថ្ម ក៏លែងមានច្រើនទៀតហើយ។ OPPO F7 កម្លាំងថ្ម ៣៤០០mAh ៖ ទំហំថ្មមធ្យម ហើយមានមុខងារ AI Battery Management ដែលអាចសំចៃថ្មមិនថាពេលប្រើ ឬទុកចោល។ OPPO F7 ប្រើ Chip Helio P60, RAM ៤GBឬ ៦GB ទំហំមេម៉ូរីម៉ាស៊ីន ៦៤GB ឬ ១២៨GB ហើយអាចបន្ថែម microSD បានដល់ ២៥៦GB និង ដំណើរដោយប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ ColorOS 5.0 ដើរដោយ Android 8.1៕ បន្ទាប់ពីឃើញ Neymar ប្រើ OPPO F7 ដូចនេះហើយតើអ្នកទាំងអស់គ្នាចង់បានមួយដូចគាត់ទេ? ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	មិនត្រឹមតែជាប់ឈ្មោះជាកីឡាករឆ្នើមលំដាប់ពិភពលោកទេ Neymar ក៏ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថា ជាកីឡាករស៊ីវិល័យមួយរូបដែរ ដែលហ៊ានចំណាយលុយទិញផ្ទះរាប់លានដុល្លារ យន្ដហោះផ្ទាល់ខ្លួន។ កីឡាករបាល់ទាត់ឆ្នើមរូបនេះ ក៏ចូលចិត្តចែករំលែកសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃដល់អ្នកគាំទ្រជុំវិញពិភពលោក នៅតាមបណ្ដាញសង្គមថែមទៀត។
លោកវ៉ាត់ ចំរើន អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ (CAMSOC) រៀបរាប់លើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ CAMSOC ដែលបានបង្ហោះនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ដើម្បីបង្ហាញពីបច្ចុប្បន្នភាពអំពីដំណើរការសាងសង់កីឡដ្ឋានធំនៃពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ។ មន្ត្រី CAMSOC រូបនេះ អះអាងថា ពហុកីឡដ្ឋាននេះកំពុងបន្តការសាងសង់ដោយរលូន ហើយអាចនឹងបញ្ចប់ការសាងសង់នាអំឡុងចុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១។ លើសពីនោះការដំឡើងកៅអី និងដាំស្មៅក្នុងកីឡដ្ឋានសម្រេចបានផ្លែផ្កាច្រើន។ «ពេលនេះ ការបំពាក់កៅអីអង្គុយ សម្រាប់កីឡដ្ឋានធំ (Main Stadium) សម្រេចបានជាង១២,០០០កៅអីហើយ គឺនៅសល់តែជាង៤០០០០កៅអីទៀតប៉ុណ្ណោះ ដោយក្នុង១ថ្ងៃៗ ដំឡើងបានប្រមាណ៨០០កៅអី។ ចំពោះការដាំស្មៅលើទីលានបាល់ទាត់ គឺបានដាំពេញទីលានរួចរាល់ហើយ នៅសល់តែផ្លូវរត់អត្តពលកម្មអមជុំវិញទីលានបាល់ទាត់ប៉ុណ្ណោះ ដែលតាមផែនការរៀបចំតុបតែងនានា កំពុងពន្លឿនឲ្យបានឆាប់រហ័សផងដែរ»។ លោក វ៉ាត់ ចំរើន បន្ថែមថាដើម្បីសម្រេចតាមផែនដែលបានគ្រោងទុក ទាំងវិស្វករ កម្មករចិន-ខ្មែរទាំងអស់ ត្រូវបានអនុវត្តវិធានការបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយមិនអនុញ្ញាតឲ្យចេញចូលនោះទេ ពោលគឺស្នាក់នៅ ហូបចុក នៅទីកន្លែងការងារផ្ទាល់តែម្តង។ ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ ជាកន្លែងរៀបចំពិធីបើក-បិទព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ ឆ្នាំ២០២៣ ដែលកម្ពុជាទទួលធ្វើម្ចាស់ផ្ទះជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ៕	កីឡដ្ឋានធំនៃពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោបានបំពាក់កៅអីសម្រេចបាន១២០០០កន្លែង និងដាំស្មៅក្នុងទីលានរួចរាល់ហើយ។ ដំណើរការសាងសង់ នឹងបន្តដើម្បីសម្រេចតាមផែនការកំណត់ បើទោះកម្ពុជាស្ថិតនៅក្នុងវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលបង្កដោយព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈក្តី។
កម្មវិធី «មែកសឺដែស និងកំណប់អាថ៌កំបាំង» ជាកម្មវិធីទេសចរណ៍មួយ ដែលបង្កើតឡើងដោយ ក្រុមហ៊ុនស្តារអូតូ ខេមបូឌា សហការជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ និង Fresh news ។ កម្មវិធីនេះ ចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៦ និងទី១៧ ខែសីហា ដោយក្រុមការងារនឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ខេត្តពោធិ៍សាត់ ទៅទស្សនា រមណីដ្ឋានទេសចរណ៍ធម្មជាតិ អូរសោម និងទស្សនាសិប្បកម្មស្រាទំពាំងព្រៃ។ លោក ប៉ាក់ សុខុម រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ បានមានប្រសាសន៍ក្នុងជំនួបមួយជាមួយអ្នកផ្តួចផ្តើមកម្មវិធី«មែកសឺដែស និងកំណប់អាថ៌កំបាំង» ថា ក្រសួងទេសចរណ៍គាំទ្រពេញទំហឹងចំពោះគម្រោងនេះ។ លោក ប៉ាក់ សុខុម បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«គម្រោងនេះល្អណាស់ ពីព្រោះពលរដ្ឋខ្មែរខ្លះមិនដែលបានឮ និងស្គាល់តំបន់ទេសចរណ៍ពិសេសៗដូចជានៅអូរសោម ដែលស្ថិតក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ទេ»។ លោក តុប សុភ័ក អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ក៏បានថ្លែងគាំទ្រ និងចូលរួមសហការដើម្បីជំរុញឲ្យគម្រោងនេះទៅមុខកាន់តែប្រសើរថែមទៀតដែរ។ បើតាម លោក តុប សុភ័ក នៅឆ្នាំ២០១៦ កន្លងទៅមានទេសចរក្នុងស្រុកប្រមាណ១០លាននាក់ ក្នុងនោះទៅទស្សនាតំបន់ទេសចរណ៍បេតិកភណ្ឌមាន៤៥ភាគរយ ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ២៥ភាគរយ ក្រៅពីនេះគឺទៅកម្សាន្តនៅតំបន់សមុទ្រ។ លោក ឃុន ចាន់ថា នាយកគ្រប់គ្រងផ្នែកលក់ និងទីផ្សារ នៃក្រុមហ៊ុនស្តារអូតូខេមបូឌា បានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុដែលក្រុមហ៊ុនស្តារអូតូបង្កើតកម្មវិធីនេះឡើង គឺដើម្បីចូលរួមកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា ស្វែងរក និងគាស់កកាយតំបន់ទេសចរណ៍ដែលគេមិនសូវស្គាល់ តំបន់ទេសចរណ៍សក្តានុពលដែលត្រូវគេមើលរំលង និងពង្រីកសក្តានុពលតំបន់ទេសចរណ៍ដែលមានស្រាប់ឲ្យកាន់តែមានសកម្មភាពរស់រវើក។ លោក ចាន់ថា បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖« ឥឡូវឲ្យតែគេគិតពីការធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ ឬពិធីបុណ្យនានា ភាគច្រើនគេគិតទៅខេត្តកំពង់សោម និងសៀមរាប បន្ទាប់មកគឺកែប និងកំពត។ បើមិនអីចឹងគេគិតទៅដើរលេងនៅក្រៅប្រទេស ដូចទៅសិង្ហបុរី ថៃ វៀតណាម ទៅអាមេរិក អឺរ៉ុបជាដើម។ អីចឹងបើមានកន្លែងលេងកម្សាន្តច្រើន គ្មានអ្នកណាចង់ទៅលេងក្រៅស្រុកទេ»។	ក្រសួងទេសចរណ៍កម្ពុជា បានគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះការបង្កើតកម្មវិធី កម្មវិធីទេសចរណ៍ «មែកសឺដែស និងកំណប់អាថ៌កំបាំង» ដែលផ្តួចផ្តើមដោយក្រុមហ៊ុនស្តាអូតូ ខេមបូឌា សហការជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងសារព័ត៌មាន fresh News ។ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ បញ្ជាក់ថាគម្រោងនេះល្អខ្លាំងណាស់ក្នុងការចូលរួមលើកស្ទួយវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា។ កម្មវិធី «មែកសឺដែស និងកំណប់អាថ៌កំបាំង» បង្កើតឡើងក្នុងបំណងលើកកម្ពស់ តំបន់សក្តានុពលទេសចរណ៍ដែលគេមិនទាន់ស្គាល់របស់ខេត្តក្រុងនីមួយៗរបស់កម្ពុជា និងផលិតផលអត្តសញ្ញាណដែលមានសក្តានុពលរបស់ខេត្តទាំងនោះ។ កម្មវិធីនេះ ចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៦ និងទី១៧ ខែសីហានេះ ដោយនឹងនាំលោកអ្នកទៅកាន់រមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ធម្មជាតិ អូរសោម និងទៅទស្សនាសិប្បកម្មស្រាទំពាំងព្រៃ ជាតំបន់សក្តានុពលទេសចរណ៍ដែលគេមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ ស្ថិតក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់។
សហរដ្ឋអាមេរិក បើកអង្កេតប្រឆាំងនឹងក្រុមហ៊ុនយន្តហោះប៊ូអ៊ីង។ អាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍ចង់ដឹងថាតើក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ប៊ូអ៊ីងពិតជាបានត្រួតពិនិត្យតាមបញ្ជា ពពួកយន្តហោះ៧៨៧Dreamlinerដែរឬ។ ក្រុមអ្នកអង្កេតសង្ស័យថាមានការរៀបចំធ្វើឯកសារបន្លំ។ បើតាមអាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍អាមេរិក ក្រុមអធិការកិច្ចរបស់ក្រុមហ៊ុនប៊ូអ៊ីងទំនងជាមិនបានធ្វើតេស្តសាកល្បងតំណស្លាបរបស់យន្តហោះប្រភេទ៧៨៧Dreamliner ដែលជាដំណាក់កាលការត្រួតពិនិត្យដ៏ចាំបាច់ទេ។ ហេតុដូច្នេះហើយបានជាអាជ្ញាធរត្រូវបើកអង្កេតដើម្បីដឹងដោយប្រាកដថាពិតជាមានការត្រួតពិនិត្យត្រឹមត្រូវ ហើយបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនមិនរៀបចំឯកសារក្លែងក្លាយទាក់ទងនឹងយន្តហោះនោះ។ តាមធម្មតា ក្រុមហ៊ុនប៊ូអ៊ីង មានកាតព្វកិច្ចត្រូវត្រួតពិនិត្យឡើងវិញ នូវគ្រប់យន្តហោះប្រភេទ៧៨៧ដែលកំពុងផលិតផង និងយន្តហោះដែលកំពុងហោះហើរផង។ អាជ្ញាធរអាកាសចរណ៍អាមេរិកបានឱ្យពេលបីខែដល់ក្រុមហ៊ុនប៊ូអ៊ីងក្នុងការរៀបចំផែនការសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាត្រួតពិនិត្យជាស្វ័យប្រវត្តិប្រកបដោយគុណភាព។ ការបើកអង្កេតនេះ ប្រព្រឹត្តទៅជួនចំពេលដែលក្រុមហ៊ុនយន្តហោះប៊ូអ៊ីងកំពុងឆ្លងកាត់វិបត្តិ និងគ្រោះថ្នាក់ជាបន្តបន្ទាប់។ គំរូយន្តហោះបីប្រភេទក្នុងចំណោមប្រភេទយន្តហោះប៊ូអ៊ីងដឹកអ្នកដំណើរទាំងបួនប្រភេទ ត្រូវជាប់អង្កេតរបស់ភ្នាក់ងារអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលអាមេរិក។ ក្រៅអំពីប៊ូអ៊ីង ៧៨៧ និង៧៣៧ យន្តហោះប៊ូអ៊ីងប្រភេទ៧៧៧ ក៏ត្រូវជាប់ក្នុងសំណាញ់របស់ភ្នាក់ងារអាកាសចរណ៍ស៊ីវិលអាមេរិកដែរ ព្រោះកាលពីថ្ងៃទី១៤មេសា អ្នកប្រកាសអាសន្នតាមបណ្តាញសង្គមបួននាក់បានអះអាងប្រាប់គណៈកម្មការព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកថាមានភាពមិនប្រក្រតីធ្ងន់ធ្ងរក្នុងផលិតកម្មយន្តហោះប៊ូអ៊ីង ៧៣៧Max ៧៨៧Dreamliner និង៧៧៧។ យន្តហោះប៊ូអ៊ីងប្រភេទ៧៨៧Dreamliner និង៧៣៧Max មានបញ្ហាផលិតកម្មជាច្រើនតាំងពីឆ្នាំ២០២៣មក ដែលមកពន្យឺតការប្រគល់យន្តហោះទៅឱ្យអ្នកបញ្ជាទិញយ៉ាងខ្លាំង។ ក្រុមហ៊ុនខ្លះបានកែប្រែកាលវិភាគហោះហើរឆ្នាំ២០២៤តែម្តងផង។ តាំងពីខែមករាមក យន្តហោះប៊ូអ៊ីងប្រភេទ៧៣៧ដែលជាផលិតផលសំណព្វរបស់ក្រុមហ៊ុនប៊ូអ៊ីង ស្ថិតនៅក្រោមការអង្កេតយ៉ាងកៀកកិតរបស់ភ្នាក់ងារអាមេរិក លើរចនាសម្ព័ន្ធទាំងមូលរបស់យន្តហោះ។ ៧៣៧Max ដែលធ្លាប់ជួបវិបត្តិហាមឃាត់មិនឱ្យហោះហើរអស់ជាងមួយឆ្នាំ ក្រោយគ្រោះថ្នាក់ធ្លាក់យន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ម៉ាឡេស៊ីនៅឆ្នាំ២០១៨ និងអេត្យូពី នៅឆ្នាំ២០១៩មក យន្តហោះប្រភេទនេះកំពុងបន្តមានបញ្ហាគុណភាពនិងសុវត្ថិភាពហោះហើរមួយចំនួនទៀត។ បញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរចុងក្រោយគឺការរបូតទ្វាររបស់យន្តហោះអាឡាស្កាកាលពីថ្ងៃទី៥មករា។ រឿងអាស្រូវជាបន្តបន្ទាប់នេះ បានជំរុញឱ្យថៅកែក្រុមហ៊ុនប៊ូអ៊ីង សម្រេចលាលែងចេញពីតំណែងនៅដំណាច់ឆ្នាំ៕	ដោយ៖អៀង សុខម៉ិញ/RFI ខេមរភាសា
ក្នុងដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងឆឹងទូ ខេត្តស៊ីឈ័នដើម្បីចូលរួមជំនួបមេដឹកនាំចិន-ជប៉ុន-កូរ៉េខាងត្បូង ប្រធានាធិបតី មូន ចេអ៊ីន ក៏ឆ្លៀតចូលសំចតនៅទីក្រុងប៉េកាំងដើម្បីជជែកជាមួយសមភាគចិន ស៊ី ជិនភីង ។ លោក មូន ប្រាប់លោក ស៊ី នៅពេលចាប់ផ្ដើមជំនួបពីភាពចាំបាច់ក្នុងការបញ្ចៀសភាពតានតឹងផ្នែកយោធានៅឧបទ្វីបកូរ៉េដែលទំនងកើតឡើងវិញ ខណៈដែលការចរចារវាងកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិក មិនមានដំណើរការអ្វីនោះ។ នាជំនួបនៅមហាវិមានប្រជាជន លោក មូន លើកឡើងថា ភាពតានតឹងណាមួយ មិនល្អឡើយសម្រាប់តំបន់អាស៊ីខាងកើត។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap មេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងបញ្ជាក់ថា៖ «ស្ថានភាពថ្មីៗនេះដែលការចរចារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងត្រូវបានផ្អាក ហើយភាពតានតឹងកើតខ្ពស់វិញ គឺមិនផ្ដល់ផលល្អឡើយសម្រាប់ប្រទេសទាំងពីរ និងកូរ៉េខាងជើង។» ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងក៏លើកឡើងពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់ចិនក្នុងដំណើរការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងការបង្កើតសន្តិភាពអចិន្ត្រៃយ៍ផងដែរ។ ប្រធានាធិបតីចិន ឆ្លើយវិញថា ចិន និងកូរ៉េខាងត្បូងជាមិត្ត និងជាដៃគូយូរមកហើយ និងមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាច្រើន។ លោកបន្តថា ប្រទេសទាំងពីរ ក៏មានការយល់ដឹងរួមគ្នាលើវិស័យច្រើន រួមទាំងការសម្របសម្រួលគ្នាទៅមកដើម្បីសន្តិភាព និងវិបុលភាពតំបន់ព្រមទាំងការពារប្រព័ន្ធពហុភាគីនិយម និងពាណិជ្ជកម្មសេរី។ ទីក្រុងសេអ៊ូល តែងរំពឹងថា ក្រុងប៉េកាំងដែលមានទំនាក់ទំនងស្អិតល្មួតជាមួយក្រុងព្យុងយ៉ាង ជួយរក្សាបរិយាកាសល្អដូចសព្វថ្ងៃដើម្បីឈានទៅការលុបបំបាត់នុយក្លេអ៊ែរ។ យ៉ាងណាមិញ ជំហររបស់ក្រុងប៉េកាំង ហាក់ដើរផ្ទុយពីជំហរក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ថ្មីៗនេះ ចិនបានស្នើទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិឲ្យលើកលែងទណ្ឌកម្មខ្លះលើកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីជាកាតាលីករជំរុញការចរចាដែលជាប់គាំង។ ប៉ុន្តែអាមេរិកជំទាស់។ បញ្ហាកូរ៉េខាងជើង ទំនងជាស្ថិតក្នុងរបៀបវារៈជំនួបត្រីភាគីដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូខាងមុខផងដែរ។ តាមគម្រោង នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លី ខឹឈាំង នឹងស្វាគមន៍លោក មូន និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន ស៊ិនហ្សូ អាបេ នៅទីក្រុងឆឹងទូក្នុងជំនួបត្រីភាគីប្រចាំឆ្នាំ។ មេដឹកនាំទាំងបីនឹងជជែកពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការត្រីភាគីលើផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម សន្តិសុខ វប្បធម៌ និងបរិស្ថាន។ ចិន ទំនងជាឆ្លៀតពេលនេះដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មរវាងជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ៕	ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន នៅថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជិនភីង នៅទីក្រុងប៉េកាំង មុនបន្តដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងឆឹងទូ ដើម្បីចូលរួមជំនួបត្រីភាគីមេដឹកនាំចិន-ជប៉ុន-កូរ៉េខាងត្បូង។ បញ្ហាកូរ៉េខាងជើង ជារបៀបវារៈសំខាន់មួយនៃជំនួបមេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូង និងចិន ដោយលោក មូន ប្រាប់លោក ស៊ី ថា ភាពតានតឹងនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ មិនមានប្រយោជន៍ដល់តំបន់ឡ់យសូម្បីតែចិនក៏ដោយ។
អំឡុងសន្និសីទព័ត៌មាន លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ដែលជាប្រធានសម្ព័ន្ធភាពបក្សប្រឆាំង Pakatan Harapan បានប្រកាសថា លោកទទួលបានសំឡេងគាំទ្រជិត២ភាគ៣នៃសមាជិកសភាសរុបរបស់ម៉ាឡេស៊ីដែលមាន២២២នាក់។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការទទួលបានសំឡេងគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់ពីសំណាក់សមាជិកសភាម៉ាឡេស៊ីបែបនេះ មានន័យថា រដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នដែលដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី មូហ៊ីឌីន យ៉ាស៊ីន បានដួលរលំហើយ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍សិង្ហបុរី Channel News Asia លោក អាន់វ៉ា បញ្ជាក់ទៀតថា សមាជិកសភាជាច្រើនមកពីបក្សផ្សេងៗគ្នា ដែលមិនសប្បាយចិត្តនឹងការដឹកនាំរបស់លោក មូហ៊ីឌីន បានមកជួបលោក និងបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះលោក។ យ៉ាងណាមិញ លោក បដិសេធបញ្ចេញបញ្ជីឈ្មោះសមាជិកសភាដែលគាំទ្រលោកទាំងនោះ ដោយឆ្លើយតបថា លោកនឹងបង្ហាញនៅពេលចូលគាល់ស្ដេច។ «ខ្ញុំបានរំពឹងថាចូលគាល់ព្រះមហាក្សត្រនៅម៉ោង១១ព្រឹកថ្ងៃអង្គារ តែជំនួបនេះត្រូវបានពន្យារពេលវិញ ព្រោះតែព្រះអង្គប្រឈួន»។ លោក អាន់វ៉ា ដែលរួមដៃគ្នាជាមួយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធៀ មហាម៉ាត់ យកជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីឆ្នាំ២០១៨ បញ្ជាក់បែបនេះ មុននឹងបន្ថែមថា លោកបានជជែកជាមួយមហាក្សត្រម៉ាឡេស៊ីតាមទូរសព្ទកាលពីយប់ថ្ងៃទី២២ ខែកញ្ញារួចហើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា លោក Muhyiddin បានឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងខែមីនា ក្រោយជាប់គាំងនយោបាយមួយសប្តាហ៍ពេញ នៅពេលលោក មហាធៀ បានសម្រេចលាលែងពីតំណែង។ កាលនោះ លោក មហាធៀ បានសម្រេចដើរចេញបែបនេះ ក្រោយលោកមិនពេញចិត្តនឹងអ្នកនយោបាយក្នុងសម្ព័ន្ធភាព Pakatan Harapan ដែលបានប៉ុនប៉ងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មីមួយ ជាមួយ UMNO ដែលជាអតីតបក្សកាន់អំណាចចាញ់ឆ្នោតឆ្នាំ២០១៨ របស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ៕	មេដឹកនាំបក្សប្រឆាំងម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម (Anwar Ibrahim) បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញាថា លោកប្រមែរប្រមូលបានសំឡេងគាំទ្រគ្រប់គ្រាន់ពីសមាជិកសភាដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី។ លោកអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីបច្ចុប្បន្នបានដួលរលំហើយ។
អតិថិជន អេ អឹម ខេ ទាំងអស់គ្នាបានដឹងរួចមកហើយថា ធនាគារចល័តរបស់ អេ អឹម ខេ (AMK Mobile) បានដាក់អោយមានការលេង AMK ល្បងប្រាជ្ញា សប្បាយៗ និងប្ដូរពិន្ទុដើម្បីទទួលយកឱកាសទៅផ្សងសំណាងក្នុងការចាប់រង្វាន់ដែលទឹកប្រាក់សរុបចំនួន ៧០លានរៀល។ អេ អឹម ខេ ក៏បានផ្សាយបន្តផ្ទាល់ការចាប់រង្វាន់រកអ្នកឈ្នះជាច្រើននាក់ និងច្រើនសប្ដាហ៍រួចមកហើយដែរ។ នៅថ្ងៃទី ១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ នឹងមានការចាប់រង្វាន់ស្វែងរកអ្នកឈ្នះចំនួន ៣០នាក់ទៀត ដែលម្នាក់ៗនឹងទទួលបានទឹកប្រាក់ចំនួន ១០ម៉ឺនរៀល។ សម្រាប់អតិថិជនថ្មីដែលមិនទាន់បានលេងលោកអ្នកអាចធ្វើការទាញយកកម្មវិធីនៅទីនេះ (Link) ហើយធ្វើប្រតិបត្តិការដូចជា បញ្ចូលលុយទូរស័ព្ទ បង់ទឹក ឬបង់ភ្លើង ឬបង់ថ្លៃប្រមូលសំរាមនិងបង់វិក្កយបត្រផ្សេងៗដើម្បីទទួលបានពិន្ទុ។ វិធីសាស្រ្ដទទួលបានពិន្ទុ៖ អតិថិជនទាំងអស់នឹងទទួលបាន ១ពិន្ទុ នៅពេលធ្វើការទូទាត់វិក្កយបត្តិដូចខាងក្រោម៖ បញ្ចូលលុយទូរស័ព្ទ បង់ទឹក ឬបង់ភ្លើង ឬបង់ថ្លៃប្រមូលសំរាម បង់ប្រាក់កម្ចី និងប័ណ្ណឥណទាន បង់អ៊ីនធឺណិត និងទូរទស្សន៍ខ្សែកាប បង់ថ្លៃការសិក្សា និងបង់វិក្កយបត្រផ្សេងៗ ការប្ដូរពិន្ទុ៖ ប្ដូរ ២ពិន្ទុ ដើម្បីទទួលបានឱកាសលេងកម្សាន្ដ ឆ្លើយសំណួរជាមួយនឹង អេ អឹម ខេ ល្បងប្រាជ្ញា (របៀបប្ដូរពិន្ទុ) ប្ដូរ ៥ពិន្ទុ ដើម្បីទទួលបានឱកាសផ្សងសំណាងចាប់ឆ្នោតរៀងរាល់ ២សប្ដាហ៍ម្ដង (របៀបប្ដូរពិន្ទុ) លក្ខន្ដិក៖ ប្តូរ ៥ពិន្ទុ ទទួលបានឱកាសផ្សងសំណាង ដើម្បីឈ្នះរង្វាន់សាច់ប្រាក់ម្តង (ឧ. ៥ពិន្ទុ = x1) ប្តូរ ២ពិន្ទុ ទទួលបានឱកាសលេងឆ្លើយសំណួរល្បងប្រាជ្ញាម្តង (ឧ. ២ ពិន្ទុ = x1) ឱកាសផ្សងសំណាងយករង្វាន់សាច់ប្រាក់ចំនួន១០ម៉ឺនរៀល ចំនួន ៣០រង្វាន់ រៀងរាល់ថ្ងៃទី១០ និងទី២៥ ជារៀងរាល់ខែរហូតដល់ខែវិច្ឆិកា និងរង្វាន់សាច់ប្រាក់ចំនួន ១លានរៀល ចំនួន ៤០រង្វាន់ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ២០២៣។ ប្រសិនបើការចាប់រង្វាន់ចំថ្ងៃចុងសប្ដាហ៍ ឬថ្ងៃឈប់សម្រាក នឹងលើកទៅថ្ងៃធ្វើការបន្ទាប់។ ប្រាក់រង្វាន់នឹងបញ្ចូលទៅគណនីរបស់អ្នកឈ្នះបន្ទាប់ពីបញ្ចប់កម្មវិធីចែករង្វាន់នៅ អេ អឹម ខេ។ អតិថិជនម្នាក់អាចឈ្នះបានតែមួយរង្វាន់ប៉ុណ្ណោះក្នុងការចាប់ឆ្នោតមួយលើក។ ការចាប់រង្វាន់នឹងធ្វើការផ្សាយបន្ដផ្ទាល់នៅលើហ្វេសប៊ុកផេក AMK អេ អឹម ខេ។ ចំនួនឱកាសផ្សងសំណាងនឹងត្រូវរាប់ឡើងវិញនៅក្រោយថ្ងៃទី៩ និងទី២៤ ម៉ោង១១:៥៩យប់ ព្រោះចំនួនឱកាសរបស់លោកអ្នកត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងកម្មវិធីផ្សងសំណាងរួចហើយ។ គណនីដែលបានបិទ គិតត្រឹមពេលចាប់រង្វាន់ នឹងមិនមានឱកាសចូលរួមការចាប់រង្វាន់នេះទេ។ ***យើងខ្ញុំសូមរក្សាសិទ្ធិក្នុងការកែប្រែលក្ខន្តិកផ្សេងៗនៅពេលណាមួយដោយពុំចាំបាច់ផ្តល់ជូនដំណឹងជាមុន! អំពីគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ គឺជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយទំនួលខុសត្រូវ និងសម្បូរបែប ដល់អតិថិជនគ្រប់រូប និងគ្រួសារដែលមានចំណូលទាប ដើម្បីជួយសម្រេចបំណងប្រាថ្នាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងជីវភាព ដែលពួកគាត់ចង់បាន។ អេ អឹម ខេ បានបង្កើតឡើងជាង ២០ឆ្នាំមកហើយ ដោយមានប្រតិបត្តិការនៅគ្រប់ខេត្ត និងស្រុកក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងនោះមានសាខាជាង ១៥១កន្លែង និងភ្នាក់ងារប្រមាណ ៦,០០០ កន្លែង។ អេ អឹម ខេ ផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុជាច្រើនប្រភេទ រួមមានកម្ចី ប្រាក់បញ្ញើ និងសេវាប្រតិបត្តិការ/ការទូទាត់ប្រចាំថ្ងៃ។ បេសកកម្មរបស់ អេ អឹម ខេ គឺផ្ដល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយទំនួលខុស ត្រូវ និងសម្បូរបែប ដល់អតិថិជនគ្រប់រូប ជាពិសេស ស្រ្តីនិងគ្រួសារដែលមានចំណូលទាប ដើម្បីជួយសម្រេចបំណងប្រាថ្នាផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងជីវភាព ដែលពួកគាត់ចង់បាន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម) AMK - ស្កេនបង់ភ្លើង AMK-បង់ថ្លៃទឹក AMK - បង់ធានារ៉ាប់រង AMK - បង់វិក្កយបត្រ	ការចាប់រង្វាន់សម្រាប់អតិថិជនរបស់ អេ អឹម ខេ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី ១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ ហើយការចាប់រង្វាន់នេះនឹងស្វែងរកអ្នកឈ្នះចំនួន ៣០នាក់ ដែលម្នាក់ៗនឹងទទួលបានទឹកប្រាក់ចំនួន ១០ម៉ឺនរៀល។
នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លងនៃក្រសួងសុខាភិបាល បានប្រកាសឲ្យប្រជាពលរដ្ឋការពារខ្លួនពេលមានភ្លៀងធា្លក់ខ្លាំង ហើយបណ្តាលឲ្យមានលិចទឹកនៅតាមមូលដ្ឋាននានា ដើម្បីចៀសផុតពីជំងឺរាតត្បាតផ្សេងៗ ដែលកើតឡើងជាយថាហេតុ។ នេះបើតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង បានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា។ នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង បានណែនាំពីការប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងអំឡុងមានទឹកជំនន់។ វិធីទាំងនោះរួមមាន៖ ពលរដ្ឋត្រូវតាមដានស្ថានភាពទឹកជំនន់, ត្រៀមរកទួលសុវត្ថិភាព, កុំបើកបរលើទឹកជំនន់, កុំហែលលេងទឹកជំនន់(ជៀសវាងការលង់ទឹក), កុំប្រើដៃផ្ទាល់ទៅកាយកន្លែងទួល ឬពុំនូកនានា (ជៀសវាងពស់ចឹក), ផ្តាច់ចរន្តអគ្គិសនី និងដឹងពីរបៀបការពារកុំឲ្យឆក់, ជាតិពុលនានា ដាក់ឲ្យខ្ពស់ពីទឹកលិច ដើម្បីជៀសវាងពុលដល់មនុស្ស និងសត្វ, ប្រើប្រាស់ទឹកស្អាត និងផឹកទឹកឆ្អិនជានិច្ច, ហើយចំណីអាហារត្រូវគ្របឲ្យត្រឹមត្រូវ ដើម្បីជៀសវាងពីជំងឺរាគមួល។ ក្រៅពីនេះ នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង ណែនាំបន្ថែមថា ពលរដ្ឋត្រូវបង្ការជំងឺឆ្លងផ្សេងៗ ដូចជា ជំងឺគ្រុនពោះវៀន, អាសន្នរោគ, ជំងឺពុលចំណីអាហារ, ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទA, ជំងឺបណ្តាលមកពីព្រូន, ជំងឺលិបតូ, ជំងឺគ្រុនចាញ់, ជំងឺផ្តាសាយធំ, ជំងឺរមាស់ស្បែក និងជំងឺភ្នែកក្រហម។ នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង បានប្រកាសទូរសព្ទលេខ ១១៥ ដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋទាក់ទងបន្ថែមទៀតជុំវិញបញ្ហាផ្សេងៗ ដែលបានកើតឡើង៕	ភ្នំពេញ៖ ភ្លៀងធា្លក់ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយនេះ ធ្វើឲ្យបណ្តាខេត្តមួយចំនួនគ្របដណ្តប់ដោយទឹកជំនន់។ នាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង (CDC) នៃក្រសួងសុខាភិបាល បានប្រកាសសេចក្តីជូនដំណឹងដល់ពលរដ្ឋឲ្យបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដើម្បីជៀសផុតពីគ្រោះថ្នាក់ និងបង្ការជំងឺឆ្លងផ្សេងៗ ពីទឹកជំនន់។
គេហទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រ history.com បានពន្យល់ថា លំនាំនៃម៉ាស៊ីន ATM ដំបូងត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក Luther Simjian ដែលជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជនជាតិអាមេរិកម្នាក់ល្បីល្បាញខាងផ្នែកបង្កើតឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗទំនើបៗ។ ម៉ាស៊ីនដកដាក់ប្រាក់របស់លោកដំបូងមានវត្តមាននៅក្នុងទីក្រុងញូយ៉ក នាឆ្នាំ១៩៦០ ដែលត្រូវបានគេហៅថា«Bankograph»។ ម៉ាស៊ីនរបស់លោកមានផ្ទុកកាមេរ៉ាតូចៗដែលអាចចាប់យករូបភាពនៃសន្លឹកលុយដែលមានដាក់ចូល នឹងបញ្ចេញរូបភាពនោះមកកាន់អតិថិជនវិញក្នុងន័យជាវិកិយប័ត្រ។ លោកធ្វើដូចច្នេះគឺក្នុងន័យបង្វែរអារម្មណ៍របស់មនុស្សទូទៅឲ្យមានការទុកចិត្តលើម៉ាស៊ីន ក្នុងការប្រើប្រាស់លុយរបស់ពួកគេ។ តែម៉ាស៊ីនដកដាក់ប្រាក់របស់លោក Luther Simjian មិនត្រូវបានទទួលជោគជ័យប៉ុន្មាននោះទេ។ នៅចុងទសវត្សរ៍ទី៦០ ការជឿទុកចិត្តរបស់ប្រជាជនទៅកាន់សេវាកម្មស្វ័យប្រវត្តិផ្សេងៗកាន់តែមានភាពប្រសើរឡើងៗ។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៧ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជនជាតិស្កុតម្នាក់ដែលមានឈ្មោះថា John Shepherd Barron បានសហការជាមួយនឹងធនាគារ Barclays របស់ទីក្រុងឡុដ៏ក្នុងការដាក់ឲ្យដំណើរការនៃម៉ាស៊ីន ATM ។ កាលពីពេលនោះម៉ាស៊ីនរបស់លោកមិនទាន់ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់កាត់ATMប្លាស្ទិចនៅឡើយទេ។ ដោយឡែក គេប្រើប្រាស់ក្រដាសដែលព្រីនចេញពីទឹកប៊ិចពិសេស ដែលម៉ាស៊ីនអាចអានបាន។ ចំណែកឯនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៩វិញ លោក Donald Wetzel ដែលជាវិទ្យាសាស្ត្រជនជាតិអាមេរិកបានបង្កើតម៉ាស៊ីនATMជាមួយនឹងការប្រើប្រាស់កាតATMប្លាស្ទិចស្រដៀងគ្នានឹងសព្វថ្ងៃ។ កាតATMនេះមានផ្ទុកកូនមេដែកម៉ាញេទិចតូចៗ ដែលម៉ាស៊ីនអាចបកប្រែទម្រង់នៃមេដែកនេះឲ្យទៅជាទិន្នន័យសំខាន់ៗ ដូចជាលេខគណនី ចំនួនសាច់ប្រាក់ និងឈ្មោះអ្នកប្រើប្រាស់ជាដើម។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧០ ធនាគារនានានៅក្នុងប្រទេសអាមេរិកបានផ្សព្វផ្សាយម៉ាស៊ីនATMនៅតាមបណ្តាញវិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ ក្នុងការទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីអ្នកប្រើប្រាស់ឲ្យកាន់តែច្រើន។ ទូ ATMមិនមែនជាការបង្កើតឡើងដោយមនុស្សណាម្នាក់នោះទេ តែវាជាការវិវត្តនៃគំនិត និងការបង្កើតថ្មីរបស់មនុស្សជាច្រើនរូប។ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ទូ ATMប្រមាណជា២លានគ្រឿងត្រូវបានគេដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់នៅតាមតំបន់នានាជុំវិញពិភពលោក។ ក្នុងនោះ ទូ ATMចំនួន២គ្រឿងក៏មានវត្តមាននៅទ្វីបអង់តាកទិចផងដែរ ដែលជាទ្វីបដាច់ស្រយាលជាងគេ មានទីតាំងនៅខាងត្បូងនៃភពផែនដី៕	នៅក្នុងសម័យថ្មីនៃបច្ចេកវិទ្យាទំនើបនេះ ការប្រើប្រាស់លុយជាទម្រង់ឌីជីថលបានកើនឡើងជាលំដាប់ ជាមួយនឹងភាពងាយស្រួល លឿនរហ័យ និងចំណាយកម្លាំងមនុស្សតិចជាមុន។ បើនិយាយអំពីចលនារបស់សាច់ប្រាក់នៅក្នុងសង្គមជឿនលឿនសព្វថ្ងៃ យើងមិនអាចចាក់ឆ្ងាយចេញពីវត្តមាននៃទូដក និងដាក់ប្រាក់ស្វ័យប្រវត្តិ ដែលមនុស្សទូទៅហៅថា «ATM» នោះឡើយ។ ATM មានន័យពេញថា «Automated Teller Machine»។ ចំពោះម៉ាស៊ីនដែលមនុស្សភាគច្រើនប្រើប្រាស់សឹងតែជាប្រចាំមួយនេះ តើមានប្រវត្តិតាំងពីឆ្នាំណាមក? បង្កើតឡើងដោយអ្នកណាខ្លះ?
ការតែងតាំង លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ ជាប្រធានសហព័ន្ធខ្មែរកីឡាទោចក្រយាន ធ្វើឡើងក្នុងអង្គសន្និបាតវិសាមញ្ញរបស់សហព័ន្ធកាលពីថ្ងៃទី២៧ មិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ នៅទីស្នាក់ការនៃគណៈកម្មាធិការជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា(NOCC)។ សម្រាប់ការប្រកាសតែងតាំងនោះដែរ ដោយមានការចូលរួមពីសំណាក់លោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ និងជាប្រធាន NOCC។ ក្រៅពីផ្លាស់ប្តូរក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំ សហព័ន្ធក៏បានផ្លាស់ប្តូរ និងបន្ថែមសមាជិកមួយចំនួនទៀតផងដែរ។ ក្នុងនោះលោកឧកញ៉ា វង្ស ខាន់ពៅ ដែលជាអគ្គលេខាធិការ ត្រូវបានតំឡើងតួនាទីទៅជាអនុប្រធានទី២ ខណៈតំណែងចាស់របស់លោកជំនួសដោយលោក នូ ចំរើន។ ចំណែកលោក កឹម សុខុន អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ត្រូវបានតែងតាំងជាអនុប្រធានទី១ជំនួសលោក វ៉ាន់ ថន ខណៈលោក ស៊ាង ថៃ កាន់តួនាទីជាអនុប្រធានទី៣។ លោក ព្យែរ អ៊ីវកាទ្រី បន្តកាន់តំណែងអគ្គលេខាធិការរងជាមួយលោក សុខ ដារិទ្ធិ រីឯលោក ឡាយ សុខសៅគន្ធា ជាអគ្គហិរញ្ញិក និងមានសមាជិក៥រូបទៀតរួមមានលោក ឡុង កែមវិចិត្រ, អ៊ូច សារិន, កញ្ញា ឱ ចន្ទន៍ធឿន, ជ័យ ច័ន្ទរស្មី និង ង៉ែត ធានសិរីវល័ក្ខ៕	លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មត្រូវ បានតែងតាំងឲ្យធ្វើជាប្រធានសហព័ន្ធខ្មែរកីឡាទោចក្រយានជំនួសលោក នុត សាអាន ដែលបានដកខ្លួនក្រោមហេតុផលមមាញឹកជាមួយការងារផ្ទាល់ខ្លួន។ សហព័ន្ធ ក៏បានផ្លាស់ប្តូរ និងបន្ថែមសមាជិកថ្មីមួយចំនួនទៀតផងដែរ។
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិននៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ប្រកាសថា គូស្វាមីភរិយាដែលរៀបការអាចមានកូនរហូតដល់បីនាក់ សំដៅជំរុញកំណើនប្រជាជន និងកម្លាំងពលកម្មក្នុងស្រុក។ នេះជាការកែប្រែគោលនយោបាយដ៏ធំមួយ ដោយកន្លងមកចិនអនុញ្ញាតប្រជាជនមានកូនពីរនាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ៥ឆ្នាំក្រោយលុបចោលគោលនយោបាយកូនមួយ ហើយអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាជនមានកូនពីរនាក់ ចិននៅតែមិនអាចជំរុញអត្រាកំណើនប្រជាជនរបស់ខ្លួនដដែល។ ក្នុងរបាយការណ៍ស្ថិតិដែលចេញថ្មីៗនេះ អត្រាកំណើតនៅចិនក្នុងពេលមួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ មានកម្រិតធ្លាប់ខ្លាំងមិនធ្លាប់មានតាំងពីឆ្នាំ១៩៥០ មក។ ចិនកំពុងបារម្ភពីការការកើនឡើងចំនួនប្រជាជនវ័យចំណាស់ និងការធ្លាក់ចុះកម្លាំងពលកម្មក្នុងស្រុក ដែលអាចបង្កផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេស។ កំណែទម្រង់ថ្មីនេះ ត្រូវបានអនុម័តអំឡុងពេលកិច្ចប្រជុំការិយាល័យនយោបាយបក្សកុម្មុយនីស្តចិននៅថ្ងៃទី៣១ ខែមិថុនា។ នេះបើយោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរដ្ឋចិន Xinhua។ កាលពីឆ្នាំ២០១៦ ចិនបានលុបចោលគោលនយោបាយកូនមួយដែលមានអាយុកាលរាប់ទសវត្សរ៍មកហើយដើម្បីបង្កើនអត្រាប្រជាជន។ ទោះជាយ៉ាងណា ការកំណត់ឱ្យមួយគ្រួសារមានកូនពីរនាក់នៅតែទទួលលទ្ធផលបរាជ័យក្នុងការបងើ្កនអត្រាកំណើត។ កម្រិតប្រាក់ចំណូល និងការចំណាយថ្លៃខ្ពស់ក្នុងការចិញ្ចឹមកូននៅតាមទីក្រុង បានរារាំងគូរស្នេហ៍ជាច្រើនពីការចាប់ផ្តើមមានគ្រួសារ ឬសម្រេចចិត្តយកកូនច្រើន។ ជាមួយការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយថ្មីនេះ ទីក្រុងប៉េកាំង រំពឹងអាចដោះស្រាយការកើនឡើងប្រជាជនវ័យចំណាស់ដែលបង្កទៅជាវិបត្តិដូចនៅជប៉ុន ក៏ដូចជារក្សាបរិមាណកម្លាំងពលកម្មក្នុងស្រុកដើម្បីទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ចជាតិផងដែរ៕	ដោយ ឈួ ស៊ាវយីងជាវ
«ពួកគេក្រោកឈរឡើងចំពោះអ្វីដែលពួកគេជឿទុកចិត្ត។ ប្រយុទ្ធគាំទ្រគុណតម្លៃរបស់យើង។ ការពារប្រជាធិបតេយ្យ សេរីភាព និងនិតីរដ្ឋ។ ប្រថុយជីវិតរបស់ពួកគេសម្រាប់យើង»។ ប្រធានសភាអឺរ៉ុប លោកស្រី Roberta Metsola លើកឡើងបែបនេះនៅពេលប្រកាសម្ចាស់ពានរង្វាន់ Sakharov នាថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា។ បើតាមប្រធានសភាអឺរ៉ុប គ្មាននរណាផ្សេងដែលសមទទួលពានរង្វាន់នេះទេ។ ពានរង្វាន់សេរីភាពខាងការគិតរបស់អឺរ៉ុបនេះភ្ជាប់មកជាមួយទឹកប្រាក់៥ម៉ឺនអឺរ៉ូ (ប្រហែល៤៩១០០ដុល្លារ) ដែលនឹងត្រូវផ្តល់ទៅអ្នកតំណាងសង្គមស៊ីវិលអ៊ុយក្រែន។ ពានរង្វាន់នេះត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមសកម្មជនជនជាតិសូវៀតម្នាក់លោក Andrei Sakharov ដែលរើបង្រះប្រឆាំងនឹងការរំលោភអំណាច និងសិទ្ធិមនុស្សនៅសហភាពសូវៀត។ ពានរង្វាន់ Sakharov ត្រូវបានប្រគល់ដោយសភាអឺរ៉ុបជារៀងរាល់ឆ្នាំតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៨ ដល់បុគ្គល និងអង្គការណាដែលការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពមូលដ្ឋាន។ កាលពីឆ្នាំមុន ពានរង្វាន់នេះត្រូវបានប្រគល់ឱ្យជនជាតិរុស្ស៊ីលោក Alexei Navalny ដែលជាប់គុក ដោយសាររិះគន់ប្រឆាំងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន ជុំវិញការក្តោបក្តាប់ និងប្រមូលផ្តុំអំណាចជាង១០ឆ្នាំ។ ម្ចាស់ពានរង្វាន់នៅឆ្នាំមុនៗទៀតរួមមានក្រុមប្រឆាំងដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យនៅបេឡារុស, សកម្មជនប៉ាគីស្ថាន លោកស្រី Malala Yousafzai និងប្រធានាធិបតីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង Nelson Mandela៕	សភាអឺរ៉ុប នៅថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ប្រគល់ពានរង្វាន់សេរីភាពខាងការគិត Sakharov ប្រចាំឆ្នាំរបស់ខ្លួនទៅប្រជាជនអ៊ុយក្រែនដើម្បីជាកិត្តិយសដល់ពលរដ្ឋអ៊ុយក្រែនដែលប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពានពីសំណាក់រុស្ស៊ីជិត៨ខែទៅហើយ។
កណ្ដាល៖ សមត្ថកិច្ចខេត្តកណ្ដាល នៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២នេះ បានកោះហៅបុរសម្នាក់ រហ័សនាម«គ្រូតឿ» ទៅអប់រំ និងធ្វើកិច្ចសន្យាបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពទាំងឡាយណា ដែលអសីលធម៌នៅលើបណ្ដាញសង្គម។ នេះបើតាមលោក ឈឿន សុចិត្ត ស្នងការនគរបាលខេត្តកណ្ដាល។ លោក ឈឿន សុចិត្ត បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីតាមទូរស័ព្ទថា សមត្ថកិច្ចហៅ «គ្រូតឿ» ទៅប៉ុស្តិ៍រដ្ឋបាលឃុំវិហារសួគ៌ ដើម្បីពន្យល់ប្រាប់បុរសនេះ កុំឱ្យបង្ហោះរូបណាដែលគ្មានភាពថ្លៃថ្នូរ និងមិនមានក្រមសីលធម៌ទៀត។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ គ្រូតឿ បានថតវីដេអូបង្ហោះតាមបណ្ដាញសង្គម មានស៊ីអាចម៌គោ និងសកម្មភាពប្លែកៗ ដែលអសីលធម៌ជាច្រើន។ ស្នងការនគរបាលខេត្តកណ្ដាលរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា ៖« បើមនុស្សមិនមែនចេះស៊ី អាចម៌គោនោះទេ បើមនុស្សចេះស៊ីអាចម៌គោចប់ហើយ។ គាត់ចង់បាន Like ចង់បាន share ចង់ល្បី តែគាត់មិនគិតថា វាប៉ះពាល់ដល់សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធាណៈ អ៊ីចឹងយើងហៅគាត់មកនេះ គ្រាន់តែណែនាំឱ្យគាត់ធ្វើអីឱ្យមានសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរជាមនុស្ស»។ សូមជម្រាបថា បច្ចុប្បន្ន សមត្ថកិច្ចកំពុងធ្វើការសាកសួរនាំ«គ្រូតឿ»ជុំវិញរឿងនេះ នៅប៉ុស្តិ៍រដ្ឋបាលឃុំវិហារសួគ៌៕	ដោយ៖ ញឹក សំអូន
ប្រតិមានេះគេនិយមហៅថា ព្រះគម្លង់ ឬ ស្តេចគម្លង់ ជាឈ្មោះដែលគេហៅតាមលានស្តេចគម្លង់នៅភាគ ឦសាននៃ ព្រះបរមរាជវាំងអង្គរធំ។ ប្រតិមានេះ មានការគោរពបូជាសក្ការៈយ៉ាងខ្លាំង ហេតុដូច្នេះទើបមាន ជនទុច្ចរិត ប៉ុនប៉ងលួចអាករយកព្រះសិរនៅយប់ថ្ងៃទី១៤-១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៦៧។ ក្រោយហេតុការណ៍នោះភ្លាម គេដឹកយកប្រតិមានោះមករក្សាទុកឲ្យ មានសុវត្តិភាពមុននឹងបញ្ជូនទៅសារមន្ទីរនៅខែតុលាឆ្នាំដដែល។ តាមពិត ប្រតិមានេះគឺជាតំណាងទេពព្រះយម ឬព្រះយមរាជ ដែលជាទេពត្រតត្រាឋាននរកនិងជាអ្នកកាត់ក្តីទាឋាននរក នោះផង។ គេអាចសម្គាល់ប្រតិមាជារូបព្រះយមបានតាមរយៈរូបរាងដ៏មានឫទ្ធិអំណាច អង្គុយបញ្ឈរក្បាលជង្គង់ម្ខាង និងមានបញ្ចេញ «ចង្គម» មួយគូ។ នៅលើបល្ល័ង្កចំពីមុខមានអក្សរចារឹកបាន បញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីអត្តសញ្ញាណ របស់ព្រះអង្គ បើទោះបីជាអក្សរចារឹកនោះចារឡើងនៅសម័យកាលក្រោយក៏ដោយចុះ។ គេចាត់ទុកប្រតិមានេះជា ប្រតិមាដែលមានលក្ខណៈពិសេសជាងគេ ព្រោះពុំមានព្រះពស្ត្រនិងគ្រឿងអលង្ការ រីឯទម្រង់ដងខ្លួនត្រង់ព្រះឧទរ រាបស្មើ។ ទម្រង់ទូទៅនៃប្រតិមាធ្លាក់បានយ៉ាងល្អ សមសួន ទម្រង់មុខពេញ ចង្កាព្រៃកសមពុកចង្កា ក្នុងព្រះកេសា ល្អវិចិត្រ ដើមទ្រូងក្រអាញចាំប្រកបដោយអំណាច ដែលទម្រង់បែបនេះមានបង្ហាញតែនៅក្នុងសិល្បៈចុង សតវត្សទី៨ប៉ុណ្ណោះ។ គេពុំទាន់បានដឹងប្រភពច្បាស់លាស់នៃប្រតិមានេះឡើយប៉ុន្តែ គេដឹងថារូបនេះត្រូវបានយក មកតម្កល់នៅបរិវេណទីលាន ដែលក្រោយមកគេបានកែប្រែជាខ្វាសំខាន់មួយរបស់ព្រះបរមរាជវាំង អង្គរធំ។ ម្រាមព្រះហស្តសឹករេចរិលទៅតាមពេលវេលា - ព្រះហស្ថស្តាំទំនងជាកាន់ដំបង ហើយកាលពីដើមឡើយ ដោយសារដងខ្លួនមានស្ពៃដុះព័ទ្ធជិតជាបុព្វហេតុមួយ ដែលមានរឿងតំណាលថាមានស្ដេចមួយព្រះអង្គនៅរាជវាំង អង្គរបានឆ្លងជំងឺឃ្លង់។ បើទោះជាប្រភពនៃរូបប្រតិមានេះស្ថិតក្នុងសភាពស្រពិចស្រពិលក្តី ក៏គេសង្កេតឃើញ ចរន្តនៃការនិយមបោះចម្លងរូបនេះឡើងវិញ ដើម្បីយកទៅតម្កល់បូជា បានធ្វើឡើងយ៉ាងផុសផុលនៅទូទាំង ប្រទេស៕	ភ្នំពេញ៖ ដោយសហការជាមួយសាលាបារាំងចុងបូព៌ា, សារមន្ទីជាតិដែលស្ថិតនៅក្រោមចំណុះក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈបានបង្កើតពិព័រណ៍តាមអនឡាញជាលើកទី១របស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី១៣ខែមេសាឆ្នាំ២០២១។ នៅក្នុងអំឡុងពេលពិព័រណ៍នេះ សារមន្ទីជាតិផ្សព្វផ្សាយប្រវត្តិរូបចម្លាក់ប្រវត្តិសាស្រ្តសំខាន់ៗមួយចំនួនជូនអ្នកអាន អ្នកស្តាប់ និងអ្នកទស្សនា។ ដោយទទួលបានការអនុញ្ញាតពីស្ថាប័នជំនាញខាងលើ និងដោយមានគោលបំណងចូលរួមផ្សព្វផ្សាយលើកកម្ពស់តម្លៃវប្បធម៌ខ្មែរ សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកថ្មីៗ(Thmeythmey.com) សូមបង្ហាញជូននូវប្រវត្តិរូបចម្លាក់មួយចំនួនដូចតទៅ។ បញ្ជាក់៖ រូបថត និងអត្ថបទជាកម្មសិទ្ធិរបស់សារមន្ទីជាតិកម្ពុជា។
គ្មានអ្នកចាញ់ គឺឈ្នះទាំងពីរ។ នេះគឺជាលទ្ធផលនៃការប្រកាសម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្ដៅ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនៅរដ្ឋធានីលីម៉ា ប្រទេសប៉េរូ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិបានប្រកាសថា ទីក្រុងប៉ារីស នឹងត្រូវរៀបចំកីឡាអូឡាំពិករដូវក្ដៅឆ្នាំ២០២៤ ឯទីក្រុងឡូសអែនជេលែសនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះឆ្នាំ២០២៨ ។ វាជាលើកទីបីដែលទីក្រុងទាំងពីរធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡានេះ។ តាមពិតទៅនោះ លទ្ធផលត្រូវបានដឹងរួចស្រេចទៅហើយតាំងពីយូរណាស់មកហើយ។ ប៉ារីស និងឡូសអែនជេលែស គឺជាបេក្ខភាពពីរចុងក្រោយដែលដេញថ្លៃធ្វើជាម្ចាស់កីឡាអូឡាំពិកឆ្នាំ២០២៤ ។ ប៉ុន្តែប្រធានគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ Thomas Bach បានប្រឹងប្រែងអស់ពេលមួយឆ្នាំ ដើម្បីរកមធ្យោបាយផ្សេងដើម្បីឲ្យព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកដំណើរការរលូន និងដើម្បីឲ្យបេក្ខភាពទីក្រុងទាំងពីរសុទ្ធតែជាអ្នកឈ្នះ។ ឆ្នាំ២០២៤ គឺជាខួប១០០ឆ្នាំ ដែលក្រុងប៉ារីសធ្វើជាម្ចាស់កីឡាអូឡាំពិករដូវក្ដៅចុងក្រោយ គឺនៅឆ្នាំ១៩២៤ ។ នេះអាចជាមូលហេតុមួយដែលគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិសម្រេចចិត្តឲ្យក្រុងប៉ារីសធ្វើម្ចាស់ផ្ទះតែម្ដងទៅ ហើយទុកឲ្យអូឡាំពិកឆ្នាំ២០២៨ សម្រាប់ទីក្រុងឡូសអែនជេលេសវិញ។ ឯការទទួលសិទ្ធិជាម្ចាស់កីឡាអូឡាំពិករបស់ឡូសអែនជេលែស គឺជាការបញ្ចប់ការរង់ចាំរយៈពេល៣៤ ដែលអូឡាំពិករដូវក្ដៅត្រឡប់ទៅកាន់ទឹកដីអាមេរិកជាថ្មី។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP ជាថ្នូរនឹងការត្រូវរង់ចាំដល់ទៅ១១ឆ្នាំ ក្រុងឡូសអែនជេលេសដែលធ្លាប់ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍ធំៗជាច្រើនលើកមកហើយនោះ នឹងទទួលបានកញ្ចប់ទឹកប្រាក់បន្ថែមចំនួន៣០០លានដុល្លារ ឬក៏ច្រើនជាងនេះ ដើម្បីបង្ការការខ្វះខាតសម្រាប់ដំណើរការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍បួនឆ្នាំម្ដងនេះ។ អភិបាលក្រុងឡូសអែនជេលេស លោក Eric Garcetti និយាយថា យើងបានត្រៀមខ្លួនរួចហើយ។ ដោយឡែកក្រុងប៉ារីសវិញបានបរាជ័យក្នុងដេញថ្លៃធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាអូឡាំពិករដូវក្ដៅនេះពីរដងជាប់គ្នា។ ពោល គឺក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ដែលក្រុងប៉េកាំងទទួលសិទ្ធិរៀបចំ និងម្ដងទៀតក្នុងឆ្នាំ២០១២ ដែលពេលនោះក្រុងឡុងដ៍ជាអ្នកឈ្នះ។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤ ពីដំបូងមានបេក្ខភាពដល់ទៅ៥ ប៉ុន្តែក្រុងរ៉ូម ប៊ុយដាប៉ែស និងហាំប៊ើគ បានដកខ្លួនចេញមុន៕	គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិ (OIC) នៅថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា បានសម្រេចឲ្យទីក្រុងប៉ារីសធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាអូឡាំពិកឆ្នាំ២០២៤ ហើយទីក្រុងឡូសអែនជេលែសជាម្ចាស់ផ្ទះឆ្នាំ២០២៨ ។ នេះជាការសម្រេចចិត្តដ៏កម្រ ដែលស្ថាប័នកីឡាមួយនេះប្រកាសទីក្រុងពីរធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំនេះក្នុងពេលតែមួយ។ នេះក៏ជាលើកទីមួយ ដែលបេក្ខភាពពីរចុងក្រោយដើរចេញក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះដូចគ្នាដែរ។
ការចរចារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងដើម្បីរកផ្លូវឈានទៅកាន់ការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ មិនដំណើរទៅមុខឡើយ។ ទស្សនកិច្ចរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ (Mike Pompeo) នៅក្រុងព្យុងយ៉ាងដើម្បីជជែកពីបញ្ហានេះ ត្រូវបានលុបចោល។ ដោយមើលឃើញការជាប់គាំង រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ ជេម ម៉ាធីស ក៏លើកឡើងបំណងចាប់ផ្ដើមសមយុទ្ធជាមួយកូរ៉េខាងត្បូងឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែគំនិតនេះ ត្រូវបានលោក ត្រាំ បដិសេធចោល។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់សេតវិមានថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា លោក ត្រាំ និយាយថា នៅពេលនេះ គ្មានហេតុផលអ្វីដែលត្រូវចំណាយលុយច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់លើល្បែងសង្គ្រាមរវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងឡើយ។ ប៉ុន្តែសេចក្ដីថ្លែងការណ៍សេតវិមានបានបញ្ជាក់ដែរថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកអាចបញ្ជាឲ្យរៀបចំសមយុទ្ធនេះពេលណាក៏បានជាមួយកូរ៉េខាងត្បូង ឬជប៉ុនក៏ដោយ។ បើលោក ត្រាំ សម្រេចចិត្តបែបនោះមែន សមយុទ្ធនឹងកាន់តែធំមិនខាន។ ទំនងចង់រក្សាស្ថានភាពកុំឲ្យកាន់តែពិបាកនោះ លោក ត្រាំ ក៏ឆ្លៀតលើកសរសើរទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ដែលកើតចេញពីជំនួបប្រវត្តិសាស្ត្រនៅសិ្ហបុរី។ ក្រៅពីមិនបន្ទោសកូរ៉េខាងជើងចំៗហើយនោះ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះបែរជាទៅបាញ់ព្រួញដាក់ចិន និងបន្ទោសចិនថា ធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើងយ៉ាប់យ៉ឺន។ លោក ត្រាំ និយាយត្រង់ថា មួយផ្នែកនៃបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង បណ្ដាលមកជម្លោះពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន។ ដូចដឹងស្រាបហើយ ក្រុងប៉េកាំង គឺជាសម្ព័ន្ធចាក់ទឹកមិនលិចតែមួយគត់របស់របបដឹកនាំក្រុងព្យុងយ៉ាង និងជាទីឆ្លងកាត់ទំនិញទៅកូរ៉េខាងជើង។ លោក ត្រាំ អះអាងថា ក្រុងប៉េកាំងលែងមានជំហររឹងមាំដាក់ក្រុងព្យុងយ៉ាងទៀតហើយ។ តាមរយៈ Twitter នៅថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះបញ្ជាក់ថា ចិនបានផ្ដល់ជំនួយច្រើនដល់កូរ៉េខាងជើងរាប់ទាំងលុយ ប្រេង ជី និងទំនិញច្រើនមុខទៀត ដែលនេះមិនមែនជារឿងល្អឡើយ។ ការជាប់គាំងការចរចាក្នុងការរំសាយនុយក្លេអ៊ែរ កើតចេញពីជំហរផ្ទុយគ្នារវាងអាមេរិក និងកូរ៉េខាងជើង។ អាមេរិកនៅតែប្រកាន់ជំហរឲ្យកូរ៉េខាងជើងបោះបង់នុយក្លេអ៊ែរទាំងស្រុងសិន មុននឹងខ្លួនអាចផ្អាកទណ្ឌកម្ម។ តែកូរ៉េខាងជើងចង់ឲ្យបានការព្យួរទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងការប្រកាសបញ្ចប់សង្គ្រាមកូរ៉េជាផ្លូវការ ទន្ទឹមគ្នានឹងពេលដែលខ្លួនបន្តដំណើរការរំសាយនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន៕	មួយថ្ងៃក្រោយប្រមុខការពារជាតិអាមេរិក ជេម ម៉ាធីស (James Mattis) លើកគំនិតចាប់ផ្ដើមសមយុទ្ធនៅឧបទ្វីបកូរ៉េឡើងវិញ ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បែរជាប្រកាសថា លោកមិនគាំទ្រគំនិតនេះទៅវិញ។ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា លោក ត្រាំ នៅតែនិយាយលើកសរសើរទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោកជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង គីម ជុងអ៊ុន ទោះជាការចរចាដើម្បីរំសាយនុយក្លេអ៊ែរបានជាប់គាំងក្ដី។ លោក ត្រាំ នៅតែបន្ទោសចិនដែលមិនព្រមជួយដោះស្រាយបញ្ហានេះ។
មកទល់បច្ចុប្បន្ន ក្រសួងសុខាភិបាលបានសហការជាមួយអង្គការដៃនានាពង្រីកសេវាថែទាំកុមារខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ នៅគ្រប់រាជធានី-ខេត្ត បានជាង៣០មន្ទីរពេទ្យហើយ។ លើសពីនេះក្រសួងក៏មានផែនការពង្រីកការផ្ដល់អាហារូបត្ថម្ភមធ្យម ដល់កុមារដែលខ្វះអាហារូបត្ថម្ភនៅតាមបណ្ដាខេត្តគោលដៅមួយចំនួនទៀត ផងដែរ។ ក្នុងសិក្ខាសិលាណែនាំគម្រោងព្យាបាល និងថែទាំកុមារកង្វះអាហារូបត្ថម្ភស្រួចស្រាលមធ្យម និងធ្ងន់ធ្ងរ នៅភោជនីយដ្ឋានទន្លេបាសាក់២ នៅថ្ងៃទី២៧មករា លោកស្រី ប្រាក់ សោភ័ណនារី រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាលបានបញ្ជាក់ថា ខេត្តគោលដៅដែលរដ្ឋាភិបាលផ្ដល់អាហារូបត្ថម្ភដល់កុមារស្គមស្គាំង គឺមានខេត្តសៀមរាប តាកែវ និងកំពង់ឆ្នាំង។ បើតាមលោកស្រី សោភ័ណនារី កុមារភាគច្រើននៅខេត្តទាំងនោះ មានជំងឺស្គមស្គាំង ឬខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ តាមរយៈអ្នកជំនាញបានថ្លឹងទម្ងន់ និងវាស់ដោយម៉ែត្រតូចមួយនៅដើមដៃហើយកំណត់តាមពណ៌។ លោកស្រី បន្តពន្យល់ថា បើគេវាស់ទៅឃើញលទ្ធផលពណ៌បៃតង កុមារនោះគឺមានសុខភាពល្អ, បើលទ្ធផលពណ៌ទឹកក្រូចបង្ហាញថាកុមារខ្វះអាហារូបត្ថម្ភកម្រិតមធ្យម និងលទ្ធផលចេញពណ៌ក្រហម គឺខ្វះអាហារូបត្ថម្ភធ្ងន់ធ្ងរ ដែលត្រូវបញ្ចូនកុមារទៅមន្ទីរពេទ្យដើម្បីព្យាបាល។ លោកស្រី បានបន្ថែមថា ចំពោះអាហារូបត្ថម្ភសម្រាប់ព្យាបាលឱ្យកុមារខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ ឬស្គមស្គាំងនៅកម្ពុជានេះ មិនតម្រូវឱ្យបង់ថវិកានោះឡើយ។ ជុំវិញការអនុវត្តគម្រោងផ្ដល់អាហារូបត្ថម្ភដល់កុមារនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ លោកស្រី ប្រាក់ សោភ័ណនារី រំពឹងថាកុមារកម្ពុជា នឹងទទួលបានការថែទាំព្យាបាលទាន់ពេលវេលា ដើម្បីជៀសវាងពីបញ្ហាខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ ដែលអាចធ្វើឱ្យពួកគេធ្លាក់ខ្លួនឈឺធ្ងន់ធ្ងរ។ ដើម្បីបង្ការនូវបញ្ហានេះ លោកស្រី ទាមទារឱ្យអាណាព្យាបាលដែលមានកូនកង្វះអាហារូបត្ថម្ភ សូមនាំកូនទៅព្យាបាលនៅមណ្ឌលសុខភាពឱ្យទាន់ពេលវេលា។ ជាមួយគ្នានេះ អង្គការ ហេឡែន ខេលល័រ ប្រចាំកម្ពុជា ក៏មានគម្រោងផ្ដល់អាហារូបត្ថម្ភដល់កុមារប្រមាណ ១០០០នាក់ ដែលស្ថិតក្នុងតំបន់គោលដៅរួមមាន៖ ខេត្តតាកែវ (នៅស្រុកបាត់ទី និងដូនកែវ), សៀមរាប (នៅស្រុកសូត្រនិគម) និងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង(ស្រុកកំពង់ត្រឡាច និងស្រុកបរិបូណ៌)។ បើតាម លោក ហ៊ូ ក្រើន នាយកអង្គការ ហេឡែន ខេលល័រ ប្រចាំកម្ពុជា គម្រោងនេះនឹងអនុវតុ្តពីឆ្នាំ២០២៣ដល់ ២០២៧។ លោក ហ៊ូ ក្រើន នាយកអង្គការ ហេឡែន ខេលល័រ ប្រចាំកម្ពុជា លោកបានបញ្ជាក់ថា៖« ការព្យាបាល និងផ្ដល់អាហារូបត្ថម្ភដល់កុមារនេះ គឺមានសារសំខាន់ណាស់ ព្រោះបានជួយកាត់បន្ថយកុមារខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ។ ហើយពេលកុមារមានសុខភាពផ្នែករាងកាយ និងស្មារតីបានល្អ ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សនៅកម្ពុជាក៏បានល្អនោះដែរ»។ កុមារភាគច្រើនដែលមានជំងឺស្គមស្គាំ គឺដោយសារម្ដាយឪពុកមិនបានផ្ដល់អាហារូបត្ថម្ភឱ្យកូនៗបានគ្រប់គ្រាន់ ឬមើលថែពួកគេបានដិតដល់។ លោក ក្រើន បានរំឭកយ៉ាងដូច្នេះ៖«ក្រសួងសុខាភិបាល បានកំណត់រួចហើយ កុមារអាយុក្រោម៦ខែ ម្ដាយត្រូវបំបៅកូនដោយទឹកដោះតែមួយគត់ តែបើមិនបានផ្ដល់ឱ្យកូនគ្រប់គ្រាន់ទេ កូននឹងមានបញ្ហាកង្វះអាហារូបត្ថម្ភជាមិនខាន។ កុមារអាយុ ៦ខែឡើងទៅ ម្ដាយត្រូវឱ្យកូនបរិភោគអាហារឱ្យគ្រប់គ្រាន់តាមស្តង់ដាបរិមាណ និងគុណភាព»។ បើតាមរបាយការណ៍បឋមរបស់អង្គការអង្គេតប្រជាសាស្រ្ត និងសុខភាពកម្ពុជា នៅកម្ពុជាមានកុមារប្រមាណ ៥០០០០នាក់ ដែលកង្វះអាហារូបត្ថម្ភស្រួចស្រាល់ធ្ងន់ធ្ងរ(SAM) មិនបានព្យាបាល ដោយបន្ថែមបន្ទុកនៃជំងឺ និងការស្លាប់នៅក្នុងចំនួនប្រជាជនអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ និងបណ្ដាលឱ្យការលូតលាស់របស់កុមារនៅមានកម្រិត។ ក្នុងឆ្នាំ២០២១-២០២២ កុមារស្គមស្គាំង នៅកម្ពុជាប្រមាណ ១០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវបានទទួលការព្យាបាល៕	រដ្ឋាភិបាលនឹងអនុវត្តគម្រោងផ្តល់អាហារូបត្ថម្ភដល់កុមារ នៅក្នុងខេត្តគោលដៅចំនួន៣ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៣។ ក្នុងនោះមានខេត្តសៀមរាប តាកែវ និងកំពង់ឆ្នាំង។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោកស្រី ប្រាក់ សោភ័ណនារី រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងសុខាភិបាល។
១- ប្រើអ៊ីនធឺណិត មិនមានភាពរអាក់រអួល (2 Way Backup) ។ ២- មិនបាច់ចំណាយលើ Wifi Hotsport ។ ៣- ថែមជូន CamSpring ១០កេះ ជារៀងរាល់ខែ ។ នៅមានអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនទៀត។ ដើម្បីប្រឹក្សាបន្ថែមសូមទំនាក់ទំនងមកកាន់យើងខ្ញុំតាមទូរសព្ទលេខ: ០១៧ ៨៦៦ ៥៥០/ ០១៧ ៨៦៦ ៥៥១/ ០១៧ ៩៨ ៩៨ ៤៥ ឬ អ៊ីម៉ែល ៖ [email protected] ។ អាសយដ្ឋាន៖ ២២៩E1, ផ្លូវ ១៨២, សង្កាត់ទឹកល្អក់២, ខណ្ឌទួលគោគ, រាជធានីភ្នំពេញ។ ដើម្បីជំនួយដល់ភាពរីកចម្រើនអាជីវកម្មលោកអ្នក នៅចាំអីទៀតរួសរាន់ទ្បើង ការថែមជូននេះមានការកំណត់។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ឱកាសពិសេស!! សម្រាប់ខែកក្កដានេះ រាល់ការជាវកញ្ចប់អ៊ីនធឺណិត១៦៨ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលមានបុគ្គលិកក្នុងការិយាល័យ ១០ទៅ២០នាក់ នឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍សំខាន់ដូចជា៖
បងប្រុស ស៊ីណា ដែលជាបុគ្គលិកបំរើការនៅខណ្ឌ ៧ មករា បានមកបើករង្វាន់នៅ រោងចក្រស្រាបៀរកម្ពុជា ប្រាប់ទាំងទឹកមុខញញឹម សប្បាយរីករាយថា ខ្ញុំក៏មិនដឹងដែរថា នៅក្នុងកំប៉ុង ស្រាបៀរកម្ពុជា ដែលខ្ញុំទិញពីអ្នកលក់ នៅតាមផ្លូវម្តុំគីឡូលេខ ៩ ប្រមាណ ៦កំប៉ុងនោះ វាមានរង្វាន់ធំ ៤០លានរៀលនៅក្នុងកំប៉ុង ទាំងនោះទេ ខ្ញុំគ្រាន់តែចង់ទិញ ស្រាបៀរកម្ពុជា មកពិសាក្នុងឱកាសជួបជុំប៉ាខ្ញុំ និងបងប្អូន ក្រោយពេលគាត់ត្រឡប់ពី ស្រុកវិញតែប៉ុណ្ណោះ តែអ្នកណាទៅអីថា ពេលមកដល់ផ្ទះចាប់ ផ្តើមញាំបាយ គាស់មួយ កំប៉ុងមក ស្រាប់តែឃើញលេខ ៤០លានរៀល លើក្រវិលកំប៉ុង ខ្ញុំឡើងចង់ភាំង ភ័យអរៗ ហើយបង្ហាញទៅបងប្អូន គេគ្នាហ៊ោសប្បាយ! ហើយទិញ ២កេស ថែមទៀតជប់លៀងឈ្នះរង្វាន់ហ្នឹងតែម្តង។ បងប្រុសបន្ថែមទៀតថា ជារឿយៗ ស្រាបៀរកម្ពុជា គាត់តែងតែជាជម្រើសស្រាបៀរទី១ សម្រាប់ការជួបជុំជាមួយមិត្តភក្តិបងប្អូន រាល់ពេលមានកម្មវិធីសប្បាយរីករាយផ្សេងៗ ដោយសារតែរសជាតិដ៏ឆ្ងាញ់របស់វា និង ក្រោយពេលទស្សនារោងចក្រស្រាបៀរកម្ពុជា រួចមក ធ្វើអោយគាត់កាន់តែមានទំនុកចិត្ត និង ជឿជាក់ទៅលើគុណភាព និង អនាម័យនៃ ការផលិតស្រាបៀរនេះកាន់តែខ្លាំងឡើង។ ហើយមុនបញ្ចប់លោកក៏ប្រាប់ផងដែរថា ប្រាក់រង្វាន់ដែលបានមកនេះ បងប្រុសនឹងផ្តល់ទៅ អោយម្តាយជាទីស្រឡាញ់សម្រាប់ ទិញម៉ាស៊ីនបោកគក់បន្ថែម ដើម្បីពង្រីកមុខរបរនេះថែម ទៀត។ ពិសាដោយការទទួលខុសត្រូវ!	ភ្នំពេញ៖ សំណាងអាចកើតឡើងគ្រប់ពេលវេលាទាំងអស់អោយតែយើងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវ ទង្វើល្អជាមួយអ្នកជុំវិញខ្លួន ហើយនេះក៏អាចជាហេតុផលមួយដែលបងប្រុស ហែម ស៊ីណា ឈ្នះបានរង្វាន់៤០លានរៀល ពីក្រវិលកំប៉ុង ស្រាបៀរកម្ពុជា បន្ទាប់ពីទៅទទួលយកឪពុក មកពីលេងស្រុកក្រោយពេលសែនឆេងម៉េង និង ចូលឆ្នាំខ្មែររួច។
បុរស ដែលជាពលករចំណាកស្រុកមកពីប្រទេសហ្វីលីពីន បានធ្វើចត្តាឡីស័កក្នុងសណ្ឋាគារមួយកន្លែងក្នុងទីក្រុង Kaohsiung ។ បុរសរូបនេះ ត្រូវបានបុគ្គលិកសណ្ឋាគារចាប់បានតាមរយៈកាម៉េរាសុវត្ថិភាពដោយលោកបានឈានជើងចេញពីបរិវេណបន្ទប់លោក ប្រហែល ៨ វិនាទីប៉ុណ្ណោះ។ ក្រោយឃើញបែបនេះ បុគ្គលិកសណ្ឋាគារនេះ បានទាក់ទងទៅកាន់អាជ្ញាធរសុខាភិបាលក្រុងនេះ ហើយទីបំផុត អាជ្ញាធរនេះ បានពិន័យបុរសពលកររូបនេះ ៣៥០០ដុល្លារ។ នេះតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានក្នុងស្រុកតៃវ៉ាន់ Central News កាលពីថ្ងៃទី ៩ ខែធ្នូ។ ក្រោមច្បាប់ធ្វើចត្តាឡីស័ករបស់តៃវ៉ាន់ មនុស្ស ពុំត្រូវអនុញ្ញាតឲ្យចាកចេញពីបន្ទប់ពួកគេដាច់ខាត ទោះជារយៈពេលប៉ុន្មានវិនាទីក៏ដោយ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ អាជ្ញាធរសុខាភិបាលតៃវ៉ាន់ សង្កត់ធ្ងន់ថា អ្នកធ្វើចត្តាឡីស័កពុំគួរគិតថា ពួកគេនឹងអាចរួចខ្លួនពីការដាក់ពិន័យ ប្រសិនបើសម្រេចចិត្តដើរចេញពីបន្ទប់សណ្ឋាគារពួកគេ។ បច្ចុប្បន្ន ទីក្រុង Kaohiung ភាគខាងត្បូងនៃកោះតៃវ៉ាន់ មានសណ្ឋាគារសរុប ៥៦ទីតាំង ដែលត្រូវបានដាក់ធ្វើជាកន្លែងធ្វើចត្ដាឡីស័ក ហើយសរុបមានជាង៣០០០បន្ទប់ឯណោះ។ មែនទែនទៅ តៃវ៉ាន់ ត្រូវបានកោតសរសើរសម្រាប់វិធានការរបស់ខ្លួនក្នុងការទប់ស្កាត់ជំងឺរាតត្បាតសកលកូវីដ-១៩ ទោះបីជាមិនបានដាក់ចេញវិធានការរឹតត្បិតធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា ប្រទេសចិន។ ជំនួសមកវិញ តៃវ៉ាន់ ផ្ដោតសំខាន់លើល្បឿននៃការទប់ទល់ ដោយបិទព្រំដែនយ៉ាងរហ័សជាមួយចិន ដែលជាចំណុចផ្ដើមនៃការផ្ទុះរាលដាលជំងឺនេះកាលពីចុងឆ្នាំ២០១៩មក ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត រដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ ក៏បានយកចិត្តទុកដាក់លើការធ្វើតេស្តរកជំនឺកូវីដ-១៩ ទ្រង់ទ្រាយ និងការតាមរកអ្នកពាក់ព័ន្ធយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពផងដែរ។ យោងតាមទិន្នន័យរបស់សកលវិទ្យាល័យអាមេរិក Johns Hopkins ប្រទេសកោះ ដែលមានប្រជាជនសរុប២៣លាននាក់នេះ រកឃើញករណីឆ្លងកូវីដ-១៩តែ៧១៦ករណីប៉ុណ្ណោះ ខណៈអ្នកស្លាប់មាន៧នាក់៕	អាជ្ញាធរតៃវ៉ាន់ បានពិន័យបុរសម្នាក់ ៣៥០០ដុល្លារ ក្រោយរូបគេបានបំពានវិធានការធ្វើចត្តាឡីស័កត្រឹមតែ ៨ វិនាទីប៉ុណ្ណោះ។ បុរសនេះ ត្រូវចាប់បានតាមរយៈកាម៉េរាសុវត្ថិភាពក្នុងសណ្ឋាគារដែលគាត់ស្នាក់នៅ។
ភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងពង្រឹងទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងពីរឲ្យកាន់តែច្រើនថែមទៀត ក្នុងការជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី លើវិស័យសំខាន់ៗដូចជា នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ការពារជាតិ វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វប្បធម៌ និងការអបរំ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម។ លោក Eddie Phillip នាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំង បានលើកឡើងថា បារាំងគាំទ្រលើការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម រវាងរៀតណាម និង សហភាពអឺរ៉ុប។ នេះជាការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់បារាំងក្នុងការរក្សាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយរៀតណាមនៅថ្ងៃអនាគត។ ក្នុងដំណើរទស្សនៈកិច្ចនេះ ប្រទេសទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងលើវិស័យដូចជា វគ្គបណ្តុះបណ្ដាល, សេវាសុខភាព, ការការពារបរិស្ថាន, ការគ្រប់គ្រងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្រុង, ថាមពល, អាកាសចរណ៍ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទិញយន្តហោះក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ ៦,៥ ពាន់លានដុល្លារ របស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Vietjet Air៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមលោក Nguyen Xuan Phuc និង លោក Eddie Phillip នាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំងបានអះអាងរួមគ្នានូវការប្តេជ្ញាចិត្តបង្កើនទំនាក់ទំនងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ វៀតណាមនិងបារាំង។ ការលើកឡើងនេះធ្វើឡើងក្នុងដំណើរទស្សនៈកិច្ចផ្លូវការរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំង នៅទីក្រុងហាណូយកាលពីថ្ងៃទី ២ វិច្ឆិកានេះ។
ការដាក់បង្ហាញស្នាដៃសិល្ប: ដែលតែងតែមានការគាំទ្រជារៀងរាល់ឆ្នាំមកហើយនោះ ត្រូវបានធ្វើឡើង ដោយមានការចូលរួម ពីសិល្បករនៃឆ្នាំនីមួយៗ ដែលសុទ្ធសឹងជាយុវជន។ កញ្ញា រិទ្ធី លំអរពេជ្រ សហស្ថាបនិកា នៃមហោស្រពបុណ្យភូមិបានលើកឡើងថា បុណ្យភូមិមិនត្រឹមតែជួយផ្សព្ធផ្សាយពីសិល្ប:ខ្មែរទៅកាន់មហាជននោះទេ ប៉ុន្តែបុណ្យភូមិបានក្លាយជាសហគមន៍មួយ ដែលប្រមូលផ្តុំដោយយុវជន និងមនុស្សមានភាពច្នៃប្រឌិត។ បុណ្យភូមិ ក៏បានផ្តល់ឱកាសសម្រាប់ពួកគេបង្ហាញស្នាដៃ និងបញ្ចេញនូវសមត្ថភាពសិល្ប:ច្នៃប្រឌិតរបស់ខ្លួនដែរ។ «ជាការកត់សម្គាល់ទម្រង់សិល្ប:ជាច្រើន ដែលពិធីបុណ្យភូមិបានលើកយកទៅបង្ហាញ នៅក្នុងមហោស្រព សុទ្ធតែទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍។ វាជាការរំលឹកឡើងវិញ នូវទម្រង់សិល្ប: ដើម្បីឱ្យប្រជាជនខ្មែរបានទទួលស្គាល់។ តួយ៉ាងដូចជាទម្រង់ល្ខោនខោល ដែលមាននូវក្នុងបទចម្រៀងបុណ្យភូមិកន្លងមក»។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់ លំអរពេជ្រ។ ក្រៅពីការបង្ហាញស្នាដៃសិល្ប: បុណ្យភូមិឆ្នាំទី១០នេះ ក៏ចាប់ផ្តើមរៀបចំដែរ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែមេសានេះ។ ក្នុងនោះក៏មានការចូលរួមប្រគុំតន្រ្តីសប្បុរធម៌ បុណ្យភូមិមានជើង ដោយមានការចូលរួមសម្តែងស្ម័គ្រចិត្តពីសិល្បករ និងសិល្បការិនីល្បីៗជាច្រើនរូប។ សូមរំលឹកថា បុណ្យភូមិក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ នឹងធ្វើរយៈពេល១០ថ្ងៃ ដោយបែងចែកជា៣សប្ដាហ៍ និងចែកចេញជា៣ទីតាំង។ សប្ដាហ៍ទី១ មានឈ្មោះថា សប្ដាហ៍សិល្បៈសម័យ ធ្វើនៅហ្វេកតូរីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី១-២ ខែមេសា។ សម្រាប់សប្ដាហ៍ទី១នេះ មានការលក់សំបុត្រ។ សប្ដាហ៍ទី២ មានឈ្មោះថា សប្ដាហ៍ពិសេស ធ្វើនៅផ្សារជីបម៉ុងមេហ្គាម៉ល ២៧១ នៅថ្ងៃទី៣-៤-៥-៦ ខែមេសា ចូលរួមដោយឥតគិតថ្លៃ។ និងសប្ដាហ៍ទី៣ មានឈ្មោះថា សប្ដាហ៍បុរាណ ធ្វើនៅទីតាំងវត្តដែលមានចម្ងាយ ៤៥នាទីពីរាជធានី ធ្វើនៅថ្ងៃទី៧-៨-៩ ខែមេសា ចូលរួមដោយឥតគិតថ្លៃ។ បន្ថែមជាមួយគ្នានោះ ក៏មានសប្ដាហ៍គំនូរ ដែលនឹងធ្វើឡើងនៅសណ្ឋាគាររ៉ូសវូដភ្នំពេញ នៅវិចិត្រសាលនៃសណ្ឋាគារ រ៉ូសវូដភ្នំពេញ ដែលនឹងចាប់ផ្ដើមដាក់តាំងបង្ហាញ ពីថ្ងៃទី១មេសា ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣៕	ភ្នំពេញ៖ ស្នាដៃគំនូរសិល្ប:បែបឌីជីថល និងស្នាដៃសិល្ប:ជាច្រើនទៀត របស់មហោស្រពបុណ្យភូមិ រយ:ពេល១០ឆ្នាំមកនេះ ត្រូវបានដាក់បង្ហាញ និងបើកឱ្យសាធារណជនបានចូលទស្សនា ដោយឥតគិតថ្លៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ខែមេសា រហូតដល់ថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា នៅវិចិត្រសាលសិល្បៈ ជាន់ទី៣៥ នៃសណ្ឋាគារ រ៉ូសវូដ ភ្នំពេញ។
ប្រព័ន្ធមីស៊ីលការពារដែនអាកាសវង់ប្រតិបត្តិការមធ្យមត្រូវបានបញ្ជូនទៅដល់មូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Murted នៅខាងក្រៅរដ្ឋធានីអង់ការ៉ា។ កិច្ចព្រមព្រៀងទិញអាវុធរុស្ស៊ីជាលើកដំបូងដោយសមាជិកអង្គការអូតង់នេះ បាននាំឲ្យមានការព្រួយបារម្ភថា ប្រទេសតួកគីកំពុងខិតកាន់តែជិតទៅរកឥទ្ធិពលរបស់រដ្ឋាភិបាលក្រុងមូស្គូ។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានជំរុញឱ្យប្រទេសតួកគីដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងទិញអាវុធតម្លៃជាង២ពាន់លានដុល្លារនេះ ដោយព្រមានដាក់ទណ្ឌកម្មរដ្ឋាភិបាលក្រុងអង់ការ៉ា និងបណ្តេញចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងធ្វើយន្តហោះចម្បាំង F-35 ដែលអាចធ្វើឲ្យប្រទេសតួកគីខាតបង់ប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងការបាត់បង់កិច្ចសន្យានេះ។ ប្រទេសតួកគីគ្រោងនឹងទិញយន្តហោះ F-35 ក្រោមកម្មវិធីដែលរួមមានការបណ្តុះបណ្តាលអាកាសយានិកតួកគីនៅសហរដ្ឋអាមេរិកផង។ ឥឡូវកម្មវិធីនេះទំនងជាត្រូវផ្អាក។ សហរដ្ឋអាមេរិកបាននិយាយម្តងហើយម្តងទៀតថា ប្រព័ន្ធអាវុធរុស្ស៊ីគឺមិនស្របនឹងប្រព័ន្ធរបស់អង្គការអូតង់ទេ ហើយវាជាការគំរាមកំហែងដល់យន្តហោះ F-35។ ប្រទេសតួកគីបានបដិសេធមិនធ្វើតាមការទាមទាររបស់អាមេរិក ដោយទទូចថាការសម្រេចជ្រើសរើសទិញឧបករណ៍ការពារជាតិគឺជាបញ្ហាអធិបតេយ្យភាពជាតិ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ក្រសួងការពារជាតិប្រទេសតួកគីបាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា ប្រទេសនេះបានទទួលមីស៊ីល S-400 របស់រុស្ស៊ីជាលើកដំបូងកាលពីថ្ងៃសុក្រ។
ប្រមុខការទូតអាម៉េរិក លោក អាន់តូនី ប្លីងខិន នៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា កន្លងមក បានថ្លែងយ៉ាងច្បាស់ៗថា ចិន ជាប្រទេសតែមួយគត់ ដែលមានបំណងកែប្រែឡើងវិញនូវសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិ និងប្រើអំណាចសេដ្ឋកិច្ច ការទូត យោធា និងបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីធ្វើរឿងមួយនោះ។ បន្ទាប់ពីការលើកឡើងបែបនេះ ប្រមុខការទូតចិន លោក វ៉ាង យី បានប្រាប់ទៅវិញថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានយល់ខុសលើក្រុងប៉េកាំង និងជំរុញឱ្យរដ្ឋបាលលោកបៃឌិន គោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងរួមរស់ក្នុងប្រកបដោយសន្តិភាព ក្នុងនាមជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច។ «ពិភពលោកនេះ គឺមិនដូចអ្វីដែលអាម៉េរិកបរិយាយឡើយ»។ លោកវ៉ាង បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅប្រជុំកោះប៉ាស៊ីហ្វិករយៈពេល ១០ថ្ងៃ ដោយប្រាប់ឱ្យភាគីអាម៉េរិក រួមគ្នាការពារជីវិត និងសុវត្ថិភាពប្រជាជន ស្របពេលសហគមន៍អន្តរជាតិ កំពុងប្រឈមបញ្ហាស្មុគស្មាញជាច្រើន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោក វ៉ាង ដែលជាទីប្រឹក្សារដ្ឋចិនផងនោះ បានអំពាវនាវឱ្យស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញ ការពារសន្តិភាព និងភាពស្ងៀមស្ងាត់ពិភពលោក។ បើតាមប្រមុខការទូតចិន ការធ្វើបែបនេះ គឺអាស្រ័យលើការគោរពធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ។ បន្ថែមពីនេះ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ចិន បានយល់ថា ការប្រកួតប្រជែងរវាងចិន និងអាម៉េរិក គួរតែធ្វើឡើងប្រកបដោយស្ថិរភាព ហើយមិនត្រូវប្រកាន់យកគំនិតបែបសង្រ្គាមត្រជាក់ឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា អាម៉េរិក និងចិនតែងប៉ះសម្តីគ្នាជាច្រើនលើក ជុំវិញបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហុងកុង ស៊ីនជាំង ការពង្រីកឥទ្ធិពលចិន និងពាណិជ្ជកម្មជាដើម៕	រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន លោក វ៉ាង យី នៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា បានលើកឡើងថា ពិភពលោក មិនដូចអ្វី ដែលអាម៉េរិកពិពណ៌នាឡើយ។ សម្តីរបស់ប្រមុខការទូតចិនបែបនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសមភាគីអាម៉េរិក លោក អាន់តូនី ប្លីងខិន បានចោទចិនថា មានបំណងផ្លាស់ប្តូរសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក តាមរយៈអំណាចយោធា ការទូត និងសេដ្ឋកិច្ច។
១. ទឹកដូង ការទទួលទានទឹកដូងជាវិធីដ៏ល្អបំផុតមួយដែលអ្នកគួរធ្វើនៅពេលជួបប្រទះអាការៈថប់បារម្ភ។ អ្នកជំនាញជាច្រើនបានឱ្យដឹងថា ជាតិប៉ូតាស្យូមនិងម៉ាញ៉េស្យូមក្នុងទឹកដូងជួយសម្រួលសាច់ដុំ និងកាត់បន្ថយអាការៈនៃបញ្ហាថប់បារម្ភបានយ៉ាងប្រសើរ។ ជាតិរ៉ែទាំងពីរនេះក៏ជួយទប់ស្កាត់បញ្ហាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារដែលច្រើនកើតមានកំឡុងពេលជំងឺថប់បារម្ភវាយប្រហារផងដែរ។ ដើម្បីជាការប្រសើរចូរជ្រើសរើសទទួលទានទឹកដូងស្រស់ៗ ដោយមិនបន្ថែមស្ករ ឬគ្រឿងផ្សំកែច្នៃបន្ថែមរសជាតិណាមួយ។ ២. ទឹកដោះគោ ១ កែវនៃទឹកដោះគោអាចជួយបំបាត់អាការៈថប់បារម្ភគួរឱ្យកត់សម្គាល់តាមរយៈអាស៊ីតអាមីណូ tryptophan ដែលភេសជ្ជៈនេះមានផ្ទុក។ បន្ថែមពីនេះទឹកដោះគោក៏ជាប្រភពនៃជាតិម៉ាញ៉េស្យូម និងកាល់ស្យូមដែលល្អសម្រាប់បញ្ចុះសម្ពាធឈាមផងដែរ។ ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលប្រសើរ ចូរព្យាយាមទទួលទានទឹកដោះគោក្ដៅឧណ្ហៗ។ ៣. តែបៃតង ការទទួលទានតែបៃតងមិនត្រឹមតែជួយសម្រកទម្ងន់និងទប់ស្កាត់ជំងឺមហារីកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែភេសជ្ជៈនេះក៏ល្អសម្រាប់បំបាត់អាការៈនៃជំងឺថប់បារម្ភផងដែរ។ នេះក៏ព្រោះតែតែបៃតងជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃសារធាតុ L-theanine ដែលមានប្រសិទ្ធភាពទប់ទល់អាការៈនៃជំងឺថប់បារម្ភគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ សម្រាប់អ្នកដែលចាញ់កាហ្វេអ៊ីន ចូរជ្រើសរើសទទួលទានតែបៃតងប្រភេទគ្មានផ្ទុកជាតិកាហ្វេអ៊ីន។ ៤. តែផ្កា Chamomile ប្រសិនបើមិនចង់ទទួលទានតែបៃតងទេនោះ អ្នកអាចជ្រើសរើសទទួលទានតែផ្កា Chamomile ជំនួសវិញក៏បានដើម្បីទប់ទល់អាការៈនៃបញ្ហាថប់បារម្ភ។ ភេសជ្ជៈនេះក៏ជួយឱ្យអ្នកគេងលក់បានស្កប់ផងដែរ ប្រសិនបើទទួលទាននៅមុនពេលចូលគេង។ ៥. ទឹកផ្លែឈើរីស្រស់ ភេសជ្ជៈនេះមានប្រសិទ្ធភាពអាចជួយឱ្យស្ងប់អារម្មណ៍និងផ្ដល់ភាពធូរស្បើយដល់រាងកាយ ហើយនេះជាមូលហេតុដែលអ្នកចាំបាច់គួរទទួលទានទឹកផ្លែឈើរីស្រស់ៗ ១កែវកំឡុងពេលជំងឺថប់បារម្ភវាយប្រហារ។ ទឹកផ្លែឈើរីស្រស់ក៏ល្អសម្រាប់ព្យាបាលជំងឺគេងមិនលក់, កាត់បន្ថយកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អក្នុងឈាម និងបំបាត់ការឈឺរលាកសន្លាក់។ កំណត់សម្គាល់៖ នេះជាអត្ថបទស្រាវជ្រាវដែលមានបំណងផ្តល់ជូននូវព័ត៌មាន និងចែករំលែកចំណេះដឹង មិនមែនសម្រាប់ជំនួសឱ្យការព្យាបាលដោយគ្រូពេទ្យជំនាញតែម្ដងឡើយ។ វេបសាយសុខភាព Health.com.kh សូមមិនទទួលខុសត្រូវចំពោះការព្យាបាលដោយខ្លួនឯងតាមអត្ថបទខាងលើនោះទេ។ ក្នុងករណីមានបញ្ហាសុខភាព ឬការសង្ស័យពាក់ព័ន្ធណាមួយ សូមធ្វើការណាត់ជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញដើម្បីទទួលការពិនិត្យនិងព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវទើបប្រសើរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ភាគច្រើននៃពួកយើងប្រហែលជាមិនធ្លាប់ដឹងទេថា ភេសជ្ជៈមួយចំនួនមានប្រសិទ្ធភាពជួយបំបាត់អាការៈថប់បារម្ភបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ មានអ្វីខ្លះទៅ? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីភេសជ្ជៈដែលអ្នកគួរទទួលទានដើម្បីបំបាត់អាការៈថប់បារម្ភ ៖
សេចក្ដីជូនរបស់រដ្ឋបាលខណ្ឌ ដែលចេញដោយលោក សុភា ប្រាប់ទៅម្ចាស់ទីតាំងអាជីវកម្មលក់ដូរលើកំណាត់ផ្លូវខាងលើថា ភ្ញៀវជាតិ និងប្រតិភូកីឡាអន្តរជាតិយ៉ាងច្រើនកុះករ នឹងចូលរួមទស្សនាក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេម និងប៉ារ៉ាហ្គេម នៅពហុកីឡាដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ ក្នុងសង្កាត់ព្រែកតាសេក រួមទាំងការស្នាក់នៅ ហូបចុក និងទស្សនាទីកន្លែងផ្សេងៗផងដែរ។ ហេតុនេះ ទើបអាជ្ញាធរ ស្នើឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្ម និងម្ចាស់ផ្ទះសម្បែង ស្ថិតនៅបណ្ដោយសងខាងផ្លូវជាតិលេខ៦ ផ្លូវភ្លោះវិទ្យាល័យជាស៊ីមជ្រោយចង្វា ផ្លូវទន្លេសាប ផ្លូវបេតុងស៊ីហ្គេមចូលរួម រៀបចំតុបតែងផ្ទះសម្បែង ឱ្យមានសោភណ្ឌភាព និងសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អ។ លើសពីនេះ មិនត្រូវលក់ដូររំលោភលើការ៉ូឡាសម្រាប់ថ្មើរជើងធ្វើដំណើរ និងត្រូវវេចខ្ចប់ទុកដាក់សំរាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ជាពិសេសហាមឃាត់ដាច់ខាតការលក់ដូរនៅតាមមុខដីឡូតិ៍ និងការ៉ូឡា នៅតាមបណ្តោយមហាវិថីឈ្នះឈ្នះ និងជុំវិញបរិវេណពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ។ ជាមួយគ្នាដែរ រដ្ឋបាលខណ្ឌជ្រោយចង្វារ ក៏ហាមឃាត់រថយន្តដឹកថ្ម ដឹកដី និងខ្សាច់ ឆ្លងកាត់មហាវិថីឈ្នះឈ្នះ ,ផ្លូវជាតិលេខ៦ និងផ្លូវបេតុងស៊ីហ្គេម ក្នុងភូមិសាស្ត្រខណ្ឌជ្រោយចង្វារ ព្រោះនឹងមានភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិចូលរួមប្រមាណជាង៥ម៉ឺននាក់។ ការហាមឃាត់នេះ ដើម្បីធានាឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អ គ្មានការកកស្ទះ ចរាចរ គ្មានធូលីដីប្រឡាក់ផ្លូវ និងជៀសវាងនូវបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ។ កម្ពុជា ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះក្នុងការប្រកួតកីឡាស៊ីហ្គេម(SEA GAME) លើកទី៣២ ចាប់ពីថ្ងៃទី៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧ឧសភានេះ ។ ចំណែកថ្ងៃទី៣ ដល់ថ្ងៃទី៩មិថុនា កម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ក្នុង ប៉ារ៉ាហ្គេម (PARA GAME) លើកទី១២៕	ភ្នំពេញ៖ អភិបាលខណ្ឌជ្រោយចង្វារ លោក លីម សុភា ហាមមិនឱ្យធ្វើអាជីវកម្មលក់ដូរតាមចិញ្ចើមផ្លូវ តាមបណ្ដោយសងខាងផ្លូវជាតិលេខ៦ នៅទីតាំងសំខាន់ៗមួយចំនួន។ លើសពីនេះ រថយន្តដឹកដី ដឹកថ្ម ដឹកខ្សាច់ ក៏ត្រូវហាមបើកលើផ្លូវទាំងនេះផងដែរ។
ដូច្នេះការរក្សាឱ្យបាននូវសុខភាពថ្លើមល្អប្រសើរ គឺចាំបាច់ណាស់! ថ្ងៃនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះងាយៗទប់ស្កាត់បញ្ហាថ្លើមធ្ងន់ធ្ងរផ្សេងៗ ៖ ១. លាងសម្អាតដៃឱ្យបានស្អាតញឹកញាប់ មួយក្នុងចំណោមគន្លឹះដ៏ងាយ ហើយសាមញ្ញបំផុតមួយដើម្បីថែរក្សាសុខភាពថ្លើម គឺការលាងសម្អាតដៃជាមួយសាប៊ូនិងទឹកឱ្យបានញឹកញាប់។ អ្នកក៏អាចលាងសម្អាតដៃជាមួយទឹកលាងដៃសម្លាប់មេរោគដែលមានផ្ទុកជាតិអាល់កុលបានផងដែរ។ ២. ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងក្នុងកម្រិតមធ្យម ភាគច្រើននៃពួកយើងសុទ្ធតែដឹងហើយថាការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងច្រើនជ្រុលអាចផលប៉ះពាល់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភយ៉ាងណាចំពោះសុខភាពរាងកាយទាំងមូល រួមទាំងថ្លើម។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរប្រសិនបើមិនអាចផ្ដាច់បាន ចូរទទួលទានក្នុងកម្រិតមធ្យមដោយមិនគួរលើសពី ២ កែវក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់បុរសនិងច្រើនជាង ១ កែវ ដែរសម្រាប់នារី។ ៣. រក្សាទម្ងន់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ការធាត់ជ្រុល ឬលើសទម្ងន់មិនត្រឹមតែជះឥទ្ធិពលលើសុខភាពបេះដូងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ចំពោះថ្លើមដែរ។ ភាពធាត់ជ្រុលបង្កើនបរិមាណខ្លាញ់ច្រើនលើសក្នុងថ្លើមដែលអាចបង្កជាជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមបានយ៉ាងងាយ។ ៤. ធ្វើលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំ លំហាត់ប្រាណ គឺចាំបាច់ណាស់ដើម្បីរក្សាបាននូវសុខភាពរាងកាយទាំងមូលល្អប្រសើរ។ ការធ្វើលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍គួរឱ្យកត់សម្គាល់ដល់សុខភាពថ្លើមទប់ស្កាត់ការខូចខាតដោយសារភាពធាត់ជ្រុល។ អ្នកដែលមានបញ្ហាឡើងខ្លាញ់ច្រើនក្នុងថ្លើមក៏គួរធ្វើលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ ៥. ទទួលទានអាហារមានសុខភាពល្អ របបអាហារសុខភាពល្អគួរមានផ្ទុកបរិមាណនៃជាតិសរសៃ ប្រូតេអ៊ីនគុណភាពខ្ពស់និងជាតិខ្លាញ់ល្អគ្រប់គ្រាន់។ ការទទួលទានអាហារសុខភាពល្អមិនត្រឹមតែចាំបាច់សម្រាប់រក្សាសុខភាពថ្លើមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែរួមទាំងសុខភាពរាងកាយទាំងមូលផងដែរ។ ដើម្បីជាការប្រសើរអ្នកក៏គួរកម្រិតការទទួលទានអាហារផ្អែម ឬមានផ្ទុកជាតិស្ករខ្ពស់និងចៀសវាងអាហារកែច្នៃសម្បូរសារធាតុគីមីផងដែរ។ ៦. មិនទប់នោមយូរ នៅពេលអ្នកមានអារម្មណ៍ឈឺនោម ចូរប្រញាប់ទៅនោមភ្លាម កុំព្យាយាមទប់ ក៏ព្រោះវាអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ថ្លើមនិងតម្រងនោមបាន។ ជាពិសេសចំពោះការឈឺនោមនៅពេលព្រឹក គឺអ្នកមិនគួរទប់ឡើយ។ ៧. គេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ការគេងមិនគ្រប់មិនត្រឹមតែធ្វើអោយអ្នកបាក់សម្រស់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជះឥទ្ធិពលខ្លាំងក្លាចំពោះសុខភាពរាងកាយទាំងមូល រួមទាំងថ្លើម។ ក្រៅពីបង្កភាពស្ត្រេសលើថ្លើមហើយនោះ ការគេងមិនគ្រប់ក៏អាចបង្កជាជំងឺធាត់ជ្រុលដែលផ្សារភ្ជាប់នឹងបញ្ហាខ្លាញ់រុំថ្លើមផងដែរ។ ៨. ឈប់ជក់បារី ការជក់បារីជាប្រចាំអាចបណ្ដាលឲ្យមានផលប៉ះពាល់ចំពោះសុខភាពថ្លើម ក៏ដូចជាសមត្ថភាពក្នុងការបំពេញមុខងារ។ ការជក់បារីផលិតនូវសារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់ដែលបំផ្លាញកោសិកាថ្លើម និងពន្យឺតដំណើរការនៃមុខងាររបស់ថ្លើមដែលធ្វើឲ្យថ្លើមប្រែជាគ្មានប្រយោជន៍ ហើយបណ្ដាលឲ្យខ្សោយថ្លើម។ ដូច្នេះចូរព្យាយាមបញ្ឈប់ ឬកែប្រែទម្លាប់នៃការជក់បារីរបស់អ្នក ដើម្បីរក្សាបាននូវសុខភាពល្អ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ថ្លើម គឺជាប្រព័ន្ធមុខងារដ៏សំខាន់មួយនៃរាងកាយ ហើយវាមានតួនាទីចម្បងក្នុងការកម្ចាត់ជាតិពុល និងសារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗចេញពីរាងកាយ ក៏ដូចជាសរីរាង្គដទៃទៀត។
គ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាលោក Felix Dalmas បានលើកឡើងថា ការប៉ះអ៊ីរ៉ាក់ដែលជាក្រុមខ្លាំងមួយនៅតំបន់អាស៊ីល្ងាចនេះ នឹងក្លាយជាការប្រកួតដ៏តានតឹងសម្រាប់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា ដ្បិតពួកគេមានប្រៀបទាំងកាយសម្បទា ល្បឿន និងកម្រិតបច្ចេកទេស។ បើមើលពីចំណាត់ថ្នាក់ក្នុង FIFA Ranking កម្ពុជាឈរក្រោមអ៊ីរ៉ាក់រហូត៩០ចំណាត់ថ្នាក់ ដោយកម្ពុជាស្ថិតនៅលេខរៀងទី១៦៩ ខណៈអ៊ីរ៉ាក់នៅលេខ៧៩។ ទោះបីយ៉ាងនេះក្តី គ្រូបង្វឹកសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីនរូបនេះយល់ថា ការប៉ះក្រុមមានសមត្ថភាពខ្លាំងជាងខ្លួន វាជាឱកាសសម្រាប់កីឡាករកម្ពុជា ដើម្បីបង្ហាញពីសមត្ថភាព ការព្យាយាម និងឆន្ទៈលេងរបស់ខ្លួន។ «ជាការពិត វាជាការប្រកួតមួយដ៏តានតឹងសម្រាប់យើង ប៉ុន្តែវាក៏ជាការប្រកួតមួយ ដែលក្រុមអាចបង្ហាញដល់អ្នកគាំទ្រនូវអ្វី ដែលយើងបានព្យាយាមកន្លងមក ក៏ដូចជាឆន្ទៈហ៊ានលេង ដែលជាជំហាននៃការអភិវឌ្ឍក្រុមទាំងមូល»។ លោក Felix Dalmas លើកឡើងដូច្នេះក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមុនការប្រកួតកាលពីថ្ងៃទី១៤ តុលា ឆ្នាំ២០១៩ នៅសណ្ឋាគារភ្នំពេញ។ លោកបន្ថែមថា កម្ពុជាបានត្រៀមខ្លួនរួចហើយក្នុងការតតាំងជាមួយអ៊ីរ៉ាក់។ មិនខុសគ្នាពីគ្រូបង្វឹកនោះទេ កីឡាករ សឿយ វិសាល ប្រធានក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិកម្ពុជា ក៏យល់ឃើញផងដែរថា ការប្រកួតដែលធ្វើឡើងនៅម៉ោង៦:៣០នាទីល្ងាចនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ នឹងក្លាយជាការប្រកួតដ៏តានតឹងសម្រាប់ពួកគេ។ «អ៊ីរ៉ាក់ជាក្រុមមួយដ៏ខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់ពួកយើង តែពួកយើងប្តេជ្ញានឹងប្រឹងប្រែងឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពសម្រាប់ការប្រកួតមួយនេះ។ ទោះយើងត្រូវប្រឈមជាមួយក្រុមខ្លាំង តែយើងនឹងប្រឹងបន្តទៀត ដើម្បីសម្រេចគោលបំណង និងគោលដៅរបស់ក្រុម ដែលចង់អភិវឌ្ឍន៍ក្រុមឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរទៅមុខរហូត»។ នេះការលើកឡើងរបស់កីឡាករ សឿយ វិសាល។ ប្រធានក្រុមរូបនេះបានបន្ថែមថា៖«ទោះបីលទ្ធផលយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកយើងនឹងទទួលយកលទ្ធផលនេះ។ ជាពិសេសគោលបំណង និងប្រព័ន្ធលេងរបស់យើង នៅតែបន្តទៅមុខជានិច្ច»។ បើតាមប្រវត្តិក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាមិនធ្លាប់ជួបអ៊ីរ៉ាក់កន្លងមកនោះទេ។ សម្រាប់ប្រកួតកន្លងមកកម្ពុជាស្មើ ១-១ ជាមួយហុងកុង ចាញ់បារ៉ែន ១-០ និងចាញ់អ៊ីរ៉ង់ ១៤-០ ខណៈអ៊ីរ៉ាក់ឈ្នះហុងកុង ២-០ និងស្មើ ១-១ ជាមួយបារ៉ែន៕	ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាត្រូវបើកទ្វារពហុកីឡដ្ឋានជាតិស្វាគមន៍អ៊ីរ៉ាក់ នាជំនួបពូល C នៃវគ្គជម្រុះ World Cup ជុំទី២ វេលាម៉ោង៦:៣០នាទីល្ងាចថ្ងៃទី១៥ តុលានេះ។ នេះជាការប្រកួតដ៏តានតឹងសម្រាប់កម្ពុជា ដ្បិតអ៊ីរ៉ាក់ជាក្រុមខ្លាំងមួយនៅតំបន់អាស៊ី តែវាជាឱកាស ដើម្បីបង្ហាញពីការព្យាយាម និងឆន្ទៈហ៊ានលេងមិនខ្លាចគូប្រកួតដល់អ្នកគាំទ្រ។ សម្រាប់ សឿយ វិសាល ទោះបីលទ្ធផលយ៉ាងណាក៏ដោយ រូបគេប្តេជ្ញាប្រឹងប្រែងឲ្យអស់ពីសមត្ថភាពសម្រាប់ការប្រកួត។
ជារយៈពេលមួយដ៏រហ័ស លោក លោកថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ត្រូវបានមហាក្សត្រ កាត់បន្ថយទោសពី ៨ឆ្នាំមក ១ឆ្នាំ ក្រោយពីមានការដាក់សំណើជាផ្លូវការទៅរដ្ឋមន្រ្តីយុត្តិធម៌។ លោកប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នាយករដ្ឋមន្រ្តីផុតអាណត្តិ ជាអ្នកស្នើលើកលែងទោសទៅមហាក្សត្រថៃ។ ការលើកលែងទោសនេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងថ្ងៃ រដ្ឋមន្រ្តីយុត្តិធម៌ផុតអាណត្តិលោក Wissanu Krea-ngam បានបញ្ជាក់ពីការទទួលបានសំណើសុំលើកលែងទោសពីលោកថាក់ស៊ីន។ ពេលនេះ លោកថាក់ស៊ីន កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យប៉ូលិស ក្នុងក្រុងបាងកក ក្រោយលោកឈឺដើមទ្រូង និងសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់។ សូមបញ្ជាក់ថា តុលាការកំពូលថៃ បានសម្រេចឱ្យលោកថាក់ស៊ីន ជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល៨ឆ្នាំ ដោយសារតែការរំលោភអំណាច, ការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីឱ្យរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា និងទំនាស់ផលប្រយោជន៍ជាដើម៕	មហាក្សត្រថៃ បានសម្រេចកាត់បន្ថយទោសជាប់ពន្ធនាគាររបស់លោកថាក់ស៊ីន ស៊ីណាវ៉ាត់ត្រា អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ពី៨ឆ្នាំ មកមួយឆ្នាំ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយលើរាជកិច្ច នៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន ប្តេជ្ញាបន្តប្រយុទ្ធនឹងរុស្ស៊ី ខណៈអាម៉េរិកមិនបន្ថែមជំនួយក្នុងកញ្ចប់ថវិកាបន្ទាន់ សភាទាំងពីរថ្នាក់អាម៉េរិក មិនបានបញ្ចូលជំនួយឱ្យអ៊ុយក្រែនក្នុងកញ្ចប់ថវិកាសង្រ្គោះសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលឡើយ។ លោកចូ បៃឌិន ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក បានទទូចឱ្យសមាជិកសភាទាំងមកពីបក្សសាធារណរដ្ឋ និងប្រជាធិបតេយ្យគាំទ្រអ៊ុយក្រែនទៀត។ ខណៈជំនួយអាម៉េរិកចាស់កាន់តែខើច សហភាពអឺរ៉ុបប្រកាសបន្តគាំទ្រអ៊ុយក្រែននៅចំពោះមុខការឈ្លានពានរុស្ស៊ី។ «យើងមកទីនេះ ដើម្បីបង្ហាញការការសាមគ្គី និងការគាំទ្រសម្រាប់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែន»។ លោក Josep Borrell ប្រមុខការទូតសហភាពអឺរ៉ុបបានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅលើបណ្តាញសង្គម X ក្នុងថ្ងៃទី២ ខែតុលា ដោយចាត់ទុក អ៊ុយក្រែនជាអនាគតសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសហភាពអឺរ៉ុប បានជួបប្រជុំនៅក្នុងកៀវ ដែលជាលើកដំបូងបំផុត ព្រោះរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសសហភាពអឺរ៉ុប មិនធ្លាប់ជួបប្រជុំគ្នានៅក្រៅដែនដីសមាជិករបស់ខ្លួនឡើយ។ សហភាពអឺរ៉ុប បានឯកភាពរួមគ្នាក្នុងការបន្តឈរជាមួយរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងកៀវ។ លោក Borrell បានស្នើកញ្ចប់ចំណាយរបស់សហភាពអឺរ៉ុបចំនួន៥,២៥ពាន់លានដុល្លារបន្ថែមទៀត សម្រាប់អ៊ុយក្រែន នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ លើរឿងជំនួយអាម៉េរិក លោក Dmytro Kuleba រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអ៊ុយក្រែន បានជឿថា អាម៉េរិកនឹងមិនទៅណាចោលអ៊ុយក្រែនឡើយ ដោយសារហានិភ័យនៅអ៊ុយក្រែន គឺមិនត្រឹមតែជះឥទ្ធិពលដល់អ៊ុយក្រែនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ប៉ះពាល់ដល់តំបន់ផ្សេងទៀតផងដែរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ពីទីក្រុងកៀវ លោកស្រី Annalena Baerbock រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាល្លឺម៉ង់ បានសន្យាជួយអ៊ុយក្រែន ក្នុងការរៀបចំប្រព័ន្ធការពារផ្លូវអាកាស និងផ្គត់ផ្គង់ថាមពល ខណៈសមភាគីបារាំង លោកស្រី Catherine Colonna នៅតែប្តេជ្ញាឈរជាមួយអ៊ុយក្រែនដើម្បីប្រឈមមុខនឹងរុស្ស៊ី៕	ប្រមុខការទូតអឺរ៉ុប លោក Josep Borrell នៅថ្ងៃទី២ ខែតុលា បានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់ៗថា សហភាពអឺរ៉ុបនៅតែបន្តគាំទ្រអ៊ុយក្រែននៅចំពោះមុខការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី ខណៈជំនួយយោធាអាម៉េរិកសម្រាប់អ៊ុយក្រែនជិតអស់ហើយ ដោយសារសភាអាម៉េរិកមិនបានអនុម័តបន្ថែម។
ការផ្តល់អំណោយដល់សិស្សានុសិស្សនេះ គឺជាការចូលរួមចំណែកមួយចំពោះសហគមន៍ ដែលមជ្ឈមណ្ឌល កែសម្ផស្ស ឡឺរ៉ូស បានអនុវត្តដើម្បីចូលរួមកាត់បន្ថយការលំបាករបស់អាណាព្យាបាលសិស្ស ផ្តល់ក្តីស្រឡាញ់ និងលើកទឹកចិត្តដល់កុមារឱ្យខិតខំរៀនសូត្រ ស្រូបយកចំណេះវិជ្ជាដាក់ខ្លួន ដើម្បីក្លាយជាពលរដ្ឋល្អនាពេលអនាគត។ លោក Yang Da Ping នាយកមជ្ឈមណ្ឌល ឡឺរ៉ូស បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ថ្ងៃនេះ យើងមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយជាខ្លាំង ដែលបានផ្តល់អំណោយដល់សិស្សានុសិស្សនៅបឋមសិក្សា ជួស នេះ។ នេះគឺជាលើកទី១ ដែលយើងបានបរិច្ចាគដល់សិស្សានុសិស្សនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកន្លងមកយើងបានចូលរួមសកម្មភាពសប្បុរសធម៌តែទៅលើផ្នែកសុខភាព និងសម្ជស្ស នៅក្នុងប្រទេសចិន ប៉ុន្តែពេលនេះយើងបានចាប់ផ្តើមជួយសហគមន៍មួយផ្នែកថ្មីទៀតគឺការអប់រំ។ យើងសង្ឃឹមថាកុមារ ដែលទទួលបានអំណោយរបស់យើង នឹងអាចកាត់បន្ថយការលំបាកមួយចំនួនដែលពួកគេបានជួបប្រទះ ហើយរីករាយនឹងអ្វីដែលយើងផ្តល់ឱ្យ។ យើងនឹងបន្តផ្តល់អំណោយនេះជាបន្ត ដើម្បីជាចំណែកមួយជួយដល់សហគមន៍ ជាពិសេសហគមន៍ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។» សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា មជ្ឈមណ្ឌលកែសម្ផស្ស ឡឺរ៉ូស លំដាប់ដែលទទួលស្គាល់ដោយ ISO កែតម្រូវ នឹងជួសជុលឡើងវិញ ពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យា Microsurgery ផ្តោតសំខាន់លើការជួសជុល Case បរាជ័យដូចជា៖ ច្រមុះ ភ្នែក ដើមទ្រូង បូមខ្លាញ់សម្រករាង។ អំពីមជ្ឈមណ្ឌលកែសម្ផស្ស ឡឺរ៉ូស មជ្ឈមណ្ឌលឡឺរ៉ូស គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលវះកាត់កែសម្ផស្សធំជាងគេក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងប្រទេសកម្ពុជាតាំងពីឆ្នាំ២០១៨ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមហ៊ុន មីលីងគ្រុប ប្រទេសចិន ដោយមានវេជ្ជបណ្ឌិតមានជំនាញប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ ប្រើប្រាស់បរិក្ខារទំនើបៗគុណភាពស្តង់ដាអន្តរជាតិ ដែលធានាបាននូវសុវត្ថិភាពខ្ពស់ និងទទួលកែសម្ផស្សគ្រប់ប្រភេទ ចាប់ពីការថែរក្សាសម្ផស្សមូលដ្ឋានរហូតដល់ការវះកាត់កែសម្ផស្សខ្នាតធំ៕	កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ មជ្ឈមណ្ឌល កែសម្ផស្ស ឡឺរ៉ូស បានផ្តល់អំណោយដល់សិស្សានុសិស្សនៃបឋមសិក្សា ជួស នៅក្នុងស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ ដោយមានសិស្សានុសិស្សនិងលោកគ្រូអ្នកគ្រូ ប្រមាណជិត ៤០០នាក់ បានមកទទួលអំណោយដោយទឹកមុខរីករាយ។ អំណោយដែលមជ្ឈមណ្ឌល កែសម្ផស្ស ឡឺរ៉ូស បានបរិច្ចាគមានជាសម្ភារសិក្សាដូចជាកាតាប សៀវភៅ ប៊ិក និងរបស់ក្មេងលេងមួយចំនួន។
ក្នុងពិធីប្រគល់វិញ្ញាបនបត្រ និងសញ្ញាបត្រដល់សិស្សគុន កីឡាហាប់គីដូកាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ នៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិកកម្ពុជា ព្រឹទ្ធាចារ្យស្ថាបនិក សាន គឹមស៊ាន បានសរសើរដល់កីឡាករ-កីឡាការិនីកម្ពុជា សម្ដែងបានល្អ ហើយមានកម្រិតសមត្ថភាពលក្ខណៈជាពិភពលោក។ «ឥឡូវនេះ ការសម្ដែងរបស់យើង ឈានចូលដល់កម្រិតពិភពលោក អាចទទួលស្គាល់។ ខ្ញុំ ឃើញលោតទាត់ ធាក់ បំបែកក្ដា ល្អមែនទែន។ យើង គិតថាតើការបង្ហាញរបស់យើង ត្រូវតាមក្បួនតាមខ្នាត និងត្រូវតាមក្បាច់លំនាំ ល្បឿននៃការដាល់ ល្បឿននៃការទាត់ និងចលនាទាំងអស់ ត្រឹមត្រូវឬអត់។ ខ្ញុំឃើញ ៩៨ភាគរយ គឺត្រឹមត្រូវទាំងអស់គ្នា។»។ ស្ថាបនិកកីឡាហាប់គីដូរូបនេះ បាននិយាយដូច្នេះ។ វគ្គបច្ចេកទេសកីឡាហាប់គីដូ កម្រិតលិខិតបញ្ជាក់ និងវិញ្ញបនបត្រ ត្រូវបានសរុបមានចំនួន ១០៥ស្នៀត ក្នុងនោះមាន ក្បាច់ដាល់ ២៦ស្នៀត, ក្បាច់ទាត់ ២៩ស្នៀត, ក្បាច់កាច់ ២៨ស្នៀត, ក្បាច់រង ១៦ស្នៀត និងក្បាច់ដួល ៦ស្នៀត។ ចំណែកក្បាច់កម្រិតវិញ្ញាបនបត្រ សរុបមានចំនួន ១៦៧ស្នៀត ក្នុងនោះមានក្បាច់ដាល់ ៣៣ ស្នៀត, ក្បាច់ទាត់ ៤៣ស្នៀត, ក្បាច់កាច់ ៦៣ស្នៀត, ក្បាច់រង ១៦ ស្នៀត និងក្បាច់ដួល មាន១២ ស្នៀត។ សហព័ន្ធកីឡាហាប់គីដូកម្ពុជា បានប្រគល់ខិលិតបញ្ជាក់ ទៅកីឡាករ ៤រូប និងកីឡាការិនី៥រូប និងវិញ្ញាបនបត្រទៅកីឡាករ៣រូប និងកីឡាការិនី ២រូប។ សហព័ន្ធ ក៏បានប្រគល់សញ្ញាបត្រខ្សែក្រវ៉ាត់ខ្មៅ ដល់សិស្សចំនួន ៩នាក់៕	ព្រឹទ្ធាចារ្យ សាន គឹមស៊ាន ស្ថាបនិកកីឡាហាប់គីដូកម្ពុជា បានសរសើរទៅកាន់អត្ដពលិកកម្ពុជា មានសមត្ថភាពខ្លាំង ៩៨ភាគរយ ក្នុងការសម្ដែងកីឡាមួយនេះ។
របាយការណ៍នៃសិក្សាគម្រោងសាងសង់ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-កូរ៉េ ឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គពីរាជធានីភ្នំពេញទៅ តំបន់អរិយក្សត្រ ក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល ត្រូវបានភាគីកូរ៉េខាងត្បូង ដាក់ជូនរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីសម្រេចលើការកំណត់ទីតាំង និងទ្រង់ទ្រាយនៃការសាងសង់របស់ស្ពាន។ លោក ផាក ហ៊ឹងឃ្យុង បានថ្លែងដូច្នេះ នៅចំពោះមុខសម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងពិធីបើកការដ្ឋានគម្រោងសាងសង់លើកកម្រិតគុណភាព ផ្លូវជាតិលេខ៤៨ប្រវែង១៤៨គីឡូម៉ែត្រ ក្រោមឥណទានសម្បទានពីរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង នាព្រឹកថ្ងៃទី៣មករា ឆ្នាំ២០២២។ បើតាមឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាធារណរដ្ឋកូរ៉េប្រចាំកម្ពុជារូបនេះ ប្រជាជនកូរ៉េជាច្រើនមានក្តីសោមស្សរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ដែលគម្រោងសាងសង់ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-កូរ៉េ ឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញនេះ ទទួលបាននូវចំណាប់អារម្មណ៍ និងមានការចូលរួមពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ លោក ផាក ហ៊ឹងឃ្យុង បាននិយាយដូច្នេះ៖ «ខ្ញុំជឿជាក់ថា ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-កូរ៉េ នឹងមិនត្រឹមតែចូលរួមចំណែកជួយសម្រួលចរាចរណ៍ នៅកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញ ក្នុងរយៈពេល១០០ឆ្នាំខាងមុខប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាចនឹងក្លាយជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ផងដែរ»។ ប្រសិនបើស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-កូរ៉េនេះ ត្រូវបានសាងសង់ជាស្ពានខ្សែកាបដ៏ស្រស់ស្អាតនោះ ប្រជាជនកូរ៉េដែលកំពុងរស់នៅកម្ពុជាទាំងអស់ នឹងប្តេជ្ញាធ្វើដំណើរមកកាន់រាជធានីភ្នំពេញម្តងទៀត ដើម្បីទស្សនាទិដ្ឋភាពស្ពាន ដែលត្រូវបានសាងសង់រួចរាល់ជាក់ជាពុំខាន។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ផាក ហ៊ឹងឃ្យុង ដោយបានបន្ថែមថា ៖ « ស្ពាននេះ នឹងចូលរួមធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវលំហូរចរាចរណ៍នៅរាជធានី និងមានមុខងារជាក់ស្តែងជា Landmark [ទីតាំងសម្គាល់] សម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍រាជធានីភ្នំពេញ ហើយថែមទាំងក្លាយទៅជានិមិត្តរូបនៃការបន្តពង្រឹងចំណងមិត្តភាព រវាងកូរ៉េនិងកម្ពុជា ផងដែរ»។ ក្រោយទទួលបានរបាយការណ៍សិក្សានៃគម្រោងសាងសង់ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-កូរ៉េពីភាគីកូរ៉េ សម្តេច ហ៊ុន សែន សង្ឃឹមថា គម្រោងសាងសង់ស្ពាននេះ នឹងប្រែក្លាយតំបន់អរិយក្សត្រឱ្យទៅជាទីក្រុងរណប នាពេលខាងមុខ។ បើតាមលោក ហ៊ាង សុទ្ធាយុត្តិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន គម្រោងស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-កូរ៉េឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ ភ្ជាប់ពីរាជធានីភ្នំពេញទៅតំបន់អរិយក្សត្រនេះ អាចនឹងសាងសង់នៅចុងឆ្នាំ២០២២។ ដោយឡែក ពាក់ព័ន្ធនឹងទំហំថវិកាសម្រាប់គម្រោងសាងសង់ស្ពាននេះ លោក សុទ្ធាយុត្តិ ពុំទាន់អាចបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗបានឡើយ ដោយនៅរង់ចាំការសម្រេចរួមជាផ្លូវការ រវាងភាគីកម្ពុជានិងកូរ៉េ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ បានសម្រេចជួយសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គពីរាជធានីភ្នំពេញ ទៅតំបន់អរិយក្សត្រ។ គម្រោងសាងសង់ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-កូរ៉េនេះ ត្រូវបានលើកឡើងដោយ លោក ផាក ហ៊ឹងឃ្យុង(Park Heung-Kyeong)ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាធារណរដ្ឋកូរ៉េប្រចាំកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៣មករា។
សម្រាប់កម្មវិធីសម្ពោធ ស្មាតហ្វូនសេរីថ្មី X50 Series នេះដែរ ក៏មានការចូលរួមជាពិសេស ពីសំណាក់កំពូលតារាចម្រៀងប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ដែលតំណាងឲ្យទូរស័ព្ទ vivo ទាំង៣រូប គឺលោក ព្រាប សុវត្ថិ, កញ្ញា សុខ ពិសី និងកញ្ញាឡូរ៉ា ម៉ម។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ព្រមទាំងមានការចូលរួមពីតំណាងតារា KOL លោករៀនថត (ពូជ្រួញ) អ្នកជំនាញផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។ ហើយអ្វីដែលពិសេស តារារបស់យើង នឹងបង្ហាញជូនលោកអ្នកនូវមុខងារ និងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ របស់ស្មាតហ្វូន Flagship vivo X50 Series ព្រមគ្នាមកជាមួយនឹងការប្រកាសតម្លៃ លក់ជាផ្លូវការផងដែរ។ កាន់តែអស្ចារ្យ និងពិសេសជាងនេះទៅទៀត ក្រុមហ៊ុនក៏មានជាកាដូជូន ចំពោះទស្សនិកជនដែលបានទស្សនាការ Live ផ្ទាល់ នៅលើទំព័រផេកផ្លូវការរបស់ vivo និងទំព័រផ្លូវការរបស់ហង្សមាស Live 24h លោកអ្នកនឹងទទួលបានឱកាសឈ្នះ កាសប្លូធូឥតខ្សែ vivo TWS Neo ព្រមទាំងស្មាតហ្វូន X50 Pro ជាច្រើនរង្វាន់ទៀតផង។ លក្ខខណ្ឌនៃការឈ្នះរង្វាន់ គឺងាយងាយ ដោយគ្រាន់តែលោកអ្នកទស្សនាផ្ទាល់ ការផ្សាយនៅលើទំព័រ Facebook ផេកផ្លូវការរបស់ vivo នឹងធ្វើតាមសំណើផ្សេងៗ ដែលមានក្នុងអំឡុងពេលការផ្សាយបន្តផ្ទាល់នោះ ដែលនឹងមានការ Live ចេញពី Page ផ្លូវការរបស់ vivo និង Page Hang Meas Live 24h។ សូមបញ្ជាក់សម្រាប់កម្មវិធី (សម្ពោធស្មាតហ្វូន vivo X50 Series) នឹង Live ផ្ទាល់ ចាប់ពីម៉ោង៧យប់ ដល់ម៉ោង៩យប់ នាថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០។ ស្មាតហ្វូន vivo X50 Pro ត្រូវបានបំពាក់មកជាមួយនឹងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាទំនើបៗ ដែលមានដូចជា៖ 1. បំពាក់អេក្រង់កោងក្តោប ទំហំ 6.56 អ៊ីញ Amoled Display កញ្ចក់កោង 3D អាចបង្ហាញរូបភាពបានក្នុងកម្រិត 2376 x 1080 FHD+ / 90Hz high refresh rate 2. ប្រើបន្ទះឈីប Qualcomm Snapdragon 765G 3. CPU Octa-core ដំណើរការបានក្នុងល្បឿន 2.4 GHz 4. មានរ៉េម 8GB, អង្គផ្ទុកទិន្នន័យ 256GB 5. មានថ្មទំហំធំ 4315 mAh / Flashcharge 2.0 (33W) 6. ដំណើរការដោយ Android 10 និងស្បែក Interface ប្រភេទ Funtouch OS 10.5 7. មានកាមេរ៉ាមុខទំហំ 32MP, កាមេរ៉ាក្រោយបួនគ្រាប់: 48MP (Gimbal Min Camera) + 13MP (Portrait lens)+ 8MP(Wide angle/Macro)+8MP(60x Super zoom) 8. អាចប្រើស៊ីមកាតបានពីរ 9. មានមុខងារ Face Unlock+In-Display Fingerprint Scanning ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រោយការទន្ទឹងរង់ចាំអស់រយៈពេលជាច្រើនសប្តាហ៏កន្លងមក កំពូលស្មាតហ្វូនជំនាន់ចុងក្រោយរបស់ vivo ត្រកូល X គឺ vivo X50 Series នឹងត្រូវបើកសម្ពោធជាផ្លូវការ នៅទីផ្សារកម្ពុជានារសៀល ថ្ងៃទី ១០ ខែកក្កដានេះហើយ។
នារីដែលលោក ឈុន ពិសិដ្ឋ ប្រាថ្នាជានារីដែលមានទេពកោសល្យ ឬមានគំនិតក្នុងការធ្វើអាជីវកម្ម។ ការកំណត់លក្ខណៈសម្បត្តិផ្តោតលើចំណុចនេះ ដោយសារតែប្រធានផ្នែកទីផ្សានៅក្រុមហ៊ុនឱសថឯកជនរូបនេះ កំពុងតែប្រកបអាជីវកម្មផ្ទាល់ដែរ ដូច្នេះបុរសវ័យ៣៥ឆ្នាំរូបនេះ ត្រូវការនារីដែលមានគំនិតរឿងរកស៊ីដូចខ្លួន។ ចំណែកឯ ចរិតលក្ខណៈ រូបសម្បត្តិសមរម្យ ការចាត់ចែងការងារចង្ក្រានឆ្នាំង ជារឿងបន្ទាប់បន្សំ។ នេះបើតាមបុរសដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររូបនេះ។ លោកឈុន ពិសិដ្ឋ បន្ថែមដូច្នេះ៖«ខ្ញុំគិតថាទ្រព្យសម្បត្តិសម្រាប់ខ្ញុំ គឺខ្ញុំមានសមល្មមហើយ ដូច្នេះខ្ញុំក៏ចង់ជ្រើសរើសនារីម្នាក់ដែលអាចជួយថែរក្សាគ្រួសាររបស់ខ្ញុំបាន ហើយមានចិត្តល្អជាមួយមនុស្សទូទៅ និងម្ចាស់ការលើខ្លួនឯង»។ មានរូបសម្បត្តិសមរម្យ មានចំណេះដឹង និងអាយុប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ព្រមទាំងស្រលាញ់គ្រួសារទាំងសងខាងស្មើៗគ្នា គឺជា នារី ដែល លោកយឿង សុធារ៉ា មន្ត្រីផ្នែកច្បាប់នៃអង្គការខុមហ្វ្រែល បានជ្រើសរើស និងសម្រេចចិត្តរៀបការជាមួយគ្នា ក្រោយពីបានស្វែងយល់ពីគ្នាបន្ថែម៥ឆ្នាំរួចមក។ ដ្បិតតែទទួលស្គាល់ថា ទ្រព្យសម្បត្តិជារឿងសំខាន់ ប៉ុន្តែលោក មិនបានផ្តល់តម្លៃលើទ្រព្យហួសហេតុនោះទេ ពីព្រោះបេះដូង និងទឹកចិត្តស្មោះត្រង់ រួមទាំងអត្តចរិតរបស់ភរិយាលោក សំខាន់ជាងលុយកាក់ខ្លាំងណាស់។ នេះជាការបពន្យល់របស់ លោក សុធារ៉ា ដែលបន្តរៀបរាប់ទាំងញញឹមញញែមទៀតថា៖«ក្រោយចំណាយពេលសិក្សាពីគ្នារយៈពេល៥ឆ្នាំទើបខ្ញុំរៀបការនិងគាត់ ហើយរយៈពេលមួយឆ្នាំពេញខ្ញុំបានធ្វើការបន្ថែម និងចាយវាយត្បិតត្បៀតដើម្បីមានប្រាក់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់រៀបការ។ មកទល់ពេលនេះ ជីវិតគ្រួសាររបស់ខ្ញុំពិតជាមានសុភមង្គល ហើយខ្ញុំក៏ជិតក្លាយទៅជាប៉ារបស់គេឆាប់ៗនេះដែរ»។ ចំណែក លោក សាស្ត្រាចារ្យ ណុច រ៉ាម៉ូ ដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិតពីប្រទេសបារាំង បានបញ្ជាក់ថា នារីដែលលោកស្រឡាញ់ ជាអ្នកដែលស្មោះត្រង់ និងមានចំណេះដឹងប្រហាក់ប្រហែលគ្នា និងអាស្រ័យលើនិស្ស័យដែរ។ សាស្ត្រាចារ្យវ័យជាង ៣០ឆ្នាំរូបនេះពន្យល់ដូច្នេះ៖« រឿងគូជីវិតគឺអត់មានការតាំងចិត្តជ្រើសរើសឲ្យច្បាស់ទេ ឬអាចជួបចៃដន្យក៏ថាបាន បានន័យថាអាស្រ័យទៅលើនិស្ស័យ នៅពេលខ្លះ ទោះជាយើងបានជួបជាមួយនារីដែលមានគ្រប់យ៉ាង ដូចដែលយើងចង់បានក៏ដោយ តែបើមិនមាននិស្ស័យនឹងគ្នា ក៏មិនអាចស្រលាញ់គ្នាជាគូជីវិតបានដែរ»។ ក្រៅពីមាននិស្ស័យជាមួយគ្នា សម្រាប់លោក រ៉ាម៉ូ និងដៃគូ ក៏ត្រូវសិក្សាពីគ្នាទៅវិញទៅមកឲ្យបានច្បាស់លាស់ដែរ គឺរាប់ចាប់ពីពេលចាប់ផ្ដើម រហូតដល់ថ្ងៃដែលយើងយល់ថាអាចរៀបការរួមរស់នៅជាមួយគ្នាតែម្តង។ សាស្ត្រាចារ្យដដែល ក៏ចង់ឲ្យយុវជនជ្រើសរើសគូជីវិតដោយខ្លួនឯងដែរ មានន័យថា រើសនារីដែលពួកគេស្រលាញ់ពេញចិត្ត មិនរើសតាមគ្រួសារនោះទេ ហើយបើទោះជាគ្រួសារជាអ្នករៀបចំឲ្យ ក៏នៅតែត្រូវសិក្សាពីគ្នាឲ្យបានច្បាស់ដែរ មុននឹងសម្រេចចិត្តថារៀបការជាមួយគ្នា។ ជារួម ភាពស្មោះត្រង់ ចំណេះដឹង អត្តចរិតល្អ និងចាត់ចែងការងារក្នុងផ្ទះ គឺជាលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់នារីៗ ដែលបុរសមានការសិក្សាសមល្មមជំនាន់នេះ ភាគគច្រើនចង់បាន។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានដែរ ការមានគំនិតប្រហាក់ប្រហែលគ្នា អាយុស្របាលគ្នា និងរូបសម្បត្តិសមរម្យ ជាភាពទាក់ទាញគួបផ្សំដែលបុរសៗត្រូវពិចារណាមុននឹងសម្រេចរៀបការដើម្បីរស់នៅជាមួយគ្នាដោយស្របច្បាប់៕	ភ្នំពេញ៖ ស្មោះត្រង់ មានចំណេះដឹង និងគំនិតប្រហាក់ប្រហែលគ្នា រូបសម្បត្តិសមរម្យ ចរិយាមារយាទល្អ ព្រមទាំងចេះចាត់ចែងការងារក្នុងផ្ទះ គឺជាបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់នារី ដែលបុរសមានចំណេះដឹងទាំងឡាយនាសម័យបច្ចុប្បន្នប្រាថ្នាជាគូអនាគត។ នៅក្នុងបទយកការណ៍នេះ ក៏មានបុរសដែលនៅមានជឿជាក់លើនិស្ស័យ និងត្រូវតែស្វែងយល់ពីដៃគូរបស់គេ មុនដល់ថ្ងៃរៀបការ ដើម្បីរួមរស់នៅជាមួយគ្នាពេញមុខមាត់តាមច្បាប់ដែរ។ បុរសៗក៏លើកឡើងព្រមៗគ្នាថា ការជ្រើសរើសដៃគូជីវិតដោយខ្លួនឯង ជារឿងដែលយុវជនជំនាន់ក្រោយគួរតែធ្វើ មិនចាំបាច់រើសតាមគ្រួសារដូចជំនាន់មុនទៀតឡើយ។
សូមស្តាប់សំឡេង៖ ការចាប់ដៃគ្នានេះ គឺលើគម្រោងដាំកូនឈើនៅក្នុងឧទ្យានអង្គរ ដែលវិស័យឯកជនបានចូលរួមទាំងកម្លាំងកាយ និងធនធានថវិកា។ ថវិកាដែលទទួលបានពីគម្រោងនេះ ត្រូវបានបង្វែរទៅលើការងារអប់រំបេតិកភណ្ឌ ដែលអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាបាននិងកំពុងអនុវត្តន៍នៅតាមសាលាចំនួនពីរក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ។ គម្រោងនេះ បានបណ្ដុះបណ្តាលកុមារដែលជាអ្នករស់នៅក្នុងរមណីយដ្ឋាន ឬឧទ្យានអង្គរ ឱ្យពួកគេយល់ពីអ្វីជាសម្បត្តិវប្បធម៌ និងត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះ ដើម្បីចូលរួមការងារទាំងនេះ។	សៀមរាប៖ កន្លងមក គេសង្កេតឃើញថា ការងារវប្បធម៌ ការអភិរក្សសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌផ្សេងៗ មានតែស្ថាប័នរដ្ឋ ឬស្ថាប័នអន្ដរជាតិតែប៉ុណ្ណោះ ដែលតែងតែចូលរួមឈឺឆ្អាល និងបារម្ភពីសម្បត្តិទាំងនោះ។ ខុសពីពេលមុន បច្ចុប្បន្ន មានវិស័យឯកជនជាច្រើនបានលូកដៃក្នុងការងារទាំងនេះ។ ចាត់ទុកថាជាលើកទីមួយហើយ ដែលវិស័យឯកជន និងអាជ្ញាធរនៅខេត្តសៀមរាប បានចាប់ដៃគ្នាលើគម្រោងលើកកម្ពស់ការងារអប់រំបេតិកភណ្ឌ។
បន្ទាប់ពីការប្រកួតជើងទី១បញ្ចប់ដោយគ្មានគ្រាប់បាល់ដែលធ្វើឡើងនៅទឹកដីកណ្តាលប្រទេសប៉ូឡូញ ក្រុមអ៊ុយក្រែន Dynamo Kyiv បានទម្លាក់ក្រុម Fenerbahce ដោយការយកឈ្នះ ២-១ នៅជើងទី២ដែលធ្វើឡើងនៅក្រុង Istanbul ប្រទេសតួកគី។ ភ្លាមៗក្រោយពេលកីឡាករ Vitaliy Buyalskyi សម្រេចគ្រាប់បាល់ទី១ឱ្យ Dynamo Kyiv នៅនាទី៥៧ អ្នកគាំទ្រ Fenerbahce មួយចំនួនបាននាំគ្នាស្រែកហៅឈ្មោះ «វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន» ដើម្បីឌឺដង បញ្ឈឺដល់ការអបអរគ្រាប់បាល់របស់ Buyalskyi ដែលជាកីឡាករសញ្ជាតិអ៊ុយក្រែន។ Attila Szalai បានរកគ្រាប់តាមស្មើឱ្យ Fenerbahce នៅនាទី៨៩ ដើម្បីបន្តការប្រកួតដល់ម៉ោងបន្ថែម។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ Dynamo បន្ថែមគ្រាប់ទី២និងជាគ្រាប់ជ័យជម្នះនៅនាទី១១៤ តាមរយៈការស៊ុតរបស់ Oleksandr Karavaev។ ដោយខឹងនឹងបរាជ័យដែលធ្វើឱ្យក្រុមពួកគេមិនអាចបង្ហាញមុខនៅ Champions League បាននោះ នៅក្នុងកីឡដ្ឋានត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយការស្រែកគំហក ក្នុងន័យគាំទ្រប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីបន្ថែមទៀត ពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រ Fenerbahce ដែលបណ្តាលឱ្យមានការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងតាមអ៊ីនធឺណិត។ ក្រោយហេតុការណ៍នេះកើតឡើង UEFA បានបើកការស៊ើបអង្កេតដោយឱ្យមន្ត្រីខ្លួន ត្រួតពិនិត្យក្រមសីលធម៌ និងវិន័យទាក់ទងនឹងអាកប្បកិរិយាមិនសមរម្យរបស់អ្នកគាំទ្រ Fenerbahce ដែលធ្វើឡើងនៅកីឡដ្ឋាន Sukru Saracoglu ប្រទេសតួកគី។ លោក Vasyl Bodnar ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអ៊ុយក្រែនប្រចាំនៅទីក្រុងអង់ការ៉ា ប្រទេសតួកគី បាននិយាយលើ Twitter ថា លោកមានការសោកស្ដាយចំពោះការស្រែកឌឺដងនឹងរឿងនយោបាយ ខណៈអ៊ុយក្រែនស្ថិតក្នុងស្ថានភាពរងគ្រោះដោយសារការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី។ ប៉ុន្តែលោក Bodnar បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះអ្នកដែលឈរប្រឆាំងនឹង «សកម្មភាពមិនសមរម្យ» របស់អ្នកគាំទ្រមួយក្តាប់តួចទាំងនោះផងដែរ។ «បាល់ទាត់គឺជាការប្រកួតដ៏យុត្តិធម៌ជាងអ្វីទាំងអស់»។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតលើកឡើងដូច្នេះ ដោយបន្ថែមថា Dynamo Kyiv នឹងកាន់តែខ្លាំងជាងមុន ក្រោយឆ្លងកាត់រឿងដ៏អាក្រក់នេះ៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អឺរ៉ុប (UEFA) បើកការស៊ើបអង្កេតផ្នែកវិន័យលើក្រុម Fenerbahce បន្ទាប់ពីអ្នកគាំទ្រក្រុមនៃលីគកំពូលតួកគីនេះ ស្រែកហៅឈ្មោះលោកវ៉្លាឌីមៀ ពូទីន ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី អំឡុងការប្រកួតជម្រុះ Champions League ជើងទី២ជាមួយក្រុម Dynamo Kyiv នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកក្កដា។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់កាសែត Theguardian។
១. ជំនួយសម្រាប់ការដុស និងត្រាំសម្លៀកបំពាក់ Samsung ActivDual Wash មានភ្ជាប់មកជាមួយនូវកាធុនជ័រ សម្រាប់ការដុស និងត្រាំសម្លៀកបំពាក់ មុននឹងដាក់បោកគក់ក្នុងម៉ាស៊ីន។ វាជួយឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចធ្វើការងារ ដុស និងត្រាំសម្លៀកបំពាក់ នៅក្នុងម៉ាស៊ីនបោកគក់តែម្តង ដោយមិនរញ៉េរញ៉ៃ និងកាត់បន្ថយពេលវេលា និងភាពនឿយហត់របស់អ្នកប្រើប្រាស់។ ២. អ្នកមិនចាំបាច់ប្រើច្រាសដុស កាធុនជ័រនេះត្រូវបានរចនាឡើងរាងអង្កាញ់ៗ ដូចជាក្តារបោកគក់ ដើម្បីឲ្យអ្នកអាចគក់សម្លៀកបំពាក់នៅលើផ្ទៃនៃកាធុននេះតែម្តង ដោយមិនចាំបាច់ប្រើច្រាសដុស។ ៣. មិនចាំបាច់លើកសម្លៀកបំពាក់ដែលសើម អ្នកមិនចាំបាច់លើកខោអាវពីកាធុនត្រាំដាក់ចូលក្នុងម៉ាស៊ីនបោកគក់ ព្រោះកាធុនជ័រដែលភ្ជាប់មកជាមួយម៉ាស៊ីន ActivDual Wash ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីកាត់បន្ថយការងារទាំងនោះ។ អ្នកគ្រាន់តែលើកកាធុនត្រាំនៅក្នុងម៉ាស៊ីន ActivDual Wash ឡើង ខោអាវរបស់អ្នកនឹងធ្លាក់ទៅក្នុងធុងបោកគក់តែម្តង ជាមួយនឹងទឹកសាប៊ូដែលអ្នកបានត្រាំ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អ្នកអាចមានជម្រើសក្នុងការប្រើប្រាស់ទឹកសាប៊ូដែលអ្នកបានត្រាំខោអាវ ឬបង្ហូរទឹកសាប៊ូនោះចោលហើយប្រើទឹកសាប៊ូថ្មី ដើម្បីបោកបន្តក៏បាន ជាមួយប៊ូតុងមុខងារយ៉ាងពិសេស។ ៤.កាត់បន្ថយការជាប់សាប៊ូលើសម្លៀកបំពាក់ ម៉ាស៊ីនបោកគក់ ActivDual Wash ភ្ជាប់ជាមួយបច្ចេកវិទ្យាថ្មីដំបូងគេបង្អស់ ដែលអ្នកអាចវាយបំបែកម្សៅសាប៊ូជាមួយស្លាបចក្រទាំង៦ នៅលើ Magic Dispenser ដែលធ្វើឲ្យសាប៊ូរលាយបានយ៉ាងល្អទៅក្នុងទឹក បង្កើតបានជាពពុះសាប៊ូ ហើយជ្រាបចូលទៅជម្រះស្នាមប្រឡាក់ក្នុងសាច់ក្រណាត់បានយ៉ាងល្អ។ ៥.កាត់បន្ថយការជាប់កំទេចកំទីលើសម្លៀកបំពាក់ តម្រងពីរជាន់ដែលបានភ្ជាប់ជាមួយធុងបោកគក់ ActivDual Wash អាចចាប់យកកំទេចកំទីផ្សេងៗបានយ៉ាងល្អ និងធ្វើឲ្យអ្នកអាចបោកគក់សម្លៀកបំពាក់បានស្អាតដោយគ្មានជាប់កំទេចកំទីជាប់លើសាច់ក្រណាត់។ ៦.កាត់បន្ថយការប្រទាក់គ្នានៃសម្លៀកបំពាក់ សាមសុងបានបង្កើតបច្ចេកវិទ្យា Wobble ដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រទាក់គ្នានៃសម្លៀកបំពាក់ ដែលធ្វើឲ្យសម្លៀកបំពាក់ជ្រួញ និងរមួលចូលគ្នា ដូច្នេះអ្នកក៏អាចកាត់បន្ថយពេលវេលាអ៊ុតសម្លៀកបំពាក់របស់អ្នកបានទៀតផង ជាមួយម៉ាស៊ីនបោកគក់ Activ Dual Wash នេះ។ គន្លឹះសំខាន់មួយទៀត ដែលអ្នកអាចបោកគក់សម្លៀកបំពាក់របស់អ្នកឲ្យបានស្អាត និងមិនសូវប្រទាក់គ្នានោះ គឺការរៀបសម្លៀកបំពាក់របស់អ្នកជាដុំៗ ដាក់នៅក្នុងម៉ាស៊ីនបោកគក់ ActivDual Wash។ ៧.ពិនិត្យ និងដោះស្រាយបញ្ហានៅលើម៉ាស៊ីនបោកគក់ ជាមួយទូរស័ព្ទដៃ អ្នកមិនចាំបាច់អានសៀវភៅណែនាំដែលភ្ជាប់ជាមួយម៉ាស៊ីនបោកគក់ក៏បានដែរ។ ជាមួយនឹងម៉ាស៊ីនបោកគក់ ActivDual Wash អ្នកអាចពិនិត្យ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយនៃប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនបោកគក់បានដោយស្វ័យប្រវត្តិ ជាមួយនឹងមុខងារ Smart Check នៅលើទូរស័ព្ទដៃសាមសុង។ ដូច្នេះហើយទើបបានជាម៉ាស៊ីនបោកគក់ ActivDual Wash ទទួលបានការពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំងនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសនៅក្នុងរដូវភ្លៀងកក់ខែខាងមុខនេះ។ ដើម្បីជ្រាបឲ្យកាន់តែច្បាស់ពីព័ត៌មានរបស់ម៉ាស៊ីនបោកគក់ ActivDual Wash សូមអញ្ជើញទៅទស្សនាដោយផ្ទាល់នៅ showroom របស់សាមសុងណាមួយដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុត ឬទំនាក់ទំនងតាមរយៈ 1800-20 32 32 (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ការបោកគក់សម្លៀកបំពាក់ មិនមែនជាការងារងាយស្រួលឡើយ ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសក្តៅ សម្បូរធូលីដី និងភ្លៀងធ្លាក់ញឹកញាប់ដូចជានៅប្រទេសកម្ពុជា។ ជាទូទៅ ទោះបីជាមានម៉ាស៊ីនបោកគក់ក៏ដោយ ក៏អ្នកប្រើប្រាស់ភាគច្រើនត្រូវការ ការត្រាំ និងដុសជម្រះតំបន់ដែលមានក្អែលប្រលាក់ខ្លាំងនៅលើសម្លៀកបំពាក់ មុននឹងដាក់ចូលទៅក្នុងម៉ាស៊ីនបោកគក់។ ដូច្នេះហើយបានជាសាមសុងបានបង្កើតនូវបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗជាច្រើន តម្រូវតាមភាពចាំបាច់របស់អ្នកប្រើប្រាស់។
សូមតាមដានទស្សនាបទសម្ភាសរវាងកញ្ញា សៅ សុខអេង និងលោក ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាដូចខាងក្រោម៖ ក្រសួងអប់រំ រៀបចំការប្រឡងបាក់ឌុបដោយគោរពតាមគោលការណ៍ច្បាប់ យុត្តិធម៌ តម្លាភាព ដោយលទ្ធផលអាចទទួលយក និងគោលការណ៍រឹតបន្តឹង។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ហង់ ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ ដែលបន្ថែមថា ការរឹតបន្តឹងការប្រឡងនេះ គឺចង់ឲ្យសិស្សានុសិស្សខិតខំរៀនសូត្រ ដើម្បីទទួលបាននិទ្ទេសល្អ។ លោក បានរៀបរាប់ដូច្នេះថា៖«យើងនៅតែបន្តការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំនេះតាមស្តង់ដាដែលមានពីមុន។ មិនមែនមានន័យថា ឆ្នាំកូវីដ-១៩ នេះយើងប្រឡងឲ្យធូរជាងឆ្នាំមុនទេ ដែលយើងមានគោលដៅថា ធ្វើយ៉ាងម៉េច ដើម្បីឲ្យសិស្សបន្តខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រ ដើម្បីមានចំណេះវិជ្ជា មានបំនិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង។ ការប្រឡងគឺយើងរៀបចំយុទ្ធនាការដដែលទាំងអស់»។ បើតាមលោក ហង់ ជួន ណារ៉ុន ដំណើរការប្រឡងបាក់ឌុបនឹងប្រព្រឹត្តទៅតាមស្តង់ដាសុវត្ថិភាពខ្ពស់ ដោយកំណត់ឲ្យមានបេក្ខជនប្រឡងមិនឲ្យលើសពី២៥នាក់ក្នុងមួយបន្ទប់។ មុនចូលមណ្ឌលប្រឡងតម្រូវឲ្យសិស្សានុសិស្ស វាស់កំដៅ ពាក់ម៉ាស់ និងលាងដៃជាមួយទឹកអាល់កល់ ឬសាប៊ូ ពេលចូលបន្ទប់ប្រឡង ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព និងទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ មានប្រសាសន៍ថា៖«ក្រសួងអប់រំនឹងទិញសម្ភារការពារ ដូចជាម៉ាស់ សាប៊ូលាងដៃ និងអាល់កុល សម្រាប់ដាក់នៅតាមមណ្ឌលប្រឡង។ ប៉ុន្តែសិស្សខ្លួនឯងក៏ត្រូវយកម៉ាស់ខ្លួនឯងទៅផងដែរ ដើម្បីការពារជំងឺឆ្លង»។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ បានបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងបាក់ឌុបនៅឆ្នាំនេះមានបេក្ខជនប្រឡងចំនួនជាង១១ម៉ឺននាក់ ដែលជាតួលេខកើនឡើងជាងឆ្នាំមុនផងដែរ ដោយសារតែឆ្នាំនេះមានបេក្ខជនស្វៃរិនចូលរួមប្រឡងច្រើន។ បើតាមលោក ណារ៉ុន ក្រសួងអប់រំនឹងបន្តសហការជាមួយនឹងអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ ក្នុងការរៀបចំប្រឡងបាក់ឌុបឲ្យកាន់តែល្អប្រសើរ និងសហការជាមួយនឹងសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា ក្នុងការរៀបចំការបង្រៀនបន្ថែមទៅសិស្សានុសិស្សថ្នាក់ទី១២នៅគ្រប់បណ្តាខេត្តផងដែរ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីអប់រំបានណែនាំឲ្យសិស្សានុសិស្សប្រឹងប្រែងរៀនរហូតដល់ថ្ងៃប្រឡងបាក់ឌុប និងណែនាំឲ្យគ្រូខិតខំបង្រៀនបន្ថែមដល់សិស្សដោយយកចិត្តទុកដាក់។ លោកផ្តល់ការណែនាំដល់សិស្សដូច្នេះថា៖«សូមឲ្យសិស្សចូលរៀនជាមួយនឹងគ្រូស្ម័គ្រចិត្តដែលរៀបចំឡើងដោយស.ស.យ.ក. ខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រដើម្បីត្រៀមលក្ខណៈការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ»។ សូមរម្លឹកថា ការប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំ២០១៩កន្លងទៅ មានបេក្ខជនប្រឡងចំនួន១១៥៥២០៦នាក់ ដែលប្រឡងជាប់ជិត៨ម៉ឺននាក់ ស្មើនឹងជាង៦៨ភាគរយ។ ក្នុងនោះមានបេក្ខជនជាប់និទ្ទេសA មានចំនួន៤៤៣នាក់, និទ្ទេសB មានចំនួន២៤៣០នាក់, និទ្ទេសC មានចំនួន៥៨៤៧នាក់។ ឯនិទ្ទេសD មានចំនួន១៤១០០នាក់ និងនិទ្ទេសE មានចំនួន៥៦២៣២នាក់៕ អត្ថបទទាក់ទង ក្រសួងអប់រំ គួរតែបន្ធូរបន្ថយវិញ្ញាសាបាក់ឌុប ខណៈសិស្សប៉ះពាល់ការសិក្សា ដោយសារកូវីដ-១៩?	ភ្នំពេញ៖ លោក ហង់ ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានអះអាងថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រទុតិយភូមិ (បាក់ឌុប) ឆ្នាំនេះ នៅតែតឹងរឹង ដោយគ្មានការបន្ថូរបន្ថយលើវិញ្ញាសាប្រឡងឡើយ បើទោះបីវិបត្តិកូវីដ-១៩ កំពុងអូសបន្លាយពេលក្តី។ ប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំនេះ ប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២១-២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ខាងមុខ។
អតីតប្រធានាធិបតីស្រីលង្កា ហ្គោតាបាយ៉ា រ៉ាចាប៉ាក់សា បានភៀសខ្លួនចេញពីប្រទេសតាំងពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ហើយត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលសិង្ហបុរីអនុញ្ញាតឱ្យបន្តស្នាក់នៅដល់ថ្ងៃទី១១ ខែសីហា។ ប៉ុន្តែ នៅចុងខែកក្កដានេះ តុលាការកំពូលស្រីលង្កាបានចេញដីការកោះហៅលោក រ៉ាចាប៉ាក់សា ឱ្យបង្ហាញខ្លួននៅតុលាការថ្ងៃទី១ ខែសីហា ដោយផ្អែកលើពាក្យបណ្តឹងជុំវិញការបង្កឱ្យប្រទេសប្រឈមនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។ យ៉ាងណាមិញ ប្រធានាធិបតីស្រីលង្កាថ្មី លោក Ranil Wickremesinghe ដែលត្រូវបានស្គាល់ថាជាបុគ្គលជិតស្និទ្ធជាមួយគ្រួសារលោក រ៉ាចាប៉ាក់សា បានបង្ហើបនៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ថា នេះមិនមែនជាពេលដ៏សមរម្យសម្រាប់លោក រ៉ាចាប៉ាក់សា វិលមករកប្រទេសវិញទេ។ «ខ្ញុំមិនជឿថា វាជាពេលដែលលោកត្រឡប់មកវិញនោះទេ»។ លោក Wickremesinghe លើកឡើងបែបនេះក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយកាសែត The Wall Street Journal ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា លោកមិនស្នើឱ្យអតីតប្រធានាធិបតីស្រីលង្កាត្រឡប់ចូលប្រទេសឆាប់ៗនេះទេ។ ការវិលត្រឡប់របស់លោក រ៉ាចាប៉ាក់សា នេះអាចនឹងបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងនយោបាយជាថ្មី ស្របពេលលោកមិនអាចគេចផុតពីសំណាញ់ច្បាប់ដូចដែលពេលជាប្រធានាធិបតីឡើយ។ ក្រុមសិទ្ធិមនុស្សមួយក្រុមក៏បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងឱ្យអគ្គរដ្ឋអាជ្ញាសិង្ហបុរីឱ្យចាប់ខ្លួនលោកដែរជុំវីញឧក្រិដ្ឋកម្មដែលបានប្រព្រឹត្តអំឡុងសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅស្រីលង្កា។ ក្រៅពីនេះ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ការិយាល័យប្រធានាធិបតីនៅថ្ងៃដដែល មេដឹកនាំស្រីលង្កា វ័យ ៧៣ ឆ្នាំរូបនេះបានផ្ញើលិខិតជាផ្លូវការទៅសមាជិកសភាទាំងអស់ឱ្យចូលរួមជាមួយលោកបង្កើតរដ្ឋាភិបាលរួបរួមដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសឡើងវិញ។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រធានាធិបតីស្រីលង្កាអះអាងថា លោកកំពុងតែធ្វើការដើម្បីកសាងប្រទេស និងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសមានស្ថិរភាពឡើងវិញ ប៉ុន្តែសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំនេះនឹងធ្លាក់ចុះ ៧ ភាគរយថែមទៀត ហើយរំពឹងថានឹងងើបឡើងវិញនៅឆ្នាំ ២០២៣ ឬ២០២៤។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ការិយាល័យប្រធានាធិបតីស្រីលង្កា នៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា បានអះអាងថា លោក Wickremesinghe បានស្នើឱ្យសមាជិកមកពីបក្សទាំងអស់ រៀបចំរដ្ឋាភិបាលរួបរួមគ្នាមួយ ដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញផង៕	ប្រធានាធិបតីស្រីលង្កា Ranil Wickremesinghe បានថ្លែងនៅថ្ងៃទី ៣១ ខែកក្កដាថា នេះមិនមែនជាពេលដ៏ត្រឹមត្រូវសម្រាប់អតីតប្រធានាធិបតីស្រីលង្កា លោក ហ្គោតាបាយ៉ា រ៉ាចាប៉ាក់សា ត្រឡប់ចូលប្រទេសវិញទេ។ នេះបើតាមកាសែត The Wall Street Journal ចុះផ្សាយពីបទសម្ភាសជាមួយលោក Wickremesinghe។ ទន្ទឹមនេះ មេដឹកនាំស្រីលង្កាក៏បានអញ្ជើញសមាជិកសភាទាំងអស់ឱ្យចូលរួមបង្កើតរដ្ឋាភិបាលរួបរួមដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិប្រទេសផងដែរ។
ភ្នំពេញ៖ ថ្ងៃទី១ នៃពិធីបុណ្យទូក បណ្ដែតប្រទីប សំពះព្រះខែ និងអកអំបុក នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានភ្ញៀវទេសចរចំនួន ១៣២ ៧០០ នាក់ ក្នុងនោះទេសចរជាតិចំនួន ១៣២ ៤៣៥នាក់ និងអន្តរជាតិ ចំនួន ២៦៥នាក់។ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានរៀបចំពិធីបុណ្យអុំទូក ចំនួន ២ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៨-១៩ ខែវិច្ឆិកា នៅដងស្ទឹងព្រែកត្នោត មុខសួនច្បារសម្ដេចសង្ឃ ជួន ណាត។ ក្រៅពី ប្រណាំងទូក ង ក៏មានប្រគុំតន្ដ្រី ការប្រកួតប្រដាល់គុនខ្មែរ តាំងពិព័ណ៌ និងបាញ់កាំជ្រួច ដែលទាក់ទាញទេសចរដើរកម្សាន្តជាច្រើនកុះករផងដែរ។ សូមជម្រាបថា ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានតំបន់ទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ៤កន្លែង ទេសចរណ៍ធម្មជាតិកែច្នៃ ៥កន្លែង និងកសិ-ទេសចរណ៍ ៣កន្លែង។ ជាមួយគ្នានេះ តំបន់ទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រទាំង៤កន្លែង មានល្អាងបុរាណវិទ្យាភ្នំចាស់,បុរាណវិទ្យាភ្នំព្រះ, រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រតេទឹកពុះ និងរមណីយដ្ឋានប្រាសាទភ្នំក្អែកពង៕	ដោយ៖ សែម ប្រាក់ដាវ
ល្បុក្កតោជាក្បាច់ដ៏ចំណាស់របស់កម្ពុជា ដែលមានភស្តុតាងនៅលើចម្លាក់នៃប្រាសាទបាយ័ន តាំងពីចុងសតវត្សរ៍ទី១២ ទៅដើមសតវត្សរ៍ទី១៣។ បច្ចុប្បន្ន ល្បុក្កតោ មានសកម្មភាពសម្តែងក្នុងកម្មវិធីធំៗថ្នាក់ជាតិ អន្តរជាតិ និងការប្រកួតប្រជែងក្នុងកីឡា ផងដែរ។ សម្រាប់កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីលើកទី១៧នេះ មានប្រតិភូប្រទេសជាសមាជិកជាង៨០ ចូលរួម ដោយភ្នាក់ងារវប្បធម៌យូណេស្កូ ធ្វើការវាយតម្លៃលើសំណើរសុំចុះបញ្ជីចំនួន៥៦ ក្នុងនោះគុនល្បុក្កតោ ស្ថិតក្នុងចំណោមបេក្ខភាពចំនួន៤៦សម្រាប់ «បញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ»។ បច្ចុប្បន្នុ កម្ពុជាមានសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌដែលបានចុះបញ្ជីដោយអង្គការយូណេស្កូ ជាច្រើនហើយ ក្នុងនោះ តំបន់អង្គរ ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក (ថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៩២), របាំព្រះរាជទ្រព្យ ជា សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ (ថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៣), ប្រាសាទព្រះវិហារ ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក (ថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៧), ល្ខោនស្រមោលស្បែកធំ ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ (ថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥)។ ល្បែងទាញព្រ័ត្រ ត្រូវបានចុះបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ (ថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៥), ចាប៉ីដងវែង ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី ត្រូវការសង្គ្រោះបន្ទាន់ (ថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៦), តំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោក (ថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧)។ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ ល្ខោនខោលវត្តស្វាយអណ្ដែត ត្រូវបានចុះបញ្ជីជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី ត្រូវការសង្គ្រោះបន្ទាន់ ហើយចុងក្រោយនេះ គឺក្បាច់គុនល្បុក្កតោ៕	ក្រោមកិច្ចប្រឹងប្រែងអស់រយៈពេលជាយូរឆ្នាំ គុនល្បុក្កតោ (Kun Lbokator) ដ៏ចំណាស់របស់ខ្មែរ ត្រូវបានចុះក្នុង «បញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ» របស់អង្គការយូណេស្កូ នាកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការអន្តររដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ការថែរក្សាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីលើកទី១៧ នៅក្រុង Rabat ប្រទេសម៉ារ៉ុក នារាត្រីថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា នេះ។
រៀបចំឡើងនៅក្រុងដូហា ដោយមានការជ្រោមជ្រែងពីរដ្ឋាភិបាលកាតា កិច្ចប្រជុំកំពូលអង្គការសហប្រជាជាតិដែលត្រូវរៀបចំឡើងរៀងរាល់ ១០ឆ្នាំម្តងនេះ នឹងប្រមូលផ្តុំ មេដឹកនាំពិភពលោកក្នុងកម្រិតប្រមុខរដ្ឋ និងប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនៃបណ្តារដ្ឋសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិទាំង ៤៦។ តាមពិតទៅកិច្ចប្រជុំនេះត្រូវបានគ្រោងរៀបចំឡើងក្នុងខែមករាឆ្នាំ២០២២ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវបានពន្យារពេលវិញដោយសារការបន្តរាតត្បាតនៃជំងឺឆ្លងកូវីដ ១៩។ ក្រៅពីតំណាងប្រជាជាតិក្នុងកម្រិត ប្រមុខរដ្ឋប្រមុខរដ្ឋាភិបាល តួអង្គសំខាន់ ផ្សេងទៀតដែលនឹងមានវត្តមានដែរនោះ មានដូចជា អង្គការអន្តរជាតិ អង្គការសង្គមស៊ីវិល វិស័យឯកជន រួមជាមួយតំណាងយុវជនដែលមកពីបណ្តារដ្ឋអភិវឌ្ឍតិចតួចផងដែរ។ ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មានស្តីពីការរៀបចំសន្និសីទនេះថ្ងៃ ២០ កុម្ភៈ លោកស្រី Rabab Fatima អ្នកជាន់ខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច ប្រទេសមិនជាប់សមុទ្រដែលកំពុងអភិវឌ្ឍ និង ប្រទេសកោះតូចៗ ប្រតិភូរដ្ឋាភិបាល តំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងឯកជនយ៉ាងហោចណាស់ ៤៥០០ នាក់បានចុះឈ្មោះរួចរាល់ហើយដើម្បីចូលរួមក្នុងសន្និសីទនេះ។ ក្នុងវេទិកាដ៏សំខាន់នេះ ប្រទេសពាក់ព័ន្ធនិងដៃគូអភិវឌ្ឍនានានឹងជួបជជែកស្វែងរកដំណោះស្រាយបន្ថែម ក្នុងគោលដៅជួយទ្រទ្រង់ដល់បណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ឬអភិវឌ្ឍតិចតួច ក្នុងបរិបទដែលពិភពលោកកំពុងដោះស្រាយបញ្ហាឆ្លងរាតត្បាតកូវីដ ១៩ ក៏ដូចជាសង្គ្រាមរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនផងដែរ។ វាក៏នឹងក្លាយជាពេលវេលាសម្រាប់ការរិះរកមធ្យោបាយបន្ថែម ដែលឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការរបស់ ប្រទេសសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិជាពិសេសប្រទេសក្រីក្រ ដើម្បីជួយឱ្យប្រទេសទាំងនោះអាចឈានឆ្ពោះទៅសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពដែលនឹងបញ្ចប់ត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ ខាងមុខផងដែរ។ ត្រឡប់មកផ្តោតលើនិយមន័យរបស់ប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួចវិញម្តង។ បើតាមអង្គការសហប្រជាជាតិ រដ្ឋអភិវឌ្ឍតិចតួចគឺ សំដៅលើប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមក្នុងកម្រិតទាប តែងាយរងគ្រោះខ្លាំងពីបញ្ហាខាងក្រៅជាពិសេសវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាបរិស្ថាន ហើយក៏មានធនធានមនុស្សតិចតួចទៀត។ បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសដែលស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ជារដ្ឋអភិវឌ្ឍតិចតួចនេះមានសរុបចំនួន ៤៦ នៅទូទាំងពិភពលោក ក្នុងនោះមានប្រទេសចំនួន ៣៣ នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ១២ នៅអាស៊ី និង ១ នៅក្នុងតំបន់អាមេរិកឡានទីន ហើយកម្ពុជា ក៏ជារដ្ឋសមាជិកមួយដែរ។ អាចនិយាយបានថា សមាជិកទាំង ៤៦ សុទ្ធសឹងជាប្រទេសក្រីក្រងាយរងគ្រោះ ក៏ដូចជាប្រទេសកោះតូចៗ និងរដ្ឋដែលមិនជាប់សមុទ្រ។ ចំពោះលក្ខខណ្ឌដើម្បីអាចឈានទៅរួចផុតពីចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួចនេះ រដ្ឋនីមួយៗត្រូវមានបំពេញចំនួនពីរក្នុងចំណោមបីក្នុងនោះមានដូចជា សន្ទស្សន៍នៃការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស (HAI) កម្រិតចំណូលរបស់ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ៗ(GNI) និងសន្ទស្សន៍នៃភាពងាយរងគ្រោះផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច (EVI) ហើយរដ្ឋនោះត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌតម្រូវនេះក្នុងការវាយតម្លៃពីរដងជាប់គ្នា។ ចំណែកឯការវាយតម្លៃលើការបំពេញលក្ខខណ្ឌរបស់រដ្ឋជាសមាជិកនេះវិញ វាគឺជាតួនាទីរបស់របស់គណៈកម្មការសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍគោលនយោបាយនៃក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយការវាយតម្លៃនេះធ្វើឡើងរៀងរាល់បីឆ្នាំម្តង។ ដូច្នេះហើយ នាវេទិកាសន្និសីទកំពូលខាងមុខនេះ ភាគីពាក់ព័ន្ធជាពិសេសដៃគូអភិវឌ្ឍនានាពិភាក្សាគ្នា ក៏ដូចជាដាក់ចេញផែនការសំខាន់ៗដើម្បីធានាយ៉ាងណាអនុវត្តផែនការសកម្មភាពទីក្រុងដូហា (Doha Program of Action) ឱ្យសម្រេចជោគជ័យក្នុងពេល១០ឆ្នាំខាងមុខ។ ផែនការសកម្មភាពដើម្បីជួយដល់ប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួចនេះ ត្រូវបានអនុម័តឡើងកាលពីខែមីនាឆ្នាំ ២០២២ នៅទីស្នាក់ការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទីក្រុងញូវយ៉ក។ កម្ពុជាឈានឆ្ពោះទៅចេញផុតពីចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច ដូចបានបញ្ជាក់ខាងលើ កម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណោមរដ្ឋស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីទាំង ១២ ស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួចដែរនៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ យ៉ាងណាមិញ គេមិនទាន់ដឹងតំណាងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជារូបណាដែលនឹងចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅទីក្រុងដូហាឡើយ ខណៈដែលអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបញ្ជាក់ថា មិនទាន់ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធនឹងប្រតិភូកម្ពុជាដែលនឹងមានវត្តមានក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះនៅឡើយទេ។ ត្រឡប់មកផ្តោតចំណាត់ថ្នាក់របស់កម្ពុជាវិញម្តង។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២១ កម្ពុជាបានសម្រេចគ្រប់សន្ទស្សន៍ពីរក្នុងចំណោមលក្ខខណ្ឌទាំងបីដែលជាលក្ខខណ្ឌតម្រូវចម្បងៗ សម្រាប់រដ្ឋដែលត្រូវចាកផុតពីការចាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច បើតាមរបាយការណ៍វាយតម្លៃរបស់គណៈកម្មការសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍគោលនយោបាយ។ ដើម្បីឈានទៅរៀបចំចាកចេញពីចំណាត់ថ្នាក់នេះ វាត្រូវឆ្លងកាត់ការវាយតម្លៃម្តងទៀតក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំក្រោយ។ ក្នុងករណីដែលកម្ពុជានៅបន្តរក្សាបានសន្ទស្សន៍ទាំងនេះក្នុងការវាយតម្លៃជាលើកទីពីរ មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិអាចចេញដំណោះស្រាយណែនាំប្រទេសសាមីរៀបចំខ្លួនសម្រាប់ការចាកចេញនិងទ្រទ្រង់ដំណើរការនៃការរៀបចំខ្លួននេះ ដើម្បីធានាថា កម្ពុជាមិនប្រឈមបញ្ហាច្រើននិងអាចត្រឡប់ក្លាយជាប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួចឡើងវិញនោះឡើយ។ អ្នកតំណាង UNDP ប្រចាំកម្ពុជាលោកស្រី Alissar Chaker បង្ហាញការយល់ឃើញថា កម្ពុជាស្ថិតនៅលើផ្លូវឆ្ពោះទៅរៀបចំខ្លួនចាកចេញពីចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសអអភិវឌ្ឍតិចតួចដោយអាចរក្សាសន្ទស្សន៍ទាំងអស់បានក្នុងការវាយតម្លៃបីឆ្នាំម្តងដោយគណៈកម្មការសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍគោលនយោបាយដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅឆ្នាំ ២០២៤ ខាងមុខ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងសន្និសីទក្រុងដូហានេះ លោកស្រីតំណាង UNDP ប្រចាំកម្ពុជា រូបនេះ យល់ឃើញដែរថា វានឹងមានសារសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះតែសន្និសីទនេះជាកិច្ចប្រជុំចុងក្រោយមួយ មុនពេលដែលកម្ពុជាចាប់ផ្តើមដំណើរការចាកចេញពីចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច។ «ក្នុងន័យនេះ សន្និសីទកំពូលក្រុងដូហា នឹងក្លាយជាឱកាសពិសេសមួយសម្រាប់កម្ពុជារៀនសូត្រពីពិសោធន៍របស់ប្រទេសដទៃ ជាពិសេសប្រទេសដែលបានចាកចេញពីចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួចជាផ្លូវការហើយនោះ។ វានឹងជួយដល់កម្ពុជាដើម្បីធានាបានពីការចាកចេញពីកម្រិតអភិវឌ្ឍតិចតួចបានយូរអង្វែង និងបញ្ចៀសហានិភ័យក្នុងការធ្លាក់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ដដែលវិញ។ កម្ពុជាក៏អាចចែករំលែកពីភាពជោគជ័យ និងបទពិសោធរបស់ខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសដទៃទៀតដែរ»។ លោកស្រី Charker ពន្យល់ដូច្នេះ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ អ្នកតំណាងអង្គការ UNDP រូបនេះក៏សង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា សន្និសីទក្រុងដូហានេះក៏កើតឡើង ចំពេលដែលកម្ពុជាត្រៀមឈានទៅដាក់ចេញអនុវត្តផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ជាតិជំហានបន្ទាប់ និងការបញ្ចប់នៃការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រចតុកោណដំណាក់កាលទីបួនផងដែរ។ អ្វីដែលសំខាន់ វាក៏ជាពេលដែលត្រូវស្វែងយល់ថា តើកម្មវិធីសកម្មភាពក្រុងដូហា និងវិស័យគន្លឹះចំនួន ៦ ណាខ្លះនឹងត្រូវបញ្ចូលក្នុងគោលដៅអាទិភាពថ្នាក់ជាតិ ដែលអាចផ្តល់ជាយន្តការនិងវិធីសាស្ត្រសម្រាប់ការពន្លឿនដំណើរការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា និងពន្លឿនដំណើរឆ្ពោះទៅសម្រេចគោលដៅឆ្នាំ ២០៣០ ក៏ដូចជាមហិច្ឆតារបស់កម្ពុជាក្នុងការក្លាយជាប្រទេសមានចំណូលកម្រិតខ្ពស់ត្រឹមឆ្នាំ ២០៥០ បាន។ «ដូច្នេះហើយ UNDP ត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីគាំទ្រដល់កម្ពុជាក្នុងដំណើរការចាកចេញពីចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច និង ទាញយកប្រយោជន៍ឱ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើបានពីសន្និសីទក្រុងដូហាខាងមុខនេះ»។ លោកស្រី Charker រៀបរាប់បន្ថែមដូច្នេះ៕	កង់បេរ៉ា៖ កាតានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃសន្និសីទអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួចលើកទីប្រាំ (LDC5) ចាប់ពីថ្ងៃ ៥ ដល់ថ្ងៃ ៩ ខែមីនាខាងមុខ។ គេរំពឹងថាកិច្ចប្រជុំដ៏សំខាន់នឹងផ្តល់ឱកាសសម្រាប់ការជជែកពិភាក្សា និងស្វែងរកវិធីសាស្ត្រជួយគាំទ្រដល់ប្រទេសក្រីក្រពន្លឿនការអភិវឌ្ឍដើម្បីចាកចេញពីចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច ដែលអាចឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាប្រឈមសកលផងដែរ។
ក្រៅពីអុកឡុកនៅក្នុងប្រទេសចិន COVID-19 បានរីកសាយភាយទៅបរទេសជាបន្តបន្ទាប់។ ក្នុងនោះ អេស្ប៉ាញ អ៊ីរ៉ាក់ អូស្ត្រាលី ក៏បានទទួលរងផលប៉ះពាល់ដែរ។ អេស្ប៉ាញបានករណីស្លាប់ទី២ នៅក្នុងតំបន់ស្វយ័ត Basque នាថ្ងៃទី៤ ខែមីនា បន្ទាប់ពីទើបតែរកឃើញករណីស្លាប់ដំបូងនៅ Valencia។ បើតាមការអះអាងរបស់នាយកដ្ឋានសុខាភិបាលតំបន់ Basque ករណីស្លាប់ទី២នេះ គឺកើតបុរសវ័យ ៨២ឆ្នាំម្នាក់ ដែលមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ។ នៅអេស្ប៉ាញ អ្នកផ្ទុក COVID-19 ចំនួន ២២៨ករណី។ ចំណែកនៅអូស្ត្រាលីឯណោះវិញ អាជ្ញាធរសុខាភិបាលរកឃើញករណីស្លាប់ទីពីរផងដែរ។ សម្រាប់ករណីស្លាប់ចុងក្រោយនេះ គឺជាលោកយាយវ័យ ៩៥ឆ្នាំម្នាក់ ដែលបានទទួលមរណភាពដោយសារ COVID-19 នាមន្ទីរពេទ្យមួយកន្លែងក្នុងក្រុង Sydney នាវេលាយប់ថ្ងៃទី៣ មីនា។ ក្រៅពីអេស្ប៉ាញ និងអូស្ត្រាលី នៅអ៊ីរ៉ាក់ឯណោះវិញ ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាមានករណីស្លាប់ទី២ បន្ទាប់ពីទើបតែរកឃើញករណីស្លាប់លើកដំបូង។ ករណីទីពីរនេះ គឺជាបុរសវ័យ ៦៥ឆ្នាំម្នាក់ ដែលរស់នៅក្នុងទីក្រុងបាក់ដាដ បានទទួលមរណភាព នាថ្ងៃទី៤ ខែមីនា។ ជាមួយគ្នានេះដែរ អាជ្ញាធរសុខាភិបាលក៏បានរកឃើញអ្នកឆ្លង COVID-19 ចំនួនបីករណីបន្ថែមទៀត នាថ្ងៃទី៤ ខែមីនា។ ការណ៍នេះ បានធ្វើឲ្យចំនួនសរុបនៅក្នុងប្រទេសបានកើនដល់ ៣៥ករណី។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែមីនា COVID-19 បានឆ្លងដល់ ៨៥ប្រទេសហើយ។ ក្នុងនោះអ្នកឆ្លងបានកើនដល់ចំនួនជាង ៩៥០០០ករណី និងអ្នកស្លាប់ ៣២៨៥ករណី ខណៈពេលអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួនជាង ៥៣០០០ករណី៕	អេស្ប៉ាញ អ៊ីរ៉ាក់ និងអូស្ត្រាលី នៅតែបន្តរកឃើញអ្នកស្លាប់ដោយសារ COVID-19 នៅក្នុងប្រទេស។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែមីនានេះ ប្រទេសទាំងបីនេះ មានករណីស្លាប់សរុប ២ករណីដូចគ្នា ខណៈពេលអេស្ប៉ាញមានអ្នកឆ្លងសរុប ២២៨ករណី អូស្ត្រាលីមាន ៥០ករណី និងអ៊ីរ៉ាក់មាន ៣៥ករណី។
របាយការណ៍លីកាដូ បង្ហាញថា ៣៨ភាគរយ នៃចំណោមពលរដ្ឋ ៧០០នាក់ ដែលបានស្ទង់មតិ គឺធ្លាប់ទទួលការរំលោភបំពាន តាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ជាពិសេសក្រុមយុវជន ,អ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា និងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស។ លើសពីនេះ ស្រី្ត២០ភាគរយ អះអាងថា ពួកគេធ្លាប់រងការរំលោភបំពានផ្លូវភេទ តាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។ អង្គការលីកាដូ នៅថ្ងៃទី២៥វិច្ឆិកា បានចេញរបាយការណ៍មួយស្ដីពី បច្ចុប្បន្នភាពការបៀតបៀន តាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមនៅកម្ពុជា ស្រប់ពេលអន្តរជាតិ ធ្វើយុទ្ធនាការ «១៦ថ្ងៃនៃការបញ្ឈប់អំពើហិង្សា» ជាសាកល។ លទ្ធផល រកឃើញថា ស្រី្តតែងតែជាគោលដៅនៃរំលោភបំពាន រើសអើង ហើយពួកគេត្រូវបង្ខំចិត្តនៅស្ងាត់ស្ងៀម។ កញ្ញា ខេតធឺរីន ហេរី អ្នកសរសេរនិងផលិតវីដេអូពីបញ្ហាសុខភាពផ្លូវភេទ។ (រូបពី ទំព័រហ្វេសប៊ុក កញ្ញា ខេតធឺរិន) កញ្ញា ខេតធឺរីន ហេរី ដែលជាអ្នកសរសេរនិងផលិតវីដេអូពីបញ្ហាសុខភាពផ្លូវភេទ អះអាងថា ខ្លួនតែងរងការបៀតបៀនតាមបណ្ដាញសង្គមច្រើនរូបភាព តាមរយៈការបញ្ចេញមតិ សារជារូបភាព និងសំឡេង។ រងការបៀតបៀននេះ ក៏ព្រោះតែកញ្ញា ជាស្រី្តហ៊ានជជែកពីបញ្ហាសុខភាពបន្តពូជ ដែលនាំឲ្យជនប្រព្រឹត្ត គិតថាងាយស្រួលក្នុងរំលោភបំពាន។ «ការបៀតបៀនមានការប្រើរូបប្រដាប់ភេទរបស់គាត់ ចូលប្រអប់សារខ្ញុំ ហើយផ្ញើរូបអាសអាភាស និងជាវិដេអូគ្រប់បណ្ដាញសង្គមដែលខ្ញុំប្រើ រួមទទួលបានសារជាសំឡេង និងប្រើគណនីក្លែងក្លាយបញ្ចេញមតិ ដោយប្រាប់ថាចង់ធ្វើបែបនេះ បែបនោះមកលើខ្ញុំ ដូចពេលដែលខ្ញុំនិយាយពីការរួមភេទតាមមាត់»។ នេះបើតាមកញ្ញា ខេតធឺរីន ដោយបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលគួរពិនិត្យដោះស្រាយករណីរំលោភបំពានតាមអនឡាញ។ ចំណែក កញ្ញា ហម សុវណ្ណពិដោរ ដែលជជែកលើរូបរាងកាយ និងការស្លៀកពាក់លើបណ្ដាញសង្គម ក៏រងការបៀតបៀនយ៉ាងធ្ងន់ដែរ ពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្ញើសារនិងបញ្ចេញមតិ ពិសេសទទួលបានពីបុរសៗ ដោយប្រើភាសាអសុរោះ និងរូបអាសអាភាស។ កញ្ញាយល់ថា គួរតែមានច្បាប់ បទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានឲ្យបានលឿន ដើម្បីគ្រប់គ្រងសកម្មភាពនៃការបៀតបៀន រួមទាំងទង្វើរមិនល្អណាមួយលើប្រព័ន្ធអនឡាញ។ «យើងគួរតែមានច្បាប់ «បទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន» ប៉ុន្តែមិនដឹងថានៅខ្មែរដំណើរការដល់នោះទេ។ រដ្ឋាភិបាលគួរតែពន្លឿនសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្តីពី «បទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន ឬ Cyber crime»។ នេះបើតាមកញ្ញា ពិដោរ ដោយស្នើឲ្យស្រី្តគ្រប់រូបក្លាហាននិយាយបើកចំហរនៅពេលរងការបៀតបៀន។ កញ្ញា ហម សុវណ្ណពិដោរ ជាអ្នកជជែកលើរូបរាងកាយ និងការស្លៀកពាក់លើបណ្ដាញសង្គម។ (រូបពីទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់កញ្ញា ពិដោរ) ជនរងគ្រោះកញ្ញា ពិដោរ និងកញ្ញា ខេតធឺរីន សុទ្ធតែ អះអាងថា ស្រី្តភាគច្រើនដែលពួកគេទាំងពីរធ្លាប់ស្គាល់ និងទទួលបានមតិតាមបណ្ដាញសង្គមខ្លួននោះ មិនបាននិយាយចេញក្រៅឡើយ នៅពេលជួបករណីបៀតបៀន។ កញ្ញាទាំងពីរទទូចឲ្យ គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ បញ្ឈប់ការដាក់បន្ទុកមកលើជនរងគ្រោះ តែត្រូវនាំគ្នាលើកស្ទួយការអប់រំផ្នែកយេនឌ័រ។ លោក អំ សំអាត នាយករងទទួលបន្ទុកផ្នែកឃ្លាំមើលការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សបានលើកឡើងថា បណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គម គួរតែជាកន្លែងមានសិវត្ថិភាពសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា ទាំងការបញ្ចេញគំនិត ទទួលព័ត៌មាន និងទំនាក់ទំនងគ្នា។ ប៉ុន្តែ លោកកត់សម្គាល់ឃើញថា៖ «ការរំលោភបំពាន់តាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត កំពុងបង្ខំឲ្យមនុស្សមួយចំនួនឈប់ប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គម»។ ជនរងគ្រោះដែលរងការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិតអះអាងថា ពួកគេបានការបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង និងមានបញ្ហាជាមួយមិត្តឬសហគមន៍ និងមានគំនិតចង់សម្លាប់ខ្លួនជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះ ពួកគេក៏រងការគំរាមកំហែងពីសំណាក់អាជ្ញាធរ តាមរយៈការចាប់ និងឃុំខ្លួនសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស រួមទាំងអ្នកបញ្ចេញមតិលើបណ្ដាញសង្គម។ ចំណែកការរំលោភបំពានតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត មាន ការយករូបរួមភេទជនរងគ្រោះ ទៅចែកចាយដោយឥតមានការយល់ព្រម, និងការរើសអើងវប្បធម៌ជាដើម។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ដដែល របស់លីកាដូ ។ «លីកាដូ អំពាវនាវដល់ក្រុមហ៊ុនហ្វេសប៊ុក រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងក្រុមហ៊ុនបណ្ដាញទំនាក់ទំនងសង្គមផ្សេងទៀត សូមឲ្យបង្កើន ការការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត»។ នេះបើតាមតាមរបាយការណ៍លីកាដូ ដោយបន្ថែមថា ករណីខាងលើនេះ បង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងធំដល់ការរស់នៅប្រជាពលរដ្ឋ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងការបៀតបៀនតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ការរកឃើញរបស់អង្គការលីកាដូ និងស្នើឲ្យពន្លឿនសេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្តីពី «បទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន»នេះ សារព័ត៌មានថ្មីៗមិនអាចសុំការឆ្លើយតបពី លោក មាស ប៉ូ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ បានឡើយ៕	ភ្នំពេញ៖ អង្គការសម្ព័នជំរឿន និងការពារសិទ្ធិមនុស្ស (លីកាដូ) រកឃើញថា ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋកម្ពុជា ៧០០នាក់ មានជាង២៦0នាក់ រងការបៀតបៀនតាមបណ្ដាញសង្គម ។ លីកាដូ ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនបណ្ដាញសង្គម ជួយបង្កើនការការពារសិទ្ធិមនុស្ស នៅលើប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។
វីដេអូ៖ បងស្រី បានមានប្រសាសន៍ថា៖«ខ្ញុំពិតជាមានអារម្មណ៍រំភើបត្រេកអរយ៉ាងខ្លាំង ដែលបានឈ្នះរង្វាន់ពីក្រុមហ៊ុន សៀងហៃ ឡូតូ។ ខ្ញុំបានទិញសន្លឹកឆ្នោតផ្សងសំណាងរបស់ក្រុមហ៊ុន សៀងហៃ ឡូតូ ចំនួន ៦សន្លឹកប៉ុណ្ណោះ ហើយបានឃើញរង្វាន់ធំ នៅសន្លឹកឆ្នោតទី៣តែម្ដង»។ បងស្រីបានបន្ថែមទៀតថា៖«ខ្ញុំទទួលបានសំណាងពិតៗ មិនមានការក្លែងបន្លំ និងស៊ីសំណូកនោះទេ ចឹងបងប្អូនអាចកោសឆ្នោតសៀងហៃ ដើម្បីមានឱកាសឈ្នះរង្វាន់ដូចជារូបខ្ញុំ»។ សូមបញ្ជាក់ថាក្រុមហ៊ុន Shanghai Lotto - សៀងហៃ ឡូតូ បានចែករង្វាន់ធំ ដែលមានទឹកប្រាក់ចំនួន ៨០ លានរៀលនេះចំនួន ៦នាក់ រួចមកហើយ និងរង្វាន់ ១ម៉ឺនដុល្លារ ៤នាក់ ,៥ពាន់ដុល្លារ ៤នាក់, ៣ពាន់ដុល្លារ ចំនួន៤នាក់, ២ពាន់ដុល្លារចំនួន ១០ នាក់, ១ពាន់ដុល្លារ ចំនួន១០នាក់ និងទឹកប្រាក់រង្វាន់លួងចិត្តរាប់លានរង្វាន់ទៀតផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុន សៀងហៃ ឡូតូ ចែករង្វាន់ពិតៗដល់អតិថិជនគ្រប់ខេត្ត-ក្រុង»។ គួររម្លឹកផងដែរថា បងស្រី ឆែម ស្រីមុំ គឺជាអតិថិជនទី២ហើយ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២០ ពោលគឺកាលពីថ្ងៃទី០៧ ខែមករា បងស្រី លឹម យោង ដែលរស់នៅភូមិត្រពាំងច្រនាង ឃុំស្រែជាខាងជើង ស្រុកដកទង់ ខេត្តកំពត បានឈ្នះរង្វាន់ទឹក ៨០ លានរៀល ពីក្រុមហ៊ុន សៀងហៃ ឡូតូ ដែរ។ សូមជម្រាបផងដែរថា ក្រុមហ៊ុន ឆ្នោតសៀងហៃឡូតូ បានបើកដំណើការ តាំងពីខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៧ ដោយមានក្រុមហ៊ុន Asia Cash Express Plc ដែលគេស្គាល់ថាជាក្រុមហ៊ុនអាស៊ីវេរលុយជាតំណាងចែកចាយបន្តផងដែរ។ ឆ្នោតសៀងហៃឡូតូ មានជាច្រើនប្រភេទសម្រាប់ពុកម៉ែបងប្អូនជ្រើសរើសគឺ ៖ ជល់គោ ធ្នូនាំសំណាង ប្រណាំងឡាន សិរីមង្គល បាល់មាស មហាសំណាង ត្បូងប៉ៃលិន ហង្សនាំសំណាង ស្តេចបាល់បោះ នាគមាស អាំងប៉ាវ មាសនាំសំណាង។ ក្រៅពីឆ្នោតកោស ក្រុមហ៊ុនក៏បានបន្ថែមឆ្នោតឡូតូឌីជីថលចំនួន៦ប្រភេទបន្ថែមទៀតគឺ ឡូតូ 4D, ឡូតូ18(6D), ឡូតូ27(5D), ឡូតូ6/39, ឡូតូ6/49 និង ឡូតូ90 ដែលឈ្នះទឹកប្រាក់រហូតដល់ 200,000 មុឺនដុល្លារ ស្មើនឹង 800,000,000 លានរៀល ផ្លាស់ប្តូរជីវិតលោកអ្នកឥឡូវនេះ! ជាមួយឆ្នោត សៀងហៃឡូតូ រង្វាន់យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ កំពុងរង់ចាំលោកអ្នក។ តើនៅចាំអីទៀតប្រញាប់ Download App អាស៊ីវេលុយ ហើយធ្វើការផ្សងសំណាង ឬអាចស្វែងរកទិញបានតាមរយៈភ្នាក់ងារអាស៊ីវេរលុយនៅទូទាំងប្រទេស។ ចុចតំណរទីនេះដើម្បី ទាញយក APP អាស៊ីវេរលុយ iOS : https://goo.gl/kwQB6U សម្រាប់ Android : https://goo.gl/DyQL7W ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម៖ 010 6666 87 / 017 6666 87 / 071 6666 687 (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុន Shanghai Lotto - សៀងហៃ ឡូតូ បានផ្លាស់ប្ដូរជីវភាព បងស្រី ឆែម ស្រីមុំ ដែលរស់នៅភូមិព្រែកតារ័ត្ន សង្កាត់ព្រែកតាសេក ខណ្ឌឬស្សីកែវ រាជធានីភ្នំពេញ។ បងស្រី ជាអតិថិជនម្នាក់ទៀត ដែលបានឈ្នះរង្វាន់រហូតដល់៨០ លានរៀល ពីក្រុមហ៊ុន សៀងហៃ ឡូតូ នៅថ្ងៃទី ១៣ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២០ នេះ ។
Vibe Club បានផ្តល់ឱ្យអតិថិជន ទទួលបាន ១ពិន្ទុ សម្រាប់រាល់ការទិញភេសជ្ជៈណាមួយ ១កែវ។ ពេលទទួលបាន ១០ពិន្ទុ អ្នកនឹងទទួលបានភេសជ្ជៈឥតគិតថ្លៃ បូកជាមួយនឹងប្រម៉ូសិនដ៏ពិសេសមួយចំនួនទៀត។ ចង់ក្លាយជាសមាជិក VIBE Club ទេ? គ្រាន់តែបញ្ជាទិញ Boost ហើយស្កែនកូដ QR ដែលអ្នកនឹងរកឃើញនៅក្នុងបញ្ជរទូទាត់ប្រាក់ នៅគ្រប់ហាងទាំងអស់របស់យើង ផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតដែលត្រូវការ ហើយអ្នកអាចចុះឈ្មោះបានដោយជោគជ័យ។ បុគ្គលិក Boost Juice តែងតែរីករាយក្នុងការជួយអ្នកក្នុងអំឡុងពេលចុះឈ្មោះ។ ការបើកដំណើរការ Vibe Club គឺជាជោគជ័យដ៏ធំមួយដែលមានការចូលរួមពីសំណាក់អតិថិជន អ្នកបង្កើតមាតិការនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងក្រុមការងារសារព័ត៌មានទៀតផងដែរ កម្មវិធីប្រកបដោយភាពសប្បាយរីករាយជាមួយការលេងកម្សាន្ដ ព្រមទាំងការកាត់ខ្សែបូសម្ពោធជាផ្លូវ ដែលជាចំណុចលេចធ្លោនៃព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ ចុះឈ្មោះជាមួយ Vibe Club នៅថ្ងៃនេះ! https://loyalty.is/krxoc5 អំពី Express Food Group Express Food Group មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ក្រុមហ៊ុន Express Food Group (EFG) មានបុគ្គលិកជាង 2,000 នាក់ និងមានវត្តមានប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសចំនួន ៣ គឺកម្ពុជា ឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ា។ EFG គឺជាដៃគូយីហោម្ហូបអាហារ និងភេសជ្ជៈឈានមុខគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមមាន Minor Food International, Thai Food Passion Group, Kamu Kamu Tea និង CJ Foodville ផងដែរ ចំពោះម៉ាកយីហោអាមេរិកខាងជើង រួមមាន International Dairy Queen, Krispy Kreme, និង Texas (Church's) Chicken ដែល EFG ជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខ ហើយចំពោះម៉ាកយីហោឡាវ និងអូស្ត្រាលីរួមមាន The Coffee Club and Boost Juice។ EFG ត្រូវបានគ្រប់គ្រងភាគច្រើនដោយ RMA Group ជាមួយនឹងការកាន់កាប់ភាគតិចដោយ Lombard Asia Investments (Thai Private Equity) និងដៃគូម្ចាស់ភាគហ៊ុនក្នុងស្រុកក្នុងប្រទេសឡាវ និងមីយ៉ាន់ម៉ា។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា EFG គឺជាដៃគូបណ្តាក់ទុនរួមគ្នារបស់ Newrest ដែលជាប្រតិបត្តិករអាហារ និងភេសជ្ជៈនៅអាកាសយានដ្ឋានតែមួយគត់របស់កម្ពុជា ដែលមានប្រតិបត្តិការនៅក្នុងព្រលានយន្តហោះចំនួនបី។ នៅប្រទេសឡាវ EFG ដំណើរការការលក់រាយតាមអាកាសយានដ្ឋានដោយផ្ទាល់ជាមួយនឹងវត្តមានមានកំណត់នៅអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិ Watty ទីក្រុងវៀងចន្ទន៍។ នៅប្រទេសសិង្ហបុរី ក្រុមហ៊ុន RMA Group ក្រុមហ៊ុនគោលរបស់ EFG ប្រតិបត្តិការសិទ្ធិផ្តាច់មុខសម្រាប់ផ្លូវក្រោមដី Palms Food International Pte Ltd Singapore ។ អំពី Boost Juice ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ដោយ Janine Allis នៅទីក្រុង Adelaide ប្រទេសអូស្ត្រាលី Boost Juice បានលេចចេញជាការផ្លាស់ប្តូរហ្គេមនៅក្នុងឧស្សាហកម្មអាហារបែប Fast-Food។ ដោយទទួលស្គាល់ពីតម្រូវការសម្រាប់ជម្រើសដែលមានសុខភាពល្អ Janine Allis បានធ្វើបដិវត្តទីផ្សារ និងត្រួសត្រាយផ្លូវឱ្យ Boost ក្លាយជាម៉ាកយីហោ ទឹកក្រឡុក និងទឹកផ្លែឈើដ៏ធំបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក។ នៅ Boost Juice យើងជឿជាក់លើថាមពលនៃផ្លែឈើ និងបន្លែពិតប្រាកដ។ ទឹកក្រឡុក និងទឹកផ្លែឈើរបស់យើងត្រូវបានផលិតឡើងដោយប្រើប្រាស់តែគ្រឿងផ្សំថ្មីៗបំផុត ដោយគ្មានសារធាតុរក្សាទុក ពណ៌សិប្បនិម្មិត និងរសជាតិ។ រាល់ការញ៉ាំ Boost គឺផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់រាងកាយរបស់អ្នក និងធ្វើឲ្យអ្នករីករាយនឹងរសជាតិដ៏ឆ្ងាញ់ស្រស់ស្រាយ ជាប់ចិត្តតែម្តង។ Boost Juice មិនត្រឹមតែជាអ្នកផ្តល់ជូនភេសជ្ជៈឆ្ងាញ់ៗតែប៉ុណ្ណោះទេ។ យើងនៅទីនេះ ដើម្បីបន្ថែមនូវថាមពលរបស់អ្នក ចែករំលែកចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់យើង និងបំផុសគំនិត 'ស្រលាញ់ជីវិត' #LoveLife ។ បេសកកម្មរបស់យើងគឺដើម្បីធានាថារាល់អតិថិជនដែលបានចូលមក Boost Juice នឹងមានអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ និងកាន់តែមានថាមពលរស់រវើក។ ចាប់តាំងពីការបើកដំណើរការរបស់យើងនៅដើមឆ្នាំ ២០២៣ Boost Juice ដែលគ្រប់គ្រងដោយ EFG នៅកម្ពុជាបានបង្កើតហាងចំនួន ១០ យ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងប្រទេស ជាពិសេសនៅខេត្តព្រះសីហនុ សៀមរាប និងរាជធានីភ្នំពេញ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៤៖ Boost Juice មានដើមកំណើតមកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី ដែលជាអ្នកផលិតទឹកផ្លែឈើ និងទឹកផ្លែឈើក្រឡុកបែបស្នូតធីដ៏ល្បីនៅកម្ពុជា បានដាក់បង្ហាញកម្មវិធីប័ណ្ណសន្សំពិន្ទុបែបឌីជីថល (Digital Loyalty Program) ផ្តាច់មុខបំផុតរបស់ខ្លួន ក្នុងអំឡុងពេលសម្ពោធហាងរបស់ខ្លួននៅសាខាទួលទំពូង។
កីឡាករម្ចាស់ពាន Ballon dOr ៥សម័យគួរតែអាចបញ្ចប់ការប្រកួតដោយអាចរកបានគ្រាប់បាល់ក្នុងការប្រកួត ប៉ុន្តែយ៉ាងណាបញ្ហាមួយចំនួនពីការត្រួតពិនិត្យលើប្រព័ន្ធ VAR បានបដិសេគ្រាប់បាល់មួយចំនួនដែល Al Nassr រកបាន ព្រោះតែស្ថិតនៅជំហរ Offside។ ៣គ្រាប់របស់ Al Hilal ធ្វើបានដោយកីឡាករ Sergej Milinkovic Savic នាទី៦៤ និង Aleksandar Mitrovic នាទី៨៩ និង ៩០+២។ អំឡុងការហ្វឹកហាត់កម្តៅសាច់ដុំមុនការប្រកួត កីឡាករវ័យ ៣៨ឆ្នាំ ទទួលបានអបអរសាទរយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រក្លិប Al Nassr រាប់រយនាក់ក្នុងកីឡដ្ឋាន ដោយភាគច្រើនពួកគេបានលើកបង្ហាញអាវលេខ ៧ របស់ Ronaldo ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកគាំទ្រក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ Al Hilal វិញពួកគេសើចចំអកលើប្រធានក្រុមសញ្ជាតិព័រទុយហ្កាល់។ ក្រោយចប់ការប្រកួតទៀតសោត ប្រធានក្រុម Al Nassr បានដើរសំដៅចូលទៅបន្ទប់ផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់ អមដោយការស្រែងកញ្រ្ចៀវឮពេញត្រចៀករបស់គេដោយពាក្យថា Messi, Messi, Messi ដែលជាកីឡាករគូប្រជែងរបស់គេអំឡុងពេលស្ថិតនៅក្នុងក្របខណ្ឌ La Liga។ កាលពីដើមឆ្នាំទៀតសោត Lionel Messi ក៏ត្រូវបានគេគិតថានឹងចូលរួមជាមួយនឹងក្លិប Al Hilal ដែលជាក្លិបគូប្រជែងជាមួយនឹងក្រុម Al Nassr។ ការប្រកួត ១៤លើកកន្លងទៅនៅក្នុង Saudi Pro League អតីតកីឡាករ Real Madrid និង Manchester United រកបានគ្រាប់បាល់ចំនួន ១៥គ្រាប់ និងជាកីឡាករដែលឈរនៅកំពូលតារាងក្នុងនាមជាកីឡាករស៊ុតបញ្ចូលទីច្រើនជាងគេ និងបានជួយក្រុម Al Nassr យ៉ាងខ្លាំងក្នុងការប្រជែងពាន។ ក្រុម Al Nassr ជោគជ័យក្នុងការប្រកួតច្រើនលើកជាប់ៗគ្នាចុងក្រោយ ដោយមានការរួមចំណែកពីសំណាក់កីឡាករ Sadio Mane, Marcelo Brozovic និង Alex Telles។ ក្នុងការប្រកួត Ronaldo បានព្យាយាមគ្រប់យ៉ាង ដោយគេព្យាយាមបង្កើតឱកាសជាច្រើនដើម្បីស្វែងរកគ្រាប់បាល់ស៊ុតបញ្ចូលទី ។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាការប្រកួតនោះ រូបគេមិនមានសំណាងដូចការប្រកួតកន្លងមកឡើយ។ ចាញ់ការប្រកួតទីក្រុងតែមួយ ធ្វើឱ្យក្រុម Al Nassr មានគម្លាត ៧ពិន្ទុ ឈរពីក្រោមកំពូលតារាង Al Hilal បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការប្រកួតចំនួន ១៥ប្រកួតរួចមក៕	Cristiano Ronaldo ដើរចាកចេញពីទីលានប្រកួតស្របពេលអ្នកគាំទ្រក្រុម Al Hilal ស្រែកចំអកដាក់រូបគេដោយប្រើឈ្មោះរបស់ខ្សែប្រយុទ្ធ Lionel Messi ថា «Messi, Messi, Messi» ឮពេញៗត្រចៀក បន្ទាប់ពីក្រុម Al Nassr របស់ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិព័រទុយហ្កាល់ប្រកួតចាញ់ក្រុម Al Hilal ដោយលទ្ធផល ៣-០ ក្នុងជំនួបទីក្រុងតែមួយ Riyadh Derby នាថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ។
មូលនិធិកូកា-កូឡា គឺជាស្ថាប័នសប្បុរសធម៌សាកល របស់ក្រុមហ៊ុនកូកា-កូឡា ដែលបានផ្តល់ជំនួយដល់មូលនិធិ Planet Water ដើម្បីដាក់ពង្រាយប៉មចម្រោះទឹកស្អាត AquaTowers និង ម៉ាស៊ីនអនាម័យ AquaSan ទាំងនេះ ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ លោកស្រី Saadia Madsbjerg ប្រធានមូលនិធិកូកា-កូឡា មានប្រសាសន៍ថា៖ «មូលនិធិកូកា-កូឡា មានប្រវត្តិយូរអង្វែងមកហើយនៅទូទាំងពិភពលោក ក្នុងការគាំទ្រគម្រោងនានា លើកិច្ចការពារ និងផ្តល់លទ្ធភាពទទួលបានធនធានទឹកស្អាត សម្រាប់ប្រើប្រាស់។ នៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ យើងមានមោទកភាពដែលការឧបត្ថម្ភគាំទ្ររបស់យើង ដល់មូលនិធិ Planet Water នឹងអាចផ្តល់លទ្ធភាពទទួលបានទឹកពិសា ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងឥតគិតថ្លៃ សម្រាប់ប្រជាសហគមន៍។ គម្រោងនេះ នឹងគ្របដណ្តប់នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា គិតត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំ២០២២នេះ»។ បច្ចេកវិទ្យាប៉មចម្រោះទឹកស្អាត AquaTower របស់មូលនិធិ Planet Water មានសមត្ថភាពកម្ចាត់បាក់តេរី ប្រូតូហ្សូអា វីរុស ភ្នាក់ងារបង្ករោគ និងសារធាតុកខ្វក់ផ្សេងទៀត ដែលធំជាង ០,០១មីក្រូន ហើយផ្តល់ឱ្យកុមារ និងប្រជាសហគមន៍ នូវទឹកស្អាតសម្រាប់បរិភោគប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៦ មក តាមរយៈការគាំទ្រពីមូលនិធិកូកា-កូឡា មូលនិធិ Planet Water បានសាងសង់ប៉មចម្រោះទឹកស្អាត AquaTowers ចំនួន៣៥ និងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋជាង ៥៥ ០០០នាក់ ក្នុងខេត្តចំនួន ១៩ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ គិតត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំ២០២២នេះ យើងនឹងអាចសម្រេចបាន ប៉មចម្រោះទឹកស្អាត AquaTowers ចំនួន៤១ នៅគ្រប់ខេត្តទាំងអស់ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដោយផ្តល់ជូនសហគមន៍ នូវប្រព័ន្ធចម្រោះទឹកស្អាត និងកម្មវិធីអប់រំសុខភាពអនាម័យ។ ក្រៅពីទឹកស្អាតសម្រាប់បរិភោគ គម្រោង AquaTower ក៏ផ្តល់ជូនសាលារៀន និងសហគមន៍ជនបទ នូវកន្លែងលាងសម្អាតដៃ និងអនាម័យផងដែរ។ កន្លែងលាងដៃ ត្រូវបានបំពាក់ទៅនឹងតួប៉មចម្រោះទឹកស្អាត AquaTower នីមួយៗ ហើយបម្រើជាធនធានអនាម័យ សំខាន់មួយដល់សាលារៀន ដោយកន្លែងលាងដៃនីមួយៗ មានផ្តល់ជូនឧបករណ៍ដាក់សាប៊ូលាងដៃ និងបដាផ្ទាំងផ្សព្វផ្សាយ អមដោយសារយល់ដឹងអំពីការលាងដៃ និងការអនុវត្តល្អបំផុតសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ប៉មនេះ។ គម្រោងនេះក៏មានកម្មវិធីអប់រំអនាម័យ ដោយអនុវត្តជាក់ស្តែងដល់សិស្សានុសិស្សផងដែរ។ កម្មវិធីនៅតាមសាលារៀន និងសហគមន៍ទាំងនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងបំណងអប់រំ និងផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់កុមារ និងអ្នកថែទាំកុមារ ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរគោលគំនិត និងអាកប្បកិរិយា ចំពោះសុខភាពទឹក និងអនាម័យ។ ថ្លែងក្នុងពិធីសម្ពោធ លោក ហែម ឬទ្ធី អភិបាលរងខេត្តប៉ៃលិន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្នុងនាមរដ្ឋបាលខេត្ត ខ្ញុំសូមកោតសរសើរនូវការយកចិត្តទុកដាក់ របស់ក្រុមហ៊ុនកូកា-កូឡា ក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែង ផ្គត់ផ្គង់ដល់សុខុមាលភាពទូទៅ ជាពិសេស បានផ្តល់ជូននូវប៉មចម្រោះទឹកស្អាត និងម៉ាស៊ីនអនាម័យ ដល់វិទ្យាល័យពេលនេះ។ សុំឱ្យលោកនាយក លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ក្មួយៗសិស្សានុសិស្ស យកចិត្តទុកដាក់ថែទាំថា ជារបស់ខ្លួនយើង ទាំងអស់គ្នា និងប្រើប្រាស់ប្រកបដោយនិរន្តភាព យូរអង្វែង»។ លោក Mark Steele ស្ថាបនិក និងជានាយកប្រតិបត្តិរបស់មូលនិធិ Planet Water បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះការគាំទ្រដែលយើងបានទទួល និងបន្តទទួលបានពីអ្នកឧបត្ថម្ភ និងដៃគូសាជីវកម្មរបស់យើង រួមទាំងមូលនិធិកូកា-កូឡា ផងដែរ»។ លោកបន្ថែមថា៖ «ឥទ្ធិពលដែលយើងកំពុងបង្កើត មិនអាចវាស់បានដោយតួលេខនោះទេ តែតាមរយៈការនាំយកទឹកស្អាត ទៅកាន់សហគមន៍ដែលខ្វះខាត ពួកយើងកំពុងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវសុខភាព និងគុណភាពជីវិត សម្រាប់បុគ្គលរាប់ពាន់នាក់ ដែលឥឡូវនេះ ពួកគាត់អាចបង្វែរការយកចិត្តទុកដាក់របស់ពួកគេ ទៅកាន់ទិដ្ឋភាពផ្សេងទៀតនៃជីវិត ជំនួសឱ្យការនៅតែបន្តបារម្ភអំពីបញ្ហាប្រឈមនេះ»។ សូមជម្រាបផងដែរថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១០មក មូលនិធិកូកា-កូឡា បានបរិច្ចាគថវិកាជាង ១៣លានដុល្លារ ដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទឹក នៅក្នុងបណ្តាប្រទេសនានា នៅទូទាំងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២៖ កិច្ចសហការជាមួយមូលនិធិ Planet Water បាននាំមកនូវការដំឡើងប៉មចម្រោះទឹកស្អាត AquaTower និងម៉ាស៊ីនអនាម័យ AquaSan ទី៣៦ នៅវិទ្យាល័យ ហ៊ុនសែន ក្រុងទេពនិម្មិតប៉ៃលិន ខេត្តប៉ៃលិន ដោយបានផ្តល់ជូនសហគមន៍នូវប្រព័ន្ធចម្រោះទឹកស្អាត និងម៉ាស៊ីនអនាម័យ ព្រមទាំងកម្មវិធីអប់រំសុខភាពអនាម័យ។ នេះក៏សូមថ្លែងអំណរគុណ ដល់ការឧបត្ថម្ភគាំទ្រពីមូលនិធិកូកា-កូឡា (The Coca-Cola Foundation)។
ក្នុងចំណោមឥស្សរជនដែលធ្លាប់ដឹកនាំខេត្តរតនគិរី លោក ខាំ ខឿន បានកាន់តំណែងពីរលើកគឺនៅឆ្នាំ១៩៨៨-១៩៩២ និងឆ្នាំ១៩៩៨-២០០៥។ អតីតអភិបាលខេត្តផ្សេងទៀតរួមមាន លោក ប៊ូ ជូង ពីឆ្នាំ១៩៧៩ ដល់១៩៨៨ លោកស្រី ឡាក់ អូន ពីឆ្នាំ១៩៩២ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ លោក ខាំ ឡែន ពីឆ្នាំ១៩៩៣ដល់១៩៩៥ លោក កែប ជុតិមាពីឆ្នាំ១៩៩៥ ដល់ ១៩៩៨ លោក មួង ប៉យ ពីឆ្នាំ២០០៥ ដល់២០០៩ និង លោក ប៉ាវ ហមផាន ពីឆ្នាំ២០០៩ ដល់ឆ្នាំ២០១៤។ ក្រៅពីអតីតអភិបាលខេត្តដែលកាន់តំណែងក្រោយរបបខ្មែរក្រហម ហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្ត មិនបានបង្ហាញអតីតអភិបាលដែលកាន់តំណែងជាបន្តបន្ទាប់ បើគិតចាប់ពីការបង្កើតខេត្តផ្លូវការនោះឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តរតនគិរី នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ បានរៀបចំពិធីរំលឹកខួប៦០ឆ្នាំនៃការបង្កើតខេត្ត ដែលបានផ្តាច់ចេញពីខេត្តស្ទឹងត្រែងកាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៥៩ ។ ពិធីរំលឹកខួប៦០ឆ្នាំនៃការបង្កើតខេត្តនេះ ប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅរង្វង់មូលទីប្រជុំជនក្រុងបានលុង ៕	រយៈពេល៤០ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៩ ដល់ឆ្នាំ២០១៩ ខេត្តរតនគិរី ដែលស្ថិតនៅភាគឦសានមានអភិបាលខេត្តចំនួន៨រូប។ លោក ថន សាវុន ជាអភិបាលខេត្តនៅភាគឦសានមួយនេះចាប់ពីឆ្នាំ២០១៤ មក។
មួយថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ថៃបានប្រកាសពីករណីថ្មីចំនួន៨៩នាក់ ដែលនាំឲ្យចំនួនករណីឆ្លងក្នុងស្រុកឡើងលើសពីរពាន់ករណី។ លោក Taweesin Visanuyothin អ្នកនាំពាក្យមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាល COVID-19 បញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃទី៤ដដែល មានករណីស្លាប់ថែមមួយទៀត ដែលធ្វើឲ្យអ្នកស្លាប់សរុបមាន២០នាក់ ហើយមនុស្ស៦១២នាក់ បានសះស្បើយ ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចេញពីមន្ទីរពេទ្យ។ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាលដាល រដ្ឋាភិបាលថៃ បានប្រកាសដាក់ប្រទេសក្នុងស្ថានភាពអាសន្ន និងដាក់បម្រាមគោចរថែមទៀត។ នៅថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ការប៉ះទង្គិចមួយបានកើតឡើងនៅព្រលានយន្តហោះសុវណ្ណភូមិ ដោយជនជាតិដែលត្រឡប់មកពីជប៉ុន សិង្ហបុរី និងកាតា មិនព្រមទៅកន្លែងដាក់ដោយឡែកដែលរៀបចំដោយរដ្ឋាភិបាល។ សារព័ត៌មានThe Nation ផ្សាយថា មានអ្នកដំណើរខ្លះ បានលួចចាកចេញពីអាកាសយានដ្ឋានស្ងាត់ទៀតផង។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានបញ្ជាកម្លាំងប្រដាប់អាវុធតាមរកអ្នកដំណើរមួយចំនួនដែលគេចខ្លួន ហើយបញ្ជូនទៅនៅដោយឡែក សំដៅបញ្ចៀសការឆ្លង COVID-19 ក្នុងករណីណាមួយ។ អ្នកដែលគេចខ្លួនទាំងនោះ ក៏ប្រឈមមុខនឹងទោសទណ្ឌផងដែរ ព្រោះបំពានក្រឹត្យដាក់ប្រទេសក្នុងភាពអាសន្ន៕	ថៃ នៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា បានរាយការណ៍ការកើនឡើងករណីឆ្លងជំងឺរលាកសួតបង្កដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) ថែមទៀត។ ទូទាំងប្រទេស ថៃមានករណីឆ្លង២០៦៧នាក់។ ក្នុងនោះ ករណីសះស្បើយ៦១២នាក់ និងស្លាប់២០នាក់។
នៅថ្ងៃទី៦ ខែវិច្ឆិកា អាម៉េរិកមិនបញ្ជូនមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលខ្លួនទៅចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងារដែលចិនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅឆ្នាំ២០២២ ឡើយ។ ការធ្វើពហិការនេះគឺដើម្បីប្រឆាំងការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សលើជនជាតិភាគតិចវីហ្គ័រ និងជនជាតិភាគតិចដទៃទៀតនៅស៊ីនជាំង។ ជុំវិញរឿងនេះ ចិនបាននិយាយថា អាម៉េរិកនឹងត្រូវរងការតបស្នងមិនខាន និងព្រមានពីវិធានការតបតទៀតផង។ បើបានឃើញពីការព្រមានរបស់ចិនលើអាម៉េរិកក្ដី អូស្ត្រាលីឯណោះ ក៏សម្រេចចិត្តមិនបញ្ជូនមន្រ្តីទៅប៉េកាំងដែរ។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអូស្រ្តាលី ស្កុត ម៉ូរីសុន និយាយនៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ ថា ទីក្រុងកង់ប៉េរ៉ានឹងចូលរួមការធ្វើពហិការការទូតនៃកីឡាអូឡាំពិករដូវរងានៅទីក្រុងប៉េកាំងនាពេលខាងមុខនេះ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ។ លោក ម៉ូរីសុន បន្ថែមថា ការសម្រេចចិត្តមិនចូលរួមនេះកើតឡើងក្រោយអូស្ត្រាលីមិនអាចរកច្រកទំនាក់ទំនងជាមួយចិនឡើងវិញដើម្បីដោះស្រាយរាំងស្ទះកន្លងមក ពិសេសវិធានការយកពន្ធដ៏ខ្ពស់របស់ចិនលើទំនិញអូស្ត្រាលី។ ការដើរតាមអាម៉េរិក នឹងធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរបស់អូស្រ្តាលីជាមួយចិនដែលធ្លាប់ជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុត កាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនថែមទៀត។ ទំនាក់ទំនងនេះ មិនល្អឡើយក្រោយក្រុងកង់ប៉េរ៉ាបានហាមឃាត់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា Huawei ពីការចូលរួមសាងសង់បណ្តាញអ៊ីនធឺណែត 5G កាលពីឆ្នាំ២០១៨ និងការអំពាវនាវឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យលើប្រភពដើមនៃជំងឺកូវីដ-១៩ នៅឆ្នាំមុន។ ក្រោយរឿងនេះ ចិនដំឡើងពន្ធលើទំនិញអូស្ត្រាលីជាច្រើនមានធ្យូងថ្ម សាច់គោ ធញ្ញជាតិនិងស្រាក្រហម។ យ៉ាងណាមិញ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអូស្រ្តាលីបាននិយាយថា ការធ្វើពហិការនេះនឹងមិនប៉ះពាល់ដល់អត្តពលិកអូស្រ្តាលីចំនួន៤០នាក់ដែលរំពឹងនឹងចូលរួមប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងារនេះឡើយ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងចាប់ផ្តើមនាខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២២ខាងមុខនេះ៕	អូស្ត្រាលី នឹងចូលរួមជាមួយអាម៉េរិកលើការធ្វើពហិការការទូតព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងានៅទីក្រុងប៉េកាំង។ ការសម្រេចចិត្តដែលប្រកាសដោយនាយករដ្ឋមន្រ្តី ស្កុត ម៉ូរីសុន នៅថ្ងៃទី៨ ខែធ្នូ នឹងបង្កើនភាពតានតឹងលើទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីដែលកំពុងល្អក់កកររួចស្រេច។
«គិតប្រយោជន៍អាមេរិកមុន មិនមែនមានន័យថាត្រូវគិតពីប្រយោជន៍អឺរ៉ុបចុងក្រោយឡើយ»។ នេះគឺជាសម្ដីរិះគន់របស់ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប ហ្សង់-ក្លូដ ចាំងគើ ចំពោះទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកលើរុស្ស៊ី ដែលសភាអាមេរិកទើបអនុម័តនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា។ សហភាពអឺរ៉ុប មិនពេញចិត្តទាល់តែសោះទណ្ឌកម្មថ្មីនេះ ទោះជាធ្លាប់ចាប់ដៃជាមួយអាមេរិកក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មលើរុស្ស៊ីច្រើនលើករួចមកហើយក្ដី។ យោងតាមសារព័ត៌មាន RT ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុបរូបនេះ ក៏គំរាមអាមេរិកវិញថា បើការព្រួយបារម្ភរបស់អឺរ៉ុបមិនត្រូវបានដោះស្រាយឲ្យបានល្អទេ នោះអឺរ៉ុបត្រៀមខ្លួនរួចស្រេចដើម្បីចាត់វិធានការឆ្លើយតបវិញមិនខាន។ ចំណែកឯសភាអឺរ៉ុបវិញ ក៏បង្ហាញការមិនសប្បាយដែរ ព្រោះទណ្ឌកម្មថ្មីនេះ នឹងប៉ះពាល់ការផ្គត់ផ្គង់ឧស្ម័ននៅតំបន់អឺរ៉ុប ដែលនាំចូលឧស្ម័នជាច្រើនលានម៉ែត្រគូបពីរុស្ស៊ីដើម្បីបំពេញតម្រូវការនៃរដ្ឋសមាជិក។ សូមបញ្ជាក់ថា រដ្ឋសភាអាមេរិកបានអនុម័តដោយសំឡេងលើសលប់ក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មថ្មីលើរុស្ស៊ី កូរ៉េខាងជើង និងអ៊ីរ៉ង់។ ចំពោះរុស្ស៊ី ទណ្ឌកម្មថ្មីនេះធ្វើឡើងដោយសាររុស្ស៊ីលូកលាន់កិច្ចការបោះឆ្នោតអាមេរិក ជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែន និងការលេបយកតំបន់គ្រីមៀជាដើម។ ទណ្ឌកម្មនេះក៏ត្រូវប៉ះពាល់ក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបដែលកំពុងប្រតិបត្តិការក្នងគម្រោងរួមគ្នារវាងអឺរ៉ុប និងរុស្ស៊ីលើការសាងសង់បណ្ដាញផ្គត់ផ្គង់ឧស្ម័នពីរុស្ស៊ីទៅអឺរ៉ុប។ ទណ្ឌកម្មថ្មីរបស់អាមេរិកនេះ ធ្វើឲ្យក្រុងបែរឡាំងប្រតិកម្មខ្លាំង ព្រោះវាបានប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុនអាល្លឺម៉ង់ដែលកំពុងរកស៊ីជាមួយក្រុមហ៊ុនរុស្ស៊ី ជាពិសេសលើវិស័យថាមពលតែម្ដង។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាល្លឺម៉ង់ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា បាននិយាយថា ទណ្ឌកម្មនេះពិតជាធ្វើឲ្យអាល្លឺម៉ង់បារម្ភមែន ហើយអាមេរិកក៏មិនត្រូវយកទណ្ឌកម្មប្រឆាំងរុស្ស៊ីធ្វើជាឧបករណ៍ទាញយកប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនដែរ។ ចំណែកឯបារាំងវិញចាត់ទុកទណ្ឌកម្មរបស់អាមេរិកលើរុស្ស៊ី ជារឿងផ្ទុយពីច្បាប់អន្តរជាតិ ដ្បិតវាមានអានុភាពទូលំទូលាយខ្លាំងពេក។ ដោយសារទណ្ឌកម្មប៉ះពាល់ប្រយោជន៍ខ្លួនដូចនេះ អឺរ៉ុបទំនងជាចាត់វិធានការតបតវិញ បើទណ្ឌកម្មនេះត្រូវប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ចុះហត្ថលេខាឲ្យក្លាយជាច្បាប់មែន។ ឯរុស្ស៊ីវិញ ក៏ធ្លាប់ប្រកាសដែរថា ទណ្ឌកម្មអាមេរិកមិនអាចធ្វើអ្វីខ្លួនបានទេ តែអឺរ៉ុបទៅវិញទេដែលជាអ្នករងគ្រោះនោះ៕	ប្រធានគណៈកម្មការអឺរ៉ុប លោក ហ្សង់-ក្លូដ ចាំងគើ (Jean-Claude Juncker) បានរិះគន់អាមេរិកចំៗ បន្ទាប់ពីសភាអាមេរិកបានអនុម័តទណ្ឌកម្មថ្មីទៀតដាក់រុស្ស៊ី ប៉ុន្តែក៏ប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុបដែរ។ បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ ដែលមានក្រុមហ៊ុនស្ថិតក្នុងគោលដៅនៃទណ្ឌកម្មថ្មីនេះ ក៏បង្ហាញជំហរជំទាស់អាមេរិកដែរ និងបានប្រាប់ឲ្យក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន គិតផលប្រយោជន៍គេឯងផង កុំគិតតែប្រយោជន៍ខ្លួនឯងតែម្នាក់។
ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយស្ដីពីរ៉ែកម្រដែលជារូបធាតុចាំបាច់បំផុតសម្រាប់ផលិតផលកុំព្យូទ័រ ប្រព័ន្ធមីស៊ីល និងទូរសព្ទជាដើម។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាដោយផ្ទាល់ឲ្យមានការគិតគូរពីស្ថិរភាពនៃការផ្គត់ផ្គងរូបធាតុដើមដ៏សំខាន់នេះ។ ក្នុងសេចក្ដីព័ត៌មានថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា រដ្ឋមន្ត្រីពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក Wilbur Ross ចាត់ទុកធនធានរ៉ែកម្រនេះ ជាវត្ថុសំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខជាតិរបស់អាមេរិក។ លោក Ross និយាយថា ធនធានរ៉ែនេះ ត្រូវបានគេមើលរំលងជារឿយៗ ប៉ុន្តែជីវិតសម័យទំនើបបច្ចុប្បន្ន រស់នៅដោយគ្មានរ៉ែកម្រមិនបានឡើយ។ ដូចនេះ តាមរយៈព័ត៌មានលម្អិតនៃរបាយការណ៍ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក នឹងចាត់វិធានការមិនធ្លាប់មានពីមុនមកដើម្បីធានាថា សហរដ្ឋអាមេរិក នឹងមិនត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ពីធនធានដ៏សំខាន់នេះឡើយ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP របាយការណ៍ដដែលនេះ បានស្នើឲ្យមានការបង្កើតការផ្គត់ផ្គង់រ៉ែកម្រតាមរយៈការវិនិយោគ និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មរ៉ែនេះជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកនានា។ លើសពីនោះ អាមេរិក ក៏ត្រូវពង្រីកការផ្ដល់សិទ្ធិអនុញ្ញាតរុករករ៉ែនៅទឹកដីអាមេរិកផង ពិសេសលើដីរដ្ឋ សំដៅបង្កើនប្រភពផ្គត់ផ្គង់ និងបម្រុងទុកនៅពេលចាំបាច់។ ពេលវេលាចាំបាច់ ទំនងជាជិតមកដល់ហើយ ព្រោះក្រុងប៉េកាំងកំពុងពិចារណារឹតត្បិតការនាំចេញរ៉ែកម្រនេះហើយដែរ។ គណៈកម្មការអភិវឌ្ឍន៍ និងកំណែទម្រង់ជាតិរបស់ចិន នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា លើកឡើងថា ខ្លួនកំពុងគិតគូរលទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រងការនាំចេញរ៉ែកម្រ ដែលគំនិតនេះត្រូវបានលើកឡើងដោយអ្នកជំនាញចិនផ្ទាល់។ ក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួន គណៈកម្មការទទួលបន្ទុករៀបចំផែនការសេដ្ឋកិច្ចចិននេះ បញ្ជាក់ថា ដោយមានការលើកយោបល់ពីអ្នកជំនាញ យើងចិនត្រូវតែពង្រឹងការគ្រប់គ្រងការនាំចេញរ៉ែកម្រ និងត្រួតពិនិត្យដំណើរការនាំចេញធនធានប្រភេទនេះ។ មួយរយៈចុងក្រោយនេះ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយចិនជាច្រើនបានផ្ញើសារព្រមានអាមេរិកជុំវិញការប្រើធនធានរ៉ែកម្រជាអាវុធប្រឆាំងអាមេរិក។ បច្ចុប្បន្ន ចិនជាប្រទេសនចេញរ៉ែកម្រធំបំផុតរបស់ពិភពលោកប្រមាណ៧០ភាគរយនៃការនាំចេញសរុប ហើយអាមេរិកក៏ជាអតិថិជនធំជាងគេរបស់ចិនដែរ។ ចិនកាន់កាប់ចំណែកធំជាងគេនៃការនាំចេញ ព្រោះមហាអំណាចមួយនេះមានសង្វាក់ផលិតកម្មច្រើន ខណៈប្រទេសផ្សេងទៀតដែលមានរ៉ែប្រភេទនេះដែរនោះ មិនទាន់ទាញយកផលបានឡើយ ដោយសារម្យ៉ាងមិនមានបច្ចេកទេស និងថវិកា ឯម្យ៉ាងបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ផ្នែកបរិស្ថានផង៕	សហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា បានប្រកាសថា ខ្លួននឹងចាត់វិធានការមិនធ្លាប់មានដើម្បីធានាការផ្គត់ផ្គង់ធនធានរ៉ែកម្រ។ ការប្រកាសនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលជម្លោះពាណិជ្ជកម្មនៅតែក្ដៅគគុក ហើយក៏មានលេចឮដំណឹងជាច្រើន ពិសេសពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋចិនដែលលើកឡើងពីលទ្ធភាពរបស់ទីក្រុងប៉េកាំងដែលអាចប្រើធនធានកម្ររបស់ខ្លួន ជាអាវុធវាយបកលើទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ បើរឿងនេះកើតឡើងមែន ឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យា និងយោធាអាមេរិក នឹងវីវរមិនខាន។
ការពិបាកខាងសេដ្ឋកិច្ចនិងកង្វះស្បៀងអាហារមានភាពធ្ងន់ធ្ងរជាងមុន ជាលទ្ធផលនៃការរាតត្បាតជំងឺកូវីដ១៩ និងការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ តែប្រទេសនេះនៅតែធ្វើការសាកល្បងមីស៊ីលមួយចំនួនតាំងពីឆ្នាំទៅ នៅពេលមានការសង្ស័យថាកម្មវិធីអាវុធកូរ៉េខាងជើងបានទទួលប្រាក់ពីសកម្មភាពអ៊ីនធឺណិតខុសច្បាប់និងការដឹកជញ្ជូនទៅលក់នៅឯប្រទេសក្រៅនូវទំនិញត្រូវហាមប្រាម។ បើតាមលោក Yoo Sang-bum ដែលជាសមាជិកម្នាក់ក្នុងចំណោមសមាជិកសភាដែលបានចូលរួមក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានសង្ខេបនេះថា សេវាស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ជាតិបានថ្លែងប្រាប់ក្រុមសមាជិកសភានៅក្នុងការប្រជុំបិទទ្វារមួយថា សេដ្ឋកិច្ចកូរ៉េខាងជើងបានចុះថមថយរៀងរាល់ឆ្នាំ ពីឆ្នាំ ២០២០ ដល់ ២០២២ ហើយផលិតផលសរុបក្នុងស្រុកកាលពីឆ្នាំទៅ មាន ១២% តិចជាងកាលពីឆ្នាំ ២០១៦។ ក្រុមអ្នកជំនាញនៅក្រៅប្រទេសមានជំនឿថា កង្វះស្បៀងអាហារនិងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចបច្ចុប្បន្ននៅកូរ៉េខាងជើងមានស្ថានភាពអាក្រក់បំផុត តាំងពីលោក Kim Jong Un ឡើងកាន់អំណាចកាលពីចុងឆ្នាំ ២០១១។ តែពួកគេនិយាយថា គ្មានសញ្ញានៃគ្រោះទុរ្ភិក្ស ឬចលាចលសាធារណៈធំណាមួយ ដែលអាចគំរាមកំហែងដល់ការក្តាប់អំណាចរបស់លោក Kim លើប្រជារាស្ត្រ ២៦ លាននាក់របស់លោកទេ។ បើតាមក្រុមតាមឃ្លាំមើលស្ថានភាពក្នុងកូរ៉េខាងជើង បញ្ហាស្បៀងអាហារមានភាពធ្ងន់ធ្ងរជាងមុនដោយសារការប៉ុនប៉ងរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការរឹតត្បិតលើសកម្មភាពទីផ្សារ ការចុះថយនៃប្រាក់ចំណូលផ្ទាល់ខ្លួន និងការរឹតត្បិតទាក់ទិននឹងការរាតត្បាតកូវីដដែលបានកាត់បន្ថយពាណិជ្ជកម្មបរទេស៕	ទីក្រុងសេអ៊ូល ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង -សេវាស៊ើបការណ៍សម្ងាត់កូរ៉េខាងត្បូងបាននិយាយប្រាប់ក្រុមសមាជិកសភាកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ថាកូរ៉េខាងជើងកំពុងប្រុងប្រៀបបង្ហាញអាវុធថ្មីៗ ដូចជាការសាកល្បងបាញ់មីស៊ីលមានចម្ងាយឆ្ងាយនិងការបង្ហោះផ្កាយរណបចារកម្មមួយគ្រឿង នៅពេលប្រទេសនេះបង្កើនសកម្មភាពខុសច្បាប់សម្រាប់គាំទ្រសេដ្ឋកិច្ចខ្លួនដែលមិនមាំទាំ។នេះបើតាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AP។
អ្នកស្រី ប៉ាក ហ្គឺនហេ ត្រូវបានតុលាការកូរ៉េខាងត្បូងកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២២ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧ មក បន្ទាប់ពីលោកស្រីត្រូវបានដកចេញពីតំណែង ពីបទអំពើពុករលួយ និងទទួលប្រាក់ជាច្រើនលានដុល្លារ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានកូរ៉េខាងត្បូង Yonhap។ តាមបញ្ជីឈ្មោះនៃអ្នកដែលត្រូវបានលើកឡើងទោស និងដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពនៅក្នុងឱកាសឆ្នាំថ្មីខាងមុខចំនួន ៣០៩៤នាក់ អ្នកស្រី ប៉ាក ក៏មានវត្តមានដែរ។ ការលើកលែងទោសលើអតីតប្រធានាធិបតីរូបនេះ ធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើហេតុផលបញ្ហាសុខភាព។ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២១ នេះ អ្នកស្រី Park ត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យចំនួន៣លើក ដោយសារជំងឺឈឺស្មា និងខ្នងរាំរ៉ៃ។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ អតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងពីឆ្នាំ២០១៣-២០១៧ រូបនេះ បានទទួលការវះកាត់ស្មាថែមទៀត។ អ្នកតាមដាននយោបាយកូរ៉េខាងត្បូង បានរំពឹងថា ការដោះលែងអ្នកស្រី ប៉ាក នឹងជះឥទ្ធិពលដល់ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅខែមីនា ខាងមុខ។ កន្លងមក អ្នកនយោបាយបក្សអំណាចប្រជាជន (PPP) ដែលជាបក្ស បានអំពាវនាវឱ្យដោះលែងលោកស្រី ប៉ាក មុនការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី។ បក្សអំណាចប្រជាជន មានប្រជាជនគាំទ្រច្រើននៅក្នុងទីក្រុង Daegu និងខេត្ត North Gyeongsang។ យ៉ាងណាមិញ អតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងម្នាក់ គឺ លោក លី ម្យុងបាក់ ដែលត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ១៧ឆ្នាំ មិនត្រូវបានលើកលែងទោសឡើយ។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយ រដ្ឋមន្រ្តីយុត្តិធម៌កូរ៉េខាងត្បូង លោក Park Beom-kye បានអះអាងថា ស្ថានភាពក្នុងការលើកឡើងទោស រវាងអ្នកស្រី ប៉ាក និងលោក លី គឺខុសគ្នា ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាល នឹងពិនិត្យបន្ថែមទៀតលើការលើកលែងទោសនោះ៕	កូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ បានប្រកាសលើកលែងទោសពិសេសសម្រាប់អតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ប៉ាក ហ្គឺនហេ ដែលត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគារ២២ឆ្នាំ។ ការលើកលែងទោសនេះ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងចាត់ទុកថា នឹងជួយពង្រឹងការឯកភាពជាតិ។
ព័ត៌មានលម្អិត សូមស្ដាប់បទយកការណ៍ដែលរៀបរៀងដោយអ្នកនាង អ៊ីសា រ៉ហានី ពីខេត្តសៀមរាប៖ មេរោគកូរ៉ូណាវីរុស បានផ្ទុះឡើងនាអំឡុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ នៅតំបន់វូហានប្រទេសចិន និងបានរាតត្បាតខ្លាំងក្លានារយៈពេល២សប្ដាហ៍មកនេះ។ នៅចំពោះស្ថានការណ៍ដ៏អាក្រក់នេះ រដ្ឋាភិបាលចិនបានប្រកាសផ្អាកហាមមិនឱ្យជនជាតិខ្លួនចេញក្រៅប្រទេស ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរាតត្បាតយ៉ាងលឿននេះ។ ការប្រកាសបិទទេសចរចិនមិនឱ្យធ្វើដំណើរក្រៅប្រទេសនេះ បានជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ រួមមានអាជីវកម្មជាច្រើនដែលពឹងអាស្រ័យលើទេសចរចិន មានមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍នៅខេត្តសៀមរាបជាដើម។ កំពុងអង្គុយរង់ចាំភ្ញៀវនៅបាកាណប្រាសាទអង្គរវត្ត មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាចិន លោក ឡាយ មានការបារម្ភខ្លះដែរចំពោះមេរោគកូរ៉ូណាវីរុស។ មគ្គុទ្ទេសក៍រូបនេះបានណែនាំភ្ញៀវឱ្យពាក់ម៉ាស និងលាងដៃដើម្បីការពារជំងឺនេះ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ឡាយ ក៏កត់សម្គាល់ឃើញថាមានភ្ញៀវមួយចំនួនបានអនុវត្តន៍ការការពាររួចហើយ តែនៅមួយចំនួនហាក់មិនសូវបារម្ភពីករណីនេះទេដោយសារមេរោគនេះមិនទាន់ឆ្លងមកដល់ខេត្តសៀមរាប។ អង្គុយនៅម្លប់ប្រាសាទមួយជ្រុងពីលោក ឡាយ ជាមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាចិនមួយរូបដែរ លោក ហាំង ថុង ក៏បានតាមដានជាប់លាប់ពីករណីមេរោគកូរ៉ូណាវីរុសនេះដែរ។ លោក ថុង ថាជំងឺនេះឆ្លងលឿន ពិសេសនៅប្រទេសចិន។ ការប្រកាសបិទការធ្វើដំណើរចេញក្រៅប្រទេសរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់មុខរបរជាមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ចិនជាខ្លាំង ក្នុងនោះក៏មានលោក ថុង ម្នាក់ដែរ។ ចំណែកលោក ឡាយ ក៏បានរអ៊ូពីបញ្ហានេះ តែមគ្គុទ្ទេសក៍រូបនេះថានៅមានជនជាតិចិនពីកោះតៃវ៉ាន់មកខ្លះៗ តែប៉ះពាល់ខ្លាំងគឺមគ្គុទ្ទេសក៍ដែលនាំចិនតំបន់ដីគោក។ ប្រធានសមាគមមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាចិន-កម្ពុជា លោក ទៀ គីឡេង ប្រាប់ថាការផ្ទុះមេរោគកូរ៉ូណាវីរុស បានប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាចិនជាខ្លាំង និងក្រោយរដ្ឋាភិបាលចិនប្រកាសផ្អាកបណ្ដោះអាសន្នមិនឱ្យពលរដ្ឋខ្លួនធ្វើដំណើរចេញក្រៅប្រទេស ដោយសារការព្រួយបារម្ភពីការរាតត្បាតជំងឺនេះ។ ប្រជាជនកម្ពុជាក៏មានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងដែរចំពោះករណីនេះ ដោយអ្នកខ្លះបានពាក់ម៉ាសពេលចេញទៅតាមទីសាធារណឬនៅតំបន់ប្រជុំជន។ លោក ទៀ គីឡេង ប្រាប់ថាសមាគមលោកបានចុះចែកម៉ាសនៅដល់ទេសចរជាតិ-អន្ដរជាតិនៅតាមតំបន់រមណីយដ្ឋានមួយចំនួនផងដែរ បំណងដើម្បីការពារទប់ស្កាត់នៃមេរោគរលាកសួតប្រភេទថ្មីនេះ។ ដ្បិតថាស្ថានភាពទេសចរណ៍នៅខេត្តសៀមរាបកំពុងជួបបញ្ហាក៏ពិតមែន ប្រធានសមាគមមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាចិន-កម្ពុជា ប្រាប់ឱ្យសមាជិកទាំងអស់ត្រូវបន្តសាមគ្គីគ្នា ដោយមិនត្រូវឱ្យជនឆ្លៀតឱកាសដែលមិនមានច្បាប់ត្រឹមត្រូវ ឆ្លៀតនាំភ្ញៀវដើរក្នុងតំបន់អង្គរបានឡើយ។ មិនត្រូវឱ្យបរទេសធ្វើសកម្មភាពនាំភ្ញៀវដើរក្នុងតំបន់ប្រាសាទខ្មែរ ដែលនឹងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរបាត់បង់ការងារនោះឡើយ។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមពីលោក ទៀ គីឡេង។ មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាចិនដែលកំពុងបម្រើការងារនាំភ្ញៀវក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរមានប្រមាណជាង១ពាន់នាក់ ក្នុងនោះសមាគមមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាចិន-កម្ពុជាចំនួន ៨២៧នាក់។ ក្រៅពីមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាចិនដែលប្រឈមនឹងបញ្ហាគ្មានភ្ញៀវដើរ ក្នុងនោះអ្នករកស៊ីក្នុងវិស័យសណ្ឋាគារក៏កំពុងព្រួយបារម្ភជាខ្លាំងចំពោះជំងឺប្រភេទថ្មីនៅប្រទេសចិននេះដែរ។ ស្របពេលដែលវិស័យទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបធ្លាក់ចុះជាងមួយឆ្នាំមកហើយនោះ ករណីវីរុសថ្មីនេះនឹងកាន់តែធ្វើឱ្យវិស័យនេះយ៉ាប់យឺនថែមមួយកម្រិតទៀត៕	សៀមរាប៖ ស្ថានភាពវិស័យទេសចរណ៍នៅខេត្តសៀមរាបកាន់តែយ៉ាប់យឺន បន្ទាប់ពីផ្ទុះមេរោគកូរ៉ូណាវីរុសនៅប្រទេសចិន និងត្រូវបានរកឃើញនៅកម្ពុជាលើបុរសទេសចរចិនម្នាក់នៅថ្ងៃទី២៧ មករា។ ដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហារាតត្បាតនេះ រដ្ឋាភិបាលចិនបានប្រកាសផ្អាកលែងឱ្យជនជាតិខ្លួនដើរក្រៅប្រទេស ហើយក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍នានាក៏លែងដំណើរការនៅត្រឹមថ្ងៃទី២៧ មករា។ ការណ៍នេះ ចង់មិនចង់វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់វិស័យទេសចរណ៍លើសកលលោក ក្នុងនោះក៏មានខេត្តសៀមរាបផងដែរ។ ក្រុមមគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ភាសាចិនប្រឈមមុខអត់ការងារធ្វើខ្លាំងជាងគេ ក្រោយផ្ទុះមេរោគកូរ៉ូណាវីរុស។
អត្ថបទទាក់ទង អតីតប្រធានបាល់ទាត់អែលសាល់វ៉ាឌ័រ នឹងចូលខ្លួនសារភាពកំហុស ពាក់ព័ន្ធអំពើពុករលួយ ចាប់តាំងពីក្រសួងយុតិ្តធម៌អាមេរិកបង្ហាញលទ្ធផលស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៥ មក ជនជាប់ចោទជាង៥០នាក់ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឋ។ អ្នកពាក់ព័ន្ធ២៧នាក់ និងអង្គភាពសាជីវកម្មចំនួន៤ បានសារភាពទោសកំហុស ហើយក្នុងនោះមនុស្សពីរនាក់ត្រូវបានផ្តន្ទាទោស។ លោកស្រី Jacquelyn M Kasulis រដ្ឋអាជ្ញាស្តីទីនៅតុលាការក្រុងញូវ៉យកអះអាងថា ប្រាក់ដែលលួចដោយមន្រ្តីបាល់ទាត់ពុករលួយ និងនាយកប្រតិបត្តិទីផ្សារកីឡាតាមរយៈការក្លែងបន្លំ និងភាពលោភលន់នឹងត្រូវបញ្ជូនត្រឡប់ទៅកន្លែងមួយដើម្បីប្រើប្រាសជាផលប្រយោជន៍ដល់កីឡាបាល់ទាត់វិញ។ ក្រសួងដដែលប្រកាសថា ប្រាក់ដែលបានរឹបអូសអំឡុងពេលស៊ើបអង្កេតចំនួន ២០១លានដុល្លារ ត្រូវបានអនុម័តសម្រាប់ចែកចាយដំបូងដល់ FIFA, សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អាមេរិកកណ្តាល (CONCACAF) សហព័ន្ធអាមេរិកខាងត្បូង (CONMEBOL និងសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ជាតិផ្សេងៗទៀត។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ លោក Michael J Driscoll ជំនួយការនាយកទទួលបន្ទុកកិច្ចការហិរញ្ញវត្ថុនៃការិយាល័យស៊ើបអង្កេត FBI បានរៀបរាប់ជុំវិញការស៊ើបអង្កេតក្នុងបាល់ទាត់ថា អំពើពុករលួយក្នុងវិស័យនេះដូចជាជំងឺរាលត្បាតអ៊ីចឹងដែរ។ «គ្មានមន្រ្តីណាម្នាក់នៅក្នុងការស៊ើបអង្កេតនេះ ខ្វល់អំពីការខូចខាតដែលពួកគេធ្វើក្នុងកីឡាបាល់ទាត់ ដែលមនុស្សរាប់លាននាក់នៅជុំវិញពិភពលោកគោរពនោះទេ។ ដើម្បីតែលុយពួកគេហ៊ានធ្វើអ្វីគ្រប់បែបយ៉ាង»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Driscoll។ ស្ថាប័នយុត្តិធម៌អាមេរិក DOJ នឹងបន្តការងាររបស់ខ្លួន ដើម្បីវែកមុខអ្នកប្រព្រឹត្តិអំពើពុករលួយ រហូតមនុស្សគ្រប់គ្នាមើលឃើញយុត្តិធម៌ចំពោអ្វីដែលក្រុមទាំងអស់នោះបានធ្វើ។ លោក Reynaldo Vasquez អតីតប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អែលសាល់វ៉ាឌ័រ (FESFUT) បានចូលខ្លួនសារភាពទោសកំហុសនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ជុំវិញបទចោទសមគំនិតអំពើពុករលួយអំឡុងពេលលោកនៅកាន់តំណែង។ លោក Vasquez ដែលបានដឹកនាំ FESFUT ចន្លោះឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០១០ បានអះអាងថា ខ្លួនមិនមានកំហុសចំពោះការចោទប្រកាន់ ដែលរួមមានការឃុបឃិតគ្នាលួចបន្លំលុយ សំណូក និងលាងលុយកខ្វក់ឡើយ កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ រដ្ឋអាជ្ញាអាមេរិកបានចោទលោក Vasquez ថាបានទទួលសំណូកពីក្រុមហ៊ុនមួយឈ្មោះ Media World ជាថ្នូរនឹងការជួយរៀបចំសិទ្ធិសារព័ត៌មាន ក្នុងការប្រកួតជម្រុះ World Cup ឆ្នាំ ២០១៤ និងការឃុបឃិតគ្នាលួចបន្លំលុយ សំណូក និងលាងលុយកខ្វក់ អំឡុងពេលលោកនៅដឹកនាំ FESFUT ចន្លោះឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ ២០១០៕	សហ័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) នឹងទទួលបានប្រាក់ ២០១ លានដុល្លារអាមេរិក ដែល រឹបអូសបានអំឡុងពេលស៊ើបអង្កេតអំពើពុករលួយបាល់ទាត់ជុំវិញពិភពលោក។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិកនៅថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា។
បន្ទាប់ពីបានយកឈ្នះទៅលើសាធារណរដ្ឋឆែក ២-១ នៅក្នុងជំនួបជុំទីមួយ ព័រទុយហ្កាល់មានភារកិច្ច តទល់នឹងក្រុមតួកគី ដែលបានប្រកួតឈ្នះលើក្រុមហ្ស៊កហ្ស៊ី ៣-១ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា។ ពេលនេះកីឡាករវ័យ ៣៩ឆ្នាំ បានផ្ញើសារដាស់តឿនទៅកាន់មិត្តរួមក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់ទាំងអស់ ឱ្យចេះរួបរួម និងមានការតាំងចិត្តខ្ពស់ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាយកឱ្យបាន៣ពិន្ទុថែមទៀតទល់នឹងតួកគី។ តាមរយៈការបង្ហោះសារ ភ្ជាប់ជាមួយនឹងរូបភាពរបស់ Ronaldo លាយឡំជាមួយមិត្តរួមក្រុមរបស់គេ បានបង្ហាញពីកម្លាំងកាយចិត្តត្រៀមសម្រាប់ការប្រកួត កាន់តែខ្ពស់របស់ក្រុមព័រទុយហ្កាល់នៅពេលហ្វឹកហាត់។ តារាបាល់ទាត់ក្លិប Al Nassr បានសរសេរបង្ហោះដូច្នេះថា៖«រួបរួម ផ្តោតអារម្មណ៍ និងការតាំងចិត្ត។»។ ព័រទុយហ្កាល់ និងតួកគី ត្រូវប៉ះគ្នានៅក្នុងជំនួបដណ្តើមតំណែងកំពូលតារាង ដើម្បីឈ្នះឱកាសកៅអីវគ្គ ១៦ក្រុមដោយស្វ័យប្រវត្តិក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Euro 2024។ ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យ ៣៩ឆ្នាំ អាចនឹងត្រូវចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងជម្រើស ១១នាក់ ដំបូងដដែល ដូចកាលពីប៉ះឆែក ខណៈរូបគេក៏នៅតែជាប្រធានក្រុមដ៏សំខាន់មួយរូប ស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Roberto Martinez។ តាំងពីវគ្គជម្រុះ Euro 2024 មកដល់វគ្គចែកពូល ព័រទុយហ្កាល់នៅមិនទាន់ចាញ់ ឬស្មើ ១ប្រកួត នៅឡើយ ហើយការឈ្នះឆែក ជាការឈ្នះលើកទី១១ ប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍។ ជំនួបរវាងក្រុមម្ចាស់ពានឆ្នាំ ២០១៦ ទល់នឹងតួកកី នឹងធ្វើឡើងនៅក្នុងកីឡដ្ឋាន Westfalenstadion វេលាម៉ោង ១១យប់ ថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា មុនពេលទៅប៉ះក្រុមហ្ស៊កហ្ស៊ី ការប្រកួតវគ្គចែកពូលចុងក្រោយ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា៕	តារាបាល់ទាត់ព័រទុយហ្កាល់ Cristiano Ronaldo បានផ្ញើសារ រួបរួម និងការតាំងចិត្ត ទៅកាន់ក្រុមកីឡាករជម្រើសជាតិព័រទុយហ្កាល់ទាំងអស់ សម្រាប់ការត្រៀមខ្លួន តទល់នឹងក្រុមតួកគី ក្នុងជំនួបជុំទី២ ពូល F ពានរង្វាន់ Euro 2024 នៅយប់ថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា។
វចនានុក្រមខ្មែរបានបញ្ជាក់ពាក្យ «អុំទូក» ជាពាក្យត្រូវ។ «អុំទូក» ជាពិធីបុណ្យជាតិរបស់កម្ពុជា ភាគច្រើនគេនិយមប្រារព្ធឡើងនៅខែវិច្ឆិកា។ ពិធីបុណ្យអុំទូក និងអកអំបុក សំពះព្រះខែ មានរយៈពេល៣ថ្ងៃ។ ជាទូទៅពិធីនេះមានការចូលរួមដោយកីឡាករប្រណាំងទូកជាច្រើន ដើម្បីអុំទូកប្រណាំងគ្នានៅទន្លេចតុម្មុខ។ នៅពេលយប់គេក៏រៀបចំពិធីបណ្តែតប្រទីបផងដែលរំលេចពីប្រទីបរបស់ក្រសួងនានានៅកម្ពុជា ដើម្បីរំលឹកដល់ព្រះគង្គានៃព្រះធរណីដែលបានជួយស្រោចស្រង់ដល់វិស័យកសិកម្ម។ ពិធីបុណ្យអុំទូក មានដើមកំណើតតាំងពីរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧មកម្លេះ។ ក្នងអំឡុងឆ្នាំ១១៧៧ មានពួកចាមបានលើកទ័ពមកលុកលុយ និងត្រួតត្រាប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំ។ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ បានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រជាច្រើន ដើម្បីកំចាត់ពួកចាម រហូតដល់បានសម្រេច និងដណ្តើមបានទឹកដីមកវិញ។ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ១១៨១ ព្រះអង្គក៏បានគ្រងរាជសម្បត្តិដឹកនាំប្រទេសជាតិឡើងវិញ និងបានធ្វើឲ្យប្រទេសជាតិមានភាពរីកចម្រើន។ ពលរដ្ឋខ្មែរបានប្រារព្ធពិធីបុណ្យអុំទូកនេះឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំដើម្បីរំលឹកដល់គំរូភាពនៃការលះបង់របស់កងទ័ពខ្មែរដែលបានការពារទឹកដីខ្មែរ ហើយបានចាត់ទុកពិធីបុណ្យអុំទូកជាពិធីបុណ្យជាតិខ្មែរដ៏ធំបន្ទាប់ពីពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ និងពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌជាដើម៕	ពលរដ្ឋមួយចំនួននៅមានទម្លាប់សរសេរខុសនូវពាក្យខ្លះៗ។ ដើម្បីបញ្ចៀសកំហុសនេះបាន ពលរដ្ឋត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ឲ្យមែនទែន ដោយតាមរយៈការផ្ទៀងផ្ទាត់ពីវចនានុក្រមខ្មែរជាមុន។
បើតាមការផ្សាយរបស់កាសែត CNN លោក Price បានសរសេរលើបណ្តាញសង្គម Twitter ជុំវិញការស្លាប់របស់វីរបុរសតន្ត្រីរ៉ុកអង់គ្លេសលោក Marsden ដោយសារជំងឺបេះដូងក្នុងរយៈពេលខ្លីបំផុត។ «សូមផ្ញើក្តីស្រឡាញ់ទាំងអស់នៅលើពិភពលោកទៅ Marsden និងក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់។ អ្នកនឹងមិនឯកោឡើយ»។ Marsden ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាម្ចាស់បទចម្រៀង «You'll Never Walk Alone» ហើយមួយបទនេះ បានក្លាយជាបទចម្រៀងតំណាងឲ្យក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ Liverpool ដែលស្ថិតក្នុងស្រុកកំណើតរបស់លោក។ ក្លិបហង្សក្រហម Liverpool ក៏បានចេញសេចក្តីប្រកាសដែរ ក្រោយដំណឹងមរណភាពនេះ។ ពួកគេបានសរសេរថា៖ «សំឡេងរបស់ Marsden អមដំណើរជាមួយរាត្រីដ៏ធំបំផុតរបស់យើង។ បទចម្រៀងតំណាងក្លិបរបស់គាត់«You'll Never Walk Alone» បានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយកីឡាករ បុគ្គលិក និងអ្នកគាំទ្រជុំវិញពិភពលោកយ៉ាងពិសេសបំផុត»។ អ្នកស្រី Wendy Simon អភិបាលស្តីទីក្រុង Liverpool ក៏បានប្រកាសចូលរួមមរណទុក្ខចំពោះក្រុមគ្រួសារ និងមិត្តភក្តិរបស់វិរបុរសតន្ត្រីរ៉ុកអង់គ្លេស Marsden ផងដែរ។ អ្នកស្រីថែមទាំងផ្តល់សេរីភាពដល់ទីក្រុងទាំងមូលសម្រាប់ការចូលរួមរំលែកទុក្ខនេះ។ ក្រៅពី «You'll Never Walk Alone» Marsden ក៏ជាម្ចាស់បទល្បីៗជាច្រើនទៀតដូចជា Ferry Cross the Mersey និង Don't Let the Sun Catch You Crying ជាដើម៕	លោក Gerry Marsden វីរបុរសតន្ត្រីរ៉ុកអង់គ្លេសដ៏ល្បីល្បាញ និងជាម្ចាស់បទ «You'll Never Walk Alone» ដែលតំណាងក្រុមបាល់ទាត់ Liverpool បានទទួលមរណភាពហើយនៅអាយុ ៧៨ ឆ្នាំ ដោយសារជំងឺបេះដូង ។ លោក Pete Price ដែលជាមិត្តភក្តិ Marsden និងជាពិធីករវិទ្យុ បានប្រកាសពីមរណភាពនេះនៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។
ក្រុមរហ័សនាមកូលាបដែក ធ្លាប់ជាក្រុមរងជើងឯកនៅក្នុងពានរង្វាន់ Womens World Cup ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩ ដែលកាលនោះជាព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់នារីលើពិភពលោកលើកទី៣។ សម្រាប់ការប្រកួតដែលនឹងធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសអូស្រា្តលី និងនូវែលសេឡង់ គ្រូបង្វឹករបស់ក្រុមបាល់ទាត់នារីចិនអ្នកស្រី Shui Qingxie ជឿជាក់ថានឹងអាចឆ្លងផុតវគ្គចែកពូល ពេលដែលប៉ះជាមួយក្រុមជើងឯកអឺរ៉ុប អង់គ្លេស, ដាណឺម៉ាក និងហៃទី ក្នុងពូល D។ «គោលដៅនៃការប្រកួត World Cup គឺធ្វើយ៉ាងណាទៅឱ្យបានឆ្ងាយតាមតែអាចធ្វើទៅបាន ជាជាងការប្រជែងពានរង្វាន់។ បំណងប្រាថ្នាមួយនេះគឺល្អ គ្រប់គ្នាអាចទទួលបានលើសពីនេះ ប៉ុន្តែវាល្អជាងដើម្បីឱ្យមានភាពប្រាកដនិយមជាង ហើយយើងគួរតែធ្វើឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពក្នុងក្រុមរបស់យើង ហើយព្យាយាមឡើងទៅវគ្គបន្ត។»។ អ្នកស្រី Shui Qingxie បាននិយាយប្រាប់ទៅកាន់គេហទំព័រ Beijing Evening News បែបនេះ។ អង់គ្លេសជាក្រុមមួយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជាក្រុមឈរកំពូលតារាង តែអ្នកស្រី Shui គ្រូបង្វឹកចិនបានគិតថាដំណើរការវិវឌ្ឍន៍របស់ចិនទំនងងជាពឹងផ្អែកលើលទ្ធផលការប្រកួតបើកឆាករបស់ពួកគេទល់ក្រុមដាណឺម៉ាក ក្នុងទីក្រុង Perth នាថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា។ ចិនរំពឹងខ្ពស់មួយទៀតលើកីឡាការិនីខ្សែប្រយុទ្ធ Wang Shuang ដែលជាកីឡាការិនីឈ្នះពានរង្វាន់ Asian Womens Football of the Year ដែលលេងនៅក្លិប Racing Louisville FC នៅក្នុងក្របខណ្ឌ National Womens Soccer League។ យ៉ាងណាការប្រកួត ៤លើកចុងក្រោយរបស់ចិន រកបានជ័យជម្នះត្រឹមតែ ១ប្រកួតប៉ុណ្ណោះ ដោយយកឈ្នះលើចិនតៃប៉ិ ចាប់តាំងពីឈ្នះពានរង្វាន់ Asian Cup។ ការប្រកួតផ្សេងទៀតពួកគេស្មើ ២ប្រកួត និង ចាញ់ ១ប្រកួត ហើយការចាញ់ចុងក្រោយក្រោមថ្វីជើងស៊ុយអែត ៤-១៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិនារីចិន ដាក់គោលដៅឆ្លងឱ្យផុតវគ្គចែកពូល និងវគ្គបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងការប្រកួតពានរង្វាន់ Womens World Cup 2023 ដោយមិនរំពឹងឈ្នះជើងឯក។ ដោយស្ថិតនៅពូល D សុទ្ធតែក្រុមខ្លាំងដូចជាអង់គ្លេស និង ដាណឺម៉ាកជាដើម ចិនស្ថិតក្នុងសម្ពាធមួយដ៏លំបាក់ ទោះទើបឈ្នះ Asian Cup កាលពីឆ្នាំមុនក្តី។
លោក តុប នេត ប្រធានគណៈកម្មការផលិតទូក បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទថាការបញ្ជូលទូកងក្នុងបញ្ជី Guinness World Record ដើម្បីរំលឹកឡើងវិញនូវស្នាព្រះហស្ថរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ជាពិសេសព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដែលបានប្រើទូកនេះជាមធ្យោបាយធ្វើសឹកសង្គ្រាមជាមួយសត្រូវ និងចង់បង្ហាញទៅពិភពលោកថា កម្ពុជាអាចបង្កើតស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យមួយនេះ និងដើម្បីថែរក្សា និងអភិរក្សកេរដំណែលពីដូនតា។ ការផលិតទូកង ដើម្បីបំបែកឯតទគ្គកម្មពិភពលោកនេះ បានចាប់ផ្តើចាប់តាំងពីខែមេសាមកម្ល៉េះ ដោយមានការជួយជ្រោមជ្រែងពីអភិបាលខេត្ត មន្ត្រីរាជការ យុវជន និស្សិត និងជាពិសេសប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅខេត្តព្រៃវែងផ្ទាល់តែម្តង។ នេះបើតាម លោក តុប នេត បន្តថា៖ «ទូកងដែលត្រៀមនឹងបំបែកឯតទគ្គកម្មទូកងវែងជាងគេលើពិភពលោកខាងមុខនេះ កំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងការឆ្លាក់រូប និងបាញ់ថ្នាំនៅឡើយទេ។ យើងនឹងអ៊ុំសាកល្បង ដើម្បីកែសម្រួលឡើងវិញនូវកន្លែងណាដែលមានបញ្ហា មុននឹងដាក់ជូនក្រុមការងារ Guinness World Record ពិនិត្យ និងវាយតម្លៃ»។ សូមបញ្ជាក់ថាកម្ពុជា ទើបតែបានបំបែកឯតទគ្គកម្មក្រមាវែងជាងគេ លើពិភពលោក លើកំណត់ត្រាពិភពលោក Guinness World Record ដែលមានប្រវែង ១១៤៩,៨ម៉ែត្រ កាលពីថ្ងៃទី០១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមការងារ Guinness World Record នឹងមកពិនិត្យ និងវាយតម្លៃ «ទូកងវែងជាងគេនៅលើពិភពលោក» នៅក្នុងខែវិច្ឆិកាខាងមុខ។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ គណៈកម្មការផលិតទូកង ដើម្បីបំបែកឯទទគ្គម្មពិភពលោក។ បើតាមប្រភពដដែល ទូកងវែងនេះ ត្រូវបានប្រសិទ្ធិនាមថា «កម្ពោជិកបុត្តាខេមរាតរី» ដែលមានន័យថា «ទូកង របស់កូនខ្មែររស់នៅក្នុងដែនដីកម្ពុជា» មាន៨៧,៣ម៉ែត្រ។
ដើម្បីជ្រាបលម្អិត សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាង ស្តាប់កិច្ចសម្ភាសរវាង កញ្ញា ខន ចំប៉ា និងលោក សម្បត្តិ វិរៈ ម្ចាស់ផ្ទះបុរាណនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ជំនាន់ទី៤ ដូចតទៅ៖ អ្នកនាង ខន ចំប៉ា៖ លោក សម្បត្តិ វិរៈ គឺជាក្មួយរបស់អ្នកស្រី ប៊ុនរឿង តើហេតុអ្វីបានជាលោកក្លាយជាអ្នកបន្តវេនធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះជំនាន់ទី៤ នៃផ្ទះបុរាណក្នុងខេត្តបាត់នេះ? លោក សម្បត្តិ វិរៈ៖ បាទ! ដោយសារអ៊ុំម្ចាស់ផ្ទះនេះ គឺក្រោយជំនាន់ប៉ុល ពតមក គាត់នៅសល់តែម្នាក់ឯកគត់ ដូចនាង បដាចា អ៊ីចឹង។ មុនខ្ញុំមកទីនេះ គាត់ធ្វើការនៅទីនេះតែម្នាក់ឯង ថែរក្សា អភិរក្សផ្ទះ។ ហើយអស្ចារ្យមែនទែន គាត់ម្នាក់ឯង គាត់អាចធ្វើការងារហ្នឹងបាន ជាពិសេសក្នុងការអភិរក្សផ្ទះនេះ។ នៅពេលដែលគាត់មានបញ្ហាសុខភាព(ពុកឆ្អឺង ឈឺសន្លាក់) គាត់ពិបាកនឹងឡើងចុះផ្ទះផង ពេលនោះឯង ដែលគាត់ចាប់ផ្តើមរកជំនួយ។ ដំបូងយើងអត់ដែលគិតដល់រឿងហ្នឹងទេ ប៉ុន្តែគាត់បាននិយាយជាមួយយើងថា បើយើងមិនជួយគាត់ទេ គាត់អាចបិទទ្វារផ្ទះនេះ ហើយខ្ញុំមិនចង់ឲ្យបាត់បង់កេរដំណែលគ្រួសារ ក៏ដូចជាខេត្តយើង និងដូចជារបស់ជាតិយើងដែរ។ អ៊ីចឹងខ្ញុំក៏សម្រេចចិត្តមកជួយការងារបន្តពីគាត់ ដែលមិនត្រឹមតែយកតំណែងពីគាត់ធ្វើជារបស់យើងទេ តែអ្វីដែលយើងចង់បានគឺជួយអភិរក្ស ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយស្ថបត្យកម្មផ្ទះខ្មែរ។ អ្នកនាង ខន ចំប៉ា៖ ប៉ុន្តែមុននឹងសម្រេចចិត្តថាលោកនឹងមករស់នៅទីនេះ តើមានការលំបាកដូចម្តេច ពីព្រោះខ្ញុំដឹងថា លោកប្រើពេលសម្រេចចិត្តបី-បួនឆ្នាំឯណោះ? លោក សម្បត្តិ វិរៈ៖ ខ្ញុំជឿថា អ្នកនៅទីក្រុង គេកម្រនឹងត្រឡប់មករស់នៅខេត្តវិញណាស់ មានតែពីខេត្តទៅក្រុង។ តែខ្ញុំ ដោយសារគាត់(អ្នកស្រី ប៊ុន រឿង) ជាមនុស្សតែម្នាក់គត់ដែលរួចជីវិត ក្រោយរបបខ្មែរក្រហម ហើយខ្ញុំបានឃើញពីគំរូ និងវីរភាពរបស់គាត់ដែលខំព្យាយាមអភិរក្ស ថែទាំផ្ទះ ហើយបើកទ្វារផ្ទះនេះឲ្យភ្ញៀវចូលមើល ហើយគេស្គាល់គាត់ គេស្ញប់ស្ញែងគាត់។ អ៊ីចឹងខ្ញុំគិតថា បើមិនមកជួយគាត់ទេ គឺត្រូវតែបិទទ្វារហ្នឹងហើយ អ៊ីចឹងយើងអត់ចង់ឲ្យវាចប់ត្រឹមហ្នឹងទេ គឺចង់បន្តកេរដំណែល និងខំផ្សព្វផ្សាយបន្តពីគាត់ទៀត។ អ្នកនាង ខន ចំប៉ា៖ រយៈពេលដែលបានលោក និងគ្រួសារ មករស់នៅផ្ទះបុរាណនេះ តើជីវិតបានផ្លាស់ប្តូរដូចម្តេចខ្លះ? លោក មានទំនាក់ទំនងដូចម្តេចជាមួយផ្ទះមុន និងក្រោយ មករស់នៅទីនេះ? លោក សម្បត្តិ វិរៈ៖ ជីវិតនៅទីក្រុង និងជនបទនេះ វាខុសគ្នាច្រើន។ ខ្ញុំមិននិយាយថា ជីវិតនៅទីណា ប្រសើរជាងទីណាទេ គ្រាន់តែថានៅទីនេះ យើងរស់នៅតាមគឺយើងអ្វីក៏ដោយ យើងតែងមានពេល មានឱកាសគ្រប់គ្រាន់ មិនប្រញាប់។ ដូចកាលដែលយើងនៅក្នុងក្រុង យើងធ្វើការគឺរត់តាមពេលវេលា តែនៅទីនេះយើងធ្វើអី ធ្វើតាមសម្រួល ហើយយើងមានពេលច្រើន ដើម្បីទំនាក់ទំនង មិនត្រឹមតែជាមួយមនុស្សទេ ប៉ុន្តែជាមួយធម្មជាតិ។ យើងនៅទីនេះមិនត្រឹមតែថែរក្សា អភិរក្សផ្ទះ ជួយណែនាំភ្ញៀវឲ្យស្គាល់ផ្ទះបុរាណនេះទេ គឺយើងបានចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍ខាងផ្នែកបរិស្ថាន ការអប់រំទាក់ទងនឹងផ្ទះបុរាណទៅកាន់និស្សិត។ អ្នកនាង ខន ចំប៉ា៖ លោកមិនហត់នឿយ ក្នុងការថែរក្ស អភិរក្សផ្ទះបុរាណនេះទេ? លោក សម្បត្តិ វិរៈ៖ អត់ទាល់តែសោះ! ផ្ទុយទៅវិញទោះបីពេលខ្លះខ្ញុំហត់យ៉ាងម៉េចក៏ដោយ ខ្ញុំអត់ស្រួលខ្លួន ពេលខ្លះឈឺផង ក៏ខំដែរ ព្រោះភ្ញៀវគេខំស្កាត់ពីនាយមកដល់ទីនេះហើយ គាត់ចង់ដឹង គាត់ចង់ស្គាល់ ជាពិសេសប្អូនៗនិស្សិត។ អ៊ីចឹងខ្ញុំសប្បាយចិត្តនឹងចែករំលែក ហើយពេលខ្លះ ខ្ញុំបានរៀនពីពួកគាត់វិញទៀត។ នេះហើយដែលធ្វើឲ្យយើងកាន់តែស្រឡាញ់ កាន់តែចូលចិត្ត អ្វីដែលជារបស់យើង ដោយសារមិនមែនមានតែយើងម្នាក់ទេ ដែលស្រឡាញ់ក្នុងនាមជាម្ចាស់ផ្ទះ តែក៏មានអ្នកផ្សេងទៀតគេស្រឡាញ់របស់យើងដែរ។ តែស្រឡាញ់ហ្នឹងនៅពេលដែលគាត់បានយល់ហើយ ថាផ្ទះហ្នឹងមានប្រវត្តិយ៉ាងម៉េច ហើយម្ចាស់ផ្ទះមានប្រវត្តិយ៉ាងម៉េច ហើយហេតុអ្វីក៏ម្ចាស់ផ្ទះ គាត់សុខចិត្តលះបង់ បើកទ្វារឲ្យភ្ញៀវចូលមើល។ អ្នកនាង ខន ចំប៉ា៖ លោកអាចរៀបរាប់ត្រួសៗពីប្រវត្តិផ្ទះនេះបន្តិចទេចា៎? លោក សម្បត្តិ វិរៈ៖ ផ្ទះមានប្រវត្តិវែងឆ្ងាយ តែខ្ញុំសុំសង្ខេបៗ។ ផ្ទះនេះសង់ឡើងនៅឆ្នាំ ១៩២០ ធ្វើឡើងពីឈើបីប្រភេទ។ ឈើផ្នែកដំបូល និងសសរ គឺឈើផ្ចឹក។ ឈើនៅផ្នែករាលហាល ធ្វើពីឈើកកោះ និងបរិវេណក្នុងផ្ទះ គឺឈើបេង។ ឈើនីមួយៗ សុទ្ធតែមានជំនាញ និងការងាររៀងៗខ្លួន ឈើធន់កម្តៅដាក់ត្រង់ណា? ឈើធន់នឹងទឹកដាក់ត្រង់ណា? ឈើប្រណិតគេដាក់ត្រង់ណា? អ៊ីចឹងទើបវានៅបានយូរ។ ហើយផ្ទះនេះកាលជំនាន់ខ្មែរក្រហម គេយកធ្វើជាផ្ទះបាយរួមជាភូមិសហករ នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ទាហានខ្មែរក្រហម ហើយនេះក៏ហេតុផលមួយដែលផ្ទះនេះនៅដល់រាល់ថ្ងៃ។ ក្រោយរំដោះ ផ្ទះនេះម្តងទៀត ត្រូវបានកងទ័ពវៀតណាមគេយកធ្វើជាទីស្នាក់ការភូមិរបស់គេ។ ហើយអ៊ុំ គឺអត់ដឹងថាយ៉ាងម៉េចទេ ហើយមកផ្ទះនេះ គេអត់ទទួលស្គាល់ថាជាម្ចាស់ទេ ព្រោះកាលនោះក្រដាសស្នាមខ្ទេចខ្ទីអស់ហើយ។ ចៃដន្យ ប្រហែលមួយឆ្នាំកន្លះក្រោយមក អ្នកជិតខាងរបស់គាត់ដែលរួចជីវិតពីរបបខ្មែរក្រហម ហើយគេជាអ្នកចិត្តល្អ គេបានជួយគាត់(អ្នកស្រី ប៊ុន រឿង) ធ្វើសាក្សីថាផ្ទះនេះ ជាផ្ទះរបស់គាត់។ អ៊ីចឹងទើបអាជ្ញាធរគេប្រគល់ផ្ទះនេះឲ្យគាត់។ អ្នកនាង ខន ចំប៉ា៖ លោកជាជំនាន់ទី៤ នៃផ្ទះបុរាណក្នុងខេត្តបាត់ដំបងនេះ តើក្តីស្រមៃរបស់លោកទៅអនាគត តើលោកចង់បានអ្វីពីពលរដ្ឋខ្មែរ ពីទេសចរ និងអ្នកជំនាន់ក្រោយ ក្នុងការថែរក្សាមរតកផ្ទះបុរាណ? លោក សម្បត្តិ វិរៈ៖ អ្វីដែលខ្ញុំធ្វើរាល់ថ្ងៃខ្ញុំតែងតែមានក្តីស្រមៃ ប៉ុន្តែគោលដៅរបស់យើងមិនមែនជារឿងសាមញ្ញក្នុងការសម្រេចនោះទេ។ យើងនៅទីនេះ គឺយើងធ្វើជាលក្ខណៈគ្រួសារ។ អ៊ីចឹងការងាររបស់យើង ការថែរក្សាអភិរក្ស ការទទួលភ្ញៀវក៏មានការខ្វះចន្លោះដែរ ប៉ុន្តែយើងព្យាយាមតាមលទ្ធភាព ហើយយើងសង្ឃឹមថាអ្នកដែលមកទស្សនាផ្ទះយើងក៏យោគយល់ដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែប្រសិនបើនៅថ្ងៃណាមួយដែលយើងទៅលែងរួច ព្រោះនៅទីនេះយើងមានបន្ទុកធ្ងន់ណាស់ គឺការជួសជុលនៅពេលដែលមានការខូចខាត។ ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា នៅទីនេះអ្វីដែលយើងប្រឈម គឺទី១. កត្តាមនុស្ស។ ពេលខ្លះគាត់មក គាត់មក គាត់អត់យល់ថាផ្ទះឈើជាផ្ទះរបៀបម៉េចទេ? ពេលខ្លះ គាត់ធ្វើតេស្តឈើ ដែលកន្លែងខ្លះពុកទៅហើយ។ អ៊ីចឹងគាត់អត់បានចាប់អារម្មណ៍ទេ? គាត់អត់បានយល់ទេ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំត្រូវព្យាយាមទប់ទល់ជាមួយមនុស្ស។ ទី២. កត្តាធម្មជាតិ។ ដូចយើងឃើញស្រាប់ថា រាល់ថ្ងៃនេះ អាកាសធាតុ កាន់តែសាហាវទៅៗ ខ្យល់ព្យុះ ខ្យល់កន្ត្រាក់។ អ៊ីចឹងតើនៅពេលដែលផ្ទះចាស់មួយដែលមានការខូចខាត ជាងណាចេញមុខជួសជុល? ហើយថវិកាប៉ុន្មានដែលយើងត្រូវចំណាយ? ឧបមាបើសិនជាមានការខូចខាតអី យើងព្យាយាមសង្គ្រោះតាមលទ្ធភាពរបស់យើង តែបើយើងទៅអត់រួច យើងអាចបិទផ្ទះយើង។ ប៉ុន្តែបើសិនជាខ្ញុំទៅរួច ខ្ញុំអត់បិទដាច់ខាត។ ខ្ញុំព្យាយាមនៅបើកទ្វារជានិច្ច៕	បាត់ដំបង៖ លោក សម្បត្តិ វិរៈ បានក្លាយជាម្ចាស់ផ្ទះបុរាណខ្មែរនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបងជំនាន់ទី៤ បន្តពីអ៊ុំស្រី គឺអ្នកស្រី ប៊ុន រឿង ដែលមានវ័យជរាណាស់ទៅហើយ។ ផ្ទះបុរាណនេះ សង់ឡើងនៅឆ្នាំ ១៩២០។ បើតាមលោក វិរៈ ផ្ទះដែលមានអាយុជិត១០០ឆ្នាំនេះ កំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាចម្បងមួយចំនួន ជាពិសេស គឺកត្តាមនុស្ស និងកត្តាធម្មជាតិ ដែលប្រសិនបើខូតខាតនៅផ្នែកណាមួយនោះ នឹងពិបាកទាំងស្វែងរកជាងជួសជុល និងអាចចំណាយថវិកាច្រើន។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក វិរៈ តាំងចិត្តថែរក្សាកេរដំណែលផ្ទះបុរាណមួយនេះ ឲ្យអស់លទ្ធភាព ដើម្បីបើកទ្វារឲ្យសាធារណជនបានស្វែងយល់ទាំងប្រវត្តិផ្ទះ និងស្ថាបត្យកម្មផ្ទះខ្មែរ។
លោក Masatsugu Asakawa ប្រធានធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី មានប្រសាសន៍ថា ថវិកានេះ នឹងជួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលអវិជ្ជមាន នៃជំងឺកូវីដ-១៩ ទៅលើសុខភាព សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច។ លោកបានបន្ថែមថា កម្ពុជាមានកំណត់ត្រានៃការគ្រប់គ្រងម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចល្អ។ ប៉ុន្តែ ជំងឺកូវីដ-១៩ បានគំរាមធ្វើឱ្យថយចុះនូវការរីកចម្រើនក្នុងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។ ជាពិសេសក្នុងចំណោមក្រុមងាយរងគ្រោះ ដូចជាស្ត្រីនិងកម្មករចំណាកស្រុក។ បើតាមលោក Masatsugu Asakawa ថវិកាកម្ចីខាងលើនេះ គឺជាផែនការចូលរួមរយៈពេលវែងរបស់ADB ដែលផ្តោតទៅលើ ការគាំទ្រ ការស្ទុះ និងងើបឡើងវិញនៃសេដ្ឋកិច្ច និងនិរន្តរភាពហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈរបស់កម្ពុជា។ កាលពីថ្ងៃទី២២មិថុនាកន្លងមក ADB បានព្យាករថា ក្នុងឆ្នាំ២០២០ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាអាចធ្លាក់ចុះក្នុងរង្វង់ -៥,៥ភាគរយ ដោយសារការថយចុះនៃវិស័យទេសចរណ៍ ការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងសម្ភារៈធ្វើដំណើរ រួមទាំងការចុះថយនៃសកម្មភាពសំណង់។ ហានិភ័យនៃ ការធ្លាក់ចុះសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនេះ អាចឱ្យប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ ១,៣លាននាក់ ទៀតធ្លាក់ក្នុងភាពក្រីក្រ។ មុននឹងADB ប្រកាសលទ្ធផលនៃការព្យាករសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាធ្លាក់ចុះក្នុងកម្រិតអាក្រក់បំផុតនេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានប្រកាសត្រៀមថវិកាប្រមាណ២ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីទុកដោះស្រាយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនិងបញ្ហាផ្សេងៗទៀត នៅក្នុងវិបត្តិកូវីដ-១៩។ ជាក់ស្តែងកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រកាសឱ្យដំណើរការនូវកញ្ចប់ថវិកាជំហានដំបូងសរុប៨១៥,៧លានដុល្លារ(ស្មើនឹង៣,២ភាគរយ) នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប(GDP) រំពឹងទុកសម្រាប់ឆ្នាំ២០២០។ ក្នុងចំណោមកញ្ចប់ថវិកានេះ មាន១០០លានដុល្លារ គាំទ្រដល់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាល សម្រាប់ត្រៀមបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩។ ចំណែកទឹកប្រាក់៣០០លានដុល្លារ សម្រាប់ជាជំនួយគាំពារសង្គមដល់គ្រួសារក្រីក្រនិងងាយរងគ្រោះ និង មាន១៥០លានដុល្លារ សម្រាប់គាំទ្រដល់ផ្នែកដើមទុនរបស់អាជីវកម្មខ្នាតតូចនិងមធ្យម តាមរយៈធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងធនាគារSME Bank។ ដោយឡែកថវិកា៦០លានដុល្លារ ទៀត សម្រាប់ចំណាយឧបត្ថម្ភកម្មករនិយោជិត ដែលត្រូវព្យួរការងារ ដោយម្នាក់ៗ ទទួលបានប្រាក់៤០ដុល្លារ ក្នុងមួយខែ។ រដ្ឋាភិបាល ក៏បានបញ្ចេញសាច់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភជាប្រចាំខែ ដល់អ្នកក្រីក្រីនិងជនងាយរងគ្រោះក្នុងអំឡុងជំងឺកូវីដ-១៩ទៀតផង៕	ភ្នំពេញ៖ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ហៅកាត់ADB បានអនុម័តផ្តល់កម្ចីចំនួន២៥០លានដុល្លារដល់កម្ពុជា ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងការឆ្លងរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ (COVID-19)។ ប្រាក់កម្ចីនេះ នឹងជួយដល់ការពង្រឹងប្រព័ន្ធគាំពារសុខភាពនៅកម្ពុជា បង្កើនជំនួយសង្គមដល់ពលរដ្ឋក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះ ព្រមទាំងផ្តល់ការគាំទ្រសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់អាជីវកម្ម ដែលរួមមានសហគ្រាសខ្នាតតូចនិងមធ្យម(SME)ផងដែរ។នេះបើតាមយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ADB នៅថ្ងៃទី៨កក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ។
«កម្មភាព»ភាពមានការងារធ្វើកើតឡើងក្នុងស្ថានភាពដែលមនុស្សម្នាក់គ្រប់អាយុធ្វើការ មានសមត្ថភាព មានបំណងធ្វើការស្វះស្វែងរកការងារធ្វើ និងអាចរកការងារធ្វើបាន : រាជរដ្ឋាភិបាលមានគោលនយោបាយទាក់ទាញ និងលើកទឹកចិត្តដើម្បីបង្កើនអត្រាកម្មភាព។ «សកម្មភាព» គឺភាពដែលប្រកបដោយកម្ម; ដំណើរដែលមានកិច្ចការប្រព្រឹត្តទៅជានិច្ច, ការកម្រើករវើកឥតឈប់ឈរ, ការបំពេញមុខការងារផ្សេងៗ, ... : ធ្វើសកម្មភាព, បំពេញសកម្មភាព៕	ធ្លាប់តែប្រើប្រាស់ពាក្យ «សកម្មភាព» ប៉ុន្តែវចនានុក្រមខ្មែរ២០២២របស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរ មានពន្យល់ពាក្យថ្មីគឺ «កម្មភាព» ដែលស្ថិតក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ (សេ.ហិ.)។
កាកសំណល់ដែលបានកែច្នៃ បានក្លាយទៅជា៖ ១- ជីគ្រាប់ធម្មជាតិភីអិន ជាជីគ្រាប់ធម្មជាតិ ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ជួយឲ្យដីផុស ធូរ មានសំណើម មានអ៊ុកស៊ីសែន ជួយបង្កើន NPK និងបង្កើតជីវៈចម្រុះក្នុងដី ដែលធ្វើឲ្យដីមានជីជាតិល្អ សម្រាប់ជួយជំរុញឲ្យដំណាំមានការលូតលាស់លឿន។ ២- ជីទឹកធម្មជាតិភីអិន ជាជីទឹកធម្មជាតិ ដែលសម្រាប់ជួយពន្លឿនការលូតលាស់នៃដំណាំ ជួយឲ្យដំណាំមានភាពរឹងមាំ ធន់នឹងជំងឺ និងអាចប្រើសម្រាប់ត្រាំពូជ ដែលជួយឲ្យដើមមានសំណើមគ្រប់គ្រាន់ជៀសផុតពីជំងឺស្ងួតសំបក និងជួយការពារកុំឲ្យកើតជំងឺ ដែលបង្កមកពីសន្សើមប្រៃ ឬភ្លៀងអាស៊ីត ព្រមទាំងជួយឲ្យចេញផ្កាល្អ-កាន់ផ្លែល្អ មានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងមានទម្ងន់។ ៣- ម្សៅកំបោរសរីរាង្គភីអិន ជាប្រភេទម្សៅកំបោរកសិកម្មម្យ៉ាង ដែលជួយបន្សាបជាតិអាស៊ីត ជាតិពុលក្នុងដី កម្ចាត់មេរោគដី បំបាត់ពពួកផ្សិតដី។ អាចប្រើលាបដើម ដើម្បីជួយឲ្យដើមមានសំណើម ឬលាបមុខកាត់ពេលតាក់តែងមែក។ វាអាចជួយទាញ pHដី បរិមាណប្រើទៅតាមកម្រិត pH ដី។ អាចប្រើក្នុងការធ្វើជីកំប៉ុស និងអាចបាចក្នុងស្រះទឹក ដើម្បីឲ្យទឹកថ្លា និងបាចតាមកន្លែងចិញ្ចឹមសត្វ ដើម្បីបំបាត់ក្លិន និងមេរោគដី។ ផលិតផលភីអិន ត្រូវបានផលិតឡើងតាមស្ដង់ដារ និងបច្ចេកទេស ដែលទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខប្រមាញ់ និងនេសាទ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម លោកអ្នកអាចមកកាន់ទីស្នាក់ការកណ្ដាល របស់ក្រុមហ៊ុន ដែលស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយផ្លូវជាតិលេខ៤ ផ្ទះលេខ១៧៨ បុរីពិភពថ្មីកំបូល ភូមិត្រពាំងគល់ សង្កាត់កន្ទោក ខណ្ឌកំបូល រាជធានីភ្នំពេញ ឬ ទាក់ទងតាមទូរសព្ទលេខៈ ០៨៧ ៣៣៣ ១១១ / ០៨៩ ៣៣ ១១១ / ០៩០ ៣៣៣ ១១១ http://huyyunagriculture.com/ https://www.facebook.com/pnfertilizer.co.ltd/៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	លោក យន់ សុផាត តែងតែមានបំណងក្លាយជាផ្នែកមួយ នៃការដោះស្រាយបញ្ហា និងរួមចំណែកជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ តាមរយៈការផ្តល់ឱកាសការងារដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។ លោក យន់ សុផាត ជានិស្សិតខ្មែរ ដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីប្រទេសថៃ និងប្រទេសអូស្ត្រាលី បានបង្កើតក្រុមហ៊ុនមួយឈ្មោះថា ក្រុមហ៊ុន ហ៊ុយយន់ អេហ្គ្រីខលឈ័រ ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតជីធម្មជាតិឈានមុខគេមួយ ក្នុងប្រទេស។ ក្រុមហ៊ុននេះ បានកែច្នៃកាកសំណល់ផ្សេងៗ ឲ្យក្លាយជាជីធម្មជាតិ ក្នុងគោលបំណងកែប្រែគុណភាពដី កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ជីគីមី និងថែរក្សានិរន្តរភាពបរិស្ថាន។
បើតាមសេចក្ដីណែនាំដដែល មន្ទីរវប្បធម៌តាមបណ្តារាជធានី-ខេត្ត ត្រូវសម្រិតសម្រាំងបេក្ខជនដែលមានទេពកោសល្យផលិត«ខ្លែងមានលក្ខណៈវិចិត្រកម្ម» សម្រាប់ការចូលរួមក្នុងវិញ្ញាសាមហោស្រពបង្ហើរខ្លែងខ្មែរនេះ។ ខ្លែងត្រូវមានបណ្ដោយស្លាបប្រវែង២ម៉ែត្រ ដល់២.២០ម៉ែត្រ ពាសដោយក្រដាសយ៉ាងល្អស្អាត និងមានគូររូបតំណាងឱ្យរាជធានី-ខេត្ត តាមរចនាបថខ្មែរ និងត្រូវតាមខ្នាតដែលបានកំណត់។ នេះជាការបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីណែនាំ របស់ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ។ វិញ្ញាសាមហោស្រពបង្ហើរខ្លែងខ្មែរ មានពីរ គឺវិញ្ញាសាខ្លែងឯក ឬខ្លែងព្នង ដែលសម្រាប់តែបេក្ខជនមកពីមន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈរាជធានី-ខេត្ត ដែលខ្លែងនីមួយៗត្រូវមានសំឡេងឯកពីរោះរណ្ដំ សោភ័ណភាពល្អ (វិចិត្រកម្ម) និងបង្ហើរឡើង និងដាក់ចុះបានល្អ។ ចំណែកវិញ្ញាសាមួយទៀត គឺវិញ្ញាសាខ្លែងច្នៃប្រឌិតផ្សេងៗ ដែលសម្រាប់តែបេក្ខជនស្វៃរិន ប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យក្នុងវិញ្ញាសានេះ ខ្លែងច្នៃប្រឌិត មានទម្រង់និងបច្ចេកទេសផលិតល្អ សោភ័ណភាពល្អ (វិចិត្រកម្ម) បង្ហើរឡើង និងដាក់ចុះបានល្អ។ ខ្លែងឯក ឬខ្លែងព្នង របស់មន្ទីរវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈរាជធានី-ខេត្ត នឹងត្រូវទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១ ដល់លេខ៣ ប្រចាំឆ្នាំ២០១៩ ដូចគ្នានឹងខ្លែងច្នៃប្រឌិតរបស់បេក្ខជនស្វៃរិន ដែរ ដែលត្រូវទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ ដូចក្របខណ្ឌមន្ទីរដែរ។ ក្រសួងនឹងជួយឧបត្ថម្ភថ្លៃអាហារ និងការស្នាក់នៅចំនួន២ថ្ងៃ សម្រាប់បេក្ខជនតែ៣នាក់ប៉ុណ្ណោះ មកពីក្របខណ្ឌរាជធានី-ខេត្តនីមួយៗ។ ចំណែកបេក្ខជនស្វៃរិន ត្រូវរ៉ាប់រងការចំណាយដោយខ្លួនឯង។ បេក្ខជន-បេក្ខនារី ដែលធ្លាប់ទទួលបានជ័យលាភីលេខ១ នៃខ្លែងគ្រប់ប្រភេទ ក្នុងមហោស្រពកន្លងមក ពុំអាចចូលរួមប្រកួតបានឡើយ។ មហោស្រពបង្ហើរខ្លែងខ្មែរ ចាប់ទទួលពាក្យពីថ្ងៃជូនដំណឹងនេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។ បេក្ខជន-បេក្ខនារី ត្រូវបំពេញពាក្យស្នើសុំចូលរួមប្រឡង ដូចមានគំរូភ្ជាប់មកជាមួយ ឬអាចទាញយកពាក្យសុំចូលរួមប្រឡង តាមរយៈបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ដែលមានអាសយដ្ឋាន www.facebook.com/docd.gov.kh រួចផ្ញើទៅនាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍វប្បធម៌ ដែលស្ថិតនៅទល់មុខវិមានរដ្ឋសភា សង្កាត់ទន្លេបាសាក់ ខណ្ឌចំការមន រាជធានីភ្នំពេញ ឬផ្ញើទៅអ៊ីមែល [email protected] ។ សម្រាប់បេក្ខជន-បេក្ខនារីស្វៃរិន (សិស្ស និស្សិត បញ្ញវន្ត និងប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងរាជធានី-ខេត្ត) ត្រូវទៅទទួលពាក្យសុំចូលប្រឡង និងដាក់ពាក្យដោយផ្ទាល់ នៅនាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍វប្បធម៌ ។	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ នឹងរៀបចំមហោស្រពបង្ហើរខ្លែងខ្មែរលើកទី២៣ ឆ្នាំ២០១៩នេះ នៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ នាទីធ្លាបាល់ទាត់ទល់មុខសាលាខេត្តកោះកុង ខេត្តកោះកុង។ នេះបើតាមសេចក្ដីណែនាំស្ដីពី ការរៀបចំមហោស្រពបង្ហើរខ្លែងខ្មែរ ដែលចេញដោយក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ។
ថ្លែងក្រោយកិច្ចប្រជុំសភាដើម្បីដេញដោលថវិកាចំណាយឆ្នាំ២០២០ លោក ហេង ស្វីគៀត និយាយថា ការមិនយកប្រាក់ខែមួយខែនេះ ជាការនឹងរួមចំណែករបស់ថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយដើម្បីបង្ហាញពីសាមគ្គីភាពជាមួយពលរដ្ឋសិង្ហបុរី។ លោកបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលមានសមត្ថភាពចាត់វិធានការភ្លាមៗប្រឆាំងការរាតត្បាត COVID-19 ក៏ព្រោះតែមានការគាំទ្រពីប្រជាជន។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ Channel NewsAsia ។ លោក ហេង ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុផងនោះ បានលើកឡើងថា បណ្ដារដ្ឋមន្ត្រីទាំងអស់ នឹងមិនយកប្រាក់របស់ខ្លួនមួយខែ ឯមន្ត្រីរដ្ឋជាន់ខ្ពស់ នឹងមិនយកប្រាក់ខែកន្លះខែផងដែរ។ លោកបន្ថែមថា ប្រធានាធិបតី Halimah Yacob វិញ ក៏ស្ម័គ្រចិត្តមិនយកប្រាក់ខែមួយខែ ស្របពេលដែលសមាជិកសភាវិញ មិនយកប្រាក់ឧបត្ថម្ភមួយខែ។ យោងតាមសៀវភៅសរបស់រដ្ឋាភិបាលឆ្នាំ២០១២ រដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី ទទួលប្រាក់ខែប្រមាណ៧៨៦០០០ដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ដោយមិនរាប់បញ្ចូលប្រាក់បំណាច់ផ្សេងៗ។ ដូចនេះ ការមិនយកប្រាក់ខែមួយខែរបស់ពួកគេ នឹងកាត់បន្ថយប្រាក់ខែសរុបមួយឆ្នាំប្រមាណ៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី ត្រូវបានចាត់ទុក ជាមុខតំណែងដែលទទួលបានប្រាក់ខែខ្ពស់ជាងគេ គឺប្រមាណ១,៦លានដុល្លារឯណោះក្នុងមួយឆ្នាំ។ ដោយឡែកបុគ្គលិកដែលនៅជួរមុខក្នុងប្រតិបត្តិការទប់ទល់ COVID-19 ដូចជាបុគ្គលិកពេទ្យជាដើម នឹងទទួលបានការលើកទឹកចិត្តផងដែរ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ហេង ជាអនាគតនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់សិង្ហបុរី។ កាលពីថ្ងៃទី ១៨ ខែកុម្ភៈ លោក ហេង ប្រកាសកញ្ចប់ថវិកាជាង១,១៤៨ពាន់លានដុល្លារ (Care and Support Package) ដោយគោលដៅនៃកញ្ចប់ថវិកានេះ គឺដើម្បីជួយប្រជាជនសិង្ហបុរីជាមួយការចំណាយពួកគេ អំឡុងពេលដែលមិនច្បាស់លាស់ដែលកើតចេញពីការរាលដាលកូរ៉ូណាវីរុសប្រភេទថ្មីតែម្ដង។ សិង្ហបុរី ជាប្រទេសដែលមានករណីឆ្លងជាងគេនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានជិតមួយរយករណីហើយ ប៉ុន្តែការព្យាបាលសះស្បើយច្រើនដូចគ្នាដែរ។ ចំណាត់ការរបស់សិង្ហបុរី ទទួលបានការសរសើរមិនដាច់ពីមាត់ពីសំណាក់អង្គការសុខភាពពិភពលោក៕	នៅសិង្ហបុរី រដ្ឋមន្ត្រីទាំងអស់ និងមន្ត្រីកាន់តំណែងនយោបាយ នឹងមិនយកប្រាក់ខែរបស់ពួកគេមួយខែដើម្បីបង្ហាញពីសាមគ្គីភាពជាមួយប្រជាជនដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារជំងឺរលាកសួតធ្ងន់ធ្ងរដោយកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី លោក ហេង ស្វីគៀត ក្រោយកិច្ចប្រជុំសភានៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ។ លើសពីនោះ សមាជិកសភាទាំងអស់ ក៏នឹងមិនយកប្រាក់ឧបត្ថម្ភមួយខែផងដែរ។
នៅក្នុងការប្រកួតកាលពីថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ក្រុម Bordeaux ត្រូវការឈ្នះការប្រកួតទល់នឹង Rodez ដើម្បីប្រជែងពិន្ទុយកចំណាត់ថ្នាក់ទី២ នៅក្របខណ្ឌ Ligue 2 ជាមួយនឹងក្រុម Metz ដើម្បីឈ្នះកៅអីឡើងទៅកាន់ក្របខណ្ឌ Ligue 1 វិញ។ ប៉ុន្តែក្រុមម្ចាស់ពានរង្វាន់ Ligue 1 ៦សម័យខកខានឱកាសទៅវិញដោយសារអ្នកគ្រទ្រពួកគេបង្កហិង្សា។ ការប្រកួតនោះកីឡាករក្រុម Rodez បានអបអរគ្រាប់បាល់នៅពេលដែលស៊ុតគ្រាប់បាល់ចូលទីលើក្រុម Bordeaux អ្នកគាំទ្របានរត់ចូលទីលាន ហើយបានរត់សំដៅទៅកីឡាករ Lucas Buades ដែលស៊ុតចូលទី និងបានវាយកីឡាកររូបនោះ។ កីឡាករ Lucas Buades ត្រូវបានគេនាំចេញពីទីលានប្រកួត ខណៈដែលអាជ្ញាកណ្តាលការប្រកួតសម្រេចបញ្ឈប់ការប្រកួត។ បន្ទាប់ពីក្រុមបានវិលត្រលប់ចូលទៅក្នុងបន្ទប់ផ្លាស់សម្លៀកបំពាក់វិញ អាជ្ញាកណ្តាលការប្រកួតបានសម្រេចមិនអាចបន្តការប្រកួត ដោយបានលើកហេតុផលថាកីឡាករ Lucas Buades រងគ្រោះនិងការប៉ះទង្គិចខ្លាំង។ ស្ថាប័ន LFP ក្រោយភាពចលាចលនៃការប្រកួត ក៏បានសម្រេចចិត្តផ្តល់ជ័យជម្នះដល់ក្រុម Rodez ដែលធ្វើឱ្យក្រុម Bordeaux បញ្ចប់ចំណាត់លេង ៣ នៅលើតារាងក្របខណ្ឌ Ligue 2 ពីក្រោមក្រុម Le Havre និង Metz។ ក្រុមកំពូលទាំង ២ មកពី Ligue 2 នឹងត្រូវឡើងទៅកាន់ក្របខណ្ឌ Ligue 1។ Rodez ដែលបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី១៧ ត្រូវធ្លាក់ទៅលីគកម្រិតទី៣រដូវកាលក្រោយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះសម្រាប់រដូវកាលក្រោយក្រុម Bordeaux ក៏នឹងត្រូវកាត់ ១ពិន្ទុ ថែមទៀត និងរងពិន័យដោយឱ្យបិទទីតាំងអង្គុយក្នុងកីឡដ្ឋានរបស់ក្រុមដែលមានឈ្មោះ Stade Matmut-Atlantique South stand ចំនួន ២ប្រកួត៕	ក្រុម Girondins de Bordeaux បាត់បង់ក្តីស្រម៉ៃវិលត្រលប់ទៅកាន់ក្របខណ្ឌ Ligue 1 បារាំង ក្រោយពេលដែលអ្នកគាំទ្ររបស់ពួកគេបានបង្កហិង្សាលើកីឡាករក្រុម Rodez។ ការប្រកួតដ៏សំខាប់របស់ Bordeaux ដើម្បីដណ្តើមកៅអីទៅលីគកំពូលបារាំង ត្រូវបានស្ថាប័ន Ligue de Football Professional (LFP) សម្រេចផ្តល់ជ័យជម្នះដល់ក្រុម Rodez តែម្តង។
គម្រោង PaFF ជាគម្រោងដែលដឹកនាំដោយអង្គការ WWF ដើម្បីជួយពង្រឹងសមត្ថភាពប្រជាសហគមន៍ និងរៀបចំសហគមន៍ឲ្យក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ព្រមទាំងបង្កើនចំណេះដឹង និងជំរុញឲ្យពលរដ្ឋមូលដ្ឋានចូលរួមទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើ បទល្មើសនេសាទ និងការបរបាញ់សត្វព្រៃជាដើម។ គម្រោងនេះ គឺជាផ្នែកមួយ ជួយបង្កើនចំណូលដល់ប្រជាសហគមន៍ តាមរយៈអេកូទេសចរណ៍ និងពង្រឹងសហគ្រាសនៅមូលដ្ឋាន ដើម្បីលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ លោក សេង ទៀក នាយកអង្គការ WWF បានថ្លែងថា គម្រោងPaFF ដំណាក់កាលទីមួយ ដែលមានរយៈពេល៣ឆ្នាំ បានចំណាយថវិកាពី៣ទៅ៤លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដោយឡែក គម្រោង PaFF ដំណាក់កាលទីពីរ ដែលចាប់ផ្តើមពីពេលនេះរហូតដល់ឆ្នាំ២០២១ បានពង្រីកទៅខេត្តចំនួនពីរទៀត គឺខេត្តកំពង់ធំ និងខេត្តព្រះវិហារ ដោយគម្រោងចំណាយថវិកាចំនួន៦លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមរិក។ លោកបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «គម្រោងនេះ បានជំរុញប្រជាសហគមន៍ ឲ្យប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងបង្កើនចំណូលដល់គ្រួសាររបស់ពួកគេ និងជាការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិទាំងស្រុង។ មួយទៀត គម្រោងនេះ បានជួយពួកគាត់ ឲ្យមានសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានក្នុងការប្រើប្រាស់ និងគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិនៅមូលដ្ឋាន»។ បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសកម្ពុជាមានសហគមន៍ព្រៃឈើ សហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិ និងសហគមន៍នេសាទជាង១ពាន់កន្លែង និងកន្លែងអភិរក្សជីវៈចម្រុះចំនួន៤៨កន្លែង ដែលគ្រប់ដណ្តប់លើផ្ទៃដីជាង៥លានហិចតា និងច្រករបៀងជីវៈច្រុះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីប្រមាណជាង១,៥លានហិចតា។ នេះបើតាមប្រសាសន៍របស់លោក ភាវ សុវុទ្ធី អគ្គលេខាធិការរងនៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានក្រុមប្រឹក្សាជាតិអភិវឌ្ឍន៍ដោយចីរភាពនៃក្រសួងបរិស្ថាន។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំមានជំនឿថា ការអនុវត្តគម្រោងស្តីពីភាពជាដៃគូវិស័យព្រៃឈើ និងជលផល(PaFF) ក្នុងដំណាក់កាលទី២នេះ បានឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការបច្ចុប្បន្នក្នុងការគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យព្រៃឈើ និងជលផលនៅកម្ពុជា»។ លោកបន្តថា៖ «គម្រោងនេះ មានគោលបំណងគាំទ្រដល់ការគ្រប់គ្រង និងអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ព្រៃឈើ សហគមន៍នេសាទ និងសហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិ ឲ្យបានច្រើនជាង ៣០០ សហគមន៍នៅក្នុងខេត្តគោលដៅ៤ រួមមាន៖ ខេត្តក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង កំពង់ធំ និងព្រះវិហារ»។ ការថ្លែងរបស់លោក សេង ទៀក និង លោក ភាវ សុវុទ្ធី គឺធ្វើឡើងនៅក្នុងសិក្ខាសាលាផ្សព្វផ្សាយស្តីពីការអនុវត្តកម្មវិធីដៃគូលើវិស័យព្រៃឈើ និងជលផលដំណាក់កាលទី២ នៅរាជធានីភ្នំពេញ នាថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រោយគម្រោងដៃគូលើវិស័យព្រៃឈើ និងជលផល(PaFF)ដំណាក់កាលទីមួយ ទទួលបានជោគជ័យ អង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃ (WWF)កំពុងបន្តគម្រោងនេះ ទៅខេត្តកំពង់ធំ និងព្រះវិហារ ដែលជាខេត្តមានសក្តានុពលផ្នែកធនធានធម្មជាតិ។
ជំនួបដ៏ជក់ជិត្ត Madrid Derby កាលថ្ងៃទី១៨ រវាងក្រុមយក្សប្រចាំទីក្រុងម៉ាដ្រីឌទាំង២ មុនការចាប់ផ្តើម រងការរំខានដោយអ្នកគាំទ្រក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ Atletico Madrid ដែលច្រៀងរើសអើងពូជសាសន៍លើ Vinicius JR។ លទ្ធផលក្រោយបញ្ចប់ការប្រកួតក្រុមម្ចាស់ផ្ទះត្រូវក្រុមភ្ញៀវ Real Madrid យកជ័យជម្នះបានក្នុងលទ្ធផល ២-១។ អំឡុងការប្រកួតនោះ សំឡេងស្រែក ដោយការរើសអើង ឮកាន់តែខ្លាំងឡើងក្រោយ Rodrygo បានស៊ុតបើកឆាកឱ្យ Real នៅនាទី១៨។ ទាំង Rodrygo និង Vinicius អបអរការស៊ុតចូលទីដោយការរាំនៅពីមុខក្រុមអ្នកគាំទ្រ Atletico Madrid។ នាពេលប្រកួតនោះទៀតសោតអ្នកគាំទ្រ Atletico Madrid បានប្រើពាក្យប្រមាថលើ Vinicius JR ហើយក៏បានចោលវត្ថុផ្សេងលើកីឡាករទាំងពីរនេះថែមទៀតផង។ ទាក់ទងនឹងបញ្ហាកំពុងតែក្តៅខ្លាំងមួយនេះនៅ La Liga ក្រុម AT Madrid មានភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការប្រឆាំងចំពោះការរំលោភបំពាន និងការរើសអើងពូជសាសន៍របស់អ្នកគាំទ្រខ្លួន។ AT Madrid បានអះអាងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខ្លួនថានឹងសហការជាមួយមន្ត្រីប៉ូលីសក្នុងតំបន់ស្វែករកមុនជនបង្ក។ «ក្លិបយើងតែងតែងត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាក្លិបដែលបើកចំហរ ក្នុងការចាំរួមប្រឆាំងអ្នកគាំទ្ររើសអើងជាតិសាសន៍ វប្បធម៍ និងវណ្ណៈសង្គមផ្សេងៗគ្នា ហើយអ្នកគាំទ្រមួយចំនួនតូចមិនអាចធ្វើឱ្យខូចនូវមុខមាត់អ្នកគាំទ្រ Atletico Madrid រាប់ពាន់នាក់បានឡើយ។ [] ដើម្បីឱ្យរឿងនេះឆាប់បញ្ចប់ យើងបានទាក់ទងទៅខាងមន្ត្រីអាជ្ញាធរ ដើម្បីឱ្យពួកគេបើកការស៊ើបអង្កេត និងស្វែងរកមុខជនបង្ក ចំពោះហេតុការណ៍ដែលបានកើតឡើងនាក្រៅកីឡដ្ឋានពេលនោះ»។ នេះជាការលើកឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រុម Atletico Madrid។ មិនត្រឹមថ្កោលទោសអ្នកគាំទ្រខ្លួនឡើយ ក្លិប Atletico Madrid អះអាងទៀតថា ប្រសិនបើការស៊ើបអង្កេតរកឃើថាមាន សមាជិកកីឡារកខ្លួនមានជាប់ទាក់ទងនងនឹងរឿងរ៉ាវខាងលើ នោះក្លិបនឹងបញ្ចប់កិច្ចសន្យាពួកគេភ្លាម។ បច្ចុប្បន្ន Atletico Madrid កំពុងស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៧នៃតារាង La Liga ដោយមានត្រឹម ១០ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះក្នុងដៃ ខណៈក្រុមគូប្រជែងខ្លាំងដូច Real Madrid ឈរនៅកំពូលតារាងមាន ១៨ពិន្ទុ ចំណែក Barcelona ឈរលេខ២ មាន ១៦ពិន្ទុត្រឹមសប្តាហ៍ទី៦ នេះ៕	ក្លិប Atletico Madrid ថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា បានប្រកាសថ្កោលទោសអ្នកគាំទ្រខ្លួនដែលរើសអើងពូជសាសន៍ និងប្រមាថទៅលើខ្សែប្រយុទ្ធ Vinicius Junior របស់ក្រុម Real Madrid។ Atletico Madrid ក៏បានសន្យាដោយមុតមាំថា ប្រសិនមានសមាជិកនៃក្លិបម្នាក់ណាពាក់ព័ន្ធក្នុងរឿងនេះនោះពួកគេនឹងបណ្តេញសមាជិកនោះចេញភ្លាមតែម្តង។
កាលពីព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកឆ្នាំ២០១៦នៅក្រុង Rio de Janeiro ប្រេស៊ីលបានយកឈ្នះអាល្លឺម៉ង់ដោយបាល់ប៉េណាល់ទីក្រោយលទ្ធផលស្មើ ១-១។ វាជាការឈ្នះមេដាយមាសលើកដំបូងរបស់ប្រេស៊ីល ក្រោយមានប្រវត្តិបានមេដាយប្រាក់៣លើក និងសំរឹទ្ធ២លើក។ ចំពោះអេស្ប៉ាញ ពួកគេបានឈ្នះមេដាយមាសកាលពីឆ្នាំ១៩៩២ ក្រោយយកឈ្នះប៉ូឡូញ ៣-២ និងធ្លាប់បានមេដាយប្រាក់នៅឆ្នាំ១៩២០ និងឆ្នាំ២០០០ផងដែរ។ មួយថ្ងៃមុនជំនួបវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅ Yokohama ម៉ិកស៊ិក បានក្លាយជាម្ចាស់មេដាយសំរឹទ្ធ ក្រោយឈ្នះម្ចាស់ផ្ទះជប៉ុនក្នុងលទ្ធផល ៣-១៕	ម្ចាស់ការពារជើងឯកប្រេស៊ីល ត្រូវតទល់ជាមួយអេស្ប៉ាញក្នុងជំនួបដណ្តើមមេដាយមាសព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកក្រុងតូក្យូ លើវិញ្ញាសាបាល់ទាត់បុរស នាវេលាម៉ោង៦ និង៣០នាទី យប់ថ្ងៃសៅរ៍ ទី៧ ខែសីហា នេះ។
- រាល់ការជាវ ប្ល៊ីហ្សាត អូរីអូ មីនី នឹងទទួលបានតម្លៃពិសេសតែ ០.៩៩ ដុល្លារ ប៉ុណ្ណោះ - បញ្ចុះតម្លៃ ៥០ ភាគរយ លើភេសជ្ជៈ Moolate ការផ្តល់ជូននេះ ពីថ្ងៃទី ៣០ ខែមីនា ដល់ ០២ ខែ មេសា ឆ្នាំ២០១៧ នាសាខាថ្មី AEON MaxValu Express ។ សូមមើលទីតាំងតាមផែនទីដូចខាងក្រោម។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា នៅប្រទេសកម្ពុជា ហាងការ៉េម ដេរីឃ្វីន មាន ៧សាខា ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្ត សៀមរាប។ បច្ចុប្បន្នហាងការ៉េមដេរីឃ្វីន មានជាង ៦៩០០ហាង និង ៣២ប្រទេស ទូទាំងពិភពលោក ក៏ដូចជាមានការផ្តល់ជូននូវផលិតផលជាច្រើនជម្រើសពីការ៉េមខូន វ៉ាហ្វល ប្ល៊ីហ្សាដ ការ៉េមសាន់ដេ ម៉ូឡាតេ ការ៉េមក្រឡុកស្ម៊ូតធី អាយស្គ្រីមខេក ដែលមានជម្រើសរសជាតិផ្សេងៗបូករួមនឹងការតុបតែងដ៏អស្ចារ្យ និងរសជាតិហតដកបែបអាមេរិក ដ៏ល្បីល្បាញ ៧ រសជាតិផ្សេងៗទៀត។ ដេរីឃ្វីន ជាហាងការ៉េមដែលមានឈ្មោះល្បីល្បាយទូទាំងពិភពលោកពី សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលត្រូវបានទទួលសិទិ្ធនាំចូល និងចែកចាយ ស្របច្បាប់សម្រាប់ទីផ្សារកម្ពុជា ដោយក្រុមហ៊ុន អ៊ី អេហ្វ ជី (EFG) ជាបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុន អ អិម អេ ខេបូឌា (RMA Cambodia) EFG ក៏ទទួលបានសិទិ្ធនាំចូលនូវផលិតផល និងសេវាកម្មល្បីៗ លើពិភពលោកជាច្រើនទៀត ដូចជា៖ ដឹ ភីហ្សា ខមផេនី ( The Pizza Company ) ខួស្តា កាហ្វេ (Costa Coffee) ប៊ីប៊ីឃ្យូ កម្ពុជា (BBQ Cambodia) ស្វិនសិន កម្ពុជា (Swensens Cambodia) និង ហាងនំដូណាត់ គ្រីស្ពីគ្រីម ( Krispy Kreme) ។ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	ដើម្បីអបអរសាទរក្នុងឱកាសបើកសាខាថ្មី នា AEON MaxValu Express ដេរីឃ្វីន សូមផ្តល់ជូនកម្មវិធីពិសេស ២ ក្នុងពេលតែមួយ៖
អំឡុងពេលទៅទទួលប្រតិភូ គ្រូបង្វឹក កីឡាករយុវជនអាយុក្រោម១៩ឆ្នាំ បារាំង មកប្រកួតមិត្តភាពជាមួយជម្រើសជាតិកម្ពុជានាថ្ងៃទី១៤ ខែកុម្ភៈ លោក សិរីពិសិដ្ឋ ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា នឹងមានច្បាប់លើទីតាំងលេងបាល់ទះឯកជន ដែលបណ្តាយឱ្យអ្នកលេង លេងខុសបច្ចេកទេស ដែលជាគំរូអាក្រក់ដល់ក្មេងជំនាន់ក្រោយ។ «នៅពេលដែលយើងមានច្បាប់ទាក់ទងនឹងវិស័យកីឡាបាល់ទះ យើងអាចយកវិធានមួយនោះអនុវត្តន៍ទៅលើបណ្តាអាជីវកម្មដ្ឋាន (ម្ចាស់តារាង)»។ លោក អាំង សិរីពិសិដ្ឋ និយាយដូច្នេះក្រោយឃើញវិស័យកីឡាបាល់ទះក្រៅផ្លូវការលេងខុសក្បួន និងលក្ខន្តិកស្តង់ដារនៃច្បាប់បាល់ទះ។ លោក អាំង សិរីពិសិដ្ឋ បន្ថែមថា៖«ជំហានដំបូងសហព័ន្ធនឹងកោះអញ្ជើញពួកគាត់មកពន្យល់ណែនាំ ពីនីតិវិធីនៃការលេងហើយថតផ្សាយផ្ទាល់ ក្នុងករណីដែលម្ចាស់តារាងនៅតែបន្តការលេងខុសក្បួនខ្នាតនេះ យើងនឹងអាចឈានទៅដល់ចាត់វិធានការរដ្ឋបាលផងដែរ»។ យ៉ាងណាលោក សិរីពិសិដ្ឋ បញ្ជាក់ថា រង់ចាំច្បាប់ចេញជាធរមានសិន។ លោកអគ្គលេខាធិការ ក៏សង្ឃឹមថាកីឡាករដែលលេងក្រៅផ្លូវការនឹងយល់អំពីការលេងដោយមិនត្រូវតាមក្បួនដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ ដែលជាថ្នាលសម្រាប់ជម្រើសជាតិនាពេលអនាគតផង ក៏ដូចជាក្មេងៗដែលមិនបានជាប់ជម្រើសជាតិផង។ ក្រុមកីឡាបាល់ទះជម្រើសជាតិបារាំង U19 នឹងត្រូវប្រកួតមិត្តភាពអន្ដរជាតិ ២ជើង ទល់ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១៩ និងថ្ងៃទី២២ ខែកុម្ភៈ នៅវិមានពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក៕	លោក អាំង សិរីពិសិដ្ឋ អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទះកម្ពុជា ថានឹងមានវិធានការចំពោះម្ចាស់តារាងបាល់ទះដែលអនុញ្ញាតឱ្យកីឡាករលេងខុសច្បាប់លក្ខន្តិកកីឡា ដែលនាំឱ្យខូចច្បាប់កីឡាបាល់ទះ។
ក្រុមព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ត្រូវបើកទ្វារកីឡដ្ឋានខ្លួនស្វាគមន៍ក្រុមអាស៊ីអឺរ៉ុប សម្រាប់ជំនួបសប្តាហ៍ទី៧ នៃពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគនៅម៉ោង៦ល្ងាចថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ នេះ។ ក្រុមនេះពុំទាន់ស្គាល់បរាជ័យនោះទេ សម្រាប់៦ប្រកួតកន្លងមករបស់ខ្លួន ដោយឈ្នះ៥លើក និងស្មើ១។ បច្ចុប្បន្នពួកគេកំពុងគ្រងកំពូលតារាងបណ្តោះអាសន្នជាមួយ១៦ពិន្ទុ។ ចំណែកក្រុមអាស៊ីអឺរ៉ុបស្ថិតនៅលេខរៀងទី៨ ដោយមាន៧ពិន្ទុក្រោយឈ្នះ២ ស្មើ១ និងចាញ់២ប្រកួត។ នៅម៉ោង៦ល្ងាចនេះដែរ ក្រុមកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ត្រូវតទល់ជាមួយក្រុមអគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ នៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់។ បច្ចុប្បន្នទ័ពស្ថិតនៅលេខរៀងទី៧មាន៨ពិន្ទុ ក្រោយ៦ប្រកួតឈ្នះ២ ស្មើ២ និងចាញ់២ ខណៈប៉ូលិសក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ប្រាក់ សុវណ្ណារ៉ា ស្ថិតនៅបាតតារាងដោយគ្មានពិន្ទុរាប់។ មុនការប្រកួតទាំងពីរខាងលើមកដល់ នៅម៉ោង៣:៣០នាទីរសៀលក្រុមអង្គរថាយហ្គឺរ ត្រូវបើកទ្វារកីឡដ្ឋាន អេស អ យូ ទទួលភ្ញៀវមកពីខេត្តតាកែវយុវជនអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំបាទី។ ក្រុមមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាបមួយនេះ ស្ថិតនៅលេខរៀងទី៦មាន៩ពិន្ទុក្រោយ៦ប្រកួតឈ្នះ២ ស្មើ៣ និងចាញ់១ រីឯយុវជនអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំបាទីស្ថិតនៅលេខរៀងបន្ទាប់ពីបាតតារាងក្រោយ៥ប្រកួតស្មើ១ និងចាញ់៤៕	ការប្រកួតបាល់ទាត់ក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគបានឈានដល់សប្តាហ៍ទី៧ ដោយនៅថ្ងៃសោរ៍ ទី១១ កក្កដា ឆ្នាំ២០២០ នេះ មានការប្រកួតចំនួន៣គូ។ ក្រុមខ្លាំងចំនួន៣រួមមានព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ(ទ័ព) និងអង្គរថាយហ្គឺរ ត្រូវបើកទ្វារកីឡដ្ឋានទទួលភ្ញៀវរៀងៗខ្លួននៅថ្ងៃនេះ។
ប្រកាសរបស់លោករដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មាន ខៀវ កាញ្ញារីទ្ធ ធ្វើឡើងក្រោយពីសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បន្តរក្សាជំហរបិទវិទ្យុវីអូឌី។ «ហេតុអ្វីមិនសូមទោសពីល្ងាច និងមកសូមទោសពេលយប់ជ្រៅ ក្រោយម៉ោង១២យប់ទៅវិញ?»។ សម្តេច ហ៊ុន សែន បានសរសេរបែបនេះ នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន នាវេលាម៉ោង១ និង៤៥នាទីយប់ ឈានចូលថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ពោលគឺមួយម៉ោងក្រោយការបង្ហោះលិខិតសូមទោសរបស់វីអូឌី។ អត្ថបទទាក់ទង សម្តេច ហ៊ុន សែន សម្រេចលុបចោលអាជ្ញាបណ្ណVOD ពីពេលនេះទៅ VOD បានដាក់លិខិតទៅសម្តេច ហ៊ុន សែន ដើម្បីបកស្រាយការចុះផ្សាយរបស់ខ្លួន តាមលិខិតដែលវិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ VOD បង្ហោះលើហ្វេសប៊ុកនាវេលាម៉ោង១២ និង៤៥នាទី យប់ អ្នកស្រី ឆន សុគន្ធា នាយិកាស្តីទីនៃមជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM) បានសរសេរថា៖ «វីអូឌី ពិតជាមានការសោកស្តាយជាពន់ពេកចំពោះការផ្សាយព័ត៌មានរបស់ វីអូឌី ដែលបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសរបស់ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ហ៊ុន ម៉ាណែត និងរាជរដ្ឋាភិបាលដែលមានសម្តេចជាប្រមុខដឹកនាំ»។ ក្នុងលិខិតដដែល វីអូឌី បានបញ្ជាក់ពីការសូមទោសទៅកាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ផ្ទាល់ ក៏ដូចជាលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ចំពោះការផ្សាយអត្ថបទព័ត៌មានខ្លួន ហើយអះអាងថា លិខិតផ្លូវការនឹងត្រូវដាក់ជូនខុទ្ទកាល័យរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី នាព្រឹកនេះ។ ទោះមិនទាន់ទទួលបានលិខិតផ្លូវការក៏ដោយ ប៉ុន្តែក្រោយការបង្ហោះរបស់វីអូឌី សម្តេច ហ៊ុន សែន បានទាញយកលិខិតនោះ ទៅផ្សាយនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន ដោយបង្ហាញជំហរថា៖ «ខ្ញុំ ហ៊ុន សែននាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជាមិនផ្លាស់ប្តូរការសម្រេចចិត្តបិទចោលវិទ្យុវីអូឌីនោះឡើយ»។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានសម្តែងប្រតិកម្មលើលិខិតសូមទោសដែលបានសរសេរទាំងយប់ជ្រៅ បន្ទាប់ពីបានច្រានចោលលិខិតទីមួយដែលនាយិកា CCIM ប្រើពាក្យ សំដែងការសោកស្តាយ និងសូមការអធ្យាស្រ័យជំនួសឱ្យការសូមទោស។ សម្តេចបានសរសេរថា៖ «គិតណាស់រឿងកិត្តិយសសូម្បីពាក្យសូមទោសមួយម៉ាត់ មិនហ៊ាននិយាយផង តែក្រោយត្រូវមួយកំផ្លៀងបែរជាភ្លេចអស់កិត្តិយស មកសូមទោសជាងពាក់កណ្តាលអាធ្រាតទៅវិញ»។ សូមបញ្ជាក់ថា ករណីនេះ កើតឡើង ក្រោយពីលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានស្នើឱ្យវិទ្យុ VOD បង្ហាញភស្តុតាងដែលបានផ្សាយថា លោកបានចុះហត្ថលេខាជំនួសសម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងការផ្តល់ជំនួយថវិកាទៅឱ្យប្រទេសតួកគី ដែលកំពុងរងគ្រោះរញ្ជួយដី។ លោកបានអះអាងថា លោកគ្មានសិទ្ធិក្នុងការចុះហត្ថលេខាលើឯកសាររបស់រដ្ឋាភិបាលឡើយ។ នៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈដដែល សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក៏បានថ្លែងច្រានចោលការផ្សព្វផ្សាយរបស់វិទ្យុ VOD ហើយស្នើឱ្យក្រសួងព័ត៌មានធ្វើការជាមួយជាមួយវិទ្យុនេះ ដើម្បីវិទ្យុនេះសុំទោសជាសាធារណៈ ឬក៏ត្រូវជាប់បណ្ដឹង។ កាលពីថ្ងៃទី១០ខែកុម្ភៈ វិទ្យុសំឡេងប្រជាធិបតេយ្យ VOD បានផ្សាយព័ត៌មានឱ្យដឹងថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសផ្តល់ជំនួយចំនួន១០ម៉ឺនដុល្លារដល់ប្រទេសតួកគី។ បើទោះជាបានស្រង់ការពន្យល់របស់អ្នកនាំពាក្យនៃទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីក៏ដោយ ដំណឹងនេះត្រូវបានបដិសេធដោយលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ផ្ទាល់។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែតបានសរ សេរនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោក ដោយស្នើឱ្យវិទ្យុ VOD បង្ហាញភស្តុតាងដែលបញ្ជាក់ថាលោកបានចុះហត្ថលេខានោះ។ ក្នុងសំណុំរឿងដដែលនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បាន សម្ដេចបានសរសេរពន្យល់សាធារណជនថា បើយោងតាមច្បាប់ គឺមានតែនាយករដ្ឋមន្ត្រីម្នាក់គត់ដែលមានសិទ្ធិបញ្ជាចំណាយក្រោមច្បាប់ថវិកាជាតិ។ ការចុះផ្សាយរបស់វិទ្យុ VOD បានធ្វើឱ្យសម្ដេចតាំងសំណួរថា៖«តើការចោទលើហ៊ុន ម៉ាណែតជាការវាយប្រហារខាងនយោបាយឬជាការភាន់ច្រឡំ? ខ្ញុំទុកពេលឲ្យសូមទោសជាសាធារណៈ រយៈពេល៧២ម៉ោងដោយសុំទោសរាជរដ្ឋាភិបាលផង និងសុំទោស ហ៊ុន ម៉ាណែត ផង។»។ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ថ្នាក់ដឹកនាំ CCIM បានទៅជួបថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងព័ត៌មានដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយ បន្ទាប់ពីសម្តេច ហ៊ុន សែន ព្រមានលុបអាជ្ញាបណ្ណរបស់ VOD នៅត្រឹមម៉ោង១០ព្រឹក ថ្ងៃទី១៣ កុម្ភៈ ប្រសិនបើគ្មានការសុំទោសជាផ្លូវការ។ ក្រោយទទួលបានលិខិត VOD សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រកាសមិនទទួលយកការសំដែងការសោកស្តាយ និងសូមការអធ្យាស្រ័យជំនួសឲ្យការសូមទោសនោះ ពីសារព័ត៌មានវីអូឌី (VOD)ឡើយ បន្ទាប់ពីទទួលលិខិតមួយច្បាប់របស់VOD នារសៀលនេះ។ «តើការប្រើពាក្យសោកស្តាយ និងសូមអធ្យាស្រ័យវាជំនួសឲ្យពាក្យសុំទោសបានដែរឬទេ? សម្តេច បានរៀបរាប់បែបនេះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក នាល្ងាចថ្ងៃទី១២កុម្ភៈ។ សម្តេច បានចាត់ទុកថា ជាការបកស្រាយក្នុងលិខិតថា មានចេតនាទម្លាក់កំហុសឲ្យមន្ត្រីរាជរដ្ឋាភិបាល ពាក់ព័ន្ធលើអត្ថបទមានចំណងជើងថា «មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលថា ការដែលលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដើរតួនាទីជំនួសឪពុកក្នុងការផ្ដល់ជំនួយឱ្យតួកគី មិនមែនជារឿងខុសឆ្គង»។ ក្រោយបដិសេធលិខិតទីមួយ សម្តេច ហ៊ុន សែន បន្តបដិសេធលិខិតទីពីរ។ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា ស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចត្រូវអនុវត្តភារកិច្ចដូចដែលបានប្រគល់កាលពីល្ងាចថ្ងៃ១២កុម្ភៈ២០២៣ដោយគ្មានការកែប្រែ។ «សម្រាប់បងប្អូនដែលបាត់បង់ការងារត្រូវបន្ទោសមេដឹកនាំបងប្អូន ឬប្រទេសម្ចាស់លុយដែលកសាងកំហុសតាំងពីការផ្សាយព័ត៌មានមូលបង្កាច់រហូតដល់ល្ងង់មិនចេះទទួលខុសត្រូវលើការសូមទោសធ្វើឱ្យបងប្អូនបាត់បង់ការងារធ្វើ» ។ សម្តេចបានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះ៕	ក្រសួងព័ត៌មាន នាព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី១៣ ខែកុម្ភៈ នេះ បានចេញប្រកាសលើការសម្រេចលុបអាជ្ញាបណ្ណសារព័ត៌មានវីអូឌី (VOD) ដោយលើកឡើងថា អង្គភាពព័ត៌មានរបស់មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ (CCIM) មួយនេះ រំលោភលើវិជ្ជាជីវៈព័ត៌មាន ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់កិត្តិយសរដ្ឋាភិបាល ហើយមិនព្រមធ្វើការកែសម្រួលតាមបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន។
តាមរយៈខ្សែវីដេអូមួយក្នុងថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន បានថ្លែងក្នុងទឹកមុខក្រៀមក្រំថា អ៊ុយក្រែន ត្រូវបានទុកឱ្យប្រយុទ្ធជាមួយរុស្ស៊ីតែឯង ហើយមិនមានប្រទេសណាចូលរួមជាមួយអ៊ុយក្រែនឡើយ។ ទន្ទឹមនេះ មេដឹកនាំអ៊ុយក្រែន បានទាក់ទងទៅមេដឹកនាំអឺរ៉ុបចំនួន ២៧ ប៉ុន្តែមិនមានមេដឹកនាំប្រទេសណាមួយឆ្លើយតបនឹងសំណើរបស់អ៊ុយក្រែន ក្នុងការចូលរួមសម្ព័ន្ធយោធាណាតូឡើយ។ បណ្តាប្រទេសជាច្រើន បានត្រឹមតែដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុងមូស្គូ និងឱបដៃមើលទ័ពរុស្ស៊ី វាយចូលទីក្រុងកៀវប៉ុណ្ណោះ។ មុនការថ្លែងបែបនេះ លោក ហ្សេលេនស្គី ក៏បានអំពាវនាវឱ្យប្រទេសលោកខាងលិចជួយអ៊ុយក្រែនដែរ ទាំងជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ រួមទាំងសម្ភារយោធា និងដាក់សម្ពាធលើរុស្ស៊ី។ តាមសំណើ អង្គការណាតូ បានត្រឹមតែបញ្ជូនជំនួយអាវុធមកអ៊ុយក្រែន និងបញ្ជូនកម្លាំងទ័ពខ្លួនមកប្រទេសជាសមាជិកនៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងកើតប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាននៅសេតវិមាននាពេលកន្លងមក ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោកចូ បៃឌិន បានអះអាងថា គ្មានឡើយគម្រោងបញ្ជូនទ័ពទៅអ៊ុយក្រែន ដើម្បីតទល់នឹងរុស្ស៊ី។ តើមានហេតុផលអ្វីដែលសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ មិនបញ្ជូនកម្លាំងទ័ពមកជួយអ៊ុយក្រែន? វាមានហេតុផល៣ ធំៗ ដែលសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ មិនអាចបញ្ជូនកម្លាំងទ័ពជួយអ៊ុយក្រែន។ ក្រោមហេតុផលទីមួយ អ៊ុយក្រែន មិនមែនជាសមាជិកសម្ព័ន្ធយោធាណាតូឡើយ។ អ៊ុយក្រែន បានរង់ចាំចូលជាសមាជិកណាតូ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៨ មក ប៉ុន្តែមកទល់ពេលនេះ សម្ព័ន្ធយោធាមួយនេះ មិនបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលឡើយ។ កន្លងមក រដ្ឋការលោក George W Bush បានជំរុញឱ្យមានផែនការសកម្មភាពសមាជិកភាពក្តី ប៉ុន្តែត្រូវបានបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ បដិសេធ ដោយសារមិនគ្រប់លក្ខខណ្ឌ។ ដូចនេះ អង្គការណាតូ គ្មានសិទ្ធិជួយអ៊ុយក្រែន ក្រោមគោលការណ៍សន្តិសុខសមូហភាពដែលមានចែងក្នុងមាត្រា ៥ឡើយ។ សម្រាប់ហេតុផលទីពីរ ការជ្រៀតជ្រែករបស់សម្ព័ន្ធយោធាណាតូ ទៅក្នុងជម្លោះអ៊ុយក្រែន នឹងធ្វើឱ្យសង្រ្គាម កាន់តែធំជាងមុន ដោយសារសមាជិកណាតូ មានរហូតដល់ ៣០ប្រទេសឯណោះ។ ពេលនោះ ជម្លោះអាចវិវដ្ដកាន់តែធំជាងមុន និងអាចដល់សង្រ្គាមលោកលើកទីបី ឬសង្រ្គាមនុយក្លេអ៊ែរ។ ជាការពិត លោក ពូទីន នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ បានព្រមានថា ប្រទេសដែលជ្រៀតជ្រែកក្នុងជម្លោះអ៊ុយក្រែន នឹងប្រឈមផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរ មិនធ្លាប់មាននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត។ ប្រសិនបើករណីអង្គការណាតូ បញ្ជូនកម្លាំងទ័ពចូលអ៊ុយក្រែន រុស្ស៊ី អាចនឹងប្រើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដើម្បីវាយប្រហារលើអ៊ុយក្រែន ឬណាតូ។ ខណៈពេលរុស្ស៊ី ដែលកាន់កាប់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរសរុបជាង ៦ពាន់គ្រាប់ សមាជិកណាតូចំនួន ៣ ក៏កាន់កាប់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរដែរ ក្នុងនោះមានដូចជា អាម៉េរិក អង់គ្លេស និងបារាំង។ អាម៉េរិក មានក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊េរសរុប ៥៥៥០គ្រាប់, អង់គ្លេស មាន ២២៥គ្រាប់ និងបារាំងមាន ២៩០គ្រាប់។ នេះបើតាមទិន្នន័យរបស់វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវសន្តិភាពអន្តរជាតិទីក្រុងស្តុកខុល (SIPRI) នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២១។ គ្រាន់តែអាម៉េរិក និងរុស្ស៊ី បានកាន់កាប់ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរប្រមាណ ៩០ភាគរយឯណោះ នៅលើពិភពលោក។ តាមអត្ថបទ «ហេតុអ្វីអាម៉េរិក នឹងមិនបញ្ជូនទ័ពទៅអ៊ុយក្រែន» របស់លោក Zack Beauchamp អ្នកឆ្លើយតបរបស់សារព័ត៌មាន Vox ចំនួននៃអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ មិនសូវសំខាន់ប៉ុន្មានឡើយ ប៉ុន្តែអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទាំងនោះ សុទ្ធតែត្រូវបានបំពាក់លើអាវុធយុទ្ធសាស្រ្ត ឬសម្ភារយោធាជាស្រេច។ មហាអំណាចទាំងពីរ បានបំពាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក នាវាមុជទឹក និងមីស៊ីលជាស្រេច។ ម្យ៉ាងមហាអំណាចទាំងពីរ សុទ្ធតែមានសមត្ថភាពសងសឹក (second strike) វិញ បើទោះរងការវាយប្រហារពីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរពីភាគីណាមួយមុនក្ដី។ បានន័យថា លទ្ធផលចុងក្រោយនៃសង្រ្គាមនុយក្លេអ៊ែរ វាមិនប្រាកដឡើយថា រុស្ស៊ី ឬអាម៉េរិក ជាអ្នកឈ្នះ។ ហេតុនេះ ណាតូ រួមទាំងអាម៉េរិក មិនបញ្ជូនកម្លាំងយោធាទៅអ៊ុយក្រែនដែលនឹងក្លាយជាការប្រឈមមុខដោយផ្ទាល់នឹងរុស្ស៊ីឡើយ។ សម្រាប់ហេតុផលចុងក្រោយ ណាតូ មិនអន្តរាគមន៍យោធានៅអ៊ុយក្រែនឡើយ ព្រោះអាចប៉ះផលប្រយោជន៍ និងសន្តិសុខរបស់ខ្លួន។ អ៊ុយក្រែន ជាប្រទេសមួយ ដែលស្ថិតនៅអឺរ៉ុប ខណៈសមាជិកណាតូនៅជាប់អ៊ុយក្រែន ក៏មានដែរ។ ការជ្រៀតជ្រែករបស់ណាតូ អាចធ្វើឱ្យសង្រ្គាម កាន់តែរីកធំជាងមុន និងអាចបំផ្លាញសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ុបដូចសង្រ្គាមលោកលើកទីពីរ។ បានសេចក្តីថា លទ្ធភាពនៃការជ្រៀតជ្រែករបស់ណាតូ អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខ និងខាងផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសសមាជិកអឺរ៉ុបជាច្រើន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកពូទីន បានព្រមានរួចហើយថា ប្រទេសចូលជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការអ៊ុយក្រែន នឹងរងផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរ៕	ពេលនេះ កម្លាំងរុស្ស៊ី បានចូលដល់ក្រុងកៀវហើយ។ តាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្រ្តីសុខាភិបាលអ៊ុយក្រែននៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ប្រជាជនស៊ីវិល ប្រមាណ១៩៨នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត និងរបួសជាង ១ពាន់នាក់ ខណៈហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈ និងយោធារបស់អ៊ុយក្រែនជាច្រើន ត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ ដោយសារមីស៊ីលរបស់រុស្ស៊ី។ ខណៈមីស៊ីលរុស្ស៊ីធ្លាក់មកក្នុងដីអ៊ុយក្រែនជាច្រើនគ្រាប់ ប៉ុន្តែសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ នៅតែមិនជួយអតីតរដ្ឋសហភាពសូវៀតមួយនេះដោយផ្ទាល់ឡើយ ដោយសារសំអាងថា អ៊ុយក្រែន មិនមែនជាសមាជិកខ្លួន។
លោក សំ សុគង់ មេធាវីរបស់លោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ការសម្រេចរបស់តុលាការ គឺមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។ លោក យល់ថា ការសម្រេចនេះ គឺមិនបានផ្តល់យុត្តិធម៌ដល់កូនក្តីរបស់លោក។ លោក មានប្រសាសន៍ថា៖«ពេលចេញពីការប្រកាសក្រមកាលពីម្សិលមិញ កូនក្តីគាត់ បានប្រាប់មកមេធាវីថា គាត់ មិនទទួលយកសាលក្រមទេ។ គាត់ ស្នើសុំឲ្យមេធាវីប្តឹងទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ ប្រឆាំងនឹងសាលក្រមហ្នឹង»។ លោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម ត្រូវចាប់ខ្លួនកាលពីអំឡុងខែមករា ឆ្នាំ២០២១ និងត្រូវចោទពីបទញុះញង់បង្កឲ្យមានអសន្តិសុខសង្គម ដោយសារលោក ចូលរួមទាមទារឲ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន មេសហជីពដ៏លេចធ្លោរម្នាក់ ហើយក៏ជាអ្នកមាននិន្នាការទៅខាងអតីតគណបក្សប្រឆាំងដែរ។ លោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម មិនមែនគ្រាន់តែទាមទារឲ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន ទេ ដោយក្នុងការទាមទារនោះ លោក ថែមទាំងធ្វើអត្ថាធិប្បាយពីបញ្ហាព្រំដែន និង បញ្ហាជនជាតិវៀតណាម ចូលមករស់នៅកម្ពុជាផងដែរ។ ការធ្វើអត្ថាធិប្បាយរបស់លោក លាយឡំជាមួយនឹងរិះគន់រដ្ឋាភិបាលធ្ងន់ៗ គឺជាដើមហេតុមួយ ដែលនាំឲ្យលោក ត្រូវចាប់ខ្លួន និងត្រូវចោទពីបទញុះញង់បង្កឲ្យមានអសន្តិសុខសង្គម។ លោក រ៉ុង ឈុន ដែលកំពុងជាប់ឃុំ ត្រូវចាប់ខ្លួនកាលពីចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ក្រោមបទចោទញុះញង់បង្ករឲ្យមានអសន្តិសុខសង្គម ដោយសារលោក ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួននៅស្រុកពញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានបាត់ដីទៅខាងវៀតណាម ហើយអាជ្ញាធរវៀតណាម ថែមទាំងបានរំកិលចូលមកក្នុងព្រំដែនកម្ពុជាទៀត។ លោក ចេញសេចក្តីថ្លការណ៍នេះ បន្ទាប់ពីលោក បានចុះទៅពិនិត្យផ្ទាល់នៅតំបន់ព្រំដែននោះ ហើយលោក អះអាងថា អ្វីដែលលើកឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ គឺលោក ទទួលបានពីការប្រាប់របស់ប្រជាពលរដ្ឋជាជនរងគ្រោះ។ យ៉ាងណា គណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនកម្ពុជា ចេញបំភ្លឺនាពេលនោះថា កម្ពុជា មិនបានបាត់ដីទៅខាងបរទេសឡើយ។ ក្រោយចាប់លោក រ៉ុង ឈុន លោក សួង សុភ័ណ្ឌ ប្រធានគណបក្សខ្មែរឈ្នះ ក៏បានចុះទៅពិនិត្យតំបន់ព្រំដែន ដែលលោក រ៉ុង ឈុន ចុះទៅពិនិត្យ ដើម្បីដឹងឲ្យច្បាស់ថា អ្វីដែលលោក រ៉ុង ឈុន លើកឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ជាការពិតឬខុសពីការពិត។ ចុះទៅពិនិត្យតំបន់ព្រំដែនរួចហើយ លោក សួង សុភ័ណ្ឌ ក៏បាននិយាយជាមួយសារព័ត៌មាន ឌឹ ខែមបូឌា ដេលី (The Cambodia Daily) ថា ការដោះដូរដីជាមួយវៀតណាម គឺជាអំពើក្បត់ជាតិ។ ចុះពិនិត្យព្រំដែន និងធ្វើអត្ថាធិប្បាយជាមួយសារព័ត៌មាន ឌឹ ខែមបូឌា ដេលី ចប់ហើយ លោក សួង សុភ័ណ្ឌ ក៏ត្រូវកម្លាំងសមត្ថកិច្ច ទៅចាប់ដល់គេហដ្ឋានរបស់លោក ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នៅខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ក្រោមបទញុះញង់បង្កឲ្យមានអសន្តិសុខសង្គម។ លោក ត្រូវតុលាការភ្នំពេញ ផ្តន្ទាទោសរួចហើយ ដោយឲ្យលោក ជាប់ពន្ធនាគារម្ភៃខែ និងពិន័យឲ្យលោក បង់ប្រាក់ដល់ទៅជាងកន្លះដុល្លារឯណោះ។ ចំពោះលោក រ៉ុង ឈុន តុលាការ មិនទាន់សម្រេចផ្តន្ទាទោសនោះទេ។ នៅមានយុវជនយុវតីមួយចំនួនទៀត ដែលត្រូវចាប់ខ្លួន និងកំពុងជាប់ឃុំ ដោយសារចូលរួមទាមទារឲ្យដោះលែងលោក រ៉ុង ឈុន។ យុវជនយុវតីទាំងនោះ មានដូចជា អតីតព្រះសង្ឃ កើត សារាយ យុវជន មាន ព្រហ្មមុនី យុវជន ហ៊ុន វណ្ណៈ យុវជន ថា ឡាវី យុវជន មួង សុភ័ក្ត្រ យុវតី ឈឿ ដារាវី យុវតី សូ មេត្តា និង យុវតី ស កន្និកា ជាដើម។ ភាគច្រើនក្នុងចំណោមពួកគេ គឺរងបទចោទញុះញង់បង្កឲ្យមានអសន្តិសុខសង្គម ដូចនឹងលោក រ៉ុង ឈុន ដែរ៕	លោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម អតីតសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលមួយឆ្នាំកន្លះ និងត្រូវពិន័យប្រាក់បីលានរៀល ពីបទញុះញង់បង្កឲ្យមានអសន្តិសុខសង្គម។ តុលាការភ្នំពេញ បានប្រកាសសាលក្រមពីការផ្តន្ទាទោសលើលោក ប៉ែន ច័ន្ទសង្គ្រាម នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១។
រដ្ឋលេខាធិការទទួលបន្ទុកកិច្ចការសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិទីម័រខាងកើត លោក Arsenio Pereira da Silva តាមរយៈកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន Jakarta Post បានរៀបរាប់ពីចេតនា និងកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់ទីម័រខាងកើតដើម្បីក្លាយជាសមាជិកអាស៊ាន តាំងពីបិតាឯករាជ្យទីម័រខាងកើត នៅតស៊ូរំដោះប្រទេសក្រោមអាណានិគមមកម្ល៉េះ។ លោករដ្ឋលេខាធិការ លើកឡើងថា ការតាំងចិត្តរបស់ទីម័រខាងកើត មានតាំងពីយូរឆ្នាំមកហើយ ក៏ប៉ុន្តែគិតចាប់ពីទីម័រខាងកើត ធ្វើសំណើផ្លូវការនៅឆ្នាំ២០១១មក ទីម័រខាងកើត នៅតែរង់ចាំការសម្រេចដដែល។ មន្ត្រីការទូតជាន់ខ្ពស់រូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសរបស់លោក ពិតជាចង់ចូលរួមចំណែកការអភិវឌ្ឍនៅក្នុងតំបន់ ហើយ ក៏មិនចង់ក្លាយជាបន្ទុករបស់អាស៊ានផងដែរ។ បើតាម Jakarta Post អាស៊ាន កំពុងតែរៀបចំបញ្ជូនអ្នកជំនាញរបស់ខ្លួនទៅទីម័រខាងកើត នៅខែកញ្ញា និងតុលាខាងមុខនេះ ដើម្បីប្រមូលភស្តុតាងបន្ថែម ដែលអាចបង្ហាញថា ទីម័រខាងកើត ពិតជាបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ក្នុងការចូលជាសមាជិកអាស៊ាន។ ការវាយតម្លៃលើភស្តុតាងនេះ នឹងត្រូវផ្អៃកលើសសរស្តម្ភទាំងបីរបស់អាស៊ាន។ ថ្មីៗនេះ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទីម័រខាងកើត ទើបតែបញ្ចប់បេសកកម្មស្វែងយល់ចិត្ត និងជំហររបស់រដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន ដោយលទ្ធផល ទីម័រខាងកើត ទទួលបានសញ្ញាវិជ្ជមានច្រើនពីរដ្ឋអាស៊ានភាគច្រើន ពោលគឺទីម័រខាងកើត នៅតែមិនទាន់អាចទទទួលបានការគាំទ្រទាំងស្រុងពីសមាជិកអាស៊ានទាំងដប់ឡើយ ។ ហេតុផលដែលធ្វើឲ្យរដ្ឋអាស៊ាន នៅមិនទាន់អាចមានឯកច្ឆន្ទសម្រាប់ទីម័រខាងកើតនោះគឺ ដោយសារតែរដ្ឋខ្លះ នៅព្រួយបារម្ភ រដ្ឋដែលមានសេដ្ឋកិច្ចតូចជាងគេក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ មិនអាចទទួលការរ៉ាប់រងបាននូវការទទួលខុសត្រូវ និងកាតព្វកិច្ចសម្រាប់តំបន់ ដ្បិតកង្វះធនធានមនុស្ស និងសមត្ថភាពក្នុងការចូលកិច្ចប្រជុំរាប់រយរបស់អាស៊ាន ដែលត្រូវប្រព្រឹត្តឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនោះ៕	ដំណើរការ នៃនីតិវិធីទទួលបានជាសមាជិកភាពអាស៊ានរបស់ទីម័រខាងកើត បានប្រើពេលអស់ជិតមួយទសវត្សរ៍ទៅហើយ តែរដ្ឋក្មេងខ្ចីជាងគេប្រចាំតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍មួយនេះ នៅតែមិនទាន់អាចទទួលបានក្តីសង្ឃឹមមួយជាក់លាក់បាននៅឡើយនោះទេ។ ទីម័រខាងកើត នៅតែរង់ចាំការសម្រេចពីសមាជិកអាស៊ានទាំងដប់ ថាតើ គួរផ្តល់សមាជិកភាពផ្លូវការឬយ៉ាងណា។
អាយុ បុរសអាយុចាប់ពី ៤៥ ឆ្នាំឡើងទៅ និងស្ត្រីអាយុចាប់ពី ៥៥ ឆ្នាំឡើងទៅ ទំនងជាងាយនឹងមាន ជំងឺគាំងបេះដូងច្រើនជាងបុរស និងស្ត្រីវ័យក្មេងៗ។ បារី ការជក់បារី និងការស្រូបផ្សែងបារីពីគេ អាចធ្វើឱ្យប្រឈមមុខនឹង ជំងឺគាំងបេះដូង កាន់តែខ្លាំងបាន។ លើសសម្ពាធឈាម រយៈពេលយូរៗទៅ ការលើសសម្ពាធឈាម អាចទៅបំផ្លាញសរសៃឈាមអាកទែ ដែលទៅចិញ្ចឹមបេះដូងបាន តាមរយៈជំងឺក្រិនរឹងសរសៃឈាមអាកទែ។ សម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ ដែលកើតលើមនុស្សធាត់ជ្រុល អ្នកជក់បារី អ្នកមានកូឡេស្តេរ៉ុលក្នុងឈាមខ្ពស់ ឬជំងឺទឹកនោមផ្អែមនោះ សុទ្ធតែប្រឈមមុខខ្លាំងជាងគេហើយ។ កូឡេស្តេរ៉ុល ឬខ្លាញ់ Triglyceride ក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ កូឡេស្តេរ៉ុលអាក្រក់ឡើងខ្ពស់ ទំនងជាងាយនាំឱ្យសរសៃឈាមអាកទែ រួមតូចណាស់។ កម្រិតដ៏ខ្ពស់របស់ខ្លាញ់ Triglyceride ដែលទាក់ទងនឹងចំណីអាហារនោះ ក៏ប្រឈមនឹងជំងឺគាំងបេះដូងខ្ពស់ដែរ។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី ការឡើងខ្ពស់នៃកូឡេស្តេរ៉ុលល្អ ប្រហែលជាបន្ថយការប្រឈមមុខ នឹងជំងឺគាំងបេះដូងបាន។ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម អាំងស៊ុយលីន ដែលជាអ័រម៉ូនបញ្ចេញពីលំពែង គឺជាអ្នកជួយឱ្យរាងកាយ អាចប្រើប្រាស់គ្លុយកូសបាន។ ការមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម នឹងធ្វើឱ្យកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមកើនឡើង ហើយក៏ប្រឈមមុខនឹង ជំងឺគាំងបេះដូងដែរ។ គ្រួសារធ្លាប់មានប្រវត្តិ កើតជំងឺគាំងបេះដូង បើសិនជាបងប្អូន ឪពុកម្តាយ ឬជីដូនជីតា ទើបតែមានជំងឺគាំងបេះដូងហើយ អ្នកប្រហែលជាប្រឈមនឹង ជំងឺនេះដូចគ្នាដែរ។ កង្វះលំហាត់ប្រាណ របៀបរស់នៅដោយអសកម្ម នឹងនាំមកនូវកម្រិតកូឡេស្តេរ៉ុល ក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ និងធាត់ជ្រុល។ អ្នកដែលហាត់ប្រាណបែបអ៊ែរ៉ូប៊ិកទៀងទាត់ នឹងមានសុខភាពបេះដូង និងសរសៃឈាមល្អ ដូច្នេះ វានឹងបន្ថយការប្រឈមនឹង ជំងឺគាំងបេះដូងបានទាំងស្រុង។ ការហាត់ប្រាណ ក៏មានប្រយោជន៍ ក្នុងការបន្ថយសម្ពាធឈាមដែរ។ ស្ត្រេស អ្នកប្រហែលជាឆ្លើយតបនឹង បញ្ហាស្ត្រេសក្នុងស្ថានភាពច្រើនយ៉ាង ហើយក៏អាចប្រឈមនឹង ការគាំងបេះដូង កាន់តែច្រើនណាស់ដែរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	កត្តាដែលនាំឱ្យកើតមាន ជំងឺក្រិនរឹងសរសៃឈាមអាកទែ មានច្រើនខ្លាំងណាស់។ ដូច្នេះ តើវាមានអ្វីខ្លះទៅ?
ពីសេតវិមាននៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា លោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រកាសថា ប្រសិនបើរដ្ឋ ឬទីក្រុងណាមួយ មិនព្រមចាត់វិធានការដើម្បីការពារជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិប្រជាជនពួកគេ លោកនឹងពង្រាយកងទ័ពដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាឲ្យបានលឿនជំនួសពួកគេ។ លោក ត្រាំ និយាយបែបនេះ ដោយទំនងសម្អាងថា លោកជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក ប៉ុន្តែលោកទំនងជាភ្លេចថា អាមេរិកជាប្រទេសក្រោមការគ្រប់គ្រងបែបសហព័ន្ធ ដែលអភិបាលរដ្ឋសហព័ន្ធនីមួយៗមានសិទ្ធិចាត់ចែងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់ពួកគេ។ និយាយបែបនេះ ពុំមែនមានន័យថា លោក ត្រាំ មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាបាតុកម្មនេះឡើយ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់អាមេរិកមានចែងពីលក្ខខណ្ឌដែលហាមឃាត់ និងបើកផ្លូវឲ្យលោក ត្រាំ ប្រើប្រាស់ជម្រើសដែលចម្រូងចម្រាសនេះ។ ដើម្បីបញ្ចេញទ័ពបាន លោក ត្រាំ ត្រូវប្រើច្បាប់ឆ្លើយតបការបះបោរ (Insurrection Act) ។ អ្វីទៅជាច្បាប់ឆ្លើយតបការបះបោរ (Insurrection Act) ? ច្បាប់ឆ្លើយតបការបះបោរ ឆ្នាំ១៨០៧ ជាច្បាប់ដែលអនុញ្ញាតឲ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិកបញ្ជូនកងទ័ពទៅកាន់រដ្ឋណាមួយដើម្បីបង្ក្រាបចលាចលសាធារណៈ និងដើម្បីគាំទ្រការអនុវត្តច្បាប់ បើប៉ូលិសក្នុងរដ្ឋមិនអាចធ្វើបែបនោះបាន។ យ៉ាងណាមិញ ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន នៅមិនទាន់ទៅឆ្ងាយរហូតដល់មន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់លែងអាចបំពេញការងារបានឡើយ។ ច្បាប់ឆ្លើយតបការបះបោរ នេះ ជាការបំពេញឲ្យច្បាប់មួយទៀត គឺ Posse Comitatus Act ដែលកំណត់ទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ និងរដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋនីមួយៗ។ ក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញអាមេរិក អភិបាលរដ្ឋនីមួយៗ មានអំណាចចាត់ចែងការងារសណ្ដាប់ធ្នាប់ក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់ខ្លួន។ ដូចនេះ លោក ត្រាំ ទំនងត្រូវរង់ចាំមើលស្ថានការណ៍សិន មុននឹងប្រើច្បាប់ឆ្លើយតបការបះបោរ ដើម្បីបញ្ចេញយោធាទៅដោះស្រាយ។ ត្រង់នេះ តើលោក ត្រាំ អាចបញ្ជូនទ័ពទៅកាន់រដ្ឋនីមួយៗបានដោយគ្មានការឯកភាពពីអភិបាលរដ្ឋជាមុនឬទេ? ក្នុងច្បាប់ឆ្លើយតបការបះបោរ ការបញ្ជូនទ័ពអាចធ្វើឡើង នៅពេលមានសំណើពីអភិបាលរដ្ឋ។ ច្បាប់ដដែលនេះក៏ចែងដែរថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក មានសិទ្ធិពង្រាយទ័ពក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលចលាចលបង្អាក់ការអនុវត្តច្បាប់ ឬសិទ្ធិប្រជាជនត្រូវបានបំពានដែលក្នុងករណីនេះ ការឯកភាពជាមុនរបស់អភិបាលរដ្ឋ មិនមែនជារឿងចាំបាច់ឡើយ។ ស្ថានការណ៍ដើរដល់ចំណុចដែលត្រូវបញ្ចេញទ័ព? ច្បាប់ឆ្លើយតបការបះបោរ បានប្រើប្រាស់ជាច្រើនលើកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិក។ យ៉ាងណាមិញ ការប្រើច្បាប់នេះ ក្លាយជារឿងកម្រនៅក្រោយចលនាទាមទារសិទ្ធិស៊ីវិលក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ។ ប្រធានាធិបតី ដ្វាយ អៃសិនហូវើ, ចន អេហ្វ កេណ្ណឺឌី និង លីនដុន ចនសុន សុទ្ធតែធ្លាប់ប្រើច្បាប់ដើម្បីបោសសម្អាតហិង្សាតាមផ្លូវ។ ច្បាប់នេះ ត្រូវបានប្រើប្រាស់លើកចុងក្រោយនៅឆ្នាំ១៩៩២ ដើម្បីទប់ទល់បាតុកម្មនៅ Los Angeles ។ ខណៈ ច្បាប់ឆ្លើយតបការបះបោរ ទុកផ្លូវឲ្យលោក ត្រាំ បញ្ជូនយោធាកាន់កាប់ដងផ្លូវនោះ ស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន ហាក់មិនទាន់ទៅហួសនៅឡើយទេ។ គេអាចចាំបានថា បាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ និងហិង្សានៅទីក្រុង Ferguson រដ្ឋ Missouri ឆ្នាំ២០១៤ ដែលកើតឡើងក្រោយការបាញ់សម្លាប់ជនជាតិស្បែកខ្មៅឈ្មោះ Michael Brown ដោយប៉ូលិសស្បែកស ក៏មិនត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្បាប់នេះដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដែរ។ ដ្បិតបាតុកម្មសន្តិភាព ប្រែទៅជាហិង្សានៅទីតាំងខ្លះរហូតដល់មានការប៉ះទង្គិចរវាងប៉ូលិស និងបាតុករ ហើយនឹងការលួចប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិក្ដី ស្ថានការណ៍នៅមិនទាន់អាក្រក់ជ្រុលដែលត្រូវការកងទ័ពជួយដោះស្រាយឡើយ។ អភិបាលរដ្ឋខ្លះក៏បានចេញជំទាស់គម្រោងរបស់លោក ត្រាំ ជាស្រេចដែរ។ អភិបាលរដ្ឋ Illinois លោក J.B. Pritzker ប្រាប់ទូរទស្សន៍ CNN ថា លោកមិនយល់ព្រមឲ្យរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធពង្រាយទ័ពក្នុងរដ្ឋរបស់លោកឡើយ៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា បានគំរាមពង្រាយកងទ័ពដើម្បីគ្រប់គ្រងដងផ្លូវឡើងវិញ ស្របគ្នានឹងការរាលដាលបាតុកម្មប្រឆាំងការរើសអើសពណ៌សម្បុរនៅតាមរដ្ឋជាច្រើនក្រោយការស្លាប់របស់ជនជាតិស្បែកខ្មៅ ចច ហ្វ្លយ ដោយសារប៉ូលិសនៅទីក្រុង Minneapolis រដ្ឋ Minnesota ។ ខណៈបាតុកម្មកាន់តែរីកធំ កាន់តែហិង្សា កាន់តែបំផ្លិចបំផ្លាញ លោក ត្រាំ ប្រហែលមិនអាចខាំមាត់សង្កត់ចិត្តទៀតឡើយ។ ដល់ពេលដែលលោក ត្រាំ ត្រូវបញ្ជូនទ័ពទៅទប់ទល់ចលនាបាតុកម្មតាមបណ្តារដ្ឋ?
អ្វីទៅហៅថាជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន? មហារីកមាត់ស្បូនកើតឡើង នៅពេលដែលកោសិកាមាត់ស្បូន រីកដុះដាលមូលហេតុដែលធ្វើ អោយរាងកាយយើងមិនអាចគ្រប់គ្រងបានឡើយ។ ជំងឺនេះកើតឡើងតាមរបៀបណា? គេសង្កេត ឃើញថាជំងឺមហារីកស្បូន ដល់ទៅ៩៥ភាគរយមាន ជាប់ពាក់ព័ន្ឋនឹងវត្តមាននៃវីរុស HPV ។ ពពួកវីរុស HPV នេះជាមូលហេតុបង្កអោយមានដំបៅមាត់ស្បូន ដែលឈានទៅរកមហារីក ។ ប៉ុន្តែវានៅ មានកត្តារួមផ្សំជាច្រើនទៀត ដែលជួយជំរុញអោយទៅរកមហារីក មាត់ស្បូន ដូចជា ការរួមភេទ វ័យក្មេងពេក ការមានដៃគូរួមភេទច្រើនការឆាប់មានគភ៌ នៅអាយុវ័យក្មេង ការមានកូនច្រើន ការជក់បារី កង្វះជាតិវីតាមីន រឺអ័រម៉ូន ការប្រើថ្នាំពន្យាកំណើតនិងការឆ្លងជំងឺកាមរោគផ្សេងៗទៀត។ ស្ត្រីដែលមិនបានពិនិត្យមាត់ស្បូន មានហានិភ័យជាងគេបំផុតក្នុងការ កើតជំងឺមហារីកមាត់ស្បូននេះ។ ដូច្នេះបើសិន ជាអ្នកឈានដល់អាយុ២១ ឆ្នាំគេណែនាំអោយ អ្នកគួរ តែពិនិត្យមាត់ស្បូន ។ ការពិនិត្យមាត់ស្បូននេះត្រូវបន្ត ធ្វើទៀតរៀងរាល់៣ឆ្នាំម្តងរហូតដល់អ្នកអាយុ៦៥ឆ្នាំ។ វានឹងក្លាយជាកំហុសឆ្គងដ៏គួរអោយ សោកស្តាយមួយបើសិនជាអ្នកមិន ទៅពិនិត្យមាត់ស្បូនដោយ សារតែការអៀនខ្មាស់។ ដំណាក់កាលត្រៀមកើត មហារីកមាត់ស្បូន នៅដំណាក់កាលត្រៀមកើតជំងឺ មហារីកនេះគេបែងចែកចេញជាបីដំណាក់កាល ដំណាក់កាលត្រៀមមធ្យម(CIN I) ដំណាក់កាលធ្ងន់(CIN II) ដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង (CIN III) ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនមានបួនដំណាក់កាល ដំណាក់កាលទី១: វាកើតមានតែនៅមាត់ស្បូន និងមិនរាលដាលទៅណាទេ។ ដំណាក់កាលទី២: វារាលដាលហួសពីមាត់ស្បូន ដល់រន្ឋយោនីផ្នែកខាងលើ និងកោសិកានៅជំវិញមាត់ស្បូន។ ដំណាក់កាលទី៣: ជម្ងឺមហារីកមាត់ស្បូនបានរាលដាល ដល់រន្ឋយោនីផ្នែកខាងក្រោម និង/រឺជញ្ជាំងអាងត្រកៀក។ ដំណាក់កាលទី៤: ជម្ងឺមហារីកមាត់ស្បូននេះបានរាលដាលហួស ពីអាងត្រកៀកហើយទៅដល់់ផ្លោកនោម និងពោះវៀនធំផ្នែកខាងក្រោម។ តើជំងឺនេះលេចចេញរោគសញ្ញាអ្វីខ្លះ? នៅដំណាក់កាលត្រៀម កើតមហារីកមាត់ស្បូនគេមិនឃើញមាន រោគសញ្ញាអ្វីទេ។ ប៉ុន្តែនៅដំណាក់កាលទីមួយ និងទីពីរនៃជំងឺមហារីកនោះវាមានការហូរឈាម នៅចន្លោះពេល នៃការមកឈាមរដូវ។ ដូច្នេះនៅពេលអ្នកមានរោគសញ្ញានេះអ្នកត្រូវតែពិនិត្យតាមដាន។ អ្នកជំងឺក៏អាចមានការឈឺចាប់ ឫហូរឈាមនៅពេល មានការរួមេភទផងដែរ។ ការព្យាបាលជម្ងឺមហារីកមាត់ស្បូន នៅក្នុងដំណាក់កាលត្រៀម កើតមហារីកមាត់ស្បូនទាំងអស់ត្រូវតែ ទទួលការព្យាបាល។ ប៉ុន្តែមានគ្រូពេទ្យខ្លះ នៅរង់ចាំមើលសិនដោយ ធ្វើការតាម ដាន និងពិនិត្យមាត់ស្បូន។ ការព្យាបាលនៅដំណាក់កាល នេះទាក់ទង នឹងការប្រើវិធីម្យ៉ាងដែលភាសា អង់គ្លេសហៅថា colposcopy។ Colposcopy គឺជាការថត មាត់ស្បូន ដោយប្រើមីក្រូស្កុបពិសេសម្យ៉ាង ដើម្បី បើកមាត់ស្បូនរកមើលកោសិកាមិនធម្មតា។ គេអាចនឹងច្រឹបយកកោសិកា មាត់ស្បូនទៅពិនិត្យ រកមើល ជំងឺមហាររីក។ គេអាចនឹងព្យាបាលដោយ ប្រកាំរស្មីឡាហ្សែរដើម្បីបំផ្លាញ កោសិកាដែលមិនធម្មតា ឫវិធីព្យាបាលធ្វើអោយកោសិកា ងាប់ដោយភាពត្រជាក់(វិធីនេះគេហៅថាcryosurgery) ឫក៏កាត់ចោល កោសិកាមិនធម្មតាដោយ វិធីម្យ៉ាង ដែលហៅថាdiathermy loop excision (DLE)។ គេអាចធ្វើការវះកាត់ ដោយវិធីម្យ៉ាងទៀត ក្នុងបំណងកាត់ចោលកោសិកា មាត់ស្បូនច្រើនជាងនេះ។ វិធីនេះគេហៅថា cone biopsy ដោយមានការ ប្រើថ្នាំសន្លប់ផង។ ការព្យាបាលដ៏ពេញ លេញចំពោះជម្ងឺមហារីកមាត់ស្បូន នេះអាស្រ័យទៅលើដំណាក់កាល នីមួយៗនៃជំងឺមហារីក។ ការព្យាបាលអាច ជាការវះកាត់ ឫការប្រើកាំរស្មីឫក៏វិធីទាំងពីរតែម្តង។ ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ចំនួនពាក់កណ្តាលត្រូវបាន គេព្យាបាលដោយកាំរស្មី។ ប៉ុន្តែគេចូលចិត្តធ្វើការព្យាបាល ដោយវះកាត់តែមួយមុខចំពោះ ស្ត្រីដែលមាន វ័យក្មេងដោយបារម្ភ អំពីផលប៉ះពាល់ ដែលបណ្តាលមក ពីការប្រើកាំរស្មីទៅលើ ពោះវៀន និងមុខងារងផ្លូវភេទ។ ការវិវត្តន៍ទៅមុខទៀតទៅជាយ៉ាងណា? បន្ទាប់ពីការព្យាបាល អ្នកនឹងតម្រូវអោយធ្វើការ ពិនិត្យយ៉ាងទៀងទាត់នៅក្នុងរយះពេលប្រាំ ឆ្នាំដើម្បីអោយប្រាកដ ថាជំងឺមហារីកនេះ មិនបានរាលដាល ទៅ សរីរាង្គផ្សេងទេ។ អ្នកស្ទើរតែប្រាកដណាស់ នឹងមិនអាចមានកូនទៀត បើទេសិន ជាក្រពេញអូវែររបស់អ្នកត្រូវ កាត់ចេញដែរនោះ។ អ្នកក៏អាចអស់រដូវ មុន អាយុផងដែរ។ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	មហារីកមាត់ស្បូនគឺជាជំងឺដែលកើតញឹកញាប់ បំផុតលំដាប់ទីពីរបន្ទាប់ពីមហារីកដោះ ក្នុងចំណោមស្ត្រី។ដំណឹងដែលល្អនោះគឺវាអាចចៀសវាងបាន ដោយសារ ការតាមដានពិនិត្យ រកមើល កោសិកា មហាារីកមាត់ស្បូននិងការចាក់វ៉ាក់ស៊ាំងការពារវីរុស HPV (Human Papillomavirus) ដែលអាចបង្ករជាជំងឺ មហាារីកមាត់ស្បូននៅពេលវាវវិវត្តន៍ ច្រើនឆ្នាំ។ ជំងឺនេះ កាចសាហាវ ហើយឆក់យកជីវិតស្រ្តីអស់ជាច្រើននាក់។
ឧបទ្វីបគ្រីមៀ ដែលសូវៀតកាត់ឲ្យអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ១៩៥៤ បានក្លាយជាទឹកដីរុស្ស៊ីជាថ្មីក្រោយការធ្វើប្រជាមតិមួយក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ។ លទ្ធផលប្រជាមតិដែលចូលរួមដោយប្រជាជននៅគ្រីមៀ មិនមែនប្រជាជនអ៊ុយក្រែនទាំងមូល និងធ្វើឡើងចំពេលអ៊ុយក្រែនមានវិបត្តិនយោបាយ បង្ហាញថា អ្នកបោះឆ្នោតភាគច្រើនជ្រើសរើសការផ្ដាច់ខ្លួនពីអ៊ុយក្រែន និងចូលរួមជាមួយរុស្ស៊ីវិញ។ អ៊ុយក្រែនបានខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំងចំពោះរឿងនេះ ខណៈរុស្ស៊ីទទួលយកគ្រីមៀដោយគ្មានអល់អែកឡើយ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងកៀវចាត់ទុកការបញ្ចូលគ្រីមៀជាទឹកដីរបស់រុស្ស៊ីជារឿងខុសច្បាប់ និងទាត់ចោលលទ្ធផលបោះឆ្នោតនៅគ្រីមៀទៅទៀត ព្រោះមិនបានតំណាងឲ្យប្រជាជនអ៊ុយក្រែនទាំងមូលឡើយ។ ក្រុងកៀវក៏ទាមទារឲ្យមូស្គូប្រគល់គ្រីមៀទៅឲ្យខ្លួនវិញផង។ យ៉ាងណាមិញ រុស្ស៊ីបានបដិសេធការទាមទាររបស់អ៊ុយក្រែន ដោយលោកប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន អះអាងថា ប្រជាជនគ្រីមៀចូលរួមជាមួយរុស្ស៊ីតាមរយៈប្រជាមតិស្របច្បាប់។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរុស្ស៊ី TASS លោក ពូទីន បានប្រាប់ទូរទស្សន៍អូទ្រីសមួយនៅ ថា មិនមានលក្ខខណ្ឌណាមួយ ហើយក៏នឹងមិនមានលក្ខខណ្ឌដែលរុស្ស៊ីប្រគល់គ្រីមៀឲ្យអ៊ុយក្រែនដែរ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសនៅថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា លោក ពូទីន ដែលកំពុងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅអូទ្រីស បញ្ជាក់ថា រុស្ស៊ីបានបង្ខំចិត្តបញ្ជូនទ័ពទៅកាន់ទៅកាន់គ្រីមៀបន្ទាប់ពីមានរដ្ឋប្រហារនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៤ ហើយថា វត្តមានទាហានរុស្ស៊ីជារឿងស្របច្បាប់ផង។ ជុំវិញការបញ្ចូលគ្រីមៀជាទឹកដីរុស្ស៊ីជាថ្មី លោក ពូទីន បកស្រាយថា ប្រជាជនគ្រីមៀជាអ្នកសម្រេចចិត្តចូលរួមជាមួយរុស្ស៊ីតាមរយៈប្រជាមតិស្របច្បាប់ និងដោយសេរី។ ពោល គឺប្រជាមតិផ្ដាច់ខ្លួនពីអ៊ុយក្រែនធ្វើឡើងដោយសភាគ្រីមៀដែលត្រូវបានជ្រើសរើសតាមធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់តឹងរ៉ឺងរបស់អ៊ុយក្រែន។ ដោយនិយាយការពារការបញ្ជូនទាហានទៅគ្រីមៀ លោក ពូទីន អះអាងថា ការវិលត្រឡប់របស់គ្រីមៀមិនមែនជាលទ្ធផលនៃការឈ្លានពានឡើយ។ សូមរំឭកថា ក្នុងការធ្វើប្រជាមតិនៅខែមីនា ឆ្នាំ២០១៤ ចំនួនអ្នកទៅបោះឆ្នោតមានដល់ទៅ៨៣.១ភាគរយ ដែលភាគច្រើនជាជនភាគតិចរុស្ស៊ី ហើយ៩៦.៧៧ភាគរយនៃចំនួននេះបានគាំទ្រការផ្ដាច់ខ្លួន។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក ពូទីន លើកជាសំណួរថា៖ «តើនេះមិនមែនជាប្រជាធិបតេយ្យទេឬ? ចុះវាជាស្អីវិញទៅ? អ្វីទៅជាប្រជាធិបតយ្យនោះ?» ៕	ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានប្រកាសជាថ្មីថា រុស្ស៊ីនឹងមិនប្រគល់ទឹកដីគ្រីមៀទៅឲ្យអ៊ុយក្រែនវិញឡើយទោះក្នុងកាលៈទេសៈណាក្ដី។ លោក ពូទីន បានលើកយកហេតុផលប្រជាមតិនៅគ្រីមៀក្នុងឆ្នាំ២០១៤ ដែលអ្នកបោះឆ្នោតភាគច្រើនលើសលប់យល់ព្រមបញ្ចូលទឹកដីមួយនេះទៅក្នុងអធិបតេយ្យរុស្ស៊ីវិញ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងកៀវ មិនទទួលស្គាល់លទ្ធផលប្រជាមតិនេះឡើយ ហើយចោទក្រុងមូស្គូថា លេបយកទឹកដីខ្លួនដោយខុសច្បាប់។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញទស្សនាការរៀបរាប់ពីដំណាក់កាលនៃការត្បាញសំពត់ហូលពីអ្នកស្រី អ៊ឹម គន្ធា ដូចតទៅ៖ អត្ថបទទាក់ទង បានចំណូលតិចមែន តែអ្នកស្រី គន្ធា បានចូលរួមយ៉ាងធំធេងរក្សាតម្បាញហូល និងក្បាច់ហូលពីបុរាណ	តាកែវ៖ សំឡេងស្នូរកីតម្បាញបានលាន់ឮតាមសកម្មភាពអ្នកត្បាញ ដែលកំពុងមមាញឹក និងអត់ធ្មត់ក្នុងការត្បាញ។ ការត្បាញសំពត់ហូលមិនមែនជាការងាយស្រួលនោះទេ ដោយទាមទារធ្វើដោយដៃទាំងអស់ តាំងពីដំណាក់កាលចាប់ផ្អើម រហូតដល់បញ្ចប់។ បើតាមអ្នកស្រី អ៊ឹម គន្ធា សិប្បការិនី ការត្បាញហូលនេះ មានច្រើនដំណាក់កាល និងមានផលលំបាក។ តើទម្រាំបានសំពត់ហូលមួយក្បិន គេធ្វើអ្វីខ្លះ?
លោក Jim Hershey នាយកប្រតិបត្តិគម្រោង CAST នៅកម្ពុជា បាននិយាយថា បញ្ហាប្រឈមគឺមកពីកសិករមិនទាន់មានចំណេះដឹង និងបច្ចេកទេសផ្សេងៗដែលទាក់ទងនឹងការចិញ្ចឹមត្រីសម្រាប់ផ្គត់ផ្គងតម្រូវការទីផ្សារ។ ជាពិសេសពួកគេមិនទាន់មានបណ្ដាញទីផ្សារទូលំទូលាយនៅឡើយ។ ដោយសារតែបញ្ហានេះហើយ ទើបដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកលើកយកគម្រោង ពង្រីក និងអភិវឌ្ឍវារីវប្បកម្មនេះឡើង ដើម្បីជួយកម្ពុជាឲ្យក្លាយជាអ្នកប្រើប្រាស់ និងអ្នកផ្គត់ផ្គង់ត្រីប្រកបដោយគុណភាព តាមរយៈការផ្ដល់ជំនាញបច្ចេកទេសចិញ្ចឹមក្នុងស្រុក។ ផ្ដល់បទសម្ភាសដល់សារព័ត៌មានថ្មីៗ នាយកប្រតិបត្តិគម្រោង CAST នៅកម្ពុជា បាននិយាយដូច្នេះថា៖ « កម្ពុជាមានប្រភពទឹកជាច្រើន ហេតុអ្វីត្រូវនាំត្រីចូលពីប្រទេសវៀតណាមជាច្រើន?ហេតុអ្វីមិនព្រមផលិតខ្លួនឯង? ក្រុមការងារបានរកឃើញមូលហេតុចម្បងគឺ កសិករខ្វះចំណេះដឹងបច្ចេកទេស មិនទាន់ចេះផលិតចំណី រួមទាំងការផលិតឆ្លើយតបទៅនឹងទីផ្សារ ទាំងបរិមាណ និងគុណភាព។ ដូច្នេះពួកគេត្រូវការរៀនសូត្រពីបច្ចេកទេសចិញ្ចឹម ការថែទាំ និងការគ្រប់គ្រងការផលិត ហើយនេះជាឱកាសល្អសម្រាប់កសិកកម្ពុជា»។ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិក បានផ្ដល់ជំនួយជាថវិកាជាង១៧លានដុល្លារ សម្រាប់ជួយដល់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា លើការចិញ្ចឹមត្រីទឹកសាបសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម។ គម្រោងមានឈ្មោះថា អភិវឌ្ឍន៍វារីវប្បកម្ម សម្រាប់និរន្តភាពពាណិជ្ជកម្ម ឬហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថា (CAST) ។ គម្រោងនេះមានរយៈពេល ៥ឆ្នាំ ដែលធ្វើការផ្ដោតទៅលើការបណ្ដុះបណ្ដាលលើបច្ចេកទេស និងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ផ្ដល់ការប្រឹក្សាយោបល់ និងជួយរកទីផ្សារ តាមរយៈការធ្វើការដោយផ្ទាល់ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋក្នុងខេត្តគោលដៅចំនួន៦ នៅជុំវិញបឹងទន្លេសាប ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នាយកប្រតិបត្តិគម្រោង CAST នៅកម្ពុជា សង្ឃឹមថា គម្រោងនេះ នឹងជួយដល់សហគ្រាសខ្នាតតូច និងមធ្យម និងអ្នកចិញ្ចឹមត្រីសម្រាប់ធ្វើពាណិជ្ជកម្មក្នុងប្រទេសកម្ពុជា លើបច្ចេកទេសចិញ្ចឹមត្រី ដូចជាការបង្កាត់ពូជ ការផលិតចំណី និងកន្លែងចិញ្ចឹមត្រី ត្រូវតាមបទដ្ឋាន ដែលអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយទីផ្សារពិភពលោកបាន ក្នុងថ្ងៃអនាគត។ ខេត្តគោលដៅទាំង៦ ដែលក្រុមការងារគម្រោង CAST ត្រូវចុះសិក្សានោះ រួមមានខេត្តកណ្ដាល, កំពង់ចាម, កំពង់ធំ, សៀមរាប,បាត់ដំបង, និងពោធិ៍សាត់ ដោយសហការជាមួយក្រសួងកសិកម្ម សកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម សកលវិទ្យាល័យបាត់ដំបង និងជាមួយអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលជាច្រើនទៀត។ លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បាននិយាយថា វិស័យវារីវប្បកម្មនៅកម្ពុជា កំពុងមានការរីកចម្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ខណៈកម្ពុជាបានកាត់បន្ថយការនាំចូលត្រីពីបរទេសជាច្រើន។ ប៉ុន្តែវិស័យវារីវប្បកម្មនេះ ក៏នូវជួបបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនផងដែរ។ បើតាមលោក វេង សាខុន បញ្ហាប្រឈមនោះរួមមាន គុណភាពកូនត្រីពូជមិនទាន់ឆ្លើយតបតាមតម្រូវការ, កង្វះខាតនូវការទទួលបានបច្ចេកទេស និងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ, តម្រូវការអនាម័យ និងស្តង់ដារភូតគាមអនាម័យ និងស្ថានភាពទីផ្សារដែលភ្ជាប់រវាងទីផ្សារក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិក៏នៅមានកម្រិត។ សម្រាប់លោក វេង សាខុន គម្រោងរបស់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកនេះពិតជាចាំបាច់ និងឆ្លើយតបទាន់ពេលវេលា ដើម្បីសម្រេចតាមគោលដៅនៃការសម្របសម្រួលផ្គត់ផ្គង់ត្រីបាន ទាំងបរិមាណ ហើយមានគុណភាពខ្ពស់ និងតម្លៃល្អប្រសើរនៅប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងបរិបទនៃសាកលភាវូបនីយកម្ម។ « យើងចាត់ទុកថាជាគម្រោងមួយ ដែលបានចូលរូមចំណែកយ៉ាងពេញលេញទៅដល់ការរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា។ យើងមើលឃើញថាវិស័យកសិកម្មយើងពឹងតែស្រូវមិនអាចមានចំណូលខ្ពស់ប៉ុន្មានទេ ហើយពិបាករកទីផ្សារទៀត។ បច្ចុប្បន្ននេះ យើងមើលឃើញថាការចិញ្ចឹមត្រីគឺជាធនធានចូលរួមចំណែកសេដ្ឋកិច្ចសម្បើមណាស់ ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសជិតខាងយើង និងក្រៅតំបន់ដែលកំពុងចាប់អារម្មណ៍ទៅលើការចិញ្ចឹមត្រី តាមលក្ខណៈគ្រួសារ ក៍ដូចតាមពាណិជ្ជកម្ម»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម៕	ភ្នំពេញ៖ ប្រទេសកម្ពុជាមានសក្តានុពលសម្រាប់វិស័យកសិកម្ម ជាពិសេសក្នុងវិស័យវារីវប្បកម្ម ព្រោះមានប្រភពទឹកគ្រប់គ្រាន់។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះ ទីផ្សារត្រីក្នុងកម្ពុជាមួយចំនួនធំ បាននាំចូលពីប្រទេសជិតខាងទៅវិញ ដូច្នេះវាជាការបង្ហាញថា កម្ពុជាមិនទាន់មានសមត្ថភាពបង្កើនផលត្រីឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គងតម្រូវការទីផ្សារក្នុងស្រុកនៅឡើយ។
គេ បានដឹងព័ត៌មានពីការកាត់ផ្ទៃបឹងតាមោក ទៅឲ្យអ្នកស្រី គីម ហ៊ាង តាមរយៈលិខិតរបស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី ចុះនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ ដែលផ្ញើជូនទៅរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងដែនដី រដ្ឋមន្រ្តីធនធានទឹក និង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ។ លិខិតរបស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី ពុំបានផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតឡើយថា ការផ្តល់ផ្ទៃបឹងតាមោក៣០ហិកតា ទៅឲ្យអ្នកស្រី គីម ហ៊ាង ក្នុងបំណងអ្វី។ ប៉ុន្តែលិខិតនោះ បញ្ជាក់ថា ការផ្តល់ផ្ទៃបឹង៣០ហិកតា ទៅអ្នកស្រី គីម ហ៊ាង គឺត្រូវដោះស្រាយ (ជាមុន) ជាមួយអ្នកកាន់កាប់ផ្ទៃបឹងតាមោក៣០ហិកតានោះ ដោយក្នុង១ម៉ែត្រការ៉េ មានតម្លៃ៥ដុល្លារ។ លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល ប្រាប់ថា រឿងនេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី ដូច្នេះ លោក រុញឲ្យទៅសួរអ្នកនាំពាក្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី។ តែលោក ឯក ថា ជាអ្នកនាំពាក្យទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី បែរជាឆ្លើយថា រឿងនេះ មិនត្រូវសួរលោកទេ គឺត្រូវសួរលោក ផៃ ស៊ីផាន ដែលជាអ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល។ មុនចុចផ្តាច់ការហៅចូល លោក ឯក ថា ប្រាប់ឲ្យត្រឡប់ទៅសួរលោក ផៃ ស៊ីផាន វិញ។ ចំណែកលោក គីម សុភៈ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច មិនលើកទូរស័ព្ទ។ រីឯ លោក សេង ឡូត អ្នកនាំពាក្យក្រសួងដែនដី ឆ្លើយថា ទាល់តែលោក ស្រាវជ្រាវលម្អិតពីរឿងនេះសិន ទើបអាចនិយាយបាន។ លោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ ឆ្លើយស្រដៀងនឹងលោក សេង ឡូត ដែរ ថា លោក មិនទាន់បានឃើញលិខិតនោះទេ ដូច្នេះ លោក ពុំទាន់អាចធ្វើអត្ថាធិប្បាយបានឡើយ។ លិខិតរបស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តីខាងលើដដែល បានឲ្យដឹងថា ដី៣កន្លែងទៀត រួមមាន ដីទំហំ៣ហិកតា ស្ថិតនៅខាងកើតវិមានឈ្នះឈ្នះ ដីទំហំ២ហិកតា ស្ថិតនៅតំបន់ទីក្រុងរណបហ្កាឌិនស៊ីធីព្រែកព្នៅ និង ទីលានចាក់សំរាមស្ទឹងមានជ័យពីមុន ដែលមានទំហំដី៤,៨ហិកតា ស្ថិតនៅខណ្ឌមានជ័យ ត្រូវបានដោះដូរជាមួយផ្ទៃបឹងតាមោក។ លិខិតរបស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី មិនបានលម្អិតឡើយថា ទីតាំងដីទាំង៣កន្លែង ដែលសរុបមាន៩,៨ហិកតា នឹងត្រូវដោះដូរជាមួយផ្ទៃបឹងតាមោកទំហំប៉ុនណា (តែប្រហែលជាមានទំហំ៤ហិកតា ព្រោះរដ្ឋាភិបាល កាត់៣៤ហិកតា ដោយឲ្យទៅអ្នកស្រី គីម ហ៊ាង ៣០ហិកតា ហើយនៅសល់៤ហិកតា ឬក៏អាចលើសពី៤ហិកតា ដែលទុកសម្រាប់ដោះដូរជាមួយទីតាំងដី៣កន្លែងនោះ?)។ លិខិតរបស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី ក៏មិនបានពន្យល់ដែរថា ហេតុអ្វី បានជាយកទីតាំងដី៣កន្លែងនោះ មកដោះដូរជាមួយផ្ទៃបឹងតាមោក។ នៅមានលិខិត២ទៀត របស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការកាត់ផ្ទៃបឹងតាមោក។ លិខិត ចុះថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ សម្រេចថា រដ្ឋាភិបាល យល់ព្រមផ្តល់ផ្ទៃបឹងតាមោក៧៥ហិកតា ឲ្យទៅរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីបង្កើតសួននិងឧទ្យានជាតិសាធារណៈ។ លិខិត ចុះកាលពីអំឡុងខែសីហា ឆ្នាំ២០១៨ សម្រេចថា រដ្ឋាភិបាល កាត់ផ្ទៃបឹងតាមោក២០ហិកតា សម្រាប់បង្កើតផ្សារ។ បឹងតាមោកឬបឹងកប់ស្រូវ ដែលស្ថិតក្នុងសង្កាត់គោករកា ខណ្ឌព្រែកព្នៅ រាជធានីភ្នំពេញ មានផ្ទៃជាង៣,២ពាន់ហិកតា។ នេះបើតាមអនុក្រឹត្យ ចុះថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៦ ស្តីពីការកំណត់ផ្ទៃបឹងតាមោក ជាសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ។ យោងតាមលិខិតទាំង៣លើកពីទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី ផ្ទៃបឹងតាមោក ត្រូវបានកាត់ចំនួន៣លើកហើយ ដែលសរុប មាន១២៩ហិកតា ក្នុងចំណោមផ្ទៃបឹងទាំងមូលជាង៣,២ពាន់ហិកតា។ យ៉ាងណា ការអភិវឌ្ឍទាំងប៉ុន្មានលើផ្ទៃបឹងតាមោក ដែលត្រូវកាត់នោះ មិនទាន់លេចជារូបរាងនៅឡើយទេ។ របាយការណ៍ពីសមាគមធាងត្នោត ដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ សរសេរថា បឹងទាំង២៦នៅរាជធានីភ្នំពេញ សុទ្ធតែត្រូវបានចាក់ដីលុប ដោយក្នុងនោះ បឹង១៦ ត្រូវបានលុបទាំងស្រុង និងបឹង១០ទៀត ត្រូវបានលុបនៅផ្នែកខ្លះ។ សមាគមធាងត្នោត មើលឃើញថា ការលុបបឹងនេះ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ជីវចម្រុះ បរិស្ថាន បង្កឲ្យមានទឹកជំនន់ ហើយពលរដ្ឋរាប់ពាន់គ្រួសារ ប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែង រួមទាំងបាត់បង់លំនៅដ្ឋាន៕	ក្រោយទទួលចំណារយល់ព្រមពីនាយករដ្ឋមន្រ្តី ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តី បានជូនដំណឹងពីការកាត់ផ្ទៃបឹងតាមោក៣៤ហិកតាបន្ថែមទៀត ដោយក្នុងចំណោម៣៤ហិកតានោះ ៣០ហិកតា ត្រូវផ្តល់ទៅឲ្យអ្នកស្រី គីម ហ៊ាង តំណាងក្រុមហ៊ុន គ្លូប៊ល ហៅស៍ (ខេមបូឌា)។
ប្រទេសសិង្ហបុរី ថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២៖ សហគ្រាសសង្គមចំនួន៦ ទទួលបានទឹកប្រាក់រហូតដល់ ២ម៉ឺនដុល្លារសិង្ហបុរី សម្រាប់សហគ្រាសនីមួយៗ ដើម្បីជួយពួកគេ ក្នុងការកសាងអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។ ការទទួលបានទឹកប្រាក់នេះ បានកើតមានឡើង បន្ទាប់ពីក្រុមចំនួន១២ ដែលរួមមានអ្នកធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរ (Changemakers) ចំនួន២៤នាក់ បានប្រមូលផ្តុំគ្នាតាមអនឡាញ ដើម្បីបញ្ចប់ជុំចុងក្រោយ នៃកម្មវិធីសហគ្រិនសង្គមវ័យក្មេងពិភពលោកឆ្នាំ២០២១ (YSE Global 2021) របស់មូលនិធិអន្តរជាតិសិង្ហបុរី (SIF)។ ក្រុមទាំងនេះដែលមកពីប្រទេសកម្ពុជា ចិន ហ្ស៊កដានី ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូណេស៊ី ថៃ និងសិង្ហបុរី ត្រូវបានសម្រាំងចេញពីក្រុមធំមួយ ដែលមានចំនួន៤១ក្រុម ដែលមានយុវជនចំនួន ១០៩នាក់ មកពីប្រទេសចំនួន១៦។ ពួកគេបានចូលរួមក្នុង សិក្ខាសាលា YSE Global 2021 ចាប់ពីខែកក្កដា ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១។ នៅឆ្នាំនេះ ដំណោះស្រាយជិត ៧០ភាគរយ ដែលស្នើឡើងដោយក្រុមចូលរួម គឺជាក្រុមដែលជំរុញដោយបច្ចេកវិទ្យា ពោលគឺកើនឡើងបីដង បើធៀបនឹងកម្មវិធីលើកមុន និងជាកំណត់ត្រាថ្មីមួយសម្រាប់កម្មវិធី។ រាប់ចាប់ពីបច្ចេកវិទ្យា Deep tech បច្ចេកវិទ្យាជំនួយ រហូតដល់ភ្លែតហ្វមឌីជីថល ក្រុមដែលចូលរួមបានប្រើបច្ចេកវិទ្យា និងការច្នៃប្រឌិត ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ក្នុងវិស័យបរិយាបន្ន និរន្តរភាព អនាម័យសាធារណៈ ការថែទាំសុខភាព និងការអប់រំ។ គោលបំណងរបស់ពួកគេក្នុងការធ្វើឱ្យមានផលប៉ះពាល់វិជ្ជមាន ប្រកបដោយនិរន្តរភាព ជាមួយនឹងអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន ក៏ស្របទៅនឹងគោលបំណង ជាសកលនៃគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព របស់អង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។ សម្រាប់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រថ្ងៃនេះ ដែលហៅថា Pitching for Change ក្រុមដែលជាប់ក្នុងបញ្ជីសម្រាំង បានបង្ហាញគំនិតអាជីវកម្មសង្គមរបស់ពួកគេ ទៅកាន់គណៈកម្មការ។ ក្រុមដែលឈ្នះទាំង៦ក្រុម ត្រូវបានជ្រើសរើសដោយផ្អែកលើផលប៉ះពាល់វិជ្ជមាន និងភាពអាចពង្រីក និងបង្រួមបាននៃគំនិតអាជីវកម្មរបស់ពួកគេ ក៏ដូចជាកម្រិតនៃការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់សមាជិកក្រុម។ ក្រុមដែលឈ្នះរួមមាន (តាមលំដាប់អក្ខរក្រម)៖ 1. AKYAS Sanitation (ហ្សកដានី) 2. Kanpur Flowercycling Private Limited (Phool.co) (ឥណ្ឌា) 3. Khmer Super Plantfood (កម្ពុជា) 4. Sojourner Brother (សិង្ហបុរី) 5. TACT (ថៃ) 6. VEMBI (ឥណ្ឌា) Khmer Super Plantfood មកពីប្រទេសកម្ពុជាគឺជាក្រុមមួយក្នុងចំណោមក្រុមសហគ្រាសសង្គមដែលឈ្នះទាំង៦ នៅឯកម្មវិធីសហគ្រិនសង្គមវ័យក្មេងពិភពលោកឆ្នាំ២០២១ (YSE Global 2021) របស់មូលនិធិអន្តរជាតិសិង្ហបុរី (SIF)។ ជួរខាងលើ ពីឆ្វេង៖ លោកស្រី Carrie Tan សមាជិកសភារបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី លោកស្រី Jean Tan នាយកប្រតិបត្តិមូលនិធិ SIF។ ជួរខាងក្រោម ពីឆ្វេង៖ អ្នកនាង សៅ សិរីសុធា និងអ្នកនាង សៅ សុម៉ាលែន សហស្ថាបនិកក្រុម Khmer Super Plantfood។ លោកស្រី Carrie Tan ស្ថាបនិកសហគ្រាសសង្គម Daughters Of Tomorrow និងជាសមាជិកសភារបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី បានប្រគល់រង្វាន់ និងបិទកម្មវិធីតាមអនឡាញនេះ។ លោកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការងាររបស់សហគ្រិនសង្គម មានសារៈសំខាន់ណាស់ ដោយសារពួកគេស្វែងរកវិធីថ្មីៗប្រកបដោយនិរន្តរភាព ដើម្បីដោះស្រាយតម្រូវការសង្គម និងបរិស្ថានដែលមិនត្រូវបានឆ្លើយតបរបស់សហគមន៍របស់ពួកគេ។ វាគួរឱ្យរំភើប ដែលមើលឃើញចំណង់ ការប្តេជ្ញាចិត្ត និងភាពធន់របស់អ្នកចូលរួមវ័យក្មេងទាំងនេះ ក្នុងការសម្រេចបានបេសកកម្មសង្គមរបស់ពួកគេ»។ ដើម្បីឈានមកដល់វគ្គ Pitching for Change អ្នកធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរ (Changemakers) វ័យក្មេងទាំងនេះ បានចូលរួមក្នុងសិក្ខាសាលា និងគ្លីនិកអាជីវកម្មតាមអនឡាញជាច្រើន។ មូលនិធិ SIF បានបង្កើតវគ្គសិក្ខាសាលាទាំងនេះឡើង ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាព និងទំនុកចិត្តរបស់ពួកគេ ក្នុងការអភិវឌ្ឍអាជីវកម្មល្អៗក្នុងសង្គម។ អ្នកចូលរួមក៏បានធ្វើការជាមួយអ្នកបង្ហាត់បង្ហាញស្ម័គ្រចិត្ត ដែលទទួលបានការចាត់តាំង រយៈពេលប្រាំបីខែផងដែរ ដើម្បីសម្រួចគំនិតអាជីវកម្មរបស់ពួកគេ ក្នុងការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់វគ្កផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ក្រុមអ្នកបង្ហាត់បង្ហាញរួមមានអ្នកផ្តល់ប្រឹក្សាផ្នែកពាណិជ្ជកម្មឈានមុខគេ មកពីក្រុមហ៊ុន McKinsey & Company ក្រុមហ៊ុន Temasek International ក្រុមហ៊ុន Bain &Company និងសហគ្រិន និងអ្នកជំនាញដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យរបស់ពួកគេ។ ក្រុមទាំងនេះក៏បានចូលរួមក្នុងវគ្គ YSE Spotlight ដែលជាសកម្មភាពអនឡាញជាស៊េរី ដើម្បីពង្រីកចក្ខុវិស័យរបស់ពួកគេ និងស្វែងយល់អំពីប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ភាពជាសហគ្រិនសង្គមនៅក្នុងប្រទេសអាស៊ីផ្សេងៗផងដែរ។ នៅក្នុងវគ្គនេះ សហគ្រិនសង្គម និងអ្នកជំនាញក្នុងឧស្សាហកម្មនានា ចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងការយល់ដឹងរបស់ពួកគេ។ អ្នកចូលរួមក៏បានបង្កើតបណ្តាញ ជាមួយមិត្តភ័ក្តិដែលមានសញ្ជាតិផ្សេងៗគ្នា ទទួលបានការយល់ដឹងអំពីអន្តរវប្បធម៌កាន់តែស៊ីជម្រៅ បង្កើតមិត្តថ្មី និងបង្កើតទំនាក់ទំនងអាជីវកម្ម តាមរយៈការចែករំលែក និងការពិភាក្សាអនឡាញ។ លោកស្រី Ng Shin Ein ប្រធានមូលនិធិ SIF និងជាចៅក្រមនាំមុខនៃកម្មវិធី YSE Global 2021 បានកត់សម្គាល់ថា ចំនួនយុវជនដែលមានចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា កំពុងកើនឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក ដែលត្រូវបានជំរុញដោយស្មារតីនៃគោលបំណងសង្គម ដើម្បីបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមាន។ លោកស្រីមានប្រសាសន៍ថា៖ «វាពិតជាពេលវេលាដ៏រំភើប សម្រាប់នវានុវត្តន៍សង្គម។ បច្ចេកវិទ្យាបានបង្កើតឱកាសជាច្រើន សម្រាប់សហគ្រិនវ័យក្មេង ដើម្បីបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ពួកគេបានបង្កើតដំណោះស្រាយប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងសង្គម និងបរិស្ថានជាមួយនឹងការទទួលបានប្រាក់ចំណេញ និងផលប៉ះពាល់វិជ្ជមាន។ មូលនិធិ SIF មានមោទកភាព ក្នុងការគាំទ្រសហគ្រាសសង្គមទាំងនេះ ក្នុងដំណើររបស់ពួកគេឆ្ពោះ ទៅរកការបង្កើតផលប៉ះពាល់សង្គមវិជ្ជមានកាន់តែច្រើន»។ កញ្ញា សៅ សេរីសុទ្ធា សហស្ថាបនិក Khmer Super Plantfood ពីប្រទេសកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ខ្ញុំសូមអរគុណ ចំពោះការគាំទ្រពីក្រុមការងាររៀបចំ អ្នកបង្ហាត់បង្ហាញរបស់យើង និងអ្នកចូលរួមផ្សេងទៀតទាំងអស់។ ខ្ញុំទទួលបានយ៉ាងច្រើនក្នុងរយៈពេលប្រាំបីខែកន្លងមកនេះ។ វាក៏កំពុងលើកទឹកចិត្តផងដែរ ឱ្យខ្ញុំដឹងថា មានយុវជនផ្សេងទៀតនៅជុំវិញពិភពលោក ដែលតាំងចិត្តធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរ នៅក្នុងសហគមន៍របស់ពួកគេ។ កត្តានេះជួយខ្ញុំ កុំឱ្យមានអារម្មណ៍ឯកោ ក្នុងដំណើរសហគ្រិនសង្គមរបស់ខ្ញុំ។" YSE Global ស្វែងរកការបំផុសគំនិត បំពាក់ និងផ្តល់លទ្ធភាពឱ្យយុវជន មកពីជាតិសាសន៍ផ្សេងៗឱ្យចាប់ផ្តើម ឬពង្រីកសហគ្រាសសង្គមរបស់ពួកគេ។ ក្នុងរយៈពេល ១២ឆ្នាំកន្លងមកនេះ កម្មវិធីរបស់មូលនិធិ SIF នេះបានជួយដល់អតីតអ្នកចូលរួមជាង ១ ៣០០នាក់ មកពី ៤២ប្រទេស និងសហគ្រាសសង្គមចំនួន៦២៨។ ពាក្យស្នើសុំចូលរួមក្នុងកម្មវិធីសម្រាប់ YSE Global 2022 ឥឡូវនេះអាចរកបានហើយ។ សូមចូលទៅកាន់ YSE Global 2022 - Virtual Roadshows សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីកម្មវិធី៕ (អត្ថបទពាពិជ្ជកម្ម)	បន្ទាប់ពីរៀនសូត្រ និងទទួលបានការបង្ហាត់បង្ហាញរយៈពេល ៨ខែ ក្រុមឈ្នះចំនួន៦ ទទួលបានប្រាក់រង្វាន់ ២០ ០០០ដុល្លារ សិង្ហបុរី ក្នុងមួយក្រុម ដើម្បីជួយពួកគេឱ្យចាប់ផ្តើម ឬពង្រីកអាជីវកម្មសង្គមរបស់ពួកគេ។
សេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងអប់រំ បានបញ្ជាក់លក្ខខណ្ឌសម្រាប់ឲ្យបេក្ខជនអាចដាក់ពាក្យបានគឺតំរូវឲ្យបេក្ខជនដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរ ដែលមិនទាន់មានការងារក្នុងក្របខណ្ឌរដ្ឋ។ បេក្ខជនទាំងពីរភេទត្រូវមានសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិចំណេះទូទៅ ឬសញ្ញាបត្រដែលមានតម្លៃសមមូលឡើងទៅ ត្រូវមានអាយុពី១៦ ទៅ២៥ឆ្នាំ។ ចំពោះគ្រូដែលជាប់កិច្ចសន្យា ឬអតីតគ្រូជាប់កិច្ចសន្យាអាចប្រឡងចូលក្របខណ្ឌរដ្ឋបាន ដោយដាក់ពាក្យសុំចុះឈ្មោះប្រឡងជ្រើសរើសគ្រូបឋមសិក្សា និងគ្រូមេត្តយ្យសិក្សា តាមរាជធានីខេត្ត និងតាមលក្ខខណ្ឌជ្រើសរើសដូចបេក្ខជនដទៃ។ ផុតកំណត់ដាក់ពាក្យនៅថ្ងៃទី២១ ខែតុលា និងសម័យប្រឡងនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២១ ខែវិច្ឆិកា។ សម្រាប់អ្នកដែលប្រឡងជាគ្រូបង្រៀនតាមប្រព័ន្ធបណ្តុះបណ្តាលទាំងពីរប្រភេទនេះ នឹងត្រូវប្រឡងតាមកម្មវិធីសិក្សាថា្នក់ទី១២ លើវិញ្ញាសា វប្បធម៌ទូទៅ,អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ និងគណិតវិទ្យា ហើយវិញ្ញាសានីមួយៗមានរយៈ២ម៉ោង។	ភ្នំពេញ៖ ឆ្នាំនេះ ក្រសួងអប់រំ ជ្រើសរើសគ្រូបឋមសិក្សាចំនួន១៦០០នាក់ ដែលនៅក្នុងនោះគ្រូបង្រៀនតាមប្រព័ន្ធបណ្ដុះបណ្តាល១២+២ ចំនួន១៣០០នាក់ និង១២+៤ ចំនួន៣០០នាក់ និងគ្រូមេត្តយ្យចំនួន២០០នាក់ សម្រាប់បង្រៀននៅវិទ្យាសា្ថនគរុកោសល្យ សាលាគរុកោសល្យ និងវិក្រឹតការខេត្ត និងសាលាធម្យមសិក្សាគរុកោសល្យមេត្តយ្យមជ្ឈិមទូទាំងរាជធានី-ខេត្ត រយៈពេល ២ឆ្នាំ និង៤ឆ្នាំ។ អ្នកដែលមានបំណងចង់ក្លាយជាគ្រូបង្រៀនបឋមសិក្សា និងមេត្តយ្យសិក្សា អាចមកដាក់ពាក្យបានរហូតដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា។
សូមទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖ កូនរុក្ខជាតិ និងស្មៅ ហាក់លូតលាស់លឿនណាស់នារដូវវស្សា នៅតាមចន្លោះថ្មប្រាសាទ។ កូនរុក្ខជាតិទាំងនោះ កំពុងប្រជែងគ្នា ដុះចេញមកក្រៅតាមចន្លោះថ្មតូចៗទាំងនោះ។ កូនរុក្ខជាតិ ដែលដុះតាមប្រាសាទ បើមិនសម្អាតចោលឱ្យទាន់ពេលវេលាទេ នោះវានឹងធ្វើឱ្យប្រាសាទបែកបាក់ ដោយថ្ម នឹងញែកចេញពីគ្នា។ វាបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ប្រាសាទ។ លោក ងិន ធី ប្រធានកម្មករសម្អាតប្រាសាទនៃ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដែលបានធ្វើការនេះជាង ២ទសវត្ស។ លោក ធី រីករាយដែលបានចូលរួមអភិរក្សប្រាសាទខ្មែរ។ រូបភាព៖ ឈន សុផាត។ លោក ងិន ធី ជាប្រធានកម្មករផ្នែកសម្អាតប្រាសាទ នៃអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ដែលបម្រើការងារជាង២០ឆ្នាំ។ លោក ងិន ធី ដឹកនាំក្រុមសម្អាតប្រាសាទទាំងអស់ក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ។ ក្រុមការងារថ្មីៗ២៥ បានជួបក្រុមការងាររបស់លោក ងិន ធី នៅរូតបាកាណ ប្រាសាទអង្គរវត្ត។ ដើម្បីសម្អាតកូនរុក្ខជាតិ និងស្មៅឱ្យអស់ តាមប្រាសាទនានាក្នុងរមណីយដ្ឋានអង្គរ ក្រុមការងារផ្នែកសម្អាតប្រាសាទមួយក្រុម មានតួនាទីកាត់កូនរុក្ខជាតិចោលនៅតាមប្រាសាទ និងកំពែងផងដែរ។ ពួកគាត់ ត្រូវសម្អាត និងកាត់រុក្ខជាតិឱ្យបានលឿន ដើម្បីសុវត្ថិភាពប្រាសាទ។ ក្រុមការងាររបស់លោក ងិន ធី មានភារកិច្ចសម្អាតប្រាសាទ និងកំពែង ទាំងអស់ វិលជុំក្នុងរមណីយដ្ឋានទាំងមូល៕	សៀមរាប៖ ដូនតាខ្មែរ ជាអ្នកសាងសង់ប្រាសាទដ៏មហិមា ដែលជាកេរដំណែលសម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ។ សំណង់ដ៏អស្ចារ្យទាំងនេះ មានអាយុកាលចំណាស់បំផុតជាង១ពាន់ឆ្នាំ។ ប្រាសាទ មានវ័យកាន់តែចាស់ កាន់តែត្រូវការ ការថែរក្សា និងយកចិត្តទុកដាក់។ ស្ថាបត្យករ បុរាណវិទូ ពេទ្យថ្ម ក្រុមការងារ ថែរក្សា ជួសជុល និងអភិរក្ស ប្រាសាទ ជាតួអង្គសំខាន់ដើម្បីឱ្យប្រាសាទ នៅឈរយ៉ាងរឹងមាំ។
កម្មវិធីតស៊ូមតិថ្នាក់ជាតិ និងនិយាយជាសាធារណៈ The Perspectives Cambodia លើកនេះមានប្រធានបទសម្រាប់តស៊ូមតិ ៤សំខាន់ៗដូចជា៖ ១. ការកើនឡើងនៃតម្លៃអចលទ្រព្យ គឺជាមូលហេតុចម្បងនៃជម្លោះដីធ្លីនៅកម្ពុជា។ ២. ការពង្រឹងក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈរបស់គ្រូពេទ្យ គឺជាចំណុចអាទិភាពសម្រាប់ពង្រឹងវិស័យសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា។ ៣. និយាយជាសាធារណៈ ក្នុងប្រធានបទវិស័យអប់រំ ។ ៤. និយាយជាសាធារណៈក្នុងប្រធានបទ វិស័យព័ត៌មាន។ លោក ហួ តុលា នាយកកគ្រប់គ្រងកម្មវិធី The Perspective Cambodia បានឲ្យដឹងថា The Perspective Cambodia ជាវេទិកាសង្គមមួយដែលបង្កើតឡើង ដើម្បីផ្តល់ឱកាសដល់យុវជន ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាព និងភាពជាអ្នកដឹកនាំ តាមរយៈការងារជាក្រុម ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងបណ្តុះផ្នត់គំនិតវិជ្ជមានសម្រាប់សង្គម។ លោក ហួ តុលា បានកត់សម្គាល់បន្ថែមទៀតដូច្នេះ៖«បេក្ខជនកាន់តែបង្កើនសមត្ថភាពខ្លាំងឡើងៗ ក្នុងការប្រកួតតស៊ូមតិ នៅពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនេះ ព្រោះថាបើឈ្នះ ក្នុងការជម្រុះលើកនេះ ពួកគេនឹងទៅប្រកួតវគ្គពិសេស ដែលជាវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ»។ គួររំលឹកដែរថា កម្មវិធី The Perspective Cambodia បានផ្តល់ជំនួយដល់បេក្ខជន ដោយមានគ្រូបង្វឹកជំនាញសម្រាប់បណ្តុះបណ្តាល ព្រមទាំងណែនាំបេក្ខជនទាំងនោះ បានជួបអ្នកជំនាញជាច្រើននៅកម្ពុជា។ ប្រធានបទដែលលើកយកមកជជែក ពិភាក្សា សុទ្ធសឹងតែជាប្រធានបទទាក់ទងនឹងគោលនយោបាយជាតិ ដែលមានដូចជាវិស័យសេដ្ឋកិច្ច, អប់រំ, យុត្តិធម៌, នយោបាយ និងវិស័យសង្គមជាច្រើនផ្សេងៗទៀត។ ពួកគាត់ទាំងនេះ នឹងចូលមកចែកជាចំណេះដឹង ឬបេក្ខជន នឹងទទួលបានឯកសារផ្លូវការ និងទិន្នន័យសំខាន់ៗ សម្រាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ជាពិសេសយកមកធ្វើបទបង្ហាញជាសាធារណៈថែមទៀតផង។ កម្មវិធី The Perspective Cambodia រដូវកាលទី២នេះ មានបេក្ខជនបេក្ខនារី បានដាក់ពាក្យចូលរួមប្រកួតប្រមាណ២ពាន់នាក់។ កាន់តែពិសេសនោះ បេក្ខជន បេក្ខនារី ដែលចូលរួមប្រកួត សុទ្ធសឹងតែមានសមត្ថភាព មានទេពកោសល្យ ជាពិសេសភាពក្លហាន ក្នុងការបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួន ដើម្បីចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍សង្គមជាតិ។ កម្មវិធី The Perspective Cambodia ជាវេទិកាតស៊ូមតិមួយ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០១៧ ដើម្បីស្វែងរកយុវជនឆ្នើមក្នុងការបញ្ចេញមតិយោបល់អំពីបញ្ហារួមមួយ ក៏ដូចជាលើកទឹកចិត្តឲ្យយុវជនដែលមានសមត្ថភាព អាចបង្ហាញពីទស្សនៈរបស់ពួកគេជាសាធារណៈ។ The Perspective Cambodia ក៏ជាវេទិកាមួយជំរុញឲ្យពួកគេ ក្លាយជាអ្នកដឹកនាំដ៏ល្អ នៅក្នុងសង្គមនាថ្ងៃអនាគតផងដែរ។ អ្នករៀបចំ កម្មវីធី The Perspective Cambodia នេះ សង្ឃឹមថា មហាជនបន្ត និងបង្កើនការគាំទ្រ កម្មវិធីតស៊ូមតិនេះ ដើម្បីផ្តល់ឱកាស និងចំណេះដឹងថ្មីៗដល់យុវជនកម្ពុជា៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	កម្មវិធី The Perspectives Cambodia រដូវកាលទី២ ដែលជាវេទិកាតស៊ូមតិ និងនិយាយសាធារណៈមួយ បានរកឃើញអ្នកឆ្នើមៗ ដើម្បីទៅប្រជែងយកពានរង្វាន់នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រហើយ ដែលនឹងរៀបចំនៅពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ បេក្ខជន ដ៏ឆ្នើមៗ និងពោរពេញដោយសមត្ថភាព បានប្រកួតប្រជែងគ្នាយ៉ាងស្វិតស្វាញបំផុតនៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ កាលពីថ្ងៃទី ២ខែមិថុនា កន្លងទៅ ដើម្បីឈានទៅកាន់វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនេះ។
លោក ថាច់ សេដ្ឋា ដែលជាប្រធានសហគមន៍ខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ផងដែរនោះ ស្ថិតក្នុងចំណោមបុគ្គល១១៨រូបដែលត្រូវបានហាមឃាត់សកម្មភាពនយោបាយ៥ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ជុំវិញសំណុំរឿងក្បត់ជាតិ។ មកដល់ពលនេះ លោកជាបុគ្គលទី១៥ហើយ ដែលទទួលបានសិទ្ធិនយោបាយឡើងវិញ បន្ទាប់ពី លោក គង់ គាំ លោក គង់ បូរ៉ា លោក ស៊ីម សុវណ្ណនី លោក រៀល ខេមរិន្ទ លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន លោកស្រី ទេព សុទ្ធី លោក កង គឹមហាក់ លោក ជីវ កត្តា លោក ច័ន្ទ សិលា លោក សុន ឆ័យ លោក តាវ គឹមឈន លោកវ៉ា សាម៉ុន លោក ស៊ុន សុភ័ក្រ និងលោកស្រី លី ស្រីវីណា៕	ព្រះករុណាព្រះមហាក្សត្រ នាថ្ងៃទី១២ ខែមេសា នេះ ស្តេចបានចេញព្រះរាជក្រឹត្យត្រាស់បង្គាប់លើការផ្តល់នីតិសម្បទានយោបាយឡើងវិញឲ្យលោក ថាច់ សេដ្ឋា។ អតីតសមាជិកព្រឹទ្ធសភាគណបក្សប្រឆាំងរូបនេះ ត្រូវបានតុលាការកំពូលហាមឃាត់សកម្មភាពនយោបាយ៥ឆ្នាំ ដោយគិតចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧។
សូមអញ្ជើញទស្សនាទិដ្ឋភាពជណ្ដើរឈើ នាប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលថតដោយ លោក សេង សេរីវុធ អ្នកទេសចរដែលបានទៅកម្សាន្តនៅទីនោះ និងផ្ដល់ដោយក្រុម Cambodia Amazing Trip Planner ដូចតទៅ៖ សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី១៦-១៨ ខែសីហា កន្លងទៅក្រុមកម្សាន្ត Cambodia Amazing Trip Planner បានរៀបចំជំរំតង់ «សួគ៌ាបព៌ត» នាជួរភ្នំដងរែកនៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងខេត្តព្រះវិហារ ដែលមានអ្នកចូលរួមជិត៥០នាក់។ ដំណើរកម្សាន្តនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណង លើកស្ទួយវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងស្រុក ចូលរួមប្រើប្រាស់សេវាកម្មក្នុងស្រុក ជាពិសេសឱ្យភ្ញៀវទេសចរ ស្គាល់ពីសក្ដានុពលទេសចរណ៍ដ៏អស្ចារ្យក្នុងស្រុក។ Cambodia Amazing Trip Planner បានសហការជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ រាជធានី-ខេត្ត ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីតំបន់ទេសចរណ៍ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕	ព្រះវិហារ៖ មានភ្ញៀវទេសចរមិនច្រើនទេ ដែលបានធ្វើដំណើរថ្មើរជើងតាម«ជណ្ដើរឈើ» ដើម្បីទៅទស្សនាប្រាសាទព្រះវិហារ។ «ជណ្ដើរឈើ»នេះ មានចំនួន ២២៤២កាំ និងមានប្រវែងប្រមាណ១៤៥០ម៉ែត្រ ត្រូវបានសង់នៅអំឡុងឆ្នាំ២០០៩ អម«ជណ្ដើរបុរាណ» ស្ថិតនៅផ្នែកខាងកើត ភ្ជាប់ពីជើងភ្នំដងរែកឡើងទៅគោបូរៈទី៥ នៃប្រាសាទព្រះវិហារ។ ភ្ញៀវទេសចរ ត្រូវចំណាយពេលជិត២ម៉ោង នៅក្នុងដំណើរតាមជណ្ដើរនេះ ដើម្បីទៅដល់ប្រាសាទព្រះវិហារ ខណៈជម្រើសធ្វើដំណើរតាមរថយន្តចំណាយពេលតិចជាង១ម៉ោង។ ទោះជាត្រូវចំណាយពេលយូរ និងហត់នឿយជាងក្តី តែទេសចរ ដែលឡើងតាមជណ្តើរជើង នឹងបានរំលាយភាពនឿយហត់ តាមរយៈដើមឈើតូច ធំ ដែលដុះលម្អអមតាមជណ្ដើរ ធម្មជាតិដ៏ត្រកាលពីលើភ្នំ និងសំឡេងបក្សាបក្សីជាដើម។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.