Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
លោក Sam Brown នាយកផ្នែកសេវានិងនិស្សិតបញ្ញវន្តអន្តរជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យ Brigham Young និយាយថា៖ «ខ្ញុំពិតជាជឿថា និស្សិតអន្តរជាតិអាចនាំមកនូវតម្លៃ និងបង្កើនគុណភាពនៅក្នុងប្រទេសនិងស្ថាប័ននានារបស់យើង។ ខណៈដែលសំណួរមួយចំនួននិងការយល់ច្រឡំនៅតែអាចមាន ហើយគេដែលមិនសូវយល់អំពីវប្បធម៌ ឬក៏សាសនារបស់អ្នក អ្នកអាចមានឱកាសក្នុងការចែករំលែកអំពីវា»។ លោក Brown និងអ្នកជំនាញខាងអប់រំប្រាំមួយនាក់ផ្សេងទៀតបានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីផ្សាយផ្ទាល់ដែលមានរយៈពេល៩០នាទី របស់ VOA ពីប្រធានបទ «គោលដៅអប់រំ៖ សហរដ្ឋអាមេរិក»។ កម្មវិធីនេះគឺផ្សាយអំពីការប្រឈម និងឧបសគ្គផ្សេងៗក្នុងការមកបន្តការសិក្សាថ្នាក់ឧត្តមសិក្សានិងថ្នាក់ក្រោយឧត្តមសិក្សានៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ VOA ទទួលបានសំណួរជាច្រើនជារៀងរាល់ថ្ងៃទាក់ទងនឹងការទទួលបានការអប់រំក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកពីអ្នកស្តាប់វិទ្យុ និងអ្នកមើលការផ្សាយប្រចាំសប្តាហ៍ប្រមាណ២៣៦លាននាក់របស់ខ្លួន។ ហើយចំណុចនោះត្រូវបានគូសបញ្ជាក់ដោយនាយក VOA អ្នកស្រី Amanda Bennett ដែលជាអ្នកបើកកម្មវិធីនេះ។ អ្នកស្រី Bennett ជ័យលាភីពានរង្វាន់អ្នកកាសែត Pulitzer បាននិយាយថា៖ «យើងបានរកឃើញថាមានប្រធានបទតិចណាស់ដែលទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ច្រើនជាងការអប់រំក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកពីទស្សនិកជនរបស់យើង ជាពិសេសទស្សនិកជនដែលមានវ័យក្មេង»។ អ្នកស្រីបន្តថា គោលបំណងរបស់កិច្ចប្រជុំនិស្សិតអន្តរជាតិនេះគឺដើម្បីភ្ជាប់មនុស្សជុំវិញពិភពលោកជាមួយនឹងអ្នកជំនាញផ្នែកការអប់រំថ្នាក់ខ្ពស់មួយក្រុមតាមបណ្តាញឌីជីថលដូចជាការផ្សាយផ្ទាល់តាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក និងផ្កាយរណបជាដើម។ អ្នកស្រី Bennett និយាយថា៖ «នេះគ្រាន់តែជាកម្មវិធីទី១នៃកម្មវិធីដូចគ្នាជាច្រើនទៀតដែលយើងរំពឹងទុកហើយយើងនឹងឆ្លើយសំណួរសំខាន់ៗ និងជួយមនុស្សជុំវិញពិភពលោកឲ្យចូលរួមពិភាក្សាបញ្ហាដ៏សំខាន់ទាំងនេះ»។ សំណួរមួយមកពីប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដែលនិស្សិតម្នាក់បានសួរថាតើគាត់នឹងត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យសិក្សានៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកឬទេ ក្នុងពេលដែលមានបញ្ហាផ្នែកអន្តោប្រវេសន៍។ លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញបញ្ជាប្រធានាធិបតីមួយដែលហាមឃាត់អ្នកធ្វើដំណើរពីបណ្តាប្រទេសដែលកាន់សាសនាឥស្លាមភាគច្រើនចំនួនប្រាំមួយប្រទេស ប៉ុន្តែតុលាការសហព័ន្ធបានរារាំងការអនុវត្តទៅលើបទបញ្ជានេះ។ និស្សិតជនជាតិចិនម្នាក់ដែលកំពុងទស្សនាការផ្សាយផ្ទាល់បានសួរទៅកាន់វេទិកាពិភាក្សាថា តើសាកលវិទ្យាល័យនឹងធ្វើយ៉ាងដូចម្តេចចំពោះការហាមឃាត់ធ្វើដំណើរ និងការស្អប់ខ្ពើមជនបរទេស។ លោក James Dorsett នាយកផ្នែកនិស្សិតនិងបញ្ញវន្តអន្តរជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យ Michigan State បាននិយាយថា រដ្ឋបាលថ្នាក់ខ្ពស់របស់សាកលវិទ្យាល័យត្រូវតែរក្សា «បរិយាកាសស្វាគមន៍មួយ»។ «វាគឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្ថាប័នទាំងមូលក្នុងនាមជាស្ថាប័នសិក្សាដើម្បីក្លាយជាទីកន្លែងដ៏រាក់ទាក់ និងស្វាគមន៍សិស្សនិស្សិតទាំងអស់»។ លោក Dorsett បានចង្អុលទៅកាន់វីដេអូឃោសនាដែលមានសរសេរ «អ្នកត្រូវបានស្វាគមន៍នៅទីនេះ» ដែលសាលាក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកជាច្រើនបានចូលរួមដើម្បីផ្សព្វផ្សាយការចូលរួមរបស់គ្រប់គ្នាសម្រាប់និស្សិតអន្តរជាតិដែលអាចមានការភ័យខ្លាចនៅពេលដែលបញ្ជាប្រធានាធិបតីរបស់លោកត្រាំត្រូវបានប្រកាស។ លោក Brown បាននិយាយទៅកាន់សិស្សម្នាក់ពីប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីដែលបានសួរថាតើនាងនឹងត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យពាក់កន្សែង (hijab) នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកឬទេ ថា៖ «បរិវេណសាលារបស់ពួកយើងបានធ្វើបន្ទប់បួងសួងមួយ និងកន្លែងផ្សេងៗទៀតសម្រាប់និស្សិតដែលមានជំនឿផ្សេងៗគ្នាអាចទៅបំពេញកាតព្វកិច្ចសាសនារបស់ពួកគេបាន។ ខ្ញុំគិតថាអ្នកនឹងឃើញព័ត៌មាននេះនៅលើក្តារខៀនព័ត៌មាននៅស្ទើរតែគ្រប់ស្ថាប័ន»។ វាគ្មិនផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះរួមមានលោក Paul T. White ជំនួយការព្រឹទ្ធបុរសផ្នែកបញ្ជីការនៅសាលាសុខាភិបាល Johns Hopkins អ្នកស្រី Susan Zuffante Pabon នាយកនៃមជ្ឈមណ្ឌលអន្តរជាតិ Slater នៅមហាវិទ្យាល័យ Wellesley អ្នកស្រី Bianca Schonfeld អ្នកគ្រប់គ្រងការិយាល័យសេវាកម្មនិស្សិតអន្តរជាតិ និងការសិក្សានៅក្រៅប្រទេសនៅមហាវិទ្យាល័យ Houston Community លោក Raj Bhargava សហគ្រិន និងគ្រូបង្រៀនថ្នាក់ត្រៀមចូលមហាវិទ្យាល័យនៃសាកលវិទ្យាល័យ Stanford និងលោក Doug Shaw នាយករងជាន់ខ្ពស់នៅមហាវិទ្យាល័យយុទ្ធសាស្ត្រអន្តរជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យ George Washington និងជំនួយការសាស្ត្រាចារ្យកិច្ចការអន្តរជាតិ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	វ៉ាស៊ីនតោន ៖ ថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំសិស្សនិស្សិតអន្តរជាតិរៀបចំដោយវិទ្យុសំឡេងសហរដ្ឋអាមេរិក អ្នកជំនាញមកពីមហាវិទ្យាល័យនានាបាននិយាយថា និស្សិតអន្តរជាតិបន្ថែមតម្លៃឲ្យសង្គមអាមេរិកតាមរយៈការទូតបែបមហាវិទ្យាល័យ។
ជាក់ស្តែងសម្រាប់អាវុធធុនតូចតែខ្លាំង ស្មាតហ្វូនចំណូលថ្មី Vivo S1Pro ក៏ត្រូវបានចាប់បើកការ Pre-order ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកានេះតទៅ ជាមួយនឹងការបង្ហាញចេញ នៅក្នុងកញ្ចប់តម្លៃខ្ទង់ $3XX ស្តើងតែប៉ុណ្ណោះ។ នេះគឺជាតម្លៃមួយដែលល្អ គួបផ្សំជាមួយលក្ខណៈសម្បត្តិប្រសើរផងនោះ Vivo S1Pro អាចនឹងត្រូវចិត្តអ្នកប្រើភាគច្រើនបានហើយ។ ក្រៅពីនេះ vivo ក៏ផ្ដល់ជូនកាដូ សម្រាប់អតិថិជនណាដែលបាន Pre-order S1Pro បន្ថែមទៀតផងដែរ។ អ្វីដែលពិសេសនោះ គឺថាស្មាតហ្វូន S1Pro នេះ ពិតជាមានចំណុចល្អ និងចំណុចទាក់ចិត្តច្រើន ស្របទៅតាមតម្រូវការអតិថិជន ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។ លក្ខណៈពិសេសនៃស្មាតហ្វូន vivo S1Pro៖ + ភ្ជាប់មកជាមួយអេក្រង់ទំហំ 6.38 inch Super AMOLED Halo-Fullview Display ក្នុងកម្រិត 2340×1080 FHD ផ្ទៃអេក្រង់90% + មានជម្រើស 2 ពណ៌ Knight Black & Fancy Sky + កម្លាំងថ្ម4500mAh + មានមុខងារ Face Unlock+FingerPrint + អាចប្រើស៊ីមកាតបានពីរ +បច្ចេកវិទ្យាសាកថ្មលឿនផ្លេកបន្ទោរ + មានបច្ចេកវិទ្យាស្កែនក្រយៅដៃ នៅលើអេក្រង់ + ដំណើរការដោយ Android 9 ប្រភេទ Funtouch OS9.2 + មានរ៉េម 8GB , អង្គផ្ទុកទិន្នន័យ 128GB + មានកាមេរ៉ាមុខទំហំ 32MP, កាមេរ៉ាក្រោយ 4 គ្រាប់ (48MP+8MP+2MP+2MP) ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភាពរីកចម្រើនដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់ នៃវិស័យស្មាតហ្វូនរបស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា Vivo កំពុងតែធ្វើឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់របស់ខ្លួន ទទួលបានបទពិសោធន៍អស្ចារ្យ និងរីករាយ ជាមួយអ្វីដែលពួកគេចង់បាន លើសពីការរំពឹកទុកផងដែរ។ ជាពិសេសក្រុមហ៊ុន Vivo តែងតែផ្តល់ជូន នូវជម្រើសដ៏ល្អស័ក្តិសមបំផុត ដល់អតិថិជនទាំងអស់ ទៅតាមសេចក្តីត្រូវរបស់ពួកគាត់។
ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយបន្ទាប់ពីការអនុម័តថវិកា ១០៣,៣៦ ពាន់លានដុល្លារ លោក Marcos មានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ប្តេជ្ញាគ្រប់គ្រងសារពើពន្ធឱ្យបានល្អ និងសន្យាចំណាយថវិកាដ៏ច្រើនសន្ធឹកនេះ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ថវិកានេះគឺច្រើន ជាងជិត ១០ ភាគរយនៃផែនការចំណាយឆ្នាំ ២០២៣។ «ពួកយើងអាចប្រហែស ជ្រើសយកមធ្យោបាយងាយស្រួល ខ្ជី (ប្រាក់) និងធ្វើឱ្យកូនៗរបស់ពួកយើងទទួល បន្ទុក នៅពេលខាងមុខ។ ប៉ុន្តែបំណុលមិនមែនជាកេរ្តិ៍ដំណែលដែលពួកយើងចង់ បន្សល់ទុកឱ្យមនុស្សជំនាន់ក្រោយនោះឡើយ»។ លោក Marcos សង្កត់ធ្ងន់បែបនេះដោយ សំដៅលើតម្រូវការរក្សាស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងការរក្សាអត្រាបំណុលទាបដើម្បីធានាកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ យ៉ាងណាមិញ បច្ចុប្បន្នរដ្ឋាភិបាលមិនទាន់បានបង្ហាញពីការបែកចែកថវិកាលម្អិតនៅឡើយ ប៉ុន្តែរដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រទេសចែងថា វិស័យអប់រំត្រូវទទួលបានចំណែកធំមួយនៃថវិកាជាតិ។ គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីជួបនឹងការកើនឡើងនៃអតិផរណា ហ្វីលីពីនរំពឹងថា ឆ្នាំ ២០២៤ ក៏ជា ឆ្នាំដ៏លំបាកមួយ ខណៈដែលប្រទេសកំពុងប្រឈមមុខនឹងបាតុភូតអាកាសធាតុ El Nino ដែលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងជាពិសេសដល់វិស័យកសិកម្ម។ រដ្ឋាភិបាលក៏បានកាត់បន្ថយគោលដៅកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៤ ដែលមាន ៦,៥ ភាគរយ ទៅ ៨ភាគរយ មកត្រឹម ៦,៥ ភាគរយទៅ ៧,៥ ភាគរយដោយការគិត គូរពីផលប៉ះពាល់ខ្លាំងនៃអាកាសធាតុដែលនឹងធ្វើឱ្យទិន្នផលកសិកម្មធ្លាក់ចុះ។ សម្រាប់ថវិកាឆ្នាំ ២០២៥ រដ្ឋាភិបាលបង្ហើបថា ពួកគេនឹងចំណាយ ១០៩,៥១ ពាន់លានដុល្លារ៕	ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr នៅថ្ងៃទី២០ ខែធ្នូ បានចុះហត្ថលេខាលើ សេចក្ដីព្រាងច្បាប់មួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យរដ្ឋាភិបាលប្រើប្រាស់ថវិការជាតិចំនួន ១០៣,៣៦ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងការផែនការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភាពក្រីក្រ និងការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។
Laporta ដែលជាអ្នកនយោបាយសញ្ជាតិអេស្ប៉ាញផង ត្រូវជំនួសតំណែងលោក Josep Maria Bartomeu ដែលលាលែងកាលពីខែតុលា។ លោកទទួលបានការគាំទ្រពីសំណាក់សមាជិកក្លិប កីឡាករ និងអ្នកគាំទ្រក្រុមអ្នកមានបុណ្យ ក្នុងសំឡេងឆ្នោតចំនួន ៥៤ភាគរយ។ លោក Victor Font ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ទី២ ដោយទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ ៣០ភាគរយ ខណៈលោក Toni Freixa ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣។ បុរសវ័យ ៥៨ ឆ្នាំដែលសន្យារក្សាតារាឆ្នើម Lionel Messi ឱ្យបាន ធ្លាប់ជាប្រធានក្លិបយក្សអេស្ប៉ាញនេះចន្លោះឆ្នាំ ២០០៣ ដល់២០១០ ពោលគឺក្នុងសម័យលោក Pep Guardiola ដឹកនាំក្រុម មុនពេលលោក Bartomeu ឡើងទៅជំនួសកៅអីលោក។ តាមពិតទៅ ការបោះឆ្នោតរកប្រធានក្លិបធំត្រូវធ្វើតាំងពីខែមករាម្លេះ ប៉ុន្តែត្រូវពន្យារមកធ្វើនៅខែមីនានេះវិញ ដោយសារការឆ្លងជំងឺ COVID-19 កាន់តែខ្លាំងឡើងនៅតំបន់ស្វយ័តកាតាឡូនា។ Laporta ជាអ្នកនាំយក Ronaldinho និង Samuel Eto'o មកកាន់ទឹកដី Camp Nou កាលលោកស្ថិតនៅជាប្រធានក្លិបនេះនៅអាណត្តិមុន។ លោកបានជួយ Barcelona ឈ្នះជើងឯកអឺរ៉ុប Champions League ២លើក La Liga ៤សម័យ និង Copa del Rey មួយលើក។ Messi ក៏បានលេចមុខមាតជាតារាលំដាប់ពិភពលោកអំឡុងការគ្រប់គ្រងរបស់លោកដែរ ហើយខ្សែបម្រើឆ្នើមសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីនរូបនេះ ក៏ជាអ្នកបោះឆ្នោតគាំទ្រលោក Laporta ផងដែរ។ «ឃើញ Messi ទៅបោះឆ្នោត កីឡាករឆ្នើមបំផុតលើលោករួមជាមួយកូនប្រុសរបស់គាត់បានបោះឆ្នោតឱ្យខ្ញុំ។ នេះបង្ហាញថា Messi ពេញចិត្តខ្ញុំ និងស្រឡាញ់ Barca ហើយខ្ញុំសង្ឃឹមថាគាត់នឹងបន្តនៅទីនេះ ដូចអ្វីដែលយើងទាំងអស់គ្នាចង់បាន»។ Laporta អះអាងដូច្នេះក្រោយជាប់ជាប្រធានក្លិប Barcelona ជាលើកទី២៕	លោក Joan Laporta ក្លាយជាប្រធានក្លិប Barcelona ជាលើកទី ២ បន្ទាប់ពីលោកឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅ Camp Nou។ Lionel Messi ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកបោះឆ្នោតគាំទ្រលោក Laporta ដែរ។
នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនានេះ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល បានចេញសេចក្តីជូនបន្តបន្តាប់គ្នា ស្តីពីការបិទទីកន្លែងផ្សេងៗ រួមមាន KTV ក្លិបកម្សាន្ត រោងភាពយន្ត សារមន្ទីរ និង ការជួបជុំតាមបែបសាសនាគ្រប់ប្រភេទ។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល បញ្ជាក់ថា ចំណាត់ការទាំងអស់នេះ គឺធ្វើឡើងតាមការណែនាំរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី។ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនាម្សិលមិញ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំ បានប្រកាសឲ្យបិទសាលារៀនគ្រប់កម្រិត នៅកម្ពុជា។ រាល់ការបិទទាំងនេះ គឺរង់ចាំរហូតទាល់តែស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ បានធូរស្រាលវិញ។ គិតត្រឹមយប់ថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា កម្ពុជា រកឃើញមនុស្ស៣៣នាក់ហើយ ដែលឆ្លងកូវីដ-១៩ហើយ៕	លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាល ណែនាំឲ្យអភិបាលរាជធានី-ខេត្ត ផ្អាកគ្រប់ការប្រគំតន្រ្តីតាមទីសាធារណៈ ដែលមានមនុស្សចូលរួមច្រើនកុះករ។ នេះតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់លោក ដែលចេញនៅយប់ថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០។
ពលរដ្ឋនៅឃុំអូរស្វាយ ប្រមាណ ១១២៨គ្រួសារ និងសាលារៀនចំនួន២ ទទួលបានប្រយោជន៍ដោយផ្ទាល់ពីស្ថានីយ៍ផលិតទឹកអូរប៊ីដុងនេះ ដែលវាជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធីយុទ្ធសាស្ត្រដែលជាកម្មវិធីទឹកស្អាត និងអនាម័យ របស់អង្គការភ្លែន ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ រួមជាមួយដៃគូនានា។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧មក អង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា រួមជាមួយដៃគូសហការ សម្រេចបានសមិទ្ធផលមួយចំនួននៅតាមបណ្តាសហគមន៍ក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង ជាពិសេសការដាក់ដំណើរការស្ថានីយ៍ទឹកប៊ីដុងសហគមន៍ អណ្តូងទឹកសហគមន៍ ប្រព័ន្ធទឹកស្អាតនៅតាមសាលារៀន បង្គន់អនាម័យ ក៏ដូចជាប្រព័ន្ធផ្តត់ផ្គង់ទឹកខ្នាតតូចតាមទុយោជាដើម។ «ផលិតផលទឹកស្អាតនេះនឹងផ្ដល់ជូននូវតម្លៃលក់ដែលមានតម្លៃទាបគ្រប់គ្រាន់ ដូច្នេះអ្នកភូមិអាចមានលទ្ធភាពទិញបាន។ គម្រោងនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរឥរិយាបថ អាកប្បកិរិយា និងការអនុវត្តរបស់ក្រុមគ្រួសារក្នុងការប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតដើម្បីទទួលសុខភាពល្អ និងអត្ថប្រយោជន៍សង្គមនៅក្នុងសហគមន៍ផងដែរ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក យី គីមថាន នាយករងនៃអង្គការភ្លែន៕ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកអង្គការភ្លែន	ភ្នំពេញ៖ អង្គការភ្លែនអន្តរជាតិកម្ពុជា បានដាក់ដំណើរការស្ថានីយ៍ផលិតទឹកប៊ីដុងជាសហគមន៍កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ នៅក្នុងឃុំអូរស្វាយ ស្រុកបុរីអូរស្វាយសែនជ័យ ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ស្ថានីយ៍ផលិតទឹកប៊ីដុងសហគមន៍នេះ ជាសហគ្រាសថ្នាក់មូលដ្ឋានមួយដែលអាចផលិតទឹកស្អាតជូនដល់ប្រជាពលរដ្ឋប្រើប្រាស់ ពិសេសកុមារក្នុងសហគមន៍។
លោក ហង្ស ពុទ្ធា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា ថវិកាប្រមាណ ៥២ដុល្លារនេះ គឺបានមកពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងពីបណ្តាប្រទេសជាម្ចាស់ជំនួយ ដូចជាសហភាពអឺរ៉ុប ជប៉ុន និងចិន រួមទាំងអង្គការអន្តរជាតិផ្សេងៗទៀត ដូចជាអង្គការរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាដើម។ លោក បញ្ជាក់ថា គ.ជ.ប មិនខ្វះខាតផ្នែកថវិកាឬក៏សម្ភារបច្ចេកទេស សម្រាប់ការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ ក្នុងឆ្នាំ២0១៨ នោះទេ។ អ្នកនាំពាក្យគ.ជ.ប រូបនេះ សង្កត់ធ្ងន់ថា៖«ថវិកាប៉ុណ្ណឹង គឺគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ហើយសម្ភារបច្ចេកទេសខ្លះ យើងកំពុងជួសជុល។ យើងបានត្រៀមអស់ហើយ មិនមានបញ្ហាអ្វីទេ»។ សូមបញ្ជាក់ថា គ.ជ.ប បានត្រៀមថវិកាជាង២៥លានដុល្លារ សម្រាប់ការចាយវាយលើការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ កន្លងទៅ។ ហើយថវិកាទាំងនេះ បានមកពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងប្រទេសជាម្ចាស់ជំនួយ ដូចគ្នា៕	ភ្នំពេញ៖ ថវិកាប្រមាណ ៥២លានដុល្លារ ដែលគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) មាននៅក្នុងដៃ ដើម្បីចំណាយទាំងស្រុង លើដំណើរការនៃការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រ នាអាណត្តិទី៦ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២0១៨។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោក ហង្ស ពុទ្ធា អ្នកនាំពាក្យគ.ជ.ប។
កំពង់ស្ពឺ៖ ភ្នំឧដុង្គ ជាបូជីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏ទាក់ទាញមួយរបស់កម្ពុជា។ ពីមុន រមណីយដ្ឋាននេះ ល្បីសុះសាយពេញទឹកដីសុវណ្ណភូមិ ដែលមានទេសចរជាតិ មកពីគ្រប់ទិសទី តែថា បច្ចុប្បន្ន ភ្នំឧដុង្គ មិនមានទេសចរទៅកម្សាន្តច្រើននោះទេ។ នាព្រឹកថ្ងៃសៅរិ៍ ទេសចរទៅលេងភ្នំឧដុង្គ មានតិចជាងអ្នកលក់ទៅទៀត។ សូរសំឡេងរៃយំទ្រហឹង នៅលើដើមឈើធំៗ ឮជាងសំឡេងទេសចរ។ ក្រឡេកមកមើលអ្នកលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ ដែលផលិតដោយដៃផ្ទាល់ និងជាផលិតផលរបស់អ្នកភូមិ ពួកគាត់ អង្គុយស្ងាប ស្ទើរតែលង់លក់បាត់ទៅហើយ។ អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥ បានទិញមួកត្នោតមួយ ដែលផលិតចេញពីភូមិមួយល្បីខាងផលិតមួកត្នោត។ ភូមិនោះ មានឈ្មោះថា ភូមិអូរស្លាត ស្ថិតក្នុងឃុំភ្នំបាត ស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្តាល ដែលសម្បូរសិប្បករធ្វើមួកពីស្លឹកត្នោត មកដល់បច្ចុប្បន្ន។ នៅថ្ងៃសៅរិ៍ ភូមិនេះ រៀងស្ងាត់បន្តិច ព្រោះមិនឮសូរសំឡេងធាក់ម៉ាស៊ីនដេរនោះឡើយ ប៉ុន្តែមានសំឡេងក្មេងរត់លេងអ៊ូអរពេញភូមិ។ បើតាមអ្នកភូមិ សិប្បករទាំងនោះ សម្រាកថ្ងៃចុងសប្តាហ៍។ ជាថ្ងៃចុងសប្ដាហ៍ ដែលសិប្បករភាគច្រើនសម្រាក នៅមានផ្ទះតៀមមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលកំពុងដេរមួកត្នោត។ នៅក្នុងតៀមនេះ មានលោកយាយ ថូន សាន អាយុ៨១ម្នាក់ កំពុងដេរមួកត្នោត។ វ័យកាន់តែចាស់ ភ្នែកកាន់តែព្រិល លោកយាយ សាន ខំផ្ចង់ចិត្តនឹងម្ពុលដេរមួកត្នោតតាំងពីព្រឹក ទល់ល្ងាច។ អង្គុយលើកៅអីជ័រត្រួយចេក ជើងជាន់បញ្ជាម៉ាស៊ីនដេរ ភ្នែកសម្លឹងមើលចុងម្ជុល លោកយាយ សាន ដេរស្លឹកត្នោតប្រទាក់គ្នាម្តងមួយៗតាមដំណាក់កាលនៃការធ្វើមួកត្នោត។ ដេរស្លឹកត្នោតបណ្តើរ លោកយាយ បានឆ្លៀតប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ២៥បណ្តើរថា សព្វថ្ងៃលោកយាយរស់នៅជាមួយក្មួយ និងចៅៗជាច្រើននាក់។ ក្រៅពីរបរដេរមួកនេះ ក្មួយៗជាកសិករធ្វើស្រែចម្ការ។ ចំណែកលោកយាយ គ្មានអ្វីក្រៅពីដេរមួករាល់ថ្ងៃ ដើម្បីបានប្រាក់ខ្លះ គ្រាន់ដោះស្រាយជីវភាព។ ថ្វីបើមមាញឹកដេរមួក តែលោកយាយ សាន បានរៀបរាប់ពីដំណើរជីវិតទាំងសំឡេងខ្សាវៗថា ដោយសារជីវភាពខ្វះខាត ក្នុងវ័យ១០ឆ្នាំ កុមារី ថូ សាន ចាប់ផ្តើមដេរមួកស្លឹកត្នោត ដើម្បីជួយសម្រួលជីវភាពគ្រួសារ។ ទោះរៀនបានតិចក្តី តែលោកយាយមិនតូចចិត្តនោះឡើយ ផ្ទុយទៅវិញលោកយាយសប្បាយចិត្ត និងការងារនេះណាស់។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ស្រ្តីក្រមុំចាស់ និងក្មួយស្រីបង្កើត តែងក្រោកពីព្រលឹម ដើម្បីរៀបចំស្លឹកត្នោត ដែលបានកាត់ជាបន្ទះៗនោះ ដាក់ហាលថ្ងៃឱ្យស្ងួត ទើបអាចយកមកដេរបាន។ ស្លឹកត្នោត ដែលបានមកនោះលោកយាយ ទិញពីកសិករក្នុងភូមិ និងមួយផ្នែកទៀត គឺជួលឱ្យគេឡើងកាប់ស្លឹកពីដើមជាប់របងផ្ទះ។ កសិករកាប់ស្លឹកត្នោតលក់ឱ្យលោកយាយ ទទួលបានប្រាក់ចំនួន ២ម៉ឺនទៅ៣ម៉ឺនរៀល តាមចំនួនដែលលោកយាយទិញ។ មួកត្នោត ដែលលោកយាយ និងក្មួយដេរនេះ ត្រូវលក់ទៅឱ្យឈ្មួញដែលគេបញ្ជាទិញក្នុងខេត្ត និងមួយផ្នែកទៀតគឺ ឈ្មួញតាមខេត្តបញ្ជាទិញតាមទូរស័ព្ទ។ ការផលិតមួកត្នោត ត្រូវចំណាយពេលច្រើន ទាំងកាត់ស្លឹក ហាល ដេរប្រទាក់គ្នា កាត់តម្រឹមស្លឹកឱ្យត្រូវទំហំជាដើម។ ថ្ងៃខ្លះលោកយាយ លក់បានចន្លោះពី ១០ម៉ឺនទៅ១៥ម៉ឺនរៀល ដោយលោកយាយលក់មួកមួយក្នុងតម្លៃ ១ ១០០រៀល សម្រាប់ឈ្មួញ។ ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ការបញ្ជាទិញមួកពីឈ្មួញកាន់តែថយចុះជាងមុន។ ឈ្មួញដែលទិញមួកយកទៅនោះ ពួកគេលក់មិនសូវដាច់ ដោយសារប្រជាជនមិនសូវចាប់អារម្មណ៍ពាក់មួកស្លឹកត្នោតដូចមុន។ ការណ៍នេះ ធ្វើឱ្យ សិបុ្បករមួយចំនួន ដែលប្រកបរបរនេះ រួមទាំងលោកយាយ សាន ដេរមួកត្នោតថយចុះជាងមុន។ បើទោះ របរនេះមិនអាចផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារទាំងមូលបានយ៉ាងណាក្តី តែលោកយាយនៅតែបន្តដេរមួយនេះ ទៅតាមកម្លាំងវ័យមនុស្សចាស់រហូតមក។ កំពុងអង្គុយកាត់តម្រឹមស្លឹកត្នោតបណ្តើរ លោកយាយ ថូ សាន បង្ហើបសំឡេងតិចៗថា៖ «ចាស់ហើយ គ្មានមុខរបរអ្វីរក មានតែដេរមួកហ្នឹងចេះតែរកទៅ គ្រាន់បើជាងអត់សោះដែរ។ ចាំពេលដេរលែងកើត មើលលែងឃើញ ចាំគិតទៀតទៅ។» បច្ចុប្បន្ន លោកយាយ សាន នៅតែបន្តដេរមួកពីស្លឹកត្នោត តាមកម្លាំងមនុស្សរបស់ខ្លួនដដែល។ ជាវ័យដែលកូនចៅត្រូវមើលថែ ប៉ុន្តែលោក ថូ សាន មិនធ្វើជាបន្ទុកក្នុងគ្រួសារឡើយ។ លើសពីនេះ លោកយាយ សាន នឹងបន្តជីវិតមួយភ្ជាប់ខ្លួន ជាសិប្បករដេរមួកស្លឹកត្នោតនេះ រហូតដល់លោកយាយ មិនអាចដេកបន្តទៀតបាន៕	ដោយ៖ ហេង ស្រីលីន
តាមរយៈហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ ក្លិបបាល់ទាត់អង្គរថាយហ្គឺរ ដែលបញ្ចប់ត្រឹមចំណាត់ថ្នាក់លេខ៧ក្នុងលីគកំពូលរដូវកាលឆ្នាំ២០២០ នៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ នេះ បានប្រកាសពីការតែងតាំងអតីតកីឡាករជម្រើសជាតិជប៉ុន Naotake Hanyu ឲ្យធ្វើជាទីប្រឹក្សាចាប់ពីខែវិច្ឆិកានេះ។ ប៉ុន្តែក្លិបមានមូលដ្ឋាននៅខេត្តសៀមរាបមួយនេះ មិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីពេលវេលានៃការធ្វើជាទីប្រឹក្សានេះឡើយ។ លោក Naotake Hanyu បានចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យកីឡាបាល់ទាត់នៅអាយុ១៦ឆ្នាំ ពេលរូបគេរៀននៅវិទ្យាល័យ Yachiyo High School។ រូបគេលេងតំណាងឲ្យវិទ្យាល័យនេះ ចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៩៥-១៩៩៧។ ក្រោយប្រឡងជាប់ថ្នាក់វិទ្យាល័យបុរសកម្ពស់១.៦៧ម៉ែត្ររូបនេះ បានបន្តការសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ University of Tsukuba ហើយបានលេងបាល់តំណាងឲ្យសាកលវិទ្យាល័យនេះចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៩៨-២០០១។ ក្រោយបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រពីសាកលវិទ្យាល័យ Thukuba នៅឆ្នាំ២០០២ កីឡាករ Naotake Hanyu បានចុះកិច្ចលេងឲ្យក្លិបអាជីពក្នុងស្រុកមួយមានឈ្មោះថា JEF United Ichihara។ ពេលនោះ Hanyu ត្រូវបានគ្រូបង្វឹកជ្រើសរើសជាកីឡាករ១១នាក់ដំបូងក្នុងជំនួបបើករដូវកាលជាមួយក្រុម Kyoto Purple Sanga នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០២។ សម្រាប់ការចូលរួមជាមួយក្លិបអាជីពលើកដំបូង កីឡាករកើតនៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៩ រូបនេះ បានបង្ហាញខ្លួនជាមួយក្រុមបានចំនួន២២លើក និងរកបានពីរគ្រាប់ក្នុងរដូវកាលដំបូង។ ក្នុងអំឡុងពេលរួមរស់ជាមួយក្លិប JEF United Ichihara ពីឆ្នាំ២០០២-២០០៧ ខ្សែបម្រើរូបនេះបានរួមចំណែកជួយឲ្យក្លិបនេះឈ្នះជើងឯក J.League Cup ពីររដូវកាលជាប់គ្នា គឺនៅឆ្នាំ២០០៥ និង ២០០៦។ ក្រោយជួយឲ្យក្រុមលើកពាន Hanyu ត្រូវបានគ្រូបង្វឹកក្រុមជម្រើសជាតិជប៉ុន កោះហៅឲ្យចូលហ្វឹកហាត់ជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិចន្លោះពីឆ្នាំ២០០៦-២០០៨។ ខ្សែបម្រើរូបនេះ បានបង្ហា្ញញខ្លួនជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិបានចំនួន១៧លើក តែពុំរកបានគ្រាប់បាល់នោះទេ។ ចន្លោះពីឆ្នាំ២០០៨-២០១៦ រូបគេ បានផ្លាស់ទៅចូលរួមជាមួយក្លិប Tokyo FC ហើយបានជួយឲ្យក្រុមនេះលើកពានបាន១ លើកក្នុងការប្រកួត J.League Cup នៅឆ្នាំ២០០៩។ ក្លិបនេះត្រូវបានធ្លាក់មកលេងក្របខណ្ឌ J2 League ក្រោយធ្វើមិនបានល្អក្នុងរដូវកាលឆ្នាំ២០១០។ នៅឆ្នាំ២០១១ Tokyo FC បានឈ្នះជើងឯក J2 League និងពានរង្វាន់ Emperors Cup។ នៅឆ្នាំ២០១៣ កីឡាករ Naotake Hanyu បានទៅចូលរួមជាមួយក្លិប Ventforet Kofu ក្រោមលក្ខខណ្ឌខ្ចីជើង។ នៅឆ្នាំ២០១៧ Hanyu បានត្រឡប់មកចូលរួមជាមួយក្លិប JEF United Chiba ជាក្លិបដំបូង ដែលរូបគេបានចាកចេញកាលពី១០ឆ្នាំមុន។ បន្ទាប់មក រូបគេ ក៏បានប្រកាសចូលនិវត្តពីអាជីពបាល់ទាត់ ក្រោយចប់រដូវកាលនោះតែម្តង៕	ក្លិបបាល់ទាត់អង្គរថាយហ្គឹរបានតែងតាំងលោក Naotake Hanyu អតីតកីឡាករជម្រើសជាតិជប៉ុន ឲ្យធ្វើជាទីប្រឹក្សារបស់ខ្លួន។ ស្ថិតក្នុងវ័យ៤០ឆ្នាំ អតីតខ្សែបម្រើរូបនេះ ធ្លាប់បង្ហាញខ្លួនឲ្យក្រុមជម្រើសជាតិជប៉ុនបានចំនួន១៧លើក។
រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានផ្តល់ថវិកាបន្ថែម ចំនួន ៩៥៤,២១០ដុល្លារអាមេរិក ដល់មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា។ ថវិកានេះ ត្រូវបានប្រគល់នៅថ្ងៃទី៥ ខែមេសា នាកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាភិបាលគ្រឹះស្ថានអង្គរ នៅទីស្តីការក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច។ ថវិកានេះ បានពីការដំឡើងថ្លៃប័ណ្ណចូលទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរចំពោះភ្ញៀវទេសចរបរទេស ដែលបានចាប់ផ្តើមតាំងពីខែកុម្ភៈមក។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានគូសបញ្ជាក់ថា ការប្រគល់ថវិកានេះ គឺដើម្បីរួមចំណែកដោះស្រាយបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុរបស់មន្ទីរពេទ្យ និងជាប្រយោជន៍សម្រាប់កុមារទាំងឡាយ ជាពិសេសកុមារក្រីក្រកម្ពុជា ដែលមានជំងឺ និងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរមួយនេះ។ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដដែល បានគូសបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការផ្តល់ជូនថវិកានេះ ឆ្លុះបញ្ជាំងពីការយកចិត្តទុកដាក់ និងការគិតគូរបន្ថែមទៀត របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការសម្រួលបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ និងបន្តនិរន្តរភាពរបស់មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា។ ទន្ទឹមនឹងនោះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា នឹងបន្តផ្តល់វថិកាវិភាគទាន និងថវិកាដែលបានពីការដំឡើងថ្លៃប័ណ្ណចូលទស្សនារមនីយដ្ឋានអង្គរ រៀងរាល់ត្រីមាស ដើម្បីទ្រទ្រង់ដល់មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា៕	រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានផ្តល់ថវិកាបន្ថែមជិត ១លានដុល្លារ ដល់មន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា។ ថវិកានេះ បានមកពីការដំឡើងថ្លៃប័ណ្ណចូលទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរចំពោះភ្ញៀវទេសចរបរទេស ដែលបានចាប់ផ្តើមតាំងពីខែកុម្ភៈមក។
១. ទទួលទានអាហារនិងភេសជ្ជៈមានផ្ទុកជាតិស្ករខ្ពស់ច្រើន មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យកើនទម្ងន់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែការទទួលទានអាហារនិងភេសជ្ជៈផ្អែមៗច្រើនក៏បណ្ដាលឱ្យសមត្ថភាពខួរក្បាលថយចុះផងដែរ។ នេះក៏ព្រោះតែអាហារនិងភេសជ្ជៈប្រភេទនេះអាចបង្កការរលាក។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូរកម្រិតការទទួលទាន។ ២. ទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងលើសកម្រិត ក្រៅពីសុខភាពថ្លើមហើយនោះ ការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹងច្រើនជាប្រចាំក៏ជះឥទ្ធិពលលើសុខភាពនិងសមត្ថភាពយល់ដឹងចងចាំរបស់ខួរក្បាលផងដែរ។ដូច្នេះដើម្បីរក្សាបាននូវសុខភាពខួរក្បាលល្អប្រសើរចូរបញ្ឈប់ ឬកាត់បន្ថយការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង។ ៣. គេងមិនគ្រប់គ្រាន់ ការគេងអនុញ្ញាតឱ្យខួរក្បាលមានពេលសម្រាក។ ម្យ៉ាងវិញទៀតការគេង គឺចាំបាច់ណាស់សម្រាប់ពង្រឹងការតភ្ជាប់រវាងណឺរ៉ូន ដូច្នេះហើយទើបការគេងមិនគ្រប់រយៈពេលយូរអាចបណ្ដាលឱ្យងាប់កោសិកាខួរក្បាល និងជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានលើការចងចាំ។ ៤. ការជក់បារី សារធាតុគីមីក្នុងបារីមានឥទ្ធិពលធ្វើឱ្យខួរក្បាលរួមតូច ហើយអាចឈានដល់ថ្នាក់កើតជំងឺភ្លេចភ្លាំង ឬវង្វេងវង្វាន់ទៀតផង។ ៥. ទទួលទានអាហារមានផ្ទុកជាតិសូដ្យូម ការទទួលទានអាហារមានផ្ទុកជាតិសូដ្យូម ឬអាហារប្រៃច្រើនពេក គឺមិនល្អសម្រាប់សុខភាពសម្ពាធឈាមនិងបេះដូងឡើយ។ លើសពីនេះទៅទៀតការទទួលទានអាហារមានជាតិសូដ្យូមច្រើនអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់មុខងារនៃភាពយល់ដឹងរបស់ខួរក្បាលគួរអោយព្រួយបារម្ភ។ ដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកចង់រក្សាបាននូវសុខភាពខួរក្បាល ក៏ដូចជាបេះដូងល្អប្រសើរ ចូរកាត់បន្ថយ ឬបញ្ឈប់ការទទួលទានអាហារដែលមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសូដ្យូម។ ៦. ស្ត្រេសសឹងតែជាប្រចាំ ធ្លាប់ដឹងទេថាស្ត្រេស ឬភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ខ្លាំងជាប្រចាំក៏អាចបណ្ដាលឱ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ដែលមិនល្អសម្រាប់សុខភាពខួរក្បាលផងដែរ? នេះក៏ព្រោះតែនៅពេលស្ត្រេស រាងកាយនឹងបង្កើនការផលិតអ័រម៉ូនមួយចំនួនដែលជះឥទ្ធិពលលើកម្រិតនៃសម្ពាធឈាមនាំឱ្យឡើងខុសប្រក្រតីដោយបង្កបញ្ហាចង្វាក់បេះដូងលោតញាប់ ហើយសម្ពាធឈាមរួមតូច។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរ ចូរព្យាយាមគ្រប់គ្រង ឬកាត់បន្ថយស្ត្រេស។ ស្ត្រេសជាកត្តាចម្បងមួយនៃបញ្ហាសុខភាពជាច្រើនរួមទាំងជំងឺបេះដូងនិងដាច់សសៃឈាមខួរក្បាល៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ទម្លាប់មួយចំនួនអាចជះឥទ្ធិពលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ចំពោះសុខភាពរាងកាយទាំងមូល រួមបញ្ចូលទាំងខួរក្បាល។ ថាតើទម្លាប់អ្វីខ្លះមិនល្អចំពោះខួរក្បាល? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីទម្លាប់ដែលគួរចៀសវាង ឬផ្លាស់ប្ដូរចេញដើម្បីខួរក្បាលល្អប្រសើរ ៖
For many years, China received the bulk of scrap plastic from around the world, processing much of it into a higher quality material that could be used by manufacturers. But at the start of 2018, it closed its doors to almost all foreign plastic waste, as well as many other recyclables, in a push to protect the local environment and air quality, leaving developed nations struggling to find places to send their waste. "It was like an earthquake," Arnaud Brunet, director general of Brussels-based industry group The Bureau of International Recycling, told AFP. "China was the biggest market for recyclables. It created a major shock in the global market." Instead, plastic is being redirected in huge quantities to Southeast Asia, where Chinese recyclers have shifted en masse. With a large Chinese-speaking minority, Malaysia was a top choice for Chinese recyclers looking to relocate, and official data showed plastic imports tripled from 2016 levels to 870,000 tonnes last year. In the small town of Jenjarom, not far from Kuala Lumpur, plastic processing plants suddenly appeared in large numbers, pumping out noxious fumes day and night. Huge mounds of plastic waste, dumped in the open, piled up as recyclers struggled to cope with the influx of packaging from everyday goods, such as foods and laundry detergents, from as far afield as Germany, the United States, and Brazil. Residents soon noticed the acrid stench over the town -- the kind of odour that is usual in processing plastic, but environmental campaigners believe some of the fumes also come from the incineration of plastic waste that was too low quality to recycle. "People were attacked by toxic fumes, waking them up at night. Many were coughing a lot," local resident, Pua Lay Peng, told AFP. "I could not sleep, I could not rest, I always felt fatigued," the 47-year-old added. - Toxic fumes - Pua and other community members began investigating and by mid-2018 had located about 40 suspected processing plants, many of which appeared to be operating secretly and without proper permits. Initial complaints to authorities went nowhere but they kept up pressure, and eventually the government took action. Authorities started closing down illegal factories in Jenjarom, and announced a nationwide temporary freeze on plastic import permits. Thirty-three factories were closed down, although activists believe many have quietly moved elsewhere in the country. Residents say air quality has improved but some plastic dumps remain. In Australia, Europe and the US, many of those collecting plastic and other recyclables were left scrambling to find new places to send it. They face higher costs to get it processed by recyclers at home and in some cases have resorted to sending it to landfill sites as the scrap has piled up too quickly. "Twelve months on, we are still feeling the effects but we have not moved to the solutions yet," said Garth Lamb, president of industry body Waste Management and Resource Recovery Association of Australia. Some have been quicker to adapt to the new environment, such as some local authority-run centres that collect recyclables in Adelaide, southern Australia. The centres used to send nearly everything -- ranging from plastic to paper and glass -- to China but now 80 percent is processed by local companies, with most of the rest shipped to India. "We moved quickly and looked to domestic markets," Adam Faulkner, chief executive of the Northern Adelaide Waste Management Authority, told AFP. "We've found that by supporting local manufacturers, we've been able to get back to pre-China ban prices," he added. - Consume less, produce less - In mainland China, imports of plastic waste have dropped from 600,000 tonnes per month in 2016 to about 30,000 a month in 2018, according to data cited by a new report from Greenpeace and environmental NGO Global Alliance for Incinerator Alternatives. Once bustling centres of recycling have been abandoned as firms shifted to Southeast Asia. On a visit to the southern town of Xingtan last year, Chen Liwen, founder of environmental NGO China Zero Waste Alliance, found the once-booming recycling industry had disappeared. "The plastic recyclers were gone -- there were 'for rent' signs plastered on factory doors and even recruitment signs calling for experienced recyclers to move to Vietnam," she told AFP. Southeast Asian nations affected early by the China ban -- as well as Malaysia, Thailand and Vietnam were hit hard -- have taken steps to limit plastic imports, but the waste has simply been redirected to other countries without restrictions, such as Indonesia and Turkey, according to the Greenpeace report. With only an estimated nine percent of plastics ever produced recycled, campaigners say the only long-term solution to the plastic waste crisis is for companies to make less and consumers to use less. Greenpeace campaigner Kate Lin said: "The only solution to plastic pollution is producing less plastic." burs-sr/lto © Agence France-Presse	Jenjarom, Malaysia \| From grubby packaging engulfing small Southeast Asian communities to waste piling up in plants from the US to Australia, China's ban on accepting the world's used plastic has plunged global recycling into turmoil.
កែវ រំចង់ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរស័ព្ទថាខ្លួន នឹងត្រឡប់មកសង្វៀននៅ ឆ្នាំ២០២៣នេះ ដោយសព្វថ្ងៃរូបគេបានហ្វឹកហាត់បន្ថែមដោយខ្លួនឯងបណ្តើរៗ។ ការប្រកាសវិលត្រឡប់ទៅកាន់សង្វៀនជាថ្មី ក្រោយអវត្តមានជាង៣ឆ្នាំ រំចង់សង្ឃឹមថារូបគេនឹងអាចបង្ហាញខ្លួននៅស៊ីហ្គេម ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ធំដំបូងបំផុតនៅកម្ពុជា ជាមួយនឹងការសន្យាថានឹងដណ្ដើមមេដាយមាសជូនជាតិឱ្យបាន។ កែវ រំចង់ ក្នុងការិយាល័យលក់ដីឡូ រូបពីកែវ រំចង់ «ប្រសិនជា ខ្ញុំបានប្រកួតឲ្យកម្ពុជា ដាច់ខាតខ្ញុំ នឹងយកមេដាយមាសជូនជាតិ។ នេះ ជាការប្រាថ្នារបស់ខ្ញុំ។»។ អ្នកប្រដាល់រហ័សនាមតោកំណាចរូបនេះ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះ។ បន្ថែមលើសពីនេះទៀត លោក កែវ រំចង់ ថា រូបលោក នឹងចាប់ផ្ដើមប្រកួតថ្នាក់ជាតិសិន ដើម្បីឲ្យសហព័ន្ធកីឡាប្រដាល់គុនខ្មែរ បានឃើញពីសមត្ថភាពខ្លួន។ អ្នកប្រដាល់រូបនេះ នឹងប្រកួតលើប្រភេទទម្ងន់ធ្ងន់ ៨១គីឡូក្រាម។ ដោយឡែក ចំពោះការប្រកួតអន្ដរជាតិ ដោយមានការទំនាក់ទំនងពី Bare Knuckle Fight Championship ឬហៅកាត់ថា BKFC (ប្រកួតដោយប្រើដៃទទេផ្ដួលដៃគូរ) នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក លោក កែវ រំចង់ គ្រោងនឹងចុះហត្ថលេខាប្រកួតក្នុងស្ថាប័នអន្ដរជាតិមួយនេះ។ អ្នកប្រដាល់ដែលធ្លាប់មានឈ្មោះល្បីនៅសង្វៀនគុនខ្មែរ និងបរទេសរូបនេះ បានពន្យល់ថា ការប្រកួតនៅ BKFC ដូចគ្នាទៅនឹងការប្រកួតសកលដែរ ព្រោះមិនប្រើជើង ហើយប្រើតែដៃដើម្បីប្រកួតប៉ុណ្ណោះ។ អ្វីខុសគ្នានោះ គឺការប្រកួតនេះ មិនមានពាក់ស្រោមដៃការពារ ឬរុំកណ្ដាប់ដៃទេ។ កីឡាករ ត្រូវវាយដោយប្រើដៃទទេ។ បើទោះជាមានភាពខុសគ្នា រវាងប្រដាល់គុនខ្មែរ និងប្រដាល់សកលខ្លះក៏ដោយ ប៉ុន្ដែ អ្នកប្រដាល់កម្ពុជារូបនេះ បានបញ្ជាក់ថា មិនមានអ្វីគួរឲ្យខ្លាចចំពោះការប្រកួតលើសង្វៀនឡើយ។ អ្នកប្រដាល់រូបនេះ បានប្រាប់ពីបទពិសោធន៍ប្រកួតកន្លងមករបស់ខ្លួនថា កីឡាករ ត្រូវមានកម្លាំងចិត្ត និងស្មារតីប្រកួតឲ្យខ្លាំងក្លា។ កែវ រំចង់ បញ្ជាក់ថា ការស្រឡាញ់ និងគាំទ្រពីមហាជន និងភរិយារបស់លោក គឺជាកម្លាំងចិត្តដ៏ធំធេង។ «ការហ្វឹកហាត់ឲ្យបានទៀតទាត់ ការគាំទ្ររបស់មហាជន និងរបស់ភរិយាខ្ញុំ ធ្វើឲ្យខ្ញុំមានស្មារតីប្រកួតកាន់តែខ្លាំង។ ជាកីឡាករប្រដាល់ វៃដឹងវៃ ឈ្នះដឹងឈ្នះ ចាញ់ដឹងចាញ់។ ខ្លួន ឯងជាអ្នកជួយខ្លួនឯងនៅលើសង្វៀនប្រដាល់។ ខ្ញុំ មិនដែលខ្លាច និងញញើតដៃគូណាមួយ នៅលើសង្វៀនទេ ព្រោះខ្ញុំមានអ្នកគាំទ្រចាំផ្ដល់កម្លាំងចិត្ត។»។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កែវ រំចង់ បានសម្រាកពីប្រកួតប្រហែល៣ឆ្នាំ ក្រោយពីរូបគេបានឈ្នះខ្សែក្រវ៉ាត់អន្ដរជាតិ ពីប្រទេសបារាំង ក្នុងប្រភេទទម្ងន់៦៣ និង៦៧គីឡូក្រាម ។ កីឡាកររូបនេះ ក៏មានជ័យលាភីជាច្រើនដែរ សម្រាប់ការប្រកួតក្នុងប្រទេស ដូចជាជើងឯកប្រចាំទូរទស្សន៍បាយន៍ ។ សម្រាប់ការប្រកួតចុងក្រោយ រូបគេបានយកឈ្នះ វង្ស ណយ ដោយពិន្ទុ ក្នុងការប្រកួតខារ៉ាបាវគុនខ្មែរ៕	កែវ រំចង់ កីឡាករប្រដាល់កម្ពុជា បានប្ដេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមាំថា ខ្លួននឹងយកមេដាយមាសពីព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម នៅកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៣ ឱ្យបាន ប្រសិនរូបគេមានឱកាសបានប្រកួតដំណាងជាតិ។ កីឡាករប្រដាល់រហស្សនាមតោកំណាចរូបនេះ បន្ថែមថា ខ្លួននឹងត្រឡប់មកសង្វៀនប្រាល់ជាថ្មី នៅឆ្នាំ២០២៣ ក្រោយអវត្តមានជាង ៣ឆ្នាំ។
«អ្នកខ្លះដឹកឈើទៅតាមរូបភាពជាម៉ូតូ គោយន្ត មានទាំងរទេះគោ រទេះក្របី។ អ៊ីចឹងការដឹកឈើនេះ គឺប្តូរពីរូបភាពធំមកតូច »។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក អេង ហ៊ី ដែលបានបន្ថែមថា នៅពេលដែលមន្ត្រីជំនាញ និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធបង្ក្រាបបទល្មើសដឹកឈើតាមម៉ូតូទាំងនេះ តែងតែមានមតិសាធារណជនរិះគន់ពីចំណាត់ការរបស់អាជ្ញាធរថា បង្ក្រាបតែបទល្មើសតូចៗ មិនបង្ក្រាបបទល្មើសធំៗឡើយ។ ឆ្លើយតបការរិះគន់របស់ពលរដ្ឋនេះ លោក អេង ហ៊ី បានថ្លែងនៅក្នុងវេទិកាសន្និសីទសារព័ត៌មាន ស្តីពី «វិធានការទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើ» នៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នាព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ ថា៖«ខ្ញុំធ្លាប់បានបញ្ជាក់ប្រាប់សាធារជនដែរ ។ (បទល្មើស)ធំៗ យើងបង្ក្រាបអស់ហើយ អត់មានទៀតទេ ក៏ប៉ុន្តែមានតែអ្នកដឹកតាមម៉ូតូ»។ អះអាងបែបនេះហើយ អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិដើម្បីទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិរូបនេះ បានបកស្រាយទៀតថា កន្លងមកមន្ត្រីជំនាញ និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ក៏ធ្លាប់ហាមឃាត់ និងអប់រំ ផ្សព្វផ្សាយច្បាប់ទៅពលរដ្ឋ ដែលរកស៊ីដឹកឈើខុសច្បាប់ តាមម៉ូតូ គោយន្ត និងមធ្យោបាយផ្សេងដែរ ប៉ុន្តែគ្មានប្រសិទ្ធភាពឡើយ។ ត្រង់ចំណុចនេះលោក អេង ហ៊ី បាននិយាយបកវិញថា សកម្មភាពច្រំដែលៗនៃការរកស៊ីដឹកឈើរបស់ពលរដ្ឋនេះ គឺជាមូលហេតុដែលនាំឲ្យគណៈកម្មាធិការជាតិបង្ក្រាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ ដាក់ចេញវិធានការក្តៅ កម្ទេចចោលរាល់មធ្យោបាយនានានៅកន្លែងបែបនេះ។ «ដោយសារយើងសង្កេតឃើញថា ទោះបីជាមានវិធានការអប់រំ ផ្សព្វផ្សាយ ហើយនឹងបង្ក្រាបជាបន្តបន្ទាប់ក៏ដោយ ក៏បទល្មើសព្រៃឈើនៅតែមាន។ អ៊ីចឹង បានជានៅថ្ងៃទី៨ កក្កដា គឺគណៈកម្មាធិការជាតិ ចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយ ដើម្បីឲ្យសាធារណជន ក៏ដូចជាក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន ដែលពាក់ព័ន្ធ គឹសុំបញ្ឈប់(សកម្មភាព)ជាបន្ទាន់។ ហើយនៅក្នុងវិធានការនោះ បញ្ជាក់ពីចំណុចសំខាន់ ទី១ គឺយើងអនុវត្តច្បាប់តឹងរ៉ឹងចំពោះបុគ្គល និងក្រុមហ៊ុន ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសព្រៃឈើ។ ទី២ គឹមធ្យោបាយដូចជា រថយន្ត ម៉ូតូ គោយន្ត និងផ្សេងៗទៀត គឺត្រូវបំផ្លាញចោល ។ ប៉ុន្តែការបំផ្លាញចោលនោះ គឺយើងសុំទៅអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក អេង ហ៊ី ដែលបានបន្ថែមថា មកដល់ពេលនេះ មានរថយន្តជិត៤០គ្រឿង ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរបង្ក្រាបបាន ហើយដុតកម្ទេចចោលនៅនឹងកន្លែង។ សកម្មជនការពារព្រៃឈើលោក ហេង ស្រស់ ទទួលស្គាល់ថា បទល្មើសព្រៃឈើធំៗ ពិតជាថមថយច្រើន ចាប់តាំងពីរដ្ឋាភិបាល បង្កើតគណៈកម្មាធិការជាតិដើម្បីទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ តាមរយៈការអនុវត្តច្បាប់តឹងរ៉ឹងនេះ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់លោក ស្រស់ យុទ្ធនាការបង្ក្រាបនេះ មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេ ពោលគឺត្រូវអនុវត្តការចាប់ខ្លួនអ្នកពាក់ព័ន្ធ ដែលមានអំណាចធំៗនៅពីក្រោយករណីបទល្មើសព្រៃឈើនេះ។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ សកម្មជនការពារព្រៃឈើរូបនេះ បាននិយាយថា ៖«យើងសាទរចំពោះសម្តីរបស់គាត់(អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិ) ហើយយើងសប្បាយចិត្តដែលគណៈកម្មាធិការមួយនេះ បានយកចិត្តទុកដាក់បង្ក្រាបបទល្មើសធំៗ ហើយយើងទទួលស្គាល់ ដោយយើងបានឃើញសកម្មភាព ដែលគាត់បញ្ចេញមកថា គាត់បានទប់ស្កាត់ បង្ក្រាបក្រុមហ៊ុនចំនួន៥ នៅក្នុងស្រុកកោះញែក។ ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ទៅគណៈកម្មាធិការវិញថា យើងចង់ឲ្យគណៈកម្មាធិការមួយនេះ គឺធ្វើការទប់ស្កាត់អ្នកពាក់ព័ន្ធ អ្នកបំផ្លាញ អ្នកដែលប្រព្រឹត្ត សំខាន់ជាង ដើម្បីចង់ដឹងថាអ្នកណានៅពីក្រោយ ដែលបណ្ដែតបណ្ដោយឲ្យមានរោងចក្រអារឈើ បើកឲ្យមានការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើចេញពីព្រៃការពារចូលមកដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចហ្នឹង។ គឺយើងចង់បានឲ្យគាត់បញ្ចេញឈ្មោះ ចង់ឲ្យគាត់បញ្ចេញស្នាដៃរបស់គាត់ ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យចាប់អ្នកនៅពីក្រោយមកអនុវត្តតាមច្បាប់»។ ចំពោះការលើកឡើងរបស់សកម្មជនព្រៃឈើនេះ លោក អេង ហ៊ី បានបកស្រាយនៅក្នុងសន្និសីទកាសែតថា មិនថាឧកញ៉ា អ្នកមានអំណាច មន្ត្រីមានស័ក្តយសធំប៉ុណ្ណានោះទេ គឺត្រូវអនុវត្តតាមច្បាប់ទាំងអស់។ «គណៈកម្មាធិការជាតិបានដាក់ចេញយន្តការមួយទៀត គឺយើងធ្វើអធិការកិច្ចនៅចំណុចដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសនោះ ដោយយើងបានកោះហៅមន្ត្រីរបស់យើងជាបន្តបន្ទាប់ ទាំងបរិស្ថាន ទាំងអាវុធហត្ថ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ បើសិនជាមានការពាក់ព័ន្ធគឺយើងអនុវត្តតាមច្បាប់។ អ្នកណាល្មើសវិន័យ នៅត្រឹមក្នុងអង្គភាព ស្ថាប័នទេ គឺយើងអនុវត្តតាមវិន័យ ។ ប៉ុន្តែបើខុសច្បាប់ យើងមិនទុករឿងហ្នឹងចោលទេ ជាពិសេសកងរាជអាវុធហត្ថ»។ នេះជាបញ្ជាក់របស់លោក អេង ហ៊ី ។ លោក អេង ហ៊ី បានបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពីការអនុវត្តវិធានការកម្ទេចចោលបទល្មើសនៅកន្លែងមក គឺអាជ្ញាធរបានឃាត់រថយន្តជាង៤០គ្រឿង និងមនុស្សចំនួន៤នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅតុលាការ ដោយក្នុងនោះមានឧកញ៉ាម្នាក់ ឈ្មោះ សឹង សំអុល ផងដែរ។ ចំណែកបុគ្គលសង្ស័យពាក់ព័ន្ធករណីបទល្មើសព្រៃឈើ ចំនួន៩នាក់ទៀត កំពុងស្ថិតក្រោមការតាមចាប់ខ្លួន។ បើតាមលោក អេង ហ៊ី បច្ចុប្បន្នអាជ្ញាធរកំពុងស៊ើបអង្កេតលើក្រុមហ៊ុនចំនួន ៥ មានដូចជា ក្រុមហ៊ុន ម៉ាស់ស្ទ័ខេសាន់ ក្រុមហ៊ុន យ៉ាងចាវ ថាច់ហ្វ៊ូត ក្រុមហ៊ុន វ៉ិចធ័ររី និងក្រុមហ៊ុន ណេណាង ដែលសង្ស័យពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសព្រៃឈើខុសច្បាប់។ ក្រៅពីក្រុមហ៊ុនទាំង៥ ដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តរតនគិរីខាងលើនេះ ក៏នៅមានក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនទៀត ដែលកំពុងលបលួចរកស៊ីកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើខុសច្បាប់ នៅតាមបណ្ដាខេត្តផ្សេងទៀត ដូចជានៅខេត្តក្រចេះ ពោធិ៍សាត់ និងស្ទឹងត្រែងផងដែរ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ហេង ស្រស់ សកម្មជនការពារព្រៃឈើ ។ ត្រង់ចំណុចនេះអ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិ លោក អេង ហ៊ី អះអាងថា សមត្ថកិច្ចនៅតែបន្តអនុវត្តយុទ្ធនាការបង្ក្រាបបទល្មើសយ៉ាងតឹងរ៉ឹងនេះ នៅតាមបណ្ដាខេត្តនានាទូទាំងប្រទេស ពោលគឺមិនមែនអនុវត្តតែនៅតំបន់ភូមិភាគឦសាននោះឡើយ។ បើតាមលោក អេង ហ៊ី គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៦មក គណៈកម្មាការជាតិដើម្បីទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ បានបង្ក្រាប និងដកហូតឈើបានសរុបជាង ១២ម៉ឺនម៉ែត្រគូប។ ដោយឡែកលោក សួន សុវណ្ណ ប្រធាននាយកដ្ឋាននីតិកម្ម និងពង្រឹងការអនុវត្តន៍ច្បាប់នៃរដ្ឋបាលព្រៃឈើ បាននិយាយថា រយៈប្រមាណ៥ឆ្នាំ ពោលគិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៤ ដល់ឆ្នាំ២០១៨ រដ្ឋបាលព្រៃឈើ សហការជាមួយរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ជាពិសេសការចូលរួមយ៉ាងសកម្មរបស់គណៈកម្មការជាតិដើម្បីទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ ចាប់ឃាត់បទល្មើសព្រៃឈើ សត្វព្រៃ និងដីព្រៃ ៨,៦០០ករណី។ ក្នុងនោះពិន័យអន្តរកាលចំនួន ២,៨៨៤ករណី បញ្ជូនទៅតុលាការ ៥,៧១៦ករណី។ ចាប់ឃាត់ឈើមូលជ្រុង ចម្រុះប្រភេទចំនួន ១០,៦៨៣ម៉ែត្រគូប, ឈើអាចម្រុះប្រភេទ ២៤,៣១៤ម៉ែត្រគូប។ ឈើក្រញូងក្រាក់ និងក្រញូងសាច់ចំនួន ៣៦២ម៉ែត្រគូប និង២០,៥៨៤គីឡូក្រាម។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសព្រៃឈើនេះ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បានព្រមានថា មិនលើកលែងឲ្យអ្នកដែលប្រព្រឹត្តល្មើសច្បាប់នោះទេ បើទោះជាអ្នកនោះមានអំណាចបុណ្យស័ក្ត ជាផ្កាយ ឬក៏លោកខែ ក៏សម្ដេចដកចេញពីតំណែងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ បទល្មើសព្រៃឈើខុសច្បាប់ បានប្ដូររូបភាពពីធំមកតូច តាមរយៈកាប់ឈើដឹកតាមម៉ូតូ និងគោយន្តជាដើម ដែលជាមូលហេតុនាំឲ្យគណៈកម្មាធិការជាតិដើម្បីទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសធនធានធម្មជាតិ ចេញវិធានការដុតកម្ទេចចោលនៅនឹងកន្លែង។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក អេង ហ៊ី អ្នកនាំពាក្យគណៈកម្មាធិការជាតិមួយនេះ។
ភ្នំពេញ៖ លោក សោម សម្បត្តិ ជាអ្នកជំនួញម្នាក់ក្នុងវិស័យសំណង់ ដែលបានកសាងម៉ាកយីហោផលិតផលក្នុងស្រុកឱ្យមានភាពល្បីល្បាញ គឺ«ក្រុមហ៊ុន ខាំ-ផែន ថ្នាំពណ៌ជាតិ»។ ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុន ខាំ-ផែន ថ្នាំពណ៌ជាតិវ័យ៥០រូបនេះ បានព្យាយាមកសាងម៉ាកយីហោខ្មែរជិត២០ឆ្នាំហើយ ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយទំនិញ និងម៉ាកយីហោបរទេស។ ដើម្បីការកសាងម៉ាកយីហោរបស់ខ្មែរឱ្យល្បី អ្នកជំនួញរូបនេះ ប្រាប់ដល់សហគ្រិនគ្រប់រូប ត្រូវមានភាពជាអ្នកដឹកនាំ មានគំនិតច្នៃប្រឌិត បង្កើតភាពជាខ្លួនឯង ពង្រឹងគុណភាព ចេះរួបរួមគ្នា និងគិតប្រយោជន៍ជាតិជាធំ។ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់ សូមលោកអ្នកនាងទស្សនានូវបទសម្ភាសន៍រវាងលោក សោម សម្បត្តិ អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន ខាំ- ផេន ថ្នាំពណ៌ជាតិ ជាមួយកញ្ញា សុង សុធាវី អ្នកសម្របសម្រួលកម្មវិធី គំនិតថ្មី នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗដូចតទៅ៖ មិនមែនជារឿងងាយស្រួលនោះទេ ដែលផលិតផលក្នុងស្រុក អាចប្រកួតប្រជែងជាមួយផលិតបរទេស។ លោក សោម សម្បត្តិ អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន ខាំ-ផែន ថ្នាំពណ៌ជាតិ បានលើកឡើងថា ការកសាងម៉ាកយីហោមួយបាន គឺម្ចាស់អាជីវកម្ម ត្រូវបង្កើតភាពជាខ្លួនឯង រិះរកគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ ដោយព្យាយាមធ្វើវាឱ្យមានគុណភាព និងបណ្តុះនូវទម្លាប់ធ្វើការខ្លាំង។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយកម្មវិធី គំនិតថ្មី នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ ស្តីពី «ការតស៊ូកសាងម៉ាកយីហោក្នុងគ្រាលំបាក» លោក សោម សម្បត្តិ រៀបរាប់ដូច្នេះថា៖ «ការពិតខ្ញុំខ្លួនឯង ពីដើមមកមិនដឹងថា អ្វីហៅជាម៉ាកយីហោទេ។ ចាប់ផ្ដើមរកស៊ី គិតតែធ្វើម៉េច អាចចិញ្ចឹមឆ្នាំងបាន និងមានជីវភាពសមរម្យ។ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលធ្វើ យើងខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្របន្ថែម ស្វែងយល់ពីរបៀបធ្វើទីផ្សារ និងធ្វើបែបណាឱ្យផលិតផលរបស់យើងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បី។ យើងអនុវត្តផង រៀនថ្មីផង បានយើងរកឃើញថា ម៉ាកយីហោដែល សំខាន់ មិនអាស្រ័យលើឈ្មោះផលិតដែលយើងដាក់នោះទេ។ ប៉ុន្តែបើយើងធ្វើត្រូវឈ្មោះអ្វីក៏ល្បីដែរ»។ ទោះជោគជ័យលើមុខជំនួញដែលបង្កើតបានម៉ាកយីហោខ្មែរដោយខ្លួនឯង លោក សោម សម្បត្តិ ក៏ធ្លាប់លក់ផ្ទះ ដើម្បីបន្តជីវិតអាជីវកម្មមួយនេះផងដែរ។ បើតាមអ្នកជំនួញក្នុងវិស័យសំណង់រូបនេះ ដើម្បីឱ្យអាជីវកម្ម និងការរកស៊ីរីកចម្រើន ម្ចាស់អាជីវកម្ម ត្រូវមានភាពចាស់ទុំក្នុងមុខជំនួញ មិនគួរហ៊ានពេក លោភលន់ រហូតភ្លេចខ្លួនឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះ ត្រូវមានផែនការច្បាស់លាស់ មានទុនបម្រុងសម្រាប់ទប់ទល់ ពិសេសចេះប្រើប្រាស់ហិរញ្ញវត្ថុដោយភាពឆ្លាតវៃ។ សហគ្រិនរូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ផលិតផលពិតនៅតែខ្លាំង ព្រោះបានបំពេញនូវសេចក្តីត្រូវការចំពោះអតិថិជន។ សូមម្ចាស់អាជីវកម្មកុំបាក់ទឹកចិត្ត តែព្យាយាមសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ថែម ពង្រឹងគុណភាព និងសេវាកម្មឱ្យល្អ តាមរយៈវិធីសាស្រ្តផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗ»។ បើតាមលោក សោម សម្បត្តិ ធាតុផ្សំនៃការកសាងម៉ាកយីហោ រួមមាន ការពង្រឹងលើសម្ភារ នៃការផលិតប្រកបដោយស្តង់ដារ និងបច្ចេកទេសនៃវិធីសាស្រ្តធ្វើ និងគំនិតច្នៃប្រឌិតផ្សេងៗ។ លើសពីនេះ ត្រូវមានគ្រឿងម៉ាស៊ីន ដើម្បីជំរុញនូវការផលិត ស្របតាមសម័យបច្ចេកវិទ្យា និងធនធានមនុស្ស មានភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងដើម្បីប្រយោជន៍ជាតិ។ សូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន ដ្បិតតែតម្រូវការថ្នាំលាបពណ៌មិនសូវមានតម្រូវការខ្ពស់ដូចមុន ដោយសារវិស័យសាងសង់ និងគម្រោងផ្សេងៗត្រូវផ្អាក ព្រោះវិបត្តិនៃជំងឺកូវីដ-១៩ក៏ដោយ តែតំបន់មួយចំនួននៅតែបញ្ជាទិញ និងប្រើប្រាស់នូវថ្នាំលាបពណ៌ដែលពួកគេពេញចិត្ត។ បើតាមស្ថាបនិក ក្រុមហ៊ុន ខាំ- ផេន ថ្នាំពណ៌ជាតិ នៅកម្ពុជា មានស្លាកសញ្ញាយីហោ ថ្នាំលាបពណ៌ ជាង ១០ ក្នុងនោះ ៧៥ភាគរយ គឺជា ម៉ាកយីហោមកពីបរទេស៕	ដោយ៖ សុង សុធាវី
មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល មន្ត្រីយោធា អ្នកជំនួញជាច្រើននាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងទទួលទោសចំពោះអំពើសំណូក លាងលុយ និងការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចមិនបានត្រឹមត្រូវ ក្រោមយុទ្ធនាការប្រឆាំងអំពើពុករលួយដែលដាក់ចេញក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ដោយលោក ង្វៀន ភូជុង អគ្គលេខាធិការគណៈមជ្ឈិមបក្ស។ យុទ្ធនាការនេះ នឹងនៅតែជាអាទិភាពក្នុងអាណត្តិទីបីរបស់លោក ង្វៀន ។ «សង្គ្រាមប្រឆាំង និងបង្ការអំពើពុករលួយនឹងមិនបញ្ឈប់ មិនសម្រាក និងគ្មានដែនកំណត់ បើទោះបីជាអ្នកណាពាក់ព័ន្ធក៏ដោយ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ង្វៀន ប្រាប់ទៅអ្នកសារព័ត៌មានក្រោយបិទសមាជបក្សលើកទី១៣ ។ ដោយចាត់ទុកការប្រឆាំងអំពើពុករលួយមានរយៈពេលយូរ ស្មុគស្មាញ និងត្រូវតែតឹងតែង លោក ង្វៀន និយាយថា ការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំមកបានបង្ការ និងកាត់បន្ថយអំពើពុករលួយត្រឹមកម្រិតមួយប៉ុណ្ណោះ។ ប្រមុខបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាមរូបនេះ បញ្ជាក់ថា អំពើពុករលួយជាបញ្ហាដែលប្រទេសទាំងអស់ត្រូវប្រឈម ហើយអ្វីដែលត្រូវដោះស្រាយ គឺទំហំនៃអំពើពុករលួយទាំងនោះ។ លោក ង្វៀន និយាយថា លោកមិនអាចទទួលយកបានឡើយដែលទឹកប្រាក់រាប់រយពាល់លានដុល្លារត្រូវបាត់បង់ជារៀងរាល់ឆ្នាំដោយសារតែអំពើពុករលួយ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានVN Express។ លោក ង្វៀន បន្ថែមពីលើតំណែងជាអគ្គលេខាធិការបក្ស ក៏បានដឹកនាំគណៈកម្មធិការអចិន្ត្រៃយ៍ប្រឆាំងអំពើពុករលួយក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ហើយពង្រីកយុទ្ធនាការនេះកាន់តែខ្លាំងក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ។ លោកង្វៀន និយាយថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៨មក យុទ្ធនាការប្រឆាំងអំពើពុករលួយត្រូវបានអនុវត្តនៅទូទាំងប្រទេសបើទោះជាត្រូវលះបង់អ្វីក៏ដោយ។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ យុទ្ធនាការនេះត្រូវបានអនុវត្តក្នុងវិស័យយោធាថែមទៀត ដោយតម្រូវឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំយោធាបញ្ឈប់អំពើពុករលួយក្នុងការប្រើប្រាស់ និងគ្រប់គ្រងសម្បត្តិរដ្ឋ។ ជាមួយការប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំពើពុករលួយនេះ លោក ង្វៀន ក៏ត្រូវបានមហាជនវៀតណាមកោតសសើរដែរ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកសង្កេតការណ៍មួយចំនួន យុទ្ធនាការនេះក៏ត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីកម្ចាត់អ្នកប្រឆាំងរូបលោកក្នុងជួរបក្ស និងដើម្បីក្តោបអំណាច។ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីព័ត៌មាន អតីតប្រធានក្រុមហ៊ុនប្រងកាតជាតិ អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងដឹកជញ្ជូន អតីតលេខាបក្សប្រចាំក្រុង និងខេត្ត ក៏ដូចជាឧត្តមសេនីយ៍សុទ្ធតែធ្លាក់ក្នុងសំណាញ់យុទ្ធនាការប្រឆាំងអំពើពុករលួយនេះ។ គួររំឭកថា សមាជបក្សកុម្មុយនីសត្តវៀតណាមលើកទី១៣ បានបោះឆ្នោតគាំទ្រលោក ង្វៀន ភូជុង ឱ្យបន្តកាន់តំណែងអគ្គលេខាបក្សអាណត្តិទី៣ ក្នុងវ័យ៧៦ឆ្នាំ។ លោក ង្វៀន ភូជុង នឹងក្លាយជាមេដឹកនាំវៀតណាមដែលកាន់អំណាចបានយូរក្នុងពេលច្រើនទសវត្សរ៍មកនេះ៕	ក្នុងពិធីបិទសមាជលើកទី១៣ នៃបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម លោក ង្វៀន ភូជុង ដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតសម្រាប់តំណែងអគ្គលេខាធិការបក្សអាណត្តិទី៣ ដាក់គោលដៅបោសសម្អាតអំពើពុករលួយដដែលទាំងក្នុងជួរបក្ស និងក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល។
"Whether China likes it or whether the United States likes it, we're going to have to be looking at each other for a long, long time," said Hill, who once served as the Assistant Secretary of State for East Asian and Pacific Affairs from 2005-2009, in a recent exclusive interview with Xinhua. Washington and Beijing need an "even more robust dialogue" on trade, regional security and many other issues, added Hill, now a professor of diplomacy at Denver University. The veteran diplomat made it clear that he didn't believe the tariffs were a right answer for current U.S.-China problems. "Obviously to me, some of these surpluses are quite understandable given China's stage of economic development, and given the U.S. stage of economic development," the 66-year-old said. He said that tariffs cause far bigger problems than they solve, which is proved by history, facts, and analysis from experts. During the interview, Hill more than once called on the two countries to handle their differences through negotiation and dialogue. "I don't think that (tariff) is a way to deal with problems," he said. "Where I would want to see those problems dealt with is through a negotiated process and a much more robust dialogue between the United States and China." The U.S.-China relationship is a "very important relationship to the United States," noted Hill, who once served as America's leading negotiator in the six-party talks on the Korean peninsula denuclearization. "I think this relationship is too big to fail and I would humbly suggest that we need to find some areas where we can work on things together," he added.	WASHINGTON, Nov. 7 (Xinhua) -- With cooperation and competition always coexisting in U.S.-China ties, what the two sides really need is to solve the problems through negotiation and more robust dialogue rather than resort to tariffs, said former senior U.S. diplomat Christopher Hill.
ដើម្បីស្វែងយល់ពីតម្លៃស្នូលនៃអាជីពសារព័ត៌មានឲ្យកាន់តែច្បាស់នោះ ទីភ្នាក់់ងារព័ត៌មានបារាំង CFI និង សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិក Thmeythmey.com នឹងអញ្ជើញអ្នកជំនាញផ្នែករូបភាព ផ្នែកក្រមសីលធម៌សារព័ត៌មាន ផ្នែកប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងអ្នកជំនាញផ្នែករក្សាសុវត្ថិភាពព័ត៌មានឲ្យមកចែករំលែកបទពិសោធន៍សម្រាប់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពីការទទួលខុសត្រូវផ្នែកសង្គមរបស់អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងយុគ្គសម័យ Digital។ អ្នកជំនាញខាងលើនេះ មានបទពិសោធន៍ក្នុងជំនាញរបស់ខ្លួនអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងធំរបស់ CFI (Mekong News) សម្រាប់ ៤ ប្រទេស ក្នុងនោះមាន៖ កម្ពុជា មីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ និងវៀតណាម នៅក្នុងតំបន់មេគង្គ។ វគ្គសិក្សានេះ មិនតម្រូវឲ្យបង់ថ្លៃទេ៕ ទីតាំងបណ្តុះបណ្តាល៖ ការិយាល័យសារព័ត៌មានថ្មីៗ កាលបរិច្ឆេទ៖ ថ្ងៃទី៧ខែតុលាឆ្នាំ២០១៩ (១ថ្ងៃពេញ) ទំនាក់ទំនង៖ កញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ៖ ០៨៩ ៨២០ ៨៣២ ឬលោក ប៉ាន់ បូនី ០៩៦ ៩៩១ ១០០៧	ភ្នំពេញ៖ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានបារាំង CFI (Canal France International) និង សារព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិក Thmeythmey.com នឹងបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពីការទទួលខុសត្រូវផ្នែកសង្គមរបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ជូនដល់អ្នកសារព័ត៌មានវ័យក្មេង និងអ្នកសារព័ត៌មានប្រជាពលរដ្ឋ (អ្នកចូលចិត្តជំនាញសំណេរ)។ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ នឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៧ខែតុលាឆ្នាំ២០១៩ខាងមុខនេះ។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងការពារជាតិរបស់កោះតៃវ៉ាន់បានឲ្យដឹងថា នាវាចម្បាំងអាមេរិកធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅទិសខាងជើង ក្រោមការឃ្លាំមើលរបស់កងទ័ពតៃវ៉ាន់។ តៃវ៉ាន់ចាត់ទុកថាការបើកកាត់នេះជា បេសកកម្មធម្មតា និងគ្មានហេតុផលអ្វីត្រូវបារម្ភឡើយ។ ចំណែកនៅខាងសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ លោក Anthony Junco អ្នកនាំពាក្យកងនាវាចរណ៍ទី៧ និាយថា នាវាចម្បាំង USS McCampbell បានចូលឆ្លងកាត់ច្រកសមុត្រតៃវ៉ាន់ដូចទម្លាប់នៅថ្ងៃ២៥ មីនា ដោយគោរពតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។ លោកបញ្ជាក់ថា៖ «ការបើកឆ្លងកាត់របស់នាវាអាមេរិក កាត់ច្រកសមុត្រតៃវ៉ាន់បង្ហាញពីការតាំងចិត្តរបស់អាមេរិទៅកាន់ ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកដែលសេរី និងបើកចំហ។ កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិក នឹងបន្តហោះ បើក និងធ្វើប្រតិបត្តិការនៅទីកន្លែងណាដែលច្បាប់អន្តរជាតិអនុញ្ញាត»។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ច្រកសមុត្រតៃវ៉ាន់ ដ៏តូចដែលបែងចែកចិន និងកោះតៃវ៉ាន់ ជាប្រភពនៃភាពតឹងតែងយ៉ាងញឹកញាប់។ ដោយចិនចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាបញ្ហាបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន។ កាលពីប៉ុន្មានសប្តាហ៍កន្លងទៅ កងទ័ពអាកាសចិនបានបើកសមយុទ្ធយោធាដែលនៅកៀកនឹងកោះតៃវ៉ាន់ ដែលបណ្តាលឲ្យយន្តហោះចម្បាំងតៃវ៉ាន់ចេញប្រតិបត្តិការភា្លមៗដើម្បីស្ទាក់យន្តហោះចម្បាំងចិន។ បន្ថែមពីនេះ តៃវ៉ាន់បានហៅសមយុទ្ធខាងលើមានចរិកលក្ខណៈបង្កហេតុ និងបានប្រាប់ចិនឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការប្រយុទ្ធទៅនឹងជំងឺឆ្លង ជៀសជាងគម្រាមកំហែងតៃវ៉ាន់។ គួររំលឹកផងដែរថា សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ដូចជាបណ្តាប្រទេសជាច្រើនទៀតមិនមានទំនាក់ទំនងការទូតផ្លូវការជាមួយតៃវ៉ាន់ឡើយ តែសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែបន្តជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់អាវុធ និងគាំទ្រតៃវ៉ាន់លើឆាកអន្តរជាតិ។ កាលពីខែមករាកន្លងទៅ នាវាចម្បាំងអាមេរិកមួយគ្រឿងផ្សេងទៀតបានបើកកាត់ច្រកសមុត្រតៃវ៉ាន់ មិនដល់មួយសប្តាហ៍ផង ក្រោយពេលលោកស្រីប្រធានាធិបតី Tsai Ing-wen ជាប់ឆ្នោតជាលើកទី២ ដោយមានទំនោរប្រឆាំងចិន។ ការបញ្ជូននាវានេះ កើតមានឡើងស្របពេលអាមេរិក និងចិនទាស់គ្នាកាន់តែខ្លាំងរឿងប្រភពជំងឺ COVID-19 ។ អាមេរិកព្យាយាមចោទចិនថា មិនបញ្ចេញព័ត៌មានឲ្យបានលឿន និងបានហៅ COVID-19 ថា វីរុសចិន ឬវីរុសវូហាន ព្រោះបានផ្ទុះឡើងនៅទីក្រុងនេះ។ ចិនក្ដៅស្លឹកត្រចៀកខ្លាំង ព្រោះអាមេរិកមិនគោរពតាមគោលការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកដែលហាមប្រើឈ្មោះតំបន់ណាមួយភ្ជាប់វីរុស៕	កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា នាវាចម្បាំងរបស់អាមេរិកមួយគ្រឿង បានបើកកាត់ច្រកសមុត្រតៃវ៉ាន់ បន្ទាប់ពីមានភាពតានតឹងរវាងចិន និងតៃវ៉ាន់ក្រោយកងទ័ពអាកាសតៃវ៉ាន់ស្ទាក់យន្តហោះចម្បាំងចិន នេះបើយើងតាមសារព័ត៍មាន Reuters ។ វត្តមាននាវាចម្បាំងនេះ ក៏កើតចំពេលអាមេរិក និងចិនមើលមុខគ្នាមិនត្រូវរឿង COVID-19 ផងដែរ។
«យើងនឹងស្វែងរកអ្នកបុក ហើយរត់!»។ ប្រធានក្លិបបាល់ទាត់វិសាខាលោកស្រី កែ សួនសុភី បានសេសេរសារប្តេជ្ញាចិត្តបែបនេះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួន ដែលមានឈ្មោះថា«Sophy Ke»នៅយប់ថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។ ការសរសេរសារព្រមានរបស់ប្រធានក្លិបរូបនេះ ធ្វើឡើងក្រោយមានជនបង្កបានបើករថយន្តបុកកីឡាកររបស់ខ្លួន ទៀត គឹមហេង និងយុវតីម្នាក់ ហើយរត់មិនទទួលខុសត្រូវ។ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍រវាងម៉ូតូនិងរថយន្តនេះ បានបណ្តាលឲ្យកីឡាករ ទៀត គឹមហេង រងរបួសក្បាលធ្ងន់ធ្ងរ ដែលទាមទារវះកាត់ជាចាំបាច់ និងយុវតីម្នាក់ដែលគេអះអាងជាមិត្តស្រីរបស់ខ្សែបម្រើរូបនេះស្លាប់នៅនឹងកន្លែងកើតហេតុ។ ឧបទ្ទវហេតុដ៏រន្ធត់នេះបានកើតឡើងតាមបណ្តោយផ្លូវលេខ៣១០កែងនឹងផ្លូវលេខ១៤៣ ស្ថិតក្នុងសង្កាត់បឹងកេងកង២ ខណ្ឌបឹងកេងកង រាជធានីភ្នំពេញ។ មកទល់ពេលនេះសមត្ថកិច្ចមិនទាន់អាចកំណត់អត្តសញ្ញាតរថយន្ត និងជនបង្កនៅឡើយទេ។ ចំណែកកីឡាករ ទៀត គឹមហេង កំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ រីឯសពនារីរងគ្រោះត្រូវបានសមត្ថកិច្ចប្រគល់ឲ្យសាច់ញាតិយកទៅធ្វើបុណ្យតាមប្រពៃណី៕	លោកស្រី កែ សួនសុភី ប្រធានក្លិបបាល់ទាត់វិសាខាបានប្តេជ្ញាថា លោកស្រី នឹងស្វែងរកអ្នកបើករថយន្ត ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បណ្តាលឲ្យកីឡាករ ទៀត គឹមហេង រងរបួសធ្ងន់ និងយុវតីម្នាក់ស្លាប់ កាលពីយប់រំលងអធ្រាត្រថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។
ចិនបានក្ដីបញ្ចេញកង្វល់របស់ខ្លួន ចំពោះការរឹតត្បិតលើការរកស៊ីរបស់ក្រុមហ៊ុនចិននៅអាមេរិក ដោយបានអះអាងថា អាមេរិកកំពុងអនុវត្តនយោបាយគាំពារនិយម។ ចិនប្រកាសថា ខ្លួនប្រឆាំងដាច់ខាតនយោបាយគាំពារនិយមគ្រប់ប្រភេទ និងបានស្នើឲ្យអាមេរិកធ្វើតាមឲ្យបានពាក់កណ្ដាលដើម្បីទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចទ្វេភាគីប្រកបដោយស្ថិរភាព។ ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុនចិនចំនួនពីរ គឺ Ant Financial និង Huawei បានបរាជ័យក្នុងចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយក្រុមហ៊ុនអាមេរិក។ កាលពីសប្ដាហ៍មុន កិច្ចព្រមព្រៀងទិញក្រុមហ៊ុនអាមេរិក MoneyGram របស់ក្រុមហ៊ុនចិន Ant Financial ត្រូវបានអាជ្ញាធរបដិសេធដោយយកហេតុផលរក្សាសន្តិសុខជាតិ។ នៅដើមសប្ដាហ៍នេះ គម្រោងសហការរវាងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្ស Huawei ក្រុមហ៊ុន AT&T Inc ក៏ដួលរលំដូចគ្នាក្រោមហេតុផលដូចគ្នា។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី១១ ខែមករា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មចិនលោក Gao Feng និយាយថា ចិនមិនសប្បាយចិត្តឡើយចំពោះការដួលរលំផែនការទិញក្រុមហ៊ុនអាមេរិកដោយក្រុមហ៊ុនចិន។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបន្តថា ចិនមិនគាំទ្រការអនុវត្តនយោបាយគាំពារឡើយ និងសង្ឃឹមថា អាមេរិកអាចអនុវត្តឲ្យបានពាក់កណ្ដាលនូវអ្វីដែលចិនកំពុងធ្វើ។ យើងមិនជំទាស់ការត្រួតពិនិត្យសន្តិសុខធម្មតាលើការវិនិយោគពីបរទេសដោយប្រទេសណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែយើងបារម្ភពីសកម្មភាពបង្កើតឧបសគ្គក្នុងការរឹតត្បិតការវិនិយោគពីបរទេសដោយយកលេសសន្តិសុខជាតិ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Gao Feng ។ ដោយឡែកក្នុងវិចារណកថារបស់ខ្លួន សារព័ត៌មានចិន China Daily ក៏បានរិះគន់អាមេរិកដែលយករឿងនយោបាយមកឡូកឡំក្នុងរឿងពាណិជ្ជកម្ម ដែលប៉ះពាល់ការអនុវត្តនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះរបស់ចិន។ សារព័ត៌មានចិនដដែលនេះលើកឡើងថា អាមេរិកតែងរិះគន់ចិនមិនបើកទីផ្សារឲ្យទូលាយ និងមិនអនុវត្តច្បាប់ត្រឹមត្រូវ តែខ្លួនបែរជារឹតត្បិតក្រុមហ៊ុនចិនទៅវិញ ដែលនេះមានន័យថា ពាក្យរិះគន់របស់អាមេរិកគួរប្រើលើខ្លួនឯងវិ៕	ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិនបានបង្ហាញក្ដីបារម្ភខ្លាំងចំពោះការរឹតបន្តឹងលើក្រុមហ៊ុនចិនដែលរកស៊ីជាមួយក្រុមហ៊ុនអាមេរិក។ ចិនអះអាងថា គំនិតនយោបាយគាំពារនិយមកំពុងកើនឡើងខ្លាំងនៅលើទឹកដីអាមេរិកក្រោមហេតុផលរក្សាសន្តិសុខជាតិ។ កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មចំនួនពីររវាងក្រុមហ៊ុនចិន និងអាមេរិក ជួបបញ្ហាបរាជ័យបន្តបន្ទាប់ ដោយសារតែហេតុផលសន្តិសុខជាតិនេះដែរ។
ខ្សែប្រយុទ្ធអន្តរជាតិអង់គ្លេសដែលទើបប្តូរចូលនៅតង់ទីពីរនាទី៦៣ទៅហើយ តែអាចធ្វើបាន hat-trick ដើម្បីជួយ Man Utd ឈ្នះ RasenBallsport Leipzig ៥-០ ក្នុងក្របខណ្ឌកំពូលអឺរ៉ុបពូល H។ មិនត្រឹមតែជួយក្រុមលោក Solskjær អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមបិសាចក្រហមទទួលបាន៦ពិន្ទុពេញ ដើម្បីឈរនៅកំពូលតារាងពូល H ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ Rashford ថែមទាំងតាមស្មើកំណត់ត្រាធ្វើបាន hat-trick ក្នុងនាមកីឡាករបម្រុងរបស់អ្នកចាត់ការទូទៅខ្លួនសព្វថ្ងៃទៀតផង។ Solskjær កាលនៅជាកីឡាករ Man Utd ដែលស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Sir Alex Ferguson អាចស៊ុតបញ្ចូលទី៣គ្រាប់ម្នាក់ឯងក្នុងនាមកីឡាករបម្រុង ខណៈក្រុមបិសាចក្រហមយកឈ្នះ Nottingham Forest ៨-១ ក្នុងការប្រកួតលីគកំពូលអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៩៩៩៕	Marcus Rashford ដែលរកបាន៣គ្រាប់ក្នុងរយៈពេល១៧នាទីចុងក្រោយក្នុងជំនួប Champions League បានក្លាយជាកីឡាករទីពីររបស់ Manchester United បន្ទាប់ពីលោក Ole Gunnar Solskjær ដែលធ្វើបាន Hat-trick ក្នុងនាមជាកីឡាករបម្រុង។ Solskjær សម្រេចទីបាន៣គ្រាប់ ក្រោយប្តូរចូលនៅវគ្គទី២ នាជំនួបជាមួយ Nottingham Forest កាលពីឆ្នាំ ១៩៩៩។
គ្រប់វិស័យទាំងអស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានផ្អាកអស់ជិត ២ឆ្នាំ ដោយសារវិបត្តកូវីដ-១៩។ នៅថ្ងៃទី៥ ឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ កម្ពុជា នឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម។ លោក សៅ សុខា និយាយថាកីឡាស៊ីហ្គេម នឹងជួយឱ្យពិភពលោកស្គាល់កម្ពុជា។ រូបថតរួមក្នុងពិធីទទួលអំណោយទីលានបាល់ទាត់ហ្វូតសាល នៅសាលាកីឡាបាល់ទាត់ជាតិបាទី «ការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម លើកទី៣២ គឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំង នូវវឌ្ឍនភាពគ្រប់វិស័យនៅកម្ពុជា ដូចជាស្ថិរភាពនយោបាយ សន្ដិភាព សន្ដិសុខសង្គម ភាពរីកចម្រើននៃសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ ទេសចរណ៍ និងកីឡា។»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់ប្រធាន FFC ក្នុងកម្មវិធីទទួលអំណោយទីលានបាល់ទាត់ហ្វូតសាល ស្មៅសិប្បនិម្មិត នៅមជ្ឈមណ្ឌល និងសាលាកីឡាបាល់ទាត់ជាតិបាទី។ លោក សៅ សុខា ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា ថ្លែងក្នុងពិធីទទួលអំណោយទីលានបាល់ទាត់ហ្វូតសាល លោក សៅ សុខា ក៏បានចាត់ទុកថា ការផ្ដល់ទីលានស្មៅសិប្បនិម្មិតនេះ មានសារសំខាន់ដល់ការហ្វឹកហាត់របស់កីឡាករថ្នាល់ នៅសាលាកីឡាបាល់ទាត់ជាតិបាទី និងជាផ្នែកមួយ ក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍវិស័យបាល់ទាត់កម្ពុជា។ កីឡាបាល់ទាត់ នៅកម្ពុជាមានភាពពេញនិយម ព្រោះមានមនុស្សជាច្រើនទាំងសិស្ស និងប្រជាជន បានចូលរួមលេង និងទស្សនា។ លោក សៅ សុខា បញ្ជាក់ទៀតថា ការអភិវឌ្ឍវិស័យកីឡា គឺមិនមែនតែលើលទ្ធផលនៃការប្រកួតប្រជែងតែមួយមុខទេ ប៉ុន្ដែក៏ដើម្បីរួមចំណែកកសាងប្រទេសមួយ តាមរយៈការលើកកម្ពស់សុខមាលភាព អប់រំ វិន័យ សីលធម៌ ការគោរពគ្នា សាមគ្គីភាព មិត្តភាព ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ ទេសចរណ៍ ...។ល។ លោក មិកាមិ ម៉ាសាហ៊ីរ៉ូ ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុន សំណេះសំណាលក្នុងពិធីប្រគល់ទីលានបាល់ទាត់ហ្វូតសាល ក្នុងពេលកម្មវិធីដដែរនេះ លោក មិកាមិ ម៉ាសាហ៊ីរ៉ូ ក៏បានលើកឡើងដែរថា រូបលោក សប្បាយចិត្តដោយឃើញវិស័យបាល់ទាត់កម្ពុជា មានការរីកចម្រើន។ ឯកអគ្គរាជទូតរូបនេះ បានប្រាប់ថា ជម្រើសជាតិអាយុក្រោម ២៣ឆ្នាំកម្ពុជា បានបង្ហាញទម្រង់លេងយ៉ាងល្អ ក្នុងការប្រកួតមិត្តភាពកាលពីអំឡុងខែកញ្ញា ជាមួយក្រុមអាយុក្រោម ២៣ឆ្នាំ ជប៉ុន បើទោះជាចាញ់ក៏ដោយ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ចំណាប់អារម្មណ៍ របស់ប្រជាជនកម្ពុជា មកលើវិស័យបាល់ទាត់កម្ពុជា មានសន្ទុះយ៉ាងខ្លាំង។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ទីលានបាល់ទាត់ហ្វូតសាលស្មៅសិប្បនិមិ្មតនេះ បានកសាងឡើង ដោយក្រុមហ៊ុនតៃខា ខបភើរេសិន កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ ហើយបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២៕	លោក សៅ សុខា ប្រធានសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) អះអាងថាព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ នឹងបង្ហាញមុខមាត់ដ៏ល្អរបស់កម្ពុជា ទៅពិភពលោកឲ្យបានស្គាល់កាន់តែច្បាស់ ហើយក៏ជាការបង្ហាញនូវភាពរីកចម្រើនគ្រប់វិស័យ ផងដែរ។ ប្រធានរូបនេះ បានថ្លែងក្នុងពីធីប្រគល់ និងទទួលអំណោយទីលានបាល់ទាត់ហ្វូតសាល ស្មៅសិប្បនិម្មិត នៅមជ្ឈមណ្ឌល និងសាលាកីឡាបាល់ទាត់ជាតិបាទី ដែលមានការចូលរួមពីលោក មិកាមិ ម៉ាសាហ៊ីរ៉ូ ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុន នាព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ។
ក្រោយទទួលបានជោគជ័យលើវិថីវិស័យកីឡាប៊ីយ៉ា និងស្នូកឃ័រ កីឡាការិនី ស្រួង ភាវី ដែលបានចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យនេះនៅឆ្នាំ២០១៣ នឹងមានក្លិបស្នូកឃ័រផ្ទាល់ខ្លួនមួយនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ កីឡាការិនីមកពីខេត្តត្បូងរូបនេះបានបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នក្លិបរបស់ នាង សាងសង់បានប្រមាណ៥០ភាគរយហើយ ដែលគ្រោងបញ្ចប់ការសាងសង់នៅចុងឆ្នាំ២០២០នេះ។ មូលហេតុ ដែលកីឡាការិនី ស្រួង ភាវី សម្រេចបើកក្លិបប៊ីយ៉ា និងស្នូកឃ័រផ្ទាល់ខ្លួន គឺដើម្បីបង្កភាពងាយស្រួលដល់ការហ្វឹកហាត់ពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន និងចង់ឲ្យផ្តល់ឱកាសនារីៗគ្រប់ជាតិសាសន៍ ពិសេសជនជាតិខ្មែរ ដែលរស់នៅប្រទេសកូរ៉េបានហ្វឹកហាត់ ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ឲ្យក្លាយជាកីឡាការិនីឆ្នើមនាថ្ងៃអនាគត។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមសារអេឡិចត្រូនិក កីឡាការិនីវ័យ៣០ឆ្នាំរូបនេះបានលើកឡើងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំបើកក្លិបស្នូកឃ័រ គឺចង់ឲ្យបងប្អូនខ្មែរយើងទាំងអស់ ដែលគាត់មានពេលទំនេរអាចមកហ្វឹកហាត់កីឡានេះ ព្រោះនៅប្រទេសកូរ៉េកីឡានេះមានការរីកចម្រើនខ្លាំង។ ខ្ញុំចង់ឲ្យកម្ពុជាយើងមានកីឡាករកីឡាការិនីកាន់តែច្រើន ដូចខ្ញុំអ៊ីចឹងមានតែម្នាក់ឯង តែបើកម្ពុជាយើងមានកីឡាការិនីពូកែៗកាន់តែច្រើន កាន់តែល្អ ព្រោះវាអាចជួយខ្លួនឯង គ្រួសារ និងសង្គមជាតិ»។ កីឡាការិនី ស្រួង ភាវី ពេលចូលរួមប្រកួត និងទទួលបានជ័យលាភីកាលពីពេលកន្លងទៅ កីឡាការិនីមកពីខេត្តត្បូងឃ្មុំរូបនេះ អះអាងថា ទីតាំងដែលកំពុងសាងសង់ក្លិបប៊ីយ៉ានិងស្នូកឃ័រខាងលើ គឺនាងជួលគេនោះទេ។ ប៉ុន្តែ នាង មិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីរយៈពេល និងតម្លៃឈ្នួលក្នុងការជួលទីតាំងនេះឡើយ។ ក្លិបនេះសាងសង់លើផ្ទៃដីជាង៣០០ម៉ែត្រការ៉េ ដោយគ្រោងបញ្ចប់ការសាងសង់នៅចុងឆ្នាំ២០២០។ បើតាមម្ចាស់ពានរង្វាន់នារីឆ្នើមប្រចាំតំបន់អាស៊ីលើប្រភេទកីឡាស្នូកឃ័ររូបនេះ ការសាងសង់ក្លិបនេះ គ្រោងចំណាយថវិកាជាង២០ម៉ឺនដុល្លារ ដែលភាគច្រើនជាថវិការបស់នាង ដែលបានមកពីការប្រកួតផ្សេងៗ និងថវិកាស្វាមីរបស់នាង និងមួយចំនួនទៀតបានមកពីអ្នកឧបត្ថម្ភ។ ម្ចាស់មេដាយសំរឹទ្ធពិភពលោករូបនេះ បានអះអាងថា មុនសម្រេចចិត្តបើកក្លិបនៅប្រទេសកូរ៉េ នាង ធ្លាប់មកសិក្សាទីតាំងនៅកម្ពុជាជាច្រើនលើករួចមកហើយ ប៉ុន្តែពុំមានទីតាំង។ សម្រាប់ការបើកក្លិបនៅប្រទេសកូរ៉េ ភាវី ទទួលបានការជួយគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធកីឡាប៊ីយ៉ានិងស្នូកឃ័កូរ៉េ។ តែយ៉ាងណា នាង នៅតែមានបំណងចង់បើកក្លិបនៅកម្ពុជា ប្រសិនបើក្លិបនៅប្រទេសកូរ៉េទទួលបានការគាំទ្រខ្លាំង។ កីឡាការិនី ស្រួង ភាវី ពេលជួបជាមួយសម្តេច ហ៊ុន សែន កាលពីពេលកន្លអទៅ កីឡាការិនី ស្រួង ភាវី បានចូលប្រឡូកក្នុងវិស័យកីឡាប៊ីយ៉ា និងស្នូកឃ័រនៅឆ្នាំ២០១៣ ដោយផ្តើមចេញពីការនាំរបស់ស្វាមី ជាជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូង។ ក្រោយប្រឡូកបានប្រមាណ ៥ឆ្នាំកីឡាការិនីមកពីខេត្តត្បូងឃ្មុំរូបនេះ បានឈ្នះមេដាយមាសក្នុងការប្រកួតជើងឯកអាស៊ី Asian Championship 3-Cushion Ladies។ បន្ទាប់មមនៅឆ្នាំ២០១៨ កីឡាការិនីរូបនេះ ទទួលបានមេដាយសំរឹទ្ធក្នុងការប្រកួតជើងឯកពិភពលោកនៅប្រទេសតួកគី។ នៅឆ្នាំ២០១៩ រូបគេ បន្តឈ្នះមេដាយមាសក្នុងការប្រកួតជើងឯកអាស៊ី ដែលរៀបចំនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ ទោះបីកីឡាការិនី ស្រួង ភាវី មានស្វាមីជាជនជាតិកូរ៉ និងបានផ្លាស់ពីកម្ពុជាទៅរស់នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងអស់រយៈពេលជាង១០ឆ្នាំក៏ដោយ តែរាល់ភាពជោគជ័យនៅឆាកអន្តរជាតិ នាង តែងតែងលើកទង់ជាតិ និងតំណាងឲ្យកម្ពុជាជានិច្ច៕	កីឡាការិនីជម្រើសជាតិ ស្រួង ភាវី ហាក់ទទួលបានជោគជ័យខ្លាំងលើវិស័យកីឡាប៊ីយ៉ា និងស្នូកឃ័រក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ម្ចាស់ពានរង្វាន់នារីឆ្នើមប្រចាំតំបន់អាស៊ីរូបនេះ កំពុងសាងសង់ក្លិបស្នូកឃ័រផ្ទាល់ខ្លួនមួយនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដែលគ្រោងបញ្ចប់ការសាងសង់នៅចុងឆ្នាំ២០២០។ ការចង់ផ្តល់ឱកាសឲ្យនារីៗ ពិសេសស្ត្រីខ្មែរ ដែលរស់នៅប្រទេសកូរ៉េ បានហ្វឹកហាត់ និងអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពឲ្យក្លាយជាកីឡាការិនីឆ្នើម គឺជាកត្តាដែលជំរុញឲ្យ ភាវី បង្កើតក្លិបនៅពេលនេះ។
១. សណ្ដែក ទោះបីជាមានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយកាបូអ៊ីដ្រាតល្អៗ ប្រូតេអ៊ីន ជាតិសសៃ វីតាមីន និងជាតិរ៉ែសំខាន់ៗក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែសណ្ដែកក៏ជាប្រភពនៃជាតិស្ករមួយប្រភេទដែលបង្កើនជាតិហ្គាសក្នុងពោះវៀន។ អ្នកទទួលទានសណ្ដែកច្រើនប៉ុណ្ណោះ អាការៈហើមពិបាកក្នុងពោះកាន់តែខ្លាំងឡើងប៉ុននោះ។ ការត្រាំនិងចម្អិនសណ្ដែកឱ្យឆ្អិនល្អអាចជួយទប់ស្កាត់បញ្ហាហើមពោះគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ២. ផលិតផលអាហារផ្សំឡើងពីទឹកដោះគោ ប្រសិនបើអ្នកជួបប្រទះនូវអាការៈមិនធម្មតាមួយចំនួនក្រោយពេលទទួលទានទឹកដោះគោ ឬអ្វីដែលផ្សំឡើងពីវានោះមានន័យថាអ្នកកំពុងចាញ់ឡាក់តូសហើយ។ ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារគ្មានសមត្ថភាពក្នុងការរំលាយឡាក់តូសជាតិស្ករមួយប្រភេទដែលមានផ្ទុកក្នុងទឹកដោះគោ។ ជាលទ្ធផលអ្នកអាចជួបប្រទះអាការៈហើមពោះ រាគ និងលើសហ្គាស។ ៣. បន្លែប្រភេទ Cruciferous រួមបញ្ចូលទាំងស្ពៃក្ដោប ផ្កាខាត់ណា ផ្កាខាត់ណាខៀវ និងពន្លកផ្កាស្ពៃជាដើមសុទ្ធតែអាចបង្កបញ្ហាកើនជាតិហ្គាសលើសលុបក្នុងពោះវៀនដែលបណ្ដាលឱ្យហើមពោះ។ ទោះជាយ៉ាងណាការទទួលទានបន្លែប្រភេទ Cruciferous ដែលចម្អិនឆ្អិនអាចជួយបន្ថយអាការៈហើមពោះ។ ៤. ផ្លែប៉ោម ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម វីតាមីន និងជាតិរ៉ែ ប៉ុន្តែក៏មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយជាតិសសៃ ព្រមទាំងជាតិស្ករ fructose ដែលជាមូលហេតុអាចបង្កអាការៈហើមពោះ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ប្រសិនបើកំពុងមានអាការៈហើមពោះ អ្នកគួរប្រយ័ត្នចំពោះការទទួលទានអាហារមួយចំនួនដើម្បីចៀសវាងបញ្ហាកាន់តែអាក្រក់ឡើង។ ថាតើអាហារទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីអាហារគួរចៀសវាងកំឡុងពេលកំពុងហើមពោះ ៖
តាមរយៈហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ ស្ថានទូតអាមេរិក បានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ការសំរេចចិត្តតាមផ្លូវច្បាប់នេះនឹងកាត់បន្ថយបន្ទុកដែលមានទៅលើចុងចោទ និងគ្រួសាររបស់គេ ក្នុងពេលដែលគេប្រឈមដោះស្រាយចំពោះបណ្តឹងចោទប្រកាន់ចំពោះរូបពួកគេ»។ អង្គការអាដហុក ចាត់ទុកការដោះលែងសមាជិកខ្លួនទាំងនេះ គឺជាពន្លឺយុត្តិធម៌សម្រាប់ស្ថាប័នអាដហុក ហើយក៏ជាការលើកទឹកចិត្តឲ្យសមាជិកអង្គការលោក កាន់តែខិតខំបំពេញការងារជួយដោះស្រាយបញ្ហារំលោភសិទ្ធមនុស្ស និងភាពអយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គមកាន់តែខ្លាំងក្លាថែមទៀត។ មន្ត្រីអាដហុកបួនរូប ដែលរួមមាន លោក នី សុខា លោក ណៃ វង់ដា លោក យី សុខសាន្ត និងលោកស្រី លឹម មុន្នី ព្រមទាំងលោក នី ចរិយា អគ្គលេខាធិការរងគ.ជ.ប បានជាប់ឃុំជាងមួយឆ្នាំ (៤២៧ថ្ងៃ) ។ មន្ត្រីអាដហុក ត្រូវបានចោទពីបទ «សូកប៉ាន់សាក្សី» ហើយមន្ត្រីគ.ជ.ប ត្រូវបានចោទពីបទ «សមគំនិតក្នុងអំពើសូកប៉ាន់សាក្សី»។ តុលាការ រកឃើញថា អ្នកទាំងប្រាំ បានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងអាស្រូវរបស់ស្រីមុំ និងឯកឧត្តម កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សប្រឆាំង៕	ភ្នំពេញ៖ ស្ថានទូតអាមេរិក ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍សាទរមុនដំបូងគេ ចំពោះមន្ត្រីអាដហុក និងគណៈកម្មាធិការរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) ដែលត្រូវបានតុលាការសម្រេចដោះលែងឲ្យនៅក្រៅឃុំបណ្ណោះអាសន្នកាលពីថ្ងៃទី២៩ មិថុនា។
គោលនយោបាយឃុំ-សង្កាត់ ឬគោលនយោបាយមូលដ្ឋានរបស់គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ បានប្រើពាក្យ៧ម៉ាត់ គឺ ១ ភូមិឃុំសុខសាន្ត ២ ភូមិឃុំស្អាតស្អំ ៣ ភូមិឃុំរុងរឿង ៤ ភូមិឃុំបៃតង ៥ ភូមិឃុំយុត្តិធម៌ ៦ ភូមិឃុំអភិវឌ្ឍ និង ៧ ភូមិឃុំមានគុណភាព។ គណបក្សខ្មែររួមរួបរួមជាតិ ដែលមានលោក ញឹម ប៊ុនឆៃ ជាប្រមុខ បានពន្យល់អត្ថន័យនីមួយៗនៃពាក្យទាំង៧នេះ ដូច្នេះថា៖ ភូមិឃុំសុខសាន គឺបង្កើនការអនុវត្ត ទប់ស្កាត់អំពើចោរកម្ម ក្មេងទំនើង អំពើអសីលធម៌ ហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ការចរាចរ និង ការសេពគ្រឿងញៀន។ ភូមិឃុំស្អាត់ស្អំ គឺគ្មានការរើសអើង គ្មានបក្សពួកនិយម-គ្រួសារនិយម គ្មានអំពើពុករលួយ និង គ្មានការយកកម្រៃសេវាក្រៅផ្លូវការលើសេវាសាធារណៈគ្រប់ប្រភេទ។ ភូមិឃុំរុងរឿង គឺបង្កើនសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារឲ្យបានធូរធាតាមរយៈការជំរុញការផលិតកសិកម្មទំនើប បច្ចេកទេសថ្មី ធានាតម្លៃកសិផលស្របតាមទីផ្សារ និង បង្កើតការងារថ្មីក្នុងមូលដ្ឋាន។ ភូមិឃុំបៃតង គឺទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ធានាធនធានធម្មជាតិ ការពារ និងលើកកម្ពស់បរិស្ថាន។ ភូមិឃុំយុត្តិធម៌ គឺការពារ និងទប់ស្កាត់ការរំលោភបំពាន ការដណ្តើមដីធ្លី ការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិពីប្រជាពលរដ្ឋ។ ភូមិឃុំអភិវឌ្ឍ គឺខិតខំប្រមូលធនធាន ដើម្បីជួសជុល កសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ជីកអណ្តូង ស្រះទឹក និង ផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត។ ភូមិឃុំមានគុណភាព គឺលុបបំបាត់អនក្ខរកម្ម (ការមិនចេះអក្សរ) ដោយជំរុញកុមារគ្រប់អាយុឲ្យបានចូលរៀនទាំងអស់គ្នា និងពង្រឹងប៉ុស្តិ៍សុខភាពក្នុងមូលដ្ឋាន។ គណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ បានយកគោលនយោបាយទាំង៧ចំណុចនេះ ទៅផ្សព្វផ្សាយក្នុងយុទ្ធនាការឃោសនារកសំឡេងឆ្នោត ដែលមានរយៈពេល១៤ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ ការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់អាណត្តិទី៥ នឹងប្រព្រឹត្តទៅ នៅថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២៕	ដោយ៖ ទេពញាណ
តាមការអញ្ជើញរបស់សមភាគីកម្ពុជា លោក សុខ ចិន្តាសោភា លោកស្រី កាមិកាវ៉ា យូកូ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសជប៉ុន នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចរយៈ២ថ្ងៃ មកកម្ពុជា ដោយផ្តើមពីថ្ងៃទី៥ ដល់ថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា។ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា លោកស្រី កាមិកាវ៉ា បានបញ្ជាក់ថា លោកស្រីនឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅហ្វីលីពីនផងដែរ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងមកកម្ពុជានេះ ប្រមុខការទូតជប៉ុន នឹងជួបជាមួយសម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា, សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា និងឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស លោក សុខ ចិន្តាសោភា។ ការពង្រឹងទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការដោះមីន នឹងក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខការទូតជប៉ុន ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា។ ជប៉ុន ជាដៃគូវិនិយោគ ពាណិជ្ជកម្ម និងអភិវឌ្ឍដ៏សំខាន់មួយរបស់កម្ពុជា។ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៣ ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងជប៉ុន មានចំនួនជាង ២ពាន់លានដុល្លារ ដោយកម្ពុជានាំទៅជប៉ុនមានទំហំប្រមាណ ១,៦ពាន់លានដុល្លារ និងនាំចូលពីជប៉ុនមានចំនួន ៤៣៧លានដុល្លារ៕	ប្រមុខការទូតជប៉ុន លោកស្រី កាមិកាវ៉ា យូកូ នឹងបំពេញទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជារយៈពេល ២ថ្ងៃ នៅថ្ងៃទី៥ ដល់ថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា។ វត្តមានរបស់រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសជប៉ុនរយៈពេល ២ថ្ងៃនេះ ជាដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងនៅកម្ពុជា ចាប់តាំងពីចូលកាន់តំណែងនៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣។
ភ្នំពេញ៖ ម្ហូបអាហារជាទូតនាំសារអំពីវប្បធម៌ អត្តសញ្ញាណនៃការរស់នៅក្នុងតំបន់ ទៅភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ។ លោកប៉ាក់ សុខុម រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍ លើកឡើងបែបនេះ នៅក្នុងពិព័រណ៍«Wonderful28-lifestyle, Wine and Dine Expo 2019»។ វេទិកាអន្តរជាតិនេះ ជាការដាក់បង្ហាញ និងផ្សព្វផ្សាយផលិតផល ស្រា ម្ហូបអាហារទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា និងពិភពលោក។ ថ្លែងចំពោះមុខអ្នកផ្តល់សេវាកម្មទេសចរណ៍នៅកម្ពុជា លោក ប៉ាក់ សុខុម បាននិយាយថា កម្ពុជាមានសក្ដានុពលដ៏សម្បូបែប នៃសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិ បេតិកភណ្ឌរូបិយ អរូបិយដែលមិនទាន់បានរៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយទូលំទូលាយខ្លាំងដល់ពិភពលោកបានដឹងនៅឡើយ តួយ៉ាងដូចជាម្ហូបអាហារជាដើម។ « ដូចអ្នកទាំងអស់គ្នាបានដឹងហើយ វិស័យទេសចរណ៍ និងម្ហូបអាហារមានទំនាក់ទំនង ជាសារវ័ន្តយ៉ាងតិចលើវិសាលភាពចំនួន២រួមមាន ម្ហូបអាហារជាផលិតផលទេសចរណ៍ ឬសេវាកម្មទេសចរណ៍ និងម្ហូបអាហារជាចំណែកទីផ្សារទេសចរណ៍»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ប៉ាក់ សុខុម។ សម្រាប់លោក ប៉ាក សុខុម ម្ហូបអាហារដើរតួយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការចូលរួមបង្កើតភាពចងចាំ ដល់ភ្ញៀវទេសចរ ។ «ម្ហូបអាហារជាទូតនាំសារអំពីវប្បធម៌ អត្តសញ្ញាណ ការរស់នៅ ទៅភ្ញៀវទេសចរណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ»។ នេះជាការបន្ថែមរបស់លោក សុខុម ដែលអះអាងថា វិស័យទេសចរណ៍ ជាកត្តាលីករមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការជំរុញសន្តិភាព សាកលភារូបនីយកម្ម សមាហរណកម្មតំបន់ ដែលផ្សារភ្ជាប់រវាងប្រជាជាតិ និងប្រជាជន។ កាលពីឆ្នាំ២០១៨កន្លងមក កម្ពុជាទទួលបានភ្ញៀវទេសចរអន្ដរជាតិប្រមាណ៦.២លាននាក់ ក្នុងអត្រាកំណើន១០,៧ភាគរយនៃវិស័យទេសចរណ៍ ដោយបានបង្កើនចំណូលចូលសេដ្ឋកិច្ចប្រមាណ៤,៣៦៥លានដុល្លារ ស្មើនឹង១២,៧ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប និងបានបង្កើតការងារដោយផ្ទាល់៦២ម៉ឺននាក់ ស្មើ១៣ភាគរយនៃការងារសរុប។ នេះបើតាមរបាយការណ៍ក្រសួងទេសចរណ៍។ របាយការណ៍ដដែល បានបន្ថែមថា តាមរយៈកំណើននៃភ្ញៀវទេសចរអន្ដរជាតិ ចេញដំណើរកម្សាន្ដ ក្នុងពិភពលោកទាំងមូលក្នុងឆ្នាំ២០១៨ រហូតដល់១,៤០០លាននាក់ នៃអត្រាកំណើន៦ភាគរយ បានចូលរួមបង្កើតការងាររហូតដល់១០ភាគរយ នៃការងារសរុបបង្កើតចំណូលសរុបបាន១,៧ទ្រីលានដុល្លារអាមេរិក ស្មើនឹង១០ភាគរយ នៃផលិផលសរុបក្នុងស្រុករបស់ពិភពលោក។ ដោយឡែកនៅឆ្នាំ២០១៩វិញ វិស័យទេសចរណ៍ពិភពលោក ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងបន្ដកើនឡើងទៀត ក្នុងអត្រា៤ភាគរយ ហើយនឹងបន្តទទួលបានភ្ញៀវអន្ដរជាតិ១,៦០០លាននាក់ នៅឆ្នាំ២០២០ និង១,៨០០លាននាក់នៅឆ្នាំ២០៣០៕	ដោយ៖ ផាត ដាណេ
កាលពីការប្រកួតជម្រុះ ក្រុមកម្ពុជា បានយកឈ្នះ ក្រុមឥណ្ឌូណេស៊ី រីឯក្រុមម៉ាឡេស៊ី យកឈ្នះក្រុមថៃ៕	ក្រុមកីឡាគ្រីឃីតជម្រើសជាតិកម្ពុជា បានឈ្នះមេដាយមាសលើវិញ្ញាសា Mens T50 ក្រោយយកឈ្នះក្រុមម៉ាឡេស៊ី នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ កម្ពុជាសម្រេចបានលទ្ធផល ៣៣៤/៧ រីឯម៉ាឡេស៊ី សម្រេចបាន ២៤៥/៧ នៅលើទីលាន AZ Group Cricket Oval។
នំផ្លែអាយ ជាបង្អែមមានរសជាតិផ្អែមដិត ដោយសារស្នូលខាងក្នុងជាស្កត្នោតឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា ស្ករខ្មែរ ហើយខាងក្រៅជាម្សៅអង្ករដំណើប។សម្រាប់គ្រឿងផ្សំនៃបង្អែមមួយមុខនេះ មិនស្មុគស្មាញច្រើនឡើយ ដូចជាម្សៅអង្ករដំណើប ១០៥ក្រាម, ម្សៅអង្ករ៤៥ក្រាម, ទឹកក្តៅឧណ្ហៗ១៣០មីលីលីត្រ និងស្ករត្នោតកាត់ជាដុំតូចៗ ៨០ក្រាម។ ចំណែកល្ង និងដូងជាគ្រឿងបន្ថែមក្រៅពេលចម្អិនរួចរាល់។ ចំពោះរបៀបចម្អិននំផ្លែអាយ មិនពិបាក និងមិនត្រូវការចំណាយពេលយូរឡើយ។ដំបូង ដាក់ម្សៅអង្ករដំណើប និងម្សៅអង្ករតាមបរិមាណខាងលើចូលគ្នា ជាមួយទឹកក្រៅឧណ្ហៗដើម្បីឱ្យល្បាយទាំងពីរចូលគ្នាស្អិតល្អ។ បន្ទាប់ពីច្របល់ចូលគ្នាល្អយើងទុកវា៥នាទីសិន។ ជំហានបន្ទាប់ គឺដាក់ដាំទឹកឱ្យពុះ។ ពេលដែលចាំទឹកពុះអ្នកចម្អិន អាចច្បិចយកម្សៅនំតាមទំហំដែលខ្លួនចង់បាន ប៉ុន្តែជាធម្មតាមិនត្រូវឱ្យតូចពេកឡើយព្រោះវាពិបាកដាក់ស្នូល ហើយបើធំពេកវាអាចនឹងមិនមានរសជាតិឆ្ងាញ់។យើងអាចច្បិចយកដុំម្សៅប្រមាណប៉ុនមេដៃ ហើយសង្កត់វាឱ្យសំប៉ែត ដើម្បីដាក់ស្នូលស្ករត្នោតដែលកាត់ជាដុំតូចៗរួចចូល ហើយលញ់វាឱ្យមូល។ពេលទឹកពុះ យើងយកម្សៅនំលញ់ហើយនោះដាក់ចូល។ នៅពេលដែលកូននំទាំងនោះអណ្តែត មានន័យថានំឆ្អិនហើយ។ បន្ទាប់ពីនំឆ្អិន គួរទុកវាឱ្យត្រជាក់សិន។ នៅពេលរៀបចំដាក់ចាន យើងអាចបន្ថែមល្ង និងដូងដើម្បីឱ្យកាន់តែមានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងមានសោភ័ណភាព។ នំផ្លែអាយមានរសជាតិផ្អែមដិតបន្តិច ដូច្នេះបើបន្ថែមសាច់ដូងដែលកោសរួចចូលវានឹងជួយឱ្យរសជាតិសមល្មម ហើយឈ្ងុយដូងនិងល្ងផងដែរ។ សៀវភៅ កេរដំណែលស្នាដៃម្ហូបខ្មែរឬ The taste of Angkor ត្រូវបានសរសេរជាភាសាអង់គ្លេសនិងត្រូវបានក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ប្រកាសដាក់ឱ្យអនុវត្តលើ «យុទ្ធសាស្ត្រការទូតសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ២០២១-២០២៣» នៅថ្ងៃទី១៨ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ សៀវភៅនេះ មានរាយនាមមុខម្ហូប ៣៨មុខ រួមជាមួយរូបថតម្ហូបរបៀបចម្អិន និងបរិមាណនៃគ្រឿងផ្សំ៕ អត្ថបទទាក់ទង នាវា៤គ្រឿងនឹងវិលមកកម្ពុជាវិញ ក្រោយវៀតណាមមិនឲ្យចូលចត	ភ្នំពេញ៖ នំផ្លែអាយ ជាបង្អែមមួយប្រភេទដ៏មានរសជាតិឆ្ងាញ់ ដែលពលរដ្ឋខ្មែរពេញនិយមបរិភោគ។ នំផ្លែអាយ ជាបង្អែមមួយក្នុងចំណោមបង្អែម៧មុខ ដែលមាននៅក្នុងសៀវភៅ កេរដំណែលស្នាដៃម្ហូបខ្មែរ (The taste of Angkor)។ សៀវភៅនេះត្រូវបានតាត់តែងឡើងដោយ ក្រសួងការបរទេស និង សហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា សម្រាប់អ្នកការទូតកម្ពុជា ផ្សព្វផ្សាយមុខម្ហូបខ្មែរ និងលើកកម្ពស់វប្បធម៌ជាតិលើឆាកអន្តរជាតិ។
ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង និងពោធិ៍សាត់ នឹងរៀបចំសង្រ្កាន្តរយៈពេល៤ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ទី១៦ ខែមេសា ដើម្បីអបអរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ និងបង្កលក្ខណៈសប្បាយរីករាយដល់ពលរដ្ឋក្នុងខេត្តទាំងនោះ។ ខេត្តទាំង២នេះ សង្ឃឹមទទួលបានទេសចរច្រើននាបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។ រដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង នឹងរៀបចំសង្រ្កាន្តបាត់ដំបង នៅបរិវេណក្បែររូបសំណាក់លោកតាដំបងគ្រញ៉ូង ដើម្បីទាក់ទាញទេសចរកាន់តែច្រើនឱ្យមកកកម្សាន្តក្នុងខេត្តនេះ។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋបាលខេត្តបាត់ដំបង ក៏រៀបចំការប្រគំតន្រ្តីបុរាណ-សម័យ ល្បែងប្រជាប្រិយដូចជា បោះអង្គុញ ទាញព្រ័ត្រ សិល្បៈបុរាណរបស់មន្ទីរវប្បធម៌។ រូបភាពពី៖ មន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តបាត់ដំបង ចំណែកឯ រដ្ឋបាលខេត្តពោធិ៍សាត់ សង្រ្កាន្តពោធិ៍សាត់ ក៏ត្រូវបានរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍មហាសង្ក្រាន្ត នៅលើបុរីវប្បធម៌កោះសំពៅមាស ដើម្បីរៀបចំដើម្បីបង្កលក្ខណៈសប្បាយរីករាយដល់ពលរដ្ឋដោយស្មារតីសាមគ្គីភាពជិតស្និទ្ធទៅតាមទំនៀមទម្លាប់ជាតិ។ សង្រា្កន្តខេត្តពោធិ៍សាត់នេះ នឹងត្រូវបានរៀបចំធ្វើនៅលើដងផ្លូវលេខ១០១ទល់មុខសាលាខេត្ត ស្ថិតក្នុងភូមិពាលញែក២ សង្កាត់ផ្ទះព្រៃ ក្រុងពោធិ៍សាត់។ សង្ក្រាន្តពោធិ៍សាត់ នឹងមានការសម្ដែងរបាំប្រពៃណីខ្មែរ លេងល្បែងប្រជាប្រិយ បង្ហោះគោម បាញ់កាំជ្រួច និងការពិព័រណ៍ផលិតផលក្នុងស្រុកផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ដែរថា ចូលឆ្នាំខ្មែរ២០២២ ខេត្តបាត់ដំបង ជាខេត្តដែលមានទេសចរទៅកម្សាន្តច្រើនជាងគេ ប្រមាណ៥៦ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះមានទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ ១ពាន់នាក់។ ខេត្តពោធិ៍សាត់ មានទេសចរទៅកម្សាន្តសរុបជាង ២៩ម៉ឺននាក់ផងដែរ៕ រូបភាពពី៖ មន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តបាត់ដំបង រូបភាពពី៖ រដ្ឋបាលខេត្តពោធិ៍សាត់	ដោយ៖ សែម ប្រាក់ដាវ
សំណើរបស់ស់លោក ខឹម វាសនា ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២0១៨ បានទៅដល់លោក ស៊ិក ប៊ុនហុក ប្រធានគ.ជ.ប. ហើយ។ ក្នុងសំណើនោះ លោក បានសុំឲ្យគ.ជ.ប. លុបចោលនូវចំណុច ដែលកំណត់ថា ប្រជាពលរដ្ឋអាចប្រើសញ្ញាច្រើនយ៉ាង ដើម្បីគូសលើសន្លឹកឆ្នោត។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា ការកំណត់បែបនេះ ធ្វើឲ្យការបោះឆ្នោតលែងសម្ងាត់ ព្រោះគេ អាចសម្គាល់អត្តសញ្ញាណរបស់អ្នកបោះឆ្នោតបាន។ តាមរយៈសំណើរបស់ខ្លួន ប្រធានគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បានប្រាប់ប្រធានគ.ជ.ប. យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ជនខិលខូច អាចទិញ លក់សន្លឹកឆ្នោត ឬគំរាមកំហែងអ្នកបោះឆ្នោតបាន ដោយបង្គាប់បញ្ជា ឬលួងលោមអ្នកបោះឆ្នោតឲ្យគូសសញ្ញាបែបនេះ ឬគូសសញ្ញាបែបនោះ ដែលខ្លួនបានកំណត់»។ មុននឹងដាក់សំណើទាមទារជាផ្លូវការ លោក ខឹម វាសនា និងអ្នកគាំទ្រគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ បាននិយាយពីរឿងនេះច្រើនលើកច្រើនសាមកហើយ។ លោក ខឹម វាសនា ក៏ធ្លាប់អះអាងតាមរយៈការផ្សាយផ្ទាល់ (Live) លើហ្វេសប៊ុកដែរ ថា លោក បានទៅជួបទូតនានា ដូចជាបារាំង និងជប៉ុន ជាដើម ដើម្បីសុំឲ្យជួយជំរុញគ.ជ.ប. ឲ្យកែប្រែពីរបៀបគូសសន្លឹកឆ្នោត។ កាលពីអំឡុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨ គ.ជ.ប. បានផ្សព្វផ្សាយឯកសារ ស្តីពីរបៀបគូសសន្លឹកឆ្នោត។ ក្នុងឯកសារនោះ ក្រៅពីសញ្ញាធិច គ.ជ.ប. បានបង្ហាញសញ្ញាជាច្រើនទៀត ដែលប្រជាពលរដ្ឋអាចគូសលើសន្លឹកឆ្នោត។ សញ្ញាទាំងនោះ មានដូចជា ×, +, -, /, v, U, 0, ~ ។ល។ ម្យ៉ាងទៀត គ.ជ.ប. ក៏បានបញ្ជាក់ដែរ ថាប្រជាពលរដ្ឋ អាចគូសសញ្ញាក្នុងប្រអប់បួនជ្រុងទ្រវែងតូចក៏បាន ឬក៏ក្នុងប្រអប់បួនជ្រុងទ្រវែងធំក៏បាន។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កន្លងមក គ.ជ.ប. បានលើកទឹកចិត្តឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ គូសសញ្ញាធិច លើសន្លឹកឆ្នោត ជាជាងប្រើសញ្ញាផ្សេង៕	លោក ខឹម វាសនា ប្រធានគណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (LDP) ដែលមានរូបជួងជាសញ្ញាសម្គាល់ នៅតែមិនសុខចិត្តនឹងគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប.) ដែលកំណត់យកសញ្ញាច្រើនយ៉ាង សម្រាប់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ គូសលើសន្លឹកឆ្នោត។ ប្រធានគណបក្សនេះ ស្នើឲ្យប្រើសញ្ញាធិច () តែមួយប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់គូសនៅក្នុងប្រអប់បួនជ្រុងទ្រវែងតូចនៃសន្លឹកឆ្នោត ជូនគណបក្សណាមួយ ដែលអ្នកបោះឆ្នោតពេញចិត្ត។
ចំពោះភ្នាក់ងារលក់ឆ្នោតឡូតូ៥ខ្ទង់របស់ក្រុមហ៊ុនឆ្នោតមហាសំណាងទាំងអស់ ក្នុងរយៈពេល៣ថ្ងៃ នៃថ្ងៃប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិនប្រពៃណីចិននៅថ្ងៃទី ១៥ ១៦ ១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៨នេះ បើភ្នាក់ងារឆ្នោតលក់បានទឹកប្រាក់៦០ម៉ឺនរៀល នឹងទទួលបានទឹកប្រាក់បន្ថែម២០ម៉ឺនរៀល ឬ លោកអ្នកលក់បាន ១លាន២សែនរៀល នោះលោកអ្នកនឹងទទួលបានទឹកប្រាក់បន្ថែមរហូតដល់៣៦ម៉ឺនរៀល។ គួរបញ្ចាក់ផងដែរថា ការបន្ថែមជូននេះជាកាដូអាំងប៉ាវពិសេសបន្ថែមពីលើភាគរយ ដែលភ្នាក់ងារលក់របស់ក្រុមហ៊ុនឆ្នោតមហាសំណាងទទួលបានប្រចាំថ្ងៃ។ លើសពីនេះទៅទៀត គ្រប់ភ្នាក់ងារទាំងអស់គ្រាន់តែទិញឆ្នោតកោសគ្រប់ប្រភេទ ចាប់ពី១០០០ដុល្លារឡើងទៅ នឹងទទួលបានទឹកបន្ថែមរហូតដល់១៩% ។ លោកអ្នកអាចកុម្ម៉ង់ទិញឥឡូវនេះតាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ ០៩៣/០៩៨/០៩៩/០៦៨/០៧០ ២៣៥ ២៣៥ ឬ ទំនាក់ទំនងមកកាន់គេហទំព័រហ្វេកប៊ុក KTV Lottery ឬមកជាវផ្ទាល់នៅ អាសយដ្ធាន មជ្ឃមណ្ឌលការិយាល័យពាណិជ្ជកម្មIOC ជាន់ទី៤ មហាវិថីព្រះមុនីវង្ស សង្កាត់បឹងរាំង ខណ្ឌដូនពេញ ។ សូមកុំឲ្យឱកាសដ៏ល្អអស្ចារ្យនេះកន្លងផុតទៅអោយសោះ ព្រោះឱកាសដ៏វិសេសវិសាលនេះមានកំណត់ត្រឹមតែ៣ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ !!! ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	ក្រុមហ៊ុនឆ្នោតមហាសំណាង ទឹកច្រើន ឈ្នះច្រើន ផ្តល់ប្រូមូសិនពិសេសក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំចិនខាងមុខនេះ សម្រាប់គ្រប់ភ្នាក់ងារលក់ឆ្នោតឡូតូ៥ខ្ទង់ និង ឆ្នោតកោស។
ជាញយៗ ចិន តែងបង្ហាញសាច់ដុំ ឬគំរាមប្រើកម្លាំងយោធា ដើម្បីវាយតៃវ៉ាន់ ក្នុងករណីហ៊ានប្រកាសឯករាជ្យ។ ទន្ទឹមនេះ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង ក៏តែងចិញ្ចឹមចិត្តក្នុងការបង្រួបបង្រួមដែនដីទាំងពីរប្រកបដោយសន្តិភាពផងដែរ ដោយចិនបានចាត់ទុកកិច្ចការមួយនេះ ជាបេសកកម្មប្រវត្តិសាស្រ្ត។ បន្ទាប់ពីជំនួបលើកទីពីរជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោកស៊ី ជិនភីង លោក Ma Ying-jeou អតីតប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ ដែលបានកាន់តំណែងចន្លោះពីឆ្នាំ២០០៨ ដល់ឆ្នាំ២០១៦ បានអំពាវនាវក្រុមយុវជនទុកមនោគមវិជ្ជាដោយឡែក ហើយស្វែងយល់ថា ដែនដីទាំងពីរមានការពាក់ព័ន្ធគ្នាទាំងផ្នែកវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្រ្ត។ «សំខាន់ជាងនេះ ប្រជាជនចិននៃដែនដីទាំងពីរ អាចដោះស្រាយជម្លោះប្រកបដោយសន្តិភាព»។ អតីតប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ បានបន្តបែបនេះ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា នៅពេលត្រលប់មកតៃវ៉ាន់វិញ ដោយសំដៅដល់ប្រជាជនចិន និងតៃវ៉ាន់ ដែលឃាំងដោយច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់។ ជំនួបរវាងលោក Ma និងលោកស៊ី លើកដំបូងបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ដោយជំនួបកាលនោះ ត្រូវបានរៀបចំនៅសិង្ហបុរី។ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ អតីតប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ខាងលើ បានក្លាយជាអតីតមេដឹកនាំតៃវ៉ាន់ដំបូង ក្នុងការធ្វើទស្សនកិច្ចទៅចិន ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមស៊ីវិលបានបញ្ចប់ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤៩។ ក្នុងជំនួបនៅថ្ងៃទី១០ ខែមេសា លោកស៊ីបានប្រាប់លោកMa ថា ប្រជាជននៅទាំងសងខាងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់សុទ្ធតែជាប្រជាជនចិន ហើយគ្មានកម្លាំងណាមួយ អាចបំបែកប្រជាជនទាំងពីរ ឬគ្មានបញ្ហាណាមួយ មិនអាចត្រូវបានដោះស្រាយឡើយ។ ទន្ទឹមនេះ លោកស៊ី ក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីផងដែរថា កម្លាំងខាងក្រៅ មិនអាចរារាំងចលនាបង្រួបបង្រួមរវាងដែនដីទាំងពីរបានឡើយ។ ក្នុងជំនួបដដែលនោះ លោកស៊ី ក៏បានចូលរួមរំលែកទុក្ខ និងសោកស្តាយជាមួយប្រជាជនតៃវ៉ាន់ ដែលរងគ្រោះនៅក្នុងរញ្ជួយដីនាពេលថ្មីៗនេះផងដែរ៕	តៃវ៉ាន់ និងចិន អាចដោះស្រាយការខ្វែងគំនិតគ្នាប្រកបដោយសន្តិភាព។ អតីតប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោក Ma Ying-jeou បានបញ្ជាក់ច្បាស់ៗបែបនេះ នៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា បន្ទាប់ពីជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនភីង។ នេះជាជំនួបលើកទីពីររវាងលោកMa និងលោកស៊ី បន្ទាប់ពីជំនួបលើកដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥។
សិង្ហបុរី បន្តនាំមុខគេក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយមានអ្នកឆ្លង COVID-19 សរុបដល់ទៅ២២ ៤៦០ករណី ក្នុងនោះមាន២០នាក់ស្លាប់ និង២ ០៤០ បានជាសះស្បើយ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ The Straits Times។ ជាមួយគ្នា ថៃ មានអ្នកជំងឺ៤នាក់បន្ថែមទៀត ដែលក្នុងនោះមានស្លាប់១ករណី។ សរុបមកដល់ពេលនេះ ថៃ កើនដល់៣ ០០៤ករណី ដោយស្លាប់៥៦នាក់ និងជាសះស្បើយចំនួន២ ៧៨៧នាក់។ សារព័ត៌មាន Thai Enquirer បានបញ្ជាក់ថា ករណីថ្មីភាគច្រើន ត្រូវបានរកឃើញនៅខេត្តភាគខាងត្បូង។ នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បន្ទាប់ពីសិង្ហបុរី ប្រទេសដែលមានករណីឆ្លងច្រើនមាន ឥណ្ឌូណេស៊ី (ជាង១៣០០០), ហ្វីលីពីន (ជាង១ម៉ឺន), ម៉ាឡេស៊ី (ជាង៦៥០០), ថៃ (ជាង៣០០០)។ វៀតណាម មីយ៉ាន់ម៉ា ព្រុយណេ និងកម្ពុជាស្ថិតក្នុងខ្ទង់រយ ខណៈទីម័រខាងកើតមាន២៤ករណី និងឡាវ ១៩ករណី។ ឥណ្ឌូណេស៊ី មានអ្នកស្លាប់៩៤៣នាក់ ហ្វីលីពីន ៦៩៦នាក់ ម៉ាឡេស៊ី១០៧នាក់ ថៃ៥៦នាក់ សិង្ហបុរី២០នាក់ មីយ៉ាន់ម៉ា៦នាក់ ព្រុយណេ១នាក់ ខណៈ វៀតណាម កម្ពុជា ឡាវ និងទីម័រខាងកើត មិនមានករណីស្លាប់ឡើយ៕	ក្រសួងសុខាភិបាលសិង្ហបុរី បានប្រកាសពីការរកឃើញករណីថ្មីនៃ COVID-19 ចំនួន៧៥៣ករណីបន្ថែមទៀតនៅថ្ងៃសៅរ៍នេះ ដែលធ្វើឲ្យចំនួនសរុបឡើងដល់២២ ៤៦០ ខណៈថៃមាន៤ករណីទៀត និងកើនអ្នកស្លាប់១នាក់។
«តាមការប្រគល់ភារកិច្ចពីគណៈអចិន្ត្រៃយ៍(បក្ស) ខ្ញុំកំពុងរៀបចំធ្វើការសិក្សាញែកតួនាទី ភារកិច្ចក្រុមការងារទាំងពីរហ្នឹង ក្រុមការងារបក្ស និងក្រុមការងាររដ្ឋាភិបាល»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់សម្ដេច ស ខេង ដែលបានបន្ថែមថា កិច្ចការងាររបស់រដ្ឋាភិបាលនោះ ក្រុមការងាររដ្ឋាភិបាល ជាអ្នកអនុវត្តផ្ទាល់ ។ ចំណែកក្រុមការងារបក្ស នឹងបំពេញតែកិច្ចការងាររបស់បក្សប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមការអត្ថាធិប្បាយរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ការញែកក្រុមការងារបក្ស និងរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីបញ្ចៀសការបំពេញភារកិច្ចជាន់គ្នា និងផ្ដល់សិទ្ធិសម្រេចឱ្យបានពេញលេញដល់ក្រុមការងារនីមួយៗផង។ «ពីមុនក្រុមការងារបក្សធ្វើ(កិច្ចការងារ)ទាំងអស់ ឥឡូវមានក្រុមការងាររដ្ឋាភិបាល »។ នេះជាការបន្ថែមរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ជាមួយគ្នានេះ សម្ដេច ស ខេង ក៏ប្រាប់ឱ្យមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលទាំងអស់ ត្រូវប្រមូលបញ្ហាពលរដ្ឋមកដោះស្រាយ តាមរយៈការធ្វើវេទិការសាធារណៈ ហើយមិនត្រូវសន្យាខ្យល់នោះឡើយ។ សម្រាប់ប្រមុខក្រសួងមហាផ្ទៃ ការចុះប្រមូលបញ្ហាពលរដ្ឋយកមកដោះស្រាយ គឺជារឿងសំខាន់ ដែលមន្ត្រីគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់ត្រូវអនុវត្តឱ្យបានខ្ជាប់ខ្លួន។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះថា៖«យើងមិនត្រូវដើរប្រមូល(បញ្ហាពលរដ្ឋ) ហើយសន្យា ដើរប្រមូលហើយសន្យានោះទេ គឺអត់បានទេ។ គឺយើងត្រូវធ្វើ(យកមកដោះស្រាយ) បើសិនជាមានបញ្ហាអី នៅកន្លែងហ្នឹងហើយ ដែលពលរដ្ឋសំណូមពរ គឺយើងត្រូវដោះស្រាយ។ បើដោះស្រាយមិនបានទេ ត្រូវរាយការណ៍(ទៅថ្នាក់លើ) សុំយោបល់ និងការគាំទ្រដោះស្រាយ»។ អនុប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជារូបនេះ ក៏បានរម្លឹកប្រាប់មន្ត្រីខ្លួនថា ពលរដ្ឋគឺជាម្ចាស់ឆ្នោតរបស់គណបក្សប្រជាជន មុននឹងបង្កើតបានរដ្ឋាភិបាលមួយមក ដូច្នេះមិនត្រូវបោកប្រាស់ និងបោះបង់ពលរដ្ឋ នៅពេលដែលពួកគេជួបបញ្ហានោះឡើយ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ សម្ដេច ស ខេង កំពុងសិក្សាញែកក្រុមការងារបក្ស និងរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីសម្រួល និងបញ្ចៀសការបំពេញភារកិច្ចជាន់គ្នា។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ស ខេង នៅក្នុងពិធីអបអរសាទរ ខួបលើកទី៤១ នៃទិវាជ័យជម្នះ ៧មករា (១៩៧៩-២០២០) នៅខេត្តបាត់ដំបង នាព្រឹកថ្ងៃទី៩ មករានេះ។
លោក ចេង មុនីរ៉ា អភិបាលខណ្ឌច្បារអំពៅ បានបញ្ជាក់ថា អាជ្ញាធរបានចុះទៅណែនាំ និងហាមពលរដ្ឋសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗនៅតាមបណ្តោយប្រឡាយព្រែកប្រា កន្លងមកដែរ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋខ្លះ នៅតែបន្តសាងសង់សំណង់រំលោភចូលនៅប្រឡាយព្រែកប្រា ដដែល។ លោកអភិបាលខណ្ឌច្បារអំពៅ បានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋកុំសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗ នៅលើដីចំណីប្រឡាយព្រែកប្រា និងប្រឡាយសាធារណៈក្នុងភូមិសាស្ត្រខាងលើ ដើម្បីរក្សាសោភ័ណភាពក្នុងមូលដ្ឋាន។ លោក ចេង មុនីរ៉ា បានរៀបរាប់ក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងនាថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ដូច្នេះថា៖«ដើម្បីរក្សាបាននូវទំហំប្រឡាយស្របតាមប្លង់គោលប្រើប្រាស់ដីធ្លីថ្នាក់ខណ្ឌ ដែលបានអនុម័តរួចហើយ ដែលជាមធ្យោបាយសមស្របបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ការរំដោះទឹក ហើយបញ្ជៀសបាននូវការលិចលង់លំនៅឋាន ផលដំណាំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ រក្សានូវទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ និងលើកកម្ពស់សោភ័ណភាពក្នុងមូលដ្ឋាន និងរាជធានីភ្នំពេញ រដ្ឋបាលខណ្ឌអំពាវនាវដល់អ្នកពាក់ព័ន្ធទាំងអស់បញ្ឈប់នូវសកម្មភាពនេះជាបន្ទាន់»។ លោក ចេង មុនីរ៉ា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ក្នុងករណីបុគ្គលណាម្នាក់ដែលបំពាននូវការអំពាវនាវនេះ រដ្ឋបាលខណ្ឌនឹងចាត់វិធានការរដ្ឋបាលតាមផ្លូវច្បាប់ ដែលមានជាធរមាន ដោយពុំមានការលើកលែងឡើយ៕	ភ្នំពេញ៖ ពលរដ្ឋរស់នៅតាមប្រឡាយព្រែកប្រា ក្នុងភូមិអូរអណ្តូង សង្កាត់ព្រែកប្រា និងភូមិចំពុះក្អែង១ សង្កាត់ព្រែកថ្មី ហាមសាងសង់សំណង់ផ្សេងៗ ដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ការរំដោះទឹក និងការលិចលង់លំនៅឋានរបស់ពលរដ្ឋ។ នេះជាបម្រាមរបស់លោក ចេង មុនីរ៉ា អភិបាលខណ្ឌច្បារអំពៅ ។
អត្ថន័យ មិនប្រែប្រួលឡើយ ទោះជាពាក្យនោះ បញ្ចប់ដោយជើង «ខ» ឬ ជើង «ស»។ ពាក្យទាំងនោះ មានដូចជា អភិរក្ខ ឬ អភិរក្ស, រួមរក្ខ ឬ រួមរក្ស, អារក្ខទេវតា ឬ អារក្សទេវតា, បក្ខ ឬ បក្ស, លក្ខណ៍ ឬ លក្សណ៍, ទុរ្ភិក្ខ ឬ ទុរ្ភិក្ស ។ល។ ទោះពាក្យខាងលើនេះ អាចសរសេរបានពីរយ៉ាង ពោលគឺ មួយ ដាក់ ជើង «ខ» នៅខាងចុង ហើយមួយទៀត ដាក់ជើង «ស» នៅខាងចុងក៏ដោយ ក៏មិនមានអត្ថន័យខុសគ្នាដែរ។ ជាក់ស្តែង ពាក្យ អភិរក្ខ ឬ អភិរក្ស មានន័យថា «រក្សាដោយប្រយ័ត្ន»។ ពាក្យ អភិរក្ខ ឬ អភិរក្ស មិនអាចមានអត្ថន័យផ្សេងពីគ្នា ព្រោះតែការផ្លាស់ប្តូរជើងអក្សរ នៅខាងចុងនោះទេ។ ការបកស្រាយខាងលើនេះ គឺយកវចនានុក្រមរបស់សម្តេច ជួន ណាត ជាគោល៕	ជើងអក្សរ «ខ» ដែលនៅខាងចុងនៃពាក្យមួយចំនួន អាចផ្លាស់ប្តូរទៅជាជើងអក្សរ «ស» បាន ឬពន្យល់បញ្ច្រាស់មកវិញថា ជើងអក្សរ «ស» ដែលនៅខាងចុងនៃពាក្យមួយចំនួន អាចផ្លាស់ប្តូរទៅជាជើងអក្សរ «ខ» ក៏បានដែរ។
ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាបានស្ថិតក្នុងភាពចលាចលតាំងពីពេលដែលមានរដ្ឋប្រហារយោធាកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២១ មក ដោយជម្លោះប្រដាប់អាវុធបានរីករាលដាលនៅទូទាំងប្រទេស។ អ្នកជំនាញរំពឹងថា សន្ទុះកើនឡើងនៃការប្រយុទ្ធគ្នានេះនឹងបង្កឱ្យមានជនភៀសខ្លួនបន្ថែមទៀតឆ្លងព្រំដែនចូលទៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ករណីនេះនឹងជំរុញឱ្យប្រទេសថៃធ្វើកិច្ចការបន្ថែមទៀតដើម្បីជួយជនភៀសខ្លួនទាំងនោះ។ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋាភិបាលថៃ។ កាលពីដើមខែធ្នូ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃលោក Parnpree Bahiddha-Nukara បាននិយាយថា ប្រទេសថៃត្រៀមលក្ខណៈរួចរាល់នៅក្នុងការសាងសង់ជម្រកស្នាក់នៅបណ្ដោះអាសន្នដើម្បីទទួលយកជនភៀសខ្លួនមីយ៉ាន់ម៉ា។ នេះបើយោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍របស់កាសែត Bangkok Post។ កាសែត Bangkok Post បានស្រង់សម្ដីរបស់លោក Bahiddha-Nukara ដែលបាននិយាយថា៖ «ប្រសិនបើអំពើហិង្សាកើនឡើង អាចមានជនភៀសខ្លួនចេញទៅគ្រប់ទិសទីទាំងអស់ មិនមែនត្រឹមតែសំដៅឆ្ពោះមកប្រទេសថៃប៉ុណ្ណោះទេ»។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ក្រសួងការបរទេសថៃបានបញ្ជាក់ថាខ្លួនបានយល់ព្រមជាមួយប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ានៅក្នុងការបង្កើតកងកម្លាំងពិសេសដើម្បីបង្កើនជំនួយមនុស្សធម៌ដល់ជនផ្លាស់ទីដោយបង្ខំនៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងអំឡុងសង្គ្រាម។ ការប្រកាសនេះបានធ្វើឡើងតាមរយៈសេចក្ដីជូនដំណឹង បន្ទាប់ពីលោក Parnpree បានជួបជាមួយនឹងឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីមីយ៉ាន់ម៉ាលោក U Than Swe ដែលតែងតាំងដោយយោធា។ លោក Thitinan Pongsudhirak អ្នកវិភាគនយោបាយនៅក្នុងទីក្រុងបាងកកនៃប្រទេសថៃ បាននិយាយថា វាបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថារដ្ឋាភិបាលថៃកំពុងប្រើវិធីសាស្ត្រផ្សេងចំពោះមីយ៉ាន់ម៉ា ប៉ុន្តែវិធីសាស្ត្រនោះចាំបាច់ត្រូវតែមានលក្ខណៈ «បរិយាប័ន្ន» បន្ថែមទៀត ប្រសិនបើគេចង់បន្ធូរបន្ថយជម្លោះនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ លោកបានប្រាប់ VOA ថា៖ «រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Srettha កំពុងប្រើវិធីផ្សេងបើប្រៀបជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Prayut ដែលវិធីនោះគឺការផ្ដោតលើតួនាទីមនុស្សធម៌នៅក្នុងជម្លោះនៅមីយ៉ាន់ម៉ា»។ លោក Pongsudhirak ចង់សំដៅលើអតីតអគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃលោក Prayut Chan-o-Cha ដែលបានដឹកនាំរដ្ឋប្រហារយោធាឆ្នាំ ២០១៤។ លោក Prayut បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅឆ្នាំ ២០១៩។ បន្ទាប់ពីបានកាន់អំណាចអស់រយៈពេល ៩ ឆ្នាំមក ការដឹកនាំរបស់លោក Prayut បានឈានដល់ទីបញ្ចប់នៅក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០២៣។ រដ្ឋាភិបាលថៃនៅតែធ្វើទំនាក់ទំនងការងារដដែលជាមួយនឹងក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាដែលដឹកនាំប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាសព្វថ្ងៃនេះ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Thitinan។ លោកបានលើកឡើងដូច្នេះថា៖ «រដ្ឋាភិបាលថៃចាំបាច់ត្រូវនិយាយជាមួយនឹងអ្នកនៅមូលដ្ឋានផ្ទាល់នៅក្នុងក្រុមសង្គមស៊ីវិលផ្សេងៗនិងក្រុមជាតិសាសន៍ភាគតិច។ ពួកគេទាំងនេះគឺជាអ្នកដែលកំពុងរងការប៉ះពាល់»។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «ការប្រយុទ្ធគ្នា [នៅមីយ៉ាន់ម៉ា] គឺមានតែកាន់តែអាក្រក់ឡើងប៉ុណ្ណោះ។ មនុស្សជាច្រើនទៀតនឹងត្រូវបង្ខំខ្លួនគេចចេញពីផ្ទះសម្បែង។ ខ្ញុំមិនគិតថាវានឹងក្លាយជាមហន្តរាយខ្លាំងដោយមានមនុស្សរាប់សែននាក់ [ភៀសខ្លួនពីផ្ទះសម្បែង] នោះទេ។ ប៉ុន្តែស្ថានការណ៍នេះនឹងធ្ងន់ធ្ងរ»។ តាំងពីរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានដណ្ដើមកាន់អំណាចនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២១ មក របបនេះបានបង្ក្រាបលើអ្នកនយោបាយប្រឆាំងនិងជនណាដែលប្រឆាំងនឹងខ្លួន។ អ្នកនយោបាយដែលត្រូវបានយោធាបណ្ដេញចេញពីតំណែងនិងថ្នាក់ដឹកនាំតំបន់បានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលឯកភាពជាតិ (NUG) ដែលជារដ្ឋាភិបាលស្រមោល រីឯជនស៊ីវិលនិងសកម្មជននានាវិញបានកាន់កាំភ្លើងចូលរួមជាមួយនឹងក្រុមប្រដាប់អាវុធជាតិសាសន៍ភាគតិចផ្សេងៗដើម្បីតស៊ូប្រឆាំងនឹងរបបយោធា។ កាលពីខែតុលា សម្ព័ន្ធភាពត្រីភាគីនៃកងកម្លាំងប្រឆាំងបានចាប់ផ្ដើមធ្វើប្រតិបត្តិការវាយប្រហារបែបយោធាទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលប្រតិបត្តិការនោះមានឈ្មោះថា «ប្រតិបត្តិការ ១០២៧»។ ការវាយប្រហារតបតទៅវិញនេះបានចាប់ផ្ដើមនៅក្នុងរដ្ឋ Shan នៅភាគខាងជើងប្រទេស ប៉ុន្តែតាំងពីពេលនោះមកវាបានជំរុញឱ្យមានការវាយប្រហារនៅទូទាំងប្រទេសដោយមានក្រុមប្រដាប់អាវុធកាន់តែច្រើនចូលរួម។ ឃុំជាច្រើននិងប៉ុស្តិ៍យោធារាប់រយរបស់ពួកយោធាត្រូវបានដណ្ដើមកាន់កាប់។ អ្នកវិភាគថាស្ថានការណ៍នេះគឺជាការប្រឈមដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុតចំពោះរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាតាំងពីពេលរដ្ឋប្រហារមក។ តួនាទីថ្មីដែលថៃកំពុងប្រកាន់យកនេះគឺជាការផ្លាស់ប្ដូរពីការដឹកនាំកាលពីមុនរបស់ប្រទេសនេះ។ នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសថៃមានរដ្ឋាភិបាលថ្មីដឹកនាំដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Srettha Thavisin។ អគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពថ្មីលោកនាយឧត្តមសេនីយ៍ Songwit Noonpakdee ក៏ត្រូវបានតែងតាំងកាលពីខែតុលាផងដែរ។ អ្នកស្រី Lalita Hanwong គ្រូឯកទេសប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៃសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart University ក្នុងទីក្រុងបាងកក បានប្រាប់ VOA កាលពីដើមឆ្នាំ ២០២៣ ថា៖ «ក្នុងរបបដឹកនាំរបស់លោក Prayut Chan-o-Cha ប្រទេសថៃនិងមីយ៉ាន់ម៉ាមានភាពជិតស្និទ្ធជាមួយគ្នា ជាពិសេសនៅក្រោយរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ ២០២១ នៅមីយ៉ាន់ម៉ា»។ អ្នកស្រីបានបន្ថែមថា៖ «អគ្គមេបញ្ជាការកងយោធពលភូមិន្ទថ្មីរបស់ថៃជាមនុស្សដែលមានចិត្តទូលាយ។ លោកឆ្លាត។ លោកចង់ផ្លាស់ប្ដូរវិធីធ្វើការលើប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ មានការពិភាក្សាគ្នាជាច្រើនរវាងសភា រដ្ឋាភិបាល និងតួអង្គទាំងអស់នៅក្នុងបរិបទមនុស្សធម៌»។ អ្នកស្រី Lalita បានប្រាប់ VOA កាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែធ្នូថា៖ «រដ្ឋាភិបាលថៃសព្វថ្ងៃមានលក្ខណៈសុទិដ្ឋិនិយមជាងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Prayut។ ខ្ញុំគិតថាមានជម្រើសជាច្រើនដែលអាចធ្វើបានដូចជាធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលរវាងភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាជាដើម។ ខ្ញុំចង់ឃើញជំហានតិចតួចនៃការចរចាសន្តិភាពរវាងភាគីទាំងអស់ឬក៏ភាគីភាគច្រើនធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ»។ ការសន្យាកាលពីពេលថ្មីៗនេះរបស់ប្រទេសថៃនៅក្នុងការផ្ដល់ជំនួយមិនបានដំណើរការបានប្រសើរនោះទេនៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក Tun Aung Shwe អ្នកតំណាងរដ្ឋាភិបាលឯកភាពជាតិមីយ៉ាន់ម៉ាប្រចាំប្រទេសអូស្ត្រាលី។ លោកបាននិយាយថា ជំនួយណាមួយក៏ដោយគឺត្រូវតែរួមបញ្ចូលភាគីទាំងអស់។ លោកបានប្រាប់ VOA ថា៖ «ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាមានការក្ដៅក្រហាយខ្លាំងចំពោះកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ ដោយសារតែរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានបង្កើតវិបត្តិមនុស្សធម៌នៅពេលបច្ចុប្បន្នក្នុងបំណងធ្វើឱ្យចលនាប្រឆាំងចុះខ្សោយ»។ លោកបានបន្តថា៖ «នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ជនរងគ្រោះរាប់លាននាក់និងសហគមន៍ងាយរងគ្រោះនានារស់នៅក្នុងតំបន់ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលឯកភាពជាតិនិងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលនេះ។ ដើម្បីឱ្យមានលទ្ធផលធំដុំ ការប្រឡូករបស់រដ្ឋាភិបាលថៃគួរតែផ្ដល់អាទិភាពលើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលឯកភាពជាតិនិងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលនេះ»។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «ប្រសិនបើគ្មានការប្រឡូកបែបនេះទេ ទោះបីជាមានបំណងល្អប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏កិច្ចប្រឹងប្រែងនេះអាចមិនផ្ដល់លទ្ធផលវិជ្ជមានតាមការចង់បាននោះឡើយ»។ ទោះបីជារដ្ឋាភិបាលថៃបានសន្យាផ្ដល់ការជួយជ្រោមជ្រែងថ្មីក៏ដោយ ក៏អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស Human Rights Watch ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុង New York សហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ថាប្រទេសថៃកាលពីពេលថ្មីៗនេះបានបញ្ជូនត្រឡប់ទៅកាន់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាវិញនូវជនភៀសខ្លួនមីយ៉ាន់ម៉ារាប់ពាន់នាក់ដែលជ្រកពួនគេចពីការប្រយុទ្ធគ្នាកាលពីចុងខែតុលា។ បើយោងតាមអង្គការសហប្រជាជាតិ ជនភៀសខ្លួនប្រហែល ៩១.០០០ នាក់មកពីមីយ៉ាន់ម៉ាបានរស់នៅក្នុងប្រទេសថៃអស់រយៈពេលរាប់ទសវត្សរ៍មកហើយ ប៉ុន្តែអង្គការសិទ្ធិមនុស្សនានាបានបញ្ជាក់ថា ជនភៀសខ្លួនបន្ថែមទៀតប្រហែល ៤៥.០០០ នាក់បានចូលមកក្នុងប្រទេសថៃតាំងពីពេលរដ្ឋប្រហារយោធានៅមីយ៉ាន់ម៉ាមក។ ប្រទេសថៃមិនមែនជាភាគីនៃអនុសញ្ញាជនភៀសខ្លួនឆ្នាំ ១៩៥១ នោះទេ ប៉ុន្តែបានសន្យាម្ដងហើយម្ដងទៀតថានឹងការពារជនភៀសខ្លួននៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន៕	ខណៈការប្រយុទ្ធគ្នារវាងក្រុមឧទ្ទាមនិងរបបយោធាកាន់តែតានតឹងឡើងនៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា អ្នកជំនាញនានាបាននិយាយថា ប្រទេសថៃកំពុងផ្លាស់ប្ដូរវិធីសាស្ត្ររបស់ខ្លួនចំពោះប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ានិងផ្ដោតបន្ថែមលើតួនាទីបែបមនុស្សធម៌។
ការហាមប្រាមនេះ ក៏ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រសួង បានរកឃើញជាបន្តបន្ទាប់ អាល់កុលក្លែងក្លាយ និងសារធាតុសម្លាប់មេរោគដែលមិនមានគុណភាពត្រឹមត្រូវតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេស ដែលត្រូវបានដាក់លក់នៅលើទីផ្សារ។ សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ចេញផ្សាយនៅល្ងាចថ្ងៃទី៣១ មីនា ក្រសួងបានបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីតម្រូវឲ្យមានលេខបញ្ជិកាហើយ ការលក់ឱសថ ឧបករណ៍បរិក្ខារពេទ្យ និងសារធាតុសម្លាប់មេរោគទាំងអស់ ត្រូវលក់តែនៅតាមឱសថស្ថាន និងឱសថស្ថានរងស្របច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺមិនអនុញ្ញាតឲ្យលក់តាមប្រព័ន្ធអនឡាញឡើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការលក់គ្រឿងសំអាងគ្រប់ប្រភេទ ត្រូវមានលេខប្រវេទន៍ ពីក្រសួងសុខាភិបាល ហើយខ្លឹមសារផ្សព្វផ្សាយឱសថ ឧបរកណ៍បរិក្ខាពេទ្យ ប្រតិករ និងគ្រឿងសំអាងគ្រប់ប្រភេទ ត្រូវមានការអនុញ្ញាតពីក្រសួងខុសាភិបាល ដើម្បីឲ្យមានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវតាមវេជ្ជសាស្ត្រ ឱសថសាស្ត្រ និងទន្តសាស្ត្រ៕	ក្រសួងសុខាភិបាល បានហាមប្រាមការលក់ឱសថ ឧបករណ៍បរិក្ខារពេទ្យ និងសារធាតុសម្លាប់មេរោគនានា គ្មានលេខបញ្ជកា ឬលេខប្រវេទន៍ ពីក្រសួងសុខាភិបាល។ បំរាមនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រសួងសង្កេតឃើញថា មានឱសថ ឧបករណ៍បរិក្ខាពេទ្យ និងសាធាតុសម្លាប់មេរោគ ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយលក់យ៉ាងអនាធិបតេយ្យ នៅតាមបណ្តាញសង្គម។
បើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters អ្នកចាំទីវ័យ៣៣ឆ្នាំរូបនេះ ទទួលការធ្វើតេស្តក្រោយការប្រកួតជម្រុះ World Cup នៅខែវិច្ឆិកាដោយបង្ហាញលទ្ធផលវិជ្ជមានសារធាតុហាមឃាត់ Trimetazidine។ Trimetazidine ជាថ្នាំបេះដូងដែលទីភ្នាក់ងារប្រឆាំងសារធាតុញៀនពិភពលោក (WADA) ចាត់ថ្នាក់ថាជាថ្នាំរំញោច និងត្រូវហាមឃាត់សម្រាប់កីឡាករអាជីព។ ការពិន័យរបស់ FIFA បានធ្វើឱ្យ Gbohouo ត្រូវខកខានការប្រកួតពានរង្វាន់អាហ្វ្រិក Africa Cup of Nations (AFCON) ឆ្នាំនេះ។ ដោយឡែកសម្រាប់ក្លិប Wolkite City នៅលីគកំពូលអេត្យូពីដែល Gbohouo កំពុងប្រកបអាជីព មិនទាន់ដឹងថា ត្រូវហាម ដូចក្រុមជម្រើសជាតិឬអត់នោះទេ។ សេចក្តីប្រកាសរបស់ FIFA សរសេរថា Gbohouo បានបំពានមាត្រា៦ នៃបទប្បញ្ញត្តិប្រឆាំងសារធាតុញៀនរបស់ FIFA និងមាត្រា ១៧ នៃក្រមវិន័យរបស់ FIFA។ ដូច្នេះស្ថាប័នគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់ពិភពលោកសម្រេចពិន័យអ្នកចាំទីរូបនេះ១៨ខែក្នុងការប្រកួតអន្តរជាតិ។ Gbohouo ដែលបង្ហាញខ្លួនឱ្យក្រុមជម្រើសជាតិកូដឌីវ័រ៦៥ប្រកួត រួមចំណែកជួយក្រុមរហស្សនាមដំរីឈ្នះពានរង្វាន់តំបន់អាហ្រិក AFCON ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥៕	សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមិថុនា ពិន័យអ្នកចាំទីសញ្ជាតិកូដឌីវ័រ Sylvain Gbohouo មិនឱ្យពាក់ព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់រយៈពេល១៨ខែ ក្រោយរកឃើញប្រើប្រាស់សារធាតុហាមឃាត់កាលពីឆ្នាំមុន។
សុន្ទរកថាដ៏ទាក់ទាញ និងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលរបស់លោក Bill Gates បានធ្វើឡើងនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ពិព័ណ៌បច្ចេកវិទ្យាស្តីពីការបង្កើតបង្គន់អនាម័យកាលពីថ្ងៃអង្គារទី៦ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៨នៅក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន។ សារព័ត៌មាន BBC បានផ្សាយថា មូលនិធិរបស់លោកដែលមានឈ្មោះ Bill & Melinda Gates បានចំណាយថវិកាប្រហែលជាង២០០លានដុល្លារក្នុងរយៈពេល៧ឆ្នាំចុងក្រោយនេះដើម្បីសិក្សាលើគម្រោងបង្កើតបង្គន់អនាម័យនេះឡើង។ ការសិក្សាបានបង្ហាញថា ក្នុងលាមករបស់មនុស្សមានវត្តមានមេរោគ និងវីរុសជាច្រើនប្រភេទដែលវាជាកត្តាដែលអាចនាំឲ្យមានការឆ្លងជំងឺជាច្រើនផ្សេងៗយ៉ាងងាយស្រួល។ ក្នុងពិព័រណ៍នេះដែរ គេឃើញមានការដាក់តាំងសម្ភារទំនើបៗចំនួន២០ ដែលមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងកាជួយបង្ការជំងឺឆ្លង និងសម្លាប់មេរោគដែលបង្កដោយការបន្ទោរបង់ខ្វះអនាម័យផងដែរ។ ដាក់ដបលាមកនៅក្បែរខ្លួន លោក Bill Gates បាននិយាយលេងសើចទៅកាន់អ្នកចូលរួមសន្និសីទដូច្នេះថា៖« ខ្ញុំត្រូវនិយាយថា កាលពីដប់ឆ្នាំមុន ខ្ញុំមិនដែលធ្លាប់ស្រមៃថា ខ្ញុំអាចនឹងមានចំណេះដឹងច្រើនពីលាមកបែបនេះទេ។ ហើយខ្ញុំពិតជាមិនដែលគិតថា ភរិយាខ្ញុំ Melinda ដាស់តឿនខ្ញុំឲ្យឈប់និយាយពីបង្គន់និងលាមកនៅតុបាយនោះឡើយ»។ តាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាជនប្រមាណជា ២៣០០លាននាក់ទូទាំងពិភពលោកនៅមិនទាន់មានបង្គន់ប្រើប្រាស់សមរម្យសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅឡើយទេ។ ដូច្នេះហើយគេរំពឹងថា មូលនិធិមួយរបស់មហាសេដ្ឋីអាមេរិកខាងលើនេះអាចនឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធានាសុខុមាលភាពប្រជាជន តាមរយៈការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងពីសារសំខាន់នៃបង្គន់អនាម័យក៏ដូចជាជំរុញការកសាងបង្គន់អនាម័យដែរ។ គេសង្ឃឹមថា ក្រោមគម្រោងទាំងនេះបង្គន់អនាម័យកាន់តែច្រើននឹងត្រូវកសាងនៅតាមសាលារៀនឬមន្ទីរពេទ្យ រួមទាំងនៅតាមផ្ទះប្រជាជនដែលមានទីតាំងនៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាលនានាជុំវិញពិភពលោកផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍នៃការតាំងពិព័រណ៍បច្ចេកវិទ្យាបង្គន់អនាម័យដែលមានរយៈពេល៣ថ្ងៃ ត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅប្រទេសចិន ដោយសារប្រធានាធិបតីចិនលោក ស៊ី ជិនភីង មានគោលដៅកសាងបង្គន់អនាម័យទូទាំងប្រទេសតាមរយៈការអនុវត្តគោលនយោបាយ«បដិវត្តន៍បង្គន់អនាម័យ» ។ ទោះជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចលេខពីរក្តី ចិនស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលខ្វះខាតបង្គន់អនាម័យធ្ងន់ធ្ងរ៕	មហាសេដ្ឋី Bill Gates ជាស្ថាបនិកនៃក្រុមហ៊ុន Microsoft បានធ្វើឲ្យអ្នកចូលរួមក្នុងសន្និសីទអន្តរជាតិមួយភ្ញាក់ផ្អើលដោយលោកបានគ្រវីបង្ហាញដប«លាមក» ក្នុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថាស្តីពីយុទ្ធការលើកស្ទួយគម្រោងកសាងបង្គន់អនាម័យជួយប្រជាជនក្រីក្រក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាលទូទាំងពិភពលោក។
ក្នុងបទអន្តរាគមន៍ ឆ្លើយតបនឹងកិច្ចពិភាក្សាពីតួនាទីរបស់កម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបកស្រាយថា កម្ពុជា កំពុងកាន់ដុំថ្មក្តៅក្នុងដៃ ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន។ ដុំថ្មក្ដៅ ដែលសម្ដេច ហ៊ុន សែន លើកឡើងនេះ គឺសំដៅលើបញ្ហាក្នុងតំបន់ ជុំវិញស្ថានភាពជម្លោះនយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា និងតំបន់ជម្លោះក្នុងដែនសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ បញ្ហាក្នុងតំបន់ទាំងពីរនេះ គឺជារឿងមួយអន្លើ ដែលត្រូវរកវិធីដោះស្រាយ។ បញ្ហាមួយទៀត ដែលប្រធានអាស៊ាន ឆ្នាំ២០២២នេះ ព្រួយបារម្ភទៀតនោះ គឺបញ្ហាខ្វះស្បៀង និងថាមពល នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ខាងមុខ ដែលកើតចេញពីជម្លោះយោធារវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ដែលកំពុងអូសបន្លាយពេល៣ខែមកនេះ។ សម្ដេច ហ៊ុន សែន មើលឃើញថា បញ្ហាជម្លោះរវាងប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងកើតទាំងពីរនេះ វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកហើយ ប៉ុន្តែការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចលើរុស្ស៊ី ដោយសារបញ្ហាជម្លោះនេះ វាកាន់តែជះឥទ្ធិពលអាក្រក់សេដ្ឋកិច្ចសាកលថែមទៀត។ ត្រង់ចំណុចនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានថ្លែងចំពោះមុខមន្ត្រី និងធុរកិច្ចជនបរទេស ដូច្នេះថា៖«ឥឡូវនេះ ប្រទេសនានា ដែលមិនប្រឈមបញ្ហា កំពុងតែជួបគ្រោះទ្វេទិស គ្រោះម្ខាងគឺចេញពីសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុក្រែន ប៉ុន្តែគ្រោះម្ខាងទៀត គឺចេញពីទណ្ឌកម្ម (សេដ្ឋកិច្ច) តែម្ដង។ រឿងទណ្ឌកម្មនេះ គួរតែឈប់ប្រើទៅ វាអត់បានផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ណាមួយ សម្រាប់(ពិភពលោក) សូម្បីតែអ្នកដាក់ទណ្ឌកម្មគេ ក៏ខាតខ្លួនឯងដែរ កុំថាឡើយប្រទេសយើងក្រីក្រ។ ប្រទេសដែលកំពុងដាក់ទណ្ឌកម្ម(សេដ្ឋកិច្ច) ទៅលើរុស្ស៊ីនោះ តើបានអីត្រលប់មកវិញ? កំពុងតែចោទជាបញ្ហា»។ ក្នុងន័យនេះ ប្រធានអាស៊ាន ក៏បានព្យាយាមពន្យល់ថា បើសិនជាប្រទេសរុស្ស៊ី កាត់ផ្ដាច់ឧស្ម័ន ឈប់លក់ឱ្យប្រទេសតំបន់អឺរ៉ុប ដោយសារតែទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចនេះ ប្រទេសប្រាកដជាគ្មានឧស្ម័នប្រើប្រាស់ឡើយ។ «ឥឡូវខ្ញុំលើកឧទាហរណ៍មួយ ប្រសិនបើរុស្ស៊ីកាត់ផ្ដាច់ឧស្ម័នភ្លាមឈប់បញ្ជូនមកប្រទេសអឺរ៉ុប តើប្រទេសអឺរ៉ុបនឹងប្រើប្រាស់អ្វីជំនួសឧស្ម័ន ? តើទៅកាប់ឈើ?កាប់ឧស? ដើម្បីចម្អិនអាហារមែនទេ។ នេះមិនទាន់ដល់កម្រិតរុស្ស៊ី កាត់ឧស្ម័នចេញពីអឺរ៉ុបទេ។ ឥឡូវនេះ សូម្បីតែអ្វីដែលធ្លាប់នាំចេញទៅរុស្ស៊ី ឬរុស្ស៊ីធ្លាប់នាំចេញមក ទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែខាត ព្រោះវាប្រៀបដូចជាការបិទទ្វារអ៊ីចឹង កាលណាបិទហើយយើងក៏ចេញមិនរួច គេក៏ចូលមិនបាន»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានបន្ថែមថា ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចលើរុស្ស៊ី ឬប្រទេសណាមួយនោះ គឺវាស្រោចត្រូវទាំងអស់គ្នា មិនថាប្រទេសធំ តូច ឬអ្នកមិនពាក់ព័ន្ធឡើយ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បានបង្ហាញពីកង្វល់នៃវិបត្តិថាមពល និងស្បៀងផងដែរ។ សម្ដេច បានពន្យល់ថា បច្ចុប្បន្នពិភពលោក កំពុងជួបបញ្ហាវិបត្តិថាមពល ដោយសារតែប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ ដែលកើតចេញពីជម្លោះរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែន ។ នោះក៏ព្រោះតែរុស្ស៊ី និងបណ្ដាប្រទេស ផលិតប្រេងផ្សេងទៀត ផ្អាកការផលិត និងការនាំចេញ ដែលជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានជាសាកល។ អត្ថបទទាក់ទង សម្តេច ហ៊ុន សែន ព្យាករថា ឆ្នាំ២០២៣ ពិភពលោកអាចជួបវិបត្តិស្បៀង និងថាមពល បញ្ហាខ្វះប្រេង និងថាមពលនេះ ក៏អាចជះឥទ្ធិពលដល់ប្រទេសផលិតស្រូវ និងពោតសាលី ក៏ដូចជាតម្លៃទំនិញ និងការដឹកជញ្ជូន ដែលបង្កឱ្យមានបញ្ហាសន្តិសុខស្បៀងផងដែរ។ នេះបើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលសង្ឃឹមថា បញ្ហាសន្តិសុខស្បៀងនៅតំបន់អាស៊ាន នឹងមិនរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរពេកទេ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវរកដំណោះស្រាយទប់ស្កាត់បញ្ហានេះដែរ៕	ថ្លែងក្នុងកិច្ចពិភាក្សាក្រោមប្រធានបទ ទិដ្ឋភាពយុទ្ធសាស្រ្ត ស្តីពីអាស៊ាន តួនាទីជាប្រធានអាស៊ានរបស់កម្ពុជា ពីទីក្រុងដាវ៉ូស ប្រទេសស្វីស នៅថ្ងៃទី២៤ ឧសភា សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានប្រាប់ពិភពលោកឱ្យឈប់ប្រើប្រាស់យន្តការដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចលើប្រទេសនានាទៀត ព្រោះវាគ្មានផលចំណេញឡើយ។
នៅអ៊ីតាលី ទីតាំង និងហាងជាច្រើនស្វាគមន៍អ្នកដែលចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩រួចហើយប៉ុណ្ណោះ។ ករណីនេះ Andrea Colonnetta មិនចាំបាច់ព្រួយបារម្ភពីរឿងបាត់កាត ឬត្រូវដាក់វាជាប់តាមខ្លួននោះឡើយ ពីព្រោះគេមាន QR Code នៅជាប់នឹងដៃរួចស្រាប់ទៅហើយ។ «ខ្ញុំពិតជាចង់ធ្វើអ្វីដែលថ្មី និងប្លែកពីគេ»។ Colonnetta បានថ្លែងយ៉ាងដូច្នេះក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន Corriere della Calabria បន្ទាប់ពីឃ្លីបវីដេអូនានាដែលគេបានបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម TikTok កំពុងល្បីល្បាញយ៉ាងខ្លាំង។ តាមរូបវីដេអូ QR Code ដែលនៅលើដៃរបស់ Colonnetta សុទ្ធតែដំណើរការយ៉ាងត្រឹមត្រូវជាមួយទូរសព្ទដៃ និងម៉ាស៊ីនស្កែន ក្នុងនោះគេក៏ទទួលបានការអនុញ្ញាតឲ្យចូលទៅក្នុងហាង McDonald ជាដើម។ កាលពីដើមខែសីហា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីតាលី បានប្រកាសពីការដំណើរប្រព័ន្ធបណ្ណបៃតង ពោលគឺកាតចាក់វ៉ាក់សាំង ដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យពលរដ្ឋអាចចូលហាងកាហ្វេ ភោជនីយដ្ឋាន រោងភាពយន្ត សារមន្ទីរ និងទីតាំងមួយចំនួនទៀត។ គំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ Colonnetta ទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់មនុស្សជាច្រើន ប៉ុន្តែស្នាដៃសិល្បៈ (Tattoo) នេះ ត្រូវមានការគណនា និងរចនាឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មនុស្សមួយចំនួនចាត់ទុកថា វាមិនមែនជារឿងអស្ចារ្យនោះឡើយ ពីព្រោះពួកគេអាចប្រឈមនឹងបញ្ហាស្បែកនៅពេលបាញ់ទឹកខ្មៅចូលក្នុងសាច់៕	យុវជនអ៊ីតាលី អាយុ២២ឆ្នាំម្នាក់ បានសាក់ QR Code នៅលើដៃរបស់ខ្លួន ដើម្បីជាភស្តុតាងបង្ហាញថា គេបានចាក់វ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩។ តាមវីដេអូដែលបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គម TikTok រូប QR Code នោះ ដំណើរយ៉ាងល្អជាមួយម៉ាស៊ីនស្កែនទាំងអស់។
ម្យ៉ាងទៀត ភាពសម្បូរបែបនៃប្រព័ន្ធភាសាសព្ទខ្មែរនេះ ក៏ជួយសម្រួលឲ្យជនជាតិខ្មែរសិក្សាភាសាបរទេសងាយស្រួលដែរ។ មុខជំនាញសូរវិទ្យា និងប្រព័ន្ធភាសាសព្ទជួយការងារក្នុងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិតច្រើន។ ដើម្បីទទួលព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែម សូមអញ្ជើញស្តាប់បទសម្ភាសរវាងលោក គី សុខលីម អ្នកសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ និងលោក លីម ប៊ុនហុក អនុបណ្ឌិតផ្នែកសូរវិទ្យាដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ ភាសាខ្មែរ និយាយជាទូទៅ ប្រព័ន្ធភាសាសព្ទខ្មែរ និយាយដោយឡែក មានលក្ខណៈសម្បូរបែបណាស់។ ភាពសម្បូរបែបនេះ អនុញ្ញាតឲ្យជនជាតិខ្មែរអាចបញ្ចេញសំឡេងភាសាដទៃទៀតបានស្រួល។
អាជ្ញាធរខេត្តកណ្ដាល នៅថ្ងៃទី២៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ បានចុះត្រួតពិនិត្យ និងបិទទីតាំងអាជីវកម្មជីកដីខ្សាច់ ចំនួនពីរទីតាំង ក្នុងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល។ បើតាមរដ្ឋបាលខេត្តកណ្ដាល ការផ្អាកការដ្ឋានជីកដីខ្សាច់ទាំងពីរនេះ គឺទីតាំងទី១ ស្ថិតក្នុងភូមិច្រឡាំង នៃឃុំរលាំងកែន ត្រូវបានអាជ្ញាធររកឃើញ មានសកម្មភាពជីកដីក្នុងទីតាំងចាស់ និងទីតាំងកំពុងស្នើសុំអាជ្ញាប័ណ្ណនៅឡើយ។ ម្យ៉ាងទីតាំងអាជីវកម្មនេះ គ្មានលក្ខណៈបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ។ រីឯទីតាំងទី២ ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរផ្អាកដែរនោះ គឺស្ថិតក្នុងភូមិអន្លង់រមៀតខាងត្បូង ក្នុងឃុំអន្លង់រមៀត ដោយបានប្រព្រឹត្តខុសតាមគោលការណ៍ដែលក្រសួងណែនាំ។ រីឯអាជ្ញាប័ណ្ណអនុញ្ញាតអាជីវកម្មហួសសុពលភាព។ លោក ណុប ដារ៉ា អភិបាលរងខេត្តកណ្ដាល ក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយ។ រូបភាពពី ទំព័រហ្វេសប៊ុក មន្ទីរព័ត៌មានខេត្តកណ្ដាល។ លោក ណុប ដារ៉ា អភិបាលរងខេត្តកណ្ដាល លើកឡើងថា៖ «ដើម្បីដំណើរការអាជីវកម្មឡើងវិញបាន ទាល់តែម្ចាស់អាជីវកម្ម សុំច្បាប់ចេញពីរដ្ឋបាលខេត្ត ក្រសួង និងមន្ទីររ៉ែ និងថាមពល ស្របច្បាប់ ទើបអាចប្រកបអាជីវកម្មបាន។ បើមិនមានច្បាប់អនុញ្ញាតត្រឹមត្រូវទេ អាជ្ញាធរ និងមន្ទីរត្រូវការបិទជាបណ្ដោះអាសន្ន និងធ្វើការផាកពិន័យ ទៅ(តាម)ច្បាប់របស់ក្រសួងដែលបានចែង»។ លោកអភិបាលរងខេត្តរូបនេះ ជំរុញឱ្យមន្ទីរពាក់ព័ន្ធ និងកងកម្លាំងមានសមត្ថកិច្ច ត្រូវបន្តចាត់វិធានការម៉ឺងម៉ាត់លើម្ចាស់អាជីវកម្ម ឱ្យអនុវត្តតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ ដឹកកុំឱ្យហុយ និងជ្រុះខ្សាច់មកលើផ្លូវដែលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់អ្នកដំណើរ និងជ្រុះខ្សាច់មកលើផ្លូវ។ លោកបន្ថែមថា អាជីវកម្មត្រូវគោរពតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេស មិនត្រូវធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សហគមន៍ ជីវភាព និងសុខុមាលភាពពលរដ្ឋ។ បើតាមលោក ណុប ដារ៉ា ក្រុមការងារនឹងបន្តចុះពិនិត្យតាម ការដ្ឋានអាជីវកម្មជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីពង្រឹងការគ្រប់គ្រង និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនានា ដែលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ពលរដ្ឋជិតតំបន់នោះនិងអ្នកធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ៕	កណ្ដាល៖ អាជ្ញាធរខេត្តកណ្ដាល ចុះត្រួតពិនិត្យ និងផ្អាកអាជីវកម្មជីកដីខ្សាច់ ចំនួនពីរទីតាំង ក្នុងស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ក្រោយរកឃើញអាជីវកម្មទាំងនោះ មិនមានអាជ្ញាប័ណ្ណអនុញ្ញាត និងអាជ្ញាប័ណ្ណដែលហួសសុពលភាពធ្វើអាជីវកម្ម។
ភ្នំពេញ៖ សាលាកសិកម្មចំនួន៣ បានចុះអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU)ជាមួយវិស័យឯកជន ក្នុងការបង្កាត់ពូជគោសិប្បនិម្មិត និងចិញ្ចឹមគោយកទឹកដោះ កាលពីថ្ងៃទី ២៧ ខែ មេសា។ ការចុះMOU នេះ នឹងជួយលើកដើម្បីលើកស្ទួយវិស័យកសិកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។ សកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម វិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្មព្រែកលៀប និងវិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្មកំពង់ចាម ជាមួយ កសិដ្ឋាន អាយ សេវេន រេនថ៍ (ខេមបូឌា) បានចុះអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ក្នុងការបង្កាត់ពូជគោសិប្បនិម្មិត និងចិញ្ចឹមគោយកទឹកដោះ។ លោក ង៉ោ ប៊ុនថាន នាយកសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម បានថ្លែងថា MOU នេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការបង្កាត់ពូជគោសិប្បនិម្មិត និងចិញ្ចឹមគោយកទឹកដោះ ដើម្បីជួយលើកស្ទួយវិស័យកសិកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាឱ្យកាន់តែរីកចំរើន ។ លោក ស្រី ចន្ធូរ នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន អាយ សេវេន រេនថ៍ បានលើកឡើងថា ការបង្កាត់គោសិប្បនិម្មិត គោ០១ក្បាល អាចផលិតបានគោ ៥០ក្បាលក្នុងមួយឆ្នាំ។ ជាមួយគ្នានេះ ការចុះអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាជាមួយក្រសួងកសិកម្ម នឹងជួយបង្កើនធនធានមនុស្ស និងជួយឱ្យការបង្កាត់ពូជគោសិប្បនិម្មិត និងចិញ្ចឹមគោ កាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាព៕	ដោយ៖ ទូច សូរិយា
ក្នុងជំនួបពិភាក្សាគ្នានេះ លោក HAYASHI Yoshimasa បានលើកពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងពង្រឹងការទំនាក់ទំនងឱ្យកាន់តែស្អិតល្មួតថែមទៀត ជាពិសេសការបំពេញកិច្ចការនៅក្នុងតំបន់។ ថ្លែងពីចំណុចនេះហើយ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសជប៉ុន ក៏បង្ហាញពីបំណងចង់ឃើញការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជា ពោរពេញទៅដោយសំឡេងចម្រុះរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាដែរ។ ក្រសួងការបរទេសជប៉ុន បានស្រង់សម្ដីលោក HAYASHI Yoshimasa ក្នុងជំនួបតាមទូរសព្ទជាមួយលោក ប្រាក់ សុខុន ដូច្នេះថា៖«សង្ឃឹមថាការបោះឆ្នោតឃុំ សង្កាត់ នៅកម្ពុជា នាខែមិថុនា និងការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ត នៅឆ្នាំក្រោយ នឹងប្រព្រឹត្តទៅក្នុងផ្លូវមួយ ដែលធ្វើឱ្យមានសំឡេងចម្រុះរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា»។ ជាមួយគ្នានេះរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសជប៉ុន បានកត់សម្គាល់ពីវឌ្ឍនភាពមួយចំនួន ក្រោយដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៅកាន់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយបានកោតសរសើរ ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់កម្ពុជា ក្នុងការជួយមីយ៉ាន់ម៉ាដោះស្រាយបញ្ហារបស់ខ្លួន។ លោក ប្រាក់ សុខុន ប្រាប់ថា លោក និងរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសជប៉ុន យល់ឃើញដូចគ្នាថា ការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងជាឯកច្ឆ័ន្ទ៥ចំណុច គឺជាកត្តាស្នូល ដើម្បីសម្រេចការងារក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ លោក បង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជា ក្នុងការធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសជប៉ុន ដែលជាបេសកជនពិសេសរបស់ជប៉ុន សម្រាប់ការផ្សះផ្សាជាតិនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ ជាមួយគ្នានេះលោក ប្រាក់ សុខុន ក៏មិនភ្លេចពីការរំឮកគុណជប៉ុន ដែលតែងតែជួយគាំទ្រដល់កម្ពុជា រហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ជាពិសេសក្នុងបរិបទប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ-១៩៕	ភ្នំពេញ៖ ជប៉ុន សង្ឃឹមថា ការបោះឆ្នោតនៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ នឹងឆ្លុះបញ្ចាំងពីសំឡេងចម្រុះរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសជប៉ុន លោក HAYASHI Yoshimasa លើកពីចំណុចនេះ នៅក្នុងជំនួបពិភាក្សាជាមួយលោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ តាមខ្សែទូរសព្ទ កាលពីថ្ងៃទី១១ មករា។
លោករដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលហ្សាម៉ាអ៊ីក បានប្រកាសនៅក្នុងសន្និសីទកាលពីថ្ងៃច័ន្ទថា«ឥឡូវនេះយើងអាចប្រាប់ឱ្យដឹងជាសាធារណថា កីឡាករ Usain Bolt គាត់មានវិជ្ជមានកូវីដ-១៩»។ ជំនួយការ Usain Bolt លោក Ricky Simms បានប្រាប់ថា នៅមុនពេលមានវិជ្ជមានកូវីដ-១៩នេះ Usain Bolt បានរៀបចំខួបកំណើត គម្រប់៣៤ឆ្នាំខ្លួន ដោយមិនពាក់ម៉ាស់ការពារហើយ ត្រូវទទួលភ្ញៀវចូលរួមច្រើនទៀត។ « Usain Bolt ពិតជាតេស្តរកឃើញវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ប៉ុន្តែគាត់មិនទាន់ចេញរោគសញ្ញាអ្វីធ្ងន់ធ្ងរទេ»។ នេះបើតាមជំនួយការ Usain Bolt ប្រាប់ CNN។ បច្ចុប្បន្ននេះ Usain Bolt ត្រូវបានដាក់ឱ្យស្នាក់នៅដោយឡែក នៅក្នុងគេហដ្ឋានខ្លួន នៅប្រទេសហ្សាម៉ាអ៊ីក។ Usain Bolt ជួយឱ្យហ្សាម៉ាអ៊ីក ឈ្នះមេដាសមាសអូឡាំពិក៨លើក លើវិញ្ញាសាររត់ប្រណាំងចម្ងាយ១០០ម៉ែត្រ និង២០០ម៉ែត្រ ។ Usain Bolt ក៏បានជាប់កំណត់ត្រាពិភពលោក ជាកីឡាកររត់លឿងជាងគេផងដែរ៕	កីឡាកររត់ល្បឿនជម្រើសជាតិហ្សាម៉ាអ៊ីក Usain Bolt បានឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ក្រោយពីរូបគេបានរៀបចំពិធីខួបកំណើតខ្លួន ។ នេះបើតាម CNN ដែលបានស្រង់សម្តីរបស់រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលហ្សាម៉ាអ៊ីក លោក Christopher Tufton។
ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន Lionel Messi សរសើរក្មេងស្រីវ័យ៨ឆ្នាំម្នាក់ ដែលមានទេពកោសល្យលេងបាល់ល្អ។ ការសរសើរនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីក្មេងស្រីម្នាក់នោះ បានផ្ញើវីដេអូលេងបាល់របស់នាង ទៅ Messi។ Messi កំពុងតែផ្តោតលើការហ្វឹកហាត់ជាមួយក្រុមជម្រើសជាតិខ្លួន ដើម្បីត្រៀមប្រកួតពានរង្វាន់ទ្វីបអាមេរិក Copa America ប៉ុន្តែខ្សែប្រយុទ្ធរូបនេះ នៅតែមានពេលវេលាផ្ទាល់ខ្លួន ក្នុងការលេងបណ្តាញសង្គមដែរ។ វីដេអូមួយនៅលើបណ្តាញសង្គម Instagram បានបង្ហោះដោយកុមារីវ័យ៨ឆ្នាំសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន Felicitas Flores ដែលបានបង្ហាញពីទេពកោសល្យលេងបាល់ទាត់របស់នាង យ៉ាងជំនាញ ។ រូបនាងក៏បានផ្ញើវីដេអូមួយនោះ ទៅកាន់ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីន Lionel Messi ដែលជានិមិត្តរូបរបស់នាង។ តាមរយៈបណ្ដាញសង្គម Instagram កុមារី Felicitas Flores បានសរសេរថា៖«ជូនសម្រាប់និមិត្តរូបរបស់ខ្ញុំ Lionel Messi ខ្ញុំសុំផ្ញើវីដេអូមួយនេះទៅកាន់អ្នកដោយក្តីស្រលាញ់។ មិនបានប៉ុន្មានផង Messi ក៏បានឃើញវីដេអូនេះ ដោយកោតសរសើរពីសមត្ថភាពរបស់កុមារីរូនេះផងដែរ។ Messi ក៏បានឆ្លើយតបទៅលើគណនី Instagram របស់នាងវិញថា៖«អរគុណសម្រាប់វីដេអូមួយនេះ ខ្ញុំបានមើលរួចរាល់ហើយ អ្នកពិតជាមានទេពកោសល្យល្អព្រមទាំងពូកែណាស់»។ View this post on Instagram A post shared by Felicitas Flores Mussi (@felicitasflores100) ដោយឡែកខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមសញ្ជាតិអាហ្សង់ទីនរូបនេះ ទំនងជានឹងបន្តកុងត្រាជាមួយក្លិបអ្នកមានបុណ្យ Barcelona រយៈពេលពីរឆ្នាំបន្តែមទៀត។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មាន Marca បានចុះផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។	ដោយ៖ជា យូគៀង
សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាតបញ្ជាក់ថា «ទន្លេ» ជាពាក្យខ្មែរ ដែលបញ្ជាក់ថា ជាទន្លេសាប ដូចជាទន្លេមេគង្គជាដើម។ ទន្លេ ជាមហាទី មានផ្លូវទឹកហូរពីភ្នំ និងធ្នារទឹកផ្សេងៗ ប្រជុំមូលហូរចេញពីសមុទ្រ។ ចំពោះពាក្យ «សមុទ្រ» ឬសរសេរម្យ៉ាងទៀតថា «សមុទ្ទ» មានន័យថា ជាសមុទ្រដែលធំល្វឹងល្វើយដាច់កន្ទុយភ្នែក មានទឹកពណ៌ខៀវ មានខ្យល់បក់មក ដោយរលកធំៗ ហើយទឹកមានរសជាតិប្រៃ ដែលទឹកយកធ្វើជាអំបិល៕	ស្ទឹង ព្រែក អូរ បឹងបួ ទន្លេ ឬសមុទ្រ ជាប្រភពទឹកដ៏សំខាន់ សម្រាប់ធម្មជាតិ និងទ្រទ្រង់ជីវិតសត្វ និងមនុស្ស។ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ថាពាក្យ «ទន្លេ» សម្រាប់ហៅបានតែប្រភពទឹកសាប ដូចជា ស្ទឹង ព្រែក បឹងបួ អូរ ជាដើម។ ដោយឡែក «សមុទ្រ» ហៅបានតែសមុទ្រ ដែលមានទឹកប្រៃប៉ុណ្ណោះ។
កាន់តែពិសេសសម្រាប់ខែវិច្ឆិកាដែលជាខែដ៏រីករាយសម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរទាំងអស់ទូរទាំងប្រទេស ត្រៀមខ្លួនរីករាយជាមួយព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្តែកប្រទីប និងសំពះព្រះខែអកអំបុក ស្របពេលគ្នានេះដែរ ពីភោជនីយដ្ឋានផាកកាហ្វេ មានចេញលក់មុខម្ហូបថ្មី រសជាតិថ្មី ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ប្លែកមាត់ ដែលលោកអ្នកមិនអាចបំភ្លេចបាននោះគឺ ឈុតមីគាវគោកទាខ្វៃទឹកឃ្មុំ សុទ្ធតែរបស់ឆ្ងាញ់ៗក្នុងចានតែមួយតែម្តង! មានទាំងមីគោកដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ សាច់ទាខ្វៃសុទ្ធ ដែលមានរសជាតិជាប់ចិត្ត និងគាវបំពងស្រួយខ្ញោកតែម្តង! បន្ទាប់ពីបានសម្រិតសម្រាំងយ៉ាងពិសេសពីចុងភៅដ៏ចំណានរបស់ផាកកាហ្វេ ដែលមានបទពិសោធន៍ជាយូរឆ្នាំ ។ អ្វីដែលពិសេសសម្រាប់អាហារថ្មីនេះគឺ ៖ ទឹកស៊ុប មីគាវគោកទាខ្វៃទឹកឃ្មុំ បានផ្សំគ្រឿងយ៉ាងពិសេសជាមួយគ្រឿងផ្សំរសជាតិស្រស់ៗ ពីធម្មជាតិ ទឹកស៊ុបបានកំណត់ភ្លើងក្នុងការរំងាស់យ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់បំផុត និងពិសេសមិនប្រើប៊ីចេង ជាមួយសរសៃមីពងដ៏ទន់ល្មើយ ដែលផលិតពីអង្ករធម្មជាតិ និង ស៊ុតមាន់ ជាមួយការផលិតប្រកបដោយអនាម័យគ្មានប្រើសារធាតុព៌ណ ឬក្លិន។ ឆ្ងាញ់លើសពីនេះដុំគាវនីមួយៗ គឺបានវេចខ្ចប់ជាមួយស្នូលគាវដែលផ្សំជាមួយសាច់ជ្រូកចិញ្ច្រាំ បង្គាក្រៀម ដែលមានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ដាក់រួមគ្នាក្នុងចានតែមួយ ជាមួយសាច់ទាខ្វៃដែលមានគ្រឿងផ្សំពិសេសរបស់ចុងភៅដ៏ចំណានរបស់ផាកកាហ្វេ។ លោកអ្នកអាចរកទទួលទានបានគ្រប់ពេល នៅគ្រប់សាខានៃភោជនីយដ្ឋានផាកកាហ្វេទាំងអស់ក្នុងទីក្រុងរាជធានីភ្នំពេញ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា បើនិយាយពីម្ហូបសុខភាពពិសេសរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់ដោយមិនចាំបាច់ប្រើប៊ីចេងនោះ លោកអ្នកតែងតែនឹកដល់ផាកកាហ្វេមុនគេ ដែលជាភោជនីយដ្ឋានក្នុងស្រុកមួយដែលមានភាពល្បីល្បាញ មិនចាញ់ភោជនីយដ្ឋានម៉ាកក្រៅស្រុកនោះឡើយ ដោយភោជនីយដ្ឋានផាកកាហ្វេតែងតែគិតគូរដល់សុខភាពរបស់អតិថិជនជាចំបង ដោយប្តេជ្ញាមិនប្រើប្រាស់ប៊ីចេង ដើម្បីបង្កើនរសជាតិនៃមុខម្ហូបឡើយ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ឃ្លានតែមិនដឹងថាចង់ញ៉ាំអី? ធុញនឹងពាក្យថាញ៉ាំអីក៏បាន ឬអាហារដដែល? នៅផាកកាហ្វេមិនត្រឹមតែជាហាងដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីលើអាហារដែលគ្មានប៊ីចេង និងគុយទាវកាហ្វេទេ តែផាកកាហ្វេតែងតែមានមុខម្ហូបថ្មីៗ រសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់ថ្មីជានិច្ច ជារៀងរាល់ខែ ហើយបើនិយាយពីរសជាតិវិញគឺធានាមានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់ជាប់មាត់តែម្តង។
សូមកុំភ្លេចណា! ជួបគ្នានៅផ្សារទំនើប AEON 2 ជាមួយកំពូលរថយន្តផាសុកភាព សម្រាប់ធុរកិច្ចជោគជ័យ និងគ្រួសាររីករាយ Mercedes-Benz V-Class, V 250 AMG Line, Full Options with Capitain Chairs!!! រូបរាងថ្មី កៅអៅធំ២ខាងមុខ បីខាងក្រោយ មានម៉ាស្សា ក្តៅត្រជាក់ អូតូបើកបិទ ទម្រេតខ្លួនសម្រាកបានយ៉ាងមានផាសុកភាព និងសុវត្ថិភាពបំផុត ។ កំពូលរថយន្ត ប្រភេទកៅអីសាឡុងធំ ស្តុកថ្មីមានកំណត់! ប្រញាប់ឡើង! ទិញយកប្រើមុនគេ! ជិះស្រួលមុនគេ! សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិត សូមទំនាក់ទំនងមកកាន់លេខៈ 017-231-488 ឬ 023-231-488៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ ចាប់ពីថ្ងៃទី 22-24 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩នេះ ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) នឹងមានការតាំងបង្ហាញរថយន្ដ Mercedes-Benz V-Class ដ៏ទំនើប ស៊េរីថ្មីចុងក្រោយបង្អស់ឆ្នាំ២០២០ នៅផ្សារទំនើប AEON 2 សែនសុខ ជាន់ផ្ទាល់ដី។ កម្មវិធីនេះចាប់ផ្តើម ពីម៉ោង ៩ព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង ១០យប់។
សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានឲ្យនិយមន័យពាក្យ «ប៉ប្រិប» និង«ប៉ប្រិច» ជាកិរិយាសព្ទ កម្រើកត្របកភ្នែកបើបបិទៗយ៉ាងរហ័ស។ សូមមើលកុំប៉ប្រិចភ្នែកឲ្យសោះ ព្រោះវាអស្ចារ្យខ្លាំងណាស់។ បើជាឧទានសព្ទ មានន័យថា សូរឮប្រិចៗ ឬប្រិបៗរឿយៗ។ គេអាចនិយាយថា ប៉ប្រឹប ឬសស្រឹបក៏បាន៕	ពាក្យដែលបញ្ចាក់ថាច្បាស់លាស់ជាងគេ គឺជាពាក្យ «ប៉ប្រិប» និង «ប៉ប្រិច» ដែលត្រឹមត្រូវទៅតាមវចនានុក្រមសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ពិតប្រាកដ។
សុធីរ៖ អា សំណាង! ជំនួញទាក់ទងនឹងវិស័យទេសចរណ៍ខ្មែរងាប់ស្តូកតែម្តង? តើពេលណាវាអាចងើបឡើងវិញ? សំណាង៖ ជារួម បើគ្មានភ្ញៀវ គឺអ្វីៗត្រូវចប់។ នៅកម្ពុជា ដូចនៅប្រទេសជាច្រើនដែរ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ផ្អាកមុនគេ ក្រុមហ៊ុនភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ សណ្ឋាគារ ផ្ទះសំណាក់ ភោជនីយដ្ឋាន មគ្គុទេសក៏ អ្នកលក់ដូរតូចតាច បានដួលបន្តកន្ទុយគ្នា។ល។ វិស័យដែលរងគ្រោះខ្លាំងជាងគេ គឺវិស័យទេសចរណ៍។ សុធីរ៖ តើពេលណាវាអាចងើបឡើងវិញ? សំណាង៖ ពិបាកទស្សន៍ទាយណាស់វើយ។ តែបើតាមអញស្មាន គឺថា មិនតិចជាង១ឆ្នាំទៅ២ឆ្នាំទេ។ សុធីរ៖ ម៉េចបានជាយូរម៉េះលោក ព្រះ? សំណាង៖ ឲ្យលឿនម៉េចនឹងកើត ព្រោះ គេមិនទាន់នឹងដឹងថា តើកូវីដ១៩ចប់នៅពេលណាផងហ្នឹង។ ទំរាំវាចប់ បន្ទាប់មក ពលរដ្ឋត្រូវចូលធ្វើការរកលុយវិញ រួចមកគេមិនដឹងថា ពេលណាទើបគេឈប់ភ័យ ហើយពេលណាទើបគេមានលុយលស់ ពេលណាទើបគេសម្រេចចិត្តដើរលេងឡើងវិញ។ល។ គិតទៅ វាយូរ តែឲ្យដឹងច្បាស់ថាពេលណា គឺអញនិយាយមិនកើតទេ។ មិនមែនទុកឲ្យឆ្ងល់ទេណា៎ តែមិនដឹងតែម្តង។ តែអញអាចស្មានបានខ្លះថា វិស័យនេះត្រូវការពេលយ៉ាងតិចពី១ឆ្នាំទៅ២ឆ្នាំដើម្បីរៀបចំឡើងវិញ។ សុធីរ៖ នៅពេលវិស័យទេសចរណ៍ខ្មែរងើបឡើងវិញ តើក្រសួងពាក់ព័ន្ធគួរមានយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីឬទេ? សំណាង៖ ពិតជាមាន និងត្រូវតែមាន ព្រោះ កូវីដ១៩បានធ្វើឲ្យប្រភេទទេសចរមួយចំនួនខ្លាចរអាខ្លាំងណាស់។ អញចោទជាសំណួរថា តើទេសចរវ័យចំណាស់ពីអឺរ៉ុប ឬអាមេរិកនឹងបន្តធ្វើដំណើរតាមកប៉ាល់មកអាស៊ី និងកម្ពុជាច្រើនដូចមុនឬទេ? បើតាមអញគិត ដូចជា មិនអាចដូចមុនទេ។ ពួកគេនឹងបន្តភ័យខ្លាចមួយរយៈ ហើយលែងហ៊ានធ្វើដំណើរមកអាស៊ីទៀតហើយ។ ហើយប្រសិនបើមាន ក៏មានចំនួនតិចដែរ។ ត្រង់ចំណុចនេះ ក្រសួងទេសចរណ៍ខ្មែរគួរចាប់ផ្តើមពិចារណាឲ្យហើយទៅ។ ទេសចរវ័យក្មេង និងទេសចរវ័យចំណាស់ ជារួមតែម្តង ដោយមិននិយាយតែអ្នកជិះកប៉ាល់ ពួកគេ អាចរអាចិត្តហើយប្តូរអារម្មណ៍ដោយដើរកម្សាន្តតែក្នុងប្រទេសគេ ឬប្រទេសក្នុងតំបន់តែប៉ុណ្ណោះ។ បើភ្ញៀវទេសចរបរទេសខ្លាច ឬកាត់បន្ថយ តើក្រសួងត្រូវមានយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីៗបន្ថែមដើម្បីទាក់ទាញពួកគេឲ្យឈប់ខ្លាចឬទេ ក្រោយវិបត្តិសុខភាពកូវីដ១៩នេះ? នេះ ជាសំណួររបស់អញដែរ។ សុធីរ៖ បើអញស្តាប់អ្ហែងទៅ ទេសចរខាងក្រៅ គឺពិបាកហើយ ចុះទេសចរក្នុងស្រុកវិញ? សំណាង៖ អើ មានតែចាប់ដើមឃោសនា បញ្ចុះតម្លៃ តំបន់ទេសចរណ៍ក្នុងស្រុក ដើម្បីទាក់ទាញជាដំបូងអ្នកទេសចរក្នុងស្រុកជាមុនសិន។ ភ្ញៀវក្នុងស្រុកអាចងើបឡើងវិញលឿនជាងភ្ញៀវទេសចរបរទេស។ លើសពីនេះទៅទៀត ក្រសួងទេសចរណ៍មានតែចាប់ផ្តើមគិតរិះរកគំនិតថ្មីៗផ្សព្វផ្សាយតំបន់ទេសចរណ៍ដែលមានស្រាប់ រួចហើយត្រៀមបង្កើតតំបន់ទេសចរណ៍ថ្មីៗដើម្បីអង្រួនអារម្មណ៍ភ្ញៀវបរទេស និងក្នុងស្រុកបន្ថែមទៀត។ មានទែនទៅ អញមិនមានជំនាញទេសចរណ៍ទេ តែអ្វីដែលអញចង់និយាយនៅពេលនេះ គឺថា ទិដ្ឋភាពវិស័យទេសចរណ៍និយាយជារួម នឹងផ្លាស់ប្តូរនៅក្រោយវិបត្តិសុខភាពកូវីដ១៩នេះ ហើយការផ្លាស់ប្តូរនេះ នឹងបះពាល់វិស័យទេសចរណ៍ខ្មែរក្នុងកម្រិតណាមួយជាក់ជាពុំខាន៕	វិបត្តិសុខភាព ដែលរុញច្រានឲ្យមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច បាន និងកំពុងធ្វើឲ្យ ក្លើ សុធីរ និងសំណាង តាមដានគ្មានរំលងមួយថ្ងៃឡើយ។ នៅថ្ងៃនេះ មិត្តភក្តិទាំងពីរជជែកគ្នាជុំវិញវិស័យទេសចរណ៍ខ្មែរដែលមើលទៅទំនងជារងគ្រោះខ្លាំងជាងគេពីឥទ្ធិពលមេរោគកូវីដ១៩។
ខណៈដែលកំពុងផ្ដល់សុន្ទកថានៅសាកលវិទ្យាល័យក្នុខេត្ត Khon Kaen មេដឹកនាំរបបសឹកថៃ លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា ក៏ឆ្លៀតនិយាយរិះគន់ក្រុមប្រឆាំងការដឹកនាំរបស់លោក ដែលកំពុងគេចខ្លួនរស់នៅឯបរទេស។ លោក ប្រាយុទ្ធ ដែលកាន់អំណាចបានជាងបីឆ្នាំមកហើយនោះ មិនពេញចិត្តឡើយពាក្យរិះគន់របស់ក្រុមប្រឆាំាំង ហើយលោកក៏បានប្រាប់ឲ្យពួកគេវិលចូលស្រុកវិញ ដើម្បីទទួលខុសត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់ ព្រោះពួកគេរងការចោទប្រកាន់ច្រើន។ បើតាមកាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍ មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលយោធាថៃរូបនេះ មិនបានបញ្ចេញឈ្មោះពួកអ្នករិះគន់ការដឹកនាំរបស់លោកឡើយ តែលោកបានប្រាប់ឲ្យពួកគេបញ្ឈប់ការរិះគន់ពីបរទេសទៀតទៅ។ ជាមួយនឹងការប្រាប់ឲ្យចូលស្រុកដើម្បីអនុវត្តទោស លោក ប្រាយុទ្ធ និយាយដែរថា ពាក្យសម្ដីរិះគន់របស់ពួកគេ មិនអាចឲ្យលោកអត់ទ្រាំនៅស្ងៀមបានឡើយ ហើយលោកត្រូវតែនិយាយឆ្លើយទៅកាន់ពួកគេវិញ។ តាមពិតទៅ នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន របបយោធាដែលដណ្ដើមអំណាចកាលពីឆ្នាំ២០១៤ បានអនុវត្តទោសយ៉ាងតឹងរ៉ឺងលើអ្នកនិយាយរិះគន់ការដឹកនាំរបស់ខ្លួន ហើយជាពិសេសនោះ គឺការអនុវត្តច្បាប់ស្ដីពីការប្រមាដចេស្ដាមហាក្សត្រតែម្ដង។ ជនជាតិថៃជាច្រើនត្រូវបានចោទថាបំពានបញ្ញត្តិនេះដែលមានចែងក្នុងមាត្រា១១២ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌថៃ ហើយជនសង្ស័យប្រឈមមុខការជាប់ពន្ធនាគារដល់ទៅ១៥ឆ្នាំក្នុងមួយករណី។ អ្នកដែលរកការចោទប្រកាន់ថាបានបំពានមហាក្សត្រជាច្រើននាក់រាប់តាំងពីអ្នកប្រាជ្ញា អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងអ្នកកាសែតបរទេសផងនោះ បានភៀសខ្លួនទៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីគេចពីការចាប់ខ្លួនទៅអនុវត្តទោស ហើយខ្លះទៀតបានស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោននយោបាយនៅឯបរទេសតែម្ដង។ ជាមួយគ្នារបបយោធាថៃក៏ហាមប្រជាជនពីការផ្លាស់ប្ដូរព័ត៌មានជាមួយពួកគេតាមប្រព័ន្ធអនឡាញផង ព្រោះពួកគេបានបំពានមាត្រា១១២ ។ អស់ពេលបីឆ្នាំមកនេះ របបសឹកថៃ រងការពាក្យរិះគន់មិនតិចឡើយ ដោយសារការរឹតត្បិតសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាជន។ ពលរដ្ឋថៃជាច្រើន រួមទាំងអ្នកនយោបាយខ្លះផងនោះ ក៏បានរិះគន់លោក ប្រាយុទ្ធ ថាចង់ក្រាញអំណាចដឹកនាំប្រទេសយូរអង្វែងទៀត និងមិនព្រមប្រគល់អំណាចទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលឡើយ។ នេះ ក៏ព្រោះតែផែនការបោះឆ្នោតនៅឆ្នាំក្រោយ នៅតែស្រពិចស្រពិលនៅឡើយ បើទោះជារដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីចូលជាធរមានក៏ដោយ៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា (Prayuth Chan-o-cha) នៅថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា បានបង្ហាញការខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំងនឹងក្រុមអ្នកប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលយោធានៅបរទេស ដែលតែងរិះគន់ការដឹកនាំរបស់លោកនាពេលកន្លងមក។ លោកឧត្តមសេនីយ៍ ប្រាយុទ្ធ បានប្រាប់ឲ្យក្រុមអ្នករិះគន់ទាំងនោះ បើក្លាហានត្រូវត្រឡប់ចូលប្រទេសវិញ ដើម្បីទទួលទោសតាមច្បាប់របស់ថៃ ហើយត្រូវឈប់និយាយរិះគន់រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកពីបរទេសនោះឡើយ។
ការរៀបចំខួបលើកទី៤៣ នៃទិវាប្រាក់រៀលនេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមជាគណៈអធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពី លោកស្រី ជា សិរី ទេសាភិបាលរងធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ព្រមទាំងថ្នាក់ដឹកនាំតំណាងក្រសួង-ស្ថាប័ននានា ក៏ដូចជាតំណាងវិស័យធនាគារនិងគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុឯកជនជាច្រើនផងដែរ។ អិលអូអិលស៊ី ពិតជាមានកិត្តិយសខ្លាំងណាស់ ដែលបានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីដ៏សំខាន់នេះ ហើយរឹតតែមានមោទកភាព ដែលបានមើលឃើញពីការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស នៃការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលយ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងប្រទេស បន្ទាប់ពីការដាក់ឱ្យចរាចរឡើងវិញ ក្នុងរយៈពេល៤៣ឆ្នាំ មកនេះ។ ប្រាក់រៀលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ជារូបិយបណ្ណជាតិដែលតំណាង និងផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងអត្តសញ្ញាណជាតិ បង្ហាញពីអធិបតេយ្យភាពផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ជាពិសេសក្នុងការលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចជាតិឱ្យរឹងមាំ។ អិលអូអិលស៊ី ប្តេជ្ញាបន្តលើកស្ទួយប្រាក់រៀលខ្មែរ ឱ្យមានសកម្មភាពសកម្មថែមទៀត តាមរយៈការបន្តផ្តល់ឥណទានជាប្រាក់រៀល ជូនអតិថិជនជាមួយអត្រាការប្រាក់ទាបសមរម្យ ផ្តល់ជូននូវអត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ សម្រាប់គណនីបញ្ញើជាប្រាក់រៀល និងពង្រឹងការប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុដែលធានាបានភាពរីកចម្រើនខ្ពស់ តាមរយៈការជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធទូទាត់ និងឧបករណ៍គោលនយោបាយរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ដូចជាប្រព័ន្ធបាគង និងប្រព័ន្ធសេវាទូទាត់រហ័ស (Fast Payment) ជាដើម។ អំពីអិលអូអិលស៊ី (ខេមបូឌា) បច្ចុប្បន្ន អិលអូអិលស៊ី គឺជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទទួលប្រាក់បញ្ញើដែលធំជាងគេលំដាប់ទី៣ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បើគិតទៅសមតុល្យប្រាក់បញ្ញើ ផលបត្រឥណទាន និងចំនួនអតិថិជន។ គិតត្រឹមខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ អិលអូអិលស៊ី មាន៖ ទ្រព្យសកម្មសរុប ប្រមាណ ១.៥ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក ដែលកើនឡើង ២២% ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១។ ផលប័ត្រឥណទាន/ប្រាក់កម្ចីអតិថិជន មានចំនួនជាង ១.៣ ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក ដែលកើនឡើងប្រមាណ ២១% ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១។ សមតុល្យប្រាក់បញ្ញើរបស់អតិថិជនមានប្រមាណ ៧៦៧ លានដុល្លារអាម៉េរិក ដែលកើនឡើង ៣២% ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១។ បុគ្គលិកសរុបមានចំនួនជាង ៣.៥០០នាក់ ដែលកំពុងបម្រើសេវាឥណទានជូនអតិថិជនប្រមាណ ៣៤ ម៉ឺននាក់ និងបម្រើសេវាប្រាក់បញ្ញើជូនអតិថិជនប្រមាណ ៥២ ម៉ឺននាក់៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣៖ អិលអូអិលស៊ី (ខេមបូឌា) ភីអិលស៊ី ដែលជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទទួលប្រាក់បញ្ញើឈានមុខគេមួយនៅប្រទេសកម្ពុជា បានចូលរួមជាមួយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ដើម្បីអបអរសាទរខួបលើកទី៤៣ នៃការដាក់ឱ្យចរាចរប្រាក់រៀលឡើងវិញ (២០ មីនា ១៩៨០ - ២០ មីនា ២០២៣) នៅបរិវេណរ៉ូយ៉ាល់ផ្លាហ្សា ផ្សារទំនើបអ៊ីអន ម៉ល មានជ័យ (អ៊ីអន ៣)។ កម្មវិធីតាំងពិព័រណ៍ប្រាក់រៀលនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីអបអរសាទរខួបលើកទី៤៣ នៃការដាក់ឱ្យចរាចរប្រាក់រៀលឡើងវិញ ផ្សព្វផ្សាយប្រព័ន្ធបាគង និងយុទ្ធនាការលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ដល់សាធារណជនទូទៅ។
កម្មវិធីប្រកួត បវរកញ្ញាទេសចរណ៍សម្រស់នៃអាស៊ីឆ្នាំ២០១៨ ត្រូវបានរៀបចំជាលើកដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំនេះ ហើយរាត្រីគ្រងម្កុដ បានធ្វើឡើងនៅទីក្រុង Camarines Norte ប្រទេសហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៩ ខែមេសា។ បវរកញ្ញាថៃ នាង Wipada Inkaew បានគ្រងម្កុដបវរកញ្ញាទេសចរណ៍សម្រស់នៃអាស៊ីឆ្នាំ២០១៨ ខណៈហ្វីលីពីន នាង Ethel Abellanosa ជាប់ចំណាត់លេខ២ រីឯបវរកម្ពុជា កញ្ញា កឹម ស្រីកែវ ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ ។ ក្រៅពីគ្រងតំណែងបវរកញ្ញាទេសចរណ៍សម្រស់នៃអាស៊ីប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ ថៃក៏ទទួលបានពានរង្វាន់ពិសេសមួយទៀតដែរ គឺMiss Friendship ឯកម្ពុជា បានពានឈុតសម្លៀកបំពាក់តំណាងជាតិល្អបំផុត(Best in National Costume) និងពាន Miss Photogenic បានទៅប្រទេសឥណ្ឌា។ កញ្ញា កឹម ស្រីកែវ បវរកញ្ញាតំណាងកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា នាងពិតជារំភើបណាស់ ចំពោះពានរង្វាន់ទាំង២ដែលខ្លួនទទួលបាន។ មានវ័យ២១ឆ្នាំ កញ្ញា កឹម ស្រីកែវ បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖ ខ្ញុំសុំនិយាយថា ពាននេះមិនមែនសម្រាប់ខ្ញុំតែម្នាក់ទេ តែវាគឺសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់គ្នា»។ កញ្ញា កឹម ស្រីកែវ បានរៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗបន្តថា ពានឈុតសម្លៀកបំពាក់តំណាងជាតិល្អបំផុតនេះ ជាពានមួយដែលកាន់តែផ្តល់តម្លៃឲ្យវប្បធម៌របស់ប្រទេសកម្ពុជា ហើយពានរង្វាន់ ធ្វើឲ្យកញ្ញាសប្បាយចិត្ត ជាងបានទទួលពានបវរកញ្ញាចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ទៅទៀត។ កញ្ញា កឹម ស្រីកែវ ពន្យល់ដូច្នេះថា៖«វាជាលើកទី១ ដែលបេក្ខនារីតំណាងឲ្យប្រទេសកម្ពុជា ទៅប្រកួតលើកឆាកអន្តរជាតិ ហើយទទួលបានពានរង្វាន់ឈុតសម្លៀកបំពាក់តំណាងជាតិល្អបំផុត ត្រឡប់មកវិញ។ វាធ្វើឲ្យខ្ញុំមានមោទកភាពលើខ្លួនឯង មានមោទកភាពលើប្រទេសជាតិយើងខ្លាំងមែនទែន»។ ក្នុងនាមជាបវរកញ្ញាចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ កញ្ញា កឹម ស្រីកែវ ប្តេជ្ញាថា ខ្លួននឹងខិត្ត ធ្វើយ៉ាងណាផ្សព្វផ្សាយពីគោលដៅទេសចរណ៍របស់ប្រទេសកម្ពុជា ឲ្យបានកាន់តែខ្លាំងក្លា ទៅកាន់ពិភពលោក ខណៈដែលកម្ពុជា ជាទឹកដីដែលសម្បូរទៅដោយតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ទេសចរណ៍វប្បធម៌ ជាពិសេសប្រាសាទបុរាណនោះ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កញ្ញា ស្រីកែវ ក៏បានឲ្យដឹងដែរថា នាងត្រូវធ្វើដំណើរទស្សកិច្ច ទៅកាន់ប្រទេសហ្វីលីពីនរៀងរាល់៣ខែម្តង ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីតំបន់ទេសចរណ៍របស់កម្ពុជា និងហ្វីលីពីន។ សូមជម្រាបថា កញ្ញា កឹម ស្រីកែវ ជានិស្សិតទីផ្នែកស្ថាបត្យកម្ម នៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទ និងវិចិត្រសិល្បៈ។ នាងក៏ធ្លាប់ចូលរួមប្រកួតកម្មវិធី Miss Tourism international ឆ្នាំ២០១៧ ដែលបានរៀបចំនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីដែរ ប៉ុន្តែកាលណោះ កញ្ញា មិនបានទទួលជ័យលាភី ឬពានរង្វាន់ណាមួយឡើយ។ នៅឆ្នាំ០១៧ ដដែល កញ្ញា កឹម ស្រីកែវ បានជាប់ជាកញ្ញាឯកកម្ពុជាចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ នៅក្នុងការប្រកួតកញ្ញាឯក នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នេះជាលើកបំបូងដែល កម្មវិធីប្រកួតបវកញ្ញាទេសចរណ៍សម្រស់នៃអាស៊ីឆ្នាំ២០១៨ ត្រូវបានរៀបចំឡើង។ ការប្រកួតលើកទី១នេះ មានបេក្ខនារីប្រកួតប្រជែងចំនួន១៥រូប។ ប៉ុន្តែបេក្ខនារីចំនួន៧រូប ក្នុងចំណោមបេក្ខនារីទាំងអស់ មិនអាចបន្តការស្នាក់នៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន ទីតាំងរៀបចំកម្មវិធី បានរហូតដល់ថ្ងៃផ្តាច់ព្រ័ត្របាន។ ដូច្នេះមានតែបេក្ខនារី៨រូបប៉ុណ្ណោះ រួមមាន ឥណ្ឌា ឥណ្ឌាភាគខាងត្បូង កម្ពុជា ថៃ ហ្វីលីពីន ម៉ាន់ដាឡេ Lower Myanmar និង Upper Myanmar ដែលបានចូលរួមប្រជែងយកពានបវរកម្ពុជាទេសចរណ៍សម្រស់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ឆ្នាំ២២០១៨នេះបាន៕	ថៃ បានក្លាយទៅបវរកញ្ញាទេសចរណ៍សម្រស់នៃអាស៊ី ប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ (Miss Tourism Beauty of Asia 2018) ខណៈដែលហ្វីលីពីនជាម្ចាស់ផ្ទះ ជាប់ជាបវរកញ្ញារងទី១ ឯកម្ពុជាជាប់ជាបវរកញ្ញារងទី២។ ក្រៅពីពានជាបវរកញ្ញាទេសចរណ៍សម្រស់នៃអាស៊ីប្រចាំឆ្នាំ២០១៨ បវរកញ្ញាពីប្រទេសថៃ នាង Wipada Inkaew ក៏ទទួលបានពានរង្វាន់ពិសេសមួយទៀតដែរ គឺ Miss Friendship ឯបវរកម្ពុជា កញ្ញា កឹម ស្រីកែវ បានពានឈុតសម្លៀកបំពាក់តំណាងជាតិល្អបំផុត (Best in National Costume) ខណៈបវរកញ្ញាពីប្រទេសឥណ្ឌា នាង Miss Photogenic - India នៅក្នុងការប្រកួតនេះ។
តាមក្រសួងសុខាភិបាល ក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់ទាំងពីរ មានស្ត្រីអាយុ៤៨ឆ្នាំ រស់នៅខេត្តកំពង់ធំ ដែលទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នៅថ្ងៃទី ១៦មេសា។ ដោយអ្នកជំងឺមានអាការហត់ខ្លាំង អ្នកជំងឺត្រូវបានបញ្ជូនមកដល់មន្ទីរពេទ្យ ហ្លូងម៉ែ នៅម៉ោង ១០ និង២០នាទី យប់ថ្ងៃទី១៦ មេសាដដែល។ តែក្រុមគ្រូពេទ្យ បានពិនិត្យឃើញថា អ្នកជំងឺ បានស្លាប់ មុនចូលដល់មន្ទីរពេទ្យ។ ចំណែកឯអ្នកជំងឺម្នាក់ទៀត ជាបុរសអាយុ៧០ឆ្នាំ រស់នៅសង្កាត់គីឡូម៉ែត្រលេខ៦ ខណ្ឌឫស្សីកែវ បានស្លាប់នៅផ្ទះ កាលពីល្ងាច ថ្ងៃទី១៥ ខែមេសា។ ដោយសារមុនបាត់បង់ជីវិត អ្នកជំងឺមានអាការក្តៅខ្លួន ក្អក និងមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រចាំកាយ គ្រូពេទ្យបានយកសំណាកវិភាគហើយរកឃើញថាអ្នកស្លាប់មានផ្ទុកកូវីដ-៩។ សូមជម្រាបថាគិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានករណីសរុបចំនួន៥៧៧១ ដោយ៥២២៨ពាក់ព័ន្ធសហគមន៍២០កុម្ភៈ។ អ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ មាន ៣៣១១នាក់ និងអ្នកសះស្បើយសរុបមាន២៤១៦នាក់។ ចំណែកអ្នកស្លាប់ដោយកូវីដ-១៩ មានចំនួន ៤១ ក្នុងនោះ មានស្រី១៧ នាក់ និងប្រុស២៤នាក់៕	ជំងឺកូវីដ-១៩ បានសម្លាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ២នាក់ទៀត ដោយក្នុងនោះ មានម្នាក់ស្លាប់នៅផ្ទះ មុនដឹងលទ្ធផលវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ និងម្នាក់ទៀត ស្លាប់មុនបញ្ជូនមកដល់មន្ទីរពេទ្យ។ មកទល់ពេលនេះ កម្ពុជាមានអ្នកស្លាប់ដោយសារកូវីដ-១៩ ចំនួន៤១នាក់។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល នៅយប់ថ្ងៃទី១៧ មេសានេះ។
ការទន្ទឹងរង់ចាំរយៈពេល៦៤ឆ្នាំសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមនៅកម្ពុជាបានមកដល់ហើយ។ នេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ប្រជាជាតិខ្មែរទាំងមូល ក្រោយពីប្រទេសមួយនេះបានឆ្លងកាត់សង្គ្រាមស៊ីវិលអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មក។ រាត្រី៥ឧសភាឆ្នាំ២០២៣ គឺជារាត្រីសុបិន។ រាត្រី៥ឧសភាឆ្នាំ២០២៣ គឺជារាត្រីរង់ចំា និងចងចាំ។ រាត្រី៥ឧសភាឆ្នាំ២០២៣ គឺជារាត្រីរំភើប។ រាត្រី៥ឧសភាឆ្នាំ២០២៣ គឺជារាត្រីសង្ឃឹម។ រាត្រី៥ឧសភាឆ្នាំ២០២៣ គឺជារាត្រីមោទកភាព។ មោទកភាពនៃ ភាពជាខ្មែរ។ មោទកភាព ព្រោះ វាជាអ្វីដែលខ្មែរអាចរៀបចំបាន និងខ្មែរអាចធ្វើបាន។ បើនិយាយពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកីឡា កម្ពុជារៀបចំបានល្អបំផុត។ កីឡដ្ឋានមរតកតេជោ គឺជាកីឡដ្ឋានធំ ទំនើប ទាន់សម័យនាសតវត្សរ៍ទី២១។ នេះ គឺជាកីឡដ្ឋានកម្រិតស្តង់ដាតំបន់ និងអន្តរជាតិ។ មិនត្រឹមតែមានកីឡដ្ឋានកម្រិតស្តង់ដាអន្តរជាតិឡើយ កម្ពុជាក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ នឹងបង្ហាញវត្តមានព្រលានយន្តហោះខ្នាតអន្តរជាតិពីរបន្ថែមទៀត។ មួយមានវត្តមាននៅរាជធានីភ្នំពេញ(រាជធានីទន្លេ ឬរាជធានីចតុមុខ) និងមួយទៀតមានវត្តមាននៅខេត្តសៀបរាប(ទីក្រុងប្រាសាទ)។ បើនិយាយពីធនធានមនុស្សក្នុងវិស័យកីឡាវិញ ផ្អែកលើលទ្ធផលនៃការប្រកួតក្នុងរយៈពេលពីរបីថ្ងៃចុងក្រោយនេះ កីឡាករ កីឡាការិនីកម្ពុជា ទទួលបានមេដាយមាស ប្រាក់ និងសំរឹទ្ធិ ជាបណ្តើរៗហើយ។ បើផ្អែកលើទម្រង់-ខ្លឹមសារនៃការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម, ធនធានមនុស្សកីឡាកម្ពុជា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់ទ្រទ្រង់សកម្មភាពព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមទាំងមូល គេពិតជាអាចនិយាយបានថា កម្ពុជាបានធ្វើកិច្ចការដ៏អស្ចារ្យមួយសម្រាប់ប្រជាជាតិអាស៊ីអគ្នេយ៍និយាយជារួម និងនិយាយដោយឡែក សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ នៅថ្ងៃទី៥ខែឧសភាឆ្នាំ២០២៣នេះ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ដែលជាតំណាងរាស្រ្តនៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាអ្នកនយោបាយបន្តវេនមួយរូប បានសរសេរនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់លោកថា៖«នេះ គឺជាពេលវេលារបស់យើងដើម្បីបង្ហាញ និងលើកកម្ពស់កិត្យានុភាពជាតិកម្ពុជាបន្ថែមទៀតនៅលើវេទិកាអន្តរជាតិ។ ដូច្នេះហើយ យើងអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាចូលរួមអបអរសាទរជាមួយគ្នា ក្នុងនាមជាប្រជាជាតិដែលពោរពេញដោយភាពចម្រុះ និងសក្តានុពលគ្រប់បែបយ៉ាង»។ ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣២នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅពេលនេះ បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍កីឡាករអន្តរជាតិ និងគណៈប្រតិភូអន្តរជាតិស្ទើរគ្រប់រូប។ តាមរយៈបទសម្ភាសនានា ពួកគេកោតសរសើរការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមលើកទី៣២នេះ។ ចំណែកឯប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាវិញ ទាំងសិស្ស និស្សិត មន្រ្តីរាជការ សង្គមស៊ីវិល អ្នកជំនួញ ទាំងក្មេងទាំងចាស់ មកពីបណ្តាខេត្តក្រុង បានសម្តែងការសាទរ និងមានទនភាពចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អស្ចារ្យ និងជាប្រវត្តិសាស្រ្តមួយនេះ។ រាត្រីសុបិន, រង់ចាំ និងចងចាំ, រំភើប, សង្ឃឹម និងមោទនភាព បានមកដល់ហើយ។ ដូច្នេះ ក្រៅពីការប្រកួតយកចាញ់-យកឈ្នះក្នុងក្របខណ្ឌកីឡា, ស្នាមញញឹមដ៏ស្រស់ស្អាត សុភាពរាបសារបស់ពលរដ្ឋខ្មែរកំពុងរង់ចាំទទួលភ្ញៀវបរទេស ហើយកាយវិកានៃបដិសណ្នាកិច្ចនេះនឹងក្លាយទៅជាអនុស្សារីយ៍មិនអាចបំភ្លេចបានសម្រាប់ភ្ញៀវអន្តរជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ ស៊ីហ្គេម២០២៣នៅកម្ពុជាស្ថិតក្នុងក្រសែភ្នែកជាតិ និងអន្តរជាតិ។ ធ្លាប់តែឆ្លងកាត់សង្គ្រាមស៊ីវិលអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ តែនៅថ្ងៃនេះ ពេលនេះ កម្ពុជាបាន និងកំពុងរំលេចរូបភាពវិជ្ជមាន និងឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនបន្តិចម្តងៗនៅលើឆាកអន្តរជាតិជាបន្តបន្ទាប់។ ព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេមពេលនេះ គឺបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន, កិច្ចប្រជុំអភិបាលក្រុងអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំនៃអភិបាលក្រុងនៃប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង។
ជាផ្នែកមួយនៃការរឹតចំណងមិត្តភាពដែកថែបកម្ពុជា-ចិន កំណាត់ផ្លូវខ្សែក្រវាត់ក្រុងទី៣ ត្រូវបានបញ្ចប់ការសាងសង់ជាស្ថាពរ កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ក្រោយចំណាយពេលអស់ចំនួន៥២ខែ។ ផ្លូវដែលចំណាយថវិកាសាងសង់ជាង ២៧៣លានដុល្លារអាម៉េរិក ក្រោមជំនួយឥណទានសម្បទានពីរដ្ឋាភិបាលចិន រួមជាមួយថវិកាបដិភាគរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣។ ការប្រសិទ្ធនាម «ផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី៣» ជា «មហាវិថី ស៊ី ជីនពីង» មានអត្ថន័យធំធេងសម្រាប់ចំណងមិត្តភាពដែកថែបកម្ពុជា-ចិន។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់នៅលើបណ្តាញសង្គមផ្លូវការរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ដោយបានរំលេចផងដែរថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ រួមចំណែកយ៉ាងច្រើនដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ចកិច្ច-សង្គមកម្ពុជា ក្នុងគម្រោងធំៗត្រូវបានបង្កើតឡើង រួមមានតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសខេត្តព្រះសីហនុ ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-ក្រុងព្រះសីហនុ និងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាបអង្គរ។ ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-បាវិត ក៏នឹងលេចរូបរាងឡើងក្នុងពេលអនាគត។ រហូតមកដល់ពេលនេះ ចិនបានជួយសាងសង់ផ្លូវប្រវែងជិត ៤ ០០០ គីឡូម៉ែត្រនៅកម្ពុជា។ «មហាវិថី ស៊ី ជិនពីង» ដែលមានប្រវែងសរុបជិត៥៣គីឡូម៉ែត្រ ចាប់ផ្តើមពីផ្លូវជាតិលេខ៤ ត្រង់ចំណុចគីឡូម៉ែត្រលេខ ១៤+១០៥ ស្ថិតក្នុងភូមិជម្ពូវ័ន្ត សង្កាត់ចោមចៅ៣ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ភ្ជាប់ទៅកាន់ផ្លូវទំនប់កប់ស្រូវ ផ្លូវជាតិលេខ៥ ស្ពានឈ្នះឈ្នះ មហាវិថីឈ្នះឈ្នះ និងផ្លូវជាតិលេខ៦។ ផ្លូវនេះ ឆ្លងកាត់ផ្លូវជាតិលេខ៤ ,ផ្លូវជាតិលេខ៣ , ផ្លូវជាតិលេខ២ ,ផ្លូវជាតិលេខ២១ ,ផ្លូវជាតិលេខ២១A ,ផ្លូវខេត្តលេខ១១០ រហូតដល់ផ្លូវជាតិលេខ១ (គីឡូម៉ែត្រលេខ២៤+៨៤០) ស្ថិតនៅភូមិដីឥដ្ឋ កោះផុស៣ ឃុំដីឥដ្ឋ ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល។ «មហាវិថី ស៊ី ជិនពីង» តភ្ជាប់ជាមួយនឹងផ្លូវអាស៊ានហាយវេលេខ១ (AH-1) និងផ្លូវអាស៊ានហាយវេលេខ១១ (AH-11) និងផ្លូវរបៀងសេដ្ឋកិច្ចភាគកណ្តាល និងភាគខាងត្បូងនៃមហាអនុតំបន់មេគង្គ ដែលរួមចំណែកសម្រួលការដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ព្រំដែន ដោយជំរុញសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងការប្រកួតប្រជែងរបស់កម្ពុជា ជាមួយបណ្តាប្រទេសនានា នៅក្នុងតំបន់៕	ឈ្មោះប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជីនពីង ត្រូវបានប្រសិទ្ធនាមសម្រាប់កំណាត់ផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី៣ ប្រវែងជិត៥៣គីឡូម៉ែត្រ ដែលភ្ជាប់ពីផ្លូវជាតិលេខ៤ ដល់ផ្លូវជាតិលេខ១ ក្នុងភូមិសាស្ត្ររាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តកណ្តាល។ ពិធីសម្ពោធជានិមិត្តរូបប្រសិទ្ធនាម «មហាវិថី ស៊ី ជីនពីង» ត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅវិមានសន្តិភាព កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ក្រោមអធិបតីភាពសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិន វ៉ាង វិនធាន។
ក្នុងខ្សែរឿងខ្លីនេះ បង្ហាញពីទឹកចិត្តឪពុក ដែលសុខចិត្តលះបង់គ្រប់យ៉ាងដើម្បីកូនៗរបស់ខ្លួន រហូតសុខចិត្តរស់នៅផ្ទះជួលតែម្នាក់ឯង។ លុះដល់ពេលមួយដែលជាពេលដែលគាត់ត្រូវចូលនិវត្តន៍ គឺជាពេលដែលគាត់ពិបាកចិត្តបំផុត ព្រោះបន្ទាប់ពីចូលនិវត្តន៍ តើគាត់អាចពឹងពាក់នរណាបាន? បើកូនៗរបស់គាត់មករកគាត់តែពេលពិបាកនោះ។ តែអ្វីៗខុសពីការគិតទាំងអស់ដោយការបារម្ភរបស់គាត់ក្លាយជារឿងដែលរំភើបទៅវិញ ដោយកូនៗរបស់បានរៀនចំកាដូពិសេសសម្រាប់ឪពុកម្នាក់នេះ ដែលហ៊ានលះបង់គ្រប់យ៉ាងសម្រាប់កូន។ ចង់ដឹងសាច់រឿងនេះល្អប៉ុណ្ណានោះសូមទស្សនាវីដអូទាំងអស់គ្នា ៖ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ឪពុកមួយជីវិតនេះ គឺសុទ្ធសឹងតែដើម្បីកូនៗជាទីស្រលាញ់របស់ខ្លួន ដោយមិនរំពឹងចង់បានអ្វីមកវិញឡើយ សុំត្រឹមតែឃើញកូនៗបានរស់នៅស្រុកស្រួល។ ជាក់ស្ដែងគ្រឹះស្ថានមីក្រូហរិញ្ញវត្ថុ អេ អឹម ខេ បានផលិតវីដេអូរឿងខ្លីមួយមានចំណងជើងថា « លោកឪពុក »ដែលនិយាយពីបុរសម្នាក់ដែលជាឪពុកម្នាក់ត្រូវរែកអំរែកគ្រប់យ៉ាងដើម្បីកូនៗរបស់ខ្លួន។
ខ្សែការពារកណ្តាលក្រុម Jeonbuk Motors នៃលីគបាល់ទាត់កូរ៉េខាងត្បូង K-League 1 ដែលមានរហស្សនាមថា «បិសាច» បានធ្វើឲ្យកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់គេរះឡើងបន្ទាប់ពីបង្ហាញភាពខ្លាំង និងរកបានពីរគ្រាប់ ដើម្បីជួយជម្រើសជាតិខ្លួនឈានទៅកាន់វគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រពាន Asian Cup ដែលធ្វើឡើងនៅប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួប។ លោក Baek Sung-kwon អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុម Jeonbuk Motors បានបញ្ជាក់ពីការដេញថ្លៃកីឡាកររបស់ខ្លួន Kim ពីសំណាក់ក្លិប Watford ក្នុងក្របខណ្ឌ Premier League ក្នុងតម្លៃប្រហែល ៨ លានដុល្លារអាមេរិក។ ចំណែកក្រុម Beijing Guoan នៃលីគកំពូលចិន Chinese Super League ដែលបានបញ្ចប់ទៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី៤ នៅរដូវកាលឆ្នាំ ២០១៨ ក៏កំពុងតាមកៀកកិតនឹងខ្សែការពារវ័យ២២នេះដើម្បីទៅរួមក្រុមសម្រាប់រដូវកាល២០១៩នេះដែរ។ ជុំវិញការចង់បានពីក្លិបធំៗនេះសមាជិកក្រុមជម្រើសជាតិកូរ៉េខាងត្បូងទាំងមួលបានណែនាំ និងជំរុញឲ្យ Kim Min-jae ជ្រើសរើសយកក្លិប Watford ហើយបំភ្លេចក្រុមនៅចិនចោល ដើម្បីអាចអភិវឌ្ឍខ្លួនឲ្យមានឈ្មោះល្បីដូច Son Heung-min ខ្សែប្រយុទ្ធរបស់ Tottenham Hotspur និង Park Ji-sung អតីតសមាជិកក្រុម Manchester United ជាដើមនោះ។ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាសមីខ្លួនផ្ទាល់បានលើកឡើងថា នៅពេលនេះរូបគេមិនចាប់អារម្មណ៍ពីការផ្ទេរទៅណាឡើយ ដោយផ្តោចតែលើពានប្រចាំតំបន់អាស៊ី Asian Cup មួយមុខប៉ុណ្ណោះ។ កូរ៉េខាងត្បូង នឹងត្រូវតទល់ជាមួយកាតាក្នុងការប្រកួតវគ្គ៨ក្រុមចុងក្រោយ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករា វេលាម៉ោង ៨:០០នាទីយប់នេះ បន្ទាប់ពីឆ្លងផុតវគ្គ១៦ក្រុមដោយយកឈ្នះបារ៉ែនយ៉ាងលំបាកនោះ៕	កីឡាករអន្តរជាតិកូរ៉េខាងត្បូង Kim Min-jae ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងបង្ហាញខ្លួនក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ AFC Asian Cup 2019 ត្រូវបានមិត្តរួមក្រុមជំរុញឲ្យរូបគេដើរតាមគន្លងប្រធានក្រុម Son Heung-min ដោយជ្រើសយកក្លិបនៅអង់គ្លេសជាជាងក្លិបនៅចិន។ Kim កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពី Watford និង Beijing Guoan។
អ្នកលេងគុនខ្មែរមកពីក្លិបក្រសួងកសិកម្ម ធឿន ធារ៉ា បានប្រើកែងឆ្វេងផ្តួលកីឡាករថៃ Iklang Muaythaisamchaigym ឲ្យសន្លប់ត្រឹមទឹកទី២រហូតប្រើគ្រែស្នែងសែងចេញពីសង្វៀនប្រកួត។ ការផ្តួលថៃរហូតក្រោកលេងរួចនេះ ធ្វើឡើងនាការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Max Muay Thai Ulimate 2017 នៅលើទឹកដីនៃប្រទេសថៃ។ នេះមិនមែនជាលើកទី១នោះទេសម្រាប់ ធារ៉ា ដែលផ្តួលកីឡាករថៃឲ្យសន្លប់ដោយប្រើកែងដ៏មុតស្រួចរបស់គេ។ ជាក់ស្តែងកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ កន្លងទៅ ធារ៉ា បានផ្តួលកីឡាករថៃ Petchtongchai Sor.seubsak ដោយប្រើកែងឲ្យសន្លប់ត្រឹមទីកទី២ផងដែរ នាព្រឹត្តិការណ៍ Max Muay Thai នេះ។ នាការប្រកួតដ៏ស្វិតស្វាញដោយប្រើរយៈពេលមួយទឹកកន្លះ កីឡាករ ធឿន ធារ៉ា បានប្រើជើងស្តាំធាក់កីឡាករថៃឲ្យដួលអុកគូទជាការស្វាគមន៍នៅដើមទឹកទី១។ មួយជើងរបស់ ធារ៉ា បានធ្វើឲ្យថៃ ក្តៅស្លឹកត្រចៀកសម្រុកចូលទាត់ជើងក្រោមធ្វើឲ្យ ធារ៉ា ដួលភ្លាមៗដើម្បីជាការសងសឹក។ នៅពាក់កណ្តាលទឹកទី១ ថៃ បានបន្តដើរចូលដើម្បីដាក់សម្ពាធលើ ធារ៉ា តែផ្ទុយទៅវិញបែរជាត្រូវមួយកែងស្តាំរបស់ ធារ៉ា ពេញទំហឹងរហូតធ្វើឲ្យរូបគេបាត់បង់ការគ្រប់គ្រង។ ឆ្នៀតឱកាសនោះ ធារ៉ា បានសម្រុកចូលប្រើកែងឆ្វេង-ស្តាំទៅលើផ្ទៃមុខរហូតឲ្យអាជ្ញាកណ្តាលរាប់កីឡាករថៃ នៅចុងទឹកទី១។ នៅទឹកទី២ ធារ៉ា បានបន្តចូលប្រើកែង និងបោះជង្គង់ឆ្វេងស្តាំយ៉ាងច្រើន ឯកីឡាករថៃបានព្យាយាមគេច និងប្តូរកណ្តាប់ដៃផងដែរ តែនៅតែមិនអាចទប់ជាមួយនឹងផ្លែកែង និងជង្គង់ដ៏ធ្ងន់របស់ ធារ៉ា។ ការប្រើកែង និងជង្គង់ចំគោលដៅរបស់ ធារ៉ា បានធ្វើឲ្យថៃ ហាក់ថមថយកម្លាំងក្នុងការវាយតប។ ភាពទន់ជ្រាយរបស់ ថៃ ជាហេតុធ្វើឲ្យមានចន្លោះប្រហោង និងជាឱកាសដ៏ល្អសម្រាប់ ធារ៉ា ក្នុងការកែងឆ្វេងបុកកាណូតទៅលើផ្ទៃមុខ ដើម្បីផ្តួលថៃឲ្យសន្លប់ទៅពាក់កណ្តាលទឺកទី២នេះតែម្តង៕	អ្នកលេងគុនខ្មែរ ធឿន ធារ៉ា បានផ្តួលកីឡាករថៃ Iklang Muaythaisamchaigym ឲ្យសន្លប់រហូតសែងចេញពីសង្វៀននាការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Max Muay Thai Ulimate 2017 កាលពីយប់ថ្ងៃទី២៥ ខែមិថុនា ម្សិលមិញ។
១. ទឹកឃ្មុំនិងឈើអែម អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយម្សៅឈើអែមកន្លះស្លាបព្រាកាហ្វេក្នុងទឹកក្ដៅ ១ ពែង។ កូរឱ្យសព្វ សឹមត្រងយកកាកដែលធំៗចេញនិងបន្ថែមទឹកឃ្មុំ ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេចូល។ អ្នកអាចទទួលទានភេសជ្ជៈនេះឱ្យទាន់ក្ដៅឧណ្ហៗរាល់ព្រឹកកន្លះម៉ោងមុនពេលអាហារ។ ២. ទឹកឃ្មុំនិងតែខ្ញី អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយទឹកឃ្មុំ ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេក្នុងតែខ្ញី ១ ពែង។ កូរឱ្យសព្វ សឹមទទួលទាន ២០ នាទីមុនពេលអាហារ។ ៣. ទឹកឃ្មុំនិងក្រូចឆ្មារ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺនៅពេលព្រឹកលាយទឹកឃ្មុំ ១ ស្លាបព្រាកាហ្វេក្នុងទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ ១ កែវ រួចបន្ថែមទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ចំនួនម្ខាងចូល។ កូរឱ្យសព្វសឹមទទួលទាន។ ៤. ទឹកឃ្មុំនិងទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែទទួលទានទឹកឃ្មុំ ១ ស្លាបព្រាបាយលាយជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗក្នុងបរិមាណស្មើគ្នាជាប្រចាំ។ ចំណាំ៖ ចូរជ្រើសរើសប្រើប្រាស់ទឹកឃ្មុំសុទ្ធសរីរាង្គដែលមានគុណភាពខ្ពស់ទើបប្រសើរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ក្រៅពីផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនចំពោះសុខភាពហើយនោះ ទឹកឃ្មុំក៏អាចជួយឱ្យអ្នកស្រកទម្ងន់បានដូចបំណងផងដែរ។ ធ្វើបែបណា? កុំបារម្ភ! ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យពីរបៀបងាយៗប្រើប្រាស់ទឹកឃ្មុំដើម្បីសម្រកទម្ងន់ ៖
ដើម្បីអបអរពិធីបុណ្យទន្លេលើកទី៣នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ដែលមានទីតាំងជាប់ដងទន្លេមេគង្គ និងមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសឡាវ។ ភាគីឡាវបានបញ្ជូនក្រុមបាល់ទាត់ និងបាល់ទះរបស់ខេត្តចំប៉ាសាក់មកចូលរួមប្រកួតមិត្តភាពជាមួយក្រុមបាល់ទាត់ និងបាល់ទះរបស់ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួតយ៉ាងស្វិតស្វាញកាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ដែលជាថ្ងៃទី១នៃពិធីបុណ្យទន្លេ ក្រុមបាល់ទាត់របស់ម្ចាស់ផ្ទះស្ទឹងត្រែង ចាញ់ក្រុមភ្ញៀវមកពីខេត្តចំប៉ាសាក់ក្នុងលទ្ធផល ៣-២ ខណៈក្រុមបាល់ទះខេត្តស្ទឺងត្រែងក៏ចាញ់ក្រុមរបស់ចំប៉ាសាក់ដូចគ្នា។ តែយ៉ាងណា ការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិរវាងខេត្តទាំងពីរមិនទាន់បញ្ចប់នោះទេ ពោលគឺក្រុមបាល់ទាត់វ័យចាស់របស់ខេត្តស្ទឺងត្រែង នឹងបើកទ្វារកីឡដ្ឋានស្វាគមន៍ក្រុមភ្ញៀវវ័យចាស់របស់ខេត្តចំប៉ាសាក់។ ក្រៅពីការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិ ទាំងវិញ្ញាសាបាល់ទាត់ និងបាល់ទះក៏មានការប្រកួតដណ្តើមជើងឯកប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេផងដែរ។ សម្រាប់វិញ្ញាសាបាល់ទាត់មាន១៤ក្រុមចូលរួមក្នុងនោះប្រុសមាន៨ក្រុម ស្រីមាន៦ក្រុម ខណៈបាល់ទះក៏មាន១៤ក្រុមចូលរួមដូចគ្នាក្នុងនោះប្រុសមាន៩ក្រុម និងស្រីមាន៥ក្រុម។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៤ មីនា ក្នុងចំណោមកីឡា១១ប្រភេទ មានកីឡាមួយចំនួនបានប្រកួត និងសម្តែង ក្នុងនោះរួមមានកីឡារត់ប្រណាំង, ប្រដាល់គុនខ្មែរ, ទាញព្រ័ត្រ, កីឡារាំ, បាល់ទះ, បាល់ទាត់ និងកីឡាវាយសី។ ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមកីឡាទាំងនេះកីឡាបាល់ទាត់, បាល់ទះ និងវាយសីជាដើម មិនទាន់ប្រកួតចប់នោះទេ។ កីឡាដែលមិនទាន់ប្រកួត និងសម្តែងរួមមានកីឡាជិះកង់, ល្បុក្កតោ ចំបាប់ និងទូកកានូ៕	ខេត្តស្ទឹងត្រែង៖ ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់របស់ខេត្តស្ទឺងត្រែងបានប្រកួតចាញ់ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់មកពីខេត្តចំប៉ាសាក់របស់ឡាវ ៣-២ នាជំនួបមិត្តភាពអបអរព្រឹត្តិការណ៍ពិធីបុណ្យទន្លេលើកទី៣នៅខេត្តស្ទឺងត្រែង។
នាអំឡុងឆ្នាំ១៩៩៣ អ្នកស្រី Brigitte Trongneux បានបង្រៀននៅសាលា La Providence dAmiens ដោយនៅពេលនោះ លោក Emmanuel Macron ជាសិស្សម្នាក់ដែលមានអាយុត្រឹម១៥ឆ្នាំ។ យោងតាមការផ្សាយរបស់ Paris Match គ្រូ និងសិស្សទាំងពីររូបនេះ ចាប់ផ្តើមជិតស្និទ្ធគ្នា រួមគ្នាសរសេររឿងល្ខោនរៀងរាល់ថ្ងៃសុក្រ។ តាមពិតទៅ អ្នកស្រី Brigitte Trongneux បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយលោក Andre Louis Auziere ដែលជាធនាគារិកម្នាក់ កាលពីឆ្នាំ១៩៧៤ ហើយបង្កើតកូនបាន៣នាក់ ។ ក្នុងចំណោមកូនទាំង៣របស់អ្នកស្រី Brigitte មានកូនច្បង Sebastien អាយុបងលោក Macron ២ឆ្នាំ Laurence អាយុស្មើលោក Macron និងជាអតីតមិត្តរួមថ្នាក់ និងកូនទី៣ឈ្មោះ Tiphaine កើតនៅឆ្នាំ១៩៨៤ ។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រី Brigitte មានចៅ៧នាក់ដែលជាចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយស្វាមីមុន។ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៦ អ្នកស្រី Brigitte Trongneux បានចែកផ្លូវពីលោក Andre Louis Auziere ។ អ្នកស្រី Brigitte និងលោក Macron បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយគ្នានៅតំបន់ Touquet កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៧ ដោយពេលនោះ លោក Macron ជាមន្ត្រីអធិការកិច្ចផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ មុននឹងប្រឡូកឈានចូលឆាកនយោបាយ។ ដំបូងឡើយ ស្នេហាលោក Macron និង Brigitte មិនទទួលបានពរជ័យពីឪពុកម្តាយទាំងសងខាងនោះឡើយ ដោយសារបញ្ហាគន្លាតអាយុខុសគ្នារហូតដល់ទៅ២៤ឆ្នាំ។ Paris Match បានលើកឡើងថា អ្នកស្រី Brigitte បានលាឈប់ពីការងារបង្រៀននៅឆ្នាំ២០១៥ ដើម្បីជ្រោមជ្រែងស្វាមីក្នុងការបង្កើតចលនា En marche! ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ដើម្បីតំណែងប្រធានាធិបតីបារាំង។ កូនស្រីពៅរបស់អ្នកស្រី Brigitte ក៏បានចូលរួមក្នុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតសម្រាប់លោក Macron ផងដែរ៕	លោក Emmanuel Macron បេក្ខជនប្រធានាធិបតីបារាំង មានប្រវត្តិស្នេហាដ៏គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍។ កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០០៧ លោកបានរៀបការជាមួយអ្នកស្រី Brigitte Trongneux អតីតគ្រូបង្រៀនរបស់ខ្លួន ដែលមានអាយុលើសរហូតដល់ទៅ២៤ឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្នលោក Macron មានអាយុ៣៩ឆ្នាំ រីឯអ្នកស្រី Brigitte Macron មានអាយុឈានដល់៦៤ឆ្នាំ។
នៅចំពោះមុខមន្ត្រីរាជការ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ សិស្សានុសិស្ស ជាង៣០០នាក់ ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់មណ្ឌលរដ្ឋបាលមន្ទីរខេត្តសៀមរាបនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក ទៀ បាញ់ បានលើកឡើងថា ការកកើតហេតុការណ៍ដែលធ្វើឲ្យមានចលាចល ឬនាំមកនូវសញ្ញាអសន្តិសុខសង្គម ក្នុងរូបភាពណាមួយក៏ដោយ គឺមិនត្រូវបណ្តោយដូចពេលមុនឡើយ។ លោក ទៀ បាញ់ បានលើកជាឧទាហរណ៍ ដោយបន្ថែមថា៖« ...ដើរជេរអានេះឲ្យចុះចេញ អានោះឲ្យចុះចេញ ដូរចេញ ដូរចូល គឺអត់មានទៀតទេ។ ហេតុការណ៍ទាំងនេះ គឺមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានទៀតទេ ព្រោះយើងបានចំណាយច្រើនមកហើយ។... ពីមុន មិនដឹងនៅទីណា មិនស្គាល់ពីទុក្ខលំបាកប្រជាជនផង ដល់មកភ្លាមស្រែកដូរ...»។ លោក ទៀ បាញ់ បន្ថែមទៀតថា៖« ពាក្យសំដីទាំងនេះ គឺបង្កើតឲ្យមានសង្គ្រាម ព្រោះជាសំដីញុះញង់ បង្កើតភាពចង្អៀតចង្អល់ជាតិសាសន៍។ ពីមុនគេមិនដឹងនៅទីណា ដល់យើងអនុវត្តន៍គោលនយោបាយឈ្នះៗបានជោគជ័យ មានមនុស្សមួយចំនួនចុះពីណាពីណី មកអួតអាង ស្រែកដូរចេញ។ ហ៊ុន សែនអើយចុះចេញទៅ! អាហ្នឹងគឺថាអត់បានទេ ម្តងនេះគ្មានពាក្យហ្នឹងមកនិយាយទៀតទេ ប្រាប់ឲ្យហើយ។ [សម្តេច ហ៊ុន សែន] ពលីកម្មធំធេងណាស់ វីរភាពរបស់ជាតិយើងដ៏ធំណាស់ នាំមកនូវ [ការអភិវឌ្ឍ] សព្វគ្រប់បែបយ៉ាង គ្រប់យ៉ាងមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ...»។ ក្នុងពិធីសម្ពោធអគាររដ្ឋបាលទាំងមានភ្លៀងធ្លាក់ផងនោះ លោក ទៀ បាញ់ លើកឡើងទៀតថា លោកសុំត្រឹមឲ្យអ្នកដទៃ ដែលលោកចង់សំដៅទៅបក្សប្រឆាំង ទទួលស្គាល់រាល់សមិទ្ធផលដែលរាជរដ្ឋាភិបាលបានធ្វើកន្លងមក ព្រោះថា សម្រាប់លោក រហូតបានមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ គឺវាលំបាកខ្លាំងណាស់សម្រាប់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលប្រឹងស្ដារប្រទេស ដែលសេសសល់ពីសង្គ្រាម។ លោក ទៀ បាញ់ ព្រមានថា៖« ពេលបោះឆ្នោតចាញ់ មិនព្រមចាញ់ទេ គឺចេញមកព្រោងព្រាត ទាមទារនេះទាមទារនោះ ដាក់បែកធ្មេញឥឡូវហើយ។ ប្រាប់ឲ្យហើយ យើងនិយាយគ្នាឲ្យត្រង់ៗចឹងហ្មង»៕ សូមស្តាប់សំឡេងលោក ទៀ បាញ់៖	សៀមរាប៖ ក្នុងនាមជាប្រធានក្រុមការងារថ្នាក់ជាតិចុះជួយខេត្តសៀមរាបរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ទៀ បាញ់ តែងបញ្ចេញសារនយោបាយជាច្រើនតាមវេទិកានៅក្នុងខេត្តមួយនេះ។ លោកបានប្រាប់ឲ្យមន្ត្រីក្រោមឱវាទទាំងអស់ ត្រូវត្រៀមលក្ខណៈអំឡុងពេលចុះឃោសនាបោះឆ្នោតឃុំ សង្កាត់ ដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខនេះ។ ក្នុងពិធីមួយកាលពីចុងសប្តាហ៍កន្លងទៅ លោក ទៀ បាញ់ បានបញ្ចេញសារនយោបាយដ៏ក្តៅមួយ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ម្តងនេះលោកមិនចង់ឮពាក្យស្រែកថា «ដូរៗ ហ៊ុន សែនអើយចុះចេញទៅ« ជាដាច់ខាត ដោយលោកចាត់ទុកថា សំដីទាំងនេះធ្វើឲ្យកើតបញ្ហាអស្ថិរភាពក្នុងសង្គម ដែលត្រូវទប់ស្កាត់ជាចាំបាច់។
ក្រុមហ៊ុន អ៊ីស៊ូស្ស៊ុ កំពុងពង្រីកទីផ្សាររថយន្ដនៅកម្ពុជា តាមរយៈការបង្ហាញនូវម៉ូដែលថ្មីបំផុតនៃរថយន្ដ SUV Isuzu MU-X ដែលត្រូវបានរៀបចំរចនាម៉ូតឡើងវិញទាំងផ្ទៃខាងក្នុង និងខាងក្រៅនៃរថយន្ដ ទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពល្អដាច់គេបើប្រៀបជាមួយរថយន្ដដ៏ផ្សេងទៀត។ ការបង្ហាញនេះធ្វើឡើងនៅក្នុងសណ្ឋាគារ InterContinental កាលពីថ្ងៃទី ១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧។ លោក Akira Odagaki ប្រធានក្រុមហ៊ុន ទ្រី ផេដ អ៊ីស៊ូស្ស៊ុ ខេមបូឌា ដែលជាក្រុមហ៊ុនចែកចាយរថយន្ដ អ៊ីស៊ូស្ស៊ុ Pickups SUV ផ្ដាច់មុខនៅកម្ពុជា លោកបានឡើងថា ការទទួលបានឱកាសជ្រៀតចូលទីផ្សារនៃរថយន្ដភីកអាប់ Isuzu D-Max និង Isuzu MU SUVs នៅក្នុងទីផ្សារសំខាន់ៗ ដូចជា កម្ពុជា និងឡាវ គឺជាជំហ៊ានសំខាន់បន្ទាប់ទៀតសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន ទ្រី ផេដ អ៊ីស៊ូស្ស៊ុសេល និងសាខាក្រុមហ៊ុន អ៊ីស៊ូស្ស៊ុ នៅក្នុងតំបន់ទីផ្សារអាស៊ាន។ លោកបន្តទៀតថា ការទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍នៃម៉ាក Isuzu អស់រយៈពេល១ឆ្នាំពេញក្នុងទីផ្សារកម្ពុជា តាមរយៈផ្ដល់ជូននូវគុណភាពយានយន្ដពីក្រុមហ៊ុន អ៊ីស៊ូស្ស៊ុជាមួយនឹងកំណើតការលក់ និងសេវាកម្មក្រោយការលក់ ដើម្បីពង្រឹងទំនុកចិត្តម្ចាស់យានយន្ដ ជាលទ្ធផលទទួលបានកំណើតពីការលក់៩០% នៃរថយន្ដអ៊ីស៊ូស្ស៊ុនៅកម្ពុជា។ លោកបន្ថែមទៀតថា រថយន្ដ Isuzu MU-X នឹងធ្វើឲ្យរញ្ជួយទីផ្សាររថយន្ដនៅកម្ពុជាសារជាថ្មីជាមួយនឹងគោលគំនិតUniquely You។ ប្រធានក្រុមហ៊ុន ទ្រី ផេដ អ៊ីស៊ូស្ស៊ុ ខេមបូឌា បញ្ជាក់ទៀតថា ការរចនាម៉ូដ ជាមួយ និងរចនាបថថ្មី ជួយបង្កើតនូវលក្ខណៈពិសេសបំពេញទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្តអ្នកប្រើប្រាស់ ដូចជាផ្ទៃខាងក្នុងពណ៌លឿងស្រស់ស្អាតទាក់ទាញផ្ដល់នូវភាពល្អឆើតឆាយ និងផាសុកភាពប្រៀបដូចប្រភេទរថយន្ដប្រណិត ប្រព័ន្ធជើងក្រោមមានលំនឹងក្រោមល្អ បច្ចេកវិទ្យាទំនើបទាន់សម័យនិងមានមុខងារពិសេសៗរួមមាន ពោងសុវត្ថិភាពSRS ចំនួន6 និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងល្បឿនពេលបើកបរចុះចំណោទ (HDC) ជាដើម។ ការដាក់សម្ពោធរថយន្ដម៉ូដែលថ្មី ជាលើកដំបូងក្រុមហ៊ុន អ៊ីស៊ូស្ស៊ុបានដាក់នូវរថយន្ដ Isuzu MU-X ដែលមានចំនួន១៥គ្រឿង។ រថយន្ដម៉ូដែលថ្មីនឹងដាក់តាំងនៅអាគារតាំងបង្ហាញនៃក្រុមហ៊ុន K (Cambodia) Co., Ltd ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ ដែលមានតម្លៃចាប់ពី ៤៨,៩០០ដុល្លាអាមេរិក។ គោលគំនិត Uniquely You របស់ Isuzu MU-X កើតចេញមកពីសមាសធាតុផ្សេងៗដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការអ្នកប្រើប្រាស់ដូចជា៖ Uniquely Style ការរចនាចង្កៀងមុខថ្មីបែប Bi-LED ផ្ដល់ពន្លឺភ្លឺច្បាស់ជាមុន និងមានប្រព័ន្ធកែតម្រូវកម្រិតពន្លឺបានដោយស្វ័យប្រវត្តិ ជាមួយអំពូល Daytime Running Light និងការរចនាកាងមុខ និងកាងក្រោយថ្មី ហើយនិងការរចនាយ៉ាន់កង់ថ្មីទំហំ 18 អ៊ីញបែប Cross Star។ Unique Luxury ផ្ទៃខាងក្នុង ការរចនាម៉ូដកៅអីថ្មី បែប Sport Cut ស្រោបដោយស្រោមស្បែកផ្ដល់ផាសុកភាព ហើយមានប្រព័ន្ធ iConnect Multimedia អេក្រង់ Touch Screen មានទំហំ 8 អ៊ីញឥតខ្សែអាចភ្ជាប់ជាមួយទូរស័ព្ទ Smartphone ។ រចនាតាប្លូថ្មីលក្ខណៈស្ព័រ ស្រស់ស្អាត និងទាក់ទាញជាមួយស៊ុមក្រូម៉េងាយស្រួលអានអក្សរនិងមានអេក្រង់បង្ហាញពហុព័ត៌មានព្រមទាំងបង្ហាញអំពីការបើកបរ។ កៅអីអូតូអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកបើកបរប្ដូរទីតាំងកៅអីបាន6ទិស កៅអីបត់ងាយស្រួលអាចបត់ឲ្យរាបស្មើដាក់ឥវ៉ាន់។ Unique Power បច្ចេកវិទ្យាថាមពលម៉ាស៊ីនដែលគេស្គាល់ថា ISUZU Ddi Blue Power ផ្ដល់នូវថាមពលបើកបរសន្សំសំចៃប្រេងខ្ពស់ និងឆ្លើយតបទៅនឹងការប្រើប្រាស់ខុសគ្នាៗនៃម៉ាស៊ីន ISUZU Ddi 3.0 VGS, TURBO ដែលមានកម្លាំង 163 សេះ នៅ 3,200ជុំក្នុង១នាទី ប្រព័ន្ធបើកបរថ្មីនិងប្រអប់អូតូ5លេខធ្វើឲ្យការបើកបរលឿន។ Unique Technology បច្ចេកវិទ្យា Isuzu Insight គឺជាបច្ចេកវិទ្យាឆ្លាតវៃមួយគត់ពីក្រុមហ៊ុន អ៊ីស៊ូស្ស៊ុជួយអភិវឌ្ឍន៏នៃការបើកបរឲ្យកាន់តែប្រសើរ មានសុវត្ថិភាព និងសន្សំចៃប្រេង។ ដ្យាក្រាបងាយស្រួលយល់និងបង្ហាញនូវទិន្នន័យចំនួន5 រួមមានល្បឿននិងអត្រាប្រើប្រាស់ប្រេង ហ្គៀររ៉ងទីមា់ស៊ីន ល្បឿនម៉ាស៊ីន ការប្រើប្រាស់ហ្វ្រាំង ហើយនិងការជាន់ហ្គៀរ។ Unique Performance ប្រព័ន្ធជើងក្រោមមានគុណភាពខ្ពស់ ផ្ដល់នៅលំនឹងនិងទំនាញល្អលើផ្លូវធ្វើឲ្យការបើកបររលូន និងឥតខ្ចោះទៅគ្រប់ទីកន្លែង ដោយសារបូមរ៉ូស័របំពាក់លើកង់ទាំងបួន ព្រមទាំងបូមខ្យល់ជំនួយ។ ជើងក្រោមផ្នែកខាងក្រោយជាចន្ទាសពីរឆ្អឹងចម្ពាម និងខាងក្រោយបែប 5-Link ជាមួយនិងប្រព័ន្ធបើកបរ part-time 4WD សម្រាប់ម៉ូដែល 4WD ដែលបញ្ជាដោយប្រព័ន្ធបញ្ជា (Terrain Command switch) ដោយប្រើប្រាស់ត្រឹមចុងម្រាមដៃ។ Unique Safety ធ្វើឲ្យអ្នកបើកបរមានអារម្មណ៍ថាមានសុវត្ថិភាពលើផ្លូវទាំងអស់ជាមួយនិងប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពមាន ពោងសុវត្ថិភាព SRS ចំនួន6 ផ្ដល់ការការពារបន្ថែម ពេលមានករណីប៉ះទង្គិច, ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងល្បឿនថ្មីពេលបើកបរចុះចំណត(HDC), ប្រព័ន្ធជំនួយពេលបើកបរឡើងចំណត(HSA), ប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិកគ្រប់គ្រងលំនឹងរថយន្ដ (ESC), ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការរអិល (TCS)។ Unique Choice Isuzu MU-X ម៉ូដែលថ្មី 4WD និងម៉ូដែល 2WD មានប្រាំពណ៌ខុសៗគ្នា ថ្មីពណ៌ត្នោត ពណ៌ប្រផេះ ពណ៌ទឺកប្រាក់ ពណ៌ស និងពណ៌ខ្មៅ។ Unique Service ផ្ដល់ជូនសេវាកម្មល្អ បំពេញតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អតិថិជនឲ្យបានក្នុងកម្រិតអតិបរមាជាមួយកម្មវិធី Isuzus Heart smile ជាសេវាកម្មមានគុណភាពស្ដង់ដា។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ក្រុមហ៊ុន អ៊ីស៊ូស្ស៊ុបានបង្ហាញរថយន្ដម៉ូដែលថ្មីបំផុតគឺ SUV Isuzu MU-X ដែលត្រូវបានរៀបចំរចនាម៉ូតឡើងវិញទាំងផ្ទៃខាងក្នុង និងខាងក្រៅនៃរថយន្ដ ទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពល្អដាច់គេបើប្រៀបជាមួយរថយន្ដដ៏ផ្សេងទៀត។ ការដាក់សម្ពោធរថយន្ដម៉ូដែលថ្មី ជាលើកដំបូងក្រុមហ៊ុន អ៊ីស៊ូស្ស៊ុមានការតាំងបង្ហាញរថយន្ដ Isuzu MU-X ចំនួន១៥គ្រឿង។ រថយន្ដម៉ូដែលថ្មីនេះ នឹងមានដាក់នៅអាគារតាំងបង្ហាញនៅក្រុមហ៊ុន K (Cambodia) Co., Ltd ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ ដែលមានតម្លៃចាប់ពី ៤៨,៩០០ដុល្លារអាមេរិក។
សូមអញ្ជើញលោក-អ្នកនាងទស្សនាវីដេអូសម្ភាសរវាងកញ្ញា ផាត ដាណេ និងលោកគ្រូចិនសែ អ៊ៅ ណន ខាងក្រោមដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ ដើមអង្គាសីល ជាគ្រឿងរណ្ដាប់សែនដ៏សំខាន់ ដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងពិធីសែនចូលឆ្នាំចិន។ គ្រូចិនសែ អ៊ៅ ណន ពន្យល់ថា ដើមអង្គាសីលរីកផ្កាស្គុសស្គាយ ភាយសាយក្លិនក្រអូបគ្រប់ទីកន្លែងនារដូវលំហើយ ដែលស្របពេលនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ដូច្នេះជនជាតិចិនមានជំនឿថា វាតំណាងឱ្យលាភសំណាង ភាពរីករាយ ថ្កុំថ្កើនរុងរឿង និងតំណាងឱ្យជតារាសីជនជាតិចិនផងដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ផ្កាស្បៃរឿង ក្រូចឃ្វិចពណ៌លឿង ក៏តំណាងឱ្យលាភពណ៌លឿងក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំចិនផងដែរ៕
ការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសនីមួយៗ ក្នុងតំបន់និងជាសកល ដោយសារវីរុសកូវីដ-១៩(COVID-19) ត្រូវបានគេសង្កេតឃើញថា កំពុងកើនឡើងរហូតដល់រាប់ពាន់លានដុល្លារ ហើយវានឹងបន្តជះផលប៉ះពាល់ដល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខទៀត។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក អេ គ្រីស្ទី វីលៀមស៍ (A. Christy Williams) នាយកអង្គការWWF ប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ដោយលោកបានស្នើឲ្យប្រទេសទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់ពិសេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ត្រូវយកគំរូតាមការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រទេសចិន ដោយដាក់ចេញនូវការហាមឃាត់ជាអចិន្ត្រៃយ៍ចំពោះការបរិភោគ និងការជួញដូរសត្វព្រៃ។ លោក និយាយដូច្នេះថា៖«យើងត្រូវតែចាត់វិធានការឡើង នៅក្នុងពេលឥឡូវនេះ ដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឲ្យមានការកើតឡើងនូវជំងឺឆ្លងរាលដាលដទៃផ្សេងទៀត ដែលអាចនឹងបង្កជាទុក្ខវេទនា និងការស្លាប់ដល់ប្រជាជនយើង»។ លោក បានបន្តថា ការផ្ទុះឡើង និងការឆ្លងរាលដាលនៃវីរុសកូវីដ-១៩ ក៏ដូចជាវីរុស ហ្សារស៍ (SARS) មើស (MERS) និង ការផ្ទុះឡើងនៃវីរុសផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីៗនេះ បានបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់ទៅលើសុខភាពមនុស្សដែលបណ្តាលមកពីការបរិភោគសាច់សត្វព្រៃ និងការជួញដូរសត្វព្រៃ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ WWF ដែលចេញនៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ បានឲ្យដឹងថា តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ជាប្រភពនៃផលិតផលសត្វព្រៃជាយូរមកហើយ ហើយក៏ជាទីតាំងច្រកសម្រាប់ការបញ្ជូនផលិតផលសត្វព្រៃបន្តទៅកាន់ប្រទេសចិនផងដែរ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ បញ្ជាក់ថា ការបរិភោគសាច់សត្វព្រៃដែលអាចបង្កជាវីរុសដ៏គ្រោះថ្នាក់ ដែលប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់មនុស្សមិនអាចការពារបាន អាចឆ្លងពីសត្វទៅមនុស្ស ហើយក៏ជាហេតុផលម្យ៉ាងដែលអាចកើតមាននៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជាករណីក្នុងប្រទេសចិនដែលកំពុងផ្ទុះវីរុសកូវីដ-១៩ នោះដែរ។ WWF បានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដូច្នេះថា៖«ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសុខភាពសាធារណនេះ ដែលបណ្តាលមកពីការបរិភោគ និងការជួញដូរសត្វព្រៃ យើង សូមអំពាវនាវដល់ក្រសួងពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដែលមានភារកិច្ចទទួលខុសត្រូវក្នុងវិស័យការពារសត្វព្រៃ និងវិស័យសុខាភិបាល និងសុខភាពសាធារណៈ ឲ្យសហការគ្នា ទាំងក្នុងផ្នែកជំនាញឯកទេស និងការប្រើប្រាស់ធនធានដែលមាន ដើម្បីបង្កើនការត្រួតពិនិត្យ និងការតាមដានរាល់ទីផ្សារដែលមានផលិតផលសត្វព្រៃ ផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានទូលំទូលាយដល់សារណៈជនដើម្បីឲ្យពួកគេ បញ្ឈប់ការលក់ដូរ និងការបរិភោគសាច់សត្វព្រៃ ព្រមទាំងផលិតផលសត្វព្រៃដទៃផ្សេងៗទៀត»។ លោក រ៉ុន ត្សុតត្សួយ (Ron Tsutsui) អគ្គនាយកអង្គការ WWF-ជប៉ុន និងជាប្រធាននៃគណៈកម្មការនាយកសម្រាប់កម្មវិធីយុទ្ធសាស្ត្រកំណើនក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងអំឡុងពេលនៃការផ្ទុះឡើងនូវជំងឺឆ្លងមុនៗដែលមានប្រភពចេញពីទីផ្សារលក់សត្វព្រៃ វិធានការចម្បងដែលគេបានប្រើនោះគឺការបង្ខាំងទុកអ្នកដែលបានឆ្លងជំងឺឲ្យនៅដោយឡែកពីគេ។ លោក បន្តថា ការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលចិនក្នុងការចាត់វិធានការចំពោះប្រភពនៃបញ្ហាគឺការបិទរាល់ទីផ្សារលក់សត្វព្រៃ និងការហាមឃាត់បរិភោគសាច់សត្វព្រៃជាអចិន្ត្រៃយ៍ ជាដំណោះស្រាយមួយដែលអាចនាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរស្ថានការណ៍បាន។ រដ្ឋាភិបាលទាំងអស់នៃបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ី ត្រូវតែយកគំរូតាមចំណាត់ការនេះ ដើម្បីការពារសុខមាលភាពរបស់មនុស្ស ក៏ដូចជាការអភិរក្សសត្វព្រៃផងដែរ។ សូមរម្លឹកថា វីរុសកូវីដ-១៩ បានផ្ទះឡើងនៅក្នុងទីក្រុងវូហាន កាលពីចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ ហើយកំពុងឆ្លងរីករាលដាលដល់ប្រទេសនានាជុំវិញពិភពលោក។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយសារកូវីដ-១៩ មានរហូតដល់ជាង៣ពាន់នាក់ហើយ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងជាង៩ម៉ឺននាក់។ អត្ថបទទាក់ទង COVID-19៖ អ្នកស្លាប់ឡើងដល់ជាង៣១០០នាក់ ខណៈករណីឆ្លងរាលដាលដល់ជាង៧០ប្រទេស កូរ៉េខាងត្បូងមានអ្នកឆ្លងដល់ជាង៤៨០០ករណី និងស្លាប់៣៤នាក់ ម៉ារ៉ុកជាប្រទេសទី៧៣ដែលរកឃើញករណីឆ្លង COVID-19 បច្ចុប្បន្ន បន្ទាប់ពីចិន ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង មានករណីឆ្លងវីរុសកូវីដ-១៩ ច្រើនជាងគេ ដែលមានជាង៤,៨០០ករណី អ៊ីតាលី មានជាង២,០០០ករណី អ៊ីរ៉ង់ មានជាង១,៥០០ករណី ប្រទេសជប៉ុន មានជិត១,០០០ករណី៕	ភ្នំពេញ៖ អង្គការមូលនិធិសត្វព្រៃពិភពលោក ហៅកាត់ថា WWF ប្រចាំប្រទេសនីមួយៗក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក អំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាលទាំងអស់នៃប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីបូព៌ា និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឲ្យដាក់វិធានការហាមឃាត់ការជួញដូរនិងបរិភោគសាច់សត្វព្រៃ ដើម្បីជៀសវាងឆ្លងមេរោគនានាពីសត្វព្រៃទាំងនោះ។ ការអំពាវនាវនេះ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការផ្ទះឡើងនូវជំងឺរលាកសួត ដែលបង្កឡើងដោយវីរុសកូវីដ-១៩ (COVID-19) នៅទីក្រុងវូហាន ខេត្តហ៊ូប៉ី ប្រទេសចិន ហើយកំពុងឆ្លងរាលដាលទៅប្រទេសផ្សេងៗក្នុងពិភពលោក ដោយអ្នកជំនាញសង្ស័យថា ការកើតឡើងនៃកូវីដ-១៩ មានប្រភពមកទីផ្សារជួញដូរសត្វព្រៃមួយកន្លែងនៅទីក្រុងវូហាននោះផ្ទាល់។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ WWF ប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។
ស្រុកក្រគរ, ពោធិ៍សាត់៖ មណ្ឌលសុខភាពអូរសណ្ដាន់ តែងតែយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ទៅលើអ្នកដែលមានពិការភាពនៅពេលដែលទៅទទួលសេវា ដោយផ្ដល់អាទិភាពជាងពលរដ្ឋទូទៅ។ ក្រុមគ្រូពេទ្យនៅមណ្ឌលសុខភាព បានជួយលើកអ្នកមានពិការភាព និងមិនយកថ្លៃសេវាព្យាបាលនោះទេ។ អ្នកស្រី វុទ្ធី ស្រីល័ក្ខណ៍ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពឃុំអូរសណ្ដាន់ បានលើកឡើងថា ក្នុងមួយថ្ងៃ មានពលរដ្ឋដែលពិការភាព មកទទួលសេវាចន្លោះពីម្នាក់ទៅ ២នាក់ ដោយពួកគេភាគច្រើនមកពិនិត្យជំងឺទូទៅ និងពិគ្រោះជំងឺទូទៅ។ អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ថា នៅមណ្ឌលសុខភាពអូរសណ្ដាន់ មានជម្រាលសម្រាប់ជនពិការចំនួន១ តែជម្រាលនៅបន្ទប់ទឹកពុំទាន់មាននោះទេ ព្រោះខ្វះខាតថវិកា។ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាព បាននិងកំពុងស្វែងរកជំនួយ ដើម្បីសាងសង់នៅឆ្នាំក្រោយ។ អ្នកស្រី វុទ្ធី ស្រីល័ក្ខណ៍ ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពឃុំអូរសណ្ដាន់ ជម្រាលសម្រាប់អ្នកពិការ ពិតជាមានសារសំខាន់ ដោយទី១ ងាយស្រួលដល់អ្នកពិការឡើងទៅទទួលសេវានៅមណ្ឌលសុខភាព ហើយយើងមិនចាំបាច់ទៅលើកពួកគាត់ ក៏ពួកគាត់អាចឡើងមកបាន។ នេះបើតាមអ្នកគ្រូពេទ្យ ស្រីល័ក្ខណ៍ រួចបន្តថា៖ «ខ្ញុំមានការយកចិត្តទុកខ្ពស់ដល់ជនពិការ ព្រោះជនពិការត្រូវការយើងយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យបានច្រើនជាងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ។ ឪពុកខ្ញុំផ្ទាល់ ក៏ជាអ្នកពិការ អ៊ឹចឹងខ្ញុំដឹងថាតម្រូវការពួកគាត់ច្រើន»។ អ្នកគ្រូពេទ្យបានបន្ថែមថា អ្នកមានពិការភាពកុំគិតថា ខ្លួនឯងពិការហើយគ្មានអ្នកយកចិត្តទុកដាក់ សូមមកទទួលសេវានៅមណ្ឌលសុខភាពដូចប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ និងគ្មានអ្នករើសអើងនោះទេ។ ម្យ៉ាងទៀត ចំពោះការផ្ដល់សេវា ក៏មណ្ឌលសុខភាពមិនគិតថ្លៃនោះដែរ។ អ្នកគ្រូពេទ្យបន្តថា រយៈពេល ៣ខែដែលបានដំណើរការមណ្ឌលសុខភាពនេះ គឺមានអ្នកមានពិការភាពទៅទទួលសេវាច្រើនគួរសម ដែលភាគច្រើនមានអ្នកពិការជើង។ អ្នកគ្រូពេទ្យ វុទ្ធី ស្រីល័ក្ខណ៍ រៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះ៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ ផាន សុខជា (យុវជនឃុំអន្លង់ត្នោត)
នយោបាយឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលជាប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យធំបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក កំពុងតែទាញការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងសម្រាប់អ្នកតាមដាននយោបាយក្នុងតំបន់។ ចំណុចគួរចាប់អារម្មណ៍នោះគឺ មានការលើកចោទពីនយោបាយបែបលក្ខណៈគ្រួសារ ឬសន្តតិវង្សរបស់មេដឹកនាំកំពូលឥណ្ឌូណេស៊ី លោកប្រធានាធិបតី ចូកូ វីដូដូ បន្ទាប់ពីកូនប្រុសច្បង និងកូនប្រសាររបស់លោក បានចាប់ផ្តើមប្រឡូកក្នុងនយោបាយតាមរយៈការបោះឆ្នោតតំបន់២០២០នេះ។ អត្ថបទទាក់ទង កូនប្រុសប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី៖ «យើង មិនរកស៊ីដោយប្រើឈ្មោះឳពុកឡើយ» តាមចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Bloomberg លោក Gibran Rakabuming វ័យ ៣៣ ឆ្នាំ ដែលកូនប្រុសច្បងរបស់ លោកប្រធានាធិបតី វីដូដូ បានចូលរួមប្រកួតប្រជែងក្នុងតំណែងអភិបាលក្រុង Solo ដែលជាកន្លែងឳពុករបស់លោក ធ្លាប់ប្រកួតប្រជែង និងចាប់ផ្តើមអាជីពនយោបាយក្នុងឆ្នាំ២០០៥ កន្លងទៅ។ តាមការព្យាករណ៍ពីការរាប់សន្លឹកឆ្នោតក្រៅផ្លូវការ លោក Gibran ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងទទួលបានតំណែងនេះក្នុងសំឡេងគាំទ្រភាគច្រើន ខណៈលទ្ធផលផ្លូវការ នឹងប្រកាសនៅថ្ងៃ២០ ធ្នូខាងមុខ។ ជារឿងគួរឲ្យកត់សម្គាល់ផងដែរនោះ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយដដែលនេះ កូនប្រសារប្រុសរបស់លោក វីដូដូ គឺ លោក Muhammad Bobby Afif Nasution ក៏បានចូលរួមប្រកួតប្រជែងយកតំណែងជាអភិបាលក្រុង Medan និងត្រូវរំពឹងដូចគ្នាថានឹងឈ្នះផងដែរ។ ពួកគេទាំងពីរ សុទ្ធតែទទួលបានការតែងតាំងពីគណបក្សកាន់អំណាចឥណ្ឌូណេស៊ីបច្ចុប្បន្ន ដើម្បីចូលរួមប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោត។ ជុំវិញបញ្ហានេះ កន្លងទៅ លោក វីដូដូ ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងតែដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលក្នុងអាណត្តិទីពីររបស់ខ្លួននោះ បានបដិសេធការចោទប្រកាន់ពីមហិច្ឆតាក្នុងការបង្កើតនយោបាយសន្តតិវង្ស។ លោក អះអាងថា លោក មិនដែលបង្ខំកូនណាមួយឲ្យដើរតាមលោក ឬប្រឡូកនយោបាយក្នុងចរិកលក្ខណៈដូចការចោទប្រកាន់ឡើយ។ សម្រាប់លោក ប្រជាជនគ្រប់រូប រាប់បញ្ចូលទាំងកូនលោកផ្ទាល់ មានសិទ្ធិនយោបាយ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បើត្រលប់ទៅកាន់កិច្ចសម្ភាសន៍របស់កូនប្រុសច្បងលោក ចូកូវី គឺលោក Gibran Rakabuming នៅឆ្នាំ២០១៨កន្លងទៅ នយោបាយ មិនស្ថិតក្នុងការគិតរបស់លោកនោះទេ។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍របស់ លោក Gibran ជាមួយនឹងសារព័ត៌មាន Jakarta Post ពេលនោះ លោក Gibran អះអាងថា លោក ផ្តោតសំខាន់តែលើមុខជំនួញ។ លោក ថែមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា រូបលោកមិនរស់នៅក្រោមកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ឳពុកឡើយ ហើយរាល់កិច្ចការរកស៊ី សុទ្ធសឹងតែជាកិច្ចប្រឹងប្រែងដោយខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ នៅពេលដដែលនោះ អ្នកអ្នកសារព័ត៌មានសួរថាតើ ពួកគេមានចេតនាចង់ដើរតាមគន្លងឳពុកក្នុងឆាកនយោបាយឬយ៉ាងណានោះ ទាំងកូនប្រុស និងកូនស្រីរបស់លោកចូកូវី សុទ្ធតែបដិសេធ។ ពួកគេ អះអាងថា ពួកគេ ចូលចិត្តការងាររកស៊ីជាង។ លោក ចូកូវី មានកូនបីនាក់ ដែលពួកគេ សុទ្ធសឹងតែអ្នកជំនួញពាក់ព័ន្ធនឹង ភោជនីយដ្ឋាន និងលក់សម្ភារៈ។ គួរជម្រាបផងដែរថា លោកប្រធានាធិបតី វីដូដូ បានឡើងកាន់អំណាចក្នុងឆ្នាំ២០១៤។ ក្រុមគ្រួសាររបស់លោកកម្របង្ហាញមុខសាធារណៈក្នុងកិច្ចការដឹកនាំប្រទេសណាស់។ ក្រុមគ្រួសាររបស់លោក ក៏ធ្លាប់ត្រូវបានវាយតម្លៃថា ជាគ្រួសារដ៏សាមញ្ញ និងដាក់ខ្លួនបំផុត បើប្រៀបធៀបទៅនឹងក្រុមគ្រួសាររបស់មេដឹកនាំក្នុងតំបន់មួយចំនួន៕	នៅថ្ងៃទី៩ ធ្នូកន្លងទៅ ឥណ្ឌូណេស៊ី បានរៀបចំការបោះឆ្នោតថ្នាក់តំបន់ដើម្បីជ្រើសរើសអ្នកដឹកនាំសម្រាប់ខេត្តចំនួន០៩ តំបន់ចំនួន ២២៤ និងទីក្រុងចំនួន៣៥។ តាមការអះអាងរបស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ការបោះឆ្នោតក្នុងតំបន់ក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះ មានការចូលរួមបោះឆ្នោតច្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ទោះបីជាប្រទេសកំពុងស្ថិតក្នុងវិបត្តិជំងឺរាតត្បាតក៏ដោយ។ ក៏ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកតាមនយោបាយឥណ្ឌូណេស៊ី រឿងគួរឲ្យកត់សម្គាល់មួយទៀតនោះគឺ នយោបាយលក្ខណៈគ្រួសាររបស់លោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី ចូកូ វីដូដូ ។
May has been on the receiving end of a furious backlash from Brexit hardliners in her own party after indicating at an EU summit last week that she could accept a longer post-divorce implementation phase than previously envisaged. Her shift aimed to break an impasse in negotiations between London and Brussels over how to keep the Irish border open after Brexit, by giving the two sides more time to agree their future relationship. But it infuriated Brexiteer colleagues who fear remaining tied to the EU for years after Britain's formal departure next March. Several Sunday newspapers said rebellious MPs were preparing a fresh bid to topple her leadership this week, many carrying colourful off-record quotes from the plotters. In a bid to calm passions, May will address MPs in the House of Commons on Monday where she will say the divorce deal with Brussels is nearly done. "Ninety-five per cent of the Withdrawal Agreement and its protocols are now settled," she will tell parliamentarians, according to a partial transcript released by her office late Sunday. Highlighting progress in the year-long talks, she will say agreements have now been reached across a broad range of issues including with Spain on the status of the British Overseas Territory of Gibraltar, and with Cyprus on the UK's military bases there. "We have broad agreement on the structure and scope of the future relationship, with important progress made on issues like security, transport and services," she will say. - Busted backstop - But on Ireland she will seek to reassure MPs in her own party that she will not bow to the EU's current proposals. "As I set out last week, the original backstop proposal from the EU was one we could not accept, as it would mean creating a customs border down the Irish Sea and breaking up the integrity of the UK," she will say. "I do not believe that any UK Prime Minister could ever accept this. And I certainly will not." The so-called backstop is a proposal to keep either Northern Ireland or all of Britain in a customs union should future trade talks end in deadlock. Talks have stalled over how to stop its land frontier with the Republic of Ireland, an EU member, becoming a hard border again. London believes customs and other checks can be avoided through a new trade agreement with Brussels, but accepts the need for a fallback plan until that deal is agreed. However, the two sides have so far been unable to settle the terms of this so-called backstop. France's Europe minister Nathalie Loiseau told the BBC Sunday that the bloc needs "definitive answers, or at least no temporary measures which disappear and we don't know what to do afterwards". Despite voting in favour of a split from Europe, the British public remain deeply polarised on Brexit. On Saturday more than half a million anti-Brexit protesters hit the streets of London, the largest demonstration since 750,000 people showed up against the Iraq war in 2003.	London, United Kingdom \| Prime Minister Theresa May will tell Britain's parliament on Monday that Brexit negotiations are "95 percent" complete but that she cannot accept the European Union's Northern Ireland border proposals -- as she faces down an increasingly mutinous faction within her own party.
ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានតាមទូរសព្ទកាលពីថ្ងៃសុក្រទី ២៦ ខែមករា ប្រមុខទ័ពអាកាសអាមេរិកលោកស្រី Heather Wilson កត់សម្គាល់ថា យុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិអាមេរិកមានសារសំខាន់ និងអាចចូលរួមចំណែកការពារសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក សន្តិភាព និងស្ថិរភាពតំបន់ផងដែរ។ លោកស្រី Heather Wilson បានថ្លែងដូច្នេះ ៖ «យើងជាមហាអំណាចនៅតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកដែលមានប្រយោជន៍យូរអង្វែងនៅតំបន់នេះ។ យុទ្ធសាស្ត្រដែលបានប្រកាសដោយរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិកាលពីសប្តាហ៍មុនបានទទួលស្គាល់ថា យើងបានត្រឡប់ទៅរកសម័យកាលប្រកួតប្រជែងអំណាចដែលវាជាបញ្ហាចម្បងចំពោះសន្តិសុខ និងវិបុលភាពអាមេរិក»។ ពេលសាកសួរថា តើយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិថ្មីអាមេរិកមានសារសំខាន់បែបម៉េច លោកស្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា វាមានសារសំខាន់ព្រោះអាមេរិកនឹងប្រឹងប្រែងកសាងទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឲ្យបានស៊ីជម្រៅជាមួយបណ្តាសម្ព័ន្ធមិត្ត និងដៃគូនៅតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។ «យុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិថ្មីទទួលស្គាល់ថា យើងនឹងខ្លាំងនៅពេលដែលយើងចាប់ដៃជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត និងដៃគូរបស់យើង។ ធាតុផ្សំសំខាន់នៃយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិរបស់យើងគឺធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងរវាងយើងជាមួយប្រទេសជាមិត្តកាន់ជិតស្និទ្ធនិងស៊ីជម្រៅ»។ លោកស្រី Heather Wilson ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗដូច្នេះ។ បន្ថែមពីលើការពង្រឹងទំនាក់ទំនង រដ្ឋលេខាធិការកងទ័ពអាកាសរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា កងទ័ពអាកាសអាមេរិកក៏ត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដែរដើម្បីឈរជើងការពារសម្ព័ន្ធមិត្ត និងផលប្រយោជន៍អាមេរិកនៅឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកដែរក្នុងកាលៈទេសៈចាំបាច់។ «យុទ្ធសាស្ត្ររបស់យើងនៅតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកគឺ លើកស្ទួយស្ថិរភាពនិងវិបុលភាពតំបន់ ដោយធានាថា សណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិនឹងត្រូវបានគេគោរពមិនចំពោះតែមហាអំណាចឡើយតែសម្រាប់ប្រទេសទាំងអស់។ កងទ័ពអកាសអាមេរិកត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីការពារសម្ព័ន្ធមិត្ត និងប្រយោជន៍យើង ក្នុងពេលចាំបាច់»។ កាលពីថ្ងៃ ១៩ ខែមករា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក ជេម ម៉ាធីស បានបង្ហើបឲ្យដឹងពីយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិអាមេរិកថ្មីក្រោមរដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ហើយដូចបានលើកឡើងខាងដើមស្រាប់យុទ្ធសាស្ត្រថ្មីនេះផ្តោតលើ «ការប្រកួតប្រជែងអំណាច»។ លោក ម៉ាធីស បានកត់សម្គាល់ ចិន និងរុស្ស៊ីជាមហាអំណាចពីរដែលគំរាមកំហែងអាមេរិកខ្លាំងជាងគេ ពោលគឺខ្លាំងជាងភេរវជនទៅទៀត៕	រដ្ឋលេខាធិការកងទ័ពអាកាសអាមេរិកអះអាងថា ក្រោមយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិថ្មី អាមេរិកមានគោលដៅពង្រឹងទំនាក់ទំនងនិងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្ត និងដៃគូនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក។ កងទ័ពជើងអាកាសអាមេរិកត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីការពារសម្ព័ន្ធមិត្ត និងផលប្រយោជន៍អាមេរិកក្នុងតំបន់។
អាជ្ញាធររំពឹងថា មនុស្សប្រមាណ១២០លាននាក់ នឹងចូលរួមប្រារព្ធពិធីបុណ្យដ៏ធំនារយៈពេល៤៩ថ្ងៃ ដែលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ ដោយពិធីនេះ នាំឲ្យអាចជម្រះបាបរបស់ខ្លួន នៅទន្លេដ៏ពិសិដ្ឋ ជាពិសេសទន្លេគង្គារតែម្តង។ សូមទស្សនាទិដ្ឋភាពដែលផ្តិតដោយ AFP ដូចខាងក្រោម៖	ពលរដ្ឋឥណ្ឌាយ៉ាងហោចណាស់១៥លាននាក់ បាននាំគ្នាធ្វើធម្មយាត្រាទៅជម្រះបាបនៅក្នុងទន្លេគង្គារ (Ganges) ទន្លេយ៉ាមូណា (Yamuna) ទន្លេសារ៉ាស្វាទី (Sarasvati) និងទន្លេដ៏ពិសិដ្ឋមួយចំនួនទៀតរបស់ឥណ្ឌា នាឱកាសនៃការប្រារព្ធពិធីបុណ្យ Kumbh Mela ក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ។
ការផ្ដល់ថ្នាំការពារ ជំងឺឆ្លងអុតក្តាម សត្វគោ ក្របី ចំនួន ២០ម៉ឺនដូស នាពេលនេះ ស្របតាមសំណើរបស់ លោក វេង សាខុន កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែធ្នូ បានស្នើទៅរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម និងកិច្ចការជនបទនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ជួយផ្តល់ថ្នាំការពារ ជំងឺឆ្លងអុតក្តាមសត្វគោ ក្របី ដែលកម្ពុជាកំពុងប្រឈម នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ បើតាមលោក វេង សាខុន កិច្ចការនេះ មានការសម្របសម្រួលជាមួយ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ បសុពេទ្យឡានចូវ សមាគមថ្នាំពេទ្យ និងបសុពេទ្យចិន និងក្រុមការងារនៃសាកលវិទ្យាល័យកសិកម្មចិនសម្រាប់សម្ព័ន្ធភាពឧស្សាហកម្មឡានឆាង-មេគង្គបសុពេទ្យ និងថ្នាំការពារជំងឺ ដើម្បីផ្តល់ជូនភាគីកម្ពុជាផ្នែកបច្ចេកទេស និងបង្កើនសមត្ថភាពក្នុងការឃ្លាំមើល ការបង្ការ និងការគ្រប់គ្រងការរាលដាលជំងឺឆ្លងសត្វ។ ដោយឡែក ការផលិតថ្នាំ ការពារជំងឺឆ្លងសត្វ នាយកដ្ឋានសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ នៃក្រសួងទាំងពីរ បាននិងកំពុងសម្របសម្រួល ផ្នែកលិខិតបទដ្ឋាន គតិយុត្តនានា ធ្វើយ៉ាងណាបង្កើតភាពងាយស្រួលជូនដល់ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគិនចិន ដែលមានបំណងធ្វើការវិនិយោគ ដើម្បីសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងផលិតនៅកម្ពុជានាពេលខាងមុខ។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាកំពុងជួបបញ្ហាជំងឺអុតក្ដាម លើពពួកសត្វស្រុក និងសត្វព្រៃ ដូចជាសត្វជ្រូក គោ ចៀម និងពពែជាដើម៕	ក្រសួងកសិកម្ម និងកិច្ចការជនបទ នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន នឹងផ្តល់ថ្នាំការពារជំងឺឆ្លងអុតក្តាម សត្វគោ ក្របី ចំនួន ២០ម៉ឺនដូស ដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងវិស័យសុខភាពសត្វ និងផលិតកម្មសត្វកម្ពុជា។ នេះបើតាមលោក វេង សាខុន បានសរសេរសារលើគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន នៅថ្ងៃទី ១៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០។
មូលហេតុធ្វើឲ្យថ្លើមខូចខ្លាមងបំផុតមានច្រើនណាស់ដូចជា ជំងឺដំណរពូជ ជំងឺក្រិនថ្លើម និងការប៉ះពាល់នឹងសារធាតុពុលរយៈពេលយូរជាដើម។ ដូច្នេះកាលណាថ្លើមដែលកំពុងតែជួបវិបត្តិហើយ វានឹងស្តែងចេញជាអាការៈដូចខាងក្រោមនេះ៖ 1. អស់កម្លាំង 2. ស្បែកស្ងួត ឬរលាក 3. ឈឺក្នុងពោះ 4. ក្អួត ឬចង្អោ 5. មានស្នាមជាំលើស្បែក 6. ហើមក្នុងពោះ 7. ស្បែក និងភ្នែកទៅជាលឿង អ្វីដែលជាដំណឹងល្អនោះគឺថា ថ្លើមគឺជាសរីរាង្គដែលមានភាពសម្របខ្លួនខ្ពស់មួយនៅពេលវាត្រូវបានព្យាបាល ហើយក៏អាចជាសះដោយខ្លួនឯងបានដែរ។ យ៉ាងណាមិញ យកល្អគួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជាមុនសិនបើសិនជាអ្នកសម្គាល់ឃើញថាមានអាការៈទាំងអស់ខាងលើនេះកើតឡើងជាប់រហូត៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ជំងឺថ្លើមកំពុងតែកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ យោងទៅតាមស្ថិតិជាតិរបស់ប្រទេសអង់គ្លេស បានឲ្យដឹងថា ជំងឺថ្លើមត្រូវបានជាប់ចំណាត់ថា្នក់ធ្វើឲ្យមនុស្សស្លាប់ច្រើនបំផុតលំដាប់ទី៥។ យ៉ាងណាមិញ ថ្លើមរបស់មនុស្សយើងមានមុខងារសំខាន់ៗច្រើនណាស់ដូចជា លាងសម្អាតឈាម ផលិតប្រូតេអ៊ីនសំខាន់ៗដែលរាងកាយត្រូវការ ផលិតកូឡេស្តេរ៉ុល សម្រួលដល់ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពល សម្រួលដល់តុល្យភាពអ័រម៉ូន ។ល។
អតីតអគ្គនាយកទទួលបន្ទុកផ្នែកភស្តុភាររបស់រដ្ឋាភិបាលឡាវ លោក Khampheng ត្រូវបានតុលាការឡាវ កាត់ឲ្យជាប់ពន្ធនាគារមួយជីវិតពីបទពុករលួយ ដែលបានប្រព្រឹត្តតាំងពីលោក ឡើងកាន់តំណែងនេះមកម្ល៉េះ។ ទ្រព្យសម្បត្តិ របស់លោក ដែលបានមកពីការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយនេះ នឹងត្រូវរឹបអូសមកជាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Laotians Times នៅថ្ងៃ២០ កុម្ភៈ។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល បក្សពួករបស់លោក ដែលជាអ្នកសមគំនិតបីនាក់ផ្សេងទៀត ក៏ត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ១៨ ឆ្នាំ និងតម្រូវឲ្យសងនូវទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានមកពីអំពើពុករលួយឲ្យរដ្ឋមកវិញទាំងអស់ផងដែរ។ យ៉ាងណា ដោយសារតែជនជាប់ចោទទាំងបី បានអនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេច តុលាការ បានសម្រេចសម្រាលទោសពួកគេមកត្រឹម ៩ឆ្នាំវិញ។ តាមរបាយការណ៍របស់តុលាការ អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់រដ្ឋាភិបាលឡាវរូបនេះ បានចាប់ផ្តើមប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយនៅពេលលោក ឡើងកាន់តំណែងនេះក្នុងឆ្នាំ២០០៨។ អំពើពុករលួយរបស់លោក ត្រូវបានស្តែងចេញឡើងតាមរូបភាពដូចជា ការទទួលសំណូកពីកិច្ចសន្យាពីក្រុមហ៊ុនសាងសង់, ការលួចលុយពីលើការកំណត់តម្លៃទំនិញ និងពន្ធបន្ថែម, ក៏ដូចជាការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់អង្គភាពសម្រាប់ការចំណាយឯកជនក្រៅប្រទេសជាដើម។ គួរបន្តិចថា តាមរបាយការណ៍សន្ទស្សន៍អំពើពុករលួយរបស់អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិឆ្នាំ២០១៩ ឡាវ ស្ថិតនៅក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី ១៣០ ខណៈឆ្នាំ២០១៧ នៅលេខ ១៣៥ និង ២០១៨ ១៣២។ ស្ថានភាពអំពើពុករលួយនៅក្នុងប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍតិចតួចរបស់ពិភពលោកមួយនេះ ត្រូវបានមើលឃើញថា មានភាពថមថយខ្លះ បន្ទាប់ពីលោក ថុងលួន ស៊ីសូលីត ឡើងកាន់តំណែង។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថុងលួន បានប្តេជ្ញាកាត់បន្ថយអំពើពុករលួយនៅក្នុងអង្គភាពរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈការពង្រឹងការគ្រប់គ្រងមន្ត្រីរដ្ឋការ ក៏ដូចជាតម្លាភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ថវិការដ្ឋជាដើម៕	តុលាការឡាវ បានសម្រេចកាត់ទោសអតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកការងារភស្តុភារ និងបក្សពួកមួយចំនួនឲ្យជាប់ពន្ធនាគារជាច្រើនឆ្នាំ។ សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីរកឃើញថា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំងនេះ បានកេងប្រវ័ញ្ចទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ និងប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយធ្ងន់ធ្ងរ ក្នុងមុខតំណែង។
លទ្ធផលនេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពី U19 ម៉ាឡេស៊ី ឈ្នះ កោះម៉ារីយ៉ាណាខាងជើង ១០-០ ដោយការប្រកួតប្រព្រឹត្តទៅនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក នៅថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា នេះដូចគ្នា។ បច្ចុប្បន្ន ម៉ាឡេស៊ីឈរលេខ១បណ្តោះអាសន្ន ដោយមាន៩ពិន្ទុ។ ក្រោយប្រកួត៣លើកដូចគ្នា កម្ពុជា មាន៦ពិន្ទុស្មើថៃ ប៉ុន្តែមានប្រៀបលើរូបមន្ត Head to Head។ ព្រុយណេមាន៣ពិន្ទុ និងម៉ារីយ៉ាណាខាងជើង គ្មានពិន្ទុរាប់ ហើយត្រូវហាលអាវដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ការប្រកួតកន្លងមករបស់ U19 កម្ពុជា ក្នុងពូល G នេះ ចាប់ផ្តើមដោយចាញ់ម៉ាឡេស៊ី ៤-៣ ឈ្នះម៉ារីយ៉ាណាខាងជើង ៩-០ និងឈ្នះថៃ ២-១។ នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ខាងមុខ កម្ពុជា ត្រូវប៉ះព្រុយណេ ក្រោយពេលថៃ ជួប ម៉ាឡេស៊ី៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអាយុក្រោម១៩ឆ្នាំរបស់កម្ពុជា បានទទួលជ័យជម្នះ ២-១ លើ U19 ថៃ នាការប្រកួតជម្រុះពូល G នៃពានរង្វាន់ AFC U19 Championship 2020។ មិត សាម៉ើយ និងសៀង ចន្ធា ជាអ្នកស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីរៀងៗខ្លួននៅតង់ទីមួយ ហើយថៃតាម១គ្រាប់វិញនៅតង់ទីពីរ។
អគ្គិសនីកម្ពុជា បានឲ្យដឹងថា ករណីភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងនេះ បណ្ដាលឲ្យរលំបង្កោលភ្លើង១ដើម និងទ្រេតបង្គោល១០ដើម។ អគ្គិសនីកម្ពុជា បានស្នើឲ្យក្រុមហ៊ុន អានកូ វ៉ធើរ សឹបផ្លាយ ឲ្យតម្រង់បង្កោលដែលទ្រេតទាំងនោះ និងជួសជុលខ្សែបណ្ដាញរបស់ខ្លួន ឲ្យបានឆាប់រហ័ស ដើម្បីមានចរន្តបូមទឹកឡើងវិញ។ អគ្គិសនីកម្ពុជា នឹងផ្គត់ផ្គង់ចរន្តអគ្គិសនីឡើងវិញ នៅតំបន់ដែលជំនន់ទឹកភ្លៀងស្រកចុះ។ អគ្គិសនីកម្ពុជា បានអំពាវនាវ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ឲ្យប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ និងនៅឲ្យឆ្ងាយពីបង្គោលអគ្គិសនីផងដែរ។ ចំណែក និយ័តករទូរគមនាគមន៍កម្ពុជា បានណែនាំទៅគ្រប់ក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាទូរគមនាគមន៍ ឲ្យត្រៀមនិងរៀបចំប្រព័ន្ធទប់ស្កាត់ភ្លើង ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាពនិងនិរន្តភាពនៃការផ្តល់សេវា។ តាមរយៈលិខិតជូនដំណឹង និយ័តករទូរគមនាគមន៍កម្ពុជា ប្រាប់ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះថា៖«បើ អគ្គិនីកម្ពុជា បន្តផ្អាកការផ្គត់ផ្គង់ចរន្តអគ្គិសនី ក្រុមហ៊ុន ត្រូវជូនដំណឹងដល់អ្នកប្រើប្រាស់អំពីការកាត់ផ្តាច់ឬការរអាក់រអួលនៃការផ្តល់សេវាទូរគមនាគមន៍ តាមគ្រប់មធ្យោបាយ ដែលអាចធ្វើបាន និងទាន់ពេលវេលា»៕	អគ្គិសនីកម្ពុជា (EDC ) បន្តផ្អាកការផ្គត់ផ្គង់ចរន្តអគ្គិសនីនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួន ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ដើម្បីបង្ការការឆ្លងចរន្តអគ្គិសនីដោយយថាហេតុ ខណៈភ្លៀងនៅបន្តធ្លាក់ មកដល់ថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៩នេះ។ តំបន់ទាំងនោះ រួមមាន សង្កាត់០១ សង្កាត់០២ សង្កាត់០៣ និងសង្កាត់០៤ ក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ។
បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា មានអ្នកឆ្លងសរុប ១១៩ ២៩២នាក់ ខណៈអ្នកជាសះស្បើយ១១៥ ៦៥៩នាក់ និងអ្នកស្លាប់២ ៨៤៥នាក់៕	ក្រសួងសុខាភិបាល រកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន ៦៥នាក់ទៀត តាមរយៈការតេស្តរកសំណាកតាមម៉ាស៊ីន PCR ដោយក្នុងនោះមាន៧នាក់ ជាករណីនាំចូលពីបរទេស។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានអ្នកជំងឺ ចំនួន៦៨នាក់ បានជាសះស្បើយ និងស្លាប់មានចំនួន ៥នាក់ទៀតដែរ ក្នុងនោះ៤នាក់មិនបានចាក់វ៉ាក់សាំង។ នេះបើតាមក្រសួងសុខាភិបាល នៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកានេះ។
អត្ថបទទាក់ទង ជប៉ុនសម្រេចលើកចោលការរឹតត្បិតការនាំចេញធាតុកម្រ ៣ប្រភេទទៅកូរ៉េខាងត្បូង កូរ៉េខាងត្បូងថា សហប្រតិបត្តិការជាមួយជប៉ុនពិតជាសំខាន់ ខណៈមានក្តីបារម្ភលើកូរ៉េខាងជើង ទំនាក់ទំនងកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន កាន់តែមានភាពល្អប្រសើរឡើង ក្នុងរដ្ឋបាលរបស់លោកយូន សុកយ៉ល ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង។ ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ កាន់តែស្អិតរមួត ក្រោយពីមានការដោះស្រាយលើបញ្ហាចាប់បង្ខំកម្លាំងពលកម្មនៅសម័យសង្រ្គាម។ ជាចុងក្រោយ កូរ៉េខាងត្បូង បានជូនដំណឹងភាគីជប៉ុន ពីការសម្រេចស្តារកិច្ចព្រមព្រៀងចែករំលែកព័ត៌មានចារកិច្ចឡើងវិញថែមទៀត។ តាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងនៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា រដ្ឋាភិបាលក្រុងសេអ៊ូល បានបញ្ជូនលិខិតផ្លូវការទៅរដ្ឋាភិបាលក្រុងតូក្យូតាមរយៈផ្លូវទូត ដោយប្រាប់ពីសេចក្តីសម្រេចលើកចោលការផ្អាកកិច្ចព្រមព្រៀងការចែករំលែកព័ត៌មានសន្តិសុខយោធា (GSOMIA) នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap។ កិច្ចព្រមព្រៀងចែករំលែកព័ត៌មានយោធានេះ ត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦ និងត្រូវបានផ្អាកការអនុវត្តទៅវិញនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ក្នុងពេលទំនាក់ទំនងក្រុងសេអ៊ូល និងក្រុងតូក្យូ មានភាពល្អក់កករជុំវិញបញ្ហាការចាប់បង្ខំកម្លាំងពលកម្មនៅក្នុងសម័យសង្រ្គាម។ សេចក្តីសម្រេចរបស់ភាគីកូរ៉េខាងត្បូងនេះ ជាដំណឹងល្អមួយសម្រាប់អាម៉េរិក ក៏ដូចជាប្រទេសជិតខាងទាំងពីរ ដើម្បីឈានទៅដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការកម្រិតខ្ពស់ផ្សេងៗ ស្របពេលមានការគំរាមកំហែងពីសំណាក់កូរ៉េខាងជើង និងនុយក្លេអ៊ែរនៅក្នុងតំបន់។ នៅសប្តាហ៍មុន កូរ៉េខាងជើង បានបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកអន្តរទ្វីបជាថ្មី ក្រោយខកខានចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២២ មក។ មីស៊ីលអន្តរទ្វីបចុងក្រោយនេះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញជឿថា អាចវាយប្រហារនៅកន្លែងណាមួយក៏បានក្នុងដីអាម៉េរិក។ មុនពេលការជូនដំណឹងខាងលើ ជប៉ុន នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ក៏បានប្រកាសលើកចោលការរឹតត្បិតការនាំចេញធាតុកម្រ ៣ប្រភេទទៅកូរ៉េខាងត្បូងផងដែរ ដែលជាប្រភេទធាតុកម្រសម្រាប់ផលិតផ្ទាំង Display និង សឺមីកុងឌុចទ័រ (Semiconductor)។ ការដកចោលការរឹតត្បិតធាតុកម្រទាំងបី នឹងជួយកូរ៉េខាងត្បូងផលិតបន្ទះឈីបបន្ថែម ខណៈពិភពលោកកំពុងមានតម្រូវការខ្លាំង៕	កូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា បានជូនដំណឹងភាគីជប៉ុនពីសេចក្តីសម្រេចលើការស្តារកិច្ចព្រមព្រៀងចែករំលែកព័ត៌មានចារកិច្ចយោធាឡើងវិញ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងការបរទេសជប៉ុន នៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា។
មានពាក្យដែលពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលសឹងតែចាត់ទុកពាក្យទាំងនោះ ថាជាពាក្យរបស់ខ្មែរទៅហើយ រួមមាន កាដូ, កាវ, ឆៃប៉ូវ,សាប៊ូ, សៀវភៅ, ប៊ិក។ល៕	ការពិតពាក្យ «ហោប៉ៅ» ដែលជាថង់ដេរភ្ជាប់នឹងអាវ និងខោ នោះជាពាក្យកម្ចីពីសៀម ដែលសៀមអានថា ក្រះប៉ៅ ឬក្រៈប៉ៅ។ ពលរដ្ឋខ្មែរ និយមប្រើពាក្យដែលជាកម្ចីពីសៀមច្រើន ហើយពាក្យទាំងនោះមានដូចជា យ៉ាប់, សាំ, សង់ខ្យា, កាពិ, លយឆាយ, សង្វៀន, សាដៀវ, ផាមួង, កាឡៃ ជាដើម។
ចាប់តាំងពីការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ ក្នុងអាណត្តិទី៥ កាលពីឆ្នាំ២០១៣ មក លេខ៤ តំណាងឲ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ហើយលេខ៧ តំណាងឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ អ្នកនយោបាយ រួមទាំងអ្នកគាំទ្រ បានចាត់ទុកលេខរៀងខាងលើ ថាជាលេខដ៏ល្អ និងនាំសំណាងឲ្យគណបក្សរបស់ពួកគេ។ លើសពីនេះ ពួកគេ បានយកលេខ៤ និងលេខ៧ មកនិយាយឌឺដងនិងបង្អាប់គ្នាទៅវិញទៅមក ផងដែរ។ ពេលខ្លះ អ្នកគាំទ្រ ក៏ទាស់ទែងគ្នា ដោយសារតែលេខ៤និងលេខ៧នេះ។ ប៉ុន្តែ ពេលនេះ លេខ៤ និងលេខ៧ បានក្លាយទៅជាលេខធម្មតាវិញហើយ សម្រាប់គណបក្សទាំងពីរ។ មូលហេតុនោះគឺថា គណបក្សនីមួយៗ នឹងមានលេខថ្មី ដែលតំណាងឲ្យខ្លួន សម្រាប់ការបោះឆ្នោតថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ នាពេលខាងមុខ។ លោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា លោក មិនសូវជាចាប់អារម្មណ៍ប៉ុន្មានទេ ចំពោះលេខលេងរៀង។ លោក និយាយដូច្នេះថា៖«វា គ្មានសំខាន់អ្វីទេ រឿងហ្នឹងនោះ។ លេខចាស់ នឹងត្រូវផ្លាស់ប្តូរហើយ។ ឃុំ-សង្កាត់នីមួយៗ គឺយើងមានលេខរៀង មិនដូចគ្នាទេ។ ហើយប្រជាពលរដ្ឋ ក៏គាត់យល់ដែរ។ ដូច្នេះ វា គ្មានបញ្ហាអ្វីស្មុគស្មាញ ឡើយ»។ ដោយចាត់ទុកថាលេខរៀង មិនមែនជារឿងសំខាន់ លោក សុខ ឥសាន ក៏បែរមកនិយាយពី គោលការណ៍ ដែលគណបក្ស ត្រូវបំពេញ ដើម្បីផ្តល់ទំនុកចិត្តដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ពេលបោះឆ្នោត។ លោក សង្កាត់ធ្ងន់ថា រឿងសំខាន់ គឺត្រូវធ្វើយ៉ាងណា ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ មានភាពជឿជាក់ ហើយបន្តបោះឆ្នោតជួនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ចំណែកឯ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិវិញ បានប្រកាសត្រង់ៗតែម្តង ថា លេខ៧ មិនមែនជាតំណាងឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ទៀតទេ។ ឯកឧត្តម កឹម សុខា ក្នុងនាមជាប្រធានបក្សសង្គ្រោះជាតិ ព្រួយបារម្ភចំពោះការភាន់ច្រឡំ ប្រសិនបើមិនបញ្ឈប់ការហៅលេខ៧ ថាជាតំណាងឲ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នោះទេ។ ប្រធានបក្សប្រឆាំងរូបនេះ បញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«សូមបញ្ឈប់ទម្លាប់ជាទូទៅថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិលេខ៧ទៀតទៅ នាំឲ្យមានការភាន់ច្រឡំ ព្រោះលេខរៀងគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ឆ្នាំ២០១៧នេះ អាស្រ័យលើការចាប់លេខរៀងតាមឃុំ-សង្កាត់នីមួយៗ ហើយមិនមែនសុទ្ធតែលេខ៧គ្រប់ឃុំ-សង្កាត់ ដូចការបោះឆ្នោតតំណាងរាស្ដ្រឆ្នាំ២០១៣ទេ»។ សូមញ្ជាក់ថា ការបោះឆ្នោតឆ្នោតថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧។ លេខរៀង ដែលតំណាងឲ្យគ្រប់គណបក្សនយោបាយ ក្នុងឃុំ-សង្កាត់ ទាំង១៦៤៦ គឺមិនដូចគ្នាទេ។ នៅក្នុងឃុំ-សង្កាត់មួយ គណបក្សនយោបាយ មានលេខរៀង ដែលតំណាងឲ្យខ្លួន។ នៅក្នុងឃុំ-សង្កាត់មួយផ្សេងទៀត គណបក្សដដែលនោះ ត្រូវមានលេខរៀងផ្សេងទៀត ដែលតំណាងឲ្យខ្លួន៕	ភ្នំពេញ៖ លេខរៀងពីមុន ដែលតំណាងឲ្យបក្សកាន់អំណាច និងបក្សប្រឆាំង នឹងត្រូវផ្លាស់ប្តូរ នៅពេលការបោះឆ្នោតថ្នាក់ឃុំ-សង្កាត់ ក្នុងអាណត្តិទី៤ ឈានមកដល់។ ដូច្នេះ លេខ៤ និងលេខ៧ គ្មានន័យអ្វី សម្រាប់បក្សធំៗទាំងពីរនេះ ទៀតទេ។
គ្រួសារនីមួយៗ ទទួលបានអង្គរ៥០គីឡូក្រាម មុង១ ភួយ១ សារុង១ ក្រមា១ មី១កេស ត្រីខ១០កំប៉ុង កៅស៊ូតង់១០ផ្ទាំង អាវយឺត១ និង ថវិកា២០ម៉ឺរៀល។ ព្រះមហាក្សត្រនិងព្រះមហាក្សត្រី ពុំមានព្រះរាជវត្តមានផ្ទាល់ក្នុងការប្រទានអំណោយនេះទេ ពោលគឺព្រះអង្គទាំងទ្វេ កំពុងពិនិត្យព្រះរាជសុខភាពក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន។ សម្ដេច គង់ សំអុល ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្ដី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងព្រះបរមរាជវាំង ជាព្រះរាជតំណាងរបស់អង្គ ក្នុងការនាំយកព្រះរាជអំណោយនេះ ទៅចែកជូនប្រជាពលរដ្ឋ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩៕	ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្ដម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា និង សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី នរោត្ដម មុនិនាថ សីហនុ ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ ទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទានអំណាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋ៥២៨គ្រួសារ ដែលរងគ្រោះដោយសារទឹកជំនន់ នៅក្នុងឃុំ៤ នៃស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម។ ឃុំទាំង៤នោះ គឺឃុំព្រះអណ្តូង ឃុំពាមស្នា ឃុំព្រែកកក់ និង ឃុំព្រះឃ្លាំង។
ថ្ងៃនេះនាងខ្ញុំបានទៅរង់ចាំមើលទិដ្ឋភាពនៃការរប្រឡងបាក់ឌុប នៅវិទ្យាល័យជាស៊ីមសាមគ្គី។ បេក្ខជនទាំងអស់ត្រូវចូលក្នុងរបងសាលាឲ្យបានមុនម៉ោង៧ព្រឹក។ បេក្ខជនស្ទើរតែទាំងអស់សុទ្ធសឹងតែ មានការជូនដំណើរពីឪពុក ម្ដាយ បងប្អូន ជាដើម។ យ៉ាងណា ក្រោយពីបេក្ខជនថ្នាក់ទី១២ទាំងនោះ ចូលក្នុងបន្ទប់ប្រឡងហើយក្ដី តែអ្នកជូនដំណើររបស់គេភាគច្រើន មិនបានត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញឡើយ ដោយពួកគាត់សុខចិត្តនៅអង្គុយចាំក្រោមម្លប់ឈើតូចៗ ដែលមាននៅតាមចិញ្ចើមផ្លូវមុខមណ្ឌលវិទ្យាល័យជាស៊ីមសាមគ្គីនេះ។ សូមស្តាប់សំឡេង៖ នៅជិតរបងសាលាដែលមានសរសេរថាវិទ្យាល័យជាស៊ីមសាមគ្គី មានស្ត្រីមួយក្រុមមានគ្នា៦នាក់ ដែលស្ថិតក្នុងវ័យចំណាស់បន្តិច ហើយភាគច្រើនគាត់មានសក់ស្កូវទៅហើយនោះ បានអង្គុយលើកម្រាលប្លាស្ទិកមួយផ្ទាំង ក្បែរដើមលឿងរាជតូចមួយ។ ក្នុងចំណោមនោះស្ត្រីម្នាក់ដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេ គាត់ឈ្មោះថា អៀង វណ្ណារី បាននិយាយទាំងទឹកមុខរីករាយមកកាន់ខ្ញុំថា គាត់នៅរង់ចាំកូនប្រុសពៅរបស់គាត់នៅទីនេះ មិនទៅផ្ទះវិញនោះទេ។ អ្នកស្រី អៀង វណ្ណារីបញ្ជាក់ថា៖«ចង់នៅមើលកូន២ថ្ងៃ ទោះកូនមិនឲ្យនៅក៏នៅដែរ។ ទោះមិនអាចជួយអីជួយអីបាន ក៏បាននៅក្បែរកូនឲ្យបានជាកម្លាំងចិត្ត ឲ្យកូនដឹងថា មានម៉ាក់នៅក្បែរចឹងទៅ»។ មិនត្រឹមតែនៅអង្គុយចាំកូនប្រឡងពេញ២ថ្ងៃនោះទេ តែស្ត្រីវ័យ៦០ឆ្នាំ ដែលមានផ្ទះនៅបណ្ដោយផ្លូវកម្ពុជាក្រោមរូបនេះ បានត្រៀមអាហារ សម្ភារ ទុកឲ្យកូនតាំងតែពីថ្ងៃយប់ថ្ងៃទី១៩មកម្ល៉េះ ដើម្បីឲ្យកូនមានកម្លាំង និងបញ្ចៀសការយឺតយ៉ាវណាមួយ។ ទឹកចិត្តជាម្ដាយ អ្នកស្រីមិនប្រាថ្នាខ្ពស់លើលទ្ធផលនៃការប្រឡងរបស់កូននោះទេ ឲ្យតែកូនប្រឡងជាប់អ្នកស្រីថាពេញចិត្តណាស់ទៅហើយ។ អ្នកស្រី អៀង វណ្ណារីបញ្ជាក់បន្តថា៖ «កូនមួយហ្នឹងមីងមិនដែលពិបាកទេ គេប្រឹងរៀនណាស់នៅសាលាគេតែងតែជាប់លេខមួយជានិច្ច។ បើសម្រាប់មីងឲ្យតែកូនប្រឡងជាប់មីងសប្បាយចិត្តហើយ»។ មិនត្រឹមតែចំណាយពេលមករង់ចាំកូននោះទេ តែស្ដ្រីដដែលនេះ ក៏មានគម្រោងនាំកូនដើរលេងជាលក្ខណៈគ្រួសារដើម្បីជាកាដូរ នៃការខិតខំប្រឹងប្រែងរៀនសូត្ររបស់កូនប្រុសពៅវ័យ១៨ឆ្នាំរបស់គាត់។ កុំថាឡើយអ្នកស្រី អៀង វណ្ណារី ដែលមានផ្ទះនៅក្បែរមណ្ឌលកូនប្រឡង មកនៅរង់ចាំលើកទឹកចិត្តកូន តែអ្នកស្រី អេង ស្រីលី ដែលមានផ្ទះនៅព្រែកព្នៅ ក៏បានឡើងមកស្នាក់នៅភ្នំពេញដើម្បីលើកទឹកចិត្តកូនស្រីពៅដែរ។ ស្ត្រ័វ័យជាង៥០ឆ្នាំរូបនេះ បានមកស្នាក់ទីផ្ទះសំណាក់មួយយប់មុនប្រឡងជាមួយកូន ដើម្បីឲ្យកូនមានភាពកក់ក្ដៅ។ អ្នកស្រី អេង ស្រីលី បញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «មកល្ងាចមិញ នេះឯងជាមួយកូន នៅផ្ទះសំណាក់ជិតសាលានេះ។ កូនអើយចេះតែជួយលើកទឹកចិត្តកូនទៅ កូនដេកមិនលក់មីងក៏ដេកមិនលក់ កូនវាគិតមីងក៏គិតដែរ។ យប់មិញមិនបានដេកទេកូន កូនដេកមិនមីងក៏ដេកមិនលក់ដែរ ណាមួយប្លែកកន្លែងផង»។ ដោយសារស្ត្រីដែលតែងតែមកមើលកូនប្រឡងបាក់ឌុបទាំអស់រូបនេះ មានអាជីពជាអាជីវករ ដូច្នេះគាត់ត្រូវខកខានការងារខ្លះដើម្បីចំណាយពេលមកលើកទឹកចិត្តកូន។ ទាំងថ្លៃស្នាក់នៅនិងការបរិភោគ អ្នកស្រី អេង ស្រីលី បានឲ្យដឹងថាចំណាយអស់ប្រមាណ៤០ម៉ឺនរៀល។ សម្រាប់អ្នកស្រីប្រាក់នេះមានចំនួនច្រើន តែអ្នកស្រីមិនខ្លាចនឹងចំណាយដើម្បីការប្រឡងរបស់កូនស្រីឡើយ។ អ្នកស្រី អេង ស្រីលី បញ្ជាក់ថា៖ ចំណាយបើគិតទៅ ៣០ ៤០ម៉ឺន សម្រាប់អ្នកមានគេតិចទេ តែសម្រាប់មីងគឺច្រើន។ ដើម្បីកូនត្រូវតែប្រឹង ប្រឹងតាំងពីថ្ងៃនោះមកដល់ថ្ងៃនេះមានតែ២ថ្ងៃទេ ១២ឆ្នាំណាអូន។ បើប្ដីខ្ញុំត្រៀមលុយជាងខ្ញុំទៅទៀតសម្រាប់កូនពៅគាត់»។ បើទោះជាមានអាណាព្យាបាលជាច្រើនមករង់ចាំលើកទឹកចិត្តកូនក្នុងសម័យប្រឡងក្ដី តែតាមការសង្កេតភាគច្រើនគឺសុទ្ធតែជាស្ត្រីតែប៉ុណ្ណោះ ភាគតិចណាស់ដែលជាបុរស។ នៅក្រោមដើមលឿងរាជមួយដើមមុខមណ្ឌលវិទ្យាល័យជាស៊ីមសាមគ្គីនេះរៀងប្លែកបន្តិចដោយបុរសចំណាស់២នាក់កំពុងអង្គុយផ្ទាល់ឥដ្ឋ អ្នកទាំង២ក៏កំពុងតែរង់ចាំមើលកូនដែលកំពុងប្រឡងក្នុងមណ្ឌលនេះដែរ។ តែខុសប្លែកពីស្ត្រីទាំង២រូបខាងលើ លោក ហេង ហ៊ី មានទឹកមុខប្រែប្រួលអួលដើមករនៅពេលដែលខ្ញុំបានសួរថា លោករំពឹងថាកូនអាចបានលទ្ធផលល្អដែរឬទេ? ការប្រែទឹកមុខបែបនេះ លោកប៉ាខាងលើបានឲ្យដឹងថា លោកបារម្ភពីកូនដោយសាតែកូនទើបងើបពីឈឺ ដែលចំណាយអស់ជាង៣ម៉ឺនដុល្លារនៅប្រទេសថៃ។ នៅលើម៉ូតូម៉ាក Zoommer របស់គាត់មានទាំងបាយ ម្ហូប ផ្លែឈើ និងទឹករ៉ែ ដើម្បីត្រៀមទុកឲ្យកូនស្រីពៅ ដែលមានបំណងចង់ចូលរៀនសាលាពេទ្យក្រហមរបស់កម្ពុជា។ លោក ហេង ហ៊ី បញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា៖ «ពូមានបាយ ម្ហូប ទឹក ចាន ស្លាបព្រា ទុកឲ្យគាត់ហូប ដូចកូនឯងដឹងស្រាប់ហើយថា ម្ហូបនៅយើងឥលូវនេះ វាមានសារធាតុគីមីច្រើន ដូច្នេះយើងមិនអាចយកបាន។ (និយាយទាំងអួលដើមក)ហើយឲ្យតែកូនចង់ទៅណាប៉ាៗព្រមឲ្យទៅជូនទៅ ប៉ាមានលទ្ធភាពឲ្យកូនរៀន។ គាត់ឈឺ គាត់មកទាំងឈឺ គាត់ញ៉ាំបាយហើយ លេបថ្នាំហើយគាត់ចូលប្រឡងតែម្ដង»។ ការលើកឡើងខាងលើ គ្រាន់តែជាទស្សនៈរបស់អាណាព្យាបាលមួយចំនួន ក្នុងចំណោមអាណាព្យាបាលជាច្រើនទៀតដែលរង់ចាំ និងព្រួយបារម្ភ អំពីកូន ដែលកំពុងតែមមាញឹកក្នុងការដោះស្រាយលំហាត់ សំណួរក្នុងសម័យប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ក្រោយពីបានចំណាតពេលវេលា ថវិកា អស់រយៈពេល១២ឆ្នាំមកហើយនោះ។ នេះជាពេលដែលយុវជនថ្នាក់ទី១២ទាំងអស់ ដើរទៅដល់ផ្លូវមួយនៃអនាគតដែលពួកគេស្រមៃចង់បាននាពេលខាងមុខ៕	ភ្នំពេញ៖ ថ្ងៃចន្ទ ទី២០ ខែសីហា គឺជាថ្ងៃនៃការប្រឡងបញ្ចប់ឆ្នាំសិក្សាកម្រិតទុតិយភូមិ ឬបាក់ឌុប។ ថ្ងៃនេះមិនត្រឹមតែជាថ្ងៃដែលបេក្ខជនមានអារម្មណ៍រំជើបរំជួលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអាណាព្យាបាល ឬឪពុកម្តាយរបស់ពួកគេក៏មិនមានអារម្មណ៍ស្ងប់ស្ងៀមដែរ។ អ្នកខ្លះទុកការងារចោល និងចំណាយពេលវេលា និងថវិកា ដើម្បីដំណើរគ្រាន់តែមករង់ចាំមើលកូនៗរបស់ពួកគេពីក្រៅរបងមណ្ឌលប្រឡង។ កញ្ញា ថាន រស្មី នឹងលើកយកបទយកការណ៍មួយ និយាយអំពីទិដ្ឋភាព អាណាព្យាបាល ដែលរង់ចាំកូនៗប្រឡងនៅមណ្ឌល ជាស៊ីមសាមគ្គី បង្ហាយជូនលោកអ្នកនាង។
នៅចំពោះមុខទង្វើរបស់រុស្ស៊ីចំពោះអ៊ុយក្រែន ហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែត ដែលជាប្រទេសតែងប្រកាន់យកអព្យាក្រឹតភាព ក្នុងសង្គ្រាមកន្លងមកផ្លាស់ប្តូរជំហររបស់ខ្លួន ហើយស្វែងរកការការពារពីសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ។ ប្រទេសទាំងពីរនេះ អាចស្នើដាក់ពាក្យចូលជាសមាជិកណាតូ នៅពាក់កណ្ដាលខែក្រោយ។ ឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួររបស់អ្នកកាសែត អំឡុងសន្និសីទព័ត៌មាននៅសភាអឺរ៉ុប អគ្គលេខាធិការណាតូ លោក Jens Stoltenberg បញ្ជាក់ថា ហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែត នឹងត្រូវបានស្វាគមន៍ដោយក្តីរីករាយ ប្រសិនបើប្រទេសទាំងពីរ សម្រេចចិត្តដាក់ពាក្យចូលជាសមាជិកនោះ។ « នេះជាការសម្រេចចិត្តរបស់ពួកគេ។ ប្រសិនបើ ពួកគេសម្រេចចិត្តដាក់ពាក្យស្នើ ហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែតនឹងត្រូវបានស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅ ហើយខ្ញុំរំពឹងថា ដំណើរការនឹងប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងឆាប់រហ័ស»។ លោក Stoltenberg ថ្លែងបែបនេះនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា។ បន្ថែមពីនេះ លោក Stoltenberg ធានាថា នៅពេលដែលការស្នើសុំចូលជាសមាជិករបស់ហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែត ត្រូវបានដំណើរការ ប្រទេសទាំងពីរ អាចនឹងទទួលបានការការពារខ្លះពីការបំភិតបំភ័យណាមួយរបស់រុស្ស៊ី រហូតដល់ក្លាយជាសមាជិកផ្លូវការ។ ប៉ុន្តែពេលវេលានៃនីតិវិធីដើម្បីចូលជាសមាជិកភាពផ្លូវការ មិនទាន់ត្រូវបានកំណត់ជាក់លាក់នោះទេ។ តាមពិតទៅ មុនរុស្ស៊ី ចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការយោធាពិសេសនៅអ៊ុយក្រែន ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានទាមទារឱ្យណាតូ បញ្ឈប់ការពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន ហើយដកទ័ពចេញពីព្រំដែនរុស្ស៊ី។ ប៉ុន្តែសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ មិនធ្វើតាមសំណើនេះឡើយ។ បន្ថែមពីនេះ រុស្ស៊ីក៏បានព្រមានចំពោះការចង់ចូលជាសមាជិកភាពណាតូរបស់ហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែតដែរ ដោយថានឹងបង្កើនការការពារខ្លួន នៅតំបន់បាល់ទិក ព្រមទាំងពង្រាយអាវុធនុយក្លែអ៊ែរទៀតផង។ ក្រោមមាត្រា៥នៃសន្ធិសញ្ញាណាតូ រដ្ឋសមាជិកទាំង៣០ មានកាតព្វកិច្ចជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុងករណីរដ្ឋសមាជិកមួយរងការវាយប្រហារ។ ស្របពេលអ៊ុយក្រែន មិនមែនជាសមាជិកណាតូ សម្ព័ន្ធយោធានេះ មិនអាចបញ្ជូនកងទ័ពជាជំនួយប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ីបានឡើយ។ មកទល់ពេលនេះ សមាជិកណាតូជាច្រើនបានសន្យា និងផ្តល់ឱ្យហើយដល់អ៊ុយក្រែន ជំនួយយោធាដែលមានតម្លៃសរុបយ៉ាងតិច ៨ពាន់លានដុល្លារ រាប់ចាប់ពីមីស៊ីល រហូតដល់រថក្រោះ និងកាំភ្លើងធុនធ្ងន់៕	អគ្គលេខាធិការសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ Jens Stoltenberg បញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសាថា ហ្វាំងឡង់ និងស៊ុយអែត នឹងត្រូវបានស្វាគមន៍ដោយក្តីរីករាយ ប្រសិនបើប្រទេសទាំងពីរសម្រេចដាក់ពាក្យចូលសម្ព័ន្ធយោធាមួយនេះ។ បើតាមលោក Stoltenberg ប្រទេសដែលជារដ្ឋសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ទាំងពីរនេះអាចក្លាយជាសមាជិកបានយ៉ាងលឿន ហើយនឹងអាចទទួលបានការការពារខ្លះពីណាតូផងដែរ អំឡុងដំណើរការនីតិវិធីចូលជាសមាជិកផ្លូវការ។
ការសិក្សាដែលដឹកនាំដោយវិទ្យាស្ថានវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យាដឹកជញ្ជូន និងការរៀបចំបណ្តាញ (Ifsttar) នេះ ផ្តោតលើឥរិយាបថអ្នកបើកបរចន្លោះពីថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨ ដោយមិនអ្នកចូលរួមផ្តល់ចម្លើយជិត៣០០០នាក់ ដែលមានអាយុចន្លោះពី១៨ឆ្នាំទៅ៦៥ឆ្នាំ។ លទ្ធផលនៃការសិក្សាបានបង្ហាញឲ្យឃើញ យុវជនចន្លោះពី២៥ ទៅ៣៤ឆ្នាំ ដែលមានប្រមាណ៦១ភាគរយ ប្រើស្មាតហ្វូនញឹកញាប់ជាងគេនៅពេលបើកបរ ខណៈអ្នកមានអាយុចន្លោះពី៣៥ ទៅ៤៤ឆ្នាំ មាន៥៤ភាគរយ និងពី១៨ឆ្នាំ ទៅ២៤ឆ្នាំ មាន៥០ភាគរយ។ ទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូនពេលបើកបរកាលពីឆ្នាំ២០១៨ គម្រោងរបស់ Fondation MAIF & Ifsttar រកឃើញថា ៣៩ភាគរយ ទទួលឆ្លើយតបការហៅចូល ៣៣ភាគរយ សរសេរ និងស្តាប់សារ SMSដែលផ្ញើទៅ ១៦ភាគរយ ស្តាប់ និងឆ្លើយតបតាមអ៊ីម៉ែល ៣២ភាគរយភ្ជាប់សេវា GPS ១១ភាគរយលេងបណ្តាញសង្គម និង៥ភាគរយ យកទូរសព្ទថត Selfie ពេលបើកបរ។ អ្នកដែលត្រូវបានសម្ភាស បានដាក់ពិន្ទុ ៦,៤លើ១០ ដោយថាស្មាតហ្វូនពិតជាមានសារសំខាន់ក្នុងទំនាក់ទំនងនៅពេលបើកបររថយន្ត ប៉ុន្តែក្នុងនោះ ពួកគេបានឲ្យពិន្ទុ ៤,៦លើ១០ ដោយចាត់ទុកស្មាតហ្វូនជាឧបករណ៍ដែលសំខាន់អារម្មណ៍។ តាមច្បាប់ចរាចរណ៍បារាំង ការប្រើប្រាស់ទូរសព្ទនៅពេលបើកបរ ត្រូវបានហាមឃាត់ ដោយអ្នកប្រព្រឹត្តខុសប្រឈមការពិន្ទុ១៣៥អឺរ៉ូ ជាមួយនឹងការដក៣ពិន្ទុលើបណ្ណបើកបរ។ ករណីដែលបង្កឲ្យមានរឿងធ្ងន់ធ្ងរ ពួកបើកបរប្រឈមនឹងការដកហូតបណ្ណបើកបរផងដែរ៕	អ្នកបើកបរ៤៦ភាគរយនៅបារាំង បានប្រើប្រាស់ទូរសព្ទស្មាតហ្វូននៅពេលបញ្ជាយានយន្ត។ នេះបើយោងតាមលទ្ធផលនៃការសិក្សារបស់មូលនិធិ Fondation MAIF & Ifsttar លើគម្រោងទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូននៅឆ្នាំ២០១៨ ។
It of course makes educators more convenient and enhances students learning in many ways. Despite its helpfulness, technology has disadvantages when it is not used as it should be, and when students are becoming too obsessed and heavily dependent on the technology itself. But still we have seen many people weighing the potential benefits of technology in education against its risks and consequences. Our panelists here will guide us through the topic: "Technology in Education: a Help or a Hindrance? Want to get updates on our program and also want to know our new topics? please subscribe to our YouTube channel: https://goo.gl/D6xQBv or like our Facebook page: The Reflection	Technology has become a part of everyones daily life, and even class rooms are now packed with technology with students using smart phones, kindles and also computers. It does change our life, the way of learning and also teaching practices.
បន្ទាប់ពីឃើញតែបុរសជាអ្នកពាក់មកុដស្តេចអុកចត្រង្គប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្ត ហើយមិនដែលឃើញបេក្ខភាពនារី បានធ្វើឲ្យកីឡាការិនី ផុន មករា ដែលមានគំនិតចង់ផ្លាស់ប្តូរ បានចុះឈ្មោះចូលរួមប្រកួតកីឡាអុកចត្រង្គអង្គរសង្ក្រាន្តឆ្នាំ២០១៧។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ការចូលរួមលើកដំបូងជាបេក្ខនារីនេះ មករា មិនអាចឆ្លងផុតវគ្គជម្រុះដំបូងដើម្បីឡើងទៅកាន់វគ្គបន្តនោះឡើយ។ ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗកីឡាការិនី ផុន មករា បានរៀបរាប់លាយឡំជាមួយសំណើចយ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំធ្លាប់ស្រមៃចង់ក្លាយជាស្តេចអុកយូរហើយតែអត់ហ៊ាន ទើបតែឆ្នាំនេះខ្ញុំហ៊ាន តែសោកស្តាយសមត្ថភាពបានត្រឹមតែប៉ុណ្ណឺង(ធ្លាក់ត្រឹមវគ្គជម្រុះ)។ ខ្ញុំធ្លាប់តែឃើញបុរសៗគាត់ពាក់មកុដស្តេចអុក ខ្ញុំចង់ឃើញមនុស្សស្រីពាក់ម្តងមើល...តើវាយ៉ាងម៉េចវិញ»។ ទោះបីបាត់បង់ឱកាសក្លាយជើងឯកនៅឆ្នាំនេះក៏ដោយ ប៉ុន្តែនិស្សិតឆ្នាំទី៤ផ្នែកទេសចរណ៍នៃសាកលវិទ្យាល័យអាស៊ីអឺរ៉ុបរូបនេះ មិនបានបោះបង់គោលបំណងដែលប៉ងធ្វើជាស្តេចអុកនោះឡើយ ដោយ នាង បានប្តេជ្ញាថា នឹងខិតខំប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់ឲ្យកាន់តែខ្លាំងថែមទៀត ដើម្បីត្រៀមចូលរួមប្រកួតនៅលើកក្រោយៗទៀត។ ក្រៅពីគោលបំណងចង់ពាក់មកុដស្តេចអុក ការចូលរួមលើកដំបូងរបស់កីឡាការិនី ផុន មករា ក៏ដើម្បីចូលរួមចំណែកអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍន៍កីឡាបែបវប្បធម៌ប្រពៃណីដែលជាស្នាដៃរបស់បុព្វបុរសខ្មែរផងដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត នាងយល់ថា កីឡានេះបានជួយពង្រឹង និងបង្កើនស្មារតីឲ្យមានភាពរហ័សរហួន ជាពិសេសវាធ្វើឲ្យមានភាពម៉ត់ចត់ក្នុងការគិតដូចការលេងអុកអ៊ីចឹង។ ដោយសារការស្រលាញ់ និងចូលចិត្តកីឡាអុកចត្រង្គបានធ្វើឲ្យកីឡាការិនី ផុន មករា ចេះលេងអុកចត្រង្គតាំងពីវ័យក្មេងទាំងមិនមានគ្រូបង្វឹក។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី មករា មិនធ្លាប់បានចូលរួមប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ធំៗនោះឡើយ ពោលគឺបានត្រឹមប្រកួតនៅតាមតូប តាមផ្ទះលក្ខណតូចតាចប៉ុណ្ណោះ។ តែយ៉ាងណា មករា ជានារីដំបូងបំផុតដែលចូលរួមប្រកួតកីឡានេះ៕	ផុន មករា ជាស្ត្រីទី១របស់កម្ពុជាដែលបានចុះឈ្មោះចូលរួមប្រកួតកីឡាអុកចត្រង្គក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តឆ្នាំ២០១៧។ អ្វីដែលធ្វើឲ្យ មករា ចូលរួមប្រកួតកីឡាដែលខ្សត់មនុស្សស្រីនេះ ដោយសារ នាងចង់ពាក់មកុដស្តេចអុកចត្រង្គប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្ត។ ម្យ៉ាងទៀត ដោយសារការស្រលាញ់ និងចង់ជួយអភិរក្សក៏ដូចជាអភិវឌ្ឍន៍កីឡាមួយនេះ។
តម្រូវការដែលបន្តហក់ឡើងសម្រាប់ភាគហ៊ុនក្នុងក្រុមហ៊ុន Big Hit បានធ្វើឲ្យតម្លៃទីផ្សាររបស់ក្រុមហ៊ុនកម្សាន្តកូរ៉េខាងត្បូងមួយនេះឈានដល់់ ៤,១ពាន់លានដុល្លារ។ ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុននេះ លោក Bang Si-hyuk ដែលក្តោបក្ដាប់៤៣ភាគរយនៃភាគហ៊ុនសរុបក្នុងផលិតកម្មនេះ នឹងក្លាយជាមហាសេដ្ឋីលុយពាន់លានដុល្លារ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters លោក Bang បានផ្ដល់ឲ្យសមាជិក BTS ម្នាក់ៗ ៦៨ ៣៨៥ ហ៊ុនក្នុងក្រុមហ៊ុនលោក ដែលគិតជាទឹកប្រាក់សរុបជាង៧,២លានដុល្លារ។ បច្ចុប្បន្ន តម្លៃក្នុងមួយហ៊ុនស្មើនឹងចន្លោះពី៨០ដុល្លារ ទៅជាង១០០ដុល្លារ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ក្រុមហ៊ុន Big Hit រំពឹងនឹងកើបលុយប្រមាណជាង៧៤៥លានដុល្លារ ជាមួយការលក់ភាគហ៊ុនថ្មី ៧,១៣លានហ៊ុន នៅពេលក្រុមហ៊ុននេះដាក់បញ្ជូនក្នុងផ្សារហ៊ុនកូរ៉េ (KOSPI) នាថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលាខាងមុខ។ យោងតាមទូរទស្សន៍អាមេរិក CNBC អ្នកគាំទ្រផ្គាប់មុខរបស់ក្រុមតារាចម្រៀងប្រុស BTS ក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង កំពុងទន្ទឹងរង់ចាំទិញយ៉ាងតិចមួយហ៊ុនក្នុងផលិតកម្ម Big Hit ដើម្បីបង្ហាញការគាំទ្រ Idol ពួកគេ។ សមាជិកប្រុសស្អាតទាំង៧នាក់នៃក្រុម BTS មានដូចជា Kim Tae-hyung (ឈ្មោះលើឆាក V), Jung Ho-seok (ឈ្មោះលើឆាក J-Hope), Kim Nam-joon (ឈ្មោះលើឆាក RM), Kim Seok-jin (ឈ្មោះលើឆាក Jin), Park Ji-min, Jeon Jung-kook and Min Yoon-gi (ឈ្មោះលើឆាក Suga) ។ ជោគជ័យរបស់ពួកគេក្នុងវិស័យចម្រៀង K-pop កើតឡើងទៅបានមួយផ្នែកធំដោយសារតែភាពស្មោះស្ម័គ្រពីសំណាក់អ្នកគាំទ្រអន្តរជាតិរបស់ពួកគេ ដែលស្គាល់ថា «ARMY» ។ ក្រុម BTS បានបំបែកកំណត់ត្រាំថ្មី ក្រោយបទចម្រៀងចំណងជើង «Dynamite» ក្លាយជាវីដេអូដែលគេមើលច្រើនបំផុតក្នុងពេល២៤ម៉ោង ដោយគេចូលមើលរហូតដល់ ១០១,១លានដងក្នុងមួយថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ បន្ថែមពីលើនេះ ក្រុមចម្រៀង K-pop នេះ ក៏ក្លាយជាតារាចម្រៀងកូរ៉េទី១ដែលឈរលើកំពូលតារាង Billboard Hot 100 ជាមួយបទចម្រៀងខាងលើនេះ ។ ក្រុម BTS ក៏ទទួលការកោតសរសើរពីសំណាក់ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង មូន ចេអ៊ីន ផងដែរ ដែលបាននិយាយថា ពួកគេបានសរសេរជំពូកថ្មីក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចម្រៀង K-pop៕	សមាជិកទាំង៧នាក់របស់ក្រុមចម្រៀងកូរ៉េ K-pop BTS នឹងក្លាយជាសេដ្ឋីខ្ទង់លានដុល្លារ កាលណាភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុនពួកគេ «Big Hit» ដាក់លក់ជាសាធារណៈនាខែតុលាខាងមុខ។ ចំណែកម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនពួកគេ រំពឹងឡើងធ្វើជាមហាសេដ្ឋីលុយពាន់លានដុល្លារ។
សម្ដេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ មានបន្ទូលថា ការសម្រេចបណ្ដេញសមាជិកបក្ស៥រូបនេះ ដើម្បីរួបរួម និងឯកភាពបក្សប៉ុណ្ណោះ។ «អ្នកណាប្ដឹងអ្វីប្ដឹងទៅ ជាសិទ្ធិរបស់គេ ប្ដឹងអ្នកណាក៏ប្ដឹងទៅ។ក្នុងនាមជាប្រធានគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច មិនឲ្យមានការបែកបាក់គ្នាទេ មានតែការរួមរួមគ្នា បើមានបញ្ហាអ្វីអាចដោះស្រាយ និងពិភាក្សាគ្នាផ្ទៃក្នុង កុំមានបញ្ហាអ្វីឡើងទៅតុលាការ»។ នេះជាការបន្ទូល សម្ដេចក្រុមព្រះ រណឫទ្ធិ។ ប្រធានគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច សម្តេចក្រុមព្រះ បានបណ្តេញមន្ត្រីទាំង៥នាក់ ក្រោយពីមានបញ្ហាចម្រូងចម្រាសនៃការញត្តិទាមទារឲ្យដកតំណែង លោក ប៉ោ ប៊ុនស្រ៊ឺ អនុប្រធានគណបក្ស និងលោក យឹម សាវី អគ្គលេខាធិការបក្ស។ ទាក់ទងបញ្ហានេះអតីតមន្ត្រីគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចទាំង៥នាក់ បានដាក់ពាក្យប្តឹងទៅតុលាការក្រុងភ្នំពេញ ដើម្បីប្រឆាំងនឹង សេចក្តីសម្រេចរបស់សម្តេចក្រុមព្រះ នរោត្តម រណឫទ្ធិ ដែលបានបណ្តេញពួកគេពីបក្ស កាលពីថ្ងៃទី១២ កុម្ភៈ ។ ក្នុងពាក្យបណ្តឹងអតីតមន្ត្រីទាំង ៥នាក់នេះ បានលើកឡើងថា ការសម្រេចរបស់សម្តេចក្រុមព្រះ គឺផ្ទុយលក្ខន្តិកៈគណបក្ស ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់ កិត្តិយស សេចក្តីថ្លៃថ្នូ និងអយុត្តិធម៌សម្រាប់ពួកគេ៕	ប្រធានគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ប្ដេជ្ញាមិនឲ្យបែកបាក់ផ្ទៃក្នុងបក្សឡើយ បើទោះជាមានការបណ្ដេញមន្ត្រីខ្លះពីបក្សក្តី ។
Adada អាយុ៣០ឆ្នាំ ជាអតីតភរិយាមហាសេដ្ឋីលីបង់ លោក Walid Al-Juffali។ លោក Al-Juffali ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិជាង២១ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក បានទទួលមរណភាពកាលពីឆ្នាំ២០១៦ក្នុងអាយុ៦១ឆ្នាំ។ ពីមណ្ឌលចត្តាឡីស័ក Adada បានបញ្ចញឃ្លីបវីដេអូ ដោយបានអះអាងថា ស្ថានភាពជំងឺរបស់នាងកាន់តែល្អប្រសើរ រីឯកូន២នាក់ ដែលបានធ្វើដំណើរជាមួយខ្លួននោះ មិនមានសញ្ញាណាមួយដែលគួរឲ្យភ័យខ្លាចនោះឡើយ។ គិតមកដល់ពេលនេះ លីបង់មានអ្នកឆ្លង COVID-19 ចំនួន៤១នាក់ ដែលក្នុងនោះ១នាក់បានជាសះស្បើយ ខណៈ៣នាក់ត្រូវបានរាយការណ៍ថា ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ៕	Loujain Adada អ្នកបង្ហាញម៉ូដ និងជាតារាទូរទស្សន៍ដ៏ល្បីល្បាញនៅលីបង់ បានឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុស (COVID-19) បន្ទាប់ពីនាងត្រឡប់មកពីក្រុងឡុងដ៍ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតនៅមណ្ឌលចត្តាឡីស័កមួយក្នុងក្រុង Beirut។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Albawaba។
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកតៃវ៉ាន់មួយ បានដកស្រង់សម្តីរបស់សមាជិកសភាតៃវ៉ាន់មកពីបក្ស គូមីងតាំង (Kuomintang) លោកស្រី Ko Chih-en ដោយបានបង្ហើបថា សិស្សឥណ្ឌូណេស៊ីត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលថ្នាក់រៀនត្រឹមពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយសប្តាហ៍ និងមានថ្ងៃសម្រាកតែមួយថ្ងៃ ខណៈដែលពួកគេត្រូវនៅធ្វើការរយៈពេលបួនថ្ងៃនៅក្នុងរោងចក្រ។ បើតាមការអះអាងរបស់លោកស្រី Ko Chih-en សិស្សឥណ្ឌូណេស៊ីទាំងនោះត្រូវធ្វើការចាប់ពីម៉ោង ៧:៣០ នាទីព្រឹក ដល់ម៉ោង ៧:៣០យប់ ហើយពួកគេមានពេលឈប់សម្រាកតែ ២ម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ មួយវិញទៀតនោះ ទោះបីជាភាគច្រើននៃសិស្សឥណ្ឌូណេស៊ីជាអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាមក្តី របបអាហាររបស់ពួកគេមានផ្ទុកសាច់ជ្រូកបន្ទះថែមទៀតផង។ យោងតាមទីភ្នាក់ព័ត៌មានជប៉ុន Kyodo អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទសឥណ្ឌូណេស៊ី លោក Arrmanatha Nasir បានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានថ្ងៃទី ២ ខែមករា ថា ការិយាល័យពាណិជ្ជកម្មឥណ្ឌូណេស៊ីប្រចាំទីក្រុងតៃប៉ិ បានស្នើសុំឲ្យមានការបំភ្លឺ និងសម្រួបសម្រួលជាមួយអាជ្ញាធរតៃវ៉ាន់ ដើម្បីបើកការស៊ើបអង្កេតលើការអនុវត្តកម្មវិធីហាត់ការដែលចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ២០១៧មកនោះ។ លោក Nasir បានបន្ថែមថា ការិយាល័យពាណិជ្ជកម្មក៏បានស្នើសុំទៅកាន់អាជ្ញាធរតៃវ៉ាន់ ដើម្បីចាត់ចែងសកម្មភាពចាំបាច់ណាមួយ ក្នុងគោលបំណងជួយការពារសុវត្ថិភាព និងផលប្រយោជន៍របស់សិស្សឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលបានចូលរួមនៅក្នុងកម្មវិធីហាត់ការខាងលើនេះ។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា បច្ចុប្បន្ននេះ មានសិស្សឥណ្ឌូណេស៊ីប្រមាណ ប្រាំមួយពាន់នាក់ហើយ ដែលកំពុងសិក្សានៅកោះតៃវ៉ាន់ ហើយជាង១០០០នាក់ បានទៅសិក្សានៅទីនោះ ដោយតាមកម្មវិធីហាត់ការ ពីឆ្នាំ ២០១៧ និង២០១៨។ នេះបើតាមសម្តីរបស់លោក Nasir៕	ឥណ្ឌូណេស៊ី បានសម្រេចចិត្តផ្អាកបញ្ជូនសិស្សទៅកាន់កោះតៃវ៉ាន់នៅសប្តាហ៍នេះ។ ការសម្រេចចិត្តនេះគឺធ្វើឡើង ក្រោយពីធ្លាយដំណឹងថា សិស្សឥណ្ឌូណេស៊ីរាប់រយនាក់ ដែលចូលរួមក្នុងកម្មវិធីហាត់ការនេះ ត្រូវបានគេបង្ខំឲ្យធ្វើការហួសហេតុតាមរោងចក្រនៅតៃវ៉ាន់ ព្រមទាំងបរិភោគអាហារមានសាច់ជ្រូកថែមទៀតផង។
ការផ្តល់ជូនកម្មវិធីពិសេសនេះមិនមែនសម្រាប់តែអតិថិជនរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ តែភ្នាក់ងារតារាផេទូទាំងប្រទេសក៏ទទួលបានឱកាសពិសេសនេះដែរ ភ្នាក់ងារតារាផេនឹងទទួលបានទឹកប្រាក់ត្រលប់វិញរហូតដល់ ៥ ភាគរយ ឯណោះ សម្រាប់ការបញ្ចូលកាតទូរស័ព្ទ។ ឱកាសពិសេសផ្តល់ជូនចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់១៨ ខែ មេសា ឆ្នាំ២០១៨ ។ ធ្វើការទាញយកកម្មវិធីទូរស័ព្ទតារាផេតាមរយៈតំណរភ្ជាប់ខាងក្រោម ហើយធ្វើការចុះឈ្មោះតាមការណែនាំជាការស្រេច៖ សម្រាប់ប្រព័ន្ធប្រិតបត្តិការ Android ចុចត្រង់នេះhttps://goo.gl/rx6gyH សម្រាប់ប្រព័ន្ធប្រិតបត្តិការ iOS ចុចត្រង់នេះhttps://itunes.apple.com/kh/app/darapay/id1329676608?mt=8 ប្រសិនបើអ្នកមានចម្ងល់សូមធ្វើការទំនាក់ទំនងទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលបម្រើសេវាកម្មអតិថិជនតារាផេតាមរយៈ (៨៥៥) ៨១ ៧៩៩ ៨៨៨ គេហទំព័រ www.darapay.com.kh ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	ដើម្បីអបអរសាទរក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ដែលនឹងឈានមកដល់នាពេលខាងមុខនេះ ក្រុមហ៊ុន តារាផេ ដែលជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុថ្មីមួយបានផ្តល់ជូនកម្មវិធីពិសេសដល់អតិថិជនដែលកំពុងប្រើប្រាស់កម្មវិធីទូរស័ព្ទ (App) របស់ខ្លួន ដោយអតិថិជន នឹងទទួលបានទឹកប្រាក់ត្រលប់រហូតដល់ ៤ ភាគរយ រៀងរាល់ការបញ្ចូលកាតទូរស័ព្ទតាមរយៈកម្មវិធីទូរស័ព្ទតារាផេ។មិនតែប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ការផ្ទេរប្រាក់ទៅមកពីកាបូបលុយអេឡិចត្រូនិចតារាផេ ទៅកាបូបលុយអេឡិចត្រូនិចតារាផេមួយទៀតដោយមិនគិតថ្លៃសេវាគ្រប់ទំហំទឹកប្រាក់ផងដែរ។
បេក្ខជនបាក់ឌុប២នាក់ ដែលមានវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ កំពុងដំណើរការប្រឡងរបស់ខ្លួននៅមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកំចាត់រោគរបេង និងហង់សិន។ លោក រស់ សុវាចា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា ប្រាប់សារព័ត៌មានThmeyThmey តាមតេឡេក្រាមថា ដ្បិតក្នុងចំណោម បេក្ខជន២រូបនេះមានម្នាក់ ជាករណីកូវីដ-១៩បម្លែងថ្មី ប្រភេទអូមីក្រុង តែពួកគេអនុវត្តការប្រឡងដោយរលូន និងគ្មានអាការកូវីដ-១៩ រំខានការប្រឡងគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះទេ។ បេក្ខជនទាំង២នាក់នេះ គឺជាអត្តពលិកកីឡាការ៉ាត់តេ ដែលទើបត្រឡប់ពីប្រកួត នៅប្រទេសកាហ្សាក់ស្តង់។ អ្នកនាំពាក្យដដែល បន្តថា នាព្រឹកនៃការប្រឡង ២វិញ្ញាសាដំបូងនេះ នៅតាមមណ្ឌលប្រឡងមួយចំនួន ក៏មានបេក្ខជន មានបញ្ហាសុខភាពក្នុងចំនួនតិចតួចដែរ។ ពួកគេមានបញ្ហាសុខភាពដូចជា វិលមុខ ខ្យល់គរ និងក្អួតជាដើម។ បេក្ខជនទាំងនោះបានទទួលការជួយសង្គ្រោះបឋម ពីសំណាក់ក្រុមគ្រូពេទ្យប្រចាំការនៅតាមមណ្ឌលប្រឡង ហើយក៏ត្រឡប់ចូលប្រឡងបានវិញ។ បេក្ខជនដែលមានបញ្ហាសុខភាព កំពុងប្រឡង ។ រូបភាព៖ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា សូមជម្រាបថា នាព្រឹកថ្ងៃទី២៧ធ្នូនេះ បេក្ខជនបាក់ឌុបផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្របានប្រឡងវិញ្ញាសា ប្រវត្តិវិទ្យា និងជីវវិទ្យា។ ចំណែកបេក្ខជនផ្នែកសង្គម ប្រឡងវិញ្ញាសា ផែនដី បរិស្ថានវិទ្យា និង ប្រវត្តិវិទ្យា។ បេក្ខជនចូលរួមប្រឡងឆ្នាំ២០២១ សរុបប្រមាណ១១ម៉ឺននាក់ និងមណ្ឌលប្រឡងចំនួន ២០៤មណ្ឌល ចែកចេញជា៤ ៦៥១ បន្ទប់។ ថ្នាក់សង្គមមានចំនួន ១៣១មណ្ឌល ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ៦៥ភាគរយនៃមណ្ឌលប្រឡងសរុប ខណៈថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រមាន ៧៣មណ្ឌ អត្ថបទទាក់ទង បេក្ខជនបាក់ឌុប២នាក់ ដែលវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ប្រឡងពីមណ្ឌលព្យាបាល	ភ្នំពេញ ៖ បេក្ខជនបាក់ឌុប២នាក់ ដែលមានវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ប្រឡងវិញ្ញាសា២មុខដំបូង នាព្រឹកថ្ងៃទី ២៧ធ្នូដោយរលូន ព្រោះគ្មានអាការជំងឺកូវីដ-១៩រំខាន។ នេះបើតាមលោក រស់ សុវាចា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងយុវជន និងកីឡា។
ប្រសិនគ្មានការប្រែប្រួលទេ បទបញ្ជាដាក់ប្រទេសក្នុងភាពអាសន្នថៃ នឹងត្រូវអស់សុពលភាពនៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភាខាងមុខនេះ ខណៈតួលេខអ្នកឆ្លង COVID-19 ប្រចាំថ្ងៃនៅថៃ បានធ្លាក់ចុះដល់ចំនួនទាបប៉ុន្មានថ្ងៃមកហើយ។ ក្នុងថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ថៃបានរាយការណ៍ថា មានករណីឆ្លងត្រឹមតែ ៣ករណីប៉ុណ្ណោះ និងមិនមានអ្នកស្លាប់។ បើទោះបីជាអត្រាឆ្លងកូរ៉ូណាវីរុសក្នុងមួយថ្ងៃៗមានការធ្លាក់ចុះក៏ដោយ ក៏ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខថៃ ចង់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលដាក់ប្រទេសក្នុងភាពអាសន្នរហូតដល់ចុងខែមិថុនា ដោយសារបារម្ភពីរលកឆ្លងទី២ នៃ COVID-19។ បើតាមការអះអាងរបស់លោក Somsak Rungsita អគ្គលេខាធិការនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ស្ថាប័ននេះ បានស្នើឲ្យបន្ថែមរយៈពេលដាក់ប្រទេសក្នុងភាពអាសន្នរហូតដល់ចុងខែមិថុនា។ ដោយផ្នែកទៅតាមកិច្ចប្រជុំនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខថៃ លោក Somsak បានបញ្ជាក់ថា ពេលនេះ អត្រាឆ្លងCOVID-19 នៅក្នុងប្រទេសថៃ គឺមានតិចតួចណាស់ ខណៈពេលស្ថានភាពកូរ៉ូណាវីរុសនៅលើពិភពលោក កំពុងបង្កឲ្យមានការព្រួយបារម្ភ។ លោកអគ្គលេខាធិការ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ម្យ៉ាងក្នុងកាលៈទេសៈបែបនេះ រលកឆ្លងទី២ នៃCOVID-19 អាចកើតឡើងគ្រប់ពេលនៅក្នុងប្រទេសថៃ ហើយថៃ នឹងរងគ្រោះកាន់តែខ្លាំងថែមទៀត។ យ៉ាងណាក៏ដោយ សេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថៃមួយនេះ ត្រូវតែមានការយល់ព្រមពីមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍COVID-19 ថៃ (CCSA) និងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃជាមុនសិន ទើបថៃអាចពន្យារពេលដាក់ប្រទេសក្នុងភាពអាសន្នរហូតដល់ចុងខែមិថុនាបាន។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ថៃមានករណី COVID-19 សរុបចំនួន ៣០៣៧ករណី អ្នកស្លាប់ចំនួន ៥៦នាក់ និងអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួន ២៨៩៧នាក់៕	ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថៃ បានយល់ព្រមបន្ថែមរយៈពេលដាក់ប្រទេសក្នុងភាពអាសន្នរហូតដល់ចុងខែមិថុនា ដោយសារបារម្ភពីរលកឆ្លងទី២ នៃ COVID-19 ។ យ៉ាងណាមិញ សេចក្តីសម្រេចនេះ ត្រូវតែមានការយល់ព្រមពីមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ COVID-19 (CCSA) និងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃជាមុនសិន ទើបអាចអនុវត្តបាន។
ក្រោយអវត្តមានពីសាធារណៈរយៈពេល ១ខែ លោក ឈីន កាន ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការអចិន្រ្តៃយ៍នៃសភាប្រជាជនចិន ដកតំណែង នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា។ «សភាចិន បានបោះឆ្នោតគាំទ្រលោកវ៉ាង យី ជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស»។ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Xinhua បានចុះផ្សាយបែបនេះ ដោយបន្តថា លោកឈីន ត្រូវបានដកចេញពីតំណែងមួយនេះ។ លោក ឈីន បានកាន់តំណែងជាប្រមុខការទូតនៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ កន្លងមក រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិនរូបនេះ បានអវត្តមាន នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ ដោយក្រសួងការបរទេសចិន បានត្រឹមបញ្ជាក់ពីហេតុផលបញ្ហាសុខភាពប៉ុណ្ណោះ។ បន្ថែមពីនេះ លោកក៏មិនបានបង្ហាញវត្តមានក្នុងជំនួបជាមួយ លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ អតីតប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនឡើយ ហើយលោកក៏មិនបានចូលរួមក្នុងជំនួបជាមួយ លោកស្រី Janet Yellen រដ្ឋមន្រ្តីហិរញ្ញវត្ថុអាម៉េរិក និងប្រេសិតអាកាសធាតុ លោក John Kerry ដែរ។ បន្ថែមពីនេះ ចិន ក៏បានលុបចោលជំនួបរវាងលោកឈីន និងសមភាគីអឺរ៉ុប លោកJosep Borrell ខណៈជំនួបជាមួយ លោក James Cleverly រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអង់គ្លេស ត្រូវបានលើកពេល៕	ចិន នៅថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា បានដកលោក ឈីន កាង ជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស ក្រោយកាន់តំណែងមួយនេះ បានរយៈពេល ៧ខែ។ លោកវ៉ាង យី នឹងកាន់តំណែងជាប្រមុខការទូតចិនជំនួសវិញ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានរដ្ឋចិន។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.