Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
កម្ពុជា បានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ស្កេនQR Code ទប់ស្កាត់កូវីដ (Stop Covid) ពីថ្ងៃទី២០ខែកុម្ភៈមក បន្ទាប់ពីការប្រកាសនូវការផ្ទុះឡើងនៃព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ។ មកដល់ពេលនេះ អ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ បានឡើងដល់១៣៧នាក់ ខណៈគ្រប់ភាគីជំនាញកំពុងស្វែងរកអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។ ចំនួននៃការចុះឈ្មោះយ៉ាងច្រើនក្នុងរយៈពេលត្រឹម៤ថ្ងៃមកនេះ(ថ្ងៃទី២០-២៣កុម្ភៈ) គឺបានបង្ហាញពីការគាំទ្រនិងការចូលរួមរបស់សាធារណជនក្នុងការការពារសុខភាពប្រជាជន។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ ដោយបន្តថា ប្រព័ន្ធស្កេនQR Code ទប់ស្កាត់កូវីដនេះ នឹងកត់ត្រាទីតាំងរបស់អ្នកដែលបានចូលស្កេនកូដQR និងងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរកអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធ ឬរងផលប៉ះពាល់ប្រសិនបើទីតាំងនោះត្រូវបានរកឃើញថាមានភ្ញៀវ ឬអ្នកឆ្លងជំងឺបានឆ្លងកាត់។ ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ ប្រព័ន្ធស្កេនQR Code ទប់ស្កាត់កូវីដ (Stop Covid) គឺមិនតាមដាន ឬប៉ះពាល់ដល់ភាពឯកជនរបស់បុគ្គលណាមួយឡើយ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៤កុម្ភៈ កម្ពុជាមានករណីកូវីដ-១៩ សរុប៦៣៣ករណី ដោយក្នុងនោះ មាន៤៧៦ករណី ជាសះស្បើយ។ ចំណោះអ្នកឆ្លងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ បានឡើងដល់១៣៧នាក់ ដោយភាគច្រើនជាជនជាតិចិន បន្ទាប់ខ្មែរ និងវៀតណាម៕	ភ្នំពេញ៖ ស្ថាប័នសាធារណៈ និងឯកជន ភោជនីយដ្ឋាន សណ្ឋាគារ និងរោងចក្រចំនួន៤៦,៩៣៨ កន្លែង បានចុះឈ្មោះអនុវត្តប្រព័ន្ធQR Code ទប់ស្កាត់កូវីដ (Stop Covid) តាមរយៈទូរសព្ទដៃ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងល្បឿននៃការការពារ និងការគ្រប់គ្រងការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩។ នេះបើតាមការចូនដំណឹងរបស់ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ នាថ្ងៃទី២៤កុម្ភៈ។
ក្នុងពេលផ្ទេរតំណែងប្រធានអាស៊ាន លោក លី បានថ្លែងថា សិង្ហបុរី មានទំនុកចិត្តខ្ពស់ចំពោះថៃដែលជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ ២០១៩ ដោយបន្តនាំអាស៊ានឆ្ពោះទៅមុខ។ «សិង្ហបុរីមានទំនុកចិត្តពេញទំហឹងចំពោះប្រធានអាស៊ានថ្មីថៃ។ យើងទន្ទឹងរង់ចាំធ្វើការងារជាមួយគ្រួសារអាស៊ានដើម្បីសម្រេចឲ្យបាននូវគោលដៅរួមដែលមានទស្សនវិស័យតែមួយ ជោគវាសនាតែមួយ និងសហគមន៍តែមួយផងដែរ»។ លោក លី ប្រកាសដូច្នេះ។ បន្ទាប់ពីទទួលញញួរហើយនោះ លោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា បានថ្លែងអំណរគុណ និងសាទរដល់ជោគជ័យត្រចះត្រចង់ដែលសិង្ហបុរីសម្រេចបានក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំនេះដែរ ហើយលោកប្តេជ្ញាបន្តដឹកនាំអាស៊ានឆ្ពោះទៅមុខ និងបន្តអនុវត្តរាល់គោលនយោបាយដែលត្រូវបានដាក់ចេញក្នុងឆ្នាំនេះជាពិសេសបណ្តាញទីក្រុងឆ្លាតអាស៊ាន។ លោក ប្រាយុទ្ធ បានឆ្លៀតឱកាសប្រកាសជាឱឡារិកពីមូលបទថ្មីសម្រាប់អាស៊ានពេលថៃធ្វើជាប្រធានដែរ។ មូលបទថ្មីគឺ «ការធ្វើឲ្យជឿនលឿននៃភាពជាដៃគូដើម្បីនិរន្តរភាព» (Advancing Partnership for Sustainability)។ លោកបានបន្ថែមថា ក្នុងមូលបទនេះមានធាតុផ្សំសំខាន់ៗបី។ ទីមួយគឺ ការធ្វើឲ្យជឿនលឿន ដែលផ្តោតសំខាន់លើការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឲ្យអស់ពីលទ្ធភាព និងពង្រឹងការប្រកួតប្រជែងដែលអាចធានាបាននូវការរីកចម្រើនលូតលាស់យ៉ាងសកម្ម។ ទីពីរគឺ ភាពជាដៃគូដែលធានាបាននូវការបន្តអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងរវាងអាស៊ាន និងដៃគូ ក៏ដូចជាសហគមន៍អន្តរជាតិទាំងមូលផង តាមរយៈការពង្រឹងគោលការណ៍អាស៊ានបូកមួយ និងការកសាងនិម្មាបនកម្មតំបន់ដែលមានអាស៊ានជាស្នូល។ ចំណុចទីបីគឺ និរន្តិភាពដែលសំដៅដល់ការបន្តសហការគ្នារវាងសមាជិកអាស៊ាននិងភាគីពាក់ព័ន្ធដើម្បីធានាបាននូវនិរន្តរភាពសេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខ និងការអភិវឌ្ឍផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា អាណត្តិរបស់ថៃដែលជាប្រធានអាស៊ានថ្មីនេះ គឺមានរយៈពេលមួយឆ្នាំចាប់ពីខែមករាដល់ខែធ្នូឆ្នាំ ២០១៩។ ថៃនឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានពីរដងលើកទី ៣៤ និងលើកទី ៣៥។ លើកទី ៣៤ នឹងត្រូវរៀបចំឡើងនៅក្នុងអំឡុងពាក់កណ្តាលខែមិថុនា និងលើកទី ៣៥ អាចនឹងត្រូវរៀបចំឡើងសប្តាហ៍ទី ២នៃខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០១៩៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីសិង្ហបុរី និងប្រធានអាស៊ានផុតអាណត្តិលោក លី សៀនឡុង បានផ្ទេរញញួរនិមិត្តរូបជាផ្លូវការដល់ប្រធានអាស៊ានថ្មីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលោក ប្រាយុទ្ធ ចន្ទអូចា នៅរសៀលថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១៥ ខែវិច្ឆិកានេះ។ ប្រធានអាស៊ានថ្មីក៏ឆ្លៀតឱកាសប្រកាសពីមូលបទថ្មីសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៩ផងដែរ។
ស្រុកទឹកឈូ,ខេត្តកំពត៖ លោក ម៉ី សាវុធ មេប៉ុស្ដិ៍នគរបាលឃុំត្រពាំងសង្កែ បានឱ្យដឹងក្នុងឃុំត្រពាំងសង្កែ មានប្រជាការពាររហូតដល់៤១នាក់ ចាំការពារសុវត្ថិភាពរបស់ពលរដ្ឋជាពិសេសនាពេលយប់។ លោកមេប៉ុស្ដិ៍ បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ប្រជាការពារបានយាមជាប្រចាំនៅក្នុងគោលដៅចំនួន៧ តាមបណ្ដាផ្លូវនានា ជាពិសេសនៅចំណុចស្ងាត់ ចាប់ពីម៉ោង១០ព្រឹក ដល់ម៉ោង១០យប់។ លោក ម៉ី សាវុធ អះអាងថា៖«ចំពោះការការពារសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋដែលធ្វើដំណើរនៅពេលយប់ ឬដូចជាពេលថ្ងៃជាប្រចាំនេះ គឺយើងមានកម្លាំងប៉ុស្តិ៍បានសហការជាមួយប្រជាការពារភូមិទាំង៤១នាក់ យាមគោលដៅជាប្រចាំ» ។ ដើម្បីជ្រាបច្បាស់សូមអញ្ជើញលោកអ្នកទស្សនាវីដេអូខាងក្រោម៖ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)។	ដោយ៖ យុវជនត្រពាំងសង្កែ ( ម៉ាត់ ម៉ាស៊ីតោះ)
SmartBin ជាធុងសំរាមវៃឆ្លាតមួយ ដែលបំពាក់នូវឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាទំនើប ហើយមានសមត្ថភាពស្គាល់ ឬដឹងប្រភេទសំរាមនីមួយៗ ដែលមនុស្សបោះចោលនៅធុងនេះ ដូចជាសំរាមទូទៅ កំប៉ុងលោហៈ និងដប ឬកែវប្លាស្ទិក ជាដើម។ ការតាំងបង្ហាញSmart Bin នៅក្នុងទិវាស្រាវជ្រាវបារាំង កម្ពុជា នៅវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា ក្នុងបទជាសម្ភាសជាមួយព័ត៌មានThmeyThmey.com លោក វ៉ែន អរុណរតន៍ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖ «ធុងសំរាមវៃឆ្លាតនេះ មិនមានន័យថា យើងបោះចោលសំរាមគ្រប់ប្រភេទនៅក្នុងធុងនេះ ហើយវាអាចបែងចែកសំរាមទៅតាមនីមួយៗដោយស្វ័យប្រវត្តិនោះទេ។ ធុងសំរាមវៃឆ្លាតនេះ គឺតម្រូវឱ្យមនុស្សដាក់ប្រភេទសំរាម ទៅតាមផ្នែកនីមួយៗក្នុងធុងសំរាម ហើយនៅពេលដែលយើងដាក់សំរាមត្រឹមត្រូវទៅតាមប្រភេទនីមួយៗ ធុងសំរាមនេះ នឹងឆ្លើយពាក្យថា "អរគុណ" ។ ប៉ុន្តែបើដាក់ ឬចោលសំរាមនៅធុងមិនត្រូវតាមប្រភេទសំរាមទេ ធុងសំរាមវៃឆ្លាត នឹងឆ្លើយថា "មិនត្រឹមត្រូវទេ" ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ទៅកាន់អ្នកចោលសំរាមនោះ»។ សូមអញ្ជើញស្តាប់បទសម្ភាស រវាងកញ្ញា អ៊ូ សុខមាន អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយ លោក វ៉ែន អរុណរតន៍ ជាសហស្ថាបនិក និងជាអ្នកដឹកនាំក្រុមបច្ចេកទេសផលិតធុងសំរាមវៃឆ្លាត ដូចតទៅ៖ គោលបំណងធំ ដែលក្រុមលោក អរុណរតន៍ សម្រេចបង្តើតធុងសំរាមវៃឆ្លាតនេះឡើង គឺដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋចេះបែកចែក ឬដាក់ទុក និងគ្រប់គ្រងសំរាមប្រភេទនីមួយៗត្រឹមត្រូវ នៅតាមទីសាធារណៈនានា សាលារៀន កន្លែងធ្វើការងារ និងទីប្រជុំជនជាដើម។ ធុងសំរាមវៃឆ្លាតនេះ នឹងធ្វើឱ្យមនុស្សផ្លាស់ប្តូរ និងកែទម្លាប់មិនល្អនៃការបោះចោលសំរាម និងការគ្រប់គ្រងសំរាមនៅតាមទីសាធារណៈ បានកាន់តែប្រសើរឡើង។ នេះបើតាមអះអាងរបស់ លោក វ៉ែន អរុណរតន៍៕	ភ្នំពេញ៖ សំរាម គឺជាបញ្ហាចោទយ៉ាងធំមួយនៅកម្ពុជា ហើយទន្ទឹមនឹងបញ្ហានេះការបែងចែកសំរាមទៅតាមប្រភេទនីមួយៗ ដើម្បីទុកដាក់ឱ្យត្រឹមត្រូវនៅតាមទីសាធារណៈនានា គឺកាន់តែពិបាកថែមទៀត នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ដើម្បីកាត់បន្ថយបញ្ហាសំរាមនៅក្នុងសង្គម ក៏ដូចជាការចូលរួមកាត់បន្ថយសំរាមនៅតាមទីសាធារណៈ លោក វ៉ែន អរុណរតន៍ និងសមាជិកបួនរូបទៀត បានរួមគំនិតគ្នាបង្កើត«ធុងសំរាមវៃឆ្លាត»ឡើង ដែលហៅជាភាសាថា Smart Bin ហើយគ្រោងដាក់ឱ្យដំណើរការ នៅស្ថាប័នមួយចំនួនក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ នាខែសីហាខាងមុខ។
លោក ម៉ម ប៊ុននាង អ្នកនាំពាក្យព្រឹទ្ធសភា ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ ថា លោកស្រី គុណ លំអង ត្រូវគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ព្រឹទ្ធសភា អនុម័តទទួលស្គាល់ជាបេក្ខជន ដែលឈរឈ្មោះជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ជំនួសលោក ហុង សុខហួរ រួចហើយ។ លោក បញ្ជាក់ថា ព្រឹទ្ធសភា នឹងបើកកិច្ចប្រជុំពេញអង្គ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២0១៧ ដើម្បីបោះឆ្នោតផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្ត ដល់លោកស្រី គុណ លំអង ព្រមទាំងអនុម័តលើរបៀបវារៈមួយចំនួនផ្សេងទៀត។ បើតាមលោក ម៉ម ប៊ុននាង ការជ្រើសរើសលោកស្រី គុណ លំអង ជាបេក្ខជនសមាជិកព្រឹទ្ធសភា គឺធ្វើឡើងតាមសំណើររបស់គណបក្ស សម រង្ស៊ី។ លោក ម៉ម ប៊ុននាង បន្ថែមថា លោក ហុង សុខហួរ គឺជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ដែលមកពីគណបក្សសម រង្ស៊ី ដូច្នេះការដាក់សមាជិកព្រឹទ្ធសភាថ្មី ជំនួសលោក ហុង សុខហួរ គឺជាសិទ្ធិរបស់គណបក្សសម រង្ស៊ី។ ជុំវិញបញ្ហាខាងលើ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនអាចសុំអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមពីលោក ទាវ វណ្ណុល ប្រធានគណបក្ស សម រង្ស៊ី បានទេ ដោយសារតែហៅទូរសព្ទចូលដែរ តែលោក មិនបានលើក។ សូមរម្លឹកថា លោក ហុង សុខហួរ សមាជិកព្រឹទ្ធសភាពីគណបក្ស សម រង្ស៊ី ត្រូវបានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល៧ឆ្នាំ កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦។ លោក ហុង សុខហួរ ត្រូវបានឃាត់ខ្លួន តាំងពីខែសីហា ឆ្នាំ២០១៥ មកម្ល៉េះ បន្ទាប់ពីលោក បង្ហោះឯកសារ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក។ ដោសារតែការបង្ហោះឯកសារនោះឯង តុលាការ ក៏បានចោទលោក ហុង សុខហួរ ពីបទ«ក្លែងឯកសារសាធារណៈ ប្រើប្រាស់ឯកសារសាធារណៈក្លែងក្លាយ និងញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ»៕	ភ្នំពេញ៖ លោកស្រី គុណ លំអង ប្រធានចលនាស្រ្តីនៃគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នឹងក្លាយជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ជំនួសស្វាមីរបស់លោកស្រី គឺលោក ហុង សុខហួរ ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារ ដោយសារតែការបង្ហោះឯកសារ ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម លើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក។
ភ្នំពេញ៖ នៅក្នុងដើមរដូវបើកនេសាទ ឆ្នាំ២០២២ នេះ គម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ សហការជាមួយ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ជលផលទឹកសាប នៃរដ្ឋបាលជលផល និងមហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្ត្រជលផល នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម បានជួយសង្រ្គោះ និងបំពាក់ស្លាកសញ្ញាសម្គាល់លើត្រីប្រាធំ ចំនួន ៥ក្បាល ដែលមានទម្ងន់ចាប់ពី ១១ គីឡូក្រាម ដល់ ២២គីឡូក្រាម និងត្រីគល់រាំង ចំនួនពីរក្បាល ដែលមានទម្ងន់ ១១,៥ គីឡូក្រាម និងទម្ងន់ ១៧គីឡូក្រាម ចូលទៅក្នុងទន្លេសាបវិញ។ ការថែរក្សា និងអភិរក្សប្រភេទត្រីរងគ្រោះជិតផុតពូជ គឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ក្នុងការការពារជីវចម្រុះក្នុងទឹក និងការជម្រុញជីវម៉ាសរបស់ត្រី។ ត្រីគល់រាំង ត្រីរាជ ត្រីបបបែលយក្ស ត្រីប្រាធំ ត្រីត្រសក់ និងប្រភេទត្រីកំពុងរងគ្រោះជាច្រើនប្រភេទផ្សេងទៀត កំពុងស្ថិតនៅក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីស្ដារបរិមាណត្រីទឹកសាបទន្លេមេគង្គ ដែលមានទំហំខ្លួនធំៗ ឡើងវិញ។ នេះគឺជាសកម្មភាពមួយរបស់គម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ។ អ្នកស្រី ជា សីលា អ្នកគ្រប់គ្រងគម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ មានប្រសាសន៍ថា ត្រីទាំងអស់នេះ គឺបានមកពីការផ្តល់ឱ្យពីសំណាក់ប្រជានេសាទ ដែលប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេសាទឧស្សាហកម្ម «ដាយត្រី» នៅតាមបណ្តោយដងទន្លេសាប ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ អ្នកស្រី ជា សីលា បន្ថែមថា៖ «ការផ្តល់ប្រភេទត្រីរងគ្រោះជិតផុតពូជទាំងនេះ ពីសំណាក់ប្រជានេសាទ គឺជាលទ្ធផលនៃការផ្សព្វផ្សាយដល់ប្រជាជនក្នុងតំបន់ ហើយក៏អាចសបញ្ជាក់ឱ្យឃើញពីទឹកចិត្តចង់ចូលរួមរបស់ពួកគាត់ លើការងារអភិរក្សផងដែ»។ រាប់ពីឆ្វេង៖ លោក ពិន កក្កដា លោកបណ្ឌិត ង៉ោ ប៉េងប៊ុន ជីវវិទូមច្ឆជាតិ និងជាព្រឹទ្ធបុរសនៃមហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្ត្រជលផល នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម និងលោក នុត សាវ៉ាត ក្នុងពេលនាំត្រីគល់រាំងយកទៅលែងក្នុងទន្លេសាប។ រូបភាព៖ ឈុត ឈាណា / អច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ។ លោកបណ្ឌិត ង៉ោ ប៉េងប៊ុន ជីវវិទូមច្ឆជាតិ និងជាព្រឹទ្ធបុរសនៃមហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្ត្រជលផល នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្មថា គោលបំណងនៃការបំពាក់សញ្ញាសម្គាល់ និងលែងត្រីទាំងនេះ គឺដើម្បីឱ្យវាត្រឡប់ទៅរស់នៅក្នុងធម្មជាតិវិញ និងដើម្បីយើងអាចធ្វើការតាមដានជោគវាសនារបស់ពួកវាបន្ទាប់ពីលែងផងដែរ។ លោកបណ្ឌិត ង៉ោ ប៉េងប៊ុន មានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងត្រូវយល់ដឹងឱ្យកាន់តែច្បាស់ អំពីប្រសិទ្ធភាពនៃ តំបន់អភិរក្ស ដែលទីជម្រកលាក់ខ្លួនសម្រាប់ប្រភេទត្រីដែលរងការគំរាមកំហែង ហើយការលែងត្រីនៅថ្ងៃនេះ នឹងក្លាយទៅជាការអនុវត្តសម្រាប់ការអភិរក្សនាពេលអនាគត ហើយវាអាចជួយយើងឲ្យយល់ដឹងបន្ថែម ថាតើវិធីសាស្ត្របែបនេះ មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការជួយដល់ការស្ដារឡើងវិញ នូវបរិមាណត្រីប្រភេទនេះ នៅក្នុងធម្មជាតិដែរឬទេ»។ ទន្លេសាប មានប្រវែង ១៤៧គីឡូម៉ែត្រ ដែលតភ្ជាប់ទន្លេមេគង្គ និងបឹងទន្លេសាប ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាបឹងដ៏ធំបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងជាជម្រករបស់ត្រីជាង ៣០០ប្រភេទ ដែលជាកន្លែងសំខាន់មួយ សម្រាប់ជីវចម្រុះទឹកសាប និងជាតំបន់ជីវមណ្ឌលបម្រុង របស់អង្គការយូណេស្កូផងដែរ។ ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ វាជាទីជម្រកសំខាន់របស់ពពួកត្រីខ្នាតយក្ស ដែលរងគ្រោះជិតផុតពូជ និងពពួកត្រីធ្វើចរាចរផ្លាស់ទីជាច្រើនទៀត នៅក្នុងអាងទន្លេមេគង្គ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ត្រីទាំងនេះ បានស្ថិតនៅក្រោមការគំរាមកំហែងកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ ពីការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនី នេសាទហួសកម្រិត និងគ្រោះរាំងស្ងួត។ ការចូលរួមពីសំណាក់ប្រជានេសាទ ក្នុងសកម្មភាពអភិរក្សនេះពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់។ គម្រោងអច្ឆរិយភាពនៃទន្លេមេគង្គ សូមអំពាវនាវដល់ប្រជានេសាទទូទាំងប្រទេស បើចាប់បានប្រភេទត្រីកំពុងរងគ្រោះ ឬចាប់បានត្រីដែលមានបំពាក់ស្លាកសញ្ញាសម្គាល់ សូមមេត្តាលែងទៅវិញ ឬផ្តល់ដំណឹងដល់រដ្ឋបាលជលផល និងក្រុមការងារគម្រោងអច្ឆរិយភាពទន្លេមេគង្គ តាមរយៈទូរស័ព្ទលេខ៖ 077 555 408 / 012 387 383 / 090 850 850។	ដោយ៖ ឈុត ឈាណា
សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលជាអ្នកស្នេហាវិស័យកីឡាមួយរូបនោះ មើលឃើញថា ការលេងបាល់ទាត់ និងបាល់ទះ ភាគច្រើនគេឱ្យតម្លៃខ្លាំង ទៅលើខ្សែប្រយុទ្ធ និងស្មាត់ជួរមុខ ប៉ុន្តែគេហាក់ដូចជាភ្លេច ពីគុណសម្បត្តិខ្សែបម្រើ ខ្សែការពារ និងអ្នកប៉ះបាល់ទៅវិញ។ សម្រាប់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ការលេងបាល់ គឺអាស្រ័យលើអ្នកបញ្ជូន ឬអ្នកប៉ះបាល់ល្អ ហើយមានភាពវៃឆ្លាតនៅក្នុងក្រុម។ «អ៊ីចឹងគឺលេងជាក្រុម ចៅៗត្រូវលេងជាក្រុម គឺអត់មាន(លេង)ជាតួឯកបានទេ » ។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលបានមើលឃើញពីភាពវិជ្ជមានក្នុងការដឹកនាំរបស់លោក Keisuke Honda នៅក្នុងវិស័យបាល់ទាត់។ បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Honda បានធ្វើឱ្យវិស័យបាល់ទាត់រីកចម្រើន ក្នុងការពង្រឹងគុណភាពកីឡាករ រាប់ចាប់ពីអ្នកចាំទី ដល់ខ្សែប្រយុទ្ធ ។ បន្ថែមពីនេះទៀត សម្ដេច បានមើលឃើញពីរបៀបដឹកនាំរបស់ Honda ក្នុងការជ្រើសរើសកីឡាករ ជាពិសេសមិនបង្កើតឱ្យមានកីឡាករតួឯក នៅក្នុងក្រុម។ ថ្លែងក្នុងពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រជូនដល់គរុនិស្សិតបច្ចេកទេស និងនិស្សិតនៃវិទ្យាស្ថានជាតិបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍ជ្រោយចង្វារ នៅថ្ងៃទី២៧ កុម្ភៈនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានបន្ថែមថា៖« Honda ដែលជាជនជាតិជប៉ុន អ្នកណាដែលដើរតួឯក អូសបាល់ដែលមិនព្រមបញ្ជូនបាល់ឱ្យគេ Honda អត់ឱ្យចូលទាត់ទេ ទោះអ្នកឯង មានឈ្មោះល្បីក៏ដោយ ក៏ Honda អត់ឱ្យចូលទាត់ទេ ព្រោះអាហ្នឹងលេងមិនមែនស្មារតីជាក្រុម គឺគិតតែអូសបាល់យកទៅស៊ុតតែម្ដង»។ គួរបញ្ជាក់ថា លោក Honda ដែលឡើងធ្វើជាអ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមគោព្រៃកម្ពុជានៅឆ្នាំ២០១៨ បានបញ្ចប់ការដឹកនាំក្រុមឈុតធំហើយ ក្រោយកិច្ចសន្សារបស់លោកក៏ត្រូវបានបញ្ចប់នៅចុងឆ្នាំ២០២២។ តែលោក Honda នៅសល់កាតព្វកិច្ចមួយទៀត សម្រាប់ដឹកនាំក្រុមជម្រើសជាតិអាយុក្រោយ២២ឆ្នាំ សម្រាប់ការប្រកួតព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ នាខែឧសភាខាងមុខនេះ។ អត្ថបទទាក់ទង លោក Keisuke Honda៖ ជំនួបជាមួយថៃនៅ AFF Cup ជាការដឹកនាំឈុតធំកម្ពុជា ចុងក្រោយ	សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន លើកទឹកចិត្តឱ្យអត្តពលិក ប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់ ដើម្បីប្រកួតឱ្យបានល្អក្នុងលក្ខណៈជាក្រុម។ ជាពិសេសវិស័យកីឡាបាល់ទាត់ និងបាល់ទះ។ សម្ដេច ក៏បានសរសើរលោក Keisuke Honda ដែលបានកំណែទម្រង់វិស័យបាល់ទាត់កម្ពុជាដែរ។
ស្របពេលដែលស្ថានការណ៍នៅឧបទ្វីបកូរ៉េកាន់តែតានតឹង មេដឹកនាំអាមេរិកបានប្រកាសថាខ្លួនមានឆន្ទៈលក់សព្វាវុធទំនើបៗ បន្ថែមឲ្យប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុននៅពេលខាងមុខដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពដើម្បីទប់ទល់ការគំរាមកំហែង។ ថ្ងៃអង្គារទី ៥ ខែកញ្ញា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសរសេរបង្ហោះក្នុងគណនី Twitter ផ្លូវការរបស់ខ្លួនដូច្នេថា៖ «ខ្ញុំអនុញ្ញាតឲ្យជប៉ុននិងកូរ៉េខាងត្បូងទិញអាវុធទំនើបៗពីអាមេរិកបានក្នុងបរិមាណច្រើនជាងមុន»។ I am allowing Japan & South Korea to buy a substantially increased amount of highly sophisticated military equipment from the United States. Donald J. Trump (@realDonaldTrump) September 5, 2017 ការប្រកាសពេញៗមាត់របស់មេបញ្ជាការកំពូលរបស់អាមេរិករូបនេះ បង្ហាញឲ្យឃើញពីឆន្ទៈរបស់អាមេរិកក្នុងការការពារសម្ព័ន្ធមិត្តយូរអង្វែងរបស់អាមេរិកដូចជាជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងនេះ។ ប៉ុន្តែ គេឃើញមានការរិះគន់ថា អាមេរិកទំនងចង់ឃើញអាវុធខ្លួនលក់កាន់តែដាច់ពេលស្ថានការណ៍អាក្រក់នោះ។ យ៉ាងណាមិញ ក្រៅពីប្រកាសលក់សព្វាវុធទំនើបឲ្យកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុន អាមេរិកក៏ស្វះស្វែងជំរុញឲ្យមានការដាក់ចេញចំណាត់ការថ្មីដើម្បីដាក់សម្ពាធលើក្រុងព្យុងយ៉ាងឲ្យបញ្ឈប់ឥរិយាបថច្រងេងច្រង៉ាង និងបង្ករឿងជាបន្តបន្ទាប់នេះទៀតដែរ។ បន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិកប្រកាសបើកភ្លើងបៃតងក្នុងការលក់អាវុធឲ្យសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងពីរ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនក៏បានប្រកាសផងដែរថា ខ្លួនមានគម្រោងបន្តទិញអាវុធទំនើបនិងសម្ភារៈយោធាផ្សេងទៀតពីអាមេរិកនៅពេលខាងមុខក្នុងនោះមានទាំងយន្តហោះចម្បាំង F-35 ផង។ សារព័ត៌មានរុស្ស៊ី Sputnik ស្រង់សម្តី រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី Yoshihide Suga ថា ជប៉ុននៅតែមានផែនការទិញអាវុធបន្ថែមពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពកងទ័ពនិងធានាសន្តិសុខរបស់ខ្លួនដើម្បីទប់ទល់រាល់ការគំរាមកំហែងពីខាងក្រៅ។ តាមពិតទៅ ជប៉ុនបានបន្តបង្កើនថវិកាការពារជាតិរបស់ខ្លួនជាប្រចាំចាប់ពីពេលដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីស៊ីនហ្សូ អាបេ ឡើងកាន់តំណែងឆ្នាំ ២០១២ មក។ កាលពីសីហាកន្លងទៅ ក្រសួងការពារជាតិជប៉ុនបានស្នើកញ្ចប់ថវិកាឆ្នាំ ២០១៨ ដែលមានទំហំ ៦៥,៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកទៅសភាដើម្បីអនុម័ត។ ជារួម ថវិកានេះកើនឡើង២,៥ភាគរយ បើធៀបនឹងទំហំថវិកាដែលគ្រោងឡើងដំបូងកាលពីខែមីនាកន្លងទៅផងដែរ។ការបង្កើនទំហំថវិកាយោធានេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងបង្កើនសមត្ថភាពប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរបស់ខ្លួន ឆ្លើយតបនឹងស្ថានការណ៍សន្តិសុខក្នុងតំបន់ដែលគំរាមកំហែងដោយការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលរបស់កូរ៉េខាងជើងដែរ៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសពេញៗមាត់ថា លោកអនុញ្ញាតឲ្យប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តមានកូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុននាំចូលអាវុធទំនើបៗបានកាន់តែច្រើនពីអាមេរិកដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួន។ ការប្រកាសនេះកើតឡើង ចំពេលដែលស្ថានការណ៍ឧបទ្វីបកូរ៉េកាន់តែកើនកម្តៅខ្លាំង។
កង្វះមេជីវិតឈ្មោលក្នុងទឹកកាម ( Oligospermia ) មានស្ពែមតិចជាង ២០លាន នៅក្នុងទឹកកាម ១មីលីលីត្រ។ ក្នុងករណីស្រាលគឺ មានចន្លោះពី ១០ទៅ ២០លាន, ករណីមធ្យម មានពី ៥ទៅ ១០លាននិងករណីធ្ងន់ធ្ងរ គឺអាចមានស្ពែមតិចជាង ៥លាន នៅក្នុងទឹកកាម ១មីលីលីត្រ ។ ស្ពែមមិនអាចមានចលនាបាន ប៉ុន្តែវាមានចំនួនធម្មតា ( Aesthenospermia) ។ ចំនួននៃស្ពែមមិនប្រក្រតីមានច្រើន ( Teratospermia) ។ វាជាករណីដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើបុរសមានចំនួនស្ពែម មិនប្រក្រតីលើសពី ៧០ភាគរយ។ វាប្រហែលជាអាច បណ្តាលមកពីភាពមិនប្រក្រតីនៃក្រូម៉ូសូម ឬដោយសារផលប៉ះពាល់នៃមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញមួយចំនួន៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ចំនួនស្ពែមតិចនៅក្នុងទឹកកាម មានជាច្រើនប្រភេទ ។ អ្នកវិភាគទឹកកាមនឹងធ្វើការសំរេចចិត្ត ពីគំរូទឹកកាមជាក់លាក់មួយ ថាតើវាត្រូវនឹងនិយមណាមួយ ក្នុងចំណោមនិយមន័យខាងក្រោមនេះ ។អវត្តមានមេជីវិតឈ្មោល ( Azoospermia ) វាគ្មានស្ពែមនៅក្នុងទឹកកាមទាល់តែសោះ។ ពីព្រោះតែបុរសមិនអាចផលិតស្ពែមបាន ដោយសារតែគាត់មានភាពរាំងស្ទះ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការដឹកជញ្ជូនរបស់ស្ពែម ឬក៏គាត់មិនអាចបញ្ចេញទឹកកាមបាន។
ថ្លែងក្នុងសន្និសីទក្រុងកូប៉ិនហាក លោក Ben Wallace រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអង់គ្លេសបានរៀបរាប់ពីស្ថានភាពរអាក់រអួលរបស់រុស្ស៊ីក្រោយលុកលុយអ៊ុយក្រែន ហើយកំពុងចាប់ផ្ដើមថយកម្លាំងបណ្ដើរៗ។ ស្របគ្នានេះ ប្រទេសចំនួន ២៦ បានប្ដេជ្ញារួមគ្នាផ្ដល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ និងយោធាបន្ថែមទៀត ដើម្បីជួយយោធាអ៊ុយក្រែន។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Al Jazeera ជំនួយសរុបមានចំនួន ១,៥៥ពាន់លានដុល្លារ។ ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុទាំងនេះ ទុកសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់អាវុធដែលមានស្រាប់ មីស៊ីល គ្រាប់កាំភ្លើង បង្កើនផលិតកម្មអាវុធសម្រាប់អ៊ុយក្រែន ពង្រឹងការហ្វឹកហាត់ទាហានអ៊ុយក្រែន ហើយជួយដល់ការបោសសម្អាតមីននៅអ៊ុយក្រែន។ «ការប្ដេជ្ញាត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីជួយឱ្យអ៊ុយក្រែនឈ្នះ ដើម្បីជួយអ៊ុយក្រែនក្រោកឈរឡើងសម្រាប់អធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន និងដើម្បីធានាថាមហិច្ឆតារបស់លោកប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បរាជ័យក្នុងសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែនដែលរុស្ស៊ីគួរតែទទួលបាន»។ លោក Wallance លើកឡើងបែបនេះ ក្នុងសន្និសីទនៅដាណឺម៉ាក ដែលរៀបចំដោយប្រទេស ៣ រួមមាន អង់គ្លេស អ៊ុយក្រែន និងដាណឺម៉ាក។ ការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នាជួយអ៊ុយក្រែននេះ កើតឡើងបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលក្រុងកៀវ អំពាវនាវម្តងហើយម្តងទៀតទៅបណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិចឱ្យបញ្ជូនអាវុធបន្ថែមទៀត រួមទាំងកាំភ្លើងធំរយៈចម្ងាយឆ្ងាយផងដែរ ដើម្បីទប់ទល់នឹងការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី។ ចំណែករដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ុយក្រែន លោក Oleksii Reznikov ដែលមានវត្តមាននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំដដែលនោះផងដែរ បានថ្លែងអំណរគុណដល់សម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុប ដែលជាដៃគូអាចទុកចិត្តបាន។ លោក Reznikov បានសរសេរលើបណ្ដាញសង្គមTwitter ថាអ៊ុយក្រែនមានទ័ពដ៏ខ្លាំង និងមានដៃគូទុកចិត្តជាច្រើន ហើយនេះគឺជាហេតុផលដែលនឹងនាំឱ្យអ៊ុយក្រែនឈ្នះសង្គ្រាម។ កន្លងមក អ៊ុយក្រែនទទួលបានជំនួយអាវុធពីបណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិចយ៉ាងច្រើនលានដុល្លារ ហើយកាលពីដើមខែសីហានេះ អ៊ុយក្រែនបានអះអាងថាខ្លួនបានទទួលអាវុធធុនធ្ងន់ពីអាល្លឺម៉ង់ និងអាម៉េរិក។ អង់គ្លេសក៏បានបរិច្ចាគប្រព័ន្ធសព្វាវុធទំនើបៗ ហើយសន្យាផ្ដល់លុយ ៣០៩លានដុល្លារ រួមទាំងរ៉ុក្កែត និងមីស៊ីល M31A1 ដែលអាចបាញ់បានចម្ងាយ ៨០គីឡូម៉ែត្រ។ យ៉ាងណាមិញ ការផ្ដល់ជំនួយអាវុធទៅឱ្យអ៊ុយក្រែនធ្វើឱ្យរុស្ស៊ីចោទលោកខាងលិចថាបង្កជម្លោះឱ្យកាន់តែតានតឹងឡើង ខណៈការធ្វើប្រតិបត្តិការយោធាពិសេសរបស់ខ្លួននៅអ៊ុយក្រែនគ្រាន់តែមានបំណង ការពារសន្តិសុខរបស់រុស្ស៊ីប្រឆាំងនឹងការពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់អង្គការណាតូប៉ុណ្ណោះ។ ឯអ៊ុយក្រែន និងសម្ពន្ធមិត្តវិញក៏បានចោទប្រកាន់រុស្ស៊ីថាកំពុងធ្វើសង្គ្រាមចក្រពត្តិដែលចង់ពង្រីកអំណាច និងទឹកដី៕	រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអង់គ្លេស លោក Ben Wallace នៅថ្ងៃទី១១ ខែសីហា បានយល់ឃើញថា រុស្ស៊ីទំនងជាមិនជោគជ័យក្នុងសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែនទេ ស្របពេលប្រទេសលោកខាងលិចបានសន្យាផ្តល់ជំនួយ ១,៥៥ពាន់លានដុល្លារ បន្ថែមទៀត ដើម្បីជួយយោធាអ៊ុយក្រែនប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងរុស្ស៊ី។
កម្លាំងសមត្ថកិច្ចប្រចាំការនៅគីឡូម៉ែត្រលេខ ៥៩ បានឃាត់ជនសង្ស័យ២នាក់ ដែលបានជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់ ។ បច្ចុប្បន្នជនសង្ស័យ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចប្រគល់ទៅកម្លាំងជំនាញដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមា ដើម្បីចាត់ការតាមនីតិវិធីនៃច្បាប់។ ចំណែកសត្វសេក សមត្ថកិច្ចត្រូវបានដោះលែហើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា សត្វសេកនេះ គឺជាសត្វកម្រស្ទើរតែផុតពូជទៅហើយ ក្នុងទឹកដីខេត្តមណ្ឌលគិរី៕ រូបពីស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី	ភ្នំពេញ៖ សមត្ថកិច្ច បានដោះលែងសត្វសេក១០៩ក្បាលទៅក្នុងព្រៃវិញ បន្ទាប់ពីដកហូតពីបុរស២នាក់ ដែលជាឈ្មួញជួញដូរសត្វព្រៃ នៅភូមិអូរអាម ឃុំស្រែខ្ទុម ស្រុកកែវសីមា ខេត្តមណ្ឌលគិរី។ នេះបើតាមស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី។
កូស្តារីកា ជួប ស៊ែប៊ី ម៉ោង៧ល្ងាចនៅកីឡដ្ឋាន Samara Arena កូស្តារីកាបានបង្ហាញភាពភ្ញាក់ផ្អើលម្តងហើយនៅប្រេស៊ីលកាលពី៤ឆ្នាំមុន តាមរយៈការឈានទៅដល់វគ្គ១/៤ផ្តាច់ព្រ័ត្រ ក្រោយឈ្នះអ៊ុយរូហ្គាយ អ៊ីតាលី និងស្មើអង់គ្លេស នៅក្នុងពូល ហើយបន្តទៅទម្លាក់ក្រិក មុនចាញ់ហូឡង់ ដោយការទាត់បាល់ប៉េណាល់ទី។ ស៊ែប៊ី បានវិលត្រឡប់មកវិញ ក្រោយអវត្តមានតាំងពីឆ្នាំ២០១០ មក។ កីឡាករដែលអាចជាប់ជម្រើស១១នាក់ដំបូង៖ -កូស្តារីកា: Keylor Navas; Giancarlo Gonzalez, Oscar Duarte, Johnny Acosta, Cristian Gamboa, Bryan Oviedo; David Guzman, Celso Borges, Bryan Ruiz, Christian Bolanos; Marco Urena -ស៊ែប៊ី: Vladimir Stojkovic; Branislav Ivanovic, Nikola Milenkovic, Dusko Tosic, Aleksandar Kolarov; Nemanja Matic, Sergej Milinkovic-Savic, Dusan Tadic, Adem Ljajic, Filip Kostic; Aleksandar Mitrovic។ អាល្លឺម៉ង់ ជួប ម៉ិកស៊ិក ម៉ោង១០យប់នៅកីឡដ្ឋាន Luzhniki Stadium អាល្លឺម៉ង់ បើកយុទ្ធនាការការពារតំណែងជើងឯកខ្លួន ដោយបាត់បង់សមាជិកចាស់ៗមួយចំនួន ប៉ុន្តែលោក Joachim Low មានជម្រើសយុវជន និងកីឡាករដ៏មានបទពិសោធន៍ផ្សេងទៀត ដូចជា Toni Kroos, Julian Draxler ជាដើម។ ម៉ិកស៊ិកមានបេសកកម្មកែប្រែកំណត់ត្រារបស់ខ្លួនក្នុងជំនួបតទល់ជាមួយអាល្លឺម៉ង់ ដោយការប៉ះគ្នា១១លើកកន្លងមក ពួកគេបានឈ្នះតែម្តងគត់នៅជំនួបមិត្តភាពនាឆ្នាំ១៩៨៥ ។ កីឡាករដែលអាចជាប់ជម្រើស១១នាក់ដំបូង៖ -អាល្លឺម៉ង់: Manuel Neuer; Joshua Kimmich, Jerome Boateng, Mats Hummels, Jonas Hector; Sami Khedira, Toni Kroos; Thomas Müller, Mesut Ozil, Julian Draxler; Timo Werner -ម៉ិកស៊ិក: Guillermo Ochoa; Carlos Salcedo, Hugo Ayala, Hector Moreno, Miguel Layun; Hector Herrera, Andres Guardado; Carlos Vela; Jesus Corona, Javier Hernandez, Hirving Lozano។ ប្រេស៊ីល ជួប ស្វីស ម៉ោង១យប់នៅកីឡដ្ឋាន Rostov Arena ប្រេស៊ីល ម្ចាស់ជើងឯក៥ជំនាន់ មិនដែលមានប្រវត្តិចាញ់ការប្រកួតបើកឆាកឡើយ បើគិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៣៤មក។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ស្វីសនឹងព្យាយាមបំបែកកំណត់ត្រាទាំងនេះ ដូចជាពួកគេបានបំបាក់ជើងខ្លាំងអេស្ប៉ាញនាជំនួបបើកឆាកកាលពីឆ្នាំ២០១០ នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។ កីឡាករដែលអាចជាប់ជម្រើស១១នាក់ដំបូង៖ -ប្រេស៊ីល: Alisson; Danilo, Thiago Silva, Miranda, Marcelo; Casemiro, Paulinho, Philippe Coutinho; Willian, Gabriel Jesus, Neymar. -ស្វីស: Sommer; Lichtsteiner, Schaer, Akanji, Rodriguez; Behrami, Xhaka; Shaqiri, Dzemaili, Zuber; Seferovic.	ការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់ដណ្តើមពានរង្វាន់ពិភពលោក (FIFA World Cup) ឆ្នាំ២០១៨ នៅរុស្ស៊ី ឈានដល់ជំនួបពូល E និងពូល F។ នៅពូល E កូស្តារីកា ជួបស៊ែប៊ី ប្រេស៊ីល ប៉ះស្វីស ខណៈម្ចាស់ការពារជើងឯកអាល្លឺម៉ង់ បើកឆាកពូល F ជាមួយម៉ិកស៊ិក។
អំឡុងពេលសំណេះសំណាលជាមួយកម្មករ កម្មការិនី ជិត២ម៉ឺននាក់ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញថ្ងៃទី១៣មិថុនានេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា លោក ឆៃ ស៊ីណារិទ្ធ បានទៅតំបន់ព្រំដែនពិនិត្យសភាពការណ៍ និងការពារសន្តិសុខ។ សម្ដេច សង្កត់ធ្ងន់ថា បញ្ហាសន្តិសុខប្រទេសជាតិ ពុំត្រូវធ្វេសប្រហែសឡើយ បើទោះបីករណីផ្ទុះអាវុធនោះ កើតនៅវៀតណាមក៏ដោយ។ «រឿងសន្តិសុខជាតិ អត់អាចប្រហែសបានទេ! ព្រោះពួកហ្នឹង(ពួកប្រឆាំងនៅវៀតណាម)វាយព្រឹបៗ អ៊ឹចឹង យើងត្រូវទំនាក់ទំនងជាមួយវៀតណាម ដើម្បីការពារសន្តិសុខ។ មិនមែនទៅមានជម្លោះជាមួយវៀតណាមទេ! តែទៅសហការជាមួយវៀតណាម ដើម្បីត្រួតត្រាសភាពការណ៍តាមព្រំដែនជាមួយគ្នា ព្រោះពួកប្រឆាំងនៅវៀតណាម ធ្វើសកម្មភាពប្រឆាំងអាក្រក់ណាស់ រហូតដល់ស្លាប់មនុស្ស»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន។ ជុំវិញករណីនេះ លោក ឡោ សុខា ស្នងការនគរបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី បានអះអាងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទនៅថ្ងៃនេះថា កន្លងមក តំបន់តាមព្រំដែន គឺមានការការពារជាប្រចាំ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលមានករណីហិង្សាកើតឡើងនៅវៀតណាមនេះ អាជ្ញាធរកម្ពុជា ក៏បន្ថែមការការពារនិងរឹតបន្តឹងសន្តិសុខ ខណៈលោក ឆៃ ស៊ីណារិទ្ធ ក៏ចុះពិនិត្យនិងការពារបន្ថែម ដោយផ្ទាល់។ ចំណែក ការចេញចូលរវាងឈ្មួញរកស៊ី និងពលរដ្ឋដែលមានភូមិ-ឃុំជាប់គ្នាតាមតំបន់ព្រំដែនគឺមានការចេញចូលធម្មតា។ បើតាមក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈវៀតណាមមន្ត្រីប៉ូលិស៤នាក់បានស្លាប់ និង២នាក់ផ្សេងទៀតបានរងរបួសនៅក្នុងការបាញ់ប្រហារនៅទីស្នាក់ការប៉ូលិសនៅតំបន់ខ្ពង់រាបភាគកណ្ដាលវៀតណាមនៅថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា៕ អត្ថបទទាក់ទង មន្ត្រី៤នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ក្នុងការវាយប្រហារប៉ុស្តិ៍ប៉ូលិសនៅវៀតណាម	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជូនលោក ឆៃ ស៊ីណារិទ្ធ អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិ ចុះទៅតំបន់ព្រំដែនខេត្តមណ្ឌលគិរី ដើម្បីពង្រឹងការពារសន្តិសុខ ខណៈខេត្ត Dak Lak នៃប្រទេសវៀតណាម មានការផ្ទុះអាវុធ បណ្ដាលឱ្យមន្ត្រីវៀតណាម៤នាក់បានស្លាប់។
កាសែតក្នុងស្រុកជប៉ុន Yomiuri បានរាយការណ៍នៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលាថា ជប៉ុនគ្រោងលុបចោលការហាមឃាត់ក្នុងការធ្វើដំណើរទៅកាន់ចិននិងប្រទេសចំនួន ១១ ផ្សេងទៀតនៅខែក្រោយនេះ។ វៀតណាម សិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី ក៏មានឈ្មោះក្នុងប្រទេសទាំង១២នេះដែរ។ បើតាមកាសែត Yomiuri ជប៉ុនគ្រោងនឹងបើកអោយមានការធ្វើដំណើរឡើងវិញកាន់ប្រទេស និងតំបន់ចំនួន១២ ផ្សេងទៀតរួមមានតៃវ៉ាន់ អូស្ត្រាលី នូវែលសេឡង់ សិង្ហបុរី កូរ៉េខាងត្បូង វៀតណាម និងម៉ាឡេស៊ី។ ប្រទេស និងតំបន់ទាំងនេះ ត្រូវបានមើលឃើញថា អាចគ្រប់គ្រងជំងឺ COVID-19 បាន ពិសេសនូវែលសេឡង់ និងវៀតណាម ខណៈថៃមិនមានករណីឆ្លងក្នុងស្រុកប៉ុន្មានថ្ងៃមកហើយ និងរាយការណ៍ពីករណីឆ្លងពីបរទេសប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា ជប៉ុនដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងហាមឃាត់ការធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសនិងតំបន់ចំនួន ១៥៩ បន្តណែនាំឲ្យអ្នកធ្វើដំណើរជៀសវាងចំពោះការធ្វើដំណើរណាដែលមិនចាំបាច់ និងមិនសំខាន់ទៅកាន់ប្រទេសទាំង ១២ នោះដដែល។ រដ្ឋាភិបាលចាប់ផ្ដើមបន្ធូរបន្ថយវិធានការរបស់ខ្លួនក្នុងការទប់ស្កាត់ការរាលដាលជំងឺ COVID-19 ដោយអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកដំណើរ ពិសេសពាណិជ្ជករអាចចូលទឹកដីខ្លួនបាន។ កន្លងទៅ ជប៉ុនក៏បានបន្ធូរបន្ថយការធ្វើដំណើរទៅមករួចហើយជាមួយកូរ៉េខាងត្បូង និងវៀតណាម។ ពីខែតុលាទៅ អ្នកកាន់បណ្ណអនុញ្ញាតស្នាក់នៅរយៈពេលវែង ក៏អាចចូលជប៉ុនដែរ។ សារព័ត៌មាន Nikkei បានរាយការណ៍នៅថ្ងៃពុធទី ៧ ខែតុលាថា ជប៉ុននឹងកាត់បន្ថយរយៈពេល២សប្តាហ៍នៃការធ្វើចត្តាឡីស័កសម្រាប់អ្នករកស៊ីមួយចំនួន។ វិធានការនេះ នឹងអនុវត្តចំពោះជនជាតិជប៉ុនដែលវិលត្រឡប់មកវិញ និងអ្នកកាន់ទិដ្ឋាការយៈពេលវែង។ ពួកគេមួយចំនួន នឹងត្រូវបានលើកលែងពីការធ្វើចត្តាឡីស័កផងដែរ ក្រោយការធ្វើតេស្តរួចរាល់។ អ្នកដែលអាចទទួលបានការអនុគ្រោះនេះ ក៏ត្រូវបញ្ចេញកំណត់ត្រានៃការធ្វើដំណើររបស់ពួកគេ និងលទ្ធផលតេស្តអវិជ្ជមាននៅពេលមកដល់ព្រលាន។ ពួកគេ ក៏មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់មធ្យោបាយធ្វើដំណើរសាធារណៈផងដែរ៕	ដោយ៖កង ម៉េងហុង
នៅសប្តាហ៍នេះ ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបចំនួន ២ គឺអាល្លឺម៉ង់ និងអង់គ្លេសបានចាប់ឃាត់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ ចារបុរសចិន និងជនជាតិរបស់ខ្លួនដែលលួចយកការណ៍ ទៅប្រគល់ឲ្យទីភ្នាក់ងារស៊ើបការសម្ងាត់ចិន។ នៅថ្ងៃទី ២៦ មេសា តុលាការអង់គ្លេសទើបចោទប្រកាន់ជនជាតិអង់គ្លេស២នាក់ នៅក្នុងបទលួចលក់ព័ត៌មានទៅឱ្យរដ្ឋបរទេស។ ករណីចាប់ខ្លួនអ្នកលួចយកការណ៍ទៅឲ្យចិន នៅក្នុងទឹកដីអាល្លឺម៉ង់ ឬអង់គ្លេស ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការលូកដៃចូលកាន់តែជ្រៅរបស់បណ្តាញចារកម្មចិននៅទឹកដីអឺរ៉ុប ខណៈពេលអឺរ៉ុបខ្លួនឯងនៅទន់ខ្សោយ មិនទាន់ត្រៀមលក្ខណៈការពារខ្លួន នៅចំពោះមុខបណ្តាញស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ចិន។ នៅតុលាការទីក្រុងឡុងដ៍ ជនជាតិអង់គ្លេស២នាក់ ដែល១នាក់ធ្វើការជាអ្នកស្រាវជ្រាវនៅក្នុងសភាអង់គ្លេស បានចូលទៅបង្ហាញខ្លួន នៅបន្ទាប់ពីរងបទចោទប្រកាន់ថា បានលក់អត្ថបទ កំណត់ត្រា ឯកសារទៅឱ្យរដ្ឋបរទេស។ បុរសទាំងពីរនាក់ត្រូវប៉ូលិសអង់គ្លេសចាប់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃចន្ទដើមសប្តាហ៍នេះ ពោលគឺថ្ងៃតែមួយដែលអាជ្ញាធរអាល្លឺម៉ង់បានចាប់ឃុំជនជាតិអាល្លឺម៉ង់៣នាក់ ដែលគេសង្ស័យថា បានលួចបញ្ជូនព័ត៌មានស្តីពីបច្ចេកវិទ្យាជើងទឹកទៅឲ្យទីក្រុងប៉េកាំង។ នៅថ្ងៃចន្ទដដែល ប៉ូលិសអាល្លឺម៉ង់ក៏បានចាប់ខ្លួនចារបុរសចិនម្នាក់ដែរបន្លំខ្លួនធ្វើការជំនួយការរបស់អ្នកតំណាងរាស្រ្តអាល្លឺម៉ង់ នៅសភាអឺរ៉ុប។ ករណីចាប់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ ចារបុរសចិន និងអ្នកដែលលួចយកការណ៍សម្ងាត់នៅទឹកដីអឺរ៉ុប ទៅលក់ឲ្យចិន ជាការបញ្ជាក់ក្តីបារម្ភរបស់ប្រទេសលោកខាងលិច ពីសកម្មភាពធ្វើចារកម្មដ៏កម្រោលរបស់ចិន។ តាមអ្នកវិភាគមួយចំនួន ជាមួយការរីកចម្រើនរហូតក្លាយជាប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកទី២ និងមានសក្តានុពលយោធា ចិនក៏បានអភិវឌ្ឍ ក្លាយខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ជាប្រទេសដែលមានភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ដ៏មានកម្លាំងខ្លាំងក្លានៅក្នុងពិភពលោក។ នៅទឹកដីអឺរ៉ុប ភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់របស់ចិនបានប្រើគ្រប់មធ្យោបាយដើម្បីមានបណ្តាញអ្នកលួចយកការណ៍ឲ្យខ្លួន មិនថា អ្នកទាំងនោះជាជនជាតិអឺរ៉ុប ឬអ្នកមានដើមកំណើតចិន។ លោកAlexandre Papaemmanuelអ្នកជំនាញខាងចារកម្មនៅទីក្រុងប៉ារីសបានពន្យល់ថា តាំងពីដើមរៀងមក ចិនបានជាប់ឈ្មោះថា បានជួលមនុស្សឲ្យលួចយកព័ត៌មានសម្ងាត់ទាក់ទងនឹងធនធាន អាជ្ញាប័ណ្ណ ឬយុទ្ធសាស្រ្តរបស់ក្រុមហ៊ុនអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែ អឺរ៉ុបបានបិទភ្នែក មិនយកចិត្តទុកដាក់។ បើតាមអ្នកជំនាញខាងលើ ម្យ៉ាងអឺរ៉ុបអាចនៅឆោតល្ងង់ ដោយគិត ជឿទុកចិត្តខ្លាំងពេកទៅលើសកលភាវូបនីយកម្ម។ ជាក់ស្តែង នៅពេលសហរដ្ឋអាមេរិកចាប់ប្រើយុទ្ធសាស្រ្តសន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ចជាឧបករណ៍ដើម្បីស្ថិតនៅនាំមុខគេក្នុងពិភពលោក សហភាពអឺរ៉ុបឯណេះវិញ គ្មានបានគិតគូរដល់យុទ្ធសាស្រ្តអ្វីទាំងអស់។ អឺរ៉ុបនៅតែបន្តគោលការណ៍របស់ខ្លួនក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរី និងពហុភាគី ដូចជានៅបន្តចាប់ដៃជាមួយចិន ដោយគ្មានបារម្ភពីការចូលលួចបង្កប់ខ្លួនរបស់ក្រុមចារកិច្ចចិន។ បើតាមលោកPaul Charon អ្នកជំនាញប្រទេសចិន នៅវិទ្យាស្ថានសម្រាប់ស្រាវជ្រាវយុទ្ធសាស្រ្តក្នុងទីក្រុងប៉ារីស បណ្តាញស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ចិនអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដ៏ធំដល់អឺរ៉ុប ដោយមើលទៅលើទំហំ និងតួនាទីដ៏សំខាន់របស់វានៅក្នុងបក្សកុម្មុយនិស្តចិន។ តាមការប៉ាន់ស្មានរបស់លោកCharon ក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈ និងក្រសួងសន្តិសុខរដ្ឋចិនដែលជាអ្នកដឹកនាំសកម្មភាពស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ មានបុគ្គលិកធ្វើការពី ៨ម៉ឺន ទៅ ១សែននាក់។ ប្រភពផ្សេងទៀតវាយតម្លៃថា ក្រសួងសន្តិសុខរដ្ឋចិនតែមួយ មានចារបុរសដល់ទៅ១សែននាក់ ប៉ុន្តែ តួលេខពិតប្រាកដនៃសមាជិក ភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍របស់ចិន អាចច្រើនជាងនេះ។ គណៈកម្មការសភាអង់គ្លេសទទួលបន្ទុកផ្នែកស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ធ្លាប់អះអាងថា ចិនជាប្រទេសដែលមានបណ្តាញស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ធំ សំខាន់ជាងគេនៅក្នុងពិភពលោក ពោលគឺមានប្រៀប មានកម្លាំងខ្លាំង ដែលនឹងធ្វើឲ្យទីភ្នាក់ងារចារកម្មអង់គ្លេសពិបាកនឹងវាយទម្លុះ ចូលទៅយកការណ៍ពីចិន។ បណ្តាញចារកម្មចិននៅតែអាថ៌កំបាំង ពិបាកឲ្យគេប៉ាន់ស្មានពីទំហំពិតប្រាកដជារឿងមួយ។ ប៉ុន្តែ បរិបទសង្រ្គាមរុស្ស៊ីឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន សង្រ្គាមហ្កាហ្សា និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើភេរវកម្មដែលជាលទ្ធផលនៃចំហាយអស្ថិរភាពនៅដើមបូព៌ា បានធ្វើឲ្យអឺរ៉ុបចុះខ្សោយ ខ្វះធនធានដើម្បីពង្រឹងបណ្តាញចារកម្មរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាកំផែងទប់ស្កាត់ការវាយប្រហាររបស់ក្រុមចោរអ៊ីនធ័រណិត និងក្រុមចារកិច្ចចិន ដែលចូលលួចយកការណ៍គ្រប់រឿង មិនថារឿងសន្តិសុខ យុទ្ធសាស្រ្តយោធា ឬបច្ចេកវិទ្យាសេដ្ឋកិច្ច៕	ដោយ៖ឈាង បុប្ផា /RFI ខេមរភាសា
សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម ឬទាក់ទងនឹងការបង់រំលួសដ្រូនកសិកម្ម លោក-អ្នក អាចទំនាក់ទំនងតាមលេខទូរសព្ទ ០១២ ៤៤៥ ៤៥៦ / ០៧០ ៨៨៨៨ ៧១ / ០៧១ ២២២ ៧៧ ៧៥៕ ដើម្បីជ្រាបកាន់តែច្បាស់សូមអញ្ជើញ លោក អ្នកនាង ទស្សនា វីដេអូខាងក្រោម៖	ដ្រូនកសិកម្មជាឧបករណ៍ទំនើប ដែលជួយសម្រួលការងារកសិករ ឱ្យចំណេញពេលវេលា ចំណេញថវិកា និងចំណេញកម្លាំង ជាពិសេសមានភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់។ លោក ពុត នឿន កសិករដាំស្វាយនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានចែករំលែកបទពិសោធន៍នៃការប្រើប្រាស់ដ្រូនកសិកម្មយ៉ាងដូច្នេះថា៖ « ការប្រើប្រាស់ដ្រូនទីមួយចំណេញទឹក ទីពីរចំណេញថ្នាំ ទីបីចំណេញពេលវេលា ហើយយើងអត់ប៉ះពាល់សុខភាព។ ភាពងាយស្រួលគឺយើងនៅមួយកន្លែងតែ អាចបញ្ជាវាបាញ់សព្វទាំងអស់ បើពីមុន យើងប្រើប្រាស់ដៃ មានគោយន្តពីរ មនុស្ស ៤នាក់ ទាញទុយោបាញ់ ពេលខ្លះជាប់គោយន្តផង ប៉ុន្តែឥឡូវប្រើប្រាស់ដ្រូននេះគឺងាយស្រួល យើងនៅតែមួយកន្លែងអាចស្រោចដំណាំគ្រប់ »។
សម្ដេច ហ៊ុន សែន ត្រូវជួបសិស្សនិទ្ទេស A នៅថ្ងៃទី២៨ កម្ភៈនេះ។ ប៉ុន្តែដើម្បីការពារកុំឱ្យឆ្លងរាលដាលជំងឺកូវីដ-១៩ ប្រភេទអូមីក្រុងនោះ ទើបសម្ដេចសម្រេចលើកពេលតែម្ដង។ «រក្សាជីវិត និងសុខភាពគឺកិច្ចការចម្បងរបស់យើងទាំងអស់គ្នានាពេលនេះ។ រក្សាបានជីវិតនិងមានសុខភាពល្អមិនខ្វះទេ ពេលវេលានៃការជួបជុំ។សង្ឃឹមថាចៅៗ និងក្រុមគ្រួសារនឹងមានការយោគយល់នូវការលំបាកនេះ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល។ លទ្ធផលប្រឡងសញ្ញាបត្រទុតិយភូមិ ឆ្នាំ២០២១ មានបេក្ខជនជាប់ចំនួន៧២ ០១៦នាក់ ស្មើ៦៥,៦៥ភាគរយ ក្នុងចំណោមសិស្សប្រឡងសរុប១១៤ ១៨៧នាក់។ ក្នុងនោះបេក្ខជនប្រឡងជាប់នេះ មានសិស្សនិទ្ទេស A ចំនួន១ ៧៥៣នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ហ៊ុន សែន សម្រេចលើកពេលជួបសិស្សនិទ្ទេស A ទៅពេលក្រោយវិញ ដោយសារបញ្ហាវិបត្តិកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មីអូមីក្រុង វាយលុកក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ នេះបើតាមសម្ដេច ហ៊ុន សែន សរសេរលើហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី១៤ កុម្ភៈ។
លោក កែវ សុភគ៌ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទថា ក្រោយជួយសង្គ្រោះរួច ដំរីទាំងនោះ ត្រូវបានដោះលែង ឲ្យចូលទៅក្នុងព្រៃវិញ។ លោក និយាយដូច្នេះថា៖«មានខាងឧទ្យានុរក្ស និងខាងមន្ទីរខ្ញុំ រួមទាំងប្រជាពលរដ្ឋខ្លះទៀត មកជួយ។ ឥឡូវហ្នឹង យើងជួយបានហើយ។ យើងដោះលែងពួកវាឲ្យចូលទៅក្នុងព្រៃវិញ»។ បើតាមលោក កែវ សុភគ៌ រណ្តៅនោះ គឺស្ថិតនៅក្នុងព្រៃ ដែលពួកដំរីទាំងនោះ រស់នៅ។ ដំរីទាំងនោះ បានដើររកស៊ី ហើយក៏ធ្លាក់ទៅក្នុងរណ្តៅ នៅម៉ោងប្រហែល១១ព្រឹក នាថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧នេះ៕ ប្រភពរូបថតទាំងអស់៖ ហ្វេសប៊ុក Socheat Khen	ភ្នំពេញ៖ អ្នកបច្ចេកទេស រួមទាំងប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួន បានចំណាយពេលជាច្រើនម៉ោង ដើម្បីជួយស្រង់ដំរី១១ក្បាល ដែលដើរធ្លាក់ចូលទៅក្នុងរណ្តៅជម្រៅ៣ម៉ែត្រ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិអូរអាម ឃុំស្រែខ្ទម ស្រុកកែវសីមា ខេត្តមណ្ឌគិរី។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក កែវ សុភគ៌ ប្រធានមន្ទីរបរិស្ថាន ខេត្តមណ្ឌលគិរី។
គូទីមួយ ចាប់ផ្តើមវេលាម៉ោង ១រសៀល កងពលធំលេខ ៣ រកបានជ័យជម្នះលើកដំបូង ដោយសម្រេចបានលទ្ធផល ៣ សិតទល់ ០ (២៥-១៤, ២៥-២២, ២៥-២០) ទៅលើនគរបាលខេត្តកណ្តាល ខណៈពួកគេបន្តឈរនៅបាតតារាង បន្ទាប់ពីចាញ់ ៣ប្រកួតជាប់គ្នា។ ការប្រកួតទី២ គូជក់ចិត្តបំផុត បញ្ជាការដ្ឋានអង្គរក្សប្រដេញគ្នាជាមួយនឹងក្រសួងមហាផ្ទៃ រហូតអាចយកឈ្នះនៅសិតទី៥ យ៉ាងតឹងតែង និងប្រផិតប្រផើយ។ ជាលទ្ធផលទាំង ៥សិត បញ្ជាការដ្ឋានឈ្នះ (២៥-១៥, ៤១-៤៣, ២៥-២២, ២៣-២៥, ១៥-៩) លើក្រសួងមហាផ្ទៃ ដើម្បីបន្តឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខ ២ ក្នុងតារាង។ ស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញ រកបានជ័យជម្នះឡើងវិញ សម្រាប់គូទី៣ ដោយបំបាក់ក្លិបនគរបាលពោធិ៍សាត់លទ្ធផល ៣ សិតទល់ ០ (២៥-១៣, ២៥-២០, ២៥-២២)។ ការប្រកួតគូចុងក្រោយសមាគមបាល់ទះវិសាខា នៅតែជាក្រុមដែលខ្លាំងប្រចាំការប្រកួត ដោយបន្តប្រកួតឈ្នះលើក្លិបបាល់ទះខេត្តព្រះសីហនុ ដោយលទ្ធផល ៣សិតទល់០ (២៥-១៣, ២៥-១៩, ២៥-១៨)។ វិសាខា បន្តឈរកមពូលតារាងតេជោលីគ ដោយមិនដែលចាញ់ការប្រកួត ១សិត នៅឡើយគិតត្រឹមសប្តាហ៍ទី២ ថ្ងៃទី១ នៃជុំទី៣៕	ក្លិបបញ្ជាការដ្ឋានអង្គរក្ស យកឈ្នះលើ សមាគមក្រសួងមហាផ្ទៃ ដោយលទ្ធផលសិត ៣-២ ទាំងប្រផិតប្រផើយ ក្លាយជាគូដ៏ជក់ចិត្តបំផុតប្រចាំការប្រកួតពានរង្វាន់«តេជោលីគ» សប្តាហ៍ទី២ នៃជុំទី៣។ ខណៈដែលកងពលធំអន្តរាគមន៍លេខ ៣ យកឈ្នះលើកដំបូង ដោយបំបាក់ក្លិបស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តកណ្តាល លទ្ធផល ៣-០, ស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តពោធិ៍សាត់បន្តចាញ់ ក្រោយត្រូវបានស្នងការដ្ឋាននគរបាលរាជធានីភ្នំពេញយកឈ្នះ ៣-០ ហើយវិសាខា បន្តឈរកំពូលតារាង ក្រោយឈ្នះលើក្លិបបាល់ទះខេត្តព្រះសីហនុ ៣-០។
អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ បានស្រង់សម្តី លោក លឹម សុខារស្មី ថា កម្ពុជាមិនអនុញ្ញាតដាច់ខាត ចំពោះបណ្ដាសហគ្រាស-ក្រុមហ៊ុន ដែលជ្រើសរើសជនជាតិបរទេសមកបម្រើការងារជាភ្នាក់ងារសន្ដិសុខឯកជនឡើយ។ បើមានករណីនេះកើតឡើងត្រូវតែរាយការណ៍ជូននាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងសន្ដិសុខឯកជនជាបន្ទាន់ ដើម្បីមានវិធានការផ្លូវច្បាប់។ បើតាមលោក សុខារស្មី សមត្ថកិច្ចនឹងបញ្ឈប់សកម្មភាពបែបនេះភ្លាម បើសិនជាមានករណីនេះកើតឡើង។ លោក បានអះអាងថា «កម្ពុជាមានកម្លាំងពលកម្មច្រើន។ ដូច្នេះគ្មានហេតុផលអ្វីដែលត្រូវឲ្យជនបរទេសមកធ្វើការងារជាភ្នាក់សន្ដិសុខនោះទេ។ ពោលច្បាប់កម្ពុជាមិនអនុញ្ញាតបែបនេះឡើយ»។ ក្រុមហ៊ុនសន្ដិសុខឯកជន មុននឹងបើកដំណើរការអាជីវកម្ម ត្រូវតែសុំច្បាប់អនុញ្ញាតជាមុនសិន ពីស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច ឬអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ។ បើមិនដូច្នេះទេ នឹងត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ ឬទទួលរងពិន័យទៅតាមអ្វីដែលកំណត់ដោយច្បាប់ជាធរមាន។ បើតាមលោក សុខារស្មី។ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ មានករណីសណ្ឋាគារ និងកាស៊ីណូដែលមានយីហោ« តុង យៀង» នៅខេត្តព្រះសីហនុ បានជ្រើសរើសក្រុមសន្តិសុខជាជនបរទេសគ្មានច្បាប់ទម្លាប់ ហើយកម្លាំងមានសមត្ថកិច្ចបានហៅម្ចាស់ទីតាំងធ្វើកិច្ចសន្យា និងបញ្ឈប់សកម្មភាពជាបន្ទាន់ កាលពីថ្ងៃទី២៩មេសា ឆ្នាំ២០១៩។ លោកស្រី Liu Jie ជនជាតិចិន ជាតំណាងឱ្យសណ្ឋាគារ-កាស៊ីណូ «តុង យៀង» បាននិយាយថា ការជ្រើសរើសសន្តិសុខឯកជនជាជនបរទេសនេះ ធ្វើឡើងបានមួយថ្ងៃ ក៏រំសាយទៅវិញដោយមានការអន្តរាគមន៍ពីអាជ្ញាធរ។ នេះបើតាមប្រធាននាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងសន្ដិសុខឯកជន៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាដាច់ខាតមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានជនបរទេសបម្រើការងារជាភ្នាក់ងារសន្ដិសុខឯកជនឡើយ។ នេះជាការអះអាងរបស់លោក លឹម សុខារស្មី ប្រធាននាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងសន្ដិសុខឯកជននៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានសណ្ឋាគារនិងកាស៊ីណូមួយកន្លែងនៅខេត្តព្រះសីហនុ បានជ្រើសរើសសន្តិសុខឯកជនជាជនជាតិចិន។
យោងតាមបញ្ជីឈ្មោះដែលសារព័ត៌មាន Fresh News អះអាងថា ទទួលបានពីលោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្ស ឥស្សរជនទាំង៣៤២នាក់ នោះ សុទ្ធតែជាថ្នាក់ដឹកនាំនៅតាមក្រសួង ស្ថាប័ន និងគណៈកម្មាធិការគណបក្ស។ ការសម្រេចបញ្ចូលសមាជិកថ្មីទាំងនេះ ផ្អែកលើលក្ខណៈសម្បត្តិមួយចំនួន ដូចជា ភាពស្មោះត្រង់ចំពោះបក្ស ការយល់ដឹងពីគោលជំហរ មាគ៌ាបក្ស ការគោរពវិន័យ និងការចាត់តាំងរបស់បក្ស បុគ្គលមានឥទ្ធិពល និងមានជីវប្រវត្តិច្បាស់លាស់។ លោក កែវ រ៉េមី លោក ផៃ ស៊ីផាន លោក ទិត សុធា លោក គី តិច លោក ហ៊ុយ វណ្ណៈ លោក ឯក មនោសែន លោក តែម ម៉ឺន លោក ទៀ សុខា លោក អ៊ឹម កុច លោក យក់ ង៉ុយ លោក សាបូ អូហ្សាណូ លោក ចាន់ យុត្ថា លោក ឃឹម វុទ្ធី លោក ហួត ឃាងវេង លោក សុខ ពុទ្ធិវុធ លោក ធា គ្រុយ លោក ថៃ នរសត្យា លោក ប៉ោ ទ្រី លោក យ៉ិនទៀង ពុទ្ធិរិទ្ធ លោក ជីវ កេង អ្នកស្រី ជា លាង លោក អ៊ឹម សួស្តី លោក តាំង រតនា ស្ថិតក្នុងចំណោមឥស្សរជនដែលជាសមាជិកថ្មីចំនួន៣៤២នាក់ក្នុងគណៈកម្មាធិការកណ្តាលរបស់ CPP៕	នាមហាសន្និបាតរយៈពេល៣ថ្ងៃ (ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែមករា) គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានសម្រេចបញ្ចូលសមាជិកថ្មីក្នុងគណៈកម្មាធិការកណ្តាលចំនួន៣៤២នាក់ ដែលធ្វើឲ្យចំនួនសរុបឡើងដល់៨៦៥នាក់។
តាមទិន្នន័យចុងក្រោយបង្អស់ដែល World Economic Forum បានដកស្រង់ ៤៩.១៤ ភាគរយនៃចំនួនឡានដឹកអ្នកដំណើរទាំងអស់នៅដែលបានលក់នៅឆ្នាំ២០១៨ នៅន័រវែសគឺជារថយន្តអគ្គិសនី។ ភាគរយដ៏ខ្ពស់នេះគឺលើសបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗទៀតលើពិភពលោក ខណៈរដ្ឋអឺរ៉ុបដូចជាអ៊ីស្លង់ និងស៊ុយអែតមានរថយន្តនេះត្រឹម ១៩% និង៨% ប៉ុណ្ណោះ។ តាមរយៈតួលេខដែលបានបង្ហាញខាងលើ បើគិតពីភាគរយឡានអគ្គិសនី ប្រទេសអ៊ីស្លង់និងស៊ុយអែតជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ២ និងលេខ៣រៀងគ្នា បន្ទាប់ពីន័រវែស ខណៈដែលប្រទេសចិននិងអាមេរិកនាំមុខគេរឿងបរិមាណឡានអគ្គិសនីសរុបដែលបានលក់ចេញ ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ អ្នកបើកបរយានយន្តប្រើថាមពលឥន្ធនៈផូស៊ីល នៅក្នុងរាជធានីអូស្លូនៃប្រទេសន័រវែសបានប្រឈមជាមួយបញ្ហាកកស្ទះចរាចរណ៍និងកង្វះទីធ្លារសម្រាប់ចត ខណៈដែលក្រុមប្រឹក្សាក្រុងកំពុងតែមានភាពមមាញឹកក្នុងការសាងសង់ទីលានចតឡានប្រភេទនេះដោយឥតគិតថ្លៃនៅឆ្នាំ២០២៤។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រាថ្នាចង់បានឡានដើរដោយចរន្តអគ្គិសនី គឺមិនមែនដោយសារហេតុផលក្នុងការការពារបរិស្ថានតែម្យ៉ាងនោះទេ។ គុណសម្បត្តិទីមួយគឺ ការទិញរថយន្តប្រើអគ្គិសនីនេះ នឹងរួចផុតពីបន្ទុកពន្ធដែលកំណត់ដោយរដ្ឋាភិបាលទៅលើកម្រិតបំភាយផ្សែងរបស់យានយន្ត។ ការណ៍នេះធ្វើឱ្យប្រជាជនន័រវែសអាចសន្សំសំចៃថវិកា ខណៈដែលការទិញ កាន់កាប់ និងប្រើប្រាស់រថយន្តនៅប្រទេសអភិវឌ្ឍមួយនេះទាមទារឱ្យមានការចំណាយច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។ គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសន័រវែសមានអត្រាប្រើប្រាស់ឡានអគ្គិសនីខ្ពស់ជាងគេក្នុងចំណោមប្រជាជន ១០០០នាក់ បើធៀបនឹងបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗទៀតនៅលើពិភពលោក។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បើនិយាយពីចំនួនរថយន្ត គឺវាមានទំហំតូចបើធៀបនឹងទីផ្សារសកល ដោយសារតែចំនួនប្រជាជនសរុបរបស់ន័រវែសនេះមានត្រឹមតែ៥,៣លាននាក់ប៉ុណ្ណោះ៕ ប្រែសម្រួលដោយៈ យ៉ន សុខន	បច្ចុប្បន្ននេះ រថយន្តដើរដោយចរន្តអគ្គិសនីកំពុងពេញនិយមខ្លាំងនៅលើពិភពលោក។ ឥឡូវនេះ រដ្ឋអឺរ៉ុបន័រវែសបានក្លាយជាប្រទេសមួយដែលមានភាគរយនៃការប្រើប្រាស់រថយន្តអគ្គិសនីនេះឈានមុខគេ។
ទំនងជាមានការរិះគន់ខ្លាំង ក៏ដូចជាមានការសោកស្តាយចំពោះការសម្រេចចិត្តលើសេចក្តីសម្រេចរបស់គណៈកម្មាធិការទី៣ នៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិហើយ ទើបបានជានៅថ្ងៃទី២៣ វិច្ឆិកាកន្លងទៅ រដ្ឋាភិបាលរបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយស្តីពីជំហររបស់ខ្លួនជុំវិញបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមានចរិកលក្ខណៈខុសគ្នាយ៉ាងដាច់ស្រឡះ។ « អាហ្វ្រិកខាងត្បូង នឹងបោះឆ្នោតគាំទ្រលើសេចក្តីសម្រេចរបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិនៅខែក្រោយ ដោយថ្កោលទោសយ៉ាងខ្លាំងលើការបំពានសិទ្ធិមនុស្ស ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ ដែលប្រព្រឹត្តដោយយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាប្រឆាំងនឹងជនជាតិភាគតិចឥស្លាមរ៉ូហ៊ីងយ៉ា»។ នេះគឺជាជំហរថ្មីរបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដែលត្រូវបានដកស្រង់ដោយសារព័ត៌មាន Daily Maverick។ តាមប្រភពព័ត៌មានដដែល រដ្ឋមន្ត្រីទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងសហប្រតិបត្តិការអាហ្វ្រិកខាងត្បូង Lindiwe Sisulu បានបញ្ជាក់ថា នេះ គឺជាការផ្លាស់ប្តូរទ្រង់ទ្រាយធំមួយ នៃគោលនយោបាយការបរទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងក្នុងអង្គការអន្តរជាតិ ជាពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ។ រដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានអះអាងផងដែរថា នេះ ក៏ជាបង្ហាញពីការទទួលខុសត្រូវរបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូងលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ខណៈចាប់ពីថ្ងៃទី១ មករា ឆ្នាំក្រោយតទៅ អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ក៏នឹងចូលរួមការងារក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាលើកទី៣ផងនោះ។ តាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីដដែលនោះ ការណ៍ ដែលកន្លងមក អាហ្វ្រិកខាងត្បូង មិនបានបោះឆ្នោតគាំទ្រការចេញសេចក្តីសម្រេចថ្កោលទោសមីយ៉ាន់ម៉ានោះ ក៏ព្រោះតែដើម្បីធានាពីប្រសិទ្ធភាពនៃគោលនយោបាយការបរទេសរបស់រដ្ឋាភិបាលខ្លួន ដែលមិនចង់បង្ហាញជំហរតឹងរឹងពេកទៅលើរដ្ឋណាមួយពាក់ព័ន្ធបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស។ គួររម្លឹកថា នៅថ្ងៃ១៦ វិច្ឆិកា គណៈកម្មាធិការទី៣ទទួលបន្ទុកផ្នែកសង្គម មនុស្សធម៌ និងវប្បធម៌មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ បានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចថ្មីមួយដោយបានថ្កោលទោសមីយ៉ាន់ម៉ាយ៉ាងខ្លាំងលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស។ សេចក្តីសម្រេចនោះ មានសំឡេងគាំទ្រពីរដ្ឋសមាជិក ១៤២, អនុបវាទ ២៦ និងជំទាស់១០សំឡេង។ ពេលនោះដែរ អាហ្វ្រិកខាងត្បូង បានបោះឆ្នោតអនុបវាទ ដែលមានន័យថា អាហ្វ្រិកខាងត្បូង មិនជំទាស់ ហើយក៏មិនគាំទ្រ៕	រដ្ឋាភិបាលក្រុងប្រេតូរីយ៉ា បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយស្តីពីជំហរថ្មីរបស់ខ្លួនលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងរដ្ឋរ៉ាក់ខានរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ ក្រុងប្រេតូរីយ៉ា បានប្តេជ្ញានឹងគាំទ្រសេចក្តីសម្រេចរបស់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីថ្កោលទោសរដ្ឋាភិបាលក្រុងណៃពិដោរ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនាខែក្រោយនេះ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមស្ដាប់បទសម្ភាសរវាង លោក ញ៉ុង ហេង នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ និង លោក ហេង ម៉េងហូ ខាងក្រោមនេះ៖	ភ្នំពេញ៖ ការចេះជំនាញច្បាស់លាស់ គឺជាភាពចាំបាច់ណាស់ដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ លោក ហេង ម៉េងហូ អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុនសន្តិសុខ លីប្រា ថ្លែងថាបុគ្គលម្នាក់មានជំនាញរឹង ឬជំនាញគោលពិតប្រាកដណាមួយ គឺស្មើទទួលជោគជ័យ ៥០ភាគរយ។ ប៉ុន្តែបើចង់ឈានមួយកម្រិតទៀត ដើម្បីក្លាយជាបុគ្គលមានសក្ដានុពលទៅជាអ្នកគ្រប់គ្រង ឬជោគជ័យក្នុងអាជីវកម្ម គេចាំបាច់ត្រូវមានសមត្ថភាពលើផ្នែកជាច្រើន ដូចជា ការចរចា ការធ្វើការងារជាក្រុម ការចេះគ្រប់គ្រងចាត់ចែង ការចេះទំនាក់ទំនង ការចេះវិនិយោគ ជាដើម។
លក្ខណៈសម្គាល់របស់ត្រីក្រពតអុចធំ គឺមានប្រវែងដងខ្លួនអតិបរមា ៨ ស.ម រន្ធច្រមុះមានសន្ទះមុខ-ក្រោយ ដោយមានស្រទាប់ស្តើងនៅខាងក្នុង។ ព្រុយខ្នងរបស់វាមានចំនួន ៩-១៦ ទ្រនុង ឯព្រុយគូទមានចំនួន ៨-១៥ ទ្រនុង នៅដងខ្លួនមានឆ្នូតពណ៌ខ្មៅ-លឿង និងមានរង្វង់មូលពណ៌ខ្មៅស្រោមពណ៌លឿងជុំវិញ នៅក្រោមព្រុយខ្នង និងគល់កន្ទុយ។ វាច្រឹបស៊ីសិប្បីជាតិ និងហ្សូអូប្លង់តុងជាអាហារ ជួនកាលក៏អាចច្រឹបមនុស្សផងដែរ បើវាបានជួប។ យោងតាមឯកសារស្រាវជ្រាវរបស់វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍជលផលទឹកសាប របស់រដ្ឋបាលជលផល នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទ បានរកឃើញថា នៅប្រទេសកម្ពុជា មានត្រីក្រពតចំនួន១០ប្រភេទផ្សេងគ្នា ក្នុងនោះត្រីក្រពត ៥ប្រភេទ មានសារធាតុពុល។ សារធាតុពុលនោះ មានឈ្មោះថា Tetrodotoxins គឺជាប្រភេទសារធាតុពុលខ្លាំង វាយប្រហារទៅលើប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ។ សារធាតុពុលនេះ វាប្រែប្រួលទៅតាមរដូវកាល ហើយក៏មានកម្រិតខុសគ្នាដែរ។ នៅរដូវពង-កូន ចាប់ពីខែកុម្ភៈ ដល់ខែកញ្ញា សារធាតុពុល Tetrodotoxins នេះមានកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ ពង និងស្ពែម មានផ្ទុកសារធាតុពុលខ្ពស់ជាងគេ ក្នុងចំណោមផ្នែកផ្សេងៗទៀត នៃសព៌ាង្គកាយរបស់ត្រីក្រពតទាំងមូល បន្ទាប់មក ថ្លើម ពោះវៀន ស្បែក និងសាច់។ សារធាតុពុល Tetrodotoxins នេះមិនរលាយដោយសារការចម្អិនទេ។ អាការៈនៃការពុលត្រីក្រពតមានដូចជា៖ ឈឺក្បាល វិលមុខ ល្ហិតល្ហៃ រឹងថ្គាម ស្ពឹកចុងដៃជើង រាគរូស ក្អួតចង្អោរ ឬ អាចបណ្តាលឲ្យស្លាប់តែម្តង។ ដើម្បីជៀសវាងការពុលត្រីក្រពត សូមមេត្តាពិនិត្យប្រភេទត្រីឲ្យបានច្បាស់លាស់មុនសិន ឬក៏កុំបរិភោគគ្រឿងក្នុង និងស្បែក ដើម្បីជៀសវាងប៉ះចំត្រីក្រពតដែលមានសារធាតុពុល៕ (អត្ថបទដកស្រង់ចេញពី អម្បូរក្រពតនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៃទស្សនាវដ្តីជលផលកម្ពុជា ដោយ Chhut Chheana and Thach Phanara រូបភាពៈ http://ffish.asia / USAID Wonders of the Mekong).	ត្រីក្រពតអុចធំ (Dichotomyctere ocellatus) គឺជាប្រភេទត្រីក្រពតមួយ ក្នុងចំណោមប្រាំប្រភេទផ្សេងទៀត ដែលមានសារធាតុពុល ដែលមានរស់នៅក្នុងតំបន់ទឹកភ្លាវ (ទឹកសាបលាយទឹកប្រៃ) និងឆ្លងចូលមកក្នុងទន្លេមេគង្គ។ ត្រីក្រពតអុចធំ ត្រូវបានស្រាវជ្រាវរកឃើញដោយវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍជលផលទឹកសាប របស់រដ្ឋបាលជលផល នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រម៉ាញ់ និងនេសាទ។
លោក អ៊ី រិន្ទ ប្រធានលេខាធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បកស្រាយថា ការបដិសេធនេះ គឺដោយសារតែសំណុំរឿងរបស់លោក កឹម សុខា កំពុងតែស្ថិតក្នុងនីតិវិធីនៃការស៊ើបសួរនៅឡើយ ដោយមិនទាន់ត្រូវបានបញ្ចប់នោះទេ។ លោក បញ្ជាក់បែបនេះថា៖«គេ ខ្លាចប៉ះពាល់ការសម្ងាត់»។ លោក ផៃ ស៊ីផាន អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល ពន្យល់ថា ករណីលោក កឹម សុខា ស្ថិតក្នុងដែនសមត្ថកិច្ចរបស់តុលាការ ដោយមិនពាក់ព័ន្ធនឹងរដ្ឋាភិបាលឡើយ។ តាមរយៈការផ្តល់បទសម្ភាសដល់សារព័ត៌មានថ្មីៗ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ឲ្យជួបឬមិនឲ្យជួបគឺជាការសម្រេចរបស់តុលាការ។ រដ្ឋាភិបាល មិនអាចលូកដៃចូលបាននោះទេ»។ លោកស្រី ម៉េង សុភារី មេធាវីម្នាក់របស់លោក កឹម សុខា បានអះអាងថា លោកស្រី ពុំទាន់បានឃើញដីការបស់តុលាការ ដែលបដិសេធនឹងលោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត នោះទេ។ ដូច្នេះ លោកស្រី មិនអធិប្បាយអ្វីឡើយ។ តែយ៉ាងណា លោកស្រីមេធាវី យល់ថា តុលាការ គួរតែអនុញ្ញាតឲ្យលោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត ជួបលោក កឹម សុខា។ លោកស្រី ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ បែបនេះថា៖«លោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត មិនមែនជាជនបរទេស ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងទេ អ៊ីចឹងតុលាការ មិនគួរហាមឃាត់លោកស្រីឡើយ»។ តាមកម្មវិធីដែលគ្រោងទុក លោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត នឹងជួបមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និង អង្គការ-សង្គមស៊ីវិលនានា។ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី ជាលើកទី៥ នៅកម្ពុជា មានរយៈពេល១១ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ដល់ថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកទី៤ កាលពីឆ្នាំ២០១៧ លោកស្រី ក៏សុំជួបលោក កឹម សុខា ដែរ តែត្រូវបានបដិសេធដូចគ្នា។ កាលនោះ លោក កឹម សុខា នៅជាប់ឃុំក្នុងពន្ធនាគារត្រពាំងផ្លុង ក្នុងខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ កាលពីដើមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ លោក កឹម សុខា ត្រូវបានចៅក្រមស៊ើបសួរ អនុញ្ញាតឲ្យនៅក្រៅឃុំ។ ប៉ុន្តែ ចៅក្រមស៊ើបសួរ បានដាក់លក្ខខណ្ឌយ៉ាងតឹងរឹងចំពោះលោក។ បើតាមលក្ខខណ្ឌរបស់ចៅក្រមស៊ើបសួរ អតីតប្រធានគណបក្សប្រឆាំង មិនអាចដើរហើរឆ្ងាយពីផ្ទះរបស់លោកឡើយ ហើយក៏មិនអនុញ្ញាតឲ្យជួបជនបរទេស ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសំណុំរឿងដែរ។ សូម្បីតែ អ្នកនយោបាយឬមន្ត្រីនៃអតីតគណបក្សប្រឆាំង ក៏ចៅក្រមស៊ើបសួរ ហាមលោក មិនឲ្យជួបដែរ។ អតីតគណបក្សប្រឆាំង និងមជ្ឈដ្ឋានខ្លះ យល់ឃើញថា លោក កឹម សុខា មិនទាន់មានសេរីភាពពេញលេញនោះទេ ដោយគ្រាន់តែត្រូវបានប្តូរពីការឃុំខ្លួនក្នុងពន្ធនាគារ ទៅជាការឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះប៉ុណ្ណោះ៕	ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅកម្ពុជាលើកនេះ លោកស្រី រ៉ូណា ស្មីត អ្នករាយការណ៍ពិសេសនិងជាអ្នកជំនាញផ្នែកសិទ្ធិមនុស្សនៃអង្គសហប្រជាជាតិ នៅតែឆ្លៀតស្នើសុំជួបលោក កឹម សុខា អតីតប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ។ ប៉ុន្តែ សំណើនេះ ត្រូវបានចៅក្រមស៊ើបសួរ ច្រានចោល។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រវត្តិសាស្ត្រមិនធ្លាប់មាន! កម្ពុជាឡើងទៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រស៊ីហ្គេម កម្ពុជាជាក្រុមលេខ២ពូល A ដែលឡើងទៅកាន់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ វៀតណាម រក្សាតំណែងកំពូលតារាងនៃពូល B ក្រោយតាមស្មើថៃ ២-២ ដោយមាន១៣ពិន្ទុ។ ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលយកឈ្នះឡាវ ៤-០ ឈរនៅលេខ២ពូល B ត្រូវជួបមីយ៉ាន់ម៉ា លេខ១ ពូល A។ នេះជាការហាលអាវដ៏ខកចិត្តរបស់ថៃ ក្នុងនាមជាម្ចាស់ការពារតំណែងជើងឯក និងជាម្ចាស់ជើងឯក១៦ជំនាន់។ វៀតណាម ធ្លាប់បានមេដាយមាសតែ១លើកប៉ុណ្ណោះ នាព្រឹត្តិការណ៍បើកឆាកស៊ីហ្គេម កាលពីឆ្នាំ១៩៥៩ ដោយកាលណោះ ក្រោមឈ្មោះជាវៀតណាមខាងត្បូង។ មីយ៉ាន់ម៉ា ធ្លាប់ឈ្នះមេដាយមាស៥លើក ខណៈឥណ្ឌូណេស៊ី ធ្លាប់បាន២លើក។ ការប្រកួតបង្គ្រប់កិច្ចនៅក្នុងពូល B សិង្ហបុរី ស៊ី ព្រុយណេដែលនៅសល់គ្នា១០នាក់ក្នុងលទ្ធផល ៧-០៕	ក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអាយុក្រោម២២ឆ្នាំកម្ពុជា ត្រូវប៉ះវៀតណាម នាការប្រកួតវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០១៩ នៅថ្ងៃល្ងាចថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ បន្ទាប់ពីឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រូវតទល់ជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា នៅកីឡដ្ឋាន Rizal Memorial ក្រុងម៉ានីល ដូចគ្នា។
រោគសញ្ញាទូទៅនៃរលាកប្លោកនោមអាចរួមមានៈ នោមមកមានការឈឺចាប់ ឬពិបាកក្នុងការនោម នោមញឹកញាប់ នោមបន្ទាន់ (ជម្រុញឱ្យទៅបត់ជើងតូច) នោមទាស់ មានការឈឺចាប់ប្លោកនោម (ការឈឺចាប់នៅជុំវិញតំបន់ អាងត្រកៀក) នោមដោយមិនដឹងខ្លួន ក្តៅខ្លួន ញាក់ ចង្អោរ ក្អួត និង ទទួលទានមិនសូវបាន គេកម្រឃើញមានចំពោះអ្នកដែលរលាកប្លោកនោមណាស់ បើទោះបីជាពួកគេ ច្រើនជារោគសញ្ញា របស់អ្នកដែលមាន ការរលាកប្រព័ន្ធទឹកនោមធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាការរលាកតម្រងនោមក៏ដោយ។ រោគសញ្ញាខ្លះដែលសំបូរនៅក្នុង ការរលាកប្លោកនោមគឺៈ មានការតឹងពោះ ផ្នុកខាងក្រោម មានឈាមនៅក្នុងទឹកនោម មានការតឹងនៅ ចំហៀងពោះ ទឹកនោមក្លិនស្អុយ នៅក្នុងអ្នកជំងឺចាស់ៗ ភាពអស់កម្លាំង ឬ ការភាន់ច្រលំ អាចជាសញ្ញាដ៏សំខាន់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ៖ www.health.com.kh	ដោយសារតែការរលាកប្លោកនោម ចំពោះស្ត្រី គឺមានអត្រាខ្ពស់ ដូច្នេះរោគសញ្ញាដែលបានរាយខាងក្រោមគឺទាក់ទងនឹង ការរលាកប្លោកនោមជាទូទៅ។
«អាន គិត និងអនុវត្តដោយឥតគិតថ្លៃ» ជាពាក្យស្លោកនៅលើផ្ទាំងបណ្ណាល័យភូមិ «អារក្សស្វាយ» ដែលទើបតែបើកដំណើរការ ឲ្យសិស្សចូលស្វ័យសិក្សា និងអានសៀវភៅ បានត្រឹមមួយសប្តាហ៍កន្លងទៅនេះ ដោយកំណត់ត្រឹមកុមារក្រោម១០នាក់ ឲ្យចូលអានក្នុងមួយថ្ងៃ។ បច្ចុប្បន្នក្នុងបណ្ណាល័យភូមិនេះ មានសៀវភៅប្រមាណ៥៧៤ក្បាល ដែលជាសៀវភៅរឿងនិទានសម្រាប់កុមារ សៀវភៅពុម្ព និងសៀវភៅកំណែគ្រប់កម្រិត សៀវភៅប្រលោមលោក និងសៀវភៅផ្នែកកសិកម្មផងដែរ។ សៀវភៅទាំងអស់នោះ គឺប្រមូលបានពីសប្បុរជន ដែលបានបរិច្ចាគ រួមទាំងថវិកាខ្លះផង។ កញ្ញា សុទ្ធ បូផា ដែលមានគំនិតបង្កើតបណ្ណាល័យភូមិ ជាមួយនឹងអ្នកភូមិម្នាក់ទៀតនៅក្នុងភូមិអារក្សស្វាយ សង្កាត់អង្គរស្វាយ ខេត្តសៀមរាប បានបញ្ជាក់ថា គោលបំណងបង្កើតបណ្ណាល័យនេះ គឺចង់ឲ្យកុមារ ដែលគ្មានសម្ភារសម្រាប់រៀន ក្នុងអំឡុងពេលសាលាបិទទ្វារ អាចនាំគ្នាមករៀន និងអានសៀវភៅ។ កញ្ញា សុទ្ធ បូផា អ្នកផ្តួចផ្តើមឲ្យអ្នកភូមិម្នាក់បង្កើតបណ្ណាល័យភូមិ «អារក្សស្វាយ»។ រូបភាពពីកញ្ញា សុទ្ធ បូផា កញ្ញា បូផា ដែលកន្លងមកធ្លាប់បង្កើតបណ្ណាល័យចល័តតាមភូមិដែរនោះ បានបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទដូច្នេះថា៖«ក្នុងរយៈពេលកូវីដហ្នឹង ក្មេងៗអត់បានទៅសាលាទេ ក្មេងៗនៅតាមភូមិ និងនៅតាមទីដាច់ស្រយាល គ្មានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់ទូរសព្ទ និងគ្មានអ៊ីនធឺណិត។ ដល់ពេលយើងគិតឃើញអ៊ីចឹងទៅ យើងក៏បាននិយាយជាមួយអ្នកភូមិម្នាក់ដែលខ្ញុំធ្លាប់ធ្វើការជាមួយ។ គាត់ក៏ថាឲ្យបង្កើតបណ្ណាល័យរួមគ្នា ជាមួយគាត់ទៅ គាត់ជួយផ្តល់កន្លែង ផ្ទះ និងទីឆ្លា ដើម្បីធ្វើជាបណ្ណាល័យ។ គាត់រីករាយមែនទែន សម័យគាត់ គឺរកសៀវភៅអាន តែមិនបាន។ អ៊ីចឹងគាត់សង្ឈឹមថាក្មេងៗ និងកូនគាត់នឹងខំរៀន និងអានសៀវភៅឲ្យច្រើន»។ បើតាមកញ្ញា បូផា បណ្ណាល័យភូមិមិនត្រឹមតែជាបណ្ណាល័យសម្រាប់ឲ្យកុមារ ដែលរស់នៅក្នុងភូមិរៀន និងអានសៀវភៅប៉ុណ្ណោះទេ ហើយក៏ជាឃ្លាំងសម្រាប់តម្កល់សៀវភៅបែបកសិកម្ម សម្រាប់ឲ្យអ្នកភូមិ ចូលមកអានសៀវភៅបែបការដាំដំណាំ និងចិញ្ចឹមសត្វ ដើម្បីឲ្យពួកគេចេះជំនាញកសិកម្ម និងការចិញ្ចឹមសត្វផងដែរ។ កញ្ញា បូផា គ្រោងនឹងកៀរគររកសប្បុរជន ឲ្យបរិច្ចាគជាថវិកាបន្ថែមទៀត ដើម្បីបង្កើតជាបណ្ណាល័យឌីជីថល ដើម្បីជាមធ្យោបាយបណ្តុះសា្មរតីឲ្យឪពុកម្តាយ ដែលមានជីវភាពខ្វះខាត ហើយបង្ខំកូនមិនឱ្យរៀនក្នុងអំឡុងកូវីដ-១៩។ បើតាមកញ្ញា បូផា បណ្ណាល័យឌីជីថល បំពាក់ Wifi ឧបករណ៍សម្រាប់ចាក់វីដេអូបង្រៀនសិស្ស បង្កើតជាឌីសវីដេអូ សម្រាប់ចាក់ផ្សាយដែលអាចឲ្យកុមារ និងកសិករ សិក្សា និងអនុវត្តតាម និងបណ្តុះបណ្តាលអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ធ្វើជាគ្រូបង្រៀនសម្រាប់កុមារក្នុងភូមិផងដែរ។ ជាពិសេស កញ្ញាក៏គ្រោងនឹងបង្កើតបណ្ណាល័យនៅតាមភូមិផ្សេងទៀតផងដែរ៕ សកម្មភាពកុមារនៅក្នុងភូមិអរក្សស្វាយ សង្កាត់អង្គរស្វាយ ខេត្តសៀមរាប ដែលកំពុងតែអានសៀវភៅនៅក្នុងបណ្ណាល័យភូមិ រូបភាពពីកញ្ញា សុទ្ធ បូផា សកម្មភាពកុមារនៅក្នុងភូមិអារក្សស្វាយ សង្កាត់អង្គរស្វាយ ខេត្តសៀមរាប ដែលកំពុងតែអានសៀវភៅនៅក្នុងបណ្ណាល័យភូមិ។ រូបភាពពីកញ្ញា សុទ្ធ បូផា	ភ្នំពេញ៖ កញ្ញា សុទ្ធ បូផា និងអ្នកភូមិម្នាក់ទៀត ដែលរស់នៅក្នុងភូមិអារក្សស្វាយ សង្កាត់នគរធំ ខេត្តសៀមរាប បានបង្កើតបណ្ណាល័យភូមិមួយ សម្រាប់ជាកន្លែងឲ្យកុមារដែលគ្មានលទ្ធភាពរៀន អាចស្វ័យសិក្សា និងអានសៀវភៅបាន ក្នុងអំឡុងពេលសាលារៀននីមួយៗពន្យារពេលសិក្សា។
«សូមអរគុណចំពោះការគាំទ្រអ្នកទាំងអស់គ្នា។ ពិតណាស់ យើងមិនសប្បាយចិត្តចំពោះលទ្ធផល ប៉ុន្តែខ្ញុំមានមោទកភាពចំពោះកីឡាករទាំងអស់អំពីការរីកចម្រើនរបស់ពួកគេ»។ អតីតកីឡាករជម្រើសជាតិជប៉ុន បានសរសេរយ៉ាងដូច្នេះក្នុងបណ្តាញសង្គមរបស់ខ្លួន។ កម្ពុជា បានបញ្ចប់ត្រឹមចំណាត់ថ្នាក់លេខ៤ក្នុងពូល B ដោយចាញ់ម៉ាឡេស៊ី ៣-១ ចាញ់ឥណ្ឌូណេស៊ី ៤-២ និងចាញ់វៀតណាម ៤-០ ហើយឈ្នះឡាវ ៣-០។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ កម្ពុជា មានការគ្រប់គ្រងបាល់ច្រើនជាងគូប្រជែងទាំង៤ប្រកួតនៅក្នុងពូល ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅទឹកដីសិង្ហបុរី៕	លោក Keisuke Honda អ្នកចាត់ការទូទៅក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជា បានសរសេរនៅលើហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន ថា ក្រុមជម្រើសជាតិកម្ពុជាកំពុងដំណើរការទៅមុខ។ លោកបានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះ មួយថ្ងៃ បន្ទាប់ពីកម្ពុជាបានចាញ់វៀតណាម ៤-០ នាការប្រកួតចុងក្រោយពូល B នៃពានរង្វាន់ AFF Suzuki Cup 2020 នៅសិង្ហបុរី។
គម្រោងទិញក្លិប Chelsea ពីសំណាក់សម្ព័ន្ពគ្រប់គ្រងដោយលោក Todd Boehly ឈានដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយ បន្ទាប់ជួបបញ្ហារាំងស្ទះខ្លះ ពិសេសការបារម្ភថា ម្ចាស់ក្លិបចាស់ Roman Abramovich អាចបានចំណែកខ្លះនោះ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី បន្ទាប់ពីមានការពិភាក្សាក្នុងចំណោមជួររដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសរួចមក ជាមួយការផ្ដល់ទំនុកចិត្តថា Abramovich បានយល់ព្រមធ្វើតាមច្បាប់អង់គ្លេស ក្នុងការអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្ទេរប្រាក់ចូលទៅក្នុងគណនីស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស ការទិញលក់នេះ នឹងបញ្ចប់ក្នុងសប្ដាហ៍នេះ។ Chelsea ដែលទទួលបានសិទ្ធិពិសេសលក់ក្លិបឱ្យបានត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ត្រូវការតែរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសអនុញ្ញាតបន្ថែមតែប៉ុណ្ណោះដើម្បីសម្រេចការលក់ក្លិបក្នុងសប្តាហ៍នេះ។ លោក Todd Boehly អនាគតម្ចាស់ក្លិបថ្មី បានធ្វើដំណើរទៅអង់គ្លេសដើម្បទស្សនាការប្រកួតចំនួន២ ហើយក៏ជួបពិភាក្សាជាមួយលោក Thomas Tuchel រួមទាំងគ្រូបង្វឹកក្រុមស្រ្តី Emma Hayes ផងដែរ៕	ការទិញលក់ក្លិប Chelsea ក្នុងតម្លៃ ៥,២ពាន់លានដុល្លារទៅឱ្យម្ចាស់ថ្មីដែលជាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងដោយមហាសេដ្ឋីអាម៉េរិក Todd Boehly រំពឹងទទួលបានការយល់ព្រមពីរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសក្នុងសប្តាហ៍នេះ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន The Guardian ថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា។
អត្ថបទទាក់ទង អ្នកស្លាប់ក្នុងហេតុការណ៍ផ្ទុះឃ្លាំងគីមីនៅបេរូតឡើងដល់៧៨នាក់ហើយ រីឯរបួសជាង៤០០០នាក់ បន្ទាប់កិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិជាន់ខ្ពស់លីបង់ ទីក្រុងបេរូត ត្រូវបានប្រកាសដាក់ជា «ទីក្រុងមហន្តរាយ» ខណៈពេលអ្នកស្លាប់ដែលកើតចេញពីឧបទ្ទវហេតុដ៏សាហាវមួយនេះ បានកើនឡើងដល់ជាង ១០០នាក់ អ្នករបួសមានជាង ៤០០០នាក់ និងមនុស្សជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀត ជាប់នៅក្នុងគំនរបាក់បែក និងបាត់ខ្លួន។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយរបស់កាកបាទក្រហមលីបង់។ ប្រធានាធីបតីលីបង់ បានប្រកាសពីការកាន់ទុក្ខនៅក្នុងទីក្រុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃ បន្ទាប់ពីករណីផ្ទុះនេះ។ ប្រជាជនប្រមាណពី ២០ម៉ឺននាក់ ដល់២៥ម៉ឺននាក់ ត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថាបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង។ បន្ថែមពីលើនេះ ទំហំនៃការខូតខាត មានចាប់ពី៣ពាន់លានដុល្លារ ដល់៥ពាន់លានដុល្លារឯណោះ ស្របពេលដែលលីបង់កំពុងជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចស្រាប់ផងនោះ។ តាមការវាយតម្លៃរបស់មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រផែនដីអាល្លឺម៉ង់(GFZ) កម្លាំងផ្ទុះនេះ បង្កឲ្យមានកម្រិតរញ្ជួយផែនដី ៣,៥ រ៉ិចទ័រនៅក្នុងទីក្រុងបេរូត។ បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Al Jazeera ការផ្ទុះនៅក្នុងទីក្រុងបេរូត អាចលឺឆ្ងាយរហូតដល់ប្រទេសស៊ីប និងតំបន់អឺរ៉ុប ដែលមានចម្ងាយច្រើនជាង ២០០គីឡូម៉ែត្រឯណោះ។ អាជ្ញាធរលីបង់ បានអះអាងថា ការផ្ទុះនេះ គឺបង្កដោយសារធាតុគីមីអាម៉ូញ៉ូមនីត្រាត (Ammonium nitrate) ដែលមានចំនួនប្រមាណ២៧០០តោន ដែលត្រូវបានគេស្តុកទុកក្នុងឃ្លាំងមួយក្នុងកំពង់ផែបេរូត ស្ថិតនៅភាគខាងកើតឆ្នេរ Saint George ។ សារធាតុគីមីនេះ ត្រូវបានគេស្តុកទុក តាំងពីឆ្នាំ២០១៤ មកម្លេះ ដោយអាជ្ញាធរមិនខ្វល់ខ្វាយពីសុវត្ថិភាពឡើយ។ បន្ទាប់ពីករណីផ្ទុះដ៏ធំនេះ មន្ត្រីលីបង់ចាប់ផ្តើមចង្អុលដាក់គ្នា។ បើតាមការអះអាងរបស់ប្រធានការិយាល័យពន្ធគយលីបង់ លោក Badri Daher ទីភ្នាក់ងាររបស់លោក មិនទទួលខុសត្រូវលើការផ្ទុកសារធាតុអាម៉ូញ៉ូមនីត្រាតនេះឡើយ ផ្ទុយទៅវិញនាយកកំពង់ផែបេរូតឯណោះ ដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវពីបញ្ហាស្តុកសារធាតុគីមីនេះ។ អ៊ីរ៉ង់ ស៊ីប រុស្ស៊ី ម៉ាឡេស៊ី បារាំង តួកគី អាមេរិក និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត សុទ្ធតែប្រកាសផ្តល់ជំនួយ ឬបញ្ជូនក្រុមគ្រូពេទ្យទៅទីក្រុងបេរ៉ូត ដើម្បីជួយសង្គ្រោះអ្នករងរបួស។ ប្រទេសជាច្រើនទៀតមានអូស្ត្រាលី ឥណ្ឌា អង់គ្លេស ប៉ាគីស្ថាន កាណាដាជាដើម ក៏បានចេញសារចូលរួមរំលែកទុក្ខ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីលីបង់ បានព្រមានថា ជនណាដែលមានការពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ នឹងត្រូវទទួលទោសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ៕	អ្នកស្លាប់ដោយសារការផ្ទុះនៅក្នុងទីក្រុងបេរូត បានកើនឡើងដល់ជាង ១០០នាក់ ខណៈមនុស្សជាច្រើនពាន់នាក់បានរងរបួស។ ទីក្រុងបេរូតទាំងមូល ត្រូវបានប្រកាស ជា «ទីក្រុងមហន្តរាយ» ផងដែរ។
ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចកម្ពុជាលើកដំបូងលោក Mark Field បានបញ្ជាក់ពីជំហរថា អង់គ្លេស នៅតែជួយអភិវឌ្ឍកម្ពុជាលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច, ទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជន និងប្រជាជន, លើវិស័យប្រែប្រួលអាកាសធាតុ, វិស័យអប់រំ, វិស័យបច្ចេកវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រជាដើម។ ជាពិសេសវិស័យដោះមីន។ តាមរយៈហ្វេសប៊ុកសម្ដេច ហ៊ុន សែន បានស្រង់សម្ដីលោកអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចក្រភពអង់គ្លេស ដូច្នេះថា៖«លោក Mark Field មានសេចក្តីរីករាយ ជាពិសេសទំនាក់ទំនងកម្ពុជា និងចក្រភពអង់គ្លេស គឺទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី មានភាពល្អយ៉ាងខ្លាំង ហើយទំនាក់ទំនងជាមួយអាស៊ានក៏ដូចគ្នាដែរ។ ក្នុងន័យនេះ លោកចង់ឲ្យទំនាក់ទំនងនេះ កាន់តែបន្តរឹងមាំថែមទៀត»។ ចក្រភពអង់គ្លេស តែងតែផ្តល់ជំនួយដល់កម្ពុជា តាមរយៈវិស័យអប់រំ ដែលជាវិស័យនៃការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សនេះ។ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ស្នើឲ្យចក្រភពអង់គ្លេស ពិចារណាជួយដល់វិស័យដោះមីន និងមជ្ឈមណ្ឌលដោះមីនអាស៊ាន ដែលមានទីតាំងនៅប្រទេសកម្ពុជាផង ព្រោះវាមានតួនាទីសំខាន់ ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលប្រជាជននៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ជាពិសេដើម្បីបម្រើការងារក្រោមឆ័ត្រអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាព នៅក្នុងពិភពលោកផងដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ អង់គ្លេសនៅតែបន្តជាមិត្តរបស់កម្ពុជា។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក ម៉ាក ហ្វីល (Mark Field) អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចក្រភពអង់គ្លេស ទទួលបន្ទុកអាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក នៅក្នុងជំនួបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ សីហា។
បើតាមសម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ទីមួយ ដីដែលជាកម្មវត្ថុនៃពន្ធលើដីធ្លីមិនប្រើប្រាស់សំដៅដល់ដីដែលនៅក្រៅតំបន់ដែលជាប់ពន្ធអចលនទ្រព្យ។ ទីពីរ ដីដែលជាកម្មវត្ថុនៃពន្ធលើដីធ្លីមិនបានប្រើប្រាស់ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យកាត់ចេញ៥ហិចតាក្នុងមួយកន្លែង។ សម្តេចគូសបញ្ជាក់ថា៖ «ពីដើមធ្លាប់កាត់១២០០ការ៉េ គិតថា ជាលំនៅដ្ឋាន ក្រោយមកលុប១២០០ការ៉េ យើងគិតដូច១០០លាន តែឥលូវយើងគិតកុំឱ្យពិបាក។ ៥ហិកតាចុះ លែងគិតដីមិនប្រើប្រាស់ទៀតទេ»។ សម្តេចពន្យល់ថា ការលើកលែង និងលក្ខខណ្ឌបន្ធបន្ថយពន្ធលើដីមិនប្រើប្រាស់ ជាការបញ្ច្រៀសការយកពន្ធត្រួតគ្នា និងមិនឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រជាជនទូទៅ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល អះអាងថា គោលដៅនៃការដាក់ពន្ធ គឺធ្វើយ៉ាងម៉េចកុំឱ្យដីទុកចោលធំពេក ដោយសម្តេចណែនាំឱ្យម្ចាស់ដីយកដីទៅប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្កើនសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ជាជាងការទុកចោលឱ្យនៅទំនេរ។ ចំពោះដីទំហំលើស៥ហិក អាចរួចពន្ធក្នុងលក្ខខណ្ឌមួយចំនួន រួមមាន ដីកសិកម្មកំពុងបង្កបង្កើនផល ដីបម្រើសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច ដែលមានលិខិតស្នាមច្បាស់លាស់, ដីមានសំណង់ ឬគ្មានសំណង់ស្ថិតក្រោមកិច្ចសន្យាជួល, ទីបួន, ដីដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋាភិបាល ឬស្ថាប័នរបស់រដ្ឋាភិបាល, ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចដែលជួលពីរដ្ឋ ឬដីធ្លីរបស់សហគមន៍, ដីដែលរដ្ឋជួលសម្រាប់សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗតាមកិច្ចសន្យា ឬកិច្ចព្រម, ដីក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសដែលប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ដល់សកម្មភាពកសិកម្ម, ឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្ម និងដីដែលចុះបញ្ជីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់សហគ្រាសក្នុងវិស័យអប់រំ សិក្សាធិការ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ។ សម្តេច ហ៊ុន ម៉ាណែត បានក្រើនរំលឹកថា ក្នុងករណីដីដែលបានសុំរួចពន្ធហើយ ប៉ុន្តែមិនមានសកម្មភាព ដូចជាសុំធ្វើសាលា ប៉ុន្តែជាមិនធ្វើ ហើយលក់ចេញដោយសារត្រូវប៉ាន់ ម្ចាស់ដីត្រូវតែបំពេញកាតព្វកិច្ចបង់ពន្ធជាធរមាន។ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា៖ «ពន្ធលើដីធ្លីមិនប្រើប្រាស់ស្របតាមគោលការណ៍ខាងលើនឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តពីដើមឆ្នាំ២០២៥ គឺទុក១៣ខែជាអន្តរកាលជាពិសេសសម្រាប់អ្នកដែលមានដីធំ លើសពី៥ហិចតាដើម្បីប្រែ»៕	ចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២៥ ដីមិនប្រើប្រាស់ក្រោម៥ហិកតា នឹងត្រូវទទួលបានការលើកលែងពន្ធ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងវេទិការាជរដ្ឋាភិបាល-ផ្នែកឯកជនលើកទី១៩ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា ដោយសម្រេចក៏បានលើកឡើងផងដែរពីលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនសម្រាប់ដីមិនប្រើប្រាស់លើសពី៥ហិចតា។
ប្រធានគណៈកម្មការសន្តិសុខនិងការពារជាតិនៃសភាព្រឹទ្ធសភារុស្ស៊ី Victor Ozerov បានបញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថា រុស្ស៊ីគ្មានគោលដៅធ្វើសង្គ្រាមជាមួយកងកម្លាំងអាមេរិកដែលស្ថិតនៅស៊ីរីឡើយ។ យោងតាមសារព័ត៌មានរុស្ស៊ី Sputnik សមាជិកព្រឹទ្ធសភារូបនេះបានលើកឡើងថា កងទ័ពជើងអាកាសនិងជើងទឹករុស្ស៊ីមានភារកិច្ចតែម្យ៉ាងគត់គឺជួយគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលស៊ីរីដើម្បីកម្ចាត់ក្រុមភេរវជន។ កងទ័ពទាំងនោះគ្មានភារកិច្ចធ្វើសកម្មភាពយោធាឬប្រយុទ្ធជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកឡើយ។ «រុស្ស៊ីមិនទៅស៊ីរីដើម្បីធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអាមេរិកទេ។ ការងាររបស់យើងនៅទីនោះគឺគាំទ្រទាហានស៊ីរីដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងក្រុមភេរវជនប៉ុណ្ណោះ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់សមាជិកព្រឹទ្ធសភារុស្ស៊ី Victor Ozerov។ ការបកស្រាយរស់សមាជិកព្រឹទ្ធសភារុស្ស៊ី កើតមានឡើងស្របពេលស្ថានភាពនៅក្នុងប្រទេសស៊ីរីហាក់បីដូចជាតានតឹងខ្លាំងក្រោយរដ្ឋបាលអាមេរិកប្រើប្រាស់មីស៊ីលផ្លោងចូលមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសស៊ីរីនៅក្រុង Homs សប្តាហ៍មុន ។ ក្រោយការបាញ់ផ្លោងនេះ រុស្ស៊ីបានទិតៀនអាមេរិក និងហៅសកម្មភាពនេះថាជាការឈ្លានពានមួយយ៉ាងគឃើ្លនរបស់អាមេរិកប្រឆាំងរដ្ឋសមាជិកអង្គការសហប្រជាតិ។ អ្វីដែលគួរឲ្យបារម្ភនោះ រុស្ស៊ីនិងអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសតបត បើអាមេរិកមិនបញ្ឈប់សកម្មភាពបង្ករឿងនេះទេនោះ។ គេឃើញមានវត្តមាននាវាចម្បាំងស៊ីរីមួយគ្រឿងចាកចេញពីមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីនៅសមុទ្រខ្មៅ ទៅកាន់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេផង។ យ៉ាងណាមិញ សមាជិកព្រឹទ្ធសភារុស្ស៊ីខាងលើ បានបកស្រាយផងដែរថា ការបញ្ជូននាវាចម្បាំងទៅស៊ីរី ជាការគ្រោងទុកមិនមែនជាសកម្មភាពតបតនឹងអាមេរិកឡើយ។ «អ្នកមិនអាចពង្រាយនាវាប្រភេទនេះក្នុងរយៈពេលមួយថ្ងៃឡើយ។ វាការគ្រោងទុក។នាវាចម្បាំង Admiral Grigorovich អមដំណើរនាវាដឹកយន្តហោះ Admiral Kuznetsov ត្រឡប់មករុស្ស៊ីវិញកន្លងមក ហើយពេលនេះវាត្រឡប់ទៅស៊ីរីវិញហើយ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Victor Ozerov។ លោកបន្តថា៖« នាវាចម្បាំងAdmiral Grigorovich មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការបំពេញប្រតិបត្តិការសឹក ហើយយើងប្រើប្រាស់នាវានេះដើម្បីវាយប្រហារក្រុមឧទ្ទាមចេញសមុទ្រទៅ។ សូមបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃ ៧មេសា រដ្ឋបាលលោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបាញ់ផ្លោងមីស៊ីល ៥៩ គ្រាប់ស្រោចលើមូលដ្ឋានទ័ពស៊ីរីនៅក្រុង Homs ដោយបំផ្លាញយន្តហោះចម្បាំង ផ្លូវយន្តហោះ និងអាគារដាក់យន្តហោះមួយចំនួនផង។ មនុស្សជិត ១០នាក់បានស្លាប់នៅក្នុងការបាញ់ផ្លោងនេះដែរ។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជាក់ថា ការបាញ់ផ្លោងចូលមូលដ្ឋានទ័ពស៊ីរីនេះ ជាការព្រមានរដ្ឋាភិបាលបាសា អាល់អាសាដ ដែលហ៊ានប្រើប្រាស់អាវុធគីមីជាថ្មីទៀតនៅ Idlib កាលពីដើមខែមេសា។ ទោះបីរុស្ស៊ីបានបកស្រាយថា រដ្ឋាភិបាលស៊ីរីមិនបានប្រើប្រាស់អាវុធគីមីក៏ដោយ អាមេរិកនិងលោកខាងលិចផ្សេងទៀតមិនបានទទួលយកការបកស្រាយរបស់រុស្ស៊ីឡើយ៕	សមាជិកព្រឹទ្ធសភារុស្ស៊ីបានលើកឡើងថា រុស្ស៊ីមិនប្រយុទ្ធជាមួយទាហានអាមេរិកនៅក្នុងជម្លោះស៊ីរីឡើយ។ អ្វីដែលរុស្ស៊ីកំពុងធ្វើនៅស៊ីរីគឺបន្តគាំទ្រទាហានរដ្ឋាភិបាលស៊ីរីដើម្បីបន្តប្រយុទ្ធកម្ចាត់ក្រុមភេរវជនប៉ុណ្ណោះ។
ដើម្បីជ្រាបលម្អិត សូមអញ្ជើញលោកអ្នកនាងទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖ វិមាននេះ មានគ្រឹះរាងឆកោន៣ជាន់ ធ្វើពីថ្មក្រានីត។ វាមានបណ្ដោយផ្ទាល់ដីជាង ១៤ម៉ែត្រ ហើយកម្ពស់ជិត ១៣ម៉ែតក្រ។ រីឯរូបសំណាកខាងលើវិញ វាធ្វើអំពីសំរឹទ្ធ។ រូបពីរគឺជាទាហាន២រូប : ខ្មែរ១រូប និងបារាំង១រូប។ ប្លង់វិមានអាយុកាលជិត១០០ឆ្នាំនេះ ត្រូវបានគូរតាមគំរូវិមានរូបពីរមួយទៀត ដែលស្ថិតនៅប្រទេសសេណេហ្កាល់ សាងសង់ឆ្នាំ១៩២៣។ ក៏ប៉ុន្តែដើម្បីរក្សានូវរចនាបថអាស៊ី វាមានរូបរាងដូចចេតិយម្យ៉ាង។ ជ្រុងទាំង៤ មានក្បាលសត្វដំរីមួយ។ សំខាន់មានផ្លាកឆ្លាក់អក្សរឈ្មោះប្រជាជនខ្មែរ និងជនជាតិបារាំងដែលបានទទួលមរណភាពក្នុងសង្គ្រាមដែរ។ លោក DUCUING Paul បានគូរប្លង់វិមានរូបពីរដើម។ ត្រូវបានសម្ពោធវាថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩២៥ ដោយព្រះបាទសម្តេចព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ។ ក្រោយរបបខ្មែរក្រហម សំណល់ក្បាលដំរីពីរ នៃវិមាននេះ ត្រូវបានរសក្សាទុកនៅសារមន្ទីរជាតិ។ ស្ដូបអនុស្សាវរីយ៍សង្គ្រាមលោកលើកទី១ មានទីតាំងនៅសួនស្តាតចាស់ ទល់មុខស្ថានទូតសាធារណរដ្ឋបារាំង និងស្ថិតខាងត្បូងរង្វង់មូលកាំភ្លើងកួចកាណុង សង្កាត់ស្រះចក ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ៕	ភ្នំពេញ៖ វិមានរំឭកដល់អ្នកដែលទទួលអនិច្ចកម្មក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៧ ឬហៅវិមានរូបពីរ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញ ក្នុងឱកាសខួប៧០ឆ្នាំ ដែលកម្ពុជាទទួលបានឯករាជ្យជាតិពីបារាំង និងទំនាក់ទំនងការទូត រវាងកម្ពុជា និងបារាំង។ វាត្រូវបាន ដាក់សម្ពោធ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ វិមាននេះ សាងសង់ឡើង ដើម្បីឧទ្ទិសដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធពលរដ្ឋកម្ពុជា១៥១នាក់ និងជនជាតិបារាំងនៅកម្ពុជាចំនួន៣៣នាក់ ដែលបានពលីក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមពិភពលោកលើកទី១។ វាត្រូវបានសម្ពោធជាលើកដំបូងនាឆ្នាំ១៩២៥ ប៉ុន្តែខ្មែរក្រហមបានបំផ្លាញវាចោល នៅពេលឡើងកាន់អំណាច។
ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ ព្រំ សំណាង បានអះអាងថា ជោគជ័យលើសង្វៀន សុទ្ធតែអាចសម្រេចបាន ប៉ុន្ដែអាស្រ័យទៅលើការប្រឹងប្រែង តស៊ូរបស់កីឡាករម្នាក់ៗ។ ជាមួយការប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់ កីឡាករ ក៏ត្រូវស្វែងយល់ពីដៃគូឲ្យបានច្បាស់ដែរ មុនពេលប្រកួត។ នេះ ជាបទពិសោធន៍ និងជាអ្វីដែលអ្នកប្រដាល់កម្ពុជារូបនេះ ធ្លាប់អនុវត្តកន្លងមក។ កីឡាករប្រដាល់រូបនេះ បាននិយាយពីបទពិសោធន៍ដើម្បីទទួលបានផ្លែផ្កាលើសង្វៀនដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ តែងតែមើល វីដេអូ របស់គូប្រជែងតាម Youtube។ បើគេល្អទាត់ យើង នឹងសម្រុកធាក់សិន ហើយប្រសិនគេល្អចាប់ វាមិនមែនជារឿងភ័យបារម្ភជាមួយខ្ញុំទេ។ ប៉ុន្ដែបើសិនជាគេល្អដៃ ខ្ញុំត្រូវតែទាត់កាត់។ យើង រកវិធីណា ដែលអាចទប់ទល់ជាមួយគេបាន។ យើង ត្រូវសិក្សាពីក្បាច់ទាត់ និងក្បាច់ធាក់, ដាល់ និងក្បាច់យើងទាត់កាត់។ យើង យកវិធីនេះមកទប់ទល់។»។ ជាមួយលទ្ធផលគាប់ប្រសើរលើសង្វៀនតាមការប្រកួតផ្សេងៗលើឆាកអន្ដរជាតិផង និងជាតិផង ព្រំ សំណាង ដែលជាកីឡាករជម្រើសជាតិស៊ីហ្គេមខាងមុខនេះ ក៏បានដាក់គោលដៅនឹងធ្វើឲ្យបានល្អ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៅកម្ពុជា។ អ្នកប្រដាល់គុនខ្មែរ អាយុ ៣៨ឆ្នាំរូបនេះ បានបញ្ជាក់ថាខ្លួន បានផ្ដោតអារម្មណ៍ និងឆន្ទៈក្នុងការដណ្ដើមយកមេដាយជូនជាតិ ព្រោះជាព្រឹត្តិការណ៍ ដែលកម្ពុជា រង់ចាំអស់រយៈពេល ៦៤ឆ្នាំហើយ។ លោក ព្រំ សំណាង និយាយដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំផ្ដោតអារម្មណ៍ខ្លាំងមែនទែន ទៅលើស៊ីហ្គេម។ រាល់ថ្ងៃគឺបុកហាត់ៗ ដើម្បីសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើស៊ីហ្គេមនេះ។ ធ្វើយ៉ាងមិច ទោះជាលទ្ធផលយ៉ាងណា ខ្ញុំត្រូវតែប្រឹងឲ្យអស់ពីសមត្ថភាព។ ខ្ញុំ នឹងប្រឹងប្រកួតយកមេដាយមាសជូនជាតិ។»។ ជាមួយនិងការហ្វឹកហាត់ដោយខ្ជាប់ខ្ជួន និងការស្មារតីផ្ដាច់ប្ដូ យកមេដាយជូនជាតិ កីឡាកររូបនេះ ក៏បានបញ្ជាក់ពីការព្រួយបារម្ភខ្លះដែរ ក្នុងការដណ្ដើមយកមេដាយមាស ព្រោះរូបលោក ចាត់ទុករឿងនេះ មិនមែនងាយស្រួលទេ ហើយអត្ដពលិកពីបរទេស ដែលចូលរួមក៏ជាអ្នកមានសមត្ថភាព មិនចាញ់កម្ពុជាប៉ុន្មានដែរ។ ប៉ុន្ដែ អ្នកប្រដាល់រូបនេះ ជឿថាអ្វីៗ ក៏នឹងអាចសម្រេចបានដោយជោគជ័យដែរ ឲ្យតែរូបគេ មិនប្រហែសនិងការហ្វឹកហាត់ ជាពិសេសការស្វែងយល់ពីដៃគូប្រកួតឲ្យបានច្បាស់។ «ឧបសគ្គ គឺចេះតែមានហើយ ព្រោះយើងមិនដឹងថា យើងនឹងជួបប្រទេសណានោះទេ។ យើងដឹងហើយថា ប្រទសចូលរួមសម្បូរទៅដោយអ្នកខ្លាំង។ សំខាន់ វាស្ថិតលើការព្យាយាមហ្វឹកហាត់។ មានតែការហ្វឹកហាត់ ការតស៊ូ ទើបឲ្យយើងទទួលបានជ័យជម្នះនេះបាន។»។ កីឡាករវ័យ៣៨ឆ្នាំ រូបនេះ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះអ្នកប្រដាល់រូបនេះ ក៏បានបន្ថែមដែរ អ្នកគាំទ្រទាំងអស់ ក៏ជាកម្លាំងជំរុញបន្ថែមសម្រាប់រូបខ្លួន និងអត្ដពលិកកម្ពុជាផ្សេងទៀត ប្រកួតដើម្បីជាតិ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត លោក ព្រំ សំណាង ក៏អរគុណចំពោះអ្នកទាំងនោះ ដែលបារម្ភជំនួសខ្លួន អំឡុងពេលប្រកួត។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា កីឡាករ ព្រំ សំណាង ប្រកួតនៅថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ កីឡាករ ព្រំ សំណាង វាយឱ្យកីឡាករមកពីអង់គ្លេស ថូម៉ាស់ ខាផែនថឺ សន្លប់ក្នុងទឹកទី១ និងថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ សំណាង ផ្តួលកីឡាករ រុស្ស៊ី Firdaszhov សន្លប់ក្នុទឹកទី១ ដូចគ្នា ក្នុងការប្រកួត Thai King of Muay Thai៕	ព្រំ សំណាង កីឡាករប្រដាល់គុនខ្មែរ ប្រាប់ពីគន្លិះដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលផ្លែផ្កាលើសង្វៀនថា លុះត្រាតែ ប្រឹងប្រែងហ្វឹកហាត់ឲ្យបានម៉ត់ចត់ និងសិក្សាពីគូប្រជែងឲ្យបានច្បាស់មុនឡើងប្រកួត។ តាមរយៈបទពិសោធន៍ ជម្រើសជាតិប្រដាល់គុនខ្មែររូបនេះ ជឿជាក់ថានឹងដណ្តើមបានមេដាយនៅស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ ទោះដៃគូប្រកួត ពីបណ្ដាលប្រទេសនានាសុទ្ធតែមានគុណភាពក៏ដោយ។
នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩ យុវជន ធី សំណាង បានចាប់ផ្តើមស្រាវជ្រាវរបៀបចិញ្ចឹមសត្វឃ្មុំ ពីបណ្តាញយូធូប។ ក្រោយមានចំណេះដឹងខ្លះពីរបៀបចិញ្ចឹម និងចិត្តស្រឡាញ់ការងារកសិកម្មផងនោះ យុវជន ដែលមានទីលំនៅក្នុងភូមិខ្ពប់ ឃុំមហាខ្ញូង ស្រុកកោះសូទិន ខេត្តកំពង់ចាម។ យុវជនរូបនេះ បានសម្រេចចិត្តទិញឃ្មុំគេមួយធុង ក្នុងតម្លៃ១៧០ដុល្លារ មកចិញ្ចឹមសាកល្បង នៅក្នុងចម្ការគមួយកន្លែងនៅក្នុងភូមិរបស់ខ្លួន។ ការសាកល្បងបានជោគជ័យ យុវជន ធី សំណាង ដែលបច្ចុប្បន្ន មានេះវ័យ២៥ឆ្នាំ ក៏បានបំបែកសំបុកឃ្មុំ ជាបន្តបន្ទាប់ រហូតបាន១០សំបុក(ធុង) មកទល់នឹងបច្ចុប្បន្ន។ រូបពីហ្វេសប៊ុកលោក ធី សំណាង អាចផលិតបានទឹកឃ្មុំ ចេញពីការសិក្សាតាមយូធូប ប៉ុន្តែយុវជនរូបនេះ ជួបប្រឈមនឹងការពិបាកស្វែងរកទីផ្សារលក់ ដោយសារតែខ្លួនទើបតែចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹម និងមិនទាន់បណ្តាញជាមួយអ្នកចិញ្ចឹមឃ្មុំដទៃទៀត។ យុវជន ធី សំណាង ពន្យល់យ៉ាងដូច្នេះ៖«ដោយសារចិញ្ចឹមថ្មីៗ ពិបាករកទីផ្សារបន្តិច មិនដូចអ្នក ចិញ្ចឹមមុនៗ គេមានទីផ្សារស្រាប់ ពេលផលិតទឹកឃ្មុំបាន ក៏មានអ្នកទិញ»។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ យុវជនវ័យ ២៥ឆ្នាំរូបនេះ មិនមានចិត្តចង់បោះបង់ការចិញ្ចឹមដែលខ្លួនចេះនេះដោយលំបាកនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ រូបគេមានតែគម្រោងពង្រីកការចិញ្ចឹម ហើយថែមទាំងមានគម្រោងដាំដំណាំផងដែរ។ បើតាម យុវជន ធី សំណាង រដូវកាលប្រមូលផលទឹកឃ្មុំ ចាប់ផ្តើមពីពាក់កណ្ដាលខែធ្នូ រហូតដល់ចុងខែមករា។ ក្នុងមួយរដូ យុវជន ធី សំណាង អាចទទួលបានទឹកឃ្មុំ ប្រមាណ ៦០លីត្រ ជាមធ្យមពីឃ្មុំដែលខ្លួនកំពុងចិញ្ចឹមចំនួន១០ធុង។ ទឹកឃ្មុំមួយលីត្រ លោក សំណាង អាចលក់បានពី ៦ម៉ឺនរៀល ដល់៨ម៉ឺនរៀល៕ រូបពីហ្វេសប៊ុកលោក ធី សំណាង	លោក ធី សំណាង ចាប់ផ្ដើមចិញ្ចឹមឃ្មុំ នៅដើមឆ្នាំ២០១៩ ព្រោះតែសម្លឹងឃើញសក្តានុពលដើមគដែលនៅតំបន់ដែលខ្លួនរស់នៅ គឺនៅក្នុងភូមិខ្ពប់ ឃុំមហាខ្ញូង ស្រុកកោះសូទិន ខេត្តកំពង់ចាម។ មានវ័យ២៥ឆ្នាំ យុវជនសំណាង បានគូសបញ្ជាក់ថា ដើមគមានអំណោយផលក្នុងការចិញ្ចឹមឃ្មុំ ព្រោះសត្វឃ្មុំ នឹងក្រេបយកទឹកដមរបស់ផ្កាគដើម្បីផលិតចេញជាទឹកឃ្មុំ ដែលពលរដ្ឋខ្មែរនិយមប្រើប្រាស់ជាផលិតថែរក្សាសម្រស់ និងជាឱសថផ្សេងៗ។
កម្មវិធីផ្ដល់អាហារតាមសាលារៀននេះ នឹងផ្ដល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភរបបអាហារសម្រាប់សិស្ស ,ប្រាក់ឧបត្ថម្ភចុងភៅ តាមការកំណត់ចំនួនសិស្សដែលត្រូវទទួលរបបអាហារនៅសាលាគោលដៅ។ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ជាអ្នកកំណត់និងជ្រើស។ នេះបើតាមអនុក្រឹត្យខាងលើ ចេញផ្សាយដោយរដ្ឋាភិបាលថ្ងៃទី១៣មីនា ឆ្នាំ២០២៣ ដែលមាន១០ជំពូក និង៣១មាត្រា។ គោលបំណងសំខាន់នៃអនុក្រឹត្យ ស្ដីពីការអនុវត្តកម្មវិធីផ្ដល់អាហារតាមសាលារៀន គឺលើកកម្ពស់អាហារូបត្ថម្ភ និងការសិក្សារបស់កុមារក្នុងតំបន់មានភាពក្រីក្រ និងភាពងាយរងគ្រោះខ្ពស់។ លើសពីនេះ ដើម្បីចូលរួមចំណែកបង្កើនការចុះឈ្មោះចូលរៀន កាត់បន្ថយអត្រាបោះបង់ការសិក្សានៅកម្រិតបឋមសិក្សា ព្រមទាំងចូលរួមលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចសហគមន៍ផងដែរ។ សម្រាប់ថវិការអនុវត្តកម្មវិធី ជាថវិការដ្ឋ និងថវិកាពីប្រភពស្របច្បាប់ ផ្សេងទៀត។ ចំពោះ ករណីប្រធានសក្តិ ដូចជាប្រទេសទាំងមូល ឬផ្នែកណាមួយ ជួបវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរ ដែលមិនអាចដំណើរការបង្រៀន ឬរៀននៅតាមសាលាបាននោះ ក្រសួងអប់រំ អាចបង្វែរប្រាក់ឧបត្ថម្ភរបបអាហារសិស្ស និងប្រាប់ឧបត្ថម្ភចុងភៅ ទៅទិញស្បៀងចែកដល់សិស្សក្នុងគ្រួសារមានបណ្ណសមធម៌ និងចុងភៅវិញ។ ដូច្នេះ ពួកគេអាចមានលទ្ធភាពចម្អិនម្ហូបនៅតាមផ្ទះរៀងខ្លួនតាម។ បច្ចុប្បន្នកម្មវិធីនេះ អនុវត្តនៅតាមសាលារៀនគោលដៅចំនួន៤២៧សាលា ក្នុងខេត្តចំនួន១០ រួមមានខេត្តបាត់ដំបង, បន្ទាយមានជ័យ, កំពង់ចាម, សៀមរាប, កំពង់ធំ, ស្ទឹងត្រែង, ព្រះវិហារ, ឧត្តរមានជ័យ, កំពង់ឆ្នាំង, និងពោធិ៍សាត់។ រីឯ សិស្សទទួលផលមានចំនួន១១០ ៦៤៥ នាក់ ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលគ្រោងចំណាង១៧ ០៨០លានរៀល ក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលសម្រេច ចេញអនុក្រឹត្យ ស្ដីពីការអនុវត្តកម្មវិធីផ្ដល់អាហារតាមសាលារៀន ដោយប្រើប្រាស់កសិផលក្នុងសហគមន៍ ។ កម្មវិធីនេះ មានគោលបំណងលើកកម្ពស់អាហារូបត្ថម្ភ និងការសិក្សារបស់កុមារក្នុងតំបន់ក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះខ្ពស់។
ចាប់ផ្តើមក្នុងឆ្នាំ 2018 កម្មវិធី SmartEdu USDP គឺជាកម្មវិធីអប់រំអាជីវកម្មដ៏ល្បីមួយ ដែលរៀបចំឡើងដោយក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ប្រតិបត្តិករទូរស័ព្ទចល័តឈានមុខគេក្នុងប្រទេស ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឲ្យ និស្សិតកម្រិតបរិញ្ញាប័ត្រកម្ពុជាសិក្សាអំពីការអភិវឌ្ឍបុគ្គលខាងផ្នែកទ្រឹស្តី ការសាកល្បង និងបុគ្គល តាមរយៈវិធីសាស្រ្តសិក្សាដោយការអនុវត្ត។ និស្សិតចំនួន 48 នាក់ត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យចូលរួមសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២២នេះ ហើយកម្មវិធីបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ០៥ ខែវិច្ឆិកា និងដំណើរការរហូតដល់ថ្ងៃទី ១៧ ខែវិច្ឆិកា។ អ្នកចូលរួមក្នុងកម្មវិធីនេះបានសិក្សាអំពីជំនាញ និងក៏ដូចជាប្រធានបទសំខាន់ៗក្នុងវិស័យអាជីវកម្ម តាមរយៈសិក្ខាសាលាលំអិត ការងារជាក្រុម និងការអនុវត្តដោះស្រាយបញ្ហាអាជីវកម្មផ្សេងៗ។ ពួកគេត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលដោយអ្នកជំនាញមកពីក្រុមហ៊ុន Smart Axiata ក្រុមហ៊ុន Axiata Group និងអ្នកដឹកនាំមកពីក្រុមហ៊ុនឈានមុខផ្សេងៗក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ អ្នកចូលរួមក៏បានរៀនជំនាញដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់ថ្ងៃអនាគតឌីជីថលដូចជា 3C's (ការទំនាក់ទំនង ការច្នៃប្រឌិត និងការគិតបែបស៊ីជម្រៅ)។ ចំណុចលេចធ្លោពិសេសរបស់កម្មវិធីនេះគឺ ការប្រកួត CEO Challenge ដែលក្នុងនោះអ្នកចូលរួមត្រូវបានផ្តល់ពេល 48 ម៉ោងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដែលបានមកពី មុខជំនួញពិតប្រាកដ និងត្រូវធ្វើបទបង្ហាញពីដំណោះស្រាយប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត ដល់គណៈកម្មការដាក់ពិន្ទុ។ គណៈកម្មាការនៅឆ្នាំនេះរួមមានលោក Feiruz Ikhwan នាយកប្រតិបត្តិស្តីទីរបស់ក្រុមហ៊ុនស្មាតអាស្យាតា (Smart Axiata) នាយកប្រតិបត្តិនៃធនាគារ មេយប៊ែង (Maybank Cambodia) លោក រ័ត្ន សោភ័ណ្ឌ និងប្រធានផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនៃក្រុមហ៊ុនព្រូដិនសលកម្ពុជា (Prudential Cambodia) លោក Freddie Wong ។ កម្មវិធីប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្ររបស់ SmartEdu USDP មានការចូលរួមពីភ្ញៀវកិត្តយសជាង 100 នាក់ រួមមានមន្ត្រីក្រសួង គណកម្មការផ្តល់ពិន្តុ អ្នកណែនាំ (mentor) និងអ្នកចូលរួមកម្មវិធី។ ពិធីនេះប្រព្រឹត្តទៅក្រោមអធិបតីភាព ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ ជួនណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា និង ឯកឧត្តម ខូវ មករា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ និងនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Smart Axiata លោក Feiruz Ikhwan ផងដែរ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ ជួនណារ៉ុន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «កម្មវិធី SmartEdu USDP ផ្តល់ឱកាសក្នុងការផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងសាកលវិទ្យាល័យ និងវិស័យឯកជន ដែលជួយបង្កើតការងារ និងផ្តល់ដំណោះស្រាយបញ្ហាសង្គមនានាផងដែរ»។ លោកបានបន្ថែមថា «ខ្ញុំសូមអរគុណដល់ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata និងក្រុមហ៊ុនដៃគូ ដែលបានរៀបចំឱកាសនេះសម្រាប់យុវជនដើម្បីឱ្យគេមានភាពក្លាហាន ឆ្លាតវៃ ក្នុងការស្វែងយល់ និងសាកល្បងពីពិភពខាងក្រៅ»។ នាយកប្រតិបត្តិស្តីទីនៃក្រុមហ៊ុន Smart Axiata លោក Feiruz Ikhwan បានលើកឡើងថា «ការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សជំនាន់ក្រោយ គឺជាការប្តេជ្ញាចិត្តមួយរបស់យើង។ នៅក្រុមហ៊ុន Smart យើងមានគោលបំណងអភិវឌ្ឍទេពកោសល្យលំដាប់ពិភពលោក មិនត្រឹមតែនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនរបស់យើងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ យើងកំពុងរស់នៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថល ដែលឆ្ពោះទៅរកសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ដូច្នេះវាពិតជាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការបំប៉នមនុស្សជំនាន់ក្រោយជាមួយនឹងជំនាញភាពជាអ្នកដឹកនាំឌីជីថល។ ក្នុងរយៈពេល 4 ឆ្នាំកន្លងមកនេះ កម្មវិធី SmartEdu USDP បានបណ្តុះបណ្តាលអ្នកដឹកនាំឌីជីថលចំនួន 192 រូប ហើយយើងកំពុងទន្ទឹងរង់ចាំការរបណ្តុះបណ្តាលអ្នកជំនាន់ក្រោយបន្ថែមទៀតនាពេលអនាគត សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា»។ កម្មវិធី SmartEdu USDP បានទទួលការគាំទ្រពីមូលនិធិស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពនៃក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ ដែលក្រុមហ៊ុន Smart Axiata បានចូលរួមចំណែកជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ កម្មវិធីនេះដំណើររការឡើង ដោយមានការសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនឯកជននានា រួមទាំងធនាគារ Maybank ដ៏ល្បីល្បាញ និងក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត និងសុខភាពឈានមុខគេ Prudential ។ ក្រុមហ៊ុនទាំងពីរ បានផ្តល់ករណីអាជីវកម្ម និងករណីសិក្សាដ៏សំខាន់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យនិស្សិតវាយតម្លៃ និងស្វែងយល់ពីបរិបទអាជីវកម្ម និងបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម និងព័ត៌មានថ្មីៗអំពីកម្មវិធី SmartEdu សូមតាមដានទំព័រ Facebook Smart for Cambodia នៅ www.facebook.com/smartforcambodia ឬចូលទៅកាន់គេហទំព័រ https://www.smartedu.com.kh៕ អំពីក្រុមហ៊ុន Smart ក្រុមហ៊ុន Smart Axiata Co., Ltd. ជាប្រតិបត្ដិករទូរគមនាគមន៍ចល័តឈានមុនគេក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ បច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនបាននិងកំពុងបម្រើអតិថិជនចំនួន ៨ លាននាក់ ស្ថិតក្រោមស្លាកសញ្ញា Smart ។ Smart Axiata គឺជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ក្រុមហ៊ុនមេ មានឈ្មោះថា Axiata Group Berhad ដែលជាក្រុមហ៊ុនផ្ដល់សេវាទូរគមនាគមន៍ធំជាងគេបង្អស់មួយក្នុងទ្វីបអាស៊ី។ ក្រុមហ៊ុន Smart គឺជាប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍ចល័តដែលមានភាពឈានមុខគេបង្អស់ផ្នែកសេវាបច្ចេកវិទ្យាទំនើបទាន់សម័យក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ក្រុមហ៊ុន Smart គឺជាប្រតិបត្ដិករដំបូងបង្អស់ដែលបានដាក់ឱ្យដំណើរការសេវាបច្ចេកវិទ្យាជំនាន់ទី៤ 4G LTE ក្នុងឆ្នាំ២០១៤ បច្ចេកវិទ្យា 4G+ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ បច្ចេកវិទ្យា 4G+ ជាមួយ HD Voice (VoLTE) និង LTE Advance Pro ក្នុងឆ្នាំ២០១៧។ នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៩ Smart បានរៀបចំកម្មវិធីបង្ហាញសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាជំនាន់ទី៥ 5G ដំបូងគេបង្អស់នៅកម្ពុជាដោយបង្ហាញពីភាពជាអ្នកដឹកនាំផ្នែកសេវាទិន្នន័យចល័ត។ ក្រុមហ៊ុន Smart ក៏មានផ្ដល់នូវបច្ចេកវិទ្យាទូរស័ព្ទចល័តដ៏សម្បូរបែបរួមមាន៖ សេវាបច្ចេកវិទ្យា 2G, 2.5G, 3G និង 3.75G ក៏ដូចជាសេវាកម្មទូរស័ព្ទក្រៅប្រទេស (Roaming) ដែលអាចប្រើបានច្រើនជាង ១៩០ប្រទេស។ Smart បាននិងកំពុងផ្តល់សេវាគ្របដណ្តប់ក្នុងតំបន់ប្រជាសាស្ត្រច្រើនជាង ៩៩% (កៅសិបប្រាំបួន) ភាគរយ នៅទូរទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ ក្រុមហ៊ុនក៏កំពុងបម្លែងខ្លួនយ៉ាងសកម្មទៅជាប្រតិបត្តិករបែបឌីជីថល តាមរយៈការផ្ដល់នូវសេវាកម្ម និងកម្មវិធីកម្សាន្តលក្ខណៈស៊ីវិល័យប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតជាច្រើន។ នេះរួមបញ្ចូលភាពជាដៃគូជាមួយភាគីអន្តរជាតិនានាដូចជា៖ ក្រុមហ៊ុន Universal Music ក្រុមហ៊ុន Apple និង ក្រុមហ៊ុន Facebook ក៏ដូចជាសេវាកម្មឌីជីថលនានា រួមមាន៖ សេវាធានារ៉ាប់រងជីវិតឆ្លាតវៃ សេវា SmartPay សេវា Pleng by Smart សេវា Pi Pay និងសេវា SmartNas។ ក្រុមហ៊ុន Smart មានចក្ខុវិស័យក្លាយជាក្រុមហ៊ុនលេខ១ និងជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍ដែលទទួលបានកី្ដស្រលាញ់ពេញចិត្តបំផុតនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅត្រឹមឆ្នាំ២០២២ តាមរយៈកម្មវិធីទំនួលខុសត្រូវខ្ពស់លើកិច្ចការងារសង្គម និងកម្មវិធីនិរន្តរភាពនានាសម្រាប់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមជាតិ។ ក្រុមហ៊ុន Smart មានបុគ្គលិកនិយោជិតសរុបប្រមាណជាង ១.០០០ (មួយពាន់) នាក់ ក្នុងនោះរួមបញ្ចូលទាំងនិយោជិតក្នុងស្រុក និងនិយោជិតបរទេសដែលកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងឆ្ពោះទៅសម្រេចបេសកកម្មរួមគ្នាក្នុងការផ្សារភ្ជាប់ និងធ្វើឱ្យជីវិតកាន់តែប្រសើរឡើង។ Smart ជីវិតរស់រវើក! អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី ២១ វិច្ឆិកា ២០២២៖ ក្រុមជ័យលាភីចំនួន 3 ដែលបង្កើតដំណោះស្រាយអាជីវកម្មឌីជីថល បានទទួលរង្វាន់ជាសាច់ប្រាក់នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រដ៏ធំនៃកម្មវិធី Bootcamp រយៈពេល 13 ថ្ងៃ របស់កម្មវិធី SmartEdu សម្រាប់និស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ (SmartEdu USDP) កាលពីសប្តាហ៍មុន។
គិតត្រឹមថ្ងៃចន្ទទី ១៨ ខែមីនាដើមសប្តាហ៍នេះ ទឹកដីគ្រីមៀ ផ្តាច់ខ្លួនពីអ៊ុយក្រែនអស់រយៈពេលប្រាំឆ្នាំហើយ។ ដើម្បីអបអរសាទរខួបប្រាំឆ្នាំនេះនៃការត្រឡប់មករួមរស់ជាមួយរុស្ស៊ីឡើងវិញ វិមានក្រេមឡាំងសម្រេចរៀបចំពិធីយ៉ាងឱឡារិកនៅ ដោយមានវត្តមានប្រធានាធិបតី វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន នៅកំពង់ផែនាសមុទ្រខ្មៅ។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ការប្រារព្ធពិធីនេះមិនមែនធ្វើឡើងតែនៅទឹកគ្រីមៀ ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាមានការប្រារព្ធពិធីផ្សេងទៀតជាច្រើននៅទូទាំងប្រទេសរុស្ស៊ីដោយសារវាជាថ្ងៃបុណ្យជាតិ។ គេហៅថ្ងៃ ១៨ ខែមីនាថាជាថ្ងៃ «នៃការរួបរួមគ្នានៃទឹកដីគ្រីមៀជាមួយរុស្ស៊ី»។ គេរំពឹងថា ប្រជាជនរុស្ស៊ីប្រហែលមួយម៉ឺននាក់នឹងចូលរួមក្នុងកម្មវិធីអបអរសាទរនេះផងដែរ។ តាមពិតទៅ ឆ្នាំ ២០១៤ រុស្ស៊ីបានក្រសោបយកទឹកដីគ្រីមៀពីអ៊ុយក្រែន ក្រោយរៀបចំប្រជាមតិមួយនៅទីនោះ។ ថ្ងៃ១៨ ខែមីនា លោក ពូទីន សម្រេចចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាមួយកំណត់យកទឹកដីនេះស្ថិតក្រោមឧបសម្ព័ន្ធរបស់ខ្លួនដែរ។ ប៉ុន្តែសកម្មភាពរុស្ស៊ីនេះត្រូវបានលោកខាងលិច និងអ៊ុយក្រែនចាត់ទុកជាការឈ្លានពាននិងរំលោភច្បាប់អន្តរជាតិ។ ឆ្លើយតបនឹងសកម្មភាពនេះទណ្ឌកម្មជាច្រើនជំហានត្រូវបានដាក់ចេញដើម្បីប្រឆាំងរបបដឹកនាំក្រេមឡាំងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ការដណ្តើមយកមកវិញនូវទឹកដីគ្រីមៀនដែលជាទឹកដីយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់កងទ័ពជើងទឹករុស្ស៊ីនេះ ធ្វើឲ្យប្រជាប្រិយភាពរបស់លោក ពូទីន កើនឡើងក្នុងចំណោមប្រជាជនរុស្ស៊ីទូទៅដែរ។ ដោយឡែក មុនការមកដល់នៃពីធីប្រារព្ធខួបប្រាំឆ្នាំនេះ ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីបានប្រកាសថា ការសម្រេចចិត្តរបស់ប្រជាជនគ្រីមៀក្នុងការមករួមរស់ជាមួយរុស្ស៊ីជាការសម្រេចចិត្តអចិន្ត្រៃយ៍ជារៀងរហូតតទៅ។ ដូច្នេះទឹកដីនេះជាផ្នែកមួយរបស់រុស្ស៊ីជារឿងរហូតដែរ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីលោកស្រី Maria Zakharova បាននិយាយដូច្នេះ៖« សម្រាប់យើង សំណួរជុំវិញបញ្ហាទឹកដីគ្រីមៀ ជាការសម្រេចចិត្តរៀងរហូត។ វាពីព្រោះថា ការត្រឡប់មករួមរស់ជាមួយរុស្ស៊ីជាលទ្ធផលនៃការបង្ហាញឆន្ទៈដោយសេរីរបស់ប្រជាជនក្នុងប្រជាមតិ»។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ សហគមន៍អន្តរជាតិជាពិសេសនៅតែបន្តថ្កោលទោសរុស្ស៊ី និងបដិសេធភាពស្របច្បាប់ក្នុងការគ្រប់គ្រងទឹកដីនេះដដែល។ កាលពីសប្តាហ៍មុននេះ អាមេរិក កាណាដា និងសហភាពអឺរ៉ុបបានដាក់ទណ្ឌកម្មថ្មីទៀតប្រឆាំងលើមន្ត្រី និងអ្នកជំនួញរុស្ស៊ីមិនតិចជាង ១០នាក់ឡើយដោយចោទថា រុស្ស៊ីបន្តសកម្មភាពឈ្លានពានអ៊ុយក្រែនដដែល៕	សហព័ន្ធរុស្ស៊ីរៀបចំពិធីរំលឹកខួបលើកទី ៥នៃការផ្តាច់ខ្លួនរបស់ឧបទ្វីប គ្រីមៀ ពីអ៊ុយក្រែនដើម្បីចូលមករួមរស់ជាមួយខ្លួននៅថ្ងៃចន្ទទី ១៨ ខែមីនានេះ។ ប្រមុខរដ្ឋរុស្ស៊ីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទី បង្ហាញវត្តមានជាអធិបតីក្នុងពិធីគម្រប់ខួបដ៏ធំនេះផង ជាមួយប្រជាជនជាងមួយម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀត។
ផ្លូវហោះហើររវាងទីក្រុងហាណូយ-ញូវដេលី នឹងប្រតិបត្តិការហោះហើរទៅ-មក ចំនួន៣ជើង ក្នុង១សប្តាហ៍ នៅរៀងរាល់ថ្ងៃអង្គារ ព្រហស្បតិ៍ និងថ្ងៃសៅរ៍ ដែលចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩នេះតទៅ។ ផ្លូវហោះហើរនេះ ចេញដំណើរពីទីក្រុងហាណូយ នៅម៉ោង ៧:១០ យប់ និងទៅដល់ទីក្រុងញូវដេលី នៅម៉ោង ១០:៥០ យប់។ ការហោះហើរវិលត្រឡប់មកវិញ ពីទីក្រុងញូវដេលី ចេញដំណើរនៅម៉ោង ១១:៥០ យប់ និងចុះចតនៅទីក្រុងហាណូយ នៅម៉ោង ៥:២០ ព្រឹក (ម៉ោងទាំងអស់គឺជាម៉ោងក្នុងស្រុក)។ លោក Do Xuan Quang អនុប្រធានក្រុមហ៊ុន Vietjet ប្រគល់កម្រងផ្កា និងស្វាមន៍អ្នកដំណើរសម្រាប់ការបើកកោះហើរជាលើកដំបូងដែលភ្ជាប់ប្រទេសវៀតណាម និងឥណ្ឌា។ ផ្លូវហោះហើររវាងទីក្រុងហូជីមិញ-ញូវដេលី នឹងប្រតិបត្តិការហោះហើរទៅ-មក ចំនួន៤លើកក្នុង១សប្តាហ៍ នៅរៀងរាល់ថ្ងៃចន្ទ ពុធ សុក្រ និងថ្ងៃអាទិត្យ ដែលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ នេះតទៅ។ ការហោះហើរ ចាប់ផ្តើមចេញដំណើរពីទីក្រុងហូជីមិញ នៅម៉ោង ៧:០០ យប់ និងទៅដល់ទីក្រុងញូវដេលី នៅម៉ោង ១០:៥០ យប់។ ការហោះហើរត្រឡប់មកវិញពីទីក្រុងញូវដេលី ចាប់ផ្តើមនៅម៉ោង ១១:៥០ យប់ និងទៅដល់ទីក្រុងហូជីមិញ នៅម៉ោង ៦:១០ ពឹក (ម៉ោងទាំងអស់គឺជាម៉ោងក្នុងស្រុក)។ ផ្លូវហោះហើរថ្មីទាំង២ខ្សែនេះ ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាពិសេសសម្រាប់អ្នកដំណើរមកពីប្រទេសកម្ពុជា ដែលអាចផ្លាស់ប្តូរជើងយន្តហោះយ៉ាងងាយស្រួលក្នុងទីក្រុងហាណូយ ឬហូជីមិញ ដើម្បីធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងញូវដេលី។ ក្នុងនាមជាគោលដៅមួយ ប្រទេសឥណ្ឌា មានភាពល្បីល្បាញទៅលើការមានវប្បធម៌ចម្រុះជាច្រើន សាសនារាប់មិនអស់ អាហារដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ដ៏មិនគួរឲ្យជឿ និងតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ប្រណិតជាច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។ ជាមួយនឹងទិដ្ឋភាពដ៏អស្ចារ្យ និងទាក់ទាញជាច្រើន ប្រទេសឥណ្ឌា ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរដ៏ច្រើនកុះករ ដោយសារតែមានកន្លែងបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោកដ៏ពិសេសជាច្រើនកន្លែងរបស់ខ្លួន។ ភ្ញៀវទេសចរជាច្រើនធ្វើដំណើរទៅទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសឥណ្ឌា ក្នុងគោលបំណងចូលរួមក្នុងធម្មយាត្រាសាសនា តាមរយៈការធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ជាច្រើន ដូចជា វិហារ Bodh Gaya ដែលគេជឿថា ជាកន្លែងព្រះពុទ្ធ បានទទួលការត្រាស់ដឹង។ អ្នកដំណើរទាំងអស់ ដែលកំពុងតែស្ថិតលើយន្តហោះក្នុងពេលហោះហើរជាលើកដំបូងដែលភ្ជាប់ទីក្រុងហាណូយ និងហូជីមិញ ជាមួយនឹងទីក្រុងញូវដេលី ទទួលបានកាដូដ៏ស្រស់ស្អាតជាច្រើនពី Vietjet នៅលើយន្តហោះ។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសវៀតណាម ក៏មានបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោកដែលស្ថិតក្នុងបញ្ជីរបស់អង្គការយូណេស្កូ និងតំបន់ឆ្នេរដ៏ស្រស់ស្អាតជាច្រើនកន្លែងផងដែរ ដែលនឹងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកពីប្រទេសឥណ្ឌា។ រដ្ឋធានីហាណូយ គឺជាទីក្រុងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យ ប្រជុំដោយវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប និងបរិយាកាសដ៏ពិសេសប្លែកពីគេ។ ក្នុងនាមជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច ហិរញ្ញវត្ថុ និងទេសចរណ៍ធំជាងគេបំផុតរបស់ប្រទេសវៀតណាម ទីក្រុងហូជីមិញ ក៏ជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ល្អប្រណិតមួយផងដែរ និងទីក្រុងមួយ ដែលភ្ញៀវទេសចរណ៍នឹងរកឃើញពីសម្រស់ដ៏ស្រស់ស្អាត ក៏ដូចជាភាពរស់រវើក និងពោរពេញដោយថាមពលរបស់ទីក្រុងនេះ។ សំបុត្រទាំងអស់អាចរកជាវបានតាមរយៈបណ្តាញទាំងអស់របស់ Vietjet តាមរយៈគេហទំព័រ www.vietjetair.com កម្មវិធីដំឡើងលើទូរស័ព្ទ «Vietjet Air» នៅលើបណ្តាញសង្គម Facebook តាមរយៈ www.facebook.com/vietjetcambodia (ដោយគ្រាន់តែចុចត្រង់ប្រអប់ «Booking»)។ ក្រៅពីនេះ អតិថិជនក៏អាចកក់សំបុត្រហោះហើរតាមរយៈលេខទូរសព្ទ +8419001886 និងភ្នាក់ងារផ្លូវការ/ការិយាល័យលក់សំបុត្ររបស់ Vietjet។ ការទូទាត់ផ្សេងៗ អាចធ្វើឡើងយ៉ាងងាយស្រួលជាមួយនឹង Visa/ MasterCard/ AMEX/ JCB/ KCP/UnionPay។ អគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំឥណ្ឌា លោក Pham Sanh Chau ដែលស្ថិតក្នុងសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណី ចូលរួមពិធីសម្ពោធការហោះហើរជាលើកដំបូងរបស់ Vietjet ពីទីក្រុងញូវដេលី ទៅកាន់ទីក្រុងហាណូយ និងហូជីមិញ។ នាឱកាសនេះផងដែរ អ្នកដំណើរទាំងអស់ក៏អាចស្វែងរកសំបុត្រក្នុងប្រមូសិនរាប់លានសន្លឹក ដែលមានតម្លៃត្រឹមតែ ០ (សូន្យ) ដុល្លារអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់រាល់ផ្លូវហោះហើរអន្តរជាតិទាំងអស់របស់ Vietjet នៅថ្ងៃមាសចំនួន៣ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១០ ដល់ទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ អំឡុងពេលម៉ោងមាស ពោលគឺចន្លោះម៉ោង ១២:០០ ថ្ងៃត្រង់ និងម៉ោង ២:០០ រសៀល (GMT+7) ខណៈដែលពេលវេលានៃការហោះហើរមានសុពលភាពចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ កម្មវិធីប្រមូសិនដ៏ធំបំផុតដែលមានឈ្មោះថា «ហោះហើរទូទាំងអាស៊ី និងស្វែងរកឱកាសឈ្នះយន្តហោះធ្វើពីមាសសុទ្ធទម្ងន់១គីឡូក្រាម» នៅតែបន្តផ្តល់ឲ្យនៅលើគេហទំព័រ flyforlove.vietjetair.com រួមជាមួយនឹងរង្វាន់ដ៏គួរឲ្យទាក់ទាញរាប់ពាន់រង្វាន់។ ជាមួយនឹងការផ្តល់ជូនតម្លៃដ៏សមហេតុផល និងកម្មវិធីប្រមូសិនដ៏គួរឲ្យទាក់ទាញជាច្រើន ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Vietjet បង្កើតបទពិសោធហោះហើរប្រកបដោយការចងចាំសម្រាប់អ្នកដំណើរ នៅលើយន្តហោះថ្មី ជាមួយនឹងកៅអីអង្គុយប្រកបដោយផាសុខភាព ជម្រើសនៃមុខម្ហូបដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ និងក្តៅៗចំនួន៩មុខ ដែលបម្រើជូនដោយបុគ្គលិកស្រស់ស្អាត និងរួសរាយរាក់ទាក់ ហើយក៏មានការផ្តល់ជូនសេវាបន្ថែមដ៏ទំនើបដ៏គួរឲ្យទាក់ទាញជាច្រើនទៀតផងដែរ៕ អគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំឥណ្ឌា លោក Pham Sanh Chau ដែលស្ថិតក្នុងសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណី ចូលរួមពិធីសម្ពោធការហោះហើរជាលើកដំបូងរបស់ Vietjet ពីទីក្រុងញូវដេលី ទៅកាន់ទីក្រុងហាណូយ និងហូជីមិញ។ () មិនរាប់បញ្ចូលពន្ធ និងតម្លៃផ្សេងៗ (*) មិនរាប់បញ្ចូលថ្ងៃសម្រាកបុណ្យជាតិ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	(ទីក្រុងហូជីមិញ ថ្ងៃទី៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩)៖ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Vietjet បានចាប់ផ្តើមបើកផ្លូវហោះហើរត្រង់ចំនួន២ខ្សែជាផ្លូវការ ពីទីក្រុងហាណូយ និងទីក្រុងហូជីមិញ ទៅកាន់ទីក្រុងញូវដេលី កាលពីសប្តាហ៍មុន ។ ជាមួយនឹងផ្លូវហោះហើរទាំង២នេះ Vietjet ក្លាយជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដំបូងគេ ដែលភ្ជាប់មជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងទេសចរណ៍ដ៏ធំបំផុតចំនួន២ របស់វៀតណាម ជាមួយនឹងរដ្ឋធានីដ៏ស្រស់ស្អាត និងមានលក្ខណៈពិសេសប្លែកគឺ ញូវដេលី របស់ឥណ្ឌា។ ក្នុងពេលបើកសម្ពោធផ្លូវហោះហើរទាំងនេះ អ្នកដំណើរទាំងអស់ សុទ្ធសឹងទទួលបានកាដូអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ស្រស់ស្អាតជាច្រើន ពីថ្នាក់ដឹកនាំ និងបុគ្គលិកលើយន្តរបស់ Vietjet។
សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជានឹងបញ្ជូនក្រុមបាល់ទាត់ដែលកំពុងប្រកបអាជីបក្នុងលីកកំពូលកម្ពុជាចំនួន២ រួមមានបឹងកេត និងណាហ្គាវើល ដើម្បីចូលរួមប្រកួតដណ្តើមជើងឯកប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍ពានរង្វាន់ RHB Singapore Cup ប្រចាំឆ្នាំ២០១៧។ ការប្រកួតនេះនឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧ នៅលើទឹកដីសិង្ហបុរី ខាងមុននេះ។ នេះជាលើកទី២០ហើយដែលប្រទេសសិង្ហបុរីបានរៀបចំឲ្យមានការប្រកួតពានរង្វាន់ RHB Singapore Cup តែវាលើកទី២សម្រាប់ក្រុមបឹងកេតអង្គរ និងជាលើក៣សម្រាប់ក្រុមណាហ្គាវើល។ ក្រៅពីក្រុមទាំងនេះ ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង និងភ្នំពេញក្រោនក៏ធ្លាប់ចូលរួមផងដែរ ក្នុងនោះស្វាយរៀងធ្លាប់ចូលរួមចំនួន២ និងភ្នំពេញក្រោនចំនួន៧ដង។ គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០១៦ សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា បានបញ្ជូនក្រុមណាហ្គាវើលតែមួយប៉ុណ្ណោះឲ្យចូលរួម។ តែក្រុមតំណាងកម្ពុជាមួយនេះ បានធ្លាក់ត្រឹមវគ្គជម្រុះដំបូង ក្រោយចាញ់ក្រុម Global FC របស់ហ្វីលីពីនក្នុងលទ្ធផល ៥-០។ កាលនោះក្រុម Albirex Niigata របស់ជប៉ុនជាម្ចាស់ជើងឯក រីឯជើងឯករងបានទៅក្រុម Tampines Rovers របស់ម្ចាស់ផ្ទះសិង្ហបុរី និងលេខ៣បានទៅក្រុម Ceres-La Salle របស់ហ្វីលីពីន៕	ក្រុមបាល់ទាត់បឹងកេតអង្គរ និងណាហ្គាវើល នឹងដៃគ្នាទៅប្រជែងក្នុងពានរង្វាន់ RHB Singapore Cup ប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ នៅប្រទេសសិង្ហបុរី នាចុងខែឧសភា ខាងមុខនេះ។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងសរបស់សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា(FFC) ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមេសា កន្លងទៅ។
ការលើកឡើងរបស់លោក វ៉ា គឹមហុង គឺនៅក្នុងវេទិកាផ្សព្វផ្សាយពីការងារខណ្ឌសីមា និងការបោះបង្គោលព្រំដែនគោកកម្ពុជា-វៀតណាម ដែលរៀបចំឡើងនៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នាថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០។ ក្នុងវេទិកានោះ លោក បានបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏មោះមុតរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដើម្បីសម្រេចបានព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-វៀតណាម ដោយឈរលើមូលដ្ឋានគោរពឯករាជ្យ អធិបតេយ្យ និង បូរណភាពដែនដីរវាងគ្នានិងគ្នា។ ប្រធានគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនរូបនេះ ថ្លែងដូច្នេះថា៖«វេទិកាផ្សព្វផ្សាយរបស់យើង នាពេលនេះ និងបានជាជំនួយស្មារតីបន្ថែមទៀតដល់ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី និង តំណាងអង្គការសង្គមស៊ីវិល ឲ្យកាន់តែយល់ច្បាស់ពីការងារខណ្ឌសីមានិងបោះបង្គោលព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម និងពីសុឆន្ទៈដ៏មុតស្រួចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា ឲ្យបានស្ថិតស្ថេរ គង់វង្ស មិនឲ្យបាត់បង់សូម្បីតែ១មិល្លីម៉ែត្រ ដូចដែលសម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានប្រកាសជាញយៗនោះ»។ យ៉ាងណា លោក នៅតែមើលឃើញថា មានមនុស្សមួយចំនួន តែងព្យាយាមបំភ្លៃការពិតពីរឿងព្រំដែន ហើយញុះញង់ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ ស្រែកតវ៉ានិងចោទលើរដ្ឋាភិបាល ថាធ្វើឲ្យបាត់ដីស្រែទៅវៀតណាម ដូចជាករណីនៅឃុំត្រពាំងផ្លុង ស្រុកពញ្ញាក្រែក ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ជាដើម។ លោក អំពាវនាវឲ្យអ្នកចូលរួមក្នុងវេទិកានោះ ជួយផ្សព្វផ្សាយនិងពន្យល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីឲ្យយល់ដឹងច្បាស់អំពីព្រំដែន និងចូលរួមទប់ស្កាត់ព័ត៌មានញុះញង់អំពីព្រំដែន។ គណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែន រៀបចំវេទិកាខាងលើ តាមការណែនាំរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រាប់ឲ្យរៀបចំវេទិកាផ្សព្វផ្សាយពីរឿងព្រំដែន បន្ទាប់ពីលោក រ៉ុង ឈុន ជាសកម្មជនដ៏លេចធ្លោ បានចុះជួបប្រជាពលរដ្ឋ នៅឃុំត្រពាំងផ្លុង និងដើរមើលតាមព្រំដែន។ លោក រ៉ុង ឈុន បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ដោយអះអាងថា ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួននៅតំបន់នោះ បានបាត់ដីធ្លីទៅវៀតណាម ហើយតំបន់ខ្លះទៀតនៅជាប់ព្រំដែន ត្រូវបានវៀតណាម រំកិលចូលមកដីកម្ពុជា។ លោក សរសេរក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា ព័ត៌មានទាំងនេះ គឺប្រជាពលរដ្ឋ ជាអ្នករាយការណ៍ដល់លោក។ ក្រោយមក លោក ក៏ត្រូវចាប់ខ្លួន ហើយបច្ចុប្បន្ន កំពុងជាប់ឃុំនៅពន្ធនាគារព្រៃស ក្រោមការចោទប្រកាន់ថា លោក បានបំភ្លៃពីរឿងព្រំដែន។ បន្ថែមពីនេះ វេទិកាខាងលើ ក៏ដើម្បីបំភ្លឺបន្ថែមដែរ ពីការបោះពុម្ពផែនទីថ្មីខ្នាត ១/២៥ ០០០ រវាងកម្ពុជា-វៀតណាម។ មជ្ឈដ្ឋានខ្លះ ពិសេសក្រុមអ្នកប្រឆាំង វាយប្រហារថា ផែនទីថ្មីនេះ ធ្វើឲ្យកម្ពុជា បាត់ដីទៅវៀតណាម។ ព្រំដែនរវាងកម្ពុជានិងវៀតណាម មានប្រវែងប្រមាណជា១២៧០ គីឡូម៉ែត្រ។ បច្ចុប្បន្ន ការបោះបង្គោលព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំង២ សម្រេចបាន៨៤ភាគរយហើយ ដោយនៅសល់តែ១៦ភាគរយទៀតប៉ុណ្ណោះ។ ផែនទីថ្មីខ្នាត ១/២៥ ០០០ គឺបង្ហាញពីការកំណត់ខណ្ឌសីមានិងការបោះបង្គោលព្រំដែន៨៤ភាគរយនេះឯង។ លោក វ៉ា គឹមហុង ប្រកាសកន្លងមកថា កម្ពុជា គ្រោងយកផែនទីថ្មីនេះ ទៅតម្កល់ទុកនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ៕	លោក វ៉ា គឹមហុង ប្រធានគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនកម្ពុជា លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានប្រឹងប្រែងដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង តាមរយៈការចរចាដោយសន្តិវិធី ហ្មត់ចត់ ច្បាស់លាស់ និង ម៉ឺងមាត់បំផុត ដើម្បីធានានូវបូរណភាពទឹកដី និងអធិបតេយ្យភាពពេញលេញ មិនឲ្យបាត់បង់ទឹកដីនោះឡើយ។
លោក David Boyd បញ្ជាក់ថា ការបំពុលខ្យល់ ទាំងក្នុងនិងក្រៅបរិវេណផ្ទះ គឺជា «ឃាតកម្មកំបាំងមុខ» ដែលទទួលខុសត្រូវសម្រាប់ការស្លាប់មុនអាយុដល់ទៅ៧លាននាក់ រៀងរាល់ឆ្នាំ រួមមានកុមារ ៦ម៉ឺននាក់។ ប្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស ក្នុងទីក្រុង ហ្សឺណែវ កាលឆ្នាំមុន អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ បានលើកឡើងថា ទោះយ៉ាងណាបញ្ហានេះ ពុំសូវទទួលការយកចិត្តទុកដាក់ ព្រោះការស្លាប់ទាំងនេះពុំកើតឡើងភ្លាមៗ ស្តែងៗឡើយ ដូចការស្លាប់ដែលបណ្តាលមកពីគ្រោះមហន្តរាយផ្សេងៗឡើយ។ តាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដែលបានចុះផ្សាយលើវេបសាយអង្គការសហប្រជាជាតិ អ្នកជំនាញទទួលបន្ទុកកិច្ចការបរិស្ថានរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ អះអាងថា៖«ជារៀងរាល់ម៉ោង មនុស្ស ៨០០នាក់ ស្លាប់ ហើយភាគច្រើនគឺរងទុក្ខដោយសារជំងឺ មហារីក ជំងឺផ្លូវដង្ហើម ឬជំងឺបេះដូង ដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់នឹងការស្រូបខ្យល់ពុល»។ លោក Boyd សង្កត់ធ្ងន់ថា ការបរាជ័យក្នុងការធានា ខ្យល់ល្អ សម្រាប់ប្រជាជន ត្រូវបានចាត់ទុកជា ការបំពានសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់ពួកគេ ក្នុងការទទួលបានបរិស្ថានដែលល្អសម្រាប់សុខភាព។ គួរបញ្ជាក់បន្តិចដែរថា សិទ្ធិនេះ ត្រូវបានទទួលស្គាល់ផ្លូវច្បាប់ពីសំណាក់រដ្ឋចំនួន ១៥៥ ហើយគួរទទួលស្គាលជាទូទាំងសកលលោក។ នេះបើតាមអង្គការសហប្រជាជាតិ។ «មនុស្សមិនអាចជៀសផុតពីការស្រូបចូលអ្វីក៏ដោយដែលមានជាតិកខ្វក់ដែលមាននៅក្នុងខ្យល់នៅក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេ ឬនៅក្នុងសហគមន៍របស់ពួកគេឡើយ»។ លោក Boyd បញ្ជាក់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា ការបំពុលខ្យល់ មាននៅគ្រប់ទីកន្លែង ដែលមួយផ្នែកធំបង្កឡើងដោយ ការដុតឥន្ធនៈហ្វូស៊ីលសម្រាប់ចរន្តអគ្គិសនី, ការដឹកជញ្ជូន និងការឡើងកម្តៅ ក៏ដូចជា មកពីសកម្មភាពឧស្សាហកម្ម ការគ្រប់គ្រងសំណល់មិនត្រឹមត្រូវ និងការអនុវត្តកសិកម្ម ជាដើម។ ទោះជាបែបនេះក្តី អ្នកជំនាញបរិស្ថានរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិរូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការបំពុលខ្យល់ ជាបញ្ហាដែលអាចបង្ការបាន។ ត្រង់នេះ លោក បានទទូចឲ្យរដ្ឋនានាគោរពតាមកាតព្វកិច្ចច្បាប់ពួកគេដើម្បីធានាបាននូវខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ ដែលចាំបាច់សម្រាប់បំពេញសិទ្ធិរស់នៅ សុខភាព ទឹកស្អាត និងអនាម័យ ផ្ទះសម្បែង និងបរិស្ថានមានសុខភាពល្អ។ លោក បានដាក់ចេញជំហានសំខាន់ៗចំនួន ៧ ដែលរដ្ឋនីមួយៗត្រូវអនុវត្តដើម្បីធានាបាននូវខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធនិងបំពេញនូវសិទ្ធិទទួលបានបរិស្ថានប្រកបដោយសុខភាពល្អដូចជា ត្រួតពិនិត្យគុណភាពខ្យល់និងផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្ស, វាយតម្លៃប្រភពនៃការបំពុលបរិយាកាស, ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានជាសាធារណៈរួមទាំងការប្រឹក្សាសុខភាពសាធារណៈ, បង្កើតច្បាប់បទប្បញ្ញត្តិបទដ្ឋានគុណភាពនិងគោលនយោបាយខ្យល់, បង្កើតផែនការសកម្មភាពគុណភាពខ្យល់នៅថ្នាក់មូលដ្ឋានថ្នាក់ជាតិ និងបើចាំបាច់កម្រិតតំបន់, អនុវត្តផែនការសកម្មភាពគុណភាពខ្យល់និងពង្រឹងស្តង់ដារ និងវាយតម្លៃវឌ្ឍនភាពហើយបើចាំបាច់ពង្រឹងផែនការដើម្បីធានាថាស្តង់ដារត្រូវបានឆ្លើយតប៕	មនុស្សជាង៦ពាន់លាននាក់ ដែលក្នុងនោះ១ភាគ៣ជាកុមារ តែងស្រូបខ្យល់កខ្វក់ខ្លាំងជាប្រចាំ ដែលបង្កហានិភ័យដល់សុខភាព សុខុមាលភាព និងជីវិតពួកគេ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកជំនាញម្នាក់នៃស្ថាប័នទទួលបន្ទុកបរិស្ថាននិងសិទ្ធិមនុស្ស នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ។ លោក អះអាងថា ការបំពុលខ្យល់ គឺជា «ឃាតកម្មកំបាំងមុខ» ដែលឆក់យកជីវិតមនុស្ស៧លាននាក់រាល់ឆ្នាំ។
១. ទទួលទានតែបៃតង មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនិងវីតាមីន C ដែលចាំបាច់សម្រាប់ពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយប្រឆាំងនឹងជំងឺផ្សេងៗ។ ប្រសិនបើចង់ចៀសផុតពីជំងឺផ្ដាសាយ ឬគ្រុនផ្ដាសាយ ចូរព្យាយាមទទួលទានតែបៃតងក្ដៅឧណ្ហៗ ១ពែងដោយអាចបន្ថែមទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ ២ស្លាបព្រាកាហ្វេចូលផង។ ២. ទទួលទានតែខ្ញី ភេសជ្ជៈនេះមិនត្រឹមតែល្អសម្រាប់បំបាត់អាការៈចង្អោរចង់ក្អួតនិងពិបាករំលាយអាហារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ល្អសម្រាប់ពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយផងដែរ។ នេះក៏ព្រោះតែខ្ញីមានលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងការរលាក។ យោងតាមវេជ្ជបណ្ឌិតជាច្រើនបានឱ្យដឹងថាការរលាកអាចបណ្ដាលឱ្យអ្នកងាយនឹងឆ្លងមេរោគ ព្រមទាំងប្រឈមមុខខ្ពស់នឹងហានិភ័យនៃបញ្ហាសុខភាពច្រើនទៀត។ ៣. ទទួលទានតែរមៀត មនុស្សភាគច្រើនជ្រើសរើសទទួលទានតែរមៀតដើម្បីទប់ទល់នឹងអាការៈឈឺសន្លាក់និងការរលាកដែលបណ្ដាលមកពីរបួស ឬការរលាកសន្លាក់។ ប៉ុន្តែថាតើអ្នកធ្លាប់ដឹងទេថា រមៀតក៏មានលក្ខណៈសម្បត្តិប្រឆាំងការរលាកដូចខ្ញីដែរ? ដូច្នេះការរួមបញ្ចូលរមៀតក្នុងរបបអាហារ ឬកាទទួលទានតែរមៀត គឺល្អណាស់សម្រាប់ពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយ។ ៤. រក្សាសំណើមនិងជាតិទឹកគ្រប់គ្រាន់ក្នុងរាងកាយ ទោះបីជារដូវភ្លៀងធ្លាក់មិនធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ក្ដៅ ប៉ុន្តែមិនមែនមានន័យថាត្រូវឈប់ទទួលទានទឹកឡើយ។ មិនថាស្ថិតក្នុងរដូវអ្វីក៏ដោយ ការទទួលទានទឹកឱ្យបានច្រើនគ្រប់គ្រាន់ គឺចាំបាច់ណាស់។ ការទទួលទានទឹកអាចជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយដោយកម្ចាត់រាល់ជាតិពុលនិងភាពកខ្វក់ដែលជះផលប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ។ ៥. រួមបញ្ចូលខ្ទឹមសក្នុងរបបអាហារ ខ្ទឹមស មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយវីតាមីនល្អ, ជាតិប្រេង ឬខ្លាញ់ចាំបាច់ និងអាស៊ីតអាមីណូ ដែលជួយប្រយុទ្ធប្រឆាំងវីរុស និងជំងឺផ្ដាសាយ ដោយជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំនៃរាងកាយ។ លើសពីនេះទៅទៀត វាក៏ជាប្រភពនៃសមាសធាតុ allicin ដែលសម្លាប់ពពួកបាក់តេរីមិនល្អ រួមទាំងមេរោគផ្សិត។ អ្វីដែលសំខាន់នោះ គឺខ្ទឹមស គួរតែមានសភាពស្រស់ដើម្បីអាចការពារអ្នកពីជំងឺផ្សេងៗ។ ៦. គ្រប់គ្រង ឬកាត់បន្ថយស្ត្រេស គ្មានអ្វីអាចធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយឆាប់ចុះខ្សោយជាងការរស់នៅក្នុងជីវិតដែលពោរពេញទៅដោយភាពស្ត្រេសឡើយ។ អ្នកស្ត្រេសប៉ុណ្ណា ហានិភ័យនៃការកើតជំងឺផ្ដាសាយ ជាពិសេសក្នុងរដូវភ្លៀង គឺខ្ពស់ប៉ុននោះ។ ដូច្នេះដើម្បីជាការប្រសើរចូរព្យាយាមធ្វើសកម្មភាពណាស់ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយកម្រិតនៃភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍របស់អ្នកបាន។ ៧. គេងឱ្យបានច្រើនគ្រប់គ្រាន់ មិនត្រឹមតែប្រព័ន្ធភាពស៊ាំប៉ុណ្ណោះទេដែលទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ ការគេងបានច្រើនគ្រប់គ្រាន់ គឺល្អណាស់សម្រាប់រក្សាសុខភាពរាងកាយទាំងមូលតែម្ដង។ ក្នុងរដូវភ្លៀងភាគច្រើននៃពួកយើងប្រហែលជាមិនពិបាកនឹងគេងលក់ឡើយ។ ៨. រក្សាកម្ដៅ និងភាពស្ងួតនៃរាងកាយ ចូរប្រាកដថាអ្នកបានការពារខ្លួនពីទឹកភ្លៀង និងអាកាសធាតុត្រជាក់បានល្អដើម្បីអាចចៀសផុតពីបញ្ហាសុខភាព។ ក្នុងករណីទទឹកទឹកភ្លៀង ចូរប្រញាប់ផ្លាស់ប្ដូរសម្លៀកបំពាក់ និងកុំភ្លេចងូតទឹកក្ដៅឧណ្ហៗផងទើបប្រសើរ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ប្រសិនបើប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយមិនរឹងមាំទេនោះ អ្នកងាយនឹងកើតជំងឺផ្ដាសាយណាស់ក្រោយពេលត្រូវទឹកភ្លៀង។ ថាតើចង់ពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយក្នុងកំឡុងពេលរដូវភ្លៀងត្រូវធ្វើដូចម្ដេច? កុំបារម្ភ! ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីគន្លឹះងាយៗដើម្បីពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយ ៖
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានបង្ហាញក្តីរីករាយចំពោះកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់អង្គភាពនគរបាលអាស៊ានកន្លងមក ដែលអាចទប់ស្កាត់អំពើភេរវកម្មទាន់ពេលវេលា។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លើកទឹកចិត្តឲ្យនគរបាលជាតិនៃសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ ចែករំលែកបទពិសោធ និងព័ត៌មានជាមួយគ្នាទៅវិញទៅមក។ ប្រតិភូនគរបាលជាតិនៃសមាជិកអាស៊ាន អះអាងថា នឹងអនុវត្តតាមអនុសាសន៍របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការខិតខំធ្វើឲ្យអាស៊ានក្លាយទៅជាតំបន់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រកបដោយសុខដុមនីយកម្ម ស្ថិរភាព និង សន្តិភាព។ អង្គភាពនគរបាលអាស៊ាន គឺជាការរួមបញ្ចូលគ្នានៃនគរបាលជាតិនៃបណ្តាប្រទេសទាំង១០ ដែលជាសមាជិកអាស៊ាន។ នៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ អង្គភាពនគរបាលអាស៊ាន បានបើកសន្និសីទលើកទី៤០ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន លើកទឹកចិត្តឲ្យអង្គភាពនគរបាលអាស៊ាន (Aseanapol) បន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយបន្ថែមទៀត ដើម្បីទប់ស្កាត់ឲ្យខានតែបាននូវអំពើភេរវកម្មទាំងឡាយ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងប្រែក្លាយអាស៊ាន ឲ្យទៅជាតំបន់គ្មានអំពើភេរវកម្ម។ សម្តេច បានជួបប្រតិភូនគរបាលជាតិនៃបណ្ដាប្រទេសទាំង១០ ដែលជាសមាជិកអាស៊ាន នៅវិមានសន្តិភាព នាព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២២។
សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ហុងកុង (HKFA) រំពឹងថា ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិប្រេស៊ីល Everton Camargo របស់ក្លិប Lee Man នៃលីគកំពូលហុងកុង នឹងទទួលបានលិខិតឆ្លងដែនឆាប់ៗ ដើម្បីចូលរួមក្រុមក្នុងការប្រកួតមិត្តភាពជាមួយកម្ពុជា និងព្រុយណេ នៅខែកញ្ញានេះ។ Camargo វ័យ៣២ឆ្នាំ ដែលជាអ្នកស៊ុតបញ្ចូលទីច្រើនជាងគេចំនួន ១៧គ្រាប់សម្រាប់ក្រុម Lee Man នៅ Hong Kong Premier League កាលពីរដូវកាលមុន បានបញ្ចប់ការចូលសញ្ជាតិរបស់ខ្លួនឱ្យទាន់ពេលអំឡុងថ្ងៃ FIFA Day នៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ដើម្បីប្រកួតជាមួយកម្ពុជា និងព្រុយណេ។ តាមប្រភពពី HKFA គ្រូហុងកុងលោក Andersen អះអាងថា Camargo នឹងទទួលបានលិខិតឆ្លងដែននៅប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ និងជឿជាក់ថាកីឡាករប្រេស៊ីលរូបនេះ នឹងអាចចូលរួមក្រុមហុងកុង ក្នុងការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិ។ ដោយឡែក ខ្សែប្រយុទ្ធវ័យក្មេង Michael Udebuluzor បានកំណត់ឈ្មោះជាមួយក្រុមហុងកុងក្នុងការប្រកួតជម្រុះ FIFA World Cup ទល់នឹងប៊ូតង់ ក្នុងខែតុលា ក្រោយដាក់ពាក្យសុំលិខិតឆ្លងដែនរួចរាល់។ យ៉ាងណា Udebuluzor នៅរត់ការលិខិតឆ្លងដែន ជាមួយ Camargo សម្រាប់ ជំនួបមិត្តភាពទល់កម្ពុជា ដែលនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា នេះនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក។ Udebuluzor កំពុងរង់ចាំការបញ្ចប់ឯកសារដើម្បីបោះបង់សញ្ជាតិនីហ្សេរីយ៉ាជាផ្លូវការប៉ុណ្ណោះ។ កីឡាករវ័យ១៩ឆ្នាំរូបនេះ រកបាន ៨គ្រាប់ ក្នុងការប្រកួត ៧លើក ឱ្យក្រុម Ingolstadt II នៃលីគកម្រិតទី៥ របស់អាល្លឺម៉ង់ នៅរដូវកាលនេះ។ តាមរយៈការផ្សាយរបស់កាសែត South China Morning Post នៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា Udebuluzor សង្ឃឹមថារូបគេ នឹងអាចបង្ហាញខ្លួនជួយហុងកុង ក្នុងការប្រកួតជម្រុះ World Cup នៅខែតុលា៕	គ្រូបង្វឹកក្រុមកីឡាបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិហុងកុងលោក Jorn Andersen កំពុងធ្វើការលើការបញ្ចូលខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើមប្រេស៊ីល Everton Camargo និងនីហ្សេរីយ៉ា Michael Udebuluzor ជួយក្រុមហុងកុង ក្នុងការប្រកួតមិត្តភាពអន្តរជាតិទល់កម្ពុជា និងវគ្គជម្រុះ FIFA World Cup តំបន់អាស៊ី ឆ្នាំ២០២៣។ Camargo នៅរង់ចាំតែទទួលលិខិតឆ្លងដែនប៉ុណ្ណោះ ខណៈ Udebuluzor នៅធ្វើលិខិតបោះបង់សញ្ជាតិនីហ្សេរីយ៉ា។
ការតវ៉ាមិនព្រមបង់គ្រប់ចំនួន ឬទាមទារបង់តែ៥០ភាគរយ ព្រោះ អាណាព្យាបាលបានលើកហេតុផលថា ការសិក្សាពីចម្ងាយមានគុណវិបត្តិច្រើន ក្នុងនោះមាន ដូចជា៖ សិស្សនិស្សិត មិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ស្តាប់គ្រូប៉ុន្មានឡើយ ជាពិសេស កុមារតូចៗ។ សិស្សនិស្សិតខ្លះ បើកតែកុំព្យូទ័រចោល រីឯអាម្មណ៍ មិនដឹងជាហោះហើរទៅដល់ទីណាឡើយ។ សិស្សនិស្សិតខ្លះទៀត បើកកុំព្យូទ័របណ្តើរ រៀនបណ្តើរ ស្តាប់ចំរៀងបណ្តើរ ពិសានេះ ឬនោះបណ្តើរ ជួនកាលស្តាប់គ្រូផង ឈែតជាមួយមិត្តភក្តិផង។ ប្រសិទ្ធភាពនៃការសិក្សាពីចម្ងាយ មានកម្រិតទាប ជាពិសេស សម្រាប់កុមារតូចៗ។ ម្យ៉ាងទៀត អាណាព្យាបាលលើកហេតុថា សាលាមិនចំណាយផ្នែករដ្ឋបាល ចំណាយលើទឹក ភ្លើង។ល។ ម្យ៉ាងទៀត អាណាព្យាបាលបានលើកហេតុផលថា ពួកគេក៏កំពុងប្រឈមនឹងការធ្លាក់ចុះនៃប្រាក់ចំណូលដែរ ព្រោះ ជំនួញពួកគេមិនដំណើរការ។ ដូច្នេះ សាលាត្រូវតែបញ្ចុះតម្លៃយ៉ាងតិច៥០%។ ឆ្លើយតបទៅនឹងការទាមទាររបស់អាណាព្យាបាលវិញ អ្នកជំនួញក្នុងវិស័យអប់រំបានពន្យល់ថា ជំនួញក្នុងវិស័យអប់រំនេះ មិនចំណេញច្រើនទេ។ អ្នកជំនួញក្នុងវិស័យអប់រំបានពន្យល់ថា ជាទូទៅក្នុងពេលធម្មតា សាលាត្រូវចំណាយលើប្រាក់បៀវត្សរ៍ អគារ ទឹក ភ្លើង រដ្ឋបាល ថ្លៃបណ្តុះបណ្តាលគ្រូ ការស្រាវជ្រាវ ទីផ្សារ ទំនាក់ទំនងសាធារណៈ ថ្លៃបង់រំលោះបំណុល។ល។ ហើយនេះ គេនៅមិនទាន់គិតពីការចំណាយផ្សេងៗទៀតផង។ ម្ចាស់សាលាឯកជន ឬអ្នកជំនួញក្នុងវិស័យអប់រំ បានបន្តពន្យល់ទៀតថា ការសិក្សាពីចម្ងាយធ្វើឲ្យសាលាបន្តចំណាយច្រើនគួរសម និងស្មុគស្មាញបន្ថែមទៀត ព្រោះ សាលាត្រូវបន្តធ្វើការងាររដ្ឋបាលសម្របសម្រួលជាមួយអាណាព្យាបាលច្រើនជាងមុន ជាពិសេស ជាមួយសិស្សតូចៗ។ ម្យ៉ាងទៀត សាលាត្រូវបណ្តុះបណ្តាលគ្រូមួយចំនួនដែលមិនសូវចេះបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។ លើសពីនេះទៅទៀត សាលាខ្លះត្រូវវិនិយោគបន្ថែមលើប្រព័ន្ធសិក្សាពីចម្ងាយនេះថែមទៀតផង។ អំណះអំណាងដែលលើកឡើងខាងលើសុទ្ធតែសមហេតុសមផលទាំងអស់។ តើអ្វីទៅជាដំណោះស្រាយ? អ្នកជំនាញនៅក្នុងវិស័យអប់រំបានផ្តល់គំនិតថា ក្នុងបរិបទប្រឈមដ៏លំបាកនេះ ដំណោះស្រាយដែលល្អបំផុត គឺ ទី១ សាលាឯកជនគួរបញ្ចុះតម្លៃប្រមាណជា២០ទៅ៣០% មានន័យថា អាណាព្យាបាលទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃពីសាលាពី២០ទៅ៣០%។ បុគ្គលិកសិក្សាគ្រូបង្រៀនគួរទទួលប្រាក់ខែតែពី៦០ទៅ៧០% មានន័យថា ពួកគាត់បញ្ចុះតម្លៃប្រាក់ខែពី៣០ទៅ៤០%។ ម្ចាស់អគារអាជីវកម្ម គួរតែបញ្ចុះតម្លៃពី៣០ទៅ៥០%។ អ្នកជំនាញវិស័យអប់រំបានបញ្ជាក់ថា រូបមន្តខាងលើនេះ គឺជាដំណោះស្រាយយោគយល់គ្នាល្អបំផុតក្នុងគ្រាប្រឈមដ៏លំបាកសម្រាប់គ្រប់ភាគី៕	ភ្នំពេញ៖ អាណាព្យាបាលមួយចំនួន និងម្ចាស់សាលាឯកជនមួយចំនួន បាន និងកំពុងប្រឈមមុខដាក់គ្នាក្នុងបរិបទវិបត្តិមេរោគកូវីដ១៩។ រឿងរ៉ាវកើតឡើងបន្ទាប់ពីសាលាបិទទ្វារ និងការដាក់ឲ្យដំណើរការ ការសិក្សាពីចម្ងាយដោយសារការរាតត្បាតនៃជំងឺមេរោគកូវីដ១៩។ តើអ្វីទៅជាដំណោះស្រាយ?
ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំអាមេរិកបានស្រាវជ្រាវ និងរកឃើញក្រុមហ៊ុនមួយ បានផលិតគុយទាវដោយប្រើឈ្មោះជាភាសាវៀតណាម ដែលប្រែជាភាសាខ្មែរថា«ផលិតផលគុយទាវភ្នំពេញ» និងបានប្រើប្រាស់រូបសញ្ញាអង្ករវត្ត នៅលើកញ្ចប់ ផលិតផលគុយទាវនោះ និងបានចែកចាយនៅទីផ្សារអាស៊ី ក្នុងតំបន់ឆ្នេរខាងកើតសហរដ្ឋអាមេរិក។ ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំសហរដ្ឋអាមេរិក បានចុះទៅណែនាំដល់ក្រុមហ៊ុននោះហើយ។ ក្នុងករណីដែលក្រុមហ៊ុននោះ មិនព្រមអនុវត្តតាមការណែនាំនោះ ស្ថានទូតនឹងចាត់វិធានការតាមច្បាប់។ ស្ថានទូតកម្ពុជាបានចាត់ទុកការប្រើប្រាស់ពាក្យ និងម៉ាក ផលិតផលគុយទាវភ្នំពេញ និងបានប្រើប្រាស់រូបសញ្ញាអង្ករវត្ត នៅលើកញ្ចប់នោះ គឺជាការរំលោភបំពានលើបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់របស់កម្ពុជា រួមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀង និងសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ និងបានធ្វើឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់ភាន់ច្រឡំ អំពីប្រភពដើមនៃផលិតផលគុយទាវ។ ស្ថានទូតកម្ពុជាបានអំពាវនាវដល់ពលរដ្ឋ និងនិស្សិតខ្មែរដែលកំពុងស្នាក់នៅប្រទេសសហរដ្ឋអាមេរិក បញ្ឈប់ប្រើប្រាស់ផលិតផលគុយទាវប្រភេទនេះទៀត។ ស្ថានទូតណែនំាដល់ពលរដ្ឋ និងនិស្សិត ក្នុងករណីប្រទះឃើញនូវផលិតផលក្លែងក្លាយ គឺត្រូវត្រូវរាយការណ៍ព័ត៌មានមកស្ថានទូត ដើម្បីទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់ផលិតផលក្លែងក្លាយ៕ អត្ថបទទាក់ទង កម្ពុជាកំពុងស្វែងរកក្រុមហ៊ុនបរទេសមួយ ដែលដាក់រូបអង្គរវត្តលើផលិតផលគុយទាវ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត	ភ្នំពេញ៖ ស្ថានទូតកម្ពុជាប្រចាំអាមេរិក ព្រមានចាត់វិធានការដល់ក្រុមហ៊ុនមួយ ដែលផលិតគុយទាវមួយប្រភេទ ហើយប្រើប្រាស់រូបសញ្ញា«ផលិតផលគុយទាវភ្នំពេញ និងរូបសញ្ញាប្រាសាទអង្គរវត្ត» ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីកម្ពុជា។
រុស្ស៊ីបានចោទអាមេរិកថាកំពុងចាក់សាំងលើភ្លើងតាមរយៈការបញ្ជូនអាវុធទៅឲ្យកម្លាំងរដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនក្នុងគោលដៅទប់ទល់សកម្មភាពពួកឧទ្ទាម និងការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ី។ រុស្ស៊ីនិយាយថា ការបន្តផ្គត់ផ្គង់អាវុធទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងគៀវ នឹងធ្វើឲ្យជម្លោះនៅភាគខាងកើតកាន់តែរាលដាលខ្លាំងឡើងមិនខាន។ រុស្ស៊ីក៏ព្រមានដែរថាអាមេរិកនឹងមិនអាចគេចផុតពីការទទួលខុសត្រូវឡើយ បើស្ថានការណ៍ធ្លាក់ទៅរកស្ថានភាពមិនល្អនោះ។ លោក Mikhail Ulyanov មន្ត្រីក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ីបែបឌឺដងឲ្យអាមេរិកថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនសម្រេចចិត្តបញ្ជូនអាវុធបន្ថែមទៅឲ្យអ៊ុយក្រែន ព្រោះពួកគេយល់ថាស្ថានការណ៍នៅភាគកើតមិនទាន់អាក្រក់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយ ដូច្នេះត្រូវតែចាក់សាំងបន្ថែមទៀត។ បើតាមសារព័ត៌មាន RT លោក Ulyanov បញ្ជាក់ថា ទោះជាអាវុធទាំងនោះមានគោលដៅការពារខ្លួនមែន តែវាក៏បានរុញច្រានស្ថានការណ៍កាន់តែអាក្រក់ដែរ។ រដ្ឋាភិបាលក្រុងគៀវ អត់ត្រូវប្រយុទ្ធជាមួយអ្នកណាឡើយ ព្រោះកម្លាំងឧទ្ទាមផ្ដាច់ខ្លួននៅភាគខាងកើតគ្មានគោលដៅពង្រីកទឹកដីដែលពួកគេកំពុងគ្រប់គ្រងឡើយ។ នេះគឺជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់លោក Ulyanov ។ លោកបន្តទៀតថា ការបញ្ជូនអាវុធលើកនេះអាចនាំឲ្យគេគិតថាអាមេរិកកំពុងលើកទឹកចិត្តទង្វើបង្ករឿង ក៏ដូចជាធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍នៅអ៊ុយក្រែនអាចយ៉ាប់យ៉ឺនជាងមុន ហើយទាំងអាមេរិក ទាំងអ៊ុយក្រែន សុទ្ធតែត្រូវទទួលខុសត្រូវលើរឿងរ៉ាវទាំងនេះ។ ការចេញមកទិតៀនរបស់ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី ធ្វើឡើងបន្ទាប់សារព័ត៌មានអាមេរិក នៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ផ្សាយថា មន្ទីរបញ្ចកោណ និងក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានរៀបចំផែនការផ្គត់ផ្គង់អាវុធជាច្រើនមុខទៅឲ្យទាហានអ៊ុយក្រែនរួមទាំងមីស៊ីលប្រឆាំងរថក្រោះផង។ មន្ត្រីអាមេរិកជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងការបរទេសអាមេរិកនិយាយថា ក្រុងគៀវចង់បានអាវុធបន្ថែម ដើម្បីការពារខ្លួនឯងពីការឈ្លានពានណាមួយរបស់រុស្ស៊ី។ អ៊ុយក្រែនបានដាក់សំណើផ្គត់ផ្គង់អាវុធទៅកាន់អាមេរិក អំឡុងពេលទស្សនកិច្ចរបស់ប្រធានាធិបតី Pedro Poroshenko ទៅកាន់អាមេរិកកាលពីខែមិថុនា។ អ៊ុយក្រែនចង់បានអាវុធបន្ថែម ដ្បិតពួកឧទ្ទាមផ្ដាច់ខ្លួននៅភាគខាងកើត ដែលលោកខាងលិចអះអាងថាទទួលបានគាំទ្រពីសំណាក់រុស្ស៊ី បន្តសកម្មភាពប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលក្រុងគៀវ។ ពួកឧទ្ទាមថែមទាំងប្រកាសផ្ដាច់រដ្ឋនៅតំបន់ដែលខ្លួនគ្រប់គ្រង ហើយដាក់ឈ្មោះថា «រុស្ស៊ីតូច» ទៀតផង៕	ក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី នៅថ្ងៃទី១ ខែសីហា បានរិះគន់អាមេរិកដែលគ្រោងបញ្ជូនអាវុធបន្ថែមទៅឲ្យរដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនដើម្បីទុកការពារខ្លួន។ រុស្ស៊ី ព្រមានថាការបញ្ជូនអាវុធនេះអាចធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍នៅអ៊ុយក្រែនកាន់យ៉ាប់យ៉ឺន ខណៈស្ថានការណ៍នៅភាគខាងកើតកំពុងដុនដាបស្រាប់ផងនោះ។ រុស្ស៊ីក៏យល់ដែរថា ការផ្គត់ផ្គង់អាវុធបន្ថែមមិនជារឿងចាំបាច់ឡើយ ព្រោះរដ្ឋាភិបាលអ៊ុយក្រែនក៏គ្មានការចាំបាច់ដើម្បីទទួលអាវុធពីអាមេរិកឡើយ។
លេខាប្រតិបត្តិនៃគណៈកម្មការប្រកួតបាល់ទាត់ជាតិ លោក ឆាំង ពិសិដ្ឋ បានបញ្ជាក់ថា ពានរង្វាន់ Fair play, អ្នកចាំទីល្អ(ស្រោមដៃមាស) និងអ្នករកគ្រាប់បាល់ច្រើនជាងគេ(ស្បែកជើងមាស)នៃពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ មិនមានការកាត់ចោលនោះទេ។ លើសពីនេះ CNCC នឹងបន្ថែមពានរង្វាន់គ្រូបង្វឹក កីឡាករមានប្រជាប្រិយ អ្នកសារព័ត៌មានដែលល្អជាងគេ និងពានរង្វាន់អ្នកគាំទ្រលើវិស័យបាល់ទាត់ជាងគេថែមទៀតផង។ លេខាប្រតិបត្តិ CNCC រូបនេះបានបន្ថែមថា ពានរង្វាន់ទាំងនេះនឹងប្រគល់ និងទទួលក្នុងកម្មវិធី Award night របស់គណៈកម្មការប្រកួតបាល់ទាត់ជាតិកម្ពុជានាថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨។ ការប្រគល់ និងទទួលនេះនឹងធ្វើរួមគ្នាជាមួយពានរង្វាន់លក្ខណឯកជននៃក្របខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគឆ្នាំ២០១៧។ សម្រាប់ការប្រកួតបាល់ទាត់ដណ្តើមពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ដែលបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរកាលពីថ្ងៃពុធ ទី២៧ ធ្នូ ឆ្នាំ២០១៧ ក្រុមព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងជាម្ចាស់ជើងឯកក្រោយយកឈ្នះណហ្គាវើល ៣-០ នាការប្រកួតវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិ។ ចំណែកក្រុមអគ្គិសនីកម្ពុជាទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ក្រោយទាត់ប៉េណាល់ទីយកឈ្នះក្រុមបឹងកេតក្នុងលទ្ធផល ៥-៤។ ក្រៅពីពាន និងមេដាយមាស ក្រុមម្ចាស់ជើងឯកព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងទទួលបានថវិកាលើកទឹកចិត្តចំនួន៨០លានរៀល រីឯក្រុមជើងឯករងណាហ្គាវើលទទួលបាន៤០លានរៀល និងក្រុមលេខអគ្គិសនីកម្ពុជាបាន២០លានរៀល។ ជាមួយគ្នានេះសម្តេច ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសកម្ពុជាបានឧបត្ថម្ភថវិកាចំនួន១០ម៉ឺនដុល្លារដល់គណៈកម្មការប្រកួតបាល់ទាត់ជាតិកម្ពុជា។ នាការប្រកួតបាល់ទាត់ពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន ឆ្នាំ២០១៦ ក្រុមក្រសួងការពារជាតិគ្រងដំណែងជើងឯកក្រោយយកឈ្នះក្រុមព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងដោយទាត់បាល់ប៉េណាល់ទី ៦-៥ ខណៈក្រុមភ្នំពេញក្រោនបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ក្រោយយកឈ្នះក្រុមស៊ីម៉ាក់ ១-០។ កាលណោះក្រុមភ្នំពេញក្រោនទទួលបានពានរង្វាន់ Fair play អ្នកចាំទីរបស់ក្រសួងការពារជាតិកីឡាករ អ៊ុំ សេរីរ័ត្ន ឈ្នះពានស្រោមដៃមាស និងកីឡាករ សួង វីរៈ របស់ក្លិបខេមបូឌានថាយហ្គឺរឈ្នះពានស្បែកជើងមាសក្រោយរកបាន២៥គ្រាប់៕	ក្រៅពីពានរង្វាន់សម្រាប់ក្រុមជើងឯក ជើងឯករង និងក្រុមចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ នៃពានរង្វាន់សម្តេច ហ៊ុន សែន និងក្របខណ្ឌលីកកំពូលកម្ពុជាប្រចាំឆ្នាំ២០១៧ ពានរង្វាន់លក្ខណៈឯកជនផ្សេងៗនឹងត្រូវប្រកាសក្នុងកម្មវិធី Award Night របស់គណៈកម្មការប្រកួតបាល់ទាត់ជាតិកម្ពុជា(CNCC)នាថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៧។
ការណែនាំឲ្យប្រើបច្ចេកវិទ្យាថ្មីនេះ ផ្តល់ជូនអតិថិជននូវមធ្យោបាយលឿនជាងមុន ក្នុងការទូទាត់ប្រាក់សម្រាប់ទំនិញរបស់ពួកគាត់ នៅផ្សារទំនើប AEON និង AEON MaxValu។ ហើយជាមួយនឹងគុណសម្បត្តិមួយ ក្នុងចំណោមគុណសម្បត្តិធំៗ នៃការទូទាត់នេះ គឺអតិថិជនអាចកាន់កាតជាប់នឹងដៃជានិច្ច ក្នុងពេលប្រតិបត្តិការ ដែលវាពិតជាមានសុវត្ថិភាពបំផុត ក្នុងការអនុវត្តគម្លាតសង្គម។ ក្រុមហ៊ុន ក៏នឹងចាប់ផ្តើមដាក់ការទូទាត់ប្រាក់ តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless នេះ នៅតាមសាខាផ្សារទំនើប AEON និង AEON MaxValu នៅទូទាំងប្រទេសផងដែរ។ អ្នកស្រី ជុំ ម៉ូនីកា នាយិកាគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន Visa ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងមានសេចក្តីសោមនស្សរីករាយណាស់ ដែលបានសហការជាមួយក្រុមហ៊ុន AEON ដើម្បីដាក់ឲ្យដំណើរការទូទាត់ តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless នៅតាមបណ្តាផ្សារទំនើបទាំងអស់ របស់ផ្សារទំនើប AEON និង AEON MaxValu នៅទូទាំងប្រទេស។ ជាមួយនឹងការទូទាត់ប្រាក់ តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless នេះ មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យប្រតិបត្តិការទូទាត់ កាន់តែងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកទិញ និងអ្នកលក់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែដោយសារតែកាតស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ម្ចាស់កាត វាក៏ផ្តល់នូវសុវត្ថិភាព ដល់ភាគីទាំងសងខាងផងដែរ ព្រោះវាកាត់បន្ថយការប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់»។ អ្នកស្រី ជុំ ម៉ូនីកា សង្ឃឹមថា ការសហការជាមួយផ្សារទំនើប AEON និង AEON MaxValu នឹងជួយជំរុញការទូទាត់តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless និងការទូទាត់តាមរយៈអេឡិចត្រូនិក ឲ្យកាន់តែទូលំទូលាយ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនាតទៅ ម្ចាស់ Visa កាត ដែលប្រើការទូទាត់ប្រាក់ តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless នៅផ្សារទំនើប AEON ដែលចំណាយចាប់ពី ២០ដុល្លារ ឡើងទៅ នឹងទទួលបានប័ណ្ណទឹកប្រាក់៣ដុល្លារ សម្រាប់ការទិញទំនិញលើកក្រោយ។ ការផ្តល់ជូននេះ មានរយៈពេលកំណត់ ហើយលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗត្រូវបានអនុវត្ត។ សូមសាកសួរព័ត៌មានលម្អិតនៅតាមទីតាំងរបស់ AEON នីមួយៗដែលមានការផ្សព្វផ្សាយពីកម្មវិធីពិសេសនេះ។ លោក ស៊ិន ពិសី ជា Director របស់ក្រុមហ៊ុន AEON បានមានប្រសាសន៍ថា៖« នៅផ្សារទំនើប AEON និង AEON MaxValu យើងផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការផ្តល់ជូនអតិថិជនរបស់យើង នូវបទពិសោធន៍ដ៏អស្ចារ្យ សម្រាប់ការដើរផ្សាររបស់ពួកគេ ហើយការផ្តល់ជូនអតិថិជនូវការទូទាត់តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless គឺស្របតាមគោលនយោបាយរបស់យើងផងដែរ។ ប្រសិនបើយើង មើលតាមស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន ការទូទាត់តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless គឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អមួយ ដែលអាចជួយធានាដល់អតិថិជនរបស់យើង ទទួលបាននូវសុវត្ថិភាព ខណៈពេលដែលពួកគេ នៅតែអាចរីករាយក្នុងការទិញទំនិញ»។ ទោះបីសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើសាច់ប្រាក់ក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រថ្មីក្នុងការទូទាត់ប្រាក់ តាមរយៈប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិក ក៏កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ ពីអ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ។ ផ្អែកលើការសិក្សា មួយចុងក្រោយរបស់ Visa អំពីឥរិយាបថក្នុងការទូទាត់ប្រាក់របស់អតិថិជនតាមរយៈការស្ទង់មតិ ៤នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្ស៥នាក់ (ស្មើនឹង៧៩ភាគរយ) មានអារម្មណ៍សុទិដ្ឋិនិយមសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ការទូទាត់ដោយមិនប្រើសាច់ប្រាក់សុទ្ធ នៅតាមហាងលក់ទំនិញ និងផ្សារទំនើបធំៗនាពេលអនាគត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ មួយភាគបីនៃប្រជាជនកម្ពុជា (ស្មើនឹង៣៣ភាគរយ) ចាប់អារម្មណ៍លើការប្រើប្រាស់កាតដែលទូទាត់តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless ហើយជាងមួយភាគបី (ស្មើនឹង៣៦ភាគរយ) ចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូនដើម្បីទូទាត់ប្រាក់តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless។ ក្នុងខណៈពេលដែលមានការកាត់បន្ថយ ទំនាក់ទំនងរវាងបុគ្គល ការទូទាត់ប្រាក់តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless ទទួលបាននូវការទាក់ទាញយ៉ាងខ្លាំង នាពេលថ្មីៗនេះ នៅជុំវិញពិភពលោក ដោយរដ្ឋាភិបាល និងអាជីវករ កំពុងតែស្វែងរកមធ្យោបាយ ដើម្បីបន្តធ្វើពាណិជ្ជកម្ម។ តាមរយៈរបាយការណ៍ការធ្វើប្រតិបត្តិការទូទាត់ របស់ Visa កាត នៅឆ្នាំ២០១៩ នៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិកបច្ចេកវិទ្យា Contactless បានក្លាយជាមធ្យោបាយសាមញ្ញ សម្រាប់ការទូទាត់រួចទៅហើយ សម្រាប់ការបញ្ជាទិញទំនិញដោយផ្ទាល់ពីអតិថិជន៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញថ្ងៃទី ១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០ - ក្រុមហ៊ុន Visa ដែលជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាទូទាត់សាច់ប្រាក់តាមប្រព័ន្ធឌីជីថលឈានមុខគេនៅក្នុងពិភពលោក បានប្រកាសពីវិធីទូទាត់ដែលរហ័ស និងមានភាពងាយស្រួលជាងមុន សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ជាមួយនឹងការចាប់ផ្តើមដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ការទូទាត់ជាមួយ Visa កាត តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា Contactless នៅផ្សារទំនើប AEON និង AEON MaxValu ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ជាមួយនឹងបច្ចេកវិទ្យាទូទាត់ថ្មីនេះ អតិថិជនអាចទូទាត់ថ្លៃទំនិញនៅកន្លែងគិតប្រាក់ ដោយគ្រាន់តែយកកាតទៅប៉ះជាមួយម៉ាស៊ីនឆូតកាតរួចជាការស្រេច ដោយមិនចាំបាច់ប្រើវិធី "ស៊ក ឬ ឆូត" ដូចមុននោះឡើយ។
សម្តេចលើកឡើងបែបនេះ ដោយសម្តេចចង់ទុកលទ្ធភាពដល់អ្នកដែលធ្លាប់ទទួលវ៉ាក់សាំង ឬអ្នកដែលត្រូវឆ្កែខាំពិតប្រាកដ ទទួលបានសេវាកម្មជាអាទិភាព ពីព្រោះកន្លងមក មានអ្នកខ្លះបានបន្ទោសពីសេវាកម្មយឺតយ៉ាវរបស់វិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រ និងក្រសួងសុខាភិបាល។ សម្រាប់អ្នកដែលមិនត្រូវបានឆ្កែខាំ សម្តេចបានស្នើថា កុំឲ្យមានការព្រួយបារម្ភ ប៉ុន្តែពួកគាត់អាចរង់ចាំពិគ្រោះយោបល់ជាមូយគ្រូពេទ្យជំនាញតាមក្រោយ៕	នារយៈពេលចុងក្រោយនេះ ពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើននាក់ បានទៅសុំសេវាចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺឆ្កែឆ្កួតនៅវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រកម្ពុជា ពោលគឺបន្ទាប់ពីមានករណីស្លាប់កុមារីម្នាក់។ នាទិវាជាតិទីក្រុងស្អាតលើកទី៧ដែលរៀបចំនៅសណ្ឋាគារសុខា សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានស្នើសុំទៅពលរដ្ឋទាំងអស់កុំឲ្យមានការតក់ស្លុត ជាពិសេសអ្នកដែលមិនត្រូវបានឆ្កែ ឬសត្វផ្សេងខាំ។
១. កម្ចាត់អង្គែ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺកាត់ក្រូចឆ្មារទុំមួយផ្លែជា ២ កំណាត់ច្របាច់យកទឹក។ បន្ទាប់មកលាបទឹកក្រូចឆ្មារផ្ទាល់លើស្បែកក្បាលដោយម៉ាស្សាថ្នមៗសម្រាប់រយៈពេលពី ២ ទៅ ៣ នាទីនិងទុកចោលសម្រាប់រយៈពេលពី ៥ ទៅ ១០ នាទី។ លាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកត្រជាក់។ មុននឹងលាបពេញលើស្បែកក្បាល អ្នកគួរប្រើប្រាស់ទឹកក្រូចឆ្មារត្រឹមតែបន្តិចទុកជាការសាកល្បងសិនដើម្បីប្រាកដថាវាមិនបង្កការរលាកដល់ស្បែក។ ២. បង្កើនការលូតលាស់នៃសក់ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ ១ ផ្លែជាមួយទឹកធម្មតាបន្តិច។ កូរឱ្យសព្វ សឹមលាបល្បាយលើស្បែកក្បាលនិងសក់ដោយម៉ាស្សាថ្នមៗសម្រាប់រយៈពេល ៥ នាទី។ ទុកចោលលើស្បែកក្បាលសម្រាប់រយៈពេលពី ៨ ទៅ ១០ នាទីសឹមលាងសម្អាតចេញ ហើយកក់សក់និងប្រើប្រាស់ក្រែមបន្ទន់ដូចពេលធម្មតា។ អនុវត្តឱ្យបាន ២ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ៣. ទប់ទល់បញ្ហាសក់ឡើងប្រេងខ្លាំង ច្របាច់ក្រូចឆ្មារ ២ ផ្លែយកទឹកលាយជាមួយទឹកធម្មតា ២ ពែងនិងទឹកឃ្មុំ ៣ ស្លាបព្រាកាហ្វេ។ កូរអោយសព្វសឹមលាបម៉ាស្សាល្បាយលើស្បែកក្បាលនិងសក់សម្រាប់រយៈពេលពី ២ ទៅ ៣ នាទី។ ទុកចោលសម្រាប់រយៈពេល ៥ នាទីសឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកក្ដៅឧណ្ហៗ។ អនុវត្តអោយបានយ៉ាងហោចណាស់ ៣ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍។ ៤. ផ្ដល់សំណើមដល់សក់ អ្វីដែលអ្នកត្រូវធ្វើ គឺគ្រាន់តែលាយស៊ុត ១ គ្រាប់ជាមួយប្រេងអូលីវ ១ ស្លាបព្រាបាយនិងទឹកក្រូចឆ្មារស្រស់ចំនួនម្ខាង។ កូរឱ្យសព្វ សឹមលាបល្បាយលើស្បែកក្បាលនិងសក់ រួចទុកចោលរហូតដល់ស្ងួត សឹមលាងសម្អាតចេញជាមួយទឹកធម្មតា៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ភាគច្រើននៃពួកយើងសុទ្ធតែស្គាល់និងធ្លាប់ដឹងពីអត្ថប្រយោជន៍នៃក្រូចឆ្មារចំពោះសុខភាព ប៉ុន្តែប្រហែលជាមិនដែលចាប់អារម្មណ៍ទេថាវាក៏អាចផ្ដល់ផលល្អៗចំពោះសុខភាពសក់ផងដែរ។ ប្រើប្រាស់យ៉ាងដូចម្ដេចទៅ? កុំបារម្ភ! ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីវិធីងាយៗប្រើប្រាស់ក្រូចឆ្មារដោះស្រាយបញ្ហាសក់ផ្សេងៗ ៖
ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានទៅដល់កោះហាវ៉ៃនៅថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ក្នុងទស្សនកិច្ចរយៈពេល១២ថ្ងៃនៅទ្វីបអាស៊ី។ អំឡុងពេលទស្សនកិច្ចលើកទីមួយនេះ លោក ត្រាំ នឹងទស្សនកិច្ចនៅជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និងចិន ដោយមានបញ្ហាកូរ៉េខាងជើងជាប្រធានសំខាន់។ បន្ទាប់មកលោក ត្រាំ នឹងបន្តដំណើរទៅកាន់តំបន់អាស៊ានពីរ គឺវៀតណាម ដើម្បីចូលរួមប្រជុំ APEC និងទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋ និងហ្វីលីពីន ដើម្បីប្រជុំអាស៊ាន។ បន្ទាប់ពីយន្តហោះ Air Force One ចុះចតមូលដ្ឋានអាកាស Hickam នៃកោះហាវៃរួចមក លោក ត្រាំ ក៏បន្តដំណើរទៅកាន់បន្ទាយទ័ព Camp Smith ដើម្បីស្ដាប់ព័ត៌មានសម្ងាត់ពីមេទ័ពប្រចាំតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលគេជឿថា គ្មានអ្វីក្រៅពីរបាយការណ៍ទាក់ទងសកម្មភាពរបស់កូរ៉េខាងជើង និងសន្តិសុខតំបន់ឡើយ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបនេះក៏ទៅកាន់ Pearl Harbor កន្លែងដែលកងទ័ពជប៉ុនវាយប្រហារកាលពីសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ព័ត៌មាន Reuters ។ ច្បាស់ណាស់ថា ដំណើរទស្សនកិច្ចប្រវត្តិសាស្ត្ររយៈពេលវែងបំផុតមួយរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ក្នុងរយៈពេលជាង ២៥ឆ្នាំ បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជំហរមិនងាករេរបស់អាមេរិកក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយតំបន់អាស៊ីផង។ លោក ត្រាំ នឹងទៅ Danang ដោយចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំ APEC និងទៅហាណូយដើម្បីបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការ។ បន្តមកទៀតលោកនឹងទៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន នៅរដ្ឋធានីម៉ានីលផង។ យ៉ាងណាមិញ នៅហ្វីលីពីន លោក ត្រាំ នឹងមិនចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ាដែលមានវត្តមានដឹកនាំមហាអំណាចពិភពលោជាច្រើនឡើយ។ ព័ត៌មានដែលពាក់ព័ន្ធការមិនចូលរួមកិច្ចប្រជុំអាស៊ីបូព៌ារបស់ប្រធានាធិបតី ត្រាំ បានក្លាយប្រធានបទក្តៅ ហើយមានការវាយតម្លៃថា អវត្តមានលោកត្រាំ បញ្ជាក់ថា រដ្ឋបាលនេះមិនចាប់អារម្មណ៍តំបន់អាស៊ីឡើយ។ ទាក់ទងបញ្ហានេះ មន្ត្រីអាមេរិកនិយាយថា ទស្សនកិច្ច១២ថ្ងៃនៅអាស៊ី ជាភស្តុតាងបង្ហាញពីនយោបាយរបស់លោក ត្រាំ រួចស្រេចហើយ។ នៅថ្ងៃទី៤ ខែវិច្ឆិកា លោក ត្រាំ នឹងហោះទៅកាន់ក្រុងតូក្យូ រួចបន្តទៅក្រុងសេអ៊ូល ដើម្បីស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្ររួមគ្នាស្ដីពីបញ្ហាកូរ៉េខាងជើង មុននឹងពិភាក្សាបញ្ហាដដែលនេះជាមួយក្រុងប៉េកាំង។ កន្លងមក លោក ត្រាំ ធ្លាប់សរសើរចិនថាបានជួយដាក់បន្ទុកលើកូរ៉េខាងជើង ប៉ុន្តែក៏បង្ហាញការមិនពេញចិត្តដូចគ្នា ព្រោះសកម្មភាពរបស់ចិនមិនទាន់ដល់ចំណុចដែលខ្លួនចង់បាន និងស្នើឲ្យចិនដាក់សម្ពាធបន្ថែមទៀតលើមិត្តរបស់ខ្លួន៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ បានចាប់ផ្ដើមទស្សនកិច្ចរយៈពេលវែងនៅតំបន់អាស៊ី ដែលជាសញ្ញាបង្ហាញការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់អាមេរិកក្នុងការបន្តនោយបាយរបស់ខ្លួននៅទ្វីបមួយនេះ។ បញ្ហានុយក្លេអ៊ែកូរ៉េខាងជើងនឹងជារបៀបសំខាន់ជាងគេក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចលើកដំបូងនេះ ដោយលោកនឹងយកទៅពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំចិន កូរ៉េខាងត្បូង និងជប៉ុនផងដែរ។ តាមគម្រោង លោក ត្រាំ នឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំប្រចាំជាច្រើនផង។
ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ កំពុងដំណើរការប្រឡងនៅថ្ងៃទី២១ សីហានេះ។ ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំនេះ នៅតែបន្តរឹតបន្តឹងដូចទៅនឹងបណ្ដាឆ្នាំមុនៗកន្លងទៅដដែល ដោយមានការចូលរួមពីអ្នកសង្កេតការណ៍ជាច្រើននាក់ រួមទាំងកម្លាំងសមត្ថកិច្ច កងកម្លាំងប្រអប់អាវុធជាដើម។ ការកំណែទម្រង់របស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក្រោមពាក្យស្លោក «អ្នកចេះ គឺជាប់» គឺ តម្រូវឲ្យបេក្ខជនធ្វើទៅតាមសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួន និងមិនអនុញ្ញាតឲ្យបេក្ខជនលួចចម្លងគ្នា ឬចម្លងសំណៅឯកសារផ្សេងៗឡើយ។ អាណាព្យាបាល ឪពុកម្ដាយ បេក្ខជនជាច្រើននាក់ បានមកឈរ និងមានខ្លះអង្គុយរង់ចាំ មើលដំណើរការប្រឡង និងលើកទឹកចិត្តដល់កូនៗរបស់ពួកគាត់ ដែលប្រឡងនៅថ្ងៃនេះ។ នៅមុខមណ្ឌលប្រឡងវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិរាជធានីភ្នំពេញ អ្នកស្រី លឹម សុខហៀង អាយុ ៦៤ឆ្នាំ បានចំណាយពេលមកអង្គុយរង់ចាំក្មួយដែលកំពុងប្រឡង។ អ្នកស្រី លឹម សុខហៀង និយាយថា៖«ខ្ញុំអង្គុយរង់ចាំក្មួយខ្ញុំ ចេញពីមណ្ឌលប្រឡង។ ខ្ញុំចង់មកលើកទឹកចិត្តគេ ពេលគេចេញពីមណ្ឌលប្រឡងវិញឃើញគ្រួសារមកមើល គេនឹងមានអារម្មណ៍សប្បាយចិត្ត»។ ស្ត្រីវ័យ៦៤ឆ្នាំរូបនេះ បញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំជឿជាក់ លើសមត្ថភាពក្មួយខ្ញុំ។ គេខំប្រឹងរៀនណាស់ គេមិនចេះដើរលេងផ្ដេសផ្ដាស»។ កំពុងអង្គុយរង់ចាំក្មួយ ជាឪពុកម្ដាយបេក្ខជនដទៃទៀត នៅមុខមណ្ឌលព្រះស៊ីសុវត្ថិ អ្នកស្រី លឹម សុខហៀង ក៏បានបន់ស្រន់ឲ្យក្មួយរបស់គាត់ប្រឡងជាប់ផងដែរ។ «ខាតពេលវេលា ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់ចំណាយពេលរយៈពេល២ថ្ងៃនេះ ដើម្បីមកលើកទឹកចិត្តកូន»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី ជួប សាវី ជាបុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា។ អ្នកស្រី ជួប សាវី បានមកលើកទឹកចិត្តកូនស្រី នៅមុខមណ្ឌលប្រធានដោយផ្ទាល់ ហើយថ្ងៃនេះ អ្នកស្រីត្រូវសុំច្បាប់នៅកន្លែងការងារ។ បុគ្គលិកមន្ទីរពេទ្យគន្ធបុប្ផា រូបនេះបន្ថែមថា៖«ការរឹតបន្តឹងនេះ ធ្វើឲ្យខ្ញុំដឹងពីសមត្ថភាពផ្ទាល់របស់កូនខ្ញុំ។ ខ្ញុំសប្បាយចិត្តដែលក្រសួងអប់រំ បានរឹតបន្តឹងការប្រឡងបែបនេះ។ ខ្ញុំជឿជាក់ថា កូនខ្ញុំនឹងប្រឡងជាប់»។ មិនខុសពីអ្នកស្រី ជួប សាវីនោះទេ សម្រាប់លោក ផុន ដាវុធវិញ ក៏សុខចិត្តដាក់ច្បាប់នៅកន្លែងការងារ ដើម្បីមកមើលកូនប្រឡង។ លោក ផុន ដាវុធ ជាមន្ត្រីរាជការមួយរូប នៅក្រសួងផែនការ ក៏បានមើលកូនប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិនេះដែរ។ លោក ផុន ដាវុធ លើកឡើងថា៖ «ខ្ញុំបានដាក់ច្បាប់នៅកន្លែងធ្វើការ តាំងពី៣ខែមុន ដើម្បីមកលើកទឹកចិត្តកូនពេលប្រឡង នៅមុខមណ្ឌលប្រឡងផ្ទាល់»។ មន្ត្រីរាជការរូបនេះ បានបន្ថែមថា៖ «ខ្ញុំយល់ថា បើកូនខ្ញុំប្រឡងជាប់គឺជាសមត្ថភាពរបស់កូនខ្ញុំផ្ទាល់។ ព្រោះចុងសប្ដាហ៍ខ្ញុំ ឃើញគេខំប្រឹងណាស់»។ ចំណែកឯលោក ប្រាក់ សារ៉ុម ក៏បានមកមើលកូនស្រី ដែលត្រូវប្រឡងនៅមណ្ឌលវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្ថិដែរ។ អ្នកស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្ដាល ប្រាប់ឲ្យដឹងថា៖ «ខ្ញុំមកនេះ មកលើកទឹកចិត្ត និងផ្ដល់កម្លាំងចិត្តដល់កូន ព្រោះរយៈពេល១២ឆ្នាំមានតែម្ដង។ ទោះបីជាខ្ញុំចំណាយពេលតែ២ថ្ងៃ មកមើលកូន ក៏មិនមានបញ្ហាអ្វីដែរ»។ សម្រាប់អ្នកស្រី សុខុត វិញ បានចំណាយពេលធ្វើដំណើរចេញពីស្រុកកំណើតនៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មកមើលកូនប្រឡងនៅមណ្ឌលព្រះស៊ីសុវត្ថិ រាជធានីភ្នំពេញ។ អ្នកស្រី សុខុត ចង់មកលើកទឹកចិត្ត ឲ្យកូនសប្បាយចិត្ត និងប្រឡងទៅដោយរលូន។ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល២ថ្ងៃ គឺចាប់ពីថ្ងៃទី ២១-២២ សីហា។ ការប្រឡងនេះ មានបេក្ខជនសរុបចំនួន ១០៣,១១២នាក់ ដោយចែកចេញជាមណ្ឌលប្រឡងចំនួន ១៧៨មណ្ឌល និងបន្ទប់ប្រឡងចំនួន ៤១៥៥បន្ទប់ នៅទូទាំង២៥រាជធានី ខេត្ត។ អង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ(ACU) ក៏បានដាក់យុវជនស្ម័គ្រចិត្តសង្កេតការណ៍ប្រឡងបាក់ឌុប ចំនួន៤,៥៨៧នាក់នៅទូទាំង ២៥ រាជធានី ខេត្ត នៅឆ្នាំនេះដែរ៕	ភ្នំពេញ៖ ឪពុកម្ដាយ អាណាព្យាបាលសិស្សមួយចំនួន បានមកលើកទឹកចិត្តកូន នៅមុខមណ្ឌលប្រឡង ដោយមានខ្លះឈរ ខ្លះអង្គុយនៅក្បែររបងមណ្ឌលប្រឡង។ ពួកគាត់សុទ្ធតែអះអាងថា សុខចិត្តខាតពេលវេលា ធ្វើការងារ រកស៊ី ដើម្បីបានមកលើកទឹកកូន ក្មួយក្នុងពេលប្រឡង។
ពិធីបើកសម្ពោធការដ្ឋានអភិរក្ស និងជួសជុល ធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា ក្រោមវត្តមានលោកស្រី ភឿង សកុណា រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ និងឯកអគ្គរដ្ឋទូតសារណរដ្ឋឥណ្ឌាលោកស្រី ដេវីយ៉ានី ខូប្រាកេឌី។ នាពិធីនោះលោកស្រី ភឿង សកុណា ថ្លែងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានិងរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងហិរញ្ញប្បទាន ដើម្បីអភិរក្សគំនូរបុរាណនៅក្នុងព្រះវិហារនៃវត្តរាជបូណ៌កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ លោកស្រីបន្តថា នេះជាការប្ដេជ្ញាចិត្តរវាងរដ្ឋាភិបាលទាំងពីរ ក្នុងការការពារគំនូរដ៏មានអត្ថន័យ និងមានតម្លៃឱ្យរឹងមាំឡើងវិញ។ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសារណរដ្ឋឥណ្ឌា ដេវីយ៉ានី ខូប្រាកេឌី (Devyani KhoBragade) បានឱ្យដឹងថា ការគាំទ្រលើគម្រោងអភិរក្ស និងជួសជុលគំនូរបុរាណក្នុងព្រះវិហារនៃវត្តរាជបូណ៌នេះ គឺឥណ្ឌាមានគោលបំណងស្តារឡើងវិញ ព្រមទាំងពង្រឹងទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ ការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងពីគ្នាទៅវិញទៅមក ការគោរព និងការដឹងគុណចំពោះប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌របស់ប្រទេសទាំងពីរ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា ព្រះវិហាររបស់វត្តរាជបូណ៌ បានសាងសង់ឡើងតាំងពីសតវត្សរ៍ទី១៨នៃគ្រីស្ដសករាជ។ គំនូរបុរាណក្នុងព្រះវិហារវត្តនេះមានចំនួន ប្រមាណ១៥៧ផ្ទាំង ដែលបង្ហាញពីជីវិតរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ រឿងរាមាយណៈ(រាមកេរ្តិ៍)មានបង្ហាញពីឋាននរក និងឋានសួគ៌ ព្រមទាំងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សដែរ។ បច្ចុប្បន្ន ស្ថានភាពរបស់ផ្ទាំងគំនូរទាំងអស់នេះ គឺស្ថិតក្នុងការប្រឈមពុកផុយដែលទាមទារឱ្យមានការជួសជុល និងអភិរក្សឡើងវិញជាបន្ទាន់៕	សៀមរាប៖ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា តាមរយៈស្ថានទូតបានឧបត្ថម្ភលើការងារជួយជួសជុលអភិរក្សគំនូរបុរាណ ស្ថិតនៅវត្តរាជបូណ៌ ក្រុងសៀមរាប។
ព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធការសាងសង់នាវាដឹកយន្តហោះទីបីរបស់ចិនត្រូវបានគេបញ្ចេញជាផ្លូវការហើយ។ ចិនចាប់ផ្តើមគម្រោងសាងសង់នេះនៅឆ្នាំ ២០១៧ ហើយការសាងសង់នេះធ្វើឡើងនៅកំពង់ផែក្រុងសៀងហៃ ប៉ុន្តែគេមិនអាចដឹងច្បាស់ថា គម្រោងនេះនឹងបញ្ចប់ពេលណាឲ្យប្រាកដឡើយ។ យោងតាមសារព័ត៌មានចិន South China Post ដែលស្រង់សម្តីក្រុមហ៊ុន Jiangnan Shipyard Group ជាអ្នកទទួលសាងសង់នាវាដឹកយន្តហោះថ្មីនេះ រដ្ឋាភិបាលចិនផ្តល់ភ្លើងបៃតងដល់គម្រោងសាងសង់នេះក្រោយមានជំនួបរវាងមេដឹកនាំយោធានៅក្នុងក្រុងប៉េកាំងកាលពីខែមីនាឆ្នាំមុន។ បើតាមប្រភពដដែល ក្រុមហ៊ុនកំពុងបន្តសាងសង់តួនាវានេះ ហើយវាអាចនឹងត្រូវការពេលវេលារហូតដល់ពីរឆ្នាំឯណោះ។ យ៉ាងណាមិញ ការសង់នាវាដឹកយន្តហោះទីបីនេះកាន់តែស្មុគស្មាញនិងលំបាកជាងនាវាពីរគ្រឿងដែលចិនបានសង់កន្លងមកនោះ។ ដូច្នេះវាអាចចំណាយពេលវេលាច្រើន និងចំណាយច្រើនដូចគ្នា។ នាវាដឹកយន្តហោះទីបីរបស់ចិននេះនឹងមានទំងន់ប្រហែលប្រាំបីម៉ឺនតោន ហើយវានឹងមានបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបដែលជួយសម្រួលដល់ការហោះឡើង និងចុះចតនៃយន្តហោះចម្បាំង ហើយវាជួយបង្កើនសមត្ថភាពប្រតិបត្តិការសឹកផង។ វាមិនមានការកំណត់កាលបរិច្ឆេទពិតប្រាកដឡើយ ប៉ុន្តែគម្រោងរបស់ចិនគឺត្រូវសាងសង់នាវាដឹកយន្តហោះឲ្យបានបួនគ្រឿងត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០។ នាវាដឹកយន្តហោះទីមួយរបស់ចិនដែលមានឈ្មោះថា Liaoning គឺជានាវាដែលចិនបានទិញពីអ៊ុយក្រែន ហើយយកមកកែកុននិងដាក់ឲ្យដំណើរការជាផ្លូវការនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១២។ ចំណែកនាវាទីពីរត្រូវបានចិនប្រកាសសាងសង់ជាផ្លូវការនៅក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ ២០១៧ កន្លងទៅ ប៉ុន្តែគេមិនទាន់បានដឹងច្បាស់ពីឈ្មោះនាវានេះឡើយ។ មហាយក្សចិនព្យាយាមពង្រឹងឥទ្ធិពលដោយកសាងសមត្ថភាពកងទ័ពជើងទឹករបស់ខ្លួនតាមរយៈការសាងសង់នាវាដឹកយន្តហោះ។ នាវានេះជួយសម្រួលដល់ប្រតិបត្តិការយោធាតាមផ្លូវទឹក ក្នុងពេលអនាគតជាពិសេសគាំទ្រការធានាសន្តិសុខសមុទ្រផងដែរ។ អ្នកជំនាញមើលឃើញថា មហាអំណាចនេះក៏ចង់ពង្រឹងអំណាចយោធារបស់ខ្លួនដើម្បីកំញើញប្រទេសដែលមានជម្លោះដែនសមុទ្រជាមួយខ្លួនដែរ៕	មហាយក្សចិនចាប់ផ្តើមសាងសង់នាវាដឹកយន្តហោះចម្បាំងទីបីរបស់ខ្លួនហើយ ដោយយកកំពង់ផែសៀងហៃជាទីតាំងសម្រាប់សាងសង់។ នាវាថ្មីនេះនឹងមានបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបសម្រាប់សម្រួលដល់ការឡើងចុះរបស់យន្តហោះចម្បាំង និង អាចជួយសម្រួលដល់ប្រតិបត្តិការសឹកផង។
ពីអង្គមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិលើកទី ៧២ ប្រមុខការទូតវេណេស៊ុយអេឡាបានចំណាយពេលវេលាភាគច្រើនព្រលះសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោកលើកឡើងទាំងពីការសម្រេចចិត្តរបស់អាមេរិកដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុ និងការគំរាមកំហែងប្រើកម្លាំងប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលវេណេស៊ុយអេឡាពីសំណាក់អាមេរិកផងដែរក្នុងជំនួបកំពូលនេះ។ លោក Jorge Arreaza Montserrat បានលើកឡើងថា ប្រទេសជាច្រើនទូទាំងពិភពលោកបន្តរងគ្រោះដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ តែលោកឆ្លៀតអំពាវនាវឲ្យបណ្តាទាំងអស់បន្តប្រឹងប្រែងគោរព «គោលការណ៍ចែករម្លែកការទទួលខុសត្រួវ តាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន»ចំពោះការដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋសង្គមនិយមនេះបានកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសក្រីក្រក្លាយជាជនរងគ្រោះនៃ សង្គ្រាមប្រទេសអភិវឌ្ឍដែលប្រកាន់«ប្រព័ន្ធមូលធននិយម»ប្រឆាំងនឹងធម្មជាតិ។ ហើយលោកក៏ចាត់ទុកការសម្រេចចិត្តរបស់មហាអំណាចអាមេរិកដើម្បីគេចពីការទទួលខុសត្រូវក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុជារឿងអយុត្តិធម៌ដែរ។ «យើងមិនត្រូវប្តូរអាកាសធាតុឡើយ យើងត្រូវប្តូរប្រព័ន្ធ។ ការទទួលខុសត្រូវមិនគួរធ្លាក់មកលើប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍតែឯងឡើង ហើយវាជារឿងអយុត្តិធម៌ ដែលអាមេរិកជាប្រទេសបំពុលពិភពលោកធំជាងគេ ដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីសនោះ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Jorge Arreaza Montserrat ប្រាប់ទៅកាន់មហាសន្និបាត។ ដើមខែមិថុនាកន្លងទៅ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានប្រកាសដកអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីស ដោយលោកចាត់ទុកការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជារឿងបោកប្រាស។ ប្រទេសជាច្រើនភ្ងាក់ផ្អើល និងទិតៀនលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលរត់គេចពីការទទួលខុសត្រូវបែបនេះ។ ដោយឡែកតំណាងរដ្ឋាភិបាលវេណេស៊ុយអេឡា ក៏មិនភ្លេចលើកយករឿងអាមេរិកគំរាមវាយប្រហារប្រទេសខ្លួនទៅជម្រាបអង្គមហាសន្និបាតទាំងមូលដែរ។ លោក Jorge Arreaza Montserrat បានឆ្លៀតហៅ អាមេរិកថាជាមហាអំណាចក្រអឺតក្រទោម មិនចេញគោរពគេឯង និងបំពានសន្តិភាពផង ។ មន្ត្រីទូតរូបនេះបានលើកឡើងថា ប្រជាជនវេណេស៊ុយអេឡាកន្លងមមករងការគំរាមកំហែងខ្លាំងពីប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដែលចង់ប្រើប្រាស់អន្តរាគមន៍យោធា និងទណ្ឌកម្មឯកតោភាគីដើម្បីកម្ចាត់របបដឹកនាំប្រធានាធិបតី នីកូឡា ម៉ាឌុយរ៉ូនោះ។ «ប្រជាជនវេណេស៊ុយអេឡា រងការគំរាមកំហែងពីលោក ត្រាំ ដែលមានទាំងការគំរាមប្រើកម្លាំង និងដាក់ទណ្ឌកម្ម។ វេណេស៊ុយអេឡាតែងតែដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយអាមេរិកនិងប្រទេសដទៃដោយឈរលើគោលការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។ ប៉ុន្តែស្របពេលជាមួយគ្នានោះយើងក៏ត្រៀមប្រើប្រាស់រាល់មធ្យោបាយទាំងអស់ដើម្បីការពារខ្លួនឯងដែរ»។ នេះជាការបន្ថែមរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវេណេស៊ុយអេឡា។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ប្រមុខការទូតវេណេស៊ុយអេឡា បានផ្តែផ្តាំទៅប្រទេសដទៃឲ្យស្ងប់ចិត្ត ព្រោះវេណេស៊ុយអេឡា បានស្តារប្រជាធិបតេយ្យ និងស្ថិរភាពនយោបាយរួចរាល់ហើយដែរ។លោកពន្យល់ថាស្ថិរភាពនយោបាយ និងសន្តិភាពបានត្រឡប់មកវិញហើយ ក្រោយការបោះឆ្នោតថ្ងៃ ៣០ ខែកក្កដា ខណៈសភាធម្មនុញ្ញរបស់យើងដើរស្របតាមអំណាចដែលផ្តល់ឲ្យដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែរ។ វេណេស៊ុយអេឡាក៏រំពឹងថា សភាធម្មនុញ្ញនឹងក្លាយជាយន្តការសម្រាប់ការសន្ទនាឬផ្សះផ្សាជាតិ និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមធំៗរបស់ជាតិដូចគ្នា៕	តំណាងរដ្ឋសង្គមនិយមវេណេស៊ុយអេឡាចំណាយពេលវេលាទិតៀនសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងសុន្ទរកថារបស់ខ្លួនទៅកាន់មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិថ្ងៃ ២៥ ខែកញ្ញានេះ។ ប្រទេសនេះបានអធិប្បាយថា ការដកខ្លួនរបស់អាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុជារឿងអយុត្តិធម៌សម្រាប់ប្រទេសក្រីក្រ ហើយក្នុងនាមរដ្ឋអធិបតេយ្យ វេណេស៊ុយអេឡាក៏ឃ្នើសចិត្តនឹងឥរិយាបថអាមេរិកដែលគំរាមកំហែងខ្លួនកន្លងមកដោយប្រើកម្លាំងទ័ពដែរផង។
ខាងក្រោមនេះគឺជាហេតុផល និងចំណុចពិសេស ដែលអាចធ្វើឱ្យអតិថិជនទាំងអស់ មិនអាចដកចិត្តចេញពីទូទឹកកកស៊េរីថ្មីមួយនេះបាន។ មានជម្រើសនៃថាមពលត្រជាក់ និងថាមពលបង្កក ៖ លោកអ្នកគ្រាន់តែចុចទៅលើប៊ូតុងមួយ ទូទឹកកកនេះនឹងអាចចែកចាយខ្យល់ត្រជាក់ឲ្យកកលឿន ឬត្រជាក់ល្មម។ ថាមពលត្រជាក់លឿន ធ្វើឱ្យអាហារ និងភេសជ្ជៈត្រជាក់ សម្រាប់ញាតិមិត្ត ឬភ្ញៀវ ដែលមកលេងផ្ទះរបស់លោកអ្នកមិនបានប្រាប់មុន ខណៈពេលដែលថាមពលបង្កកនេះ អាចផលិតទឹកកកបានទាន់ចិត្តយ៉ាងអស្ចារ្យ។ មានមុខងារបំលែងដ៏វៃឆ្លាត ៖ លក្ខណៈដ៏ពិសេសជាងគេរបស់ទូទឹកកកនេះ គឺអ្នកអាចបំលែងកន្លែងកក ឱ្យទៅជាត្រជាក់ធម្មតា ដោយគ្រាន់តែចុចទៅលើប៊ូតុងមួយប៉ុណ្ណោះ។ ចំណុចនេះ មានភាពងាយស្រួលនៅពេលដែលអ្នកត្រូវការកន្លែងបន្ថែម ដើម្បីដាក់អាហារឱ្យបានច្រើន នៅក្នុងឱកាសពិសេសណាមួយ។ វាបំពាក់ដោយមុខងារប្រាំយ៉ាង ដែលអ្នកអាចជ្រើសរើសបានតាមតម្រូវការរបស់លោកអ្នក។ ស៊ីថាមពលតិចបំផុត ៖ ជាមួយនឹងបច្ចេកវិទ្យា Digital Inverter ជួយសម្រួលល្បឿនដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការនៃភាពត្រជាក់។ វាចំណាយថាមពលតិច កាត់បន្ថយកម្រិតសំឡេងរំខាន និងធានាលើដំណើរការបានយូរអង្វែង។ អាចរក្សាភាពត្រជាក់រហូតដល់ទៅ12 ម៉ោងក្នុងករណីភ្លើងដាច់៖ពិតមែនទេ? គ្មានអ្វីព្រួយបារម្ភ ជាងពេលដែលមានអាហារត្រៀមទុកជាច្រើននៅក្នុងទូទឹកកក ហើយដាច់ភ្លើងនោះទេ។ ការច្នៃប្រឌិតថ្មី របស់ សាមសុង គឺរចនាមកយ៉ាងពិសេស ដើម្បីពន្យារសីតុណ្ហភាពនៅពេលដែលភ្លើងដាច់ ហើយនៅតែរក្សាភាពត្រជាក់ បានរហូតដល់ 12 ម៉ោង នៅក្នុងផ្នែក Cool Pack ។ គ្មានក្លិនលាយឡំគ្នានៅក្នុងទូទឹកកឡើយ ៖ ទូទឹកកកធម្មតា មានប្រព័ន្ធត្រជាក់តែមួយ សម្រាប់ទូទឹកកកទាំងមូល។ តែប្រព័ន្ធ Twin Cooling Plus បែងចែកលំហូរខ្យល់ សម្រាប់កន្លែងត្រជាក់ និងកន្លែងកកបានយ៉ាងល្អ។ វាមានប្រព័ន្ធការពារក្លិនពីកន្លែងកក កុំឱ្យទៅកន្លែងត្រជាក់ និងការពារក្លិនពីកន្លែងត្រជាក់ កុំឲ្យទៅកន្លែងកក។ ដូច្នេះលោកអ្នក អាចទុកអាហារនៅគ្រប់កន្លែង ដោយរក្សាបាននូវរសជាតិដើមទាំងស្រុង។ អាចរក្សាអាហារឱ្យនៅស្រស់បានរយៈពេលយូរ ៖ Samsung Twin Cooling Plus ធានាថាកម្រិតសីតុណ្ហភាព និងសំណើមបានរហូតដល់ទៅ 70% ដែលរក្សាបាននូវភាពស្រស់ ពេញទូទឹកកកតែម្តង។ ដូច្នេះបើទោះបីជាអាហាររបស់អ្នក នៅកន្លែងណាក៏ដោយ ក៏វានៅតែស្រស់ជានិច្ច។ សូមប្រញាប់ឡើង! ស្រឡាញ់សុខភាពរបស់អ្នក និងមនុស្សជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នក សូមជ្រើសរើសទូទឹកកក Samsung Twin Cooling Plus ភ្លាមទៅ។ លោកអ្នកអាចរកជាវបាន នៅតាមបណ្តាហាងទំនើប សាមសុង និងដេប៉ូចែកចាយរបស់ សាមសុង ណាមួយដែលនៅជិតលោកអ្នកបំផុតទូទាំងប្រទេស ឬទំនាក់ទំនងតាមរយៈលេខ៖ 1800-203232 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ តើលោកអ្នកកំពុងធុញទ្រាន់ជាមួយនឹងក្លិនឆ្អាប ឬក្លិនមិនល្អ នៅក្នុងទូទឹកករបស់អ្នកមែនទេ? ឈប់បារម្ភទៀតទៅ! ជាមួយទូទឹកកកសាមសុងទា្វរពីរ ម៉ូឌែល Twin Cooling Plus ដែលមានភាពបត់បែន និងងាយស្រួលបំផុត។
ការបែកញើសខ្លាំងជាធម្មតាកើតឡើង នៅលើបាត ដៃ, បាតជើង និងក្លៀក។ ក្រៅពីរំខានសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ, ការកើនឡើងនៃការបែក ញើសអាចបណ្តាលអោយមានការថប់បារម្ភដល់សង្គម ឬមានការខ្មាសអៀន។ ការកើនឡើងនូវការបែកញើសនៅបាតដៃ, បាតជើង និងក្លៀកនៅពេលថ្ងៃដោយមិនមានហេតុផលគឺត្រូវបានគេហៅថា focal hyperhidrosis។ ប្រភេទនៃការកើនឡើងនៃការបែកញើសនេះត្រូវបានបញ្ឈប់នៅពេលដែលអ្នកកំពុងគេង និងមិនត្រូវបានផ្សារភា្ជប់នឹងលក្ខខ័ណ្ឌផ្សេងៗដែលបង្កជាមូលហេតុ។ការកើនឡើងនៃការបែកញើសដែលប៉ះពាល់នៅកន្លែងធំៗនៃខ្លួន និងដែលបានកើនឡើងនៅពេលអ្នកក្រោកពីគេង និងកំពុងគេងលក់ គឺហាក់ដូចជាដោយសារឥទ្ធិពលរបស់ថ្នាំ ឬជាសញ្ញានៃជំងឺ ដូចជាការអស់រដូវភ្លាមៗ, និងការបញ្ចេញអរម៉ូនទីរ៉ូអ៊ីតជាដើម។ សកម្មភាពរាង្គកាយខ្លាំងក្លា និងសីតុណ្ហភាពក្តៅល្មម គឺត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់នឹងការកើនឡើងនៃការបែកញើស។ អ្នកអាចមានការកើនឡើងនៃការបែកញើសផងដែរដែលជាលទ្ធផលនៃគ្រុនក្តៅ។ មូលហេតុវេជ្ជសាស្ត្រនៃការកើនឡើងនៃការបែកញើសអាចរួមមានៈ -ការរលាកសាច់ដុំបេះដូង -គ្រុនក្តៅដែលមិនអាចកំនត់នូវមូលហេតុបាន -ជំងឺថប់បារម្ភ -ការគាំងបេះដុង -ការកើនឡើងអរម៉ូនទីរ៉ូអ៊ីត -មហារីកឈាម (Leukemia) -ថ្នាំដូចជា ពពួក beta blockers និងថ្នាំពពួក tricyclic ដែលប្រឆាំងការធ្លាក់ទឹកចិត្ត -ស្ត្រីដែលអស់រដូវ -ភាពតានតឹងចិត្ត -ជំងឺរបេង សូមរកការជួយជាបន្ទាប់ដោយផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ ការបែកញើសដោយខ្លួនវាផ្ទាល់គឺកម្រអោយមានការជួយជាបន្ទាន់ណាស់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ, ប្រសិនបើការបែកញើសមានការរួមផ្សំដោយរោគសញ្ញាដទៃទៀតដូចជាញាក់, ធីងធោង ឬឈឺទ្រូង ឬឈឺក្រពះ, សូមស្វែងរកនូវការព្យាបាលជាបន្ទាន់ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ ការបែកញើសត្រជាក់អាចជាការឆ្លើយតបនៃខ្លួនរបស់អ្នកទៅនឹងមូលហេតុដែលបង្កអោយជាជំងឺដូចជា ការគាំងបេះដូង, ការថប់បារម្ភ ឬការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត។ សូមណាត់ជួបជាមួយគ្រូពេទ្យ ប្រសិនបើអ្នកធ្លាប់មានដូចជាៈ -អ្នកចាប់ផ្តើមមានការបែកញើសច្រើនជាងធម្មតាភ្លាមៗតែម្តង -ការបែកញើសរំខានដល់ការងារប្រចាំថ្ងៃ -អ្នកធ្លាប់មានការបែកញើសនៅពេលយប់ដោយគ្មានការលេចឡើងនូវមូលហេតុសោះ។	ការកើនឡើងនៃការបែកញើសគឺជាការបញ្ចេញញើសខ្លាំងជាងតម្រូវការចាំបាច់ដើម្បីអោយមានភាពត្រជាក់ដល់ខ្លួនប្រាណ។
ស្រុកទឹកឈូ, កំពត៖ បច្ចុប្បន្ន ប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំត្រពាំងធំ មានកម្លាំងសមត្ថកិច្ចតែចំនួន ៥នាក់ប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងការបម្រើសេវាសាធារណៈ និងការពារសុវត្ថិភាពជូនពលរដ្ឋ។ នេះបើតាមលោក ពៅ ទូច មេប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំត្រពាំងធំ ដែលមានទីតាំងស្ថិតក្នុងស្រុកទឹក ឈូ ខេត្តកំពត។ បើតាមលោក ពៅ ទូច កម្លាំងនគរបាលឃុំនេះ គឺមានចំនួនតិច បើធៀបនឹងការកំណត់របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលតាមស្តង់ដារ ក្នុងប៉ុស្តិ៍នីមួយៗ ត្រូវមានកម្លាំងយ៉ាងហោចណាស់ ក៏ត្រូវមានកម្លាំង ៨ ឬ៩នាក់ដែរ។ ចំណែកប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងឃុំត្រពាំងធំ មានសរុបជាង ៧០០គ្រួសារ ឬស្មើនឹងជាង ៣ ៥០០ នាក់។ ដ្បិតតែមានកម្លាំងតិច ប៉ុន្តែមេប៉ុស្តិ៍រូបនេះ បានគូសបញ្ជាក់ថា លោកអាចចាត់ចែងកម្លាំងក្នុងល្បាតចល័ត នៅតាមភូមិ ជាប្រចាំបាន ដើម្បីទប់ស្កាត់បទល្មើល និងការពារសុខ សុវត្ថិភាព ជូនពលរដ្ឋ ដោយមានការសហការជាមួយកម្លាំងប្រជាការពារភូមិ។ ក្នុងករណីមានការបង្ក្រាបករណីគ្រឿងញៀន ឬបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងបទឧក្រិដ្ឋជាដើម ប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំ នឹងស្នើសុំកម្លាំងអន្តរាគមន៍ជំនាញពី អធិការស្រុក។ «កម្លាំងខ្ញុំមាន ៥នាក់ វាអាចថាតិច។ តែយើងបានសហការជាមួយប្រជាការពារ យើងចុះល្បាត ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋយើង មានសុខសុវត្ថិភាព។ គឺអត់មានអីត្រូវមានផលលំបាកអីទេ។ គឺយើងអាចចុះល្បាតចល័តបាន។ កម្លាំងយើងមាន៥នាក់អ៊ីចឹង យើង(ឱ្យ)ចុះ(ល្បាត) ៤នាក់ ហើយមានប្រជាការពារ ៤-៥នាក់ទៀត។ យើងសហការគ្នា»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ពៅ ទូច មេប៉ុស្តិ៍ឃុំត្រពាំងធំ ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត។ សម្រាប់មេប៉ុស្តិ៍រូបនេះ កង្វះខាតកម្លាំងនគរបាលឃុំ ធ្វើឱ្យមន្ត្រីមានការហត់នឿយខ្លះដែរ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងនាមជាអាជ្ញាធរឃុំ លោក ពៅ ទូច និងមន្ត្រីនគរបាលផ្សេងទៀត មិនដែលរួញរា នឹងការបំពេញតួនាទីជាអ្នកការពារសុវត្ថិភាពជូនពលរដ្ឋឡើយ។ «តាមពិតទៅ លំបាក វាលំបាកហើយ ប៉ុន្តែធ្វើម៉េច យើងត្រូវតែប្រឹង ដើម្បីពលរដ្ឋយើង យើងត្រូវតែតស៊ូអ៊ីចឹង។ វាលំបាក ហើយការប្រឈមវាមានហើយ ក៏ប៉ុន្តែធ្វើម៉េចដើម្បីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ ដើម្បីយើងល្អជាមួយពលរដ្ឋយើង គឺយើងត្រូវតែប្រឹង។ ទោះបី(កម្លាំង)តិច ក៏យើងត្រូវតែធ្វើ ព្រោះធ្វើម៉េច យើងបម្រើពលរដ្ឋ តាមការជាក់ស្តែង»។ ដើម្បីជួយសម្រាលបន្ទុកការងារនៅប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំ និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការយាមល្បាត និងការពារសុវត្ថិភាពជូនពលរដ្ឋ មេប៉ុស្តិ៍រូបនេះ តែងតែលើកសំណើសុំកម្លាំងបន្ថែមទៅថ្នាក់លើជារៀងរាល់ខែផងដែរ។ លោក ពៅ ទូច សង្ឃឹមថា ប៉ុស្តិ៍នគរបាលឃុំត្រពាំងធំ នឹងទទួលបានមន្ត្រីក្របខណ្ឌជាបន្តបន្ទាប់ មកបំពេញការងារបន្ថែមក្នុងពេលឆាប់ផងដែរ៕ អានអត្ថបទពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត៖ យុវជនសកម្ម សេវាល្អ (អត្ថបទនេះ គឺជាស្នាដៃរបស់ក្រុមយុវជន និងត្រូវបានរៀបរៀងឡើង ក្រោមជំនួយហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែត តាមរយៈអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា និងអង្គការអាក់សិនអេតកម្ពុជា។ រាល់ខ្លឹមសារនៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្មេរ ឬផលិតករ ហើយមិនឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីទស្សនៈរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ អភិវឌ្ឍអន្តរជាតិស៊ុយអ៊ែតនោះទេ)	ដោយ៖ កាយ ធីតា និង ណី ស្រីពៅ (យុវជនឃុំត្រពាំងធំ)
ក្រោមក្រសែភ្នែកងឿងឆ្ងល់របស់ស្ត្រីទាំងពីរនាក់នោះ ដឺលុច និងវិចិត្រ ដែលអង្គុយនៅពីក្រោយតុមួយលើចិញ្ចើមផ្លូវក្បែរច្រកចូលសារមន្ទីរជាតិ កំពុងសម្ភាសអ្នករត់ស៊ីក្លូម្នាក់។ គ្រាន់តែជាអ្នកធាក់ស៊ីក្លូសាមញ្ញម្នាក់សោះ តើមានអ្វីគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ទៅ? ជឿជាក់ថា ស្ត្រីទាំងពីររូបច្បាស់ជាមានពិភាល់ក្នុងចិត្តបែបនេះ។ ទិដ្ឋភាពនេះបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៩៨ ជាពេលដែលខ្ញុំបានជួបដឺលុច លើកដំបូង ដែលនៅពេលនោះ គាត់ជានិស្សិតរៀននៅដេប៉ាតឺម៉ង់សិក្សាភាសាបារាំងនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញលើជំនាញគ្រូបង្រៀន និងសារព័ត៌មាន។ ពេលនោះដែរ ខ្ញុំជានិពន្ធនាយកកាសែតភាសាបារាំងកំបូដស័រ (Cambodge Soir) ហើយខ្ញុំបានចាប់អារម្មណ៍លើការងារដែលដឺលុច ធ្វើសម្រាប់មជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌បារាំង ដែលបច្ចុប្បន្នក្លាយជាវិទ្យាស្ថានភាសាបារាំង។ ជាការងារហាត់ការមួយសម្រាប់និស្សិតដែលរៀនភាសាបារាំង ដឺលុច បានសម្រេចជ្រើសរើសយកការសរសេរជីវព័ត៌មានរបស់អ្នករត់ស៊ីក្លូ។ លំហាត់នេះ ជាការអនុវត្តជំនាញសារព័ត៌មានផង និងជាតិពន្ធុវិទ្យាផង ហើយនៅកាលណោះ បណ្តាញសារព័ត៌មានកម្ពុជាមិនសូវចាប់អារម្មណ៍មនុស្សតាមចិញ្ចើមផ្លូវនោះឡើយ ដោយនាំគ្នាផ្តោតតែលើអ្នកមានអំណាចប៉ុណ្ណោះ។ បច្ច័យនេះហើយ ដែលបានទាញចំណាប់អារម្មណ៍ខ្ញុំ សម្រេចចិត្តយកអត្ថបទនោះ ទៅចុះផ្សាយក្នុងកាសែត។ ខ្ញុំស្រឡាញ់រូបនេះណាស់ ព្រោះវាបង្កប់នូវខ្លឹមសារគន្លឹះនៃវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន៖ ការជួបសម្ភាសផ្ទាល់ ពោលគឺគ្រប់មនុស្សទាំងអស់ មិនថា សាមញ្ញជន ឬបុគ្គលមានអំណាចនោះឡើយ គឺដើម្បីនាំពាក្យពេចន៍ បទពិសោធន៍ក្នុងជីវិតរបស់ពួកគេទៅកាន់សាធារណជន តាមរយៈប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ នេះជាការរួមចំណែកឱ្យបុគ្គលគ្រប់រូបអាចបញ្ចេញសំឡេងក្នុងសង្គមដែលខ្លួនរស់នៅ។ ២៥ឆ្នាំក្រោយមក យុវជនវ័យក្មេងដ៏ឈ្លាសវៃរូបនេះ នៅតែមិនទាន់ទម្លាក់ប៊ិចរបស់ខ្លួននោះឡើយ ហើយបច្ចុប្បន្ន ក្លាយជាលោក លាង ដឺលុច ឬលោកគ្រូ លាង ដឺលុច ដែលជាបុគ្គលដ៏គួរឱ្យគោរពម្នាក់ក្នុងពិភពអ្នកប្រឡូកអាជីពសារព័ត៌មាន ជាមួយនឹងការបន្តដើរតាមលំអានវិជ្ជាជីវៈ ដូចក្នុងរូបថតជានិមិត្តរូបស្រាប់។ «នៅឆ្នាំ២០០០ ខ្ញុំបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅដេប៉ាតឺម៉ង់សិក្សាភាសាបារាំង ជាមួយនឹងជំនាញគ្រូបង្រៀនភាសាបារាំង និងសារព័ត៌មាន។ ក្រោយឆ្លងកាត់កម្មសិក្សា២ខែ ខ្ញុំបានចាប់ផ្តើមប្រឡូកការងារនៅកាសែតកំបូដស័រ។ ទីនោះហើយ ដែលខ្ញុំបានរៀនសូត្រពីសហការីជនជាតិបារាំង ដែលថាការងារអ្នកកាសែតមិនមែនត្រឹមតែរាយការណ៍អំពីរឿងរ៉ាវនយោបាយ ដកស្រង់សម្តីអ្នកនយោបាយ ឬសរសេរតែរឿងសន្តិសុខសង្គម ទៅតាមទម្លាប់អ្នកកាសែតខ្មែរភាគច្រើននាសម័យកាលនោះឡើយ។»។ ពិតមែនហើយ ដឺលុច បានចាប់ផ្តើមមើលឃើញវែងឆ្ងាយជាងនេះ ពោលគឺ ការប្រឡូកក្នុងអាជីពនេះ អ្នកកាសែតមានឱកាសជួបប្រាស្រ័យមនុស្សគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់នៅក្នុងសង្គម មនុស្សគ្រប់ជំនាញវិជ្ជាជីវៈ ហើយពេលខ្លះ ស្នាដៃអត្ថបទក៏បានជះឥទ្ធិពលទៅលើសង្គមផងដែរ។ ដឺលុច បន្ថែមថា៖ «នៅកំបូដស័រ ខ្ញុំមិនត្រឹមតែផ្តោតលើបច្ចេកទេសសារព័ត៌មានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏យកចិត្តទុកដាក់ផងដែរទៅលើក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ របៀបនៃការពិចារណាទៅលើព្រឹត្តិការណ៍មួយ លើហេតុផលនៃដំណើរសាច់រឿងមួយជាដើម។ ខ្ញុំអាចនិយាយបានថា កន្លែងការងារគឺជាសាកលវិទ្យាល័យរបស់ខ្ញុំ ព្រោះនៅពេលនោះ ឱកាសរៀនសូត្រជំនាញសារព័ត៌មាន មិនសម្បូរបែបឡើយ។»។ ពេលដែលកំពុងធ្វើការជាអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានខេមរភាសាសម្រាប់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ RFI ផងដែរនោះ លោក លាង ដឺលុច រួមជាមួយសហសេវិកកាសែតកំបូដស័រ២រូបទៀត គឺលោក គី សុខលីម និងលោក ប៉ែន បូណា បានពិភាក្សាគ្នាពីគម្រោងដ៏ធំមួយ។ នោះ គឺការបង្កើតសារព័ត៌មានអាជីពមួយ ដោយមិនមានវត្តមានជនបរទេសចូលរួម ឬនៅពីក្រោយឡើយ។ លោករំលឹកថា៖ «រហូតដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ មហាជនទូទៅតែងនិយាយថា ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដែលមានវិជ្ជាជីវៈ និងឯករាជ្យរួមមាន Cambodge Soir, Cambodia Daily, Phnom Penh Post, RFI, VOA, RFA ដែលដឹកនាំដោយផ្ទាល់ និងដោយប្រយោលដោយបរទេស។ ផ្ទុយទៅវិញ ខ្ញុំមើលឃើញថា អ្នកកាសែតដែលកំពុងបំពេញការងារ ហើយធ្វើឱ្យអង្គភាពនោះមានប្រជាប្រិយភាព និងត្រូវបានទទួលស្គាល់នោះ សុទ្ធតែជាយុវជនខ្មែរ។ ដូច្នេះ ន័យរបស់ពួកខ្ញុំ គឺថា អ្នកកាសែតខ្មែរ ក៏អាចបង្កើត និងដឹកនាំក្រុមហ៊ុនសារព័ត៌មានអាជីពមួយបានដែរ។»។ ការមកដល់នៃយុគសម័យអ៊ីនធ័រណិត បានធ្វើឱ្យសហសេវិកទាំងបីរូប មានមហិច្ឆតាកាន់តែធំធេង ដោយមិនចាំបាច់រង់ចាំការវិនិយោគរាប់ពាន់ម៉ឺនដុល្លារនោះឡើយ។ ការបង្កើតគេហទំព័រសារព័ត៌មានជាមធ្យោបាយដ៏ងាយស្រួលបំផុត។ ពេលនោះហើយ Thmeythmey.com ក៏បានចាប់កំណើតឡើងនៅឆ្នាំ២០១២។ ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ក្រោយការចុះផ្សាយជាច្រើនរយពាន់អត្ថបទ គេហទំព័រសារព័ត៌មានដ៏តូចនេះ បង្កើតបានជាក្រុមការងារដ៏តូចមួយក្រោមការដឹកនាំរបស់សហស្ថាបនិកទាំងបី ហើយមិនយូរប៉ុន្មាន លោក អ៊ឹង ចំរើន អតីតអ្នកកាសែតមួយរូបទៀតនៅកំបូដស័រ បានចូលរួមក្នុងក្រុម ដោយរួមចំណែកពង្រីកវិសាលភាពទៅជាសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ។ ក្រៅពីគេហទំព័រ ThmeyThmey.com សារព័ត៌មានឌីជីថលនេះ មានបុត្រសម្ព័ន្ធ២ទៀត គឺ Themythmey25 ដែលផ្តោតលើកសិកម្ម ទេសចរណ៍ និងផលិតផលនៅតាមបណ្តាខេត្ត និង Cambodianess ជាភាសាអង់គ្លេស។ លើសពីការផ្តល់ព័ត៌មានប្រចាំថ្ងៃ សារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ មានសកម្មភាពផ្សេងទៀត ដូចជា បោះពុម្ពសៀវភៅ, រៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលសារព័ត៌មាន, ផលិតវីដេអូឯកសារ ជាពិសេសស៊េរីនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា «លើសពីអង្គរ» ជាដើម។ ទីស្នាក់ការសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ស្ថិតក្នុងអគារផ្ទះល្វែងមួយ ដែលមានបីជាន់ ដោយមានបុគ្គលិក ជាថ្នាក់ដឹកនាំ អ្នកកាសែត អ្នកទទួលបន្ទុកព័ត៌មានវិទ្យា រដ្ឋបាល និងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ជាង៥០នាក់ ដោយភាគច្រើនបំផុតមានអាយុក្រោម៣០ឆ្នាំ។ «យើងជ្រើសរើសអ្នកកាសែតក្មេងៗដែលមកពីមហាវិទ្យាល័យផ្សេងៗគ្នា និងជាអ្នកដែលមានឆន្ទៈខ្ពស់ចង់ក្លាយជាអ្នកសារព័ត៌មាន។ លោក គី សុខលីម, លោក អ៊ឹង ចំរើន និងខ្ញុំ យើងតែងតែចំណាយពេលវេលាជាច្រើនលើការបណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិកក្មេងៗរបស់យើង។ យើងបញ្ជ្រាបពួកគេឱ្យយល់ពីតម្លៃវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មាន ដែលត្រូវអនុវត្តដោយភាពម៉ត់ចត់ ពិចារណាខ្ពស់លើគុណតម្លៃសង្គម និងការអប់រំ រួមទាំងការចង់ចេះចង់ដឹងផ្សេងៗ។»។ អ្វីដែលជាក់ច្បាស់មិនអាចប្រកែកបាននោះ យុវជនទាំងនេះ មានទូរសព្ទទំនើបគ្រប់ដៃ ហើយថែមទាំងមានជំនាញប្រើប្រាស់កម្មវិធីផ្សេងៗ សម្រាប់ការផលិតវីដេអូ និងមាតិកាទាន់ហេតុការណ៍ ដែលទាក់ទាញការចូលទស្សនារាប់ពាន់រាប់ម៉ឺនដងនៅលើបណ្តាញសង្គមក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី។ នេះអាចជួយកាត់បន្ថយក្តីបារម្ភរបស់លោក លាង ដឺលុច បានខ្លះ។ តែទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ចាងហ្វាងការផ្សាយរូបនេះ លើកឡើងថា៖ «វាមិនមែនជារឿងល្អឡើយ ដែលអ្នកកាសែតវ័យក្មេងម្នាក់ផលិតវីដេអូព័ត៌មាន៣នាទី ដោយនិយាយតែពីខ្លួនឯង ជាជាងអត្ថន័យ ខ្លឹមសារនៃប្រធានបទ។ ត្រូវជាក់ច្បាស់ថា ផលិតផលព័ត៌មានដែលចេញផ្សាយ មិនមែនតែដើម្បី Like, Share នោះឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវផ្តោតលើជំនាញវិជ្ជាជីវៈដែលបម្រើផលប្រយោជន៍។»។ ពិតហើយ សំណេរខ្លីៗ គឺស្របតាមបរិបទជាក់ស្តែង ប៉ុន្តែអ្នកកាសែតក៏ត្រូវចេះសរសេរប្រធានវែងៗផងដែរ ក្នុងនោះមានដូចជាបទយកការណ៍ ជីវព័ត៌មាន ការវិភាគ រួមទាំងការសរសេរសៀវភៅ ជាដើម។ «ខ្ញុំលើកឧទាហរណ៍អំពីភាពរីករាយរបស់ខ្ញុំ ក្នុងការសរសេរសៀវភៅអំពីលោក ហ៊ុន ម៉ានី។ ការងារនេះ នាំឱ្យខ្ញុំយល់ដឹងកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីនយោបាយកម្ពុជា និងបានវិលត្រឡប់ទៅកាន់ព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើន ដែលខ្ញុំធ្លាប់បានរាយការណ៍ក្នុងនាមជាអ្នកសារព័ត៌មាន។» ។ ក្លាយជាស្ថាប័នសារព័ត៌មានមួយដែលមានការទទួលស្គាល់ខ្លាំង ThmeyThmey ទាក់ទាញប្រិយមិត្តរបស់ខ្លួន តាមរយៈការផ្តល់ព័ត៌មានដ៏សម្បូរបែបពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍ធំៗ ដូចជាស៊ីហ្គេម ឬបុណ្យអុំទូក កន្លងមកជាដើម។ លោក លាង ដឺលុច ថា នេះហើយជាគោលដៅដើមរបស់សហស្ថាបនិក។ ទោះដំណើរការជាង១០ឆ្នាំក្នុងវិស័យសារព័ត៌មាន ដោយចាប់ផ្តើមពីសូន្យ តាមរយៈស្មារតីសាមគ្គីគ្នាក្នុងក្រុម ប៉ុន្តែអ្វីៗក៏មិនរលូនទៅមុខទាំងស្រុងនោះដែរ។ លោក លាង ដឺលុច គូសបញ្ជាក់ថា៖ «យើងធ្វើការនៅក្នុងបរិយាកាសមួយដែលមានការប្រកួតប្រជែងយ៉ាងខ្លាំង ពោលគឺក្នុងសម័យកាលដែលបច្ចេកវិទ្យាបន្តរីកចម្រើនទៅមុខឥតឈប់ឈរ។ ពេលធ្វើការនៅកំបូដស័រ យើងសរសេរតែមួយអត្ថបទ បន្ទាប់មកក៏ចប់។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន អ្នកកាសែតត្រូវសរសេរផង ថតរូបផង និងបង្ហោះវីដេអូផង ហើយស្នាដៃទាំងនោះ ត្រូវតែមានភាពខុសប្លែកពីស្ថាប័នសារព័ត៌មានផ្សេងទៀត»។ ចំណុចព្រួយបារម្ភមួយផ្សេងទៀតសម្រាប់លោក លាង ដឺលុច ដែលជានាយកប្រតិបត្តិក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជា ផងដែរនោះ គឺ ពេលខ្លះអាជ្ញាធរ ហាក់ដូចជាមិនសូវផ្តល់តម្លៃចំពោះអ្នកសារព័ត៌មាន។ «ពួកយើងជាញឹកញាប់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាអ្នកធ្វើឱ្យខូចសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម ជាមនុស្សគ្មានវិជ្ជាជីវៈ និងមិនគោរពក្រមសីលធម៌អាជីពរបស់ខ្លួន។ មិនប្រាកដនោះឡើយ»។ លោកសម្តែងការសោកស្តាយ ប៉ុន្តែជាមួយស្នាមញញឹម ដោយស្ថានភាពខ្លះ ស្ទើរតែនឹងដូចគ្នារូបថតកាលពីឆ្នាំ១៩៩៨ នៅពេលដែលលោកបានចាប់ផ្តើមប្រឡូកក្នុងអាជីពនេះ យ៉ាងដូច្នោះដែរ៕	ដោយ៖ Pierre Gillette
លោកស្រី Carolina Darias រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងគោលនយោបាយដែនដី និងសេវាកម្មស៊ីវិល បានក្លាយជាមនុស្សទីពីរក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីអេស្ប៉ាញ ដែលមានលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមាន COVID-19 កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមីនា បន្ទាប់ពីលោកស្រី Irene Montero រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសមភាពយេនឌ័រ ដែលបានរកឃើញនៅថ្ងៃជាមួយគ្នា។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានអេស្ប៉ាញ El Nacional។ ក្រៅពីរដ្ឋមន្ត្រីទាំងពីរ មានសមាជិកសភាជាន់ទាប Congress of Deputies មួយចំនួនទៀត ក៨ឆ្លង COVID-19 ផងដែរ ក្នុងនោះ មានលោកស្រី Ana Pastor Julian អនុប្រធានទីពីរ លោក Santiago Abascal ប្រធានគណបក្ស VOX លោក Javier Ortega Smith ដែលមានតួនាទីជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាក្រុងម៉ាឌ្រីដ លោកស្រី Marcarena Olona Choclan និងលោក Carlos Jose Zambrano Garcia Raez។ លោកស្រី Carmen Leyte គឺជាសមាជិកព្រឹទ្ធសភា ដំបូងនៅអេស្ប៉ាញ ដែលតេស្តឃើញវិជ្ជមាន COVID-19 ខណៈអ្នកនយោបាយ ជាច្រើននាក់ទៀត ក៏ដូចជាក្រុមគ្រួសារ និងអ្នកជិតស្និទ្ធរបស់ពួកគេស្ថិតក្រោមវិធានចត្តាឡីស័ក។ ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លង អេស្ប៉ាញស្ថិតនៅលំដាប់ទី៥ បន្ទាប់ពីចិន អ៊ីតាលី អ៊ីរ៉ង់ និងកូរ៉េខាងត្បូង ប៉ុន្តែឈរពីលើកូរ៉េខាងត្បូងវិញ បើគិតលើចំនួនអ្នកស្លាប់។ ប្រទេសដែលមានករណីឆ្លងបន្ទាប់ពីអេស្ប៉ាញ មានបារាំង អាល្លឺម៉ង់ សហរដ្ឋអាមេរិក ស្វីស ន័រវេស និងជប៉ុន៕	អេស្ប៉ាញជាប្រទេសទី៥ដែលមានករណីឆ្លង COVID-19 ច្រើនជាងគេ និងជាប្រទេសលំដាប់ទី៤លើចំនួនអ្នកស្លាប់ផងដែរ។ គិតមកដល់ពេល អេស្ប៉ាញ មានអ្នកឆ្លងជាង៣១០០ករណី ដែលក្នុងនោះស្លាប់៨៦នាក់ និងសះស្បើយ១៨៩នាក់។ អ្នកនយោបាយយ៉ាងហោចណាស់៨នាក់ ស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងនៅអេស្ប៉ាញ ដែលក្នុងនោះមានរដ្ឋមន្ត្រី២រូបផងដែរ។
លទ្ធផលបឋមដែលបានរាប់ក្រោយការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ-សង្កាត់ នៅឃុំក្លែង បានបង្ហាញថា គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទទួលបានការគាំទ្រ៨៣២សំឡេង ខណៈគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បាន៨៣១សំឡេង ពោលគឺចាញ់តែ១សំឡេងគត់។ បក្សពីរទៀតដែលប្រជែងនៅក្នុងមូលដ្ឋាននេះ មានគណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិចដែលទទួលបាន៥៥សំឡេង និងគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ បាន៤៨សំឡេង។ លទ្ធផលទាំងនោះ ផ្អែកលើការបូកបញ្ចូលគ្នាពីការិយាល័យទាំង៨នៅក្នុងឃុំ។ បើតាម គ.ជ.ប ការិយាល័យ១ដែលនឹងត្រូវរាប់ឡើងវិញនោះ មានលេខកូដ ០៦៦៦ ។ នៅការិយាល័យនេះ ការរាប់ភ្លាមៗ បង្ហាញថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ បាន២១៩សំឡេង គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បាន១៣៣សំឡេង គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច បាន១២សំឡេង និងគណបក្សខ្មែររួបរួមជាតិ បាន៦សំឡេង៕ កាលពីអណត្តិមុន គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា កាន់តំណែងទាំងមេឃុំ និងជំទប់ទី១ គណបក្សសមរង្ស៊ី កាន់ជំទប់ទី២ និងមានសមាជិកក្រុមប្រឹក្សា១រូបរៀងៗខ្លួន។ ការឈ្នះតែ១សន្លឹកនាការបោះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ជួយឲ្យលោក សែម ងៀម នៃគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា អាចបន្តតំណែងមេឃុំរបស់ខ្លួន ខណៈលោក ព្រំ វុធ ពីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលអណត្តិមុន ជាជំទប់ទីពីរកូតាគណបក្សសមរង្ស៊ី ទំនងជាក្លាយជាជំទប់ទីមួយ៕	គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) នឹងរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញនៅការិយាល័យចំនួន១នៅក្នុងឃុំក្លែង ស្រុកសណ្តាន់ ខេត្តកំពង់ធំ។ ដំណើររាប់នឹងប្រព្រឹត្តទៅនាវេលាម៉ោង២រសៀលថ្ងៃពុធ ទី១៤ ខែមិថុនា នៅទីស្នាក់ការ គ.ជ.ប។
គណនី YouTube ឈ្មោះថា Ryan Toy Reviews ជារបស់ Ryan ផ្ទាល់។ ក្មេងរូបនេះបានចំណាយពេលលេងជាមួយល្បែងក្មេងរបស់ខ្លួន និងថតសកម្មភាពកំសាន្តទាំងនោះ បន្ទាប់មកបង្ហោះចូលក្នុងគណនីខ្លួនតែម្តង។ វីដេអូនីមួយៗរបស់ Ryan ត្រូវបានក្មេងតូចៗ និងឪពុកម្តាយជាច្រើនក្នុងពិភពលោកចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងកន្លងមក។ កុមារាម្នាក់នេះបានទទួល Subscribers រហូតដល់ជាង១៧លាននាក់ឯណោះ ហើយវាជាចំនួនដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់មួយ បើប្រៀបធៀបទៅគណនីរបស់មនុស្សដទៃទៀតដែលធ្វើវីឌីអូស្រដៀងគ្នាក្នុងប្រព័ន្ធ YouTube ។ Ryan បានប្រាប់សារព័ត៌មាន NBC ថា៖«ខ្ញុំគ្រាន់តែជាក្មេងម្នាក់ដែលចូលចិត្តភាពសប្បាយរីករាយតែប៉ុណ្ណោះ។ ហើយនៅពេលអនាគតខ្ញុំចង់ក្លាយទៅជាអ្នកផលិតហ្គេមក្នុងកុំព្យូទ័រនិងទូរសព្ទដៃ»។ ភាគច្រើនចំណូលច្រើនជាង២២លានដុល្លារនេះ គឺបានមកពីចំនួនដងដែលអ្នកប្រើប្រាស់ YouTube ចូលមើលនិងពេលខ្លះទៀតគឺបានមកពីពាណិជ្ជកម្មដែលដាក់ផ្សាយមុនពេលដែលវីឌីអូរបស់កុមារានេះចាប់ផ្តើមបង្ហោះចូល You Tube៕	Ryan ជាក្មេងប្រុសអាយុ៧ឆ្នាំដែលបានរកប្រាក់ចំណូលពីវីឌីអូរបស់ខ្លួនក្នុងបណ្តាញសង្គម YouTube បានរហូតដល់ ២២ លានដុល្លាកាលពីឆ្នាំមុន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត Channel News Asia កាលពីថ្ងៃទី៤ខែធ្នូនេះ។
លោក Recep Tayyip Erdogan មេដឹកនាំនៃប្រទេសតួកគី បាននិយាយប្រាប់លោកប្រធានាធិបតីបារាំង Emmanuel Macron នៅក្នុងការសន្ទនាគ្នាតាមវីដេអូ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី២ ខែមីនាថា កិច្ចសហប្រត្តិការមាន «សក្តានុពលខ្លាំងណាស់» ហើយលោកបាននិយាយបន្ថែមថា ការសន្ទនាគ្នា មានមុខនាទីសំខាន់ត្រូវបំពេញ។ លោក Erdogan បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ នៅក្រោយការសន្ទនាគ្នានេះថា៖ «ក្នុងឋានៈជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ខ្លាំងពីរនៃអង្គការអូតង់ យើងអាចធ្វើវិភាគទានច្រើនក្រាស់ក្រែលដល់សន្តិភាព ស្ថិរភាព និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងធ្វើឱ្យមានសន្តិភាព នៅក្នុងភូមិសាស្ត្រទូលំទូលាយមួយ ពីទ្វីបអឺរ៉ុបទៅដល់តំបន់កូកាស មជ្ឈិមបូព៌ា និងទ្វីបអាហ្វ្រិក»។ កាលពីថ្ងៃអង្គារនោះដែរ លោក Erdogan ក៏បានលាតត្រដាងអំពីផែនការសកម្មភាពមួយ ដែលលោកបានស្វះស្វែងរកយូរយាមកហើយ ចាប់តាំងពីលោកប្រធានាធិបតី Joe Biden បានជាប់ឆ្នោតកាលពីខែវិច្ឆិកាមក។ លោកនិយាយថា ផែនការនេះមានគោលដៅកែលម្អសិទ្ធិមនុស្ស និងសិទ្ធិពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសតួកគី។ លោកប្រធានាធិបតីតួកគីរូបនេះបានគូសបញ្ជាក់នៅក្នុងសុន្ទរកថារបស់លោកថា៖ «គោលដៅសំខាន់បំផុតនៃផែនការសកម្មភាពនេះរបស់ប្រទេសតួកគី គឺរដ្ឋធម្មនុញ្ញស៊ីវិលថ្មីមួយ»។ លោកបានប្រកាសថា ផែនការនេះមានមកពី «កាតព្វកិច្ចរបស់រដ្ឋក្នុងការការពារកិច្ចការ និងសកម្មភាពទាំងអស់របស់ខ្លួន ហើយជាមួយស្ថាប័ននិងអង្គការទាំងអស់របស់រដ្ឋ ត្រូវធ្វើឱ្យមានភាពសុចរិតខាងរាងកាយ និងខាងសីលធ៌មព្រមទាំងកិត្តិយស និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់បុគ្គលផងដែរ»។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រុមអ្នករិះគន់លោក Erdogan បាននិយាយថា ផែនការសកម្មភាពនេះមិនត្រូវបានអនុវត្តទេ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលរបស់លោកបានបង្ក្រាបក្រុមអ្នកប្រឆាំង។ រូបឯកសារ៖ មន្ត្រីប៉ូលិសតួកគីបាញ់គ្រាំជ័រលើក្រុមនិស្សិតនៃសាកលវិទ្យាល័យ Bogazici ប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលនៅទីក្រុង Istanbul កាលពីថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១។ អាជ្ញាធរបានចាប់អ្នកកាសែតដាក់ពន្ធនាគារច្រើនជាង នៅក្នុងប្រទេសឯទៀតៗ នៅក្នុងពិភពលោក ហើយក៏មានការចាប់ពួកមេដឹកនាំក្រុមប្រឆាំងខាងនយោបាយដាក់ក្នុងពន្ធនាគារ ព្រមទាំងមានការបង្ក្រាបលើក្រុមប្រឆាំង ដែលបានរីកដាលខ្លាំង នៅក្រោយការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារគ្មានជោគជ័យមួយ កាលពីឆ្នាំ ២០១៦ ដើម្បីទម្លាក់មេដឹកនាំឥស្លាមនិយមបែបប្រជានិយមរូបនេះ។ ទោះណាជាមានការផ្តើមធ្វើកិច្ចការទូតទៅកាន់លោក Biden និងសហភាពអឺរ៉ុប ដោយមានរួមបញ្ចូលទាំងការតែងតាំងឯកអគ្គរដ្ឋទូតតួកគីថ្មីប្រចាំនៅសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ដោយ ក៏សេចក្តីសង្ឃឹមរបស់លោក Erdogan ក្នុងការបើកទំព័រថ្មីមួយ ក្នុងទំនាក់ទំនងបណ្តាបស្ចិមប្រទេស នៅក្រោយរយៈពេលច្រើនឆ្នាំនៃការមានការទាក់ទងគ្នារអាក់រអួល ក៏រហូតមកដល់ពេលនេះការចាប់ផ្តើមខាងការទូតនេះត្រូវបានទទួល ដោយមានការប្រុងប្រយ័ត្ននិងការសង្ស័យ។ ក្រុមមន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកបាននិយាយកាលពីឆ្នាំទៅមិញថា លោក Erdogan បានធ្វើឱ្យមានភាព មិនចាញ់មិនឈ្នះប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ ក្នុងប៉ែកខាងកើតនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ជាមួយប្រទេសក្រិក និងប្រទេសស៊ីប អំពីសិទ្ធិខួងរកឧស្ម័ននិងប្រេង។ ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុបខាងលិចនិងប្រទេសជិតខាងតួកគីបានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលក្រុងអង់ការ៉ាថាធ្វើឱ្យមានភាពទាល់ច្រក ដែលបណ្តាលឱ្យកងនាវាចម្បាំងនៃប្រទេសជាគូបដិបក្ខ ហៀបប៉ះទង្គិចគ្នា។ ហើយកាលពីខែធ្នូ ប្រធានាធិបតីតួកគីរូបនេះនៅតែត្អូញត្អែរថា មានការរួមគំនិតប្រព្រឹត្តអំពើទុច្ចរិតមួយប្រឆាំងនឹងប្រទេសតួកគី ដោយមានគោលដៅរារាំងអំណាចនិងឥទ្ធិពលតួកគីនៅក្រៅប្រទេស។ មន្ត្រីអាមេរិកាំងម្នាក់បាននិយាយប្រាប់វីអូអេ កាលពីថ្ងៃពុធ ទី៣ ខែមីនាថា៖ «មានសញ្ញាតិចតួចថា មេដឹកនាំតួកគីរូបនេះចង់កែប្រែរបៀប ទាក់ទងជាមួយពួកបស្ចិមប្រទេស»។ មន្ត្រីរូបនេះបានថ្លែងដូច្នេះតែប៉ុន្មានម៉ោង ក្រោយប្រទេសតួកគីបាននិយាយថា ខ្លួនកំពុងពិចារណាអំពីការទិញប្រព័ន្ធមីស៊ីលប្រឆាំងយន្តហោះធុន S-400 ទីពីរ ពីប្រទេសរុស្សី ទោះជាមានការជំទាស់ខ្លាំងពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងអង្គការអូតង់ក៏ដោយ៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ចាប់តាំងពីលោកប្រធានាធិបតី Joe Biden បានជាប់ឆ្នោតមក ប្រធានាធិបតី Recep Tayyip Erdogan នៃប្រទេសតួកគីបានចាប់ផ្តើមធ្វើកិច្ចការទូតទៅកាន់បណ្តាបស្ចិមប្រទេស ដោយលោកបានសន្យាថា នឹងធ្វើកំណែទម្រង់ប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងប្រទេសនេះ និងខិតខំប្រឹងប្រែងខ្លាំង ដើម្បីកែលម្អចំណងទាក់ទងជាមួយប្រទេសដៃគូរបស់តួកគីប្រចាំអង្គការអូតង់ផងដែរ។
ក្លិបកីឡាបាល់ទាត់សៀមរាប យូណាយធីត (Siem Reap United FC) រៀបចំការប្រកួតពានរង្វាន់ជើងឯកយុវជនអន្តរជាតិ U14 Xo Siem Reap International Youth Cup ឆ្នាំ ២០២៣ ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅពីថ្ងៃទី១៧ ដល់១៩ ខែវិច្ឆកា នៅកីឡដ្ឋាន ហនុមាន ខេត្តសៀមរាប។ លោក ប៊ួយ ដារី អគ្គលេខាធិការក្លិបបាល់ទាត់សៀមរាប អះអាងថាការប្រកួតដែលទទួលការគាំទ្រពីសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់កម្ពុជា (FFC) នេះ បង្តើតឡើងដើម្បីឱ្យកីឡាករយុវជនទទួលបានពិសោធន៍កម្រិតអន្តរជាតិ និងលើកស្ទួយបាល់ទាត់ក្រុងស្រុក ជាពិសេសបង្ហាញសក្តានុពលទេសចរណ៍ទៅប្រទេសជិតខាងផង។ ទាក់ទងនឹងទេសចរណ៍ ដ្បិត U14 Xo Siem Reap International Youth Cup នឹងរៀបចំនៅទឹកដីសៀមរាប។ ព្រឹត្តិការណ៍ U14 Xo Siem Reap International Youth Cup មានក្រុមចូលរួមសរុប៤ក្រុម ដោយក្នុងនោះមានក្រុមពីថៃមួយក្រុម សិង្ហបុរីមួយក្រុម និងកម្ពុជា ២ក្រុម។ ក្រុមកម្ពុជា មាន សៀមរាប យូណាយធីត និង វិសាខា រួមជាមួយក្រុមថៃ Chonburi FC និង សិង្ហបុរី Lion City Sailor FC។ នៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មាន លោក ប៊ួយ ដារី ជឿជាក់ថាក្រោយរៀបចំពានរង្វាន់ជើងឯកយុវជនអន្តរជាតិអាយុក្រោម១៤ឆ្នាំ ដែលមានការចូលរួមពីក្រុមថ្នាលល្បីឈ្មោះនៅថៃ Chonburi ក៏ដូចជា Lion City Sailor ដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំ នឹងជួយក្រុមកម្ពុជាកើនសមត្ថភាព ហើយជាពិសេសនឹងទាក់ទាញការប្រកួតអន្តរជាតិផ្សេងៗក្នុងខេត្តសៀមរាបបន្តបន្ទាប់ទៀត។ អគ្គលេខាធិការក្លិបបាល់ទាត់សៀមរាបរូបនេះ ក៏បានបង្ហាញគោលដៅក្នុងការដឹកនាំក្រុម Siem Reap United FC ឈានជើងចូលប្រកួតប្រជែងក្នុងលីគលំដាប់ទី២កម្ពុជា នៅឆ្នាំ២០២៦ ឬ ២០២៧ និងដាក់គោលដៅ២ឆ្នាំបន្ទាប់ ទៅកាន់លីគកំពូលរបស់កម្ពុជា។ ការប្រកួតដែលមាន៤ក្រុមចូលរួមនេះ នឹងជួបគ្នាវិលជុំសរុបទាំងអស់៦ប្រកួត ដោយក្រុមដែលមានពិន្ទុខ្ពស់ជាងគេពីការប្រកួត៣លើករៀងខ្លួន នឹងក្លាយជាម្ចាស់ជើងឯក U14 Xo Siem Reap International Youth Cup ឆ្នាំ២០២៣។ តារាងការប្រកួតទាំង៦លើក ដែលធ្វើឡើងនៅកីឡដ្ឋាន ហនុមាន ខេត្តសៀមរាប៖ ថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា -Lion City Sailor ជួប Chonburi FC (ម៉ោង ២រសៀល) -Visakha FC ជួប Siem Reap United FC (ម៉ោង ៤ និង១៥នាទីល្ងាច) ថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា -Chonburi FC ជួប Visakha FC (ម៉ោង ២រសៀល) -Siem Reap United FC ជួប Lion City Sailor FC (ម៉ោង ៤ និង១៥នាទីល្ងាច) ថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា -Visakha FC ជួប Lion City Sailor FC (ម៉ោង ២រសៀល) -Chonburi FC ជួប Siem Reap United FC (ម៉ោង ៤ និង១៥នាទីល្ងាច)៕	ក្រុមបាល់ទាត់ពីប្រទេសថៃ Chonburi FC និង សិង្ហបុរី Lion City Sailor FC អាយុក្រោម១៤ឆ្នាំ និងក្រុមកម្ពុជា សៀមរាប យូណាយធីត និង វិសាខា អេវស៊ី នឹងចូលរួមប្រកួត ពានរង្វាន់ជើងឯកយុវជនអន្តរជាតិ U14 Xo Siem Reap International Youth Cup ឆ្នាំ ២០២៣ នៅទឹកដីសៀមរាប។ តាមរយៈព្រឹត្តិការណ៍នេះ នឹងជួយមួយផ្នែកក្នុងការបង្ហាញសក្តានុពលទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាប ទៅប្រទេសជិតខាង។
Anucha Kochana ជាកីឡាករប្រដាល់វ័យក្មេងថៃ ត្រូវបានប្រកាសថាស្លាប់ដោយសារដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល នៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា បន្ទាប់ពីរូបគេចាញ់ដោយសន្លប់ក្នុងការប្រកួតប្រដាល់សេរីនៅសង្វៀនឯជាយក្រុងបាងកក កាលពីល្ងាចថ្ងៃអាទិត្យទី១១ វិច្ឆិកា។ កីឡាប្រដាល់ថៃ ឬ Muay Thai ដូចដែលគេដឹងហើយវាជាប្រភេតកីឡាដ៏ពេញនិយមមួយក្នុងប្រទេសថៃ ដែលមានក្មេងៗប្រុសរាប់លាននាក់ស្រមៃចង់បានភាពរុងរឿងតាមរយៈការឡើងវាយលើសង្វៀន ដើម្បីទទួលបានប្រាក់កាសសម្រាប់ខ្លួន និងក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ។ កីឡានេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយច្បាប់មួយចំនួន ដោយកំណត់ថាក្មេងៗគ្រប់វ័យសុទ្ធតែអាចឡើងវាយបាន ដែលនេះនឹងធ្វើឲ្យពួកគេប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ ឬកាន់តែអាក្រក់ដូចករណីរបស់ Anucha ដ៏គួរឲ្យសោកស្តាយ។ សាច់ញាតិរបស់ Anucha ដែលសោកសៅក្រោយមរណភាពនេះ បានប្រាប់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថាពួកគេមិនចោទប្រកាន់អំពីការស្លាប់របស់កូនខ្លួនឡើយ។ ប៉ុន្តែពួកគាត់គ្រាន់តែស្នើរឲ្យមានការកែប្រែច្បាប់មួយចំនួន ដើម្បីរឹតបន្តឹងបទបញ្ជាក្នុងការហាមកុមារដែលមានអាយុក្រោម១២ ឆ្នាំចូលរួមការប្រកួតជាលក្ខណៈអាជីពប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរនេះត្រូវបានសហគមន៍កីឡាប្រដាល់ថៃភាគច្រើនជំទាស់។ លោក Somchart Charoenwatcharawit ប្រធានសមាគមកីឡាប្រដាល់អាជីពប្រចាំប្រទេសថៃបាននិយាយថាការស្នើឲ្យប្តូច្បាប់នេះនឹងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពអ្នកប្រដាល់ក្មេងៗដែលមានអាយុក្រោម ១៥ ឆ្នាំ ប្រមាណ ៣០០.០០០ នាក់។ ឧត្តមសេនីយ៍ Adulyadej Inthapong អនុប្រធានគណៈកម្មាធិការសភាទទួលបន្ទុកកីឡា បានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ថាអ្នកដែលមានអាយុចន្លោះពី ១២ ទៅ ១៥ ឆ្នាំនឹងត្រូវចុះបញ្ជីដោយមានការអនុញ្ញាតពីឪពុកម្តាយ និងពាក់ឧបករណ៍ការពារនៅពេលប្រកួត។ ខ្សែវីដេអូនៃការប្រកួតចុងក្រោយរបស់ Anucha ត្រូវបានបង្ហោះនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមបង្ហាញថា ក្មេងប្រុសម្នាក់នេះវាយដោយគ្មានឧបករណ៍ការពារឡើយ និងទទួលរងកណ្តាប់ដៃទៅលើផ្ទៃមុខនិងក្បាលរបស់គេដដែលៗ រហូតដួលផ្កាប់មុខទៅលើក្តារតាពីតែម្តង៕	មរណភាពរបស់ក្មេងប្រុសអាយុ ១៣ ឆ្នាំម្នាក់ក្នុងអំឡុងពេលដួលសន្លប់ក្នុងការប្រកួតប្រដាល់សេរីថៃ បានធ្វើឲ្យមានការជជែកវែកញែកថាតើកុមារគួរត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យចូលរួមក្នុងប្រភេទកីឡាដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះឬទេ ស្របពេលដែលក្មេងៗភាគច្រើនមើលឃើញថានេះជាឱកាសតែមួយគត់ដើម្បីពួកគេគេចផុតពីភាពក្រីក្រ។
បន្ទាប់ពីលោកស្រី Tsai Ing-wen អ្នកនយោបាយមាននិន្នាការប្រកាសឯករាជ្យ ក្លាយជាប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់នៅឆ្នាំ ២០១៦ មហាយក្សចិនចាប់ផ្តើមបង្កើនសមយុទ្ធយោធានៅក្បែរៗកោះតៃវ៉ាន់ ជាពិសេសសមយុទ្ធជើងអាកាសតែម្ដង។ បើតាមរបាយការណ៍ក្រសួងការពារជាតិតៃវ៉ាន់ គ្រាន់តែក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ នេះ សមយុទ្ធយោធាចិនកើតឡើងយ៉ាងហោចណាស់ ១៦ដងឯណោះ។ តៃវ៉ាន់ពិតជាដេកមិនលក់ បក់មិនល្ហើយឡើយចំពោះរឿងនេះ។ កាលពីសប្ដាហ៍មុន យោធាចិនទើបចាប់ផ្ដើមសមយុទ្ធចោមព័ទ្ធនៅក្បែរតៃវ៉ាន់ ដោយមានការចូលរួមពីសព្វាវុធទំនើបៗជាច្រើន។ សារព័ត៌មានរដ្ឋចិនបានផ្សាយពីសមយុទ្ធនេះ ដោយក្នុងនោះក៏បង្ហាញពីវត្តមានយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក H-6 ហោះលើសមុទ្រជុំវិញតៃវ៉ាន់ទៅទៀត។ ជុំវិញសមយុទ្ធឥតឈប់ឈរនេះ ការិយាល័យទទួលបន្ទុកកិច្ចការតៃវ៉ាន់របស់ចិនដីគោកអះអាងថា វាគ្រាន់តែជាលំហាត់យោធាធម្មតាប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងន័យការពារសមយុទ្ធរបស់ខ្លួន លោក An Fengshan អ្នកនាំពាក្យការិយាល័យខាងលើនិយាយដោយមិននិយាយចំឈ្មោះតៃវ៉ាន់ ថា មនុស្សគ្រប់គ្នានឹងស៊ាំទៅនឹងសមយុទ្ធនេះបន្តិចម្ដងៗ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ តាំងពីដើមកមកនោះ ចិនមិនដែលរាថយក្នុងការប្រើប្រាស់កម្លាំងដើម្បីដណ្ដើមគ្រប់គ្រងកោះតៃវ៉ាន់ឡើយ ហើយជារឿយៗគំរាមថា ខ្លួននឹងវាយសង្គ្រប់ បើរដ្ឋាភិបាលហ៊ានប្រកាសផ្ដាច់ខ្លួនជាចំហនោះ។ តៃវ៉ាន់ដែលប្រកាន់ប្រព័ន្ធដឹកនាំបែបប្រជាធិបតេយ្យនោះ គ្មានបំណងចូលរួមជាមួយចិនកុម្មុយនីស្តឡើយ ហើយការឡើងអំណាចរបស់លោកស្រី Tsai ធ្វើឲ្យគំនិតប្រកាសឯករាជ្យពុះកញ្ជ្រោលឡើងដែរ រហូតដល់ចិនដីគោកបារម្ភខ្លាំង។ យ៉ាងណាមិញ នាយករដ្ឋមន្ត្រីតៃវ៉ាន់ប្រកាសថា ខ្លួនចង់បានសន្តិភាពជាមួយចិន។ ក្នុងសន្និសីទកាសែតចុងឆ្នាំ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់លោក William Lai និយាយថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនឹងអនុវត្តតាមសេចក្ដីសម្រេចរបស់លោកស្រីប្រធានាធិបតី Tsai ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពទំនាក់ទំនងឆ្លងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ សំដៅការអភិវឌ្ឍដោយសន្តិភាព៕	កោះតៃវ៉ាន់មិនស្រណុកចិត្តឡើយចំពោះសមយុទ្ធជាញឹកញយរបស់កងទ័ពចិននៅតំបន់ក្បែរដែនកោះរបស់ខ្លួន។ ចិន ដែលចាត់ទុកតៃវ៉ាន់ជាអាណាខេត្តរបស់ខ្លួន តែងបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងឆ្វែលតំបន់ជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់ ក្រោមហេតុផលធ្វើសមយុទ្ធ។ តៃវ៉ាន់ព្រមានថា ការធ្វើសមយុទ្ធយោធាជាបន្តបន្ទាប់របស់ចិននៅកន្លងមកនេះកំពុងគំរាមកំហែងសន្តិសុខរបស់ខ្លួនខ្លាំង។ ប៉ុន្តែក្រុងប៉េកាំងឆ្លើយវិញថា តៃវ៉ាន់នឹងស៊ាំទៅនឹងសមយុទ្ធនេះមិនខាន។
បើតាមសម្តេច អ្នកដំណើរទាំងនោះ មានខ្លះធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញទៅឌូបៃ ពីភ្នំពេញទៅជប៉ុន និងពីខេត្តព្រះសីហនុទៅកាន់រដ្ឋធានីណាមួយនៅក្នុងតំបន់។ សម្តេចបានអះអាងពីការពិនិត្យសុខភាពយ៉ាងដិតដល់ មុនអនុញ្ញាតឲ្យចេញដំណើរ៕	សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នាពិធីចែកសញ្ញាបត្រដល់គរុសិស្សប្រមាណ២០០០នាក់ នៅវិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា អ្នកដំណើរសេសសល់នៅនាវា Westerdam នឹងបន្តចេញដំណើរបន្ថែមទៀតទៅកាន់គោលដៅរៀងៗខ្លួន។
សាលាក្តីខ្មែរក្រហម សរសេរលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា អគារសាលាក្ដីខ្មែរក្រហម គឺជាទីតាំង១ផ្នែកនៃបញ្ជាការដ្ឋានកងទ័ពជើងគោក ហើយត្រូវរដ្ឋាភិបាល ប្រគល់ឲ្យសាលាក្តីខ្មែរក្រហម ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦ ដើម្បីដំណើរការកាត់ទោសមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម។ សាលាក្តីខ្មែរក្រហម ជូនដំណឹងថា ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ តទៅ សាលាក្តីខ្មែរក្រហម នឹងអនុវត្តការងារដែលនៅសេសសល់ នៅទីតាំងថ្មី ដែលស្ថិតនៅតាមមហាវិថីសហព័ន្ធរុស្ស៊ី រាជធានីភ្នំពេញ។ សាលាក្តីខ្មែរក្រហម ស្រង់ប្រសាសន៍របស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅសរសេរថា ពិធីទទួលអគារនេះវិញ គឺជាសក្ខីភាពនៃការបិទបញ្ចប់ទាំងស្រុងនៃដំណើរការរបស់សាលាក្តីខ្មែរក្រហម។ លោក បន្តថា អគារនេះ នឹងត្រូវប្រែក្លាយពីទីកន្លែងផ្តល់យុត្តិធម៌ ទៅជាទីកន្លែងសម្រាប់បន្តការងារការពារជាតិដូចពីមុនវិញ។ សូមរម្លឹកខ្លីថា តុលាការខ្មែរក្រហម ប្រើពេលជាង១៦ឆ្នាំ គឺចាប់តាំងឆ្នាំ២០០៦មក ក្នុងការកាត់ទោសមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម។ រយៈពេលជាង១៦ឆ្នាំ តុលាការខ្មែរក្រហម ចំណាយប្រាក់ជាង៣៣៧លានដុល្លារ ដោយក្នុងនោះមានទាំងប្រាក់ពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងប្រាក់ ដែលផ្តល់ដោយបរទេស៕	អគារនៃអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា (សាលាក្ដីខ្មែរក្រហម) ត្រូវបានប្រគល់ទៅឲ្យបញ្ជាការដ្ឋានកងទ័ពជើងគោកវិញហើយ ក្រោយបេសកកម្មកាត់ទោសមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមកំពូលៗ បានចប់សព្វគ្រប់។ ពិធីប្រគល់និងទទួលអគារនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ ដោយមានវត្តមានលោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក ហ៊ុន ម៉ាណែត មេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក។
សូមស្ដាប់ប្រសាសន៍ លោក វេង សាខុន ខាងក្រោមនេះ៖ ជុំវិញបញ្ហាព្រៃឈើនេះ គេមើលឃើញថា ទោះជាមានការណែនាំ និងដាក់បទបញ្ជាពីថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ កន្លងមកក៏ដោយ ក៏នៅតែមានសកម្មភាពកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើជាហូរហែមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន នាពេលកន្លងមក មានការទម្លាក់កំហុសទៅមន្ត្រីរដ្ឋបាលព្រៃឈើ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត នៅតំបន់មួយចំនួន ដែលបានឃុបឃិតបើកផ្លូវ និងបណ្ដែតបណ្ដោយឲ្យប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រៃឈើនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានដាស់តឿនមន្ត្រីក្រោមឱវាទ ឲ្យអនុវត្តតួនាទីការពារព្រៃឈើឲ្យបានល្អ ចៀសវាងការចាំដាក់បន្ទុកទៅអ្នកផ្សេង ឬស្ថាប័នផ្សេង ដែលលទ្ធផលចុងក្រោយនឹងធ្វើឲ្យអស់ព្រៃឈើ។ លោក វេង សាខុន ថ្លែងបែបនេះក្នុងសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់ថ្នាក់ជាតិស្ដីពីផែនការយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងព្រៃផ្ដល់ផល នៅថ្ងៃទី៣០ខែសីហា។
ក្រោយដំណាំស្រូវរបស់ប្រជាកសិករនៅឃុំសាលាក្រៅ ខេត្តប៉ៃលិន ចំនួន ៥៥០ហិកតា ជួបបញ្ហាខ្វះខាតទឹកស្រោចស្រព កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា លោកស្រី បាន ស្រីមុំ អភិបាលខេត្ត និងមន្រ្តីជំនាញ បានចុះបើកទំនប់ទឹកមួយកន្លែង ដែលពលរដ្ឋមួយចំនួននាំគ្នាបិទខ្ទប់ទុកសម្រាប់បង្ហូរចូលស្រែខ្លួនឯង។ ជុំវិញបញ្ហាបិទខ្ទប់ទឹកក្នុងប្រឡាយនេះ លោកស្រី បាន ស្រីមុំ បានចុះអន្តរាគមន៍ និងដោះស្រាយបញ្ហាដែលកើតឡើងជាច្រើនឆ្នាំមកហើយជូនប្រជាកសិករក្នុងតំបន់នោះ។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្តប៉ៃលិន បន្ទាប់ពីពិនិត្យឃើញបញ្ហាខាងលើ លោកស្រី បាន ស្រីមុំ អំពាវនាវដល់កសិករទាំងអស់យ៉ាងដូច្នេះ៖ «កសិករ ដែលមានដីស្រែនៅជាប់នឹងមាត់ប្រឡាយទឹក មិនត្រូវគិតតែពីផលប្រយោជន៍បុគ្គលឡើយ គឺត្រូវគិតពីផលប្រយោជន៍រួម ពោលគឺមិនត្រូវធ្វើទំនប់ ទប់ទឹកប្រឡាយសម្រាប់បង្ហូរចូលដីស្រែរបស់ខ្លួនតែម្នាក់ឯងនោះឡើយ គឺត្រូវបង្ហូរចែកចាយដល់ប្រជាកសិករ ដែលមានដីស្រែនៅផ្នែកខាងក្រោយ និងខាងក្រោមៗផងដែរ»។ ដើម្បីជួយសង្រ្គោះដំណាំស្រូវរបស់ប្រជាកសិករ ដែលមានដីស្រែខាងក្រោមៗ ខ្វះប្រព័ន្ធទឹកទៅដល់ អភិបាលខេត្តប៉ៃលិន ក៏បញ្ជាឱ្យមន្ទីរធនធានទឹក និងឧតុនិយមខេត្ត ចុះជីកកកាយប្រឡាយទឹកបន្ថែមទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ លោកស្រី បាន ស្រីមុំ សំណូមពរដល់កសិករដែលមានដីស្រែចំកន្លែងជីកកាយប្រឡាយ ត្រូវមានកិច្ចសហការ និងអាធ្យាស្រ័យ ដើម្បីប្រយោជន៍រួមទាំងអស់គ្នា៕ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្តប៉ៃលិន រូបភាពពីហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្តប៉ៃលិន រូបភាពពីហ្វេសប៊ុករដ្ឋបាលខេត្តប៉ៃលិន	ភ្នំពេញ៖ ដំណាំស្រូវចំនួន ៥៥០ហិកតា នៅខេត្តប៉ៃលិន ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការខ្វះខាតទឹកស្រោចស្រព ត្រូវបានរដ្ឋបាលខេត្តប៉ៃលិនជួយសង្រ្គោះ។ លោកស្រី បាន ស្រីមុំអភិបាលខេត្តប៉ៃលិន បានចុះអន្តរាគមន៍បើកទំនប់ប្រឡាយទឹក ដើម្បីជួយសង្រ្គោះដំណាំស្រូវរបស់កសិករ ដែលជួបបញ្ហាបិទខ្ទប់ប្រឡាយទឹក។
បន្ទាប់ពីត្រួតពិនិត្យឡើងវិញលើកិច្ចព្រមព្រៀងរដ្ឋបាលលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា សម្រេចបានដើម្បីស្តារទំនាក់ទំនងជាមួយគុយបា ឆ្នាំ ២០១៤ លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសម្រេចលុបចោលចំណុចខ្លះនៃគោលនយោបាយអាមេរិកចំពោះគុយបា ។ រាល់ទំនាក់ទេសចរណ៍ និងពាណិជ្ជកម្មជាមួយគុយបានឹងត្រូវរឹតបន្តឹងឡើងវិញក្រោមវិធានការថ្មីរបស់លោក ត្រាំ។ «យើងមិនអាចនៅស្ងៀមស្ងាត់ចំពោះរបបដឹកនាំកុម្មុយនីស្តគុយបាដែលធ្វើទុក្ខបុកម្នេញប្រជាជនយូរជាងនេះឡើយ»។ នេះជាសម្តីរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ទៅកាន់អ្នកគាំទ្រលោកនៅថ្ងៃសុក្រ នាក្រុង Little Havana នារដ្ឋ Miami ដែលពួកគេភាគច្រើនជាប្រជាជនគុយបាដែលរត់ភៀសខ្លួនមករស់នៅអាមេរិក។ «យើងមិនចង់ឲ្យលុយដុល្លារអាមេរិកក្លាយជាប្រយោជន៍សម្រាប់ក្រុមយោធាគុយបាដែលរំលោភបំពាន និងកេងប្រវ័ញ្ចប្រជាជនគុយបាឡើយ»។ លោក ត្រាំ បន្ថែមដូច្នេះ។ យោងតាមសារព័ត៌មាន New York Times បន្ទាប់ពីថ្លែងហើយ លោក ត្រាំ បានចុះហត្ថលេខាលើបទបញ្ជាកម្រាស់ប្រាំមួយទំព័រដែលមានគោលដៅរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរទៅគុយបា និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយរដ្ឋការីប៊ីននេះដែរ។ អ្វីដែលលោក ត្រាំ ធ្វើនៅពេលនេះ គឺលោកចង់បញ្ជាក់ថា លោកគោរពរាល់សម្តីដែលបានសន្យាក្នុងពេលឃោសនាបោះឆ្នោតកន្លងមក និងយកចិត្តប្រជាជនអាមេរិកដើមកំណើតគុយបានៅក្រុង Little Havana ដែលជាអ្នកបោះឆ្នោតគាំទ្រលោក កន្លងមក។ យ៉ាងណាក៏ដោយចុះ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់នោះ វិធានការដែលរដ្ឋបាលលោក ត្រាំ នឹងអនុវត្តនោះមិនប៉ះពាល់ខ្លាំងឬ លុបចោលមរតកនយោបាយការបរទេសលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ចំពោះគុយបា ទាំងស្រុងឡើយ។ ជារួម លោក ត្រាំ មិនបញ្ចប់ទំនាក់ទំនងការទូតទ្វេរភាគីដែលស្តារឡើងដោយរដ្ឋបាលមុនឡើយ ហើយវាក៏គ្មានទណ្ឌកម្មថ្មីដែលនឹងត្រូវដាក់ចេញប្រឆាំងរបបដឹកនាំកាស្ត្រូដែរ។ ស្ថានទូតគុយបានៅអាមេរិក និងស្ថានទូតអាមេរិកនៅគុយបានៅតែមានដំណើរការជាប្រក្រតី ហើយការហោះហើរ ឬការធ្វើដំណើរតាមកប៉ាល់ផ្ទាល់ទៅវិញទៅមករវាងគុយបា និងអាមេរិក នៅតែបន្តដោយមិនរងផលប៉ះពាល់អ្វីឡើយ។ អ្វីដែលលោក ត្រាំ គ្រាន់តែរឹតបន្តឹងការអនុវត្តបទបញ្ញតិ្តដែលមានស្រាប់ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើរបបដឹកនាំគុយបា ឲ្យគោរពសិទ្ធិមនុស្សនិងបើកចំហរជាងមុនប៉ុណ្ណោះ។ វិធានការទាំងនោះរួមមាន អាមេរិកនឹងរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរទៅប្រទេសគុយបាក្នុងនាមជាអ្នកទេសចរលក្ខណៈបុគ្គល វាលែងតែការធ្វើដំណើរនោះមានហេតុផលទៅសិក្សាឬមានការអនុញ្ញាតជាផ្លូវការប៉ុណ្ណោះ។ ហើយមិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ក្រុមហ៊ុននានាឬប្រជាជនអាមេរិកមិនអាចធ្វើជំនួញជាមួយរាល់ក្រុមហ៊ុនទាំងឡាយណារបស់គុយបាដែលគ្រប់គ្រងដោយយោធាគុយបាដែរ។ វិធានការថ្មីរបស់លោក ត្រាំ នេះខុសពីការរំពឹងទុកនិងការចង់បានរបស់សមាជិកព្រឹទ្ធសភាគុយបា-អាមេរិក លោក Marco Rubio។ សមាជិកព្រឹទ្ធសភារូបនេះចង់ឲ្យមានការគាស់រំលើងចោលឲ្យអស់នូវមរតកនយោបាយការបរទេសរបស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើរបបដឹកនាំគុយបាផង។ យ៉ាងណាមិញ អតីតទីប្រឹក្សាសន្តិសុខរង និងជាអ្នកទទួលខុសត្រូវបង្កើតគោលនយោបាយការបរទេសភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយគុយបាក្នុងអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អបាម៉ា លោក Ben Rhodes បានរិះគន់ការសម្រេចរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ។ លោក អះអាងថា អ្វីដែលលោក ត្រាំ ធ្វើនេះមិនជួយឲ្យគុយបាបើកចំហរជាងមុន និងកែទម្រង់ឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ លោកជឿជាក់ថា វានឹងរុញឲ្យគុយបាកាន់តែងាកទៅជិតស្និទ្ធជាមួយមហាអំណាចផ្សេងទៀតដូចជាចិន និងរុស្ស៊ីតែប៉ុណ្ណោះ៕	ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ សម្រេចលុបចោលគោលនយោបាយភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយគុយបា ដែលសម្រេចបានក្នុងអាណត្តិលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដោយផ្នែកប៉ុណ្ណោះ។ ជារួម អាមេរិកមិនផ្តាច់ចំណងការទូតជាមួយគុយបាវិញឡើយ ប៉ុន្តែវិធានការតឹងរ៉ឹងមួយចំនួនត្រូវនឹងអនុវត្តឡើងក្នុងនោះមានការរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរទៅគុយបា និងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរួមគ្នាផងដើម្បីធានាថា ដឹកនាំក្រុងហាវ៉ាណានឹងគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងប្រជាធិបតេយ្យផងដែរ។
ការបរិច្ចាគគឺធ្វើឡើងក្នុងស្មារតីមិត្តភាព និងសាមគ្គីភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ នេះបើតាមខ្លឹមសារដែលសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ផ្ញើទៅកាន់លោក មីង អោងលាំង មេដឹកនាំរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា នាថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ប្រាប់ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋ ថា ការសម្រេចបរិច្ចាគចំនួន២០ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិកនេះ គឺបន្ថែមពីលើការសន្យារបស់កម្ពុជាចំនួន១០ម៉ឺនដុល្លារសម្រាប់ជំនួយមនុស្សធម៌អាស៊ាន។ តាមរយៈ AHA Centre ផងដែរ កម្ពុជា ក៏នឹងបរិច្ចាគដល់មីយ៉ាន់ម៉ា នូវឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រមួយចំនួន ដូចជា ម៉ាស ឧបករណ៍តេស្តរហ័ស សម្លៀកបំពាក់សុវត្ថិភាព-PPE ម៉ាស៊ីនផលិតអុកស៊ីសែនស្វ័យប្រវត្តិ ម៉ាស៊ីនជំនួយដល់ការដកដង្ហើម និងម៉ាស៊ីនតាមដានសញ្ញាជីវិត។ បើតាមសម្តេច ហ៊ុន សែន លោក ម៉ម ប៊ុនហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការ អន្តរក្រសួងដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ នឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូមួយក្រុម ដើម្បីប្រគល់ជូនអំណោយខាងលើនេះ តាមជើងហោះហើរពិសេស ដែលនឹងត្រូវរៀបចំឡើងដើម្បីទៅទីក្រុងណៃពិដោនាពេលខាងមុខ។ គិតត្រឹមរសៀលថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា នេះ មីយ៉ាន់ម៉ា មានករណីឆ្លងកូវីដ-១៩ជាង៣៥.៦ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះស្លាប់ជាង១៣០០០នាក់ និងសះស្បើយជាង២៧.៥ម៉ឺននាក់។ រីឯនៅកម្ពុជា ករណីឆ្លងឆ្លងឡើងដល់៨៦ ៥៩៧ ក្នុងនោះស្លាប់១៧១៨នាក់ និងសះស្បើយ៨១ ៩១៨នាក់៕	តាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលអាស៊ានសម្រាប់សម្របសម្រួលជំនួយមនុស្សធម៌ (AHA Centre) កម្ពុជាសម្រេចផ្តល់ជំនួយ២០ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក និងឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រមួយចំនួនដល់មីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងយុទ្ធនាការទប់ស្កាត់កូវីដ-១៩។
អភិបាលខេត្តរូបនេះ បានឲ្យដឹងថា ទីទួលសុវត្ថិភាពសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ មាន២០កន្លែង ដែលមានចម្ងាយ ២ ទៅ៣គីឡូម៉ែត្រ ពីកន្លែងដែលលិចលង់។ ចំពោះទឹកទន្លេសេកុងនៅតែបន្តកើនឡើង។ ទឹកមានកម្ពស់ដល់១១,៩០ម៉ែត្រ គឺលើសពីកម្រិតឲ្យប្រុងប្រយ័ត្ន១១,៥០ម៉ែត្រ។ ទឹកបានហូរចូលលិចផ្លូវ និងផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋចំនួន១៧ភូមិ ក្នុងចំណោម២៨ភូមិនៃស្រុកសៀមប៉ាង ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ សូមបញ្ជាក់ថា ឃុំចំនួន៤ ក្នុងស្រុកសៀមប៉ាង ខេត្តស្ទឹងត្រែង មាន ឃុំថ្មកែវ ឃុំសន្តិភាព ឃុំសេកុង និងឃុំស្រែសំបូរ ដែលបានរងគ្រោះ ដោយសារការបាក់ទំនប់វារីអគ្គិសនី ទំនប់ Se-Pian Se Nam Noi ក្នុងខេត្ត Attapeu ប្រទេសឡាវ៕	ស្ទឹងត្រែង៖ ប្រជាពលរដ្ឋជិត៥ពាន់នាក់ ក្នុងឃុំចំនួន៤ នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ត្រូវបានអាជ្ញាធរ និងសមត្ថកិច្ចជម្លៀសទៅទីទួលសុវត្ថិភាពអស់ហើយ។ នេះបើតាមប្រសាសន៍របស់លោក ម៉ុម សារឿន អភិបាលខេត្តស្ទឹងត្រែង ដែលបានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទ នាព្រឹកនេះ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងកញ្ញា ញឹក ស្រីល័ក្ខ និងលោក ប៊ូ ជុំសេរី ប្រធានគណៈកម្មការរៀបចំព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូកដូចតទៅ៖ សូមបញ្ជាក់ថា ពិធីបុណ្យអុំទូកនៅថ្ងៃទី ០២-០៤ វិច្ឆិកាខាងមុខនេះ មានទូកខ្នាតអន្តរជាតិ ទូកអុំ និងទូកចែវ ចំនួន២៧០ចូលរួមប្រកួតទូក ដែលមានចំណុះទូកសរុប ១៧,៨២៦នាក់ មកពី១៥រាជធានី-ខេត្ត និងស្ថាប័នចំនួន៦ ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក បណ្ដែតប្រទីប អកអំបុក និងសំពះព្រះខែ គេសង្កេតឃើញមាននារីជាអ្នករាំក្បាលទូក។ ការដែលមាននារីជាអ្នករាំក្បាលទូកនេះ គឺជាជំនឿរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ តាំងពីបុរាណកាលមក។ លោក ប៊ូ ជុំសេរី ប្រធានគណៈកម្មការរៀបចំបុណ្យអុំទូក បានបញ្ជាក់ថា នារីជាអ្នករាំក្បាលទូក គឺជាជំនឿរបស់ខ្មែរ។ ម្យ៉ាងទៀត ដោយសារទូកនីមួយៗមានបារមីកាន់ជានារី ទើបមានអ្នករាំក្បាលទូកជានារី។
តំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាងទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអនុក្រឹត្យកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ ដែលមានផ្ទៃដីទំហំ៣៥៥៧ហិកតា។ តំបន់នេះ មានភូមិសាស្ត្រស្ថិតនៅក្រុងព្រៃវែង ស្រុកស្វាយអន្ទរ ស្រុកពាមរក៏ និងស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង។ លោក ចាយ សាមិត្ត រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន។ រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកក្រសួងបរិស្ថាន។ ក្នុងពិធីសម្ពោធប៉មទស្សនាសត្វស្លាប លោក ចាយ សាមិត្ត រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន បានលើកឡើងថា តំបន់ប្រើប្រាស់ច្រើនយ៉ាងទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ ជាទីកន្លែងរកចំណី ការរស់នៅ និងបន្តពូជរបស់សត្វស្លាបទឹក។ តំបន់នេះ មានសត្វមួយចំនួនជាប្រភេទជិតផុតពូជ និងកំពុងរងការគំរាមកំហែងលើពិភពលោក ដូចជាប្រភេទ ស្មោញ ទុងប្រផេះ រនាលពណ៌ ត្រយងខ្លួនស ត្រយងខ្លួនរលោង ត្រដក់តូច ជាពិសេសប្រភេទសត្វចង្កៀលខ្យង ដែលកំពុងបន្តពូជពងកូនរាប់ពាន់ក្បាល។ រដ្ឋលេខាធិការរូបនេះ បន្តថា ក្រសួងបរិស្ថាន កំពុងសាងសង់ប៉មសម្រាប់មើលសត្វ ចំនួន១០កន្លែង ស្ថិតនៅខេត្តបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ ព្រៃវែង តាកែវ កំពត កែប និងខេត្តកំពង់ចាម។ ប៉មចំនួន៧ ត្រូវបានសាងសង់រួចរាល់ និងប៉មចំនួន៣កន្លែងទៀត កំពុងសាងសង់។ បើតាមក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងបានផ្ដល់ប៉មទស្សនាសត្វស្លាបជូនដល់តំបន់ការពារធម្មជាតិប្រើប្រាស់ ក្នុងគោលបំណងបម្រើកិច្ចការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ។ ជាមួយគ្នានេះ ក៏ជំរុញឱ្យតំបន់ការពារធម្មជាតិ ក្លាយជាកន្លែងដែលអាចទាក់ទាញទេសចរ ដើម្បីផ្ដល់ចំណូលដល់ប្រជាសហគមន៍ និងជួយដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ៕ នៅលើប៉មទស្សនាសត្វស្លាបទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍។ រូបភាពពីក្រសួងបរិស្ថាន ប៉មទស្សនាសត្វស្លាបទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍។ រូបភាពពីក្រសួងបរិស្ថាន	ភ្នំពេញ៖ ប៉មទស្សនាសត្វស្លាបនៅទួលព័ន្ធតាឡីបឹងស្នេហ៍ ដែលមានកម្ពស់ ១២ម៉ែត្រ ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ កាលពីថ្ងៃទី១១ មករា។ បើតាមក្រសួងបរិស្ថាន ប៉មនេះ នឹងផ្ដល់ភាពងាយស្រួលដល់ទេសចរទស្សនាសត្វស្លាប។
មានវ័យ ៣៥ឆ្នាំ លោក ឆែម សាវុង បានប្រកបរបរដឹកភ្ញៀវទេសចរតាំងពីឆ្នាំ២០០១មក។ លោកបានរៀបរាប់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗថា៖ «ចាប់ពីខែមីនា ដល់ខែមិថុនា នេះ បាត់ភ្ញៀវឈឹងតែម្តង។ និយាយឲ្យចំទៅ មិនដែលមានអីចឹងទេ។ ជាទូទៅ បើខែសម្បូរភ្ញៀវ [High Season] ជាមធ្យមក៏ខ្ញុំរកបាន៨០០ដុល្លារដែរក្នុងមួយខែ ហើយបើខែភ្ញៀវតិច [Low Season] យ៉ាងហោចណាស់ក៏បានពី៣០០ ទៅ៤០០ដុល្លារដែរ»។ បច្ចុប្បន្នបុរសដែលមានកូន២នាក់ក្នុងបន្ទុករូបនេះ ងាកទៅចុះឈ្មោះធ្វើជាភ្នាក់ងារដឹកជញ្ជូនម្ហូបអាហារវិញ។ របរបណ្តោះអាសន្ននេះ មិនកាក់កបដូចជារបរដឹកភ្ញៀវទេសចរនោះឡើយ។ តាំងពីចុះឈ្មោះជាភ្នាក់ងារដឹកជញ្ជូនមក លោកទើបដឹកបានប្រមាណ៧លើកប៉ុណ្ណោះ។ ទទួលបានចំណូលស្តួចស្តើងពីរបរថ្មី មិនអាចឲ្យគ្រួសារលោក ទប់នឹងការចំណាយជាមធ្យម៣ម៉ឺនរៀលក្នុងមួយថ្ងៃបាននោះទេ ហេតុនេះលោក អះអាងថា លោកត្រូវបង្ខំចិត្តខ្ចីលុយគេ ដើម្បីមកដោះស្រាយស្ថានភាពគ្រួសារមួយគ្រាសិន។ លោក សាវុង រៀបរាប់ដូច្នេះ៖ «យើងពិបាកដែរ។ យើងខ្ចីលុយពីគេ មកដោះស្រាយចំណាយប្រចាំថ្ងៃ។ កាលពីមុនប្រពន្ធគេកាត់ដេរ គេបានចំណូលគ្រាន់ដែរ តែឥឡូវនេះពិបាក។ លុយខ្ចីគេ គរ គឺគរហើយ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែពេលយើងរកលុយបាន យើងបណ្តោះសងគេវិញលឿន។ យើងមិនដឹងថាពេលស្ថានភាពកូវីដ-១៩ ធូរស្រាលឡើយ ហើយបើតាមមើលក៏៦ខែអីទៀតដែរ។ តែបើយូរទៀត ជីវភាពរឹតតែពិបាក»។ រឿងរ៉ាវរបស់លោក សាវុង មិនមែនជាករណីដាច់ដោយឡែកនោះឡើយ។ អ្នកពឹងផ្អែកលើវិស័យទេសចរណ៍ជាច្រើននាក់ទៀត ក៏សុទ្ធប្រឈមនឹងបញ្ហាជីវភាព ដោយសារតែវិបត្តិកូវីដ-១៩ ដូចគ្នាផងដែរ។ លោក វ៉ាត អ៊ិះ ពីរត្ន័ ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងសណ្ឋាគារផ្កាយប្រាំមួយនៅខេត្តសៀមរាបដែរនោះ ក៏បាត់បង់ប្រាក់ចំណូលប្រមាណ២ខែមកហើយ ដែរពីការងារចម្បងរបស់ខ្លួន។ លោក ថាសណ្ឋាគារលោក បានផ្អាកដំណើរការទាំងស្រុងនៅក្នុងខែឧសភា ហើយបុគ្គលិកខ្លះបានត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើត ខ្លះងាកទៅលក់អចលនទ្រព្យ និងដាំបន្លែបង្ការនៅផ្ទះវិញ។ ដោយឡែក លោក ពីរត្ន័ ក៏បានងាកមកលក់ដូរម្ហូបអាហារ ដែលជាតម្រូវការចាំបាច់ប្រចាំថ្ងៃវិញ ដើម្បីទប់ទល់នឹងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នដែរ។ «រាល់ថ្ងៃខ្ញុំ និងគ្រួសារងាកមកលក់ដូរម្ហូបអាហារ នំបញ្ចុក។ ចំណូលអាចល្អគ្រាន់ ព្រោះយើងគិតថា មនុស្សត្រូវការញ៉ាំរាល់ថ្ងៃ។ អីចឹងមានតែម្អូបអាហារហ្នឹង ដែលអាចគ្រាន់បើ»។ ទោះជាពេលនេះ លោកអាចទប់ទល់នឹងការចំណាយ ក្នុងគ្រួសារដែលមានកូន៣នាក់ និងក្មួយ២នាក់ក្នុងបន្ទុកមែន ប៉ុន្តែប្រសិនបើស្ថានភាពស្ងាត់ភ្ញៀវ នៅតែអូសបន្លាយយូរទៀត លោកក៏ពិបាកដែរ។ លោក ពីរត្ន័ អះអាងថា អាចទប់ទល់បានត្រឹមខែកញ្ញា ឬខែតុលា ប្រសិនបើនៅខែគ្មានភ្ញៀវ ទេសចរដូចបច្ចុប្បន្ន។ កម្ពុជាបានរកឃើញអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ ដំបូងបំផុតនៅថ្ងៃទី២៧មករា ឆ្នាំ២០១០ លើបុរសជនជាតិចិនវ័យ៦០ឆ្នាំ នៅខេត្តព្រះសីហនុ។ ចំណែកករណីទី២ គឺត្រូវបានរកឃើញនៅខេត្តសៀមរាបតែម្តង គឺនៅថ្ងៃទី៧ ខែមីនា បុរសខ្មែរម្នាក់ ដែលបានឆ្លងពីថៅកែជាជនជាតិជប៉ុន។ កូវីដ-១៩ បានរីករាលដាលកាន់តែច្រើនឡើងៗនៅពាសពេញពិភពលោក និងធ្វើឲ្យប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ានផង ចេញវិធានរៀងខ្លួន ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺក៏កាចសាហាវនេះ។ ចំណែក កម្ពុជាក៏បានហាមជនបរទេស មកពីប្រទេសអឺរ៉ុបមួយចំនួន រយៈពេលជាង១ខែចូលមកកម្ពុជា ដើម្បីចៀសវាងការរាតដ្បាតនៅក្នុងប្រទេស បន្ទាប់ពីបានអ្នកឆ្លងជាបន្តបន្ទាប់ ហើយភាគច្រើនជាករណីនាំចូល។ ទោះជាស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ នៅកម្ពុជាមិនធ្ងន់ធ្ងរ ប៉ុន្តែប្រទេសជិតខាង ក៏ដូចជាប្រទេសដទៃហាក់មិនធូរស្រាល។ ដូច្នេះស្ថានភាពទេសចរណ៍នៅខេត្តសៀមរាបក៏នៅតែស្ងប់ស្ងាត់ដដែល។ បើតាមលោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ កាលពីអំឡុងខែមេសាថា វិបត្តិនៃជំងឺកូវីដ-១៩ បានធ្វើឱ្យអាជីវកម្មទេសចរណ៍ទាំងឡាយ នៅទូទាំងប្រទេសត្រូវបានផ្អាកដំណើរការ និងបិទបញ្ចប់អាជីវកម្មចំនួនសរុប ២,៨៦៥ទីតាំង។ នៅខេត្តសៀមរាបវិញ ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០២០មក មានសណ្ឋាគារលំដាប់ផ្កាយចំនួន៨ បានផ្អាកដំណើរការ និងបិទទ្វារជាបណ្ដោះអាសន្ន។ បើតាមរបាយការណ៍របស់គ្រឹះស្ថានអង្គរ ក្នុងរយៈពេល៥ខែដើមឆ្នាំ២០២០ ចំនួនភ្ញៀវទេសចរចំនួន ៣៨៦,០៩៣នាក់ បានទិញសំបុត្រចូលទស្សនាអង្គរ។ ចំនួននេះ គឺធ្លាក់ចុះជាង៦៥ភាគរយ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០១៩។ ចំណែកចំណូលពីការលក់សំបុត្រក្នុងរយៈពេល៥ខែ ឆ្នាំ២០២០នេះ គឺបានតែចំនួន១៨,០២១,៣៣៦ដុល្លារ ពោលធ្លាក់ចុះជាង៦៤ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៩។ តាមពិតទៅភ្ញៀវទេសចរនៅខេត្តសៀមរាប បានធ្លាក់ចុះបន្តិចម្តងៗ តាំងតែពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០១៩មកម្ល៉េះ។ របាយការណ៍ របស់គ្រឹះស្ថានអង្គរបានឲ្យដឹងថា ពេញមួយឆ្នាំ២០១៩ មានភ្ញៀវទេសចរបានទិញសំបុត្រចូលទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរ ចំនួន ២,២០៥,៦៩៧នាក់ ធ្លាក់ចុះ ១៤,៨៥ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៨។ ចំណែកចំណូលដែលបានពីការលក់សំបុត្រ មានចំនួន ៩៩,០៨៨,៨៩៤ ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក គឺថយចុះ ១៥.០៥ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៨។ បញ្ហាធ្លាក់ចុះភ្ញៀវជាងកន្លះឆ្នាំ មិនទាន់ភាពប្រសើរផង ស្រាប់តែកម្ពុជា រួមទាំងពិភពលោកទាំងមូលពើបប្រទះនឹងវិបត្តិជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩។ វិបត្តិ បានថែមបន្ទុករឹតតែធ្ងន់សម្រាប់ប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ និងពលរដ្ឋដែលពឹងផ្នែកលើវិស័យទេសចរណ៍ នៅខេត្តសៀមរាបនេះ។ ដ្បិតតែគេមិនដឹងថា តើវិបត្តិនេះនឹងអូសបន្លាយដល់ពេលណា ប៉ុន្តែពលរដ្ឋដែលពឹងផ្អែកលើវិស័យទេសចរណ៍ ចង់ឲ្យភ្ញៀវទេសចរច្រើនដូចមុនវិញ។ លោក ពីរត្ន័ បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«ចង់បានណាស់ ចង់ឲ្យស្ថានភាពកូវីដ-១៩ ធូរស្រាល ក៏ប៉ន្តែបើយើងបើកទូលាយឲ្យទេសចរណ៍ចូលមកទូលាយពេក ក៏យើងភ័យខ្លាចដែរ ពីព្រោះថាជំងឺហ្នឹងទាល់តែ១៤ថ្ងៃទើបអាចថាមិនមានមេរោគ ហើយករណីមានឆ្លងឡើវិញ វាធ្វើឲ្យស្ថានភាពរឹតតែពិបាកលើសដើម។ អីចឹងបានយើងថា ក្រៗចុះ កុំឲ្យតែឈឺ។ យើងទទួលបាន Flight មកវិញល្អ តែត្រូវតែវិធានការត្រួតពិនិត្យ និងការពារឲ្យល្អដែរ»។ ចំណែកលោក ឆែម សាវុង ក្នុងនាមជាអ្នកពឹងផ្នែកចម្បងលើចំណូលពីវិស័យទេសចរណ៍នេះ ក៏ចង់ឲ្យមានភ្ញៀវទេសចរច្រើនឡើងវិញដែរ។ លោក សាវុង បន្ត៖«មានទេសចរច្រើន មិនមែនតែបានប្រយោជន៍ខ្ញុំម្នាក់ទេ ប៉ុន្តែជួយអ្នកក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ទាំងអស់។ សង្ឃឹមថាយើងអាចទាក់ទាញភ្ញៀវមកសៀមរាបវិញក្រោយចប់កូវីដ»។ ទោះស្ថិតក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់នៃវិបត្តិ-១៩ នេះ ប៉ុន្តែក្រសួងទេសចរណ៍ បានស្នើឲ្យប្រតិបត្តករទេសចរណ៍ យកឱកាសនេះរៀបចំស្តារគុណភាពសេវាកម្មរបស់ខ្លួន ដើម្បីត្រៀមជាស្រេចស្វាគមន៍ទេសចរ នៅពេលវិបត្តិកូវីដ-១៩បិទបញ្ចប់៕	មិនថារដូវភ្ញៀវតិច ឬរដូវភ្ញៀវច្រើននោះឡើយ លោក ឆែម សាវុង តែងតែមានភ្ញៀវជិះរ៉ឺម៉កកង់បីរបស់ខ្លួនទៅទស្សនារមណីយដ្ឋានអង្គរ ប៉ុន្តែរយៈពេលជាង៣ខែចុងក្រោយ លោកគ្មានចំណូលទាល់តែសោះពីរបរប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួន។ លោក សាវុង ក៏ដូចជាអ្នករបរអាជីវកម្មផ្នែកទេសចរណ៍ផ្សេងទៀតនៅខេត្តសៀមរាប បន់ស្រន់ជារៀងរាល់ថ្ងៃឲ្យជំងឺរលាកសួតបង្កឡើងដោយមេរោគកូរ៉ូណាប្រភេទថ្មី (កូវីដ-១៩) រលាយសាបសូន្យ ដើម្បីឲ្យស្ថានភាពទេសចរណ៍វិលទៅរកភាពប្រក្រតីឡើងវិញ។
នរណាជាតំណាងរបស់មីយ៉ាន់ម៉ានៅអង្គការសហប្រជាជាតិ? អ្នកនាំពាក្យ UN លោក Stephane Dujarric បានអះអាងថា UN ទទួលលិខិតទាំងពីរទាក់ទងអាសនៈមីយ៉ាន់ម៉ានៅស្ថាប័នពិភពលោកមួយនេះ ដោយមួយផ្ញើពីលោក Kyaw Moe Tun តំណាងមីយ៉ាន់ម៉ាដែលតែងតាំងដោយរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល និងមួយទៀតផ្ញើពីក្រសួងការបរទេសមីយ៉ាន់ម៉ាក្រោមរដ្ឋាភិបាលយោធា។ លិខិតទាំងពីរ សុទ្ធតែដណ្ដើមកៅអីតំណាងឱ្យមីយ៉ាន់ម៉ាដូចគ្នា។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP លោក Kyaw Moe Tun ដែលត្រូវរបបយោធាបញ្ចប់តំណែងនោះ បានសរសេរលិខិតមួយច្បាប់ នៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា ទៅប្រធានមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិជាមួយការអះអាងថា លោកនៅតែមានសិទ្ធិកាន់កាប់អាសនៈនៅ UN ដដែល។ លោក Kyaw Moe Tun ត្រូវបានរបបសឹកបញ្ចប់តំណែងនៅចុងខែកុម្ភៈ ដោយសំអាងថា បានក្បត់នឹងប្រទេស ក្រោយរិះគន់រដ្ឋប្រហារ។ «អ្នកប្រព្រឹត្តរដ្ឋប្រហារយោធា...គ្មានអំណាចលុបចោលសិទ្ធិអ្នកតំណាងអចិន្រ្តៃយ៍ស្របច្បាប់របស់ប្រទេសបានឡើយ»។ លោក Kyaw Moe Tun បញ្ជាក់បែបនេះ។ មួយថ្ងៃបន្ទាប់ ក្រសួងការបរទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏បានផ្ញើលិខិតមួយច្បាប់ទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយបញ្ជាក់ថា លោក Kyaw Moe Tun ត្រូវបានបញ្ចប់តំណែងហើយ។ បើតាមលិខិតក្រសួងការបរទេសមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Tin Maung Naing ដែលជាតំណាងអចិន្រ្តៃយ៍រង ត្រូវតែងតាំងជាភារធារីស្តីទីនៃគណៈបេសកកម្មអចិន្រ្តៃយ៍ជំនួសលោក Kyaw Moe Tun វិញ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហាចម្រូងចម្រាសខាងលើ អ្នកនាំពាក្យ UN លោក Dujarric បញ្ជាក់ថា គណៈកម្មាធិការពិធីការ និងសារតាំងអង្គការសហប្រជាជាតិ កំពុងមើលបញ្ហានេះ ដើម្បីដាក់ជូនមហាសន្និបាត។ ផ្អែកតាមនីតិវិធី UN តំណាងរបស់ប្រទេសមួយ ត្រូវតែទទួលស្គាល់ដោយប្រមុខរដ្ឋ ឬប្រមុខរដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងការបរទេស។ លិខិតដែលរបបសឹកផ្ញើទៅការិយាល័យអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា គឺតំណាងឱ្យក្រសួងការបរទេស ប៉ុន្តែវាគ្រាន់តែជាកំណត់ទូតប៉ុណ្ណោះ ចំណែកលិខិតរបស់លោក Kyaw Moe Tun មានការបញ្ជាក់ពីការតែងតាំងជាអ្នកតំណាងអចិន្រ្តៃយ៍ UN ដោយប្រធានាធិបតីលោក Win Myint និងរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០។ បើតាមលោក Kyaw Moe Tun រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែជារដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់នៃប្រទេសដដែល បើទោះត្រូវបានទម្លាក់ដោយក្រុមយោធាក៏ដោយ។ សូមបញ្ជាក់ថា នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា បាតុករមីយ៉ាន់ម៉ា នៅតែបន្តធ្វើបាតុកម្មដដែល ខណៈពេលក្រុមប៉ូលិសនៅតែប្រើឧស្ម័ន គ្រាប់កាំភ្លើងជ័រ ដើម្បីបំបែកក្រុមអ្នកតវ៉ាដដែល។ ជាមួយគ្នានេះ លោក Win Myint ប្រធានាធិបតីដែលត្រូវបានដកតំណែង បានរងបទចោទចំនួនពីរករណីបន្ថែមទៀត ក្នុងនោះរួមមានការបំពានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ មកទល់ពេលនេះ លោកស្រី ស៊ូជី និងលោក Win Myint ត្រូវបានចោទម្នាក់៤ករណី ដែលអាចជាប់ពន្ធនាគារជាច្រើនឆ្នាំ៕	កៅអីតំណាងមីយ៉ាន់ម៉ានៅអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) កំពុងត្រូវទាញទៅទាញមករវាងរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា និងតំណាងដែលតែងតាំងដោយរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលមុនមានរដ្ឋប្រហារ។
សុធីរ៖ អា សំណាង! តើអ្ហែងមានឯកសារគ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់យាន្តជំនិះហើយឬនៅ? ពីថ្ងៃស្អែកទៅនគរបាល នឹងពិន័យជនល្មើសច្បាប់ចរាចរណ៍ក្នុងកម្រិតខ្ពស់ណាស់! សំណាង៖ អញដូចជាមិនមានបញ្ហាអ្វីទេ! អញមានឯកសារគ្រប់គ្រាន់។ អញបើកបរគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍។ល។ សុធីរ៖ ចុះសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋវិញ អ្ហែងមានលឺសូរគេរអ៊ូយ៉ាងម៉េចដែរ? សំណាង៖ ប្រជាពលរដ្ឋមិនជំទាស់នឹងការរឹតបន្តឹងច្បាប់ចរាចរណ៍ហ្នឹងទេ។ ដំឡើងថ្លៃនៃការផាកពិន័យ ក៏ពួកគាត់ដូចជាមិនទោមនស្សអីដែរ។ ប៉ុន្តែ សុធីរ៖ ប៉ុន្តែ យ៉ាងម៉េច? សំណាង៖ ប៉ុន្តែ ពួកគាត់នាំគ្នានិយាយថា ការរឹតបន្តឹងច្បាប់ចរាចរណ៍ហ្នឹង ធ្វើឡើងដូចជាមិនសូវចំពេលវេលាទេ ព្រោះថាពលរដ្ឋកំពុងតែវក់វីនឹងរឿងកូវីដ បាត់បង់ចំណូល ជំពាក់បំណុលគេ ឈឺក្បាលគ្រប់រឿង។ល។ បើអនុវត្តការរឹតបន្តឹងនេះភ្លាម ហើយផាកពិន័យច្រើនភ្លាម នៅពេលនោះ ចូរប្រយ័ត្នថា ពលរដ្ឋមួយចំនួនលែងសូវខ្វល់ខ្វាយនឹងរឿងកូវីដ ហើយពួកគេងាក មកខ្វល់ខ្វាយតែរឿងចរាចរណ៍ទៅវិញ។ នេះ គឺគ្រាន់តែជាយោបល់អញប៉ុណ្ណោះ។ សុធីរ៖ អ៊ីចឹងធ្វើម៉េចវិញទៅ? សំណាង៖ តាមយោបល់អញ និងយោបល់ពលរដ្ឋខ្លះ បើក្រសួងមហាផ្ទៃអាចពន្យារពេលបានខ្លះ គួរតែពន្យារពេលទៅវាល្អជាង ព្រោះពេលនេះ គឺជាពេលវេលាប្រឈមដ៏លំបាក ក្នុងបរិបទមេរោគកូវីដ។ ចាំរហូតដល់កូវីដបន្ថយឥទ្ធិពលរបស់វានៅកម្ពុជា ពេលនោះ គេអាចអនុវត្តការរឹតបន្តឹងច្បាប់ចរាចរណ៍បានហើយ ហើយម្យ៉ាងទៀត នៅពេលឥឡូវនេះ ក៏មិនសូវមានអ្នកធ្វើចរាចរណ៍ច្រើនដែរ អា សុធីរ។ តែទាំងអស់នេះ គ្រាន់តែជាយោបល់អញស្តាប់ពីគេទេវ៉ើយ៕	ការអនុវត្តអនុក្រឹត្យពិន័យលើជនល្មើសច្បាប់ចរាចរណ៍ នឹងចាប់ផ្តើមធ្វើនៅថ្ងៃទី១ខែឧសភាស្អែកនេះ។ ប៉ុន្តែ ពេលវេលាននៃការពិន័យថ្មីនេះ បង្កឲ្យមានមតិលើកឡើងថា វាមិនមែនជាពេលវេលាសមស្របឡើយ ព្រោះពលរដ្ឋកំពុងប្រឈមនឹងមេរោគកូវីដ១៩។ អ្នកមិនពាក់មួកសុវត្ថិភាពធ្លាប់ផាកពិន័យតែ ១៥,០០០រៀល តែចាប់ពីថ្ងៃស្អែកនេះទៅ ការពិន័យ នឹងកើនដល់ ៦០,០០០រៀល ហើយបទល្មើសចរាចរណ៍ផ្សេងទៀត ក៏ត្រូវពិន័យធ្ងន់ធ្ងរជាងមុខផងដែរ។ សុធីរ និងសំណាង ក៏ចូលខ្លួនមកជជែករឿងរ៉ាវចរាចរណ៍នេះដែរ។
តើអ្នកនាំភ្ញៀវឡើងភ្នំឱរ៉ាល់និយាយអ្វីខ្លះពីរាជធានីភ្នំពេញ? សូមលោកអ្នកទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ សូមថ្លែងអំណរគុណដល់ក្រុមហ៊ុនដែលបានចូលរួមឧបត្ថមនៅក្នុងកម្មវិធី «Mercedes-Benz និងកំណប់អាថ៌កំបាំង» ១, ក្រុមហ៊ុន ស្តារ អូតូ (ខេមបូឌា) ខូ អិលធីឌី ទទួលសិទ្ធិផ្តាច់មុខពីក្រុមហ៊ុន ឌែមលើ អេជី ក្នុងការនាំចូល ចែកចាយ និងដាក់លក់នូវគ្រប់ប្រភេទរថយន្ត Mercedes ប្រចាំនៅកម្ពុជា។ ទីតាំងស្ថិតនៅ មហាវិថី សម្តេច ហ៊ុន សែន កែង មហាវិថី ឧកញ៉ា ហ៊ុន នាង ភូមិទួលរកា សង្កាត់ចាក់អង្រែក្រោម ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនងផ្នែកទូទៅ 023 231 488 , ផ្នែកលក់ 017 231 488 និងផ្នែកសេវាកម្ម ០11 726 988 ។ ២, ហាងលក់ទំនិញ Baby outlet ជាហាងទំនិញដ៏ធំសម្រាប់កុមារតូចៗ ទារក និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ។ Baby Outlet មាន ៣សាខា។ សាខាទី១ នៅទួលគោក ទល់មុខសាលាបឋមសិក្សាទួលគោក, សាខាទី២ នៅតាមបណ្ដាយផ្លូវកម្ពុជាក្រោម ខាងក្រោយទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងសាលាទី៣ នៅខាងត្បូងវិមានឯករាជ្យ ជាប់និងសកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្ត្រកម្ពុជា។ ទាក់ទងតាមលេខទូរស័ព្ទ 017 222 978 ។ ៣, ក្រុមហ៊ុន Serge Comtesse (ស៊ែក កុងតេស) ជាក្រុមហ៊ុនតែមួយគត់ ដែលនាំចូលផ្តាច់មុខពីប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នូវផលិតផល Schwarzkopf (ស្វកខប) Professional គឺប្រភេទផលិតផលការពារ និងថែរក្សាសរសៃសក់បានយ៉ាងល្អ។ ក្រុមហ៊ុន ស៊ែក កុងតេស មានទីតាំងនៅ ផ្លូវលេខ២១E0, ផ្លូវលេខ១៣៦ កែងផ្លូវ៤៩, សង្កាត់ផ្សារថ្មីIII, ខណ្ឌដូនពេញ, រាជធានីភ្នំពេញ។ ព័ត៌មានលម្អិតសូមទាក់ទងទៅកាន់ 023 966 263 / 023 63 00 733 ។ ៤, ក្រុមហ៊ុនកូកាកូឡា ដែលបានឧបត្ថម្ភភេសជ្ជៈ និងទិកពិសា Dasani ។ ទាក់ទងតាមលេខទូរស័ព្ទ 023 428 995 / 428 996 ៕	យ៉ាងហោចណាស់មានមគ្គុទេសក៍នាំភ្ញៀវទេសចរឡើងភ្នំឱរ៉ាល់ចំនួន៥នាក់ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ច្បាស់។ លោក ឆីម, លោក ចាន់, លោក សៅ, លោក សំបុក និងលោក ម៉ាន់ ស្គាល់ព្រៃភ្នំឱរ៉ាល់ច្បាស់ដូចបាតដៃរបស់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែពួកគេមិនស្គាល់រាជធានីភ្នំពេញឡើយ។ ទិដ្ឋភាពភ្នំពេញ មានតែនៅក្នុងក្តីស្រមៃរបស់ពួកគេតែប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុងបទសម្ភាសជាមួយក្រុមការងារនៃកម្មវិធី «Mercedes-Benz និងកំណប់អាថ៌កំបាំង» នៅលើជួរភ្នំឱរ៉ាល់កាលពីពេលកន្លងទៅ ក្រុមអ្នកនាំភ្ញៀវឡើងភ្នំឱរ៉ាល់ ប្រាថ្នាចង់ស្គាល់រាជធានីភ្នំពេញដោយផ្ទាល់ភ្នែក។ ពួកគេភាគច្រើនចង់ស្គាល់ព្រះបរមរាជវាំង វត្តភ្នំ សារមន្ទីរប្រល័យពូជសាសន៍ទួលស្លែងជាដើម។
ដើម្បីចៀសផុតពីបញ្ហាមូសខាំ ពិសេសនៅរដូវធ្លាក់ភ្លៀងប្រចាំឆ្នាំ មនុស្សត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើកត្តាជាច្រើន ក្នុងនោះរួមមាន ការជ្រើសរើសពណ៌សម្លៀកបំពាក់លើខ្លួន។ គ្រប់គ្នាបានដឹងមកហើយថា សត្វមូសចូលចិត្តនៅកន្លែងងងឹត និងពណ៌ក្រមៅ ឬពណ៌ខ្មៅជាដើម។ ប៉ុន្តែតាមការសិក្សា មូសមិនត្រឹមតែចូលចិត្តពណ៌ខ្មៅទេ ប៉ុន្តែវាក៏ចូលចិត្តពណ៌ក្រហម ទឹកក្រូច និងពណ៌បៃតងបែកខៀវដែរ។ នេះបើតាមការសិក្សាថ្មីចុះផ្សាយលើវេបសាយ Futurity។ ទន្ទឹមនេះ មូសត្រូវបានទាក់ទាញតាមរយៈខ្យល់ដង្ហើម ញើស និងសីតុណ្ហភាពស្បែកមនុស្ស។ ដំបូងឧស្ម័នកាបូនិច ដែលចេញពីខ្យល់ដង្ហើមមនុស្សបានទាក់ទាញសត្វមូសឱ្យហើរឆ្ពោះទៅរកមនុស្ស។ បន្ទាប់មកមូសវិភាគពីពណ៌ជាក់លាក់ដែលវាចូលចិត្តរួមមាន ក្រហម ទឹកក្រូច ខ្មៅ និងបៃតងខៀវ។ ប៉ុន្តែមូសមិនអើពើនឹងពណ៌ផ្សេងទៀត ដូចជាពណ៌បៃតង ពណ៌ស្វាយ ពណ៌ខៀវ និងពណ៌សឡើយ។ ក្នុងការសិក្សា ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវ បានតាមដានសត្វមូសនៅក្នុងបន្ទប់ធ្វើតេស្តតូចមួយ ដែលមានចំនុចពណ៌ផ្សេងៗ។ បន្ទាប់មក អ្នកជំនាញបានបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិចចូលទៅក្នុងបន្ទប់។ សត្វមូសមិនអើពើនឹងចំណុចពណ៌នោះឡើយ នៅពេលវាមានពណ៌បៃតង ខៀវ ឬពណ៌ស្វាយ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើចំនុចនោះមានពណ៌ក្រហម ទឹកក្រូច ខ្មៅ ឬបៃតងខៀវ នោះមូសនឹងហើរទៅរកវា។ តាមពិតមនុស្ស មិនអាចធុំក្លិនឧស្ម័នកាបូនិចដែលជាឧស្ម័នចេញពីខ្យល់ដង្ហើមមនុស្ស និងសត្វឡើយ ប៉ុន្តែមូសអាចហិតដឹងក្លិនកាបូនិច។ វាប្រៀបដូចជាពេល មនុស្សធុំក្លិនអ្វីដែលខ្លួនចូលចិត្តដែរ។ គួរបញ្ជាក់ថា មូសអាចឃើញស្បែករបស់មនុស្សគ្រប់រូបមានពណ៌ក្រហម។ ដូច្នេះមូសមិនមែនហើរទៅរកតែសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ក្រហមរបស់មនុស្សប៉ុណ្ណោះទេ។ ទោះយ៉ាងណា វាមិនមានជាបញ្ហាឡើយ ព្រោះមនុស្សអាចបិទបាំងស្បែកដោយការស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ក្រៅពីពណ៌ក្រហម ទឹកក្រូច ខ្មៅ ឬបៃតងបែកខៀវ ដែលអាចជាវិធីការពារមូសខាំ៕	ការសិក្សាថ្មីមួយបានលើកឡើងថា មូសអាចមើលឃើញពណ៌ដែលទាក់ទាញសម្រាប់ខ្លួនវា ហើយវាតែងហើរទៅរកពណ៌ទាំងនោះ។ ជាធម្មតា មនុស្សភាគច្រើនដឹងថា មូសចូលចិត្តពណ៌ខ្មៅ តែការពិតវាក៏ចូលចិត្តពណ៌ក្រហម ទឹកក្រូច និងពណ៌បៃតងបែកខៀវដែរ។ លើសពីនេះ មូសត្រូវបានទាក់ទាញតាមរយៈខ្យល់ដង្ហើម ញើស និងសីតុណ្ហភាពស្បែកមនុស្សទៀតផង។
ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា ការតម្រូវឱ្យធ្វើស្វ័យប្រកាស គឺចំពោះអ្នកបានដំឡើងប្រព័ន្ធថាមពលសូឡាទំហំធំ លើសពី១០គីឡូវ៉ាត់ ហើយភ្ជាប់ជាមួយប្រព័ន្ធបណ្ដាញអគ្គិសនីជាតិប៉ុណ្ណោះ។ ប្រធានអាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា លោក យឹម វិសិដ្ឋ បានបញ្ជាក់ថា ការធ្វើស្វ័យប្រកាសរបស់អ្នកដំឡើងប្រព័ន្ធថាមពលអគ្គិសនីពន្លឺព្រះអាទិត្យ ដើម្បីដឹងពីចំនួនច្បាស់លាស់ ងាយស្រួលគ្រប់គ្រង និងទប់ស្កាត់បញ្ហាចរន្តអគ្គិសនី ដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ជួសជុល។ ចំណែកឯការដំឡើងប្រព័ន្ធថាមពលអគ្គិសនីសូឡា ត្រឹម១០គីឡូវ៉ាត់ ស្មើនឹង៥០អំពែចុះក្រោម មិនតម្រូវឱ្យធ្វើស្វ័យប្រកាស ឬបង់ថវិកាអ្វីឡើយ។ លោក យឹម វិសិដ្ឋ លើកឡើងថា៖«ប្រព័ន្ធពន្លឺព្រះអាទិត្យ ស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌត្រូវធ្វើស្វ័យប្រកាសនេះ តាមការកំណត់ក្នុងបទបញ្ញត្តិរបស់អាជ្ញាធរ យើងបានបញ្ជាក់ច្បាស់ហើយថា គឺប្រព័ន្ធទាំងឡាយណាដែលគាត់បានប្រើប្រាស់ គាត់បានដំឡើង ហើយភ្ជាប់ជាមួយប្រព័ន្ធប្រើប្រាស់នៅក្នុងបណ្ដាញលំនៅដ្ឋានក្នុងទីតាំងរបស់គាត់»។ លោកបន្តថា ចំពោះការដំឡើងប្រព័ន្ធថាមពលពន្លឺសូឡាប្រើប្រាស់ដោយឡែក ដូចជាអំពូលភ្លើង ម៉ាស៊ីនបូមទឹក ឆ្នាំងដាំបាយ មិនតម្រូវឱ្យធ្វើស្វ័យប្រកាសនោះឡើយ។ សូមបញ្ជាក់ថា ការធ្វើស្វ័យប្រកាសពីការដំឡើងសូឡានេះ ពុំមានបង់ប្រាក់ទេ ប៉ុន្តែគឺជាការចូលរួមយ៉ាងសំខាន់របស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានលើការប្រើប្រាស់ថាមពលស្អាតនៅកម្ពុជា។ ដោយឡែក អ្នកមិនបានធ្វើស្វ័យប្រកាសបញ្ជាក់ពីការប្រើប្រាស់សូឡារបស់ខ្លួន នឹងត្រូវចាត់ទុកថា ប្រើប្រាស់ដោយគ្មានអនុញ្ញាត ហើយត្រូវបង់ថ្លៃប៉ះប៉ូវខ្ពស់ជាងអ្នកប្រើប្រាស់មានការអនុញ្ញាត ឬប្រឈមនឹងការផ្អាកបណ្ដោះអាសន្ននូវការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីពីប្រភពបណ្ដាញជាតិ៕	ភ្នំពេញ៖ ការធ្វើស្វ័យប្រកាសរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ថាមពលអគ្គិសនីពន្លឺព្រះអាទិត្យ (សូឡា) ជាមួយអាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា ដើម្បីដឹងចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ច្បាស់លាស់ និងងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រង ហើយបង្ការគ្រោះថ្នាក់ បញ្ហាចរន្តអគ្គិសនីផ្សេងៗ។ លោក យឹម វិសិដ្ឋ ប្រធានអាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា អះអាងទៀតថា ការធ្វើស្វ័យប្រកាសនេះ គឺចំពោះអ្នកដំឡើងប្រព័ន្ធថាមពលសូឡា លើសពី១០គីឡូវ៉ាត់ប៉ុណ្ណោះ។
តាមរយៈសុន្ទរកថាប្រចាំឆ្នាំនៅថ្ងៃ៩ មករាកន្លងទៅ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសឥណ្ឌូណេស៊ី លោកស្រី Retno Marsudi បានលើកឡើងពីបេសកកម្មការទូតជាបន្តរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីដោយផ្តោតលើបញ្ហាសំខាន់រួមមាន ការរក្សាស្ថិរភាព សន្តិសុខ និងសុខមាលនៅក្នុងតំបន់ ដែលហ៊ុមព័ទ្ធដោយមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Strait Times។ នៅចំពោះមុខតំណាងប្រទេស និងអ្នកការទូតជាច្រើនរូប លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រី បានសង្កត់ធ្ងន់ថា អាស៊ាន ត្រូវតែធានាថាមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងប៉ាស៊ីហ្វិក មិនត្រូវក្លាយជាតំបន់សមរភូមិ នៃធនធានធម្មជាតិ, ជម្លោះក្នុងតំបន់, និងការដណ្តើមគ្រប់គ្រងដែនសមុទ្របានឡើយ ។ ប្រមុខការទូតរូបនេះ បានបន្ថែមថា អាស៊ាន ត្រូវតែសកម្មក្នុងការបំពេញសកម្មភាពអភិវឌ្ឍនៅក្នុងតំបន់ និងប្រែក្លាយជាអ្នកនាំមុខនៃការផ្លាស់ប្តូរផងដែរ។ ដើម្បីធ្វើឲ្យអាស៊ានកាន់តែសកម្ម និងពង្រីកភាពជាដៃគូនក្នុងតំបន់នោះ ឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏ត្រៀមបង្ហាញីពីគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ខ្លួនដែលរួមមានដូចវេទិកាឥណ្ឌូណេស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង និងកិច្ចសន្ទនាដែនសមុទ្រឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ជាដើម។ នៅពេលនិយាយដល់សារៈសំខាន់នៃស្ថិរភាព និងសន្តិសុខនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង លោកស្រី បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលទើបតែចូលកាន់តំណែងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិផងនោះ នឹងធានាពីការអនុវត្តសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីភាគីក្រមប្រតិបត្តិ និងជួយពន្លឿនការធ្វើក្រមប្រតិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង ឲ្យស្របតាមផែនការដែលបានគ្រោង៕	រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការធ្វើការជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងគ្រួសារអាស៊ានទាំងដប់ប្រទេសដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ និងជាពិសេសនោះដើម្បីធានាថា អាស៊ាន នឹងមិនក្លាយជាតំបន់ នៃជម្លោះផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសណាមួយឡើយ។
លោក ចនសុន បានប្រកាសថា លោកមានរោគសញ្ញា COVID-19 ស្រាល កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ហើយលោកបានដាក់ខ្លួនឯងនៅដាច់ដោយឡែកនៅផ្ទះសម្រាប់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Downing Street រយៈពេល៧ថ្ងៃ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីវ័យ៥៥ឆ្នាំរូបនេះ បានកំណត់ពេលវេលាត្រលប់ចូលធ្វើការឡើងវិញ កាលពីថ្ងៃ៣ ខែមេសា បន្ទាប់ពីមួយសប្តាហ៍នៃការធ្វើការពីផ្ទះ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បញ្ជាក់ថា នឹងបន្តសម្រាកនៅផ្ទះ ព្រោះនៅតែមានកម្តៅខ្ពស់ ដែលជារោគសញ្ញាមួយនៃជំងឺ COVID-19 ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍កាលពីថ្ងៃ៥ ខែមេសា ការិយាល័យលោក ចនសុន បានបញ្ជាក់ថាដូច្នេះថា៖«ក្រោយទទួលយោបល់ពីគ្រូពេទ្យ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យដើម្បីធ្វើតេស្តនៅយប់នេះ»។ បើតាមទីភ្នាក់ងារ AFP សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែលសង្កត់ធ្ងន់ថា៖«នេះគឺជាចំណាត់ការបង្ការទុកជាមុន ខណៈលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បន្តមានរោគសញ្ញា COVID-19 ១០ថ្ងៃក្រោយធ្វើតេស្តវិជ្ជមានសម្រាប់វីរុសនេះ»។ ដោយឡែក រដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាលអង់គ្លេស Matt Hancock បានត្រលប់ទៅធ្វើការធម្មតាវិញ កាលពីថ្ងៃសុក្រ ក្រោយសម្រាកនៅផ្ទះមួយសប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីឆ្លង COVID-19។ ប្រាប់ទូរទស្សន៍ Sky News កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមេសា លោករដ្ឋមន្ត្រី Hancock បានបញ្ជាក់ពីស្ថានភាពសុខភាពលោក ចនសុន ដោយអះអាងថា៖«លោក (នាយករដ្ឋមន្ត្រី) មានសុខភាពធម្មតា. ខ្ញុំជជែកពិភាក្សាជាមួយលោកជារៀងរាល់ថ្ងៃ»។ លោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក បានបញ្ជាក់ក្នុងសន្និសីទព័ត៌មាននាសេតវិមានអាមេរិកកាលពីថ្ងៃអាទិត្យថា លោកសង្ឃឹមថា លោកចនសុន នឹងជាសះស្បើយពី COVID-18 ឆាប់ៗនេះ។ លោកអះអាងដូច្នេះថា៖«លោក (ចនសុន) គឺជាមិត្តភក្តិខ្ញុំ ហើយលោកជាមេដឹកនាំដ៏អស្ចារ្យ។ លោកជាបុរសខ្លាំង និងមនុស្សខ្លាំង។ ដូច្នេះខ្ញុំសង្ឃឹមនិងប្រាកដក្នុងចិត្តថា លោកនឹងមិនមានរឿងអ្វីឡើយ»។ សូមបញ្ជាក់ថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ចក្រភពអង់គ្លេស មានករណីឆ្លង COVID-19 សរុប ៤៧៨០៦នាក់ ក្នុងនោះជាសះស្បើយ ១៣៥នាក់ ខណៈអ្នកស្លាប់មាន៤៩៣៤នាក់។ ករណីអ្នកជំងឺធ្ងន់ធ្ងរមាន១៥៥៩នាក់។ នេះបើតាមវេបសាយ worldometers.info ដែលតាមដានតួលេខ COVID-19 នៅទូទាំងពិភពលោក៕	នាយករដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេស លោក បូរីស ចនសុន ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមេសា សម្រាប់ការធ្វើតេស្ត។ ការិយាល័យលោក បញ្ជាក់បែបនេះ ១០ថ្ងៃក្រោយប្រមុខរដ្ឋាភិបាលរូបនេះមានលទ្ធផលតេស្តវិជ្ជមានសម្រាប់ជំងឺ COVID-19 ។
ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ី បានព្រមានថា ភ្នាក់ងារស៊ើបការបរទេស និងក្រុមភេរវជន អាចប្រើប្រាស់ព័ត៌មានដែលកងទ័ពរុស្ស៊ី បង្ហោះ ដើម្បីបង្ករអស្ថិរភាពនយោបាយផ្ទៃក្នុង និងស្ថានភាពសង្គមនៅតាមតំបន់នានាលើពិភពលោក។ បើតាម The Moscow Times រុស្ស៊ី ព្រួយបារម្ភពីចាប់យកទិន្នន័យទីតាំងភូមិសាស្ត្រ ដែលកងទ័ពរុស្ស៊ី ថត Selfie បង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម។ នាអំឡុងនៃការវាយប្រហារដ៏ក្រៅគគុកកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១៤ កន្លងមក អ្នកកាសែត Myroslava Petsa ដែលបម្រើការឲ្យ BBC ប្រចាំប្រទេសអ៊ុយក្រែន កំណត់បានទីតាំងរូបថតដែលទាហានរុស្ស៊ីម្នាក់បានបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម។ បើតាមរបាយការណ៍បន្ថែមរបស់ BBC ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ី កំពុងរៀបចំសេចក្តីព្រាងច្បាប់ ដោយសង្ឃឹមថា ការហាមឃាត់នេះ នឹងចូលជាធរមាននៅខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខ៕	ការថតសែលហ្វី (Selfie) របស់ក្រុមទាហានរុស្ស៊ីដើម្បីបង្ហោះលើបណ្តាញសង្គម នឹងត្រូវហាមឃាត់ដោយច្បាប់ដោយក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ី ព្រួយបារម្ភថា សត្រូវអាចដឹងពីទីតាំងដែលកងទ័ពពួកគេឈរជើង។
1. រថយន្ត MG ZS: តម្លៃត្រឹមតែ $29,990 ជាមួយនឹងទំហំឃ្លុបក្រោយធំទូលាយដែលមានចំណុះ 488លីត្រ។ វាក៏បានបំពាក់មកនូវម៉ាស៊ីនសាំងចំណុះ 1.5 VTi-Tech ៤ស៊ីឡាំងដែលផ្ដល់នូវកម្លាំង 106Ps និង 141Nm នៃកម្លាំងរមួល។ MG ZS ក៏បានមកជាមួយមុខងារសុវត្ថិភាពនៃ កាំមេរ៉ា360ដឺក្រេនិងសេនស័រក្រោយដែលជំនួយពេលចតរថយន្ត, ប្រព័ន្ធសោឆ្លាតវៃដែលអាចចូលរថយន្តដោយមិនបាច់ប្រើសោរ, ដំបូលលើ panoramic sunroof និងមានមុខងារទំនើបៗជាច្រើនទៀត។ល។ MG ZS ផ្ដល់នូវការធានារហូតដល់រយៈពេល ៥ឆ្នាំឯណោះ។ 2. រថយន្ត Toyota Raize: វាមានតម្លៃ $27,200 សម្រាប់ដំបូលខ្មៅ ហើយមានឃ្លុបក្រោយចំណុះ 369លីត្រ និងបំពាក់មកនូវម៉ាស៊ីនតួបូចំណុះ 1.0លីត្រ ដែលផ្តល់កម្លាំង96សេះ និងកម្លាំងរមួល 140Nm។ វាក៏បានរចនាមកជាមួយផ្ទៃខាងក្នុងពណ៍ខ្មៅ និងមិនមានកាមេរ៉ា360ដឺក្រេទេ, តែវាមាន ប្រព័ន្ទសោឆ្លាតវៃនិងមិនមានដំបូលលើ sunroof ទេ ហើយរថយន្ត Toyata Raize ក៏បានផ្ដល់នូវការធានារយៈពេល3ឆ្នាំផងដែរ។ 3. រថយន្ត Hyundai Venue: តម្លៃត្រឹមតែ $29,599 ប៉ុណ្ណោះ ហើយមានសមត្ថភាពផ្ទុកឥវ៉ាន់បានរហូតដល់ 529លីត្រ ម្ចាស់រថយន្តក៏អាចទទួលនូវកម្លាំងពីម៉ាស៊ីនចំណុះ 1.6លីត្រ ដែលផ្ដល់នូវកម្លាំង 123សេះ និងកម្លាំងរមួល154Nm។ វាក៏មិនមានកាមេរ៉ា360ដឺក្រេទេ, មិនមានដំបូល sunroof ប៉ុន្តែវាមានប្រព័ន្ធសោឆ្លាតវៃ។ Hyundai Venue ផ្ដល់នូវការធានារយៈពេលត្រឹមតែ3ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ។ 4. រថយន្ត SsangYong Tivoli: តម្លៃចាប់ពី $29,990 ហើយបានបំពាក់ជាមួយកន្លែងផ្ទុកឥវ៉ាន់ចំណុះ 427លីត្រ ហើយវាបានមកជាមួយនូវម៉ាស៊ីនសាំងតួបូចំណុះ 1.5លីត្រ ដែលផ្តល់កម្លាំង 165Ps និង 260Nm នៃកម្លាំងរមួល។ វាក៏មិនមានកាមេរ៉ា360ដឺក្រដែរ ប៉ុន្តែវាបានបំពាក់ដោយប្រព័ន្ធសោឆ្លាតវៃ អមជាមួយនឹងលក្ខណះពិសេសៗដទៃទៀតជាច្រើន ហើយផ្នែកខាងក្នុងរបស់ SsangYong Tivoli គឺកៅអីស្បែកពណ៍ខ្មៅ និងមានការធានារយៈពេល3ឆ្នាំ។ 5. រថយន្ត Ford Ecosport: តម្លៃចាប់ពី $27,900 ហើយក៏បានបំពាក់មកជាមួយឃ្លុបក្រោយចំណុះ 352លីត្រ និងមានម៉ាស៊ីនសាំងចំណុះ 1.0 Ecoboost ដែលផលិតកម្លាំងបាន 123សេះ និងកម្លាំងរមួល 170Nm។ វាមិនមានកាមេរ៉ា360ទេ ប៉ុន្តែវាមានកាំមេរ៉ាក្រោយនិងសេនស័រដែលអាចជាជំនួយការក្នុងពេលចតរថយន្ត ហើយវាមានប្រព័ន្ធសោឆ្លាតវៃផងដែរ។ រថយន្ត Ford Ecosport ផ្ដល់នូវការធានារយៈពេល3ឆ្នាំ។ ដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកមានថវិកាក្រោម $30,000 លោកអ្នកអាចពិចារណាទៅលើរថយន្តSUVខ្នាតតូច ទាំង៥ខាងលើ ដើម្បីទទួលបាននូវរថយន្តត្រឹមត្រូវក្នុងក្ដីស្រមៃរបស់អ្នក ហើយសមល្មមនឹងថវិការដ៏សមរម្យផងដែរ។ តម្លៃគឺពិតជាសំខាន់ ប៉ុន្តែមុខងារប្រើប្រាស់និងលក្ខណៈពិសេសរបស់រថយន្តគឺកាន់តែចាំបាច់ ដូចជារថយន្ត MG ZS ដែលផ្ដល់ឱ្យអ្នកនូវតម្លៃល្អអមជាមួយនឹងគុណភាពខ្ពស់នៃការរចនាផ្នែកខាងក្នុងហើយក៏មានលក្ខណៈពិសេសទំនើបៗជាច្រើន និងបន្ថែមដោយឃ្លុបក្រោយធំទូលាយងាយស្រួលផ្ទុកសម្ភារៈ។ ចំណែករថយន្ត Toyota Raize និង SsangYong Tivoli ក៏ផ្ដល់ជូណអ្នកនូវជម្រើសល្អ ប៉ុន្តែផ្នែកខាងក្នុងមានផ្ទែពណ៍ខ្មៅដូចគ្នា ហើយក៏មិនសូវមានមុខងារទំនើបៗច្រើនទេ។ ម៉ូឌែលមួយទៀតគឺរថយន្ត Ford Ecosport ដែលមានរូបរាងចំណាស់ក្នុងទីផ្សាររថយន្តSUVខ្នាតតូចដែលមិនសូវមានការចាប់អារម្មណ៍ពីអ្នកទិញទេ ប៉ុន្តែវាក៏ផ្តល់នូវលក្ខណៈពិសេសច្រើនផងដែរ។	ក្នុងទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជាគឺមានរថយន្តថ្មីប្រភេទSUVខ្នាតតូចជាច្រើនដែលផ្ដល់ជូនឱ្យអ្នកទិញនូវតម្លៃដ៏សមរម្យក្រោម 30,000$ ហើយវាក៏មានចំនុចពិសេសផ្សេងៗគ្នាផងដែរ ដែលអ្នកទិញគួរតែយល់ដឹងនិងគិតគូរពិចារណា។ ប្រភេទរថយន្ត Crossover ឬ SUVខ្នាតតូចបានផ្ដល់នូវជម្រើសកាន់តែល្អ និងមានច្រើនជម្រើសសម្រាប់អ្នកទិញដែលមានថវិកាសមល្មម ហើយកំពុងស្វែងរករថយន្តដែលអាចផ្ដល់នូវតម្រូវការខ្ពស់របស់ពួកគេដូចជា ទំហំធំទូលាយ និងមានលក្ខណៈពិសេសនៃបច្ចេកវិទ្យាថ្មីទំនើបៗដែលផ្តល់ជូននូវការបើកបរដ៏មានផាសុកភាពខ្ពស់ អមជាមួយការកម្សាន្ត ហើយខាងក្រោមនេះគឺជារថយន្តប្រភេទSUVខ្នាតតូចដែលមានតម្លៃក្រោម30,000$។
លីគកំពូលអង់គ្លេស Premier League ក្រុម Man City កំពុងនាំមុខគេ ដោយលើសក្រុមលេខ២ Man Utd ដល់ទៅ១៤ពិន្ទុឯណោះក្រោយការប្រកួត៣០លើក។ យ៉ាងណាក៏ដោយក្រុមមេឃខៀវមិនមែនមានកីឡាកររកបានគ្រាប់បាល់ច្រើនឡើយ ប៉ុន្តែ Mohamed Salah ខ្សែប្រយុទ្ធ Liverpool ឯណោះទេដែលរកបានគ្រាប់នាំមុខគេបណ្តោះអាសន្នមកទល់ពេលនេះ។ Salah រកបាន១៧គ្រាប់ តាមពីក្រោយដោយ Bruno Fernandes របស់ Man Utd និង Harry Kane របស់ Spurs ដែលរកបាន១៦គ្រាប់ដូចគ្នា។ ក្របខណ្ឌ La Liga របស់អេស្ប៉ាញ AT-Madrid កំពុងនាំមុខគេដោយរកបាន៦៦ពិន្ទុពីការប្រកួត២៨លើក លើសគូប្រជែង Barcelona ចំនួន៤ពិន្ទុ និងលេខ៣ Real Madrid ៦ពិន្ទុ។ សម្រាប់អ្នកគ្រាប់បានច្រើនជាងបណ្តោះអាសន្ន Lionel Messi នាំមុខគេដោយរកបាន២១គ្រាប់ តាមពីក្រោយដោយ Luis Suárez ខ្សែប្រយុទ្ធ AT-Madrid ដែលរកបាន១៨គ្រាប់ និង Karim Benzema របស់ Real Madrid ១៦គ្រាប់។ Cristiano Ronaldo កំពុងនាំមុខគេក្នុងនាមអ្នកស៊ុតចូលទីច្រើននៅ Serie A រដូវកាលនេះ បើទោះ Juventus ស្ថិតនៅចំណាត់ថ្នាក់ទី៣ក្តី។ ឆ្លងកាត់ការប្រកួត២៧លើកសេះបង្កង់រកបាន៥៥ពិន្ទុ តាមពីក្រោយក្រុមកំពូលតារាង Inter Milan ដល់ទៅ១០ពិន្ទុ។ Ronaldo ដែលឈានចូលដល់វ័យ៣៦ឆ្នាំ អាចរកបាន២៣គ្រាប់ហើយ ក្រោយបង្ហាញខ្លួនក្នុងលីគ២៣លើក នាំមុខ Romelu Lukaku របស់ Inter Milan ដែលរកបាន១៩គ្រាប់ និង Luis Muriel របស់ Atalanta រកបាន១៥គ្រាប់។ សម្រាប់ Robert Lewandowski ឯណោះវិញ មិនត្រឹមជួយ Bayern Munich ឈរកំពូលតារាង Bundesliga ប៉ុណ្ណោះទេ ខ្សែប្រយុទ្ធសញ្ជាតិប៉ូឡូញរូបនេះថែមទាំងស៊ុតបញ្ចូលទីច្រើនសន្ធឹករហូតដល់ទៅ ៣៥គ្រាប់ឯណោះ។ ស្របពេល Lewandowski នាំមុខ André Silva របស់ Eintracht Frankfurt និង Erling Braut Haaland របស់ Dutmund ដល់ទៅ១៤គ្រាប់ Bayern Munich ឯណោះវិញក៏នាំមុខ RasenBallsport Leipzig ចំនួន៤ពិន្ទុផងដែរ ក្រោយឆ្លងកាត់ការប្រកួត២៦លើក។ ក្រោយជួយ Paris Saint-Germain ឡើងទៅកាន់កំពូលតារាង Ligue 1 បារាំងជាថ្មីវិញ Kylian Mbappe បានកើនគ្រាប់នាំមុខ ក្នុងនាមអ្នករកគ្រាប់បញ្ចូលច្រើនជាងគេចំនួន១៨គ្រាប់បណ្តោះអាសន្នផងដែរ។ Memphis Depay ខ្សែប្រយុទ្ធ Lyon ស្ថិតនៅលេខរៀងទី២ ក្នុងនាំអ្នកប្រជែងស្បែកជើងមាស ដោយរកបាន១៤គ្រាប់ ខណៈ Kevin Volland និង Wissam Ben Yedder របស់ Monaco រកបាន១៣គ្រាប់ដូចគ្នា។ PSG ដែលឈរកំពូលតារាង លីគកំពូលបារាំង ដោយរបាន៦៣ពិន្ទុ ស្មើជាមួយក្រុមលេខ២ Lille ក្រោយឆ្លងកាត់៣០ប្រកួត។ Lyon នៅលេខ៣មាន៦០ពិន្ទុ នាំមុខ Monaco ដែលឈរលេខ៤ចំនួន១ពិន្ទុ៕	លីគកីឡាបាល់ទាត់កំពូលទាំង៥នៅអឺរ៉ុបបានដំណើរការប្រកួតចូលសប្តាហ៍ទី៣០ និងប្បែរ៣០អស់ហើយគិតត្រឹមថ្ងៃទី២២ ខែមិនានេះ ដោយក្នុងនោះ Manchester City, AT-Madrid, Inter Milan, Bayern Munich និង Paris Saint-Germain កំពុងនាំមុខរៀងខ្លួន។ អ្នករកគ្រាប់បាល់បានច្រើនជាងគេដើម្បីក្លាយជាម្ចាស់ស្បែកជើងមាសតាមលីគនីមួយ ក៏លេចមុខបណ្តើៗហើយដែរ រួមមាន Mohamed Salah, Lionel Messi, Cristiano Ronaldo, Robert Lewandowski និង Kylian Mbappe។
សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានបញ្ជាក់ថា ថវិកាចំនួន១៨,៤៧១,៥៧០ដុល្លារ ដែលជាព្រះរាជអំណោយរបស់ព្រះមហាក្សត្រ និងសម្តេចម៉ែ រួមទាំងសប្បុរសជន សម្រាប់ការដោះមីននោះ ត្រូវបានចំណាយអស់ហើយ នៅត្រឹមព្រឹកថ្ងៃ១ធ្នូ ២០២២នេះ។ មូលហេតុនេះហើយ ទើបសម្ដេច សម្រេចបញ្ចេញថវិកាសន្សំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ចំនួន៣០លានដុល្លារ ដាក់ទៅជាមូលនិធិបំផ្លាញចោលគ្រាប់មីន និងគ្រាប់មិនទាន់ផ្ទុះដែលគ្រប់គ្រងដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានសរសេររៀបរាប់លើហ្វេសប៊ុក ថា៖«ថវិកានេះរួមជាមួយថវិកាពីដៃគូអភិវឌ្ឍ អាចបន្តប្រើប្រាស់បានក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ ក្នុងករណីខ្វះនិងសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៤និង២០២៥ អាជ្ញាធរមីនត្រូវធ្វើការជាមួយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីរៀបចំថវិកាប្រចាំឆ្នាំ»។ ជាមួយគ្នានេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ក៏បានអំពាវនាវដល់សប្បុរសជន ជួយបន្តចូលរួមឧបត្ថម្ភទៅតាមលទ្ធភាព ដើម្បីបោសសម្អាតមីន តាមផែនការ «ឆ្នាំ២០២៥កម្ពុជាគ្មានមីន» ដែលអាចឱ្យរដ្ឋផ្តល់ដីដោយសុវត្តិភាព និងដោយស្នាមញញឹមដល់ពលរដ្ឋ។ «សូមឲ្យឆ្នាំ២០២៥ក្លាយជាឆ្នាំគ្មានមនុស្សស្លាប់ របួសនិងជាឆ្នាំប្រកបដោយស្នាមញញឹម បន្ទាប់ពីរងគ្រោះដោយគ្រាប់មីនរយៈពេល៥៥ឆ្នាំ(១៩៧០.២០២៥)»។ នាយករដ្ឋមន្រ្តី បន្ថែម៕	រដ្ឋាភិបាល សម្រេចបញ្ចេញថវិកាសន្សំ ៣០លានដុល្លារ ផ្ដល់ឱ្យមូលនិធិបោសសម្អាតមីន ដើម្បីសម្រេចផែនការកម្ពុជា អស់មីននៅឆ្នាំ២០២៥។ នេះបើតាមសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ដែលបានពិភាក្សាគ្នាជាមួយលោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។
តបទៅនឹងការបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយមធ្យមរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលហោះរំលងជប៉ុនសំដៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែតុលា យោធាកូរ៉េខាងត្បូង និងអាម៉េរិកនៅថ្ងៃទី៥ ខែតុលាបានធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាជាការតវ៉ាប្រឆាំងដោយបាញ់មីស៊ីល៤ចូលទៅសមុទ្រខាងកើតវិញ ដែលជាការបង្ហាញសាច់ដុំទៅវិញទៅមក។ «សម្ព័ន្ធមិត្តកំពុងប្រុងជើងការយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ ចំពេលកូរ៉េខាងជើងអាចនឹងបង្ករឿងជាងនេះថែមទៀត»។ អគ្គសេនាធិការយោធាកូរ៉េខាងត្បូងអះអាងបែបនេះក្នុងសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានដោយមិនលម្អិតពីទីតាំង និងពេលវេលាជាក់លាក់នៃសមយុទ្ធឡើយ។ បើតាមអគ្គសេនាធិការយោធាកូរ៉េខាងត្បូង ភាគីទាំងពីរបាញ់ប្រព័ន្ធមីស៊ីលយុទ្ធសាស្រ្តយោធា (ATACMS) ចំនួន២គ្រាប់រៀងៗខ្លួនដែលបាញ់ចំគោលដៅ និងបង្ហាញពីសមត្ថភាពការពាររបស់សម្ព័ន្ធមិត្តទាំងពីរ។ ទន្ទឹមនេះ មីស៊ីលយុទ្ធសាស្រ្ត Hyunmoo-2 ដែលកូរ៉េខាងត្បូងបាញ់មួយគ្រាប់បានធ្លាក់ភ្លាមៗ ប៉ុន្តែមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់នរណាម្នាក់ទេ។ គួបផ្សំនឹងរបាយការណ៍កូរ៉េខាងជើងអាចនឹងធ្វើតេស្តនុយក្លេអ៊ែរលើកទី៧ ក្រោយខកខានតាំងពីឆ្នាំ២០១៧ អាម៉េរិក និងសម្ព័ន្ធមិត្តក៏កាន់តែសម្ងែងអានុភាពយោធាតាមរយៈសមយុទ្ធជើងទឹកផង អាកាសផងដើម្បីប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពដ៏គឃ្លើនរបស់កូរ៉េខាងជើង។ បើតាមអគ្គសេនាធិការយោធាកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី៤ ខែតុលា កូរ៉េខាងត្បូង និងអាម៉េរិកក៏បានលំហាត់យោធាទម្លាក់គ្រាប់បែកដោយប្រើយន្តហោះចម្បាំងទៅក្នុងសមុទ្រលឿងផងដែរ។ ត្រឹមតែជាង១សប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ កូរ៉េខាងជើងដែលតាំងខ្លួនជារដ្ឋនុយក្លេអ៊ែរបាញ់មីស៊ីលដល់ទៅ៥លើកទៅហើយ។ មីស៊ីលបាញ់លើកទី៥នេះដែលហោះចម្ងាយប្រហែល៤៦០០គីឡូម៉ែត្រឆ្ងាយជាង៤លើកមុន តែមិនត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងជើង ឬប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋកូរ៉េខាងជើងបញ្ជាក់ជាប្រភេទមីស៊ីលអ្វីទេ។ ប៉ុន្តែអ្នកវិភាគលើកឡើងថា វាអាចជាប្រភេទផ្សេងនៃមីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយមធ្យម Hwasong-12 ដែលកូរ៉េខាងជើងបង្ហាញក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ដើម្បីវាយប្រហារមូលដ្ឋានយោធាអាម៉េរិកនៅ Guam។ ការបាញ់មីស៊ីលលើកនេះដែលហោះកាត់ជប៉ុនលើកដំបូងតាំងពីឆ្នាំ២០១៧ ក៏ត្រូវបានអាម៉េរិក ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូងថ្កោលទោសថាជាសកម្មភាពបង្ករឿង ហើយគ្មានការប្រុងប្រយ័ត្ន ខណៈអង្គការសហប្រជាជាតិ និងសហភាពអឺរ៉ុបប្រតិកម្មថាជាការបំពានសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ។ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង យូន សុកយ៉ល ក៏ព្រមានពីការឆ្លើយតបយ៉ាងដាច់ណាត់ពីប្រទេសលោក និងសហគមន៍អន្តរជាតិចំពោះទង្វើរបស់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងដែរ៕	យោធាកូរ៉េខាងត្បូង និងអាម៉េរិកនៅថ្ងៃទី៥ ខែតុលាបានធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាដោយបាញ់មីស៊ីល៤គ្រាប់ចូលសមុទ្រខាងកើត បន្ទាប់ពីកូរ៉េខាងជើងបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកចម្ងាយមធ្យមដល់ទៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកដែលត្រូវបានលោកខាងលិចថ្កោលទោស និងចាត់ទុកជាទង្វើដ៏គ្រោះថ្នាក់ដល់សន្តិសុខក្នងតំបន់ និងអន្តរជាតិ។ នេះបើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Yonhap។
លោក កឹម សុខា ផ្តល់បទសម្ភាសខ្លីដល់អ្នកកាសែត នៅក្នុងបរិវេណផ្ទះរបស់លោក កាលពីព្រឹកម៉ោងជាង៧ ពេលលោក ធៀបនឹងឡើងរថយន្ត ឆ្ពោះទៅកាន់តុលាការរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីចូលរួមសវនាការ។ លោក ថ្លែងថា តុលាការ មិនមានភស្តុតាងជាក់លាក់ ក្នុងការចោទប្រកាន់លោកនោះទេ។ លោក បញ្ជាក់ថា៖«ដោយសារតែខ្ញុំដឹងច្បាស់ខ្លួនឯងថា ខ្ញុំ អត់មានកំហុសអី ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំនៅតែទៅតតាំង និងទាមទារឲ្យទម្លាក់ការចោទប្រកាន់»។ លោក កឹម សុខា ក៏បានបង្ហោះសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុកផងដែរ ពេលលោកឡើងតុលាការ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា។ តាមរយៈសារនោះ លោក បានច្រានចោលជាថ្មីថា លោក មិនបាននាំរដ្ឋបរទេស ឬភ្នាក់ងារបរទេសណា មកប្រទូសរ៉ាយ ឬឈ្លានពានកម្ពុជាឡើយ។ លោក សរសេរថា៖«...សកម្មភាពទាំងអស់របស់ខ្ញុំ គឺផ្តោតលើសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ដោយអហិង្សា និងសន្តិវិធី ស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា...»។ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា តុលាការ ចាប់ផ្តើមបើកសវនាការជំនុំជម្រះក្តីលោក កឹម សុខា ហើយនៅថ្ងៃទី១៦នេះ តុលាការ បន្តបើកសវនាការទៀត។ តុលាការ គ្រោងនឹងបើកសវនាការនេះ ដល់ទៅបីខែឯណោះ ទើបអាចបញ្ចប់ ដោយក្នុងមួយសប្តាហ៍ សវនាការ ធ្វើឡើងពីរថ្ងៃ គឺនៅថ្ងៃទីពុធ និងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។ លោក កឹម សុខា រងពីបទសន្ទិដ្ឋិភាពជាមួយបរទេស ដែលដៅសំដៅថាលោក ពឹងពាក់បរទេស ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ សំណុំរឿងរបស់លោក បានចំណាយពេលអស់ពីរឆ្នាំ ក្នុងការស៊ើបសួរ មុននឹងឈានដល់ការជំនុំជម្រះអង្គសេចក្តីនាពេលនេះ៕	«ខ្ញុំ ចង់បានយុត្តិធម៌ឲ្យបានឆាប់រហ័ស ដើម្បីខ្ញុំមានឱកាសចូលរួមជួយដោះស្រាយបញ្ហាកិត្យានុភាពរបស់ប្រទេសជាតិផង និងបញ្ហារបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរផង»។ នេះជាការឆ្លើយតបរបស់លោក កឹម សុខា ប្រធានអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ទៅកាន់អ្នកកាសែត ដែលសួរថា «តើលោក ចង់បានអ្វី?»។
កាលពីថ្ងៃទី១៣ ឧសភា លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំការងារ ជាមួយក្រុមការងារជំនាញ ដើម្បីសិក្សា និងរៀបចំគោលនយោបាយ យុទ្ធសាស្ត្រចរចា ក្នុងការបង្កើតកិច្ចព្រៀមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ជាមួយប្រទេសធំៗចំនួន៨។ ក្នុងនោះ មានប្រទេសចិន កូរ៉េខាងត្បូង និង EAEU អង់គ្លេស អាមេរិក ជប៉ុន ម៉ុងហ្គោលី ឥណ្ឌា ដែលជាប្រទេសគោលដៅរបស់កម្ពុជា។ អត្ថបទទាក់ទង កម្ពុជា កំពុងបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ជាមួយតំបន់និងប្រទេសធំៗចំនួន៨: បើតាម លោក ឡុង កែមវិចិត្រ បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា កំពុងសិក្សាពីលទ្ធភាពខ្លួនឯង ក្នុងការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ជាមួយប្រទេសនិងតំបន់គោលដៅទាំងនោះ ដើម្បីទទួលបានកិច្ចព្រមព្រៀងធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះ។ លោកបាននិយាយប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ(ThmeyThmey)តាមទូរសព្ទ កាលពីថ្ងៃទី១៨ឧសភា ថា ៖«យើងកំពុងសិក្សាលើខ្លួនឯងជាមុនសិន ថានឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ ប្រសិនបើយើងបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះឡើង ហើយនឹងមានលទ្ធភាពអ្វីខ្ លះថាគេព្រមទទួលយក និងអ្វីខ្លះដែលគេមិនទទួលយក»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មរូបនេះ បានឱ្យដឹងថា ក្នុងចំណោមប្រទេសគោលដៅទាំង៨ខាងលើ ក្រៅពីប្រទេសចិន ដែលកម្ពុជាបានចរចាកិច្ចព្រៀមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយពីរដងរួមមកហើយនោះ កម្ពុជាកំពុងចាប់ផ្តើមសិក្សាលម្អិតទៅលើសេដ្ឋកិច្ច និងផលប៉ះពាល់នានា ជាមួយប្រទេសកូរ៉េ និងតំបន់ EAEU ជាប្រទេសអាទិភាព ដែលកម្ពុជាមើលឃើញក្នុងចំណោមប្រទេសគោលដៅទាំងនោះ។ លោក ឡុង កែមវិចិត្រ បាននិយាយដូច្នេះ៖«កូរ៉េ និងតំបន់ EAEU គឺជាមុខសញ្ញា[ចរចាធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយ] បន្ទាប់ពីចិនដែលយើងកំពុងសិក្សា»។ សហភាពសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ាស៊ី (EAEU) ជាអង្គការសមាហរណកម្មថ្នាក់តំបន់នៅអាស៊ីខាងលិច អាស៊ីខាងកើត និងអាស៊ីកណ្តាល ដែលជំរុញការផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្មទំនិញ សេវាកម្ម ធនធាន និងកម្លាំងពលកម្ម ដោយមានអាមេនី បេឡារុស កាហ្សាក់ស្ថាន គៀរហ្ស៊ីសស្ថាន និងរុស្ស៊ី ជាសមាជិក។ បើតាមលោក អ៊ូ វីរៈ ប្រធាននិងជាស្ថាបនិកវេទិកាអនាគត កម្ពុជាគួរតែខិតខំជំរុញ និងបង្កើតឱ្យមានកិច្ចព្រៀមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី រវាងប្រទេស និងតំបន់ឱ្យបានច្រើន ដើម្បីជួយសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាមួយទីផ្សារពិភពលោក។ លោកបានបន្តថា ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះ កម្ពុជាមិនត្រឹមតែមានប្រយោជន៍ ក្នុងការនាំចេញនោះទេ សូម្បីតែការនាំចូលក៏មានប្រយោជន៍ និងចំណេញសេដ្ឋកិច្ច សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់តែម្តង។ លោកបានអះអាងថា ការហូរទំនិញដោយសេរីលើកិច្ចព្រៀមព្រៀងពាណិជ្ជកិម្មនេះ គឺមានប្រសិទ្ធភាព និងប្រយោជន៍ដល់ក្រុមហ៊ុនដែលជាអ្នកផលិត មានឱកាសប្រកួតប្រជែង និងបង្កើនសមត្ថភាពផលិតទំនិញឱ្យមានគុណភាព និងតម្លៃសមរម្យ នៅលើទីផ្សារពិភពលោក គឺជាប្រយោជន៍ដ៏ធំសម្រាប់ពលរដ្ឋដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់។ ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង៨ខាងលើ ដែលកម្ពុជាកំណត់គោលដៅ ក្នុងការចរចាធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយនោះ ប្រធានវេទិកាអនាគតរូបនេះ មើលឃើញបន្ទាប់ពីប្រទេសចិន គឺប្រទេសអង់គ្លេស ដែលមានសក្កានុពលខ្លាំង ក្នុងការឱ្យកម្ពុជាធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយ។ «អង់គ្លេស ជាប្រទេសទីពីរក្នុងអឺរ៉ុប បន្ទប់ពីអាល្លឺម៉ង់ ដែលនាំចូលសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើង (វិស័យវាយនភណ្ឌ) របស់យើងច្រើនជាងគេ»។ នេះជាអ្វីដែលលោក អ៊ូ វីរៈ មើលឃើញលក្ខណៈសំខាន់ ក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយអង់គ្លេស។ លោកនិយាយដូច្នេះ៖«នៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបហ្នឹង ក្នុងករណីណាដែលកម្ពុជាមានផលប៉ះពាល់ពីការរឹតបន្តឹង និងការពិន័យ EBA ដោយសារបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជានោះ ប្រសិនបើកម្ពុជា មានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ជាមួយអង់គ្លេស នោះយើងអាចរួចផុតបានមួយផ្នែកធំដែរ ក្នុងការនាំចេញផលិតផលកាត់ដេរ ទៅអង់គ្លេសហ្នឹង។ ព្រោះអង់គ្លេសបានដើរចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប ដូច្នេះខ្ញុំមើលឃើញថា អង់គ្លេសគ្មានគំនាបអ្វីពីបញ្ហា EBA របស់អឺរ៉ុប មកលើកម្ពុជាឡើយ»។ ថ្វីដ្បិតអង់គ្លេស មានសក្កានុពលខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការនាំចេញផលិតផលវាយនភណ្ឌ នៃពាណិជ្ជកម្មសេរីក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែលោក អ៊ូ វីរៈ ក៏មិនរំលងប្រទេសកូរ៉េ និងជប៉ុនដែរ។ ប្រទេសអាស៊ីទាំង២នេះ ក៏កម្ពុជាអាចចរចាកិច្ចព្រមពៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយបានដែរ។ បើតាមលោក អ៊ូ វីរៈ ក្រៅពីប្រទេសនិងតំបន់ទាំង៨ខាងលើ ដែលគោលដៅធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរី កម្ពុជាគួរតែបើកចំហពាណិជ្ជកម្មសេរី ជាមួយប្រទេសអូស្រា្តលីទៀត ព្រោះអូស្ត្រាលីជាប្រទេសនាំចេញធនធានធម្មជាតិធំជាងគេ ក្នុងចំណោមផលិតផលក្នុងស្រុក។ លោកបញ្ជាក់ថា សម្រាប់កម្ពុជា ក៏មានធនធានធម្មជាតិច្រើនបែបដែរ ប៉ុន្តែធនធានធម្មជាតិនីមួយៗ គឺមានបរិមាណតិចតួចណាស់ មិនអាចនាំឱ្យកម្ពុជា ក្លាយជាទីផ្សារពិភពលោកបានទេ។ ដូច្នេះ បើកម្ពុជាធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយអូស្ត្រាលី គឺអាចទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើនពីប្រទេសនេះ។ លោក អ៊ូ វីរៈ ប្រធាននិងជាស្ថាបនិកវេទិកាអនាគត។ «ប្រសិនបើយើងធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរីមួយចំនួនលើវិស័យធនធានធម្មជាតិនេះ យើងក៏មានផលប្រយោជន៍ពីអូស្រា្តលីដែរ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក អ៊ូ វីរៈ ដោយបន្តថា ទោះទីផ្សារប្រទេសអូស្រា្តលី មិនសូវធំ ហើយក៏មិននាំចូលផលិតផលពីកម្ពុជាច្រើនក៏ដោយ ប្រសិនកម្ពុជាមានការចេញទំនិញទៅប្រទសនេះ ដោយមានកិច្ចព្រៀមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនោះ គឺជាកត្តាជំរុញធំមួយដល់ប្រទេសនានាដែលចង់នាំចេញផលិតផលរបស់ខ្លួនទៅអូស្ត្រាលី មកវិយោគនៅកម្ពុជា។ សម្រាប់កម្ពុជា ការបើកចំហរពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយប្រទេសនានាក្នុងពិភពលោក គឺជាផលចំណេញធំនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ហើយកម្ពុជាក៏គ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីបើកចំហរពាណិជ្ជកម្មសេរីដែរ ព្រោះ កម្ពុជាជាប្រទេសតូច។ បើតាមលោក អ៊ូ វីរៈ ៖« ទោះបីយើង[គិតថា]យើងអាចផលិតខ្លួនឯងបាន តែខ្ញុំមើលទៅគឺមិនអាចធ្វើបានទេ ពិសេសការផលិតដែលមានតម្លៃច្រើនគន្លាក់ ក្នុងវិស័យអេឡិចត្រូនិក បច្ចេកវិទ្យា និងសម្ភារប្រើប្រាស់ចាំបាច់ក្នុងផ្ទះជាដើម គឺសុទ្ធតែយើងធ្វើខ្លួនឯងមិនបាន។ អ៊ីចឹង ទោះបីយ៉ាងម៉េច ក៏យើងពឹងផ្អែកការផលិតមួយដែលមានការចូលរួមពីប្រទេសច្រើន។ ក្នុងនោះយើងអាចជាផ្នែកមួយក្នុងការផលិតនៃចង្វាក់ផលិតកម្មហ្នឹង»។ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ កន្លងមក អ្នកស្រី តឹករ៉េត កំរង រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយ លោក Dmitry Tsvetkov ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហព័ន្ធរុស្ស៊ី ប្រចាំកម្ពុជា ដើម្បីពិភាក្សាការងារ។ ជាមួយគ្នានេះ អ្នកស្រី តឹករ៉េត កំរង ក៏បានស្នើសុំឲ្យរុស្ស៊ី ជំរុញ និងគាំទ្រលើដំណើរការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា-EAEU ក្នុងទិសដៅបង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្ម និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចនិងពាណិជ្ជកម្ម ស្របតាមផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ២០១៩-២០២៣។ ជាការឆ្លើយតប លោឯកអគ្គរដ្ឋទូតរុស្សីរូបនេះ បានសន្យានឹងជួយជំរុញឲ្យមានកិច្ចពិភាក្សា និងការសហការ រវាងកម្ពុជាជាមួយ EAEU ឲ្យកាន់តែបានជិតស្និទ្ធ ក្នុងអាណត្តិដែលលោកបំពេញបេសកកម្មនៅកម្ពុជា៕	ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាបានសិក្សារួមនៃការចរចា លើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ជាមួយកូរ៉េខាងត្បូង និងកំពុងសិក្សាលើលទ្ធភាពខ្លួនឯង ក្នុងការបង្កើតពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះ ជាមួយសហភាពសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ាស៊ី (EAEU) ដែលជាតំបន់ពាណិជ្ជកម្មរួម ស្ថិតនៅអាស៊ីខាងលិច អាស៊ីខាងកើត និងអាស៊ីកណ្តាល។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោក ឡុង កែមវិចិត្រ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ដោយអះអាងថា កូរ៉េខាងត្បូង និង EAEU គឺជាមុខសញ្ញាថ្មីបន្ទាប់ពីប្រទេសចិន ដែលកម្ពុជាបានចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី ចំនួនពីរលើករួចហើយ ដោយគ្រោងបញ្ចប់កិច្ចចរចានេះចុងក្រោយ នៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២០។
លោកបណ្ឌិត Yongyos Thammawut ប្រធាននាយកដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រវេជ្ជសាស្ត្រ បង្ហាញលទ្ធផលតេស្តលើសំណាកអង្ករដែលទទួលបានពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម នៅថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា។ ការធ្វើតេស្តមានគោលបំណងកំណត់អត្តសញ្ញាណសំណល់គីមី ការចម្លងរោគផ្សិត និងវាយតម្លៃគុណភាពអាហារូបត្ថម្ភរបស់អង្ករដោយប្រើស្តង់ដារគុណភាពដែលបានបញ្ជាក់ ISO/IEC 17025 ត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍លំដាប់ពិភពលោក ដែលជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ក្នុងចំណោមមន្ទីរពិសោធន៍កំពូលទាំង៥នៅលើពិភពលោក និងទី៣នៅអាស៊ី។ បើតាមលោក Yongyos ការធ្វើតេស្តសុវត្ថិភាពបានរកឃើញថា មិនមានដាននៃសារធាតុ Mycotoxins បន្ទាប់ពីការធ្វើតេស្តជាច្រើនដង។ សារធាតុ Mycotoxins អាចបង្កឱ្យប៉ះពាល់សុខភាព ហើយអាចឈានដល់ជំងឺមហារីកថែមទៀត។ ចំណែកការវិភាគលើដែនកំណត់សុវត្ថិភាព និងអាហារូបត្ថម្ភបានបានបង្ហាញនូវឲ្យឃើញថា មានបរិមាណកាបូអ៊ីដ្រាត ឬសារធាតុចិញ្ចឹមផ្សេងទៀត ដូចទៅនឹងអង្ករដែលដាក់លក់លើទីផ្សារធម្មតា។ អង្ករនៅតែរក្សាបាននូវតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភរបស់វា និងមានសុវត្ថិភាពក្នុងការប្រើប្រាស់។ គួរបញ្ជាក់ថា ការធ្វើតេស្តសំណាកអង្ករខាងលើធ្វើឡើងនៅពេលរដ្ឋាភិបាលថៃ ចង់លក់អង្ករទាំងអស់ដែលមានក្នុងស្តុកសល់រយៈពេល ១០ឆ្នាំ ក្រោមកម្មវិធីឧបត្ថម្ភធនស្រូវរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ ដើម្បីប្រមូលលុយចូលរតនាគារវិញ។ កម្មវិធីឧបត្ថម្ភធនតម្លៃស្រូវរបស់រដ្ឋបាលរបស់អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី យីងឡាក់ បានទិញស្រូវពីកសិករក្នុងតម្លៃខ្ពស់ជាងតម្លៃទីផ្សារ ៥០ភាគរយ។ គោលនយោបាយនេះត្រូវបានគាំទ្រដោយកសិករ ប៉ុន្តែមានការរិះគន់ថាគោលនយោបាយនេះធ្វើឱ្យរដ្ឋខាតបង់ប្រហែល ៧-៨ពាន់លានដុល្លារ៕ អត្ថបទទាក់ទង ថៃចង់លក់អង្ករសល់ពីអាណត្តិលោកស្រីយីងឡាក់ ដើម្បីប្រមូលលុយជូនជាតិ	នាយកដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រនៃក្រសួងសុខាភិបាលថៃ ទើបតែបានប្រកាសលទ្ធផលនៃការធ្វើតេស្តសំណាកអង្ករពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដោយបញ្ជាក់ថា អង្ករដែលនៅក្នុងស្តុក ១០ឆ្នាំក្រោមកម្មវិធីឧបត្ថម្ភធនស្រូវរបស់អតីតនាយកមន្រ្តីលោកស្រី យីងឡាក់ ស៊ីណាវ៉ាត់ មិនមានផ្ទុកសារធាតុពុល និងមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការប្រើប្រាស់។
JMP ដែលជាកម្មវិធី តាមដានរួមគ្នារបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក និងយូនីសែហ្វ សម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត សុខភាព និងអនាម័យ បានសិក្សាលើបញ្ហាទឹកស្អាត សុខភាព អនាម័យនៅទូទាំងពិភពលោកចន្លោះពីឆ្នាំ២០០០ ដល់ឆ្នាំ២០០៧ ។ ការសិក្សាបានបង្ហាញថា ការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល បានថយចុះពី១.៣ពាន់លានករណី មកត្រឹម៦៧៣លាន។ https://washdata.org/sites/default/files/documents/reports/2019-06/jmp-2019-report-launch.pdf អេត្យូពី និងកម្ពុជា ឈានមុខគេលើករណីនេះ ដោយនៅអេត្យូពី ការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល ថយចុះរហូតដល់ទៅ៥៧ភាគរយ ខណៈកម្ពុជាថយចុះ៥៣ភាគរយ។ ១៤ប្រទេសផ្សេងទៀត ក៏មានអត្រាថយចុះដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ ដោយឥណ្ឌា ណេប៉ាល់ និងឡាវ ថយចុះជាង៤០ភាគរយ ម៉ូសំប៊ិក សូម៉ាលី កាប់វែរ និងប៉ាគីស្ថាន ថយជាង៣០ភាគរយ។ បណ្តាប្រទេសដែលមានអត្រាបន្ទោបង់ពាសពាសកាលថយចុះជាង២០ភាគរយរួមមាន ស៊ូដង់ បួគីណាហ្វាសូ ម៉ូរីតានី សៅតូម៉េនិងប្រាំងស៊ីប អង់ហ្គោឡា ឥណ្ឌូណេស៊ី និងគីរីបាទី។ ជាមួយគ្នានេះ ប្រទេសចំនួន២៣មានអត្រាបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាលក្រោម១ភាគរយ និងស្ទើរតែគ្មានទាំងស្រុង។ របាយការណ៍បានបង្ហាញផងដែរ តំបន់អឺរ៉ុប អាមេរិកខាងជើង អូស្ត្រាលី និងនូវែលសេឡង់ មិនមានករណីបែបនេះឡើយ ខណៈអនុតំបន់សាហារ៉ាអាហ្វ្រិក អាស៊ីកណ្តាល និងអាស៊ីខាងត្បូង បណ្តាប្រទេសតំបន់កោះ និងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិច មានករណីបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាលចន្លោះពី១៨ ទៅ២០ភាគរយ។ ក្នុងចំណោមនោះ បណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ីកណ្តាល និងខាងត្បូង ថយចុះរហូតដល់ទៅ៣៩ភាគរយចន្លោះពីឆ្នាំ២០០០ ដល់ឆ្នាំ២០១៧។ បច្ចុប្បន្នប្រទេសមានអត្រាបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាលច្រើនជាងគេ គឺ ឆាត បេណាំង កោះសូឡូម៉ុង ម៉ូរីតានី អេត្យូពី អង់ហ្គោឡា ហៃទី ស៊ីមបាវ៉េ ឡាវ និងទីម័រខាងកើត។ មិនខុសពីកម្ពុជានោះឡើយ វៀតណាម ក៏ជាប្រទេសមួយដែលមានអត្រាថយចុះការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល ប៉ុន្តែតំបន់ក្រីក្រនៅតែជាបញ្ហាប្រឈាមដ៏ធំ។ ចន្លោះពីឆ្នាំ២០១៧ ដល់ឆ្នាំ២០៣០ គេរំពឹងថា កម្ពុជានឹងស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានអត្រាបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាលក្រោម១ភាគរយ ឬស៊ឹងតែគ្មាន។ ប្រទេសផ្សេងទៀតរួមមាន ឥណ្ឌា អេត្យូពី ឡាវ កាប់វែរ ប៉ូលីវី ប៉ាគីស្ថាន ឥណ្ឌូណេស៊ី ម៉ារ៉ុក ម៉ាលី អ៊ីស្វាទីនី ប៉េរូ នីការ៉ាហ្គោ ហុងឌូរ៉ាស ម៉ាឡាវី អ៊ូហ្គង់ដា និងហ្វីលីពីន។ កោះសូឡូម៉ុង ឆាត និងនីហ្សេ នៅតែមានអត្រាជាង៥០ភាគរយ រីឯប្រទេសចន្លោះពី ២៥ ទៅ៥០ភាគរយ រួមមាន បេណាំង ណាមីប៊ី សៅតូមេនិងប្រាំងស៊ីប បួគីណាហ្វាសូ ម៉ាដាហ្គាស្កា និងលីបេរី៕	អេត្យូពី និងកម្ពុជា កំពុងឆ្លើយតបយ៉ាងត្រឹមត្រូវទៅនឹងគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (SDGs) ឆ្នាំ២០៣០ ពិសេសគោលដៅទី៦ស្តីពីទឹកស្អាត និងអនាម័យ។ របាយការណ៍រួម JMP បានបង្ហាញថា ការបន្ទោបង់ពាសវាលពាសកាល (Open Defecation) នៅប្រទេសទាំងពីរនេះ ថយចុះរហូតដល់ទៅជាង៥០ភាគរយ ចន្លោះពីឆ្នាំ២០០០ ដល់ឆ្នាំ២០១៧។
ផែនការផ្ទេរតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅសិង្ហបុរី ត្រូវជួបការរាំងស្ទះ ក្រោយបេក្ខជនដែលត្រូវកំណត់រួចទៅហើយនោះ បែរជាប្រកាសដកខ្លួនគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល។ លោក ហេង ស្វីគៀត ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុផងនោះ បានសរសេរលិខិតមួយផ្ញើនាយករដ្ឋមន្រ្តី លី សៀនឡុង នៅថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ដោយប្រាប់ពីការដកខ្លួន និងការមូលហេតុ។ ទុកឱកាសអ្នកមានវ័យក្មេងដឹកនាំវិញ លោក ហេង ស្វីគៀត ត្រូវបានអ្នកនយោបាយជំនាន់ទីបួន (4G) របស់បក្សសកម្មភាពប្រជាជនដែលកំពុងកាន់អំណាច ជ្រើសរើសជាមេដឹកនាំរបស់ពួកគេក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ។ ក្រោយមក លោកក៏ត្រូវជ្រើសតាំងជាអគ្គលេខាធិការរងទីមួយរបស់បក្ស ដែលជាសញ្ញាថា លោកជាបេក្ខជនស្នងតំណែងពីលោក លី ដែលធ្លាប់ប្រកាសថា នឹងចុះចេញពីតំណែងពេលលោកអាយុ៧០ឆ្នាំ។ តមក លោកក៏ត្រូវតែងតាំងជាឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ដែលបង្ហាញកាន់តែច្បាស់ពីអនាគតដឹកនាំប្រទេសជានាយករដ្ឋមន្រ្តីសិង្ហបុរី៤ ។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ហេង ស្វីគៀត ជាអនាគតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីរបស់សិង្ហបុរី ក្នុងលិខិតផ្ញើរបស់ខ្លួន លោក ហេង ដែលឈានចូលវ័យ៦០ឆ្នាំក្នុងខែវិច្ឆិកាខាងមុខ បញ្ជាក់ថា លោកសម្រេចចិត្តបោះបង់ឱកាស ដើម្បីផ្ដល់ឱកាសឱ្យអ្នកមានវ័យក្មេងជាងលោកអាចដឹកនាំសិង្ហបុរីវិញ។ លោកពន្យល់ថា នៅពេលលោកស្នងតំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តីពីលោក លី លោកនឹងមានវ័យចាស់ទៅហើយ ព្រោះលោក លី នឹងដឹកនាំសិង្ហបុរីរហូតកូវីដ-១៩ បញ្ចប់ដែលរឿងនេះគ្មានរណាដឹងនៅឡើយថា ចប់ពេលណា។ «វាជារឿងល្អបំផុតសម្រាប់ជាតិ ដែលមានមនុស្សដែលនៅក្មេងអាចដោះស្រាយនៅពេលខាងមុខ។» លោក ហេង បញ្ជាក់បែបនេះ ដោយឆ្លៀតចង្អុលដល់អាយុនាយករដ្ឋមន្រ្តីសិង្ហបុរីមុនៗពេលដឹកនាំប្រទេស។ លោក លី ក្វាន់យូ ក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីនៅវ័យ៣៥ឆ្នាំ, លោក ហ្កោ ចុកតុង នៅអាយុ៤៩ឆ្នាំ និងលោក លី នៅអាយុ៥២ឆ្នាំ។ លោក លី សៀនឡុង បន្តដឹកនាំប្រទេសហួសផែនការ ទន្ទឹមនឹងការដកខ្លួនពីបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្រ្តី លោក ហេង ស្វីគៀត ក៏នឹងលាលែងពីតំណែងរដ្ឋមន្រ្តីហិរញ្ញវត្ថុដែរ តែបន្តអង្គុយកៅអីឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងរដ្ឋមន្ត្រីសម្របសម្រួលកិច្ចការសេដ្ឋកិច្ច។ ខណៈគ្មានបេក្ខជនច្បាស់លាស់នៅឡើយនោះ លោក លី ក៏បញ្ជាក់ថា លោកនឹងបន្តធ្វើជានាយករដ្ឋមន្រ្តីរហូតក្រុមមន្ត្រី 4G អាចរើសមេដឹកនាំថ្មីបាន។ នាសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃទី៨ ខែមេសា លោក លី ក៏ប្រកាសដំណឹងរុះរើគណៈរដ្ឋមន្រ្តីនៅពីរសប្ដាហ៍ទៀត ដែលទំនងជាឱកាសបង្ហាញពីបេក្ខជនថ្មីផង។ តាមពិតទៅ លោក លី ត្រូវចាកចេញក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២០ ប៉ុន្តែវិបត្តិកូវីដ-១៩ បានផ្លាស់ប្ដូរផែនការនេះ ហើយលោកក៏បន្តដឹកនាំសិង្ហបុរីរហូតវិបត្តិនេះចប់សិន ទើបប្រគល់ប្រទេសដែលអស់បញ្ហាឱ្យអ្នកបន្តវេនរបស់លោក។ ទាក់ទងរឿងលោក ហេង វិញ លោក លី បានអរគុណឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីរបស់លោកដែលសម្រេចចិត្តដោយមិនគិតពីខ្លួនឯង។ លោកក៏សរសើរលោក ហេង ចំពោះការបំពេញការងារនៅក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុដែលជាស្ថាប័នមួយត្រូវការមនុស្សមានសមត្ថភាពខ្ពស់ និងជាការងារដ៏លំបាកដែរ។ នរណាជាបេក្ខជនថ្មី? ការប្រកាសរបស់លោក ហេង ជាការដើរថយនៃផែនកាផ្ទេរតំណែង។ ក្រុមមេដឹកនាំជំនាន់ទីបួន លើកឡើងបែបនេះក្នុងការសេចក្ដីប្រកាសរួមមួយនៅថ្ងៃទី៨ ខែមេសា។ ពួកគេ ត្រូវរើសមេដឹកនាំថ្មីដើម្បីស្នងតំណែងពីលោក លី ជំនួសលោក ហេង ។ នរណជាបេក្ខជនថ្មី? ភ្លាមក្រោយលោក ហេង ប្រកាសដកខ្លួន ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសិង្ហបុរី ក៏ចាប់ផ្ដើមបញ្ចេញមុខបេក្ខភាពដែលត្រូវជំនួសលោក។ គេឃើញមានមនុស្សបីនាក់ដែលសក្តិសមមានរដ្ឋមន្រ្តីពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្ម ចាន់ ឈុនស៊ីង, រដ្ឋមន្ត្រីដឹកជញ្ជូន អុង យីគង់ និងរដ្ឋមន្រ្តីអប់រំ ឡរ៉ែន វង់ ។ លោក ចាន់ ឈុនស៊ីង ជាអគ្គលេខាធិការទីពីរបស់បក្សកាន់អំណាច ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសផ្ទាល់ដោយលោក ហេង ។ បានន័យថា លោកឈរនៅមុខគេក្នុងចំណោមមន្ត្រីជំនាន់ក្រោយដែលអាចស្នងតំណែងពីលោក លី ។ លោក ចាន់ ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមបេក្ខជនបីនាក់ចុងក្រោយកាលពីឆ្នាំ២០១៨ មុនពេលលោក ហេង ត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យធ្វើជាមេដឹកនាំមន្ត្រីជំនាន់ទីបួន។ ចំណែក លោក អុង យីគង់ វិញ ក៏មានឈ្មោះជាបេក្ខភាពស្នងតំណែងលោក លី ជាមួយលោក ហេង និងលោក ចាន់ ដែរ។ ឯលោក ឡរ៉ែន វង់ វិញជាសហប្រធានក្រុមការងារអន្តរក្រសួងក្នុងការប្រយុទ្ធជំងឺកូវីដ-១៩ ៕	លោក ហេង ស្វីគៀត ដែលជាបេក្ខជនត្រូវស្នងតំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តីសិង្ហបុរីពីលោក លី សៀនឡុង បានប្រកាសដកខ្លួនវិញ ដោយលើកហេតុផលអាយុ និងតម្រូវការពេលវេលាក្នុងការត្រៀមខ្លួនកាន់តំណែងនេះ។ វិបត្តិកូវីដ-១៩ ក៏ជារឿងមួយដែលនាំឱ្យការផ្ទេរតំណែងនៅសិង្ហបុរីត្រូវរាំងស្ទះដែរ។ ការប្រកាសដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលនេះ ធ្វើឱ្យរង្គោះរង្គើផែនការបក្សកាន់អំណាចសិង្ហបុរីដែលអនុវត្តបីជំនាន់មកហើយ ខណៈលោក លី ត្រូវចូលនិវត្តន៍ទៅហើយនោះ នៅបន្តអង្គុយកៅអីនាយករដ្ឋមន្រ្តីពីរបីឆ្នាំទៀត។
ថ្ងៃនេះយើង នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីរោគសញ្ញានៃកង្វះវីតាមីន D ក្នុងរាងកាយ ព្រមទាំងវិធីព្យាបាល ៖ រោគសញ្ញានៃកង្វះវីតាមីន D ១. បែកញើសក្បាលខ្លាំង មួយក្នុងចំណោមរោគសញ្ញាទូទៅបំផុតនៃកង្វះវីតាមីន D គឺបែកញើសក្បាលខ្លាំងជាងផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយ។ ដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកបែកញើសក្បាលច្រើនខុសធម្មតានោះប្រហែលជាទាក់ទងនឹងបញ្ហាខ្វះវីតាមីន D ក្នុងរាងកាយហើយ។ ដើម្បីជាការប្រសើរចូរកុំស្ទាក់ស្ទើនឹងជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។ ២. ឈឺឆ្អឹង កង្វះវីតាមីន D ជះផលប៉ះពាល់ដល់សមត្ថភាពរាងកាយក្នុងការស្រូបយក ក៏ដូចជាការផ្ដល់ជាតិកាល់ស្យូមដល់ជាលិកាឆ្អឹងដែលបណ្ដាលឱ្យកើតមានបញ្ហាឆ្អឹងផ្សេងៗ រួមបញ្ចូលទាំងអាការៈឈឺចាប់ និងសូម្បីតែជំងឺពុកឆ្អឹង។ ៣. ឈឺសាច់ដុំ វីតាមីន D មិនត្រឹមតែជះឥទ្ធិពលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភលើឆ្អឹងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ចំពោះសុខភាពសាច់ដុំផងដែរ។ កង្វះវីតាមីននេះអាចបង្កបញ្ហាឈឺចាប់ដុំធ្ងន់ធ្ងរ ខ្សោយសាច់ដុំ ម៉ាសសាច់ដុំថយចុះ។ កង្វះវីតាមីន D ថែមទាំងអាចបង្កអាការៈឈឺចាប់រ៉ាំរ៉ៃពេញក្នុងរាងកាយទៀតផង។ ៤. ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ វីតាមីន D ក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយផងដែរ។ ដូច្នេះប្រសិនបើអ្នកងាយនឹងឈឺ ឬឆ្លងមេរោគញឹកញាប់ដូចជាផ្ដាសាយនោះកង្វះវីតាមីន D ក្នុងរាងកាយអាចជាមូលហេតុហើយ។ ៥. ឆាប់អស់កម្លាំង និងខ្សោយ កង្វះវីតាមីន D ក្នុងរាងកាយក៏អាចជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាឆាប់អស់កម្លាំងផងដែរ។ នេះក៏ព្រោះតែរោគសញ្ញាមួយនៃបញ្ហាឆាប់អស់កម្លាំងទាំងដែលបានគេងគ្រប់គ្រាន់ និងមិនបានធ្វើអ្វីច្រើនសោះ គឺកង្វះវីតាមីន D។ ៦. ជ្រុះសក់ កម្រិតនៃវីតាមីន D ទាបពេកក្នុងរាងកាយអាចបណ្ដាលឱ្យកើតមានបញ្ហាជ្រុះសក់។ នោះក៏ព្រោះតែវីតាមីន D ជួយសម្រួលដល់ដំណើរការលូតលាស់នៃសក់ ក៏ដូចជារក្សាសុខភាពសក់រឹងមាំ។ ដំណោះស្រាយ អ្នកអាចទទួលបានវីតាមីន D បន្ថែមពី ៖ ១. ព្រះអាទិត្យ កន្លែងដ៏ល្អបំផុយមួយសម្រាប់អ្នកដើម្បីទទួលបានវីតាមីន D សម្រាប់រាងកាយ គឺតាមរយៈពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ អ្នកជំនាញជាច្រើននិយាយថាអ្នកគួរនៅក្រៅផ្ទះពី ១០ ទៅ ១៥ នាទីរាល់ថ្ងៃដោយឱ្យស្បែកប្រហែល ៤០ ភាគរយត្រូវពន្លឺព្រះអាទិត្យទើបប្រសើរ។ ទោះជាយ៉ាងណាពេលវេលាដ៏ល្អដើម្បីទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីពន្លឺព្រះទិត្យ គឺនៅកំឡុងម៉ោង ១០ ព្រឹកនិងម៉ោង ៤ ល្ងាច។ ២. ត្រី ត្រី គឺជាប្រភពដ៏ប្រសើរបំផុតមួយនៃវីតាមីន D ដែលអ្នកគួររួមបញ្ចូលក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ។ ដូច្នេះដើម្បីទប់ស្កាត់ក៏ដូចជាដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះវីតាមីន D ក្នុងរាងកាយ ចូរកុំភ្លេចព្យាយាមញ៊ាំត្រី។ ៣. ស៊ុត ក៏ជាប្រភពដ៏ល្អនៃវីតាមីន D ផងដែរ! ស៊ុត គឺងាយនឹងរក ហើយថែមទាំងមានតម្លៃសមរម្យទៀត។ ដូច្នេះកុំភ្លេចរួមបញ្ចូលស៊ុតក្នុងរបបអាហារ។ ៤. ថ្នាំគ្រាប់វីតាមីន D ទោះជាយ៉ាងណាមុននឹងប្រើប្រាស់ថ្នាំគ្រាប់វីតាមីន D អ្នកគួរពិនិត្យមើលកម្រិតនៃវីតាមីន D ក្នុងរាងកាយសិន។ ដើម្បីកាន់តែប្រសើរអ្នកគួរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជាជាងការសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់ថ្នាំគ្រាប់វីតាមីន D ដោយខ្លួនឯង៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	វីតាមីន D ជាវីតាមីនចាំបាច់បំផុតមួយដែលជួយរាងកាយក្នុងការស្រូបយកជាតិកាល់ស្យូមនិងពង្រឹងប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ។ កង្វះវីតាមីន D អាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺផ្សេងៗរួមបញ្ចូលទាំងផ្ដាសាយ ឬគ្រុនផ្ដាសាយ សាច់ដុំចុះខ្សោយ បញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត បញ្ហាបេះដូង និងសូម្បីតែជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ជាធម្មតាយើងទទួលបានវីតាមីននេះពីអាហារ ថ្នាំគ្រាប់វីតាមីន និងពន្លឺព្រះអាទិត្យ ប៉ុន្តែភាគច្រើននៃពួកយើងក៏អាចជួបប្រទះបញ្ហាខ្វះវីតាមីន D ផងដែរ។
អត្ថបទទាក់ទង ក្រសួងបរិស្ថាន៖ កម្ពុជាគ្មានខ្យល់ពុល ដែលបោកបក់មកពីថៃទេ ស្ថានទូតខ្មែរក្នុងប្រទេសថៃព្រមានពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងប្រទេសនេះពីខ្យល់កខ្វក់ដ៏គ្រោះថា្នក់ដែលកំពុងរីកសាយភាយ «ស្វាគមន៍ សម័យអ្នកវិភាគឯករាជ្យដ៏រុងរឿង»។ នេះជាសំណេររបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន ដែលហួសចិត្តនិងសរសេរបែបចំអកថា ស្រុកថៃនៅពេលនេះ ក៏សំបូរអ្នកវិភាគឯករាជ្យដូចស្រុកខ្មែរដែរ ព្រោះទើបឃើញអ្នកវិភាគថៃមួយបាននិយាយថា អាកាសធាតុកខ្វក់នៅបាងកកគឺបណ្តាលមកពីអ្នកស្រែស្រុកខ្មែរដុតចំបើងតាមស្រែទេ ។ កាសែតថៃបាងកកប៉ុស្តិ៍បានចុះផ្សាយសម្រង់សំដីរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវថៃពីររូបគឺលោក Siwat Phongpiachan និង លោក Serm Janchai ដោយពួកគេបានអះអាងថាករណីខ្យល់ពុលនៅទីក្រុងបាងកកបណ្ដាលមកពីកសិករកម្ពុជាដុតចំបើងតាមវាលស្រែ។ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរថៃបានបដិសេធកាលើកឡើងនេះផងដែរ។ លោក Pralong Damronthai អគ្គនាយកនាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងការបំពុលនិយាយថា អង្គភាពរបស់លោកបានតាមដានទីតាំងជាច្រើនទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសដែលមានករណីដុតចំបើងតាមស្រែ។ លោកបន្តថា បើគិតគូរតាមក្បូនគណនាសម្រាប់ការវិភាគអាកាសធាតុដែលបង្កើតដោយទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថានអង្គកាសហប្រជាជាតិ ខ្យល់បក់ធូលីល្អិតៗពីកម្ពុជាសំដៅទៅខេត្តត្រាត និងឈូងសមុទ្រថៃឯណោះ មិនមែនសំដៅក្រុងបាងកកឡើយ។ ចំពោះករណីខ្យល់កខ្វក់នៅបាងកក គឺបណ្ដាលមកពីធូលីបង្កដោយមូលហេតុក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះ។ លោក នេត ភក្ត្រា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បាននិយាយថា មន្ត្រីជំនាញនៃក្រសួងបានវាស់ខ្យល់រួចហើយ ដោយឃើញថាស្ថាន ភាពខ្យល់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ ពោលគឺគ្មានសារធាតុពុលនោះទេ។ គួរបញ្ជាក់ថា នាពេលថ្មីៗនេះរដ្ឋាភិបាលថៃ បានប្រកាសឲ្យសាលារៀន និងគ្រឹះស្ថានអប់រំមួយចំនួន បិទដំណើរការបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពសុខភាពកុមារ និងសិស្ស និស្សិតទាំងអស់ ខណៈឥទ្ធិពលខ្យល់កខ្វក់បន្តកើនឡើង (កម្រិត PM2.5 ) បង្កឲ្យមានបញ្ហាសុខភាព។ ជាពិសេសបញ្ហាផ្លូវដង្ហើម ដែលកំពុងគ្របដណ្តប់នៅទីក្រុងបាងកក និងខេត្តចំនួន៤ ដូចជា ខេត្តសាមុទ្របាកាន សមុទ្រសាខន នន្ទបុរី និងខេត្តណាខនប៉ាធុម៕	លោក ខៀវ កាញារីទ្ធ បានសម្ដែងការហួសចិត្តទាក់ទងនឹងអ្នកវិភាគបរិស្ថានថៃដែលបានលើកឡើងថា ខ្យល់ពុលក្នុងប្រទេសខ្លួនបណ្ដាលមកពីកសិករកម្ពុជាដុតចំបើង។ នេះបើយោងតាមការទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោក។

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.