Split (3)

train · 79.3k rows

text stringlengths 31 26.1k	summary stringlengths 11 1.19k
«ខ្វែវ» ជាប្រដាប់សម្រាប់កាប់ស្មៅ។ «ចាវ» ជាផ្អកចាវ។ ចំណែកឯ «ដ» ជាកំពង់ចម្លង៕	ពាក្យ«ខ្វែវ, ចាវ, ដ»ដែលសាធារណជនស្គាល់ គឺជាពាក្យកម្ចីពីវៀតណាត។ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា ជនជាតិវៀតណាមយកភាសានេះ មកនិយាយជាមួយខ្មែរ ពេលនោះមកខ្មែរក៏ប្រើរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។
រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ចាម នៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា បានបន្តរកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន៣៥នាក់បន្ថែម ភាគច្រើនជាករណីឆ្លងក្នុងសហគមន៍ និងមួយចំនួនជាពលរដ្ឋទើបមកពីប្រទេសថៃ។ បើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់រដ្ឋបាលខេត្តកំពង់ចាម ក្នុងចំណោមអ្នកឆ្លងទាំង៣៥នាក់ មាន២២នាក់ រស់នៅស្រុកបាធាយ, ១០នាក់ នៅស្រុកជើងព្រៃ និង៣នាក់ នៅស្រុកកំពង់សៀម។ អ្នកជំងឺទាំងអស់ ត្រូវបានដាក់ឱ្យសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យមេគង្គកំពង់ចាម ខណៈអាជ្ញាធរខេត្តនៅតែខ្នះខ្នែងស្វែងរកអ្នកពាក់ព័ន្ធ។ ខេត្តព្រៃវែង ក៏មានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន១៥នាក់បន្ថែមដែរ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧស ដែលជាដំណើរទៅពីភ្នំពេញ និងមកពីប្រទេសថៃ។ បើតាមរដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង មនុស្សទាំង១៥នាក់នេះ មានអាសយដ្ឋាននៅស្រុកកំចាយមារ៤នាក់,ស្រុកស្វាយអន្ទរ៣នាក់,ស្រុកពាមជរ២នាក់,ស្រុកពាមរក៍២នាក់,ស្រុកបាភ្នំ២នាក់,ស្រុកពារាំង១នាក់ និងស្រុកកញ្ជ្រៀច១នាក់។ មន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តព្រៃវែង ជាកន្លែងសម្រាកព្យាបាលរបស់អ្នកជំងឺទាំង១៥នាក់។ នេះបើតាមរដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង។ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ក៏បន្តរកឃើញអ្នកឆ្លងថ្មី ៥នាក់ទៀតដែរ ក្នុងនោះ៤នាក់ជាអ្នកដំណើរពីរាជធានីភ្នំពេញ និង១នាក់ មកពីខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។ តាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់មន្ទីរសុខាភិបាល ខេត្តពោធិ៍សាត់សរុបករណីវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នៅពោធិ៍សត់ មានចំនួន ៦៧នាក់ ក្នុងនោះជាសះស្បើយ ៦នាក់ , ស្លាប់២នាក់ និង៥៩នាក់ទៀត កំពុងបន្តការព្យាបាល។ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ខេត្តសៀមរាប ក៏មានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ថ្មី ១ករណីដែរ លើបុរសវ័យ ៤១ឆ្នាំ ដែល រស់នៅភូមិចំបក់ខ្ពស់ ឃុំសំព្រោច ស្រុកស្ទោង ខេត្តកំពង់ធំ បានធ្វើដំណើរទៅព្យាបាលជំងឺនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកខេត្តសៀមរាប។ តាមរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប មកទល់បច្ចុប្បន្នខេត្តនេះ មានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុបចំនួន ៨២នាក់ ក្នុងនោះ៣០នាក់បានសះស្បើយ ២នាក់ស្លាប់ និង៥០នាក់កំពុងបន្តសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យបង្អែកសៀមរាប។ ១ករណីទៀត ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងខេត្តកោះកុង នៅថ្ងៃទី១៨ ឧសភា លើអ្នកជំងឺបានធ្វើដំណើរមកពីខេត្តប៉ៃលិន ចូលក្នុងខេត្តកោះកុង។ បើតាមរដ្ឋបាលខេត្តកោះកុង អាជ្ញាធរកំពុងស្វែងរកអ្នកពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីយកសំណាកតេស្ត និងធ្វើចត្តាឡីស័ក។ គិតមកដល់ពេលនេះកម្ពុជា មានអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ សរុបចំនួន ២៣២៨២ អ្នកជាសះស្បើយ ១៤៩៥៥នាក់ ខណៈអ្នកស្លាប់កើនដល់ ១៥៩នាក់៕ (UPDATE)	ខេត្តកំពង់ចាម ព្រៃវែង ពោធិ៍សាត់ សៀមរាប និងខេត្តកោះកុង នៅតែបន្តរកឃើញអ្នកវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ នៅថ្ងៃទី១៨ ឧសភា។ ខេត្តទាំង៥នេះ មានអ្នកឆ្លងថ្មីសរុប ៥៧នាក់ ក្នុងនោះកំពង់ចាមមានដល់ទៅ៣៥នាក់ , ព្រៃវែង១៥នាក់, ពោធិ៍សាត់៥នាក់ ខណៈសៀមរាប និងកោះកុងមាន ១នាក់រៀងខ្លួន។
ការសិក្សាមួយ ដែលធ្វើដោយគណៈកម្មាធិការទំនាក់ទំនងជំងឺឆ្លង និងគណៈកម្មាធិការវ៉ាក់សាំងជាតិ បានបង្ហាញថា វ៉ាក់សាំង CoronaVac របស់ក្រុមហ៊ុន Sinovac មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការទប់ស្កាត់ករណីឆ្លងវីរុសបង្កជាជំងឺកូវីដ-១៩ ទម្រង់អាល់ហ្វា។ ការសិក្សានេះ បានធ្វើឡើងនៅចន្លោះខែមេសា ដល់ខែឧសភា ។ ប្រសិទ្ធភាពវ៉ាក់សាំង CoronaVac មានចាប់ពី៧១ភាគរយរហូតដល់៩១ភាគរយឯណោះ ក្នុងការទប់ស្កាត់ករណីឆ្លង។ ការសិក្សាដដែលនេះ បានរកឃើញថា វ៉ាក់សាំងមានប្រសិទ្ធភាព ៩០,៧ ភាគរយ នៅខេត្តភូកេត, ៩០,៥ភាគរយ នៅក្នុងខេត្តសមុទ្រសាគរ, ៨២,៨ភាគរយ នៅក្នុងខេត្ត ឈៀងម៉ៃ។ លើសពីនេះ វ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន Sinovac អាចការពារក្រុមគ្រូពេទ្យ បានចំនួន ៧០,៩ ភាគរយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ វ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុនចិនប្រភេទនេះ ក៏បានការពារប្រជាជនមិនឱ្យស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដ-១៩ ផងដែរ បន្ទាប់ពីទទួលបានវ៉ាក់សាំងចំនួនពីរដូស។ តាមការសិក្សាជាក់ស្តែងមួយ វ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន Sinovac មានប្រសិទ្ធភាព៩៥ភាគរយក្នុងការការពារមិនឱ្យអ្នកជំងឺធ្លាក់ខ្លួនឈឺធ្ងន់ និងស្លាប់បាន។ ក្រៅពីសិក្សាលើវីរុសទម្រង់អាល់ហ្វា ថៃក៏កំពុងប្រមូលព័ត៌មាននៃប្រសិទ្ធភាពវ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន Sinovac ក្នុងការទប់ស្កាត់ វីរុសបង្កជាជំងឺកូវីដ-១៩ ទម្រង់ដែលតាផងដែរ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែតបាងកកប៉ុស្តិ៍។ មកទល់ពេលនេះ ថៃបានផ្តល់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ឱ្យប្រជាជនខ្លួនបានចំនួនជិត ៩លានដូសហើយ ដោយ៦,៤ភាគរយនៃប្រជាជនសរុប បានទទួលវ៉ាក់សាំងពេញលេញ។ វ៉ាក់សាំងពីរប្រភេទដែលប្រើនៅថៃមានដូចជាវ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន Sinovac និងវ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន AstraZeneca។ ចំណែកករណីឆ្លងសរុបរបស់ថៃមានចំនួនជាង ២៥ម៉ឺនករណី និងអ្នកស្លាប់មានចំនួន ១៩៧០នាក់។ អ្នកជាសះស្បើយមានចំនួនជាង ២០ម៉ឺននាក់៕	ក្រសួងសុខាភិបាលថៃ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា បានប្រកាសថា វ៉ាក់សាំងក្រុមហ៊ុន Sinovac អាចមានប្រសិទ្ធភាពបង្ការការឆ្លងវីរុសបង្កជំងឺកូវីដ-១៩ ទម្រង់អាល់ហ្វា បានចាប់ពី៧១ភាគរយរហូតដល់ ៩១ភាគរយក្រោយចាក់ទាំងពីរដូស។
ដោយសារបញ្ហាជំងឺ COVID-19 បានធ្វើឲ្យក្រុមទាំង ៣២ ត្រូវយឺតយ៉ាវក្នុងការប្រកួតរយៈពេលមួយខែ ខុសពីកាលវិភាគឆ្នាំមុខៗ។ យ៉ាងណាក៏ដោយវគ្គសន្សំពិន្ទុពីពូល A ដល់ H នេះ តម្រូវឲ្យបញ្ចប់ដូចធម្មតា នាដើមខែធ្នូដដែល។ ក៏មានជំនួបគូពិសេសផងដែរនៅវគ្គជម្រុះនេះ ដោយក្នុងនោះ Paris St Germain នឹងត្រូវទទួលភ្ញៀវ Manchester United ក្នុងពូល H នៅរាត្រីថ្ងៃទី២១ ខែតុលា វេលាម៉ោង ២:០០នាទី អាធ្រាត្រ [ម៉ោងនៅកម្ពុជា]។ ក្រុមទាំងពីធ្លាប់ប៉ះគ្នារួចមកហើយកាលពីឆ្នាំទៅមួយ ដោយបិសាចក្រហមបានធ្វើឲ្យក្រុមយក្សបារាំងខកចិត្តនៅវគ្គ១៦ក្រុម។ Barcelona ត្រូវទទួលភ្ញៀវ Ferencvaros នៅជំនួបបើកឆាកពូល G ខណៈការប្រកួតនៅថ្ងៃបន្ទាប់មានការជួបគ្នារវាងម្ចាស់ការពារជើងឯក Bayern Munich ទល់ Atletico Madrid នៅពូល A ហើយ Ajax ទទួល Liverpool ពូល D។ រហូតមកទល់ពេលនេះ ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងកីឡាបាល់ទាត់អឺរ៉ុប (UEFA) ក៏ដូចជាក្លិបធំៗក្នុងចំណោម ៣២ នេះនៅតែមានការព្រួយខ្លះ អំពីកីឡាកររបស់ពួកគេដែលកំពុងអនុវត្តន៍ពិធីសារសុខាភិបាល និងអ្នកកំពុងធ្វើចត្តាឡីស័កក្រោយឆ្លងជំងឺរាតត្បាតសកល COVID-19។ ក្នុងនោះដែរ ខ្សែប្រយុទ្ធឆ្នើម Cristiano Ronaldo ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមកីឡាករដែលបានធ្វើតេស្តវិជ្ជមាន COVID-19 ផងដែរ ហើយរូបគេត្រូវខកខានការប្រកួតបើកឆាករបស់ Juventus ពេលប៉ះ Dynamo Kie នៅយប់ថ្ងៃទីអង្គារនេះដែរ៕	ការប្រកួតវគ្គជម្រុះតាមពូលនៃក្របខណ្ឌ UEFA Champions League រដូវកាល ២០២០-២១ នឹងត្រូវចាប់ផ្តើមដំណើរការនៅដើមសប្តាហ៍នេះហើយ ពោលគឺចាប់ពីយប់ថ្ងៃទី២០ ខែតុលាតទៅ។
ក្រុមហ៊ុន Amazon នៅថ្ងៃទី១ ខែតុលាបានប្រកាសថា បុគ្គលិករបស់ខ្លួនច្រើនជាង ១៩,៨០០ នាក់បានធ្វើតេស្តវិជ្ជមានជំងឺ Covid-19 ចាប់តាំងពីដើមខែមីនា។ ចាប់ពីខែមីនាដល់ខែកញ្ញា បុគ្គលិកដែលបម្រើការឲ្យក្រុមហ៊ុនរកស៊ីអនឡាញដ៏ធំរបស់អាមេរិក Amazon ច្រើនជាង១៩,៨០០នាក់ បានឆ្លងជំងឺ COVID-19 ។ ប៉ុន្តែ Amazon អះអាងថា តួលេខនេះ គឺទាបជាងគេរំពឹងទុក ខណៈខ្លួនមានបុគ្គលិកជួរមុខដល់ទៅ១,៣៧ លាននាក់ដែលធ្វើការនៅទីតាំងជាច្រើននៅអាមេរិក។ Amazon បញ្ចេញតួលេខខាងលើ ក្រោយបុគ្គលិកជាច្រើនត្អូញត្អែរពីវិធានការការពាររបស់ក្រុមហ៊ុន និងការរារែកក្នុងការចែករំលែកព័ត៌មានពីសហការីដែលឆ្លងជំងឺនេះ។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP។ ក្រុមហ៊ុនដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុង Seattle បានបង្កើនការធ្វើតេស្តដល់ ៥០,០០០លើក ក្នុងមួយថ្ងៃនៅទីតាំង ៦៥០ កន្លែង។ ក្នុង Blog ផ្លូវការរបស់ខ្លួន Amazon បញ្ជាក់ថា តាំងពីការចាប់ផ្តើមនៃវិបត្តិនេះ ខ្លួនបានខិតខំធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីផ្តល់ដំណឹងដល់បុគ្គលិក តាមរយៈការប្រកាសព័ត៌មានដល់ពួកគេអំពីរាល់ករណីថ្មីនៅក្នុងអាគារដែលពួកគេធ្វើការ។ ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ សម្ព័ន្ធសកម្មជនពលករនិងជនចំណាកស្រុកឈ្មោះ Athena លើកឡើងថា បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុន Amazon បានស្នើសុំទិន្នន័យនៃអត្រាឆ្លងមេរោគ Covid-19 នៅតាមរោងចក្ររបស់ក្រុមហ៊ុនតាំងពីដើមឆ្នាំនៃជំងឺរាតត្បាតមកម្លេះ។ លោក Dania Rajendra ដែលជានាយករបស់ Athena បានបន្ទោសក្រុមហ៊ុន Amazon ដែលបានអនុញ្ញាតឱ្យ COVID-19 រាលដាលដូចជាភ្លើងឆេះព្រៃនៅក្នុងកន្លែងរបស់ខ្លួន ហើយលោកក៏បានអំពាវនាវឱ្យមន្ត្រីសុខភាពសាធារណៈធ្វើការស៊ើបអង្កេតលើការរីករាលដាល Covid-19 នៅឯកន្លែងធ្វើការរបស់ក្រុមហ៊ុន Amazon ផងដែរ៕	ដោយ៖កង ម៉េងហុង
បើតាមលោក នេត្រ ភក្ត្រា ការកើនឡើងនៃវត្តមានសត្វក្ងោតនៅកម្ពុជានេះ គឺបានមកពីការចូលរួមការពារនិងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ និងសត្វព្រៃនៅតំបន់ដែនជម្រកសត្វព្រៃនានាមានភាពកាន់តែល្អប្រសើរ ពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដូចជា៖ ការចូលរួមពីប្រជាសហគមន៍ អង្គការដៃគូនានា និងមន្ត្រីឧទ្យានុរក្ស ជាដើម។ ដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមា ជាទីជម្រកដ៏ធំនៃវត្តមានសត្វក្ងោកដែលមានរហូតដល់៩៦៦ក្បាល។ ក្រៅដែនជម្រកនេះ នៅដែនជម្រកសត្វព្រៃស្រែពក និងដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំព្រេចក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី, ឧទ្យាជាតិវីរៈជ័យក្នុងខេត្តរតនគិរី ក៏មានវត្តមានសត្វក្ងោកមួយចំនួនផងដែរ ខណៈនៅដែនជម្រកសត្វព្រៃសៀមប៉ាងក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង មានវត្ដមានបក្សីប្រភេទនេះប្រមាណ៥៧០ក្បាល។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា បន្តរៀបរាប់ថា សត្វដ៏កម្រ និងងាយរងគ្រោះនៅលើពិភពលោកនេះ ក៏មានវត្តមាន នៅក្នុងតំបន់អភិរក្សជួរភ្នំក្រវ៉ាញ និងតំបន់មួយចំនួនទៀត ដោយតំបន់នីមួយៗ មានសត្វក្ងោក ចន្លោះពី៥០ ទៅ១០០ ក្បាល។ «ទាំងនេះបង្ហាញឱ្យឃើញពីផលវិជ្ជមាននៃការអនុវត្តគម្រោងដែលរក្សាបាននូវភាពសម្បូរបែបនៃសត្វព្រៃនិងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីក្នុងតំបន់តំបន់ការពារធម្មជាតិ»។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា មានប្រសាសន៍ដូច្នេះ។ ការសិក្សារបស់អ្នកជំនាញដែលបានសារព័ត៌មានThmeyThmeyទទួលបានពីអ្នកនាំពាក្យ និងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថានរូបនេះ បានបង្ហាញថា បច្ចុប្បន្នពិភពលោកនៅមានសត្វក្ងោកពេញវ័យចន្លោះពី ១៥,០០០ ទៅ ២០,០០០ក្បាល។ កម្ពុជាត្រូវបានគេវាយតម្លៃថា ជាប្រទេសដែលមានសត្វក្ងោកបៃតងច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក ខណៈប្រទេសចិន វៀតណាម ថៃ ឡាវ និងឥណ្ឌូនេស៊ី មានសត្វប្រភេទនេះ ក្រោម១,០០០ក្បាលក្នុងប្រទេសនីមួយៗ។ ដើម្បីរក្សាប្រភេទពូជសត្វកម្រនេះឱ្យបានគង់វង្ស ក្រសួងបរិស្ថាន បានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ឱ្យចូលរួមក្នុងកិច្ចការអភិរក្ស, បញ្ឈប់ការបរិភោគសាច់សត្វ និងបន្តផ្សព្វផ្សាយនិងបណ្តុះស្មារតីស្រឡាញ់សត្វព្រៃក្នុងចំណោមពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍។ សូមបញ្ឈប់ការដាក់អន្ទាក់និងការបរបាញ់ប្រភេទសត្វកម្រទាំងនេះ។ លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានបញ្ជាក់ថា ជនណាដែលនៅតែបំពាន នឹងត្រូវប្រឈមមុខចំពោះច្បាប់។ សត្វក្ងោក មានរោមពណ៌ត្នោត ខៀវ បៃតង ប្រផេះ ជើងវែង កវែង ហើយមានប្រវែងដងខ្លួនគិតពីចំពុះដល់ចុងកន្ទុយប្រហែល២ម៉ែត្រ។ ចំណីរអាហាររបស់ក្ងោកមាន ផ្លែឈើ ត្រួយរុក្ខជាតិ និងសត្វល្អិតផ្សេងៗ។ សត្វប្រភេទនេះ អាចមានអាយុពី២០ឆ្នាំទៅ២៥ឆ្នាំ និងទម្ងន់ពី៤ ដល់ ៥ គីឡូក្រាម។ សត្វក្ងោកតែងតែរស់នៅលើដើមឈើខ្ពស់ៗ តែវាមករកចំណីនៅលើដី តាមគម្ពោតព្រៃ វាលស្មៅនៅតាមចន្លោះព្រៃ ឬជុំវិញមាត់ត្រពាំង ដងអូរ ស្ទឹង តាមវាលស្រែ ចំការនៃតំបន់ព្រៃភ្នំ៕	សត្វក្ងោកបៃតងនៅកម្ពុជា បានកើនឡើង ចន្លោះពី២,០០០ទៅ៣,០០០ក្បាល ដែលកំពុងរស់នៅតាមតំបន់ការពារធម្មជាតិក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ខណៈវត្តមានសត្វប្រភេទនេះ នៅលើពិភពលោកមានការថយចុះទៅវិញ។ នេះជាលើកឡើងរបស់លោក នេត្រ ភក្ត្រា ជាអ្នកនាំក្រសួងបរិស្ថាន ។
អ្នកស្រី ឡាញ សារី ម្ចាស់រង្វាន់ធំ៤០លានរៀល តែងតែញុំាភេសជ្ជៈវើកជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីមានកម្លាំងបន្តការងារពេលថ្ងៃត្រង់។ គាត់ជាកូនជាងកាត់ដេរ នៅហាងកាត់ដេរមួយកន្លែ ងក្នុងខេត្តស្វាយរៀង។ អ្នកស្រី ឡាញ សារី រៀបរាប់ឲ្យដឹងថា គាត់នឹងយក៤០លានរៀលនេះ ទៅទិញម៉ាស៊ីនដេរ និងសម្ភារមួយចំនួន ដើម្បីបើកហាងកាត់ដេរខ្លួនឯង និងទុកប្រាក់មួយចំនួនទៀត សម្រាប់កូនៗរៀនបន្ត។ ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងវើក បន្តផ្តល់រង្វាន់តូចធំ ដល់អតិថិជនគ្រប់បណ្តាខេត្តក្រុង ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ដូច្នេះរាល់ពេលពិសាភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងវើក សូមកុំភ្លេចពិនិត្យមើលក្រវ៉ិលកំប៉ុង ហើយ ប្រសិនបើលោកអ្នកឈ្នះរង្វាន់ធំ ពីក្រវ៉ិលកំប៉ុងភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងវើក សូមទំនាក់ទំនងមកកាន់ទូរសព្ទលេខ 061/067/069 902 902 ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	«រាល់ពេលដែលផឹកវើក ខ្ញុំតែងតែពិនិត្យមើលប្រវិលកំប៉ុង ព្រោះកាលពីឆ្នាំ២០១៨ ខ្ញុំធ្លាប់បានត្រូវរង្វាន់៥០ដុល្លារពីវើកម្តងរួចហើយ។ លើកនេះ គាស់ក្រវិលកំប៉ុងភ្លាម ឃើញលេខ ៤០ គិតស្មានតែខ្លួនត្រូវ ៤០ដុល្លារ តែនឹកស្មានមិនដល់ លើកនេះមិនមែន៤០ដុល្លារទេ គឺ៤០លានរៀល»។ នេះជាការរៀបរាប់របស់អ្នកស្រី ឡាញ សារី អតិថិជនដែលមានសំណាងឈ្នះរង្វាន់ធំពី ភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំងវើក ។ ស្ត្រីរូបនេះ បន្តទៀតថា៖«ខ្ញុំសប្បាយចិត្តខ្លាំងមែនទែន នឹកស្មានមិនដល់ថា ខ្លួនឯងអាចមានសំណាងឈ្នះរង្វាន់ធំបាន»។
អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ថ្មីៗនេះបានប្រកាសបញ្ជូនប្រេសិតពិសេសទៅស៊ូដង់។ ការប្រកាសនេះបានធ្វើឡើងនៅពេលដែលកងទ័ពជាតិ និងកងប្រដាប់អាវុធប្រដាប់អាវុធស៊ូដង់បានបន្តការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅក្នុងទីក្រុងខាទុំ បើទោះបីជាបទឈប់បាញ់បានពន្យារពេល៧២ម៉ោងបន្ថែមក្តី។ អ្នកនាំពាក្យអង្គការសហប្រជាជាតិ(UN) លោក Stephane Dujarric បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសាថា ទំហំ និងល្បឿននៃវិបត្តិនៅស៊ូដង់មានភាពប្រែប្រួលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ ក្រោយសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ ប្រធានផ្នែកមនុស្សធម៌របស់ UN លោក Martin Griffiths បានលើកឡើងថា លោកកំពុងធ្វើដំណើរទៅស៊ូដង់ ដើម្បីស្វែងយល់ពីរបៀបដែលអាចផ្តល់ការសង្គ្រោះជាបន្ទាន់ដល់មនុស្សរាប់លាននាក់នៅស៊ូដង់។ បើតាមលោក Griffiths ការលួចសម្ភារៈពីការិយាល័យមនុស្សធម៌ និងឃ្លាំងជាច្រើនបានបំផ្លាញការផ្គត់ផ្គង់របស់ UN ដល់ពលរដ្ឋជាច្រើន។ លើសពីនេះ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា លោកកំពុងរិះរកមធ្យោបាយបន្ទាន់ដើម្បីនាំយក និងចែកចាយការផ្គត់ផ្គង់សម្ភារចាំបាច់បន្ថែមដល់ពលរដ្ឋដែលកំពុងរងគ្រោះ។ គ្រួសារជាច្រើនកំពុងជួបការលំបាកក្នុងការស្វែងរក ទឹកស្អាត អាហារ ប្រេងឥន្ធនៈ និងទំនិញផ្សេងៗទៀត ដោយអ្នកខ្លះមិនអាចផ្លាស់ទីលំនៅបានដោយសារតម្លៃនៃការដឹកជញ្ជូនចេញពីតំបន់គ្រោះថ្នាក់មានតម្លៃខ្ពស់ខ្លាំង។ នេះបើតាមលោក Griffiths។ គួរបញ្ជាក់ថា គិតមកទល់នឹងពេលនេះ មនុស្សជាង៥០០នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ ហើយមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ត្រូវបានបង្ខំឱ្យចាកចេញពីផ្ទះសម្បែងរបស់ពួកគេទៅកាន់ទីតាំងដែលមានសុវត្ថិភាពក្នុងប្រទេស ឬក្រៅប្រទេស៕	អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) លោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស បានប្រកាសបញ្ជូនប្រធានផ្នែកមនុស្សធម៌របស់ UN លោក Martin Griffiths ដែលជាប្រេសិតពិសេសទៅស៊ូដង់ក្រោយស្ថានភាពយោធាក្នុងប្រទេសគ្មានភាពនឹងនរ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យលោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស នៅថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា។
សារព័ត៌មានអន្តរជាតិធំៗ រួមមាន CNN, BBC, Reuters, AP, AFP, Al Jazeera, និង The New York Times ជាដើម បាននាំគ្នាចុះផ្សាយភ្លាមៗ និងជាបន្តបន្ទាប់ ពីការប្រកាសរបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងការឈប់បន្តកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា។ ភាគច្រើននៃសារព័ត៌មានអន្តរជាតិទាំងនេះ បានហៅសម្តេច ថាជាមេដឹកនាំដែលកាន់អំណាចយូរជាងគេមួយរូបលើពិភពលោក ដូចដែលសម្តេចធ្លាប់ប្រកាសខ្លួនឯងជារឿយៗកន្លងមក។ សម្តេច ហ៊ុន សែន ដែលកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តី៣-៤ទសវត្សរ៍ជាប់គ្នា បានថ្លែងសារតាមទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា ទៅកាន់ជនរួមជាតិ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ថា សម្តេច នឹងដកខ្លួនពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តី។ សម្តេច បន្តថា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជាកូនប្រុសច្បងរបស់សម្តេច នឹងឡើងកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តីនេះជាផ្លូវការ ចាប់ពីល្ងាចថ្ងៃទី២២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ទៅ។ ទោះដកខ្លួនពីតំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តី តែសម្តេច ហ៊ុន សែន នឹងមិនទាន់ទៅណាឆ្ងាយពីនយោបាយកម្ពុជាឡើយ។ សម្តេច អះអាងថា សម្តេច នៅតែបន្តកាន់តំណែងប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាច ហើយនឹងធ្វើជាប្រធានឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាព្រះមហាក្សត្រ និងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា។ រីឯឥស្សរជនជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀត មានជាអាទិ៍ សម្តេច ហេង សំរិន សម្តេច ស ខេង សម្តេច ទៀ បាញ់ និងសម្តេច ម៉ែន សំអន នឹងទៅធ្វើជាសមាជិកឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាព្រះមហាក្សត្រ។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលបច្ចុប្បន្ន មានវ័យ៤៥ឆ្នាំ បានកាន់តួនាទីជាច្រើនក្នុងជួរកងទ័ព រួមមាន ជាអគ្គមេបញ្ជាការរងនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក ជាមេបញ្ជាការនៃកងកម្លាំងពិសេសប្រឆាំងភេរវកម្ម និង ជាមេបញ្ជាការរងនៃកងអង្គរក្សរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី។ ប៉ុន្តែ លោក បានព្យួរតំណែងកងទ័ពទាំងនេះអស់ហើយ ដោយសារលោក ទៅឈរជាជាបេក្ខជនតំណាងរាស្រ្ត សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្តឆ្នាំ២០២៣នេះ។ នៅក្នុងបក្សវិញ លោក គឺជាសមាជិកគណៈអចិន្ត្រៃយ៍ និងជាប្រធានយុវជនថ្នាក់កណ្តាល។ គណៈអចិន្រ្តៃយ៍ គឺជាអង្ការចាត់តាំងកំពូលរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលមានសមាជិកតែជាង៣០នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ប្រធានយុវជនថ្នាក់កណ្តាល គឺជាតំណែងខ្ពស់បំផុត ក្នុងការគ្រប់គ្រងយុវជនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ លោក រៀនចប់នៅបណ្ឌិតសភាយោធា West Point របស់អាម៉េរិក (កម្រិតបរិញ្ញាបត្រ) និងបន្តយកអនុបណ្ឌិតសេដ្ឋកិច្ច នៅសាកលវិទ្យាល័យក្នុងសហរដ្ឋអាម៉េរិកដដែល ហើយចុងក្រោយ ទៅបញ្ចប់ថ្នាក់បណ្ឌិតសេដ្ឋកិច្ចនៅអង់គ្លេស។ កាលពីចុងឆ្នាំ២០២១ លោក ត្រូវគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ជ្រើសតាំងជាបេក្ខជន ដែលត្រូវកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តី នៅពេលសម្តេច ហ៊ុន សែន ចាកចេញ។ ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្តនីតិកាលទី៧ ដែលទើបប្រព្រឹត្តទៅកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទទួលបានសំឡេងឆ្នោតជាង៦,៣លាន ដែលជាចំនួនដ៏ច្រើនលើសលប់។ មានការគណនាក្រៅផ្លូវការថា ក្នុងចំណោមអាសនៈរដ្ឋសភាទាំង១២៥ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ទទួលបានអាសនៈ១២០ ហើយគណបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ទទួលបានអាសនៈ៥ ឯគណបក្ស១៦ទៀត ពុំទទួលបានអាសនៈឡើយ៕	ដោយ៖ ទេពញាណ
សប្តាហ៍ទី២អាចចាត់ទុកជាសប្តាហ៍ដ៏ជូរចត់ សម្រាប់ក្រុមចំណូលថ្មីកំពង់ចាម បន្ទាប់ពីពួកគេរងបរាជ័យដ៏ធ្ងន់ធ្ងរក្រោមថ្វីជើងក្រុមអង្គរថាយហ្គឺរក្នុងលទ្ធផល ១១-០ នៅលើទឹកដីខ្លួន។ នេះជាគ្រាប់បាល់បញ្ចូលទីដ៏ច្រើនលើសលប់ នាដើមរដូវកាលថ្មីនេះ ខណៈកាលជើងទី១ កំពង់ចាមបានយកឈ្នះក្រុមអគ្គិសនីកម្ពុជាក្នុងលទ្ធផល ១-០។ នាការប្រកួតក្រមខណ្ឌមិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីក កាលពីរសៀលថ្ងៃអាទិត្យ ទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ នៅកីឡដ្ឋានវវិទ្យាល័យ ប៊ុនរ៉ានី ហ៊ុនសែន មេមត់ ខ្សែប្រយុទ្ធជនជាតិជប៉ុន Yudai Ogawa សម្រេចបាន៣គ្រាប់ (Hat-Trick) ក្នុងរយៈពេលជាង៤០នាទីនៃតង់ទី១។ ៨គ្រាប់ទៀតរបស់អង្គរថាយហ្គឺរសម្រេចបានដោយ ខ្សែបម្រើនីហ្សេរីយ៉ា Okereke Timothy ២គ្រាប់ និង Alexis Ramos, ឡុង ភារ៉ាត់, តាំង សុភក្ត្រ័, ពៅ ភារិទ្ធ, តាំង ពិសី និងពេជ្រ សុវណ្ណខេមរិន្ទ្រ ម្នាក់១គ្រាប់។ ជ័យជម្នះនេះជួយឲ្យក្រុមអង្គរថាយហ្គឺរឈរលេខរៀងទី២បណ្តោះអាសន្នក្នុងសប្តាហ៍ទី២ ដោយមាន៤ពិន្ទុ។ រឿងដ៏មិនគួរឲ្យជឿមួយបានកើតឡើងក្នុងជំនួបរវាងក្រុមបឹងកេតជាមួយក្រុមអគ្គិសនី ដែលគេរំពឹងថាអាចនឹងរងបរាជ័យ។ ប៉ុន្តែអ្វីៗផ្ទុយពីការគិតរបស់អ្នកគាំទ្រ ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះអគ្គិសនីកម្ពុជាដែលមានគ្នាត្រឹម១០នាក់ បន្ទាប់ពី ប៊ិន ឧត្តម ទទួលកាតលឿងលើកទីពីរនៅនាទី៧៤ រីករាយជាមួយនឹងបីពិន្ទុដ៏រំភើប តាមរយៈការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីរបស់ សៀន សុភក្ត្រា នៅនាទី៨៩។ ជ័យជម្នះនេះ វាលើសពីក្តីរំពឹងទុករបស់លោក ប្រាក់ វុទ្ធី គ្រូបង្វឹកក្រុមអគ្គិសនីកម្ពុជា ដែលមុនការប្រកួតមកដល់បានចាត់ទុកលទ្ធផលស្មើជាជោគជ័យដ៏ធំធេងសម្រាប់អគ្គិសនីកម្ពុជា បន្ទាប់ពីពួកគេចាញ់ខេត្តកំពង់ចាម ១-០ នាជំនួបបើកឆាក។ សម្រាប់ការប្រកួតដែលរៀបចំនៅកីឡដ្ឋានអគ្គិសនីកម្ពុជា គេសង្កេតឃើញក្រុមបឹងកេតបានគ្រប់គ្រងបាល់ស្ទើរ១០០ភាគរយ និងបានបង្កើតឱកាសមាសយ៉ាងច្រើន។ ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែមិនអាចគេចផុតពីរបាំងការពាររបស់កីឡាករអគ្គិសនី។ នាការប្រកួតនៅកីឡដ្ឋានខេត្តសៀមរាប ក្រុមភ្ញៀវព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងបានយកឈ្នះម្ចាស់ផ្ទះសូលទីឡូអង្គរក្នុងលទ្ធផល ១-០ ដើម្បីឈរកំពូលតារាងបណ្តោះដោយមាន៦ពិន្ទុ។ គ្រាប់បាល់ជ័យជម្នះរបស់ព្រះខ័នរាជស្វាយរៀង ដែលកើតឡើងនៅវគ្គទី២រកបានដោយកីឡាករអង់គ្លេស Charlie Machell នៅនាទីទី៨៦។ ព្រះខ័នរាជជាក្រុមតែមួយគត់ដែលបន្តឈ្នះពីរលើកជាប់គ្នា និងមិនធ្លាយសំណាញ់ទី។ នៅកីឡដ្ឋានសាលាបាល់ទាត់ជាតិបាទីក្រុមភ្នំពេញក្រោនបានយកឈ្នះយុវជនអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំបាទីក្នុងលទ្ធផល ២-០។ ជ័យជម្នះរបស់ភ្នំពេញក្រោនរកបានដោយកីឡាករ ម៉ៅ ពិសិដ្ឋ និង ពៅ ប៉ុនវុទ្ធី ដែលគ្រាប់បាល់ទាំងពីរកើតឡើងនៅនាទី៨១ និង៨៤។ ជ័យជម្នះជួយឲ្យភ្នំពេញក្រោនទទួលបាន៣ពិន្ទុជាលើកដំបូង ក្រោយពួកគេចាញ់បឹងកេតក្នុងជំនួបបើកឆាក ៣-២។ សម្រាប់ការប្រកួតកាលពីថ្ងៃសៅរ៍ ទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រុមក្រសួងការពារជាតិបានយកឈ្នះក្រុមការពារតំណែងជើងឯកណាហ្គាវើលក្នុងលទ្ធផល ៤-២ នៅកីឡដ្ឋានស្តាតចាស់។ Dzarma Bata រកបាន៣គ្រាប់ និងមិត្តរួមជាតិនីហ្សេរីយ៉ា Ugochukwu Obi Moneke រកបាន១គ្រាប់សម្រាប់ការពារជាតិ ខណៈពីរគ្រាប់របស់ណាហ្គា សម្រេចបានដោយខ្សែប្រយុទ្ធរវ៉ាន់ដា Auheire Kipson និង ឃឹម បូរី។ ជាមួយគ្នានេះ អគ្គស្នងការដ្ឋាននគរបាលជាតិ បានលុបលាងការខកចិត្តនៅសប្តាហ៍ទី១ តាមរយៈការយកឈ្នះអាស៊ីអឺរ៉ុប ៣-២ ។ បីគ្រាប់របស់នគរបាលជាតិក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ប្រាក់ សុវណ្ណារ៉ា សុទ្ធតែសម្រេចបាននៅតង់ទីមួយ ដោយ អុល រ៉ាវី, Jose Dourdo និង Mathew Osa ខណៈពីរគ្រាប់វាយបករបស់អឺរ៉ុបនៅតង់ទីពីរ រកបានដោយ ឈឹម សំបូរ និង Abdel Kader។ ដោយឡែកនៅកីឡដ្ឋានវិសាខា ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះ បានយកឈ្នះក្រុមភ្ញៀវគីរីវង់សុខសែនជ័យ ២-០ តាមរយៈការស៊ុតបាល់បញ្ចូលទីរបស់ខ្សែប្រយុទ្ធប្រេស៊ីល Eliel da Cruz Guardiano នៅចុងតង់ទីមួយ និងខ្សែបម្រើជប៉ុន Masaaki Ideguchi នៅដើមតង់ទីពីរ។	ក្រុមបាល់ទាត់អង្គរថាយហ្គឺរបានលត់ម្ចាស់ផ្ទះកំពង់ចាមយ៉ាងចាស់ដៃក្នុងលទ្ធផល ១១-០ នាការប្រកួតពានរង្វាន់ក្របខណ្ឌខេមបូឌានលីក សប្តាហ៍ទី២។ ចំណែកក្រុមជើងឯករងឆ្នាំចាស់បឹងកេត រងការខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីពួកគេចាញ់ក្រុមម្ចាស់ផ្ទះអគ្គិសនីកម្ពុជាដែលមានគ្នា១០នាក់នៅចុងម៉ោងក្នុងលទ្ធផល ១-០។ ក្រុមភ្នំពេញក្រោនបានយកឈ្នះក្រុមយុវជនអាយុក្រោម១៨ឆ្នាំបាទីក្នុងលទ្ធផល ២-០ ខណៈព្រះខ័នរាជស្វាយរៀងយកឈ្នះម្ចាស់ផ្ទះសូលទីឡូអង្គរ ១-០។
ក្លិបប្រដាល់គុនខ្មែរខ្លារខិនមានឬទ្ធិ ដែលមានទីតាំងនៅខ័ណ្ឌឬស្សីកែវ មានសិស្សចំនួន៣០នាក់។ សិស្សប្រុសទាំងអស់នោះ តែងចេញហាត់រត់នៅតាមផ្លូវ ចាប់ពីម៉ោង៣ រសៀល។ ដោយឡែក ១ខែមុនពេលចូលឆ្នាំខ្មែរ លោក រីក គី ប្រធានក្លិប និងជាគ្រូបង្វឹក ក៏បានផ្លាស់ប្ដូរម៉ោងហ្វឹកហាត់ ដោយសារសីតុណ្ហភាពឡើងក្ដៅរហូតដល់ ៤០អង្សា។ សិស្សប្រដាល់ខ្លារខិនមានឬទ្ធិ ហូបអាហារថ្ងៃត្រង់ រូបពីហ្វេសប៊ុក លោក រីក គី គ្រូបង្វឹករូបនេះ បញ្ជាក់ថា កីឡាករ នឹងមានបញ្ហាសុខភាព ដោយសាររត់ក្រោមកម្ដៅក្ដៅពេក។ កន្លងមក កីឡាករខ្លះ បានឈឺដោយសារបញ្ហានេះ។ «ពេលយើងហាត់ក្រោមកម្ដៅថ្ងៃក្ដៅពេក ធ្វើឲ្យកីឡាកររបស់យើង ដង្ហក់។ យើង ដូរមកម៉ោង ៤-៦វិញ ធ្វើឲ្យកីឡាករយើង មិនដង្ហក់ ហើយក៏មិនប៉ះពាល់ដល់សុខាភាពកីឡាករដែរ។»។ លោក រីក គី បាននិយាយដូច្នេះ។ ការហ្វឹកហាត់ នឹងចាប់ផ្ដើមពីម៉ោង៤-៦ រសៀល មានដូចជារត់ ហ្វឹកហាត់ទាត់ ទាត់ខ្យល់ លោតលើសម្បកកង់ឡាន ជាដើម៕	ក្លិបប្រដាល់គុនខ្មែរខ្លារខិនមានឬទ្ធិ បានផ្លាស់ប្ដូរម៉ោងហ្វឹកហាត់ ពីម៉ោង៣រសៀល ទៅចាប់ផ្តើមពីម៉ោង ៤ រសៀលវិញ ដោយសារកម្តៅឡើងខ្ពស់។ លោក រីក គី ប្រធានក្លិបប្រដាល់គុនខ្មែរខ្លារខិនមានឬទ្ធិ បានបញ្ជាក់ពីមូលហេតុថា ធាតុអាកាសក្ដៅខ្លាំង បណ្ដាលឲ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពកីឡាករ-កីឡាការិនី នៅពេលហ្វឹកហាត់រត់។
អត្ថបទទាក់ទង ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី អំពាវនាវឱ្យពិចារណាឡើងវិញលើការដោះស្រាយវិបត្តិនៅមីយ៉ាន់ម៉ា វិបត្តិនយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ជាប្រធានបទដ៏ក្តៅមួយសម្រាប់អាស៊ាន ដោយបញ្ហាមួយនេះ បានអូសបន្លាយ និងមិនទាន់មានច្រកចេញ។ កន្លងមក អាស៊ានបានដាក់ចេញការឯកភាព ៥ចំណុច និងជំរុញឱ្យមានកិច្ចពិភាក្សាថ្នាក់ជាតិនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយដ៏ប្រសើរមួយ។ ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន ANC ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា អំឡុងពេលទស្សនកិច្ចនៅហ្វីលីពីន នាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ី អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម បានលើកឡើងពីបញ្ហានយោបាយមីយ៉ាន់ម៉ាជាថ្មី និងជំរុញឱ្យអាស៊ានដាក់ចេញវិធានការតឹងរ៉ឹងជាងមុន ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយ។ «យើងមិនបានឃើញបញ្ហានេះជាបញ្ហាផ្ទៃក្នុងទាំងស្រុងឡើយ។ ដូចនេះខ្ញុំអំពាវនាវឱ្យមិត្តនៅក្នុងអាស៊ាន ពិនិត្យមើលវិធានដែលយើងត្រូវអនុវត្តម៉ឹងម៉ាត់ជាងមុន»។ លោក អាន់វ៉ា បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ ដោយបន្ថែមថា វាពិតជាសំខាន់ក្នុងការរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ដោយសារពេលខ្លះរបបយោធា មិនយល់ពីការព្រួយបារម្ភផ្នែកស៊ីវិលឡើយ។ ទន្ទឹមនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី បានបន្ថែមថា បណ្តាប្រទេសអាស៊ាន មិនអាចទទួលយកបានឡើយចំពោះអំពើឃោរឃៅ។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោកអាន់វ៉ា បានជំរុញឱ្យស្វែងរកដំណោះស្រាយ ដើម្បីបង្ហាញថាអាស៊ានអាចបន្ធូរបន្ថយវិបត្តិនៅមីយ៉ាន់ម៉ាបាន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters។ ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានជាមួយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនកន្លងទៅ លោកអាន់វ៉ា ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា អាស៊ាន គួរពិចារណាឡើងវិញលើចំណាត់ការក្នុងការដោះស្រាយវិបត្តិនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ កន្លងមក ម៉ាឡេស៊ី បានទទួលប្រជាជនភៀសខ្លួនមីយ៉ាន់ម៉ាច្រើនជាង ២០ម៉ឺននាក់។ គួររំឭកថា យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានសន្យារៀបចំការបោះឆ្នោតនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ ប៉ុន្តែនៅក្នុងខែកុម្ភៈកន្លងទៅ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានបន្តដាក់ប្រទេសក្នុងស្ថានភាពអាសន្នរយៈពេល៦ខែបន្ថែមទៀត៕	នាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ី លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅហ្វីលីពីន បានជំរុញឱ្យអាស៊ានដាក់ចេញវិធានការម៉ឹងម៉ាត់ជាងមុនដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលបានអូសបន្លាយ២ឆ្នាំ។ បើតាមប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី វិបត្តិនយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា មិនមែនជាបញ្ហាផ្ទៃក្នុងទាំងស្រុងឡើយ។
អ្នកលេងស្នូកឃ័រនិងប៊ីយ៉ាកីឡាការិនី ស្រួង ភាវី មិនអាចស្វែងរកមេដាយមាសពីការប្រកួតប៊ីយ៉ាបីទ្រនាប់ជើងឯកពិភពលោកនារី(3-Cushion - World Championship Ladies)នៅប្រទេសតួកគីនោះឡើយ សម្រាប់ការប្រកួតតំណាងឲ្យកម្ពុជា ជាលើកដំបូង។ កីឡាការិនីវ័យ២៨ឆ្នាំរូបនេះ បានអស់ឱកាសឡើងប្រជែងដណ្តើមជើងឯក បន្ទាប់ពីនាងចាញ់កីឡាការិនីវ័យ៤៣ឆ្នាំជប៉ុន Orie Hida ក្នុងលទ្ធផល ៣០-១០ នៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨។ តាមរយៈលទ្ធផលនេះ ស្រួង ភាវី ទទួលបានមេដាយសំរឹទ្ធស្ទួនជាមួយកីឡាការិនីម្ចាស់ផ្ទះទួកគី Gülsen Degener ដែលចាញ់កីឡាការិនីហូឡង់ Therese Klompenhouwer ក្នុងលទ្ធផល ៣០-២២ នៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រដូចគ្នា។ កីឡាការិនីហូឡង់ Therese Klompenhouwer បានក្លាយជាម្ចាស់ជើងឯកប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក្រោយយកឈ្នះកីឡាការិនី Orie Hida ក្នុងលទ្ធផល ៣០-២៤ នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ មុនឡើងដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រកីឡាការិនី ស្រួង ភាវី បានទម្លាក់កីឡាការិនីកូឡុំប៊ី Claudia Lalinde នៅវគ្គ៨នាក់ចុងក្រោយក្នុងលទ្ធផល ៣០-១៦ និងបានយកឈ្នះគូប្រកួតជាបន្តបន្ទាប់នៅវគ្គជម្រុះពូល A ក្នុងនោះឈ្នះកីឡាការិនីជប៉ុន Orie Hida ២៥-២៤, កីឡាការិនីដាណឺម៉ាក Jeanette Jensen ២៥-៧ និងកីឡាការិនីដាណឺម៉ាក Steffi Daske ២៥-១១។ កីឡាការិនីមកពីខេត្តត្បូងឃ្មុំរូបនេះ ស្ថិតនៅលេខ៣ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ពិភពលោកប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍ 3-Cushion - World Championship Ladies 2018 នៅប្រទេសទួកគី និងស្ថិតនៅលេខ២ ប្រចាំព្រឹត្តិការណ៍ 3-Cushion - Jennifer Shim International 2015 នៅទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក៕	កីឡាការិនី ស្រួង ភាវី ទទួលបានមេដាយសំរឹទ្ធស្ទួន នាព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួត 3-Cushion - World Championship Ladies នៅប្រទេសទួកគី ក្រោយចាញ់កីឡាការិនីជប៉ុន Orie Hida នៅវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ។ ចំណែកម្ចាស់ជើងឯកបានទៅលើកីឡាការិនីហូឡង់ Therese Klompenhouwer ក្រោយយកឈ្នះកីឡាការិនី Orie Hida នៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ។
សមត្ថកិច្ច បានអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋទាំងនោះ អង្គុយនៅត្រឹមបរិវេណនៃទីតាំងតវ៉ាតែប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺមិនឱ្យពួកគេចរយាត្រា ឬដង្ហែក្បួននោះទេ។ លោក ឈឹម សាផាន តំណាងពលរដ្ឋ៧៤៣គ្រួសារ ដែលមានទំនាស់ដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុន កោះកុងស៊ូហ្គេ័រ និងកោះកុងផ្លេនថេសិនអិនដាស់ស្ទ្រី ខមផេនី របស់លោកលី យ៉ុងផាត់ បាននិយាយថា ការទាមទារជួយលោកជា សុផារ៉ា នេះ គឺដើម្បីចង់ដឹងថាតើក្រសួងពាក់ព័ន្ធមួយណានឹងដោះស្រោយរឿងដីធ្លីរបស់ពួកគេ ដែលអូសបន្លាយអស់រយ់ពេលជាង១០ឆ្នាំមកនេះ ។ បើតាមលោក សាផាន សហគមន៍៧៤៣គ្រួសារ បានដាក់ញ្ញាតិ្តទៅ ព្រទ្ធឹសភា រដ្ឋសភា ក្រសួងបរិស្ថាន ក្រសួងកសិកម្ម និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ផ្សេងទៀតជាច្រើនលើក ច្រើនសារមកហើយ ប៉ុន្តែនៅតែគ្មានដំណោះស្រាយដដែល។ លោក ឈឹម សាផាន បាននិយាយដូច្នេះ៖«ខ្ញុំមកថ្ងៃនេះ[ទាមទារជួបលោក ជា សុផារ៉ា] គោលបំណងតែមួយគត់ គឺតើឱ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធមួយណាដោះស្រាយដីឱ្យខ្ញុំ? ពេលណា?ថ្ងៃណា? ដោយអ្នកណា?»។ ថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងរៀបចំដែនដី លោក សេង ឡូត បានបញ្ជាក់ថា ករណីតវ៉ារបស់ពួកគេនេះ ខាងក្រសួងគ្មានដំណោះស្រាយនោះទេ បើទោះបីជាពួកគេនៅបន្តរងចាំជួបរដ្ឋមន្ត្រីក្តី។ មិនតែប៉ុណ្ណោះលោក សេង ឡូត អះអាងថា ការតវ៉ាទាមទាររបស់តំណាងពលរដ្ឋទាំងនេះ ជារឿងមិនត្រឹមត្រូវទៅវិញ។ លោក សង្កត់ធ្ងន់ថា ការទាមទាររបស់ពលរដ្ឋនេះ គ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ឡើយ។ ថ្លែងមុនបិទទូរស័ព្ទ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះ បានបន្ថែមថា ក្រសួងនឹងចេញលិខិតស្រាយបំភ្លឺជុំវិញករណីទាមទាររបស់ពលរដ្ឋមកពីខេត្តទាំង៤ នៅថ្ងៃទៅ២១ កញ្ញានេះ។ តែយ៉ាងណាអ្នកស្រីដេត ហ៊ួ តំណាងសហគមន៍១៩៧គ្រួសារ ដែលមានជម្លោះដីធ្លីជាមួយក្រុមហ៊ុន ហេង ហ៊ុយ អេគ្រីខាល់ឈ័រគ្រុប ស្ថិតក្នុងស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង បានអះអាងថា បើមិនបានជួបលោកជា សុផារ៉ា ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដីធ្លីទេ ប្រជាសហគមន៍ទាំង១៩៧គ្រួសារ គឺមិនត្រឡប់ទៅវិញឡើយ។ «យើងនៅទីនេះ នៅរង់ចាំរហូតដល់មានដំណោះស្រោយ ពីព្រោះពួកយើងទៅមកច្រើនលើកច្រើនសារមកហើយ តែមិនដែលមានសដំណោះស្រោយសោះ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់អ្នកស្រី ដេត ហ៊ួ ។ ពលរដ្ឋជាងប្រមាណ៤០០នាក់ តំណាងពលរដ្ឋចំនួន១,៩៩៦គ្រួសារ មកពីខេត្តកោះកុង កំពង់ស្ពឺ ត្បូងឃ្មុំ និងខេត្តស្វាយរៀង បាននាំគ្នាមកតវ៉ានៅមុខក្រសួងដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ដោយទាមទារឱ្យមានដំណោះស្រាយលើបញ្ហាដីធ្លីពួកគេ ដែលបានអូសបន្លាយជាង១០ឆ្នាំនេះ៕	ភ្នំពេញ៖ ពលរដ្ឋដែលមានបញ្ហាទំនាស់ដីធ្លី បាននាំគ្នាសម្រុកចូលទៅក្នុងក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ នៅម៉ោងជាង២រសៀល ថ្ងៃទី២១ កញ្ញានេះ ប៉ុន្តែត្រូវបានកងកម្លាំងសមត្ថកិច្ច រារាំងមិនឱ្យចូលឡើយ។
លោក McLeish នឹងត្រូវជំនួសអតីតមិត្តរួមក្រុម Aberdeen និងក្រុមជម្រើសជាតិស្កុតឡែនរបស់ខ្លួន គឺលោក Gordon Strachan ដែលបានចាកចេញពីតំណែងកាលពីខែតុលា បន្ទាប់ស្កុតឡែន បានធ្លាក់ចេញពីការប្រកួតជម្រុះ World Cup។ បេសកកកម្មដំបូងរបស់លោក McLeish គឺការដឹកនាំសម្រាប់ជំនួបមិត្តភាពជាមួយ កូស្តារីកា និងហុងគ្រី នៅខែក្រោយ មុននឹងទៅលេងនៅទឹកដីប៉េរូ ក្នុងខែឧសភា និងម៉ិកស៊ិក នៅខែមិថុនា។ ស្កុតឡែននឹងមានការប្រកួតផងដែរក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Uefa Nations League ជាមួយអាល់បានី និងអ៊ីស្រាអែល។ លោក McLeish ធ្លាប់លេងបាន៧៧លើកឲ្យក្រុមជម្រើសជាតិស្កុតឡែន។ បន្ទាប់ពីមានបទពិសោធន៍ ដឹកនាំក្រុម Motherwell, Hibernian និង Rangers លោក McLeish ត្រូវបានតែងតាំងជាគ្រូបង្វឹកជម្រើសជាតិនៅឆ្នាំ២០០៧ ។ ទោះបីជាលោកបានដឹកនាំក្រុមឈ្នះ៧ប្រកួតក្នុងចំណោម១០ប្រកួតក៏ដោយ ប៉ុន្តែលោកបានសម្រេចចិត្តចាកចេញនៅខែមករា ឆ្នាំ២០០៨ ដើម្បីទៅដឹកនាំក្លិប Birmingham City។ បន្តបន្ទាប់មកទៀត លោក McLeish ទៅដឹកនាំ Aston Villa, Nottingham Forest, Genk។ នៅឆ្នាំ២០១៦ លោកដឹកនាំក្រុមអេហ្ស៊ីប Zamalek ប៉ុន្តែត្រូវបានបណ្តេញចេញពីតំណែងនារយៈពេលជាង៣ខែបន្ទាប់ ដោយសារតែទម្រង់លេងដ៏ធ្លាក់ចុះរបស់ក្លិប៕	លោក Alex McLeish បានយល់ព្រមទទួលតំណែងជាគ្រូបង្វឹកជម្រើសជាតិស្កុតឡែនជាលើកទីពីរ នារយៈពេល១១ឆ្នាំក្រោយពីលោកបានចាកចេញ។ បើតាមការផ្សាយរបស់ BBC បុរសវ័យ៥៩ឆ្នាំរូបនេះ នឹងកិច្ចសន្យារហូតដល់ឆ្នាំ២០២០ ក្រោយមានការសម្រេចជាឯកច្ឆន្ទក្នុងជួរថ្នាក់ដឹកនាំសហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់ស្កុតឡែន។
អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាបលោក លី វណ្ណៈ បានឱ្យដឹងថា ក្នុងចំណោមមណ្ឌលទាំង១៦ ក្នុងនោះថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តមាន៥មណ្ឌល និងថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គមមាន១១មណ្ឌល។ សម្រាប់ថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តមាន ១២៩បន្ទប់ មានបេក្ខជន ៣១៧១នាក់ ស្រី១៩៨៧នាក់ រីឯថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គម មាន៣០៧បន្ទប់ មានបេក្ខជនសរុប ៧៦៤៨នាក់ ស្រី៤២៦៤នាក់។ តាមអ្នកនាំពាក្យដដែលក្នុងការប្រឡងឆ្នាំនេះមានយុវជនសសយក ចូលរួមសម្របសម្រួលសរុប ៣០០នាក់ ក្នុងនោះសម្របសម្រួលខាងក្នុងបរិវេណមណ្ឌល សម្រួលចរាចរណ៍ និងរៀបចំកន្លែងផ្ញើកង់ ម៉ូតូដល់បេក្ខជន។ល។ ជាមួយគ្នានេះដែរ រដ្ឋបាលខេត្តតាមរយៈសេចក្ដីជូនដំណឹងថ្ងៃទី៣ ខែវិច្ឆិកា បានអំពាវនាវដល់ប្រតិបត្តិករទេសចរណ៍ទាំងអស់ជាម្ចាស់ ឬអ្នកគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មទេសចរណ៍ ជាពិសេសសម្រាប់កន្លែងស្នាក់នៅ ម្ហូបអាហារ និងសេវាកម្មដឹកជញ្ជូន ត្រូវបង្កលក្ខណៈងាយស្រួល ដល់អនុរក្ស សិស្សានុសិស្ស និងអាណាព្យាបាលសិស្ស កុំដំឡើងថ្លៃសេវាកម្ម កំឡុងពេលប្រឡងនេះ៕	សៀមរាប៖ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នឹងរៀបចំការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ ឆ្នាំ២០២៣ នៅថ្ងៃទី៦ និងទី៧ វិច្ឆិកានេះ។ ឆ្នាំនេះខេត្តសៀមរាបមានមណ្ឌលប្រឡងសរុប១៦ និងមានបេក្ខជនចំនួន ១០៨១៩នាក់ ក្នុងនោះស្រី៦២៥១នាក់។
ទូក ង នរិន្ទរង្សីពិជ័យចិត្របុត្រ ស្ថិតក្នុងវត្តឯករង្សី នៅឃុំព្រែកនរិន្ទ ស្រុកឯកភ្នំ ខេត្តបាត់ដំបង។ ការផ្តល់រហស្សនាមថា អធិរាជដងស្ទឹងសង្កែ ឬបងធំស្ទឹងសង្កែជាដើម ដោយសារ ទូកចំណុះ៧២នេះ ប្រណាំងមិនស្គាល់ចាញ់សោះនៅទឹកដីបាត់ដំបង។ នរិន្ទរង្សីពិជ័យចិត្របុត្រ បានចេញដំណើរពីបាត់ដំបង មកដល់ភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ដើម្បីចូលរួមប្រណាំងក្នុងព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក ពីថ្ងៃទី២៦ ដល់ ២៨ ខែវិច្ឆិកា។ មុនចេញដំណើរមករាជធានី មានការថ្វាយភ្លេង៣បទផ្សេងគ្នា នៅ៤ទីតាំង រួមមាននៅ វត្តឯករង្សី វត្តក្តុល សារមន្ទីរខេត្ត និងនៅរូបសំណាកតាដំបងក្រញូង ទៅតាមទំនៀម ដើម្បីជាការគោរព និងសុំសេចក្តីសុខ។ សូមស្តាប់សង្ឃដីការបស់ព្រះចៅអធិការវត្តឯករង្សី ព្រះនាម ចម ចិត្រ ដែលជាគណៈកម្មាការទូកនរិន្ទរង្សីពិជ័យចិត្របុត្រនេះដូចខាងក្រោម៖	ព្រះចៅអធិការវត្តឯករង្សី ព្រះនាម ចម ចិត្រ ដែលជាគណៈកម្មការទូកង នរិន្ទរង្សីពិជ័យចិត្របុត្រ ព្រមទាំងចំណុះទូកមិនសប្បាយចិត្តនឹងការដាក់រហស្សនាម ម្ចាស់ស្ទឹងសង្កែ ឬអធិរាជស្ទឹងសង្កែ នេះឡើយ ដ្បិតហាក់ដូចជាបង្ហាញពីសេចក្តីអំនួតរបស់ខ្លួន ចំពោះគូប្រជែងផ្សេងៗទៀត។
តើមានអ្វីខ្លះទៅ? 1. អ្នកអាចយកល្ហុងមកធ្វើម្ហូបញ៉ាំបាន នោះវានឹងជួយធ្វើឲ្យក្រពះអ្នករំលាយអាហារបានល្អ។ ជាពិសេស វានឹងជួយការពារក្រពះអ្នកឲ្យមានសុខភាពល្អទៀតផង។ 2. អ្នកអាចបរិភោគផ្លែម្នាស់បាន ព្រោះវាមិនត្រឹមតែជួយរក្សាក្រពះអ្នកឲ្យមានសុខភាពល្អនោះទេ ថែមទាំងអាចធ្វើឲ្យក្រលៀនអ្នកល្អទៀតផង។ ជាពិសេស វាក៏ល្អចំពោះអ្នកដែលមានជំងឺលើសសម្ពាធឈាមផងដែរ។ 3. ចំពោះទំពាំងបាយជូរវិញ វានឹងធ្វើឲ្យអ្នកមានអាការៈខ្វះឈាមប្រសើរឡើងវិញ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏អាចផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ដល់អ្នកមានជំងឺក្រពះផងដែរ។ 4. ផ្លែចេក ជាផ្លែឈើដែលអាចជួយបញ្ចុះសម្ពាធឈាម ថែមទាំងអាចធ្វើឲ្យក្រពះដំណើរការល្អទៀតផង។ 5. ផ្លែប៉ោម ជាផ្លែឈើដែលមិនត្រឹមតែល្អចំពោះក្រពះអ្នកទេ ថែមទាំងអាចជួយការពាររាងកាយអ្នកគ្រប់ផ្នែកទៀតផង។ ដូចនេះ អ្នកអាចជ្រើសរើសផ្លែឈើទាំងឡាយខាងលើនេះមកពិសារបាន ព្រោះវាសុទ្ធតែអាចជួយការពារសុខភាពរបស់អ្នកបានទាំងអស់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ប្រសិនជាអ្នកជាបុគ្គលដែលកើតជំងឺក្រពះ អ្នកអាចពិសាផ្លែឈើទាំងឡាយខាងក្រោមនេះបាន។
កម្មវិធី redBus ផ្តល់ជូនអតិថិជន នូវបណ្តាញដ៏ទូលំទូលាយមួយ ទាក់ទងទៅនឹងសេវាកម្មលក់សំបុត្ររថយន្តក្រុងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គ្របដណ្ដប់ផ្លូវធ្វើដំណើរទូទាំង២៥ ខេត្តក្រុង និងរាជធានី។ redBus ផ្តល់ជូនអ្នកដំណើរនូវភាពបត់បែន តាមរយៈការកក់សំបុត្រតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ផ្តល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការកែសម្រួលកាលវិភាគធ្វើដំណើរឡើងវិញ ឬលុបចោលការកក់របស់ពួកគេ និងទទួលបានការសងត្រលប់នូវប្រាក់កក់មកវិញ បានយ៉ាងងាយស្រួល។ ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបរបស់ក្រុមហ៊ុន redBus បង្កើននូវភាពជឿជាក់ និងការព្យាករនៃការធ្វើដំណើរតាមរថយន្តក្រុង សម្រាប់ទាំងអ្នកប្រើប្រាស់ និងប្រតិបត្តិករផងដែរ។ លក្ខណៈពិសេសមួយចំនួន មានដូចជា អ្នកដំណើរអាចតាមដានដឹង អំពីបម្លាស់ទីរបស់ ឡានក្រុងតាមពេលវេលាជាក់ស្តែង មុនពេលចេញដំណើរ កាត់បន្ថយកង្វល់ជុំវិញការធ្វើដំណើរតាមរយៈឡានក្រុង ព្រមទាំងការផ្ដល់ជូនព័ត៌មានតាមពេលវេលាជាក់ស្តែង ទៅដល់អ្នកដំណើរ និងអាចចែករំលែកបន្តដល់មនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់ពួកគេផងដែរ។ ការផ្តល់ជូនជាច្រើនរបស់ redBus នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានកែសម្រួលដើម្បីបំពេញទៅតាមតម្រូវការភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាអ្នកដំណើរក្នុងស្រុក។ ក្នុងដំណាក់កាលសាកល្បង redBus បានជួយសម្រួលដល់ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ មកពីប្រទេសជាច្រើនរួមមាន ប្រទេសអូស្ត្រាលី ចិន បារាំង ឥណ្ឌា អៀរឡង់ ជប៉ុន ហូឡង់ សហរដ្ឋអាម៉េរិក វៀតណាម និងរុស្ស៊ី ក្នុងការកក់សំបុត្រឡានក្រុងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។ redBus ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី សម្រាប់វិស័យរថយន្តក្រុង ដែលជួយគាំទ្រមិនត្រឹមតែសម្រាប់អតិថិជនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ផ្ដល់ការគាំទ្រទៅដល់ប្រតិបត្តិកររថយន្តក្រុងដែរ។ ស្រដៀងគ្នាទៅនឹងទីផ្សារផ្សេងទៀត redBus ព្យាយាមក្នុងការសហការជាមួយប្រតិបត្តិកររថយន្តក្រុងខ្នាតតូច ខ្នាតមធ្យម ព្រមទាំងខ្នាតធំនៅក្នុងស្រុក ដោយគាំទ្រទៅដល់ការធ្វើវឌ្ឍនភាពផ្នែកឌីជីថល សម្រាប់ការផ្តល់ជូននូវសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនរបស់ពួកគេ ដែលអាចជួយឱ្យប្រតិបត្តិករក្នុងវិស័យរថយន្តក្រុងគ្រប់ខ្នាត ទទួលបានការគាំទ្រពីអតិថិជនកាន់តែទូលំទូលាយ។ បច្ចុប្បន្ន redBus មានចំនួនប្រតិបត្តិករច្រើនជាងគេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយកម្មវិធីនេះគាំទ្រប្រតិបត្តិករជាមួយនឹងលក្ខណៈពិសេសចុងក្រោយ ដែលមានដូចជា ការកំណត់តម្លៃសមរម្យ ការផ្តល់ចំណាត់ថ្នាក់ដែលដំណើរការដោយប្រព័ន្ធបញ្ញាសិប្បនិម្មិត(AI) កាត់បន្ថយការចំណាយដោយការផ្តល់ឱ្យប្រតិបត្តិករ នូវការយល់ដឹងបន្ថែមអំពីចំណេះដឹងថ្មីៗ ដើម្បីកែលម្អចំណុចខ្វះខាតចំពោះសេវាកម្មរបស់ពួកគេ។ «ពួកយើងមានសេចក្ដីសោមនស្សរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការបើកដំណើរការនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីផ្ដល់ជូននូវសេវាកម្មរបស់យើង ជូនទៅដល់ប្រជាជនកម្ពុជា និងភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិផងដែរ។ យើងមានការរំពឹងទុកជាខ្លាំង ទៅលើសក្តានុពលរបស់វិស័យនេះនៅក្នុងទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារអត្រាកំណើនរបស់ភ្ញៀវទេសចរ ព្រមទាំងការអភិវឌ្ឍរបស់វិស័យឌីជីថលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាសព្វថ្ងៃផងដែរ។ redBus គឺជាក្រុមហ៊ុនដែលត្រូវបានផ្ដល់ទំនុកចិត្តនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ហើយប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនមកពីបណ្តាប្រទេសទាំងនោះ បានមកទស្សនាប្រទេសកម្ពុជា។ នេះជាហេតុផលដែលយើងសម្រេចចិត្តបោះជំហាន មកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា។ ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យើង លើសពីការផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់តែអតិថិជន។»។។ នេះបើតាមការអត្ថាធិប្បាយរបស់ លោក Prakash Sangam នាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន redBus។ នាយកប្រតិបត្តិរូបនេះបន្តថា ការបោះជំហានមកកាន់កម្ពុជា redBus មានគោលបំណងធ្វើបដិវត្តន៍ មិនត្រឹមតែបទពិសោធសម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរួមចំណែកដល់ការរីកចម្រើននៃវិស័យធ្វើដំណើរ តាមរយៈរថយន្តក្រុងក្នុងប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល។ លោក Prakash Sangam បន្ថែមថា៖ «គោលដៅចម្បងរបស់យើង គឺផ្ដោតសំខាន់ទៅលើការផ្តល់នូវភាពងាយស្រួល ដែលមិនអាចប្រៀបផ្ទឹមបានដល់អ្នកដំណើរ ខណៈពេលនេះ ក៏យើងជំរុញទៅដល់ភាពច្នៃប្រឌិត និងការរីកចម្រើននៅក្នុងឧស្សាហកម្មនេះផងដែរ។»។ redBus ផ្តល់ភាពងាយស្រួលជូនដល់អ្នកដំណើរ ដោយភ្ជាប់នូវបណ្តាញផ្លូវសំខាន់ៗទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅប្រទេសយ៉ាងទូលំទូលាយ ហើយជួយដល់ភ្ញៀវទេសចរ ក្នុងការស្វែងយល់បន្ថែមពីតំបន់វប្បធម៌ជាច្រើនសម្បូរបែបរបស់កម្ពុជា។ ខ្សែផ្លូវធ្វើដំណើរសំខាន់ៗក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មួយចំនួនដែល redBus ផ្ដល់ជូនទៅអតិថិជនមានដូចជា៖ ភ្នំពេញ សៀមរាប ភ្នំពេញ ព្រះសីហនុ សៀមរាប ព្រះសីហនុ សៀមរាបបាត់ដំបង ភ្នំពេញកំពត ខ្សែផ្លូវធ្វើដំណើរសំខាន់ៗភ្ជាប់ទៅប្រទេសផ្សេងៗដែល redBus ផ្ដល់ជូនទៅកាន់អតិថិជនមានដូចជា៖ សៀមរាប ហូជីមិញ ភ្នំពេញបាងកក ភ្នំពេញ ហូជីមិញ ឥឡូវនេះ អ្នកដំណើរទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក អាចកក់សំបុត្ររថយន្តក្រុង ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានដោយងាយ ស្រួលតាមរយៈគេហទំព័រ www.redbus.com.kh ឬកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃ redBus ដែលអាចប្រើបានទាំងនៅលើប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ Android និង iOS។ កាន់តែពិសេស អ្នកដំណើរអាចទទួលបានការផ្តល់ជូនផ្តាច់មុខ ដោយការបញ្ចុះតម្លៃរហូតទៅដល់ ៥០% ទៅលើសំបុត្ររថយន្តក្រុង ដោយការប្រើប្រាស់លេខកូដ 'KHNEW' រួមជាមួយនឹងប្រូម៉ូសិនផ្សេងៗទៀតផងដែរ។ *លក្ខណ្ឌត្រូវបានអនុវត្ត T&C អំពីកម្មវិធី redBus redBus ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ហើយសព្វថ្ងៃនេះ គឺវាជាវេទិកាលក់សំបុត្ររថយន្តក្រុងតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតធំជាងគេនៅក្នុងពិភពលោកតាមរយៈចំនួនសំបុត្រដែលបានលក់។ redBus បានលក់សំបុត្ររថយន្ត ក្រុងជាង៤៦៦ លានសំបុត្រទូទាំងពិភពលោក និងមានអ្នកប្រើប្រាស់ប្រហែលជាង ៥២ លាននាក់។ redBus នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ផ្ដល់ជូននូវបណ្តាញផ្លូវដ៏ទូលំទូលាយគ្របដណ្តប់ទៅលើគ្រប់ ២៥ ខេត្តក្រុង និងរាជធានី។ កម្មវិធីនេះផ្តល់ជូននូវដំណោះស្រាយក្នុងការធ្វើដំណើរតាមរថយន្តក្រុង ដែលមានតម្លៃសមរម្យ តាមរយៈគេហទំព័ររបស់ខ្លួន និងកម្មវិធីទូរស័ព្ទដៃនៅលើប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ iOS និង Android។ ចក្ខុវិស័យរបស់ redBus គឺផ្ដោតសំខាន់ទៅលើវឌ្ឍនភាព នៃការធ្វើដំណើរជុំវិញពិភពលោក ដោយការសម្រួលទៅដល់បទពិសោធនៃការកក់សំបុត្រ ឱ្យកាន់តែមានភាពងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកដំណើរទាំងអស់៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ៖ redBus ជាវេទិកាលក់សំបុត្ររថយន្តក្រុងធំជាងគេនៅលើពិភពលោក បានបញ្ជាក់សាជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួន ក្នុងការសម្រួលទៅដល់ដំណើរនៃការកក់សំបុត្ររថយន្តក្រុង និងជួយឱ្យការធ្វើដំណើរតាមរថយន្តក្រុង កាន់តែមានភាពងាយស្រួលល្អប្រសើរជាងមុន។ ក្រុមហ៊ុន redBus បានបន្តពង្រីកខ្លួន និងបានឈានជើងជាលើកដំបូងមកទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ទី៥ បន្ទាប់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ឥណ្ឌូណេស៊ី និងវៀតណាម។
ក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ លោក សំ សុគង់ ដែលតែងការពារក្តីឲ្យក្រុមអ្នកប្រឆាំង បានឲ្យដឹងថា ក្នុងចំណោមមនុស្សជាង១៤០នាក់ មានអ្នកខ្លះ កំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេស ហើយមានអ្នកខ្លះ កំពុងរស់នៅឯក្រៅប្រទេស។ លោក បន្តថា គិតព្រឹកត្រឹមថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០នេះ អ្នកប្រឆាំងជិត៥០នាក់ហើយ ដែលកំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេស បានទៅជួបលោកនិងសុំពឹងពាក់លោកឲ្យជួយការពារក្តី ហើយប្រាប់លោកថា ពួកគេ សម្រេចចិត្តចូលរួមសវនាការ នៅថ្ងៃ២៦វិច្ឆិកា។ យ៉ាងណា សំ សុគង់ ពុំទាន់អាចដឹងច្បាស់ឡើយថា អ្នកចូលរួមសវនាការជាក់ស្តែងនៅថ្ងៃ២៦វិច្ឆិកា មានចំនួនប៉ុន្មាននាក់ ដ្បិតនៅថ្ងៃ២៤វិច្ឆិកានេះ និងថ្ងៃ២៥វិច្ឆិកាស្អែក អាចមានមនុស្សផ្សេងទៀត ទៅពឹងពាក់លោកឲ្យជួយការពារក្តីនិងបង្ហាញការស្ម័គ្រចិត្តចូលរួមសវនាការដែរ។ លោកមេធាវី បន្ថែមថា ចំពោះអ្នកនៅក្រៅប្រទេស មានប្រមាណ២០នាក់ហើយ ដែលផ្ញើលិខិតទៅកាន់លោក ដើម្បីសុំឲ្យលោកជួយការពារក្តី និងបង្ហាញឆន្ទៈចង់ចូលរួមសវនាការ។ គេ មិនទាន់ដឹងដូចគ្នាថា អ្នកក្រៅប្រទេសទាំងនោះ អាចមកកម្ពុជា ហើយបានចូលរួមសវនាការដែរឬទេ ខណៈសវនាការ នៅសល់តែ២ថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះ នឹងមកដល់។ ម្យ៉ាងទៀត ក្នុងចំណោមអ្នកនៅក្រៅស្រុកទាំងនោះ មានអ្នកខ្លះ ត្រូវបានក្រសួងការបរទេស លុបសុពលភាពលិខិតឆ្លងដែន ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យពួកគេ មានភាពលំបាកក្នុងការធ្វើដំណើរមកកម្ពុជា។ លោកមេធាវី លើកឡើងថា ដោយសារជនជាប់ចោទជាកូនក្តីរបស់លោក មានចំនួនច្រើន ហើយត្រូវជំនុំជម្រះក្នុងថ្ងៃតែមួយជាមួយគ្នា ដូច្នេះ លោក មិនទាន់ដឹងឡើយថា តុលាការ មានរបៀបវារៈនៃការរៀបចំសវនាការយ៉ាងម៉េច។ លោក មានប្រសាសន៍ថា លោក អាចនឹងជជែកគ្នាជាមួយតុលាការ នៅថ្ងៃ២៦វិច្ឆិកា អំពីរបៀបនៃការបើកសវនាការ ក៏ដូចជាកាលវិភាគនៃការបើកសវនាការ លើមនុស្សជាង១៤០នាក់នោះ។ លោក ចោទជាសំណួរជាមុនថា តើ១ថ្ងៃ អាចជំនុំជម្រះលើមនុស្សបានប៉ុន្មាននាក់? ឬក៏អាចលើកទៅសប្តាហ៍ក្រោយៗទៀត? លោកមេធាវី បញ្ជាក់ថា៖«បើកាត់ក្តីតែ១ថ្ងៃ មានមនុស្សច្រើនអ៊ីចឹង ខ្ញុំគិតថា [ទី១] កាត់ក្តីទៅវា មិនត្រឹមត្រូវ មិនល្អ ទី២ មិនអាចទទួលយកបាន ទី៣ សិទ្ធិរបស់ជនជាប់ចោទ ដែលទទួលបានសវនាការដោយយុត្តិធម៌ហ្នឹង ក៏ត្រូវបានរំលោភ។ ហើយការកាត់ក្តីមនុស្សច្រើន ក៏មិនស្របនឹងច្បាប់ដែរ»។ លោក អ៊ី រិន្ទ ប្រធានលេខាធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលតុលាការរាជធានីភ្នំពេញ និយាយជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗយ៉ាងខ្លីថា៖«គេ ដឹកនាំតាមនីតិវិធី។... ក្រុមប្រឹក្សាជំនុំជម្រះ ចាត់ចែងរួចហើយ។ បងឯង ចាំមកឃើញ គេ ដឹកនាំតាមនីតិវិធី បង មើលទៅដឹងហើយបង»។ បើតាមលោកមេធាវី សំ សុគង់ មនុស្សជាង១៤០នាក់នោះ រងពីបទរួមគំនិតក្បត់ [ជាតិ] និងបទញុះញង់បង្កឲ្យមានភាពវឹកវរដល់សន្តិសុខសង្គម គឺដោយសារតែពួកគេ ត្រូវបានរកឃើញថា បំផុសបំផុលឲ្យមានការគាំទ្រមាតុភូមិនិវត្តរបស់លោក សម រង្ស៊ី និងប្រកាសឲ្យរួមគ្នាចូលរួមចាំទទួលលោក សម រង្ស៊ី មកកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។ ក្នុងចំណោមមនុស្សជាង១៤០នាក់នោះ មានអ្នកខ្លះ ធ្លាប់ទៅជួបលោក សម រង្ស៊ី នៅម៉ាឡេស៊ី។ កាលនោះ លោក ទៅម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីជួបអ្នកគាំទ្រ ហើយបាននិយាយពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើមាតុភូមិនិវត្តរបស់លោក។ លោកមេធាវី យល់ថា ការទៅជួបលោក សម រង្ស៊ី គឺគ្រាន់តែបង្ហាញពីការស្រឡាញ់ ការចូលចិត្តរបស់ពួកគេ ចំពោះលោក សម រង្ស៊ី ប៉ុណ្ណោះ ហើយក៏ជាសិទ្ធិរបស់ពួកគេ ក្នុងការជួបជុំ ដែលធានាដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ លោក លើកហេតុផលទៀតថា ការសរសេររបស់ពួកគេលើបណ្តាញសង្គមពាក់ព័ន្ធនឹងការគាំទ្រដំណើរមាតុភូមិនិវត្តរបស់លោក សម រង្ស៊ី គឺជាសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ។ លោក ហៅសកម្មភាពទាំងអស់នេះរបស់អ្នកគាំទ្រអតីតគណបក្សប្រឆាំង ថាមិនមែនផ្ទុយនឹងផ្លូវច្បាប់នោះទេ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក មើលឃើញថា សំណុំរឿងនេះ គឺពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយ ច្រើនជាងផ្លូវច្បាប់ ដូច្នេះ គួរតែដោះស្រាយតាមផ្លូវនយោបាយវិញ ទើបប្រសើរជាង។ លោក សម រង្ស៊ី ពុំបានមកកម្ពុជា តាមគ្រោងទុកនៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ឡើយ ដោយលោក ចោទរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាថា ហាមក្រុមហ៊ុនយន្តហោះ មិនឲ្យដឹកលោក ខណៈរដ្ឋាភិបាល បកស្រាយវិញថា លោក មិនហ៊ានមកខ្លួនឯង។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចាត់ទុកគម្រោងមាតុភូមិនិវត្តរបស់លោក សម រង្ស៊ី និងថ្នាក់ដឹកនាំប្រឆាំងនាពេលនោះ ថាដើម្បីធ្វើរដ្ឋប្រហារ។ លោក សម រង្ស៊ី ទើបនឹងប្រកាសគម្រោងលើកទី២ថា លោក នឹងវិលមកកម្ពុជាក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ សម្រាប់គម្រោងលើកទី២នេះ លោក មិនទាន់ប្រកាសកាលបរិច្ឆេទជាក់លាក់នោះទេថា នឹងមកកម្ពុជានៅថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំណា។ លោក សម រង្ស៊ី និងថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនទៀតរបស់លោក ដូចជា អ្នកស្រី មួរ សុខហួរ លោក អេង ឆៃអ៊ាង លោក អ៊ុំ សំអាន លោក អ៊ូ ច័ន្ទឫទ្ធិ លោក តុ វ៉ាន់ចាន់ លោក ឡុង រី លោក ហូរ វ៉ាន់ និង លោក ម៉ែន សុថាវរិន្ទ្រ ជាដើម សុទ្ធតែស្ថិតក្នុងចំណោមមនុស្សជាង១៤០នាក់នោះ ដែលត្រូវចូលរួមសវនាការ នៅថ្ងៃទី២៦វិច្ឆិកា។ លោក រង្ស៊ី និង ថ្នាក់ដឹកនាំផ្សេងទៀតរបស់លោក ជាប់ពីបទឧបឃាតផង និងជាប់ពីបទរួមគំនិតក្បត់ [ជាតិ] ផង។ បទឧបឃាត សំដៅលើក្រុមណាមួយ ដែលផ្តើមគំនិតនិងរៀបចំគម្រោងផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល ហើយបទរួមគំនិតក្បត់ [ជាតិ] គឺសំដៅលើជន ដែលចូលរួមគាំទ្រឬចូលរួមអនុវត្តគម្រោងនោះ ដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាល។ បទឧបឃាត មានចែងក្នុងមាត្រា៤៥១និងមាត្រា៤៥២នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ដោយដាក់ពន្ធនាគារពី ១៥ឆ្នាំ ទៅ ៣០ឆ្នាំ លើអ្នកប្រព្រឹត្ត ហើយបើអ្នកប្រព្រឹត្តជាអ្នករាជការសាធារណៈ ត្រូវដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត រីឯ បទរួមគំនិតក្បត់ [ជាតិ] មានចែងក្នុងមាត្រា៤៥៣នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ដោយត្រូវផ្តន្ទាទោសពី ៥ឆ្នាំ ទៅ ១០ឆ្នាំ លើអ្នកប្រព្រឹត្ត ហើយបើអ្នកប្រព្រឹត្ត ជាអ្នករាជការសាធារណៈ ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ ពី១០ឆ្នាំ ទៅ ២០ឆ្នាំ។ ដោយឡែក បទញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍ឬបទញុះញង់បង្កឲ្យមានភាពវឹកវរដល់សន្តិសុខសង្គម មានចែងក្នុងមាត្រា៤៩៥នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ដែលត្រូវផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី៦ខែ ទៅ ២ឆ្នាំ៕	លោកមេធាវី សំ សុគង់ អះអាងថា នៅថ្ងៃទី២៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ តុលាការរាជធានីភ្នំពេញ នឹងបើកសវនាការជំនុំជម្រះលើថ្នាក់ដឹកនាំ មន្ត្រី សកម្មជន និង អ្នកគាំទ្រនៃអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលសរុបទាំងអស់មានដល់ទៅជាង១៤០នាក់ឯណោះ។ ជាទូទៅ ពួកគេទាំង១៤០នោះ រងពីបទរួមគំនិតក្បត់ [ជាតិ] និងបទញុះញង់បង្កឲ្យមានភាពវឹកវរដល់សន្តិសុខសង្គម។
ក្នុងសកម្មនយោបាយនេះ លោក អ៊ុន ជឹម ចង់ឃើញដំណើរការប្រកួតប្រជែងបែបប្រជាធិបតេយ្យ ច្រើនជាងការប្រឆាំងតវ៉ា និងរិះគន់គ្នាទៅវិញទៅមក។ ធ្លាប់ជាអ្នកបម្រើការងារក្នុងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយកន្លែង លោក អ៊ុន ជឹម បានជួយដោះស្រាយបញ្ហាពលរដ្ឋជាច្រើន ទាក់ទងនឹងសិទ្ធិមនុស្ស និងដីធ្លី។ ដោយសារតែគិតថា សកម្មភាពការងារនេះ មិនទាន់សាកសមនឹងបំណងខ្លួននោះ ទើបលោក អ៊ុន ជឹម សម្រេចមកបង្កើតគណបក្សឯកភាពជាតិខ្មែរ ដើម្បីធ្វើនយោបាយបែបបង្រួបបង្រួមគ្នា ជាងការតវ៉ាប្រឆាំង ហើយយកបញ្ហាទាំងនោះ មកដាក់នៅលើតុចរចាជាមួយគ្នា រកដំណោះស្រាយ។ ជាបន្តសូមលោកអ្នកនាង ស្ដាប់កិច្ចសម្ភាសរវាងលោក អ៊ុន ជឹម ប្រធានគណបក្សឯកភាពជាតិខ្មែរ និងលោក រំដួល ចិត្រា អ្នកសារព័ត៌មានឌីជីថលថ្មីៗ ដូចតទៅ៖ ក្រៅពីធ្វើនយោបាយបែបបង្រួបបង្រួមនេះ គណបក្សឯកភាពជាតិខ្មែរ ក៏មានគោលនយោបាយ៩ចំណុច ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម រួមមាន បញ្ហាពុករលួយ បញ្ហាដីធ្លី សិទ្ធិមនុស្ស អប់រំ និងភាពអយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គមជាដើម។ គណបក្សឯកភាពជាតិខ្មែរ បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ២០២០។ សម្រាប់ការចូលរួមឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត លើកទី១នេះ គណបក្សឯកភាពជាតិខ្មែរ សម្រេចដាក់បេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោត ៧រាជធានី-ខេត្ត ដើម្បីដណ្ដើមកៅអីរដ្ឋសភា។ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្រ្ត ឆ្នាំ២០២៣នេះ មានគណបក្សនយោបាយចំនួន១៨ ចូលរួមប្រកួតប្រជែង។ចំពោះការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រ អាណត្តិទី៧ នេះ នឹងប្រព្រឹត្តិទៅនៅថ្ងៃទី នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣៕	លោក អ៊ុន ជឹម ប្រធានគណបក្សឯកភាពជាតិខ្មែរ ជ្រើសរើសផ្លូវនយោបាយបែបបង្រួបបង្រួម ជាងការតវ៉ាប្រឆាំង ដើម្បីបានសន្លឹកឆ្នោត។ គណបក្សឯកភាពជាតិខ្មែរនឹងត្រូវចូលរួមប្រកួតប្រជែងសន្លឹកឆ្នោត ជាមួយគណបក្សនយោបាយទាំង១៧ទៀត ក្នុងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ត អាណត្តិទី៧ ឆ្នាំ២០២៣នេះ។
លោក សម រង្ស៊ី បានចូលទៅសរសេរក្នុង Comment របស់លោកថា តុលាការកម្ពុជា នឹងឲ្យសម្តេច ស ខេង ឈ្នះ១០០។ លោក ស្នើបែបនេះថា៖«បើលោក ស ខេង ចង់មានភាពថ្លៃថ្នូរមែន គាត់មិនគួរទៅលេងសើចជាមួយតុលាការទីក្រុងភ្នំពេញសព្វថ្ងៃនេះទេ។ តុលាការនេះ ជាតុលាការអាយ៉ង ដែលចាំតែស្តាប់បញ្ជាពីអ្នកនយោបាយកាន់អំណាចសព្វថ្ងៃ»។ ការឆ្លើយតបរបស់លោក សម រង្ស៊ី គឺធ្វើឡើងក្រោយពីសម្តេច ស ខេង បង្ហោះសារលើទំព័រហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ ថា ការដែលសម្តេច សម្រេចចិត្តប្តឹងលោក សម រង្ស៊ី គឺដើម្បីដាស់តឿនដល់អ្នកនយោបាយ ឲ្យប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ សីលធម៌ និងគុណធម៌ក្នុងវិជ្ជាជីវៈ ចៀសវាងការប្រឌិតព័ត៌មាន ក្នុងចេតនាទុច្ចរិត មួលបង្កាច់ និងបំបែកបំបាក់។ លោក សម រង្ស៊ី សរសេរទៀតថា សាលក្រមរបស់តុលាការកម្ពុជា គ្មានតម្លៃអ្វីទេ បើគិតពីគតិយុត្តិធម៌ ពីព្រោះអ្នកទន់ខ្សោយ ឬ អ្នកក្រ ដែលគ្មានសែស្រឡាយនយោបាយ គឺជាអ្នកចាញ់។ លោក បន្តថា បណ្តឹងរបស់សម្តេច ស ខេង ដែលប្តឹងលោកនាពេលនេះ គឺធ្វើតាមបញ្ជារបស់សម្តេច ហ៊ុន សែន។ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា មេធាវីបីរូបរបស់សម្តេច ស ខេង បានធ្វើបណ្តឹងដាក់ទៅកាន់អយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីប្តឹងលោក សម រង្ស៊ី ពីបទញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍។ លោក សម រង្ស៊ី រងបទចោទនេះ បន្ទាប់ពីលោក បង្ហោះសំណេរលើបណ្តាញសង្គមថា លោក ឌី វិជ្ជា អគ្គស្នងការរងនគរបាលជាតិ មានគម្រោងសងសឹកជូនឪពុក គឺលោក ហុក ឡុងឌី អគ្គស្នងការនគរបាលជាតិ ដែលបានស្លាប់ដោយសារគេបំផ្ទុះគ្រាប់បែកក្នុងឧទ្ធម្ភាគចក្រ កាលឆ្នាំ២០០៨។ លោក លើកឡើងទៀតថា សម្តេច ស ខេង បានគាំទ្រគម្រោងនេះ ហើយសម្តេច ហ៊ុន សែន បានដឹង និងកំពុងរៀបចំផែនការដកសម្តេច ស ខេង ចេញពីតំណែង។ ក្រុមមេធាវី ចាត់ទុកការលើកឡើងរបស់លោក សម រង្ស៊ី ថាជាការប្រឌិតព័ត៌មាន ដើម្បីញុះញង់និងបំបែកបំបាក់ថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលនិងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ ក្រុមមេធាវី ទារសំណងដល់ទៅ១លានដុល្លារពីលោក សម រង្ស៊ី ជូនទៅសម្តេច ស ខេង។ ដំបូង សម្តេច ហ៊ុន សែន និង សម្តេច ស ខេង បានប្រកាសរួមគ្នាថា នឹងប្តឹងលោក សម រង្ស៊ី ទៅតុលាការបារាំង។ តែទីបំផុត សម្តេច ស ខេង សម្រេចប្តឹងនៅតុលាការកម្ពុជា។ ចំណែកសម្តេច ហ៊ុន សែន មិនសម្រេចចិត្តនៅឡើយ។ ពេលឮថា សម្តេចទាំងពីរ ចង់ប្តឹងទៅតុលាការបារាំង លោក សម រង្ស៊ី មិនបានព្រួយបារម្ភទេ តែបែរជាបង្ហាញក្តីត្រេកអរទៅវិញ និងពន្យុះសម្តេចទាំងពីរ ជាពិសេសសម្តេច ហ៊ុន សែន ឲ្យឆាប់ប្តឹងលោក និងប្តឹងលើបទសល្មើសដទៃទៀត ដែលលោកចោទប្រកាន់ ដូចជាការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកឆ្នាំ១៩៩៧ ឃាតកម្មលើអ្នកស្រី ពិសិដ្ឋ ពីលិកា និង ឃាតកម្មលើលោកបណ្ឌិត កែម ឡី ជាដើម។ លោក យល់ថា បើសម្តេច ហ៊ុន សែន ប្តឹងលោកទៅតុលាការបារាំងមែន នឹងដឹងសខ្មៅ។ លោក ឌី វិជ្ជា ក៏ប្រកាសប្តឹងលោក សម រង្ស៊ី ផងដែរ ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះ បណ្តឹងរបស់លោក មិនទាន់កើតឡើងនោះទេ។ លោក ឌី វិជ្ជា ធ្លាប់បំភ្លឺថា ឪពុកលោក បានសម្លាប់ក្នុងឧបទ្ទវហេតុផ្ទុះឧទ្ធម្ភាគចក្រ ដោយបង្កឡើងដោយគ្រោះធម្មជាតិ មិនមែនគេដាក់គ្រាប់បែកបំផ្ទុះដូចការលើកឡើងរបស់លោក សម រង្ស៊ី ឡើយ៕	លោក សម រង្ស៊ី ប្រធានស្តីទីនៃអតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ដែលកំពុងរស់នៅប្រទេសបារាំង បានជំរុញជាថ្មីឲ្យសម្តេច ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងជាអនុប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា តទល់ជាមួយលោក នៅតុលាការប្រទេសបារាំង មិនមែននៅតុលាការកម្ពុជានោះទេ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាវីដេអូ «ថ្មីៗ៣នាទី» ពីសារព័ត៌មាន thmeythmey.com ដូចខាងក្រោម ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានទាក់ទងនឹងវិស័យកសិកម្ម, ផលិតផលអត្តសញ្ញាណ, ជំនួញខ្នាតតូច និងមធ្យម, បរិស្ថាន និងទេសចរណ៍ សូមចុច Download App «ថ្មីៗ២៥ រាជធានី-ខេត្ត» សម្រាប់ប្រព័ន្ធ IOS: https://apple.co/2ub9pdj និង Android: http://bit.ly/2KSe1MB ។ ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានទាំងនេះ ក៏មាននៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក Thmey Thmey 25 និង YouTube Channel: https://goo.gl/D6xQBv ៕	ភ្នំពេញ៖ ទឹកដូងខ្ចី និងកាហ្វេ បានក្លាយជាភេសជ្ជៈប្រចាំថ្ងៃរបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា។ ទោះជាកាហ្វេ និងភេសជ្ជៈដទៃកំពុងវាយលុកសម្បើមក៏ដោយ ក៏«ដូងខ្ចី»នៅតែដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងចំណែកទីផ្សារភេសជ្ជៈនៅកម្ពុជា។ «ដូងខ្ចី» កំពុងប្រជែងជាមួយនឹងភេសជ្ជៈទាំងនោះ ខណៈដែល«ទឹកដូង» មិនត្រឹមតែជាភេសជ្ជៈសុខភាពធម្មជាតិបំបាត់ការស្រេកទឹកប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏ជួយឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់មានកម្លាំង និងជាឱសថព្យាបាលជំងឺផង។ អ្នកប្រកបរបរលក់ដូងខ្ចីនេះ ក៏អាចរកប្រាក់ចំណូលបានច្រើនគួរសមដែរ។ អ្នកលក់ដូងនៅក្បែរវិទ្យាល័យ ប៊ុន រានី ហ៊ុន សែន ផ្សារដើមថ្កូវ បានអះអាងប្រាប់សារព័ត៌មាន thmeythmey.com ថា គាត់អាចលក់ដូងអស់ពី ២០០ ទី ៣០០ផ្លែ ក្នុងមួយថ្ងៃ។ គិតជាចំណូលដុល ពី៤០ម៉ឺនរៀល ទៅ៦០ម៉ឺនរៀល។
លោក វ៉េង សុធី រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានដឹកនាំក្រុមការងារ ដោយសហការជាមួយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ចុះរុះរើស្លាកយីហោអាជីវកម្មជនជាតិចិនចំនួនពីរទីតាំង ដែលទី១ គឺហាងលក់សម្លៀកបំពាក់ឈ្មោះថា«ក្មេងស្រីជនជាតិចិន» និងទី២គឺហាងលក់ម្ហូបឈ្មោះថា«តូបលក់សាច់កម្ពុជា»។ បើតាមព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយលើហ្វេសប៊ុកក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ហាងទាំងពីរនេះ បើកដំណើរការដោយគ្មានច្បាប់អនុញ្ញាតប្រកបអាជីវកម្មពីមន្ទីរពាណិជ្ជកម្មខេត្ត និងការអនុញ្ញាតពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតឡើយ។ បន្ទាប់ពីរុះរើស្លាកហើយនោះ លោក វ៉េង សុធី ដែលជាអ្នកដឹកនាំប្រតិបត្តិការនេះ បានណែនាំដល់ម្ចាស់អាជីវកម្មទាំងនោះឲ្យបំពេញលក្ខខណ្ឌបី ដោយត្រូប្រើប្រាស់អក្ខរាវិរុទ្ធឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ត្រូវសុំច្បាប់អនុញ្ញាតពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងត្រូវដាក់ពាក្យសុំលើកស្លាកយីហោ នៅច្រកចេញចូលតែមួយរបស់សាលារាជធានី ឬខេត្ត៕	ភ្នំពេញ៖ ស្លាកយីហោអាជីវកម្មរបស់ជនជាតិចិនចំនួន២ទីតាំងនៅខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវបានមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន ចុះរុះរើ ព្រោះប្រើប្រាស់អក្ខរាវិរុទ្ធខ្មែរមិនត្រឹមត្រូវ។
នៅក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី៥១ នៃក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNHRC) វៀតណាម សន្យានឹងលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សក្នុងប្រទេសខ្លួន។ ការសន្យានេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីវៀតណាមបានដាក់ពាក្យធ្វើជាបេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតសម្រាប់ក្លាយជាសមាជិក UNHRC អាណត្តិឆ្នាំ២០២៣-២០២៥។ ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សUN នៅថ្ងៃទី១១ ខែតុលា នឹងបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកថ្មីសម្រាប់អាណត្តិឆ្នាំ២០២៣-២០២៥។ វៀតណាម បានឈរឈ្មោះសម្រាប់ការបោះឆ្នោតមួយនេះ ក្រោយធ្លាប់ធ្វើជាសមាជិកម្តងរួចទៅហើយពីឆ្នាំ២០១៤ ដល់២០១៦។ អំឡុងសម័យប្រជុំ UNHRC លើកទី៥១ ដែលប្រព្រឹត្តទៅពីថ្ងៃទី ១២ខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែតុលា តំណាងអចិន្ត្រៃយ៍វៀតណាមប្រចាំ UN អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក និងអង្គការអន្តរជាតិនានានៅទីក្រុងហ្សឺណែវ លោកស្រីឯកអគ្គរដ្ឋទូត Le Thi Tuyet Mai និយាយថា វៀតណាមសន្យានឹងលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសវៀតណាមនៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ លោកស្រី Mai ក៏បានលើកឡើងពីអាទិភាព និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់វៀតណាមក្នុងនាមជាបេក្ខជនឈរឈ្មោះសម្រាប់ជាសមាជិកUNHRC អាណត្តិឆ្នាំ២០២៣ ដល់ឆ្នាំ២០២៥ ។ អ្នកការទូតវៀតណាមអះអាងថា គោលជំហរ និងគោលនយោបាយរបស់វៀតណាមមានភាពស្របគ្នាក្នុងការផ្តោតសំខាន់លើមនុស្សសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ និងធានាថាប្រជាពលរដ្ឋនឹងទទួលបានផ្លែផ្កាពីការអភិវឌ្ឍ។ លោកស្រី ក៏សង្កត់ធ្ងន់ពីការប្តេជ្ញាចិត្ត និងសមត្ថភាពរបស់វៀតណាមក្នុងការរួមចំណែកការពារ និងលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សជុំវិញពិភពលោក ក៏ដូចជាការសម្របសម្រួលកិច្ចសន្ទនា និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅ UNHRC ទាក់ទងនឹងបញ្ហាមួយចំនួនដូចជា ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព ការឆ្លើយតបទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការការពារ និងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិរបស់សហគមន៍ងាយរងគ្រោះ សមភាពយេនឌ័រ និងការរីកចម្រើនរបស់ស្ត្រីជាដើម។ ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំនៃអាណត្តិដំបូង ប្រទេសនេះបានខិតខំខ្លាំងដែរក្នុងសកម្មភាពរបស់ក្រុមប្រឹក្សាយ៉ាងពេញទំហឹង និងប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវចំពោះការការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាជន។ យ៉ាងណាមិញ កំណត់ត្រាសិទ្ធិមនុស្សរបស់វៀតណាមក៏មិនល្អប៉ុន្មានដែរ។ ចាប់តាំងពីខែកុម្ភះ ឆ្នាំ២០២១មក វៀតណាមបានឃុំខ្លួន ចាប់ខ្លួន និងកាត់ទោសអ្នកកាសែត សកម្មជន និងមេដឹកនាំអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន ៤៨នាក់លើបទឧក្រិដ្ឋជាច្រើន ពិសេសការឃោសនាប្រឆាំងនឹងរដ្ឋជាដើម៕	ដោយ៖ ហ៊ួយ ស៊ីវលី
វារីអគ្គិសនីហ្លួងព្រះបាង ជាទំនប់ទីបីនៅតាមដងទន្លេមេគង្គ តែជាទំនប់ធំជាងគេដែលអាចផលិតថាមពលអគ្គិសនីដល់ទៅ១៤០០មេហ្កាវ៉ាត់។ ឡាវគ្រោងចាប់ផ្ដើមការដ្ឋានសាងសង់ទំនប់នេះនៅឆ្នាំ២០២០នេះ បន្ទាប់ពីការផ្ដល់យោបល់រួចរាល់នៅក្នុងគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា MRC និយាយថា នីតិវិធីប្រឹក្សាយោបល់ដែលមានរយៈពេល៦ខែលើគម្រោងវារីអគ្គិសនីរបស់ឡាវមួយនេះ បានបញ្ចប់នៅដំណាច់ខែមិថុនា។ អំឡុងនេះ កម្ពុជា ថៃ និងវៀតណាម បានបញ្ចេញយោបល់រៀងៗខ្លួនជុំវិញគម្រោងសាងសង់ទំនប់កាត់អាងទន្លេមេគង្គក្នុងទឹកដីឡាវ។ បើតាម MRC ស្របគ្នានឹងបង្ហាញក្ដីបារម្ភ ប្រទេសទាំងបីនេះសុទ្ធតែស្នើឲ្យឡាវពិចារណាឲ្យម៉ត់ចត់ពីផលប៉ះពាល់របស់គម្រោងនៅហ្លួងព្រះបាង។ «ការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់បរិស្ថានឆ្លងព្រំដែន គួរតែធ្វើឡើង ដោយពិចារណាលើផែនការ និងវិធានការទប់ស្កាត់ដែលត្រឹមត្រូវ និងមានប្រសិទ្ធភាព។» នេះជាជំហររបស់កម្ពុជាអំឡុងពេលនីតិវិធីផ្ដល់ប្រឹក្សារបស់ MRC ។ ចំណែកឯវៀតណាមវិញបានស្នើថា ផលប៉ះពាល់ជាបន្តបន្ទាប់នៃគម្រោងវារីអគ្គីសនីហ្លួងព្រះបាង និងគម្រោងវារីអគ្គិសនីនៅតាមទន្លេមេគង្គទាំងអស់ គួរតែត្រូវបានវាយតម្លៃយ៉ាងទូលំទូលាយ ខណៈថៃស្នើឲ្យឡាវ និងម្ចាស់គម្រោងបង្កើតកញ្ចប់មូលនិធិពិសេស ដែលទំនងជាដើម្បីទុកដោះស្រាយបញ្ហាប៉ះពាល់។ ក្នុងសេចក្ដីប្រកាសដដែល MRC ក៏បានប្រកាសជំហររបស់ខ្លួនដោយស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលឡាវពិចារណា និងដោះស្រាយអនុសាសន៍ដែលត្រូវបានលើកឡើងក្នុងរបាយការណ៍ត្រួតពិនិត្យបច្ចេកទេស ក៏ដូចជាការព្រួយបារម្ភរបស់ប្រទេសបីទៀត។ ក្នុងការឆ្លើយតបផ្លូវការរបស់ខ្លួន រដ្ឋាភិបាលឡាវ បានសង្កត់ធ្ងន់ពីការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមអវិជ្ជមានដែលត្រូវបានលើកឡើង និងជំរុញប្រសិទ្ធភាពគម្រោងវារីអគ្គិសនីនេះ។ តាមពិតទៅ ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ១៩៩៥ ឡាវមានសិទ្ធិអនុវត្តគម្រោងវារីអគ្គិសនីក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន ហើយកម្ពុជា ថៃ និងវៀតណាម ក៏គ្មានសិទ្ធិទៅហាមឃាត់ដែរ។ ប៉ុន្តែនាពេលកន្លងមក គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គតែងរៀបចំវេទិកាផ្ដល់យោបល់ដើម្បីឲ្យប្រទេសពាក់ព័ន្ធបញ្ចេញមតិយោបល់របស់ពួកគេ។ យ៉ាងណា វាក៏នៅតែជាប្រឹក្សាយោបល់ដែលគ្មានចំណងផ្នែកច្បាប់ត្រូវតែអនុវត្តឡើយ៕	គម្រោងវារីអគ្គិសនីហ្លួងព្រះបាង កំពុងស្ថិតលើដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់ការលេចជារូបរាងក្នុងឆ្នាំ២០២០ បើទោះជាប្រទេសជាប់ដងទន្លេមេគង្គបីមានថៃ កម្ពុជា និងវៀតណាម ស្នើឲ្យឡាវសិក្សាឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅថែមទៀតពីផលប៉ះពាល់ឆ្លងព្រំដែន និងដាក់ចេញវិធានការទប់ស្កាត់ផលប៉ះពាល់។ គណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ (MRC) ក៏បានស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងវៀងចន្ទន៍គិតគូរសំណើប្រទេសទាំងបីឲ្យបានល្អិតល្អន់។
សិក្ខាសាលានេះ ឧបត្ថម្ភដោយស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា។ សិក្ខាសាលានេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពី លោក Michael NEWBILL អនុប្រធានបេសកកម្មស្ថានទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំកម្ពុជា, លោក មាស សុភ័ណ្ឌ អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងព័ត៌មាន, លោក លាង ដឺលុច អគ្គនាយកសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិ ព្រមទាំងសិស្សនិស្សិតដែលកំពុងសិក្សាផ្នែកសារព័ត៌មានផងដែរ។ សូមទស្សនាទិដ្ឋភាពទូទៅ នៃសិក្ខាសាលា«ការប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងបន្លំសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា»ដូចតទៅ៖	ភ្នំពេញ៖ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨ សារព័ត៌មានថ្មីៗបានរៀបចំសិក្ខាសាលាស្ដីអំពី«ការប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងបន្លំសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា»។
កីឡាករ-កីឡាការិនី១១៥នាក់ មកពី៧ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានរួមមាន កម្ពុជា(ម្ចាស់ផ្ទះ),សិង្ហបុរី, ឡាវ, ឥណ្ឌូណេស៊ី, ហ្វីលីពីន, វៀតណាម និងថៃ ដែលត្រូវប្រកួតលើ៣ប្រភេទវិញ្ញាសា រួមមាន វិញ្ញាសាក្រិចរ៉ូម៉ាំង ១០ប្រភេទទម្ងន់, ចំបាប់សេរីនារី១០ប្រភេទទម្ងន់រួមមាន WW-៥០គីឡូក្រាម, ៥៣គីឡូក្រាម, ៥៥គីឡូក្រាម,៥៧គីឡូក្រាម, ៥៩គីឡូក្រាម, ៦២គីឡូក្រាម, ៦៥គីឡូក្រាម, ៦៨គីឡូក្រាម, ៧២គីឡូក្រាម និង៧៦គីឡូក្រាម និងចំបាប់សេរីបុរស១០ប្រភេទទម្ងន់ (Freestyle) រួមមាន ៥៧គីឡូក្រាម, ៦១គីឡូក្រាម, ៦៥គីឡូក្រាម, ៧០គីឡូក្រាម, ៧៤គីឡូក្រាម, ៧៩គីឡូក្រាម, ៨៦គីឡូក្រាម, ៩២គីឡូក្រាម និង១២៥គីឡូក្រាម ។ មន្រ្តីអាជ្ញាកណ្តាល៧៥នាក់ មកពី១០ប្រទេសបានចូលរួមសិក្សាវគ្គ«មន្រ្តីអាជ្ញាកណ្តាល-ចៅក្រម កម្រិតអាស៊ីអាគ្នេយ៍» និងបានបញ្ចប់ទៅដោយជោគជ័យ ដើម្បីត្រៀមចូលរួមកាត់សេចក្តីក្នុងការប្រកួតកីឡាចំបាប់ជ្រើសរើសជើងឯកអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ គួរបញ្ជាក់ថា សមាសភាពកីឡាករ-កីឡាការិនីជម្រើសជាតិកម្ពុជាមាន២៦រូប ក្នុងនោះមានកីឡាការិនី៨រូប ដែលត្រូវប្រកួតលើវិញ្ញាសារ៉ូម៉ាំង១០ប្រភេទទម្ងន់រួមមាន GR-៥៥គីឡូក្រាម,៦០គីក្រាម, ៦៣គីឡូក្រាម, ៦៧គីឡូក្រាម, ៧២គីឡូក្រាម, ៧៧គីឡូក្រាម, ៨២គីឡូក្រាម, ៨៧គីឡូក្រាម, ៩៧គីឡូក្រាម និង១៣០គីឡូក្រាម៕	កម្ពុជា ទទួលរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាចំបាប់ជ្រើសរើសជើងឯកអាស៊ីអាគ្នេយ៍(Southest Asian Wrestling Championship Cambodia 2022) ចាប់ពីថ្ងៃទី១៦-១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២ នៅសាលាដំបូងទូក នៃសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។ ការប្រកួតនេះមាន៣វិញ្ញាសា ដោយអត្តពលិក១១៥នាក់មកពី៧ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានចូលរួម។
បើតាមអង្គការ WCS ដែលបានផ្សាយនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន កន្ធាយក្បាលកង្កែប ជាសត្វដែលពិភពលោកយល់ថា ផុតពូជបាត់ទៅហើយ ប៉ុន្តែ ត្រូវបានគេប្រទះឃើញសាជាថ្មីនៅតាមដងទន្លេគង្គកម្ពុជា ចន្លោះពីខេត្តក្រចេះ ដល់ខេត្តស្ទឹងត្រែង ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៧មកម្ល៉េះ ដោយអង្គការអភិរក្សអន្តរជាតិ និងរដ្ឋបាលជលផលនៃក្រសួងកសិកម្ម។ (រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកអង្គការ WCS) អង្គការ WCS សហការជាមួយសហគមន៍នេសាទនានា ដើម្បីអនុវត្តកម្មវិធី«ការពារសំបុកអណ្ដើក» ដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកសំបូរ ខេត្តក្រចេះ និងស្រុកសៀមបូក ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ កម្មវិធីនេះ ទទួលបានការគាំទ្រពីសហភាពអ៊ឺរ៉ុប, ម៉ាហ្គារេត, ខាហ្គីល, ឧទ្យានសត្វព្រៃសឹង្ហបុរី និង Turtle Survival Alliance ផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា សត្វកន្ធាយក្បាលកង្កែប ឬល្មិច (Pelochelys cantorii) ត្រូវបានកំណត់ក្នុងបញ្ជីក្រហមរបស់ IUCN ថា ជាប្រភេទសត្វដែលរងការគម្រាមគំហែងជាសកល៕ (រូបភាពពីហ្វេសប៊ុកអង្គការ WCS)	ភ្នំពេញ៖ ពងកន្ធាយក្បាលកង្កែបចំនួន១៣សំបុក ដែលមានចំនួន៤៤៤ពង ត្រូវបានរកឃើញនៅលើឆ្នេរខ្សាច់តាមបណ្ដោយដងទន្លេមេគង្គក្នុងខេត្តក្រចេះ ក្នុងចន្លោះខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ មកដល់ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ នេះ ដោយអ្នកអភិរក្សមកពីសហគមន៍នេសាទ រដ្ឋបាលជលផល និងអង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃ (WCS) ។
ក្រុមកីឡាករប្រណាំងយានយន្តកម្ពុជាទាំងពីរក្រុម មិនទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ឡើយ សម្រាប់ការប្រកួតប្រណាំងយានយន្តឆ្លងប្រទេស Asian Cross Country Rally ប្រចាំឆ្នាំ២០១៩ ដោយសារមានបញ្ហាបច្ចេកទេសយានយន្ត។ ការប្រកួតដែលមានចម្ងាយផ្លូវជាង២,២០០គីឡូម៉ែត្រនេះ ចេញដំណើរពីទីក្រុងប៉ាតាយ៉ាប្រទេសថៃ ទៅបញ្ចប់នៅទឹកដីមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមានរថយន្តមកពីជាង៣០ប្រទេសចូលរួម។ រថយន្តលេខ១០៧ បើកបរដោយកីឡាករ ហូ សិទ្ធីគុណ ដែលមានកីឡាករ ពៅ តិចឡេង និងកីឡាការិនី សេង សុជាតា ជាជំនួយការទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៩លើ Class សាំង។ ចំណែករថយន្តលេខ១១៥ បើកបរដោយកីឡាករ សោម សុកុសល ដោយមានកីឡាករ វង្ស គីមហួត ជាមួយការមើលផែនទីទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ៦។ ទោះបីមិនទទួលបានលទ្ធផលល្អពីការប្រកួត តែក្រុមកីឡាករកម្ពុជាទទួលបានបទពិសោធ និងចំណេះដឹងថ្មីៗជាច្រើនពាក់ព័ន្ធការរៀបចំរថយន្តមុនក្រោយនិងអំឡុងពេលប្រកួត ពិសេសលើការស្រាវជ្រាវ និងមើលផែនទីលើផ្លូវថ្មី ដែលពួកគេមិនធ្លាប់ប្រកួតកន្លងមក។ អនុប្រធានសហព័ន្ធកីឡាយានយន្តកម្ពុជាលោក ហូ សិទ្ធីគុណ បាននិយាយយ៉ាងខ្លីថា៖«ការប្រណាំងឆ្នាំនេះ ធ្វើឲ្យយើងទទួលបានបទពិសោធថ្មីៗជាច្រើន ដែលយើងត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ ដើម្បីត្រៀមប្រជែងយកជ័យជម្នះនៅលើកក្រោយ»។ ពាក់ព័ន្ធគោលបំណងនៃការចូលរួមលើកនេះ លោក ហូ សិទ្ធីគុណ បានរៀបរាប់កន្លងមកថា គឺដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងផ្សព្វផ្សាយពីកីឡាយានយន្តកម្ពុជា ក៏ដូចជាទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិឲ្យមកទស្សនានៅកម្ពុជា។ លោកបានអះអាងថា កម្ពុជាធ្លាប់ធ្វើម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍នេះ៣ទៅ៤លើករួចមកហើយ និងបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរយ៉ាងច្រើនផងដែរ៕	ក្រុមកីឡាករយានយន្តកម្ពុជាធ្វើមិនបានល្អឡើយក្នុងការប្រកួតប្រណាំងយានយន្តឆ្លងកាត់ប្រទេស Asian Cross Country Rally 2019 ដែលរៀបចំនៅប្រទេសថៃ រួចទៅបញ្ចប់នៅមីយ៉ាន់ម៉ា។ តែយ៉ាងណាកីឡាករកម្ពុជាអះអាងថា ពួកគេទទួលបានបទពិសោធបទ និងចំណេះដឹងថ្មីៗជាច្រើន ដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាពបន្ថែម សម្រាប់ត្រៀមប្រជែងនៅលើកក្រោយៗទៀត។
អត្ថបទនេះត្រូវបានសរសេរដោយយោងទៅលើឯកសារនៃគម្រោងវិនិយោគមួយរបស់ក្រុមហ៊ុន Naga Corp LTD ដែលគ្រោងវិនិយោគរមណីយដ្ឋានកម្សាន្តលើទំហំដី ៧៥ហិកតាក្បែររមណីយដ្ឋានអង្គរ។ អត្ថបទដែលត្រូវបានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៣កុម្ភៈ បានសរសេរថា «ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគិន NagaCorp LTD បានប្រកាសថា ខ្លួនបានទទួលការយល់ព្រមពីរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដើម្បីសាងសង់រមណីយដ្ឋានកម្សាន្តដ៏ធំនេះ»។ ៥ថ្ងៃក្រោយមក នៅថ្ងៃទី១៨ខែកុម្ភៈ ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រទេសបារាំង លោក កេត សោផាន់ ផ្ញើលិខិតឆ្លើយតបបំភ្លឺទៅនិពន្ធនាយកកាសែត Le Monde ដើម្បីបង្ហាញពីអារម្មណ៍ខកចិត្ត ហើយអះអាងថា កាសែតបារាំងមួយនេះមិនគួរផ្សាយព័ត៌មានខុសការពិត កុហក និងធ្វើឱ្យសាធារណៈមតិភាន់ច្រឡំ។ ប្រធានបេសកកម្មការទូតរបស់កម្ពុជាប្រចាំប្រទេសបារាំងបានបញ្ជាក់បន្ថែមនៅក្នុងលិខិតថា រាល់គម្រោងទាំងអស់ត្រូវឆ្លងកាត់ការពិនិត្យរបស់គណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្តរជាតិដែលកំពុងត្រូវបានដឹកនាំរួមគ្នាដោយប្រទេសបារាំង និងជប៉ុន។ «គណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្តរជាតិនឹងប្រកាសសេចក្តីសម្រេចអំពីគម្រោងដែលកំពុងត្រូវបានសិក្សា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គរបស់ខ្លួននៅក្នុងពេលខាងមុខនេះ។ លោកស្រី Florence Evin [អ្នកកាសែត] មានពេលវេលាសម្ភាសភាគីបារាំងដែលពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីចៀសវាងកុំធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាមិនសប្បាយចិត្ត»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជា ទៅកាន់និពន្ធនាយកកាសែតបារាំង លោកស្រី Caroline Monnot។ កាលពីថ្ងៃទី១៥វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ក្រុមហ៊ុន NagaCorp បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានមួយថា នឹងបោះទុនជាង៣០០លានដុល្លារសម្រាប់បង្កើតរមណីដ្ឋានកម្សាន្តមួយ ដោយនៅក្នុងនោះមាន សាងសង់សណ្ឋាគារមួយដែលមានរចនាប័ទ្មបែបវប្បធម៌ និងប្រពៃណីខ្មែរ នៅចំកណ្តាលគម្រោង។ លើសពីនេះ នឹងមានបង្កើតឧទ្យានទឹក, បង្កើត Siem Reap China Town, បង្កើតឧទ្យានប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ខ្មែរបែប4D, 5D, Augmented Reality (AR) និង Virtual Reality (VR) រួមទាំងបង្កើតសួនវប្បធម៌ជាដើម...។ បើតាមក្រុមហ៊ុនគម្រោងវិនិយោគដ៏ធំមួយនេះ នឹងបញ្ចប់ការសាងសង់ទាំងស្រុងនៅក្នុង២០២៥។ សេចក្តីប្រកាសអំពីគម្រោងនេះបានបង្កើតឱ្យការព្រួយបារម្ភពីមជ្ឈដ្ឋានមួយចំនួន។ កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ អង្គការយូណេស្កូ(UNESCO) បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា គម្រោងបង្កើតរមណីយដ្ឋានកម្សាន្តតម្លៃជាង៣០០លានដុល្លារនេះ នឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ឧទ្យានអង្គរ ដោយមានការវាយតម្លៃនិងសិក្សាពីអ្នកជំនាញផ្នែកអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍនៃគណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្តរជាតិសម្រាប់អង្គរ(ICC Angkor)។ ជុំវិញនៃបញ្ហាលើគម្រោងដែលអ្នកជំនាញលើកឡើង ខាងក្រសួងជំនាញ ក៏ដូចរដ្ឋាភិបាល នឹងគោរពតាម ហើយនឹងសិក្សាឡើងវិញ ដើម្បីកុំឱ្យមានផលប៉ះពាល់ណាមួយដល់ឧទ្យានអង្គរ។ «បើអ្នកជំនាញសិក្សាគម្រោងនេះឃើញមានផលប៉ះពាល់អ្វីនោះ យើងនឹងគោរពតាម។ ហើយការប្តេជ្ញារបស់រដ្ឋាភិបាលយើង គឺផ្តល់អាទិភាពជាចម្បងទៅលើកិច្ចការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌ និងវប្បធម៌»។ លោក ស៊ុំ ម៉ាប់ បន្តមានប្រសាសន៍ប្រាប់ ThmeyThmey តាមទូរសព្ទ នារសៀលថ្ងៃទី១៨កុម្ភៈ ដូច្នេះ៖«គ្រប់សកម្មភាពអភិវឌ្ឍ ឬសកម្មភាពទាំងឡាយដែលធ្វើឱ្យផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ និងដោយប្រយោជន៍ ក៏យើងមិនធ្វើដែរ»។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងវប្បធម៌រូបនេះ ក៏បានបញ្ជាក់ទៀតថា ចំពោះគម្រោងបង្កើតរមណីយដ្ឋានកម្សាន្តតម្លៃ៣៥០ លានដុល្លារនៅក្បែរឧទ្យានអង្គរនេះ គឺគ្រាន់តែជាសំណើរ(Proposal)ក្រុមហ៊ុន NAGA ដែលដាក់ឱ្យសិក្សាប៉ុណ្ណោះ គឺមិនទាន់មានការអនុម័តណាមួយចេញពីរាជរដ្ឋាភិបាលឡើយ៕	លិខិតដែលដែលឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសបារាំង លោក កេត សោផាន់ ផ្ញើទៅនិពន្ធនាយកនៃកាសែតដ៏ល្បី Le Monde គឺជាប្រតិកម្មដែលឆ្លើយតបនឹងការចុះផ្សាយអត្ថបទមួយរបស់កាសែតនេះដែលដាក់ចំណងជើងថា «នៅកម្ពុជា រមណីយដ្ឋានអង្គរត្រូវបានគំរាមកំហែងដោយរមណីយដ្ឋានកម្សាន្ត»។
រដ្ឋខេត្តបាលខេត្តព្រៃវែងនាថ្ងៃទី២២ ខែមេសា បានបញ្ជាក់ា ទីតាំងទាំង៣នោះ រួមមាន ចំណុចផ្លូវក្រាលកៅស៊ូលេខ៣៨៥ ព្រំប្រទល់រវាងឃុំពោធិ៍ទី ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល និងឃុំព្រៃព្នៅ ស្រុកពារាំង។ ចំណុចច្រមុះជ្រូក ព្រំប្រទល់រវាងឃុំពោធិ៍ទី និងឃុំព្រៃទីង និងចំណុចចុងភូមិពោធិ៍ទី ឃុំពោធិ៍ទី និងឃុំឫស្សីសាញ់ ស្រុកស៊ីធីរកណ្ដាល។ រដ្ឋបាលខេត្តបានបញ្ជាក់ថា ការបើកចរាចរណ៍ឡើងវិញ ក្រោយស្ថានភាពរាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ធូរស្រាល។ កាលពីថ្ងៃទី២០ មេសា អាជ្ញាធរខត្តព្រៃវែងបានប្រកាសរកឃើញមនុស្សចំនួន១១នាក់ ដែលវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ ហើយបានលើ្មសបម្រាមរដ្ឋាភិបាល ចល័តទីចូលខេត្តព្រៃវែង។ ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋទាំង១១នាក់នោះ ៥នាក់ ជាអ្នកស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល, ១នាក់ជាអ្នកស្រុកពាមរក៍, អ្នកស្រុកកំចាយមារ២នាក់, អ្នកស្រុកពាមជរ១នាក់, អ្នកស្រុកស្វាយអន្ទរ១នាក់ និងម្នាក់ទៀតជាអ្នកស្រុកព្រះស្តេច។ បច្ចុប្បន្នអ្នកទាំង១១នេះ កំពុងទទួលការព្យាបាល ហើយអាជ្ញាធរក៏បន្តស្រាវជ្រាវបន្ថែម ចំពោះអ្នកប្រព្រឹត្តល្មើសច្បាប់ និងអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ និងប្រយោល ជាមួយអ្នកជំងឺទាំង១១នាក់នេះដែរ។ ទាក់ទងនឹងការលួចឆ្លងចូលទឹកដីព្រៃវែងនេះ អភិបាលខេត្តព្រៃវែង លោក ជា សុមេធី បានបញ្ជាឲ្យមន្ត្រីក្រោមឱវាទ ចាត់វិធានការក្ដៅលើជនល្មើសនិងការរឹតបន្តឹងការឆ្លងកាត់ ព្រមទាំងដាក់អ្នកល្មើសបម្រាមឲ្យធ្វើចត្តាឡីស័កត្រឹមត្រូវ។ គិតមកដល់ពេលនេះ កម្ពុជា មានឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ សរុបចំនួន៧,៧៤៧ករណី ក្នុងនោះ ៧,២០២នាក់ ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍។ អ្នកសះស្បើយមាន២,៧៩៤នាក់ និងស្លាប់មានចំនួន៥៦ នាក់៕	រដ្ឋបាលខេត្តព្រៃវែង បានសម្រេចបិទចរាចរណ៍ចំនួន៣ទីតាំង នៅឃុំពោធិ៍ទី ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល ចាប់ពីថ្ងៃទី២១ទៅ ក្រោយរកឃើញអ្នកវិជ្ជមានកូវីដ-១៩ចំនួន ៥នាក់ ដែលបានលើ្មសបម្រាមរដ្ឋាភិបាល ចល័តទីចូលខេត្តព្រៃវែង។
អត្ថបទទាក់ទង លោកស៊ី នឹងជួបជាមួយលោកបៃឌិន ដើម្បីជជែកពីពាណិជ្ជកម្ម និងកោះតៃវ៉ាន់ ចាប់តាំងពីដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រី ណាន់ស៊ី ផេឡូស៊ី ប្រធានសភាតំណាងអាម៉េរិក នៅកោះតៃវ៉ាន់ក្នុងឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានសម្រេចផ្អាកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនលើវិស័យជាច្រើន ក្នុងនោះរួមមានកិច្ចសន្ទនារវាងមន្រ្តីយោធាជាន់ខ្ពស់ថែមទៀត។ ទំនាក់ទំនងចិន-អាម៉េរិក កាន់តែធ្លាក់ចុះបន្ថែមទៀត ក្រោយអាម៉េរិកបានបាញ់ទម្លាក់បាឡុងចិន នៅខែកុម្ភៈកន្លងទៅ។ ជុំវិញបញ្ហាខាងលើ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ចូ បៃឌិន នឹងស្វះស្វែងរកការបង្កើតទំនាក់ទំនងយោធាឡើងវិញជាមួយចិននៅគ្រប់កម្រិត នៅក្នុងជំនួបជាមួយលោកប្រធានាធិបតី ស៊ី ជិនភីង ក្នុងក្រុង San Francisco រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា។ លោក ស៊ី នឹងធ្វើទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុង San Francisco ក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា។ «លោកប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ប្តេជ្ញាចង់ឃើញការបង្កើតចំណងយោធាឡើងវិញ ដោយសារលោកជឿថាវាជាសន្តិសុខជាតិអាម៉េរិក»។ លោក Jake Sullivan ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាម៉េរិក បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន CBS ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ដោយបន្តថា អាម៉េរិក និងចិន ត្រូវការទំនាក់ទំនងបែបនេះដើម្បីបង្ការកុំឱ្យមានកំហុសកើតឡើង ឬមានការទំនាក់ទំនងគ្នាខុស។ បើតាមលោក Sullivan ការស្តារទំនាក់ទំនងយោធាជាមួយចិនឡើងវិញ អាចធ្វើឡើងនៅគ្រប់កម្រិតទាំងអស់ ដោយគិតចាប់ពីកិច្ចសន្ទនាមន្រ្តីយោធាជាន់ខ្ពស់ ទៅដល់កម្រិតប្រតិបត្តិការយុទ្ធវិធី។ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសដោយឡែកមួយទៀតជាមួយសារព័ត៌មាន CNN មន្រ្តីសេតវិមានរូបនេះ បានបន្ថែមថា លោកបៃឌិន នឹងស្វះស្វែងរកការរឹតចំណងយោធា តាមរយៈជំនួបជាមួយមេដឹកនាំចិននៅក្នុងក្រុង San Francisco។ ត្រង់ចំណុចនេះ លោក Sullivan បានចាត់ទុកប្រធានបទយោធា ជារបៀបវារៈដ៏សំខាន់នៅក្នុងកិច្ចសន្ទនារវាងលោកបៃឌិន និងលោកស៊ី។ ជំនួបប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក និងចិន នៅក្នុងទឹកដីអាម៉េរិកនេះ នឹងក្លាយជាជំនួបជួបផ្ទាល់លើកទីពីរ បើគិតចាប់តាំងពីលោកបៃឌិន កាន់តំណែង នៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ ជំនួបលើកដំបូងរវាងមេដឹកនាំទាំងពីរ កើតមាននៅកោះបាលី ឥណ្ឌូណេស៊ី ឆ្នាំ២០២២។ កន្លងមក អ្នកនាំពាក្យសេតវិមានអាម៉េរិក លោកស្រី Karine Jean-Pierre បានអះអាងថា មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរ នឹងពិភាក្សាពីការគ្រប់គ្រងការប្រកួតប្រជែងប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរួមគ្នាលើផលប្រយោជន៍រួម និងបញ្ហាប្រឈមឆ្លងព្រំដែន ដែលជះឥទ្ធិពលដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ។ បញ្ហាកោះតៃវ៉ាន់ សង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែន និងជម្លោះនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ក៏ជាប្រធានបទដ៏ក្តៅសម្រាប់លោកស៊ី និងលោកបៃឌិនផង។ ជាច្រើនលើកមកហើយ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាម៉េរិក លោក ឡយ អូស្ទីន បានស្នើសុំជួបសមភាគីចិន ដើម្បីជជែកពីទំនាក់់ទំនងយោធាប្រទេសទាំងពីរ។ នៅចុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ លោក អូស្ទីន បានស្នើជួបលោក Li Shangfu មុនពេលលោកត្រូវបានចិនដកតំណែងក្នុងពេលថ្មីៗនេះ។ យ៉ាងណាមិញ សំណើនោះត្រូវបានចិនបដិសេធ និងជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ដកទណ្ឌកម្មជាឯកតោភាគីលើមន្រ្តី ក្រុមហ៊ុន និងស្ថាប័នចិនជាមុនសិន ដើម្បីទទួលបានកិច្ចសន្ទនាប្រកបដោយផ្លែផ្កា។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៨ លោក Li ត្រូវបានអាម៉េរិកដាក់ទណ្ឌកម្មហិរញ្ញវត្ថុ ដោយសារលក់អាវុធឱ្យរុស្ស៊ី។ ជាថ្មីម្តងទៀត នៅដើមខែវិច្ឆិកា លោកអូស្ទីន បានស្នើជួបរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិចិនថ្មី នៅឥណ្ឌូណេស៊ី បើទោះកៅអីប្រមុខការពារជាតិចិន នៅទំនេរក៏ដោយ៕	ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក ចង់ឃើញពីការបង្កើតឡើងវិញនៃទំនាក់ទំនងយោធាអាម៉េរិក និងចិន។ លោកJake Sullivan ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិអាម៉េរិក បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន CBS ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា។
កិច្ចប្រជុំនេះក៏មានការមានវត្តមានរបស់ លោក សូ ម៉ារ៉ា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងទេសចរណ៍កម្ពុជា លោកស្រី ឆាយ ស៊ីវលីន ប្រធានសមាគមភ្នាក់ងារទេសចរណ៍កម្ពុជា (CATA) និង តំណាងភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ជាង ២០ មកពីរាជធានីភ្នំពេញ។ លោក Cai Zhizhong អគ្គលេខាធិការរងនៃរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងណាននីង ខេត្តក្វាងស៊ី និង លោក Huang Yongzhong ប្រធានផ្នែកទេសចរណ៍ ទីក្រុងណាននីង ខេត្តក្វាងស៊ី បានដឹកនាំសហគ្រាសចំនួន ១៩ និង តំណាងមកពីឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ខេត្តក្វាងស៊ី ដើម្បីណែនាំយ៉ាងច្បាស់ថា ទីក្រុងណាននីងជា "ទីក្រុងបៃតង" សម្រាប់ភ្ញៀវទាំងអស់។ តំណាងឲ្យប្រជាជន ៧លាននាក់នៅណាននីង លោក Cai Zhizhong បានបង្ហាញការស្វាគមន៏យ៉ាងកក់ក្តៅដល់ប្រជាជនកម្ពុជា។ លោកសង្ឃឹមថាតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងសកម្ម និង ការផ្លាស់ប្តូរវិស័យទេសចរណ៍នៃប្រទេសទាំងពីរប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរអាចរីករាយនឹងធនធានទេសចរណ៍ដ៏សម្បូរបែប និង ស្រស់ស្អាតរបស់គ្នាទៅវិញទៅមក។ យោងតាមរបាយការណ៍ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទេសចរណ៍រវាងទីក្រុងណាននីងនិងរាជធានីភ្នំពេញមានមូលដ្ឋានគ្រឹះល្អ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៧ មកប្រទេសចិនបានផ្សព្វផ្សាយពីការបើកជើងហោះហើរត្រង់ពីណាននីងទៅកាន់ភ្នំពេញ។ ជើងហោះហើរបានស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រតិបត្តិការស្ថេរភាព។ ចរាចរណ៍រវាងទីក្រុងទាំងពីរគឺមានភាពងាយស្រួលហើយវិស័យទេសចរណ៍វប្បធម៌ និង សេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មកាន់តែមានភាពជិតស្និទ្ធខ្លាំងឡើង។ ពីភ្នំពេញទៅណាននីងចំនួនភ្ញៀវទេសចរបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ហើយរាជធានីភ្នំពេញបានក្លាយជាប្រភពដ៏សំខាន់មួយនៃភ្ញៀវទេសចរ ដែលបានមកទស្សនានៅណាននីង។ ដើម្បីបង្កើនការយល់ដឹងអំពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៃវិស័យទេសចរណ៍របស់ទីក្រុងណាននីង នៅក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ និង ព័ត៌មានក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញទីក្រុងណាននីង បានរួមបញ្ចូលផលិតផលទេសចរណ៍ណាននីង ដោយប្រុងប្រយ័ត្នយោងទៅតាមតម្រូវការទេសចរណ៍របស់ភ្ញៀវទេសចររាជធានីភ្នំពេញ និង បានបើកដំណើរការផ្លូវទេសចរណ៍ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ជាពិសេសសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរ។ សន្និសីទនេះមានគោលបំណងជំរុញថែមទៀតនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងទេសចរណ៍ទីក្រុងណាននីង និងរាជធានីភ្នំពេញ។ ព័ត៌មានលម្អិតអំពីទីក្រុងណាននីងក៏ត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំបទបង្ហាញនេះផងដែរ។ បច្ចុប្បន្នក្រុងណាននីង បានបើកជើងហោះហើរអន្តរជាតិចំនួន២៥ ទៅកាន់បណ្តាប្រទេសអាស៊ានចំនួន១០ រួមមានផ្លូវអាកាស ៣ ពីណាននីងទៅកាន់កម្ពុជា រួមទាំងណានីងទៅកាន់ភ្នំពេញសៀមរាប និង ព្រះសីហនុ។ ទីក្រុងណាននីងមានទីតាំងស្ថិតនៅតំបន់ត្រូពិចដែលមានអាកាសធាតុសើម និង មានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន។ សីតុណ្ហភាពជាមធ្យមប្រចាំឆ្នាំគឺ ២១,៧ អង្សាសេ។ ទីក្រុងនេះមានចំណុចទេសភាព 3A ដូចជា Qingxiushan (កន្លែងទេសភាព 5A នៅក្នុងប្រទេសចិនដែលជាកន្លែងទេសចរណ៍ទេសភាពខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងប្រទេសចិន) កន្លែងរមណីយដ្ឋាន Damingshan (កំរិត 4A) ។ ល។ ទេសភាពស្រស់ស្អាតចំនួន 47 កន្លែងបានបង្កើតនូវទេសចរណ៍ដ៏ល្អឥតខ្ចោះដូចជាទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ទេសចរណ៍សុខភាព ទេសចរណ៍ជនជាតិដើមភាគតិច និង បានទទួលកិត្ដិយសនៃទីក្រុងទេសភាពស្រស់ស្អាតនៅឆ្នាំ 2017 ។ ពិព័រណ៍សួនច្បារចិនលើកទី 12 នឹងត្រូវប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងណាននីងប្រទេសចិនឆ្នាំនេះ។ សមាជិកនៃគណៈប្រតិភូបានសម្តែងនូវភាពរីករាយ ដើម្បីស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរកម្ពុជាគ្រប់រូបមកកាន់ទីក្រុងណាននីង។ គួររំលឹកថានៅក្នុងសន្និសីទលើកកម្ពស់ទេសចរណ៍នៅណាននីងនាថ្ងៃនេះនាយកដ្ឋានទេសចរណ៍ទីក្រុងណាននីងក៏បានចុះហត្ថលេខាលើលិខិតស្នើសុំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្ត្រទេសចរណ៍ជាមួយ CATA ដោយសង្ឃឹមថានឹងនាំមកនូវឱកាសបន្ថែមទៀតសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការតាមរយៈកិច្ចប្រជុំនេះ៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ដើម្បីជំរុញ និងលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការមិត្តភាពនិងការផ្លាស់ប្តូររវាងរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា និង ទីក្រុងណានីង ខេត្តក្វាងស៊ី ប្រទេសចិន ក៏ដូចជាលើកកម្ពស់ដំណើរទស្សនកិច្ចទៅវិញទៅមករវាងភ្នំពេញនិងណាននីង នាថ្ងៃទី ១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ គណៈប្រតិភូទេសចរណ៍ និង ប្រតិភូកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៃទីក្រុងណាននីង ខេត្តក្វាងស៊ី ប្រទេសចិន បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍នៅសណ្ឋាគារសុខា រាជធានីភ្នំពេញ។
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ទី ១២ តុលា សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលប្រកាសថា ខ្លួនសម្រេចដកខ្លួនចេញពីអង្គការយូណេស្កូហើយ។ ការសម្រេចបែបនេះទំនងជាអាមេរិកចង់កាត់បន្ថយការចំណាយ លើអង្គការនេះផង និងបំពេញចិត្តអ៊ីស្រាអែលព្រោះកន្លងមកអ៊ីស្រាអែលចោទថា អង្គការនេះលម្អៀងនិងជាឧបករណ៍នយោបាយផង។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអាមេរិក Heather Nauert បានបញ្ជាក់ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានថ្ងៃព្រហស្បតិ៍«ការសម្រេចចិត្តនេះមិនមែនធ្វើឡើងស្រេចតែចិត្តគ្មានការគិតគូរទេ ហើយវាក៏បង្ហាញឲ្យឃើញពីក្តីបារម្ភរបស់ចំពោះការកើនឡើងនៃការចំណាយលើវិភាគទាននៅអង្គការយូណេស្កូ រួមជាមួយតម្រូវការក្នុងការកែទម្រង់ស៊ីជម្រៅក្នុងអង្គការនេះ និងការបន្តលម្អៀងនិងប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែលផងដែរ»។ ស្របពេលប្រកាសដកខ្លួនចេញពីអង្គការយូណេស្កូដែរនោះ សម្ព័ន្ធមិត្តអ៊ីស្រាអែល បានកោតសរសើរ និងគាំទ្រការសម្រេចចិត្តរបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ពេញទំហឹង។ អ៊ីស្រាអែលក៏ទិតៀនអង្គការយូណេស្កូបន្ថែមផងដែលកន្លងមកបន្តភាពលម្អៀង និងថ្កោលទោសខ្លួនកន្លងមក។ ការសម្រេចចិត្តដើរចេញពីអង្គការដែលមានសមាជិក ១៩៥ របស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោននេះ មិនមែនជាលើកទីមួយឡើយ។ កន្លងមកអតីតប្រធានាធិបតី Ronald Reagan ក៍បានសម្រេចដកខ្លួនចេញពីអង្គការនេះម្តងដែរនៅឆ្នាំ ១៩៨៤ ដោយលើកឡើងពីការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុមិនបានល្អ និង មានគោលនយោបាយប្រឆាំងអាមេរិក។ ក្រោយមក ប្រធានាធិបតី George W Bush បានសម្រេចត្រឡប់ចូលរួមក្នុងអង្គការ UNESCO នេះវិញនៅឆ្នាំ ២០០២។ រហូតដល់ ២០១១ ទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និង អង្គការនេះល្អក់កករជាថ្មីក្រោមអាណត្តិរបស់លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បន្ទាប់ពីសមាជិកអង្គការនេះបោះឆ្នោតទទួលស្គាល់ប៉ាឡេស្ទីនជាសមាជិកអង្គការពេញសិទ្ធិផង។ ឆ្លើយតបបញ្ហានេះ សហរដ្ឋអាមេរិកសម្រេចបញ្ឈប់ការបង់វិភាគទានដល់អង្គការនេះ ទាំងដែលអាមេរិក ផ្តល់វិភាគទានរហូតដល់ ២០ ភាគរយនៃហិរញ្ញវត្ថុទាំងមូលរបស់អង្គការយូណេស្កូ។ កន្លងមក សហរដ្ឋអាមេរិកជំទាស់រាល់ការទទួលស្គាល់ទឹកដីប៉ាឡេស្ទីនជារដ្ឋឯករាជ្យ ព្រោះមហាអំណាចជឿជាក់ថា វាចាំបាច់ត្រូវមានការចរចាគ្នាបញ្ចប់ជម្លោះជាមុនសិន។ កន្លងមក រដ្ឋបាលដូណាល់ ត្រាំ ធ្លាប់សន្យាប្តូរទីតាំងស្ថានទូតអាមេរិកពីក្រុង Tel Aviv ទៅកាន់ទីក្រុងហ្សេរុយសាឡិម ថែមទៀតដើម្បីបង្ហាញពីការទទួលស្គាល់របស់អាមេរិកពីភាពស្របច្បាប់នៃការកាន់កាប់ទឹកដីពិសិដ្ឋហ្សេរ៊ុយឡិមនេះ។ បន្តមកដល់អាណត្តិលោក ដូណាល់ ត្រាំ ទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក និងអង្គការយូណេស្កូក៏មិនល្អប្រសើរដែរ។ ដូណាល់ ត្រាំ បានពិនិត្យឡើងវិញនូវសមាជិកភាពអាមេរិកក្នុងអង្គការអន្តរជាតិនានា ក៏ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិដែរ ដោយអនុវត្តគោលនយោបាយតម្កល់ប្រយោជន៍អាមេរិកជាធំ (America First Policy) ។ ណាមួយបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរកើតឡើងនៅក្នុងខែកក្កដា ដោយសារមានការចេញដំណោះស្រាយមួយប្រកាសដាក់ទីក្រុងបុរាណ Hebron នៅតំបន់ West Bank ជាតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោកដែលរងគ្រោះថ្នាក់។ ពាក់ព័ន្ធបញ្ហានេះ អង្គការសហប្រជាជាតិ ប្រមុខយូណេស្កូ និងប្រទេសមហាអំណាចជាសមាជិកដូចជាបារាំង និងរុស្ស៊ីផងនោះបានបង្ហាញការសោកស្តាយខ្លាំងផងដែរ។ ប៉ុន្តែប្រមុខអង្គការយូណេស្កូប្តេជ្ញាចិត្តថា អង្គការដែលផ្តោតសំខាន់លើការអប់រំ វប្បធម៌ និងវិទ្យាសាស្ត្រនេះនឹងបន្តភារកិច្ចនិងកិច្ចការរបស់ខ្លួនទៅមុខ ទោះគ្មានការគាំទ្រពីអាមេរិកក្តី។ ប្រធានអង្គការយូណេស្កូ Irina Bokova បានបង្ហាញអារម្មណ៍សោកស្តាយខ្លាំងចំពោះការសម្រេចចិត្តរបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងចាត់ទុកថា វាជាការបាត់បង់យ៉ាងធំនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពហុនិយម។ "It is deeply regrettable for the US to withdraw from UNESCO, the UN agency promoting education for peace & protecting culture under attack" pic.twitter.com/9dPK4PEGES UNESCO (@UNESCO) October 12, 2017 «នៅពេលដែលជម្លោះបន្តកើតឡើងនឹងបំផ្លិចបំផ្លាញពិភពលោក វាជារឿងគួរឲ្យសោកស្តាយបំផុតដែលសហរដ្ឋអាមេរិកដកខ្លួនចេញពីទីភ្នាក់ងារអង្គការសហប្រជាជាតិដែលជួយលើកស្ទួយការអប់រំ ដើម្បីកសាងសន្តិភាព និងការពារវប្បធម៌ស្ថិតក្រោមគ្រោះថ្នាក់»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខស្ថាប័ន UNESCO៕	បន្ទាប់ពីដកខ្លួនចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងអាកាសធាតុក្រុងប៉ារីស និងកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មតំបន់ TPP លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានសម្រេចដកសមាជិកភាពខ្លួនចេញពីអង្គការយូណេស្កូនៅសប្តាហ៍នេះ។ អាមេរិកអះអាងថា ការសម្រេចចិត្តបែបនេះគឺដោយសារខ្លួនចង់ឲ្យអង្គការនេះកែទម្រង់ និងបញ្ឈប់ការរើសអើងប្រឆាំងអ៊ីស្រាអែលផង។ ចំណែកសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក អ៊ីស្រាអែលក៏ប្រកាសដកខ្លួនដូចគ្នាក្នុងសប្តាហ៍នេះ។
សេចក្ដណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលចេញថ្ងៃទី៤ធ្នូនេះ បានប្រាប់ទៅម្ចាស់អាជីវករផ្សារទំនើប ធនាគារ និងកន្លែងអាជីវកម្មផ្សេងៗ ឲ្យត្រូវពង្រឹងវិធានការបង្ការការឆ្លងកូវីដ-១៩ ដោយណែនាំឲ្យបុគ្គលិកបម្រើការងារទាំងអស់ ឲ្យពាក់ម៉ាស់ឬរបាំងមុខការពារជាប្រចាំ អំឡុងពេលបំពេញការងារ ហើយ អតិថិជនទាំងអស់ ក៏ត្រូវពាក់ម៉ាស់ឲ្យបានជាប់ជានិច្ចដែរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងសុខាភិបាល ណែនាំឲ្យម្ចាស់ធនាគារ ផ្សារទំនើប និង ហាងនីមួយៗត្រូវ បំពាក់ម៉ាស៊ីនវាស់កម្ដៅ ឬទែម៉ូម៉ែត្រ សម្រាប់វាស់កម្ដៅដោយដៃ រួមទាំងអាល់កុល ឬជែលលាងដៃនៅគ្រប់ច្រកចេញចូល។ ក្រសួង បន្តថា ម្ចាស់អាជីវកម្មទាំងនោះ ត្រូវរៀបចំទីតាំងឈរឬអង្គុយ សម្រាប់បុគ្គលិក និងអតិថិជនរបស់ខ្លួន ដោយរក្សាគម្លាតសុវត្តិភាពយ៉ាងតិច១ម៉ែត្រកន្លះ ពីបុគ្គលម្នាក់ទៅបុគ្គលម្នាក់។ ក្រសួងសុខាភិបាល បន្ថែមថា ម្ចាស់អាជីវកម្មក៏ត្រូវដាក់ស្លាកសញ្ញាណែនាំពាក់ម៉ាស់ និងរក្សាអនាម័យពេលក្អក-កណ្ដាល នៅទីតាំងដែលអាចមើលឃើញផងដែរ។ ក្រៅពីនេះ ម្ចាស់អាជីវកម្មត្រូវស្វាគមន៍គ្នាតាមការលើកដៃសំពះ ចៀសវាងចាប់ដៃគ្នា។ ក្រសួងសុខាភិបាល ក្រើនរម្លឹកអ្នកគ្រប់គ្រងឬម្ចាស់អាជីវកម្មទាំងអស់ ឲ្យរាយការណ៍ទៅអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធភ្លាម បើជួបករណីសង្ស័យឬឃើញនរណាម្នាក់មានសញ្ញាក្នុងនិយមន័យនៃកូវីដ-១៩៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងសុខាភុបាល ចេញវិធានការណែនាំបន្ថែម ដើម្បីពង្រឹងការការពារការឆ្លងកូវីដ-១៩ ពិសេសនៅតាមផ្សារទំនើប ធនាគារ និងកន្លែងប្រកបអាជីវកម្មផ្សេងៗ។ ក្រសួងសុខាភិបាល ណែនាំថា បុគ្គលិកនៅតាមទីតាំងទាំងនោះ ត្រូវពាក់ម៉ាស់ឬពាក់របាំងមុខ និងវាស់កម្ដៅឲ្យបាន៣ដងយ៉ាងតិច ក្នុង១ថ្ងៃ។
ភ្នំពេញ៖ ប្រធានសហព័ន្ធសេវាអប់រំនៅកម្ពុជា លោក គង់ សំនៀង ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗ តាមរយៈកម្មវិធី «គំនិតថ្មី» ថា ក្នុងសម័យបច្ចេកវិទ្យានេះ ពិសេសក្រោយបរិបទកូវីដ - ១៩ សិស្សានុសិស្សភាគច្រើន មានចំណេះ ទៅលើប្រព័ន្ធឌីជីថល។ ក្នុងនោះមានសិស្សមួយចំនួនបានប្រើបណ្តាញសង្គមដូច តិក តុក (TikTok) ក្នុងន័យមិនត្រឹមត្រូវ ហើយច្រើនម៉ោងទៀតផង ដែលជាហេតុនាំឱ្យខាតបង់ពេលវេលា ថវិកា ។ល។ ការណ៍នេះ សហព័ន្ធសេវាអប់រំនៅកម្ពុជា ដាស់តឿនឪពុកម្តាយរបស់សិស្សឱ្យចូលរួមណែនាំ ដោយឆ្លៀតចំណាយពេលខ្លះជាមួយកូន ព្រមទាំងការគាំទ្រពីក្រសួងពាក់ព័ន្ធផងដែរ។ លោក គង់ សំនៀង ប្រធានសហព័ន្ធសេវាអប់រំ នៅកម្ពុជា ជាមួយ កញ្ញា សុង សុធាវី អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ រូបភាព៖ សារព័ត៌មានថ្មីៗ ដើម្បីកាន់តែដឹងពិស្តារ សូមលោកអ្នកនាង ស្តាប់បទសម្ភាសរវាង លោក គង់ សំនៀង ប្រធានសហព័ន្ធសេវាអប់រំ នៅកម្ពុជា ជាមួយ កញ្ញា សុង សុធាវី អ្នកផលិតកម្មវិធី «គំនិតថ្មី» នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ ដូចតទៅ៖ កញ្ញា សុង សុធាវី ៖ ក្នុងនាមលោកជាប្រធានសហព័ន្ធសេវាអប់រំ នៅកម្ពុជា អាណត្តិថ្មីនេះ ដែលមានសមាជិកជិត ១០០គ្រឹះស្ថានអប់រំ ទាំងវិទ្យាស្ថាន និង សាលារៀនឯកជន តើប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយហ្នឹង ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យារបស់សិស្សបែបណាដែរ? លោក គង់ សំនៀង៖ សម័យឥឡូវ បើនិយាយពីបច្ចេកវិទ្យាវិញ សិស្សភាគច្រើនគាត់ដើរមុនគ្រូហើយ អ៊ីចឹង យើងមិនសូវបារម្ភទេ។ ចំណុចសំខាន់គឺ សិស្សភាគច្រើនបានចំណាយពេលទៅលើបច្ចេកវិទ្យាច្រើនពេក ដែលធ្វើឱ្យគាត់ខាតពេលវេលា។ គាត់ខាតពេលវេលាជាមួយបណ្តាញសង្គម Tik Tok ។ល។ តែបើនិយាយពីផ្នែកសំខាន់នៃវិស័យអប់រំឯកជន ខ្ញុំឃើញថា សិស្សបានចូលរួមច្រើនហើយ។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ បើគ្រប់ផ្នែកពាក់ព័ន្ធបានចូលរួម វាជារឿងដ៏ប្រសើរ តែមុននេះ លោកបានបញ្ជាក់ថា សិស្សមួយចំនួនប្រើបណ្តាញសង្គមដូចជា តិក តុក ។ល។ លឿនពេកវាធ្វើឱ្យខ្ជះខ្ជាយពេលវេលា និងលើសពីការរៀនរបស់គាត់ តើខាងសាលាចូលរួមអប់រំ ណែនាំ ទៅកាន់ពួកគាត់បន្ថែមទៀតដូចម្តេច? លោក គង់ សំនៀង៖ ការចូលរួមពីសាលា យើងតែងតែអនុវត្ត តាមរយៈសិក្ខាសាលាជាមួយ ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ អំពីការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមថា តើបណ្តាញសង្គមណាខ្លះ ដែលមានប្រយោជន៍? តើវាមានគុណសម្បត្តិយ៉ាងម៉េច? ឯគុណវិបត្តិដូចម្តេច? អំពី តិក តុក ហ្នឹងក៏ដោយ ឬ បណ្តាញសង្គមផ្សេងៗទៀត ហើយយើងបានបញ្រ្ជាបចំណេះដឹងទៅកាន់លោកគ្រូ អ្នកគ្រូមួយចំនួនទៀត ដើម្បីឱ្យគាត់បានចូលរួមផ្សព្វផ្សាយបន្ត។ ឥឡូវសិស្សបានចំណាយពេលវេលាច្រើនទៅលើរឿងទាំងអស់ហ្នឹង! អ៊ីចឹងការមករៀន ហើយកិច្ចការងារមួយចំនួនគាត់ធ្លាក់ដៃខ្លះហើយ។ លោក គង់ សំនៀង ប្រធានសហព័ន្ធសេវាអប់រំ នៅកម្ពុជា ជាមួយ កញ្ញា សុង សុធាវី អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ រូបភាព៖ សារព័ត៌មានថ្មីៗ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ តើពួកគាត់ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់រៀនសូត្រដូចម្តេច? លោក គង់ សំនៀង៖ ធម្មតា ការសិក្សា ដើម្បីឱ្យយើងស្ទាត់ជំនាញ ទាល់តែយើងប្រឹងប្រែងអនុវត្តប្រចាំថ្ងៃ ដូចជាអានឱ្យបានច្រើន សរសេរឱ្យបានច្រើន និងស្តាប់ឱ្យបានច្រើន។ តែឥឡូវពួកគាត់ច្រើនតែមើលច្រើនវិញ ដែលនៅតាមបណ្តាញសង្គមមួយចំនួនគឺចំណាយពេលឥតប្រយោជន៍ច្រើនណាស់។ ប៉ុន្តែសួរថា តើគ្រប់សិស្សគឺបែបនេះមែនទេ? គឺមិនមែនទេ។ សិស្សខ្លះឆ្លាតណាស់ គឺគាត់ចេះទាញប្រយោជន៍ពីការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមទាំងនោះ ហើយអាចរកថវិកាពីបណ្តាញសង្គមទាំងហ្នឹង តាមរយៈការផលិតវីដេអូខ្លីៗ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សារបស់ខ្លួនផងដែរ។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ឃើញថា វិស័យអប់រំឯកជន មានការខ្នះខ្នែងមួយចំនួនហើយទៅលើរឿងហ្នឹង ដើម្បីជៀសវាងការធ្វេសប្រហែសណាមួយ តើគួរបញ្ជៀសហានិភ័យបែបណាទៅលើពួកគេទាំងនោះ? លោក គង់ សំនៀង៖ យើងត្រូវចូលរួមគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់ ដើម្បីឱ្យការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធបណ្តាញសង្គមទាំងហ្នឹងមានប្រសិទ្ធភាព។ ខ្ញុំជឿថា តាមសាលារៀនមួយចំនួនគាត់បានប្រើហើយ ដូចជាទំព័រហ្វេសប៊ុក វេបសាយមួយចំនួន ដែលអាក្រក់គឺគាត់បិទនៅក្នុងប្រព័ន្ធ ដោយសាលាអាចគ្រប់គ្រងបាន។ អ៊ីចឹង ទោះបីជាសិស្សចង់បើកកម្មវិធីមួយចំនួនដូចជា ហ្គេម ។ល។ ក៏មិនអាចបើកចេញដែរ។ មួយទៀត ឪពុកម្តាយ លោកគួរតែយកចិត្តទុកដាក់ និងពង្រឹងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងអ៊ីនធឺណិតរបស់កូនៗ ដោយត្រូវតែតាមដានការប្រើបណ្តាញសង្គមរបស់គាត់ តាមរយៈការសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនអ៊ីធឺណិត ឱ្យបិទកម្មវិធីមួយចំនួនដែលមិនល្អចេញ ពិសេសគឺហ្គេមហ្នឹងតែម្តង។ ឪពុកម្តាយគួរឆ្លៀតពេលជាមួយកូនៗ ព្រោះថា ឪពុកម្តាយភាគច្រើនពេលដែលគាត់ហត់នឿយនឹងការងារ នោះពេលមកដល់ផ្ទះវិញ គឺគាត់អស់កម្លាំងណាស់។ អ៊ីចឹង គាត់បណ្តាយកូនឱ្យរៀនហើយ! សួរថាប៉ុន្មានម៉ោងហ្នឹង តើកូនគាត់ពិតជារៀនមែនទេ? ជួនកាលត្រូវរៀនពីរម៉ោង តែគាត់បានឆ្លៀតចំណាយពេលនឹងបណ្តាញសង្គមមួយចំនួនហ្នឹង ជិតមួយម៉ោង ឬ មួយម៉ោងទៅហើយ។ អ៊ីចឹង ទម្រាំតែគាត់ចាប់ផ្តើមរៀន ម៉ោងហ្នឹងវាខ្លីមែនទែន។ បើសិនជាអាច ថ្ងៃចុងសប្តាហ៍ ឪពុកម្តាយគួរចំណាយពេលជាមួយកូន និងនាំកូនចេញទៅខាងក្រៅ ដើម្បីកាត់បន្ថយការលេងហ្គេមរបស់គាត់កុំឱ្យហួសហេតុពេក ហើយវានាំឱ្យគាត់ខាតពេលវេលាណាស់។ កញ្ញា សុង សុធាវី៖ ក្រៅពីភាគីខាងលើ តើក្រសួងពាក់ព័ន្ធបានចូលរួមដោយរូបភាពបែបណាខ្លះលោក? លោក គង់ សំនៀង៖ សម័យឥឡូវ រីកចម្រើនផ្នែកហ្នឹង! អ៊ីចឹង ឃើញថារដ្ឋាភិបាល និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធក៏បានចូលរួមខ្លះហើយ។ ក្នុងនោះ ក្រសួងវប្បធម៌ ក៏តែងតែឃើញគាត់ចេញសារអប់រំខ្លីៗ។ មួយទៀតផ្នែកគ្រប់គ្រងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ក៏ឃើញមានការចូលរួមច្រើនដែរ។ អ៊ីចឹង បើយើងចូលរួមទាំងអស់គ្នាទៅ នោះវានឹងកាត់បន្ថយបានមួយចំនួនដែរ។ បើទោះបីជាមិនបានដល់ ១០០ភាគរយ ក៏អាចកាត់បន្ថយបានខ្លះដែរ៕	ដោយ៖ សុង សុធាវី
ពាក្យ «ក្សេត្រ» មានន័យថា ស្រែ, ទី, តំបន់ ។ ក្សេត្រកម្ម, ក្សេត្រក្រឹត្យ កិច្ចការខាងស្រែចម្ការ ។ រីឯពាក្យ «រក្ស» ចេញពីពាក្យ រក្សា។ ពាក្យផ្សេងៗទៀតដែលមានន័យទាក់ទងនឹងស្រែចម្ការ មានដូចជា ក្សេត្រាជីវកម្ម (របរចិញ្ចឹមជីវិតដោយស្រែចម្ការ) ។ ក្សេត្រាធិការ (ឈ្មោះក្រសួងដែលបង្គាប់បញ្ជា ត្រួតត្រាលើការស្រែចម្ការច្បារដំណាំ)។ ក្រសួងក្សេត្រាធិការ ( សព្វថ្ងៃយើងប្រើពាក្យថា ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច)។ នេះបើតាមការពន្យល់ក្នុងវចនានុក្រម៕	នាមសព្ទ «ក្សេត្រារក្ស» មានន័យថា អ្នកថែរក្សាស្រែចម្ការ, ឆ្មាំស្រែចម្ការ។ នេះបើតាមការពន្យល់ក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត។
សាលាដំបូង និងអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តស្វាយរៀង បានចេញសេចក្ដីជូនដំណឹងស្ដីពី ការលើកពេលសវនាការថា ស្ថានភាពកូវីដ-១៩ នៃព្រឹត្តិការណ៍សហគមន៍២០កុម្ភៈ បានរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងស្មុគស្មាញជាព្រឹត្តិការណ៍មុនៗ។ ដូច្នេះដើម្បីចូលរួមទប់ស្កាត់ជំងឺ សាលាដំបូងខេត្តព្រៃវែង ក៏សម្រេចពន្យារពេលបើកសវនាការ។ សាលាដំបូងខេត្តព្រៃវែង បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «សាលាដំបូង និងអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តស្វាយរៀង សម្រេចលើកពេលសវការ ដែលបានគ្រោងទុកនៅចន្លោះពីថ្ងៃទី៣១មីនា ដល់១៣មេសា ឆ្នាំ២០១ ទៅពេលក្រោយវិញ លើកលែងតែការប្រកាសសាលក្រម ទុកលទ្ធភាពជូនលោក លោកស្រីចៅក្រមសម្រេច»។ សាលាដំបូងនឹង កំណត់កម្មវិធីសវនាការឡើងវិញ ក្រោយពីស្ថានភាពកូវីដ-១៩ ថមថយ។ រីឯ សំណុំរឿងចាំបាច់មួយចំនួន ទុកលទ្ធភាពដល់ចៅក្រមពិនិត្យនិងចាត់ការជាក់ស្ដែង ដោយអនុវត្តតាមវិធានការក្រសួងសុខាភិបាល។ ចំណែកការងាររដ្ឋបាលប្រចាំថ្ងៃ និងការផ្ដល់សេវាយុត្តិធម៌ដល់ពលរដ្ឋ គឺសាលាដំបូងដំណើរការធម្មតា។ ក្រៅពីតុលាការខេត្តស្វាយរៀង ក៏មានតុលាការភ្នំពេញ បានពន្យារបើកសវនាការដែរ ក្នុងគោលដៅទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលកូវីដ-១៩៕	ភ្នំពេញ៖ សាលាដំបូង និងអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តស្វាយរៀង សម្រេចលើកពេលបើកសវនាការ រហូតដល់ស្ថានភាពកូវីដ-១៩ ធូរស្រាលឡើងវិញ។ ចំណែកសំណុំរឿងចាំបាច់មួយចំនួន នឹងឲ្យចៅក្រមពិនិត្យ និងចាត់ការតាមភាពជាក់ស្ដែង ដោយគោរពតាមវិធានការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល។
លោក ជុំ សុន្ទរី បានឲ្យដឹងថា ភាគីទាំងពីរបានកំណត់ពេលបើកសម្ពោធស្ពានជ្រៃធំ នាពេលខាងមុខនេះ ដើម្បីសាទរខួប ៥០ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនងការទូតទ្វេភាគីផង។ ថ្លែងក្រោយកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការចម្រុះកម្ពុជា និងវៀតណាមលើកទី១៥ រវាងលោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា និងលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ផាម ប៊ិញ មិញ (Pham Binh Minh) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសវៀតណាម នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ក្នុងទីស្តីការក្រសួងការបរទេស អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស ជឿជាក់ថា ស្ពាននេះ នឹងតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងប្រជាជនប្រទេសទាំងពីថែមទៀត។ គួរបញ្ជាក់ថា ស្ពានជ្រៃធំមានប្រវែង ៤២៨ម៉ែត្រ និងទទឹង ១៣,៥០ ម៉ែត្រ រួមទាំងចំណាយថវិកាសាងសង់សរុប ៣៨,៣៩លានដុល្លារ ក្នុងនោះ កម្ចីសម្បទានសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាមចំនួន ២០,៥៩លានដុល្លារអាមេរិក ថវិការដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាមចំនួន ១៧,៨៣លានដុល្លារ និងថវិកាបដិភាគរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចំនួន ១,៨៣ លានដុល្លារ។ ស្ពានជ្រៃធំ-ឡុងប៊ិញ ដែលឆ្លងកាត់ព្រែកជ្រៃធំ-ព្រែកបាក់ដាយនេះ ត្រូវបានបើកការដ្ឋានសាងសង់កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៤កន្លងទៅ ក្រោមវត្តមានសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម ង្វៀន តាន់យ៉ុង៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានឯកភាពសម្ពោធស្ពានជ្រៃធំដែលស្ថិតជាប់ព្រំប្រទល់ស្រុកកោះធំ ខេត្តកណ្តាល និងខេត្ដអាងយ៉ាង វៀតណាម ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០១៧ខាងមុខ។ នេះបើតាមលោក ជុំ សុន្ទរី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស។
លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែលត្រូវបានរបបយោធាទម្លាក់ចេញពីតំណែងក្នុងរដ្ឋប្រហារក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២១ ទើបត្រូវបានតុលាការយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា កាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល៣ឆ្នាំទៀត ជុំវិញការក្លែងបន្លំសន្លឹកឆ្នោតកាលពីឆ្នាំ ២០២០។ កន្លងទៅលោកស្រី ត្រូវបានរកឃើញថា មានទោសពីបទល្មើសមួយចំនួនទៀតដោយត្រូវជាប់ពន្ធនាគារជាង១៧ឆ្នាំទៅហើយ។ «ខ្ញុំមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីសុខភាពរបស់លោកស្រី (ស៊ូជី) ហើយខ្ញុំក៏ថ្កោលទោសការកាត់ទោសដែលឱ្យលោកស្រីធ្វើការធ្ងន់ដែរ»។ លោក Noeleen Heyzer ថ្លែងបែបនេះក្នុងកម្មវិធីមួយរបស់វិទ្យាស្ថាន ISEAS Yusof Ishak នៅសិង្ហបុរីនៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា។ លោកស្រីក៏បានបញ្ជាក់ថា លោកស្រីធ្លាប់បានសម្ដែងការព្រួយបារម្ភរួចហើយក្នុងអំឡុងពេលពិភាក្សាជាមួយលោក មីន អ៊ុងឡាំង ក្នុងទស្សនកិច្ចលើកដំបូងនៅប្រទេសនេះកាលពីខែសីហាកន្លងទៅ។ ទន្ទឹមនេះ លោកស្រីក៏បានស្នើសុំជួបជាមួយលោកស្រី ស៊ូជី និងបានអំពាវនាវដល់មេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារឱ្យដោះលែងលោកស្រី ស៊ូជី ឱ្យត្រលប់ទៅផ្ទះវិញផងដែរ។ មីយ៉ាន់ម៉ាបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិនយោបាយ ចាប់តាំងពីយោធាបានដណ្តើមអំណាចកាលពី ១៨ ខែមុន។ ការដណ្តើមអំណាចរបស់យោធានេះ បាននាំឱ្យមានការតវ៉ាទូទាំងប្រទេស ក៏ដូចជាការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងយោធានិងពលរដ្ឋផង។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែមកនេះ ស្ថានការណ៍នៅមីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រែកាន់តែមានភាពហិង្សា ដោយក្រុមបាតុករមួយចំនួនបំពាក់ដោយអាវុធតទល់និងយោធា ខណៈយោធាបានទម្លាក់គ្រាប់បែកលើភូមិ និងដុតផ្ទះពលរដ្ឋស៊ីវិលក្នុងការប៉ុនប៉ងលុបបំបាត់ការប្រឆាំងក្នុងប្រទេស។ យោងតាមសមាគមផ្តល់ជំនួយអ្នកទោសនយោបាយ ដែលតាមដានស្ថានការណ៍នៅមីយ៉ាន់ម៉ា មនុស្សប្រមាណ២២៦៣នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារ៕	ប្រេសិតពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកបញ្ហានៅមីយ៉ាន់ម៉ា Noeleen Heyzer នៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញ បង្ហាញការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីសុខភាពរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី មេដឹកនាំស៊ីវិលមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលត្រូវបានឃុំខ្លួនចាប់តាំងពីយោធាបានធ្វើរដ្ឋប្រហារក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២១កន្លងទៅ។ លោកស្រី ក៏បានអះអាងថា នឹងមិនត្រលប់ទៅមីយ៉ាន់ម៉ាទៀតឡើយ លុះត្រាតែលោកស្រីអាចជួបលោកស្រី ស៊ូជី ។
នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរបានពន្យល់ «ស្បែកជើង» ថាជាទ្រនាប់ជើងធ្វើដោយស្បែកគោ ដែលសម្លាប់យកស្បែកសត្វធ្វើជាស្បែកជើង សម្រាប់ពាក់ឲ្យស្រួលជើងដើរ ដែលមានប្រភេទជាស្បែកជើងផ្ទាត់ ឬស្បែកជើងសង្រែក។ សម្តេច ជួន ណាត បានបញ្ជាក់ទៀតថា «ទ្រនាប់ជើង» ឬ«បាទុក»ជាទ្រនាប់ជើងដែលមិនធ្វើពីស្បែកសត្វ តែធ្វើពីឈើ ឬស្មៅ ឬធ្វើពីអ្វីផ្សេង។ ឧទាហរណ៍៖ ស្បែកជើងឈើ៕	«ស្បែកជើង» ឬ«ទ្រនាប់ជើង» ជាពាក្យដែលពលរដ្ឋខ្មែរតែងតែចំណាំហៅខុសៗគ្នា ដោយអ្នកខ្លះហៅថា «ស្បែកជើង» ទៅហើយអ្នកខ្លះទៀត ហៅថា «ទ្រនាប់ជើង»។ ពាក្យទាំងនេះក៏ហៅម្យ៉ាងទៀតថា «បាទុក» ដែលហៅតាមសំស្ក្រឹតបាលី ប៉ុន្តែពាក្យ «បាទុក» កម្រមានអ្នកប្រើណាស់ទាំងនៅក្នុងសំណេរ និងក្នុងស្ថានភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។
បើតាមការប្រកាសរបស់ក្លិប Everton ខ្សែប្រយុទ្ធអន្តរជាតិអង់គ្លេស វ័យ៣១ឆ្នាំរូបនេះ យល់ព្រមចុះកិច្ចសន្យា ២ឆ្នាំនៅទឹកដី Goodison Park។ Rooney បង្ហាញខ្លួនឲ្យបិសាចក្រហម ៥៥៩ប្រកួត និងស៊ុតបញ្ចូលទីបាន ២៥៣គ្រាប់ ក្រោយចាកចេញពី Everton មកកាន់ទឹកដី Old Trafford កាលពីឆ្នាំ២០០៤ ក្នុងតម្លៃ ២៧លានផោន ប្រហែលជិត៣៥លានដុល្លារ។ រយៈពេល ១៣ឆ្នាំកន្លងមកនេះ រូបគេបានជួយ Man Utd ឈ្នះជើងឯក Premier League ៥សម័យកាល Champions League ១លើក ពានលំដាប់ទី២អឺរ៉ុប Europa League ១លើក រួមទាំងពានជាច្រើនទៀតផងដែរ។ ការវិលត្រឡប់របស់ប្រធានក្រុមជម្រើសជាតិអង់គ្លេសនេះ កើតឡើងខណៈដែល Man Utd កំពុងត្រូវរូវគ្នាជុំវិញការផ្ទេយកខ្សែប្រយុទ្ធ Romelu Lukaku ពី Everton ក្នុងតម្លៃ ៩៦លានដុល្លា។ សូមបញ្ជាក់ថា Rooney បានចាប់ផ្តើមអាជីពជាកីឡាករបាល់ទាត់នៅកីឡដ្ឋាន Goodison Park តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៥ ពោលគឺមានអាយុត្រឹម១០ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ និងបង្ហាញខ្លួនឲ្យឈុតធំ ៧៧លើក និងរកគ្រាប់បាល់បាន ១៧គ្រាប់៕	Wayne Rooney បានសម្រេចត្រឡប់ទៅទ្រនំចាស់ Everton វិញដោយគ្នានតម្លៃខ្លួន បន្ទាប់ពីចូលរួមជាមួយ Manchester United អស់រយៈពេល ១៣ រដូវកាលមក។
ពីទីក្រុងសេអ៊ូល ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ក្រោយកិច្ចប្រជុំកំពូលពិភពលោកឆ្នាំ២០២០នៅថ្ងៃទី៤ មករា ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល បានសរសេរនៅលើហ្វេសប៊ុកដូច្នេះថា៖« នៅថ្ងៃស្អែកទី៥កុម្ភៈសម្តេចបានរាយការណ៍ជូនថ្នាក់ដឹកនាំចិនរួចហើយថា សម្តេចនឹងអញ្ជើញទៅសួរសុខទុក្ខនិស្សិតកម្ពុជា ដែលកំពុងសិក្សានៅទីក្រុងវូហាន ដើម្បីបង្ហាញពីភាពកក់ក្តៅ និងដើម្បីកុំឲ្យនិស្សិតខ្មែរនៅទីក្រុងវូហានមានការភ័យខ្លាច ចំពោះការឆ្លងឬការកើតរីករាលដាល នៃជំងឺប្រភេទថ្មីកូរ៉ូណាវីរ៉ុស»។ ក្នុងជំនួបលោកស្រី ហាក់ ចាហានមូន ស្ថាបនិកអង្គការសហព័ន្ធសន្តិភាពសកល សម្តេច ហ៊ុន សែន បាននិយាយថា បញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងការវិវត្តន៍ថ្មីៗ ដែលផ្ទុះឡើងនៃជំងឺប្រភេទថ្មី នៅទីក្រុងវូហាន ប្រទេសចិន សុទ្ធតែជាកង្វល់ពិតប្រាកដរបស់ពិភពលោក។ «បញ្ហានៃការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺប្រភេទថ្មី កូរ៉ណាវីរ៉ុស គឺមិនមែនតែជាកង្វល់របស់ប្រទេសចិននោះទេ គឺជាកង្វល់របស់យើងទាំងអស់គ្នា ពោលគឺយើងត្រូវរួមគ្នារិះរកវិធីសាស្ត្រក្នុងការដោះស្រាយ និងមិនត្រូវបង្កនូវការភ័យខ្លាចសម្រាប់មនុស្សជាតិនោះទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ គិតត្រឹមម៉ោង១៖៤០នាទីរសៀល ថ្ងៃទី៤ កុម្ភៈនេះ មានអ្នកស្លាប់ចំនួន៤២៧នាក់ ក្នុងនោះចិន ៤២៦នាក់ (ហុងកុង១នាក់) និង១នាក់ទៀតនៅហ្វីលីពីន ខណៈអ្នកជំងឺជាង២ម៉ឺននាក់កំពុងសម្រាកព្យាបាលកូរ៉ូណាវីរុសនេះ ។	ភ្នំពេញ៖ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នឹងទៅទីក្រុងវូហាន ដែលកំពុងផ្ទុះកូរ៉ូណាវីរុស នៅថ្ងៃទី៥ កុម្ភៈ ដើម្បីសួរសុខទុក្ខនិស្សិតខ្មែរ នៅទីនោះ។
១.ស៊ុត ប្រូតេអ៊ីនរបស់ស៊ុតមានសារធាតុចិញ្ចឹមដែលដើរតួនាទីធំបំផុត ក្នុងការបង្កើនកម្ពស់របស់កូនអ្នកដូច្នេះត្រូវប្រាកដថាពួកគេញ៉ាំស៊ុតរៀងរាល់ថ្ងៃ។ ស៊ុតឆៅ ឬស៊ុតឆ្អិនសម្រាប់អាហារពេលព្រឹកគឺជាវិធីដ៏ល្អបំផុតដើម្បីចាប់ផ្តើមថ្ងៃថ្មី និងទទួលបានប្រូតេអ៊ីនចូលទៅក្នុងខ្លួនរបស់ពួកគេ។ ២.ទឹកដោះគោ ទឹកដោះគោត្រូវបានបំពេញដោយជាតិកាល់ស្យូម ដែលល្អសម្រាប់ការលូតលាស់ឆ្អឹងនិងកម្លាំង។ ឱ្យកូនរបស់អ្នកពិសារទឹកដោះគោជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីឲ្យកូនៗរបស់អ្នកពោរពេញទៅដោយភាពវៃឆ្លាត។ ៣.សាច់មាន់ សាច់មាន់សម្បូរទៅដោយប្រូតេអ៊ីនល្អបំផុតសម្រាប់ការលូតលាស់របស់កុមារ។ ៤.ស្ពៃខ្មៅ ស្ពៃខ្មៅ មិនត្រឹមតែផ្តល់ឱ្យកូនរបស់អ្នកនូវកម្លាំងដែលពួកគេត្រូវការនោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវជាតិដែក និងជាតិកាល់ស្យូមផងដែរ។ សារធាតុចិញ្ចឹមទាំងពីរនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រាកដថាកូនរបស់អ្នកលូតលាស់បានខ្ពស់។ ៥.ផ្លែឈើ យើងទាំងអស់គ្នាដឹងថាផ្លែឈើគឺជាអាហារដ៏សំខាន់សម្រាប់កុមារ ដែលជួយឲ្យពួកគេមានសុខភាពល្អនិងរឹងមាំ។ ផ្លែឈើដែលសំបូរទៅដោយវីតាមីនដូចជា ស្វាយ និងផ្លែបឺរ ជាដើម។ ៦. ការ៉ុត ការ៉ុត សំបូរវីតាមីន A ដែលជួយសំយោគប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងខ្លួន។ មើមការ៉ុតសម្បូរទៅដោយប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់បំផុតនៃវីតាមីននេះ ។ បន្ថែមពីនេះផលិតផល Growth Height Pro គឺជាជម្រើសល្អបំផុតសម្រាប់កូនអ្នក ។ ផលិតផលនេះផលិតចេញពីគ្រឿងផ្សំ ដែលមានអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់ជំងឺរលាកសន្លាក់ឆ្អឹង ។ Growth Height Pro ជំនួយការផ្លាស់ប្ដូការកើនកម្ពស់របស់កុមាររៀងរាល់ថ្ងៃ។ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖ ខាងក្រោមនេះគឺជាប្រភេទអាហារ ដែលក្មេងៗគួរតែញ៉ាំដើម្បីទទួលបានការលូតលាស់បានល្អ៖
ជាប្រទេសសម្ពន្ធមិត្តភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងល្អិតល្មួតជាមួយរុស្ស៊ី បេឡារុសមិនរារែកបង្ហាញឆន្ទៈឈរជាមួយរុស្ស៊ីឡើយ។ ប្រធានាធិបតីបេឡារុស លោក Alexander Lukashenko ធ្លាប់អះអាងខ្លួនជាមិត្តជិតស្និទ្ធបំផុតរបស់រុស្ស៊ី ដោយអនុញ្ញាតឱ្យរុស្ស៊ីប្រើទឹកដីបេឡារុសបើកការវាយប្រហារអ៊ុយក្រែនកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ ហើយបានព្រមព្រៀងគ្នាពង្រាយកងកម្លាំងនៅជាប់ព្រំដែនរដ្ឋណាតូមួយចំនួនទៀតផង។ នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ទីក្រុងមីនស្កិ៍ក៏ធ្វើសមយុទ្ធទ័ពអាកាសជាមួយរុស្ស៊ីរហូតដល់ថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ។ បើយោងតាមការបង្ហោះនៅលើបណ្ដាញសង្គម Telegram របស់ក្រសួងការពារជាតិបេឡារុស សមយុទ្ធធ្វើឡើងក្រោមហេតុផលការពារខ្លួនសុទ្ធសាធ។ «វាជាវិធានការរៀបចំវិស័យយោធាដែនអាកាសរបស់យើង និងរុស្ស៊ីដើម្បីអនុវត្តបេសកកម្មប្រយុទ្ធដែលពាក់ព័ន្ធ»។ លោក Pavel Muraveyko លេខាធិការរងទី១ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិបេឡារុសថ្លែងបែបនេះនៅថ្ងៃទី១៥។ សមយុទ្ធរួមគ្នានេះរួមបញ្ចូលការបណ្តុះបណ្តាលការឈ្លបយកការណ៍តាមអាកាស ការបង្វែរការវាយប្រហារតាមអាកាស ការការពារពីដែនអាកាសសម្រាប់តំបន់ពិសេសមួយ និងការទាក់ទងផ្សេងៗ។ លោក Muraveyko អះអាងដែរថា កងទ័ពបេឡារុសត្រៀមខ្លួនជាស្រេចឆ្លើយតបរាល់ការបង្កហេតុផ្សេងៗរបស់អ៊ុយក្រែន។ ការកើនឡើងវត្តមានកងទ័ពរុស្ស៊ីនៅទឹកដីបេឡារុស រួមជាមួយនឹងការធ្វើសកម្មភាពយោធាដ៏ខ្លាំងក្លានៅក្នុងប្រទេស បានក្លាយជារូបភាពនាំឱ្យមានការព្រួយបារម្ភសម្រាប់ទីក្រុងកៀវ និងប្រទេសលោកខាងលិចជាថ្មី ខណៈទីក្រុងមូស្គូធ្លាប់បានប្រើប្រាស់ដីប្រទេសនេះធ្វើជាកន្លែងចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមកាលពីឆ្នាំ២០២២។ កន្លងមក អ៊ុយក្រែនត្រូវបានព្រមានថាអាចរងការវាយប្រហារពីបេឡារុស។ ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន វ៉្លាឌីមៀ ហ្សេលេនស្គី ក៏ធ្លាប់អះអាងថា ការការពារព្រំដែនរបស់អ៊ុយក្រែនជាអាទិភាពជានិច្ច ហើយប្រទេសលោកត្រៀមទប់ទល់ជាស្រេចសម្រាប់សេណារីយ៉ូគ្រប់បែបយ៉ាងពីរុស្ស៊ី និងបេឡារុស។ ចំណែកវិមានក្រេមឡាំងបានបដិសេធថា ខ្លួនមិនបានដាក់សម្ពាធលើប្រធានាធិបតីបេឡារុស Alexander Lukashenko ឱ្យដើរតួនាទីសកម្មបន្ថែមទៀតឡើយនៅក្នុងជម្លោះអ៊ុយក្រែន។ លោក Lukashenko វិញក៏បានបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតថា ក្រុងមីនស្កិ៍មិនបញ្ជូនកងទ័ពទៅចូលរួមធ្វើសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនទេ។ គួរបញ្ជាក់ថា ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមអ៊ុយក្រែនចាប់ផ្តើមមក បេឡារុស្សបានធ្វើសមយុទ្ធយោធាជាច្រើន រួមទាំងសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំនៅចុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ និងសមយុទ្ធតូចៗមួយចំនួនដោយខ្លួនឯង និងរួមគ្នាជាមួយរុស្ស៊ីផងដែរ។ លើសពីនេះ ប្រទេសសម្ពន្ធមិត្តទាំងពីបានព្យាយាមបន្ថែមសព្វាវុធ និងឧបករណ៍យោធាទៅក្នុងសមយុទ្ធជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពយោធា៕	បេឡារុស នៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា បានលើកឡើងថា សមយុទ្ធទ័ពអាកាសរបស់ខ្លួនជាមួយរុស្ស៊ី ដែលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ជាការការពារខ្លួនដើម្បីត្រៀមសម្រាប់បេសកកម្មប្រយុទ្ធដែលអាចកើតមាន។ លំហាត់យោធានេះធ្វើឡើងឡើងស្របពេលមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងជុំវិញការចូលរួមធ្វើសង្រ្គាមនៅអ៊ុយក្រែនជាមួយរុស្ស៊ីពីសំណាក់បេឡារុស។
ប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅក្នុងទីក្រុង Los Angeles ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បាននិយាយថា អាមេរិកមានជម្រើសខ្លះដែរ បើពិតជាត្រូវធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់ដោយសារហេតុការណ៍វាយប្រហាររោងចក្រផលិតប្រេងដ៏ធំរបស់អារ៉ាប៊ីសាអូឌីតមែននោះ។ លោកមិនបញ្ជាក់ពីជម្រើសអ្វីទេ គ្រាន់តែថា នឹងឃើញនៅពេលខាងមុខ។ ក្នុងន័យជម្រើសចុងក្រោយនេះ មេដឹកនាំអាមេរិករូបនេះ សំដៅទៅដល់ការធ្វើសង្គ្រាមជាមួយនឹងអ៊ីរ៉ង់តែម្ដង ខណៈរីយ៉ាដក៏ចង្អុលមុខតេហេរ៉ង់ថា នៅពីក្រោយហេតុការណ៍នោះដែរ។ នៅលើបណ្ដាញសង្គម Twitter បន្ថែមពីការលើកឡើងពីជម្រើសដែលត្រូវតបតទៅអ៊ីរ៉ង់វិញនោះ លោក ត្រាំ ក៏បានបញ្ជាឲ្យរដ្ឋមន្ត្រីរតនាគារអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចបន្ថែមទៀតទៅលើអ៊ីរ៉ង់ក្នុងរយៈពេល ២៤ម៉ោង។ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក ម៉ៃ ប៉ុមប៉េអូ បានទៅដល់ទីក្រុងរីយ៉ាដដើម្បីជជែកពីជាមួយក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតពីវិធានការបន្ទាប់។ លោក ប៉ុមប៉េអូ បានហៅទង្វើរបស់អ៊ីរ៉អង់ថា «សកម្មភាពសង្គ្រាម»។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters ។ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បំណែកយន្តហោះដ្រូន និងមីស៊ីលដែលបានវាយប្រហាររោងចក្រក្រុមហ៊ុន Aramco កាលពីចុងសប្ដាហ៍មុន។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតលោកវរសេនីយ៍ Turki al-Malki បានប្រាប់សន្និសីទសារព័ត៌មានថា យន្តហោះដ្រូន និងមីស៊ីលទាំងអស់គឺ២៥គ្រឿង ដែលត្រូវបានវាយប្រហារលើរោងចក្រប្រេង ហើយវាជាការឧបត្ថម្ភដោយសំណាក់ទីក្រុងតេហេរ៉ង់។ ដើម្បីការពារខ្លួន និងរុញកំហុសទៅក្រុមឧទ្ទាមនៅក្នុងយេម៉ែន លោកប្រធានាធិបតី Hassan Rouhani បានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា អាមេរិកចង់ដាក់សម្ពាធលើអ៊ីរ៉ង់តាមរយៈការមូលបង្កាច់។ ប៉ុន្តែអ៊ីរ៉ង់មិនចង់ឲ្យមានសង្គ្រាមនៅក្នុងតំបន់ឡើយ ហើយនរណាជាអ្នកចាប់ផ្តើមជម្លោះមួយនេះ? នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters។ សូមបញ្ជាក់ថា ការវាយប្រហារនៅរោងចក្រផលិតប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់លើកនេះបង្កឲ្យមានបញ្ហាចម្រូងចម្រាស់យ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ជាពិសេសវាធ្វើឲ្យតម្លៃប្រេងនៅលើពិភពលោកកើនឡើងប្រមាណជា ១៩ភាគរយ និងកាត់បន្ថយការផលិតប្រេងឆៅនៅលើពិភពលោកប្រហែលជា៥ភាគរយ៕	ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា បានលើកឡើងថា ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនមានជម្រើសមួយចំនួនក្នុងការធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់។ ការអះអាងបែបនេះ គឺបន្ទាប់ពីសម្ពន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនអារ៉ាប៊ីសាអូឌីតបានដាក់តាំងបំណែកយន្តហោះដ្រូន និងមីស៊ីល ដែលជឿថា វាជាអាវុធរបស់អ៊ីរ៉ង់ ហើយបានឧបត្ថម្ភទៅក្រុមឧទ្ទាមហ៊ូធី។
ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦ លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ ស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីរបស់ហ្វីលីពីន ហើយក៏ជាប្រធានាធិបតីចាស់ជាងគេដែរ។ ក្នុងពេល១២ខែមកនេះ លោក ឌូទើតេ បានបើកយុទ្ធនាការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនដែលសម្លាប់មនុស្សជាច្រើន បោសសម្អាតមន្ត្រីពុករលួយ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងក្រុមភេរវករជ្រុលនិយមនៅភាគខាងត្បូងជាដើម។ ប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកនៅតែមានកម្រិតខ្ពស់ក្នុងចំណោមប្រជាជនហ្វីលីពីន ទោះជាមានការរិះគន់ខ្លះលើចំណាត់ការលោកក៏ដោយ។ យ៉ាងណាក្ដី ប្រធានាធិបតីរូបនេះ មិនបានយកចិត្តលើប្រជាប្រិយភាពរបស់លោកក្នុងរយៈមួយឆ្នាំមកនេះទេ តែលោកនឹងនៅតែបន្តការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់លោកក្នុងការការពារប្រជាជនហ្វីលីពីនពីការគំរាមកំហែងទាំងឡាយ។ លោកនិយាយថា ប្រជាជនហ្វីលីពីនអាចកំណត់ប្រជាប្រិយភាពលោកតាមចិត្ត មិនថាលោកដឹកនាំល្អ ល្អណាស់ យ៉ាប់ណាស់ ឬយ៉ាងណាឡើយ គឺលោកមិនខ្វល់ខ្វាយទេ ហើយលោកបន្តការងាររបស់លោកដដែល។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Manila Bulletin លោក ឌូទើតេ បានត្រឹមបញ្ជាក់ថា វាជារឿងល្អ បើលោកដឹកនាំបានល្អ តែបើការដឹកនាំរបស់លោកធ្វើឲ្យប្រជាជនមិនសប្បាយចិត្ត លោកសុំទោស។ មិនត្រឹមតែមិនចូលចិត្តការកំណត់ប្រជាប្រិយភាពនោះទេ លោក ឌូទើតេ ផ្ទាល់ក៏មិនចង់ដាក់ពិន្ទុលើការដឹកនាំរបស់ខ្លួនលោកនោះទេ ប៉ុន្តែលោកនឹងទុកឲ្យប្រជាជនហ្វីលីពីនជាអ្នកពិនិត្យមើលលើការដឹកនាំរបស់លោកទៅវិញ។ តាមពិតការដឹកនាំរយៈពេលមួយឆ្នាំមកនេះ លោក ឌូទើតេ ចាប់ផ្ដើមដោយរលូនជាមួយនឹងការសាទរលើយុទ្ធនាការប្រឆាំងគ្រឿងញៀនរបស់លោក ប៉ុន្តែការបាត់បង់ជីវិតមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ក្នុងយុទ្ធនាការនេះធ្វើឲ្យលោករងការរិះគន់មិនតិចដែរ។ លើសពីនោះទៅទៀត លោក ក៏រងការមិនពេញចិត្តក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរនយោបាយការបរទេសលោកដោយងាកចេញពីសម្ព័ន្ធមិត្តយូរឆ្នាំអាមេរិក ហើយបោះដៃទៅរកចិនដែលជាគូជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងនោះ។ ចុងក្រោយនេះទៀតសោត រដ្ឋាភិបាលលោក ឌូទើតេ ក៏ប្រឈមមុខបញ្ហាមួយទៀតគឺការងើបឡើងរបស់ពួកជ្រុលនិយមនៅភាគខាងត្បូងដែលជាសាខារបស់ក្រុមរដ្ឋឥស្លាម។ មានអ្នកខ្លះរិះគន់រដ្ឋាភិបាល ដែលគ្មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ និងប្រើប្រាស់ពេលវេលាយូរក្នុងការបោសសម្អាតក្រុមនេះ ហើយបណ្ដាលឲ្យបាត់បង់ជីវិតមនុស្សយ៉ាងច្រើន។ ទោះជាមានរឿងរ៉ាវច្រើនកើតឡើងក្ដី រឿងមិនអាចប្រកែកបាននោះក្នុងពេលមួយឆ្នាំនេះ គឺលោក ឌូទើតេ បានផ្លាស់ប្ដូរមុខមាត់ថ្មីរបស់ហ្វីលីពីន៕	លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូទើតេ កាន់តំណែងប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីនបានមួយឆ្នាំគត់ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ ។ រយៈពេលមួយឆ្នាំមកនេះ លោក ឌូទើតេ បានលេចមុខលើទំព័រមុខសារព័ត៌មានមិនសូវដាច់ឡើយ ដោយសារតែអាកប្បកិរិយាខុសប្លែកពីមេដឹកនាំដទៃទៀត។ សង្គ្រាមសម្អាតគ្រឿងញៀន និងការលុបបំបាត់អំពើពុករលួយ ជាបញ្ហាដែលធ្វើឲ្យលោកលេចមុខលេចមាត់ផង និងរងការរិះគន់ផង។ ប៉ុន្តែលោក ឌូទើតេ មិនខ្វល់ប្រជាប្រិយភាពអ្វីទេ ហើយផ្ដោតសំខាន់លើការជួយប្រជាជនប៉ុណ្ណោះ។
ដ្បិតបង្កើតគណបក្សថ្មីមែន តែលោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន នៅតែគាំទ្រ និងគោរពវីរៈភាពលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា ដែលជាមេដឹកនាំគំរូនៅក្នុងនយោបាយ។ ទន្ទឹមនឹងការគោរពមេដឹកនាំទាំងពីរនេះ លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន អះអាងថា គណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជាលោក នឹងយកចំណុចខ្លាំងលោក សម រង្ស៊ី និងលោក កឹម សុខា មកអនុវត្ត ដើម្បីទទួលបានប្រជាប្រិយភាព ប្រជែងជាមួយគណបក្សកាន់អំណាចបច្ចុប្បន្ន។ សូមស្ដាប់បទសម្ភាសរវាងលោក រំដួល ចិត្រា អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ និងលោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន ស្ថាបនិកគណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា ដូចតទៅ៖ នៅពេលសួរថា ការបង្កើតគណបក្សថ្មីនេះ វាបង្ហាញថាលោកកំពុងក្បត់មេដឹកនាំខ្លួនដែរទេ?លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន អះអាងថា លោក មិនបានក្បត់មនសិកាសង្គ្រោះជាតិ និងមេដឹកនាំខ្លួនទេ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះលោក អះអាងថា ខ្លួនជាមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងម្នាក់ ដែលនៅក្រាញននៀលនៅក្នុងស្រុក ដើម្បីស្នើឱ្យទូតបរទេស ជួយឱ្យគណបក្សសង្គ្រោះជាតិរស់ឡើងវិញ ក៏ជាស្នើឱ្យគណបក្សប្រជាជនបើកផ្លូវនយោបាយវិញជាដើម។ សម្រាប់លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន គណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា ក៏មិនមែនដើរតួជំនួសគណបក្សសង្គ្រោះជាតិទេ។ ប៉ុន្តែគណបក្សលោកនេះ គឺចង់ប្រជែងជាមួយគណបក្សកាន់អំណាច ដើម្បីដំណើការផ្លាស់ប្ដូរសង្គមនយោបាយថ្មីមួយ នៅពេលអនាគត៕	ភ្នំពេញ៖ លោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន បានស្នើសុំក្រសួងមហាផ្ទៃ បង្កើតថ្មីមួយឈ្មោះ«គណបក្សកែទម្រង់កម្ពុជា» ជាផ្លូវការហើយ នៅថ្ងៃទី១ មីនានេះ។ ការបង្កើតគណបក្សថ្មីនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីលោក អ៊ូ ច័ន្ទរ័ត្ន និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អតីតគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លែងសង្ឃឹមថា អតីតគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំមួយនេះ រស់ឡើងវិញ។
ក្រុមការងារយុទ្ធនាការក្រមាវែងជាងគេនៅលើពិភពលោក នឹងបិទទីតាំងទាំងមូល រយៈពេល ៧ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១០ ដល់ថ្ងៃទី ១៧ ខែមេសា នាអំឡុងពេលចូលឆ្នាំ។ ការបិទទីតាំង នាអំឡុងពេលចូលឆ្នាំនេះ ដើម្បីផ្ដល់ពេលវេលាដល់យុវជនស្ម័គ្រចិត្ត និងអ្នកបង្ហាត់បង្រៀនត្បាញក្រមា រួមទាំងក្រុមការងារ ឈប់សម្រាកអបអរឆ្នាំថ្មី។ បើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានខាងលើ នៅថ្ងៃទី៧-៨ ខែមេសានេះ ចាប់ពីម៉ោង៤:៣០នាទីល្ងាច ក្រុមការងារយុទ្ធនាការក្រមា នឹងរៀបចំកម្មវិធីកម្សាន្តសប្បាយជាច្រើន រួមមាន ការសម្ដែងរបាំ ការលេងល្បែងប្រជាប្រិយ និងការរាំលេងនូវចង្វាក់ប្រពៃណីខ្មែរ។ បន្ថែមលើនេះ តួអង្គនិមិត្តនៃព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្ក្រាន្តឆ្នាំ២០១៨ ក៏នឹងមានវត្តមាននៅទីតាំងនេះផងដែរ។ សូមបញ្ជាក់ថា រហូតមកដល់ពេលនេះ ការក្រមាដើម្បីបំបែកឯតទគ្គកម្មពិភពលោក ត្បាញបានចំនួន ៤០០ម៉ែត្រហើយ ដែលមានអ្នកចូលរួមត្បាញជាង ៨ពាន់នាក់។ ដោយឡែក ការចូលរួមទស្សនា និងកម្សាន្តនៅទីតាំងយុទ្ធនាការក្រមា នៅវាលព្រះមេរុ របស់ភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ មានចំនួនប្រមាណ ១៤ម៉ឺននាក់៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងអំឡុងពេលចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីជាតិខ្មែរខាងមុខនេះ ទីតាំងវាលព្រះមេរុ ដែលជាទីតាំងត្បាញក្រមា ដើម្បីបំបែកឯតទគ្គកម្មក្រមាវែងជាងលើពិភពលោក នឹងបិទទីតាំងទាំងមូល ចាប់ពីថ្ងៃទី ១០ ដល់ ១៧ ខែមេសា។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រុមការងារ GoGoCambodia។
"We have a responsibility to protect your data, and if we can't then we don't deserve to serve you," Zuckerberg said Wednesday in his first public comments on the harvesting of Facebook user data by a British firm linked to President Donald Trump's 2016 campaign. Zuckerberg announced new steps to rein in the leakage of data to outside developers and third-party apps, while giving users more control over their information through a special toolbar. "This was a major breach of trust and I'm really sorry that this happened," Zuckerberg said in a televised interview with CNN. "Our responsibility now is to make sure this doesn't happen again." Zuckerberg said he will testify before Congress if he is the person at Facebook best placed to answer their questions, and that he is not opposed to regulating internet titans such as the social network. "I am actually not sure we shouldn't be regulated," the Facebook co-founder and chief told CNN. "Technology is an increasingly important trend in the world; the question is more the right regulation than should it be regulated." Zuckerberg said measures had been in place since 2014 to prevent the sort of abuse revealed over the weekend but the social network needed to "step up" to do more. The scandal erupted when a whistleblower revealed that British data consultant Cambridge Analytica (CA) had created psychological profiles on 50 million Facebook users via a personality prediction app, created by a researcher named Aleksandr Kogan. The app was downloaded by 270,000 people, but also scooped up their friends' data without consent -- as was possible under Facebook's rules at the time. Facebook says it discovered last week that CA may not have deleted the data as it certified. "We should not have trusted Cambridge Analytica's certification, and we are not going to make that mistake again," Zuckerberg said. Facebook is reviewing how much data was accessed by every app at the social network, and will conduct full forensic audits if it notices anything suspicious, according to its chief executive. - 'Breach of trust' - "This was a breach of trust between Kogan, Cambridge Analytica and Facebook," Zuckerberg wrote in a post at the social network. "But it was also a breach of trust between Facebook and the people who share their data with us and expect us to protect it." "We need to fix that." Separately, in an interview with The New York Times, Zuckerberg said that even if the platform cuts developer access to Facebook data, as it plans to do, "theres still this issue of: Are there other Cambridge Analyticas out there, or other Kogans who, when the platform worked a certain way in the past, were there apps which could have gotten access to more information, and potentially sold it without us knowing." He also said that since the 2016 US election, Facebook has taken steps that make it harder for foreign governments to interfere in elections. But, he added, "we need to make sure that we up our game" ahead of the US midterms in November because Russia and other states are going to get more sophisticated when it comes to meddling. Zuckerberg's apology followed another day of damaging accusations against the world's biggest social network as calls mounted for investigations on both sides of the Atlantic. Max Schrems, a Vienna-based activist who has brought online data protection cases before European courts, told AFP he complained to the Irish Data Protection Authority in 2011 about the controversial data harvesting methods. Schrems also recounted a meeting with Facebook representatives the following year to discuss concerns around apps operating in this fashion. "They explicitly said that in their view, by using the platform you consent to a situation where other people can install an app and gather your data," Schrems said. ABC News reported that special counsel Robert Mueller, who is investigating Russian interference in the 2016 campaign, was looking at Cambridge Analytica's role in the Trump effort. The British firm has maintained it did not use Facebook data in the Trump campaign, but its now-suspended CEO boasted in secret recordings that his company was deeply involved in the race. - #DeleteFacebook - The data scandal has ratcheted up the pressure on Facebook -- already under fire for allowing fake news to proliferate on its platform during the US presidential election. A movement to quit the social network gathered momentum, while a handful of lawsuits emerged which could turn into class actions in a costly distraction for the company. One of those calling it quits was a high-profile co-founder of the WhatsApp messaging service acquired by Facebook in 2014. "It is time. #deletefacebook," Brian Acton said in a tweet protesting the social media giant's handling of the crisis. Both Facebook and CA have denied wrongdoing, as attention focused increasingly on Kogan, the inventor of the controversial app -- a personality survey dubbed This Is Your Digital Life. But Kogan said in an interview he was "stunned" by the allegations against him, claiming CA had assured him his activities were above board. "I'm being basically used as a scapegoat by both Facebook and Cambridge Analytica," he told the BBC. The University of Cambridge psychologist said CA had approached him to do the work, and that he did not know how the firm would use the data collected with his app.	Facebook chief Mark Zuckerberg has vowed to "step up" to fix problems at the social media giant, as it fights a snowballing scandal over the hijacking of personal data from millions of its users.
ក្រុមបឹងកេតក្រោមការដឹកនាំរបស់គ្រូបង្វឹកជនជាតិថៃ Apisit Im Amphai បានចាកចេញពីកម្ពុជាទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីនៅរសៀលថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ដើម្បីត្រៀមប្រជែងដណ្តើមជើងឯកក្នុងពានរង្វាន់ Edy Rahmayadi Cup 2020។ តាមការចាប់ឆ្នោតក្រុមជើងឯកលីគកំពូលពីរសម័យកាលមួយនេះ ត្រូវប្រជែងជាមួយក្រុមរបស់ម៉ាឡេស៊ី Penang FA នៅថ្ងៃទី១៦ មករា ខណៈក្រុមម្ចាស់ផ្ទះឥណ្ឌូណេស៊ី PSMS Medan ប៉ះជាមួយ Felda United។ ការប្រកួតនេះធ្វើឡើងតែ១ជើងប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺក្រុមដែលឈ្នះក្នុងការប្រកួតទាំងពីរ នឹងឡើងទៅជួបគ្នានៅវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៅថ្ងៃទី១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ខណៈក្រុមចាញ់ប្រជែងគ្នាដណ្តើមយកចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣។ ជាការប្រកួតដណ្តើមពានមិត្តភាពអន្តរជាតិក៏ពិតមែន តែវាជាការប្រកួតមួយដ៏ល្អសម្រាប់បឹងកេត ដើម្បីពង្រឹងនិងវាសស្ទង់សមត្ថភាពកីឡាករមុនត្រៀមប្រជែងដណ្តើមជើងឯកក្នុងពានរង្វាន់មិត្តហ្វូនខេមបូឌានលីគ និងពានសម្តេច ហ៊ុន សែន ក្នុងរដូវកាលថ្មី។ ការប្រកួតនេះ ក៏ជាឱកាសរបស់បឹងកេត ដើម្បីមើលជើងលេងរបស់កីឡាករថ្មី និងការដឹកនាំរបស់លោក Apisit Im Amphai ដែលទើបតែងតាំងជាគ្រូបង្វឹកជំនួសលោក ហៅ សុជាតិ ដែលដំឡើងជានាយកបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រងនិងអភិវឌ្ឍយុវជនផងដែរ៕	ក្លិបបាល់ទាត់បឹងកេតត្រូវប្រជែងជាមួយក្រុមចំនួន៣មកពីម៉ាឡេស៊ីនិងឥណ្ឌូណេស៊ី ដើម្បីដណ្តើមជើងឯកក្នុងពានរង្វាន់អន្តរជាតិ Edy Rahmayadi Cup 2020 នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ ការប្រកួតប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី១៦-១៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០។ នេះជាការប្រកួតមួយដ៏ល្អសម្រាប់បឹងកេត ដើម្បីពង្រឹងនិងវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពកីឡាករសម្រាប់ត្រៀមមុនបើករដូវកាលថ្មី។
ជាបេក្ខជនដែលត្រូវប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំ២០១៨នេះ កញ្ញា ថោ ហេងលាភ កំពុងរៀនគួរតាមអនឡាញលើមុខវិជ្ជា គណិតវិទ្យា ជីវវិទ្យា គីមីវិទ្យា រូបវិទ្យា និងភាសាខ្មែរ ដោយបានចំណាយប្រាក់សរុប៧០ដុល្លារ ក្នុងមួយខែ។ ចាប់ផ្តើមរៀនគួរអនឡាញតាំងពីដើមខែកក្កដាមក កញ្ញា ថោ ហេងលាភ រំពឹងថា ខ្លួននឹងទទួលបានលទ្ធផលល្អនៅពេលប្រឡង។ អ្នកខេត្តបន្ទាយមានជ័យរូបនេះ មិនអាចមករៀនគួរផ្ទាល់ជាមួយគ្រូនៅភ្នំពេញបាន ដោយសារខ្លួននៅឆ្ងាយ និងពិបាកស្វែងរកកន្លែងស្នាក់។ កញ្ញា ហេងលាភ បញ្ជាក់ប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីៗតាមទូរសព្ទដូច្នេះ៖«ខ្ញុំមិនចង់ធ្វើដំណើរមកភ្នំពេញ ព្រោះគ្មានកន្លែងស្នាក់ អីចឹងហើយខ្ញុំក៏សម្រេចចិត្តរៀនតាមអនឡាញជាមួយគ្រូល្បីៗ និងទទួលបានចំណេះដឹងថ្មីៗ និងគន្លឹះក្នុងការដោះស្រាយលំហាត់ ដូចសិស្សនៅភ្នំពេញដែរ»។ កញ្ញា ហេងលាភ អះអាងថានាង ពេញចិត្តចំពោះការរៀនតាមអនឡាញនេះ ព្រោះរូបគេ និងអ្នករៀនផ្សេងទៀតដែលរៀន អាចទទួលបានមេរៀនដូចគ្នា និងជាមេរៀនដូចអ្នកនៅភ្នំពេញកំពុងរៀនដែរ។ យុវសិស្ស ឈេង សុខលីហេង ជាសិស្សថ្នាក់ទី១២ ម្នាក់ទៀត ដែលបានរៀនគួរបន្ថែមតាំងពីដើមឆ្នាំមកម្ល៉េះ។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ចាប់ពីម៉ោង៣ រសៀល រហូតដល់ម៉ោង ៨យប់ ជាពេលដែល អ្នកខេត្តកំពតរូបនេះ ចំណាយពេលអង្គុយនៅមុខអេក្រង់ទូរស័ព្ទ ដើម្បីរៀនតាមអនឡាញ។ យុវសិស្ស ឈេង សុខលីហេង បញ្ជាក់ថា ការរៀនតាមអនឡាញ ផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់ខ្លួន ហើយរូបគេមិនចាំបាច់ធ្វើដំណើរមករៀនផ្ទាល់នោះទេ។ ឈេង សុខលីហេង បន្ថែមថា៖ «រៀនតាមអនឡាញ នាំឲ្យខ្ញុំអាច រៀនផ្ទាល់ជាមួយលោកគ្រូល្បីៗដែលមានបទពិសោធន៍ច្រើនឆ្នាំ អាចឆ្លងឆ្លើយគ្នា និងអាចសួរពីចម្ងល់ ដែលខ្ញុំមិនទាន់យល់ពីមេរៀនណាមួយបានផងដែរ»។ មិនមែនតែអ្នករស់នៅតាមបណ្តាខេត្តទេ ដែលបានរៀនគួរតាមអនឡាញ លោក ដាង ហុងអាន ដែលជាអ្នកភ្នំពេញ ក៏រៀនតាមអនឡាញដែរ ដោយសារគេយល់ថាវាងាយស្រួល និងចំណេញពេលវេលា។ មិនទៅរៀនផ្ទាល់ជាមួយគ្រូ ដោយសារតែ យុវសិស្សរូបនេះ យល់ថាពេលទៅរៀនម្តងៗពិបាករកកន្លែងអង្គុយ និងពិបាកស្តាប់គ្រូពន្យល់ថែមទៀត។ ការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិឆ្នាំ២០១៨ នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី២០ ខែសីហានេះ ដោយមានបេក្ខជនប្រឡងជាង១១ម៉ឺននាក់ និងមានមណ្ឌលប្រឡង១៩៥។ ការប្រកាសលទ្ធផលប្រឡង ធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា សម្រាប់មណ្ឌលប្រឡងនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្តកណ្តាល និងនៅថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា សម្រាប់មណ្ឌលប្រឡងតាម បណ្តាខេត្ត៕ អត្ថបទទាក់ទង លោកគ្រូ ធូ ភន ៖ សិស្សរៀនតាមអនឡាញ អាចទទួលចំណេះដឹងច្រើន ដូចរៀនជាមួយគ្រូផ្ទាល់ដែរ	ភ្នំពេញ៖ ការប្រឡងបាក់ឌុបឆ្នាំ២០១៨ នឹងចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ២០ ខែសីហានេះ។ សិស្សទី១២ នៅតាមបណ្តារាជធានី-ខេត្ត តែងតែសម្រុកមករៀនគួរបន្ថែម នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ដោយឡែកសិស្សខ្លះ សម្រេចចិត្តរៀនគួរតាមអនឡាញវិញ ដើម្បីត្រៀមប្រឡង ដោយសារពួកគេយល់ថា វាងាយស្រួល និងចំណេញពេល។
លោក ហ៊ុន ម៉ានី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ នៅថ្ងៃទី២៣ កក្កដា បានចុះទៅពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារ និងជាសាក្សី នៃកំណែសន្លឹកកិច្ចការបេក្ខជន ដែលបានប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀននៅបឋមសិក្សា សម័យប្រឡង ១៤-១៥-២០ និង២១ កក្កដា។ ក្នុងដំណើរការកែសន្លឹកនេះ គរុនិស្សិតចំនួន ២៤៦នាក់ ជាអ្នកទទួលបន្ទុកកិច្ចការកំណែ។ បើតាមក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ក្នុងដំណើរការកែសន្លឹកកិច្ចការបេក្ខជន មានការតាមដាន ឃ្លាំមើលពីអ្នកសង្កេតការណ៍មកពីសាកលវិទ្យាល័យ និងមហាជន ព្រមទាំងអនុគណៈកម្មការត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃ។ លើសពីនេះ ក៏មានការពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់បន្ថែមលើសន្លឹកកិច្ចការដែលកែរួច ដោយអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយផងដែរ។ អត្ថបទទាក់ទង គរុនិស្សិតជាង២០០នាក់ ជាអ្នកកែសន្លឹកកិច្ចការ បេក្ខជនប្រឡងគ្រូបឋមដំណាក់កាលទី១ ប្រឡងគ្រូអនុវិទ្យាល័យមិនជាប់ យុវជន២រូបបន្តមកប្រឡងគ្រូបឋម ដើម្បីក្ដីស្រមៃ ការប្រឡងគ្រូបឋមដំណាក់កាលទី១ នឹងសម្រាំងយកបេក្ខជនត្រឹម ៤ ០៤១នាក់ សូមបញ្ជាក់ថា ការប្រឡងប្រជែងជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀននៅ «បឋមសិក្សា» រៀបចំជា២ដំណាក់កាល។ ដំណាក់កាលទី១ ក្រសួងនឹងសម្រាំងអ្នកខ្លាំង ចំនួន ៤ ០៤១នាក់ ពីក្នុងចំណោមបេក្ខជនប្រឡងសរុប ចំនួន ៣៨ ១៦៨នាក់។ អ្នកជាប់នៅដំណាក់កាលទី១ នឹងបន្តប្រឡងនៅដំណាក់កាលទី២ ដែលក្រសួងនឹងជ្រើសយកបេក្ខជនតែ១៣៤៧នាក់ប៉ុណ្ណោះ៕	ភ្នំពេញ៖ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ានី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បានឆ្លៀតពេលចុះពិនិត្យដំណើរការកែសន្លឹកកិច្ចការបេក្ខជនប្រឡងគ្រូបឋម ដោយផ្ទាល់ ដើម្បីធ្វើជាសក្ខីភាព។ តាមគម្រោង ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ អាចនឹងប្រកាសលទ្ធផលនៅថ្ងៃទី២៦ ឬ២៧ ខែកក្កដា។
នៅថ្ងៃបើកសិក្ខាសាលានេះ ប្រធានប្រឹក្សាភិបាលសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ លោកស្រី ឌិត នីតា ប្រធានប្រឹក្សាភិបាលសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា លើកឡើងថា គោលបំណងនៃការជួបពិភាក្សាគ្នានេះ ដើម្បីពង្រឹងអភិបាលកិច្ច និងប្រសិទ្ធភាព នៃការគ្រប់គ្រងសាខាគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្តុ, ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព, រកដំណោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម នៃវិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា។ លោកស្រីបញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះ៖ «ឆ្នាំ២០២៤ សិក្ខាសាលា ផ្ដោតលើសមាជិកដែលមកពីសមាគមទាំង២ (សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា និងសមាគមហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា) ដោយពង្រឹងទៅលើប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម ប្រកបដោយក្រមសីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈ លើកម្ពស់កិច្ចការពារអតិថិជន»។ សិក្ខាសាលាថ្នាក់តំបន់សម្រាប់ប្រធានគ្រប់គ្រងសាខា របស់គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ ព្រឹកថ្ងៃទី០៤កក្កដា។ លោកស្រីក៏បង្ហាញពីសុទិដ្ឋិនិយមរបស់ខ្លួនដែរថា សិក្ខាសាលាថ្នាក់តំបន់ដែលមានសាខាគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុចូលរួមនេះ នឹងក្លាយជាវេទិការដ៏សំខាន់ ក្នុងការធានាប្រសិទ្ធិភាព នៃប្រតិបត្តិការប្រកបដោយចីរភាព ការទទួលខុសត្រូវ និងបរិយាបន្ន។ ជាមួយគ្នានេះ លោក តូច ចៅចក សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា មើលឃើញថា ស្ថានភាពពិភពលោកបច្ចុប្បន្ននេះ កំពុងជះឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ និងប្រយោលលើវិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា។ ស្ថានភាពពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន ដែលលោក ចៅចក មើលឃើញពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងបញ្ហាប្រឈមនានា ដូចជាវិបត្តិកូវីដ-១៩, សង្គ្រាមរវាងរុស្សី និងអ៊ុយក្រែន, ការកើនឡើងអតិផរណា, ការកើនឡើងការប្រាក់ជាសកល, ភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយក្នុងតំបន់ និងភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មអាម៉េរិក-ចិនជាដើម។ លោកស្រី ឌិត នីតា ប្រធានប្រឹក្សាភិបាលសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា។ បញ្ហាខាងលើទាំងនេះ ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសវិស័យធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា។ លោកបញ្ជាក់បន្ថែមដូច្នេះ៖ «កត្តាប្រឈមទាំងអស់នេះ បានជះឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ និងប្រយោលមកលើវិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជាផងដែរ។ តួយ៉ាងការកើនឡើងនូវឥណទានមិនដំណើរការ និងបញ្ហាមួយចំនួនទៀត...ការវាយប្រហារ និងការរិះគន់»។ ក្នុងសន្ទរកថា លោក ចៅចក បានបន្ថែមថា វិស័យនេះ កំពុងរងការវាយប្រហារ និងការរិះគន់ជាបន្តបន្ទាប់ ពីសំណាក់ស្ថាប័នសារព័ត៌មានបរទេស និងអង្គការក្នុង និងក្រៅស្រុកមួយចំនួន លើការផ្ដល់ប្រាក់កម្ចីដោយបង្ខំលើអតិថិជន, ការវាយតម្លៃលទ្ធភាពអាចខ្ចីឥណទានបាន នៅមានកម្រិត, ការប្រមូលប្រាក់កម្ចី មានការសម្លុតនិង គំរាមកំហែង , ការធ្វើឱ្យបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិកូនបំណុល និងការខ្វះចន្លោះយន្តការដោះស្រាយពាក្យបណ្ដឹងអ្នកប្រើប្រាស់ជាដើម។ លោក តូច ចៅចក សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា។ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាខាងលើនេះ សមាគមធនាគារនៅកម្ពុជា បានដាក់ឱ្យអនុវត្តនូវក្រម និងសកម្មភាពមួយចំនួន ដូចជាក្រមប្រតិបត្តិសម្រាប់វិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ, ស្តង់ដាកិច្ចសន្យាឥណទាន និងការចែងស្តង់ដាកិច្ចសន្យាឥណទាន, ការពង្រឹងកិច្ចការពារអតិថិជន និងដាក់ដំណើរការយន្តការបណ្ដឹងតវ៉ារវាងអតិថិជន និងគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ។ បន្ថែមលើនេះ ការដាក់ចេញនូវកម្មវិធីវិញ្ញាបនបត្រ នៃការផ្ដល់ឥណទានប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ, សិក្ខាសាលាសម្រាប់ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រតិបត្តិ និងក្រុមប្រឹក្សាភិបាល ឬភាគទុនិក, ការផ្សាព្វផ្សាយបញ្ចីឈ្មោះគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុស្របច្បាប់, ការផ្សព្វផ្សាយការអប់រំទំនាក់ទំនងនឹងចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុគ្រប់ទម្រង់ និងគម្រោងការពង្រឹងសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុក្នុងសហគមន៍។ លោក អែម កំណាន់ អគ្គនាយករងត្រួតពិនិត្យ នៃធនាគារជាតិ នៃកម្ពុជា។ ស្របពេលដែលវិស័យនេះ ជួបប្រទះបញ្ហា លោក អែម កំណាន់ អគ្គនាយករងត្រួតពិនិត្យ នៃធនាគារជាតិកម្ពុជា ក៏កត់សម្គាល់ពីការរីកចម្រើនលើវិស័យធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ នៅកម្ពុជាផងដែរ។ វិស័យមួយនេះ បានរក្សាស្ថេរភាព និងនិរន្តរភាព ក្នុងការផ្ដល់សេវាហរិញ្ញវត្ថុ។ លោកបន្ថែមទៀតថា៖«(វិស័យធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ) ចូលរួមកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងជួយជំរុញដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ តាមរយៈការផ្ដល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុផ្លូវការ ដល់ប្រជាជន»។ សិក្ខាសាលាថ្នាក់តំបន់សម្រាប់ប្រធានគ្រប់គ្រងសាខា របស់គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ ព្រឹកថ្ងៃទី០៤កក្កដា ឆ្នាំ២០២៤។ ស្របនឹងការរីកចម្រើន និងចូលរួមកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រនេះ លោក អែម កំណាន់ មើលឃើញថា វិស័យមួយនេះ ក៏ត្រូវដើរស្រពនឹងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលផងដែរ ដើម្បីជំរុញការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងសង្គមពេញពិភពលោក និងជំរុញសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច និងធុរកិច្ចសកល។ គួរជម្រាបថា គិតត្រឹមដំណាច់ត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ វិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុបានផ្ដល់ឥណទានសរុបទំហំទឹកប្រាក់ចំនួន ៥,១៦ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក ទៅកាន់ពលរដ្ឋចំនួន ១,៥៥លាននាក់ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ លោកស្រី ឌិត នីតា ប្រធានប្រឹក្សាភិបាលសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា៕	សៀមរាប៖ ថ្នាក់ដឹកនាំធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ បានជួបគ្នានៅក្រុងសៀមរាប ដើម្បីជជែកគ្នាពីបច្ចុប្បន្នភាពវិស័យមួយនេះ នៅក្នុងសិក្ខាសាលាថ្នាក់តំបន់ ស្ដីពី «អភិបាលកិច្ចរបស់គឹ្រះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ ក្នុងការធានាប្រសិទ្ធិភាព នៃប្រតិបត្តិការប្រកបដោយចីរភាព ការទទួលខុសត្រូវ និងបរិយាបន្ន» នៅព្រឹកថ្ងៃទី៤ កក្កដា។
សៀមរាប៖ រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប អនុញ្ញាតឱ្យបើកដំណើរការសាលារៀនឡើងវិញ នៅទូទាំងខេត្ត ចាប់ពីថ្ងៃទី១ វិច្ឆិកា តទៅ សម្រាប់គ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈ និងឯកជន គ្រប់កម្រិត។ យោងតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប ចេញផ្សាយនៅរសៀលថ្ងៃទី២៨ វិច្ឆិកា នេះ សម្រេចអនុញ្ញាតឱ្យបើកដំណើរឡើងវិញនូវគ្រឹះស្ថានចំណេះទូទៅសាធារណៈ និងឯកជន គ្រប់កម្រិត ក្នុងភូមិសាស្រ្ដខេត្តសៀមរាប ចាប់ពីថ្ងៃទី១ វិច្ឆិកា តទៅ។ រដ្ឋបាលខេត្តបញ្ជាក់ថា នេះជាជំហានបន្ទាប់ ក្រោយពីរៀបចំជំហានទី១ ចាប់ពីពាក់កណ្ដាលខែ តុលា មក ដែលមានគ្រឹះស្ថានសិក្សាចំនួន ១៧៣។ ការសម្រេចនេះ មានការសាទរជាខ្លាំងពីសាលាឯកជន។ នាយកសាលាហ្គោគ្លូប៊ល លោក ឡុក ឡងឌី បានបង្ហាញអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយជាខ្លាំងចំពោះដំណឹងនៃការបើកសាលារៀនឡើងវិញនៅពេលនេះ។ លោកបន្ថែមថា៖« យើងគិតរឿង៣ធំៗ ទី១ វិស័យអប់រំបានដំណើរការដោយផ្ទាល់ឡើងវិញ ទី២ បុគ្គលិក និងគ្រូបង្រៀន ព្រោះយើងផ្អាករៀនក្នុងថ្នាក់ តែនៅបន្តរៀនតាមអនឡាញវាមិនដូចថ្នាក់ផ្ទាល់ទេ ទាំងជីវភាព និងអារម្មណ៍ផ្លូវចិត្តរបស់ពួកគាត់ ទី៣ សិស្សានុសិស្ស ជិត២ឆ្នាំមកនេះ គាត់មានអារម្មណ៍ស្រ្ដេសដែរ បែកគ្រូ បែកមិត្តភក្ដិ»។ លោក ឡុក ឡងឌី បញ្ជាក់ថា កន្លងមកសាលារៀនរបស់លោកបានអនុវត្តតាមគោលការណ៍ស្ដង់ដារដែលក្រសួងបានកំណត់រួចមកហើយ ដែលជាទូទៅក្នុងបន្ទប់រៀនមានសិស្សត្រឹម២០ប៉ុណ្ណោះ ហើយបន្ទប់និងសាលាក៏មានទីធ្លាធំទូលាយផងដែរ។ ប្រធានមន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡា ខេត្ត លោក លី ប៊ុនណា ក៏បានសាទរចំពោះសេចក្ដីជូនដំណឹងពីការបើកថ្នាក់រៀនឡើងវិញនៅពេលនេះដែរ។ លោកមានប្រសាសន៍ថា៖« ខ្ញុំយល់ថា នេះជាការសម្រេចមួយដ៏ត្រឹមត្រូវ ព្រោះយើងរាល់គ្នាសុទ្ធតែដឹងពីផលប៉ះពាល់នៃការបិទសាលារៀន បើបន្តបិទទៀតនឹងធ្វើឱ្យកាន់តែប៉ះផលដល់វិស័យការកសាងធនធានមនុស្សក្នុងខេត្ត នេះជានិន្នាការរួមមួយដែលក្រសួងបានចេញសេចក្ដីណែនាំជំរុញឱ្យពង្រីកបន្ថែមក្នុងការបើកសាលារៀនឡើងវិញគ្រប់កម្រិត»។ សូមបញ្ជាក់ថា សាលារៀនកម្រិតមតេយ្យ បឋមសិក្សា និងមធ្យមសិក្សាទូទាំងខេត្តសរុប ៦៥៩សាលា ដែលរួមមាន កម្រិតមេតេយ្យ ២២ បមឋ ៥១៤ និងកម្រិតមធ្យម១២៣។ ខេត្តសៀមរាប បានចាប់ផ្តើមដំណើរការបើកសាលារៀននៅក្រោយគេបន្ដិច ដែលអំឡុងពេលកញ្ញា ខេត្តនេះមានការដាក់ជាតំបន់ក្រហម និងលឿងទុំ ក្នុងក្រុង-ស្រុកខ្លះ ខណៈជំងឺកូវីដ១៩ ផ្ទុះខ្លាំងគួរឱ្យកត់សម្គាល់៕	ដោយ៖ អ៊ីសា រ៉ហានី
រស់នៅឲ្យមានភាពសកម្មខាងផ្នែករាងកាយ និងផ្លូវចិត្ត ចូលរួមក្នុងការងារសង្គមជាញឹកញាប់ ធ្វើអ្វីមួយឲ្យមានរបៀបរៀបរយ គេងឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ញ៉ាំអាហារផ្តល់សុខភាព គ្រប់គ្រងឲ្យបានចំពោះជំងឺរ៉ាំរ៉ៃដែលមានក្នុងខ្លួន។ បើសិនជាភាពភ្លេចភ្លាំងប៉ះពាល់ទៅលើសមត្ថភាពក្នុងការបំពេញសកម្មភាពបប្រចាំថ្ងៃរបស់អញនក ឬអ្នកសម្គាល់ឃើញថា វាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ចូរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីរកដំណោះស្រាយ៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ការភ្លេចភ្លាំងគឺជារឿងដែលកើតមានជាញឹកញាប់ ប៉ុន្តែមិនគួរណាមិនយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះវាឡើយ។ បើសិនជាអ្នកពិបាកក្នុងការចងចាំរឿងជាច្រើន យកល្អគួរតែធ្វើទៅតាមវិធីងាយៗខាងក្រោមនេះដើម្បីសម្រួចដល់ការចងចាំរបស់អ្នកឡើងវិញ៖
នាកិច្ចប្រជុំមួយកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០កន្លង លោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានលើកឡើងថា ការរាតត្បាតជំងឺ COVID-19 ធ្វើឲ្យកម្ពុជា ជួបការប៉ះពាលជាខ្លាំងដល់វិស័យទេសចរណ៍ និងបានធ្វើឲ្យអាជីវកម្មធំៗនៅក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ជាង ៣ ០០០ អាជីវកម្ម បានបិទទ្វារ ហើយមួយចំនួនទៀតក៏ផ្អាកអាជីវកម្ម។ ប្រការនេះធ្វើឲ្យបាត់បង់ការងារក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ជាង ៥០ ០០០នាក់ ដោយសារមិនមានភ្ញៀវអន្តរជាតិចូលមកទស្សនាកម្ពុជា។ ដើម្បីជំរុញកំណើនភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិឱ្យចូលមកកម្សាន្តនៅប្រទេសកម្ពុជាឡើងវិញ ក្រសួងទេសចរណ៍បានរៀបចំសេចក្ដីព្រៀងគោលការណ៍ណែនាំស្ដីពី ការធ្វើដំណើរដោយកន្លែង (Travel Bubble or One way Closed-loop Charted Plane)។ បើតាមក្រសួងទេសចរណ៍ សេចក្ដីព្រៀងគោលការណ៍ណែនាំស្ដីពីការធ្វើដំណើរដោយកន្លែង ឬ ហៅថា Travel Bubble នេះគឺជាកញ្ចប់ទេសចរណ៍ទទួលភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ ដែលមានការគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវពីបណ្ដាតំបន់ ឬ ប្រទេសដែលមានសុវត្ថិភាពពីកូវីដ-១៩។ លោក ថោង ខុន បានបញ្ជាក់ទៀតថា ទន្ទឹមនឹងការជំរុញឱ្យមានការបើកការធ្វើដំណើរដោយកន្លែង ដើម្បីឲ្យទទួលភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិមកលេងកម្សាន្តនៅប្រទេសកម្ពុជា លោកសុំបណ្ដាក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍នានា សណ្ឋាគារ ផ្ទះសំណាក់ និងអាជីវកម្មផ្សេងៗ ខិតខំរក្សាអនាម័យឲ្យបានល្អប្រសើរ ដើម្បីផ្ដល់ទំនុកចិត្តខ្ពស់ដល់ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ។ សម្រាប់ការទទួលភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិតាមបែប Travel Bubble នេះ គឺកម្ពុជាមានក្តីរំពឹងទទួលភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិតែលើប្រភេទភ្ញៀវទេសចរចូលនិវត្តន៍ និងភ្ញៀវអ្នកមានអ្នកមានជាដើម ជា ពិសេសភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិនៅតាមតំបន់មានសុវត្ថិភាពនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងអាស៊ានបូក៣។ ទាំងនេះជាគោលដៅសិក្សាជាបឋម និងត្រូវធ្វើជាដំណាក់កាលៗ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់ការទទួលភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិដោយកន្លែង Travel Bubble នេះ លោក ថោង ខុន អះអាងថា ត្រូវមានការឯកភាពគាំទ្រពីក្រសួងសុខាភិបាល និងការអនុញ្ញាតពីរាជរដ្ឋាភិបាល ជាមុនសិន។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០នេះ ចំនួនអ្នកវិជ្ជមានកូវីដ-១៩សរុប នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានចំនួន២៣៩នាក់ ក្នុងនោះអ្នកជាសះស្បើយមានចំនួន១៦៤នាក់ និងអ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាលមានចំនួន៧៥នាក់៕	វិស័យទេសចរណ៍ ជាពិសេសអាជីវកម្ម និងកម្លាំងការងារក្នុងវិស័យមួយនេះ រងប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដោយសារការរាតត្បាតកូវីដ-១៩នៅលើពិភពលោក ក៏ដូចជានៅកម្ពុជា។ មិនមានភ្ញៀវអន្តរជាតិដើរកម្សាន្តឡើយ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ ដែលបង្ហាញពីតួលេខអាជីវកម្មទេសចរណ៍ដែលបានបិទទ្វារ និងការបាត់បង់ការងាររបស់អ្នកបម្រើលើវិស័យនេះ។
បើមិនមានការប្រែប្រួលនោះទេ ចាប់ពីខែមីនាតទៅ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី នឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តគោលនយោបាយពង្រឹងជំនាញតាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាលដល់ប្រជាពលរដ្ឋប្រមាណ២លាននាក់ ដែលនឹងត្រូវចាយថវិការដ្ឋប្រមាណ ៧១៩,៥៧ លានដុល្លារ។ នេះគឺជាការអះអាងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុ លោកស្រី Sri Mulyani Indrawati នៅថ្ងៃ២៧ កុម្ភៈ កន្លងទៅ។ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Jakarta Post លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ថា នេះ គឺជាគោលនយោបាយមួយរបស់លោកប្រធានាធិបតី Joko Widodo ដើម្បីធានាឲ្យបាននូវអាត្រាខ្ពស់នៃភាពមានការងារធ្វើរបស់ប្រជាជន ក៏ដូចជាដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពប្រជាជនឲ្យស្របនឹងការផ្លាស់ប្តូរឥតឈប់ឈរនៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិកម្មដោយម៉ាស៊ីន។ តាមលោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រី នេះ គឺជាផ្នែកមួយដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងផលប៉ះពាល់ពីវីរុស COVID-19 ដែលកំពុងតែធ្វើឲ្យចរន្តការងារ ជាពិសេសលើការងាររបស់កម្មករមួយចំនួនត្រូវជួបបញ្ហា។ ពោលគឺ ឥណ្ឌូណេស៊ី កែប្រែឱកាសនៃវិបត្តិនេះ ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពកម្លាំងពលកម្មឲ្យកាន់តែរឹងមាំ ។ ក្រៅពីការជួយស្រោចស្រង់លើសមត្ថភាព និងជំនាញរបស់ប្រជាជន លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុរូបនេះ បានឲ្យដឹងផងដែរថា រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏បានត្រៀមថវិកាដើម្បីឧបត្ថម្ភបំពេញបន្ថែមដល់ភ្នាក់ងារអាកាសចរណ៍ និងទេសចរណ៍ ដើម្បីទាក់ទាញដល់អ្នកទស្សនាបរទេសតាមរយៈការបញ្ចុះតម្លៃលើសេវាកម្មដែលភ្នាក់ងារទាំងនេះ ផ្តល់ជូន។ គួរជម្រាបថា វីរុស COVID-19 ដែលអង្គភាពសុខភាពពិភពលោក ចាត់ទុកថាជាវិបត្តិមួយដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់ពិភពលោក បានធ្វើឲ្យបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនរបស់ពិភពលោកជាពិសេសចិន តែម្តងត្រូវផ្អាក និងបញ្ឈប់ចរន្តការងារមួយរយៈ។ អត្រាអ្នកអត់ការងារធ្វើ ក៏ចាប់ផ្តើមងើបឡើង ដោយសារតែក្រុមហ៊ុន និងរោងចក្រ ត្រូវផ្អាក ឬបិទដំណើរការ៕	រដ្ឋាភិបាលក្រុងហ្សាការតា ត្រៀមបញ្ចេញថវិការដ្ឋមួយភាគ ដើម្បីបង្កើតកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលជំនាញ និងវិជ្ជាជីវៈខ្លីៗ សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ។ គោលនយោបាយនេះ គឺជាចំណាត់ការមួយដើម្បីទប់ស្កាត់អត្រាអ្នកការងារធ្វើ ស្របពេលដែលតំបន់ ក៏ដូចជាពិភពលោក កំពុងតែជួបវិបត្តិការងារដោយសារតែការរាតត្បាតនៃវីរុស COVID-19។
មានករណីជាច្រើន ដែលលើកឡើងក្នុងបណ្តាញសង្គមទាក់ទងនឹងការផ្ទេរប្រាក់ដោយភាន់ច្រឡំតាមទូរស័ព្ទ ហើយអ្នក ដែលទទួលប្រាក់នោះប្រកែកមិនផ្ទេរត្រឡប់មកវិញ ឬ ជួនកាលបានដកប្រាក់ដែលផ្ទេរដោយភាន់ច្រឡំនោះយកទៅបាត់ ដោយមិនឆ្លើយតបនឹងម្ចាស់ប្រាក់ ទោះបីម្ចាស់ប្រាក់ ព្យាយាមយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏អ្នកទទួលប្រាក់នោះ នៅតែលាក់អត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួន។ ករណីខាងលើនេះ អាចខុសពីករណីលួច ឬ ករណីរំលោភលើទំនុកចិត្ត។ ក្នុងករណីលួច ម្ចាស់ប្រាក់មិនមានបំណងឲ្យប្រាក់ទៅអ្នកលួចទេ តែអ្នកលួចបានដកហូតប្រាក់ម្ចាស់ប្រាក់ដោយអំពើទុច្ចរិតផ្សេងៗ ក្នុងចេតនាយកប្រាក់នោះមកធ្វើជារបស់ខ្លួន។ រីឯនៅក្នុងករណីរំលោភលើទំនុកចិត្តវិញ ម្ចាស់ប្រាក់បានទុកដាក់ប្រាក់ជាមួយបុគ្គលម្នាក់ទៀត ដូចជាឲ្យថែទាំ តែបុគ្គលម្នាក់ទៀតនោះ បែរជាបង្វែរប្រាក់នោះទៅប្រើប្រាស់ក្នុងផ្លូវផ្សេង ដោយមិនប្រគល់ប្រាក់នោះឲ្យម្ចាស់វិញ។ «ថ្វីបើការទទួលយកប្រាក់ ដែលគេផ្ញើឲ្យច្រឡំ មានលក្ខណៈខុសពីអំពើលួច តែក៏អាចចាត់ចូលជាអំពើលួចដែរ អាស្រ័យលើកាលៈទេសៈនៅជុំវិញការកិបទុកប្រាក់ដែលទទួលនោះ»។ សព្វថ្ងៃនេះ ប្រតិបត្តិការផ្ទេរប្រាក់ ជារឿយៗត្រូវបានធ្វើតាមប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូនិច ជាពិសេស ការផ្ទេរតាមទូរស័ព្ទ។ ទោះបីនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្ទេរតាមទូរស័ព្ទ មានការសួរឲ្យអ្នកផ្ទេរបញ្ជាក់ពីចំនួនទឹកប្រាក់ដែលត្រូវផ្ទេរនិងលេខគណនីនៃអ្នកទទួល និងមានបង្ហាញពីឈ្មោះម្ចាស់គណនីនៃអ្នកទទួលក្តី មានពេលខ្លះ ដោយការធ្វេសប្រហែស ឬ មិនយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់នឹងសំណួររបស់ប្រព័ន្ទផ្ទេរតាមទូរស័ព្ទ ឬ ដោយហេតុផលនៃការមិនប៉ិនប្រសប់ក្នុងការប្រើ អ្នកផ្ទេរបែរជាចុចច្រឡំលេខគណនី រួចចុចផ្ទេរតែម្តង។ ក្រោយមកទើបដឹងថាខ្លួនផ្ទេរខុសមនុស្សដែលត្រូវទទួលប្រាក់។ ចំណែកអ្នកដែលទទួល ពេលបានឃើញប្រាក់ចូលក្នុងគណនីរបស់ខ្លួន ក៏ហាក់ដូចជាអរ ដោយនៅស្ងៀមៗ បានប្រាក់មកទទេៗ។ មានពេលខ្លះ ដោយខ្លាចអ្នកផ្ទេរទាមទារឲ្យបង្វិលប្រាក់ឲ្យម្ចាស់វិញ អ្នកទទួលនោះ ក៏ស្រវាស្រទេញ ទៅបើកប្រាក់នោះពីធនាគារ ហើយលាក់ខ្លួនមិនឆ្លើយតបនឹងការអំពាវនាវរបស់ម្ចាស់ប្រាក់ឲ្យប្រគល់ប្រាក់ឲ្យគេវិញ។ អំពើទទួលប្រាក់ដោយគ្មានមូលហេតុ (មានន័យយថានៅស្ងៀមៗស្រាប់តែបាន) ដូចជាបុគ្គលអ្នកទទួលមិនបានផ្តល់សេវា ឬ មិនបានប្រគល់ទំនិញឲ្យអ្នកផ្ទេរប្រាក់សោះ ឬ ប្រាក់ដែលផ្ទេរនោះមិនមែនជាអំណោយមកឲ្យខ្លួន អំពើនេះ បើតាមច្បាប់ គេហៅថា សេចក្តីចម្រើនដោយឥតហេតុ។ អ្នកដែលទទួលប្រាក់ដែលគេផ្ទេរមកដោយច្រឡំ គឺជាអ្នកដែលទទួលសេចក្តីចម្រើនដោយឥតហេតុ។ បុគ្គលដែលទទួលនោះ មានកាតព្វកិច្ចត្រូវប្រគល់ឲ្យម្ចាស់ប្រាក់វិញ។ មាត្រា៧៣៦ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី ចែងថា ទោះបីជាគ្មានមូលហេតុលើផ្លូវច្បាប់ក៏ដោយ បុគ្គលដែលបានទទួលផលប្រយោជន៍ដោយសារទ្រព្យសម្បត្តិ ឬ ពលកម្មរបស់អ្នកដទៃ ហើយធ្វើឲ្យកើតមានការបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ ដោយសារការទទួលនោះ មានករណីយកិច្ចត្រូវសងផលប្រយោជន៍នោះ ត្រឹមកម្រិតដែលផលប្រយោជន៍នោះមាន។... ដូចបានឃើញក្នុងមាត្រា៧៣៦ ខាងលើ អ្នកទទួលប្រាក់ជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដទៃ ដែលគេគ្មានបំណងឲ្យមកខ្លួន ដែលការទទួលប្រាក់នេះ ធ្វើឲ្យអ្នកផ្ទេរដោយច្រឡំបាត់បង់ផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន អ្នកទទួលត្រូវសងត្រឡប់ទៅឲ្យម្ចាស់ប្រាក់វិញ តែក្នុងចំនួនដែលគេច្រឡំផ្ទេរមក គឺមិនគិតពីការប្រាក់ទេ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត មាត្រា៧៣៧ នៃក្រមរដ្ឋប្បវេណី បញ្ជាក់ថា អ្នកទទួលប្រាក់ដែលដឹងថាខ្លួនគ្មានមូលហេតុផ្លូវច្បាប់ដើម្បីទទួលប្រាក់នោះ ហើយនៅតែកិបទុកប្រាក់នោះ អ្នកទទួលនោះ មានករណីយកិច្ច សងប្រាក់ទៅម្ចាស់វិញទាំងដើមទាំងការ។ ឧទាហរណ៍៖ លោក ចិត្រា ទទួលប្រាក់ដែលគេផ្ទេរដោយច្រឡំចំនួន១ពាន់ដុល្លារ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២១។ គាត់ដឹងថា គាត់គ្មានមូលហេតុណាមួយដើម្បីទទួលប្រាក់នោះទេ (ដូចជា អ្នកផ្ទេរមិនបានជំពាក់ប្រាក់ខ្លួន ជាដើម)។ ម្ចាស់ប្រាក់រកគាត់ឃើញថា ជាអ្នកទទួល នៅថ្ងៃ៣០ កញ្ញានោះដែរ ហើយទាមទារឲ្យលោកចិត្រា ប្រគល់ប្រាក់មកឲ្យគាត់វិញ តែលោក ចិត្រា ប្រកែកមិនព្រមប្រគល់ឲ្យ។ លុះដល់ថ្ងៃ៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ ទើបគាត់ព្រមសងម្ចាស់ប្រាក់វិញ ដូច្នេះ លោក ចិត្រា ត្រូវសងប្រាក់១ពាន់ដុល្លារផង និងចុងការគិតពីថ្ងៃ៣០ ខែកញ្ញា មកទល់ថ្ងៃ៣១ ខែធ្នូ។ មាត្រា៧៣៧នេះ ចែងថា បុគ្គលដែលបានទទួលផលប្រយោជន៍ ដូចបានកំណត់នៅក្នុងមាត្រា៧៣៦ (លក្ខខណ្ឌ និង អានុភាពនៃសេចក្តីចម្រើនដោយឥតហេតុ) ខាងលើ ក្នុងករណីដែលបានដឹងថាគ្មានមូលហេតុលើផ្លូវច្បាប់... បុគ្គលដែលបានទទួលផលប្រយោជន៍ មានករណីយកិច្ចត្រូវសងផលប្រយោជន៍ដែលមាននៅពេលបានដឹង និង ការប្រាក់ គិតចាប់ពីពេលដែលបានដឹង រហូតដល់ពេលសង។ ចុះក្នុងករណីដែលអ្នកទទួលដឹងថា ខ្លួនគ្មានមូលផ្លូវច្បាប់ត្រូវទទួលប្រាក់ដែលផ្ទេរច្រឡំ ហើយប្រកែកមិនព្រមសងវិញ តើអ្នកផ្ទេរមានដំណោះស្រាយផ្លូវច្បាប់យ៉ាងណាដើម្បីទទួលបានប្រាក់មកវិញ ហើយអ្នកទទួលប្រាក់នោះ ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់យ៉ាងណាដែរ? អ្នកផ្ទេរអាចប្តឹងជាបណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណីដើម្បីទាមទារប្រាក់ដែលផ្ទេរច្រឡំមកវិញ។ តែបើអ្នកទទួលមានគំនិតទុច្ចរិតចង់កេងយកប្រាក់នោះ ដោយដឹងថាខ្លួនគ្មានមូលហេតុលើផ្លូវច្បាប់ក្នុងការទទួលប្រាក់នោះ អ្នកទទួលនោះអាចមានការទទួលខុសត្រូវផ្នែកព្រហ្មទណ្ឌមួយជាន់ទៀត បន្ថែមលើសំណងជាប្រាក់។ «បើអ្នកទទួលប្រាក់ដឹងថា ប្រាក់នោះជាប្រាក់របស់គេ ហើយប្រើល្បិចទុច្ចរិតដើម្បីយកមកធ្វើជារបស់ខ្លួន អ្នកទទួលនោះ អាចទទួលរងការចោទប្រកាន់ពីបទលួច»។ មាត្រា៣៥៣ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ចែងថា អំពើលួច គឺជាអំពើដកហូតដោយទុច្ចរិតនូវទ្រព្យសម្បត្តិ ឬ វត្ថុផ្សេងទៀតរបស់អ្នកដទៃ តាមគ្រប់មធ្យោបាយក្នុងគោលបំណងយកមកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន។ មាត្រា៣៥៦ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ កំណត់ថា អំពើលួច ត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី៦ខែ ទៅ៣ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ពី១លានរៀល ទៅ៦លានរៀល។ សរុបមក អ្នកទទួលប្រាក់ដែលគេផ្ទេរមកដោយច្រឡំ ត្រូវតែផ្ទេរត្រឡប់ឲ្យទៅម្ចាស់ដើមវិញ ទោះបីម្ចាស់ប្រាក់ដឹងថា គេបានច្រឡំ ឬ មិនទាន់ដឹងថាច្រឡំក៏ដោយ ដើម្បីចៀសវាងការទទួលខុសត្រូវតាមផ្លូវច្បាប់ជាយថាហេតុ៕	តើអ្នកទទួលបានប្រាក់ ដែលគេ ផ្ញើឲ្យច្រឡំ មានសិទ្ធិយកប្រាក់នោះ ទៅធ្វើជារបស់ខ្លួនដែរ ឬទេ? បើច្បាប់ មិនចែងឲ្យយកប្រាក់ ដែលគេផ្ញើឲ្យច្រឡំនោះ ទៅធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ តែអ្នកទទួល បែរជាយកទៅធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ ដោយមិនព្រមប្រគល់ឲ្យម្ចាស់ដើមវិញ តើនឹងមានទោសយ៉ាងណា? លោកមេធាវី កុយ គន្ធី ផ្តល់ចម្លើយលម្អិត ដោយភ្ជាប់ជាមួយឧទាហរណ៍ផងដែរ អំពីចម្ងល់នេះ។
សូមអញ្ជើញទស្សនាបទសម្ភាសរវាងកញ្ញា អ៊ុត រស្មី អ្នកសារព័ត៌មាន ThmeyThmey ជាមួយកលោក ជា ថុង ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Vana Adventure Travel ដូចតទៅ៖ អត្ថបទទាក់ទង ដំណើរកម្សាន្តផ្សងព្រេងតាមព្រៃភ្នំលំបាកខ្លាំង, ហេតុអ្វីនៅតែមានអ្នកចង់ទៅ? (ភាគ២) ដំណើរកម្សាន្តផ្សងព្រេងតាមព្រៃភ្នំ បង្រៀនមនុស្សឲ្យចេះសម្របខ្លួននឹងជីវភាពថ្មី (ភាគ១)	ភ្នំពេញ៖ ភ្ញៀវទេសចរដែលមិនធ្លាប់ដើរកម្សាន្តផ្សងព្រេងបែបឡើងភ្នំ ពួកគាត់យល់ថា ការទទួលទានភេសជ្ជៈនិងអាហារប៉ូវកម្លាំង អាចជួយឲ្យពួកគេឡើងភ្នំដោយមិនសូវនឿយហត់ និងឆាប់ដល់គោលដៅ។ ការយល់ឃើញបែបនេះ គឺពុំត្រឹមត្រូវឡើយសម្រាប់អ្នកដែលមានបទពិសោធធ្វើដំណើរឡើងភ្នំច្រើនដង។ លោក ជា ថុង ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន Vana Adventure Travel បានឲ្យដឹងថា ប្រភេទភេសជ្ជៈប៉ូវកម្លាំង និងអាហារដែលសម្បូរជាតិខ្លាញ់, អាហារហឹរ និងអាហារឆៅ ជាប្រភេទអាហារដែលត្រូវតមនៅពេលធ្វើដំណើរផ្សងព្រេងដើរព្រៃភ្នំ។ លោក ថុង បញ្ជាក់ថា ប្រភេទភេសជ្ជៈនិងអាហារទាំងនោះ ធ្វើឲ្យអ្នកដំណើរបាត់បង់ជាតិទឹក ក្តៅខ្លួន និងអាចកើតជំងឺផ្សេងៗទៀតផង។ ផ្ទុយទៅវិញ លោក ជា ថុង ផ្តល់យោបល់តាមបទពិសោធដែលលោកបាននាំភ្ញៀវដើរផ្សងព្រេងតាមព្រៃភ្នំ ដូច្នេះថា ប្រភេទអាហារដែលល្អសម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរពេលកំពុងដើរព្រៃ មានដូចជា ទឹក ផ្លែចេក និងប្រភេទគ្រាប់ធញ្ញជាតិជាដើម៕
ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្ដេចសង្ឃដាឡៃ ឡាម៉ាទៅកាន់បុតស្វាណាត្រូវបានលុបចោលដោយសារបញ្ហាសុខភាពផ្ទាល់ខ្លួននិងមិនអាចធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយបាន។ ប៉ុន្តែគេកត់សម្គាល់ថា ការលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្ដេចសង្ឃរូបនេះធ្វើឲ្យចិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង។ សេចក្តីថ្លែងការការិយាល័យសម្តេច ដាឡៃ ឡាម៉ា បានផ្សាយដូច្នេះថា៖«វេជ្ជបណ្ឌិតបានប្រាប់ថា សម្ដេចសង្ឃ ដាឡៃ ឡាម៉ា ដែលមានព្រះជន្ម ៨២ វស្សាគួរចៀសវាងការធ្វើដំណើរឆ្ងាយក្នុងរយៈពេលពីរបីសប្ដាហ៍ខាងមុខ ពុំនោះទេលោកនឹងប្រឈមមុខជាមួយភាពនឿយហត់ជាងពេលធម្មតា»។ ប្រភពដដែលបានផ្សាយទៀតថា ទោះបីជាសម្ដេចសង្ឃរូបនេះទន្ទឹងរង់ចាំដំណើរទស្សនកិច្ចទៅបុតស្វាណាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកត្រូវតែទទួលស្គាល់ថា ស្ថានភាពសុខភាពរបស់លោកមិនអាចធ្វើដំណើរឆ្ងាយបាន ហើយគួរតែសម្រាកឲ្យបានច្រើនជាង។ ដោយឡែក រដ្ឋាភិបាលចិនសប្បាយចិត្តខ្លាំងពេលដែលសម្តេច ដាឡៃ ឡាម៉ា លុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ព្រោះចិនមិនពេញចិត្តឡើយពេលបុតស្វាណាព្រមទទួលដំណើរទស្សនកិច្ចមេដឹកនាំទីបេនេះ។ លើសពីនេះទៅទៀត កាលពីខែកក្កដា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានព្រមានថា បុតស្វាណាគួរតែសម្រេចឲ្យបានត្រឹមត្រូវក្នុងការអញ្ជើញសម្តេច ដាឡៃ ឡាម៉ា មកទស្សនកិច្ចប្រទេសខ្លួន។ មេដឹកនាំសាសនាទីបេ តែងត្រូវចិនចាត់ទុកជាអ្នកផ្ដាច់ខ្លួនដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតដែលញុះញង់ប្រជាជន និងបង្កើតចលនាទាមទារឯករាជ្យឲ្យតំបន់ទីបេ។ ដូចនេះហើយ ចិនតែងតែថ្កោលទោសរដ្ឋាភិបាលប្រទេសផ្សេងៗដែលស្វាគមន៍សម្តេចសង្ឃអង្គនេះ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី ទាក់ទិនការអញ្ជើញមេដឹកនាំសាសនាទីបេ បុតស្វាណាបានឆ្លើយតបចិនវិញថា ចិនត្រូវគោរពគោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងអន្តរជាតិប្រទេសដទៃ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត បុតស្វាណាថា ខ្លួនមានអធិបតេយ្យពេញលេញ។ ដូច្នេះហើយខ្លួនមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការសម្រេចទទួលមេដឹកនាំណាម្នាក់ចូលប្រទេសខ្លួនក៏បាន។ សូមជម្រាបដែរថា កាលពីថ្ងៃអង្គារទី ២៥ខែកក្កដា បុតស្វាណាបានបញ្ជាក់ថាខ្លួននឹងទទួលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់សម្ដេចសង្ឃ ដាឡៃ ឡាម៉ាក្នុងនាមជាមេដឹកនាំបរទេស ទោះជាមានការជំទាស់ពីចិនក៏ដោយ៕	សម្ដេចសង្ឃទីបេ ដាឡៃ ឡាម៉ា បានសម្រេចលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសបុតស្វាណាហើយ។ ការិយាល័យសម្ដេចសង្ឃអះអាងថា សម្តេចនឹងមានបញ្ហាសុខភាពជាពិសេសប្រឈមបញ្ហាអស់កម្លាំងខ្លាំងជាងធម្មតាពេលដែលលោកធ្វើដំណើរឆ្ងាយនោះ។
ហ្វីលីពីន នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា បានចោទនាវាល្បាតចិនបង្កសកម្មភាពគ្រោះថ្នាក់ និងអាចបង្កឱ្យមានរបួសលើកម្លាំងរបស់ខ្លួននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ កន្លងមក អាម៉៉េរិកហៅទង្វើចិនជាការសម្លុតប្រទេសដែលតូចជាងខ្លួន។ ក្រោយហេតុការណ៍នេះ អាម៉េរិក បានប្តេជ្ញាជាថ្មីក្នុងការគាំទ្រហ្វីលីពីន ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏សំខាន់មួយរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក។ «យើងនៅតែមានក្តីបារម្ភចំពោះសកម្មភាពបន្តរបស់ចិនក្នុងការសម្លុត និងគំរាមនាវាហ្វីលីពីន ស្របពេលពួកគេនៅតែល្បាតទៀងទាត់នៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខហ្វីលីពីន»។ លោក Daniel J. Kritenbrink ឧបការីរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាម៉េរិកទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ីខាងកើត និងប៉ាស៊ីហ្វិក បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះនៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានតាមប្រព័ន្ធទូរសព្ទក្នុងថ្ងៃទី២ ឧសភា ដោយបន្តថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន នៅតែបន្តគាំទ្រហ្វីលីពីន នៅចំពោះមុខការគំរាមនោះ។ នេះមិនមែនជាលើកទីមួយឡើយដែលអាម៉េរិកបានប្រកាសយ៉ាងច្បាស់ៗ ក្នុងការគាំទ្រសមាជិកអាស៊ានដែលមានជម្លោះជាមួយចិន ប្រឆាំងសកម្មភាពយោធាចិនក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ មន្រ្តីអាម៉េរិករូបនេះ បានចាត់ទុកសកម្មភាពយោធារបស់ចិននៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង ជារឿងមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។ បន្ថែមពីនេះ លោក Kritenbrink បានអំពាវនាវជាថ្មីចំពោះសន្តិភាព និងស្ថិរភាពលើច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ផង។ ក្នុងជំនួបនៅសេតវិមានជាមួយសមភាគីអាម៉េរិក លោក ចូ បៃឌិន លោក លោក Ferdinand Marcos Jr. ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បានអះអាងថា ហ្វីលីពីន គឺរងផលប៉ះពាល់ពីបញ្ហាភូមិសាស្រ្តនយោបាយក្នុងតំបន់ ដែលជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងម៉ានីល ចាំបាច់ ត្រូវតែស្វែងរកការពង្រឹងដៃគូសន្ធិសញ្ញាតែមួយគត់ក្នុងពិភពលោកជាមួយអាម៉េរិក ស្របពេលមានការកើនឡើងភាពតានតឹងនៅក្នុងតំបន់ ជាពិសេសជុំវិញសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក៕	អាម៉េរិក បន្តគាំទ្រជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តហ្វីលីពីននៅចំពោះមុខការគំរាមសម្លុតពីសំណាក់នាវាល្បាតចិន នៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ឧបការីរដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាម៉េរិកទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ីខាងកើត និងប៉ាស៊ីហ្វិក លោក Daniel J. Kritenbrink បានបញ្ជាក់បែបនេះ នៅថ្ងៃទី២ ខែឧសភា។
ដូចការរំពឹងទុកមែន រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកដោយផ្នែកត្រូវផ្អាកដំណើរការបណ្តោះអាសន្ន ដោយសារសភាមិនអាចអនុម័តខ្ទង់ចំណាយសម្រាប់ទ្រទ្រង់ប្រតិបត្តិការស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលបាននៅយប់ថ្ងៃសុក្រ។ ការបិទរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្ននេះប្រៀបដូចជាស្វាគមន៍បុណ្យណូអែលដូច្នេះដែរ ប៉ុន្តែ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP ផ្សាយថា គេមិនអាចប៉ាន់ស្មានបានជាមុនឡើយថា ការបិទដំណើរការនេះនឹងមានរយៈពេលយូរប៉ុណ្ណា។ ប៉ុន្តែទោះជាត្រូវបិទរយៈពេលខ្លីឬវែងក្តី គេមើលឃើញថា វាជះឥទ្ធិពលអាក្រក់បំផុតមួយក្នុងរដូវបុណ្យណូអែលព្រោះបុគ្គលិករាប់សែននាក់ដែលបម្រើការងារក្នុងរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធនឹងត្រូវបង្ខំឲ្យធ្វើការងារដោយមិនទទួលបានកម្រៃ ឬក៏ត្រូវបង្ខំឲ្យសម្រាកពីការងារពេលនេះសិនដែរ។ ចំណែកប្រតិបត្តិការជំនួញនានានៅអាមេរិកក៏រងផលប៉ះពាល់ដូចគ្នា។ ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកបាន វាយតម្លៃពីផលប៉ះពាល់នៃការបិទរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នដែរ។ ការបិទរដ្ឋាភិបាលនេះនឹងប៉ះពាល់ដល់ក្រសួងចំនួនប្រាំបួនក្នុងចំណោមក្រសួង ១៥ និងទីភ្នាក់ងារសំខាន់ៗចំនួនច្រើនជាងដប់ដែលត្រូវផ្អាកដំណើរការ។ បុគ្គលិកបម្រើការងារទាំងអស់ប្រហែល ប្រាំបីសែននាក់នឹងមិនទទួលបានប្រាក់កម្រៃ ក្នុងនោះមាន ៤២ ម៉ឺននាក់ត្រូវបន្តធ្វើការងារដោយគ្មានប្រាក់កម្រៃ ខណៈ៣៨ ម៉ឺននាក់ផ្សេងទៀតត្រូវផ្អាកការងារតែម្តង។ តាមពិតទៅ ការសម្រេចចិត្តបិទរដ្ឋាភិបាលដោយផ្នែកជាបណ្តោះអាសន្នសិននេះកើតឡើងដោយសារសមាជិកសភា និងប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ មិនអាចរកចំណុចរួមគ្នាឃើញក្នុងសំណុំរឿងជញ្ជាំម៉ិកស៊ិក។ លោក ត្រាំ នៅតែចចេសទាមទារលុយ ប្រាំពាន់លានដុល្លារដើម្បីសង់ជញ្ជាំងព្រំដែន ខណៈដែលសមាជិកសភាបក្សប្រជាធិបតេយ្យជំទាស់ដាច់ណាត់នឹងសំណើររបស់លោក ត្រាំ ហើយកន្លងមកគេមានឆន្ទៈផ្តល់ថវិកាត្រឹម ១,៦ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះសម្រាប់ពង្រឹងសន្តិសុខព្រំដែន។ ការទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នារវាងសមាជិកសភា និងប្រធានាធិបតីនេះហើយទើបបានជាគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងផ្តល់ហិរញ្ញសម្រាប់រក្សាដំណើរស្ថាប័នជាច្រើនក្នុងរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធបែបនេះ។ ខណៈដែលគ្មានការកំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់នៃការឈានទៅបើកដំណើរការឡើងវិញរបស់រដ្ឋាភិបាល មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សេតវិមានជាច្រើននាក់គេស្វះស្វែងជួបចរចាជាមួយបណ្តាមេដឹកនាំសភាមកពីបក្សពីរដែរ។ កញ្ចប់លុយ ១,៦លានដុល្លារដើម្បីពង្រឹងសន្តិសុខព្រំដែនស្ថិតក្នុងរបៀបវារៈនៃការចរចាដែរ។ អនុប្រធានាធិបតី ម៉ៃ ផេន និងកូនប្រសារនិងជាទីប្រឹក្សាលោក ត្រាំ លោក Jared Kushner ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមមន្ត្រីទាំងនោះដែរ។ ការចរចាគ្នានេះត្រូវបន្តដល់ថ្ងៃ សៅរ៍ទី ២២ ខែធ្នូនេះទៀតដើម្បីធានាថា ការទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នានេះអាចបញ្ចប់ ហើយមានការឯកភាពគ្នាលើថវិកាត្រូវចំណាយ ដែលអាចជួយបញ្ចប់ការបិទរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នបាន។ តាមបច្ចេកទេស នៅព្រឹទ្ធសភាដើម្បីអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថវិកានេះ គេត្រូវការសំឡេងគាំទ្រ ៦០ ។ បច្ចុប្បន្នបក្សសាធារណរដ្ឋក្តោបក្តាប់អាសនៈភាគច្រើន៥១ក្នុងព្រឹទ្ធសភា ប៉ុន្តែគេនៅត្រូវការសំឡេងគាំទ្រប្រាំបួនទៀតពីសមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យដែរដើម្បីបង្គ្រប់៦០សំឡេង។ វាជារឿងលំបាកបំផុត បើត្រាំនៅតែចរចាទារលុយសង់ជញ្ជាំង។ គេវាយតម្លៃហើយថា សម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀង និងបញ្ចប់ការបិទរដ្ឋាភិបាលអាចទៅរួច ដរាបណាលោក ត្រាំ ព្រមឈប់ទារលុយ ប្រាំពាន់លានដុល្លារសម្រាប់សង់ជញ្ជាំងទៀត។ សូមបញ្ជាក់ថា ការសាងសង់ជញ្ជាំងជាគោលដៅរបស់លោក ត្រាំ តាំងពីពេលឃោសនាបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៦មកម្ល៉េះ។ លោកអះអាងថា ទំហំថវិកា ប្រាំពាន់លានដុល្លារទើបល្មមច្រើនល្មមសម្រាប់សាងសង់ជញ្ជាំងធំ និងរឹងមាំនៅតាមព្រំដែនម៉ិកស៊ិកបានដោយមានសុវត្ថិភាព។ កាលពីដើមខែធ្នូ លោកបានគំរាមជាមុនរួចទៅហើយថា បើសិនជាសមាជិកបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅមិនព្រមឯកភាពផ្តល់ថវិកាសម្រាប់សាងសង់ជញ្ជាំងព្រំដែនតាមលោកទាមទារទេ លោកមិនរារែកនឹងបិទរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក បិទចោលបណ្តោះអាសន្នឡើយ៕	រដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធអាមេរិកចុងក្រោយត្រូវបិទដោយផ្នែកនៅថ្ងៃសុក្រទី ២១ ខែធ្នូ បន្ទាប់ពីសភាតំណាងសម្រេចព្យួរកិច្ចប្រជុំសិនដោយគ្មានការអនុម័តថវិកាសម្រាប់ចំណាយលើប្រតិបត្តិការរបស់ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលឡើយ។ បញ្ហានេះអាចកើតឡើងទៅបាន ដោយសារសមាជិកសភាបក្សប្រជាធិបតេយ្យនៅបន្តខ្វែងគំនិតជាមួយប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ រឿងទារលុយថ្លៃសាងសង់ជញ្ជាំងព្រំដែនម៉ិកស៊ិក។
លោក ឈុំ សុជាតិ បានបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពបំពេញការងាររបស់កងទ័ពមួកខៀវកម្ពុជា ជាង៧០០នាក់នោះ នៅប្រក្រតីធម្មតា ដោយមិនទាន់មានដំណឹងអវិជ្ជមានអ្វីលើពួកគេ ទាក់ទងនឹងការឆ្លងCOVID-19 នៅឡើយទេ។ «ចំពោះបញ្ហាកូវីដ ទាក់ទងនឹងកម្លាំងនៅក្រៅប្រទេស គឺអត់ទាន់មានដំណឹងអ្វីទេ »។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឈុំ សុជាតិ ដែលបានបន្ថែមថា វាជាព័ត៌មានល្អសម្រាប់កងទ័ពកម្ពុជា។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិរូបនេះ កងកម្លាំងកម្ពុជា កំពុងបម្រើការងារនៅក្នុងប្រទេសចំនួន៨ ក្នុងនោះរួមមាន ស៊ូដង់ ស៊ូដង់ខាងត្បូង លីបង់ ស៊ីប ស៊ីរី ឆាដ ម៉ាលី និងសាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល។ ចំពោះគម្រោងបញ្ជូនកងទ័ពមួកខៀវទៅក្រៅប្រទេស នាពេលខាងមុខនេះវិញ មិនទាន់មានការលុបចោលនោះទេ ពោលគឺរង់ចាំមើលសភាពការណ៍នៃការរាតត្បាតជំងឺឆ្លងCOVID-19 នេះសិន។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឈុំ សុជាតិ។ កម្ពុជា បានបញ្ជូនកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពក្រោមឆ័ត្រអង្គការសហប្រជាជាតិ ទៅក្រៅប្រទេសជាង៦ពាន់នាក់ហើយ គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៦មក។ បេសកកម្មកងទ័ពមួកខៀវកម្ពុជា ភាគច្រើនគឺបម្រើការងារជាកងវិស្វកម្មបោសសម្អាតយុទ្ធភ័ណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ ការសាងផ្លូវ ,ជួយបោះបង្គោលព្រំដែន និងផ្នែកសុខាភិបាលជាដើម ៕	ភ្នំពេញ៖ កងកម្លាំងរក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិរបស់កម្ពុជា ដែលកំពុងបម្រើការងារនៅក្រៅប្រទេស មិនទាន់មានអ្នកឆ្លងជំងឺCOVID-19 ឡើយ។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ឈុំ សុជាតិ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ នៅក្នុងសន្និសីទកាសែត ស្ដីពីវឌ្ឍនភាព និងទិសដៅបន្ដរបស់ក្រសួង នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា ។
សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុន ទ្រី ផេដ (Tri Petch Group) តំណាងដោយលោក Shuichiro Mori អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន Tri Petch Isuzu Sales Cambodia ដែលជាអ្នកចែកចាយផ្លូវការរបស់រថយន្ត Isuzu Pickups និង SUVs នៅកម្ពុជា បានថ្លែងថា Isuzu មានមោទកភាពយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការផ្តល់ជូននូវបច្ចេកវិទ្យាទំនើបចុងក្រោយបំផុត ជាមួយគុណភាពល្អបំផុត ដែលតែងតែត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងរថយន្ត Isuzu 1.9 Ddi Blue Power ។ រថយន្តនេះ ត្រូវបានគេធ្វើតេស្តគុណភាពប្រព័ន្ធដំណើរការ និងភាពធន់រឹងមាំជាលើកដំបូងនៅលើពិភពលោក ហើយការធ្វើតេស្តចុងក្រោយនេះ បានបង្ហាញពីគុណភាពដ៏ល្អនៃផលិតផលរបស់ Isuzu ។ តាមលោក Shuichiro Mori ការធ្វើតេស្តនេះបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ 2015 ដែលរោងចក្រ Isuzu ជាឧស្សាហកម្មដំបូងបង្អស់ ដែលមានការតេស្តរថយន្តពេញមួយថ្ងៃ មួយយប់។ ម៉ាស៊ីន1.9 Ddi Blue Power បានដំណើរការមិនឈប់ ដោយឆ្លងកាត់ 3 ប្រទេសរួមគ្នា រួមមានប្រទេសថៃ ឡាវ និងទីក្រុងអ៊ូរូមគី មានទីតាំងនៅស៊ីងជៀ ដែលជាតំបន់រដ្ឋបាលពិសេស នៃប្រទេសចិន។ ការធ្វើដំណើរដ៏វែងឆ្ងាយនេះ មានប្រវែង 5,755 គីឡូម៉ែត្រដែលឆ្លងកាត់គ្រប់ស្ថានភាព ប៉ុន្តែ Isuzu បានបំបែកឯតទគ្គកម្មបើកបរចម្ងាយ 6,128 គីឡូម៉ែត្រដែលបានចាប់ផ្តើមពីទីក្រុងប៉េកាំង (មហាកំផែងចិន) Ordos - Xian ក្នុងឆ្នាំ 2017 ។ នេះបើតាមការរៀបរាប់របស់លោក Shuichiro Mori។ លោក Mori បានបន្ថែមថា ការរចនាផ្នែកខាងក្រៅ និងខាងក្នុងបង្ហាញពីភាពប្រណីត និងទាក់ទាញមនុស្សគ្រប់គ្នា ដែលមើលទៅលើ Isuzu 1.9 Ddi Blue Power។ លក្ខណៈពិសេសនៃគ្រឿងបរិក្ខារ និងសម្ភារបរិក្ខារដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួល និងផ្តល់នូវបទពិសោធន៍បើកបរដ៏ល្អឥតខ្ចោះបំផុត។ Isuzu ក៏បានរៀបចំការប្រគំតន្ត្រីដ៏អស្ចារ្យមួយ ដើម្បីអបអរសាទរការសម្ពោធរថយន្តថ្មីនេះ នៅផ្សារទំនើបអ៊ីអនម៉លសែនសុខ ជាន់ទី2 ដែលមានកំពូលតារាចម្រៀងដ៏ពេញនិយម ដូចជាលោក ព្រាប សុវត្ថិ, លោក ហ្សូណូ, អ្នកនាង សុខ ស្រីនាង ,លោក នីកូ ,កញ្ញា ពេជ្រ សូលីកា កុមារា ពេជ្រ ថៃ និង កុមារី សុខ សុជាតា។ ខ្ញុំ លោក Shuichiro Mori អគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន Tri Petch Isuzu Sales Cambodia បញ្ជាក់ដូច្នេះ៖«មានការរំពឹងទុកខ្ពស់ថាអតិថិជនកម្ពុជានឹងផ្តល់នូវការគាំទ្រ យ៉ាងកក់ក្តៅដល់ផលិតផលម៉ាស៊ីន ISUZU 1.9 & 3.0 Ddi Blue Power »។ ម៉ាស៊ីន "Isuzu 1.9 Ddi Blue Power" មានការផ្លាស់ប្តូរម៉ាស៊ីន RZ4E-TC 1,900 cc ដែលមានសមត្ថភាពថាមពលអតិបរមា 150 សេះ ក្នុងល្បឿន 3.600 rpm និងកម្លាំងបង្វិលអតិបរមា 350 Nm នៅ 1800-2600 rpm។ របបគំហើយថ្មី នៃកាដំណើរការម៉ាស៊ីនស្តេដាតមុខងារថ្មី ដែលបង្ហាញពីបច្ចេកទេសសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖ ថាមពលខ្លាំងជាងមុន ជាមួយនឹងការកើនឡើង 10% នៃកម្លាំងសេស និងការកើនឡើង 9% នៅក្នុងកម្រិតបង្វិល បើធៀបទៅនឹង ម៉ាស៊ីន 2,500 cc ។ ការសន្សំកាន់តែច្រើន ដោយសារតែបច្ចេកវិទ្យាបំលែងម៉ាស៊ូតថ្មីបំផុត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានថាមពលបន្ថែម ទោះបីជាមានម៉ាស៊ីនតូចជាងមុន 20 ភាគរយក៏ដោយ។ ទម្ងន់ស្រាលជាងមុន 60 គីឡូក្រាម ជាពិសេសការថែទាំកាន់ងាយស្រួល នាំមកនូវប្រសិទ្ធភាព ការសន្សំសំចៃប្រេងកាន់តែប្រសើរ និងសន្សំការចំណាយ។ ប្រព័ន្ធសម្អាតខ្ពស់ ដោយការបំភាយឧស្ម័នទាបបំផុត។ ដើម្បីអបអរសាទរការមកដល់ ម៉ាស៊ីនរថយន្ត Isuzu 1.9 Ddi Blue Power និងម៉ូដែលថ្មី Isuzu MU-X នៅកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុនផ្តល់ជូនការបញ្ចុះតម្លៃលើកទឹកចិត្ត នឹងត្រូវបានផ្តល់ជូនដូចខាងក្រោម៖ ទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃរហូតដល់ 1,500 ដុលា្លរអាមេរិក សម្រាប់រាល់ការទិញរថយន្តណាមួយ របស់ Isuzu Blue Power ក្នុងកំឡុងថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី ៣០ មិថុនា ឆ្នាំ២០១៩។ កាន់តែពិសេសជាងនេះទៀតនោះ លោកអ្នកនឹងទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃ 500 ដុល្លារបន្ថែមទៀត សម្រាប់រាល់ការទិញរថយន្ត Isuzu Blue Power ម៉ូឌែលណាក៏បាន ក្នុងកំឡុងពេល ណែនាំផលិតផលថ្មី ចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ដល់ថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនាឆ្នាំ ២០១៩។ រាល់អតិថិជនដែលបើកបរសាកល្បង នឹងមានឱកាសសម្រាប់ការចាប់ឆ្នោតផ្សងសំណាង។ Isuzu សូមអញ្ជើញលោកអ្នកដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ មកចុះឈ្មោះបើកបរសាកល្បងដើម្បីទទួលបាននូវបទពិសោធន៍បើកបរ លំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោកដ៏ថ្មីបំផុត របស់រថយន្ត "Isuzu D-MAX Blue Power" និង "Isuzu MU-X" ក៏ដូចជាដើម្បីយល់ដឹង ពីព័ត៌មានផលិតផលរថយន្តថ្មីបន្ថែម និងចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសប្បាយៗដែលក្រុមហ៊ុនបានរៀបចំ។ កាន់តែពិសេសនោះ លោកអ្នកអាចមានឱកាសឈ្នះរង្វាន់ទៀតផង។ ចុះឈ្មោះ តាមរយៈវេបសាយ www.isuzucambodia-tis.com ឬតាមទំព័រហ្វេស៊បុក Isuzu Cambodia និងគណនី YouTube ( Isuzucambodia) ឬសាកសួរផ្ទាល់នៅអគារតាំងបង្ហាញរថយន្ត ISUZU នៅ ក្រុមហ៊ុន ខេ (ខេមបូឌា) ដែលមានទីតាំងនៅភូមិ ក្បាលដំរី មហាវិថីសហព័ន្ធរុស្សី សង្កាត់កាកាប ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។ លេខទូរស័ព្ទ 023 900 798៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	ភ្នំពេញ៖ Isuzu កំពុងឈានមុខគេ តាមរយៈការទទួលបានភាពជោគជ័យដ៏អស្ចារ្យ នៅក្នុងប្រភពថាមពលថ្មីរបស់ខ្លួន។ បច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយបំផុត បានមកដល់ទីផ្សាររថយន្តនៃប្រទេសកម្ពុជាហើយ។ ការបង្ហាញជូននៃម៉ាស៊ីនរថយន្តភីបអាប់ស៊េរីថ្មី "Isuzu D-MAX" ដែលជាម៉ាស៊ីនស្តង់ដារដ៏ល្អបំផុត នៅក្នុងគ្រប់ស្ថានភាពផ្លូវ ជាមួយនឹងសមត្ថភាពដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ការសន្សំសំចៃម៉ាស៊ូតដ៏ល្អបំផុត និងភាពធន់រឹងមាំដែលគ្មានគូប្រៀប ដោយមានមុខងារដ៏ល្អដាច់ដោយឡែកពី Isuzu 3.0 Ddi Blue Power។ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សម្ពោធរថយន្តស៊េរីថ្មីដ៏អស្ចារ្យនេះ ក្រុមហ៊ុន Isuzu ក៏បានបង្ហាញរថយន្ត Isuzu MU-X បែបស្ពរ័ ដ៏គួរឲ្យទាក់ទាញផងដែរ។
ប៉ុន្តែថាតើអ្វីជាកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អ? តាមពិតទៅវាត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាជាតិខ្លាញ់មិនល្អទ្រីគ្លីសេរីដ (triglycerides) ប្រភេទនៃជាតិខ្លាញ់ក្នុងចរន្តឈាម។ កាលណាកម្រិតនៃជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់ វាក៏មិនខុសពីកម្រិតនៃជាតិកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អដែរ គឺបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺបេះដូងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ ទោះជាយ៉ាងណា ជម្រើសនៃការទទួលទានអាហារបានត្រឹមត្រូវជួយកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់មិនល្អក្នុងឈាម។ ថាតើអាហារទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ? ខាងក្រោមវេបសាយសុខភាព Health.com.kh នឹងបង្ហាញឱ្យដឹងពីប្រភេទនៃអាហារដែលអ្នកគួរទទួលទាន ដើម្បីកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាម ៖ ១. បន្លែបៃតង ការរួមបញ្ចូលបន្លែបៃតងក្នុងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃ ជាវិធីដ៏ប្រសើរ និងងាយបំផុត ប្រសិនបើអ្នកចង់កាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់ triglycerides ក្នុងឈាម។ នោះក៏ព្រោះតែបន្លែបៃតងជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃជាតិសសៃដែលជួយកាត់បន្ថយជាតិខ្លាញ់មិនល្អចេញពីរាងកាយ ក៏ដូចជាសសៃឈាម។ លើសពីនេះទៅទៀត បន្លែបៃតងក៏មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុ alpha-lipolic acid ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយកម្រិតនៃជាតិខ្លាញ់ triglyceride ក្នុងចរន្តឈាមបានដល់ទៅ ៦០ ភាគរយឯណោះ។ ក្រៅពីបន្លែបៃតងហើយនោះ សារធាតុ alpha-lipolic acid ក៏មានផ្ទុកនៅក្នុងផ្លែក្រូច ទំពាំងបាយជូរ ប្ល៊ូបឺរី ក្រូចឆ្មារ និងប៉េងប៉ោះផងដែរ។ ២. អាហារសម្បូរជាតិសសៃ ជាតិសសៃជួយគ្រប់គ្រងកម្រិតនៃជាតិខ្លាញ់ triglyceride ក្នុងឈាមដោយកាត់បន្ថយការស្រូបយកជាតិខ្លាញ់និងស្ករក្នុងពោះវៀនតូច។ ហើយប្រភពដ៏ប្រសើរនៃអាហារសម្បូរជាតិសសៃ គឺបន្លែនិងផ្លែឈើ។ ៣. ត្រីសាលម៉ុន ត្រីសាលម៉ុន មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយអាស៊ីតខ្លាញ់ល្អអូមេហ្គា ៣ ជួយកាត់បន្ថយម៉ូលេគុលជាតិខ្លាញ់ triglyceride ដែលលើសចេញពីក្នុងរាងកាយ។ ក្រៅពីត្រីសាលម៉ុន អ្នកក៏អាចទទួលបានជាតិខ្លាញ់ អូមេហ្គា ៣ ពីប្រភេទត្រីសម្បូរខ្លាញ់ផ្សេងទៀតដូចជាត្រីសាឌីន ត្រីធូណា ត្រី mackerel និងត្រី trout។ អាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា ៣ ក៏មានផ្ទុកនៅក្នុងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងប្រេងអូលីវផងដែរ។ ៤. សណ្ដែកសៀង ក្រៅពីជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃជាតិសសៃហើយនោះសណ្ដែកសៀងក៏មានផ្ទុកសម្បូរទៅដោយសារធាតុ isoflavones ដែលផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនចំពោះសុខភាព រួមទាំងជួយកម្ចាត់ជាតិខ្លាញ់មិនល្អក្នុងឈាមផងដែរ។ ៥. គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ជាប្រភពដ៏ប្រសើរនៃជាតិសសៃ និងអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្កា ៣ ដែលជួយកម្ចាត់ជាតិខ្លាញ់ទ្រីគ្លីសេរីដគួរអោយកត់សម្គាល់៕ ត្រួតពិនិត្យដោយ www.health.com.kh	ភាគច្រើននៃពួកយើងប្រហែលជាធ្លាប់បានលឺអំពីជាតិកូឡេស្តេរ៉ូលល្អ និងមិនល្អរួចមកហើយ។ ជាធម្មតាកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សសៃឈាម ដោយធ្វើឱ្យប្រែជាឡើងរឹង និងរួមតូច ខណៈដែលកូឡេស្តេរ៉ូលល្អប្រសើរសម្រាប់សុខភាព ដោយវាជួយកាត់បន្ថយកម្រិតនៃជាតិកូឡេស្តេរ៉ូលមិនល្អក្នុងឈាម។
ជាបន្តសូមអញ្ជើញស្តាប់បទយកការណ៍ដែលរៀបចំដោយ លោក រ៉ឹម ភារី ដូចតទៅ៖ នៅពេលលោកអ្នកធ្វើដំណើរដល់ផ្លូវរថភ្លើងត្រង់ចំណុចភូមិ៣ និងភូមិ២ក្នុងសង្កាត់ស្រះចក ខណ្ឌដូនពេញ ដែលស្ថិតនៅខាងត្បូងបឹងកក់ លោកអ្នកប្រាកដជាឃើញមនុស្សជាច្រើន រត់ប្រសាចលើផ្លូវរថភ្លើង ដើម្បីលក់ និងទិញគ្រឿងញៀន ដូចជាទីផ្សារមួយដូច្នេះដែរ។ អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ក៏ត្រូវបានពួកគេចាត់ទុកជាអតិថិជនដែរ នៅពេលអ្នកកាសែតថ្មីៗជិះម៉ូតូទៅសម្ភាសពលរដ្ឋនៅតំបន់ផ្លូវរថភ្លើងនេះ។ នៅតាមបេតុងអមផ្លូវរថភ្លើង ដែលនៅម្ខាងជាផ្លូវរថភ្លើង និងខាងត្បូងផ្លូវរថភ្លើង សុទ្ធសឹងជាផ្ទះរបស់ពលរដ្ឋ ដែលផ្ទះភាគច្រើនមានដំបូលប្រក់ស័ង្គសី និងក្រាលដោយការចាក់សាប។ ពលរដ្ឋខ្លះកំពុងលក់ដូរ ខ្លះអង្គុយលើម៉ូតូចាំឌុបម៉ូយ ខ្លះទៀតអង្គុយខាងមុខផ្ទះ ស្របពេលមានមនុស្សមួយចំនួន ក៏ស្រែកហៅម៉ូយ ដើម្បីលក់គ្រៀងញៀនទាំងកណ្តាលថ្ងៃដែរ។ ពលរដ្ឋនៅភូមិ៣ក្នុងសង្កាត់ស្រះចក លោក សេង សុផល បានអះអាងថា បច្ចុប្បន្នសកម្មភាពចែកចាយគ្រឿងញៀននៅតែបន្តសកម្មភាពទាំងថ្ងៃទាំងយប់ បើទោះបីកន្លងមក សមត្ថកិច្ចបានចុះមកចាប់ជាបន្តបន្ទាប់ក៏ដោយ។ ក្នុងវ័យ៥០ឆ្នាំ លោក សេង សុផល ដែលរស់នៅតំបន់នេះជាង១០ឆ្នាំមកហើយនោះ បានអះអាងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ «រស់នៅទីនេះមិនសូវល្អប៉ុន្មានទេ វាមានអាពួកលក់គ្រឿងញៀន តែអ្នកលក់ លក់តែគេ យើងនៅធម្មតា យើងនៅក្នុងស្រុកនេះមិនអីទេ អ្នកលក់ច្រើនតែមកពីក្រៅ អ្នកនៅក្នុងស្រុកនេះ អត់មាននរណាលក់ទេ គ្រាន់តែវាចេញចូលៗ ខ្លាចដែរហ្នឹង។ កូនខ្ញុំមកពីរៀនចូលផ្ទះបាត់ហើយ ខ្ញុំមានការបារម្ភដែររឿងសន្តិសុខ ព្រោះមានការកាប់ចាក់គ្នាអ៊ីចឹងទៅ»។ លោក សេង សុផល ក្រៅពីលក់ដូរបន្តិចបន្តួច លោកក៏ឆ្លៀតរត់ម៉ូតូឌុបនៅទីនេះផង តែលោកមិនឌុបអតិថិជនដែលមកទិញគ្រឿងញៀននោះទេ។ លោកបន្ថែមថា៖«គេអ្នកលក់អ្នកដូរ យើងអត់សូវហ៊ានឌុបដែរ។ យើងឌុបតែអ្នកស្គាល់ក្នុងភូមិ ឬអ្នកជិតខាង។ អ្នកទិញ ខ្ញុំអត់ឌុបទេ ព្រោះខ្លាចពេលយើងចេញទៅ ប៉ូលីសចាប់ ដោយទាំងយើងដែរ។ ជួនកាល វាមិនដែលថាអត់នោះទេ យើងឌុបបានមួយអ៊ីចឹងទៅ យើងចេះតែប្រថុយ ពេលដឹងថាវាមានគ្រឿងញៀន យើងលែងហ៊ានហើយ»។ នៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីផ្ទះលោក សេង សុផល ពលរដ្ឋម្នាក់ទៀតបានឆ្លៀតពេលផ្តល់បទសម្ភាសដល់សារព័ត៌មានថ្មីៗទាំងបារម្ភពីសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន។ កញ្ញា ប៊ី ជាឈ្មោះក្រៅរបស់នាង។ ក្នុងវ័យ២៧ឆ្នាំ ប៊ី ដែលកំពុងរៀបចំលក់បាយ កាហ្វេ និងនំចំណីបន្តិចបន្តួច បានអះអាងថា បើទោះបីទីនេះ មានការចែកចាយគ្រឿងច្រើនក៏ដោយ តែបច្ចុប្បន្ន ចំពោះការលួចឆក់ប្លន់នៅភូមិនេះ មិនមាននោះទេ។ ភ្នែកមើលមុខមើលក្រោយ ទំនងខ្លាចអ្នកចែកចាយគ្រឿងញៀននៅតាមផ្លូវរថភ្លើងផង កញ្ញាពន្យល់ដូច្នេះថា៖ «និយាយទៅ អ្នកនៅនេះ វាមិនហ៊ានធ្វើអ្វីអ្នកនៅក្នុងហ្នឹងទេ បើខាងក្រៅខ្ញុំអត់ដឹងទេ។ តែបើប្រជាជននៅក្នុងភូមិនេះ វាអត់ដែលប៉ះពាល់ទេ។ រឿងសន្តិសុខ ដូចមិនអីដែរ គេនៅតែគេ យើងនៅតែយើង»។ តាមពិតទៅ ពលរដ្ឋនៅតំបន់ជាប់ផ្លូវរថភ្លើងនេះ មួយចំនួនបានរស់នៅក្នុងភាពមិនច្បាស់លាស់ ដោយសារ ពួកគេកំពុងរស់នៅផ្ទះ ដែលមិនទាន់មានប្លង់កម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់។ ក្រៅពីបារម្ភការបណ្តេញចេញ ពួកគេក៏ទទួលរងថ្មបាក់មួយចំនួនទៀត ដូចជា បញ្ហាគ្រឿងញៀន និងអសន្តិសុខនៅតំបន់នេះ ដែលបានយាយីដល់ការរស់នៅពួកគេ។ លោកតា លីម ហេង អាយុ៨៥ឆ្នាំ កំពុងរស់នៅក្នុងផ្ទះតូចមួយ ដែលមានដំបូងប្រកស័ង្គសី និងក្រាលក្តារ ដោយក្នុងផ្ទះមានលក់ភេសជ្ជៈ និងនំកូនក្មេងតិចតួច។ រស់នៅជាមួយភរិយា និងចៅស្រីម្នាក់ លោក លី ហេង បានអះអាងថា អ្នករស់នៅជាប់ផ្លូវរថភ្លើងនេះ មានបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន ដូចជា បញ្ហាគ្រោះថ្នាក់បណ្តាលមកពីរថភ្លើង ការចែកចាយគ្រឿងញៀនទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ និងសន្តិសុខសុវត្ថិភាព។ លោកតាបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ « បញ្ហាសន្តិសុខវិញ ខ្ញុំមានការបារម្ភ ព្រោះមនុស្សខូច តែងតែរត់មកបោះគ្រឿងញៀនចូលផ្ទះយើង ជួនកាលលោតលើដំបូងផ្ទះយើង ផ្លោះយករួចខ្លួន វាចេះតែបារម្ភហើយកូន យើងរស់នៅក្នុងតំបន់នេះ។ បើតាមគ្រួសារអ៊ំគ្មានទេគ្រឿងញៀននោះ មានតែការសិក្សារៀនសូត្រ»។ មានរាងស្គមស្កាំ ស្បែកជ្រាវជ្រួញ លោកតា លីម ហេង ប្រាថ្នារស់នៅក្នុងភាពស្ងប់ស្ងាត់ តែមិនបានដូចបំណងឡើយ ដ្បិតគ្រួសារលោកតាកំពុងរស់នៅក្នុងតំបន់មានសកម្មភាពចែកចាយគ្រឿងញៀន។ ខណៈលោកយាយកំពុងអង្គុយលើក្តារធ្វើម្ហូប លោកតាឯនេះវិញ បានរៀបរាប់ទាំងទឹកមុខស្រពោនថា៖ «អ៊ំសុំថា ពេលដេកឡើង ឲ្យមានស្ងាត់ខ្លះ។ អ៊ំចាស់ៗហើយ ចង់តែបានស្ងាត់ បើកធម៌ស្តាប់រាល់យប់រាល់ព្រឹក ចង់បានតែស្ងាត់ ប៉ុន្តែពេលគេលក់គ្រឿងញៀនហ្នឹងទៅ ម៉ូតូផ្អើលលិចផ្អើលកើត ឈូលិចឈូកើត។ សុំឲ្យក្មួយអ្នកកាសែតសូមជួយផងទៅ ហើយខាងសមត្ថកិច្ចខាងគ្រឿងញៀនហ្នឹង សូមជួយផងទៅ»។ នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ដែលជាទីក្រុងសម្បូរដោយផ្ទះថ្មធំៗ មានភ្លើងពណ៌ល្អឆើតឆាយ មានអគារខ្ពស់ៗជាច្រើន ទំនងជាឋានសួគ៌សម្រាប់ពលរដ្ឋទូទៅ ប៉ុន្តែការរស់នៅតំបន់រថភ្លើងនៅចំកណ្តាលក្រុងភ្នំពេញនេះវិញ បែរជាក្លាយជាតំបន់ចែកចាយគ្រឿងយ៉ាងអនាធិបតេយ្យ ដែលធ្វើពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងតំបន់នេះ មានភាពភ័យខ្លាចគ្រប់ពេលវេលាទៅវិញ។ ត្រង់ចំណុចនេះលោក មាស វិរិទ្ធ អគ្គលេខាធិការអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន បានថ្លែងថា មូលហេតុដែលមានការចែកចាយសកម្មនៅក្នុងតំបន់ផ្លូវរថភ្លើង គឺបណ្តាលមកកន្លែងហ្នឹង មានភូមិសាស្ត្រស្មុគស្មាញ ហើយធ្វើឱ្យសមត្ថកិច្ចពិបាកបង្ក្រាប។ «មកកន្លែងហ្នឹង វាស្មុគស្មាញ ដូច្នេះ សមត្ថកិច្ចពិបាកចូលទៅដល់។ សមត្ថកិច្ចចូលទៅ វាបែកៗ អ្នកដែលទិញគ្រឿងញៀនចូលទៅវាស្រួល។ គេមានវិធីច្រើនក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហា ប៉ុន្តែ ការដោះស្រាយបញ្ហា មានពេលខ្លះទៅ ក៏ឆកល្វែង ទើបមានអ្នកឆ្លៀតឱកាសធ្វើអ្វីផ្តេសផ្តាស។ សួរទៅមូលដ្ឋានច្បាស់ជាង។ ចំណុចសំខាន់ ខ្ញុំដឹងថា ពិបាកគ្រប់គ្រងដោយសមត្ថកិច្ច ដូចជា តំបន់ត្រពាំងឈូក ទាល់តែរុះចេញអស់ទៅ បានលែងមានបញ្ហា។ កន្លែងហ្នឹង ត្រូវធ្វើយ៉ាងម៉េច វាពិបាក ព្រោះពលរដ្ឋរស់នៅ គ្រាន់តែរដ្ឋអំណាចគ្រប់គ្រងគាត់ ក៏មិនបានផង។ ដូច្នេះ ទាល់តែរកវិធីផ្សេងទៀត ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឲ្យងាយស្រួលទាំងការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋ ងាយស្រួលដល់រដ្ឋអំណាចគ្រប់គ្រង និងងាយស្រួលដល់សមត្ថកិច្ចត្រួតពិនិត្យ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក មាស វីរិទ្ធ។ បើតាម លោក មាស វិរិទ្ធ តាមការអនុវត្តន៍យុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងបទល្មើសគ្រឿងញៀនកន្លងមក ទីតាំងដែលមានការចែកចាយ និងជក់គ្រឿងញៀនច្រើននៅរាជធានីភ្នំពេញ ភាគច្រើនជាកន្លែងមានភូមិសាស្ត្រស្មុគស្មាញ ដែលធ្វើឲ្យសមត្ថកិច្ចពិបាកទៅដល់។ ដោយសារមើលឃើញបញ្ហានេះលោក វីរិទ្ធ ស្នើឱ្យពលរដ្ឋចូលរួមសហការជាមួយសមត្ថកិច្ច ដូចជា រាយការណ៍ជូនសមត្ថកិច្ច ឬថតសកម្មភាពបទល្មើសបញ្ជូនទៅសមត្ថកិច្ច ឬអាជ្ញាធរ ដើម្បីដោះស្រាយនិងទប់ស្កាត់បញ្ហាគ្រឿងញៀននេះ ។ លោកបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «មូលហេតុស្រួលតើ ឲ្យតែពលរដ្ឋនៅម្តុំហ្នឹង មានការសហការជាមួយសមត្ថកិច្ច អ្នកណាជួញដូរគ្រឿងញៀន អ្នកណាប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន មានសេចក្តីក្លាហានរាយការណ៍ទៅសមត្ថកិច្ច និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ ហើយប្រព័ន្ធទទួលព័ត៌មានមានច្រើនតើ ដូចជា វេបសាយអាជ្ញាធរជាតិប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀន គ្រាន់តែថតមក ឈ្មោះអីៗ ឲ្យតែគេប្រព្រឹត្តបទល្មើស កុំឲ្យតែថតគេមិនប្រព្រឹត្តបទល្មើស»។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាគ្រឿងញៀននេះ ពិតណាស់វាជាប្រធានបទមួយ ដែលប្រជាពលរដ្ឋតែងតែព្រួយបារម្ភ ដូចគ្នានឹងបញ្ហាផ្សេងៗដែរ ដូចជា បញ្ហាសំរាម បញ្ហាកកស្ទះចរាចរណ៍ជាដើម។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ម៉េត មាសភក្តី ដែលបានបន្ថែមថា សាលារាជធានីនៅតែបន្តខិតខំប្រឹងប្រែងបង្ក្រាប និងលុបបំបាត់គ្រឿងញៀន ស្របតាមយន្តការដែលមានស្រាប់។ អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញរូបនេះ បានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ក្នុងនាមរដ្ឋបាលសាលារាជធានីភ្នំពេញ ដែលយើងជាសេនាធិការស្ថិតក្រោមការដឹកនាំក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលយើងមានគណៈកម្មការសម្រាប់លុបបំបាត់គ្រឿងញៀនខុសច្បាប់នេះ ក៏ខិតខំធ្វើការបោសសំអាត បង្ក្រាបទៅតាមយន្តការទាំងយន្តការរបស់គណៈកម្មការរបស់ក្រុង និងការងារអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ បញ្ហាគ្រឿងញៀន មិនងាយស្រួលប៉ុន្មានទេក្នុងការលុបបំបាត់ទាំងស្រុងក្នុងរយៈពេលខ្លីនោះ។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ ការចូលរួម និងខិតខំបន្តអនុវត្តន៍ផែនការលុបបំបាត់គ្រឿងញៀន»។ របាយការណ៍បូកសរុបការងារស្តីពីបទល្មើសគ្រឿងញៀន នៅឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០១៩ បានបង្ហាញថា សមត្ថកិច្ច បានបង្ក្រាបបទល្មើសគ្រឿងញៀនសរុបជាង៣,៣ពាន់ករណី ឃាត់មនុស្សជាង៧ពាន់នាក់ រឹបអូសគ្រឿងញៀនគ្រប់ប្រភេទជាង៣០០គីឡូក្រាម កញ្ឆាស្រស់ជាង៤,៧ម៉ឺនដើម និងសម្ភារមួយចំនួនទៀត។ ហើយសមត្ថកិច្ចបានចាប់ខ្លួនមេក្លោងជួញដូរគ្រឿងញៀនចំនួន ១២នាក់ និងខ្សែរយៈបណ្ដាញចំនួន ៥២ នាក់៕	ភ្នំពេញ៖ អ្នកភូមិ៣ និងភូមិ២ក្នុងសង្កាត់ស្រះចក ខណ្ឌដូនពេញ ដែលរស់នៅជាប់ផ្លូវរថភ្លើង បានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភចំពោះបញ្ហាអសន្តិសុខក្នុងភូមិ ស្របពេលមានការចែកចាយគ្រឿងញៀននៅតំបន់នេះទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ហាក់ដូចជាផ្សារលក់ទំនិញអ៊ីចឹងដែរ។ សកម្មភាពទិញលក់គ្រឿងញៀននេះ កំពុងតែរំខានដល់ការរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋតំបន់បឹងកក់នេះ។-
ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីនេះ លោក សុខ ពិសិដ្ឋ នាយកប្រតិបត្តិនៃក្រុមហ៊ុន ជីហ្គៀគ្រុប បានមានប្រសាសន៍ក្នុងកម្មវិធីថា៖«កម្មវិធីយុវជនបន្តវេន (Young Leader Programme) គឺជាកម្មវិធីអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពមួយ ដែលបង្កើតដោយក្រុមហ៊ុន ជីហ្គៀគ្រុប (GGear Group) តាំងពីឆ្នាំ២០១៨មកម្ល៉េះ ជាមួយនឹងគោលបំណងជួយកសាង ជំរុញ និងលើកកម្ពស់សមត្ថភាព ភាពអ្នកដឹកនាំ ទៅដល់បុគ្គលិកដែលមានសក្ដានុពល ដែលកំពុងនឹងបម្រើការនៅក្នុងក្រុមហ៊ុន»។ ដោយឡែកលោក ឡែម ចាន់សំរេច នាយកគ្រប់គ្រងនៃ សមាគមអ្នកវិនិយោគកម្ពុជា (CiC) មានប្រសាសន៍ថា៖« កម្មវិធី ពន្លឿនការអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម (BIO Program) គឺជាកម្មវិធីដែលបង្កើតឡើងដោយ សមាគមអ្នកវិនិយោគកម្ពុជា (CiC) ដែលបានចាប់ផ្តើមដំណើរការ តាំងពីឆ្នាំ២០១៨ មកម្ល៉េះ ជាមួយនឹងគោលបំណងជួយពង្រឹង ពង្រីក និងពន្លឿនការអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម របស់សហគ្រិននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈការផ្តល់ជាកម្មវិធីពង្រឹងសមត្ថភាពដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មដល់សហគ្រិន ការធ្វើកោសល្យវិច្ច័យអាជីវកម្ម ការប្រឹក្សាយោបល់អាជីវកម្មពីអ្នកជំនាញ ការបោះជំរុំអាជីវកម្មដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹង និងការចែករំលែកបទពិសោធន៍ ក៏ដូចជាឱកាសក្នុងការចាប់យកទុនវិនិយោគពីវិនិយោគិនឯកជន ស្ថាប័នទាំងក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេសផងដែរ»។ បច្ចុប្បន្ន BIO Program មានសមាជិកជាសហគ្រិន ឬម្ចាស់អាជីវកម្ម ជាង ១៨០នាក់ និងចាប់ផ្តើមចំនួន ២ វគ្គ រួចមកហើយនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងខេត្ដសៀមរាម ដែលវគ្គ ៣ នឹងចាប់ផ្តើមនៅចុងខែ សីហា ឆាប់ៗនេះផងដែរ។ ជាមួយនឹងបទពិសោធន៍រយៈពេល ២ ឆ្នាំ ក្នុងការដំណើរការកម្មវិធីពន្លឿនការ អភិវឌ្ឍអាជីវកម្មដល់សហគ្រិនជាច្រើនរូប BIO Program គឺជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ល្អ និងសក្តិសមបំផុត ក្នុងការជួយពង្រឹងបន្ថែម ទៅលើអត្ថន័យ ខ្លឹមសារ និងសកម្មភាពឲ្យកាន់តែសម្បូរបែប សម្រាប់កម្មវិធីយុវជនបន្តវេន (Young Leader Programme) ដើម្បីឲ្យអ្នកចូលរួម កាន់តែទទួលបានគុណប្រយោជន៍ជាច្រើនទៀតពីកម្មវិធី។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ BIO Program នឹងដើរតួយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការពង្រឹងនូវ គុណភាពនៃកម្មវិធី ក៏ដូចជាការបង្កើតឲ្យការចូលរួមឲ្យបានច្រើនជាងមុន ពីសំណាក់ គ្រូបណ្ដុះបណ្ដាល និងអ្នកប្រឹក្សាយោលបល់ ដែលជាម្ចាស់អាជីវកម្មដែលមានបទពិសោធន៍ជាច្រើនឆ្នាំ ក្នុងការគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំអាជីវកម្ម មកចែករំលែកក្នុងកម្មវិធី។ សម្រាប់ខ្លឹមសារដែលនឹងមាននៅក្នុងកម្មវិធី យុវជនបន្តវេន (Young Leader Programme) ដែលនឹងបង្កើតនេះ នឹងផ្តោតទៅលើផ្នែកធំៗចំនួនបី រួមមាន៖ ការស្វែងយល់ពីទិដ្ឋភាពរួមលើការដឹកនាំអាជីវកម្ម។ ជំនាញចាត់ចែង គ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម។ ជំនាញទន់ (Soft Skill) សម្រាប់អ្នកដឹកនាំអាជីវកម្ម។ ដែលសុទ្ធសឹងតែជាជំនាញដែលយុវជន និងយុវនារីកម្ពុជាត្រូវការ ដើម្បីក្លាយជាអ្នកដឹកនាំអាជីវកម្មដ៏ល្អមួយរូប នាពេលអនាគត។ សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា កម្មវិធីយុវជនបន្តវេន (Young Leader Programme) នឹងប្រព្រឹត្តឡើងនៅ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២០ ខាងមុខនេះ ដោយមានការចូលរួមពីបុគ្គលិកគ្រប់គ្រងជាន់ខ្ពស់ បណ្ដាញចែកចាយ និង អ្នកទិញសិទ្ធិបន្ត ដែលមានសក្តានុពលនៃក្រុមហ៊ុន ជីហ្គៀគ្រុប។ សកម្មភាពសំខាន់ៗ នៅក្នុងកម្មវិធី យុវជនបន្តវេន (Young Leader Programme) មានដូចជា៖ ១). កម្មវិធីពង្រឹងសមត្ថភាពគ្រប់គ្រង និងភាពជាដឹកនាំ រួមមានវគ្គបណ្តុះបណ្តាល និងសិក្ខាសាលា ២). ការប្រឹក្សាយោបល់ពីអ្នកជំនាញ ៣). ការបោះជំរុំ (YLP Boot Camp) និង ៤).វេទិការចែករំលែកផ្សេងៗទៀត។ បើយោងតាមកម្មពិធីចុះហត្ថលេខានេះ ភាគីទាំងពីរសម្តែងនូវជំនឿយ៉ាងមុតមាំ លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ នឹងពិតជាផ្តល់ជាអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការចូលរួមមួយចំណែក ក្នុងការជួយអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពជាអ្នកដឹកនាំ ដល់យុវជននៅប្រទេសកម្ពុជាយើង៕ (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	រាជធានីភ្នំពេញ៖នៅព្រឹកថ្ងៃទី ១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ក្រុមហ៊ុនជីហ្គៀគ្រុប (GGear Group) ដែលជាក្រុមហ៊ុនចែកចាយគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកម៉ាក LG ដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញនៅកម្ពុជា និង សមាគមអ្នកវិនិយោគកម្ពុជា បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា ស្ដីពីការអភិវឌ្ឍបន្ថែមលើកម្មវិធី យុវជនបន្តវេន (Young Leader Program)។ កម្មវិធីយុវជនបន្តវេន (Young Leader Program) គឺជាកម្មវិធីផ្ដួចផ្ដើមបង្កើតឡើងដោយ ក្រុមហ៊ុនជីហ្គៀគ្រុប ក្នុងការរៀបចំ និងការច្របាច់បញ្ចូលគ្នាទៅលើអត្ថន័យ ខ្លឹមសារ និងសកម្មភាពសំខាន់ៗ ពីកម្មវិធីពន្លឿនការអភិវឌ្ឍអាជីវកម្ម (BIO Program) របស់ សមាគមអ្នកវិនិយោគកម្ពុជា។
រាជរដ្ឋាភិបាល នឹងអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈឱ្យកាន់តែដែលអាចចូលរួមកាត់បន្ថយការកកស្ទះ និងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍នៅភ្នំពេញ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ក្នុងនោះ ក្រសួងសាធារណការ និងក្រុមហ៊ុនវិនិយោគធំៗរបស់ប្រទេសចិន ក្នុងការសិក្សាលទ្ធភាពក្នុងការសាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដី (Subway) ឬ ផ្លូវរថភ្លើងលើអាកាស (Momorail) ដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិកកស្ទះចរាចរណ៍នៅភ្នំពេញ។ បើតាមក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន កាលពីថ្ងៃទី២៤មិថុនា ឆ្នាំ២០២២ លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បានពិភាក្សាការងារ ជាមួយតំណាងក្រុមហ៊ុនសាជីវកម្មស្ពានថ្នល់ចិន(CRBC) តំណាងក្រុមហ៊ុនគមនាគមន៍ និងសំណង់ចិន (CCCC) និងមន្ត្រីបច្ចេកទេសមកពីអង្គភាពពាក់ព័ន្ធ អំពីលទ្ធភាពសាងសង់បណ្តាញផ្លូវរថភ្លើង ដែលនឹងតភ្ជាប់ស្ទើរគ្រប់ទីតាំង ជាពិសេស តំបន់ ដែលមានដង់ស៊ីតេប្រជាជន ខ្ពស់ នៃរាជធានីភ្នំពេញ។ រូបគំរូនៃការសាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងក្រោម ឬលើអាកាសនៅភ្នំពេញ។ រូបថត៖ MPWT លោក ស៊ុន ចាន់ថុល បញ្ជាក់ថា អ្នកជំនាញរបស់ក្រុមហ៊ុនចិន បានសិក្សាអំពីផ្លូវរថភ្លើងទាំងពីរប្រភេទនេះដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋាននៃការបៀបធៀបតម្លៃឯកតាចំណាយលើការសាងសង់, រយៈពេលនៃការសាងសាងសង់ តម្លៃប្រតិបត្តិការ និងចំណាយលើការថែទាំ...ជាដើម។ ជាមួយគ្នានេះ លោកបានជំរុញដល់ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះត្រូវសិក្សាឱ្យបានស៊ីជម្រៅលើចំណុចដែលនៅខ្វះចន្លោះ មុននឹងដាក់ជូនរដ្ឋាភិបាលសម្រេចក្នុងការសាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងណាមួយ នៅភ្នំពេញ។ រដ្ឋមន្ត្រីសាធារណការរូបនេះបាននិយាយថា៖ «ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល នឹងពិនិត្យសម្រេចជ្រើសរើសយកប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈណាមួយដែលសមស្រប និងអាចទទួលយកបានសម្រាប់រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានៃការកកស្ទះចរាចរណ៍ និងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដែលកំពុងកើតមាននាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ»៕	កម្ពុជាកំពុងពិចារណាក្នុងការសាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដី ឬលើអាកាស នៅរាជធានីភ្នំពេញដើម្បីសម្រួលដល់ការកកស្ទះ និងកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ចរាណ៍។ បើតាមលោក ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បច្ចុប្បន្នអ្នកជំនាញកំពុងសិក្សាលើជម្រើសណាមួយនៃមធ្យោបាយធ្វើដំណើរទាំងពីរ ដែលសមស្របសម្រាប់ភ្នំពេញ។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា មិនអាចនៅស្ងៀមឡើយ ក្រោយឃើញប្រតិកម្មរបស់ស្ថានទូតអាម៉េរិកប្រចាំកម្ពុជា ជុំវិញការចាប់លោក ថាច់ សេដ្ឋា អនុប្រធានគណបក្សភ្លើងទៀន ក្នុងអត្ថបទសារព័ត៌មានរបស់វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ (RFI) ដែលចុះផ្សាយ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣។ តាមរយៈលិខិតឆ្លើយតបខ្លី ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២១មករា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ប្រាប់ទៅស្ថានទូតអាម៉េរិក យ៉ាងដូច្នេះថា៖«មធ្យោបាយដ៏ល្អបំផុត ក្នុងការធានាឯករាជ្យសម្រាប់ប្រទេសតូចមួយ ដូចជាកម្ពុជា គឺការមិនជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុង ឬការគាំទ្រភាគីម្ខាង ប្រឆាំងភាគីម្ខាងទៀតឡើយ»។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ចែករំលែកលិខិតឆ្លើយតបនេះ ទៅកាន់ក្រុមអ្នកកាសែតតាមបណ្តាញតេឡេក្រាម នៅថ្ងៃ២២មករានេះ។ អត្ថបទរបស់វិទ្យុបារាំង មានចំណងថា «ចាប់ខ្លួនលោក ថាច់ សេដ្ឋា៖ ទូតអាម៉េរិក ជំរុញអាជ្ញាធរឲ្យពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ មុនការបោះឆ្នោតថ្នាក់ជាតិ»។ ឆ្លើយនឹងវិទ្យុបារាំង ដែលចង់ដឹងពីប្រតិកម្ម ជុំវិញការចាប់លោក ថាច់ សេដ្ឋា ស្ថានទូតអាម៉េរិក បានអះអាងថា នឹងជំរុញឲ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជា ពង្រឹងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស ដើម្បីឲ្យការប្រកួតប្រជែងគ្នារវាងគណបក្សកាន់អំណាច និងគណបក្សប្រឆាំង ក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៣ ដំណើរការទៅដោយសេរី និងយុត្តិធម៌។ ក្នុងលិខិតខាងលើដដែល អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លើកឡើងថា លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិទាំងអស់ ត្រូវជាប់ជាមួយកាតព្វកិច្ច ដូចមានចែងក្នុងច្បាប់ជាតិ ហើយការមិនគោរពកាតព្វកិច្ចទាំងនោះ នឹងនាំឲ្យមានផលវិបាកតាមផ្លូវច្បាប់។ សូមរម្លឹកថា លោក ថាច់ សេដ្ឋា ត្រូវចាប់ខ្លួនកាលព្រលប់ថ្ងៃទី១៦មករា ក្រោមការចោទប្រកាន់ថា ចេញសែកស្អុយ។ ក្រុមហ៊ុនមួយ បានដាក់បណ្តឹងប្តឹងលោក និងប្រាប់តុលាការថា លោក ចេញសែកស្អុយនេះតាំងពីឆ្នាំ២០១៩មកម្ល៉េះ។ តុលាការ បំភ្លឺថា មុនឈានដល់ការចាប់ខ្លួន តុលាការ បានកោះហៅលោកដល់ទៅ២ដងរួចមកហើយ ឲ្យចូលទៅបំភ្លឺ តែលោកមិនធ្វើតាម៕	ដោយ៖ ទេពញាណ
ការិយាល័យសាខានេះត្រូវបានបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីការបើកទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ខ្លួននៅរាជធានីភ្នំពេញ នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១២ ការិយាល័យសាខាខេត្តសៀមរាបក្នុងខែធ្នូឆ្នាំ ២០១៤ ការិយាល័យសាខាខេត្តបាត់ដំបងកាលពីខែតុលាឆ្នាំ ២០១៥ និងការិយាល័យសាខាខេត្តកំពង់ចាមកាលពីខែមេសាឆ្នាំ ២០១៦។ ថ្លែងក្នុងពិធីសម្ពោធការិយាល័យសាខាខេត្តបន្ទាយមានជ័យនេះ លោក Robert Elliott អគ្គនាយកប្រតិបត្តិ និងនាយកចាត់ការទូទៅនៃក្រុមហ៊ុន មេនូឡាយហ្វ៍ ខេមបូឌា មានប្រសាសន៍ថា៖ «ក្រុមហ៊ុន មេនូឡាយហ្វ៍ តែងតែទុកអតិថិជនជាអាទិភាព ហើយយើងតែងតែទុកពួកគាត់ជាស្នូលនៃរាល់សកម្មភាពដែលយើងធ្វើ។ នេះមានន័យថាយើងត្រូវខិតទៅកាន់តែជិតកន្លែងដែលអតិថិជនរបស់យើងរស់នៅ និងប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត។» ខេត្តបន្ទាយមានជ័យមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសថៃ និងជាខេត្តមួយដែលមានសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងមមាញញឺកហើយមានប្រជាជនសរុបជាង ៧០ម៉ឺននាក់។ ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងនៅតំបន់ដែលជាប់នឹងខេត្តនេះនឹងអាចធ្វើការប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយទីប្រឹក្សាធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតរបស់យើង និងទទួលយកដំណោះស្រាយដ៏ល្អបំផុតដែលសមស្របទៅនឹងគោលដៅហិរញ្ញវត្ថុរយៈពេលវែងរបស់ពួកគាត់។ ការិយាល័យថ្មីរបស់ក្រុមហ៊ុន មេនូឡាយហ្វ៍ មានទីតាំងស្ថិតនៅកែងផ្លូវជាតិលេខ ៥ និងលេខ ៦ ភូមិ ១ សង្កាត់ព្រះពន្លា ក្រុងសិរីសោភ័ណ ដែលជាបេះដូងនៃខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។ លោក Robert Elliott មានប្រសាសន៍ឱ្យដឹងទៀតថា៖ «បច្ចុប្បន្ន ប្រជាជនកម្ពុជាចំនួន ៦ ម៉ឺននាក់បានផ្តល់ទំនុកចិត្តលើយើង និងអនុញ្ញាតឲ្យយើងការពារអនាគតហិរញ្ញវត្ថុរបស់ពួកគាត់។ ចាប់ពីពេលនេះទៅ ក្រុមគ្រួសារកម្ពុជាដែលរស់នៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យនឹងអាចទទួលបាននូវដំណោះស្រាយហិរញ្ញវត្ថុលំដាប់ពិភពលោករបស់យើងទាំងអស់ដែលរួមមានការការពារប្រាក់ចំណូល ការសន្សំ ការរៀបចំកញ្ចប់ថវិកាសម្រាប់អនាគតការសិក្សាបុត្រធីតា ការសន្សំសម្រាប់ការចូលនិវត្តន៍ និងគម្រោងការពារសម្រាប់និយោជិតជាដើម។» លោក Elliott បានបន្ថែមថា៖ «ការពង្រីកការិយាល័យសាខានេះបង្ហាញឲ្យឃើញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរយៈពេលវែងរបស់យើងលើការវិនិយោគនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីផ្ដល់នូវសេវាកម្មកាន់តែប្រសើរជូនដល់ប្រជាជនកម្ពុជា។» អំពីក្រុមហ៊ុន មេនូឡាយហ្វ៍ (ខេមបូឌា) ភីអិលស៊ី ក្រុមហ៊ុន មេនូឡាយហ្វ៍ ខេមបូឌា បានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃទី ២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១២ និងជាទីផ្សារថ្មីចុងក្រោយរបស់ ក្រុមហ៊ុន មេនូឡាយហ្វ៍ ហ្វាយនែនសល ដែលជាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតឈានមុខគេមួយក្នុងពិភពលោក។ ក្នុងនាមជាក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិតដែលមានភាគហ៊ុនបរទេស ១០០% ដំបូងគេនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុន មេនូឡាយហ្វ៍ ខេមបូឌា បានប្តេជ្ញាចិត្តផ្តល់ជូនអតិថិជននូវផលិតផល និងសេវាកម្មផ្នែកការពារហិរញ្ញវត្ថុដែលជាតម្រូវការចាំបាច់របស់ពួកគាត់។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមចូលទៅកាន់គេហទំព័រ www.manulife.com.kh ឬទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់យើង ManulifeKh។ ( អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម )	កាលពីថ្ងៃទី ២៩ ខែមករា ឆ្នាំ ២០១៨ ក្រុមហ៊ុន មេនូឡាយហ្វ៍ បានសម្ពោធការិយាល័យថ្មីរបស់ខ្លួននៅខេត្តបន្ទាយមានជ័យដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងកំណើននៃតម្រូវការធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត និងការការពារផែនការហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់របស់អតិថិជននៅក្នុងខេត្តពាណិជ្ជកម្មដ៏សកម្មមួយនេះ។ ការិយាល័យសាខានេះ ជាការិយាល័យទីប្រាំរបស់ក្រុមហ៊ុន មេនូឡាយហ្វ៍ ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាចាប់តាំងពីក្រុមហ៊ុននេះមកដល់កម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០១២។ ម្យ៉ាងវិញទៀតនៅក្នុងថ្ងៃបើកដំណើរការសាខាថ្មីនេះ ក្រុមហ៊ុន មេនូឡាយហ្វ៍ក៏បានផ្តល់ជូននូវកង់ចំនួន ៣០ ដល់សិក្សានុសិស្សនៅក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យផងដែរ។
ចាប់ផ្តើមការប្រកួតបង្គោលក្រហម ឈឿង ល្វៃ ដើរចូលលូកពីរដៃ ឆ្វេង-ស្តាំទៅលើបង្គោលខៀវ សាមី បាឆាមេក តែក៏ត្រូវសងបកមកវិញធ្ងន់ៗ។ សាមី ព្យាយាមទាត់ជើងក្រោមទៅលើ ល្វៃ ជាច្រើនលើកបណ្តាលឱ្យកីឡាករកម្ពុជាព្យាយាមដកថយទប់ជំហរ និងបានតបតទៅវិញភ្លាមៗផងដែរ។ ការព្យាយាមដើរចូលរបស់បង្គោលខៀវដើម្បីផ្តាច់ តែត្រូវបានបង្គោលក្រហមធាត់ច្រត់ចេញ។ ការប្រកួតរវាងបង្គោលក្រហម ឈឿង ល្វៃ និងបង្គោលខៀវ សាមី បេនឆាមេក។ រូបពី TVK យ៉ាងណាការសម្រុកចូលរបស់កីឡាករថៃ នៅតែព្យាយាមទាត់ចូលជើងក្រោមរបស់កីឡាករគុនខ្មែររហូតត្រូវបានអាជ្ញាកណ្តាលរាប់៨ ជាលើកទី១។ ល្វៃ មិនបោះបង់ឡើយព្យាយាមបន្តការប្រកួតតែយ៉ាងណា ត្រូវបានសាមី បេនឆាមេក វាយមួយដៃស្តាំរាប់៨ ជាលើកទី២ បន្តការប្រកួតទៀតល្វៃ មិនព្រមចុះចាញ់ តស៊ូប្រកួតរហូតដល់សាមី បញ្ចប់ភាពតស៊ូរបស់ល្វៃ នៅក្នុងទឹកទី១ ដោយទាត់ក្រោមខ្លាំងៗ និងដាល់មួយដៃឆ្វេងបណ្តាលឱ្យល្វៃ សន្លប់ជាលើកទី៣ និងត្រូវបានអាជ្ញាកណ្តាលសម្រេចបញ្ឈប់ការប្រកួត។ ជាមួយនឹងការបរាជ័យជាលើកទី២ របស់កីឡាករគុនខ្មែរ ឈឿង ល្វៃ មិត្តរួមជាតិកីឡាករ ឡៅ ចន្ទ្រា បង្ហោះសារនៅលើផេកហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់ខ្លួនថា ចង់សាកជាមួយសាមី ម្តងទៀតបើសិនមានវាសនា។ «បើសិនមាននិស្ស័យចួបគ្នាម្តងទៀត»។ ចន្ទ្រា បង្ហាញអារម្មណ៍បែបនេះជាមួយរូបភាពកីឡាករ សាមី បេនឆាមេក និងខ្លួនអមដោយ Emoji តស៊ូ។ មិនខុសអ្វីពីចន្ទ្រាឡើយកីឡាករមានដើមកំណើតប្រេស៊ីល Thiago Tiexiera ដែលមានសញ្ជាតិខ្មែរ និងមានឈ្មោះ សែន ចន្ទឬទ្ធីគុន បង្ហោះសារភ្លាមៗផ្ញើទៅកាន់កីឡាករថៃ សាមី បេនឆាមេក ថាខ្លួនចង់ជួបសងសឹកជំនួសឈឿង ល្វៃ ដែលជាកីឡាកររួមក្លិបប្រដាល់នគររាជចតុមុខ។ តែសម្រាប់កីឡាករប្រដាល់មកពីក្លិបបេនឆាមេក សាមី បាននិយាយមុនការប្រកួតជាមួយល្វៃ ថាខ្លួនចង់ជួបជាងកាត់សក់ ព្រំ សំណាង ដោយវាយលើប្រភេទទម្ងន់ ៧៥គីឡូក្រាម និងប្រកួតជាមួយ ធឿន ធារ៉ា លើប្រភេទទម្ងន់ ៧២គីឡូក្រាមក៏បាន។ «ជាមួយធារ៉ា ៧២គីឡូក្រាមវាយបាន តែជាមួយបងសំណាង គឺសុំចរចាទម្ងន់សិន។ ប្រសិនអ្នកផ្គូរផ្គងរៀបចំឱ្យប្រកួតខ្ញុំសុំវាយលើប្រភេទទម្ងន់ ៧៥គីឡូក្រាម ទល់ព្រំ សំណាង»។ សាមី បន្ថែមដូច្នេះ៕	កីឡាករគុនខ្មែរ ឈឿង ល្វៃ បោះបង់ការប្រកួតនៅទឹកទី១ ក្រោយរងគុនវុធធន់ធ្ងន់របស់កីឡាករថៃ សាមី បេនឆាមេក ក្នុងការប្រកួតនៅសង្វៀន ទទក ថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ ។ ការបរាជ័យរបស់ ល្វៃ ធ្វើឱ្យមិត្តរួមជាតិ ឡៅ ចន្ទ្រា និង Thiago Tiexiera ចង់សាកជាមួយ សាមី តែ សាមី ចង់ប៉ះ ព្រំ សំណាង ជាង។
ថ្លែងក្នុងពិធីបិទសន្និបាត សហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជា នៅរសៀលថ្ងៃទី២៧ វិច្ឆិកានេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បាននិយាយថា ស.ស.យ.ក គឺជាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលមួយ ដែលមានសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការធ្វើសកម្មភាពរបស់ខ្លួន ដូចនេះវាគ្មានអ្វីដែលក្រុមអ្នកប្រឆាំងត្រូវរិះគន់លើសកម្មភាពពួកគេឡើយ។ អមជាមួយការលើកឡើងបែបនេះ សម្ដេច ហ៊ុន សែន បានឆ្លើយតបវិញថា៖«ដូច្នេះសូមផ្ដាំទៅពួកអ្នកឯងវិញថា យល់ឲ្យច្បាស់ ដឹងឲ្យច្បាស់ កុំនិយាយថា ស.ស.យ.ក ប្រមូលផ្ដុំកូនមេដឹកនាំនេះ។ បើយើងមិនជ្រើសរើសអ្នកទាំងនេះ តើយើងត្រូវជ្រើសរើសពីខាងណាមក»។ សូមស្ដាប់សំឡេងសម្ដេច ហ៊ុន សែន៖	ភ្នំពេញ៖ «ក្រុមអ្នកប្រឆាំង គ្មានថ្ងៃមកអង្គុយក្នុងកម្មវិធីរបស់ ស.ស.យ.ក ទេ»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់សម្ដេច ហ៊ុន សែន ដែលប្រតិកម្មតបនឹងអ្នករិះគន់មកលើស្ថាប័នសហភាពសហព័ន្ធយុវជនកម្ពុជាថា ជាទីកន្លែងដែលប្រមូលផ្ដុំសុទ្ធតែកូនអ្នកធំ ឬអ្នកមានអំណាច។
នៅសល់តែរយៈពេល៧ថ្ងៃទៀតប៉ុណ្ណោះពោលគឺនៅថ្ងៃសុក្រសប្តាហ៍ក្រោយពិធីបើកការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិកនឹងចាប់ផ្តើមដំណើរការជាផ្លូវការហើយ ដោយមានអត្តពលិកចូលរួមសរុបចំនួន ២៩២៥ នាក់។ ក្នុងនោះដែរស្រោមអនាម័យ ១១០០០០ ស្រោម នឹងត្រូវចែកជូនដល់កីឡាករ កីឡាការិនី រួមទាំងអ្នកចូលរួមទាំងអស់ដោយឥតគិតថ្លៃដែលគិតជាមធ្យមក្នុងម្នាក់ៗទទួលបាន ៣៧ស្រោម សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងអំឡុងការប្រកួតនេះ។ ក្រៅពីនោះ ស្រោមមួយចំនួនទៀតនឹងត្រូវដាក់តាមបន្ទប់ទឹកប្រុស-ស្រី និងនៅតាមបន្ទប់ស្នាក់នៅរបស់អត្តពលិក រួមទាំងទីតាំងរបស់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានផងដែរ។ បើតាមការអះអាងរបស់អ្នករៀបចំកម្មវិធីកីឡា ចំនួនស្រោមដែលគ្រោងចែកចាយលើកនេះគឺច្រើនជាងកាលពីអូឡាំពិកឆ្នាំ ២០១០ នៅទីក្រុង Vancouver ប្រទេសកាណាដា និងនៅទីក្រុងសូជី ប្រទេសរុស្ស៊ី ឆ្នាំ២០១៤ទៅទៀត។ ប្រភពខាងលើដដែលបានបន្ថែមថាការចំណាយស្រោមអានាម័យដ៏ច្រើនសន្ធឹកមិនធ្លាប់មាននេះ គឺដើម្បីបញ្ជៀស និងទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលមេរោគអេដស៍ឲ្យបានជោគជ័យក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០១៨នេះ៕	ការប្រកួតកីឡាអូឡាំពិករដូវរងារឆ្នាំ២០១៨ នៅក្រុងព្យុងឆាង ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងនឹងចាប់ផ្តើមឡើងនៅថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈខាងមុខនេះ។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាដ៏ធំលើកនេះ នឹងបង្កើតកំណត់ត្រាមួយតាមរយៈការចែកស្រោមអនាម័យយ៉ាងច្រើនមិនធ្លាប់មានពីមុនមកដល់អត្តពលិក រួមទាំងក្រុមការងារដែលពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។ នេះបើយោងតាមការផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AFP។
អ្នកស្រី ភឿង សកុណា សង្កត់ធ្ងន់ថា អ្នកច្រៀ់ងចម្រៀងបុរាណដែលពីរោះភាគច្រើនរស់នៅតាមបណ្ដាខេត្ត ដោយផ្ទុយពីអ្នករស់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ដែលព្យាយាមពត់សំឡេងរបស់ខ្លួនទៅតាមតារាចម្រៀងបរទេសនោះ។ អ្នកស្រីបញ្ជាក់ដូច្នេះថា«យើងរៀបចំមហោស្រពនេះឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីបំផុសនូវទេពកោសល្យ ព្រោះប្អូនៗខ្លះច្រៀងពីរោះណាស់។ អ្នកដែលច្រៀងចម្រៀងល្ខោនបាសាក់ យីកេ មហោរី ពីរោះ គឺពិបាករកអ្នកនៅភ្នំពេញណាស់ តែនៅតាមខេត្តបែបសម្បូរ។ ព្រោះអ្នកភ្នំពេញកាច់សំឡេងតាម ប៊ីយ៉ុងសេ អស់ហើយ អ៊ីចឹងអ្នកភ្នំពេញប្រយ័ត្នណា ប្រយ័ត្នបាត់មុនគេ»។ សូមស្ដាប់សំឡេងរបស់លោកស្រី ភឿង សកុណា៖ នៅក្នុងពិធីបើកមហោស្រពដដែលលោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា សិល្បៈមានគុណតម្លៃយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងការផ្សារភ្ជាប់ជីវិតមនុស្សទៅក្នុងសង្គម ហើយសិល្បៈក៏បានផ្ដល់ចំណេះដឹងជាច្រើនឲ្យមនុស្សដែរ។ អ្នកស្រីពន្យល់ថា៖«សិល្បៈគឺជាផ្នែកមួយនៃជីវិត សិល្បៈគឺជាផ្នែកមួយនៃការចេះដឹង កុំមើលងាយឲ្យសោះ។ បើទោះជាយើងជាវិស្វករក្ដី ជាវេជ្ជបណ្ឌិតក្ដី ជាគណនេយ្យករក្ដី ប៉ុន្តែយើងមានទំនាក់ទំនងជាមួយសង្គមគ្រួសារផង សង្គមមិត្តភ័ក្ដិផង ហើយនឹងអ្នកដទៃឆ្ងាយពីយើងផង ទាំងជនជាតិបរទេស ទាំងជនជាតិខ្មែរ។ យើងមិនអាចអង្គុយនិយាយតែជំនាញរបស់យើងបានទេ។ ដល់សួរអ្វីពីខ្មែរអត់ចេះរលីង មិនដែលមើលសៀវភៅខ្មែរ អត់មើលសៀវភៅប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ មិនមើលគតិលោក អត់ដឹងពីក្រមង៉ុយ ដល់តែគេសួរថាអ្វីទៅជាខ្មែរ ងាកមកក្នុងខ្លួន មិនដឹងអ្វីខ្មែរផង។ ស្គាល់តែអ្វីដែលជាបរទេសក៏មិនកើត ហើយមិនដឹងជាទៅនិយាយជាមួយបរទេសយ៉ាងម៉េចទៅ បើគាត់មិនស្គាល់ខ្លួនឯងផង។ ហើយមិនដឹងប្រាប់ទៅកូនយ៉ាងម៉េចទៀត ដល់យូរៗទៅវានឹងបាត់»។ សូមស្ដាប់ប្រសាសន៍របស់លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រី៖២ ទោះជាយ៉ាងណាអ្នកស្រី ភឿង សកុណា ក៏បានកត់សម្គាល់ឃើញដែរថា កម្ពុជានៅមានភាពល្អប្រសើរច្រើន ត្រង់ប្រជាជនមួយភាគធំនៅតែខ្វល់ខ្វាយ និងប្រឹងប្រែងថែរក្សាមរតកសិល្បៈវប្បធម៌អត្តសញ្ញាណជាតិតាមគ្រប់រូបភាព។ អ្នកស្រី មានប្រសាសន៍ថា៖«សំណាងដែរដែលរាល់ថ្ងៃនេះ ដ្បិតតែសកលភាវូបនីយកម្មហូរមកច្រើនក្ដី ប៉ុន្តែប្រជាជនរបស់យើង មួយភាគធំនៅតែខិតខំថែរក្សា អ្វីដែលជាតម្លៃរបស់ជាតិ អត្តសញ្ញាណរបស់ជាតិ។ តាមពិតបើយើងមើលឲ្យមែនទែន សកលភាវូបនីយកម្ម មិនមែនជារឿងថ្មីឡើយ។ តាំងពីកកើតមនុស្សជាតិមក មនុស្សតែងតែឆ្លងពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយ ហើយកាលណាមនុស្សទៅដល់ត្រង់ណា វប្បធម៌និងទំនៀមទម្លាប់នឹងហូរទៅដល់ទីនោះ»។ អ្នកស្រី បន្តថា៖«បើយើងមើលទៅលើប្រវត្តិសាស្ត្រ ការធ្វើដំណើរឆ្លងសមុទ្រ ការធ្វើដំណើរឆ្លងទ្វីប វប្បធម៌អរិយធម៌ឆ្លងទៅតាមរហូត ប៉ុន្តែជំនាន់នោះមិននិយាយ ហេតុអ្វីមកនាំគ្នានិយាយពេលនេះ? សូម្បីវប្បធម៌អង្គរ ក៏មានការទទួលពីវប្បធម៌របស់ឥណ្ឌាផងដែរ។ វប្បធម៌របស់ចិន ក៏មានហូរទៅលិចហូរទៅកើត រហូតទៅដល់អេហ្សិប ដល់អាមេរិកឡាទិន រហូតទៅដល់មជ្ឈិមបូព៌ា ចុះហេតុដូចម្ដេចគេមិននិយាយផង? ហេតុអ្វីមកភ្ញាក់ផ្អើលនៅសតវត្សរ៍ទី២០ទី២១នេះ?»។ អ្នកស្រី បន្ថែមថា៖«តាមពិតអ្វីដែលយើងភ្ញាក់ផ្អើល គឺជាផលវិបាកដែលកើតឡើង ពីសកលភាវូបនីយកម្មនោះទេ។ ព្រោះឥឡូវនេះវាហូរលឿនពេក ទៅដល់តំបន់នីមួយៗ តាមមធ្យោបាយបច្ចេកវិទ្យា។ បើហូរមកតាមសំពៅ តាមថ្មើរជើង អាចមានពេលសម្របសម្រួលបាន ប៉ុន្តែឥឡូវគ្រាន់តែបង្ហោះនៅទីនោះ មួយនាទីក្រោយ មកដល់ទីនេះ ហើយនាំគ្នាផ្អើលក៏ពិបាកសម្របសម្រួលទៅ»។ សូមស្ដាប់ប្រសាសន៍របស់លោកស្រីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌៖ សូមបញ្ជាក់ថា មហោស្រពសិល្បៈយុវជនទូទាំងប្រទេសដែលធ្វើនៅឆ្នាំទី៦នេះ ប្រារព្ធឡើងរយៈពេល១០ថ្ងៃ គឹពីថ្ងៃ២០ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែកុម្ភៈ នៅសាលមហោស្រពចតុមុខ ដើម្បីអបអរសាទរទិវាវប្បធម៌ជាតិ៣មីនា លើកទី២២ ក្រោមប្រធានបទ យុវជនដើម្បីវប្បធម៌ជាតិ។ គោលបំណងសំខាន់នៃមហោស្រពនេះ គឺដើម្បីផ្ដល់ឱកាសឲ្យយុវជនបានស្វែងរកទេពកោសល្យ ដែលខ្លួនមានមកបង្ហាញជូនសាធារណជន។ ហើយក៏ដើម្បីឲ្យយុវជនបានស្វែងយល់ឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅពីសិល្បៈវប្បធម៌ជាតិផងដែរ។ ជាពិសេសគឺគោរពតាមអនុសាសន៍របស់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ក្នុងឆ្នាំ២០២០នេះ មហោស្រពសិល្បៈយុវជនទូទាំងប្រទេស មានវិញ្ញាសារប្រកួតចំនួន៤ គឺរបាំប្រពៃណី ល្ខោនយីកេ ល្ខោនមហោរី និងល្ខោនបាសាក់ ដែលមានយុវជនមកពី៩សកលវិទ្យាល័យនៅទូទាំង២៥រាជធានីខេត្ត សរុបសិល្បករចូលរួមប្រកួតមាន៧២៥រូប ទាំងថ្នាក់មធ្យមនិងថ្នាក់ឧត្ដម៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ អ្នកស្រី ភឿង សកុណា ព្រួយបារម្ភខ្លាចអ្នកនៅរាជធានីភ្នំពេញ ធ្វើឲ្យវប្បធម៌ខ្មែរបាត់បង់ ខណៈអ្នករស់នៅតាមជនបទប្រឹងថែរក្សា។ អ្នកស្រីលើកឡើងបែបនេះ ក្នុងពិធីបើកមហោស្រពសិល្បៈយុវជនទូទាំងប្រទេស ដើម្បីអបអរសាទរទិវាវប្បធម៌ជាតិ៣មីនាលើកទី២២ ក្រោមប្រធានបទ «យុវជនដើម្បីវប្បធម៌ជាតិ» នៅសាលសន្និសីទចតុមុខ កាលពីថ្ងៃពី២០ខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២០កន្លងទៅ។
លោក ខៀវ សុខឡេង ម្ចាស់ចម្ការទុរេនជាង២ពាន់ដើម នៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានប្រាប់សារព័ត៌មានថ្មីថា សព្វថ្ងៃនេះ មានទុរេនខ្មែរតិចតួចណាស់ ដែលបានចរាចរនៅលើទីផ្សារ។ បញ្ហានេះ មកពីការកើនកម្ដៅ និងគ្រោះរាំងស្ងួត ដែលបានទាញទម្លាក់ទិន្នផលទុរេនសឹងគ្រប់តំបន់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ម្ចាស់ចម្ការចំណាស់រូបនេះ បានបន្ថែមថា រាល់ថ្ងៃ អ្នកបរិភោគមួយចំនួនមិនបានដឹងថា ផ្លែទុរេនដែលកំពុងដាក់លក់ពាសពេញទីផ្សារ គឺជាផលិតនាំចូលពីប្រទេសថៃ និងវៀតណាម។ ការហូរចូលទំនិញនេះ អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពពលរដ្ឋ និងទីផ្សារទុរេនក្នុងស្រុក ក្រោមហេតុផល ផ្លែទុរេននាំចូលមានគុណភាពអន់ និងតម្លៃទាប។ លោក សុខឡេង ពន្យល់បែបនេះ៖«ការនាំចូលទុរេនដោយគ្មានប្រភពច្បាស់លាស់ វាអាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកបរិភោគ និងទីផ្សារទុរេនក្នុងស្រុកយើង។ បើតាមខ្ញុំដឹង ទុរេនដែលយកពីថៃ និងវៀតណាម មិនសូវជាល្អប៉ុន្មាននោះទេ ភាគច្រើនវាមានសាច់ជ្រាយៗ អត់មានសូវមានម្សៅស្អិតល្មួតដូចទុរេនខ្មែរទេ ដោយសារគេ កាត់វាអត់ពេញអាយុដែលត្រូវទុំ។ ដូច្នេះ គុណភាពវាបានត្រឹម៧៥ ទៅ៨០ភាគរយអីទេ ធៀបនឹងទុរេនខ្មែរ ដែលកាត់ពេញថ្ងៃ អាចបានរហូតដល់៩៥ភាគរយ»។ ចំណែក លោក យ៉ាង ណារិទ្ធិ ម្ចាស់ចម្ការទុរេនមួយកន្លែង នៅស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត ក៏សង្កេតឃើញថា ការនាំចូលផ្លែទុរេនពីបរទេសមានច្រើនដែរ នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ បើតាមលោក ស្រុកទឹកឈូ គឺជាតំបន់មួយដែលសម្បូរដំណាំទុរេន ប៉ុន្តែការប្រមូលផលរបស់កសិករក្នុងឆ្នាំនេះបានចំនួនតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ដោយសារតែរងរលកកម្ដៅ និងកង្វះទឹកស្រោចស្រព ធ្វើឱ្យបាត់បង់ទិន្នផល។ បើទោះជា ផ្លែទុរេនកំពតមិនសូវសម្បូរ តែលោក ណារិទ្ធិ ឃើញថា នៅលើទីផ្សារមានផ្លែទុរេនលក់សឹងគ្រប់កន្លែង។ លោក អះអាងថា ទុរេនដែលឈ្មួញដាក់លក់នោះ ភាគច្រើនយកនាំពីប្រទេសជិតខាង។ លោក ប្រាប់ដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំសង្កេតឃើញថា បច្ចុប្បន្នមានការនាំចូលពីបរទេសច្រើន។ ជាក់ស្ដែង យើងមើលថា ក្នុងតំបន់ខ្ញុំ(ស្រុកទឹកឈូ) ដែលសម្បូរទៅដោយអ្នកដាំទុរេន តែឆ្នាំនេះពួកយើងប្រមូលផលបានតិចតួចមែនទែន។ ប៉ុន្តែទន្ទឹមនឹង យើងក៏ឃើញថា ផលិតផលផ្លែទុរេននេះ នៅលើទីផ្សារនៅតែសម្បូរ»។ ការនាំចូលផ្លែទុរេន គ្មានប្រភពច្បាស់លាស់ អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ «ទុរេនកំពត» តែងតែត្រូវបានគេបង្កាច់បង្ខូចឈ្មោះ។ ជាក់ស្ដែង ឈ្មួញខិលខូចមួយចំនួន បានព្យាយាមយកទុរេនពីបរទេសមកលក់ ហើយដាក់ឈ្មោះ ទុរេនកំពត ដើម្បីឱ្យអតិថិជនជឿជាក់ថាជាផលិតផលខ្មែរ។ ការធ្វើបែបនេះ កំពុងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទីផ្សារ និងបំផ្លាញ់កេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ទុរេនកំពត។ លោក យ៉ាង ណារិទ្ធ បន្ថែមបែបនេះ។ លោក ណារិទ្ធិ ប្រាប់ដូច្នេះថា៖«ជាធម្មតាឈ្មួញចង់បានប្រាក់ចំណេញ ហើយមិនដឹងគាត់យកទុរេនពីណាពីណី មកប្រាប់គេថា ទុរេនកំពត។ ទុរេន នាំចូលភាគច្រើនប្រើប្រាស់ ជីថ្នាំច្រើនជាងយើង ដែលអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកទទួលទាន។ ចំណុចមួយទៀត គឺប៉ះពាល់ដល់ប្រជាកសិករ ដោយលោកពិបាកប្រកួតប្រជែងនឹងទីផ្សារបរទេស ដែលមានតម្លៃទាបជាង»។ ចំពោះមុខ ម្ចាស់ចម្ការទុរេន២៥០ដើមរូបនេះ បានអំពាវនាវឱ្យមានការចូលរួមទប់ស្កាត់ពីសំណាក់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ និងស្នើរឱ្យឈ្មួញ បញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ឈ្មោះទុរេនកំពត ដើម្បីបោកប្រាស់អតិថិជន តទៅទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ លោក ឃឹម ហ្វីណង់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ក៏បានលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរ នាំជួយទិញបន្លែ និងផ្លែឈើក្នុងស្រុកឱ្យបានច្រើនកាន់តែច្រើនផងដែរ។ លោ ចាត់ទុកការជួយទិញគ្នា គឺជាយុទ្ធការ ដើម្បីគាំទ្រ និងអបអរវិស័យកសិកម្មនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ នេះបើតាមការបង្ហោះលើហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ របស់ លោក ឃឹម ហ្វីណង់ នៅថ្ងៃទី៧ ឧសភា៕ អត្ថបទទាក់ទង គ្រោះរាំងស្ងួត ទាញទម្លាក់ទិន្នផលទុរេនកំពត ខណៈម្ចាស់ចម្ការត្រៀមខ្លួនខាត មន្រ្តីកសិកម្ម ហាមឈ្មួញកុំយកទុរេនបរទេស បន្លំឈ្មោះ «ទុរេនកំពត»	គ្រោះរាំងស្ងួត និងការកើនឡើងកម្ដៅ បានធ្វើឱ្យទិន្នផលទុរេនធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកនៅឆ្នាំនេះ។ យ៉ាងណា កសិករខ្មែរ បានសង្កេតឃើញថា ការចរាចរផ្លែទុរេនលើទីផ្សារសព្វថ្ងៃនៅតែសម្បូរ ដោយភាគច្រើនត្រូវបានឈ្មួញនាំចូលពីប្រទេសជាតិខាង ហើយប្រាប់អតិថិជនថាជាផលិតផលខ្មែរ។
ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏កក្រើក និងភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលនេះ បានកើតឡើងបន្ទាប់ពីទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ របស់ OPPO នៅកម្ពុជាបាន Posted នូវនីតិវិធី ចូលរួមលេងហ្គេមសប្បាយៗ សម្រាប់ Fan OPPO និង Fan Avengers ដូចជា Shared Posted របស់ ទំព័រហ្វេសប៊ុកផ្លូវការ របស់ OPPO នៅកម្ពុជា នឹងមានឱកាសឈ្នះសំបុត្រកុន Avengers និងអាចឈ្នះរង្វាន់ទូរសព្ទ OPPO F11 Pro Avengers Limited Edition ទុកជាអនុស្សារីយ៍នៃប្រវត្តិសាស្ត្ររឿង Avenger Endgame ផងដែរ។ ការលេងហ្គេមនេះ ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២៥ ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩នេះ នៅរោងកុន Major Cineplex ទីតាំង Aeon Mall Phnom Penh និង Major Cineplex ទីតាំង Aeon Mall Sen Sok ចាប់ពីម៉ោង ៩ព្រឹក ដល់ម៉ោង ៩យប់។ អ្នកណាៗក៏ប្រាថ្នាចង់បានឱកាសបែបនេះដែរ។ ពួកគេមានការភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំង ដោយមិននឹកស្មានថាទូរសព្ទ OPPO Avengers បានបង្ហាញខ្លួនឡើង ចំថ្ងៃបញ្ចាំងរឿង Avengers បែបនេះឡើយ។ អ្នកគាំទ្រសុទ្ធតែបានសរសើរមិនដាច់ពីមាត់ ពីការរចនារបស់ OPPO Avengers ទាំងប្រអប់ទូរសព្ទ និងរូបរាងពិតរបស់វា គឺថាកប់តែម្តងមើលទៅឡើងHigh។ ទូរសព្ទ OPPO F11 Pro Avengers Limited Edition ដែលបានដាក់តាំង ក្នុងទូរកញ្ចក់នៃស្តង់ទាំងពីរទីតាំងនោះ គឺបានទាក់ទាញ Fan យ៉ាងច្រើន ឲ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ និងបានសួរនាំពីតម្លៃរបស់វា ព្រមទាំងសមត្ថភាពរបស់វាគ្រប់ៗគ្នា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ Fan ខ្លះបានសួរថា ពេលណាទើបអាច Pre-Orderបានថែមទៀតផង។ ទាំងអស់នេះអាចបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា OPPO លេងមួយក្បាច់ ជាមួយ Major ឡើងផ្អើលរបស់គេមែន សូម្បីតែយើងខ្ញុំ ក៏ពិបាកទប់អារម្មណ៍ជាមួយនឹងរូបរាងដ៏ទាក់ទាញរបស់វាដែរ។ នេះ OPPO ត្រឹមតែបង្ហាញរូបរាងខាងក្រៅ ឡើងផ្អើលប៉ុណ្ណឹងហើយ ចុះទម្រាំតែសមត្ថភាពខាងក្នុងរបស់វាដែលបានប្រៀបធៀបទៅនឹងកម្លាំង Hero ទាំង៦ទៀត ថាតើវាអស្ចារ្យប៉ុណ្ណាទៅលោកអើយ។ តោះទ្រាំមិនបានទេគ្នាយើងអើយ ទៅកាន់ផ្សារ Aeon1 និង Aeon2 អីឡូវនេះទាំងអស់គ្នា ដើម្បីមើលមានឱកាសឈ្នះសំបុត្រកុន និង ឈ្នះទូរសព្ទ OPPO F11 Pro Avengers Limited Edition ទោះមិនជាមិនសំណាង ក៏បានថតរូបជាប់វាដែរ។ ព័ត៌មានលំអិតលោកអ្នកអាចចូលទៅកាន់ Link : https://www.facebook.com/OPPOCAMBODIA/?epa=SEARCH_BOX (អត្ថបទពាណិជ្ជកម្ម)	គ្រាន់តែថ្ងៃដំបូងនៃការចាប់ផ្តើម ចាក់បញ្ចាំងខ្សែភាពយន្ត Marvels Avenger Endgame ភ្លាម គេសង្កេតឃើញមានក្រុមយុវវ័យរាប់រយនាក់ បានមកតម្រង់ជួរចាំមើលកុនរឿង Avengers ផង និងចោមរោមមើលទូរសព្ទ OPPO F11 Pro Avengers Limited Edition ដ៏ថ្មីសន្លាងផង ដែលពោរពេញដោយភាពទាក់ទាញ និងស្រស់ស្អាតខ្លាំងណាស់។
តាមរយៈអាហារូបករណ៍ 100% លំដាប់អន្តរជាតិនេះ និស្សិតជ័យលាភីទាំងអស់ ទទួលបានការឧបត្ថម្ភ លើថ្លៃសិក្សាពេញលេញ និងថ្លៃចំណាយផ្សេងៗទាំងស្រុង រួមទាំងថ្លៃសំបុត្រយន្តហោះ និងធានារ៉ាប់រងសុខភាព សម្រាប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រមួយចប់។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ និស្សិតជ័យលាភីមកពីតំបន់អាស៊ានទាំង ១៤រូប បានជ្រើសរើសសាកលវិទ្យាល័យល្បីឈ្មោះនានា ទាំងនៅក្នុងតំបន់ និងជុំវិញពិភពលោក រួមមានអូស្រ្តាលី សហរដ្ឋអាម៉េរិក និងចក្រភពអង់គ្លេសជាដើម សម្រាប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្ររបស់ខ្លួន។ ដោយទទួលបាននិទ្ទេសខ្ពស់លំដាប់ A ពីការប្រឡងមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិថ្មីៗនេះ យុវតី សុខ កែវតារាពេជ្រ ក្នុងនាមជានិស្សិតឆ្នើមខ្មែរតែម្នាក់គត់ ដែលទទួលបានអាហារូបករណ៍ពេញលេញថ្នាក់តំបន់នេះ បានឆ្លងកាត់ការជ្រើសរើស និងវាយតម្លៃយ៉ាងហ្មត់ចត់ ចំនួន ៥ដំណាក់កាល ពីគណៈកម្មាធិការ និងគណៈគ្រប់គ្រង ទាំងក្នុងស្រុក និងថ្នាក់តំបន់ របស់ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប ដោយផ្អែកលើការធ្វើតេស្តអនឡាញ ការសម្ភាសពីរដំណាក់កាល និងការចុះកម្មសិក្សាបោះជំរំជាដើម។ ស្របតាមចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួន យុវតី តារាពេជ្រ បានជ្រើសរើសសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ជំនាញគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម នៅសាកលវិទ្យាល័យ ម៉ូណាស (Monash University) ប្រទេសអូស្រ្តាលី ដែលការចំណាយ លើអាហារូបករណ៍ 100% នេះ មានចំនួនសរុបប្រមាណជិត ១៦ម៉ឺនដុល្លារអាម៉េរិក រាប់បញ្ចូលទាំងថ្លៃសិក្សា ការស្នាក់នៅ កំព្យូរទ័រ សំបុត្រយន្តហោះ សេវាធានារ៉ាប់រងអាយុជីវិត និងប័ណ្ណវីសានិស្សិតផងដែរ។ ជាមួយនឹងក្តីសង្ឃឹមយ៉ាងពេញទំហឹង និងការតាំងចិត្តយ៉ាងមុតមាំ ក្នុងការឈានទៅសម្រេចគោលដៅជីវិតរបស់ខ្លួន ក្រោយទទួលបានអាហារូបករណ៍តំបន់អាស៊ាននេះ យុវតី តារាពេជ្រ បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ថា៖ «ខ្ញុំពិតជារំភើបរីករាយណាស់ ដែលបានក្លាយជានិស្សិតជ័យលាភីមួយរូប នៃកម្មវិធីអាហារូបករណ៍ថ្នាក់តំបន់ ក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ ក្នុងចំណោមនិស្សិតជ័យលាភីទាំងអស់ ដែលមកពីទូទាំងតំបន់អាស៊ាន។ នេះគឺជាកាដូដ៏មានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន ទាំងសម្រាប់ខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់ ក៏ដូចជាគ្រួសាររបស់ខ្ញុំ ដែលជាចំណុចរបត់នៃជីវិតដ៏សំខាន់ ក្នុងការប្រែក្លាយអនាគតរបស់ខ្ញុំកាន់តែភ្លឺស្វាង ហើយខ្ញុំបានត្រៀមខ្លួនយ៉ាងល្អប្រសើរ ក្នុងការក្រេបយកចំណេះដឹងថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រនេះ ដើម្បីរួមចំណែកដល់ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ក៏ដូចជាសង្គមជាតិទាំងមូល ក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សា ពីប្រទេសអូស្រ្តាលី។ ខ្ញុំសូមកោតសរសើរ និងថ្លែងអំណរគុណ ដល់ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ដែលបាននាំយកកម្មវិធីអាហារូបករណ៍ថ្នាក់តំបន់នេះ ដើម្បីផ្តល់ឱកាស ដល់សិស្សនិស្សិត ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា»។ ក្រៅពីប្រវត្តិសិក្សាល្អពូកែ និស្សិតជ័យលាភីជនជាតិខ្មែររបស់យើង បានបង្ហាញចំណុចលេចធ្លោផ្ទាល់ខ្លួនមួយចំនួន នៅគ្រប់ដំណាក់កាល នៃការប្រកួតប្រជែង។ លោកស្រី អ៊ុំ ចិន្តាភក្តី នាយកធនធានសាជីវកម្ម របស់ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «យុវតី តារាពេជ្រ គឺជាសិស្សឆ្នើមមួយរូប ដែលមានភាពចាស់ទុំ និងយល់ដឹងបានល្អ ពីជំនាញ ដែលគាត់ចង់បន្តការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ។ តាមរយៈការវាយតម្លៃ និងការសម្ភាស ទាំងក្នុងស្រុក និងថ្នាក់តំបន់ តារាពេជ្រ មានភាពរហ័សរហួន ក្នុងការរៀនសូត្រថ្មីៗ និងមានភាពបត់បែន និងការតាំងចិត្តខ្ពស់ ក្នុងការសម្រេចគោលដៅរបស់ខ្លួន ដែលស័ក្តិសមបំផុត ដើម្បីទទួលបានអាហារូបករណ៍នេះ។ ហើយខ្ញុំសូមជូនពរតារាពេជ្រ និងនិស្សិតជ័យលាភីទាំងអស់ ឲ្យទទួលបានជោគជ័យ លើការសិក្សា និងអាជីពការងារ ដើម្បីជាសសរទ្រូងជួយដល់សង្គមជាតិ នាពេលខាងមុខ។ ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ដែលជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប នឹងបន្តផ្សព្វផ្សាយ និងសូមលើកទឹកចិត្ត ដល់សិស្សនិស្សិតខ្មែរទាំងអស់ ដាក់ពាក្យស្នើសុំ និងប្រកួតប្រជែង ក្នុងកម្មវិធីអាហារូបករណ៍ថ្នាក់តំបន់ដ៏ពិសេសនេះ ជាមួយនិស្សិតអាស៊ានដទៃទៀត សម្រាប់ឆ្នាំបន្តបន្ទាប់។» គួររំលឹកផងដែរថា កម្មវិធីអាហារូបករណ៍តំបន់អាស៊ាន របស់ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី បានឈានមកដល់ឆ្នាំទី៨ហើយ គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៣។ កម្មវិធីអាហារូបករណ៍នេះ អនុញ្ញាតឲ្យដាក់ពាក្យស្នើសុំ ចំពោះតែសិស្សនិស្សិត ដែលបានបញ្ចប់ថ្នាក់ទី១២ ឬកំពុងសិក្សាឆ្នាំទីមួយ នៃថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ហើយមានអាយុក្រោម ២៧ឆ្នាំ និងរស់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន រួមមានប្រទេសកម្ពុជា ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី សិង្ហបុរី ថៃ វៀតណាម និងហ្វីលីពីន។ គិតមកដល់ពេលនេះ មាននិស្សិតជ័យលាភីខ្មែរ ចំនួន៣រូបមកហើយ ដែលប្រជែងឈ្នះអាហារូបករណ៍នេះ ដោយនិស្សិតមួយរូប បានបញ្ចប់ការសិក្សា នៅសាកលវិទ្យាល័យ McGil ប្រទេសកាណាដា ហើយកំពុងបម្រើការងារ នៅធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ខណៈដែលនិស្សិតមួយរូបទៀត កំពុងសិក្សា នៅសាកលវិទ្យាល័យ ភូមិន្ទភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា។ ចំណែកឯនិស្សិតជ័យលាភីខ្មែរឆ្នាំនេះ បានជ្រើសរើសសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ជំនាញគ្រប់គ្រងអាជីវកម្ម នៅសាកលវិទ្យាល័យ ម៉ូណាស ប្រទេសអូស្រ្តាលី។ អត្ថប្រយោជន៍ដ៏សំខាន់មួយទៀត សម្រាប់និស្សិតជ័យលាភីអាហារូបករណ៍ទាំងអស់ គឺឱកាសទទួលបានការងារ ក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សា ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង១៥ ដែលមានសាខារបស់ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប។ អំពីធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ភីអិលស៊ី ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ភីអិលស៊ី ជាផ្នែកមួយនៃស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប ដែលបានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១០ ដោយបានបើកសាខាពាណិជ្ជទី១ នៅចំកណ្តាលរាជធានីភ្នំពេញ។ បច្ចុប្បន្ន ធនាគារមានសាខាចំនួន ១៤កន្លែង នៅក្នុងខេត្តរាជធានីសំខាន់ៗទាំង៥ រួមមានរាជធានីភ្នំពេញ ខេត្តសៀមរាប ខេត្តព្រះសីហនុ ខេត្តកំពង់ចាម និងខេត្តបាត់ដំបង។ ជាមួយនឹងអតិថិជនទាំងបុគ្គលសរុបប្រមាណ ៣៥.០០០នាក់ ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី មានផ្តល់ជូនសេវាកម្ម និងផលិតផលធនាគារដ៏ទូលំទូលាយ រួមមានសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុបុគ្គល សេវាកម្មហិរញ្ញពាណិជ្ជកម្ម ព្រមទាំងសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុសាជីវកម្ម សេវាប្រតិបត្តិការ និងគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុផងដែរ។ ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប គឺជាស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំបំផុតទីពីររបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងជាធនាគារសាកលនាំមុខគេមួយក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ធនាគារនេះមានផ្តល់ជូនសេវាកម្មធនាគារពាណិជ្ជ ធនាគារវិនិយោគ ធនាគារឥស្លាម ក៏ដូចជាផលិតផល និងសេវាកម្មគ្រប់គ្រងទ្រព្យសកម្ម និងធានារ៉ាប់រង។ មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅក្រុងគូឡាឡាំពួ បច្ចុប្បន្ននេះ ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប មានវត្តមាននៅប្រទេសទាំង ១០ ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំង១០ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន (ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី សិង្ហបុរី ថៃ កម្ពុជា ប្រ៊ុយណេ វៀតណាម ភូមា ឡាវ និងហ្វីលីពីន)។ ក្រៅពីតំបន់អាស៊ាន ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប ក៏មានវត្តមាននៅប្រទេសចិន ហុងកុង ឥណ្ឌា ស្រីលង្កា កូរ៉េ សហរដ្ឋអាម៉េរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស។ ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប មានបណ្តាញសាខាធំជាងគេ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ជាមួយសាខាជាង ៦០១ កន្លែង គិតត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ ធនាគារវិនិយោគរបស់ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមធនាគារវិនិយោគធំជាងគេបំផុត ក្នុងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលផ្តល់ការវិភាគទៅលើផ្សារភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុនជាង ៦០០ ក្រុមហ៊ុន នៅក្នុងតំបន់។ ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប ដំណើរការអាជីវកម្មតាមរយៈអង្គភាពចម្បងបី គឺធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី (CIMB Bank) ធនាគារវិនិយោគ ស៊ីអាយអិមប៊ី (CIMB Investment Bank) និង ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ឥស្លាម (CIMB Islamic)។ ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប មានភាគហ៊ុន ៩២,៥% នៅក្នុងធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី នៀហ្គា (Bank CIMB Niaga) នៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និង ៩៤,៨% នៅធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ថៃ (CIMB Thai) នៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប ត្រូវបានចុះបញ្ជីភាគហ៊ុននៅលើទីផ្សារមូលបត្រ ប៊ូរសា ម៉ាឡេស៊ី (Bursa Malaysia) តាមរយៈ ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប ហូលឌីង ប៊ឺហាដ (CIMB Group Holding Berhad)។ ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប មានមូលធនទីផ្សារ នៅលើទីផ្សារមូលបត្រ ប្រហែលជា ៦១,៩ ពាន់លាន រីងហ្គីតម៉ាឡេស៊ី គិតត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២២។ ស៊ីអាយអិមប៊ី គ្រុប មានបុគ្គលិកសរុបជាង ៣៣.០០០នាក់ និងមានអតិថិជនសរុបប្រមាណ ២២លាននាក់។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទំនាក់ទំនងមកកាន់ លោក ស្រេង ភារុណ ប្រធាន ទីផ្សារ និងទំនាក់ទំនង ទូរសព្ទ៖ +៨៥៥ (០) ៩២ ៩៥៧ ៤៥៥ ទូរសារ៖ +៨៥៥ (០) ២៣ ៩៨៨ ០៩៩ អ៊ីមែល៖ [email protected]	កម្មវិធីអាហារូបករណ៍តំបន់អាស៊ាន របស់ធនាគារ ស៊ីអាយអិមប៊ី ឆ្នាំ ២០២៣ បានប្រកាសប្រគល់អាហារូបករណ៍ ដល់និស្សិតខ្មែរឆ្នើមមួយរូប រួមទាំងនិស្សិត ១៣រូបផ្សេងទៀត ដែលបានប្រកួតប្រជែងឈ្នះ ក្នុងចំណោមបេក្ខជនជិតមួយម៉ឺននាក់ មកពីបណ្តាប្រទេស ក្នុងតំបន់អាស៊ាន រួមមានប្រទេសកម្ពុជា ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី សិង្ហបុរី ថៃ ហ្វីលីពីន និងវៀតណាម។
CDC បានចេញវិញ្ញាបនបត្រចុះបញ្ជីស្ថាពរដល់ក្រុមហ៊ុនចំនួន៤ ។ ទី១, ក្រុមហ៊ុន PERFECT VISION FASHION (CAMBODIA) សម្រាប់គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ដែលមានទីតាំងនៅឃុំបឹងត្រាញ់ខាងត្បូង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ លើទុនវិនិយោគ ៥,១៨លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារ ១៧៨៣កន្លែង។ ទី២, គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ នៅសង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ របស់ក្រុមហ៊ុន JH GARMENT (CAMBODIA) លើទុនវិនិយោគ ៣,៧៥លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារ ១៥២០កន្លែង។ ទី៣, គម្រោងបង្កើតរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ របស់ក្រុមហ៊ុនPRESTIGE GARMENT នៅលើទីតាំងឃុំត្បែង ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង ខេត្តកណ្ដាល ដែលមានទុនវិនិយោគ ៥,៥៨លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារ ២៣៣៦កន្លែង។ និងទី៤, គម្រោងបង្កើតរោងចក្រផលិតស្បែកជើង នៅទីតាំងឃុំផ្ដៅជុំ ស្រុកជើងព្រៃ ខេត្តកំពង់ចាម មានទុនវិនិយោគ ៧,៧៥លានដុល្លារ និងបង្កើតការងារ ៣៨២៤កន្លែង របស់ក្រុមហ៊ុន LONG CHENG SHOE PARTS ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) បានអនុម័តគម្រោងបង្កើតរោងចក្រដេរសម្លៀកបំពាក់ និងផលិតស្បែកជើង ចំនួន៤ទីតាំង ដែលមានតម្លៃសរុប ២២លានដុល្លារអាមេរិក។ នេះបើតាមប្រកាសព័ត៌មានរបស់ CDC នៅថ្ងៃទី១០ខែកញ្ញា។
សូមអញ្ជើញទស្សនាទិដ្ឋភាពលើភ្នំដងរែក នាប្រាសាទព្រះវិហារ ដែលថតដោយលោក ឈន សុផាត អ្នកសារព័ត៌មានថ្មីៗ ដូចតទៅ៖	ព្រះវិហារ៖ ព្រះវិហារ ជាប្រាសាទដ៏អស្ចារ្យរបស់កម្ពុជា ដែលស្ថិតនៅភូមិស្វាយជ្រំ ឃុំកន្ទួត ស្រុកជាំក្សាន្ត លើភ្នំដងរែក។ ប្រាង្គប្រាសាទអច្ឆរិយមួយនេះ បានទាក់ចិត្តភ្ញៀវទេសចរច្រើនកុះករ ឱ្យមកកម្សាន្ត។ ក្រៅពីទស្សនាប្រាសាទបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដែលឈរបង្អួតសម្រស់នៅលើកំពូលភ្នំ នាព្រឹកព្រលឹមភ្ញៀវទេសចរក៏អាចទស្សនាថ្ងៃរះ និងពពកអណ្ដែតលើវេហា ដូចជាផ្ទាំងគំនូរគយគន់មិនជិនណាយ។ ចំណីចក្ខុដ៏ល្អឯកនេះហើយ បានធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរប្លែកភ្នែក ដោយសារទិដ្ឋភាពដ៏ស្រស់ត្រកាលនេះ ប្រៀបដូចជាឋានសួគ៌ក្រោមមេឃ។
ក្នុងបទសម្ភាសមួយជាមួយ AFP លោក Mendoza ដែលចង់ឲ្យគេហៅរហស្សនាមលោកថា « Alca» បានលើកឡើងពីដំណើរផ្សងព្រេងដ៏សែនគ្រោះថ្នាក់ពីវេណេស៊ុយអេឡា ទៅកាន់ទឹកដីកូឡុំប៊ីជាមួយភរិយារបស់ខ្លួន ដោយលោកជិះក្តារបន្ទះ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោករីករាយក្នុងដំណើរជីវិតរបស់ខ្លួន។ «ព្រះជាម្ចាស់មិនបានប្រទានជើងពីរដល់ខ្ញុំក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែត្រូវបានជំនួសដោយសមត្ថភាពជំនាញ ដូចជាកីឡា តន្ត្រី និងការបង្រៀនពអប់រំពីជីវិត។ អ្វីដែលព្រះជាម្ចាស់ផ្តល់ឲ្យ ពិតជាអស្ចារ្យខ្លាំងណាស់»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក Alca ដែលបានយកសមត្ថភាពជំនាញរបស់ខ្លួនដើម្បីចិញ្ចឹមភរិយា និងកូនស្រី។ ពិការភាពមិនមែនជាឧបសគ្គសម្រាប់បុរសវ័យ២៥ឆ្នាំរូបនេះឡើយ។ រៀងរាល់ថ្ងៃ គាត់ជិះក្តារបន្ទះទៅរកលុយដោយច្រៀងរ៉េបកំដរអារម្មណ៍ភ្ញៀវនៅលើរថយន្តក្រុង។ បន្ថែមពីលើនេះ លោកក៏តែងតែទៅបង្រៀនយុវជនទាក់ទងនឹងមេរៀននៃជីវិតតស៊ូរបស់មនុស្សផងដែរ។ ជាមួយនឹងក្តារបន្ទះ យុវជន Mendoza អាចផ្លាស់ទីរកលុយពេញទីក្រុង Barranquilla ដែលលោក និងភរិយាចាត់ទុកក្រុងកំពង់ផែរបស់កូឡុំប៊ីនេះ ជាដែនកំណើតទីពីររបស់ខ្លួន។ ក្នុងមួយថ្ងៃ Mendoza អាចរកចំណូលត្រឡប់ទៅផ្ទះប្រមាណជាង១០ដុល្លារអាមេរិក ខណៈចំណូលកន្លងមកដែលរកបាននៅវេណេស៊ុយអេឡា គឺត្រឹមតែ៣០ដុល្លារ ប៉ុណ្ណោះក្នុង១ខែ។ ការសម្រេចចិត្តទៅរស់នៅកូឡុំប៊ី ពីព្រោះគ្រួសារលោកមិនរំពឹងថារស់នៅបានសុខក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួនដែលមានសង្គ្រាមនោះឡើយ។ បន្ថែមពីលើនេះ លោកត្រូវការផ្លាស់ប្តូរជីវិតឲ្យបានប្រសើរ មុនពេលកូនស្រី Auralys ចាប់កំណើត។ បើតាម AFP ទារិយា Auralys បានកើតកាលពីអំឡុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧ ។ «នៅពេលដែលខ្ញុំដឹងថា ខ្លួនត្រូវក្លាយជាឪពុកគេ ដូច្នេះខ្ញុំត្រូវតែមករស់នៅកូឡុំប៊ី»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក Mendoza ដោយអ្នកស្រី Mileidy Pena បន្ថែមថា ស្វាមីខ្លួនជាមេគ្រួសារដែលបំពេញតួនាទីបានល្អឥតខ្ចោះ ពោលគឺគាត់ឆ្លើយតបបានគ្រប់បែបយ៉ាងរាល់តម្រូវការគ្រួសារ។ Mendoza មិនចង់ឲ្យគ្រួសារជួបផលលំបាកដូចខ្លួនកាលពីតូចនោះឡើយ។ លោកត្រូវបានឪពុកម្តាយបោះបង់ចោល ហើយក្រោយមក ស្ថិតក្រោមការចិញ្ចឹមបីបាច់របស់ជីដូន ប៉ុន្តែជីដូនបានស្លាប់នៅពេល Mendoza អាយុបាន៩ឆ្នាំ។ ឆ្លងកាត់ជីវិតដ៏លំបាក ដោយធ្លាប់រងការរើសអើងនៅសាលា Mendoza ក៏ធ្លាប់គិតសម្លាប់ខ្លួនផងដែរនៅពេលអាយុដល់១៣ឆ្នាំ ប៉ុន្តែជីវិតរបស់គេបែរជាមានរស្មីឡើងវិញ ដោយសារតន្ត្រី និងការជួយជ្រោមជ្រែងពីមិត្តម្នាក់ដែលជួយគេឲ្យផ្លាស់ពីរទេះរុញ ទៅជិះក្តារបន្ទះវិញ។ បន្ទាប់ពីធ្លាប់លក់សំបុត្រសម្រាប់កម្មវិធីផ្សេងៗ និងសម្ភារសិប្បកម្មនានា Mendoza ពិនិត្យឃើញថា របរច្រៀងរ៉េបនៅលើរថយន្តក្រុងសាធារណៈ នឹងនាំឲ្យគេមានចំណូលកាន់តែប្រសើរ។ «ខ្ញុំមិនមានអ្វីត្រូវខ្មាសឡើយចំពោះការច្រៀងនៅលើរថយន្ត។ អ្វីដែលត្រូវខ្មាសនោះ គឺនៅពេលដែលខ្ញុំទៅដល់ផ្ទះ ហើយភរិយាប្រាប់ថា គ្មានកន្ទប និងសម្លៀកបំពាក់សម្រាប់កូនស្រីរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំជឿថា ជីវិតបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្ញុំមានការប្រែប្រួលច្រើនណាស់ ដោយសារតែទំនួលខុសត្រូវ»។ ជាមួយគ្នានេះ Mendoza ជាវាគ្មិនដ៏មមាញឹកម្នាក់ផងដែរ ដែលតែងតែចូលរួមចែករំលែកពីជីវិតតស៊ូរបស់ខ្លួនជូនដល់កុមារ យុវជន និងគ្រូបង្រៀន។ លោកតែងតែប្រាប់អ្នកចូលរួមថា អាកប្បកិរិយាវិជ្ជមាន គឺត្រូវតែមានសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប។ «Believe in Yourself!» (អ្នកត្រូវជឿជាក់លើខ្លួនឯង!) ជាសារណែនាំដ៏សំខាន់របស់លោក Mendoza ទៅកាន់អ្នកចូលរួម ជាពិសេសផ្អែកលើគំរូខ្លួនលោកផ្ទាល់ ដែលប្រឹងតស៊ូក្នុងឆាកជីវិត បើទោះបីជាព្រះមិនបានប្រទានជើងដល់គេក៏ដោយ៕	លោក Alfonso Mendoza ជាជនអន្តោប្រវេសន៍វេណេស៊ុយអេឡាដែលបានទៅរស់នៅទឹកដីកូឡុំប៊ី។ គាត់កើតមកដោយគ្មានជើង និងត្រូវបានឪពុកម្តាយបោះបង់ចោល ប៉ុន្តែក្នុងជីវិតលោកមិនដែលបោះបង់ខ្លួនឯងនោះ ដោយតែងតែលើកឡើងថា «ជឿជាក់លើខ្លួនឯង»។
ក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេតបានចោទប្រកាន់ថា ធនាគារ Westpac បានអនុញ្ញាតឲ្យស្ថាប័នមកពីបណ្ដាប្រទេសនានា រួមមានទាំងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ លីបង់ ស៊ីមបាវ៉េ និងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ ឲ្យចូលរួមក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុរបស់អូស្ត្រាលីដោយមិនមានមូលប្បទានបត្រត្រឹមត្រូវ។ បើយោងតាមក្រុមអ្នកឃ្លាំមើល ការណ៍នេះជាឱកាសមួយអនុញ្ញាតឲ្យក្រុមឧក្រិដ្ឋជននិងភេរវជនផ្ទេរប្រាក់ចេញឬចូលប្រទេសអូស្ត្រាលីបាន។ មជ្ឈមណ្ឌលវិភាគនិងរាយការណ៍លើប្រតិបត្តិការអូស្ត្រាលី ហៅកាត់ថា AUSTRAC គឺជាទីភ្នាក់ងារប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបទល្មើសហិរញ្ញវត្ថុនៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី។ មជ្ឈមណ្ឌលនេះក៏បានចោទប្រកាន់ធនាគារWestpac ថាបានខកខានក្នុងការតាមដានឲ្យបានត្រឹមត្រូវទៅលើប្រតិបត្តិការរាប់ពាន់ ដែលអាចជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការកេងប្រវ័ញ្ចលើកុមារនៅក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។ មជ្ឍមណ្ឌលនេះក៏បានអះអាងថា ធនាគារនេះបានព្រងើយកន្តើយជាមួយនឹងការព្រមាននានា និងបានអនុញ្ញាតឲ្យមានការបង់ប្រាក់ដែលជាប់ការសង្ស័យអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំពីជនល្មើសដែលត្រូវបានគេកាត់ទោសពីបទជួញដូរផ្លូវភេទកុមារ។ អ្នកស្រី Nicole Rose គឺជានាយកប្រតិបត្តិនៃទីភ្នាក់ងារ AUSTRAC។ អ្នកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ធនាគារ Westpac ខកខានមិនបានអនុវត្តវិធានការស៊ើបអង្កេតលើអតិថិជនរបស់ខ្លួនឲ្យបានត្រឹមត្រូវ សម្រាប់ប្រតិបត្តិការដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ទៅកាន់ប្រទេសហ្វីលីពីននិងប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផ្សេងទៀត។ ប្រតិបត្តិការទាំងអស់នោះមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសូចនាករហិរញ្ញវត្ថុទាក់នឹងនឹងហានិភ័យនៃការកេងប្រវ័ញ្ចកុមារ»។ នាយកប្រតិបត្តិរបស់ធនាគារ Westpac ដែលលោកមានកំណើតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បាននិយាយថា ធនាគារ «គួរតែធ្វើការឲ្យបានល្អជាងនេះ» និងបានសន្យាថានឹងដោះស្រាយបញ្ហានេះ។ លោក Brian Hartzer ដែលជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ធនាគារ Westpac និយាយថា លោកមានការសោកស្ដាយចំពោះរឿងដែលបានកើតឡើង ប៉ុន្តែលោកបានបដិសេធចំពោះការអះអាងដែលថា ធនាគាររបស់លោកមិនបានយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងលើប្រតិបត្តិការខុសច្បាប់នេះ។ លោក Hartzer បាននិយាយថា៖ «ច្បាស់ណាស់ យើងមិនមានជំហរខុសគ្នានោះទេទៅលើបញ្ហានេះ។ ដូច្នេះខ្ញុំចង់និយាយឲ្យច្បាស់លាស់ថា ក្នុងនាមជាថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ម្នាក់នៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាភិបាលធនាគារ និងសម្រាប់ខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់ យើងមិនមានជំហរខុសគ្នាទៅលើបញ្ហានេះនោះទេ»។ បើនិយាយតាមទ្រឹស្តី ធនាគារ Westpac អាចប្រឈមមុខនឹងការពិន័យជាប្រាក់រាប់លានដុល្លារសម្រាប់បទល្មើសនីមួយៗ ដែលបូកបញ្ចូលគ្នាអាចរងនឹងការពិន័យជាប្រាក់ចំនួន៣២៨ទ្រីលានដុល្លារ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏អ្នកវិភាគរំពឹងថា តុលាការសហព័ន្ធអូស្ត្រាលីនឹងដាក់ដល់ធនាគារនេះដើម្បីឲ្យរាងចាលនិងយកចិត្តទុកដាក់ជាងមុនលើប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួន ជាជាងការដាក់ពិន័យធ្ងន់ធ្ងរហួសហេតុ»។ កាលពីឆ្នាំមុន ធនាគារ Commonwealth Bank បានយល់ព្រមបង់ប្រាក់ពិន័យដ៏ច្រើនបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសាជីវកម្មអូស្ត្រាលី ដែលមានទឹកប្រាក់រហូតដល់ទៅ៤៧៦លានដុល្លារ ចំពោះការល្មើសនឹងច្បាប់ប្រឆាំងនឹងការលាងលុយកខ្វក់ និងការផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានដល់ភេរវកម្ម ដែលបណ្តាលឲ្យសាច់ប្រាក់ជាច្រើនហូរចូលទៅក្នុងដៃរបស់ក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន។ កាលពីដើមឆ្នាំនេះ ការស៊ើបអង្កេតសាធារណៈមួយបានបង្ហាញពីការប្រព្រឹត្តខុសឆ្គងយ៉ាងច្រើននៅក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុរបស់អូស្ត្រាលី៕ សូមចុចទៅប្រភពដើម VOA ត្រង់នេះ	ស៊ីដនី ៖ ធនាគារ Westpac អាចនឹងត្រូវពិន័យឲ្យបង់ប្រាក់យ៉ាងច្រើន។ ធនាគារដ៏ធំរបស់អូស្ត្រាលីមួយនេះកំពុងប្រឈមមុខនឹងវិធានការផ្លូវច្បាប់ពីសំណាក់បញ្ញត្តិករ ដែលអះអាងថា ធនាគារនេះមិនគោរពតាមច្បាប់ប្រឆាំងនឹងការលាងលុយកខ្វក់និងការផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានដល់ភេរវកម្ម។
លោកអតីតអគ្គលេខាធិការ និងជាសមាជិកគណៈកម្មការប្រឹក្សាយោបល់លើរដ្ឋ Rakhine បានទទួលស្គាល់ថា ការអនុវត្តគោលនយោបាយផ្សេងៗទៅលើរដ្ឋ Rakhine ដែលបាននិងកំពុងតែមានជម្លោះគ្នារវាង ពុទ្ធសាសនិក និងក្រុមម៉ូស្លីម ជារឿងដ៏រសើប និងត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោក Kofi នៅតែចង់ឃើញចំណាត់ការរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាឆ្លើយតបទៅនឹងការទទួលស្គាល់ស្របច្បាប់ប្រជាជនដែលកំពុងតែរស់នៅក្នុងរដ្ឋ Rakhine ។ នៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន នៅថ្ងៃទី២៤ សីហា ក្នុងរដ្ឋធានីរ៉ងហ្គូន បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ជំនួបជាមួយនឹងលោកស្រី ស៊ូជី លោក Kofi បានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«យើង ក៏បានដឹងដែលថាអនុសាសន៍របស់យើងស្តីពីការផ្តល់សញ្ជាតិ និងសេរីភាពនៃការដើរហើរ បានប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅរបស់ប្រជាជនក្នុងរដ្ឋ Rakhine។ ក៏ប៉ុន្តែប្រសិនបញ្ហាទាំងនេះ នៅតែមិនដោះស្រាយ ប្រាកដណាស់មីយ៉ាន់ម៉ាទាំងមូល នឹងត្រូវជួបរឿងគ្រោះថា្នក់ជាពុំខាន»។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Irrawaddy ។ ជុំវិញការផ្តល់អនុសាសន៍នេះ រដ្ឋាភិបាលលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី ក៏មិនបានបដិសេធដែរ។ នៅថ្ងៃដដែលនោះ ទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា ក៏បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដោយបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា៖«រដ្ឋាភិបាល នឹងអនុវត្តតាមអនុសាសន៍របស់គណៈកម្មការប្រឹក្សាយោបល់រដ្ឋ Rakhine នៅក្នុងរយៈពេលមួយដ៏ខ្លី និងសមស្រប»។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នោះ ក៏បានអះអាងដែលថា កន្លងមក រដ្ឋាភិបាល ក៏បានអនុវត្តតាមអនុសាសន៍ដែលធ្លាប់ផ្តល់ពីមុនរួចហើយដែរ។ តាមពិតទៅបញ្ហានៃការផ្តល់សញ្ជាតិឲ្យប្រជាជនម៉ូស្លីមនៅរដ្ឋ Rakhine ដែលរាប់បញ្ចូលទាំងជនជាតិរ៉ូហ៊ីងយ៉ាផងដែរនោះ មិនមែនជាថ្មីអ្វីឡើយ ។ បញ្ហានេះ បានបន្សល់ទុកដោយមិនបញ្ចប់ការដោះស្រាយតាំងពីរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាអាណត្តិមុនៗមកម្ល៉េះ ។ រយៈពេលចុងក្រោយនេះ មានរបាយការណ៍របស់អង្គការអន្តរជាតិជាច្រើន បានបង្ហាញថា មានជនជាតិភាគតិច រ៉ូហ៊ីងយ៉ាជាច្រើន បានភៀសខ្លួនចេញពីរដ្ឋ Rakhine ក្រោយពីមានការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធរវាងក្រុមជ្រុលនិយមមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណជាមួយនឹងកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាល។ របាយការណ៍ខ្លះ ក៏បានបង្ហាញថា ការភៀសខ្លួនរបស់ក្រុមជនជាតិទាំងនេះ ក៏ដោយសារ តែពួកគេ រងការរើសអើងទាំងពីសំណាក់អាជ្ញាធរ និងប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាភាគច្រើន៕	អតីតអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Kofi Annan បានទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាលបក្សកាន់អំណាចរបស់លោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ផ្តល់លិខិតបញ្ជាក់កំណើត និងសញ្ជាតិដល់កុមារដែលកើតនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះជាតិសាសន៍រដ្ឋ Rakhine ដើម្បីជាការការពារបញ្ហា«ជនគ្មានប្រទេសជ្រកកោន»កើនឡើងនៅក្នុងតំបន់ ។
ដើម្បីជ្រាបច្បាស់ សូមអញ្ជើញទស្សនាការបកស្រាយរបស់លោក លឹម កញ្ចរ៉ុង គ្រូបង្រៀនភាសាចិននៅវិទ្យាស្ថានអន្តរជាតិកម្ពុជា-អាស៊ានដូចតទៅ៖ លោក លឹម កញ្ចរ៉ុង គ្រូបង្រៀនភាសាចិននៅវិទ្យាស្ថានអន្តរជាតិកម្ពុជា-អាស៊ាន បានបញ្ជាក់ថា ការសែនជ្រូកខ្វៃ គឺតំណាងឲ្យរកស៊ីមានបាន ហូបឆ្ងាញ់ និងគេងលក់ស្រួល។ បើតាមលោក លឹម កញ្ចរ៉ុង ការសែនជ្រូកខ្វៃក៏ត្រូវមានក្បួនសែន ដើម្បីសែនយ៉ាងណាឲ្យត្រូវនឹងទីតាំង ដើម្បីទទួលបាននូវអ្វីដែលល្អ។ ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ លោក លឹម កញ្ចរ៉ុង លើកឡើងដូច្នេះថា៖«ជ្រូក យើងបែរក្បាលចូលផ្ទះ រីឯកន្ទុយបែរចេញទៅក្រៅ ជ្រូកប្រើច្រមុះរបស់វា សម្រាប់កាយដី ឬក៏កាយអ្វីមួយ។ អ៊ីចឹងប្រជាជនចិនគេនិយមសែនជ្រូកខ្វៃ ជ្រូកហ្នឹងគឺអាចនាំលាភ នាំជ័យ និងនាំប្រាក់ចូលក្នុងផ្ទះផងដែរ។ រីឯកន្ទុយរបស់វា នឹងបក់នូវអ្វីមិនល្អ សំណាងអាក្រក់ និងឧបសគ្គនានា។ កន្ទុយវា នឹងជួយបក់ឲ្យចេញពីផ្ទះយើងតែម្តង»៕	ភ្នំពេញ៖ ក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំចិននៅថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ខាងមុខនេះ ជ្រូកខ្វៃ គឺជាសំណែន និងអាហារដ៏សំខាន់មិនអាចខ្វះបាន ដែលពលរដ្ឋខ្មែរសែស្រឡាយចិននិយមសែននៅតាមគេហដ្ឋាន ស្ថាប័ន និងក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗ។ ពលរដ្ឋមានជំនឿថាការសែនជ្រូកខ្វៃនៅថ្ងៃសែនចូលឆ្នាំចិន គឺអាចនាំសំណាង លាភ ជ័យ និងសម្រេចរាល់កិច្ចការ និងការរកស៊ី។
គណៈកម្មការផ្ដល់ភាពស្របច្បាប់ដល់ពលករកម្ពុជា ដែលកំពុងស្នាក់នៅ និងធ្វើការនៅប្រទេសថៃ បានជូនដំណឹងពីការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួល និងការកំណត់ម៉ោងធ្វើការដល់ពលករ។ ប្រាក់ឈ្នួលអប្បរមាប្រចាំថ្ងៃរបស់ពលករ ត្រូវបានកំណត់ដោយភាគីថៃ និងបែងចែកទៅតាមតំបន់។ បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ ពលករធ្វើការនៅក្រុងបាងកក និងខេត្ត ចំនួន ៦ ដែលជាប់ក្រុងបាងកក នឹងទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលអប្បរមា ចំនួន ៣១០បាត ស្មើនឹង៨.៧៨ ដុល្លារ។ ពលករធ្វើការនៅខេត្តចំនួន ១៣ ផ្សេងទៀត នឹងទទួលបានប្រាក់ឈ្នួល ចំនួន ៣០៨បាត ស្មើនឹង ៨.៧៣ ដុល្លារ។ សេចក្ដីជូនដំណឹង ឲ្យដឹងទៀតថា ពលករធ្វើការនៅខេត្តចំនួន ៤៩ នឹងទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលចំនួន ៣០៥បាត ស្មើនឹង ៨.៦៤ ដុល្លារ រីឯពលករធ្វើការនៅខេត្តចំនួន ៨ នឹងទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលចំនួន ៣០០បាត ស្មើនឹង ៨.៥ ដុល្លារ។ ដោយឡែក សម្រាប់ម៉ោងធ្វើការរបស់ពលករ ក៏បែងចែកទៅតាមលក្ខខណ្ឌការងារដែរ។ចំពោះការងារធម្មតា ភាគីថៃកំណត់ឲ្យធ្វើការធម្មតា ពោលគឺ៨ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ។ រីឯការងារដែលចាត់ទុកថា ប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងសុវត្ថិភាពពលករ ត្រូវបន្ថយម៉ោងធ្វើការមកត្រឹម៧ម៉ោង ក្នុងមួយថ្ងៃ៕	ភ្នំពេញ៖ ក្រសួងការងារថៃ បានប្រកាសដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលអប្បរមា និងកំណត់ម៉ោងធ្វើការសម្រាប់ពលករ ខ្មែរ ដែលកំពុងធ្វើការនៅប្រទេសថៃ។ ប្រាក់ឈ្នួលអប្បរមា ត្រូវបានកំណត់ ដោយផ្អែកលើទីកន្លែងធ្វើការ រីឯម៉ោងធ្វើការ កំណត់ដោយផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌការងាររបស់ពលករ។
ទំនងជាមានផលលំបាកខ្លាំងក្នុងការដឹកនាំ និងកែប្រែប្រទេសដែលធា្លប់បានដឹកនាំដោយក្រុមយោធាច្រើនទសវត្សរ៍ហើយ បានជាប្រមុខបក្សកាន់អំណាចលោកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី បានដង្ហើយឲ្យសមាជិករដ្ឋាភិបាលរបស់លោកស្រី ផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតដើម្បីសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រទេស ស្របពេលដែលមីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលអន្តរកាលប្រជាធិបតេយ្យ។ «ជនរងគ្រោះនៃអតីតកាល ជាជនដែលនៅតែបន្តរស់នៅក្នុងអតីតកាលរបស់ខ្លួន បានបង្កើតឧបសគ្គជាច្រើននៅក្នុងការកែប្រែប្រទេសឲ្យជាប្រជាធិបតេយ្យ។» នេះ គឺជាសាររបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី នៅក្នុងវេទិកាស្តីពីការផ្លាស់ប្តូរមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងរបបប្រជាធិបតេយ្យ ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃទី១១ សីហា និងចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មានមីយ៉ាន់ម៉ា The Irrawaddy ។ នាឱកាសដដែលនោះ លោកស្រីស៊ូជី ដែលជាម្ចាស់ពានរង្វាន់ណូប៊ែលសន្តិភាព ក៏បានពន្យល់ទៀតថា អតីតកាល គ្រាន់តែជាមេរៀនប៉ុណ្ណោះ ហើយអ្វីដែលសំខាន់សម្រាប់មីយ៉ាន់ម៉ានោះ គឺជាបច្ចុប្បន្ន។ លោកស្រី បានដាក់ជាសំណួរថាតើមន្ត្រីទាំងអស់បានធ្វើអ្វីខ្លះហើយសម្រាប់ប្រជាធិបតេយ្យ? សូមរម្លឹកបន្តិចដែរថា បើទោះជាបក្សស៊ីវិលរបស់លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី បានដឹកនាំក្បាលម៉ាស៊ីនហើយក៏ដោយ អំណាចយោធានៅតែបន្តតោងជាប់ជាមួយជានិច្ច ពោលគឺ យោធានៅតែមានតំណែងសំខាន់ៗទាំងនៅក្នុងស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិ និងនីតិបញ្ញតិ។ ការណ៍បែបនេះហើយ ដែលធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលលោកស្រី ស៊ូជី មិនអាចសម្រេច និងអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនបានមួយរយភាគរយបានឡើយ។ កន្លងមក ក្នុងខួបនៃការកាន់អំណាចបានមួយឆ្នាំរបស់គណបក្សខ្លួន លោកស្រី ស៊ូជី ក៏បានទទួលស្គាល់ពីការមិនសូវរីកចម្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាឧបសគ្គក្នុងការកសាងសន្តិភាព និងសន្តិសុខនៅក្នុងប្រទេសផងដែរ។ ជុំវិញបញ្ហាសន្តិភាពនេះដែរ ក្នុងវេទិកានយោបាយដដែលនោះ លោកស្រី ស៊ូជី ក៏បានឆ្លៀតប្រតិកម្មទៅនឹងការរិះគន់មួយចំនួន ដោយលោកស្រី លើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖«អ្នកខ្លះ គិតថា ប្រទេស នឹងអាចសម្រេចបានសន្តិភាព ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ប្រសិន មានការអភិវឌ្ឍ។ ខ្ញុំ មិនយល់ស្របឡើយ។ យើងមិនអាចមើសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍដាច់ដោយឡែកពីគ្នាឡើយ។ ប្រសិនបើគ្មានសន្តិភាព ក៏ការអភិវឌ្ឍមិនអាចធានានិរន្តភាពឡើយ។ ហើយបើគ្មានការអភិវឌ្ឍ ក៏សន្តិភាពមិនអាចរក្សាបានយូរដូចគ្នា»៕	មេដឹកនាំ de facto មីយ៉ាន់ម៉ា លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី បានទទូចឲ្យមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលបំបែកជញ្ជាំងអតីតកាលដែលជាឧបសគ្គក្នុងការឈានទៅដល់ការអនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យឲ្យបានពេញលេញ ។ លោកស្រី ទំនងជាសំដៅលើក្រុមមេដឹកនាំយោធា ដែលជាសមាសភាពរដ្ឋាភិបាល ដែលនៅតែបន្តផ្នត់គំនិតបែបយោធាដើម្បីដឹកនាំប្រទេស។
អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNក អា) លោន់តូនីញូ ហ្គូតេរ៉េស នៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា បានលើកឡើងថា ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ត្រូវបើកជំហសេរីភាព និងមានកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសង្គមស៊ីវិល ហើយកម្ពុជាត្រូវតែអនុវត្តបែបនេះ ដើម្បីឈានទៅដល់ការគោរពសិទ្ធិមនុស្សពេញលេញ។ «វាសំខាន់ណាស់ដែលសិទ្ធិមនុស្ស ត្រូវបានគោរពពេញលេញ និងមានទំនាក់ទំនងជាមួយវិស័យសង្គម វប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងលំហស៊ីវិល។ នៅកម្ពុជាវិញ លំហស៊ីវិល សិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិបរិស្ថានត្រូវតែបានការពារ ហើយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសង្គមស៊ីវិលត្រូវតែពង្រីក។»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោក អាន់តូនី ហ្គូតេរ៉េស ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាន ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៤០ និង៤១ នៅសណ្ឋាគារសុខា។ លោក ហ្គូតេរ៉េស ក៏យល់ឃើញដែរថា ស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សមានលក្ខណៈខុសគ្នា ពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយ។ ដូច្នេះសិទ្ធិមនុស្ស គឺត្រូវមើលក្នុងទស្សនវិស័យទូលាយ ដែលមានទំនាក់ទំនងនឹង សេដ្ឋកិច្ច សង្គម វប្បធម៌ នយោបាយ និងស៊ីវិលជាដើម ហើយការសហការពីគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់ នឹងនាំមកនូវការអភិវឌ្ឍដ៏ល្អប្រសើរមួយ។ អគ្គលេខាធិការរូបនេះ ក៏បាននិយាយពីបញ្ហានៅមីយ៉ានម៉ាដែរ ដោយលើកឡើងថា សិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសមួយនេះមានការរំលោភធ្ងន់ធ្ងរ ខណៈដែរលំហស៊ីវិលកាន់តែរួមតូច និងបង្កជាសោកនាកម្មជាច្រើន ក្រោយពេលរបបសឹកយោធាកាន់កាប់ប្រទេស។ «ការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សជាប្រព័ន្ធ គឺមិនអាចទទួលយកបានទេ និងបង្កឱ្យមានការឈឺចាប់យ៉ាងសម្បើម ដល់ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ា។»។ លោកបានថ្លែងបែបនេះ។ នៅក្នុងបណ្ដាញសង្គម Twitter លោក ហ្គូតេរ៉េស បានថ្កោលទោសស្ថានការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា និងបានអំពាវនាវម្តងហើយម្តងទៀត ឱ្យអាជ្ញាធររបស់ប្រទេសនេះ ដោះលែងអ្នកទោសនយោបាយទាំងអស់ និងចាប់ផ្តើមដំណើរការរួមបញ្ចូលដើម្បី និងត្រឡប់ទៅការផ្លាស់ប្តូរលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ៕	ដោយ តេង យ៉ាលីរូហ្ស៊ី
ជួងសំបកគ្រាប់បែក ដែលបន្សល់ទុកពីសម័យសង្គ្រាមនេះ ត្រូវបាននាយកវិទ្យាល័យ យកទៅចងព្យួរនឹងដើមឈើមួយក្នុងបរិវេណសាលា ដើម្បីពន្លឺសំឡេង នៃម៉ោងចេញ-ចូលរៀន។ ការឈានទៅដល់ការដកហូតនេះ ធ្វើឡើងក្រោយពីម្ចាស់គណនីហ្វេសប៊ុកមួយឈ្មោះ Angkor Thom រាយការណ៍តាមហ្វេសប៊ុក របស់លោក ហេង រតនា អគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) ។ ក្រៅពីវិទ្យាល័យនេះ ក៏មានវត្តប្រាសាទមង្គល ស្ថិតនៅក្នុងឃុំកំពង់សឹង ស្រុកព្រះស្ដេច ខេត្តព្រៃវែង បានយកសំបកគ្រាប់បែក ធ្វើជាជួងផងដែរ ។ បើតាមព្រះសង្ឃមួយអង្គ តាមរយៈគណនីហ្វេសប៊ុក Vichit Tum បានចូលComment ទៅគណនីហ្វេសប៊ុកលោក ហេង រតនា ដោយមានសង្ឃដីកាពន្យល់ថា មូលហេតុដែលព្រះអង្គ យកសំបកគ្រាប់ធ្វើជួងនេះ គឺដើម្បីបង្ហាញឱ្យយុវជនជំនាន់ក្រោយបានដឹងពីផលលំបាកនៃសង្គ្រាម។ ព្រះសង្ឃ ដែលប្រើប្រាស់គណនីហ្វេសប៊ុក Vichit Tum បានពន្យល់ដូច្នេះថា៖«អត្មាដាក់ទុក(ជួងសំបកគ្រាប់បែក)ឱ្យផុតពីដី កុំឱ្យវាខូច ទុកឱ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយដឹងពីផលវិបាកនៃសង្គ្រាម ដែលខ្មែរធ្លាប់បានទទួលរងហើយយូរឆ្នាំហើយ។ បើញោម(CMAC) ដកហូត អាត្មាសូមបិណ្ឌបាត្រស្គរមួយផង ព្រោះស្គរវត្តខូចហើយ»។ បើតាមលោក ហេង រតនា មន្ត្រីជំនាញនឹងដកហូតជួងសំបកគ្រាប់បែកនេះ ពីវត្តប្រាសាទមង្គល ដើម្បីយកមករក្សាទុក និងបញ្ចៀសគ្រោះថ្នាក់ជាយថាហេតុ។ ឆ្លើយតបព្រះអង្គគង់នៅវត្តប្រាសាទមង្គលនេះ អគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) បានបញ្ជាក់តាមរយៈComment ដូច្នេះថា៖«អរព្រះគុណ និងជាទស្សនៈប្រពៃណាស់ស្តីពីសង្គ្រាម។ ការរៀបចំទុកដាក់ គប្បីធានាសុវត្ថិភាព។ អ្នកបច្ចេកទេសនឹងថ្វាយយោបល់តាមជាក់ស្ដែង»។ សារព័ត៌មានថ្មីៗ មិនទាន់អាចទាក់ទងលោក ហេង រតនា អគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) ដើម្បីសុំការអត្ថាធិប្បាយបន្ថែមបានឡើយ។ តែយ៉ាងណាលោក ហេង រតនា បានសរសេរលើហ្វេសប៊ុកខ្លួនថា សំបកគ្រាប់បែក ដែលត្រូវបានពលរដ្ឋយកមកធ្វើជាដួង ចងនៅដើមឈើក្នុងបរិវេណវត្តអារាម សាលារៀន និងស្នាក់ការភូមិនោះ ភាគច្រើន គ្មានរំសេវ និងក្បាលគីបបង្កផ្ទុះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីបម្រើគោលការណ៍អប់រំការយល់ដឹងពីគ្រោះថ្នាក់ដោយសារសំណល់ជាតិផ្ទុះពីសង្គ្រាមនោះ ទើបត្រូវដកហូត។ «នៅសល់តាមវត្តអារាម សាលារៀន និងស្នាក់ការភូមិ មូលដ្ឋានសាធារណៈមួយចំនួនទៀត មិនទាន់ជ្រាប និងមិនទាន់បានដកហូត ដោយគ្មានពត៌មាន។ ហើយបញ្ហានៅសេសសល់នេះ មាននៅក្នុងក្របខណ្ឌ័ទូទាំងប្រទេសមិនមែនតែនៅខេត្តព្រៃវែង ស្វាយរៀង ឬកំពង់ធំ សៀមរាបនោះទេ»។ នេះជាការបញ្ជាក់របស់លោក ហេង រតនា៕	ភ្នំពេញ៖ មន្ត្រីជំនាញនៃមជ្ឈមណ្ឌលកម្ចាត់មីនកម្ពុជា (CMAC) បានដកហូតយកជួងសំបកគ្រាប់បែកធំមួយ ពីវិទ្យាល័យ ជា ស៊ីម រក្សជ័យ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិរក្សជ័យ ឃុំរក្សជ័យ ស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង កាលពីថ្ងៃទី១៥ កក្កដា។
ការដកហូតចំណាត់ការបិទប្រទេសដោយផ្នែកក្នុងប្រទេសថៃ គឺរួមបញ្ចូលសកម្មភាព និងអាជីវកម្មចំនួន៦យ៉ាង ដូចជាផ្សារ, កន្លែងញាំអាហារ, កន្លែងលក់រាយ, សកម្មភាពកីឡា និងកម្សាន្ត, ហាងអ៊ុតសក់ កាត់សក់ កន្លែងកាត់រោមសត្វ និង សកម្មភាពអាជីវកម្មមួយចំនួន។ អាជីវកម្មនិងសកម្មភាពទាំងអស់នេះ នឹងអនុញ្ញាតឲ្យបើកដំណើរធម្មតាវិញ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ខែឧសភាតទៅ។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យមជ្ឍមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានភាព COVID-19 ថៃ លោក Taweesilp Visanuyothin ខណៈសកម្មភាពទាំងនេះ ត្រូវបានអនុញ្ញាត ពលរដ្ឋនិងម្ចាស់អាជីវកម្មរ ត្រូវតែអនុវត្តវិធានការគ្រប់គ្រងជំងឺ ដូចជា ការសម្អាត ប្រើប្រាស់ម៉ាស់ការពារ និងរក្សាគម្លាតសុវត្ថិភាពជាដើម។ យ៉ាងណាមិញ បើករណីCOVID-19ថ្មី ផ្ដើមស្ទុះឡើងវិញ ការបន្ធូរបន្ថយនឹងត្រូវទុកជាមោឃ។ នេះបើតាមកាសែត បាងកកប៉ុស្តិ៍។ លោក Taweesilp បញ្ជាក់ទៀតថា ការវាយតម្លៃលើការបន្ធូរបន្ថយការរឹតបន្ដឹងដំណាក់កាលពី១ នឹងត្រូវការពេល១៤ថ្ងៃ។ ហើយប្រសិនបើករណីឆ្លងCOVID-19 ប្រចាំថ្ងៃ បន្តធ្លាក់ចុះក្នុងពេលនេះ ការបន្ធូរបន្ថយកាន់តែច្រើនទៀត នឹងត្រូវធ្វើឡើង។ បើតាមលោកអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ថេរវេលា២ខែដែលចែកជា៤ដំណាក់កាលដើម្បីសម្រួលការរឹតត្បិតគ្រប់គ្រង់COVID-19 មុននឹងសម្រេចចិត្តបើកប្រទេសទាំងស្រុងឡើងវិញ។ ដោយឡែក បទបញ្ជាហាមលក់គ្រឿងស្រវឹងនៅទូទាំងប្រទេសថៃ ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលពន្យារពេលរហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ដែលថ្ងៃសុពលភាពចាស់គឺនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសាកន្លងទៅ។ ទាក់ទិនការពន្យារនេះ លេខាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រសួងមហាផ្ទៃថៃ លោក Chatchai Promlert បានលើកឡើងថា បម្រាមលក់គ្រឿងស្រវឹង គឺជាចំណាត់ការរាំងខ្ទប់ COVID-19 មួយ ដែលបានពន្យារតាមបញ្ជារបស់មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង់ស្ថានភាព COVID-19 ថៃ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ប្រទេសថៃមានករណីឆ្លងCOVID-19សរុប ២៩៦០ករណី ខណៈអ្នកស្លាប់មាន៥៤នាក់។ អ្នកជាសះស្បើយមាន២៧១៩នាក់ ខណៈអ្នកជំងឺធ្ងន់ធ្ងរមាន៦១នាក់។ នេះបើតាមវេបសាយ worldometers.info ដែលតាមដាន COVID-19 នៅទូទាំងពិភពលោក៕	ការបន្ធូរបន្ថយការរឹតបន្ដឹងដើម្បីទប់ស្កាត់COVID-19 ដំណាក់កាលទី១ នឹងចូលជាធរមាននៅទូទាំងប្រទេសថៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ហើយនឹងប្រើពេល២សប្តាហ៍ក្នុងការវាយតម្លៃថាអាចបន្តទៅដំណាក់កាលបន្ទាប់ទៀតឬយ៉ាងណានោះ។ ទោះបីជាផ្ដើមសម្រាលការរឹតត្បិតមួយផ្នែក បម្រាមលក់គ្រឿងស្រវឹងនៅទូទាំងប្រទេស ដែលបានអស់សុពលភាពកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ត្រូវបានពន្យារបន្តរហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភាខាងមុខ។
លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ អះអាងថា វិស័យកសិកម្មកម្ពុជា មិនមានបញ្ហាអ្វីនោះទេ ប៉ុន្តែ ដោយសារតែមានការបំផុសបំផុលពីអ្នកប្រឆាំងនៅក្រៅប្រទេស ឲ្យសហគមន៍អន្តរជាតិ ដាក់ទណ្ឌកម្មលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទើបបណ្តាលឲ្យការលក់ស្រូវ-អង្ករកម្ពុជា ជួបបញ្ហាតិចតួច។ លោក វេង សាខុន អះអាងបែបនេះ នៅក្នុងជំនួបជាមួយលោក Vu Quang Minh ឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ ដើម្បីពិភាក្សាគ្នាពីបញ្ហាស្រូវ-អង្ករ។ លោក វេង សាខុន លើកឡើងក្នុងជំនួបនោះ យ៉ាងដូច្នេះថា៖«ខ្ញុំ ទទួលព័ត៌មានពីបណ្តាខេត្ត ថា តម្លៃលក់ចេញ គឺល្អ ប៉ុន្តែ ចង្រៃប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ វាមានបញ្ហាពីសម្ពាធខាងក្រៅ តាមរយៈគណបក្សប្រឆាំង ដែលបំផុសបំផុលថា អឺរ៉ុប ដាក់សម្ពាធមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ដល់អ៊ីចឹងទៅ ប្រជាពលរដ្ឋ មាត់តៗគ្នា ក៏ទៅដល់ឈ្មួញ ឈ្មួញក៏ចាប់ធ្វើក [ធ្វើស៊ី?] ប្រជាជនខ្មែរ វា ក៏ច្របូកច្របល់ប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងស្រូវ-អង្ករ»។ បន្ទាប់មក រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មកម្ពុជា ក៏និយាយទៅកាន់ទូតវៀតណាម ដើម្បីសុំឲ្យជួយក្នុងរឿងនេះ។ លោក ស្នើឲ្យទូតវៀតណាម អំពាវនាវទៅវិស័យឯកជនវៀតណាម ឲ្យជួយទិញស្រូវកម្ពុជា ដោយរក្សាតម្លៃត្រឹម៧០០រៀលក្នុង១គីឡូក្រាម ឡើងទៅ។ លោក បង្ហាញការព្រួយបារម្ភថា៖«បើតម្លៃចុះជាងនេះ ដូចជាបាត់បង់អ្វីៗទាំងអស់ ហើយទៅជាផ្អើលឆោឡោ»។ លោករដ្ឋមន្ត្រី បង្ហាញជំនឿចិត្តថា ភាគីវៀតណាម នឹងអាចជួយកម្ពុជាបាន ចំពោះបញ្ហានេះ។ លោក និយាយនៅចំពោះមុខទូតវៀតណាមថា៖«ខ្ញុំមានសេចក្តីទុកចិត្តមែនទែន ចំពោះមិត្តវៀតណាមថា អាចជួយខ្ញុំបាន ជួយចែករំលែកទុក្ខលំបាកនេះ ពេលមានគ្រោះអាសន្ននេះ តែ២-៣សប្តាហ៍ទេ ស្បើយវិញហើយ។ [....] ខ្ញុំសង្ឃឹមថា ឯកអគ្គរដ្ឋទូត ជួយខ្ញុំ ជួយជ្រោមជ្រែងបញ្ហាហ្នឹង ដោយសារយើងធ្លាប់រួមសុខទុក្ខជាមួយគ្នា ជាយូរមកហើយ»។ ក្នុងជំនួបខាងលើ លោករដ្ឋមន្រ្តី ក៏ឆ្លៀតរម្លឹកផងដែរ ពីការជួយជ្រោមជ្រែងរបស់វៀតណាម មកដល់កម្ពុជា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩មក រហូតធ្វើឲ្យកម្ពុជា ឈានដល់ចំណុចនេះ។ បន្ទាប់ពីសហភាពអឺរ៉ុប ប្រកាសយកពន្ធលើអង្ករកម្ពុជាក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំជាប់គ្នា (ឆ្នាំ២០១៩-ឆ្នាំ២០២១) មជ្ឈដ្ឋានខ្លះ ក៏បង្ហាញក្តីបារម្ភថា ការនាំអង្ករកម្ពុជា ទៅកាន់ទីផ្សារសហភាពអឺរ៉ុប អាចនឹងមានការថយចុះ។ ពន្ធដែលត្រូវបង់នោះ គឺ ប្រមាណ២០០ដុល្លារ ក្នុង១តោន នៅឆ្នាំទី១ ប្រមាណ១៧០ដុល្លារក្នុង១តោន នៅឆ្នាំ២ និងប្រមាណ១៥០ដុល្លារ ក្នុង១តោន នៅឆ្នាំទី៣។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ស្របពេលសហភាពអឺរ៉ុប សម្រេចចិត្តធ្វើបែបនេះដាក់កម្ពុជា ចិន ដែលតែងប្រកាសថាជាមិត្តដែកថែមរបស់កម្ពុជា ក៏ប្រកាសជួយទិញអង្ករកម្ពុជា ឲ្យលើសទ្វេដងក្នុងឆ្នាំ២០១៩នេះ ដោយមានគម្រោងទិញឲ្យបានប្រមាណ៤០ម៉ឺនតោន ខណៈឆ្នាំមុន ចិន ទិញតែប្រមាណ១៧ម៉ឺនតោនប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែក សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់បង្ហាញភាពរឹងមាំថា ទោះពិភពលោក ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពមិនច្បាស់លាស់យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏កម្ពុជា មិនឲ្យប្រជាពលរដ្ឋដាច់បាយដែរ៕	រដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្មកម្ពុជា ស្នើឲ្យវៀតណាម ជួយជ្រោមជ្រែងកម្ពុជា លើការទិញស្រូវ-អង្ករ ខណៈកម្ពុជា ត្រូវបានសហភាពអឺរ៉ុប តម្រូវឲ្យបង់ពន្ធលើអង្ករ។ លោករដ្ឋមន្រ្តី សង្ឃឹមថា វៀតណាម នឹងអាចជួយកម្ពុជាបាន ចំពោះទុក្ខកង្វល់រយៈពេលខ្លីនេះ។
ដូចការរំពឹងទុក ការយកពន្ធលើសេវាកម្មនិងទំនិញដែលធ្វើឲ្យប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីត្អូញត្អែរខ្លាំងកន្លងមកនោះនឹងលែងមានទៀតហើយចាប់ពីថ្ងៃ ១ខែមិថុនានេះតទៅ។ នេះជាការប្រកាសនៅពុធទី ១៦ ខែឧសភា របស់ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុដែលជាសេនាធិការនៃរដ្ឋាភិបាលថ្មីដឹកនាំដោយលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានម៉ាឡេស៊ី Bernama ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុបានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដូច្នេះ៖« ការកំណត់អាត្រាពន្ធស្មើសូន្យនឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃ ១ ខែមិថុនា ហើយវាមានអនុភាពអនុវត្តទូទាំងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីទាំងមូល។ រាល់អាជីវកម្មដែលចុះបញ្ជីត្រូវអនុវត្តតាមការសម្រេចចិត្តនេះ ហើយស្របពេលជាមួយគ្នានោះគេត្រូវអនុវត្តតាមរាល់លិខិតបទដ្ឋានទាំងអស់ដែលមានជាធរមាន»។ រដ្ឋាភិបាលមុនរបស់លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ បានដាក់ចេញពន្ធលើសេវានិងទំនិញនេះនៅឆ្នាំ ២០១៥ ហើយក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ រដ្ឋាភិបាលនេះមានគោលដៅប្រមូលពន្ធឲ្យបាន ១១,០៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកដែលមានទំហំ ១៨ ភាគរយនៃចំណូលរដ្ឋសរុប។ គោលនយោបាយប្រមូលពន្ធនេះបានក្លាយជារឿងចម្រូងដចម្រាសខ្លាំងកន្លងមក ព្រោះប្រជាពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីយល់ថា វាជាបន្ទុកធ្ងន់លើជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ។ ដូច្នេះហើយបានជាក្នុងការឃោសនាបោះឆ្នោតលោក មហាធៀ មហាម៉ាត់ ដែលជាប្រធានសម្ព័ន្ធបក្សប្រឆាំង បានសន្យាលុបចោលពន្ធនេះចោលដើម្បីជួយលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាជន។ លោកបានអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលមានលុយ ដោយមិនចាំបាច់ដាក់កម្រិតពន្ធនេះឡើយ។ ក្រៅពីលុបចោលពន្ធលើសេវានិងទំនិញ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី លោក មហាធៀ សន្យារក្សាតម្លៃប្រេងសាំងឲ្យនៅស្ថិរ ហើយបើសិនជាមានការប្រែប្រួលរដ្ឋាភិបាលនឹងចំណាយលុយផ្តល់ការឧបត្ថម្ភធនផងដែរ។ លោកមហាធៀ បានបញ្ជាក់ដូច្នេះ៖« បទបញ្ជាត្រូវបានដាក់ចេញហើយ ហើយយើងក៏លែងប្រមូលពន្ធលើសេវា និងទំនិញដែរ។ ចំពោះតម្លៃប្រេងវិញត្រូវពិនិត្យជាទៀតទាត់ ហើយវានឹងលែងមានការឡើងចុះហើយ។ តម្លៃបច្ចុប្បន្ននឹងនៅដដែល។ បើសិនជាមានការចាំបាច់ យើងនឹងផ្តល់ការឧបត្ថម្ភធនផងដែរ»៕	រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីថ្មីដឹកនាំដោយលោក មហាធៀម ហាម៉ាត់ បានប្រកាសលុបចោលពន្ធលើសេវានិងទំនិញចោល តាមការសន្យារបស់ខ្លួនក្នុងការឃោសនាបោះឆ្នោតកន្លងមក។ ពន្ធដែលមានទំហំ ៦ភាគរយលើទំនិញ និងសេវានេះនឹងត្រូវនិរាករណ៍ចាប់ពីដើមខែមិថុនាខាងមុខនេះតទៅ។
សូមលោក-អ្នក អញ្ជើញទស្សនាកិច្ចសម្ភាសរវាង កញ្ញា អ៊ូ សុខមាន នៃសារព័ត៌មានថ្មីៗ ជាមួយលោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីកសិកម្ម ដូចតទៅ៖ បើតាមលោក វេង សាខុន ក្នុងបទសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មានថ្មីៗ វិស័យកសិកម្មបច្ចុប្បន្ននេះ ផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ(ការដឹកជញ្ជូនផ្លូវ, ទឹក, ថ្លៃអគ្គិសនី, ឧបករណ៍ទំនើប)ដែលគាំទ្រការដាំដុះនៅមានកម្រិតទាប ហើយការប្រើប្រាស់ធាតុចូលកសិកម្មមានតម្លៃខ្ពស់ជាងប្រទេសជិតខាង។ ទន្ទឹមនឹងគ្នានេះ ការផ្តល់ជំនួយបច្ចេកទេសក្នុងវិស័យកសិកម្ម(ទាំងពូជ ទាំងការដាំដុះ និងមធ្យោបាយនានា)នៅមានទំហំតូចនៅឡើយ។ បញ្ហាទាំងនេះ គឺជាចំណុចសំខាន់ដែលលោក វេង សាខុន ខិតខំប្រឹងប្រែងដោះស្រាយក្នុងរយៈពេលមួយដ៏លំបាក ក្នុងតួនាទីជាអ្នកដឹកនាំវិស័យកសិកម្មកម្ពុជា អស់រយៈពេលមួយអាណត្តិមកនេះ។ លោក វេង សាខុន មានប្រសាសន៍ថា ការលំបាកទី១ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងលើនេះ គឺការកែប្រែទស្សនៈវិស័យរបស់មន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មនេះ។ លោកបានរៀបរាប់ថា កន្លងមក មន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម គឺធ្វើអ្វីតាមការផ្សព្វផ្សាយ ប៉ុន្តែមិនបានឈានទៅដល់ការសម្រេចផល ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយផលិតផលកសិកម្មប្រទេសជិតខាងឡើយ។ ទន្ទឹមនឹងជួបការលំបាកនៃការខិតខំកែប្រែ ឬផ្លាស់ប្តូរសកម្មភាពធ្វើការងាររបស់មន្ត្រីខ្លួនហើយនោះ លោកវេង សាខុន ក៏បានជួបនឹងការលំបាកដ៏ធំមួយទៀត ក្នុងការជំរុញផលិតកម្មដែរ គឺការខ្វះខាតផ្នែកធនធាន ឬហិរញ្ញវត្ថុ ដែលគាំទ្រដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុផ្ទាល់តែម្តង។ រដ្ឋមន្រី្តកសិកម្មរូបនេះមានប្រសាសន៍ដូច្នេះ៖«ចំណុចលំបាកទី២ គឺធនធានដែលគាំទ្រដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ មិនទាន់បានយល់ដឹងអំពីទស្សនៈវិស័យ និងការជំរុញផលិតកម្មស្បៀងអាហារនៅកម្ពុជា»។ លោកបានបន្តថា៖«គាត់[ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច] ធ្លាប់ឱ្យទុនប៉ុននេះ យើងស្នើសុំថែមបន្តិចបន្តួចគាត់គឺថាមានកម្រិត ដោយសារសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើងនៅមានកម្រិត។ ដូច្នេះ យើងគឺមិនអាចទៅមុខលឿនបានទេ ដោយត្រូវការពេលវេលា និងត្រូវការយល់ទាំងអស់គ្នា។ ជាពិសេសគឺក្រសួងពាក់ព័ន្ធដែលជួយគាំទ្រដល់វិស័យកសិកម្មហ្នឹង»។ លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។ រូបថត៖ ឈន សុផាត លោក វេង សាខុន បន្តនិយាយដោយសង្កត់ធ្ងន់ដូច្នេះ៖«ប្រសិនបើគាត់[ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ] អង្គុយចាំតែថា ហើយចាំតែបន្ទោស គឺយើងមិនអាចទៅមុខបានទេ។ យើងធ្វើបណ្តើរ អង្វរកបណ្តើរដល់ក្រសួងពាក់ព័ន្ធដើម្បីឱ្យចូលរួមចំណែក»។ លោក វេង សាខុន ទាមទារឱ្យក្រសួងពាក់ព័ន្ធក្នុងវិស័យកសិកម្ម រត់ព្រមគ្នា ដើម្បីជំរុញផលិតផលកសិកម្មឱ្យសម្រេចបាននូវកសិផលខ្ពស់ ក្នុងការបន្ថយការនាំចូលបន្លែ-ផ្លែឈើគ្មានគុណភាពពីបរទេស ពិសេសពីវៀតណាម។ «យូរឬឆាប់ គឺអាស្រ័យលើធនធាន និងអាស្រ័យទៅលើក្រសួងពាក់ព័ន្ធដែលត្រូវយល់ដឹងថា ការធ្វើទំនើបកម្មវិស័យសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើង ពិសេសវិស័យកសិកម្មហ្នឹង គឺត្រូវការស្វែងយល់អំពីអ្វីជាបច្ចេកវិទ្យាថ្មី ដែលត្រូវទាមទារដាក់ឱ្យប្រជាជនប្រើប្រាស់»។ នេះបើតាម វេង សាខុន ៕	ថ្វីដ្បិតកម្ពុជា មានឈ្មោះជាប្រទេសកសិកម្មមែន ប៉ុន្តែកម្ពុជា ក៏នូវតែនាំចូលផលិតផលកសិកម្ម ពិសេសបន្លែ-ផ្លែឈើពីប្រទេសជិតខាង(ថៃ,វៀតណាម) រាប់រយតោនក្នុងមួយថ្ងៃ មកបំពេញតម្រូវការក្នុងស្រុក។ ដើម្បីបង្កើនការផលិតនិងកាត់បន្ថយការនាំចូលនោះ កម្ពុជា គឺចាំបាច់ត្រូវការគាំទ្រផ្នែកដាំដុះ ឬផលិតកម្មស្បៀងអាហារ ពីគ្រប់ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ។ នេះជាលើកឡើងរបស់ លោក វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ។
បើតាមសេចក្ដីជូនដំណឹងរបស់រដ្ឋបាលជលផល សម្រាប់ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ពោធិ៍សាត់ បាត់ដំបង ប៉ៃលិន បន្ទាយមានជ័យ សៀមរាប ឧត្ដរមានជ័យ ព្រះវិហារ រតនគិរី មណ្ឌលគិរី ក្រចេះ ត្បូងឃ្មុំ កំពង់ចាម កំពង់ធំ និងមួយផ្នែកនៃរាជធានីភ្នំពេញ និងកណ្តាល ដែលស្ថិតនៅខាងជើងខ្សែស្របទន្លចតុមុខ ត្រូវបើករដូវនេសាទចាប់ពីថ្ងៃទីខែតុលា ដល់ឧសភា។ ដោយឡែក ខេត្តស្ទឹងត្រែង ចាប់ពីថ្ងៃទីខែតុលា ដល់មេសា។ ចំពោះ ខេត្តព្រៃវែង ស្វាយរៀង តាកែវ កំពង់ស្ពឺ និង មួយផ្នែកខ្លះនៃរាជធានីភ្នំពេញ និងកណ្ដាល ដែលស្ថិតនៅខាងត្បូងខ្សែស្របទន្លេចតុមុខ នឹងត្រូវបើករដូវនេសាទ ចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ដល់មិថុនា។ នៅអំឡុងពេលបើករដូវនេសាទនេះដែរ រដ្ឋបាលជលផល តម្រូវឱ្យអ្នកនេសាទទាំងអស់ប្រើប្រាស់តែឧបករណ៍នេសាទណា ដែលក្រសួងកសិកម្ម អនុញ្ញាត ស្របតាមច្បាប់ស្ដីពីជលផល និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមាន៕	ភ្នំពេញ៖ រដ្ឋបាលជលផលនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានប្រកាសបើករដូវនេសាទ ចំពោះដែនទឹកសាបឡើងវិញ ចាប់ផ្ដើមពីខែតុលានេះតទៅ។
ក្នុងជំនួបពិភាក្សាគ្នារវាងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ លោក ប្រាក់ សុខុន និងគណប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុប បានរំឮកពីទំនាក់ទំនងគ្នាល្អ រយៈពេលជាង២០ឆ្នាំមកនេះ។ អ្វីដែលប្រធានគណៈកម្មាធិការ កិច្ចការសេដ្ឋកិច្ច និងរូបិយវត្ថុរបស់សភាអឺរ៉ុបលោក Werner Langen ចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺការកើនឡើងនូវការនាំចេញរបស់កម្ពុជា ទៅកាន់ទីផ្សារបស់អឺរ៉ុប ក្រោមប្រព័ន្ធអនុគ្រោះទូទៅ «អ្វីៗទាំងអស់លើកលែងតែអាវុធ» ដែលមានការរីកចម្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ កម្ពុជា អាចនាំទំនិញគ្រប់បែបយ៉ាងចូលទីផ្សាអឺរ៉ុប ដោយទទួលបានការអនុគ្រោះពន្ធ។ ប៉ុន្តែកម្ពុជា មិនអាចនាំអាវុធលក់ក្នុងទីផ្សាអឺរ៉ុបបានឡើយ។ ជាមួយគ្នានេះរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក ប្រាក់ សុខុន បាននិយាយថា ការបើកទីផ្សាអឺរ៉ុបសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា តាមរយៈប្រព័ន្ធអនុគ្រោះទូទៅ «អ្វីៗទាំងអស់លើកលែងតែអាវុធ» នេះ ជាការរួមចំណែកដ៏ធំក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងការលើកស្ទួយជីវភាពរបស់ប្រជាជន តាមរយៈការបង្កើតការងាររាប់ពាន់ដល់ពលករកម្ពុជា ដែលបានបង្កើនប្រាក់ចំណូលសម្រាប់ទ្រទ្រង់ក្រុមគ្រួសារ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ដែលបានស្រង់សម្ដីលោក ប្រាក់ សុខុន បានបញ្ជាក់ដូច្នេះថា៖«សង្ឃឹមថាទំនាក់ទំនងដ៏ល្អ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកម្ពុជា និងសហភាពអឺរ៉ុប នឹងត្រូវបានពង្រឹង និងពង្រីកបន្ថែមទៀតនៅក្នុងពេលអនាគត។ ស្វាគមន៍និងវាយតម្លៃខ្ពស់ ចំពោះបំណងប្រាថ្នារបស់សហភាពអឺរ៉ុប ក្នុងការបង្កើននូវការផ្លាស់ប្ដូរពាណិជ្ជកម្មជាមួយនិងកម្ពុជា»។ កន្លងមកកម្ពុជាត្រូវបានគេប៉ានប្រមាណថា បាននាំចូលទំនិញទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប និងអាមេរិក ប្រមាណជា៧០០០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ។ ក្រៅពីបើកចំហទីផ្សា តាមប្រព័ន្ធអនុគ្រោះទូទៅ សម្រាប់កម្ពុជានោះ សហភាពអឺរ៉ុប ក៏បានផ្ដល់ជំនួយជាច្រើន ដល់ប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ គិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៤មក។ ជាស្ដែងសហភាពអឺរ៉ុប បានផ្ដល់ជំនួយដល់កម្ពុជា ចំនួន៤១០លានយូរ៉ូ (ជាង៤៧៧លានដុល្លារ) សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍចាប់ពីឆ្នាំ២០១៤ ដល់ឆ្នាំ២០២០៕	ភ្នំពេញ៖ គណប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុប បានសរសើរការរីកចម្រើនរបស់កម្ពុជា ចំពោះការនាំចេញទំនិញទៅកាន់ទីផ្សារអឺរ៉ុប រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ សហភាពអឺរ៉ុប បើកចំហទីផ្សារសេដ្ឋកិច្ច សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្រោមប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ ។
បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាមានអ្នកអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ សរុប ៩៣ ០៥៥នាក់ ក្នុងនោះករណីនាំចូល ១៥ ១៥២នាក់។ ចំណែកអ្នកជាសះស្បើយ៨៨ ៧៨៦នាក់ និងអ្នកស្លាប់១ ៩០៣នាក់។ កម្ពុជាមានករណីកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មីដែលតា( Delta) ចំនួន ១ ៩១៦នាក់ហើយ ភាគច្រើននៅភ្នំពេញ បន្ទាយមានជ័យ ឧត្តរមានជ័យ និងសៀមរាប៕	ភ្នំពេញ៖ រកឃើញអ្នកឆ្លងកូវីដ-១៩ ចំនួន៤៣៩នាក់ទៀត ក្នុងនោះរកណីនាំចូល១២៣នាក់។ អ្នកជាសះស្បើយ៣៤៣នាក់បន្ថែម និងអ្នកស្លាប់១១នាក់។ នេះបើតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលនៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហានេះ។
ក្រោយរដ្ឋាភិបាល ចេញសេចក្ដីណែនាំស្ដីការពិនិត្យឡើងវិញ ការវិភាគមុខងារ និងរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួង ស្ថាប័ន កាលពីថ្ងៃទី២១ ឧសភា ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ដែលជាអ្នកដឹកនាំអនុវត្តការងារនេះ បានចាប់ផ្ដើមរៀបចំការវិភាគមុខងារ និងរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួង ស្ថាប័ននានា។ ជាមួយគ្នានេះ ដើម្បីឱ្យការពិនិត្យឡើងវិញ ការវិភាគមុខងារ និងរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួង ស្ថាប័ន របស់រដ្ឋាភិបាលសម្រេចបានជោគជ័យ ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារជាប្រចាំ។ កាលពីថ្ងៃទី៨ កក្កដាកន្លងទៅ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន ម៉ានី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារលើការអនុវត្តការពិនិត្យឡើងវិញ ការវិភាគមុខងារ និងរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួង ស្ថាប័ន និងការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទិន្នន័យមន្រ្តីរាជការស៊ីវិល។ បើតាមរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ កិច្ចប្រជុំនេះ បានតាមដានវឌ្ឍនភាពការងារផង ដកស្រង់បទពិសោធ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយលើបញ្ហាប្រឈមនានា។ រូបភាពពីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។ លើសពីនេះ តាមរយៈកិច្ចប្រជុំនេះ បានដាក់ចេញទិសដៅរួមគ្នាដើម្បីប្រសិទ្ធភាព និងគុណភាពការងារ ការពិនិត្យឡើងវិញ ការវិភាគមុខងារ និងរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួង ស្ថាប័ន។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំខាងលើ លោក ហ៊ុន ម៉ានី ក៏បានរំឭកដល់មន្រ្តីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ឱ្យបន្តធ្វើជាគំរូដល់មន្រ្តីរាជការដទៃ។ «យើង (មន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ) ត្រូវបន្តភាពជាគំរូជាប្រចាំ ព្រោះនេះជាឧត្តមភាពនៃមន្ត្រីរាជការដែលយើងមានស្រាប់ហើយ ខណៈការងារកែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ បានបាញ់ឆ្ពោះមកកាន់ក្រសួងមុខងារសាធារណៈ ដែលអង្គភាពដឹកនាំអនុវត្តផង»។ នេះជាការលើកឡើងរបស់លោករដ្ឋមន្រ្តី ដោយបន្តសរសើរដល់មន្រ្តី ដែលមានការខិតខំប្រឹងប្រែង និងមានភាពអំណត់ចំពោះការងារ។ រូបភាពពីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ។ សម្រាប់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ការងារដែលលើកយកមកពិភាក្សាទាំងអស់នេះ ជាកិច្ចការលំបាក ត្រូវការពេលវេលា ទាមទារការសហការទាំងក្នុង និងក្រៅ។ ប៉ុន្តែចំណុចទាំងនេះ ជាការអនុវត្តតាមគោលការណ៍ «រៀបចំផ្ទះរបស់យើងឱ្យបានស្អាត និងមានរបៀបរៀបរយ»។ អត្ថបទទាក់ទង លោក ហ៊ុន ម៉ានី៖ ការវិភាគមុខងារ ត្រូវឈរលើស្មារតីភាពជាម្ចាស់ការ និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ក្រសួង ស្ថាប័ន នឹងចាប់ផ្ដើមវិភាគមុខងារ ដើម្បីជៀសវាងជាន់ភារកិច្ចគ្នា លោក ហ៊ុន ម៉ានី៖ការវិភាគមុខងារ នឹងជួយសន្សំថវិកាជាតិ លោក ហ៊ុន ម៉ានី រំឭកដល់ក្រសួង-ស្ថាប័ន ត្រូវពង្រឹងរចនាសម្ព័ន្ធ ជាងការពង្រីកថែម សូមបញ្ជាក់ថា ការពិនិត្យឡើងវិញ និងការវិភាគមុខងារ និងរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួង ស្ថាប័ន មានគោលបំណងលើកកម្ពស់ដំណើរការនៃក្រសួងស្ថាប័នឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងស័ក្តិសិទ្ធិភាព ក្នុងក្របខណ្ឌនៃការបំពេញមុខងារ និងបេសកកម្មរបស់ខ្លួន ឆ្លើយតបទៅ នឹងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណ ដំណាក់កាលទី១របស់ រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងនីតិកាលទី៧៕	ភ្នំពេញ៖ ការពិនិត្យឡើងវិញ ការវិភាគមុខងារ និងរចនាសម្ព័ន្ធក្រសួង ស្ថាប័ន និងការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទិន្នន័យមន្រ្តីរាជការស៊ីវិល ជាការងារដែលក្រសួងមុខងារសាធារណៈ បន្តធ្វើ និងតាមដានជាប់ជាប្រចាំ ដើម្បីសម្រេចតាមការកំណែទម្រង់របស់រដ្ឋាភិបាល។ សម្រាប់លោក ហ៊ុន ម៉ានី ការបើកកិច្ចប្រជុំពិនិត្យវឌ្ឍនភាពនេះ បានតាមដានវឌ្ឍនភាពការងារផង ដកស្រង់បទពិសោធផង និងស្វែងរកដំណោះស្រាយលើបញ្ហាប្រឈមនានា។
បេក្ខភាពរបស់ទីម័រខាងកើតក្នុងអង្គការអាស៊ាន ជាប្រធានបទសំខាន់មួយក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសម្របសម្រួលអាស៊ាននៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា។ បើតាមលោក គង់ ភោគ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ានដែលចូលរួមកិច្ចប្រជុំ បានពិនិត្យពីរបាយការណ៍របស់បេសកកម្មស្វែងរកការពិតរបស់អាស៊ានជុំវិញពាក្យស្នើសុំរបស់ទីម័រខាងកើត។ ថ្លែងក្នុងការផ្ដល់ព័ត៌មានដល់អ្នកសារព័ត៌មាននៅល្ងាចថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា លោក គង់ ភោគ ដែលជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងការបរទេសផងនោះ ក៏បញ្ជាក់ បណ្ដារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន ក៏ពិភាក្សាពីការពន្លឿនការបញ្ចូលទីម័រខាងកើតនេះដែរ។ «រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស ពិនិត្យពីពេលវេលាជាក់លាក់ដើម្បីទទួលទីម័រខាងកើត។» លោក គង់ ភោគ បន្ថែមបែបនេះ។ បើតាមអ្នកនាំពាក្យដដែល បេសកកម្មស្វែងយល់ការពិតពីទីម័រចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ២០១៩ ដោយផ្ដោតលើសក្តានុពល និងចន្លោះខ្វះខាតរបស់ទីម័រខាងកើត។ យ៉ាងណាមិញ លោក គង់ ភោគ អះអាងថា ការផ្ទុះឡើងជំងឺកូវីដ-១៩ បង្កការរាំងស្ទះដល់ការវាយតម្លៃពីសមាជិកភាពរបស់ទីម័រខាងកើតលើផ្នែកមួយចំនួន។ ជុំវិញរឿងទីម័រនេះដែរ បេក្ខភាពជាសមាជិកទី១១ ត្រូវរំពឹងថា នឹងសម្រេចបាននៅឆ្នាំក្រោយពេលឥណ្ឌូណេស៊ីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។ ត្រង់នេះ លោក គង់ ភោគ លើកឡើងថា តាមពិតទៅ កម្ពុជាគាំទ្រទីម័រពេញទំហឹង និងត្រៀមជួយប្រទេសនេះទៀត ហើយចង់ឱ្យទីម័រខាងកើតចូលជាសមាជិកឱ្យបានលឿនតាមតែអាចធ្វើបាន។ បេក្ខភាពរបស់ទីម័រខាងកើតនេះដែរ ត្រូវរំពឹងថា នឹងត្រូវស្ថិតតុចរចានាជំនួបកំពូលអាស៊ានដែលបើកជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា៕	រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាស៊ាន ក្នុងកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសម្របសម្រួលអាស៊ាន បានជជែកពីការកំណត់ពេលវេលាជាក់លាក់ដើម្បីទទួលទីម័រខាងកើតជាសមាជិក។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក គង់ ភោគ អ្នកនាំពាក្យកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា។
អភិបាលខេត្តសៀមរាប លោក ប្រាក់ សោភ័ណ បានសរសេរក្នុងសារក្នុងទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់លោកដូច្នេះថា៖« សូមស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរកូរ៉េជាង៤០០នាក់ បានមកដល់ខេត្តសៀមរាប លើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ២០២៣»។ តាមការចុះផ្សាយរបស់មន្ទីរព័ត៌មានខេត្តសៀមរាប ទេសចរទាំង៤០៣នាក់នោះ មកតាមរយៈជើងហោះហើរចំនួនពីរ ដែលចេញពីប្រទេសវៀតណាម និងមកដល់ព្រលានយន្តហោះអន្ដរជាតិ សៀមរាបនៅម៉ោងប្រមាណ៣រសៀល ថ្ងៃទី៥ តុលា។ ក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ Tour Fresh ដែលមានដៃគូសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍នៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមអ្នកទេសចរណ៍កូរ៉េ ដែលមកទស្សនានៅខេត្តសៀមរាបនាពេលនេះ មិនមែនជាក្រុមដំបូង គឺនៅមានក្រុមបន្តបន្ទាប់ទៀត ដែលនឹងមកសរុបប្រមាណ១២០០នាក់។ ពួកគេជាទេសចរចម្រុះ ដោយមកកម្សាន្តជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងមិត្តភក្ដិ។ អភិបាលរងខេត្តសៀមរាប លោក យុន លីនណេ បានសាទរចំពោះវត្តមានទេសចរខាងលើនេះ។ យ៉ាងណាលោក លីនណេ បានបញ្ជាក់ថា ពួកគេទាំងនោះមិនមែនជាទេសចរដែលមកទស្សនាជាទៀងទាត់ទេ គឺជាក្រុមហ៊ុនតួរដែលមកទស្សនកិច្ចដើម្បីស្វែងយល់ពីគោលដៅទេសចរណ៍ខេត្តសៀមរាបប៉ុណ្ណោះ។ យ៉ាងណាលោកយល់ថា វាក៏កំពុងជួយជំរុញការផ្សព្វផ្សាយគោលដៅទេសចរណ៍សៀមរាប បានកាន់តែទូលំទូលាយផងដែរ។ លោក លីនណេ លើកឡើងដូច្នេះថា៖« ជាសញ្ញាល្អ ដោយពួកគាត់ភាគច្រើនបំផុត ជា អ្នកប្រតិបត្តករទេសចរណ៍»។ យោងតាមរបាយការណ៍ពីអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសៀមរាប គឺចាប់ពីថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ចំនួនអ្នកដំណើរមកពីបរទេសចូលមកកាន់ខេត្តសៀមរាបក្នុងមួយថ្ងៃ មានជើងហោះហើរជាមធ្យម១៣ជើង ដែលមានអ្នកដំណើរជាង ១,១០០នាក់៕	សៀមរាប៖ ទេសចរកូរ៉េ៤០៣នាក់ បានមកដល់ព្រលានយន្តហោះអន្ដរជាតិសៀមរាប នៅរសៀលថ្ងៃទី៥ តុលា ម្សិលមិញ ដែលជាក្រុមទេសចរកូរ៉េធំជាងគេ នៅឆ្នាំ២០២៣នេះ។ អភិបាលខេត្តសៀមរាប បានសាទរ និងស្វាគមន៍ចំពោះវត្តមានទេសចរទាំងនោះ មកកាន់ខេត្តសៀមរាប។
-មានទឹកមានត្រីសម្តីចាស់ ឥឡូវប្រែផ្លាស់ពិតមិនដូច មច្ឆាប្រែខ្សត់ទាំងធំតូច ជម្រកត្រីខូចបឹងតូចរាក់។ -ត្រីបឹងប្រឹងថែក៏ប្រែខ្សត់ ត្រីទន្លេកត់រាប់ឃើញធ្លាក់ ទន្លេបឹងបួរអូរប្រែរាក់ ច្រើនឆ្នាំឃើញជាក់មិនបំភាន់។ -ត្រីធ្លាប់សម្បូរថ្ងូរគ្រប់ស្រុក ខែត្រីប្រហុកហូបលែងគ្រាន់ វារីវប្បកម្មធ្វើបន្ទាន់ ចំណេញសិបពាន់បើធ្វើបាន។ -មន្ត្រីចំណាប់ប្រាប់ចំណេះ រាស្ត្ររៀនចាំចេះឲ្យចំណាន ចំណាំហើយធ្វើទើបស្រុកថ្កាន ស្រុះស្រួលស្រាកស្រាន្តស្រុកស្រស់ស្រាយ។ -លកលៃដីស្រែប្រែជាស្រះ កង្កែបត្រីឆ្លាស់ឆ្លៀតកុំណាយ គំនិតកំណើតកើតប្រាក់ចាយ ភាពក្រក្រោកឆ្ងាយហើយកុំឆ្ងល់៕	បទ ពាក្យ៧ ដោយប៉ាក់កាខ្មៅ

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.