text stringlengths 1 55.3k |
|---|
Ông Fauchelevent nói tiếp: — Tôi tự bảo, trăng sáng thế này chắc là sắp rét giá, dưa sẽ bị lạnh, dễ ta phải mang áo ra cho chúng. Ông Fauchelevent vừa nhìn Valjean vừa cười hà hà nói tiếp: — Gặp phải bác, chắc bác cũng làm thế thôi! |
Nhưng bác làm thế nào mà vào được đây? |
Thấy ông già Fauchelevent biết mình, dù là chỉ biết với cái tên Madeleine, Jean Valjean cũng trở nên dè dặt thận trọng. Ông hỏi han ông già dồn dập. Vai trò thay đổi, chính người khách lạ lại chất vấn chủ nhân: — Bác đeo cái nhạc gì ở đầu gối thế? — Nhạc này ư? |
Ấy, để cho họ biết mà tránh tôi. |
— Thế nào? Để cho họ tránh bác? Ông Fauchelevent nheo mắt một cách khó tả: — Ấy! |
Ở trong nhà này chỉ có đàn bà, phần nhiều là thiếu nữ. |
Hình như họ cho là gặp tôi là nguy hiểm thế nào ấy. Cho nên tôi phải đeo cái nhạc này để báo hiệu cho họ biết, nghe tôi đến thì họ lẩn tránh đi. |
— Nhà này là nhà gì? — Ô hay! Bác biết lắm chứ. — Không, tôi không biết. |
— Bác giới thiệu cho tôi đến đây coi vườn mà lị. — Bác cứ coi như là tôi chưa biết gì hết và trả lời cho tôi. |
— Thế thì đây là nhà tu kín Petit Picpus. Valjean lần hồi nhớ lại việc cũ. Sự tình cờ, nghĩa là bàn tay Chúa đã ném ông vào chính cái tu viện mà hai năm trước, ông đã giới thiệu lão Fauchelevent vào làm, sau khi lão này trở nên tàn tật vì xe kẹp. Ông lẩm nhẩm như nói một mình: — Tu viện Petit Picpus! — Mà này, bác Madeleine, bác làm thế quái nào mà vào được tu viện này? Bác thì là bậc thánh đấy, nhưng bác vẫn là đàn ông, mà đàn ông thì không được vào đây. — Chứ còn bác thì sao? — Chỉ có mình tôi đặc cách. — Thế mà tôi cứ phải ở lại trong này đấy! — Ôi trời! - Fauchelevent kêu. Jean Valjean nhích lại một bên ông già, nghiêm trang bảo: — Ông Fauchelevent, tôi đã cứu ông. — Ấy tôi nhớ ra chuyện ấy trước bác kia. — Ngày nay ông có thể cứu tôi cũng như tôi đã cứu ông ngày trước. |
Ông Fauchelevent đưa hai bàn tay nhăn nheo nắm lấy bàn tay rắn chắc của Valjean, nghẹn ngào không nói. Mãi sau, ông mới kêu: — Ôi! Tôi mà báo bổ được phần nào thì quả thật là ơn Chúa. Tôi cứu được ông ư, ông Thị Trưởng? Nếu thế thì ông cứ sai bảo lão già này đi. |
- Nét mặt ông Fauchelevent trở nên rạng rỡ lạ thường. |
Ông hỏi, - Bác định khiến tôi làm gì đây? — Tôi sẽ nói kỹ. Hiện giờ thì tôi muốn biết bác có một căn buồng không? — Tôi có một cái nhà nhỏ trơ trọi ở đầu kia, trong hốc khuất đằng sau cái nhà đổ nát ấy. Nhà có ba buồng. Thật vậy, cái nhà nhỏ này khuất sau cái nhà cũ kỹ kia, không ai trông thấy. |
Vì thế Valjean không biết có nó. |
— Tốt lắm. Bây giờ tôi nhờ bác hai việc. — Việc gì, ông Thị Trưởng? |
— Thứ nhất, bác không nói gì với ai hết về tung tích của tôi. Thứ hai là bác cũng đừng tìm hiểu gì thêm về tôi. — Được rồi. Tôi tin bác làm việc gì cũng là việc lương thiện cả. Bao giờ bác cũng là người con của Chúa nhân hậu. Với lại chính bác đã đưa tôi vào làm ở đây. Đây là việc của bác. Bác cứ sai khiến. — Được rồi. Bây giờ thì bác đi với tôi, đến tìm đứa bé. — Ơ! Có một đứa bé! |
Ông không nói thêm gì nữa, lủi thủi bước theo Jean Valjean như chó theo chủ. |
Cosette được sưởi lửa, đôi má lại hồng hào và nửa giờ sau, em ngủ yên trên giường ông lão. |
Jean Valjean thì đã buộc lại cravate và mặc áo khoác. |
Chiếc mũ cũng đã tìm thấy. Fauchelevent cởi cái nịt gối đeo nhạc, mắc bên cạnh một cái giỏ treo, như một vật trang trí trên tường. |
Hai người chống tay trên bàn ngồi sưởi lửa. |
Fauchelevent đem ra một ít bánh khô, một miếng bánh sữa, một chai rượu với hai cái cốc. Ông để tay lên đùi Jean Valjean, nói: — Bác Madeleine ơi! Mãi bác mới nhìn ra tôi! Bác cứu sống người ta, rồi bác quên người ta đi. Bậy thật! Người ta thì vẫn nhớ bác. Bác là một người bội bạc. |
X VÌ SAO JAVERT ĐI KHÔNG VỀ RỒI Những sự việc mà chúng ta vừa được thấy như là cái phía sau đó, đã xảy ra một cách rất dễ hiểu. |
Đêm hôm sau cái hôm Javert bắt Jean Valjean bên cạnh thi thể của Fantine, Valjean vượt ngục Montreuil Sur Mer. |
Sở Cảnh Sát dự đoán là anh ta vào Paris. Paris là một cái vực xoáy trên cạn, một cái rốn xã hội, cái gì cũng chìm đắm, cũng mất tăm ở đấy như trong rốn bể. |
Không có khu rừng nào che giấu con người ta kín đáo bằng cái rốn người đông đặc ấy. |
Những kẻ đào tị, bất kỳ loại nào, cũng đều biết như thế. |
Họ tìm đến Paris để trầm mình vào trong ấy vì có khi trầm mình là sống. Cảnh sát cũng biết như thế, cho nên mất gì ở đâu, họ cũng vào Paris mà tìm. Cứ thế họ tìm ông nguyên Thị Trưởng Montreuil Sur Mer. Javert được gọi về Paris để giúp các cuộc lùng xét. Quả Javert đã giúp một tay đắc lực vào việc nã bắt Jean Valjean. Nhờ thông minh và mẫn cán, Javert được ông bí thư Sở Cảnh Sát là Chabouillet chú ý. Ông này là bí thư thời Bá Tước Anglès làm giám đốc. Vả lại ông Chabouillet cũng đã che chở cho Javert từ lâu. |
Ông thuyên chuyển viên thanh tra Montreuil Sur Mer về Sở Cảnh Sát Paris. Ở Paris, Javert đã tỏ ra là người hữu ích trong loại công việc này cũng lạ lùng. Javert không nghĩ đến Valjean nữa. |
Đối với bọn chó săn nhà nghề ấy, con sói đánh hơi được hôm nay át mất hơi bám con sói ngày hôm qua. |
Tháng chạp năm 1823, tình cờ Javert đọc một tờ báo, mặc dầu ít khi hắn đọc báo. Lần này Javert đọc báo là vì hắn là một người Bảo Hoàng, hắn muốn biết chi tiết cái việc “Hoàng Thân Đại Tướng” vào thành phố Bayonne một cách vinh quang như thế nào. Đọc xong bài báo ấy, Javert để ý đến tên một người ở cuối trang. Tên người ấy là Jean Valjean, tin báo nói tên khổ sai Jean Valjean chết. |
Lời báo rõ ràng, dứt khoát khiến Javert không nghi ngại gì hết. |
Hắn chỉ nói: “Nhà giam ấy mới thật là một nhà giam chắc chắn”. |
Rồi hắn vứt tờ báo và không nghĩ đến chuyện ấy nữa. |
Cách đây ít lâu, Sở Cảnh Sát Paris nhận được một báo cáo của Sở Cảnh Sát quận Seine về việc một đứa bé ở làng Montfermeil bị bắt đi mất một cách rất lạ. Báo cáo nói có một đứa bé độ bảy tám tuổi bị bắt trộm đem đi; trước đây mẹ đứa bé gửi nó cho một người chủ quán nuôi hộ. |
Tên nó là Cosette, mẹ nó là Fantine; nghe nói Fantine chết ở Nhà Thương Phúc, không biết lúc nào và ở đâu. |
Javert thấy báo cáo ấy đâm ra nghĩ ngợi. |
Hắn rất quen cái tên Fantine. Hắn nhớ ra hắn đã phì cười khi nghe Jean Valjean xin khoan cho ba ngày để đi mang đứa con của con đĩ ấy về; hắn cũng nhớ Valjean bị bắt ở Paris đúng khi đáp chuyến xe đi Montfermeil. Hơn nữa nhiều triệu chứng là Valjean đi Montfermeil lần ấy là lần thứ hai, đêm trước hắn đã đi Montfermeil, nhưng chỉ lùng quanh làng chứ chưa vào. Hắn ta đi Montfermeil làm gì, người ta không đoán ra. Bây giờ đây Javert mới hiểu: Con của Fantine ở đấy, Valjean đến tìm nó. Thế mà ngày nay con của Fantine bị một kẻ lạ mặt mang đi. Người lạ mặt là Jean Valjean chăng? Nhưng không, Valjean đã chết rồi. Tuy vậy Javert cũng đáp xe đi Montfermeil, chẳng nói cho ai biết. |
Hắn đi là để cho biết rõ đầu đuôi; đến đây hắn lại càng mù mịt. |
Sự thật, những ngày đầu, vợ chồng Thénardier mất ăn nổi cáu có nói lung tung. Việc mất con Sơn Ca thế là đồn đại xa gần. Có nhiều giả thuyết tung ra, thuyết cuối cùng là Sơn Ca bị bắt cóc. |
Vì thế nên đã có bản báo cáo của quận cảnh sát. |
Tuy vậy qua cơn giận dữ lúc đầu, linh khiếu của Thénardier báo cho hắn biết rằng đụng tới ông biện lý chẳng bao giờ có lợi. Hắn mà rêu rao kia nọ thì chỉ tổ làm cho con mắt sáng quắc của công lý trước hết đâm vào nhiều công việc của chính hắn ta. Loại cứ trước hết sợ ánh đèn người ta mang tới. |
Việc này mà động đến Sở Cảnh Sát thì món tiền nghìn rưỡi quan ấy nuốt cũng không trôi, đừng có nói gì đến chuyện khác. |
Hắn cắt đứt ngay câu chuyện và cấm vợ mách lẻo. Hắn làm bộ ngạc nhiên khi người ta nói đến việc mất con Sơn Ca. Hắn nói hắn thật không hiểu. Ừ thì lúc đầu hắn cũng có phàn nàn làm sao người ta vội “bắt” con bé yêu đi như thế. Trìu mến con bé đã quen, hắn cũng muốn giữ lại thêm vài ba hôm. Nhưng chính là “ông” con Cosette thân đến đem nó về thì bảo làm sao được! Cái tiếng “ông con Cosette” thế mà có hiệu lực, nó làm cho ai cũng tưởng thật. |
Đến Montfermeil, Javert nghe được chuyện này. “Ông con Cosette” đã đánh tan sự nghi ngờ của Javert về Jean Valjean. Nhưng Javert cũng hỏi Thénardier một đôi câu thăm dò ý tứ. |
Ông con Cosette là ai, tên gì? Rất tự nhiên, Thénardier đáp: Một phú ông. Tôi có xem giấy thông hành của ông ấy. Tôi nhớ như tên là Guillaume Lambert. Lambert là một cái tên hiền lành. |
Javert yên tâm trở về Paris. |
Hắn tự bảo: — Thằng cha Jean Valjean ấy đã chết đứt đi rồi. |
Mình quả là ngớ ngẩn. |
Hắn lại quên câu chuyện. |
Vào tháng ba năm 1824, một hôm hắn nghe nói đến một nhân vật kỳ quặc. |
Nhân vật ấy ở trong giáo khu Saint Médard. |
Người ta gọi hắn là “người ăn mày hay bố thí”. Họ nói hắn sống về lợi tức công thải. |
Không ai biết tên hắn, hắn ở một mình với một con bé tám tuổi, con này cũng chỉ biết một điều là nguyên từ Montfermeil đến. Montfermeil! |
Cái tên này vẫn lởn vởn trong trí óc Javert và làm cho hắn vểnh tai cảnh giác. Một người hành khất già kiêm mật thám, nguyên là lao công trong nhà thờ thường xin tiền của nhân vật ấy, cho Javert biết thêm một vài chi tiết. Người ấy bảo cái nhân vật này khó lại gần lắm, tối đến hắn mới ra phố. Hắn không nói chuyện với ai, trừ một đôi khi trao đổi với người nghèo đói. Không ai bắt chuyện với hắn được. |
Hắn mặc một chiếc áo khoác vàng xấu xí nhưng đáng giá mấy triệu vì khâu đầy giấy bạc. Chi tiết này làm cho Javert hết sức chú ý. Muốn cho nhân vật kỳ quái ấy khỏi kinh sợ để xem cho rõ mặt, một hôm Javert mượn bộ đồ rách của ông hành khất già mặc vào mình, ngồi thay vào chỗ ông. Ở chỗ ấy, lão hành khất già kiêm mật thám đêm đêm vẫn tụng và nom dòm những người qua lại. |
Đúng như dự đoán, nhân vật khả nghi đến gần Javert và bố thí cho hắn. Lúc ấy Javert ngẩng lên: Jean Valjean nhận ra Javert, giật mình. Javert cũng giật mình vì nhận ra Jean Valjean. Nhưng Javert nghĩ rằng mình có thể nhận lầm. Cái tin Jean Valjean chết đã chính thức kia mà. |
Javert là người thận trọng, khi còn nghi ngại, Javert chẳng bắt ai. |
Hắn theo con mồi cho đến nhà Gorbeau. |
Hắn gợi chuyện với bà già nấu ăn cho Valjean. Bà già cũng bảo là chiếc áo khoác có khâu bạc triệu và kể luôn câu chuyện cái giấy bạc một nghìn francs chính mắt mụ đã nhìn thấy, tay mụ cũng đã mó vào. |
Javert thuê gian buồng bên cạnh và ngay tối ấy hắn dọn đến. Hắn nghiêng tai bên cửa Valjean để chờ nghe giọng nói của ông. Nhưng qua lỗ khóa, Valjean trông thấy ánh đèn của hắn, cho nên không nói một tiếng. |
Javert chờ hoài công. |
Ngày hôm sau, Valjean dọn đi. Nhưng tiếng rơi của đồng năm francs làm cho bà già chú ý. Bà nghe tiếng tiền leng keng, đoán là Valjean dọn đi, vội vã báo với Javert. Đêm đến, lúc Valjean ra đi, Javert đem theo hai người, cùng đứng rình sau bóng cây. Javert đã xin người ở Sở Cảnh Sát, nhưng hắn không nói là để bắt ai. Hắn giữ bí mật vì ba lý do: Trước hết nếu lộ một tí gì, Valjean sẽ đề phòng; sau nữa bắt được một tên khổ sai lâu năm vượt ngục mà ai cũng đinh ninh là chết rồi, một tên tội phạm mà hồ sơ tư pháp liệt kê vào hạng nguy hiểm nhất, bắt được một nhân vật như thế là một kỳ công mà chắc chắn là bọn cảnh sát cũ ở đây không để dành cho một tên mới đến như Javert; Javert rất sợ người ta phỗng tay trên con mồi của hắn, lý do cuối cùng là Javert như một nghệ sĩ, hắn thích chuyện bất ngờ. Hắn chúa ghét những thành tích không còn sốt dẻo vì bị người ta kháo trước nhiều quá. |
Hắn ưng xây dựng tác phẩm trong bóng tối để rồi cuối cùng kéo bức màn cho tác phẩm hiện ra thình lình trước mắt công chúng. |
Javert lần mò từ gốc cây nọ qua gốc cây kia, từ góc phố này đến góc phố khác để đuổi theo Valjean. Không một phút nào hắn mất dấu con mồi. Ngay những lúc mà Valjean tưởng là yên ổn nhất, Valjean cũng vẫn ở trong tầm con mắt vọ của Javert. Tại sao Javert không bắt Jean Valjean? Tại vì hắn còn nghi ngại. Bạn đọc nên nhớ rằng thuở ấy cảnh sát rất lúng túng. Quyền tự do báo chí làm rầy cho họ lắm. Báo chí đã tố cáo một vài vụ bắt bớ vô nguyên tắc, làm chấn động các Nghị Viện, do đó Sở Cảnh Sát đâm ra rụt rè. Vi phạm quyền tự do cá nhân bị coi là một sai lầm nghiêm trọng. Vì thế, người lính cảnh sát rất sợ nhầm. Ông giám đốc sẵn sàng trách cứ họ, hễ nhầm lẫn là tức khắc bị cách. |
Hãy tưởng tượng tiếng dội của một tin ngắn như thế này mà một tờ báo đăng tin, tức khắc hai mươi tờ đăng lại: “Hôm qua một ông cụ già tóc bạc bị bắt giải về trại giam của Sở Cảnh Sát trong khi ông đi chơi với một em bé tám tuổi, cháu ông. Người ta bảo ông là một tên khổ sai vượt ngục. Thật ra thì ông ấy là một người tử tế, sống bằng lợi tức công thải”. Cũng nên nhớ rằng Javert còn có những nỗi băn khoăn của riêng lòng mình. Những lời dặn dò của lương tâm cộng vào với những lời dặn dò của ông Cảnh Sát Trưởng. |
Thật tình là hắn còn nghi ngại lung lắm. |
Jean Valjean quay lưng lại, bước đi trong bóng tối. Dáng đi của Jean Valjean rất không bình thường chính Valjean cũng không biết. |
Đó là vì ông buồn, ông lo, ông sợ hãi, ông chán nản, ngoài ra còn có cái đau xót phải đương đêm trốn đi, nỗi lo lắng tìm đâu ra chỗ tạm trú, sự cần thiết phải bước hết sức chậm để cho Cosette theo kịp. Tất cả những thứ ấy làm cho người Valjean còm xuống, già cọm hẳn đi, đến nỗi Javert là hiện thân của cảnh sát cũng phải nhầm. Javert thì không thể đến quá gần, mà bộ áo quần thầy giáo già luân lạc của Valjean, cái việc Thénardier nói quả quyết người mang Cosette đi là ông nội của nó, sau hết cái tin Valjean đã chết, tất cả cái ấy càng làm cho đầu óc Javert hoang mang. Có một lúc hắn nảy ra cái ý hỏi giấy Valjean đột ngột. |
Nhưng cũng không lợi. |
Nếu người ấy không phải là Jean Valjean, cũng không phải là một ông già nhàn nhã lương thiện, thì tất phải là một tên đầu trộm đuôi cướp, dính dáng trong cái mạng nhện tội ác của thành phố Paris, một tên trùm lưu manh, đi bố thí cho người nghèo để che mắt thiên hạ, một trò cũ rích. Hẳn nó phải có những tòng phạm, những tay chân, những nhà phòng hờ để lẩn tránh khi cần đến. Cách nó tìm những đường phố quanh co mà đi, đủ chứng tỏ nó không phải là một anh già chất phác. |
Như thế thì bắt nó quá sớm cũng bằng “giết thịt con gà đẻ trứng vàng”. Chờ một tí nữa thì có mất gì? Tên gian phi thoát lưới làm sao được! Javert vừa đi vừa suy nghĩ lung tung và đặt rất nhiều câu hỏi về con người bí mật ấy. Mãi sau, nhờ ánh đèn rất sáng của một quán rượu phố Pontoise, Javert mới nhìn ra đúng là Jean Valjean. |
Trên đời này có hai sinh vật có cái rung động ghê gớm: Người mẹ tìm thấy con và con hổ bắt lại được mồi. |
Javert thấy toàn thân rung động như thế. |
Chạm tránh một người nguy hiểm như Valjean hắn thấy bọn hắn có ba người là quá ít, hắn bèn xin thêm người ở đồn cảnh sát phố Pontoise. |
Trước khi mó vào một cái cây gai góc, phải mang găng tay mới xong. |
Việc dừng lại xin người cùng với việc hội ý ở ngã tư suýt nữa làm cho chúng mất dấu Valjean, Javert cúi đầu suy nghĩ như con chó săn dí mũi xuống lối đi để đánh hơi con vật. |
Bản năng của hắn thật là linh diệu. |
Hắn đoán ngay ra Valjean thế nào cũng vượt qua cầu để lấy con sông chắn những người đuổi theo mình. |
Hắn đến thẳng cầu Austerlitz. |
Chỉ hỏi người gác cầu một câu thôi là hắn rõ sự thật: “Bác có thấy một người đi qua cầu với một con bé không?” - “Tôi vừa bắt hắn trả hai xu đấy!” Javert lên cầu kịp lúc ở bờ bên kia, Valjean dắt Cosette đi qua khoảng trống vằng vặc ánh trăng. Hắn thấy Valjean vào phố Saint Antoine; hắn nghĩ đến ngõ cụt Genrot nằm ở đó sẵn sàng như một cái bẫy và cái lối thoát độc nhất từ phố Droit Mur ra ngõ phố Picpus. Hắn lo đón ngách như những người săn: Hắn vội phái một tên thuộc hạ đi tắt đến chắn lối đi ra phố Droit Mur. Hắn trưng tập một đội tuần tra trên đường về Binh Xưởng và dắt theo hắn. Trong những ván bài như thế, lính là con chủ. |
Vả lại muốn hạ một con lợn rừng, phải có cả cái thông thạo của người thợ săn lẫn răng móng của một đàn chó. Xếp đặt xong đâu vào đấy, Javert yên trí rằng Valjean thế là bị nghẽn đường, ở bên phải vấp vào ngách cụt Genrot, bên trái gặp người của hắn, đằng sau lưng thì có chính hắn. Javert đương đuổi tới. Khoan khoái, Javert hít một hồi thuốc lá. Rồi hắn muốn đùa giỡn một tí; giờ phút ấy là giờ phút khoái trá tàn ác nhất của hắn. Hắn cứ để cho con mồi lao tới trước. Hắn biết là hắn đã nắm chắc con mồi, nhưng hắn muốn hãy hoãn lại cái phút đưa tay ra tóm lấy nó. Biết nó đã bị bắt mà còn thấy nó tung tăng hắn lấy làm sung sướng. |
Con nhện để cho con ruồi vùng vẫy, con mèo để cho con chuột chạy đi, con nhện, con mèo kia có những khoái cảm gì thì Javert có những khoái cảm đó. Những cái vùng vẫy, những cử động không đưa đến đâu hết của con vật bị bắt là nguồn nhục cảm gớm ghiếc cho móng vuốt của lũ ăn thịt. Còn gì làm cho chúng say sưa bằng sự vùng vẫy ngột ngạt ấy. |
Javert rất khoái. Mắt lưới của hắn hết sức chắc chắn, thắng lợi đã rõ ràng, chỉ còn mỗi việc nắm bàn tay tóm cổ con mồi. |
Javert cho rằng dù Valjean rất khỏe, dù Valjean cả gan và tuyệt vọng, Valjean cũng không thể chống cự được, vì hắn có đông tùy tùng đến vậy. |
Javert tiến từng bước, hắn thăm dò soát xét mỗi một ngóc ngách nhỏ như lục túi một thằng ăn cắp. Thế mà lúc đến giữa rốn lưới, hắn không tìm thấy con ruồi nữa. |
Hãy tưởng tượng xem Javert tức tối thế nào! |
Hắn tra hỏi người thuộc hạ canh giữ ở góc phố Picpus. Người ấy vẫn canh giữ vị trí, nhưng không thấy Valjean đi qua. |
Trong đạo đi săn, cũng có lúc cả đàn chó đeo bên chân con nai mà con nai vẫn cứ chạy thoát, khiến những tay săn bạc đầu trong nghề cũng không còn biết nói sao. |
Cả Duvivier, Ligniville và Desprez cũng bó tay. |
Trong một trường hợp không may như vậy, Artonge đã kêu lên: “Phải đâu là nai, nó là một con tinh đấy!” Javert cũng rất muốn kêu như thế. Hắn thất vọng gần như phát cuồng lên. |
Napoléon đã phạm lầm lỗi trong chiến dịch đánh Nga, Alexandre trong cuộc viễn chinh Ấn Độ, César trong việc xâm lược Châu Phi, Cyrus trong chiến tranh Scythie; Javert cũng có lẫm lỗi trong trận đánh Jean Valjean. Lúc đầu, không quyết đoán người đi trốn là Jean Valjean là sai. |
Đúng lý ra, nhìn thấy lần đầu là phải cầm chắc. |
Không bắt Valjean ngay trong nhà là sai. Ở phố Pontoise, Javert biết đích xác là Valjean rồi, mà không bắt tức tốc là sai. |
Hội ý với người thuộc hạ giữa ngã tư, dưới ánh trăng vằng vặc cũng là sai. |
Đã đành rằng hỏi han người thuộc hạ là tốt, cũng như người đi săn thường tìm hiểu ý những con chó đuổi hay; nhưng người đi săn lành nghề cũng không nên quá cẩn thận khi đuổi những con thú đa nghi như con sói hoặc thằng tù khổ sai. Vì quá chăm cho đàn chó đuổi theo đúng dấu, Javert đã làm cho con mồi đánh hơi được đoàn săn và phóng mất. Cái sai lầm nghiêm trọng nhất của Javert là khi đã tìm lại được dấu của Valjean trên cầu Austerlitz, hắn còn muốn bố trí cái trò mèo bắt chuột ghê gớm mà thơ ngây ấy. Hắn đánh giá tài năng của hắn quá cao, tưởng bắt hổ dễ như bắt chuột. Đồng thời hắn cũng có phần tự ti: Ấy là lúc hắn xin viện trợ. |
Cẩn thận đến nước ấy thì thật là tai hại, là làm mất bao nhiêu thời giờ vàng ngọc. |
Javert phạm những lỗi lầm ấy, nhưng Javert vẫn là người thám tử thông thạo và hợp cách nhất từ xưa đến nay. |
Đúng hắn là một con chó hay, như người ta thường gọi trong săn bắn. |
Ai mà toàn thiện toàn mỹ được? Những nhà thao lược thiên tài nhất trong lịch sử cũng còn có lúc lú lẫn. Những điều ngu muội lớn nhất thường cũng như những cái dây thừng to, tết bằng vô số sợi nhỏ. Tách cái dây thừng ra từng sợi, tách rời những nhân tố nhỏ bé và quyết định, bạn có thể biết được chúng rất dễ từng cái một và bạn sẽ bảo: Chỉ thế thôi ư! Nhưng bện nó lại, quấn nó lại, nó sẽ ghê gớm. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.