text
stringlengths
0
1.28k
ха’ син’ тэваб”, маня” сита пунрабтаӈгува”, сидда”
хара серкад ӈэдаӈгува”». 15 Саю” есь ня”ма, сиддо’
табэда”ма’ сер’ ӈа”. Тикы вадахав иудей” помна
теда’ лахана ядэрӈа.
Матфей 28
Тохоламбадахата Табеко”мада
(Мк 16:14-18; Лк 24:36-49; Ин 20:19-23;
Ӈэд 1:6-8)
16Юкад вата ӈопой Тохоламбадахавада Галилеян’ хая”, Иисус’ няндо’ табэдавы хоян’ тэвыд”.
17Иисусм’ манэ”мандо’ сер’, Нянда ӈэвдо’ ха”авра”.
Ханяӈэхэв” ниркэйд” пунра”. 18 Иисусхав няндо’
тось вахалъй”: «Нумгана, яхана сямян ерводава
ныхы Няни тавы. 19Тиканда хаяда”, хусувэй ненэцие” тэнз Тохоламбададни сертэйда”, Нум’ Нися’
нювм’ ныхыць, Нюнда нювм’ ныхыць, Хэбидя Индад’ нювм’ ныхыць сиддо’ хэхэдамбида”. 20 Сямян
сидда” табэда”ми”ни сер’ ӈэсь сиддо’ тохоламбида”. Ти, Маньзяван тюку ила’ мал’ ӈэсонд’ пили”
нянанда” мэӈгудм’».
125
Ва­ди” ха­мэ­ди”
Авель – Адамха’ Еваха’ нябимдей ню. Каин неканда хано”мы хан Нум’ и’ ватон’ нивы” ха”ам”.
Авель’ хано”мэхэв Нумгана и’ вато ӈэвы. Тикы’
нид Каин Авельм’ хадавэда. Тикы ненэцие” ила’
техэ малхад нюрте”э’ ненэця’ нямда хада”мада.
(Мф 23:35; Лк 11:51)
Ав­ра­ам – Израиль’ ненэцие” нисянато’ нися. Пыда
иле”мяда «Ила’ ӈадиво”ма» падаркана пады, 12-ей
пеляхад хана 25-ей пеляхана ӈа. Нум’ сита тэравы,
тадтикахад ӈобнзер’ ватом’ таславэхэ’. Нум’ Авраамам’ мэта яхаданда Ханаанам’ нюбета хубта ян’
хэсь табэдада. Тикы ям’ Нум’ Авраам’ ню’ нюху”
ми”манзь таславэда. Нум’ тэрава’ нерня нюмда Аврам ӈэвы, тад пунахав Нум’ едэй нювм’ – Авраамам’
нянда ми”ӈа. Авраам Саррам’ нюбета пухуцянда ня’
Исаакам’ нюбета хасава нюнди’ соява’ нерня мале
ӈока по’ маяӈо хомбихинзь. Тикыри’ пуд хасава
нюди’ соясь. Авраам тарем’ Израиль’ тэнзм’ мэти”
нисянато’ нисяӈэ, ӈани ё” тер” нисяӈэ хая. Нум’
Падаркана пыда сямянхат Нумд’ пунрёбцода ӈарка,
хуркари ненэцие” вэва индо’ ядэрабцо’ таняб” ӈод”,
хуркари серото’ таняб” ӈод”, хуркавна ӈод” пыда
хусувэй Нум’ табеком’ томдаби. (Мф 1:1; Мк 12:26)
126
Вади” хамэди” Ва­ди” ха­мэ­ди”
Ва­ви­лон – яля’ тарп’ няӈы невхы ӈарка”я мар”,
Месопотамияхана (Иракхана) ӈэда ӈарка параӈодадава’ ӈэва мар”. Вавилонхана хуркари” хэхэ”
тэнзаха” пунрёвы”. Вавилон’ тер” тюку илӈгы по’
толыр’ пя”ма’ техэ 587-ей похона Иерусалимам’ таӈылмдавы”, тикы’ пуд мале ӈока иудей нянандо’ Месопотамиян’ ханавыдо’. Израиль’ тер” таняна 70 по’
илевы”. Едэй Вато’ по” ӈэби” мальӈгана, Вавилон
мар” мале тахабтавы ӈэвы. Едэй Ватохона «Вавилон»
вада хамэдита ӈа’ параӈодадава; харвобта, Римха’
Вавилонха’ ӈобто”ласаха’ ӈэвамди’ тасламбавэкы”,
Рим ӈобтарем’ едэй ӈарка”я параӈодадава’ ӈэва мар”
ӈэвы, Иерусалимам’ таӈылмдавы, хуркари” сядэй”
ӈобкана ма”лёва’ я ӈэвы, тикыхына хэбяха сер” ӈока
ӈэвы. (Мф 1:11-12; Ӈэд 7:43)
Ва­то/Мо­и­сей’ Ва­то (За­кон/Мо­и­се­ев За­кон) – Нум’
Вади вадета Моисей’ сер’ Нум’ Израиль я’ тер” ненэцяӈг” тавы вато. Синайм’ нюбета хой’ ниня Нум’
Моисеян’ ми”мы. Тикы нювм’ ӈод” Нум’ Падаркана
ӈэда самляӈг падар” нюбе”ӈадо’, тикы падарка”на
тикы вато пады, ханзер” ӈадиво”мада ӈани’ пады.
Хэбидя Падар’ нюрте”э самляӈг падарта – Ила’
ӈадиво”ма, Египетхад хэ”мя, Левит, Толыр”, Нябимдей Вато. Тикы вато Израиль я’ тер” ненэцие
серото’ сер’ тохоламбавыда, пыдо’ мэта иламдо’,
Нумд’ пунрёбцомдо’ тидхалембавэда, сава хурка
ӈэвам’, ненэся хурка ӈэвам’ манэ”лабтамбавэда.
Моисей’ Ватохона Нум’ харвабцо ненэцяӈг” ӈадибермы. Тэри ӈабцата хэбяхы сертабади ненэцяӈгаби
Вади” хамэди”
127
ялри Моисей’ Ватохов ӈэда нида пирас”. Хэбяхыто’
е”эмня танараӈгоховахад Вато сиддо’ ни ӈэдаӈгу”.
Ӈадьбята тикы Вато Едэй Ватохона ӈэда Нумгад
ха”морта сава ӈамгэхэд яӈга. Пыди’ ӈобнзер’ нихи’
ӈа”. (Мф 5:17, Мк 1:22)
Ве­е­ль­зе­вул – ӈа’ ӈоб” нюм’. Нум’ вэва саю, хуркари
ӈылекы” ерв. Тикы нюм’ Палестинaхана илена Нумгад
ерменя ненэцие” ӈарка хэхэндо’ Ваалм’ нюбетахад
ӈадимы ӈэва’ сер’ ӈа. (Мф 10:25; Мк 3:22; Лк 11:15)
Га­ли­лея – Палестина’ ӈэрм’ няна ӈэда я. Ёнаре”
по’ ямбан’ тикы ям’ ӈани я’ тер” таӈылмдамбавэдо’. Ӈадьбята таняна ӈани хэхэн’ пунрёда ӈани
тэнзм’ мэта ӈока ӈэвы. Иудея’ тер” Галилея’ тер
токалпасетвыдо’. Галилеяхана ӈэда Назаретм’ нюбета хардакохона Иисус ябтамбой хасаваӈэ хэбянда
ӈэсонд’ илевы. Галилеяхана ӈока и’ хэбиле”мя серо
ӈадимдевы. (Мф 4:15, Мк 1:9)
Га­ли­лея то – Галилея яхана ӈэда ӈарка”я сэрцяда
то, няданда Иордан яха ня”вота. Тикы тохона халя
ӈока, тикы тохона сюдбя мерця” ӈэсь пэрӈа”, ӈадьбята ханяӈы” ямӈэ нюмдебавэдо’. Ӈани ханяӈы”
Тивериада тоӈэ/ямӈэ, тамна ханяӈыдо’ Генисарет
тоӈэ/ямӈэ нюмдебавэдо’. (Мф 4:18)
Да­вид – Саул параӈода’ пуд Израиль’ нябимдей
параӈодась. Израиль’ параӈодахат юнда сямянхат
ӈарка параӈода. Тюку по” толыр’ пэва’ нерня ёнар”
по’ пирка”на параӈодаӈэ хэвы. Давид Израильм’ сата
параӈодадава яӈэ сертавэда. Янда сейӈэ Иерусалим’
таславы. Тикы серота хавна пыда сайнорць сававна
128
Вади” хамэди” Ва­ди” ха­мэ­ди”
теневана ненэць’ ӈэвы, тадтикахад юнда ӈарка сава
вадам’ хомбада ӈэвы. Невхы Ватохона ӈэда «Нумд’ ӈэда
сёё» падвы” ӈобто’ пыда ӈэвы. Давид Нум’ ед’ тид”
манзаравы, тикы’ е”эмня Нум’ нянда тарем’ ваторавы,
пыда нюда тад нерня’ Израиль’ параӈодаӈэ тараӈгу”.
Еврей” Нум’ Вади вадета” тарем’ сэвандавы”, сяхаӈгав’ хуна’ мальӈгана Мессия (грек’ вадавна Христос)
ё” тер” параӈодаӈэ тараванда. Пыда Давидхад паӈгдёда ӈэӈгу. Ӈадьбято’ Иисусм’ тикы’ хавна Давид’