question
stringlengths
10
408
answer
stringlengths
8
14.6k
category
stringclasses
4 values
តើមានពាក្យបច្ច័យអ្វីខ្លះដែលបង្កើតជាឧបមារូបារម្មណ៍?
ពាក្យបច្ច័យដែលបង្កើតជាឧបមារូបារម្មណ៍រួមមាន៖ - ដូច ដូចជា រូ រូហាន ជា គឺជា - ប្រៀបដូច ប្រៀបដូចជា ប្រៀបបាន - ប្រៀបនឹង ប្រហែលជា ទំនងដូច - ប្រដូចបាន មិនខុសពី មិនខុសអី - វិស័យបីដូច និស្ស័យដូចជា ហាក់បី - និស្ស័យប្រៀបបានទៅនឹង...។
general
អ្វីទៅជាឥន្ត្រីយ៍រូបារម្មណ៍?
ឥន្ត្រីយ៍រូបារម្មណ៍ គឺជារូបារម្មណ៍ដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទណៅក្នុងកំណាព្យ ប្រលោមលោក ចម្រៀង ជាដើមតាមរយះពាក្យសម្តី ឃ្លោងឃ្លារបស់អ្នកនិពន្វហើយអាចធ្វើឲ្យអ្នកអានស្តាប់កើតមានអារម្មណ៌ តាមរយះវិញ្ញាណទាំង៥រួមមាន៖ ទី១.ចក្ខុវិញ្ញាណ (ភ្នែក) ទី២.សោតវិញ្ញាណ (ត្រចៀក) ទី៣.ឃានវិញ្ញាណ (ច្រមុះ) ទី៤.ជីវ្ហាវិញ្ញាណ (អណ្តាត) ទី៥. កាយវិញ្ញាណ (រូបរាង...
general
តើគេបែងចែកឥន្ត្រីយ៍រូបារម្មណ៍ជាប៉ុន្មានប្រភេទ? អ្វីខ្លះ?
គេបែងចែកឥន្ត្រីយ៍រូបារម្មណ៍ជា៥គឺ៖ ក.ចក្ខុឥន្ត្រីយ៍ ខ.ឃានឥន្ត្រីយ៍ គ.ជីវ្ហាឥន្ត្រីយ៍ ឃ.កាយឥន្ត្រីយ៍ ង.សោតឥន្ត្រីយ៍។
general
ដូចម្តេចដែលហៅថាសោតរូបារម្មណ៍?
សោតរូបារម្មណ៍ គឺជារូបារម្មណ៍ដែលអ្នកនិពន្វនាំអារម្មណ៍អ្នកអាន អ្នកស្តាប់ឲ្យហាក់បីដូចជាស្តាប់ោឭ ដោយផ្តាល់នឹងត្រចៀកពៅអ្វីមួយដែលអ្នកនិពន្វបានរៀបរាប់។ឬជាអារម្មណ៍ដែលកើតឡើងតាមរយះត្រចៀក។ឧទហរណ៍៖ - ភ្លៀងស្រក់តក់ៗ... - ចង្រិតស្រែកច្រៀងឭសូរច្រេកៗ... - ខ្យល់បកល្វ់យៗ... - រ៉ៃយំរ៉ែៗនាពេលថ្ងៃលិច... - សូរសំឡេងយន្តហោះកក្រើកវេហា... - សម្រ...
general
តើច្បាប់ស្តីពីការអប់រំមានគោលដៅយ៉ាងដូចម្តេច?
១. ច្បាប់ស្តីពីការអប់រំមានគោលដៅ៖ - កំណត់វិធាននិងលក្ខខណ្ឌតម្រូវថ្នាក់ជាតិសម្រាប់់កសាងប្រព័ន្ធអប់រំពេញលេញនិងឯកភាព - ធានានូវគោលការណ៍សេរីភាពខាងសិក្សាធិកាស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
general
តើច្បាប់ស្តីពីការអប់រំអាចអនុវត្តនិងគ្របសណ្តប់និងមិនគ្របដណ្តប់លើអ្វីខ្លះ?
ច្បាប់ស្តីពីការអប់រំអាចអនុវត្តនិងគ្របដណ្តប់និងមិនគ្របដណ្តប់៖ អនុវត្ត និងគ្របដណ្តប់លើ៖ - កម្មវិធីអប់រំ - ការសិក្សាស្រាវជ្រាវអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសគ្រប់ប្រភេទ គ្រប់ភូមិសិក្សាសាធារណៈនិងឯកជន - បុគ្គលិកអប់រំឬស្ថាប័នអប់រំ - រដ្ឋបាលកិច្ចនិងការគ្រប់គ្រង ការអប់រំគ្រប់កម្រិតៗ មិនអនុវត្ត និងមិនអនុវត្ត និងមិនគ្របដណ្តប់លើ៖ - កា...
general
តើការអប់រំបឋមសិក្សាមានគោលបំណងយ៉ាងដូចដូចម្តេច?
ការអប់រំបឋមសិក្សាមានគោលបំណង៖ - បណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិកលក្ខណៈពេញលេញលើផ្នែក រាងកាយ បញ្ញា សីលធម៌ តម្លៃ និងបំណងមូលដ្ឋានចាំបាច់ - ដើម្បីឱ្យអ្នកសិក្សាអាចបន្តការសិក្សានៅមធ្យមសិក្សា។
general
តើការអប់រំមធ្យមសិក្សាមានគោលបំណងយ៉ាងម្តេច?
ការអប់រំមធ្យមសិក្សាមានគោលបំណង៖ - បណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិកលក្ខណៈពេញលេញ ដោយពង្រីកវិសាលភាពចំណេះដឹង បំណិន ការរអប់រំវិជ្ជាជីវៈ ការអប់រំសីលធម៌ - ដើម្បីរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គមឱ្យមានលក្ខណៈសម្បត្តិបន្តទៅឩត្តមសិក្សាឬបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសវិជ្ជាជីវៈ - អាចចូលរួមក្នុងជីវភាពសង្គម។
general
តើការអប់រំឩត្តមសិក្សាមានគោលបំណងយ៉ាងដូចម្តេច?
ការអប់រំឩត្តមសិក្សាមានគោលបំណង៖ - បណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិកលក្ខណៈពេញលេញ - ជំរុញការស្រាវជ្រាវផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកទេស វប្បធម៌និងសង្គម - ដើម្បីឱ្យមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ទាំងចំណេះដឹង ជំនាញសីលធម៌ គំនិតច្នៃប្រឌិត គំនិតបង្កើតថ្មី និងស្មារតីសហគ្រិនភាព - អាចអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ។
general
តើយើងត្រូវធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីឱ្យការអប់រំមានគុណនិងប្រសិទ្ធភាព?
ដើម្បីឱ្យការអប់រំមានគុណភាពនិងប្រសិទ្ធិភាពគេត្រូវ៖ - បំពេញសេចក្តីត្រូវការខាងការសិក្សាជាមូលដ្ឋាន សេចក្តីការជំនាញ - យកចិត្តទុកដាក់បំពាក់សម្ភារៈបច្ចេកទេសសមស្របនិងទំនើបក្នុងការបង្រៀននិងរៀន - រៀបចំឱ្យមានស្តង់ដាជាតិអប់រំ - រៀបចំឱ្យមានស្តង់ដាសមត្ថភាព - រៀបចំឱ្យមានស្តង់ដាជាតិបណ្តុះបណ្តាល - ត្រូវការមានយន្តការវាយតម្លៃផ្ទៃក្នុង - ...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថារូបារូបិយារម្មណ៏?
រូបារូបិយារម្មណ៍ គឺជារូបារម្មណ៍ដែលស្ថិតនៅក្នុងវគ្គ ឬនៅក្នុងអត្ថបទទាំងមូលរបស់កំណាព្យ។ រូបារម្មណ៍ប្រភេទនេះអាចក្លាយមកពីជីវរូបបារម្មណ៏និងឧបមានរូបារម្មណ៍។
general
តើសិទ្ធិសំខាន់ៗរបស់កុមារមានប៉ុន្មាន? អ្វីខ្លះ?
សិទ្ធិសំខាន់ៗរបស់កុមារមាន ៤គឺ៖ - សិទ្ធិក្នុងការរស់រានមានជីវិត - សិទ្ធមានជីវិតរស់នៅ សិទ្ធិមានឈ្មោះមានសញ្ជាតិ - សិទ្ធិទទួលបានសេវាសុខភាព និងសិទ្ធិទទួលបានការប្រើប្រាស់ទឹកស្អាត អនាម័យ ទីជម្រក និងមានម្ហូប អាហារគ្រប់គ្រាន់ និងសិទ្ធិទទួលបានការថែទាំជាពិសេស។ - សិទ្ធិក្នុងការអភិវឌ្ឍ - សិទ្ធិទទួលការអប់រំដោយឥតបង់ថ្លៃនៅសាលា សាធារណៈក...
general
តើមានវិធានការអ្វីខ្លះ ដើម្បីចៀសវាងកំហុសឆ្គងអក្ខរាវិរុទ្ធ?
ដើម្បីចៀសវាងកំហុសឆ្គងអក្ខរាវិរុទ្ធបន្តទៅទៀតនោះយើងត្រូវ៖ ក. ជំរុញការបណ្តុះបណ្តាលឲ្យបានផុលផុសដោយត្រូវពង្រឹងគុណភាពអប់រំ នៅគ្រប់កម្រិតសិក្សា ពិសេសនៅថ្នាក់បឋម និងអនុវិទ្យាល័យ ខ. រកមធ្យោបាយធ្វើយ៉ាងណាឲ្យមានការបណ្តុះបណ្តោយបន្តជាប្រចាំដែលមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ ពីព្រោះវិធានការនេះអាចនាំឲ្យមានការចែករំលែកចំណេះដឹងដល់គ្នាទោវិញទៅមក ចំពោះ...
general
មូលហេតុអ្វីដែលបណ្តាលឲ្យមានកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ?
មូលហេតុដែលបណ្តាលឲ្យមានកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះគឺ៖ ក. ការសរសេរពាក្យខុសដោយសារស្មេរពុំស្គាល់ពីឬសរបស់ពាក្យនោះ ឧទាហរណ៍៖ - រំលស់បំណុលៈ ត្រូវសរសេរបែបនេះព្រោះ រំលស់ ចេញពីពាក្យឬស លស់ មិនអាចសរសេរ រម្លោះ ឬ រំលោះ បែបនេះទេ។ - ស្រឡះ ការសរសេរបែបនេះគឺមិនសមហេតុផលឡើយ ត្រូវសរសេរ ស្រលះ បែបនេះពីព្រោះ ស្រលះ ចេញពីឬស លះ កម្លាយជាម...
general
តើកត្តាអ្វីខ្លះ ដែលនាំឲ្យសិស្សរៀនពូកែ?
កត្តាដែលនាំឲ្យសិស្សរៀនពូកែគឺ៖ - កត្តាក្នុងខ្លួន - សុខភាពល្អមាំមួន - ឧស្សាហ៍ព្យាយាមស្រាវជ្រាវ - ចេះកំណត់គោលដៅ - ចេះធ្វើជាម្ចាស់លើខ្លួនឯង - មានឆន្ទៈមុះមុតក្នុងការសិក្សារៀនសូត្រ - គោរពវិន័យសាលា និងលោកគ្រូអ្នកគ្រូ - មិនភ្លើតភ្លើនសប្បាយភ្លេចខ្លួន - មិនសេពគប់ជាមួយមិត្តខិលខូច - កត្តាក្រៅខ្លួន - គ្រួសារមានលទ្ធភាព បង្កលក្ខណៈងាយ...
general
ហេតុអ្វី បានជារាជរដ្ឋាភិបាល នៃប្រទេសនីមួយៗ និងអង្គការអន្តរជាតិជាច្រើនត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកុមារ?
បានជារាជរដ្ឋាភិបាល នៃប្រទេសនីមួយៗ និងអង្គការអន្តរជាតិជាច្រើនត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកុមារព្រោះ៖ កុមារជាទំពាំងស្នងឬស្សីរបស់ប្រទេសជាតិនាពេលអនាគត - វ័យកុមារត្រូវការចំណេះដឹងទូលំទូលាយ - ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះវាសនារបស់ ប្រទេសជាតិនិងឆាកជីវិតរបស់ខ្លួននាពេលខាងមុខ - កុមារកំពុងលូតលាស់ផ្នែករាងកាយ និងប្រាជ្ញាស្មារតី - កុមារត្រូ...
general
តើការស្រឡាញ់រាប់អានគោរពនិងជួយធុរៈអ្នកដទៃបានផ្តល់ផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះដល់អ្នក?
ការស្រឡាញ់រាប់អានគោរពនិងជួយធុរៈអ្នកដទៃបានផ្តល់ផលប្រយោជន៍ជាច្រើនដូចជា៖ - ធ្វើឲ្យមានទំនាក់ទំនងល្អ - បណ្តាលឲ្យចិត្តជ្រះថ្លារីករាយ - ទទួលបានការគោរព និងកោតសរសើរពីសំណាក់អ្នកដទៃ - ធ្វើឲ្យជីវិតរស់នៅមានសេចក្តីសុខក្សោមក្សាន្ត - កាត់បន្ថយនូវជម្លោះទាស់ទែងក្នុងសង្គម - មានទំនុកចិត្តលើអ្នកដទៃ - ទទួលបានការតបស្នងសងគុណពីអ្នកដទៃយ៉ាងពេញចិ...
general
ក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន មានយុវជនសិស្សមួយចំនួនកំពុងប្រឈរមុខទៅ និងបញ្ហាអសកម្មមួយចំនួនដូចជា ស្រី ស្រា ល្បែង បងធំ គ្រឿងញៀន...។ តើបញ្ហាទាំងអស់នោះបណ្តាលមកពីកត្តាអ្វីខ្លះ?
នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន មានយុវជនសិស្សមួយចំនួនកំពុងប្រឈរមុខទៅ និងបញ្ហាអសកម្មមួយចំនួនដូចជា ស្រី ស្រា ល្បែង បងធំ គ្រឿងញៀន បញ្ហាទាំងអស់នេះបណ្តាលមកពី៖ កត្តាគ្រួសារ - ភាពកក្រីក្រលំបាក ដែលជាហេតុនាំឲ្យងាយស្រួលក្នុងការទាញយុវជន - មិនបានអប់រំកូន ឬបណ្តែតបណ្តោយកូនចៅឲ្យខ្វះការអប់រំ ឬក៏ជាអ្នកដែលទម្រើសកូន - ជាប់រវល់និងការងារ មុ...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា អត្តសញ្ញាណជាតិ? តើលក្ខណៈសំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណជាតិមានអ្វីខ្លះ? តើអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរបានប្រើនិមិត្តរូបអ្វីខ្លះ?
ដែលហៅថា អត្តសញ្ញាណជាតិគឺជាគ្រឿងសម្រាប់សម្គាល់ជាតិរបស់ខ្លួន។ លកក្ខណៈសំខាន់របស់និមិត្តសញ្ញាណជាតិរួមមាន៖ - ស្គាល់ពីប្រភពលក្ខណៈនិងត៥ម្លៃរបស់ព្រលឹងជាតិបានច្បាស់លាស់ ក៏ដូចជាឈានទៅស្គាល់អរិយធម៌ខ្មែរ ហើយនាំឲ្យមនុស្សខ្មែរមានមោទនៈភាពជាតិ មនសិការជាតិពិសេសស្គាល់ពីឧត្តមប្រយោជន៍ជាតិ និងប្រជាជន - ស្គាល់ពីតម្លៃនៃអរិយធម៌ជាតិតាំងពីបុរាណ ...
general
តើទង់ជាតិ សញ្ញាជាតិ និងចម្រៀងជាតិមានអត្ថន័យដូចម្តេចខ្លះ?
ទង់ជាតិៈ បង្ហាញឲ្យឃើញជាតិសាសន៍មួយ ប្រទេសមួយ។ ទង់ជាតិជានិមត្តរូបនៃជំនឿបទពិសោធន៍ និងបំណង់ប្រាថ្នាជ្រាលជ្រៅរបស់ ប្រជាពលរដ្ឋ។ ទង់ជាតិដែលកំពុងបក់រវិចៗ លើវេហាស៍តំណាងសេរីភាព ដែលរួចផុតពីការជិះជាន់ ការគាបសង្គត់ពីសណាក់បរទេស និងជាតំណាងឆន្ទះរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីនិរន្តរភាព ស្ថេរភាពសន្តិភាពនៅក្នុងប្រទេសខ្លួន។ ទង់ជាតិនៃព្រះរាជាណាចក្...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា ពុទ្ធពរ? ចូរពន្យល់ន័យពុទ្ធពរទាំំងបួនប្រការ។
ដែលហៅថា ពុទ្ធពរ គឺជា ពររបស់ព្រះបរមសាស្តា ឬព្រះពុទ្ធដែលព្រះអង្គតែងតែផ្តល់ឲ្យមនុស្សសត្វទាំងអស់ ក្នុងលោកយើងត្រូវការ។ អត្តន័យពុទ្ធពរទាំងងបួនប្រការគឺ៖ - អាយុៈ មានន័យថា ការរស់នៅដោយសុវត្ថិភាព មានប្រយោជន៍ដល់ខ្លួន ដល់ក្រុមគ្រួសារ ញាតិមិត្តរបស់ខ្លួន និងមនុស្សលោកទូទៅ។ អាយុជីវិតជារបស់សំខាន់គួរតែប្រុងប្រយ័ត្ន និងថែរក្សាកុំបីធ្វេសប្...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា កម្មផល? តើទស្សនៈកម្មផលផ្តល់អ្វីខ្លះដល់សង្គមមនុស្ស?
ដែលហៅថាកម្មផល គឺជាអំពើផល អំពើដែលធ្វើហើយទទួលបានផល ធ្វើល្អបានល្អ ធ្វើអាក្រក់បានផលអាក្រក់។ ទស្សនៈកម្មផលបានផ្តល់មកមនុស្សនូវ៖ ផលវិជ្ជមាន - វៀរចាកអំពើអាក្រក់់ - ខំសាងអ្វីដែលជាកុសល កាយ វាចា ចិត្ត សម្ភារ - នាំឲ្យសង្គមរីកចម្រើន ផ្នែកអវិជ្ជមាន - ផ្តេកផ្តួលលើព្រេងវាសនា បាត់អស់ស្មារតីតស៊ូ - មានជនខ្លះឆ្លៀតឪកាសទាញយកប្រយោជន៍ពីទស្សនៈក...
general
តើការប៉ះទង្គិចអរិយធម៌ខ្មែរ និងអរិយធម៌បរទេសបានផ្តល់ផលវិបាកបែបណាខ្លះដល់អរិយធម៌ខ្មែរ?
ការប៉ះទង្គិចអរិយធម៌ខ្មែរ និងអរិយធម៌បរទេសមិនអាចចៀសផុតបានឡើយលើកលែងតែប្រទេសនោះនៅដាច់ដោយឡែកតែឯងគ្មានទំនាក់ទំនងនឹងប្រទេសណាមួយ។ ហើយការប៉ះទង្គិចនេះបានផ្តល់នូវផល២យ៉ាងគឺ៖ - ជម្រុញឲ្យមានការរីកចម្រើន ពេលណាយើងច្នៃប្រឌិតឲ្យសមស្របនិងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្មែរ ស្របតាមព្រលឹងជាតិខ្មែរពោលគឺស្របតាម មនោសាស្រ្តខ្មែរ។ - ធ្វើឲ្យអរិយធម៌ខ្មែរធ្ល...
general
តើអ្វីជាកីឡា? ហើយវាបានផ្តល់អ្វីខ្លះដល់មនុស្ស?
កីឡាជា ការបញ្ចេញនូវកាយ វិការ ចលនា ដើម្បីបញ្ចេញញើសនិងជាតិពុលផ្សេងៗនៅក្នុងខ្លួន។ កីឡាបានផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់មនុស្សយ៉ាងច្រើន បើយើងប្រព្រឹត្តវាបានជាប់លាប់ល្អ ដែលរួមមានដូចជា៖ - ផ្តល់នូវបរិយាកាសរីករាយ មិត្តភាព សាមគ្គីភាព និងភារតភាព - មានចិត្តអំណត់ និងគ្មានការគុំគួន - រាងកាយមាំមួនល្អ និងលូតលាស់បានល្អ - មានភាពរហ័សរហួន មិនស្ពឹកស្រព...
general
ហេតុដូចម្តេចបានជាគេនិយាយថា វប្បធម៌ឥណ្ឌាជាប្រភពដ៏សំខាន់ក្នុងការបង្កើតវប្បធម៌ខ្មែរ? ព្រោះអ្វី?
បានជាគេនិយាយថា វប្បធម៌ឥណ្ឌាជាប្រភពដ៏សំខាន់ក្នុងការបង្កើតវប្បធម៌ខ្មែរពីព្រោះ នៅក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរ គេឃើញមានវ្បធម៌ឥណ្ឌាច្រើនណាស់ដូចជា៖ - ភាសា អក្សរ អក្សរសិល្ប៍ - សាសនា ពុទ្ធសាសនា ព្រាហ្មណ៍ - សិល្បៈ ចម្លាក់ សំណង់ប្រាសាទ - ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី - ការគ្រប់គ្រង់ របបរាជាធិបតេយ្យ។ តែវប្បធម៌ឥណ្ឌាពុំមែនជាប្រភពកំណើតក្នុងការបង្កើតវប្ប...
general
តើទំនួលខុសត្រូវផ្នែកសីលវិជ្ជា ចំណុះនិងលក្ខខណ្ឌអ្វីខ្លះ?
ទំនួលខុសត្រូវផ្នែកសីលវិជ្ជាចំណុះលក្ខខណ្ឌ២យ៉ាងគឺ៖ លក្ខខណ្ឌទី១ - មានញាណគ្រប់គ្រាន់ - មានសមត្ថភាពស្គាល់កុសល និងអកុសល លក្ខខណ្ឌទី២ - មានសេរីភាពក្នុងការគិត - មានពុទ្ធិតម្លៃផល និងសេរីភាពផង។
general
តើវប្បធម៌ខ្មែរយើង នាពេលបច្ចុប្បន្នជាមរតក និងឥទ្ធិពលពីប្រភពណាខ្លះ?
វប្បធម៌ខ្មែរយើង នាពេលបច្ចុប្បន្នជាមរតក និងឥទ្ធិពលពីប្រភព៖ ឥទ្ធិពលឥណ្ឌា សតវត្សទី១ - ទស្សនៈរាជាធិបតេយ្យ - សាសនា ព្រហ្មញ្ញសាសនា ពុទ្ធសាសនា - ភាសា បាលីសំស្រ្កឹត - អក្សរ សិលាចារឹក - អក្សរសិល្ប៍ រឿងរាមកេរ្តិ៍... - សិល្បៈ ក្បាច់ចម្លាក់ដូចជា រូបកាច់ចង្កេះ ឥទ្ធិពលចិន សតវត្សទី៣ - ជំនួញ - ល្បាយជាតិសាសន៍ - ល្ខោន - ពាក្យពេចន៍សម្រាប...
general
តើមានកត្តាណាផ្សេងទៀត ដែលបណ្តោយឲ្យមានកំហុសផ្នែកអក្ខរាវិរុទ្ធ?
កត្តាមួយចំនួនទៀត ដែលបណ្តាលឲ្យមានកំហុសអក្ខរាវិរុទ្ធដូចជា៖ ក. ការធ្វេសប្រហែស ភាសាវិទូ ឬអ្នកប្រាជ្ញខាងអក្សរសាស្រ្តណាក៏ដោយឲ្យតែធ្វេសប្រហែស នៅក្នុងការសរសេរនោះ គេពិតជាមានកំហុសឆ្គង ផ្នែកអក្ខរាវិរុទ្ធជាក់ជាមិនខាន ឬបើមិនច្រើនក៏តិចដែរ។ ខ. ការវាយអត្ថបទ ឬកុំព្យូទ័រ ការប្រគល់អត្ថបទទៅឲ្យលេខាជាអ្នកវាយកុំព្យូទ័រ និងជាអ្នកគ្មានជំនាញផ្ន...
general
តើអ្វីជាសុជីវធម៌?
សុជីវធម៌ជា ច្បាប់រស់នៅតាមនរបៀបមនុស្សប្រាំមួយប្រការ៖ - ការស្តាប់ហេតុផលគួរមិនគួរ - ការស្គាល់ឋានៈខ្លួន និងអ្នកដទៃ - ការស្គាល់ប្រមាណជីវភាព - ការស្គាល់កាលសម័យ - ការស្គាល់ប្រជុំជន និងប្រជុំ - ការស្គាល់មិត្តសំឡាញ់។
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា វេយ្យាករណ៍?
ដែលហៅថា វេយ្យាករណ៍គឺជា ក្បួនសម្រាប់ឲ្យចេះសរសេរត្រឹមត្រូវ និងនិយាយត្រឹមត្រូវ។
general
តើគេបែងចែកវេយ្យាករណ៍ជាប៉ុន្មានផ្នែកអ្វីខ្លះ?
គេបែងចែកវេយ្យាករណ៍ជាច្រើន ផ្នែកដូចខាងក្រោម៖ - វេយ្យាករណ៍ពិពណ៌នា - វេយ្យាករណ៌បទដ្ឋាន - វេយ្យាករណ៌ប្រវត្តិសាស្រ្ត - វេយ្យាករណ៍ប្រៀបធៀប - វេយ្យាករណ៍ទូទៅ - វេយ្យាករណ៍កំណត់វិធាន...។
general
ចូរបង្ហាញពីទិដ្ឋភាពខុសគ្នារវាងភាសាវិទ្យា និងវេយ្យាករណ៍ប្រពៃណី។
ទិដ្ឋភាពខុសគ្នារវាងភាសាវិទ្យា និងវេយ្យាករណ៍ប្រពៃណីៈ មនុស្សជាច្រើនយល់ឃើញថា ភាសាវិទ្យាគឺជាវរយ្យាករណ៍ចាស់ ដែលគេបានប្តូរឈ្មោះថ្មីឲ្យវាតែប៉ុណ្ណោះ ក៏ប៉ុន្តែបើគេធ្វើការពិនិត្យឲ្យស៊ីជម្រៅគេនិងឃើញថាភាសាវិទ្យា ខុសប្លែកពីវេយ្យាករណ៍លើចំណុចមួយចំនួនដូចតទៅ៖ ភាសាវិទ្យា - ភាសាវិទ្យាមិនបង្គាប់បញ្ជា តែជាវិជ្ជាដែលធ្វើការពិពណ៌នាអំពីភាសា តា...
general
តើភាសាវិទ្យាមានមែកធាងអ្វីខ្លះ?
ភាសាវិទ្យាមានមែកធាងមានដូចតទៅ៖ ក. សូរវិទ្យា (Phonetice) គឺជាមុខវិទ្យាមួយដែលសិក្សាអំពីសូរសំឡេងរបស់ពាក្យ។ ខ. សទ្ទវិទ្យា (Phonology) គឺជាមុខវិទ្យាមួយដែលសិក្សាអំពីប្រព័ន្ធសូរសំឡេងនិងធាតុអរូបីកម្មនៃសូរសំឡេង។ គ.ន័យវិទ្យា គឺជាការសិក្សាពីរូបរាងរបស់ពាក្យដែលប្រែប្រួលតៅតាមលិង្គ វចនៈ បុរិសៈ កាល និងមុខងាររបស់ពាក្យក្នុងល្បះ។ ឃងំពី. ន...
general
ភាសាវិទូជាអ្វី?
ភាសាវិទូជា អ្នកសិក្សាមុខវិជ្ជាភាសាវិទ្យា ជាធម្មតាតែងតែត្រូវបានគេគិតរំពឹងថា អាចនឹងក្លាយទៅជាភាសាវិទូ ដែលអង់គ្លេសហៅថា Linguist។ តាមអ្នកស្រី JEAN Aitchison នៅក្នុងពាក្យភាសាអង់គ្លេសមានពាក្យមួយទៀត ដែលសក្តិសមជាងគឺជា ពាក្យ Linguistician (អ្នកភាសាវិទ្យា) តែពាក្យនេះមិនបានទទួលការនិយម ពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់ទូទៅទេ ពីព្រោះវាជាពាក្យដ...
general
តើសិលាចារឹកមានអត្ថប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ?
សិលាចារឹកមានអត្ថប្រយោជន៍ដូចខាងក្រោម៖ ក. ចំពោះការសិក្សាប្រវត្តិវិទ្យា - សិលាចារឹកជាឯកសារដើមមិនអាចកែបន្លំ - សិលាចារឹកជាឯកសារ ឲ្យស្គាល់សន្ថតិវង្សព្រះមហាក្សត្រនានា - សិលាចារឹកជាឯកសារឲ្យស្គាល់ទឹកដីខ្មែរ - សិលាចារឹកជាឯកសារ ឲ្យស្គាល់លទ្ធិសាសនានានា - សិលាចារឹកជាឯកសារឲ្យស្គាល់ទំនាក់ទំនង និងទំនាស់រវាងប្រទេសជិតខាង - សិលាចារឹកជាឯក...
general
តើអក្សរខ្មែរមានដើមកំណើតពីអក្សរណាដែរ?
អក្សរខ្មែរមានដើមកំណើតពី៖ នៅសម័យនគរភ្នំ (ហ្វូណន) គេបានរកឃើញសិលាចារឹកមួយនៅវ៉ូកាញ់ ក្នុងភូមិញ៉ាត្រាង (យួនខាងត្បួង) ដែលចាត់ទុកថាជាសិលាចារឹកខ្មែរដំបូងគេបង្អស់ ប៉ុន្តែសេចក្តីក្នុងសិលាចារឹកនេះជាភាសាសំស្រ្តឹត។ តាមការសិក្សាប្រៀបធៀបអក្សរខ្មែរមបុរាណនេះ ទៅនឹងអក្សរឥណ្ឌាប៉ែកខាងត្បូងគេបានដឹងថាមានទ្រង់ទ្រាយដូចគ្នា។ ម៉្យាងវិញទៀតគេបានរក...
general
ចូរបង្ហាញពីប្រវត្តិនៃភាសាខ្មែរ។ តើភាសាខ្មែរមានប្រវត្តិយ៉ាងដូចម្តេច?
តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់ភាសាវិទូបានបញ្ចាក់ថា ភាសានៃជាតិសាសន៍នីមួយៗមានកំណើតឡើងដំណាលគ្នា និងកំណើននៃជាតិសាសន៍នោះដែរ ហើយបានវិវត្តិប្រែប្រួលចម្រើនលូតលាស់ ឬអន់ថយទៅតាមសង្គមមនុស្សនោះថែមទៀត។ យ៉ាងណាមិញប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរបានចែងថាចាតិសាសន៍ខ្មែរមាននយូរយារណាស់មកហើយ (ប្រមាណ៣០០ឆ្នាំ មុនគ.ស) គឺជាចាតិសាសន៍ធា្លប់មានអរិយធម៌រុងរឿងក្នុងច...
general
ចូរអ្នកធ្វើការប្រៀបធៀបប្រព័ន្ធសញ្ញាពិសេសនៃភាសា និងប្រព័ន្ធសញ្ញា។
ប្រៀបធៀបប្រព័ន្ធសញ្ញាពិសេសនៃភាសា និងប្រព័ន្ធសញ្ញា៖ ក. ភាសាជាប្រព័ន្ធសញ្ញាពិសេស - មានលក្ខណៈលាយចម្រុះ - ជាប្រភពដើម - ជាបាតុភូតផ្ទៃក្នុងរបស់មនុស្ស - មានលក្ខណៈតិចជាងមួយ ឬច្រើនជាងមួយ (ពាក្យមួយមានន័យច្រើន) - លក្ខណៈធម្មជាតិច្បាស់លាស់ - លក្ខណៈយូរអង្វែង (ភាសាឡាតាំង)។ ខ. ប្រព័ន្ធសញ្ញា - ជាប្រព័ន្ធនៃធាតុសញ្ញា - ជាកំលាយ - ជាបាតុភូ...
general
អ្វីទៅអន្តរនិយម? ចូរលើកឧទាហរណ៍មកបញ្ជាក់។
អន្តរកម្មនិយម គឺជាចលនាសកម្មទ្វេទិសដែលជាយន្តការនៃការស្ថាបនាន័យ។ ក្នុងក្របខណ្ឌនេះន័យរបស់ឯកតាភាសាគឺកើតឡើងតាមរយៈអន្តរកម្មរវាងភាសានេះ និងសហបទរបស់វានៅក្នុងបរិបទមួយកំណត់ច្បាស់លាស់។ ឧទាហរណ៍ បើគេចង់ដឹងថា តើតុ មានន័យយ៉ាងណានោះ គេត្រូវស្វែងយល់វាតាមរយៈអន្តរកម្មមួយដែលជាប្រភពនៃការស្ថាបនាន័យរបស់តុ។ យើងច្បាស់ជាឃើញពីន័យរបស់តុ តាមរយៈអន្ត...
general
តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរចំពោះសំណេរពាក្យ សំលេង សម្លេង និង សំឡេង។
ចំពោះសំណេរពាក្យ សំលេង សម្លេង និង សំឡេង គឺមានសំណេរ៣បែប៖ ក. សំលេង ប្រសិនបើយើងសសរសេរ សំលេង គេអាចច្រឡំថាជាពាក្យកម្លាយពីឬស លេង តាមរយះផ្នត់ដើម [សំ] ដែលមានការកត់ត្រាសួរ [អម] ឬអាចច្រឡំនឹងឃ្លា សំឡេង ដែល សំ ជាប្រធាននៃកិរិយាសព្ទ លេង។ ខ. សម្លេង តែបើយើងសសរសេរ សម្លេង បែបនេះវិញនោះគេអាចច្រឡំថា វាជាពាក្យកម្លាយមមកពីពាក្យឬស ស្លេង តាមរយៈផ...
general
តើការតម្រូវឲ្យសរសេរ ឪ្យ បែបនេះគឺវាត្រឹមត្រូវតាមតក្កភាពដែររឺទេ?
ការសរសរ ឪ្យ បែបនេះវាចោទជាបញ្ហាបង្កើតឲ្យមានអតក្កភាពមួយចំនួន៖ ក. ទីមួយ គេយល់ថាជើង យ (្យ) មានលក្ខណៈជាព្យព្ជានៈប្រកបសូរចុងព្យាង្គ ក្នុងភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន។ ហេតុនេះគេអាចឲ្យវាយល់ថា គេអានពាក្យ ពេទ្យ អាចារ្យ ថា ពេទយ អាចារយ បែបនេះក៏បាន។ ខ. ទីពីរ តាមធម្មតាការសរសេរប្តូរព្យញ្ជនៈ ទៅជាជើងបានលុះត្រាតែវា មានការប្រកបសូរជាមួយព្យព្ជានៈដ...
general
តាមយោបល់របស់អ្នក តើពាក្យ ត្រឡប់ និង ត្រឡប់ មួយណាត្រឹមត្រូវតាមអក្ខរាវិរុទ្ធ?
បើយើងតាមវចនានុក្រមខ្មែរ ផ្សាយដោយវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ បោះពុម្ពគ្រាទី៥ គឺមានសំណេរដល់ទៅពីរបែប បែបនេះលោកបានបញ្ជាក់ថាត្រឡប់ ឬត្រឡប់ (កិ) មានន័យថាវិលវិញ ប្រែលើជាក្រោម ឬក្រោមជាលើ ពោលគឺអាចសរសេរបានពីរយ៉ាងដោយមិនមានខុសអក្ខរាវិរុទ្ធទេ។ ផ្ទុយទៅវិញបើតាមយោបល់របស់ខ្ញុំ គួរសរសេរត្រឡប់ បែបនេះទើបត្រឹមត្រូវជាង ព្រោះត្រឡប់ជាពាក្យកម...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា ភាសាវិទ្យា?
ដែលហៅថា ភាសាវិទ្យាគឺជា ការសិក្សាតាមបែបវិទ្យាសាស្រ្តនូវសន្ទសញ្ញា (Langage) ដែលមនុស្សប្រើប្រាស់ ដើម្បីធ្វើការទាក់ទង់គ្នា។
general
តើភាពខុសគ្នារវាងអព្ភន្តរញាណនិងវិចារដូចម្តេច?
ភាពខុសគ្នារវាងអព្ភន្តរញាណនិងវិចាររួមមាន៖ ក. អព្ភន្តរញាណ - ជាពុទ្ធិដំបូងបង្អសល់របស់មនុស្ស - ជាពុទ្ធិកផ្ទាល់និងភ្លាមៗ - អវិចារភាព - ជាពុទ្ធិបែបសំយោគ - ជាពុទ្ធិគ្មានទំនាក់ទំនង គ្មានលំដាប់ដោយ - មានលក្ខណៈជាប្រធានវិស័យភាព។ ខ. វិចារ - ជាពុទ្ធិបន្ទាប់ - ជាពុទ្ធិប្រយោល - ជាពុទ្ធិបែបវិភាគ - ជាពុទ្ធិដែលផ្អែកលើការវិចារណាល្អិតល្អន់...
general
ក្រោយពេលព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹង តើព្រះអង្គបានបំពេញពុទ្ធកិច្ចអ្វីខ្លះ ដើម្បីប្រោសសត្វលោក? ហើយទ្រង់ប្រោសនរណាមុនគេសង្អស់? អ្នកនោះមានឈ្មោះអ្វីខ្លះ?
ក្រោយពេលព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹង ព្រះអង្គតែងបំពេញពុទ្ធកិច្ច៥ប្រការ អស់រយៈពេល៤៥វស្សាគឺ៖ - ពេលព្រឹក៖ ទ្រង់និមន្តបិណ្ឌបាត្រ - ពេលរសៀល៖ សំដែងធម៌ទេសនាសំរាប់សាធារណៈជន - ពេលព្រលប់៖ ទ្រង់ប្រទានឳវាទដល់ភិក្ខុសង្ឃ - ពេលពាក់កណ្តាលអាធ្រាត្រ៖ ដោះស្រាយប្រស្នាពួកទេវតា - ពេលជិតភ្លឺ៖ ប្រមើល ទតនូវសត្វលោកដែលមានភ័ព្វ និងអភ័ព្វ។ ក្រោយពេលត្រាស់...
general
តើត្រូវធ្វើយ៉ាងដូចម្តេច ដើម្បីឲ្យខ្មែរមានឆន្ទះល្អឬសុឆន្ទៈ?
ដើម្បីឲ្យខ្មែរ មានឆន្ទៈល្អឬឆន្ទៈគឺ៖ - ត្រូវមានការរស់នៅបង្គួរ - មានលទ្ធល្អក្នុងការចិញ្ចឹមជីវីត - មានចំណេះដឹងលសមជារដ្ឋពល - ថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋពិតជាមានគំនិតស្នេហាជាតិ - អាជ្ញាធរទាំងអស់ពិតធ្វើការបម្រើរាស្រ្ត - សង្គមគ្មានអំពើពុករលួយ - គ្មានចោរកម្ម ឆក់ប្លន់ កាប់សម្លាប់ - មានគោរពគ្នាពីថ្នាក់លើ ដល់ថ្នាក់ក្រោម - សំខាន់ជាងគេ គឺយុត្...
general
អវតារបស់ព្រះវិស្ណុដែលមានខ្លួនជាអណ្តើកជួយធ្វើជាកំណល់ទ្រភ្នំមន្ទរៈនៅពេលកូរសមុទ្ទទឹកដោះ មានឈ្មោះអ្វី?
អវតារបស់ព្រះវិស្ណុដែលមានខ្លួនជាអណ្តើកជួយធ្វើជាកំណល់ទ្រភ្នំមន្ទរៈនៅពេលកូរសមុទ្ទទឹកដោះ មានឈ្មោះគឺព្រះគូម៌។
general
អវតារបស់ព្រះវិស្ណុដែលមានក្បាលជាសេះ ខ្លួជាមនុស្សចុះមកជួយកាត់ទោសមនុស្សអាក្រក់ហើយជួយមនុស្សល្អគឺនរណា?
អវតារបស់ព្រះវិស្ណុដែលមានក្បាលជាសេះ ខ្លួជាមនុស្សចុះមកជួយកាត់ទោសមនុស្សអាក្រក់ហើយជួយមនុស្សល្អព្រះកល្កិន។
general
តើព្រះព្រហ្មក្នុងលទ្ធិព្រហ្មណ៍សាសនា មានបុត្រីចំនួនប៉ុន្មានអង្គ?
ព្រះព្រហ្មក្នុងលទ្ធិព្រហ្មណ៍សាសនា មានបុត្រីចំនួន៣អង្គ។
general
ព្រះសិវៈជាមហាទេពខាងរបាំ និងជាអ្នកបំផ្លាញលោក។ តើរបាំបំផ្លាញលោកដែលព្រះអង្គរាំមានឈ្មោះអ្វី?
ព្រះសិវៈជាមហាទេពខាងរបាំ និងជាអ្នកបំផ្លាញលោក។ របាំបំផ្លាញលោកដែលព្រះអង្គរាំមានឈ្មោះរបាំតណ្ឌវៈ។
general
តើព្រះសិវៈមានបុត្រចំនួនប៉ុន្មានអង្គ?
ព្រះសិវៈមានបុត្រចំនួន២អង្គ។
general
តើព្រះសិវៈមានមហេសីចំនួនប៉ុន្មាន?
ព្រះសិវៈមានមហេសីចំនួន៩អង្គ។
general
អាពាហ៍ពិពាហ៍គឺជាការព្រមព្រៀងរវាងកូនប្រុសនិងកូនស្រីដោយមានការឯកភាពយល់ព្រម ពីសំណាក់មាតាបិតាទាំងសងខាង នាំបង្កើតឱ្យទៅជាគ្រួសារថ្មីមួយ។ ជាទស្សនៈរបស់នរណា?
អាពាហ៍ពិពាហ៍គឺជាការព្រមព្រៀងរវាងកូនប្រុសនិងកូនស្រីដោយមានការឯកភាពយល់ព្រម ពីសំណាក់មាតាបិតាទាំងសងខាង នាំបង្កើតឱ្យទៅជាគ្រួសារថ្មីមួយ។ ជាទស្សនៈរបស់សាស្រ្តចារ្យបរិញ្ញា ឈិន សីហា។
general
ព្រះវិស្ណុមានមហេសីចំនួន២ព្រះអង្គតើមានព្រះនាមអ្វីខ្លះ?
ព្រះវិស្ណុមានមហេសីចំនួន២ព្រះអង្គមានព្រះនាងលក្ម្សី និងព្រះនាងស្រី។
general
តើព្រះវិស្ណុមានអវតាចំនួនប៉ុន្មានដែរ។
ព្រះវិស្ណុមានអវតាចំនួន១០។
general
តើព្រះវិស្ណុមានមហេសីចំនួនប៉ុន្មាន?
ព្រះវិស្ណុមានមហេសីចំនួន២។
general
អ្នកមានចំណេះដឹងខាងក្បួនច្បាប់ផ្សេងៗក្នុងអក្សរសាស្រ្តនិងមន្តវិជ្ជាគាថាខាងព្រហ្មណ៍សាសនា លោកបានបកប្រែរឿងមហាភាតរៈយុទ្ធនោះគឺនរណា?
អ្នកមានចំណេះដឹងខាងក្បួនច្បាប់ផ្សេងៗក្នុងអក្សរសាស្រ្តនិងមន្តវិជ្ជាគាថាខាងព្រហ្មណ៍សាសនា លោកបានបកប្រែរឿងមហាភាតរៈយុទ្ធនោះគឺបណ្ឌិត សិវសោម។
general
អ្នកមានចំណេះដឹងចារត្រៃវេទស្ទាត់ជំនាញ លោកជាបណ្ឌិត ក្នុងសម័យរាជ្យព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នរវាងគ.ស ៩៤៤ដល់៩៦៨ នោះគឺនរណា?
អ្នកមានចំណេះដឹងចារត្រៃវេទស្ទាត់ជំនាញ លោកជាបណ្ឌិត ក្នុងសម័យរាជ្យព្រះបាទរាជេន្ទ្រវរ្ម័នរវាងគ.ស ៩៤៤ដល់៩៦៨ នោះគឺបណ្ឌិតទិវាករៈ។
general
តើច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងអំពើពុករលួយមានប៉ុន្មានចំពូក?
ច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងអំពើពុករលួយមាន៩ចំពូក។
general
តើពាក្យ”ចង្កូយស្មា” រាជសព្ទហៅថាអ្វី?
ពាក្យ”ចង្កូយស្មា” រាជសព្ទហៅថាព្រះអង្សកូដ។
general
តើច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងអំពើពុករលួយត្រូវបានរដ្ឋសភាអនុម័តនាសម័យប្រជុំជាវិសាមញ្ញក្នុងអាណត្តិទីប៉ុន្មាន?
ច្បាប់ស្តីពីការប្រឆាំងអំពើពុករលួយត្រូវបានរដ្ឋសភាអនុម័តនាសម័យប្រជុំជាវិសាមញ្ញក្នុងអាណត្តិទី៤។
general
តើសិលាចារឹកស្តុកកក់ធំចុះK. លេខប៉ុន្មាន?
សិលាចារឹកស្តុកកក់ធំចុះK. លេខ K.២៣៥។
general
តើរឿងមហាភាតរៈយុទ្ធភាគទី១២ មានចំណងជើងថាយ៉ាងដូចម្តេច?
រឿងមហាភាតរៈយុទ្ធភាគទី១២ មានចំណងជើងថាសង្រ្គាមកុរុក្សត្រ។
general
តើរឿងមហាភាតរៈយុទ្ធនិពន្ធដោយនរណា?
រឿងមហាភាតរៈយុទ្ធនិពន្ធដោយព្រាហ្មណ៍ វ្យាសាស។
general
តើរឿងមហាភាតរៈយុទ្ធចែកចេញជាប៉ុន្មានភាគ។
រឿងមហាភាតរៈយុទ្ធចែកចេញជា១៣កាន្ទ។
general
តើរឿងរាមាយណៈដើមមានកាព្យសរុបចំនួនប៉ុន្មានស្លោក?
រឿងរាមាយណៈដើមមានកាព្យសរុបចំនួន២៤០០០ស្លោក។
general
តើរឿងរាមាយណៈត្រូវបានបកប្រែទៅជាភាសាបារាំងមុនគេដោយនរណា?
រឿងរាមាយណៈត្រូវបានបកប្រែទៅជាភាសាបារាំងមុនគេដោយលោក អាល់ហ្វ្រេត រូសែល។
general
តើរឿងរាមាយណៈនិពន្ធដោយនរណា?
រឿងរាមាយណៈនិពន្ធដោយលោក វាល្មិកិ។
general
តើប្រលោមលោកខ្មែររឿងបំភ្លេចមិនបាន និពន្ធឡើងដោយនរណា?
ប្រលោមលោកខ្មែររឿងបំភ្លេចមិនបាន និពន្ធឡើងដោយលោកស្រី ប៉ាល់ វណ្ណារីរក្ស។
general
តើកាកបាទក្រហមកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំណា?
កាកបាទក្រហមកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៥៥។
general
តើគោរមងារ”កិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត បណ្ឌិតសភាចារ្យ” បង្កើតឡើងដោយអ្នកប្រាជ្ញមួយណា?
គោរមងារ”កិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត បណ្ឌិតសភាចារ្យ” បង្កើតឡើងដោយអ្នកប្រាជ្ញបណ្ឌិត ច័ន្ទ សំណព្វ។
general
ច្បាប់គឺជាបទបញ្ញត្តិដែលបង្កើតឡើងឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងឡាយគោរពនិងអនុវត្តតាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ តើនេះជាទស្សនៈរបស់នរណា?
ច្បាប់គឺជាបទបញ្ញត្តិដែលបង្កើតឡើងឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងឡាយគោរពនិងអនុវត្តតាមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ នេះជាទស្សនៈរបស់បរិញ្ញា ឈិន សីហា។
general
តើអ្នកប្រាជ្ញមួយណាដែលបានយកចិត្តទុកដាក់ស្រាវជ្រាវពីគោលការណ៍នៃការបង្រៀនមុនគេ?
អ្នកប្រាជ្ញមួយណាដែលបានយកចិត្តទុកដាក់ស្រាវជ្រាវពីគោលការណ៍នៃការបង្រៀនមុនគេលោក ហ្សង់ ហ្សាក់រូសូ។
general
ភិក្ខុអ្នកសូត្រញត្តិចតុត្ថកម្មវាចាឱ្យនេនបានឧបស្បទាជាភិក្ខុភាពនោះហៅថាអ្វី?
ភិក្ខុអ្នកសូត្រញត្តិចតុត្ថកម្មវាចាឱ្យនេនបានឧបស្បទាជាភិក្ខុភាពនោះហៅថាឧបស្បមទាចារ្យ។
general
តើអក្សរសិល្ប៍មានមុខងារប៉ុន្មាន?
អក្សរសិល្ប៍មានមុខងារ៣។
general
ការបណ្តេញចេញពីការងារដោយធ្វើការមិនបានល្អ គ្មានប្រាក់ចំណូលហៅថាអ្វី?
ការបណ្តេញចេញពីការងារដោយធ្វើការមិនបានល្អ គ្មានប្រាក់ចំណូលហៅថានិកម្មភាព។
general
តើសាមញ្ញសព្ទថា “ខ្ជិល” ទៅជារាជសព្ទថាយ៉ាងដូចម្តេច?
សាមញ្ញសព្ទថា “ខ្ជិល” ទៅជារាជសព្ទថាទ្រង់កោសជ្ជៈ។
general
តើពាក្យដែលមានន័យគ្របដណ្តាប់លើពាក្យផ្សេងទៀតដែលជាអនុសព្ទហៅថាអ្វី?
ពាក្យដែលមានន័យគ្របដណ្តាប់លើពាក្យផ្សេងទៀតដែលជាអនុសព្ទហៅថាមហាសព្ទ។
general
នៅសម័យនគរភ្នំ ទន្ទឹមគ្នានឹងមានការគោរពលទ្ធិសាសនាព្រាហ្មណ៍ តើមានការគោរពព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយអ្វី?
នៅសម័យនគរភ្នំ ទន្ទឹមគ្នានឹងមានការគោរពលទ្ធិសាសនាព្រាហ្មណ៍ មានការគោរពព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទដែរ ពោលគឺមានខ្លះគោរពសាសនាព្រាហ្មណ៍ និងមានអ្នកខ្លះគោរពពុទ្ធសាសនា។
general
បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីខ្មែរយើងពីព្រេងនាយគេប្រារព្ធធ្វើនៅខែណា?ហើយក្រោយមកធ្វើនៅខែណា? ព្រោះអ្វី?
បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីខ្មែរយើងកាលពីដើម គេប្រារព្ធធ្វើ នៅខែ ១របស់ជនជាតិខ្មែរយើង។ តែក្រោយមកដោយខែមិគសិរនេះប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងពុំទាន់ច្រូតកាត់ប្រមូលផលអស់ពីក្នុងស្រែ គេក៏បានលើកពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ពីខែមិគសិរ ទៅធ្វើនៅខែចេត្រវិញ ដែលជាខែមួយគ្មានភ្លៀង ហើយប្រជាពលរដ្ឋទំនេរ ក្រោយពីការបោកបែនប្រមូលផលស្រូវដាក់ជង្រុក។ ម៉្យាងទៀតខែចេត្រនេះ ...
general
តើអ្នកបានស្គាល់ពិធីបុណ្យអ្វីខ្លះដែលខ្មែរយើងបាននិយម? ហើយបុណ្យណាខ្លះដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ទូទាំងប្រទេស ធ្វើទាំងអស់គ្នាក្នុងពេលតែមួយ?
បុណ្យប្រពៃណីរបស់ខ្មែរយើង មានច្រើនដូចជា៖ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ បុណ្យពិសាខបូជា បុណ្យមាឃបូជា បុណ្យចូលឆ្នាំ បុណ្យចូលវស្សា បុណ្យចេញវស្សា បុណ្យផ្កា បុណ្យកឋិនទាន បុណ្យបច្ច័យបួន បុណ្យចំរើនព្រះជន្ម។ ពិធីបុណ្យដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងនិយម ធ្វើទាំងអស់គ្នាក្នុងពេលតែមួយ គឺបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ និងបុណ្យចូលឆ្នាំ។
general
ការកាន់ទុក្ខរបស់ជនជាតិខ្មែរយើងតើត្រូវស្លៀកពាក់ និងប្រកាន់អាកប្បកិរិយាដូចម្តេច?
ក្នុងពេលមានមនុស្សស្លាប់ ជនជាតិនីមួយៗសុទ្ធតែមានការកាន់ទុក្ខរៀងៗខ្លួន។ ចំពោះជនជាតិខ្មែរយើងពេលមានឪពុកម្តាយ រឺអ្នកមានគុណស្លាប់ គេត្រូវកាន់ទុក្ខដោយកោរសក់ ស្លៀកពាក់ស មិនលាបប្រេងម្សៅតុបតែងខ្លួននិងមិនបញ្ចេញអាកប្បកិរិយាសប្បាយរីករាយឡើយ។ សព្វថ្ងៃនេះ យើងឃើញមានជនជាតិខ្មែរមួយចំនួន បានទទួលវប្បធម៌អឺរ៉ុប ដោយយកសំពត់ខ្មៅមួយបន្ទះ មកខ្ទាស់...
general
ហេតុដូចម្តេចបានជាក្រោយមនុស្សស្លាប់ គេត្រូវធ្វើបុណ្យ៧ថ្ងៃ? ១០០ថ្ងៃ?
ក្រោយពេលមនុស្សស្លាប់ ទំនៀមទំលាប់ខ្មែរយើង គេធ្វើបុណ្យ ៧ថ្ងៃ និងធ្វើបុណ្យ ១០០ថ្ងៃ។ ពិធីបុណ្យនេះបានប្រព្រឹត្តទៅតាមជំនឿដែលខ្មែរ យើងមានជំនឿថា មនុស្សស្លាប់ទៅគំរប់៧ថ្ងៃព្រលឹងរបស់អ្នកស្លាប់ពុំទាន់ទៅណាទេហើយថែមទាំងដឹងខ្លួនថា ខ្លួនបានលាចាកលោកទៀតផង។កូនចៅបានធ្វើបុណ្យ ៧ថ្ងៃ និង១០០ថ្ងៃនេះដើម្បីអោយព្រលឹងអ្នកដែលស្លាប់ទៅបានឃើញថា កូនចៅបា...
general
តាមទំនៀមទំលាប់នៃជនជាតិខ្មែរយើងតើគេធ្វើពិធីរំលាយសពប៉ុន្មានយ៉ាង?
តាមទំនៀមទំលាប់នៃជនជាតិខ្មែរយើង គេធ្វើពិធីរំលាយសពដោយវិធីបួនយ៉ាងគឺ៖ - គេយកសពទៅបូជាដោយភ្លើង - គេយកសពទៅកប់ក្នុងដី - គេយកសពទៅបណ្តែតចោល តាមខ្សែទឹកហូរនៃទន្លេរឺស្ទឹង - គេយកសពទៅទុកចោលនៅព្រៃស្មសាន ដើម្បីអោយសត្វស៊ី។ តែសព្វថ្ងៃនេះ នៅសល់តែពិធីពីរយ៉ាងប៉ុននេះ គឺគេយកសពទៅបូជាដោយភ្លើង និងយកទៅកប់ក្នុងដី។
general
ហេតុដូចម្តេចបានជាក្នុងពេលមង្គលការគេត្រូវតែធ្វើនំអន្សម និងនំគម?
ក្នុងពេលមង្គលការគេត្រូវតែធ្វើនំអន្សម និងនំគមជានិច្ច ព្រោះនំអន្សមតំនាងលិង្គព្រះឥសូរ នំគមតំនាងយោនីនាងឧមារដែលដូនតាយើងនិយមគោរពនាអតីតកាល ហើយដែលគាត់យល់ថា លិង្គព្រះឥសូរ និងយោនីនាងឧមា នេះជាអ្នកបង្កើតភាវៈ លោកៈគឺជាអ្នកបន្តពូជពង្សត្រកូលមនុស្ស។ ដោយជំនឿនេះ គេត្រូវធ្វើនំអន្សម នំគមក្នុងពេលរៀបមង្គលការ។ ហើយគេហាមមិនអោយយកនំអន្សម និងនំគមន...
general
ពេលរៀបមង្គលការ គេតែងអោយពរដល់កូនប្រុស ស្រីថា”សូមអោយត្រជាក់ត្រជុំដូចទឹកអង្គបំពង់ខ្ចី” ចូរពន្យល់។
ក្នុងពេលរៀបមង្គលការ ដូនតាតែងតែអោយពរដល់កូនប្រុសស្រីថា “សូមអោយរកស៊ីមានបាន ត្រជាក់ត្រជុំដូចទឹកអង្គបំពង់ខ្ចី”។ ពរនេះ ជាពរមួយប្រសើរ ដើម្បីអោយគូស្វាមីភរិយាថ្មី រកស៊ីមានបាន និងប្រកបទៅដោយសុភមង្គល។ ពរនេះ បានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងជំនឿនៃអតីតកាលរបស់ដូនតាយើង។ កាលជំនាន់ដើមដូនតាយើង បានគោរពលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែលគេតែងគោរពលិង្គព្រះឥសូរ។ ក្នុ...
general
ពេលផ្ទឹមរួច កូនប្រុសត្រូវតោងស្បៃកូនស្រីចូលទៅក្នុងបន្ទប់តើទំនៀមទំលាប់នេះមកពីណា?
ក្រោយពេលផ្ទឹមបង្វិលពពិលរួចហើយ កូនប្រុសត្រូវតោងស្បៃកូនស្រីចូលទៅក្នុងបន្ទប់។ ទំនៀមទំលាប់នេះគេបានយកតាមតំរាប់នៃរឿងព្រេងខ្មែរ គឺព្រះថោងនាងនាគ។ រឿងនេះបានដំណាលថា ក្រោយពេលរៀបមង្គលការ ព្រះថោង បានតោងបន្ទុយនាងនាគ ទៅឋានភុជង្គនាគ ដែលជាកន្លែងស្នាក់នៅរបស់ស្តេចនាគ។ ដើម្បីជាចំនងដៃដល់កូនប្រុសស្រី ស្តេចភុជង្គ បានបូមទឹកសមុទ្រចេញ ដើម្បបង្ក...
general
តើអ្នកយល់យ៉ាងណាចំពោះបទភ្លេងខ្មែរ ដែលលេងក្នុងពិធីរៀបមង្គលការ?
ពេលរៀបមង្គលការតាមរបៀបជនជាតិខ្មែរយើង ត្រូវតែមានភ្លេងជានិច្ច ពុំអាចអត់បានទេ។ បើគ្មានភ្លេងនោះការរៀបការពុំពេញលក្ខណៈ តាមប្រពៃណីរបស់ជនជាតិខ្លួនបានឡើយ។ បទភ្លេងខ្មែរ ដែលគេលេងនៅក្នុងពិធីរៀបមង្គលការមានអត្ថន័យថា៖ - គឺជាលក្ខណៈមួយ ឆ្លើយតបទៅនឹងទឹកចិត្តប្រពៃណីជាតិរបស់ខ្លួន។ - គឺជាការដាស់សតិស្មារតី អោយរំលឹកឃើញ នូវប្រវត្ថិសាស្រ្តទឹកដីរ...
general
តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរ ចំពោះទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីខ្មែរ នៃការរៀបមង្គលការរបស់ជនជាតិខ្មែរយើងដែលមានលក្ខណៈតឹងតែង?
ការរៀបមង្គលការរបស់ជនជាតិខ្មែរយើងដែលមានលក្ខណៈតឹងតែង និងត្រូវមានពិធីច្រើន ដើម្បីរៀបការបានជាប្តីប្រពន្ធ។ ប្រពៃណីនេះ បើយើងពិនិត្យមើលទៅឃើញថា ថ្វីត្បិតត្រូវចំណាយប្រាក់កាសច្រើនណាស់ តែជាប្រពៃណីមានតំលៃសំរាប់ជាតិមួយ។ ការរៀបពិធីច្រើនគន្លាក់ដោយតឹងតែងនេះតាមទស្សនៈរបស់ជាតិខ្មែរយើង គឺជាការសាកល្បងដល់ការគោរពវិន័យ អាកប្បកិរិយា និងឫកពា មា...
general
នៅពេលរៀបមង្គលការម្តងៗគេតែងនិយាយថា “ខាងលើ” និង “ខាងក្រោម” តើមានអត្ថន័យយ៉ាងណា?
នៅពេលរៀបមង្គលការម្តងៗគេតែងនិយាយថា “ខាងលើ” និង “ខាងក្រោម” ដូចជាភ្ញៀវខាងលើ និងភ្ញៀវខាងក្រោមជាដើម។ ខាងលើមានន័យថាខាងស្រី គឺនៅខាងលើផ្ទះ ការខាងកូនស្រី។ ភ្ញៀវខាងលើ មានន័យថាខាងប្រុស ព្រោះថាកូនប្រុសត្រូវនៅខាងរោងផ្កាស្លា ដែលសង់នៅផ្ទាល់នឹងដី។ តាមពាក្យសំដីនេះ ក៏យើងអាចយល់ពីទស្សនៈរបស់ជនជាតិខ្មែរយើង ដែលអោយតំលៃចំពោះស្រ្តីដោយចាត់ទុកស្រ...
general
មូលហេតុអ្វីបានជាគេត្រូវទៅរៀបចំមង្គលការនៅផ្ទះខាងកូនក្រមុំ?
បានជាគេរៀបមង្គលការនៅផ្ទះខាងកូនក្រមុំ ដោយយោលទៅតាមទស្សនៈខ្មែរយើងដែលអោយតំលៃទៅលើស្រ្តី ដោយចាត់ទុកស្រ្តីជាធំក្នុងគ្រួសារ នៅក្នុងសង្គមជាតិ ខុសប្លែកពីការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ប្រពៃណីចិន ដែលគេរៀបមង្គលការនៅផ្ទះខាងស្រីផង និងនៅផ្ទះខាងប្រុសផង តែទីបំផុតត្រូវនាំកូនស្រី ទៅនៅផ្ទះកូនប្រុស ទៅតាមទស្សនៈរបស់គេ ដែលគេអោយតំលៃទៅលើកូនប្រុស។ ហើយការ...
general
គុណជាតិដ៏ប្រសើរដែលនាំឱ្យបានសម្រេចដល់ត្រើយគឺព្រះនិព្វានហៅថាអ្វី?
គុណជាតិដ៏ប្រសើរដែលនាំឱ្យបានសម្រេចដល់ត្រើយគឺព្រះនិព្វានហៅថាបារមី។
general
តើពិធីចូលម្លប់ដែលប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរយើងនិយមធ្វើកាលពីសម័យដើមមានអត្ថន័យដូចម្តេច?
កាលពីដើម តាមទំនៀមទំលាប់ខ្មែរយើង គ្រួសារនីមួយៗត្រូវរៀបចំពិធីចូលម្លប់ ដល់កូនស្រីរបស់ខ្លួន កាលណាកូនស្រីមានអាយុគ្រប់ការ។ ពិធីចូលម្លប់នាសម័យនោះ មានអត្ថន័យបំរើសំណូមពរនៃសេចក្តីត្រូវការរបស់សង្គមនាសម័យនោះគឺការចូលម្លប់ជាឳកាសមួយនៃការអប់រំ និងការសិក្សាលើមុខវិជ្ជាជំនាញផ្សេងៗ សំរាប់កូនស្រី។ នាសម័យដើមសាលារៀនពុំទាន់មានការរីកចំរើន ហើយក...
general
ហេតុអ្វីបានជាជនជាតិខ្មែរបានទទួលលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា បានដោយងាយ?
មុនពេលជនជាតិឥណ្ឌាចូលមកដល់ ជនជាតិខ្មែរយើងមានវប្បធម៌របស់ខ្លួនយើង។ តែនៅពេលដែលឥណ្ឌានៃសាសនាព្រាហ្មណ៍ចូលមក ជនជាតិខ្មែរយើង បានទទួលយកព្រហ្មញ្ញសាសនាដោយសារ៖ - វប្បធម៌ដើមរបស់ខ្មែរយើងមានជំនឿទៅលើព្រលឹង ដែលយល់ថា មនុស្សយើងស្លាប់ទៅ រូបរាងកាយត្រូវបាត់បង់ តែព្រលឹងមិនសាបសូន្យទេ។ ចំណែកសាសនាព្រាហ្មណ៍ ក៏មានជំនឿថាអាត្ម័នរបស់មនុស្ស ពេលមនុស្សស...
general
តើលទ្ធិព្រាហ្មណ៍សាសនា បានជំនះឥទ្ធិពលអ្វីខ្លះ ដល់វប្បធម៌ខ្មែរយើង?
ជនជាតិខ្មែរយើង បានទទួលឥទ្ធិពលពីលទ្ធិសាសនាព្រាហ្មណ៍ លើច្រើនវិស័យដូចជា៖ - លើវិស័យស្ថាបត្យកម្ម៖ខ្មែរយើងកសាងប្រាសាទភ្នំ។ - លើវិស័យសិល្បៈ៖ ខ្មែរយើងកសាងរូបចំលាក់បដិមានានា ដែលទាក់ទងនឹងលទ្ធិសាសនា ព្រាហ្មណ៍ ព្រះវិស្ណុ ព្រះសិវៈ ព្រះឥសូរ។ - លើវិស័យអក្សរសាស្រ្ត អក្សរសិល្ប៍៖ ខ្មែរយើងទទួលភាសាអក្សរសំស្រឹ្កត និងអក្សរសិល្ប៍ ដែលយើងហៅថាអ...
general
តើគេរៀបចំពិធីបូជាយញ្ញ និងបូជាអគ្គីដូចម្តេច?
ក្នុងសាសនាព្រាហ្មណ៍គេធ្វើពិធីបូជាយញ្ញ និងបូជាអគ្គីដូចខាងក្រោម៖ - ពិធីបូជាយញ្ញ៖ គឺជាពិធីដែលគេយកមនុស្ស រឺសត្វ ទៅដុតទាំងរស់ គំនរភ្លើងដែលកំពុងឆេះយ៉ាងសន្ធោសន្ធៅ ថ្វាយ អាទិទេពដើម្បីអោយអាទិទេពសប្បាយចិត្ត។ - ពិធីបូជាអគ្គី៖ គឺជាពិធីដុតភ្លើងបំភ្លឺទាំងយប់ ទាំងថ្ងៃថ្វាយអាទិទេព ដើម្បីសុំពរជ័យសិរីសួស្តីគ្រប់ប្រការ។
general
តើវិធីប្រតិបត្តិក្នុងសាសនាព្រាហ្មណ៍មានប៉ុន្មានយ៉ាង? ចូររៀបរាប់។
វិធីប្រតិបត្តិក្នុងសាសនាព្រាហ្មណ៍មានបួនយ៉ាងគឺ៖ - ភក្តី - ការបំពេញតបៈ - វិធីបូជាយញ្ញ និងបូជាអគ្គី - ពិធីសិវៈរាត្រី។
general
ក្នុងលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ គេចែកមនុស្សជាប៉ុន្មានវណ្ណៈ? វណ្ណៈនីមួយៗ មានន័យដូចម្តេច?
ក្នុងលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ គេចែកមនុស្សជា៤វណ្ណៈ ខុសៗគ្នា៖ - វណ្ណៈព្រាហ្មណ៍ - វណ្ណៈក្សត្រ - វណ្ណៈវេស្យៈ - វណ្ណៈសូទ្រៈ។
general
ដូចម្តេចដែលហៅថាសង្សាវដ្ត?
ក្នុងលទ្ធិព្រាហ្មណ៍សំសារវដ្ត រឺសង្សាវដ្ត សំរាប់សំគាល់ដំណើរអន្ទោលទៅមក វិលកើត វិលស្លាប់ រឺដំណើរកើតស្លាប់វិលចុះវិលឡើង របស់មនុស្សសត្វគ្មានទីបំផុត។ ការដែលអាត្ម័នរបស់មនុស្ស សត្វ មិនងាយវិលទៅជួបព្រហ្ម័នវិញនេះបណ្តាលមកពីកមិនដែលជាអំពើល្អ រឺអាក្រក់តាមផ្លូវកាយវាចា ចិត្តរបស់មនុស្សសត្វនីមួយៗ។ ដោយសារកមិននេះហើយ ដែលធ្វើអោយមនុស្ស សត្វកើត...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថាព្រហ្ម័ន?អាត្ម័ន?
ព្រហ្ម័ន ជាធាតុដ៏បរិសុទ្ធ ល្អិតល្អន់របស់ព្រះព្រហ្ម ដែលសំគាល់ភាវៈដើមបង្អស់នៃលោកៈ និង ភាវនៅលើលោកនេះ។ គេអាចនិយាយថា ព្រហ្ម័នសំគាល់នូវព្រលឹងសាកល រឺំមេព្រលឹងចំបងដែលចេញពីព្រហ្ម័ន។ អាត្ម័នជាធាតុ រឺព្រលឹងតូចៗ បែកចេញពីព្រហ្ម័ន។ អាត្ម័ននិងព្រហ្ម័ន គឺជាធាតុតែមួយ ដែលប្រៀបបានដូចទឹកសមុទ្រនឹងទឹកសន្សឹម ទឹកភ្លៀង ទឹកស្ទឹងដែលជាធាតុតែមួយដូ...
general