question
stringlengths
10
408
answer
stringlengths
8
14.6k
category
stringclasses
4 values
តើក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ មានវិធានការអ្វីខ្លះ ដែលនឹងជួយពង្រឹងបន្ថែមទៀតនៅបណ្តាញទំនាក់ទំនងរវាងមជ្ឈមណ្ឌលការងារទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេស?
វិធានការនានាដើម្បីឲ្យសេវាការងារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ធ្វើឲ្យទីផ្សារការងារដំណើរការបានល្អនោះគឺ៖ - ពង្រឹងការផ្តល់សេវាការងារ - ពង្រឹងការតម្រង់ទិសដល់ក្រុមគោលដៅអំពីគន្លងការងារ (អាជីពការងារ និងវិជ្ជាជីវៈ) ដោយសហការជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ - សម្របសម្រួលលការផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការងាររវាងនិយោជិកនិងអ្នកស្វែងរកការងារនៅក្នុងអនុវិស័យជាអាទិភាព - ...
general
របបសន្តិសុខសង្គមផ្នែកថែទាំសុខភាពមានតាវកាលិកអ្វីខ្លះ? ចូររៀបរាប់ពីតាវកាលិកនីមួយៗ?
របបសន្តិសុខសង្គមផ្នែកថែទាំសុខភាពមានតាវកាលិកមានដូចជា៖ ១. សេវាព្យាបាលថែទាំវេជ្ជសាស្រ្ត - ការព្យាបាលដោយសម្រាកក្នុងមន្ទីរពេទ្យ និងសេវាពិគ្រោះជំងឺក្រៅមានជាអាទី៍៖ សេវាព្យាបាលថែទាំតាមបច្ចេកទេសវិជ្ជាជីវៈសាស្រ្ត សេវាធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ សេវាមន្ទីរពិសោធន៍ និងសេវាពីនិត្យវេជ្ជសាស្រ្តផ្សេងទៀត ឧបករណ៍ផ្នែកសល្យសាស្រ្ត និងសម្ភារបរិក្ខាផ្នែ...
general
តើក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ មានវិធានការអ្វីខ្លះ សម្រាប់ពង្រឹងកិច្ចការខាងលើ?
ព័ត៌មានទីផ្សារការងារជួយាកាត់បន្ថយឬលុបបំបាត់គម្លាតលរវាងតម្រូវការនិងការផ្គត់ផ្គងការងារដែលកើតចេញពីការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញនិងភាពខុសគ្នានៃទីតាំងភូមិសាស្រ្ត។ ប្រព័ន្ធព័ត៌មានទីផ្សារការងារដែលដំណើរការល្អទាមទារឲ្យមានការប្រមូល ការវិភាគ ការចងក្រង និងការផ្សព្វផ្សាយស្ថិតិ ដែលតំណាងឲ្យថ្នាក់ជាតិ និងប្រភេទទិន្នន័យពាក់ព័ន្ធឯទៀត។ គោលការណ៍នេ...
general
តើត្រូវមានសកម្មភាពអ្វីខ្លះ ដើម្បីសម្រេចបាននូវសកម្មភាពអាទិភាពនេះ?
ដើម្បីសម្រេចបាននូវសកម្មភាពអាទិភាព ក្រសួងបានដាក់ចេញនូវវិធានការនិងសកម្មភាពដូចខាងក្រោម៖ - ពង្រឹងពណៈកម្មការសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាកូដកម្ម បាតុភូតគ្រប់មុខសញ្ញាគ្រប់ជាន់ថ្នាក់។ ពង្រឹងលេខាធិការដ្ឋានគណៈកម្មការសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាកូដកម្ម បាតុភូតដើម្បីប្រចាំការត្រៀមខ្លួនចូលដោះស្រាយនិងផ្សះផ្សារវិវាទ នៅរៀងរាល់ពេលម៉ោងធ្វើការងាររបស់បងប...
general
តើត្រូវមានវិធានការ បែបណាខ្លះឆ្លើយតបតម្រូវការខាងលើ?
ដើម្បីឆ្លើយតបតម្រូវការជំនាញនៅក្នុងវិស័យនានា ដែលមានការវិនិយោគខ្នាតធំ នាពេលបច្ចុប្បន្ននិងទៅពេលអនាគតទាមទារលឲ្យមានការបង្កើតយន្តការសម្រាប់ឲ្យកម្លាំងពលកម្ម មានឱកាសទទួលបានជំនាញពាក់ព័ន្ធឹងការងារដោយមានការចូលរួមនិងគាំទ្រពីនិយោជក ត្រូវមានវិធានការដូចខាងក្រោម៖ - រៀបចំអភិក្រមតាមវិស័យសម្រាប់កម្មវិធីអប់រំ និងការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិ...
general
តើរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានមានវិធានការអ្វីខ្លះ?
ដោយពិនិត្យឃើញពីសារៈសំខាន់និងស្ថានភាពអំណោយផលនៃវិស័យឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជារាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានរៀបចំមកនិងដាក់ចេញនូវ«គោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ស្សាហកម្មកម្ពុជាឆ្នាំ ២០១៥. ២០២៥» ដើម្បីជាមគ្គុទេស ជម្រុញការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា ដែលនឹងរួមចំណែកដល់ការបន្តរក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ប្រកបដោយចីរភាពនិងបរិយាប័ន្នតាមរយៈការធ្វើពិធកម...
general
តើក្រុមអធិការកិច្ចតែមួយនេះមានសមាសភាពមកពីអង្គភាពណាខ្លះ?
សមាសភាពក្រុមអធិការកិច្ចការងារ តែមួយរួមមានមន្រ្តីអធិការកិច្ចការងារពី៖ - នាយកដ្ឋានអធិការកិច្ចការងារ - នាយកដ្ឋានវិវាទការងារ - នាយកដ្ឋានមុខរបរនិងហត្ថពលកម្ម - នាយកដ្ឋានការងារកុមារ - នាយកដ្ឋានពេទ្យការងារ - បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម - នាយកដ្ឋានព័ត៌មានទីផ្សារការងារ - អគ្គលេខាធិការនៃគណៈកម្មការសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាកូដកម្ម បាតុភូតន...
general
តើអ្វីខ្លះមិនត្រូវរាប់បញ្ចូលជាមួយប្រាក់ឈ្នួល?
ចំណុចដែលមិនត្រូវជាមួយប្រាក់ឈ្នួលរួមមាន៖ ការព្យាបាលសុខភាពកវិភាជន៍គ្រួសារតាមច្បាប់សោហ៊ុយធ្វើដំណើរអត្ថប្រយោជន៍ដែលប្រយោជន៍ដែលផ្តល់ឲ្យជាពិសេសចំពោះកម្មករនិយោកជិកដើម្បីសម្រួលដល់ការបំពេញមុខងារ។
general
តើមន្រ្តីមានសមត្ថកិច្ចអនុវត្តកាតព្វកិច្ចអ្វីខ្លះល់សហគ្រាស គ្រឹះស្ថាន និងកម្មករ និយោជិក?
ការលើកកម្ពស់លក្ខខណ្ឌការងារល្អប្រសើរមន្រ្តីមានសមត្ថកិច្ចអនុវត្តកាតព្វកិច្ចអនុវត្តកាតព្វកិច្ចដូចខាងក្រោម៖ - ពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ស្តីពីការងារ - ពង្រឹងអធិការកិច្ចការងារតាមរយៈការបង្កើតក្រុមកអធិការកិច្ចចម្រុះ - រៀបចំរបបអធិការកិច្ចឲ្យបានទៀងទាត់ និងជាប្រចាំដោយកំណត់យ៉ាងតិច ១០០គោលដៅរោងចក្រសហគ្រាសគ្រឹះស្ថានក្នុង១ឆ្នាំ - រៀបចំបញ...
general
តើការប្រព្រឹត្តខុសមេបាមានប៉ុន្មានបែប? អ្វីខ្លះ?
ការប្រព្រឹត្តខុសមេបាមាន ៣បែបគឺ៖ ក. មេបាចាស់ទុំ បងប្អូនទាំងប្រាំពីរសណ្តានក្នុងការទាស់ទែងខ្វែងគំនិតគ្នាហើយបើមានខុសនឹងមានគ្រួសារមួយណាមានជំងឺឈឺថ្កាត់ក្នុងគ្រួសារមានបញ្ហា។ ខ. ខុសមេបាក្រមុំ កំលោះ៖ សំដៅលើការបំពានរបស់ក្រមុះកំលោះក្នុងផ្នែកសីលធម៌ ដូចជាការលួចទាក់ទងគ្នាប្រព្រឹត្តខុសប្រពៃណីដែលឪពុកម្តាយមិនបានដឹង។ គ. ខុសមេបាផ្កាប់មុខ...
general
តើអ្វីជាកំណាព្យ? ហើយកំណាព្យខ្មែរមានប៉ុន្មានកាព្យ?
កំណាព្យ ជាកំរង់ពាក្យសំដីដែលមានការចាប់ចុងជួនពិរោះរណ្តំមានឃ្លា ប្រយោគ មានល្បះ និងមានកំរិតចំនួនព្យាង្គជាកំណត់។ កំណាព្យរបស់ខ្មែរមានបទ ១៣កាព្យគឺ៖ - បទពាក្យ ៤ - បទពំនោល - បទពាក្យ៧ - បទថ្យាវត្ត - បទបន្ទោលកាក - កាកគតិ - បទពាក្យ៨ - បទភុជង្គលីលា - បទពាក្យ៩ - បទព្រហ្មគិតិ - បទពាក្យ៦ - បទពាក្យ១០ - បទពាក្យ១១។
general
តើគេបែងចែកវប្បធម៌ជាប៉ុន្មានប្រភេទ?
គេបែងចែកវប្បធម៌ជា៥ប្រភេទ៖ - សិល្បកម្ម សំដៅលើភាសាវណ្ណកម្ម ល្ខោននាដកម្ម តន្ត្រីស្ថាបត្យកម្មការសម្តែងផ្សេងៗ - មនុស្សសាស្រ្ត សំដៅលើ គុណធម៌ ចរិយាធម៌ ទំនៀមទំលាប់ច្បាប់ការគ្រប់គ្រងប្រវត្តិសាស្រ្តសាសនា - ហត្ថកម្ម សំដៅលើការដេរប៉ាក់ ការឆ្លាក់ ការត្បាញការធ្វើគ្រឿងប្រាក់ - កីឡា និងការកំសាន្ត សំដៅលើការប្រដាល់សេរី គុណដំបងល្បែងប្រជាប...
general
តើពិធីចូលឆ្នាំប្រារព្ធធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងអ្វី?
ពិធីចូលឆ្នាំប្រារព្ធធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណង៖ - ដើម្បីឧទ្ទិសកុសលជូនដលវិញ្ញាណក្ខន្តបុព្វបុរសខ្លួន ដែលស្លាប់បាត់បង់ជីវិតទៅហើយ សូមឱ្យបានសេចក្តីសុខចម្រើន។ - ដើម្បីធ្វើបុណ្យកុសលជូនបុព្វបុរសដែលកំពុងមានជីវិតរស់នៅសូមឱ្យលោកបានសេខក្តីសុខ។ ម៉្យាងទៀតជាឳកាសល្អបានធ្វើម្ហូបអាហាដែលមានឪជារស់ឆ្ងាញ់ពិសា និងយកភស្តុភារជូនព្រមទាំង ទឹកថ្លាត្រជាក់...
general
អ្វីជាបុណ្យអុំទូក និងអកអំបុក? ហើយមានអត្ថន័យសំខាន់ៗអ្វី?
បុណ្យអុំទូកនិងអកអំបុកជាបុណ្យជាតិមួយដែលប្រជាជនខ្មែរយើងតែងតែប្រារព្ធធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ អត្ថន័យសំខាន់ៗមាន៖ - នឹកគុណព្រះគង្គាដែលបានឡើងមកស្រោចស្រពដំណាំ និងនាំដីល្បាប់ដ៏មានជីវជាតិដែលធ្វើឱ្យដំណាំលូតលាស់បានល្អ - នឹកគុណពលយោធោជើងទឹក នៅពេលដែលព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ដឹកនាំទ័ពតាមទន្លេដើម្បីប្រយុទ្ធជាមួយចាម - នឹកគុណនិងសុំទោស ចំពោះព្រះធ...
general
តើការស្គាល់ខ្លួនឯងមានសារៈសំខាន់ណាស់ដូចម្តេច?
ការស្គាល់ខ្លួនឯងមានសារៈសំខាន់ណាស់ដូចជា៖ - ចេះធ្វើជាម្ចាស់លើខ្លួនឯង - ចេះប្រមាណ គឺមិនមានអំណួតពេក ឬបន្ថោកខ្លួនឯងពេកមិនចង់បានអ្វីហួសពីសមត្ថភាពខ្លួន - ចេះយកសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សង្គមជាតិ បង្កើនការរស់នៅឱ្យកាន់តែមានលក្ខណៈកាន់តែប្រសើរ សង្គមមានសណ្តាប់ធ្នាប់ របៀបរបបល្អ មានតម្លាភាព យុត្តិធម៌ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងវឌ...
general
តើយុវជនល្អត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិអ្វីខ្លះ?
យុវជនល្អត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិ៖ - កាយសម្បទា មានសុខភាពមាំមួន អវយវៈគ្រប់គ្រាន់ មិនពិការភាព មានភាពឈ្លាសវៃ - បញ្ញសម្បទា មានចំណេះដឹងទូលំទូលាយ ត្រូវចេះទាំងចំណេះសង្គម និងបច្ចេកទេសវិទ្យាសាស្រ្ត។ ត្រូវមានបំនិនច្បាស់លាស់ត្រឹមត្រូវ មានបទពិសោធន៍ល្អ និងស្វ័យសិក្សាជានិច្ច។ - សីលសម្បទា ត្រូវមានសីលធម៌ និងគុណធម៌ក្នុងការរស់នៅល្អ - ចេះរួ...
general
ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទទួលបានជំនាញសមស្របទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារការងារ តើត្រូវមានវិធានការអ្វីខ្លះជំរុញឲ្យមានការពង្រឹងគុណភាព នៃការអប់រំនិងបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ?
ដើម្បីឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទទួលបានជំនាញសមស្របទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារការងារ ទាមទារឲ្យមានវិធានការក្នុងការពង្រឹងគុណភាពនៃការអប់រំនិងការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈដូចជា៖ - លើកកម្ពស់ស្តង់ដារជាតិសមត្ថភាព ការធ្វើតេស្តបញ្ជាក់សមត្ថភាពនិងប្រព័ន្ធផ្តល់វិញ្ញាបនបត្រឲ្យស្របតាមស្តង់ដារវិស័យឯកជននិងឧស្សាហកម្ម ដោយយកស្តង់ដារអាស៊ានជាគោល - ព...
general
តើបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គមស្ថិតនៅក្រោមអាណាព្យាបាល ក្រសួងណាខ្លះ? ហើយសមាសភាពក្រុមប្រឹក្សាភិបាលមានតំណាងមកពីក្រសួង ស្ថាប័ន ឬអង្គភាពណាខ្លះ?
បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គមស្ថិតនៅក្រោមអាណាព្យាបាល របស់ក្រសួងការងារនិងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈជាអាណាព្យាបាលបច្ចេកទេស និងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុជាអាណាព្យាបាលហិរញ្ញវត្ថុ។ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរបស់បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គមមានសមាសភាពត្រីភាគីដែលមានសមាជិក ៩រូប៖ + តំណាងរាជរដ្ឋាភិបាល ៥រូប - តំណាងក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ...
general
តើអត្ថប្រយោជន៍នៃរបបសន្តិសុខសង្គមមានអ្វីខ្លះ?
អត្ថប្រយោជន៍របបសន្តិសុខសង្គមរួមមាន៖ - ធានាកម្រិតជីវភាពគ្រួសាររបស់កម្មករនិយោជិក នៅពេលដែលរងហានិភ័យសង្គមនានា - លើកម្ពស់គុណភាពបរិមាណផលិតផលសហគ្រាស តាមរយៈការជឿជាក់លើការងារ - រួមចំណែកលើកកម្ពស់សុខភាពកម្មករនិយោជិកតាមរយៈការូលរួមភាគទានសង្គម - លើកស្ទួយសមធម៌ សាមគ្គីធម៌ និងិយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គម តាមរយៈការរំលែកហានិភ័យ - ធានាសិទ្ធិជាមូល...
general
តើអ្នកយល់យ៉ាងណាចំពោះនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលដែលបង្កើតរបបសន្តិសុខសង្គម?
ចំពោះទស្សនៈរបស់ខ្ញុំផ្ទាល់ចំពោះគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលបង្កើតរបបសន្តិសុខសង្គមនោះគឺជាការមួយដែលត្រឹមត្រូវ ព្រោះថារាជរដ្ឋាភិបាលបានធ្វើដើម្បីការពារចំពោះប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនណា ដែលមិនមានលទ្ធភាពរកប្រាក់ចំណូល ឬដែលកំពុងប្រឈមនឹងការទទួលខុសត្រូវផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដោយសារមហានិភ័យសង្គមតាមរយៈការផ្តល់នូវធនធានខាងហិរញ្ញវត្ថុ វត្ថុប្រើ...
general
ហេតុអ្វីបានជាអ្នកចង់ក្លាយជាគ្រូបង្រៀន?
ពីព្រោះចង់៖ - ចង់ឱ្យយុវជន ជាអ្នកបន្តវេណពីមនុស្សចាស់ធ្វើការអភិវឌ្ឍខ្លួនជាពលរដ្ឋល្អ ដែលជាទីសង្ឃឹម និងសរសទ្រងប្រទេសជាតិ - អប់រំឱ្យមានចំណេះដឹងទូលំទូលាយអប់រំឱ្យមានសីលធម៌ល្អនិងគុណធម៌ល្អ - អប់រំឱ្យមានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកទេសជឿនលឿន - អប់រំឱ្យមានការគោរពសិទ្ធិគ្នាទៅវិញទៅមកមានលក្ខណៈប្រធិបតេយ្យ - អប់រំឱ្យមានមនសិការខ្ពស់ចំពោ...
general
ហេតុអ្វីបានជាត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះជនជាតិភាគតិច?
បានជាត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះជនជាតិភាគតិចដោយហេតុថា ជនជាតិភាគតិចក៏ជាមនុស្ស ជនភាគតិចក៏ជាមនុស្សអ្នកទាំងអស់នោះសុទ្ធតែមានទេពកោសល្យ ចំពោះដឹងដោយឡែកៗ ដែលមានប្រយោជន៏ដល់សង្គម ហើយគេក៏ចង់អោយសង្គមយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះគេវិញដែរ។ បើសិនជាយើងមិនយកចិត្តទុកដល់ជនជាតិភាគតិចទេ ជនជាតិភាគច្រើននោះក៏មិនអាចមានសន្តិភាពផ្ទៃក្នុងបានដែរ។ ការមិនទុកចិត្ត...
general
ស្នាដៃសិល្បៈចម្លាក់ខ្មែរក៏ដូចជាសិល្បៈសំណង់ដែរតែងមានវិវត្តន៍ពីសម័យមួយទៅសម័យមួយមិនឈប់ឈរតើរចនាបថភ្នំដាមានលក្ខណសំគាល់បដិមាដូចម្តេចខ្លះ?
រចនាបថភ្នំ គេសង្កេតឃើញពុទ្ធបដិមា “ព្រាហ្មណ៍សាសនា”ជាច្រើននៅអង្គរបុរី កំពត់ស្តី ឧត្គុង។ ដោយខ្លាចលំរូបបដិមានៅសសម័យនោះសុទ្ធតែមានទំរ ឬទំនប់មានរាងជាក្រចកសេះរាងមូលទ្រវែង ជួនកាលទៀត គេយកកេតនភណ្ឌឬជាយសំពត់ របស់រូបបដិមាទល់រួចចម្លាក់នោះតែម្តង។ ជាទូទៅរូបបដិមានៅសម័យនោះឈរមិនត្រង់ទេ គឺមានរាងកាច់ចង្កេះ និងមានសំលៀកបំពាក់ដូចឥណ្ឌា។
general
តើពាក្យគរុនិស្សិតមានន័យដូចម្តេច? តើអ្នកត្រូវប្រកាន់អាកប្បកិរិយាបែបណាក្នុងពេលបណ្តុះបណ្តាលនៅមហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យ?
គរុ=គ្រូ=គំរូ - និស្សិត= អ្នករៀនដែលនៅក្នុងការគ្រប់គ្រងនៃគ្រូឬអ្នករៀនមានកម្រិតយល់ដឹងខ្ពស់ - គរុនិស្សិត =ជាអ្នករៀនផ្នែកច្បាប់គរុកោសល្យ - ជាអ្នករៀនមុខវិជ្ជាជីវៈផ្នែកខាងគ្រូបង្រៀន ក្នុងពេលបណ្តុះបណ្តាល យើងត្រូវប្រកាន់អាកប្បកិរិយាដូចជា៖ យកចិត្តទុកដាក់តាមដានគិតសង្កេតត្រិះរិះពិចារណាវិភាគធ្វើសំយោគ លើប្រធានបទនីមួយៗដែលលោកសាស្រ្តច...
general
មូលដ្ឋានច្បាប់ទាក់ទងនិងសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសខ្មែរ មានអ្វីខ្លះ?
មូលដ្ឋានច្បាប់ទាក់ទងនិងសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសខ្មែរមាន៖ - កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីស នៅថ្ងៃ២៣ ខែ តុលា ឆ្នាំ១៩៩១។ - កម្រងអនុសញ្ញា និង កតិកាសសញ្ញាស្តីពីមនុស្សទាំង ១៥ ដែលខ្មែរយើងបានចុះហត្ថលេខា - រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចុះថ្ងៃ ២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩៣។
general
ហេតុអ្វីបានជាអ្នកជ្រើសរើសមុខរបរវិជ្ជាជីវៈជាគ្រូបង្រៀន?
ព្រោះ៖គ្រូបង្រៀនជាមុខរបស់មួយថ្លៃថ្នូរឧត្តុង្គឧត្តមហើយមានប្រយោជន៍ចំពោះជាតិមាតុភូមិក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សដើម្បីអភិវឌ្ឍ។ - គ្រូបង្រៀនជាវិស្វករនៃព្រលឹង - ជាអ្នកកសាងសតិបញ្ញារបស់ជាតិ - ជាអ្នកចង្អុលបង្ហាញពីសេចក្តីសុខសុវត្ថិភាពរបស់សង្គម - ជាគ្រូពេទ្យព្យាបាលរោគល្ងង់ខ្លៅរបស់ប្រជាជនលើផែនដី - ជាអ្នកចង្អុលបង្ហាញផ្លូវដ៏ភ្លឺ...
general
តើសុជីវធម៌ ៦ប្រការមានអ្វីខ្លះ?
សុជីវធម៌ ៦ប្រការមាន៖ - ការស្តាប់ហេតុផលគួរមិនគួរ - ការស្គាល់ឋានៈខ្លួន និងអ្នកដទៃ - ការស្គាល់ប្រមាណជីវភាព - ការស្គាល់កាលសម័យ - ការស្គាល់ប្រជុំជន និងទីប្រជុំ - ការស្គាល់មិត្តសំឡាញ់។
general
តើសារៈសំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណជាតិរបស់ប្រទេសខ្មែរមានអ្វីខ្លះ?
សារៈសំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណជាតិរបស់ប្រទេសខ្មែរមាន៖ - ការស្គាល់ពីប្រភពលក្ខណៈនិងតម្លៃនៃព្រលឹងជាតិឱ្យបានច្បាស់លាស់ជាហេតុឈានទៅស្គាល់ពីអរិយធម៌ខ្មែរ និងអាចឱ្យខ្មែរមានមោទនភាពមនសិការ ជាតិខ្ពស់ដែលជាប្រយោជន៍របស់ជាតិនិងប្រជាជន។ - ការចេះរក្សា ការពារ អត្តសញ្ញាណជាតិរបស់ខ្លួន និងមានវិធាការការណ៍ទប់ស្កាត់នូវរាល់ភាពអសកម្មដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជ...
general
ចូររាប់ពិធីបុណ្យដែលមានលក្ខណៈចំរុះ?
ពិធីបុណ្យដែលមានលក្ខណៈចំរុះមាន៖ - បុណ្យចម្រើនព្រះបរិត្ត ពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល ពិធីសូត្រមន្តរំដោះគ្រោះ សូត្រមន្តរំដោះកម្មផល បុណ្យភ្ជុំ ពិធីបូជាសព ពិធីដង្ហែរសពបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។
general
ចូររាប់ពិធីបុណ្យតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនាសុទ្ធសាធ?
ពិធីបុណ្យតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនាសុទ្ធសាធមាន៖ បុណ្យចូលវស្សានិងចេញវស្សា ,បុណ្យពិសាខបូជា, មាឃបូជា, កឋិនទាន, បុណ្យផ្កា, បុណ្យបច្ច័យបួន, បុណ្យឆាកមហាបង្សុកូល, បុណ្យទេសនាមហាជាតក។
general
តើច្បាប់និងសិទ្ធិមនុស្សខុសគ្នាដូចម្តេច? ចូរផ្តល់អំណះអំណាង។
ច្បាប់ - កើតឡើងដោយសារមនុស្សជាអ្នកបង្កើត - ជនណាម្នាក់ប្រព្រឹត្តល្មើសនឹងច្បាប់អ្នកនោះត្រូវមានទោស - មនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍ត្រូវគោរពច្បាប់សង្គម - ដើម្បីឱ្យអាពាហ៍ពិពាហ៍ស្របទៅតាមផ្លូវច្បាប់ គឺគូស្វាមីភរិយាត្រូវនាំគ្នាទៅចុះអត្រានុកូលដ្ធាន។ ឧទាហរណ៍៖លោក អ្នកមិនអាចនេសាទនៅរដូវត្រីពង។ សិទ្ធិមនុស្ស - មនុស្សគ្រប់រូបចាស់ឬក្មេង ធំឬតូច ប...
general
មតិភាគច្រើនយល់ថា «ការខិតខំបំពេញការងារនិងទទួលបានប្រាក់បៀវត្សរ៍ច្រើនគឺជាការគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ជីវីតការងាររបស់បុគ្កលម្នាក់ៗ»។ តើអ្នកយល់យ៉ាងណាដែរ?
គោលដៅរបស់មនុស្សភាគច្រើន គឺរំពឹងចង់បានការងារ ដែលខ្លួនចូលចិត្តហើយរកប្រាក់ចំណូលបានច្រើនសម្រាប់បំពេញតម្រូវការផ្ទាល់ខ្លួន និងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ យើងមិនបដិសេធទេថាប្រាក់ឲឬធនធាន គឺជាមធ្យោបាយដ៏សំខាន់ក្នុងការធានានូវតម្រូវការមូលដ្ឋានចាំបាច់មនុស្ស រាប់ទាំងចំណីអាហារសម្លៀកបំពាក់ទីជម្រកសុខភាពអនាម័យ និងការអប់រំជាដើម។ ប៉ុន្តែយើងក៏ត្រូវ...
general
មានមតិជាច្រើនក្នុងសង្គមខ្មែរបច្ចុប្បន្នយល់ថា ការសិក្សាផ្នែកអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសវិជ្ជាជីវៈហាក់មិនមានឧត្តមភាពសម្រាប់ការងារ ឬឋានៈសង្គមដូចការសិក្សាផ្នែកឧត្តមសិក្សានោះទេ។ ចូរបកស្រាយ។
ប្រទេសកម្ពុជាបានបែងចែកការអប់រំជា២ច្រកគឺ៖ ការអប់រំឧត្តមសិក្សា និងការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជិវៈ។ កន្លងមកស្ថិតិរបស់ក្រសួងអប់រំលយុវជន និងកីឡា បានបង្ហាញថាអត្រាចូរៀនរបស់សិស្សកម្រិតបរិញ្ញបត្រភាគច្រើនប្រមូលផ្តុំលើមុខវិជ្ជាឯកទេសផ្នែកសង្គម សេដ្ឋកិច្ចនិងការគ្រប់គ្រងធុរកិច្ច ភាសាបរទេស និងព័ត៌មានវិទ្យាជាដើម។ ចំណែកមុខវិ...
general
តើក្របខ័ណ្ឌគុណវុឌ្ឍិជាតិកម្ពុជា ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងអ្វី?
ដើម្បីធានានិងទទួលស្គាល់គុណភាពអប់រំ ដែលប្រកបដោយសង្គតិភាពរវាងការអប់រំឧត្តមសិក្សា និងការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈនៅកម្ពុជា ក្របខ័ណ្ឌគុណវឌ្ឍិជាតិកម្ពុជាត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងដូចខាងក្រោម៖ - ផ្តល់នូវការទទួលស្គាល់លើលទ្ធផលសិក្សា ដែលបានបញ្ចប់តាមកម្រិតគុណវឌ្ឍិនីមួយៗ ប្រកបដោយសង្គតិភាពជាតិ - ជួយបង្កើតច្រកបត់បែនបាន...
general
តើគោលការណ៍គាំពារសុខភាពមានអ្វីខ្លះ?
គោលការណ៍គាំពារសុខភាពមានដូចជា៖ វិសាលភាពគ្របដណ្តប់ប្រជាជនជាសាកល វិសាលភាពបញ្ចប់តាវកាលិកជាសាកល វិសាលភាពគ្របដណ្តប់ការគាំពារហិញ្ញវត្ថុជាសាកល សមភាពហិរញ្ញប្បទាន សមភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ ចីរភាពហិរញ្ញវត្ថុ ភាពសក្តិសិទ្ធិក្នុងការគ្រប់គ្រងទូទៅនៃការគាំពារសុខភាពសង្គម និងគុណភាពសេវាថែទាំ។
general
តើគោលការណ៍គំាពារសង្គមមានអ្វីខ្លះ?
គោលការណ៍គាំពារសង្គមមានដូចជា៖ - មូលនិធិសាមគ្គីធម៌ៈ សាមមគ្គីភាព គឺជាតម្លៃមូលដ្ឋានដ៏សំខាន់ នៃការគាំពារសង្គម។ ចំពោះការរអនុវត្តន៍វាគឺជាយន្តការដូចៗគ្នា សំរាប់បែងចែងជាថ្មី នៃប្រាក់ចំណូល ចំពោះជនទាំងឡាយណា ដែលជាគ្រួសារកជនពិការមានកូនក្នុងបន្ទុក។ តាមរយៈការយោគយល់នេះ កម្មករនិយោជិកត្រុវតែងរំលែកកនូវកំរិតដូចគ្នា នៃការប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក...
general
ដើម្បីធ្វើឲ្យរបបសន្តិសុខសង្គមយល់ដឹងដល់ក្រុមជនគោលដៅ តើត្រូវមាននយោបាយយ៉ាងណា?
ដើម្បីធ្វើឲ្យរបបសន្តិសុខសង្គមយល់ដឹងដល់ក្រុមជនគោលដៅ ត្រូវមានគោលការណ៍ដូចជា៖ - ត្រូវផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈនិយោជក ឬអ្នកតំណាងដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មានទៅដល់កម្មករនិយោជិក - ត្រូវបណ្តោះបណ្តាលជនបង្គោល របស់សហគ្រាសគ្រឹះស្ថានឬតំណាងកម្មករនិយោជិកដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ - ផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈប្រព័ន្ធអប់រំដោយផ្ទាល់ តាមរយៈពន្យល់ដល់ក្រុងជនគោលដៅ - ផ្សព្វផ្សា...
general
កាតព្វកិច្ចរបស់កម្មករនិយោជិក ឬសិទ្ធិវន្តជាមួយនិយោជិក និងបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គមទាក់ទងនឹងគ្រោះថ្នាក់ការងារ?
នៅពេលជនរងគ្រោះថ្នាក់ការងារដែលកើតឡើងនៅពេលដែលកំពុងធ្វើការ ការធ្វើដំណើរពីលំនៅស្ថានទៅកន្លែងធ្វើការ និងត្រលប់មកវិញ ឬជំងឺវិជ្ជាជីវៈ កម្មករនិយោជិក ឬសិទ្ធិវន្តត្រូវរាយការណ៍ទៅនិយោជន អំពីគ្រោះថ្នាក់ការងារដែលធ្លាក់មកលើខ្លួន ហើយនឹងត្រៀមឯកសារមួយចំនួនតាមរយៈនិយោជកដើម្បីដាក់ជូនបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គមពិនិត្យ និងសម្រេច។ ឯកសារនោះមានជាអា...
general
កាតព្វកិច្ចរបស់នយោជិក ជាមួយបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម ទាក់ទងនឹងគ្រោះថ្នាក់ការងារលើកម្មករនិយោជិករបស់ខ្លួន?
ក្រោយពីកម្មករនិយោជិកទទួលរងគ្រោះថ្នាក់ការងារ ឬក្រោយពីបានទទួលដំណឹងពីកម្មករនិយោជិក ឬសិទ្ធវន្តរបស់កម្មករនិយោជិកអំពីព័ត៌មានទាក់ទងនឹងគ្រោះថ្នាក់ការងារ និយោជកត្រូវរៀបចំឯកសារ លិខិតបញ្ជូនអមជាមួយៀជនរងគ្រោះជូនទៅមូលដ្ឋានកសុខាភិបាល ដែលបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាជាមួយ ប.ស.ស។ ក្នុងរយៈពេល ៤៨ម៉ោងយ៉ាងយូរនៃមថ្ងៃធ្វើការ និយោជកត្រូវផ្ញើររបាការណ...
general
តើសេវាស្តាស្តីនីតិសម្បទាមានអ្វីខ្លះ?
សេវាស្តានីតិសម្បទាមាន ៣ចំណុចសំខាន់៖ ១. សេវាកែលំអកាយសម្បទា មានជាអាទិ៍ បង្វឹកបង្ហាត់ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យជនរងគ្រោះអាចរស់នៅប្រកបការងារនិងជីវភាពសង្គមបាន ដោយការព្យាយាមតាមរយៈការធ្វើចលនា ការផ្តល់អវៈយវៈសប្បនិមិត្ត និងការសម្រួលធ្វើចលនា នានាដូចជារទេះរុញ ឬរទេះស្វ័យប្រវត្តិដែលអាចឲ្យជនរងគ្រោះបម្លាស់ទីពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយបាន។ បង្វឹកជនរងគ្...
general
តើបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម មានបុព្វសិទ្ធិនៃអំណាចសាធារណៈអ្វីខ្លះ?
បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម មានបុព្វសិទ្ធិនៃអំណាចសាធារណៈក្នុងការប្រមូលចំណូល ការឲ្យលសងបំណុលនិងការការពារទ្រព្យសម្បត្តិ។ បុព្វសិទ្ធនេះអាចអនុវត្តនៅពេលដែលសហគ្រាស គ្រឹះស្ថាន ក្ស័យធន ឬត្រូវបានជម្រះបញ្ជីដោយតុលាការ បន្ទាប់ពីកាលបរិច្ឆេទនៃការចេញសាលក្រមរបស់តុលាការ។ នីតិវិធី នៃការទារបំណុលរបស់បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម ត្រូវកំណត់ដោយប្រកា...
general
តើអ្នកគិតថារបបសន្តិសុខសង្គមជួយអ្វីខ្លះដល់អ្នក?
របបសន្តិសុខសង្គមនីមួយៗបានជួយដល់ខ្ញុំបាទឬនាងខ្ញុំដូចជា៖ ជាទូទៅរបបសន្តិសុខសង្គមនេះនូវបណ្តាលប្រទេសនានាលើពិផពលោកគេតែងតែអនុវត្តហើយទទួលបានជោគជ័យដល់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់គេ ទោះបីជាច្បាប់តម្រូវឲ្យមានការបង់ភាគទានក៏ដោយ ប៉ុន្តែអត្រាបង់ភាគទាននេះមានចំនួនតិចតួច បើធៀបទៅនឹងការចំណាយគំហុគរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗនៅពេលដែលយើងជួបហានិភ័យសង្គមនានា។ ហើតសម្រ...
general
ចូររៀបរាប់់ភារកិច្ចសំខាន់របស់បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម?
បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គមមានភារកិច្ចដូចខាងក្រោម៖ - គ្រប់គ្រងរបបសន្តិសុខសង្គម ដោយអនុលោមតាមច្បាប់ស្តីពីរបបសន្តិសុខសង្គមសម្រាប់ជនទាំងឡាយដែលស្ថិតនៅក្រោមបទប្បញ្ញត្តិលនៃច្បាប់ស្តីពីការងារ - ធានាឲ្យបានសមស្របនូវតាវកាលិកទាំងឡាយ សម្រាប់សមាជិកនៃប.ស.ស ក្នុងគោលដៅជួយសម្រាលការលំបាកនានានៅពេលជរាភាពទុព្វលភាព មរណភាព ហានិភ័យការងារ ឬពេលជួបប...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា ជំងឺវិជ្ជាជីវៈ?
ជំងឺវិជ្ជាជីវៈគឺជាជំងឺដែលបណ្តាលមកពីវិជ្ជាជីវៈ ក៏ត្រូវចាត់ទុកជាហានិភ័យការងារដែរ។ រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងទទួលបន្ទុកវិស័យរបបសន្តិសុខសង្គម និងរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងសុខាភិបាលត្រូវចេញប្រកាសរួមស្តីពីការកំណត់បញ្ជីជំងឺវិជ្ជាជីវៈដោយមានភ្ជាប់មកជាមួយនូវបញ្ជី នៃមុខរបរដែលប៉ះពាល់ដោយជាតិពុល និងមុខរបរដែលត្រូវអនុវត្តនៅក្នុងលក្ខខណ្ឌឬតំបន់មានលក្ខណៈម...
general
ដើម្បីទទួលបានតាវកាលិកឧត្តរជីវី តើត្រូវមានលក្ខខណ្ឌអ្វីខ្លះ?
ដើម្បីទទួលបានតាវកាលិកឧត្តរជីវី ត្រូវមានលក្ខខណ្ឌដូចខាងក្រោម៖ + ប្តី ឬប្រពន្ធដែលបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ដោយមានចុះអត្រានុកូលដ្ឋាន មុនពេលមានគ្រោះថ្នាក់ការងារឬមុនពេលទទួលមរណៈភាពដោយគ្រោះថ្នាក់ការងារនៃប្តីឬប្រពន្ធដែលជាសមាជិកនៃប.ស.ស។ ក្នុងករណីដែលឧត្តរជីវីជាប្រពន្ធ ឬប្តីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ថ្មីទោះជាមាន ឬគ្មានសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ក្តីត្រូវផុត...
general
តើឧត្តរជីវីតគឺជាជនប្រភេទណាខ្លះ? ចូរឲ្យឧទាហរណ៍?
ឧត្តរជីវី គឺអ្នកនៅរស់រាន្តមានជីវីតដែលជាសហព័ទ្ធ កូន និងឪពុកម្តាយ (ប្តីឬប្រពន្ធ) ឬជនចាស់ជរាដែលទទួលរងហានិភ័យការងាររហូតដល់បាត់បង់ជីវីតហើយមានលក្ខណៈសម្បត្តិ និងបានបំពេញលក្ខខណ្ឌដូចខាងក្រោម៖ - ប្រពន្ធ ឬប្តីមានការលែងលះគ្នាឬបែកបាក់គ្នា បានរៀបការពេញច្បាប់ដោយមានចុះបញ្ជីងអត្រានុកូលដ្ឋាន មុនពេលមានគ្រោះថ្នាក់ឬមុនពេលជនរងគ្រោះបាត់បង់ជី...
general
ចូររៀបរាប់ពីប្រភពធនធានរបស់បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម?
ប្រភពធនធាន នៃបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម មានដូចខាងក្រោម៖ - ធនធានដំបូងដែលរដ្ឋផ្តល់សម្រាប់ការបង្កើតក បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម - ការផ្ទេរក្នុងលក្ខណៈអន្តរាគមន៍សាធារណៈដែលមានចែងក្នុងថវិការដ្ឋ ដូចជាឧបត្ថម្ភសម្រាប់ដំណើរការ និងឧបត្ថម្ភធនជាមូលធន - ភាគទានរបស់សមាជិកនៃបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម និងនិយោជិកដែលទុកសម្រាប់ហិរញ្ញិប្បទានលើផ្នែ...
general
ចូររៀបរាប់ពីទិសដៅអនុវត្តបន្តសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៦ របស់បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម?
ទិសដៅអនុវត្តបន្តសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៦របស់បេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម មានដូចជា៖ - ពង្រឹង ពង្រីក និអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកហានិភ័យការងារ ឲ្យបានកាន់តែល្អប្រសើរបន្ថែមទៀត - បន្តរៀបចំបែបបទ នីតិវិធី និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត ដើម្បីដាក់ឲ្យដំណើរការ ផ្នែកថែទាំសុខភាពនៅឆ្នាំ២០១៦នេះ - រៀបចំបែបបទ នីតិវិធី និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ត ដើម្បីដាក់ឲ្យដំណើរការ ...
general
ដូចម្តេចដែលហៅថា ហានិភ័យសង្គម? ចូររៀបរាប់? មានគោលការណ៍គ្រឹះប៉ុន្មានចំណុច?
ហានិភ័យសង្គម គឺជាសំណុំនៃព្រឹត្តិការណ៍ដែលអាចនឹងកើតឡើងនាពេលអនាគតដោយឥតព្រៀងទុកជាមុនធ្វើឲ្យោប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសេដ្ឋកិច្ចរបស់បុគ្គល។ ហានិភ័យសង្គមមានគោលការណ៍គ្រឹះ៥ចំណុចគឺ៖ ១. កត្តាធម្មជាតិ ក. ទាក់ទងទៅនឹងភូគព្ភសាស្រ្ត ដូចជាការរញ្ជូយផែនដី បន្ទុះភ្នំភ្លើង រលកយក្ស ដែលបណ្តាលមកពីការរញ្ជួយផែនដីនៅបាតសមុទ្រ ការហូតច្រោះដីដែលបណ្តាលមកពី...
general
តើនៅក្នុងពិធីបញ្ចេញម្លប់មានពិធីអ្វីខ្លះ?
ក្នុងពិធីបញ្ចេញម្លប់មានពិធី៖ - ពិធីធ្វើធ្មេញបំពេញលក្ខណ៍ - ពិធីកាត់ស្លឹក - ពិធីសូត្រមន្តឬស្រោចទឹក - ពិធីបុកល័ក - ពិធីជីកខ្មែរ - ពិធីបញ្ចូលខ្មោចដំរីសារ។
general
ដើម្បីឱ្យប្រទេសជាតិមានភាពរីកចម្រើនគេត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើវិស័យអ្វីខ្លះ?
ដើម្បីឱ្យប្រទេសជាតិមានភាពរីកចម្រើនគេត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើវិស័យដូចជា៖ ក. វិស័យវប្បធម៌មាន - ចំណេះដឹង៖ ជំនឿ សាសនា វិជ្ជា វិទ្យាស្យង់ - ផ្សព្វផ្សាយ៖ ភាសា អក្សរ សញ្ញា អក្សរសាស្ត្រ អក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈព័ត៌មាន - អនុវត្តន៍៖ ទំនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី ការសិក្សា អប់រំ កីឡា ល្បែងកំសាន្ត ច្បាប់។ ខ. វិស័យសង្គមមាន - គ្រឿងសង្គម៖ លំនៅដ្ឋាន ចំណ...
general
ហេតុអ្វីបានជារាជរដ្ឋាភិបាលចាត់ទុក វិស័យឯកជនជាក្បាលរថភ្លើងនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យឯកជននិងការងារនៅកម្ពុជាដូចដែលបានចែងក្នុងយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណសំណាក់កាលទី៣?
វិស័យឯកជនមានតួនាទីគន្លឹះក្នុងការជំរុញកំណើន និងការអភិវឌ្ឍន៍សង្គមសេដ្ឋកិច្ចតាមរយៈការចូលរួមចំណែកធ្វើឲ្យសម្រេចនូវគោលដៅរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការធ្វើពិពិធកម្មមូលដ្ឋានផលិតកម្ម ការបញ្ចូនបច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងគំនិតច្នៃប្រឌិតសំដៅបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងពង្រឹងភាពប្រកួតប្រជែងនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិព្រមទាំងការបង្កើតការងារ ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពក...
general
តើអ្វីជាគុណធម៌?
គុណធម៌ជាតម្លៃល្អ ដែលស្តែងចេញតាមរយៈការវាចាចិត្តនិងសកម្មភាពរបស់មនុស្ស។
general
តើក្នុងសង្គមមនុស្ស និង សង្គមទាំងមូល ត្រូវមានសិទ្ធិអ្វីខ្លះ?
សិទ្ធិក្នុងសង្គមមនុស្ស និង សង្គមទាំងមូល គឺសិទ្ធិមានអាកាស និង ទឹកស្អាត ព្រមទាំងមានបរិស្ថានធម្មជាតិ ដែលផ្តល់សុខភាពដល់យើងទាំងអស់គ្នា។
general
កាលពីសម័យ UNTAC ក្រុមបឹក្សាជាតិជាន់ខ្ពស់ ក្រោមព្រះអធិបតីភាពនៃសម្តេចព្រះ នរោតមសីហនុ នៅ មហាប្រាសាទខេមរិន្ទ ក្នុងព្រះបរមរាជវាំបានចុះហត្ថលេខា ចូលជាភាគីក្នុងអនុសញ្ញា និង កតិកាសញ្ញាចំនួន៧។ តើអនុសញ្ញា និង កតិកាសញ្ញាទាំងនោះមានអ្វីខ្លះ?ង
អនុសញ្ញា និង កតិសញ្ញាទាំងនោះមានដូចជា៖ - កតិសញ្ញាអន្តជាតិស្តីពលរដ្ឋ និង សិទ្ធិនយោបាយ - កតិកាសសញ្ញាអន្តជាតិស្តីពីសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និង វប្បធម៌ - អនុសញ្ញាអន្តជាតិស្តីពីសិទ្ធិកុមារ - សិទ្ធិនារី - សិទ្ធិជនភៀសខ្លួន - ពិធីសារស្តីពីឋានៈនៃជនភៀសខ្លួន និង - អនុសញ្ញាប្រឆាំងនិងទារុណកម្ម
general
អនុសញ្ញាស្តីពីការបង្ការ និង ផ្តន្ទាទោសឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ ត្រូវបានប្រទេសកម្ពុជាចូលជាភាគីកាលពីថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំណា? ហើយអ្នកណាជាអ្នកចុះហត្ថលេខា?
អនុសញ្ញាស្តីពីការបង្ការ និង ផ្តន្ទាទោសឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ត្រវបានប្រទេសកម្ពុជាចូលជាភាគីកាលពី ថ្ងៃ ១៩ ខែ សីហា ឆ្នាំ ១៩៥០ ដោយសម្តេចបវរសេដ្ឋា សឺន សាន។
general
តើសិទ្ធិពិសេស ជាអប្បបរមា សំរាប់អ្នកទោសស្រ្តីមានអ្វីខ្លះ?
សិទ្ធិពិសេសជាអប្បបរមាសំរាប់អ្នកទោសស្ត្រីមាន៖ - សិទ្ធិនៅដាច់ដោយឡែកពីអ្នកទោសបុរស - សិទ្ធិមានតែភ្នាក់ងារនារីតែប៉ុណ្ណោះចូលត្រួតពិនិត្យ - សិទ្ធិមានសេវាកម្មពេទ្យសំរាប់អនាម័យស្រ្តីភេទ
general
មនុស្សបីជំពូកដែលមិនត្រូវទទូលទោសប្រហារជិវិតជាដាច់ខានមានមនុស្សប្រភេទណាខ្លះ?
មនុស្សដែលត្រូវទទួលទោសប្រហារជិវិតាជាដាច់ខាតនោះមានបីប្រភេទគឺ កុមារ ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ និង មនុស្សចាស់។
general
ការឲ្យសច្ចាប័នលើកកម្រងឯកសារសិទ្ធិមនុស្សដែលជាកតិកាសញ្ញា និង អនុសញ្ញាអន្តជាតិទាំងនោះ បានន័យថា ប្រទេសកម្ពុជាមានភាតព្វកិច្ចត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះ?
កាតព្វកិច្ចដែលប្រទេសកម្ពុជាត្រូវធ្វើគឺ ព្រមប្តេជ្ញាគោរពតាមបញ្ញត្តិនានានៃកតិកាសញ្ញា និង អនុសញ្ញាអស់ទាំងនោះហើយច្បាប់ទាំងឡាយរបស់ប្រទេសកម្ពុជា មិនត្រូវផ្ទុយនិងខ្លឹមសារនៃឯកសារអស់ទាំងនោះឡើយ។
general
តើកតិកាសសញ្ញា និង អនុសញ្ញាទាំងនោះមានឈ្មោះអ្វី?
កតិសញ្ញា និង អនុសញ្ញានោះមានដូចតទៅ៖ - អនុសញ្ញាស្តីពីការបង្ការ និង ផ្តន្ទាទោសឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ - អនុសញ្ញាអន្តជាតិស្តីពីការបញ្ឈប់ និង ការផ្តន្ទាទោស ឧក្រិដ្ខកម្ម (ប្រកាន់ពណ៍សម្បុរ) អាប៉ាថេត។ - អនុសញ្ញាអន្តជាតិស្តីពីការបំបាត់ចោលសព្វបែបយ៉ាងនៃការប្រកាន់ពូជសាសន៍ - កតិការសញ្ញាអន្តជាតិ ស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និង សិទិ្ធនយោបា...
general
តើសេចក្កីបំណងចំបងក្នុងការបង្រៀនសិទ្ធិមនុស្សគឺដើម្បីអ្វី?
បច្ចុប្បន្ន រាជរដ្ឋាភិបាលបានបញ្ជូនការបង្រៀនវិជា្ជសិទ្ធិមនុស្សទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សានៃក្រសួងអប់រំជាតិហើយ។ នេះជាសេចក្កីបំណងរបស់អង្គរការសហប្រជាជាតិ ក៏ដូចជាប្រទេសនានាក្នុងពិភពលោកដែរដូចជា៖ - គឺបង្រៀនមនុស្សអោយស្រលាញ់សន្តិភាព អហិង្សា - និងការប្រើអាវុធ ព្រមទាំងបង្រៀនអំពីអភិវឌ្ឍន៏ - អោយមនុស្សយកចិត្តទុកដាក់បរិស្ថាន។
general
ជនជាតិណាដែលបានបង្កើតកីឡាអូឡាំពិកមុនគេ? កើតឡើងនៅឆ្នាំណា? ដើម្បីអ្វី? លក្ខណៈពិសេសនៃល្បែងកីឡា?
ជនជាតិដែលបានបង្កើតល្បែងកីឡាអូឡាំពិកមុនគេ គឺជនជាតតិក្រិច នៅឆ្នាំ៧៧៦ មុនគ.ស ដើម្បីជាកិត្តិយសដល់ទេវៈសិល។ លក្ខណៈពិសេសនៃកីឡាអូឡាំពិកគឺលេង៤ ឆ្នាំម្តង ពេលលេងកីឡារាល់ទំនាស់ ឬសង្គ្រាមត្រូវបញ្ឈប់សកម្មភាព។
general
តើសម័យមុនអង្គរ និងសម័យអង្គរ បុព្វបុរសខ្មែរបានស្ថាបនាប្រាសាទនិយមគោរពទេវៈអ្វីខ្លះ?
សម័យមុនអង្គរ (ឥទ្ធិពលសិវនិយម) - សម័យសំបូរ៖ ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ប្រាសាទភ្នំធំ - សម័យកំពង់ព្រះ៖ ប្រាសាទកំពង់ព្រះ ប្រាសាទភូមិប្រាសាទ - សម័យព្រៃក្មេង៖ ប្រាសាទព្រៃក្មេង ប្រាទអណ្តែត។ សម័យអង្គរ៖ - សម័យគូលែន៖ ប្រាសាទដំរីក្រាប ប្រាសាទខ្ទឹងស្លាប់ប្រាសាទរូបអារក្ស ប្រាសាទថ្មដាប់ ប្រាសាទគគី ប្រាសាទអ្នកតា - សម័យព្រះគោ (សិវនិយម)៖ ប្រ...
general
តើព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយហីនយាន និងមហាយានមានអត្ថន័យបែបណា? ខុសគ្នាដូចម្តេច?
ព្រះពុទ្ធសាសនាមានដើមកំណើតនៅប្រទេសឥណ្ឌាក្នុងស.វទី ៦មុនគ.សប្រហែលគ្នានិងកំណើតព្រាហ្មនិយម (សម័យទី២នៃលទ្ធិសាសនាព្រាហ្ម) ដែរ។ លុះក្រោយមកក្នុងរជ្ជកាលព្រះកនិស្កៈប្រមាណក្នុងស.វទី១នៃគ.សព្រះពុទ្ធសាសនាចែកចេញជា២និកាយ គឺនិកាយមហាយាននឹងនិកាយហីនយាន។ - និកាយហីនយាន៖ ចែកចេញនៅទិសខាងត្បូងនៃប្រទេសឥណ្ឌា (ទក្សិណនិកាយ) ជាយានតូចចង្អៀត (ន័យប្រៀបធ...
general
ការស្វែងរកសុខ ឬប្រាថ្នាចង់បានព្រះនិព្វាននោះតើមានអត្ថន័យដូចម្តេច?
កាលណាគេបានសំរេចមគ្គ (មគ្គ ឬផ្លូវទៅកាន់ការរំលត់ទុក្ខមានអង្គ៨) គេអាចធ្វើដំណើរឆ្ពោះទៅរកព្រះនិព្វានក្តីការធ្វើដំណើរតាមតម្រាយផ្លូវនៃនិញ្វនក៏បានសំរេចសុខដែរ។ ពុទ្ធបរិស័ទ ឬពុទ្ធសាសនិកជនមើលឃើញថាជីវិតលាកិយមិនទៀងទាត់អ្វីៗមិនស្ថិតស្ថេរ សេចក្តីសុខ ការសប្បាយ ទ្រព្យសម្បត្តិ កិត្តិយស សេចក្តីរុងរឿង ជីវិតនិងរូបកាយតែងប្រែប្រួល ឬវិនាសទៅវិ...
general
ដើម្បីបង្ហាញអំពីការគោរពបូជាចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនា។ តើពុទ្ធសាសនិកជនត្រូវធ្វើដូចម្តេចខ្លះ?
តាមការបរិច្ចាគជាបច្ច័យ ឬម្ហូបអាហារ ឬការឧបត្ថម្ភតាមកំលាំងកាយកំលាំងចិត្តដល់មនុស្ស សត្វគ្រប់ប្រភេទពិសេសអ្នក ដែលើប្រតិបត្តិសាសនាយ៉ាងខ្ជាប់ខ្លួនការអនុវត្តព្រះធម៌ ប្រៀបប្រដៅដែលព្រះ ពុទ្ធអង្គបានសម្តែងទុកមក ឬអាចប្រកាន់ខ្ជាប់សីល៥ ឬសីល៨ ឬសីល១០ ដើម្បីឱ្យជីវិតបានសុខស្ងប់ និងវៀរចាករាល់អំពើសៅហ្មងទាំងឡាយមានកាយ វាចា និងចិត្តជាដើម។
general
តើសីលប្រាំក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាមានការវៀរចាកប៉ុន្មានយ៉ាង? អ្វីខ្លះ?
សីលប្រាំក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាមានការវៀរចាក៥យ៉ាង៖ - បាណាតិបាតា = វៀរចាកការសម្លាក់ជីវិតសត្វ - អទិន្ទាទានា = វៀរចាកការលួចទ្រព្យរបស់គេ - កាមេសុមិច្ឆាចារា = វៀរចាកការលួចកូនប្រពន្ធគេ - មុសាវាទា = វៀរចាកការពោលពាក្យកុហក - សុរាមេរយមជ្ជប្បទាទដ្ឋានា = វៀរចាកការផឹកទឹក ស្រវឹង សុរា។
general
តើធម្មទេសនារបស់ព្រះពុទ្ធផ្តល់សារប្រយោជន៍អ្វីខ្លះដល់ពុទ្ធសាសនិកជន ឬ ពុទ្ធបរិស័ទ?
ធម្មទេសនា (ការសម្តែងធម៌) របស់ព្រះពុទ្ធជាពាក្យប្រៀបប្រដៅមានអត្ថន័យនិងខ្លឹមសារពេញលេញល្អបរិសុទ្ធ។ ពាក្យទូន្មានប្រៀបប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធមានលក្ខណៈ៤យ៉ាង៖ - មានខ្លឹមសារល្អ - អាចទទួលយកបានដោយរីករាយ - ស្របនឹងជីវិតរស់នៅរបស់មនុស្ស - មានភាពពិតប្រាកដ។ ការទូន្មាននៃផ្លូវមកនូវសេចក្តីសុខទាំងឡាយ៖ - ការគោរពជីវិតរស់នៅរបស់មនុស្ស និងមិនរំលោភបំ...
general
គេដឹងថាសិល្បៈសំណង់ប្រាសាទបុរាណខ្មែរមានតាំងពីសម័យហ្វួណនមកហើយស្នាដៃសិល្បៈនេះចេះតែវិវត្តន៍ហូរហែរហូតដល់សម័យបាយ័ន។ ដើម្បីសំរួលការសិក្សាតើគេដាក់ឈ្មោះថារចនាបថអ្វីខ្លះ? ចែកចេញដូចម្តេច?
គេចែកសិល្បៈជារចនាបថដោយយកឈ្មោះប្រាសាទសំខាន់ៗមកដាក់នៃរចនាបថទាំងនោះដូចតទៅ៖ - រចនាបថភ្នំដា (ស.វទី១ដល់៦) - រចនាបថភ្នំសំបូរ (ពាក់កណ្តាលទី១នៃស.វទី៧) - ព្រៃក្មេង (ពាក់កណ្តាលទី២នៃស.វទី៧) - រចនាបថកំពង់ព្រះ (ស.វទី៨) - គូលែន (ពាក់កណ្តាលទី១នៃស.វទី៩) - ព្រះកោ (១/៤ចុងក្រោយនៃស.វទី៩) - បាខែង (ចុងស.វទី៩ ដើមស.វទី១០) - កោះកែ (១/៤ទី២នៃស.វទ...
general
តើវង់ភ្លេងអាយ៉ៃមានប្រវត្តិដូចម្តេចខ្លះ? មានអត្ថន័យបែបណា? ចូរពន្យល់។
ប្រវត្តិនៃវង់ភ្លេងអាយ៉ៃ៖វង់ភ្លេងអាយ៉ៃគឺយកតាមឈ្មោះអ្នកបង្កើតវង់ភ្លេងនេះមកដាក់តែម្តងគឺតាយ៉ៃ។ គាត់កើតនៅឆ្នាំ១៨៧៨នៅឈើនាងខ្ពស់ឃុំព្រះពុទ្ធនិញ្វនស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្តី គាត់ស្លាប់នៅឆ្នាំ១៩៥៨។ - កាលពីជំនាន់តាយ៉ៃ៖ វង់ភ្លេងនេះមានទ្រខ្សែ៣មួយប៉ីដងវែង១ ប៉ីអ១ ខ្លុយ១ ស្គរដៃ១ និងក្រាប់១គូ។ - នៅជំនាន់តាម៉ុក តាមសង្ហផន៖ វង់ភ្លេងនេះប្...
general
បច្ច័យ៤ជាពិធីបុណ្យប្រពៃណីមួយដែលប្រជាជនយើងនិយមធ្វើ។ តើគេប្រារព្ធធ្វើបុណ្យនេះឡើងដើម្បីអ្វី?
អត្ថន័យក្នុងពិធី៖ បុណ្យបច្ច័យ៤គេប្រារព្ធធ្វើឡើងសំរាប់ជូនអ្នកមានគុណពេលោកចាស់ជរា ដើម្បីឱ្យអ្នកមានគុណបានឃើញផ្ទាល់ត្រេកអរ ជ្រះថ្លាក្នុងកុសល។ ម៉្យាងទៀតគេធ្វើក្នុង បំនងបញ្ចូនកុសលទៅដល់មាតាបិតាជីដូនជីតាដែលបានចែកឋានទៅលោកខាងមុខ។ គេប្រារព្ធធ្វើបុណ្យនេះនៅពេលណាក៏បានស្រេចលើសាមីដើមបុណ្យកំណត់ ឬពេលមានឳកាសល្អ។ នៅក្នុងពិធីបុណ្យនេះគេត្រូវ...
general
នៅថ្ងៃ៣០មេសាកន្លងទៅនេះប្រជាជនកម្ពុជាបានប្របារព្ធពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិមួយនៅទីវាលព្រះបេរុ៍។ តើពិធីនេះឈ្មោះអ្វី? មានអត្ថន័យដូចម្តេច?
ប្រជាជនបានប្រារព្ធធ្វើពិធីបុណ្យច្រត់ព្រះនង្គ័ល។ ការប្រារព្ធធ្វើពិធីនេះគឺគេប្រមើលមើលក្នុង់ឆ្នាំខាងមុខលើការសាបព្រោះដាំដុះរបស់ប្រជាជនថាតើភោគផលកសិកម្មទទួលបានលទ្ធផលដូចម្តេចទទួលបានបរិបូណ៌ ឬខ្វះខាតយ៉ាងណា។ បុណ្យនេះគេប្រារព្ធធ្វើរៀងរាល់ថ្ងៃ៤រោច ខែពិសាខរាល់ឆ្នាំ។
general
នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាពាក្យ “ត្រៃរត្ននិងព្រះត្រៃបិដក” សំរាប់សំគាល់អ្វី?
ត្រៃរត្ឋ ត្រៃរ័ត្ឋ ឬត្រ័យរត្ត = រត្ឋត្រយ តិរតន ឬរតនត្តយ = រ័ត្ឋ៣ រត្តន៣ ឬប្រជុំនៃរ័ត្ឋ៣ = ការួបរួមនៃរតនៈ ៣គឺព្រះពុទ្ធរ័ត្ឋ ព្រះធម៌រ័ត្ឋ ព្រះសង្ឃរ៏ត្ឋ។ ត្រៃបិដក ឬត្រ័យបិដក ឬតេបិដក “ល្អីបី ប្រជុំនៃល្អឺបី” ប្រជុំនៃព្រះធម្មវិន័យពុទ្ធសាសនា៣ចំណែកគឺ៖ - វិន័យបិដក (ច្បាប់ទូន្មាន) ដែលព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ ទ្រង់ត្រាស់បញ្ញាត និងអនុញ្ញ...
general
ឆ្លងតាមការសិក្សាបានបង្ហាញថាព្រះពុទ្ធសាសនាត្រូវគេបោះបង់ចោលអស់ នៅស.វទី៧។ តើការបោះបង់ចោលនេះបណ្តាលពីបុព្វហេតុអ្វីខ្លះ? ព្រះពុទ្ធសាសនាមានជីវិតឡើយវិញនៅពេលណា?
នៅក្នុងវិស័យសាសនាសិលាចារឹកបានឱ្យដឹងថា មានការគោរពបូជាចំពោះគណៈផ្សេងៗដែលបានរួមរស់ជាមួយគ្នា។ មុនដំបូងប្រជាជននគរភ្នំពេញចិត្តព្រះពុទ្ធសាសនាជាខ្លាំង ព្រោះជាសាសនារំលាយវណ្ណៈក្នុងសង្គម។ ប៉ុន្តែក្រោយមកគេបោះបង់ចោលព្រះពុទ្ធសាសនាបន្តិចម្តងៗរហូតអស់នៅស.វទី៧ ហើយបែរទៅគោរពសាសនាផ្សេងៗជំនួសវិញ។ បុព្វហេតុនៃការបោះបង់នេះបណ្តាលមកពី៖ - ព្រះមហាក...
general
ប្រជាជនកម្ពុជាភាគច្រើនកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនានិយមធ្វើបុណ្យទានផ្សេងៗដោយនិមន្តព្រះសង្ឃសូត្រមន្ត។ តើពិធីសូត្រមន្តមានប៉ុន្មានបែប? សូត្រមន្តដើម្បីអ្វី?
ពិធីសូត្រមន្តមានពីរបែប៖ - សូត្រមន្តចំណាប់ផ្តើមពិធីបុណ្យប្រពៃណីជាតិផ្សេងៗ - សូត្រមន្តបណ្តេញឧបទ្រុពចង្រៃ ឬរដោះគ្រោះយោងគ្រោះប្រទាក់ស្មាព្រហ្មរួចរៀបចំលើករាសី។ ពិធីសូត្រមន្តទាំងនេះធ្វើឡើងដើម្បី៖ - ចំរើនសិរីសួស្តី និងជាការបើកកម្មវិធីបុណ្យដើម្បីជាការគោរពបូជាចំពោះព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ ព្រមទាំងប្រកាសចំពោះទេវតា ម្ចាស់ទឹកដីថ...
general
នៅក្នុងគ្រួសារខ្មែរចាត់ទុកពិធីបុណ្យខ្មោចឬបូជាជាសងជាករណីកិច្ចមួយដែលគ្រួសារត្រូវបំពេញ។ តើអ្នកយល់យ៉ាងណាចំពោះបញ្ហាដែលបានលើកឡើងបែបនេះ?
នៅក្នុងគ្រួសារខ្មែរមិនខុសពីគ្រួសារនៃជាតិសាសន៍ដទៃឡើយ កាលណាបើមានមនុស្សស្លាប់ គេតែងរៀបចំធ្វើបុណ្យជូនដំណឹងខ្មោចនោះតាមទំនៀមទំលាប់ដែលប្រែប្រួលទៅតាមសម័យកាល និងប្លែកខ្លះៗ ទៅតាមតំបន់នីមួយៗ។ នៅក្នុងគ្រួសារខ្មែរយើងចាត់ទុកពិធីបុណ្យខ្មោចឬបូជាសពនេះជាភារកិច្ច និងកាតព្វកិច្ចគ្រួសារត្រូវតែបំពេញ។ កាលណាគេរំលងប្រពៃណីនេះដោយទុកឱ្យឪពុក ម្តាយ...
general
តាមការសង្កេតក្នុងពិធីមង្គលការខ្មែរយើងមានទំនាក់ទំនងជាច្រើនទៅនឹងរឿងព្រេង។ តើមានទាក់ទងទៅនឹងរឿងអ្វីខ្លះ?
តាមការសង្កេតក្នុងពិធីមង្គលការខ្មែរយើងមានទំនាក់ទំនងជាច្រើនទៅនឹងរឿងព្រេងដូចជា៖ - ការតោងជាយស្បៃកូនស្រីចូលបន្ទប់ទាក់ទងទៅនឹងរឿងព្រះថោង នាងនាគ - ការកាន់ដាវសំពះការ និងការរាំសាកន្ទេលទាក់ទងទៅនឹងរឿងអាមាត្រម្នាក់ដែលចូលស្តីដណ្តឹងកូនស្រីអ្នកស្រុកហើយបានសម្លាប់គូដណ្តឹងថ្មីរបស់នាងនោះនៅពេលកំពុងរៀបការ - ការដោតផ្កាស្លាបីយ៉ាង ទាក់ទងនឹងអ្ន...
general
មុនពេលរៀបចំអាពាហ៍ពិពាហ៍កូនប្រុសកូនស្រីតាមទំនៀមទំលាប់ខ្មែរពីបុរាណត្រូវចូលស្តីដណ្តឹងជាមុនសិន។ តើពិធីដណ្តឹងត្រូវប្រព្រឹត្តដូចម្តេចខ្លះ?
ក្រោយពីបានចាត់មនុស្សឱ្យទៅចែចូវដឹងថាខាងស្រីបើកផ្លូវ ឱ្យចូលហើយខាងប្រុសត្រូវរៀបចំគិតគូរចូលស្តីថ្ងៃណាត្រូវប្រាប់ខាងស្រីឱ្យដឹងជាមុនសិន។ ពិធីដណ្តឹងត្រូវប្រព្រឹត្តទៅ៣ដងពិធីចែចូវដែរ។ មនុស្សដែលមានភារៈទៅស្តីដណ្តឹងកូនស្រីគេនោះហៅថា “អ្នកផ្លូវចៅមហា” ចំណែកអ្នកតំណែងគ្រួសារខាងស្រីហៅថា “មេបា”៖ - លើកទី១៖ នៅថ្ងៃដែលបានកំណត់មកដល់មនុស្ស៣នាក...
general
តើគុណធម៌មានប៉ុន្មានយ៉ាងអ្វីខ្លះ?
គុណធម៌មាន៥យ៉ាងគឺ៖ - គោរពមាតាបិតា ចាស់ទុំ គឺស្គាល់នូវអំពើល្អ និងអាក្រក់សុចរឹត ស្មោះត្រង់ យុត្តិធម៌ - គោរពសិទ្ធិមនុស្ស គឺមិនរើសអើងភេទ ពណ៌សំបូរ ពូជសាសន៍ សាសនា - ព្រហ្មវិហារធម៌ទាំង៤ (មេត្តា ករុណា មុទិតា ឧបេក្ខា) - សីល ៥ មានមិនសំលាប់ មិនលួចទ្រព្យអ្នកដទៃ មិនលួចប្រពន្ធកូនគេ មិនភូតកុហក មិនសេព គ្រឿងស្រវឹង - ទសពិធរាជធម៌ទាំង ១០ប្...
general
បច្ចុប្បន្នពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍គោរពតាមទំនៀមទំលាប់ពីបុរាណដែរ ឬទេ? ព្រោះអ្វី?
ពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍មិនបានគោរពតាមទំនៀមទំលាប់ បុរាណទេពីព្រោះ៖ - ពិធីមង្គលពីបុរាណវែងឆ្ងាយពេក និងចំណាយប្រាក់ច្រើន - ស្រុកទេសយើងឆ្លងកាត់សង្រ្គាមច្រើនដំណាក់ពេកប្រជាជនភាគច្រើនមានជីវភាពក្រក្សត់ - ស្រុកទេសយើងជួបគ្រោះធម្មជាតិ ដូចជារាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ ដោយហេតុនេះគេច្រើនធ្វើពិធីកាត់ៗ ដោយជ្រើសយកតែចំណុចសំខាន់ៗ មកអនុវត្តតែប៉ុណ្ណោះ។ ទោះបីព...
general
មានពិធីជាច្រើនមុន និងឈានដល់ថ្ងៃរៀបការតាមទំនៀមខ្មែរពីបុរាណត្រូវឆ្លងកាត់ពិធីស៊ីស្លាដក់ស៊ីស្លាកន្សែង ស៊ីស្លាបញ្ចាប់ពាក្យ។ តើចំណែកស៊ីស្លាកំណត់វិញតាមទំនៀមគេធ្វើអ្វីខ្លះ?
តាមទំនៀមពិធីស៊ីស្លាកំណត់នេះ គឺឈានដល់ការកំណត់ថ្ងៃខែរៀបការ។ ចំពោះខែរៀបមង្គលការដែលគេបានជ្រើសរើសនិងគន់គូរយ៉ាងហ្មតចត់ណាស់ “គេមិនជ្រើសយកខែដែលមាន២៩ថ្ងៃ (ខែឈ្មោល) ឬខែដែលព្រះសង្ឃចូលវស្សាទេ” ពេលរើសបានហើយត្រូវយកទៅចុះក្នុងក្រដាសមួយសន្លឹកហើយត្រូវរៀបរណ្តាប់កំដរដៃផង មានស្លាម្លូ ចេកទុំរងស្លាដែលដាក់គ្រឿងសព្វគ្រប់។ រួចអ្នកផ្លូវត្រូវយកក្...
general
មុនពេលរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍កូនប្រុសស្រីតាមទំនៀមទំលាប់ខ្មែរត្រូវចូលស្តីដណ្តឹងជាមុនសិន។ តើពិធីដណ្តឹងប្រព្រឹត្តទៅដូចម្តេចខ្លះ?
ក្រោយពីបានចាត់មនុស្សឱ្យទៅចែចូវដឹងថាខាងស្រីបើកផ្លូវ ឱ្យចូលហើយខាងប្រុសត្រូវរៀបចំគិតគូរចូលស្តីថ្ងៃណាត្រូវប្រាប់ខាងស្រីឱ្យដឹងជាមុនសិន។ ពិធីដណ្តឹងត្រូវប្រព្រឹត្តទៅ៣ដងពិធីចែចូវដែរ។ មនុស្សដែលមានភារៈទៅស្តីដណ្តឹងកូនស្រីគេនោះហៅថា “អ្នកផ្លូវចៅមហា” ចំណែកអ្នកតំណែងគ្រួសារខាងស្រីហៅថា “មេបា”៖ - លើកទី១៖ នៅថ្ងៃដែលបានកំណត់មកដល់មនុស្ស៣នាក...
general
ដើម្បីសំរេចបាននូវសុភមង្គល តើត្រូវមានអ្វីជាចាំចាច់?
ដើម្បីសំរេចបាននូវសុភវមង្គល យើងត្រូវ៖ - សន្តិភាព អហិង្សា និង ការអនុគ្រោះគ្នា - អភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និង សង្គម - បរិស្ថាន
general
សិទ្ធិនយោបាយមានយ៉ាងតិច៧ តើមានអ្វីខ្លះ?
សិទ្ធិនយោបាយមានយ៉ាងតិច ៧ រួមមាន៖ - សិទ្ធិបញ្ចេញមតិដោយសេរី រួមទាំងសេរីភាពសារពត៌មានផង ដរាបណាមិនប៉ះពាំល់អ្នកដទៃ - សិទ្ធិរួមប្រជុំដោយសេរី - សិទ្ធិបង្កើតសមាគមន៍ដោយសេរី - សិទ្ធិបោះឆ្នោត - សិទ្ធិចូលរួមក្នុងឆាកនយោបាយ - សិទ្ធិឋបោះឆ្នោតដោយសេរី និង ទៀងទាត់ - សិទ្ធិមានលទ្ធភាពស្មើគ្នា ចំពោះសេវាកម្មសាធារណៈ។
general
នៅក្នុងសម័យរុងរឿងនៃអាណាចក្រខ្មែរ គេឃើញមានប្រាសាទជាច្រើនដែលជាស្នាដៃរបស់បុព្វបុរសខ្មែរជំនាន់មុន។ តើបុព្វហេតុអ្វីខ្លះនាំឱ្យស្ថាបនាប្រាសាទច្រើនយ៉ាងនេះ?
ប្រាសាទខ្មែរនីមួយៗមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងសាសនា។ ការស្ថានាប្រាសាទទាំងនោះពុំមែនជាព្រះរាជដំណាក់សំរាប់មហាក្សត្រស្នាក់នៅនោះទេ។ ប៉ុន្តែជាបូនីយដ្ឋានសំរាប់គោរពបូជាពេលមានពិធីម្តងៗ។ ក្រៅពីនេះមានបុព្វហេតុជាច្រើនដែលមានទំនាក់ទំនងទៅនឹងការស្ថាបនាប្រាសាទទាំងនោះគឺ៖ - បុព្វហេតុសាសនាការកាន់សាសនាខុសគ្នាបានធ្វើឱ្យស្តេចខ្មែរពុំព្រមគោរពបូជាប្រាសា...
general
តើមនុស្សដែលមានវប្បធម៌ពេញលេញ ត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចម្តេច?
មនុស្សដែលមានវប្បធម៌ពេញលេញ ត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិដូចទៅ៖ - មានចំណេះដឹងផ្នែកវប្បធម៌ទូទៅមុខជំនាញច្បាស់លាស់និងចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកទេសវិទ្យា - សាស្រ្តទំនើប - មានចំណេះដឹងខាងផ្នែកសីលធម៌ ផ្នែកអាកប្បកិរិយា និយាយជារួមត្រូវមានសីលធម៌ គុណធម៌ របៀបរបបរស់នៅតាមច្បាប់ ទំនៀមទំលាប់របស់សង្គម - មានចិត្តស្មោះត្រង់ ភក្តីភាព និងមាតុភូមិឥតងាររេ -...
general
ដើម្បីទទួលបានជោគជ័យក្នុងការប្រលង អ្នកជាបេក្ខជនត្រូវស្គាល់ខ្លួនឯងពីអ្វីខ្លះ?
ដើម្បីទទួលបានជោគជ័យក្នុងប្រលង អ្នកជាបេក្ខជនត្រូវស្គាល់ខ្លួនឯងពី៖ - សមត្ថភាពលើមុខវិជ្ជានីមួយៗដែលទាក់ទងនឹងការប្រលង - បំប៉នបន្ថែមមុខវិជ្ជាណា ដែលដឹងថាខ្លួនឯងខ្សោយ - ស្គាល់ច្បាស់អំពីតួនាទី និងភារកិច្ចជាបេក្ខជន។
general
តើអ្វីជាសីលញាណ?
សីលញាណ គឺជាសំឡេងមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងខ្លួនយើងហើយមានមុខងារជាអ្នកសង្កេតពិនិត្យ សរសើរ វិនិច្ឆ័យ ដាក់ទណ្ឌកម្ម នូវរាល់អំពើដែលយើងបានប្រព្រឹត្តកន្លងមក។
general
ប្រទេសកម្ពុជាបានចុះហត្ថលេខាចូលជាភាគីនៃអនុញ្ញាស្តី ពីការបំបាត់រាល់ទម្រងនៃការរើសអើងប្រឆាំងនិ ងនារីភេទចុះ នៅ ថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំណា? តើសិទ្ធិពិសេស៦ បែបរបស់នារីនៅ ក្នុងឯកសារ នោះគឺអ្វីខ្លះ?
អនុសញ្ញាពីការបំបាត់រាល់ទំរង់នៃការរើសអើងប្រឆាំងនិងការនារីភេទបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃ ២២ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩២។ សិទ្ធិពិសេសទាំង៦បែបរបស់នារីនៅក្នុងឯកសារនោះគឺ៖ - សិទ្ធិទទួលប្រាក់បំណាច់ស្មើរគ្នានិងបុរស គឺ កិច្ចការស្មើរគ្នាត្រូវអោយកម្រៃស្មើរគ្នា - សិទ្ធិមានសមត្ថភាពខាងផ្លូវភេទ គឺភេទណាក៏ដូចភេទណាអាចធ្វើអ្វីៗបានតាមសមត្ថភាព - សិទ្ធិមាន...
general
តើលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនេះមានសារៈសំខាន់ដូចម្តេច?
លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនេះមានសារៈសំខាន់ដូចជា៖ - ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅទទួលបានផលប្រយោជន៍ហើយប្រទេសជាតិមានការរីកចម្រើន - ប្រជាពលរដ្ឋអាចជ្រើសរើសនិងផ្លាស់ប្តូរអ្នកដឹកនាំតាមឆន្ទៈរបស់ខ្លួនដោយសន្តិវិធី - មានសន្តិភាព សន្តិសុខ ស្ថេរភាពពិតប្រាកដ - ប្រជាពលរដ្ឋមាន សិទ្ធិសេរីភាពទូលំទូលាយ - ជំរុញឱ្យមានអភិបាលកិច្ចល្អ ឬមានតម្លាភាព និងអាចទប់ស្កាត់អ...
general
តើអ្វីជាសីលធម៌?
សីលធម៌ ជាធម៌ដែលនាំមនុស្សឆ្ពោះទៅរកអំពើដែលជាកុសល។ ឬជាគន្លងនៃចរិយារបស់មនុស្សដែល រស់នៅប្រកបដោយគុណធម៌ដើម្បីរស់នៅសមរម្យក្នុងសង្គម។ ឬជាទ្រឹស្តីពាក្យទូន្មានទាំងឡាយណាដឹកនាំមនុស្សទៅរកផ្លូវល្អ។
general
ដូចម្តេចដែលហៅថាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ?
ដែលហៅថាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យគឺជាទម្រង់នៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋដោយប្រជាពលរដ្ឋហើយអ្វីៗដែលរដ្ឋាភិបាលធ្វើត្រូវស្របតាមច្បាប់ផង និងស្របតាមឆន្ទៈរាស្រ្តផង។
general
តើការបង្កើតវប្បធម៌ អរិយធម៌របស់ជាតិ អាស្រ័យទៅលើកត្តាប៉ុន្មានយ៉ាងអ្វីខ្លះ?
ការបង្កើតវប្បធម៌ អរិយធម៌របស់ជាតិ អាស្រ័យទៅលើកត្តា៤យ៉ាង៖ - កត្តាពលកម្ម និងគំនិតច្នៃប្រឌិត សំដៅទៅការធ្វើពលកម្មរបស់មនុស្សនាំឱ្យកើតមាន គំនិតច្នៃប្រឌិត។ - កត្តាភូមិសាស្រ្ត សំដៅទៅលើទឹកដី ភ្លើង ខ្យល់ ធម្មជាតិអាកាសធាតុ ដែលពោលគឺមានការ សម្របខ្លួនដើម្បីរស់នៅនឹងលក្ខណៈភូមិសាស្រ្តទាំងនោះ។ - កត្តាសាសនា ជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ (សា្មរតី និ...
general
ក្នុងនាមជាយុវជនល្អត្រូវមានភារកិច្ច និងអាកប្បកិរិយាដើម្បីការពារសិល្បៈវប្បធម៌ជាតិដូចម្តេច?
ក្នុងនាមជាយុវជនល្អត្រូវមានភារកិច្ច និងអាកប្បកិរិយាដើម្បីការពារសិល្បៈវប្បធម៌ជាតិដូចតទៅ៖ - ទប់ស្កាត់នូវវប្បធម៌បរទេសដែលអន់ថយ តាមគ្រប់រូបភាព - ថែរក្សានិងគោរពបូជាចំពោះអត្តសញ្ញាណសិល្បៈវប្បធម៌ជាតិ - រួបរួមគ្នាស្រាវជ្រាវ និងការពារសិល្បៈវប្បធម៌ជាតិ - បណ្តុះនូវទឹកចិត្តស្រលាញ់សិល្បៈវប្បធម៌ជាតិ - ផ្សព្វផ្សាយឱ្យបានច្រើនតាមគ្រប់រូបភ...
general
តើតម្លៃពិសេសរបស់សិល្បៈវប្បធម៌ជាតិស្ថិតនៅត្រង់ណាខ្លះ?
តម្លៃពិសេសរបស់សិល្បៈវប្បធម៌ជាតិស្ថិតនៅត្រង់៖ - ស្ថិតនៅលើសោភ័ណភាព ទឹកដៃ គំនិតច្នៃប្រឌិតដ៏កំពូលទេពកោសល្យរបស់សិល្បករ - ស្ថិតនៅលើខ្លឹមសារ នៅលើអត្ថរស សីលធម៌ គុណធម៌ គតិធម៌ ឧបសគ្គ - ស្ថិតនៅត្រង់បង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណជាតិពិតប្រាកដ - ស្ថិតនៅត្រង់ចំណង់ចំណូលចិត្ត និងការគោរពបូជារបស់មហាជន។ ឧទាហរណ៍ ប្រាសាទ បាយ័នមានមុខបួនតំណាងឱ្យព្រហ្មវិ...
general
តើសិល្បៈជាអ្វី?
សិល្បៈជាសញ្ញាណដ៏ទូលំទូលាយសម្រាប់សំគាល់ទម្រង់នៃការច្នៃប្រឌិតរបស់មនុស្សស្តែងចេញតាមរយៈកាយវិការសូរសំឡេងនិងឧបករណ៍ផ្សេងៗដែលមានបំណងខ្ពស់បំផុតគឺសោ់ភ័ណនិងសុភមង្គលរបស់មនុស្ស។
general
តើគោលខន្តីសំខាន់ៗដែលត្រូវប្រកាន់យកអ្វីខ្លះ?
គោលខន្តីសំខាន់ៗដែលត្រូវប្រកាន់យកមាន៖ - ខន្តីចំពោះសេចក្តីលំបាក គឺអត់ធន់ចំពោះការលំបាករបស់ការងារ ឧបសគ្គ - ខន្តីចំពោះទុក្ខវេទនា គឺអត់ធន់ចំពោះការឈឺចាប់ជំងឺតំកាត់ - ខន្តីចំពោះការឈឺចាប់គឺអត់ធន់ចំពោះអំពើអយុត្តិធម៌ការមួលបង្កាច់ - ខន្តីចំពោះការបដិបត្តិធម៌ ជាការបដិបត្តិតាមទសពិធរាជធម៌ទាំង ១០ ឱ្យត្រឹមត្រូវ - ខន្តីចំពោះភាពល្ងង់ខ្លៅរ...
general
ចូរប្អូននិយាយអំពីអត្តសញ្ញាណនៃវប្បធម៌ខ្មែរ?
មានន័យថាជាគ្រឿងសំគាល់ឬជាសញ្ញាសំគាល់ដែលបញ្ជាក់អំពីវប្បធម៌របស់ខ្មែរមានដូចជា សិល្បៈ ជំនឿ ទំនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី សាសនា។ ចំណែកទាំងនោះមានលក្ខណៈខុសគ្នាដូចតទៅ៖ - សិល្បៈ៖ សំដៅលើទេពកោសល្យឬភាពប៉ិនប្រសព្វរបស់មនុស្សនៅក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ - សិល្បៈសំខាន់ៗមានស្ថាបត្យកម្មសិល្បៈចំលាក់ សិល្បៈគំនូរ តន្រី របាំអក្សរសិល្បៈភាពយន្ត។ ជំនឿ សំដៅ...
general
តើទង់ព្រះពុទ្ធសាសនាមានប៉ុន្មានពណ៌? តំណាងអោយអ្វីខ្លះ?
ទង់ព្រះពុទ្ធសាសនាមាន៦ពណ៌៖ - ពណ៌ខៀវ៖ តំណាងអោយកាលព្រះពុទ្ធយោនកំណើតជាស្តេចស្រីពិរាស្រ្តី មានឥន្ទ្រព្រាហ្មណ៍មកសុំព្រះនេត្យទាំងគួររបស់ព្រះអង្គ ទ្រង់បានខ្វេះឆ្កៀលភ្នែកទាំងគូរនោះដាក់ទានដល់ឥន្ទ្រើព្រាហ្មណ៍។ - ពណ៌លឿង៖ តំណាងកាលព្រះអង្គយោនចូលនិពាន្តមានព្រះឥន្ទ្រនិម្មិតធ្វើជាជាងទងសុំសាច់ពីព្រះអង្គដើម្បីបិទបំពេញរូបពុទ្ធដិមាកដែលខ្វះ...
general
ដើម្បីចូលរួមចំណែកថែរក្សាបេតិកភណ្ឌលោក តើយុវជនត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះ?
មាន៖ - សិក្សាស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់លាស់ពីបេតិកភណ្ឌ - បង្កើតការផ្សព្វផ្សាយពីសារៈប្រយោជន៍ - រួមគ្នាប្រកបដោយសន្និភាពក្នុងការរស់នៅ - លុបបំបាត់ជំលោះទាំងឡាយដែលធ្វើឱ្យខូចខាត សម្បត្តិបេតិកភណ្ឌ - បណ្តុះស្មារតីស្រលាញ់ ថែរក្សាការងារ - ចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌ - ស្គាល់តម្លៃបេតិកភណ្ឌជាតិ និងពិភពលោកតាម រយៈការអប់រំឱ្យស្រ...
general