bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Әлеге ваҡытта ла бында кеше аяғы баҫмаған урындар бар.
Здесь еще остались места, где не ступала нога человека.
0.676865
real
54
55
Был осорҙа байрамдар аҙ икән, сөнки бар халыҡ ҡәһүә уңышы йыя.
Праздников в это время мало, потому что все население занято на уборке урожая.
0.55641
real
62
78
Шулай уҡ улар күпләп алма һәм башҡа экзотик емештәр үҫтерә.
Есть также много фруктовых деревьев и других зеленых насаждений.
0.326611
real
59
64
Халҡының һаны буйынса Ер шарында 5-се урынды биләй.
В общем зачете Кубка мира он занимает 5-е место.
0.609528
real
51
48
Әммә төп, берҙән-бер рәсми теле булып португал теле һанала.
Однако единственный язык, на котором говорят бразильцы, - это португальский.
0.729189
real
59
76
Закон буйынса 16 йәштән бәләкәй булғандарҙы хеҙмәткә йәлеп итергә тыйылһа ла.
Кодекс установил, что лица, моложе 16 лет, не подлежат трудовой повинности.
0.580527
real
77
75
Бразилияла урта белем алыу өсөн тағы 3 йыл уҡырға кәрәк, әммә был мотлаҡ түгел.
Дошкольное образование в таком учреждении длится 3 года, однако оно вовсе не обязательно.
0.518042
real
79
89
Халыҡтың яртыһынан күберәге ошо уйын менән мауыға.
Более половины горожан - против этой идеи.
0.413099
real
50
42
Бразилияның футбол командаһы бөтә донъя чемпионаттарында (21 тапҡыр) ҡатнашҡан, биш мәртәбә еңгән.
Сборная Бразилии по футболу участвовала на всех чемпионатах мира (21 раз) и больше всех на них побеждала (5 раз).
0.710848
real
98
113
Көньяҡтан һәм төньяҡ-көнбайыштан АҠШ, төньяҡ-көнсығыштан Дания (Гренландия) һәм көнсығыштан Франция (Сен-Пьер һәм Микелон) менән сиктәш.
На северо-западе и юге она граничит с США, на северо-востоке с Данией (Гренландия) и на востоке c Францией (Сен-Пьер и Микелон).
0.856848
real
136
128
Канаданың иҡтисады күп тармаҡлы, тәбиғи ресурстарға һәм сауҙаға нигеҙләнгән, сәнәғәте технологик яҡтан киң үҫешкән ил.
Канадская экономика является многоотраслевой, основанной на природных ресурсах и торговле, технологически развитой промышленностью.
0.581571
real
118
131
Канаданың юғары үсешле, этник дискриминацияһыҙ һәм конфликтһыҙ ил тип глобаль репутацияһы бар.
Глобальная репутация Канады как высокоразвитой, мирной, свободной от этнических смут и Экологически чистая страна.
0.550373
real
94
114
Зонд архипелагы утрауҙарында урынлашҡан һәм иң ҙур утрау дәүләте булып һанала.
Зонд расположен на островах архипелага и является крупнейшим островным государством.
0.867036
real
78
84
Халыҡ һаны буйынса (230,5 млн кеше) донъяла дүртенсе урында.
Население 225 млн. человек (четвертое место в мире).
0.722701
real
60
52
Индонезия Малай архипелагы утрауҙарында һәм Яңы Гвинея утрауының көнбайыш өлөшөндә урынлашҡан.
Индонезия расположена на островах Малайского архипелага и западной части острова Новая Гвинея.
0.925588
real
94
94
Тымыҡ һәм Һинд океандары һыуҙары менән йыуыла.
Тихий и Индийский океаны тоже с небольшими ограничениями.
0.557489
real
46
57
Ил халҡының 88 проценты мосолмандар, һәм уларҙың һаны буйынса Индонезия донъяла беренсе урында тора.
Причем 88% индонезийцев мусульмане, и это самая большая мусульманская страна в мире.
0.816213
real
100
84
Шул уҡ ваҡытта ҡайһы бер айырым утрауҙарҙа башҡа дин вәкилдәре лә бар.
Кроме тоже на островах некоторые жители исповедуют христианство и состоят в различных религиозных сектах.
0.506366
real
70
105
Иҡтисады йылдам үҫкән аграр-индустриаль ил.
- международный агротрейдер, основан в году в Сингапуре.
0.442344
real
43
56
1945 йылдың 17 авгусында илдең бойондороҡһоҙлоғо иғлан ителә.
17 августа 1945г - провозглашена независимость страны.
0.867211
real
61
54
1200 йылға тиклем хәҙерге Берлин ҡалаһы урынында Кёльн һәм Берлин исемле ике сауҙа итеү ауылы булған.
В 1200 годуe на месте современного Берлина располагались два торговых поселения - Кёльн и Берлин.
0.846972
real
101
97
Уларҙың ҡасан ҡала исеме хоҡуғы алыу ваҡыты аныҡ ҡына билдәле түгел.
Последующие поколения уже не знали имени города и забыли место, где он находился.
0.287207
real
68
81
Кёльндың ҡала булараҡ телгә алыныуы 1237 йылда, ә Берлиндыҡы 1244 йылда теркәлгән.
Упоминание о городе Кёльн приходится на 1237 год, а о городе Берлин на 1244 год.
0.814288
real
82
80
1307 йылда ике ҡала берләшеп, уртаҡ ҡала идараһы булдырыла.
В 1307 году оба города были объединены и построили общую ратушу.
0.783348
real
59
64
Һуңғараҡ өс оккупация секторы айырым дәүләт ойошмаһы статусы алған Көнбайыш Берлинға үҙгәртелә.
Позднее три сектора оккупации союзников были преобразованы в Западный Берлин, получивший статус особого государственного образования.
0.664994
real
95
133
Был стена 1961 йылдың 13 авгусынан Көнбайыш Берлинды уратып ала.
Берлинской стены, окружившей с 13 августа 1961 года Западный Берлин.
0.856957
real
64
68
Һалҡын һуғыштың мөһим символдарының береһе булған Берлин стенаһы 1989 йылға тиклем тора.
Берлинская стена, ставшая одним из главных символов холодной войны, просуществовала до 1989 года.
0.765242
real
88
97
1990 йылда Германия ҡушылғас, уның баш ҡалаһы Берлин була.
После объединения Германии, в 1990 году, её столицей стал Берлин.
0.917416
real
58
65
1994 йылда Бонн ҡалаһынан Берлинға бундестаг, президент администрацияһы һәм федераль министрлыҡтар менән бергә федераль канцлер ведомствоһы күсерелә.
В 1994 году туда переехала из Бонна администрация президента и в 1999 году - бундестаг и ведомство федерального канцлера вместе с федеральными министерствами.
0.803562
real
149
158
Ул Европаның иң эре транспорт үҙәге.
Является крупнейшим автобусом в Европе.
0.411164
real
36
39
Берлиндың университеттары, тикшеренеү институттары һәм музейҙары бөтә донъяға билдәле.
Университеты, исследовательские институты и музеи Берлина известны во всём мире.
0.634256
real
86
80
Ҡалала планетаның төрлө мөйөшөнән килгән рәссамдар, дипломаттар, иммигранттар эшләй һәм йәшәй.
В городе живут и работают художники,дипломаты и иммигранты со всех уголков планеты.
0.64968
real
94
83
Кёльн Шпрее йылғаһының утрауында, ә Берлин уға ҡаршы көнсығыш ярҙа урынлашҡан.
Кёльн был расположен на острове реки Шпрее, а Берлин напротив него, на восточном берегу.
0.802589
real
78
88
Кёльн беренсе тапҡыр 1237 йылда, Берлин 1244 йылда телгә алына.
Кёльн впервые упоминается в 1237 году, Берлин в 1244 году.
0.9505
real
63
58
Билдәле булыуынса, кәмендә 1280 йылдан алып айыу Берлин ҡалаһының символы ла булып тора.
Медведь, к тому же, с 1280 г. является символом Берлина.
0.829306
real
88
56
Шул саҡтан башлап 1918 йылға тиклем Берлинда Гогенцоллерннар династияһы ағзалары етәкселек итә.
С тех пор и до 1918 года в Берлине правили члены династии Гогенцоллернов.
0.810671
real
95
73
Башта Бранденбург ере маркграфтары, аҙак Пруссия королдәре буларак һәм, ниһайәт, Герман императорҙары (кайзерҙар) булып.
Сначала как маркграфы земли Бранденбург, потом как короли Пруссии и, наконец, как германские императоры (кайзеры).
0.80605
real
120
114
Ҡала халкы идаралағы үҙгәрештәрҙе гел генә ыңғай яҡтан ҡабул итмәй.
Власти города не соглашаются с поправками.
0.251793
real
67
42
Мәҫәлән, 1448 йылда Тимер Фридрих II-нең курфюрст замогын төҙөүенә ҡаршы халыҡ сыуалышы хаҡында билдәле була.
Например, результатом того, что в 1824 г. С. Карно доказал обратимость некоторых термодинамических процессов, стало создание двигателя внутреннего сгорания.
0.344885
real
109
156
Әммә был протест уңышҡа ирешмәй, а халыҡ, үҙ сиратында, күп кенә иҡтисади һәм сәйәси иректәрҙән мәхрүм ителә.
Однако этот протест не увенчался успехом, а население, в свою очередь, лишилось многих экономических и политических свобод.
0.724191
real
109
123
1451 йылда Берлин бранденбург маркграфтарының һәм курфюрстарының ҡала-резиденцияһы, тип иғлан ителә һәм ирекле сауҙа ҡалаһы статусын юғалта.
В 1451 году Берлин был провозглашен городом-резиденцией бранденбургских маркграфов и курфюрстов и утратил свой статус свободного торгового города.
0.832961
real
140
146
1618 йылдан алып 1648 йылга тиклем барған утыҙ йыллыҡ һуғыш ҡалаға ҙур зыян килтерә: биналарҙың өстән бер өлөшө емерелә, халыҡ һаны яртылаш кәмей.
Тридцатилетняя война между 1618 и 1648 были разрушительные последствия для Берлина: треть домов были повреждены и наполовину население.
0.742399
real
146
135
1640 йылда Бөйөк Бранденбург курфюрсты тип танылған Фридрих Вильгельм идара итеүҙе атаһынан үҙ ҡулына ала.
Фридрих Вильгельм, известный как Великий курфюрст Брандербургский, в 1640 принял правление от своего отца.
0.820442
real
106
106
Уның сәйәсәте иммиграцияны яҡлай һәм дини толерантлыҡҡа хас була.
Она направлена в защиту политической свободы и призывает к восстанию.
0.26276
real
65
69
Идара итеүенең икенсе йылында уҡ ул Фридрихсвердер, Доротеенштадт һәм Фридрихштадт биҫтәләренә нигеҙ һала.
Уже на второй год своего правления он основал пригороды Фридрихсвердер , Доротеенштадт и Фридрихштадт .
0.951054
real
106
103
1671 йылда Фридрих Вильгельм Австриянан килгән 50 йәһүд ғаиләһен үҙ ерендә һыйындыра.
В 1671 г. Фридрих Вильгельм принял изгнанных из Вены 50 еврейских семей.
0.866755
real
85
72
1685 йылда Потсдам эдикты менән Бранденбургка француз гугеноттарын саҡыра.
Потсдамским эдиктом 1685 года он пригласил в Бранденбург французских гугенотов.
0.939557
real
74
79
15000-дән ашыу француз килә һәм 6000-е Берлинда йәшәргә ҡала.
Приехало более 15 000 французов, 6 000 из которых поселились в Берлине.
0.774122
real
61
71
1700 йылдарҙа Берлин халкының 20%-ын француздар тәшкил итә.
В 1700 году французы составляли 20% от общего населения Берлина.
0.91999
real
59
64
Шулай уҡ ҡалала Богемиянан, Польшанан һәм Зальцбургтан килгән иммигранттар һаны ла ҙурая.
Много других иммигрантов приехали из Богемии, Польши и Зальцбурга.
0.776971
real
89
66
1709 йылда Берлин, Кёльн, Фридрихсвердер, Доротеенштадт һәм Фридрихштадт ҡалалары берләшә.
В 1709 году последовало объединение городов Берлин, Кёлльн, Фридрихсвердер, Доротеенштадт и Фридрихштадт.
0.966362
real
90
105
4500 һалдат әсирлеккә алына.
Приблизительно 4 500 дали тюремные сроки.
0.628711
real
28
41
1806 йылдың ноябрендә француз ғәскәрҙәре Берлинға инә.
В ноябре 1806 года французские войска вошли в Берлин.
0.758472
real
54
53
1806 йылдың 21 (9) ноябрендә Наполеон Англияға континенталь блокада иғлан итә.
21 (9) ноября 1806 года в Берлине Наполеон объявил континентальную блокаду Англии.
0.813038
real
78
82
1919 йылда Беренсе донъя һуғышы тамамланғас, Берлинда Веймар республикаһы иғлан ителә.
По окончании первой мировой войны в 1919 году была провозглашена Веймарская республика.
0.724628
real
86
87
1920 йылда Ҙур Берлин барлыҡҡа килеүе тураһында закон сыға.
В 1920 году был принят закон об образовании Большого Берлина
0.865902
real
59
60
Бынан һуң Берлин халҡының һаны артып, 4 миллион кешенән ашып китә.
После этого численность населения Берлина превысила 4 млн человек.
0.831325
real
66
66
1936 йылда ҡалала йәйге Олимпия уйындары уҙа һәм нацистар уларҙы пропаганда маҡсатында файҙалана.
Олимпийские игры 1936 года нацистская Германия использовала в пропагандистских целях.
0.878063
real
97
85
Был пландың тормошҡа ашмауына Икенсе Бөтә Донъя һуғышы сәбәпсе була.
Эта операция представляет собой одну из загадок Второй мировой войны.
0.545614
real
68
69
Ҡыҙыл армия ҡаланы алып, Германия бер һүҙһеҙ тулы капитуляция иғлан иткәс, Берлин, бөтә Германия кеүек, сит ил идараһы аҫтындағы өс секторға бүленә.
После взятия города Красной армией и полной и безоговорочной капитуляции Германии, Берлин, как и вся Германия, был разделён на три сектора под иностранным управлением.
0.842609
real
148
167
Көнбайыш союздаштарҙың (АҠШ, Бөйөк Британия) секторы ҡаланың көнбайыш өлөшөн, ә Советтар Берлегенең секторы көнсығыш өлөшөн ала.
Секторы западных союзников (США, Великобритания) были образованы в западной части города, а сектор Советского Союза - в восточной.
0.77941
real
128
130
Шулай уҡ 1945 йылдың 26 июлендә ҡалала француз секторы булдырыла.
26 июля 1945 года был образован четвёртый французский сектор.
0.849054
real
65
61
Берлиндың көнсығышы һәм көнбайышындағы ҡаршылыҡтар көсәйеүе, 1961 йылда ҡаланы бүлеп, стена төҙөүгә сәбәпсе була.
Конфликт между Востоком и Западом на территории Берлина вылился в 1961 году в строительство Берлинской стены.
0.548959
real
113
109
Граждандарҙың бер территориянан икенсеһенә күсеүе сик контроль-үткәреүе буйынса ғына рөхсәт ителгән.
Переход граждан с одной территории на другую допускался только через пограничные контрольно-пропускные пункты.
0.666694
real
100
110
1971 йылда Көнбайыш Берлин статусын көйләүсе дүрт яҡлы килешеүгә ҡул ҡуйыла.
Позже, в 1971 году, было подписано четырехстороннее соглашение по Западному Берлину.
0.730345
real
76
84
1984 йылда ғына әлеге пландың яңы редакцияһында уның проект ҡарарҙары ҡәтғи рәүештә ҡаланың көнбайыш өлөшөн үҫтереүгә йүнәлтелә һәм бөтә ҡала райондың, көнсығыш өлөштөң проблемаларына ҡағылмай.
И только в разработанной в 1984 году новой редакции этого плана его проектные решения были жестко ориентированы на проблемы развития западной части города и практически не касались каких-либо проблем развития его восточной части или всего городского района в целом.
0.749415
real
193
265
1990 йылдың 3 октябрендә Германия Демократик Республикаһы Германия Федератив Республикаһының төп законына буйһона.
3 октября 1990 Германская Демократическая Республика (ГДР) вошла в сферу действия Основного закона Федеративной республики Германии (ФРГ).
0.752331
real
114
138
Германия берҙәм илгә әйләнә.
На пути к единой Германии.
0.684655
real
28
26
1991 йылда бундестаг Берлинға күсеү тураһында ҡарар ҡабул итә һәм шуның менән Германия хөкүмәтенең ҡайҙа урынлашыу бәхәсенә нөктә ҡуя.
В 1991 году Бундестаг принял решение о переезде в Берлин и тем самым подвёл итог дискуссии о месте нахождения правительства Германии.
0.771273
real
134
133
1999 йылдың 1 сентябрендә Германия хөкүмәте һәм парламенты Берлинда үҙ эшенә тотона.
1 сентября 1999 года правительство и парламент Германии приступили к работе уже в Берлине.
0.883073
real
84
90
Берлинда 147 илдең илселеге урынлашҡан.
Электронная виза одобрена для 147 граждан этой страны.
0.537233
real
39
54
Беренсе ике һаны округты билдәләй.
Первые два определяются.
0.694641
real
34
24
Статистик территориялар миҫалына Шёнеберг районының Бавария кварталын индерергә була (райондың күпселек урамдары Бавария ҡалаларының исемен йөрөтә).
Примером статистической территории является Баварский квартал[de] в районе Шёнеберг, где большинство улиц получили свои названия по городам Баварии.
0.847402
real
148
148
Статистик территориялар райондар менән тура килмәҫкә лә мөмкин, мәҫәлән, Рудов статистик территорияһы Рудов һәм Громиусштадт райондарында урынлашҡан.
Статистические территории могут не совпадать с районами, так, к примеру статистическая территория Рудов располагается в двух районах - Рудов и Гропиусштадт.
0.776014
real
149
156
Берлинлыларҙың уртаса йәше 41,7 йыл.
Средний возраст берлинца в 2004 году составлял 41,7 лет.
0.733382
real
36
56
Бында 185 дәүләттән килгән яҡынса 450 900 сит ил кешеһе йәшәй.
Здесь проживает около 477 900 жителей-иностранцев из 185 государств.
0.842244
real
62
68
Шулай итеп, ситтән килеүселәр Берлин халҡының 14 процентын тәшкил итә.
Таким образом, иностранцы составляют 14% населения Берлина.
0.873063
real
70
59
60 процент төрөк немец гражданлығы алған.
Из общего числа 60% было немецких фамилий.
0.871843
real
41
42
Урыҫ телле халыҡ яҡынса 3 процент.
ского языка примерно 3%.
0.836617
real
34
24
Фатир арендаһы һәм түләүҙәренә әҙерәк түләү өсөн өйҙәш менән тороу ғәҙәти күренеш һанала.
Компенсации на выплаты зарплат и коммунальные платежи выглядят как подарок судьбы.
0.287342
real
89
82
Берлиндың үҙәк вокзалы Европалағы иң ҙур вокзал һанала.
Барселонский порт считается самым крупным в Европе.
0.321048
real
55
51
Берлинда 5334 км юл, шуларҙың 66 километры магистраль, 979 күпер бар.
В Берлине 5 334 км дорог, из которых 66 километров является магистралями и 979 мостов.
0.820851
real
69
86
2004 йылда 1428 мең автомобиль теркәлгән, шул иҫәптән 6800 такси.
В 2004 году зарегистрировано 1428 тысяч автомобилей, включая 6800 такси.
0.970226
real
65
72
2006 йылда футбол буйынса донъя чемпионатына ҡарата яңы тимер юл вокзалы асыла.
К Чемпионату мира по футболу 2006 открыт новый железнодорожный вокзал .
0.87335
real
79
71
Берлинды ике аэропорт хеҙмәтләндерә: Бранденбург федераль ере сигендә урынлашҡан Берлин-Тегель һәм 2010 йылда 15,7 млн кеше файҙаланған Берлин-Шёнефельд аэропорты.
Берлин обслуживают два аэропорта - Тегель и расположенный в Бранденбурге Шёнефельд, которыми воспользовалось 15.7 миллионов пассажиров в 2010 году.
0.846539
real
163
147
Бөгөн метро 151,7 саҡрымлыҡ юлы һәм 173 станцияһы булған төп 9 линияға эйә.
Сейчас Берлинское метро насчитывает 9 основных линий длиной 151,7 км со 173 станциями.
0.768841
real
75
86
Ул Германияның иң оҙон ер аҫты юлы булып һанала.
Она считается самой высокогорной дорогой в Германии.
0.369977
real
48
52
U4 линияһы иң ҡыҫҡаһы, бары тик 3 саҡрымлыҡ ҡына.
Линия u4 является самой короткой, её длина составляет всего 3 км. .
0.658759
real
49
67
Берлин ҡала электричкаһының тимер юлы селтәре 331 саҡрым оҙонлоҡта, 166 станцияға эйә.
Железнодорожная сеть городской электрички Берлина имеет общую длину путей 331 км и состоит из 166 станций.
0.749883
real
86
106
Берлинда шулай уҡ Берлин трамвай линияһы ла бар ().
Также в Берлине существуют трамвайные линии (нем.
0.807373
real
51
49
1967 йылда Көнбайыш Берлинда һуңғы трамвай линияһы ябылып, өҫтөнлөк метрополитенды үҫтереүгә бирелә.
В 1967 году в Западном Берлине была закрыта последняя трамвайная линия, приоритет был отдан развитию метрополитена.
0.843485
real
100
115
Германия берләштерелгәс, көнсығыш һәм көнбайыш транспорт системаһы ла ҡушыла.
После объединения Германии началось поэтапное соединение восточной и западной транспортных систем.
0.585079
real
77
98
Берлиндың визит карточкаһы булып бөтә донъяға билдәле Бранденбург ҡапҡаһы һәм Еңеү колоннаһы тора.
Визитной карточкой Берлина, безусловно, являются известные на весь мир Бранденбургские ворота и Колонна победы
0.730696
real
98
110
Шуға күрә Берлинды Германияның иң йәшел метрополияһы тип әйтергә була.
Можно сказать, что Берлин - самая зелёная метрополия Германии.
0.634325
real
70
62
Бында 2500-ҙән артыҡ парк һәм ял итеү урыны бар.
Здесь находятся более 2500 скверов, парков и мест отдыха.
0.849657
real
48
57
Ул 500 йыл дауамында ҡаланың иң оло һәм ҙур (210 гектар) паркы булып һанала.
Оно одно из красивейших и наиболее крупных (около полумиллиона километров) за последние годы.
0.272318
real
76
93
Бынан тыш, Берлинда ике зоопарк бар: Берлин зоология баҡсаһы һәм Фридрихсфельде.
Кроме того, в Берлине есть два зоопарка: Берлинский зоологический сад и зоопарк Фридрихсфельде.
0.951318
real
80
95
1844 йылда нигеҙ һалынған Берлин зоопаркы Германияла иң боронғоларҙан һанала һәм ул иң ҙур коллекцияға эйә (14000 хайуан, 1500 төр).
Основан в 1844 году, Берлинский зоопарк является старейшим в Германии, а его коллекция самая большая по количеству представленных видов животных (14 000 животных и 1 500 видов).
0.758444
real
132
177
Икенсе зоопарк Көнсығыш Германияла төҙөлә һәм майҙаны буйынса Европала иң ҙур зоопарк булып иҫәпләнә (160 гектар).
Океанариум - также работает на ВДНХ и считается самым большим в Европе (12 тысяч м2).
0.384549
real
114
85
Һуғыш тамамланғас, коллекцияның бер өлөшө Көнсығышта, икенсеһе Көнбайышта булып сыға.
После его смерти один стал править восточной частью Империи, а другой западной.
0.508211
real
85
79