Datasets:
BorisTM
/
bak-rus-parallel

Dataset card Data Studio Files
xet
Community
1
bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Шундайҙарҙың береһе 1645 йылдағыһы була.
Один из них был в 1645 году.
0.715147
real
40
28
Ихтилалдың сәбәптәре — башҡорт ерҙәрен баҫып алыу, яңы яһаҡтар, халыҡ иҫәбен алыу һәм башҡорттарҙы христиан диненә күсереү.
Причины восстания - захват башкирских земель, новые ясаки, перепись населения и перевод башкир в христианство.
0.674247
real
123
110
Етәкселәре — Иман батыр, Дөмәй Ишкәев.
Их руководители - Иман батыр, Донмай Ишкаев.
0.739976
real
38
44
Ихтилалдың сәбәптәре — ерҙәрҙе күпләп тартып алыу өсөн Башҡортостанға Ырымбур хәрби экспедицияһы ойоштороу.
Причины восстания - организация Оренбургской военной экспедиции в Башкортостан для массового изъятия земель.
0.68353
real
107
108
Һөҙөмтәлә көрәш ҡанлы баҫтырыла, 10 меңдән ашыу башҡорт ҡырыла.
В результате была освещена борьба, погибли более 10 тысяч башкир.
0.806943
real
63
65
Һөҙөмтәлә ихтилал аяуһыҙ баҫтырыла, 15 меңдән ашыу башҡорт һәләк була.
В результате восстание было напечатано беспощадно, погибли более 15 тысяч башкир.
0.823295
real
70
81
Һөҙөмтәлә көрәш ҡанлы баҫтырыла, бер нисә тиҫтә мең башҡорт һәләк була, күптәр Ҡаҙағстанға ҡаса.
В итоге борьба была окровавленной, несколько десятков тысяч башкир погибли, многие бежали в Казахстан.
0.576457
real
96
102
Башҡорт ихтилалдары Рәсәй батшалығының феодаль-колониаль сәйәсәтенә ҡаршы милли-азатлыҡ һыҙатлы көрәш булыуы менән тарихи әһәмиәткә эйә.
Башкирские восстания исторически значимы наличием национально-освободительной линии борьбы против феодально-колониальной политики российского царства.
0.90039
real
136
150
Куп юғалтыуҙар кисерһә лә, башҡорттар заманында шәхси иреген һәм ер биләмәләренә хоҡуғын һаҡлай алды.
Вместе с тем, несмотря на притеснения, казаки оставались лично свободными, сохраняли право владения землей.
0.3912
real
101
107
Улар урыҫ һәм башҡа халыҡтар менән бергәләп күтәрелә.
Они поднимаются вместе с русскими и другими народами.
0.473324
real
53
53
2012 йылда Лондонда өсөнсө тапҡыр Йәйге Олимпия уйындары үткәрелде.
В 2012 году в Лондоне в третий раз прошли Летние Олимпийские игры.
0.890216
real
67
66
Лондонда куп спектрлы милләттәр йәшәғән ҡалаһы.
Крауч-Энд - район в Лондоне, где проживают зажиточные англичане.
0.479571
real
47
64
Ҙур Лондонда 300 телдәрҙә һөйләшәләр.
"В Лондоне говорят примерно на 300 языках.
0.864656
real
37
42
Лондон ҡалаһы халыҡ һаны буйынса Европа Берлешмәһендә икенсе урында тора, Париждан һуң (конурбация 9,787,426 кеше).
Городской район Лондона - второе самое густонаселенное в ЕС, после Парижа, с 9 787 426 жителями согласно переписи 2011 года.
0.687671
real
115
124
Лондон метрополитены донъяның беренсе булып төҙөлдө.
Лондонское метро считается первым построенным в мире метрополитеном.
0.81692
real
52
68
Был боронғо исем 2-се быуатта сығанаҡтарҙа табылды.
Это - древнее имя, найденное в источниках с 2-го века.
0.707604
real
51
54
Уны тәү башлап, беҙҙең эраға тиклем I быуатта Рим шағиры Альбий Тибулл шулай тип атай.
Первым так назвал его в 1 веке до н.э. римский поэт Альбий Тибулл.
0.795423
real
86
66
Күп кенә Европа ҡалаларынан айырмалы рәүештә, ҡала төҙөлөшө майҙаны ҡала һыҙаты майҙанының бары тик дүрттән бер өлөшөн генә алып тора.
По сравнению с большинством европейских городов, площадь городской застройки равна всего лишь четверти площади внутри черты города.
0.57274
real
134
131
Егеттәр араһында бәхәс сыға: Ромул Ремды үлтереп, Палатинала нығынған ауыл төҙөй.
Однако между братьями возникла ссора, в результате Ромул убил Рема и основал укреплённое поселение на Палатине.
0.636746
real
81
111
Беҙҙең эраға тиклем I быуатта Римгә нигеҙ һалыныуы тураһында бер нисә дата иҫәпләп сығарыла.
В древние времена существовало несколько версий даты основания Рима.
0.488967
real
92
68
Ромул Римдең тәүге батшаһы була.
"Ромул - первый царь Рима.
0.710532
real
32
26
Традиция Боронғо Римдең 7 баташаһы булыуын әйтә.
Древний Рим располагался на семи холмах.
0.495212
real
48
40
Тарихсы Тит Ливий мәғлүмәте буйынса, Сервий Туллий иҫәп алыу ваҡытында Римдә 80 мең граждан бар, тип һанаған.
По сообщению историка Тита Ливия, Сервий Туллий во время первой переписи насчитал в Риме 80 тысяч граждан.
0.819522
real
109
106
Римдең сиген билдәләү өсөн померий) термины ҡулланылған.
Римляне использовали этот символ для обозначения границы.
0.372994
real
56
57
Рим дәүләте киңәйгәс, юлдар һалынған.
римлянами были проложены дороги.
0.692862
real
37
32
Башта был юлдар ҡаланы Италия колониялары, һуңғараҡ төпкөл провинциялар менән бәйләгән.
Во время войны постройки были переданы итальянскому Красному Кресту, а позднее - муниципалитету.
0.493539
real
87
96
Ул Рим форум -ы булараҡ билдәле.
Хорошо известен пример из римской истории.
0.548448
real
32
42
Риүәйәттәр буйынса, ул беҙҙең эраға тиклем 496 йылда төҙөлгән.
Конструктор Лего 75947 выпущен в 2019 году и состоит из 496 деталей.
0.539632
real
62
68
Ошо ваҡыттан алып, Рим үҙенең нығытылған ҡала үҙенсәлеген юғалта.
С тех пор Рим не сдает свои позиции.
0.649669
real
65
36
Шулай уҡ беҙҙең көндәргәсә һаҡланған Пантеон (Рим) төҙөлә.
Также существовала панк-группа Rose Tattoo, которую мы очень уважали.
0.367765
real
58
69
Полиция характерындағы саралар ҡаланың күренешен үҙгәртә.
Затем, узники, переодетые в полицейскую форму, захватывают город.
0.512907
real
57
65
Беренсе императорҙарҙың эшмәкәрлеген Траян тамамлай.
Страшными видениями, представляющимися князю, заканчивается первое действие.
0.524447
real
52
76
Ошо ваҡытта төҙөлгән Траян колоннаһы бөтә донъяға билдәле.
Всемирно известна в это время созданная колонна Траяна.
0.607463
real
58
55
Тибр аръяғында Адриан үҙенә мавзолей төҙөй.
В какой-то момент Албин оборудовал себе на стройке временный кабинет.
0.301367
real
43
69
Ошо ваҡытта шунда уҡ яңы цирк төҙөлә.
Сейчас же придётся делать новый цикл.
0.274141
real
37
37
Ул Тибр аръяғындағы өлөштө һәм бөтә ҡаланы уратып ала.
И в декабре месяце он захватывает города и поселки по всей стране.
0.440169
real
54
66
Иҫке биналар ҡаршылыҡһыҙ емерелә, христиан сиркәүҙәрендә йәки феодаль крепостарҙа ышыҡ тапҡандары ғына һаҡланып ҡала.
Старые здания продолжают разрушаться, сохраняются лишь те, в которых нашли себе приют христианские церкви или феодальные крепости.
0.737327
real
117
130
Рим республикаһы иғлан ителә.
Римская республика была ликвидирована.
0.715454
real
29
38
Француздар римдән сәнғәт әҫәрҙәрен сығара.
Французские войска выведены из Рима.
0.672463
real
42
36
Бынан һуң күп кенә республиканлылар язалана.
После этого многие республиканцы были казнены.
0.721115
real
44
46
1799 йылдың сентябрендә неаполитанецтар Римде ҡалдыра, ә 1800 йылда уға яңы Пий VII папаһы килә.
В сентябре 1799 года неаполитанцы оставили Рим, а в 1800 году новый папа Пий VII прибыл в него.
0.891461
real
96
95
1800 йылда Наполеон I Папа дәүләтен юҡҡа сығара, ә Пий VII Римдән сығарыла.
В 1808 году Наполеон I упразднил Папское государство, а Пий VII был вывезен из Рима.
0.770398
real
75
84
1849 йылдың 6 февралендә Рим Республикаһы яңынан иғлан ителә.
5 февраля 1849 г. в Риме была провозглашена республика.
0.67451
real
61
55
Тик 1849 йылдың июлендә Рим еткселегендәге француз ғәскәрҙәре тарафынан яулана һәм 14 июлдә Удино Римдә папа власын тергеҙеү тураһында иғлан итә.
Но в июле 1849 года Рим был взят французскими войсками под командованием (англ.), и 14 июля Удино формально объявил о восстановлении в Риме папской власти.
0.752706
real
145
155
1850 йылдың апрелендә папа Римгә кире әйләнеп ҡайта.
В апреле 1850 года папа вернулся в Рим.
0.759897
real
52
39
Француз гарнизоны Римде 1866 йылда ғына ҡалдыра.
Французский гарнизон покинул Рим только в 1866 г.
0.910794
real
48
49
1922 йылда итальян фашистарының Римгә маршы уҙа.
В 1922 году итальянские фашисты провели марш на Рим.
0.862089
real
48
52
1929 йылда Латеран килешеүе һөҙөмтәһендә Рим территорияһында Ватикан дәүләте төҙөлә.
В 1929 году было подписан договор о создании государства Ватикан на территории Рима.
0.796341
real
84
84
Икенсе Бөтә Донъя һуғышы вҡытында Рим, башҡа күп кенә Европа ҡалаларынан айырмалы рәүештә, емерелеүҙәрҙән ҡаса ала, ләкин 1943-44 йылдарҙа немец оккупанттарына эләгә һәм 1944 йылдың 4 июнендә генә англо-американ ғәскәрҙәре тарфынан азат ителә.
Во время Второй мировой войны Рим, в отличие от многих европейских городов, в целом избежал разрушений, однако подвергся немецкой оккупации в 1943-44 годах и был освобождён англо-американскими войсками 4 июня 1944 года.
0.9012
real
243
219
2005 йылда Рим троллейбус хәрәкәте кире тергеҙелә, Термини вокзалынан бер генә линия бар (90-сы маршрут).
В 2005 году было возобновлено движение троллейбусов, существует только 1 линия от вокзала Термини.
0.705954
real
105
98
1955 йылда рим метрополитен-е асыла, әммә бөгөнгө ваҡытта метро Термини тимер юлы вокзалы янында киҫешеүсе ике, А һәм В линиялары менән генә сикләнә.
В 1955 году был открыт римский метрополитен, но на сегодняшний день римское метро ограничивается двумя линиями, А и В, которые пересекаются у железнодорожного вокзала Термини.
0.868179
real
149
175
2010 йылға В линияһын Пьяцца Болонья менән тоташтырыусы яңы В1 линияһын асыу планлаштырыла.
На 2010 год запланировано открытие новой линии В1, соединяющую линию В с пьяццо Болонья.
0.804122
real
91
88
2015 йылға С линияһын, ә 2035 йылға D линияһын тулыһынса төҙөп бөтөргә, тип планлаштырыла.
Процесс деинституционализации был начат в 2015 году, а завершить проекты ДИ предусмотрено в 2023-м.
0.565859
real
90
99
Тик археологик ҡаҙылмаларҙың күп табылыуы арҡаһында төҙөлөш эштәре туҡталып тора.
Однако из-за большого количества археологических раскопок реконструкция улицы затянется.
0.616598
real
81
88
Апеннин ярымутрауы-ның үҙәгендә урынлашҡанлыҡтан, Рим үҙәк Италияның төп тимер юлы селтәре булып китә.
Поскольку Рим находится в центре Апеннинского полуострова, он стал главным железнодорожным узлом в центральной Италии.
0.785791
real
102
118
Әлеге ваҡытта тиҙ йөрөшлө поездар өсөн терминал итеп реорганизациялана.
При этом пиктограммы быстрого доступа соответствующим образом обновляются.
0.44051
real
71
74
2011 йылда Бөтә донъя конкурсы нәтижәләре буйынса Амазонка донъяның ете мөғжизәһе тип билдәләнде.
В 2011 году Амазонка была признана одним из 7 чудес света.
0.794166
real
97
58
Амазонканы күп һанлы ҡушылдыҡтар туйындыра; 20 ҡушылдыҡтың оҙонлоғо 1500 км-ҙан артыҡ түгел.
Амазонку питают многочисленные притоки; около 20 из них длиной более 1500 км.
0.847225
real
92
77
Амазонка һәм уның ҡушылдыҡтары 25 мең км-ҙан артыҡ оҙонлоҡтағы эске һыу юлдарының донъялағы иң эре һык системаларының береһен барлыҡҡа килтерә.
Амазонка и её притоки образуют одну из крупнейших в мире систем внутренних водных путей общей длиной более 25 тыс. км.
0.748742
real
143
118
Океан суднолары Манаус ҡалаһына тиклем күтәрелә (тамағынан 1690 км).
Океанские суда поднимаются до города Манаус (1690 км от устья).
0.932359
real
68
63
Бассейн майҙаны Австралия менән сағыштырғанда бер аҙ бәләкәйерәк.
В Соединенных Штатах Кока-Кола немного менее калорийна, чем Пепси.
0.321519
real
65
66
Амазонканың төньяҡ һәм көньяҡ ҡушылдыҡтарында һыуҙың күтәрелеүе йылдың төрлө миҙгелдәрендә була.
Подъём воды в северных и южных притоках Амазонки бывает в разное время года.
0.407743
real
96
76
Был бер ни ҡәҙәр һыу кимәле тирбәлешен тигеҙләй, шуға күрә Амазонка йыл әйләнәһенә тулы һыулы була.
Водообмен идёт очень активно, что обеспечивает чистую морскую воду на протяжении всего сезона.
0.292827
real
99
94
Бразилия университеты ғалимдары йылғаның йәше 9 млн йыл тип билдәләй.
Бразильские ученые утверждают, что возраст реки более 9 миллионов лет.
0.765325
real
69
70
Ғәйәт ҙур киңлектә үҫемлек һәм хайуандарҙың миллиондан артыҡ төрө йәшәй, һәм был урында һис тә арттырыуһыҙ, донъяның генетик фонды тип атарға мөмкин.
На огромном пространстве обитает более миллиона самых разных видов растений и животных, и эту местность без преувеличения можно назвать мировым генетическим фондом.
0.715007
real
149
164
Мәңге йәшел экваториаль урман климаты эҫе һәм дымлы; температура йыл буйынса 25-28 °C сиктәрендә тирбәлә, хатта төндә дә 20 °C тан түбән төшмәй.
Климат вечнозелёного экваториального леса жаркий и влажный; весь год температура колеблется в пределах 25-28 °C, и даже ночью не опускается ниже 20 °C.
0.926996
real
144
151
Ҡуйы япраҡтар һәм лианалар яҡтылыҡты үткәрмәй тийәрлек.
Тент и застёжки-молнии не пропускают свет.
0.251005
real
55
42
Әҙ генә хәрәкәт итеү өсөн дә юлды ярырға кәрәк.
Минус только в том, что надо переходить через оживленную дорогу.
0.39516
real
47
64
1933 йылда Белен районында Амазонка буйлап сәйәхәт иткән Николай Вавилов билдәләп үткәнсә, Амазонка ярҙары буйлап пальмаларҙың төрлөлөгө айырыуса күп, бында 800-гә яҡын төрө бар.
Николай Вавилов, путешествовавший по Амазонке в районе Белена в 1933 году, отмечал, что по берегам Амазонки особенно велико разнообразие пальм, их там около 800 видов.
0.89472
real
178
167
Европала был йәнлекта мамыҡ фермаларында үрсетәләр.
Что и происходит в развитых сельхозпредприятиях Европы.
0.5437
real
51
55
Амазонка һәм уның ҡушылдыҡтары балыҡтарҙың төрлөлөгөнә ғәжәйеп бар, балыҡтарҙың 2 меңдән ашыу төрө йәшәй.
Амазонке и её притоках обитает более 2 тысяч видов рыб.
0.828456
real
105
55
Бары тик бында ғына тамбак балыҡтары (Colossoma macropomum) бар, улар һыуға төшкән емеш орлоҡтары һәм ағас емештәре менән туҡлана.
Только здесь водятся рыбы тамбаки (Colossoma macropomum), которые питаются падающими в воду семенами и плодами каучуковых деревьев.
0.85061
real
130
131
Пираньялар кешеләр өсөн дә хәүефле.
Кабаны стали опасны и для людей.
0.259082
real
35
32
Харак Амазонканың төп промысл балығы булып тора.
Арапаима - важная промысловая рыба в бассейне Амазонки.
0.419445
real
48
55
Был экосистемаға ағастарҙы күпләп киҫеү хәүефе янай.
Компания ведет серьезную угрозу теплового режимов.
0.412678
real
52
50
Урманды файҙаланыуҙан үҫемләктәрҙең һәм хайуандарҙың күпселеге юҡҡа сыға.
Уникальные экосистемы и многие виды животных исчезнут в водовороте климатических изменений.
0.390004
real
73
91
Улар унда йәшәгән башҡорттарҙан, ҡайҙа алдап, ҡайҙа ҡурҡытып 180 мең дисәтинә ер һатып алып, 1762 йылда Белорет суйын ҡойоу заводы һалдыра башлай.
Они начали строить Белорецкий завод по литью чугунов в 1762 году, купив у живущих там башкир 180 тысяч десятин, где, обманывая и запугивая, они приобрели там землю.
0.829759
real
146
164
Хәҙерге «Арский ташы» тигән исем тап ана шул осорҙан һаҡланып ҡалған да инде.
Именно с этого времени сохранилось нынешнее название "Арский камень".
0.691217
real
77
69
Ул бәләкәй генә ауыл булып барлыҡҡа килә.
Он превращается в небольшую деревню.
0.664842
real
41
36
Документта уның исеме тәүге тапҡыр 1750 йылда телгә алына.
В документе его имя впервые упоминается в 1750 году.
0.895507
real
58
52
Бында станция төҙөлә.
Здесь строится станция.
0.899105
real
21
23
1916 йылда беренсе поезд үтә.
В 1916-м сбил первый самолет.
0.743268
real
29
29
Бөйөк Ватан һуғышынан һуң Яңауыл үҫә, нығый.
После Великой Отечественной войны Янаул вырос, окреп.
0.700901
real
44
53
Ҡала паркында гармунға махсус һәйкәл ҡуйылған.
Особый раздел посвящен гармонике за рубежом.
0.316387
real
46
44
Химия фәндәре докторы, профессор.
Доктор химических наук, профессор.
0.922634
real
33
34
Тотҡонда Валентин ваҡыт үткәреү өсөн төрмә начальнигының ҡыҙына мөхәббәт хаттары яҙа.
В заключении Валентин написал любовные письма дочери начальника тюрьмы, чтобы провести время.
0.724382
real
85
93
Ауыр мәлдәр һәм үлем яҡынлашып килеүенә ҡарамаҫтан, йәштәр араһында ҡайнар мөхәббәт хистәре уяна.
Несмотря на то, что приближаются тяжелые моменты и смерть, среди молодежи пробуждаются горячие чувства любви.
0.648392
real
97
109
Хөкөм алдынан, 270 йылдың февралендә, егет ҡыҙға «Валентиндан» тип кенә яҙылған хушлашыу ҡағыҙы ебәрә.
Перед судом, в феврале 270 года, молодой человек прислал девушке прощальный лист с надписью: "От Валентина".
0.710533
real
102
108
Ул аҙаҡ ғүмерлек мөхәббәт һәм тоғролоҡ символы булып китә.
Он стал символом любви и верности на всю жизнь.
0.736655
real
58
47
Һуңғараҡ сиркәү уны изгеләр рәтенә индерә, ә ғашиҡтар үҙҙәренең яҡлаусыһы сифатында ҡабул итә.
Позднее церковь отнесла его к святым, а влюбленные приняли его в качестве своего защитника.
0.479256
real
94
91
Был көн бөгөн дә онотолмаған, киреһенсә, халык, бигерәк тә йәштәр араһында киң тарала.
Будучи неофициальным, этот праздник по-прежнему популярен, особенно среди молодежи.
0.372691
real
86
83
Изге Валентин байрамының сәскә эмблемаһы — ҡыҙыл рауза.
Цветочная эмблема праздника святого Валентина - красная роза.
0.702032
real
55
61
Сөнки, антик легенда буйынса, ҡыҙыл рауза мөхәббәт аллаһы Афродита арҡаһында барлыҡҡа килгән, имеш.
Потому что, по античной легенде, красная роза возникла из-за Афродиты, бога любви.
0.73947
real
99
82
Уның илаһи ҡаны сәскәне ҡыҙыл төҫкә буяй.
Цветок его божественной крови окрашивается в красный цвет.
0.461253
real
41
58
Төрлө биҙәкләү таштары ла, айырыуса йәшмә күп табыла.
Много находят и различные отделочные камни, особенно яшма.
0.704807
real
53
58
ХХ быуат башында ятҡылыҡтарҙың күбеһе сит ил кешеләре ҡулында була.
К началу xx века большая часть горнодобывающих предприятий оказалась в руках иностранцев.
0.657406
real
67
89
Рәсәй Хөкүмәте премияһы лауреаты (2003).
Депутат Государственной Думы (2003).
0.725363
real
40
36
Педагогия фәндәре кандидаты.
Кандидат педагогических наук.
0.890972
real
28
29
Тимер юлы.
Железная дорога.
0.877914
real
10
16
Унда йәшәгән 6,5 мең кеше Учалы ҡалаhының халҡы иҫәбенә инмәй.
Проживающие в них 16,5 тысячи человек не смогут смотреть телевизор.
0.574409
real
62
67