Datasets:
BorisTM
/
bak-rus-parallel

Dataset card Data Studio Files
xet
Community
1
bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Ҡалала БДУ-ның филиалы эшләй.
Главный офис ЛБМ находится в городе.
0.439584
real
29
36
Бала сағынан уҡ көтөүсе, батрак була.
В детстве вылечиться быстрее.
0.361285
real
37
29
Бәләбәй районының административ үҙәге.
Административный центр Белебеевского района.
0.713656
real
38
44
Башҡортостан ерендәге башҡа ҡалалар кеүек, батша хакимиәтенең терәк пункты булған.
Как и другие города на башкирской земле, царская администрация была опорным пунктом.
0.696894
real
82
84
Боронғо Бәләбәйҙе бары православие сиркәүе, мосолман мәсете һәм төрмә биналары ғына «биҙәп» торған.
Древний Белебей "украшали" только православная церковь, мусульманская мечеть и тюремные здания.
0.732443
real
99
95
Шулай ҙа ҡала ифрат яй үҫкән.
И все же город рос очень медленно.
0.618616
real
29
34
Иген үҫтереүҙән һәм мал аҫрауҙан тыш, ҡала халҡы урмансылыҡ кәсептәре менән дә шөғөлләнгән.
Помимо выращивания зерна и содержания скота, горожане занимались и лесными промыслами.
0.681149
real
91
86
Хәҙерге Бәләбәй — Башҡортостандың индустриаль һәм мәҙәни үҙәктәренең береһе.
Современный Белебей - один из индустриальных и культурных центров Башкортостана.
0.634701
real
76
80
Башҡорт энциклопедияһы.
Башкирская энциклопедия.
0.365624
real
23
24
Нәҙек осононан башлап бармаҡ уйымдары тишәләр.
Это связано с тем, что десны начинают чесаться.
0.250619
real
46
47
Был төр ҡурайҙарҙы эшләү ысулын оҫта Вәкил Шөғәйепов уйлап тапҡан һәм ҡулланыуға индергән.
Метод изготовления этого вида кураев придумал и внедрил мастер Вакиль Шугаюпов.
0.615187
real
90
79
Йоҡа шпонды эҫе һыуҙа еүешләйҙәр, унан һуң елем һөртөп, кәрәкле йыуанлыҡтағы ҡалыпҡа төрәләр.
Тонкий шпон моют в горячей воде, после чего заворачивают в остатки нужной толщины.
0.570516
real
93
82
Шулай уҡ йыр оҙатыусы ҡорал булараҡ та ҡулланыла.
Также используется как инструмент для сопровождения песни.
0.534001
real
49
58
Ҡурай моңон яҙмаларҙа тыңлау менән ысын уйнауҙы тыңлау араһында бик ҙур айырма бар.
Есть огромная разница между прослушиванием ноты и умением ее спеть.
0.542864
real
83
67
Ҡурай моңон ишетеп, был моңды һәм ҡурайҙы халыҡҡа еткергән егет тураһында башҡорт халыҡ әкиәте бәйән итә.
Услышав мелодию курая, о юноше, донесшем эту мелодию и курай до народа, повествует башкирская народная сказка.
0.610549
real
105
110
Яңғыҙлыҡтан интеккән егет бер заман бик моңло көй ишетеп ҡала.
Этот странный человек всегда жил в одиночестве и слыл малообщительным человеком.
0.45887
real
62
80
Егет көй килгән урынды эҙләп бейек тау башына менә һәм һабағы һынған ҡурай үләненән ел өргәндә көй сыҡҡанын шәйләп ала.
В поисках места, куда пришла мелодия, парень поднялся на высокую гору и увидел, как из травы курая с изломанными стеблями дул ветер.
0.709255
real
119
132
Егет ҡурай үләнен өҙөп ала һәм ауыҙына ҡуйып өрөп ҡарай.
Парень сорвал траву курая и, положив ее в рот, посмотрел на нее.
0.501645
real
56
64
Көй тағы ла көслөрәк сыға.
Музыка выходит еще сильнее.
0.399836
real
26
27
Шулай итеп, егет ҡурай тартырға, үҙе яңы көйҙәр сығарырға өйрәнә.
Таким образом, молодой человек учится дарить курай, сам издавать новые мелодии.
0.710408
real
65
79
Шул замандан башлап, ҡурай моңо башҡорт халҡының ҡыуанысын йәки ҡайғыһын уртаҡлашыусы илаһи көскә эйә.
С тех пор мелодия курая обладает божественной силой, разделяющей радость или горе башкирского народа.
0.38373
real
102
101
Юҡ, әлбиттә!
Конечно же, нет!
0.750894
real
12
16
Ҡурай моңоноң бөгөн бөтөн Ер шары халыҡтары күңеленә хуш килеүе өҫтә һаналған барса миҫалдарыбыҙға дәлил.
Некоторые из самых исторических примеров были сохранены и сегодня привлекают посетителей со всего мира.
0.33892
real
105
103
Йыл һайын республика күләмендә ҙур күләмле ҡурайсылар бәйгеһе үткәрелә.
Ежегодно проводится республиканский масштабный конкурс кураистов.
0.663422
real
71
65
Был бәйге күренекле башҡорт ҡурайсыһы Йомабай Иҫәнбаев исемен йөрөтә.
Этот конкурс носит имя выдающегося башкирского кураиста Юмабая Исянбаева.
0.709383
real
69
73
2017 йылдың ғинуарында Санкт-Петербургта III Раштыуа халыҡ-ара орган фестивалендә башҡорт ҡурайы яңғырай.
2018 г. В Санкт-Петербурге открылся XIII международный книжный салон.
0.494788
real
105
69
1774 йылда Салауат Юлаев етәкселегендәге башҡорттар Бөрөнө штурм менән ала һәм, янғын сығып, ҡала бөтөнләй янып бөтә яҙа.
В 1774 году башкиры во главе с Салаватом Юлаевым штурмом взяли Бирск, и, когда возник пожар, город буквально сгорел.
0.821611
real
121
116
Ике йылдан ул ҡайтанан аяҡҡа баҫтырыла.
Через два года он был восстановлен.
0.810677
real
39
35
Ҡала Ырымбур губернаһының Бөрө өйәҙе үҙәге булды.
Город стал центром Бирского уезда Оренбургской губернии.
0.709706
real
49
56
1774 йылда ҡалала 437 йорт, 1 897 ир заты, 1 949 ҡатын-ҡыҙ, өс сиркәү, өс училище, ҡыҙҙар гимназияһы, шәхси китапхана, бер дауахана, хатта төрмәһе лә була.
В 1774 году в городе было 437 домов, 1 897 мужчин, 1 949 женщин, три церкви, три училища, женская гимназия, частная библиотека, одна больница и даже тюрьма.
0.925592
real
155
156
1781 йылда өйәҙ ҡалаһы статусын ала.
В 1781 году получил статус уездного города.
0.94576
real
36
43
Хәҙер был бинала тыуған яҡты өйрәнеү музейы урынлашҡан.
Сейчас в этом здании располагается краеведческий музей.
0.824287
real
55
55
Морфологик тибы буйынса агглютинатив телдәр иҫәбенә инә.
По морфологическому типу он входит в число агглютинативных языков.
0.812725
real
56
66
1930 йылда ойошторолған.
Образован в 1930 году.
0.909791
real
24
22
Майҙаны — 1751 км2.
Площадь — 1751 км2.
0.986857
real
19
19
Социалистик Хеҙмәт Геройы (1971).
Герой Социалистического Труда (1971).
0.963514
real
33
37
Юридик фәндәр докторы (2004).
Доктор юридических наук (2004).
0.940405
real
29
31
Социалистик Хеҙмәт Геройы (1987).
Герой Социалистического Труда (1987).
0.962162
real
33
37
РСФСР-ҙың атҡаҙанған агрономы (1957), БАССР-ҙың атҡаҙанған фән эшмәкәре (1963).
Заслуженный агроном РСФСР (1957), заслуженный деятель науки БАССР (1963).
0.940833
real
79
73
СССР-ҙың һаулыҡ һаҡлау отличнигы (1967).
Отличник здравоохранения СССР (1967).
0.945371
real
40
37
Техник фәндәр докторы (1995), профессор (2007).
Доктор технических наук (1995), профессор (2007).
0.977581
real
47
49
Уҡсылар корпусы командиры, генерал-майор (1943).
- военный деятель, генерал-полковник (1943).
0.743988
real
48
44
Башҡорт халҡының тормошон малсылыҡтан башҡа күҙ алдына ла килтереп булмай.
Однако нельзя получить эксклюзивные права на идею борьбы людей против живых мертвецов.
0.366649
real
74
86
Урыны артыҡ һыуыҡ та, артыҡ йылы ла булырға тейеш түгел.
Не должно быть недостатка или избытка воды.
0.47226
real
56
43
Еләҫ урында бындай ҡатыҡ 3-4 көн сөсөлөген һаҡлай ала.
Такой отвар можно будет хранить в течении 3-4 дней.
0.749655
real
54
51
Әсе ҡатыҡ-бешкән һөттән эшләнгән ҡатыҡ 3-4 көндән һуң әсей башлай.
Сейчас они идут 3-4 дня,после того как начала принимать джес.
0.686418
real
66
61
Берҙән, өҫтөнә пәрҙә ултырмай.
Более того, он не просто висит.
0.390019
real
30
31
Был элементтар макро- һәм микроэлементтарға бүленә.
Эти элементы делятся на макро и микроэлементы.
0.766699
real
51
46
Һыйырҙарҙа ул уртаса 305 көн дауам итә.
В среднем он продолжается около 135 дней.
0.58789
real
39
41
Тәме буйынса мышы һөтө һыйыр һөтөнә яҡын, ләкин ул ҡуйыраҡ һәм шәкәрһеҙерәк.
Плотность данного материала по текстуре близка к листам картона, но все же более тонкая и хрупкая.
0.297168
real
76
98
Бейә һөтө юғары биологик ҡиммәткә эйә.
Яйцо имеет высокую биологическую.
0.813295
real
38
33
Уның аҡһымдарын һәм майын организм тиҙ үҙләштерә.
Так как металл соприкасаясь с нефтью и ее компонентами подвергается быстрому износу.
0.429694
real
49
84
Ҡорот — байтаҡ төрки халыҡтарға хас һөт ашамлығы.
Корот - характерное для многих тюркских народов молочное блюдо.
0.657694
real
49
63
Борон заманда сәс ебәк кеүек ялтырап торһон өсөн эркет һыуында йыуғандар.
В старину, чтобы волосы блестели, как шелк, они мыли в кедровой воде.
0.567751
real
73
69
Ҡорот яһау мәшәҡәтле эш.
Сделать корт - дело хлопотное.
0.623727
real
24
30
Хәҙер ауыл ерҙәрендә оло йәштәге апайҙар һәм инәйҙәр генә яһай белә.
Сейчас в сельской местности умеют делать только пожилые сестры и бабушки.
0.663816
real
68
73
Һимеҙ итте күпләп ашаған, һөҙлөклө һурпа эскән башҡорт халҡын холестериндан тап ошо ҡорот ҡотҡарған да инде.
Именно этот корот спас от холестерина башкирский народ, который много ел млекопитающих, выпивал скалистый бульон.
0.636248
real
108
113
Һимеҙ ит шулай итеп ҡорот арҡаһында еңелерәк үҙләштерелә.
После такой обработки кожица снимется легче.
0.343918
real
57
44
Был ҡороттоң кальцийға бай булыуына бәйле.
Это связано с тем, что молоко богато кальцием.
0.692016
real
42
46
Шунан һуң уны ҡаҙанға йәки башҡа һауытҡа һалып өҫтөнә күбеге сыҡҡансы ҡайнаталар.
После этого его откладывают в Казань или другую тару и кипятят до тех пор, пока на него не выйдет пену.
0.563085
real
81
103
Ҡайнатылған эркеттең күбеген һөҙөп алғас, уны таҙа тоҡҡа ҡойоп элеп ҡуялар.
После выдувания пеньки вареного кедра ее развесят в чистые мешки.
0.470912
real
75
65
Дөрөҫ, был әле йәш ҡорот ҡына була.
Правда, это будет только молодой корот.
0.454731
real
35
39
Бында иң мөһиме — уны киптерә белеү.
Главное здесь - уметь его сушить.
0.684814
real
36
33
Ләкин ҡорот таш кеүек ҡатмаһын һәм артыҡ әсе булмаһын тиһәң, уны төтөнгә ҡуйып ыҫлау яҡшы.
Но если ты говоришь, что сталь не застывает, как камень, и не чрезмерно горячая, то хорошо скребать ее в дыму.
0.536267
real
90
110
Тик шунан һуң ғына уны ашарға ла, ҡатыҡ итеп ашҡа һалырға ла, ҡышҡылыҡҡа һаҡларға ла була.
Только после этого его можно и поесть, и положить в катык, и сохранить на зиму.
0.625733
real
90
79
Ярҙам ит миңә!
Лучше помоги мне!
0.823627
real
14
17
Ябай ҡалымдар префикстар һәм суффикстарһыҙ була.
Первые представляют собой односложные существительные без префиксов и суффиксов.
0.588789
real
48
80
Ҡушымта ҡылымдар төрлө структуралар ҡушылып төҙөлә.
Приложение создается с подключением различных структур.
0.566807
real
51
55
Яҙмаһы латин алфавиты нигеҙендә.
Письменность на основе латинского алфавита.
0.851432
real
32
43
Һинд-европа телдәре ғаиләһенә ҡарай (роман төркөмө, галл-роман төрө).
Он относится к индоевропейской семье языков (романская группа, галло-романская подгруппа).
0.831572
real
69
90
Урта француз теленә классик латин теле көслө йоғонто яһай.
Среднефранцузский язык был подвернут сильному влиянию классической латыни.
0.781234
real
58
74
Француз теле шулай уҡ төрлө тәре йөрөтөүселәрҙең дөйөм теле һәм Яҡын Көнсығыштағы тәре йөрөтөүселәр дәүләттәренең теле була.
Французский язык также был общим языком различных крестоносцев и стал языком государств крестоносцев на Ближнем Востоке.
0.780198
real
124
120
XIII быуат аҙағында ҡайһы бер Италия яҙыусылары французса яҙышҡан, Марко Поло, мәҫәлән, үҙ сәйәхәтен француз телендә һүрәтләгән.
В конце XIII века некоторые итальянские писатели писали по-французски, в частности по-французски Марко Поло написал знаменитое сочинение о своём путешествии.
0.846814
real
128
157
француз булмаһалар ҙа үҙ әҫәрҙәрен Лейбниц, Галиани, Фридрих II, Екатерина II, Казанова француз телендә яҙғандар.
Французские люди, такие как Лейбниц, Галиани, Фридрих II, Екатерина II, Казанова написали сочинение на французском языке.
0.951383
real
113
121
Франция конституцияһы буйынса француз теле 1992 йылдан рәсми тел тип иҫәпләнә.
Согласно французской конституции язык приобрёл статус официального в 1992.
0.730281
real
78
74
Бөтә рәсми документтар һәм килешеүҙәр француз телендә яҙылырға тейеш.
Все официальные документы и контракты должны быть на французском языке.
0.78632
real
69
71
Әгәр рекламала сит телдәге һүҙҙәр булһа, уларҙың тәржемәһе бирелергә тейеш.
А если они составлены на иностранном языке, должен быть их перевод.
0.558891
real
75
67
Хәҙерге Францияла диалекттар бик аҙ ҡулланыла.
Обычай в настоящее время становится очень модным во Франции.
0.557697
real
46
60
Шулай уҡ бустрофедон менән яҙмалар ҙа булған тигән мәғлүмәт бар.
Засвидетельствованы также надписи бустрофедоном.
0.719786
real
64
48
Латин алфавитының килеп сығышы буйынса ике гипотеза йәшәй.
Существуют две гипотезы происхождения латинского алфавита.
0.775437
real
58
58
Беренсе фараз буйынса, грек теленән туранан-тура алфавит тәртибендә яҙыу үҙләштергән, икенсе фараз буйынса — бында үҙенсәлекле аралашсы булып этруск алфавиты торған.
По одной гипотезе, латинский язык заимствовал алфавитное письмо из греческого напрямую, по другой — своеобразным посредником в этом оказался этрусский алфавит.
0.739435
real
165
159
Ике осраҡта ла латин алфавиты нигеҙендә грек алфавитының көнбайыш грек (көньяҡ италий) варианты ята.
В том и в другом случае основой латинского алфавита является западногреческий южноиталийский вариант греческого алфавита.
0.766656
real
100
121
Һуңғараҡ ул функциялар шуға ярашлы C, M һәм L хәрефтәренә күскән (Рим цифрҙарын ҡара).
Впоследствии эти функции перешли к буквам C, M и L, соответственно (см. Римские цифры).
0.825414
real
86
87
Әммә Клавдий үлгәндән һуң «Клавдий хәрефтәре» онотолған.
Однако после смерти Клавдия «Клавдиевы буквы» были забыты.
0.740243
real
56
58
Эпиграфик ҡомартҡыларҙың латин яҙмаһын шулай уҡ монументаль, квадрат йәки лапидар тип атайҙар.
Латинское письмо эпиграфических памятников также называют монументальным, квадратным или лапидарным.
0.87083
real
94
100
Әммә көндәлек тормошта римлеләр курсив рәүешендәге шәп яҙма ҡулланғандар.
Однако в повседневной жизни римляне использовали курсивную скоропись.
0.626289
real
73
69
Эпиграфистар ҡайһы берҙә латин яҙмаһының тағы ла бер төрөн — актуар, документтар (акттар) өсөн ҡулланылғанын билдәләйҙәр.
Эпиграфисты выделяют иногда ещё один вид латинского письма — актуарный, использовавшийся для документов (актов).
0.877909
real
121
112
Латин яҙыуының айырым төрө III быуатта Төньяҡ Африкала барлыҡҡа килгән — унциаль яҙма тип атала.
Особый вид латинского письма возник в III веке в Северной Африке — так называемое унциальное письмо.
0.794032
real
96
100
Был алфавит хәҙерге инглиз алфавиты менән тап килә.
Этот алфавит совпадает с современным английским алфавитом.
0.884314
real
51
58
Әммә, ысын латин алфавиты, шулай уҡ роман телдәре тураһында һүҙ йөрөткәндә, W-ны йыш ҡына хәрефтәр составына индермәйҙәр (ул саҡта латин алфавиты 25 хәрефтән тора).
Однако, когда говорят об алфавите собственно латинского языка, а также романских языков, то W зачастую не включают в состав букв (тогда латинский алфавит состоит из 25 букв).
0.887606
real
164
174
Урта быуаттарҙа скандинавия һәм инглиз алфавиттарында [θ] өнө өсөн (хәҙерге заман инглиз thing һымаҡ) руник þ (исеме: thorn) ҡулланылған, әммә һуңыраҡ ул ҡулланыштан сыға.
В средние века в скандинавских и английском алфавитах использовалась руническая буква þ (название: thorn) для звука [θ] (как в современном английском thing), однако позднее она вышла из употребления.
0.8804
real
171
199
Әлеге ваҡытта thorn исланд афавитында ғына ҡулланыла.
Сейчас thorn используется только в исландском алфавите.
0.682221
real
53
55
Латин алфавитына нигеҙләнгән башҡа бөтә өҫтәмә тамғалар юғарыла күрһәтелгән 26 хәрефкә диакритик тамғалар йәки лигатура (мәҫәлән, немец хәреф ß, эсцет, S һәм Z готик лигатураһынан килеп сыҡҡан) һымаҡ билдәләр ҡушып булдырыла.
Таким образом, все другие дополнительные знаки современных латинских алфавитов происходят от указанных выше 26 букв в сочетании с диакритическими знаками или используются лигатуры (как немецкий буква , есцет, что происходит с готической лигатуры букв S и Z).
0.830696
real
225
258
Күреүебеҙсә, латин алфавитының ҡулъяҙма вариантындағы Еe һәм Ll һымаҡ, баҫма вариантында юл Ll һәм баш Ii айырылмай.
Как можно заметить, в печатном варианте латинского алфавита не различаются строчная Ll и заглавная Ii, так же как и строчные Ee и Ll в их рукописных вариантах.
0.7284
real
116
159
Һәм был һүҙҙәрҙе дөрөҫ уҡымауға килтереүе мөмкин.
Это может приводить к неправильным прочтениям слов.
0.400296
real
49
51
Бынан тыш, ҡайһы бер телдәрҙә хәрефтәр комбинациялары — диграфтар, триграфтар, тетраграфтар — классик латин әлифбаһында булмаған өндө билдәләү өсөн (мәҫәлән: ch, sch, th, ng, sz) барлыҡҡа килде.
Кроме того, в некоторых языках возникли комбинации букв — диграфы, триграфы, тетраграфы — для обозначения звука, отсутствующего в классической латинской азбуке (например: ch, sch, th, ng, sz).
0.891064
real
194
192
Урта быуаттар осоронда латин яҙмаһында йыш ҡулланылған префикстар, суффикстар һәм хатта һүҙ тамырҙары лигатуралар һәм махсус билдәләр ярҙамында ҡыҫҡартылғандар, һәм уларҙың ҡайһы берҙәре бөгөн дә ҡулланыла.
Во времена Средневековья в латинском письме часто употребляемые префиксы, суффиксы и даже корни слов сокращались с помощью лигатур и специальных знаков, некоторые из которых используются и сегодня.
0.813019
real
206
197
Мәҫәлән, @ һәм & символдары ad («к») һәм et («и») һымаҡ латин һүҙҙәренән барлыҡҡа килгән.
Например, символы @ и & образованы из латинских слов ad («к») и et («и»).
0.938979
real
89
73
Шулай уҡ башҡа телдәрҙә латин әлифбаһы яңы барлыҡҡа килгән хәрефтәр иҫәбенә киңәйә.
Латинская азбука в других языках расширялась также за счёт появления новых букв.
0.761307
real
83
80
Хаус телендә имплозив тартынҡылар өсөн ⟨Ɓ/ɓ⟩ һәм ⟨Ɗ/ɗ⟩ хәрефтәре һәм ⟨Ƙ/ƙ⟩ өсөн абруптив тартынҡылар өсөн ⟨Ƙ/ƙ⟩ ҡулланыла.
В языке хауса используются буквы ⟨Ɓ/ɓ⟩ и ⟨Ɗ/ɗ⟩ для имплозивных согласных и ⟨Ƙ/ƙ⟩ для абруптивных согласных.
0.861074
real
122
107