bak stringlengths 1 511 | rus stringlengths 1 511 | static_sim float32 0.25 1 | source stringclasses 2 values | length_bak int64 1 511 | length_rus int64 1 511 |
|---|---|---|---|---|---|
Ошо ваҡытҡа тиклем республикала совет тәңкәләре менән ҡулланғандар. | До этого польская республика существовала. | 0.668871 | real | 67 | 42 |
Ҙур малды тауҙа тотоуо ҡыйыныраҡ, әммә ошо малсылыҡ төрө бәләкәй малы менән бергә, ҡыйынлыҡтарға ҡарамай районда таралған. | Держать крупный скот в горах сложнее, но этот вид животноводства вместе с малым скотом, несмотря на трудности, распространен в районе. | 0.783557 | real | 122 | 134 |
Бойҙай игенселеге Арарат төбәгендә генә ныҡ үҙләштерелгән. | Пшеничное земледелие освоено только в Араратском регионе. | 0.734842 | real | 58 | 57 |
Ул 1970 йылдарҙа төҙөлгән һәм 1988 йылдың Спитак ер һелкекнеүенән һуң станция эшен туҡтатырға булдылар. | Строительство началось еще в 1970-е, однако после смены власти работы на объекте были прекращены. | 0.504808 | real | 103 | 97 |
Әммә 1996 йылда энергетик кризис тарафынан АЭС эшен яңынан башларға булды. | Но в 1998 году правительственные силы вновь начали наступление на позиции УНИТА. | 0.481713 | real | 74 | 80 |
Әрмәнстан Республикаһы территорияһы 10 өлкәгә бүленә. | Москва состоит из 10 районов. | 0.664047 | real | 53 | 29 |
Ул Кавказ аръяғы ғәскәр округының 7-се Әрмеһе базаһында төҙөлә. | В составе команды он вышел на поле в 767-й раз. | 0.353322 | real | 63 | 47 |
Әрмәнстан ситтәре ғәскәрҙәре бөгөн Әзербайжан һәм Грузия сиктәрен һаҡлай. | Сейчас РФ охраняет границы Армении с Турцией и Ираном. | 0.303515 | real | 73 | 54 |
Ә Иран һәм Төркиә сиктәрен Рәсәй һалдаттары һаҡлауын дауам итә. | А границы Ирана и Турции продолжают охранять российские солдаты. | 0.752944 | real | 63 | 64 |
Әрмәнстан Әрмеһе менән Президент һәм Яҡлау Министрлығы идара итә. | действует президент и премьер-министр России. | 0.636778 | real | 65 | 45 |
Әрмәнстан Республикаһы 1991 йылда суверенитет ала һәм 1992 йылдың 2 мартында Берләшкән Милләттәр Ойошмаһына ҡабул ителә. | Республика Армения была принята в Организацию Объединенных Наций 2 марта 1992 года. | 0.731511 | real | 120 | 83 |
Рәсәй Федерацияһы менән ӘР иң яҡын арала. | Приблизься к каждому из них. | 0.518515 | real | 41 | 28 |
Апрель-май айҙарында сәскә ата, емеше октябрь баштарында өлгөрә. | Цветут в апреле-мае, плоды созревают в начале октября. | 0.820387 | real | 64 | 54 |
Имән ҡайырын яҙғыһын (ағас япраҡ ярғанға тиклем) әҙерләйҙәр. | Дубовую кору заготавливают весной (вплоть до распускания листьев). | 0.636099 | real | 60 | 66 |
Ҡайырының тиҙ һынып барыуы уның яҡшы кипкәнен аңлата. | Быстрое потемнение означает хороший рост ХГЧ. | 0.41478 | real | 53 | 45 |
Ҡайнатманы әҙерләү: 5-6 аш ҡалағы киптереп ваҡланған имән ҡайырыһын 1 литр һыуға һалып, 30 минут талғын утта ҡайнатырға кәрәк. | Приготовление закваски: Сухую кору дуба с 5-6 ложками необходимо залить в 1 литр воды и кипятить на 30 минут при умеренном огне. | 0.866321 | real | 126 | 128 |
Аяҡтар ныҡ тирләүсән булғанда ванна яһап була. | Торможение одной ногой позволяет делать весьма крутые повороты. | 0.258423 | real | 46 | 63 |
Яһалған дауаны төнгә ҡаршы 1/2 стакан эсергә. | Принимают настой на ночь по 1/2 стакана. | 0.805009 | real | 45 | 40 |
Был исем европалылар тарафынан иң яҡын күрше көнсығыш регионына бирелгән. | Это звание было присвоено европейцами ближайшему соседнему восточному региону. | 0.678819 | real | 73 | 78 |
Яҡын Көнсығыш Европанан һәм Американан Азияға юл булып тора. | Ближний Восток - путь из Европы и Америки в Азию. | 0.694256 | real | 60 | 49 |
Хәҙерге заманда йөнө алынған һарыҡ тиреһе (руно) башҡа йәнлек тиреһенә ҡарағанда йышыраҡ ҡулланыла. | В современном мире добытые овечьи шкуры (руно) используются чаще, чем другие животные. | 0.640529 | real | 99 | 86 |
Һарыҡсылыҡ — күп илдәрҙең иҡтисадында ҙур өлөш алған малсылыҡ тармағы. | Овцеводство - отрасль животноводства, получившая весомый вклад в экономику многих стран. | 0.378101 | real | 70 | 88 |
1974 йылдан 1991 йылдың авгусына тиклем КПСС ағзаһы. | Член КПСС с 1974 по август 1991 года. | 0.910886 | real | 52 | 37 |
Өфө ҡала Советы һәм Башҡортостан Республикаһы Юғары Советы депутаты. | Депутат городского Совета Уфы и Верховного Совета Республики Башкортостан. | 0.902142 | real | 68 | 74 |
1989 йылда СССР халыҡ депутаты һәм СССР Юғары Советы ағзаһы итеп һайлана. | В 1989 году избран народным депутатом СССР и членом Верховного Совета СССР. | 0.939907 | real | 73 | 75 |
1993 йылдың 12 декабрендә бөтә халыҡ тарафынан Башҡортостан Республикаһының тәүге Президенты итеп һайлана. | 12 декабря 1993 года всенародно избран первым Президентом Республики Башкортостан. | 0.834113 | real | 106 | 82 |
1993—2001 йылдарҙа Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышының Федерация Советы, артабан Рәсәй Федерацияһы Дәүләт Советы ағзаһы. | В 1993 - 2001 годах - член Совета Федерации Федерального Собрания Российской Федерации, затем - Государственного Совета Российской Федерации. | 0.870571 | real | 123 | 141 |
Ботаҡтары йыуан (талдан айырмалы рәүештә). | Ветви толстые (в отличие от ивы). | 0.832245 | real | 42 | 33 |
Сәскәләре ике өйлө (бер өйлөләр һирәк була) һәм яҙ башында япраҡтарҙан иртәрәк барлыҡа киләләр. | Цветки двухдомные (однодомные бывают редко) и приходят раньше листьев в начале весны. | 0.708346 | real | 95 | 85 |
Ябай тирәк ағасы һаҙлы урында үҫә алмай, сөнки ошондай ерҙә тамыры менән һулай алмай. | Обычное тополевое дерево не может расти на болотистой местности, так как не может дышать корнями в такой местности. | 0.658159 | real | 85 | 115 |
Улар башҡа ағастарға ҡарағанда бейегерәк һәм бик шәп үҫә. | Они более высокие и стройные в отличие от остальных. | 0.318189 | real | 57 | 52 |
Тирәк ағасы түмәрҙәрендә бәшмәк үҫтерәләр. | На кочках тополя выращивают грибы. | 0.397567 | real | 42 | 34 |
Ҡалған тирәктәр секцияһы менән сағыштырғанда Мексика тирәктәренең бөтә органдары ла бәләкәй. | По сравнению с секцией остальных тополей все органы мексиканских тополей маленькие. | 0.632312 | real | 92 | 83 |
Ошо секцияла сатырҙары пирамида формаһындағы ағастар бар, улар Рәсәйҙең көньяҡ райондарында үҫә. | В этой секции есть пирамидальные деревья с зонтиками, которые растут в южных районах России. | 0.701813 | real | 96 | 92 |
Был ырыуға 35 тирәһе ылыҫлы, мәңге йәшел ҡарағай ғаиләһенә ингән, ағастар бар. | В этот род вошли около 35 хвойных, вечнозеленых сосновых семей, есть деревья. | 0.708202 | real | 78 | 77 |
Ул ағастар Ерҙең төньяҡ урта климат зонала һәм тайгала үҫә. | Эти деревья произрастают в северной средней климатической зоне Земли и на тайге. | 0.79244 | real | 59 | 80 |
Ҙурайып үҫкән ағастарҙа ботаҡтар спираль формаһында урынлаша ала, шыршының сатыры конус формаһына оҡшаш. | На растущих деревьях ветви могут располагаться спирально, крона ели похожа на конусовую форму. | 0.748668 | real | 104 | 94 |
Уның ян тамырҙары тупраҡтың өҫкө ҡатламына яҡын урынлаша, шуға күрә көслө елдәр ҡайһы саҡта шыршы ағастарын төбө-тамыры менән аҡтарып ташлай. | Боковые корни располагаются в поверхностных слоях почвы, поэтому ветер иногда валит еловые деревья, выдирая их с корнями. | 0.6447 | real | 141 | 121 |
Шыршыны ҡайһы бер тәнкәле ҡанатлылар (күбәләк кеүектәр) личинкаларын ашатыу өсөн ҡулланалар. | Елку используют для кормления личинок некоторых однокожих пернатых (бабочек). | 0.729277 | real | 92 | 77 |
Шаршы урмандары Рәсәйҙә бик ҙур майҙанды алып тора. | Квадратные леса занимают огромную площадь в России. | 0.517231 | real | 51 | 51 |
Ул тик туҡлыҡлы матдәләргә бай булған дымлы тупраҡта яҡшы үҫә. | Она хорошо растет только на богатой питательными веществами, хорошо увлажненной почве. | 0.656525 | real | 62 | 86 |
Кавказда көнсығыш шыршы (Picea orientalis) таралған. | На Кавказе распространена Ель восточная (Picea orientalis). | 0.915551 | real | 52 | 59 |
Шыршынан эшләнгән төҙөлөш материалдары сереп бармай, һәм ағастың үҙендә бөжәктәр булмағанлыҡтан, уны төҙөлөштә ҡулланырға тәҡдим итәләр. | Строительные материалы из елки не гниют, и из-за отсутствия насекомых на самом дереве ее предлагают использовать в строительстве. | 0.74981 | real | 136 | 129 |
Элек башҡорттар шыршының сайырын һағыҙ итеп сәйнәгәндәр. | Раньше башкиры жевали елочную мелодию в расстегнутом виде. | 0.594294 | real | 56 | 58 |
Юл ситендә ел ҡамау, иген яландарында ҡар тотоу өсөн ултырталар. | На обочинах высаживают для отложения ветра, на зерновых полях - для содержания снега. | 0.694581 | real | 64 | 85 |
Яңы йыл байрамында (раштыуа) шыршыны христандар өйгә индереп биҙәйҙәр. | На новогодние праздники киноактёр съездил на Родину. | 0.317989 | real | 70 | 52 |
Рәсәй сиктәрендә Европа өлөшөндә һәм Төньяҡ Кавказда урмандарҙа, урманлы далаларҙа таралған. | В пределах России распространены в лесах, лесных степях в европейской части и на Северном Кавказе. | 0.84103 | real | 92 | 98 |
Айырым һәм шулай уҡ тотош шырлыҡтар булып үҫә. | Растут как раздельные, так и сплошные ели. | 0.407522 | real | 46 | 42 |
Урман алдарында, ылыҫлы, ҡатнаш һәм бик һирәк япраҡлы урмандарҙа осрай. | Встречаются перед лесами, в хвойных, смешанных и редколиственных лесах. | 0.690289 | real | 71 | 71 |
Йәш һабаҡтары һоро –ҡыҙыл төҫтә, һалынып тора. | Молодые стебли серо-красного цвета, выкладываются. | 0.353937 | real | 46 | 50 |
Өлкән ағастарҙың ҡайырыһы шыма, ялтыр, төҫө һоро—көрән йәки һары—һорғолт. | Кора взрослых деревьев гладкая, блестящая, окраска серая - коричневая или жёлтая - сероватая. | 0.590177 | real | 73 | 93 |
Улар сиратлашып тора. | Они чередуются. | 0.78587 | real | 21 | 15 |
Көҙ көнө алтынһыу һәм ҡып - ҡыҙыл төҫкә керә. | Осенью она окрашивается в золотистый и бело-красный цвета. | 0.290695 | real | 45 | 58 |
Унда температура 50-60 градустан артырға тейеш түгел Ғәҙәттәгесә һаҡлана. | Там температура не должна превышать 50-60 градусов, как обычно. | 0.926245 | real | 73 | 63 |
Көнөнә өс тапҡыр, ас ҡарынҡа ярты стакан эсергә. | Выпить три раза в день, полстакана на голодный желудок. | 0.784145 | real | 48 | 55 |
Сәй һымаҡ бешереп тә эсергә мөмкин. | Можно вдохнуть и пить. | 0.370072 | real | 35 | 22 |
Өйҙә яман көстәр булмаһын өсөн, миләш ботағын емештәре менән ишек башына элгәндәр. | Чтобы в доме не было злых сил, ветку рябины с плодами повесили на дверях. | 0.554642 | real | 82 | 73 |
Миләште өй эргәһенә ултыртыу ҙа йорт тирә яғын яман көстәрҙән һаҡлаған. | Посадка рябины возле дома также защитила прилегающую территорию от плохих сил. | 0.674888 | real | 71 | 78 |
Шулай уҡ көнбайыш Европала һәм Азияла үҫә. | Также растут в западной Европе и Азии. | 0.876715 | real | 42 | 38 |
Йәш ботаҡтар зәйтүн йәки сейә ҡыҙыл төҫтә. | Молодые ветки оливкового или вишневого цвета. | 0.311289 | real | 42 | 45 |
Апрелдән июнгәсә сәскә ата. | Цветет с апреля по июнь. | 0.418337 | real | 27 | 24 |
Вегетатив рәүештә үрсей, (сыбыҡсалар, тамырын бүлеү юлы), бик һирәк осраҡта орлоҡтар менән. | Размножается вегетативно (прутки, корнеделение), редко с семенами. | 0.743714 | real | 91 | 66 |
Йыл һайын бик көслө сәскә атһа лә, емештәре йыл да булмай, сөнки сәскәләре иртә яҙҙа ҡырауға бирешә. | Несмотря на то, что каждый год цветет очень сильно, плодов не будет и года, потому что цветы сдаются заморозкам ранней весной. | 0.667518 | real | 100 | 126 |
Ә ағастар үҙҙәре төрлө ҡоротҡос бөжәктәрҙән яфалана. | А сами деревья страдают от различных насекомых-вредителей. | 0.507313 | real | 52 | 58 |
Муйыл япрағы гигиеник яҡтан файҙалы. | Черемуха гигиенически полезна. | 0.881347 | real | 36 | 30 |
Ул бүлеп сығарған фитонцид матдәһе себен-серекәйҙәрҙе өркөтә. | Выделенное им фитонцидное вещество отпугивает мух-комаров. | 0.766352 | real | 61 | 58 |
Көнөнә өс тапҡыр яртышар йәки стакандың өстән бер өлөшөн эсергә. | Выпивать три раза в день по полтора или треть стакана. | 0.537212 | real | 64 | 54 |
Күҙ ҡабағы шешенгәндә. | Если выбило глаз. | 0.318437 | real | 22 | 17 |
Бындай ҡаты бәғерлелеккә, вандализмға юл ҡуйылмаһын ине. | Хотелось бы, чтобы не было такой жестокости, вандализма. | 0.584243 | real | 56 | 56 |
Һәр бер тере йәндең һәм үҫемлектең химик төҙөлөшөнә инә, тирә-яҡ мөхиттең торошон билдәләй. | Входит в химическое строение каждого живого существа и растения, определяет состояние окружающей среды. | 0.775358 | real | 91 | 103 |
Водород атомдары кислород атомына 104,45° мөйөш яһап ҡушыла, һәм был конфигурация ҡәтғи һаҡлана. | Атомы водорода присоединяются к атому кислорода под углом 104,45 °, и эта конфигурация прочно сохраняется. | 0.927768 | real | 96 | 106 |
Был боҙ фазаһында һыуҙың тығыҙлығы кәмерәк булыуын аңлата. | Дело в том, что в таком виде оседает водяная известь. | 0.271349 | real | 58 | 53 |
Шуға һыу башҡа шыйыҡсалар араһында һәм ҡаты матдәләр араһында сығыштырмаса иң ҙүр йылы һыйҙырыусанлыҡҡа эйә. | воды самая большая удельная теплоёмкость среди прочих жидкостей и твёрдых веществ. | 0.64823 | real | 108 | 82 |
Бер литр һыуҙы бер градусҡа йылытыу өсөн 4,1868 кДж энергия кәрәк. | Для того чтобы подогреть один литр воды на один градус, потребуется затратить 4,1668 кДж энергии. | 0.692826 | real | 66 | 97 |
Ерҙең гидросфераһы Донъя океанын, ҡоро ер һыуҙарын һәм атмосфералағы һыуҙы үҙ эсенә ала. | Гидросфера Земли включает Мировой океан, сухие грунтовые воды и атмосферные воды. | 0.726685 | real | 88 | 81 |
Океандарҙың ҡоро ергә инеп торған өлөшө диңгеҙҙәр тип атала. | Та часть океана, которая прилегает к суше, называется морем. | 0.507035 | real | 60 | 60 |
Уларҙын күп өлөшө сөсө, әммә тоҙлолары ла осрай. | Большая их часть асфальтирована, но встречаются и грунтовки. | 0.461926 | real | 48 | 60 |
Боҙлоҡтар ҡарҙан барлыҡҡа килә. | Ледники образуются из снега. | 0.484106 | real | 31 | 28 |
Улар сөсө, тоҙло, һыуыҡ, йылы, ҡайнар ҙа булыуы мөмкин. | Они могут быть пресными, солеными, холодными, теплыми, горячими. | 0.722015 | real | 55 | 64 |
Дөйөм алғанда Ерҙең һыу өлөшө гидросфера, ә ҡоро өлөшө криосфера тип атала. | В совокупности жидкая водная оболочка Земли называется гидросферой, а твёрдая - криосферой. | 0.701004 | real | 75 | 91 |
Һыу Ерҙәге бөтә организмдар өсөн иң мөһим матдә булып тора. | Вода является важнейшим веществом для всех организмов на Земле. | 0.6541 | real | 59 | 63 |
Ерҙәге тормош һыу мөхитендә барлыҡҡа килгән тигән фараз бар. | Есть предположение, что жизнь на земле сложилась в водной среде. | 0.761231 | real | 60 | 64 |
Әгәр бөтә боҙлоҡтар иреп бөтһә, Ерҙә һыу кимәле 64 м-ға күтәрелер ине һәм ҡоро ерҙен 1/8 өлөшө һыу аҫтында ҡалыр ине. | Если бы все ледники растаяли, то уровень воды на Земле поднялся бы на 64м, и около 1/8 поверхности суши было бы затоплено водой. | 0.671202 | real | 117 | 128 |
Океандың зәңгәр төҫө һыуҙа яҡтылыҡтың һайланып йотолоуы һәм тарҡалыуы менән аңлатыла. | Синий цвет чистой океанской воды объясняется избирательным поглощением и рассеянием света в воде. | 0.505668 | real | 85 | 97 |
Һыу фтор булған атмосферала янырға мөмкин, ҡайһы саҡта шартлау менән. | Хвост атмосферного фронта может принести дождь, а иногда даже мокрый снег. | 0.533774 | real | 69 | 74 |
Был осраҡта кислород бүленеп сыға. | В этом случае выделяется кислород. | 0.880615 | real | 34 | 34 |
Дөйә — сүлдә һәм далала йәшәүсе һөт имеҙеүсе хайуан. | Верблюд - млекопитающее животное, живущее в пустыне и степи. | 0.811118 | real | 52 | 60 |
Ул 40 йәшкәсә йәшәй ала. | Она может жить до 40 лет. | 0.794635 | real | 24 | 25 |
Ҡуйы йөнлө тиреһе көн эҫеһе менән төнгө һыуыҡтан яҡшы ышыҡлай. | Густая шерстяная кожа хорошо укрывается от ночного холода в течение дня. | 0.387064 | real | 62 | 72 |
Киң ике бармаҡлы тояғы ярмалы ҡом һәм ваҡ таштар буйлап йөрөү өсөн яйлы. | Широкие двупалые копыта удобны для передвижения по крупяному песку и мелким камням. | 0.607593 | real | 72 | 83 |
Тын алғанда морононан бүленгән дым тирә-яҡ һауаға сығып юғалмай, махсус йыйырсыҡта йыйылып, кире ауыҙына ағып төшә. | Влага, отделившаяся от носа при дыхании, не уходит в воздух, а собирается в специальной складке и стекает обратно в рот. | 0.704584 | real | 115 | 120 |
Һыу буйына еткәс, бер юлы 57 литрғаса һыу эсә ала. | Дойдя до берега, можно выпить сразу до 57 литров воды. | 0.520815 | real | 50 | 54 |
Дөйәләрҙең күпселеге һыу ятҡылығын күргәне булмаһа ла, улар бик яҡшы йөҙөүсе. | Хотя многие из них и не видели водоёмов, они очень хорошие пловцы. | 0.745144 | real | 77 | 66 |
Дөйәнең сүллектә йәшәүенә үҙенсәлекле яраҡлашыуҙарының береһе — ул май ҡатламдары булған үркәстәр. | Одна из уникальных адаптаций дамы к тому, чтобы она жила в пустыне, - это личиночники с жировыми отложениями. | 0.473844 | real | 98 | 109 |
Әммә эш шунда — тын алғанда организм май әселәнеүендә барлыҡҡа килгәндәгегә ҡарағанда күберәк дым юғалта. | Но дело в том, что при дыхании организм теряет больше влаги, чем в масле. | 0.753636 | real | 105 | 73 |
Ысынбарлыҡта иһә дөйәләр бары тик һыуһыҙлыҡты бик яҡшы кисерә. | На самом деле верблюды просто прекрасно переносят безводье. | 0.433451 | real | 62 | 59 |
Дөйәләр ике аҙнаға тиклем һыуһыҙ, айға тиклем аҙыҡһыҙ йәшәргә һәләтле. | Журавли способны прожить до двух недель без воды, до месяца - без пищи. | 0.664913 | real | 70 | 71 |
XIX быуатта Австралия континентына килтерелә, бында урындағы климат шарттарына яраҡлашалар һәм 50 мең башҡа етәләр. | В XIX веке они были завезены в Австралию, где быстро приспособились к местным климатическим условиям и на сегодняшний день достигли количества 50 тысяч особей. | 0.792131 | real | 115 | 159 |
Зоологик күҙлектән бесәй йыртҡыстар отряды бесәй һымаҡтар ғаиләһендәге һөт имеҙеүсе хайуан. | С зоологической точки зрения отряд кошек - это млекопитающее животное из семьи кошек. | 0.851174 | real | 91 | 85 |
Хәҙерге заман биология системаһында йорт бесәйе (Felis silvestris catus) урман бесәйенән бәләкәй төрө булып тора (Felis silvestris). | С точки зрения современной биологической систематики домашняя кошка (Felis silvestris catus) является одним из пяти подвидов дикой кошки. | 0.754795 | real | 132 | 137 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.