bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Кимереүселәргә һәм башҡа ваҡ хайуандарға яңғыҙ һунарсы булһа ла, бесәй социаль хайуан.
Хотя для грызунов и других мелких животных это единственный охотник, кошка - социальное животное.
0.659565
real
86
97
Хәҙерге заманда донъяла 600 млн.
Сейчас 600 миллиардов в мире.
0.776182
real
32
29
Дәүләт — бер географик өлкәлә йәшәүсе халыҡтың сәйәси берләшмәһе.
Государство - политическое сообщество народов, проживающих в одной географической сфере.
0.720143
real
65
88
Беренсе боронғо дәүләттәр Яҡын Көнсығышта барлыҡҡа килә.
Первые древние государства появились на Ближнем Востоке.
0.601897
real
56
56
Милли дәүләттәрҙә халыҡ Рухы (Volksgeister) тормошҡа ашырыла.
Расширяется государственная поддержка добровольцев (волонтеров).
0.533137
real
61
64
Донъяла юғары бойондороҡһоҙ дәүләт (держава) булып иҫәпләнә, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһы Именлек советының даими ағзаһы.
Какодна из стран-основательниц Организации Объединенных Наций (ООН), Великобританияявляется постоянным членом Совета Безопасности.
0.604162
real
121
130
Ер шарында космосты яулау буйынса алдынғы илдәрҙең береһе, хәрби хеҙмәткәрҙәренең һаны буйынса донъялағы иң ҙур армияға һәм йәҙрә ҡоралына эйә.
Это одна из ведущих космических держав мира, обладает ядерным оружием и крупнейшей в мире армией по численности военнослужащих.
0.591523
real
143
127
2014 йылдың декабренән Эске тулайым продукт күләме буйынса донъяла беренсе урынға сыҡты.
Так, в августе 2018 года она устроила первую в мире забастовку в области изменения климата.
0.388606
real
88
91
Ҡытай 14 ил менән сиктәш.
Граничит с 14 странами.
0.882719
real
25
23
Ғалимдәр билдәләүенсә, уның йәше биш мең йылға тиң, ә булған яҙма сығанаҡтар бары 3500 йылдан кәм булмаған осорҙо яҡтырта.
Некоторые учёные определяют её возраст в 5 000 лет, но древние источники охватывают период не более 3 500 лет.
0.692571
real
122
110
Ул халыҡ вәкилдәренең төбәк йыйылыштары тарафынан биш йыллыҡ срокка һайлана.
4. состав соборов избирался сроком на 5 лет сословиями в регионах.
0.454999
real
76
66
Гонкондағы КҠР-ҙың махсус администртив райондары биләмәләрендә һәм Макаола үҙҙәренең айырым закон сығарыу органдары бар.
В состав КНР входят провинции Гонконг и Макао, которые имеют свою миграционную политику.
0.367293
real
120
88
Был йәһәттән Ҡытай Азияла иң ҙур дәүләт булһа, Ер шарында, Рәсәй менән Канаданан ҡалып, өсөнсө урында тора.
Понятное дело, Китай - самая большая страна в Азии и третья по площади страна в мире после России и Канады.
0.62388
real
107
107
Тайвань утрауы материктан Тайвань боғаҙы менән айырылған.
острова и блокировали Тайвань.
0.795233
real
57
30
Илдең 2/3-нән күберәк өлөшөн тау һырттары, яҫы таулыҡ һәм уйпаттар, сүллек һәм ярым сүллектәр алып тора.
Более 2/3 страны занимают горные хребты, нагорья и плато, пустыни и полупустыни.
0.694978
real
104
80
Был ике төбәктең һауа температураһы араһындағы айырма ҡыштары бик ҙур булһа ла, йәйен аҙая төшә.
Несмотря на сравнительно небольшое количество различий, области применения этих двух видов значительно разнятся.
0.713587
real
96
112
Шулай ҙа уларҙың барыһы бергә илдә йәшәүселәрҙең ни бары 7 процентҡа яҡынын ғына тәшкил итә.
Но при этом они составляют лишь около 7% населения страны.
0.466142
real
92
58
Был шарттарҙа Ҡытай Коммунистар партияһы ғаиләне планлаштырыу буйынса ҡатғи сәйәсәт алып бара.
В таком случае депутаты парламентской фракции объединяются для осуществления совместной политической линии.
0.338533
real
94
107
Был бигерәк тә эшсе ҡулдар талап ителгән ауыл ерендә ҙур ризаһыҙлыҡ тыуҙыра.
Это прежде всего новые рабочие места, в которых отчаянно нуждается поселок.
0.587858
real
76
75
Дөйөм алғанда, ҡатын-ҡыҙҙарҙың уртаса ғүмер оҙонлоғо ирҙәргә ҡарағанда күберәк, бөтә илдә ул 71 йәшкә тиң.
Почти во всех странах мира средняя продолжительность жизни у женщин больше, чем у мужчин 6.
0.333204
real
106
91
Ҡалала йәшәүселәр тәүге тапҡыр 2011 йылда бар халыҡтың 51,27 процентын тәшкил итте.
Доля городского населения в 2011 году впервые превысила 50% и составила 51,27%.
0.838036
real
83
79
Башҡортостандан Ҡытайға турбореактив двигателдәр, нефть һәм нефть продукцияһы, химия сәнәғәте продукцияһы, вертолеттар, көкөрт, бал һәм башҡа тауарҙар оҙатыла.
Среди экспортируемой из Башкортостана в Китай продукции - турбореактивные двигатели (49 процентов), нефть и нефтепродукты (26 процентов), продукция химической промышленности (15 процентов), вертолёты (9 процентов), сера, мёд и другие товары.
0.534109
real
159
241
Башҡортостан Хөкүмәте менән Хэйлунцзян, Ляонин һәм Цзянси провинциялары хөкүмәттәре араһында хеҙмәттәшлек тураһында бер нисә килешеү төҙөлгән.
Действует ряд соглашений о сотрудничестве Правительства Башкортостана с правительствами провинций Хэйлунцзян, Ляонин и Цзянси.
0.918492
real
142
126
Мысырҙа 80 миллиондан ашыу кеше йәшәй; уларҙың күпселеге Нил буйында, бик аҙ өлөшө сүллектәрҙә йәшәй.
В Египте живет более 70 млн. человек и почти половина из них Каире, остальная половина вдоль реки Нил.
0.441016
real
101
102
Мысыр үҙенең боронғо цивилизацияһы һәм донъяляғы иң билдәле һәйкәлдәре, шулар араһында Гизалағы пирамидалар һәм Ҙур Сфинкс менән танылған.
Египет славится своей древней цивилизацией, и некоторыми из самых известных памятников мира, в том числе Пирамиды Гизы и Большой Сфинкс.
0.735185
real
138
136
Ошо оҙайлы ваҡытта Мысыр мәҙәниәте үҫешеп, дине, сәнғәте, теле һәм ғөрөф-ғәҙәте формалаша.
Египетская культура процветала в это время, сохраняя свою религию, искусство, язык и обычаи.
0.732354
real
90
92
Беренсе үҙгәреш дәүере 150 йыл дауамында бара, был ваҡытта Боронғо Мысыр сәйәси тотороҡһоҙлоҡ хәлендә була.
Первый переходный период в Древнем Египте, который длился около 150 лет, наступил во время политической нестабильности.
0.710313
real
107
119
Гискос баҫҡынсылары беҙҙең эраға тиклемге 1650 йылдар тирәһендә Түбәнге Мысырҙың күпселек өлөшөн хакимлыҡ аҫтында тота һәм Аварис исемле яңы баш ҡалаға нигеҙ һала.
Около 1650 г. до н.э. захватчики-гиксосы захватили большую часть Нижнего Египта и основали новую столицу в Аварисе .
0.627133
real
163
116
Яхмос I етәкселек иткән Үрге Мысыр ғәскәре уларҙы илдән ҡыҫырыҡлап сығара.
Яхмос I возглавил войска Верхнего Египта, которые вытеснили их.
0.859079
real
74
63
Киләһе алты быуат дауамында Мысыр Ғәрәп хәлифәтенә буйһона.
В течение следующих 65 лет они становятся рабами египтян.
0.478416
real
59
57
Бынан һуң илдә дүрт йыл дауамына анархия урынлаша, төрөктәр, мәмлүктәр һәм албандар хакимлыҡ өсөн көрәшә.
После этого на протяжении четырех лет в стране установилась анархия, за власть боролись турки, мамлюки и албанцы.
0.777591
real
105
113
Был династия башта үҙаллы, һуңынан Британияның баҫымы аҫтында 1952 йылғы революцияға тиклем Мысыр менән хакимлыҡ итә.
Династия, основанная им, правила Египтом до Июльской революции 1952 года.
0.716546
real
117
73
Был бурыстар Исмаилды 1875 йылда каналдың Мысыр эйә булған өлөшөн Бөйөк Британия хөкүмәтенә һатырға мәжбүр итә.
К 1875 году акции Египта были проданы Великобритании, которая помогала в управлении каналом.
0.694355
real
111
92
Европаның ил хакимиәтен баҫып алыуы менән ризаһыҙлыҡ арҡаһында, 1879 йылда милли-азатлыҡ хәрәкәте башлана.
Национально-освободительное движение началось в 1879 году из-за несогласия Европы с захватом власти страны.
0.782304
real
106
107
Артабан Араби-паша идаралыҡты тулыһынса үҙ ҡулына ала.
Сирийская Арабская Армия берёт полный контроль над городом.
0.312971
real
54
59
1914 йылда иһә Мысыр рәсми рәүештә Бөйөк Британияның протекторатына әүерелә.
В 1914 году Египет стал протекторатом Британии.
0.820322
real
76
47
Ошо осорҙа беренсе сәйәси фирҡәләр барлыҡҡа килә.
В это время в стране начали появляться первые политические партии.
0.433084
real
49
66
Беренсе донъя һуғышынан һуң Саад Заглюль һәм уның Вафд фирҡәһе, закондар сығарыу ассамблеяһында күпселекте яулап, милли хәрәкәтте етәкләй.
После первой мировой войны Саад Заглюль и партия Вафд возглавили египетское национальное движение, получив большинство мест в местной законодательной ассамблее.
0.776723
real
138
160
1919 йылдың 8 мартында британдар Саадты һәм уның иптәштәрен Мальтаға һөргәс, илдә беренсе революция башлана.
Когда 8 марта 1919 года британцы изгнали Заглула и его соратников на Мальту , в стране произошла первая современная революция .
0.80922
real
108
127
Мысырлыларҙың даими күтәрелештәре арҡаһында 1922 йылдың 22 февралендә Бөйөк Британия Мысырҙың үҙаллылығын иғлан итергә мәжбүр була.
Из-за почти постоянных восстаний Великобритания провозгласила независимость Египта 22 февраля 1922 года.
0.825849
real
131
104
1923 йылда Мысырҙың яңы хакимиәте парламентар системаға нигеҙләнгән яңы конституция төҙөп, ғәмәлгә керетә.
Новое правительство разработало и осуществило конституцию в 1923 году на основе парламентской системы.
0.821353
real
106
102
1936 йылда Британия һәм Мысыр араһында килешеү төҙөлә.
В 1936 г. между Англией и Египтом была достигнута договорённость, согласно.
0.710023
real
54
75
Был 1952 йылда революция башланып, монархияның ҡолауына һәм парламент тарҡалыуына килтерә.
Это привело к падению монархии и распаду парламента, начавшейся в 1952 году.
0.759858
real
90
76
1953 йылдың 18 июнендә Мысыр республикаһы иғлан ителә, генерал Мөхәммәт Нәғиб республиканың беренсе президенты вазифаһын биләй.
18 июня 1953 г. Египет был объявлен республикой, а генерал Нагиб стал ее первым президентом.
0.842824
real
127
92
1956 йылдың июнендә Насер президент вазифаһына һайлана.
В июне 1956 года он был избран президентом.
0.743001
real
55
43
Был Бөйөк Британия, Франция һәм Израиль ғәскәренең Мысырға баҫып инеп, Суэц көрсөгө башланыуына килтерә.
В результате, войска Франции, Великобритании и Израиля вторглись на территорию Египта и захватили район канала.
0.685963
real
104
111
1967 йылғы Алты көнлөк һуғыш ваҡытында Израиль Синай ярымутрауын баҫып ала.
Во время шестидневной войны 1967 года Израиль захватил Синайский полуостров.
0.921626
real
75
76
1972 йылда ул Совет хәрби кәңәшселәрен илдән ҡыуа.
В 1972 г. он выдворил из страны советских военных советников.
0.778955
real
50
61
Һөҙөмтәлә, 1979 йылда тыныслыҡ килешеүе төҙөлә, был килешеү буйынса Израиль Синай ярымутрауындағы ғәскәрен тулыһынса сығарырға ризалыҡ белдерә.
В итоге в 1979 году был заключен мирный договор, по которому Израиль согласился полностью вывести войска на Синайский полуостров.
0.784913
real
143
129
1981 йылда Сәдат Ҡаһирә ҡалаһында үлтерелә.
В 1981 году Садат был убит.
0.895222
real
43
27
Президент урыны Хөсни Мөбәрәккә ҡала.
Место Президента остается за Хусни Мубаряком.
0.624446
real
37
45
Дәүләт башлығы — президент.
Глава государства - президент.
0.824703
real
27
30
Президент алты йылға һайлана.
Президент выбирается на 6 лет.
0.748573
real
29
30
1980 йылда ҡабул ителгән закон буйынса, президент сикһеҙ мәртәбә үҙенең урынына ҡабаттан һайлана ала.
В 1980 в конституцию была внесена поправка, разрешающая президенту баллотироваться на свой пост неограниченное число раз.
0.630798
real
101
121
Юғары закондар сығарыу органы — 454 урындан торған бер палаталы Милли йыйын.
Высший законодательный орган - однопалатный Национальный сход, состоящий из 454 мест.
0.820817
real
76
85
Йыйындың күпселеген Милли-демократик фирҡә тәшкил итә.
Большую часть съезда составляет Национально-демократическая партия.
0.69402
real
54
67
1978 йылда Ғәрәп берлеге ҡыҫҡа ваҡытҡа, Мысырҙың Израиль менән тыныслыҡ килешеүе төҙөүенән һуң, Тунисҡа күсә, әммә 1989 йылда кире ҡайта.
Арабская лига временно была перемещена в Тунис в 1978 году, в знак протеста мирному договору с Израилем, но вернулась в 1989 году.
0.795437
real
137
130
Мысырҙың башҡа ғәрәп илдәренә йоғонтоһо бик ҙур, һәм ул ғәрәп илдәре араһында тыуған бәхәстәрҙә, шулай уҡ Израиль менән Фәләстин араһындағы конфликт ваҡытында килештереүсе ролен башҡарыусы булараҡ тарихҡа билдәле.
Египет имеет главное влияние среди других арабских государств и исторически играл важную роль как посредника в решении споров между различными арабскими странами, и в израильско-палестинском споре.
0.657881
real
213
197
Израиль менән Мысыр араһында төҙөлгән 1979 йылғы килешеү хәҙерге көндәрҙә лә көскә эйә.
Еще в 1979 году был заключен мирный договор между Израилем и Египтом, который действует и сейчас.
0.794141
real
87
97
Шулай булыуға ҡарамаҫтан, Мысыр хакимиәте, бигерәк тә Израиль менән Фәләстан араһындағы конфликттан һуң, был ил менән мөнәсәбәттәргә шик менән ҡарай.
Но Ближний Восток - это тугой узел противоречий, прежде всего между арабами и евреями.
0.463189
real
149
86
Әммә илдәге климаттың ҡоролоғо арҡаһында, кеше башлыса Нил буйында тупланған, икенсе һүҙ менән, бында йәшәүсе халыҡтың 99 процент тирәһе бөтә территорияның яҡынса 5,5 процентын ҡуллана.
Однако из-за засухи климата в стране, население сосредоточено в основном в пригороде Нила, другими словами, около 99% населения использует около 5,5% всей территории.
0.81911
real
185
166
Сүллектә иҫкән елдәр бейеклеге 30 метрҙан ашҡан ҡомло убалар — дюналар барлыҡҡа килтерә.
В пустыне ветры образуют песчаные дуны, высота которых превышает 30 метров.
0.726042
real
88
75
Уның үҙенсәлеге — тәүлек эсендә һауа температураһы ҡырҡа үҙгәрә.
Ее особенность - резкое изменение температуры воздуха за сутки.
0.414221
real
64
63
Сүллектә көндөҙ температура +50-60°-ҡа тиклем күтәрелеп, төндә 0-гә тиклем төшөүе мөмкин.
В летнее время в пустыне температура поднимается до +50-60 градусов, а ночью может упасть до нуля.
0.828538
real
89
98
Төньяҡта температура +11-12°-ҡа, көньяҡта +15-16°-ҡа тиклем төшә.
На севере температура опускается до +11-12 градусов, на юге до +15-16.
0.867968
real
65
72
Ҡыш ағастарҙың япраҡтары йәшел килеш ҡала.
Листья деревьев зимой остаются зелеными.
0.344391
real
42
40
Сүллектә бер нисә йыл дауамында ямғыр яумауы мөмкин.
В пустынях дожди могут не выпадать на протяжении нескольких лет.
0.729005
real
52
64
Әммә әгәр ямғыр яуһа, ул ғәҙәттә оло ҡойон була.
Но если дождь будет, он обычно будет большим.
0.515983
real
48
45
Апрель-май айҙарында көньяҡ-көнсығыштан эҫе ҡоро ел иҫә.
В апреле-мае будет дуть жаркий юго-восточный ветер.
0.808481
real
56
51
Был ваҡытта температура 40° -ҡа тиклем күтәрелә, ел ҡом, туҙан килтереп, бөтә ергә тарата.
Температура воздуха в некоторых местах страны поднимается выше 40°, трава выгорает, деревья сбрасывают листву.
0.686956
real
90
110
Илдең күп өлөшө Атлантик океандан Алғы Азияға тиклем һуҙылған сүллек һыҙатында ята.
Большая часть страны находится на пустынной линии, протянутой от Атлантического океана до Первой Азии.
0.735293
real
83
102
2008 йылда Хелуан һәм 6 октябрь мухафазалары төҙөлгән.
В 2008 году были изготовлены мухафазы Хелуан и 6 октября.
0.924697
real
54
57
Мухафазалар административ үҙәктәргә йәки райондарға (мәркәздәр) һәм ҡалаларға бүленәләр.
Провинции делятся на административные центры или районы (марказы) и города.
0.556374
real
88
75
Илдә йәшәүселәрҙең 90 проценты сөнни йүнәлештәге ислам динен тота.
Более 90 процентов жителей страны исповедуют ислам суннитского направления.
0.848749
real
66
75
Нефть ятҡылыҡтары башлыса Синай ярымутрауы һәм Суэц каналы райондарында урынлашҡан.
Нефтяные месторождения расположены в основном в районах Синайского полуострова и Суэцкого канала.
0.87597
real
83
97
Нефттән тыш, Мысыр тәбиғи газға бай.
Помимо сырой нефти Экваториальная Гвинея также богата природным газом.
0.375077
real
36
70
Канал аша үткән караптарҙан йыйылған һалым дәүләт ҡаҙнаһына ярайһы өлөш индерә.
Налог с кораблей, проходящих через канал, вносит существенный вклад в государственную казну.
0.683979
real
79
92
Илдең климаты йыл әйләнәһенә уңыш йыйырға мөмкинлек бирә.
Климат страны позволяет собирать урожай круглогодично.
0.825577
real
57
54
Бынан тыш, СССР ярҙамы менән төҙөлгән Асуан быуаһы янында урынлашҡан ике ГЭС мөһим энергия сығанағы булып тора.
Кроме того, важными источниками энергии являются две ГЭС, расположенные рядом с Асуанским прудом, построенным при поддержке СССР.
0.86964
real
111
129
Шуға ла уны үҫтереүгә ҙур иғтибар бүленә.
Поэтому его развитию уделяется большое внимание.
0.670116
real
41
48
Мысыр туризмы ерле халыҡ менән аралашыу үҙенсәлеге менән айырылып тора.
Характерной особенностью египетского туризма является плотное общение с местными жителями.
0.702469
real
71
90
Бындағы һатыулашыу ғәҙәте йыш ҡына тәүгә килеүселәрҙе ғәжәпкә ҡалдыра.
Здесь привычка торговать часто удивляет тех, кто приходит впервые.
0.509255
real
70
66
Сит ил кешеһен күреү менән, һатыусылар хаҡты күпкә күтәрә, шуға ла ҡыйыу һатыулашырға кәрәк.
Увидев иностранца, продавцы значительно повышают цены, поэтому надо смело торговать.
0.601924
real
92
84
Шулай ҙа мысырлылар сәйәхәтселәргә ҡарата йылы мөнәсәбәттә, Мысыр үҙенең ҡунаҡсыллығы менән дан алған.
Египтяне с его помощью связывались с богами, а европейцы наделяли его силой искренности.
0.540353
real
102
88
2006 йылда Харбинда ул боҙҙан эшләнә.
В 2006 Харбор отметил свое столетие.
0.672615
real
37
36
Яҡын Көнсығышта дәүләт булған.
На Ближнем Востоке было государство.
0.406773
real
30
36
IV быуатта готтар араһында христианлыҡ тарала.
В IV веке среди готов распространилось христианство.
0.828299
real
46
52
Хәҙерге Польша биләмәһенән готтар ҡыҫырыҡлап сығарған вандалдар һәм ругтар, урындағы халыҡты Урта диңгеҙ яғына күсергә мәжбүр итеп, көньяҡҡа табан хәрәкәтен башлаған.
Вытесненные готами с территории современной Польши вандалы и руги начали движение на юг, заставляя местное население смещаться в сторону Средиземноморья.
0.716684
real
166
153
Мышы һоро төҫтә, ә тояҡтары аҡ була.
Лося серого цвета, а копыта белые.
0.682454
real
36
34
Мөгөҙөнөң саттары яҡ-яҡҡа тырпайған, тәне йылҡылдап торған, оҙон аяҡлы хайуанды күргән кеше уға һоҡланмай булдыра алмай.
Человек не может не восхищаться длинноногим животным с торчащими по сторонам ступнями, с блестящим телом.
0.54344
real
120
105
Ата мышының кәүҙә оҙонлоғо өс метр, бейеклеге ике метрҙан ашыу була.
Длина тела самца составляет три метра, высота - более двух метров.
0.851439
real
68
66
Муйыны ҡыҫҡа, йыуан.
Закружи с головой, лёгкость.
0.350279
real
20
28
Ҡолаҡтары оҙон булһа, ҡойроғо бик ҡыҫҡа.
Если уши длинные, хвост очень короткий.
0.602605
real
40
39
Мышылар йәшәү урыны итеп урмандағы йылға, күл буйҙарын хуп күрәләр.
Лося предпочитают место обитания рек и озер в лесу.
0.642711
real
67
51
Инә мышы май, июнь айҙарында ике быҙау, һирәк осраҡта бер быҙау килтерә.
Сеголетки становятся половозрелыми в июле и приносят один - два помета.
0.47993
real
72
71
Өс ай ярым тик һөт менән генә туҡланалар.
Три с половиной месяца питаются только молоком.
0.808687
real
41
47
Башҡортостанда мышыларҙың һаны кәмей бара.
В Башкортостане идет снижение численности лосей.
0.556674
real
42
48
Рөхсәт менән уларға һунар итеү ҡаралған.
С разрешения на них будет вестись охота.
0.332466
real
40
40
Евразияның урман зонаһынан алып дала зонаһына тиклем таралған.
Распространён от лесной до степной зоны Евразии.
0.687755
real
62
48
Тиреһе ҡуйы йөн менән ҡапланған.
Покрыт кожей.
0.359541
real
32
13