Datasets:
BorisTM
/
bak-rus-parallel

Dataset card Data Studio Files
xet
Community
1
bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Ҡымыҙҙы иң беренсе күсмә халыҡтар эшләргә өйрәнгәндәр һәм уңы эшләү ысулын быуаттар буйына сер итеп һаҡлағандар.
Кумыс научились делать прежде всего кочевники и веками хранили в секрете способ правой работы.
0.735915
real
112
94
1898 йылда Андреевский санаторийы асыла.
А еще в 1898 году вышла книга Адамовича,
0.618187
real
40
40
Ул скифтарҙың ағас батманда ҡымыҙ бешеүҙәре тураһында яҙған.
Он писал о том, что скифы пекли кумыс на деревянном батмане.
0.616408
real
60
60
Әммә беҙҙәге кеүек ҡымыҙ килеп сыҡмай.
Но кумыса, как у нас, не получается.
0.306692
real
38
36
Әммә эсемлек башҡорт ерлегендәге кеүек тәмле килеп сыҡмай.
Но напиток получается не такой вкусный, как на башкирской земле.
0.545877
real
58
64
Ул ашҡаҙан эшмәкәрлеген яҡшырта, эсәк-ҡарынды таҙарта.
Он воспользовался ее растерянностью, он действовал, желая причинить боль.
0.41083
real
54
73
Банка йылы урында торорға тейеш.
Банк должен быть теплым.
0.777507
real
32
24
Әсеүе һәм бешеүе еткән ҡымыҙ болғатҡан саҡта күперелеп торор.
Кумыс, получивший обморожение и ожоги, при перемешивании будет разматываться.
0.346453
real
61
77
Ҡымыҙ бешеү өсөн ағас күнәгегеҙ, бешкәгегеҙ булһа, эсемлек бигерәк тә уңыр.
Если у вас есть привычка к дереву, колючки для приготовления кумыса, напиток особенно плодороден.
0.653357
real
75
97
Йәй, көндәр эҫе торғанлыҡтан, ҡымыҙ тиҙ әсеп, иҫкереп бара, шуға күрә ҡымыҙ бешер алдынан ҡоро ағас таптарына йәки ҡайын туҙына ут төртөп ағас күнәкте шуның өҫтөнә ҡаплап, ыҫлап алырға кәрәк.
Из-за жаркой летней погоды кумыс быстро жжет и стареет, поэтому перед приготовлением кумыса необходимо накрыть на него деревянную подстилку, обжечь перед приготовлением пятна сухого дерева или березы.
0.653878
real
191
200
Боронғо думбыраның төҙөлөшө тураһындағы бәхәстәр тынмай.
Споры о строительстве древней думбыры не утихают.
0.530121
real
56
49
Үкенескә ҡаршы, боронғо думбыра халыҡ араһында ла һаҡланмаған.
К сожалению, древняя думбыра не сохранилась и в народе.
0.715211
real
62
55
Ни өсөн халҡыбыҙ, йөҙәр йыл буйы йырҙарын, эпостарын һаҡлап килһә лә, думбыраһын шулай тиҙ онотҡан һуң?
Почему наш народ так быстро забыл свою домбру, хотя на протяжении ста лет хранил свои песни, эпосы?
0.614724
real
103
99
Шуға ла улар, ихтилалдар баҫтырылған ваҡытта, ҡаты эҙәрлекләүгә дусар булған.
Поэтому они столкнулись с жестоким преследованием во время подавления восстаний.
0.616603
real
77
80
1992 йылда Өфө дәүләт сәнғәт институты эргәһендә башҡорт думбыраһы һәм ҡыл-ҡумыҙ яһау буйынса эксперименталь оҫтахана асыла.
В 1992 году при Уфимском государственном институте искусств была открыта экспериментальная мастерская по изготовлению башкирской думбры и кыл-кубыза.
0.667753
real
124
149
Заманса инструмент өс ҡыллы, кварта-квинта төҙөлөшлө, 19 ладлы, корпусы ағастан йәбештерелеп эшләнелә.
Современный инструмент изготавливается из трехструнного, кварта-квинтового строения, 19 лад, стилизованный из дерева корпус.
0.848862
real
102
124
Өфө, 1997.
Уфа, 1997.
0.940468
real
10
10
Мосолман дине тоткан халыҡтар араһында ти башҡорттарҙа ғына һаҡланған.
далее пределы епископств, заложенных в смежности с языческими народами.
0.415573
real
70
71
Өзләргә өйрәнеү еңел түгел, ул тәжрибәле остаз менән байтаҡ шөғөлләнеүҙе талап итә.
Процедура не слишком простая, она требует тщательной подготовки и рекомендуется, чтобы её проводил опытный специалист.
0.425629
real
83
118
Өзләүҙе боронғо баҡсылар (шамандар) ҡулланған.
Горловое пение использовали древние садоводы (шаманы).
0.723701
real
46
54
Халыҡ араһында ислам таралып, баҡсылар роле кәмегәс, өзләү ҙә юғала башлай.
С распространением ислама среди населения, снижением роли садоводов, горловое пение тоже начинает теряться.
0.649758
real
75
107
Өфө, 2007.
Уфа, 2007.
0.934228
real
10
10
Әминев йыйған факттар бындай нигеҙһеҙ раҫлауҙарҙы кире ҡаға.
Ахметов настойчиво отвергает подобные обвинения.
0.56007
real
60
48
Байрам барышында шулай уҡ ат һәм дөйә бәйгеләре ойошторолған.
В рамках праздника проводились также выставки лошадей и скота.
0.639891
real
61
62
Һабантуйға йыйылған халыҡ ғәҙәттә түҙемһеҙлек менән ат сабыштарын йәки бәйгене көтә.
Зрители с нетерпением ждут забегов на лошадях и верблюдах.
0.566181
real
84
58
Уларҙың күаллауҙары буйынса, Һабантуй үткәреү урыны ла тормош барлыҡҡа килгән тәүге Ерҙе хәтерләтергә тейеш.
И, кроме того, сувенир должен напоминать о том месте, в котором вы побывали.
0.442967
real
108
76
Башҡорттарҙың бөгөнгө көнгә саҡлы килеп еткән боронғо ышаныуҙары кешегә һәм бөтә тереклеккә зыян килтереүсе көстәр, ниндәйҙер бер сәбәптәр арҡаһында, аттарҙан һәм уның менән бәйле әйберҙәрҙән ҡурҡа.
По дошедшим до наших дней древним поверьям башкир, все силы, вредящие человеку и всему живому, боятся коня, а также связанных с ним предметов и вещей.
0.446046
real
198
150
Кем ҡолғаның осона барып етә, шул бүләкте үҙенә ала.
Тот, кто дает взятку, так же легко ее и берет.
0.522853
real
52
46
Башҡорт фольклорында был күперҙән фәҡәт батырҙар ғына үтә.
Поверхность таких фотопреобразователей представляет собой очень тонкие слои кремния.
0.368862
real
58
84
Был тамашаға ла боронғо башҡорт мифологияһында аңлатма табып була.
У этого выражения есть предыстория, уходящая корнями в античную мифологию.
0.269179
real
66
74
Был таш әлеге көндә Килдеғол мәктәбе музейында һаҡлана.
Этот камень в настоящее время хранится в музее Кильдигуловской школы.
0.730239
real
55
69
Беренсе тапҡыр таш 1994 йылда Ҡарағай-ҡыпсаҡ ырыуы йыйынында бейеклеккә ташлана.
Впервые камень был брошен в 1994 году на высоту в собрании Карагай-кипчакского рода.
0.791792
real
80
84
Башҡа һабантуйҙарҙа ла был бәйгене күрергә була.
Это видно и по другим странам.
0.411021
real
48
30
Һабантуй алдынан малайҙар һебә йыялар.
Перед сабантуем ребята собирают сабантуй.
0.642498
real
38
41
Һебә йыйыу—ауылда өй беренсә йөрөп һабантуйға бүләк йыйыу.
Сбор сабантуя - это первое посещение дома в селе и сбор подарков на сабантуй.
0.65698
real
58
77
Башҡа һәйбәт миҙгел йолалары кеүек, һабантуй ҙа беҙҙең көнгә тиклем һаҡланып ҡалған.
Нила, как и многие другие святыни Афона, сохранилась до сего дня.
0.381623
real
84
65
Мәһәр никахтың төп шарттарының береһе.
Вступление в брак - один из важнейших.
0.280544
real
38
38
Мәһәр ире үлгән осраҡта йәки талаҡ әйтелеп никах тарҡалғанда ҡатында ҡала.
Каждый человек женится или выходит замуж тогда, когда созревает для этих отношений.
0.43037
real
74
83
Мәһәр менән ҡалым бер үк түгел.
Я не бываю одинакова.
0.476715
real
31
21
Мәһәрҙең мотлаҡлығы Ән-Ниса сүрәһенең 4-се аятында әйтелә.
Этот фрагмент положен в основу 4-й песни канона.
0.520255
real
58
48
Хатта бик фәҡир генәләре лә ҡулынан килгәнсә бүләк биргән.
Лишь немногие из тех, кто выжил, смогли принести с собой что-то стоящее.
0.416149
real
58
72
Әгәр никахланғанда мәһәр күләме буйынса һөйләшелмәгән булһа, был осраҡта шәриғәттә ҡаралған иң кәм күләм бирелә.
Если за это время никто не заявил о пропаже родственника, погребение совершается по упрощенной схеме, приведенной выше.
0.456711
real
112
119
Мәһәрҙең максималь дәүмәле билдәләнмәгән.
Дальнейший путь алмаза задокументирован не был.
0.268885
real
41
47
Ҡайһы бер илдәрҙә мәһәр кимәлен закон нигеҙендә сикләү ҡаралған .
В некоторых странах пределы устанавливаются по юридическим нормам.
0.570504
real
65
66
Ҙур тантаналар ваҡытында улар бынан тыш эйәктәренә яһалма һаҡал беркеткән.
Кроме того, во время больших торжеств они прикрепили к подбородкам искусственную бороду.
0.613199
real
74
88
Икенсе исеме — Ҡыуат.
Второе название - Куват.
0.775988
real
21
24
Малсылыҡ, игенселек менән шөғөлләнгәндәр.
Занимались скотоводством, земледелием.
0.764375
real
41
38
Беренсе донъя, Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы.
Участник Первой мировой, Гражданской и Великой Отечественной войн.
0.879795
real
66
66
Башҡортостанда бөтә донъяға билдәле бер нисә мәмерйә бар.
В Башкортостане есть несколько пещер, известных всему миру.
0.632286
real
57
59
Күптәре тәбиғәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителгән.
Многие из них объявлены памятниками природы.
0.480691
real
45
44
Улар барыһы ла — карст мәмерйәләре.
Все они - карстовые пещеры.
0.765202
real
35
27
2009 йылдан Шүлгәнташ мәмерйәһе Башҡортостандағы ете мөғжизәнең береһе тигән статус ала.
В 2009 году Кривой дом получил статус одного из семи чудес Трехградья.
0.808714
real
88
70
Зәңгәрләнеп күренеп ятҡан күлдең диаметры 3 метрға яҡын, ә тәрәнлеге 80 метрҙан артыҡ (дөрөҫөрәге, ул күл түгел, ә һыу юлағының вертикаль өлөшө).
Озеро имеет диаметр около 3 м и глубину 35 м (фактически, это не озеро, а вертикальный участок русла реки).
0.57903
real
145
107
Һөҙөмтәлә башҡорт халҡының традицион жанрҙары һаман да тере булыуы асыҡланды.
Это объяснялось тем, что крестьяне продолжали оставаться во временнообязанном состоянии.
0.452256
real
77
88
1787 йылда Филадельфияла үткәрелгән Конституцион йыйылышта Ҡушма Штаттар Конституцияһын төҙөүҙә ҡатнаша.
В 1787 году на Конституционном собрании в Филадельфии участвовал в формировании Конституции Соединенных Штатов.
0.88026
real
104
111
1789 йылдан ул Ҡушма Штаттарҙың президенты вазифаһын биләй.
С 1789 года он занимал пост президента Соединенных Штатов.
0.815487
real
59
58
Рәсми рәүештә бер фирҡәгә лә кермәһә лә, Вашингтон федералистар фирҡәһе тәҡдим иткән программаларҙы яҡлап сыға.
Несмотря на то, что официально ни в одну партию не входит, Вашингтон поддерживает программы, предлагаемые партией федералистов.
0.636215
real
111
127
Вашингтон 1799 йылда үлеп китә.
Вашингтон умер в 1799 году.
0.940046
real
31
27
11 йәшлек сағында Вашингтондың атаһы үлеп китә.
Отец Вашингтона умер, когда мальчику было одиннадцать лет.
0.455505
real
47
58
1748 йылда лорд Фэйрфакстың Шенандоа тигеҙлегендә ер үлсәү экспедицияһында ҡатнаша.
Джордж Вашингтон В 1748 году Вашингтон участвовал в экспедиции лорда Фэрфакса, проводившей землемерные работы в долине Шенандоа.
0.664195
real
83
128
1752 йылдың июнендә Лоуренс туберкулёз менән ауырып, үлеп китә.
В 1157 году Санджан заболел и умер.
0.410145
real
63
35
Вашингтондың был хәүефле сәйәхәте ун бер аҙна дауам итә.
Это опасное путешествие Вашингтона продлится одиннадцать недель.
0.731589
real
56
64
Артабан был ультиматум ике колониаль көс араһында ыҙғыш башланыуға сәбәпсе була.
В дальнейшем этот ультиматум стал причиной раздора между двумя колониальными силами.
0.868485
real
80
84
Француздар тиҙ арала бирелә, әммә Вашингтондың кешеләрен ярҙамға килгән күпкә ҙурыраҡ француз төркөмө ҡамап ала.
Французы быстро сдавались, но жителей Вашингтона окружила намного большая французская группа, пришедшая на помощь.
0.79059
real
112
114
Әсирлеккә эләккән Вашингтонды Жюмонвилде үлтереүен таныуы тураһында ҡағыҙға ҡул ҡуйырға күндереп, ебәрәләр.
живущего около Бристоля, и сообщил, что вы приговорены к смерти.
0.428529
real
107
64
Был экспедиция Огайоны яулап алыуға британдарҙың төп ынтылышы була.
Природа могла бы быть главной достопримечательностью этого азиатского королевства.
0.372901
real
67
82
Был ваҡиғанан һуң Вашингтонға полковник дәрәжәһе бирелә.
После этого события Вашингтону было присвоено звание полковника.
0.670405
real
56
64
Ошо уҡ йылда Вашингтон үҙенең хәрби карьераһын ҡалдыра, киләһе ун алты йылын ул Вирджинияла плантатор һәм сәйәсмән булып үткәрә.
В этом же году Вашингтон оставил свою военную карьеру, следующие шестнадцать лет он провел в Вирджинии плантатором и политиком.
0.870912
real
128
127
Джордж һәм Мартаның уртаҡ балалары булмай, әммә ул Мартаның тәүге никахынан ике балаһын яратып тәрбиәләй.
У Марты и Джорджа Вашингтона не было детей вместе, но они воспитали двух выживших детей Марты.
0.502881
real
105
94
Һөҙөмтәлә, 1770 йылда инглиз парламенты был закондарҙы юҡ итә.
В 1647 году английский парламент отменил Рождество.
0.54064
real
62
51
Был ултырыш һөҙөмтәһендә артабан Континенталь конгресс ойошторола.
По итогам этого заседания будет организован Континентальный конгресс.
0.871648
real
66
69
Беренсе Континенталь конгресҡа Вашингтон делегат итеп һайлана.
На Первый Континентальный конгресс Вашингтон был избран делегатом.
0.902298
real
62
66
Вашингтон был йыйылышҡа, һуғышҡа әҙерлеген аңлатып, хәрби кейемдә килә.
Вашингтон пришел в это собрание в военной форме, объясняя свою готовность к войне.
0.577572
real
71
82
Конгресс 1775 йылдың 14 июнендә Континенталь ғәскәр булдыра.
14 июня 1775 года - Создана армия США.
0.680879
real
60
38
Вашингтон ғәcкәре янына килеп еткәс, көкөрт етмәгәнлеген аңлап ҡала.
Прибыв в Филадельфию, он выяснил, что лодка еще не готова.
0.465236
real
68
58
Вашингтон инглиз форттарына һөжүм итеп, инглиз ҡоралдары менән ғәскәрен тәьмин итә.
Швед убеждён, что владеет английским, и затевает с англичанами разговоры.
0.706227
real
83
73
1776 йылдың мартына британ ғәскәре Бостонды ҡалдырырға мәжбүр була.
В марте 1776 года британские войска были вынуждены оставить Бостон.
0.897713
real
67
67
Вашингтон ғәскәрен Нью-Йоркҡа табан алып китә.
Вашингтон уезжает в Нью-Йорк.
0.804204
real
46
29
Вашингтондың ғәскәре, британ көстәре менән бер нисә уңышһыҙ бәрелештән һуң, Нью-Йорктан Нью-Джерси аша сигенергә мәжбүр була.
После нескольких поражений армия Джорджа Вашингтона вынуждена была отступить через Нью-Джерси в Пенсильванию.
0.758982
real
125
109
Континенталь ғәскәрҙең киләсәге шик аҫтында ҡала.
На вопрос о будущем отвечает неуверенно.
0.329181
real
49
40
Был ҡыш яуланған еңеүҙәр ғәскәрҙең ышанысын арттыра, Вашингтондың ғәскәр башлығы булараҡ даны арта, был революцион ғәскәр сафына йәштәр ылығыуына килтерә.
Эти зимние победы повышают доверие войск, повышают славу Вашингтона как военачальника, что приводит к притоку молодежи в ряды революционных войск.
0.753373
real
154
146
Октябрҙең башында Вашингтон ғәскәре Джермантаундағы британ гарнизонына уңышһыҙ хөжүм итә.
В начале октября Роб вернулся на экраны британского ТВ, причем полуголым.
0.427988
real
89
73
Бургойндың еңелеүе американдарҙың француздар менән хәрби килешеү төҙөүенә булышлыҡ итә.
Поражение убедило Францию заключить военный союз с Соединенными Штатами.
0.519699
real
87
74
Шулай итеп, революцион күтәрелеү донъя кимәлендәге һуғышҡа әйләнә.
Таким образом, революционный подъем перерос в мировую войну.
0.817243
real
66
60
Ҡыш эсендә ғәскәрҙең байтаҡ өлөшө һалҡындан, аслыҡтан һәм ауырыуҙарҙан үлә.
За зиму значительная часть войск погибает от холода, голода и болезней.
0.409556
real
75
71
Шулай итеп, һуғыштағы уңыштары менән билдәле Вашингтон, еңеүе алдынан күп еңелеүҙәргә дусар була.
Таким образом, Вашингтон, известный своими успехами в войне, перед победой потерпел немало поражений.
0.652671
real
97
101
1783 йылдың мартында оҙаҡ ваҡыт түләүһеҙ һуғышҡан Континенталь ғәскәр офицерҙары Конгрессҡа ҡаршы берләшә, - улар Вашингтондың Конгресты тарҡатып, хакимлыҡты үҙ ҡулына алыуын теләй.
Офицеры Континентальных войск, долгое время воевавшие безвозмездно в марте 1783 года, объединились против Конгресса, - они хотели, чтобы Вашингтон разрушил Конгресс и захватил власть.
0.73324
real
181
183
Әммә Вашингтон, үҙенең йоғонтоһо ярҙамында ғәскәрҙә тәртип урынлаштыра.
Но Вашингтон, благодаря своему влиянию, наводит порядок в войсках.
0.606742
real
71
66
Ошо йылдың сентябрендә төҙөлгән Париж килешеүе Ҡушма Штаттарҙың үҙаллылығын таный.
В соответствии с Соглашением относительно Парижа (подписанный в том сентябре), Великобритания признала независимость Соединенных Штатов.
0.486167
real
82
136
4 декабрҙә Фраунсис тавернаһында Вашингтон яуҙаш дуҫтары менән хушлашып, 1783 йылдың 23 декабрендә ғәскәр башлығы вазифаһын ҡалдыра.
4 декабря в таверне Фронсез Вашингтон формально попрощался с офицерами, а 23 декабря ушел в отставку с поста главнокомандующего.
0.580757
real
132
128
Вашингтон Маунт-Вернонға ҡайта, әммә уның тыныс тормошо оҙаҡҡа һуҙылмай.
Он вынужден вернуться в Сан-Франциско, но он не долго наслаждался спокойствием.
0.257042
real
72
79
1787 йылдың йәйендә Филадельфияла үткәрелгән Конституцион йыйылышҡа саҡырыла һәм йыйылыштың рәйесе итеп һайлана.
Был приглашен на Конституционное собрание, которое состоялось летом 1787 года в Филадельфии, и избран председателем собрания.
0.65479
real
112
125
Был йыйылышта Америка Ҡушма Штаттарының Конституцияһы төҙөлә.
В этом собрании была образована Конституция Соединенных Штатов Америки.
0.765526
real
61
71
Конституцияны бөтә 13 штат та ҡабул итә.
Конституцию принимают все 13 штатов.
0.810643
real
40
36
1789 йылдың 30 апрелендә Нью-Йорктың Федерал-холлында ул президент антын бирә, шулай итеп, Вашингтон Америка Ҡушма Штаттарының беренсе президенты вазифаһына аяҡ баҫа.
30 апреля 1789 года он принял присягу в Нью-Йорке и занял пост первого президента США.
0.811449
real
166
86
Джон Адамс вице-президент вазифаһына һайлана.
Джон Адамс был назначен его вице-президентом.
0.904409
real
45
45
Конгресс президенттың эш хаҡын 25000 доллар күләмендә билдәләй – был ул ваҡыт өсөн байтаҡ ҙур сумма була.
Конгресс устанавливает зарплату президента в размере 25000 долларов - это была значительная сумма за то время.
0.899526
real
105
110
1792 йылда һайлаусылар коллегияһы Вашингтонды ҡайтанан бер тауыштан президент вазифаһына һайлай.
В 1792 году коллегия избирателей единогласно переизбрала Вашингтон на пост президента.
0.852385
real
96
86
Өсөнсө тапҡырға Вашингтон был вазифанан баш тарта һәм Конституцияға президент вазифаһына ике тапҡырҙан артыҡ һайланыуҙы сикләүсе төҙәтмә керетә.
В третий раз Вашингтон отказался от этой должности и внес в Конституцию поправку, ограничивающую избрание на пост президента более чем в два раза.
0.820479
real
144
146
Ул Конституцияға ярашлы демократик ил булдырыуҙы үҙенең төп маҡсаты итеп ҡуя.
Он ставит своей главной целью создание демократической страны в соответствии с Конституцией.
0.82065
real
77
92