bak stringlengths 1 511 | rus stringlengths 1 511 | static_sim float32 0.25 1 | source stringclasses 2 values | length_bak int64 1 511 | length_rus int64 1 511 |
|---|---|---|---|---|---|
Бының өсөн һыу үҫемлектәре баҫмаған иркен урынды һайлайҙар. | Для этого выбирают просторное место, не покрытое водными растениями. | 0.633124 | real | 59 | 68 |
Ҡойроҡ йөҙгөстәре буҙ, ҡарағусҡыл төҫтә. | Светлые участки кожи сгорят, а темные - потемнеют. | 0.276172 | real | 40 | 50 |
Ҡалған өлөштәре — һарғылт йә иһә ҡыҙғылтыраҡ төҫтә була. | Остальные части - желтоватые или красноватые. | 0.329367 | real | 56 | 45 |
Йылғалар тамағында, таҙа, ҡомло һәм таллы урындарҙа осрай. | Реки встречаются в устьях, чистых, песчаных и Таллинских местах. | 0.66936 | real | 58 | 64 |
Яр ситенә бик яҡын килмәй. | Тунец не подходит близко к берегу. | 0.495163 | real | 26 | 34 |
Уның ыуылдырыҡ сәскән мәле май айына тура килә. | Его нерестовый период приходится на май. | 0.609657 | real | 47 | 40 |
Таҙа һыуҙа йөҙөргә ярата. | Любит плавать в чистой воде. | 0.6399 | real | 25 | 28 |
Ҡояшлы көн оҙоно яҡшы сиртә. | Солнечный день очень короткий. | 0.299665 | real | 28 | 30 |
Үҙ ваҡытының фәнни үҫешенә ҙур йоғонто яһаған. | Оказал существенное влияние на научное развитие своего времени. | 0.452767 | real | 46 | 63 |
Беренсе булып күк йөҙө есемдәрен күҙәтеү өсөн телескоп ҡулланған һәм бик мөһим астрономия асыштарын эшләгән. | Первым использовал телескоп для наблюдения за небесными телами и делал очень важные астрономические открытия. | 0.849063 | real | 108 | 109 |
Үҙ хеҙмәттәрендә Аристотелдең метафизикаһынан баш тарта һәм экспериментлы физикаға нигеҙ һала. | В своих трудах он отказался от метафизики Аристотеля и положил начало экспериментальной физике. | 0.611945 | real | 94 | 95 |
Ғүмер буйы ул музыканы һәм рәсемдәр төшөрөүҙе ярата. | Всю жизнь он любил музыку и рисование. | 0.815576 | real | 52 | 38 |
Ул бик ныҡ уҡырға ярата, синыфта иң яҡшы уҡыусылар араһында тора. | Он очень любит учиться, стоит среди лучших учеников в классе. | 0.830349 | real | 65 | 61 |
Галилей христиан дине әһеле булырға теләгән, ләкин атаһы уға рөхсәт итмәй. | Галилей хотел стать христианином, но отец отказался. | 0.528454 | real | 74 | 52 |
Студент булып өс йылдан кәмерәк уҡый, шул осорҙа уҡ боронғо фәлсәфәселәр һәм математиктар китаптары менән таныша, уҡытыусылар араһында еңелмәҫлек бәхәссе булып таныла. | Студентом учился менее трех лет, в тот же период знакомился с книгами древних философов и математиков, был признан спорщиком непобедимости среди преподавателей. | 0.754277 | real | 167 | 160 |
Тиҙҙән атаһының финанс хәле насарая, улының уҡыуы өсөн түләй алмай. | В скором времени финансовое положение отца ухудшится, и он не сможет платить за учебу сына. | 0.592779 | real | 67 | 91 |
Галилейға бушлай уҡырға рөхсәт һорап ҡарай (һәләтле уҡыусыларға ундай ташламалар булған); үтенесе кире ҡағылып, Галилей ғилми дәрәжә алмайынса Флоренцияға ҡайтырға мәжбүр була. | Просил разрешения на бесплатное обучение в Галилее (такие льготы были для одаренных школьников); просьба была отклонена, и Галилей был вынужден вернуться во Флоренцию без ученой степени. | 0.671174 | real | 176 | 186 |
Бәхетенә, ул уйлап сығарыусыларҙың иғтибарын үҙенә йәлеп итә. | К счастью, она привлекает к себе внимание разработчиков. | 0.343966 | real | 61 | 56 |
Ул Архимед заманынан донъяла бындай даһи гений юҡ, тип иҫәпләй. | Он считает, что со времен Архимеда такого гениального гения в мире нет. | 0.808651 | real | 63 | 71 |
1591 йылда уның атаһы вафат була, һәм ғаиләне аҫрау бурысы Галилейға күсә. | В 1591 году его отец умер, и обязанность содержать семью перешла в Галилей. | 0.845529 | real | 74 | 75 |
Беренсе сиратта ул кесе һеңлеһенең тәрбиәһен ҡайғыртырға тейеш була. | В первую очередь он должен был заботиться о воспитании младшей сестры. | 0.79742 | real | 68 | 70 |
1592 йылда Галилей бай һәм абруйлы Падуя университетында дәрәжәле урын алып, астрономия, механика, математика фәндәрен уҡыта башлай. | В 1592 году Галилей занял почетное место в богатом и авторитетном Падуском университете и начал преподавать астрономию, механику, математику. | 0.890988 | real | 132 | 141 |
Ул урындағы университетта билдәле профессор булып китә. | Он стал известным профессором в местном университете. | 0.895621 | real | 55 | 53 |
Студенттар өйөрө менән уның лекцияларына йөрөйҙәр. | Студенты с вихрем ходят на его лекции. | 0.762098 | real | 50 | 38 |
Ғалим туҡтауһыҙ Венеция хөкүмәтенең төрлө техник ҡоролмалар эшләүгә йомошон үтәй. | Ученый непрерывно выполняет поручения венецианского правительства по разработке различных технических устройств. | 0.698693 | real | 81 | 112 |
Есемдәрҙең ергә ирекле төшөүен һәм маятник хәрәкәте теорияһын яҙа. | Пишет теорию свободного падения тел на землю и маятникового движения. | 0.727132 | real | 66 | 69 |
Голландияла күҙәтеү торбаһын уйлап сығарғандарын белгәс, үҙ ҡулдары менән телескоп эшләй һәм күккә төбәп ҡарай. | Узнав, что в Голландии создали обзорную трубу, он собственноручно создал телескоп и посмотрел в небо. | 0.668479 | real | 111 | 101 |
Ул Айҙа тауҙар барлығын аса, Һөт юлы айырым йондоҙҙарҙан торғанын күрә. | Он обнаружил, что на Луне есть горы, и увидел, что Молочный путь состоит из отдельных звезд. | 0.534119 | real | 71 | 92 |
Юпитерҙың 4 юлдашы барлығын аса. | У Юпитера есть четыре спутника. | 0.554248 | real | 32 | 31 |
Китап шаҡ ҡатырғыс уңышҡа эйә була, хатта тәхеттә ултырған заттар ҙа үҙҙәренә телескоп эшләтеп алалар. | Книга имела колоссальный успех, даже сидящие на престоле люди сделали себе телескоп. | 0.6446 | real | 102 | 84 |
Галилей билдәле ғалим булараҡ бөтә Европала абруй ҡаҙана. | Галилей как известный ученый пользуется авторитетом во всей Европе. | 0.771138 | real | 57 | 67 |
Асыштар менән ҡәнәғәтһеҙҙәр ҙә була. | С открытиями бывают и недовольные. | 0.725945 | real | 36 | 34 |
Үҙенең уңыштарын (айырым осраҡта өҫтөнлөгөн) бәйләнсек стилдә яҙып сыға, һәм үзенә дошмандар булдыра. | Если за ней в программе присвоение (как в ваших классах), результат забирается со стека и "присваивается." | 0.291461 | real | 101 | 106 |
Уларға бигерәк тә изге яҙмаларға ҡаршы булған донъяның гелиоцентрик системаһы оҡшамай. | Особенно им не нравится гелиоцентрическая система мира, которая противоречит священным записям. | 0.768755 | real | 86 | 95 |
1611 йылда Галилей Римға юллана, унда Рим Папаһына коперниканлыҡ католицизмға ҡаршы килмәй, тип иҫбатларға тырыша. | В 1611 г. он лично отправляется в Рим, чтобы убедить римского папу в том, что коперниканство не противоречит католицизму. | 0.671861 | real | 114 | 121 |
Папа Павел V уны бик йылы ҡабул итә. | папа Павел V встретил его с большими почестями. | 0.853285 | real | 36 | 47 |
Һаҡлыҡ менән генә аңлатмалар биреп, үҙенең телескопын күрһәтә. | Осторожно дает пояснения и показывает свой телескоп. | 0.789745 | real | 62 | 52 |
Кардиналдар күккә ҡарау гонаһ түгелме икәнлеген асыҡлау өсөн комиссия төҙөй һәм «ҡарарға мөмкин» тигән фекергә киләләр. | Кардиналы создали комиссию, чтобы выяснить, не грех ли смотреть на небо, и пришли к выводу, что "можно посмотреть". | 0.549665 | real | 119 | 115 |
Был ваҡытта Рим астрономдары Венераның Ер тирәләй әйләнәме, әллә Ҡояш тирәләйме икәнен асыҡлау өсөн фекер алыша (Венера фазалары алышыныу иһә икенсе фекерҙе айырым-асыҡ иҫбатлай). | В это время римские астрономы обсуждают, вращается ли Венера вокруг Земли или вокруг Солнца (смена фазы Венеры явно доказывает другую мысль). | 0.799221 | real | 179 | 141 |
Был китапта ул асыҡтан-асыҡ Коперник системаһын яҡлай. | В этой книге он открыто защищает систему Коперника. | 0.808196 | real | 54 | 51 |
Галилей сиркәү тыйыуы менән килешә алмай, һәм был тыйыуҙы боҙмай ғына дөрөҫлөктө яҡлау юлын эҙләй. | Галилей не может смириться с церковным запретом, и он ищет пути защиты правды, не нарушая этого запрета. | 0.660589 | real | 98 | 104 |
Флоренцияға ҡайтып, төрлө ҡараштағы фекерҙәрҙе йыйып, китап сығара. | Вернувшись во Флоренцию, он собрал разные мнения и издал книгу. | 0.621251 | real | 67 | 63 |
Китап өҫтөндә ул 16 йыл эшләй. | Над книгой он работает 16 лет. | 0.899225 | real | 30 | 30 |
Галилео уның янына килеп 1616 йылғы эдиктты ғәмәлдән сығарыуын һорай. | Галилей сразу попробовал добиться отмены постановления 1616 г . | 0.66582 | real | 69 | 63 |
Урбан VIII уны бик йылы ҡабул итә, бүләктәр, маҡтау һүҙҙәре әйтә. | Интим, 18, она заслуживает его, Прославления, Доска объявлений. | 0.392048 | real | 65 | 63 |
Тик төп мәсьәләне хәл итмәй ҡалдыра. | Но оставляет нерешенным главный вопрос. | 0.513794 | real | 36 | 39 |
Бынан тыш Ай, Ер һәм башҡа планеталарҙың тартыу көсө бар тип белдерә. | Кроме того, Сатана утверждает, что Луна, Земля и другие планеты обладают силой притяжения. | 0.700685 | real | 69 | 90 |
Бер нисә айҙан китап тыйыла, Галилеоны ерестә ғәйепләп Римға Инквизиция хөкөмөнә саҡыралар. | Однако спустя несколько месяцев продажа этой книги была запрещена, а Галилей был вызван на суд в Рим. | 0.545971 | real | 91 | 101 |
Беренсе һорау алыуҙан һуң Галилео ҡулға алына һәм 18 көнгә төрмәгә ябыла. | После первого же допроса Галилео заключили под стражу, он провёл в заточении 18 дней. | 0.781431 | real | 73 | 85 |
Инквизицияның өс эксперты китап тыйыуҙы боҙа тигән һығымтаға киләләр. | Три эксперта инквизиции пришли к выводу, что книга нарушает запрет. | 0.569324 | real | 69 | 67 |
Хөкөм уны еретик түгел, ә ересь булмауы шикле кеше тип ҡарар сығара. | Суд постановил, что он не еретик, а сомневающийся в отсутствии ересь. | 0.694078 | real | 68 | 69 |
Бындай ҡарар уны утта яндырыуҙан ҡотҡара. | Такое решение спасает его от огня. | 0.743308 | real | 41 | 34 |
Рим Папаһы әмере менән был ҡарар католик Европаның бөтә университеттарына ебәрелә. | По приказу Римской Папы это решение было направлено во все университеты католической Европы. | 0.748976 | real | 82 | 92 |
Биш айҙан һуң тыуған иленә ҡайтырға рөхсәт ителә. | Возвращение на родину разрешено через пять месяцев. | 0.544907 | real | 49 | 51 |
Ул ҡыҙҙары йәшәгән Арчетрила урынлаша. | Расположен на площади Синьории. | 0.301645 | real | 38 | 31 |
Ҡалған көндәрен өйҙә һаҡ аҫтында, инквизиция күҙәтеүе аҫтында үткәрә. | Оставшиеся дни проводил дома под стражей, под инквизиционным наблюдением. | 0.682597 | real | 69 | 73 |
Галилео Галилей 1642 йылдың 8 ғинуарында, 78 йәшендә вафат була. | Галилей был слеп к своей кончине 8 января 1642 года в возрасте 77 лет. | 0.70917 | real | 64 | 70 |
1992 йылдың 31 октябрендә Папа Ионн Павел II, ғалимды Коперник тәғлимәтенән көсләп баш тартырға мәжбүр иткәндәр, 1633 йылғы инквизиция хаталанған тип, рәсми белдереү яһай. | 31 октября 1992 года Папа Иоанн Павел II официально признал, что инквизиция в 1633 году совершила ошибку, силой вынудив учёного отречься от теории Коперника . | 0.864839 | real | 171 | 158 |
Галилейҙың 20 томлыҡ классик китабы. | Классическая книга Галилея в 20 томах. | 0.795994 | real | 36 | 38 |
Хәрәкәт тураһында (De Motu), яҡынса 1590. | Примерно в 1590 году. | 0.646193 | real | 41 | 21 |
Боронғо гректәр финикей алфавитын ҡабул итә, уларҙың телендә финикия һәм башҡа семит телдәрендәге өн булмағас, А хәрефен /а/ өнө өсөн ҡуллана башлай. | Древние греки, переняв финикийский алфавит, не имели того звука, который обозначался этой буквой в финикийском и других семитских языках, и впервые начали употреблять А для обозначения звука /а/. | 0.821615 | real | 149 | 195 |
Кәүҙәһе ҡабырғалар яғынан ҡыҫылған, арҡаһы ҡалын, арҡаһындағы йөҙгөстәре оҙон була. | Тело сжато со стороны боков, спина толстая, плавники на спине длинные. | 0.383864 | real | 83 | 70 |
Тәңкәләре эре һәм шыма була. | Монеты были крупными и гладкими. | 0.813974 | real | 28 | 32 |
Христианлыҡ барлыҡҡа килгәндән алып дин эске һәм тышҡы дошмандарҙан ыҙалана. | С появлением христианства религия страдает от внутренних и внешних врагов. | 0.709001 | real | 76 | 74 |
Был тәғлимәткә боронғо заманда уҡ нигеҙ һалынған, Ренессанс (Яңырыу дәүере) дәүерендә киң билдәлелек ала. | Данный метод был изобретен в Древней Греции и имел широкое распространение период эпохи Ренессанса. | 0.576986 | real | 105 | 99 |
Был системала Ер Ҡояш тирәләй бер йыл эсендә әйләнеп сыға, үҙ күсәре тирәләй бер тәүлек эсендә әйләнеп сыға, тип фараз ителә. | Предполагается, что в этой системе Земля обходится вокруг Солнца в течение года, вокруг своей оси - в течение суток. | 0.554566 | real | 125 | 116 |
Әгәр Ер әйләнеп йөрөһә, өҫтөндәге еңел әйберҙәр йыһанға осоп бөтөр ине. | Если они корни выпустят - то в горшок с землёй. | 0.425868 | real | 71 | 47 |
Ә ауыр ҙур Ерҙе ниндәй көс хәрәкәткә килтерә ала? | А какая сила может привести к действию тяжелую огромную Землю? | 0.690345 | real | 49 | 62 |
Классик механика әҫәр ителгәс, был дәлилдәр көсөн юғалта. | С появлением классической механики эти доказательства теряют силу. | 0.763992 | real | 57 | 66 |
Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры — Башҡортостандың баш ҡалаһы Өфөлә урынлашҡан драма театры. | Башкирский государственный академический театр драмы имени Мажита Гафури - драматический театр, расположенный в столице Башкортостана Уфе. | 0.912484 | real | 120 | 138 |
Комиссия ағзалары сафында шулай уҡ Ғабдулла Амантай, Булат Ишемғол, Имай Насыри, Дауыт Юлтый һымаҡ әҙиптәр ҙә була. | В числе членов комиссии были также такие литераторы, как Габдулла Амантай, Булат Ишемгул, Имай Насыри, Даут Юлтый. | 0.844745 | real | 115 | 114 |
Уға тиклем ғәрәп-төрөк алфавиты ғәмәлдә була. | Ее уже какой-то альфач ласкает. | 0.528172 | real | 45 | 31 |
Еңеүселәрҙе билдәләгәндә баҫманың йөкмәткеһе һәм әһәмиәте, һүрәттәр кимәле, дизайн үҙенсәлеге иҫәпкә алынды. | При определении победителей учитывались содержание и значимость издания, уровень иллюстраций, оригинальность дизайна. | 0.633584 | real | 108 | 117 |
Ул саҡта Пролетар художество музейы тип атала. | Тогда он назывался Пролетарским художественным музеем. | 0.858364 | real | 46 | 54 |
Музей өҙлөкһөҙ тулылана. | Музей совершенно бесподобен. | 0.549603 | real | 24 | 28 |
Башы, муйыны, ҡанаттарының өҫкө яғы һоро; һырты йыш ҡара һыҙыҡлы — ерән һары; кәүҙәһенең аҫҡы өлөшө аҡһыл һары. | Голова, шея, крылья сверху серые; хребет часто с чёрной полосой - рыжий; нижняя часть тела светло-желтый. | 0.844886 | real | 111 | 105 |
Эйәгендә йомшаҡ һоро ҡауырһындарҙан һаҡалы бар. | На подбородке есть борода из мягких серых перьев. | 0.606373 | real | 47 | 49 |
Ҡарағуралы дала йәки ваҡ ҡыуаҡлы яландарҙа йәшәй. | Обитает в Карачуринской степи или на мелкокустарниковых полях. | 0.60754 | real | 49 | 62 |
Евразияның урманлы далаларында ла осрай. | Встречается и в лесных степях Евразии. | 0.745502 | real | 40 | 38 |
Ояһын ерҙә соҡоп яһай. | Гнездо выкапывает на земле. | 0.2995 | real | 22 | 27 |
Ҡара-көрән таплы 2—3 бөртөк йәшкелт һоро йомортҡаһы була. | Яйца серые зеленоватые с черно-коричневым пятном 2 - 3 зернышка. | 0.781222 | real | 57 | 64 |
Әммә улар йәшәгән сиҙәм ерҙәрҙе эшкәртеү башланғас был ҡоштарҙың һаны ҡырҡа кәмене. | Но когда началось возделывание целинных земель, на которых они жили, число этих птиц резко сократилось. | 0.50046 | real | 83 | 103 |
Ҡош ите деликатес тип һанала, шуға ла браконьерҙар ҡулынан күпләп ҡырыла. | Мясо птицы считается деликатесом, поэтому браконьеры массово гибнут из рук. | 0.75987 | real | 73 | 75 |
Башҡортостанда ла хәҙер бик һирәк, айырым йылдарҙа ғына осрай. | И в Башкортостане сейчас встречается очень редко, только в отдельные годы. | 0.774417 | real | 62 | 74 |
Солтан һарайының табибы һәм вәзире була. | Он действительно доктор медицины и исследователь. | 0.315367 | real | 40 | 49 |
Һуңынан 16 йәшлек малай үҙ алдына уҡый. | А 16-летний юноша отважился на это. | 0.661054 | real | 39 | 35 |
16 йәшлек Ибн Синаны Бохараның әмирен дауаларға саҡыралар. | В 16 лет юная провинциалка решила покорять Буэнос-Айрес. | 0.442415 | real | 58 | 56 |
Әмир вафат булғандан һуң Исфаһан хакимына хеҙмәткә күсергә теләгәне өсөн дүрт айға төрмәгә ябалар. | После смерти эмира за попытку перейти на службу к правителю Исфахана на четыре месяца он был заточен в крепость. | 0.547056 | real | 98 | 112 |
Фәнни эшмәкәрлеге өсөн ҡулай шарттар булдырыла. | Для научной работы были созданы идеальные условия. | 0.780713 | real | 47 | 50 |
Ошо йылдарҙа уның яҙыу стилен тәнҡитләүселәр булғанға, әҙәбиәтте һәм философияны өйрәнә башлай. | Год спустя он дал свои религиозные обеты и начал изучать философию и теологию. | 0.355233 | real | 95 | 78 |
Исфаһан хакимының хәрби сәфәрҙәренең береһендә Ибн Синаның ашҡаҙан ауырыуы башлана, был сирҙән ул үҙен дауалай алмай. | Во время одного из военных походов правителя Исфахана у Ибн Сины открылась тяжёлая желудочная болезнь, от которой вылечить себя он не смог. | 0.657317 | real | 117 | 139 |
Уға шулай уҡ феноменаль хәтер һәм үткер фекер йөрөтөү һәләте хас була. | Кроме того, у него должна быть хорошая память и дискурсивное мышление. | 0.372115 | real | 70 | 70 |
29 фән буйынса 450 хеҙмәт яҙып ҡалдыра. | Кафедрой опубликовано 450 научных работ. | 0.609925 | real | 39 | 40 |
Беҙҙең көндәргә тиклем 274-е һаҡланған. | 12427 до сих пор продается. | 0.52017 | real | 39 | 27 |
Шулай ҙа иң ҙур иғтибарын медицинаға йүнәлтә. | Но основной упор был сделан на медицину. | 0.314546 | real | 45 | 40 |
Ҡайһы бер тикшеренеүселәр уның авторы Әбүғәлисина булыуына ҡарата шик белдерә. | Некоторые исследователи сомневаются в его авторстве. | 0.826491 | real | 78 | 52 |
1032 йылдың 24 майында Сулпандың Ҡояш дискыһы буйлап үтеүен күҙәткәнлеге тураһында әйтә. | 24 мая 1032 Авиценна наблюдал и описал прохождение Венеры по диску Солнца. | 0.725517 | real | 88 | 74 |
Организмда булған шыйыҡлыҡтарҙағы үҙгәрештәр кешенең холҡон төрлөсәгә үҙгәртә ала. | Коренные изменения в сознании человека могут протекать по-разному. | 0.463325 | real | 82 | 66 |
Классик фарсы әҙәбиәтен формалаштырыуға ҙур йоғонто яһай. | Классическая музыка оказала огромное влияние на формирование. | 0.537736 | real | 57 | 61 |
Пифагор тәғлимәтенән сығып, музыка һандарға буйһона һәм улар менән тығыҙ бәйләнештә тора, тип иҫәпләй. | Исходя из учения Пифагора, он считал, что музыка подчинена числам и находится в тесной связи с ними. | 0.744403 | real | 102 | 100 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.