bak stringlengths 1 511 | rus stringlengths 1 511 | static_sim float32 0.25 1 | source stringclasses 2 values | length_bak int64 1 511 | length_rus int64 1 511 |
|---|---|---|---|---|---|
Коперник 1491 йылда Краков университетына уҡырға килә. | Коперник поступил в Краковский университет в 1491 году. | 0.934956 | real | 54 | 55 |
Артабанғы өс йылда Падуала медицина менән шөғөлләнә. | Приоритетным направлением на следующие три года станет детская медицина. | 0.55593 | real | 52 | 72 |
1506 йылда ағаһының сирләүе тураһында хәбәр ала һәм Италиянан тыуған иленә ҡайта. | В 1506 году получил сообщение о заболевании брата и вернулся на родину из Италии. | 0.868963 | real | 81 | 81 |
Коперник Висла ҡултығындағы Фромборг ҡалаһына күсеп килә һәм дини вазифала эшмәкәрлеген башлай. | Николай Коперник переезжает в маленький городок Фромборк, где начинает выполнять обязанности священника. | 0.675183 | real | 95 | 104 |
Ул ғаләмдең төҙөлөшө тураһында китап яҙа башлай. | Он думал о написании книги о Вселенной. | 0.53295 | real | 48 | 39 |
Үҙенең уй-фекерҙәрен иптәштәре менән уртаҡлаша, улар араһында фекерҙәштәр ҙә табыла. | Об этом поговорил со своими партнёрами и они придерживаются такого же мнения. | 0.351178 | real | 84 | 77 |
Папа Лев X Коперникты календарь реформаһын әҙерләүҙә ҡатнашырға саҡыра, ләкин ул баш тарта. | Римский папа Лев X приглашал ученого принять участие в реформации календарного исчисления, но тот вежливо отказался. | 0.597189 | real | 91 | 116 |
Ул ваҡытта католик сиркәү Реформация менән көрәштә мәшғүл була, баштараҡ яңы астрономияға бик иғтибар бирмәй. | Католическая церковь, занятая борьбой с Реформацией, первоначально снисходительно отнеслась к новой астрономии. | 0.656389 | real | 109 | 111 |
Бөтә көсөн китапты тамамлауға йүнәлтә. | Все свои силы он направил на окончание книги. | 0.540501 | real | 38 | 45 |
Шул уҡ ваҡытта медицина менән шөғөлләнә. | В то же время занимается медициной. | 0.832582 | real | 40 | 35 |
Тоғро уҡыусыһы Ретик китапты тиҙ арала нәшер итеүҙе хәстәрләй, әммә эштәр бик әкрен бара. | Довольная девушка быстро переезжает и приступает к переводу книги, однако начинают происходить странные вещи. | 0.47169 | real | 89 | 109 |
1542 йылда һаулығы ныҡ ҡаҡшай, уң яҡ кәүҙәһен паралич ала. | В 1542 году состояние здоровья резко ухудшилось, правое тело парализовало. | 0.7821 | real | 58 | 74 |
Коперник 1542 йылдың 24 майында 70 йәшендә инсульттан вафат була. | Коперник скончался 24 мая 1542 года в возрасте 70 лет от инсульта. | 0.929903 | real | 65 | 66 |
Ошо ҡағиҙә нигеҙендә, Ерҙән күҙәтеүсегә, планеталарҙың буталсыҡ хәрәкәт итеүен аңлатып бирә. | На основании этого правила, Земельный наблюдатель объясняет путаницу движения планет. | 0.396465 | real | 92 | 85 |
30 йыллыҡ өйләнеш. | 30 лет была замужем. | 0.781896 | real | 18 | 20 |
Ҡояш. | Солнце. | 0.643984 | real | 5 | 7 |
Был ғилми эш Нюрнбергта 1543 йылда донъя күрә; ул Коперниктың иң яҡшы уҡыусыһы Ретик күҙәтеүендә баҫтырыла. | Творение опубликовано в Нюрнберге в 1543 г.; оно печаталось под надзором наилучшего учащегося Коперника, Ретика . | 0.690024 | real | 107 | 113 |
Беренсе китапта (өлөштә) Ерҙең шар формаһында булыуы тураһында һөйләнелә, ә Ерҙең хәрәкәт итмәй тороуы тураһындағы тәғлимәт урынына башҡа аксиома тәҡдим ителә: Ер һәм башҡа планеталар үҙ күсәрҙәре һәм Ҡояш тирәләй әйләнә. | В первой книге (части) говорится о шарообразности мира и Земли, а вместо положения о неподвижности Земли помещена иная аксиома: Земля и другие планеты вращаются вокруг оси и обращаются вокруг Солнца. | 0.784347 | real | 221 | 199 |
Реформацияларға ҡаршы көрәш менән мөшғүл булған Католик сиркәү тәүҙә яңы астрономияға әллә ни ҡаршылыҡ күрһәтмәй, сөнки протестанттарҙың юлбашсылары (Мартин Лютер, Меланхтон) тәүҙә уны үтә дошмандарса ҡабул итә. | Католическая церковь, занятая борьбой с Реформацией, первоначально снисходительно отнеслась к новой астрономии, тем более что вожди протестантов (Мартин Лютер, Меланхтон) отнеслись к ней резко враждебно. | 0.724674 | real | 211 | 203 |
Галилео Галилей телескоп уйлап тапҡас, был фараз дөрөҫләнә. | когда Каджол находится на экране, является ее спонтанность. | 0.284335 | real | 59 | 59 |
Коперник әҫәрҙәренең тулы йыйынтығы Хенрик Барановский тарафынан Варшавала 1854 йылында латин һәм поляк телдәрендә баҫтырылған. | Полное собрание сочинении Коперника издано Хенриком Барановским в Варшаве в 1854 году на латинском и польском языках. | 0.872506 | real | 127 | 117 |
Коперник рәсеме 1979 йылда 1000 поляк злотыһы купюраһына һәм төрлө илдәрҙә почта маркаларына ҡуйылған. | Изображение Коперника в 1979 году было размещено на польской купюре 1000 злотых и на почтовые марки разных стран. | 0.847834 | real | 102 | 113 |
Вроцлав ҡалаһындағы халыҡ-ара аэропорт. | Международный аэропорт города Вроцлава. | 0.943432 | real | 39 | 39 |
Бала сағы Флоренцияла үтә, һуңынан Сеттиньно ҡалаһына күсәләр. | История начинается во Флоренции, а затем переезжает в Сиене. | 0.526418 | real | 62 | 60 |
1488 йылда иң яҡын дуҫы Франческо Граначчи кәңәше буйынса, атаһының ихтиярынан тыш художник Доменико Гирландайоның оҫтаханаһына өйрәнсек булып килә һәм унда бер йыл шөғөлләнә. | В 1488 г. по совету лучшего друга Франческо Граначчи, Микеланджело против воли своего отца поступает учеником в мастерскую художника Доменико Гирландайо и занимается там в течение года. | 0.805333 | real | 175 | 185 |
Микеланжело бер ни тиклем ваҡыт Медичи һарайында йәшәй. | Какое-то время здесь жил Микеланджело. | 0.559023 | real | 55 | 38 |
1492 йылда Мидичи үлгәс Микеланжело өйөнә ҡайта. | После смерти Медичи в 1492 году Микеланджело возвращается домой. | 0.772601 | real | 48 | 64 |
1496 йылда кардинал Рафаэлле Риарио Микеланжело мәрмәрҙән эшләгән "Купидон"ды һатып ала һәм рәссамды Римгә эшкә саҡыра. | В 1496 г. кардинал Сан-Джорджо покупает мраморного "Купидона" Микеланджело и приглашает художника для работы в Рим. | 0.747135 | real | 119 | 115 |
Микеланжело 1496 йылда Римдә вафат була. | Пизанелло умер в Риме в 1455. | 0.508618 | real | 40 | 29 |
Даһи Микеланжело Ренессанс сәнғәтендә генә түгел, артабанғы бөтә донъя мәҙәниәтендә эҙен ҡалдырҙы. | Микеланджело повлиял не только на эпоху Возрождения, но и на всю историю мировой культуры. | 0.582159 | real | 98 | 90 |
Уның эшмәкәрлеге ике ҡала — Флоренция һәм Рим менән бәйләнгән. | Его деятельность связана с двумя городами - Флоренцией и Римом. | 0.878538 | real | 62 | 63 |
Был оҫтаның ғәҙәти булмаған нәфислек, күп яҡлы һын, аңлайышлы һәм көслө итеп әүәләп эшләгән һынлы сәнғәтендә һиҙелә. | Это ощущается в необычном изящном, многогранном, понятном и сильном изобразительном искусстве мастера. | 0.443842 | real | 116 | 102 |
Әммә үҙенең ғәйәт ҙур ниәттәрен һынлы һүрәттә тормошҡа ашыра. | Но свои грандиозные замыслы он воплощает в изобразительном рисунке. | 0.518783 | real | 61 | 67 |
Шиғри һәләте ғүмеренең аҙағында ғына асыла. | Смысл жизни откроется только в ее конце. | 0.625419 | real | 43 | 40 |
Уның ҡайһы бер шиғырҙары үҙе йәшәгәндә үк көйгә һалына һәм халыҡ араһында танылыу яулай, әммә уның сонет һәм мадригалдары тик 1623 йылда ғына баҫылып сыға. | Некоторые его стихи напевались и пользовались популярностью в народе еще при жизни, однако сонет и мадриалы были опубликованы только в 1623 году. | 0.753893 | real | 155 | 145 |
Кентаврҙар көрәше. | Кшатрии сражаются. | 0.335233 | real | 18 | 18 |
Ватикан, Изге Петр соборы. | Ватикан, собор Святого Петра. | 0.961807 | real | 26 | 29 |
Мадонна йәш бала менән. | Коала идёт с детёнышем. | 0.305689 | real | 23 | 23 |
Брюгге, Нотр-Дам сиркәүе. | Никольская церковь, Кр. | 0.306993 | real | 25 | 23 |
Лондон, Сәнғәт академияһы. | Лондон: Королевская академия искусств. | 0.662226 | real | 26 | 38 |
әлифбаһының беренсе хәрефе. | Первый ответ Елифаза. | 0.452638 | real | 27 | 21 |
Боронғо йәһүд әлифбаһында алеф хәрефе тамаҡ төбө менән әйтелгән өн булған. | В древнееврейском языке буква Алеф обозначала гортанную смычку. | 0.677272 | real | 74 | 63 |
Хәҙерге заман Израиль ивритендә Алеф хәрефе әйтелмәй. | Так, что фашизм в Израиле сейчас уже не клеймо. | 0.443857 | real | 53 | 47 |
Хәрефтең исеме үгеҙҙе аңлатҡан һүҙҙән килеп сыҡҡан. | Название буквы происходит от слова, означающего бычка. | 0.621178 | real | 51 | 54 |
Ивриттә бөтә хәрефтәрҙең дә һан мәғәнәһе бар. | В Иврите все буквы имеют числовое значение. | 0.418638 | real | 45 | 43 |
Элек йәһүдтәр, башҡа ҡайһы бер халыҡтар кеүек, иҫәп өсөн махсус символдар — цифрҙарҙы белмәгән, һан урынына хәрефтәр ҡулланған. | Раньше евреи, как и некоторые другие народы, не знали специальных для учета символов - цифр, вместо цифр использовали буквы. | 0.674374 | real | 127 | 124 |
Дини текстарҙа, календарҙа, иврит һөйләшендә әле лә һан хәреф менән алмаштырыла. | В религиозных текстах, календарях, ивритических разговорах цифра до сих пор заменяется буквами. | 0.753006 | real | 80 | 95 |
Шағирҙың ғазаплы ауыр тормошо бына шулай башлана. | Вот так начинается тяжелая, мучительная жизнь поэта. | 0.847517 | real | 49 | 52 |
Һуңыраҡ үҙ әсәһе яңы ғаиләһенә алып ҡайта. | Позже родная мама вернулась в новую семью. | 0.293953 | real | 42 | 42 |
Шағирҙың «Иҫемдә ҡалғандар» автобиографик әҫәрендә ошо урында, сабый рәхәткә тарыны, тип иркен һулап ҡуяһың. | В автобиографическом произведении поэта "Вспомнившие меня" ты говоришь, что здесь, в этом месте, малыш наслаждался. | 0.573837 | real | 108 | 115 |
Ләкин был рәхәт оҙаҡҡа бармай: әсәһе донъя ҡуя — Ғабдулла дөм йәтим ҡала. | Но это наслаждение длилось недолго: Ушла из жизни мать - Габдулла. | 0.578142 | real | 73 | 66 |
Сасна муллаһы йәтимде Өсөйлөгә, Ғабдулланың әсәһенең атаһына ҡайтарып бирә. | На, так как он по-прежнему держал руки за спиной, я передал гостинцы его маме. | 0.28992 | real | 75 | 78 |
Бында иһә үгәй өләсәй. | А здесь бабушка. | 0.755539 | real | 22 | 16 |
Бәләкәй Ғабдулла бында аслыҡты һәм етемлекте татый. | Маленький бродяга голоден и нуждается в пище. | 0.270129 | real | 51 | 45 |
Олатаһы күрше ауылдарҙан икмәк һыныҡтары теләнеп алып ҡайтып, бабаларын аслыҡтан һаҡлай. | Дедушка охотно возвращался из соседних деревень с хлебными обломками, защищая предков от голода. | 0.533616 | real | 88 | 96 |
Халыҡ араһынан бер кеше сығып малайҙы үҙҙәренә алып ҡайта. | Из толпы вышел человек и забрал мальчика к себе. | 0.555796 | real | 58 | 48 |
Туҡай өсөн был — бишенсе оя. | Для Тукая это уже пятое гнездо. | 0.804724 | real | 28 | 31 |
Тырыша торғас, малайҙы Ҡырлай ауылындағы ир балаһыҙ Сәғҙи абзыйға уллыҡҡа оҙаталар. | Этого мальчика пытаются привлечь к тому, чтобы он вывесил флаг врагов на одной из площадей города. | 0.361836 | real | 83 | 98 |
Бында Ғабдулла оҙағыраҡ йәшәй, хатта уҡырға йөрөй. | У льва гораздо больше времени на то, чтобы пожить. | 0.341513 | real | 50 | 50 |
Ҡырлай ауылында үҙенең киләсәк ижады өсөн бик күп рухи байлыҡ туплай. | В селе Кирлай накапливает огромное количество духовных богатств для своего будущего творчества. | 0.81267 | real | 69 | 95 |
Туҡайҙың бала сағында Ҡырлайҙың тирә-яғында ҡара урман булған. | В детстве Тукая вокруг Кырлая был черный лес. | 0.690153 | real | 62 | 45 |
Артабан Ғабдулланың бала сағы Уральск ҡалаһында дауам итә. | Далее детство Габдуллы продолжилось в Уральске. | 0.834168 | real | 58 | 47 |
Туҡай, параллель рәүештә, өс йыллыҡ рус мәктәбендә белем ала. | Тукай, параллельно, учился в трехлетней русской школе. | 0.777142 | real | 61 | 54 |
Туҡайҙың тормошонда яңы этап башлана. | В жизни Тукая начинается новый этап. | 0.872005 | real | 37 | 36 |
Ҡыҫкаһы ул үҙ диңгеҙенә сума, типографияла көнө-төнө эшләй, шиғыр-мәҡәләләр яҙа, тәржемә итә. | Под давлением ее издателя Келли работает день и ночь, чтобы доставить ее рукописи вовремя. | 0.282036 | real | 93 | 90 |
1907 йылда Туҡай Ҡазанға юллана. | В 1907 году молодой поэт оказался при смерти. | 0.81238 | real | 32 | 45 |
Ҡазан быға ҡәҙәр бындай күп халыҡлы йыназаны күргәне булмай. | Никогда прежде не было случая, чтобы такое многочисленное множество людей было поражено печалью общей утраты. | 0.40209 | real | 60 | 109 |
Ауыл-ҡала мәҙрәсәләрендә уҡытыу туҡтатыла. | В сельских и городских медресе обучение прекращается. | 0.646359 | real | 42 | 53 |
Геометрия өлкәһендәге бик күп асыштар яһаған, математик анализдың күп идеяларын алдан ҡулланған. | Он сделал множество открытий в области геометрии, предвосхитил многие идеи математического анализа. | 0.795763 | real | 96 | 99 |
Ҡуйылған мәсьәлә тураһында Архимед уйланып мунсаға килә. | Заставляет задуматься над затронутой проблемой. | 0.29862 | real | 56 | 47 |
Римляндәр Сиракузды штурмлаған ваҡытта Архимед төҙөгән яйланма ҡаланы диңгеҙҙән һәм ҡоро ерҙән һөжүм иткән тулы бер армияны алған. | Во время штурма Сиракуз римлянами созданные Архимедом устройства привели к поражению целой армии, которая атаковала город с моря и суши. | 0.607959 | real | 130 | 136 |
Ҡаланы тиҙ генә яулап алмаҡсы булған римляндәр пландан баш тартырға мәжбүр булалар һәм ҡамауға күсәләр. | Римляне, надеявшиеся быстро захватить город, были вынуждены отказаться от первоначального плана и перешли к осаде. | 0.659041 | real | 103 | 114 |
Ике йылдан ҡаланы хыянатсы ярҙамында баҫып алалар. | В течение 2 лет с помощью блокады ему удалось добиться сдачи города. | 0.437773 | real | 50 | 68 |
Улар үҙҙәре яҙған ваҡиғаларҙан күпкә һуңыраҡ йәшәгән һәм шуға күрә мәғлүмәттәрҙең дөрөҫлөгөн билдәләү мөмкин түгел. | Они жили намного лет позже описываемых событий, и достоверность этих сведений оценить трудно. | 0.358328 | real | 115 | 93 |
Архимед грек колонияһы булған Сицилия утрауында Сиракузда тыуған. | Архимед родился в Сиракузах, греческой колонии на острове Сицилии. | 0.871948 | real | 65 | 66 |
Атаһы улына бала саҡтан уҡ механика, математика һәм астрономияға һөйөү тәрбиәләгән. | Отец с детства воспитывал сына в любви к механике, математике и астрономии. | 0.770015 | real | 83 | 75 |
Архимед ул заманда Мысырҙың фәнни һәм мәҙәни үҙәге булған Александрияға уҡырға китә. | 5 Для обучения Архимед отправился в Александрию Египетскую научный и культурный центр того времени. | 0.572311 | real | 84 | 99 |
Ул ваҡытта Александрия үҙенең 700 меңдән ашыу ҡулъяҙма йыйылған китапханаһы менән дан тота. | Тогда Александрия славилась своей библиотекой, где собрано более 700 тысяч рукописей. | 0.835369 | real | 91 | 85 |
Архимед ошонда үҙенең әҫәрҙәрендә телгә алған Демокрит, Евдокс һәм башҡа грек геометрия белгестәре хеҙмәте менән танышҡандыр, моғайын. | По-видимому, именно здесь Архимед познакомился с трудами Демокрита, Евдокса и других замечательных греческих математиков, о которых он упоминал и в своих сочинениях. | 0.682133 | real | 134 | 165 |
Уҡып бөткәс, Архимед Сицилияға ҡайта. | Окончив обучение, Архимед вернулся в Сицилию. | 0.610432 | real | 37 | 45 |
Бында уны иғтибар менән солғап алалар һәм ул мохтажлыҡ кисермәй. | Здесь его окружают вниманием, и он не испытывает нужды. | 0.553107 | real | 64 | 55 |
Күп йылдар үткәнгә күрә, уның тормошо легендалар менән буталып бөтә. | Прошло много лет, и его жизнь перемешалась с легендами. | 0.73351 | real | 68 | 55 |
Алтындың сағыштырмаса ауырлығы билдәле була. | Была известна относительная масса золота. | 0.30361 | real | 44 | 41 |
Әммә таждың күләмен, формаһы дөрөҫ булмағанға күрә, билдәләп булмай! | А так как этот узел является одним из важнейших в конструкции Лада Веста и других моделей, то обойти его стороной решительно невозможно! | 0.264975 | real | 68 | 136 |
Ваннала йыуынған ваҡытта уның башына иҫ киткес уй килә. | Во время мытья ванны ему приходит в голову удивительная мысль. | 0.726207 | real | 55 | 62 |
Архимед эшләгән көслө таш атыу машиналары Рим ғәскәренә таш яуҙыра. | Мощные камнетесные машины, разработанные Архимедом, бросают камни в римские войска. | 0.783343 | real | 67 | 83 |
Римлеләр ҡала ситендә хәүефһеҙ булыр тип уйлап, стенаға яҡыныраҡ киләләр. | Римляне подходили ближе к стене, полагая, что за городом будет безопасно. | 0.567861 | real | 73 | 73 |
Бәләкәйерәк таш атыусы машиналар яҡын араға таш яуҙыра. | Машины, выбрасывающие меньше камней, высыпают камни в ближайшее время. | 0.694227 | real | 55 | 70 |
Һуңғы йылдарҙа был боронғо заман ҡоралын тасуирлауҙың дөрөҫлөгөн тикшереү өсөн, бер нисә һынау үткәрелә. | В последние годы проводится ряд испытаний для проверки достоверности описания этого древнего оружия. | 0.407703 | real | 104 | 100 |
Был ваҡытта Рим яугире һыҙмаларын тапап киткән, асыулы ҡарт «Минең һыҙмаларыма теймә!» | Разгневанный старик, который в это время затоптал линии римского воина, сказал: "Не трогай меня!" | 0.602754 | real | 86 | 97 |
Яугир уны ҡылысы менән сабып үлтергән. | Николай убил его сковородой. | 0.349216 | real | 38 | 28 |
Һалдат ҡартты сәнсеп үлтерә. | Солдат заколол старика. | 0.310084 | real | 28 | 23 |
Минең мәсьәләм сиселмәй ҡалды, һуңынан теләһә нәмә эшлә!» | Мой вопрос остался нерешенным, потом делай что угодно! " | 0.415484 | real | 57 | 56 |
Архимед үҙе Марцелгә ҡояш ҙурлығын үлсәй торған прибор һыҙмаларын күрһәтергә юллана. | Согласно ей, Архимед использовал большие зеркала, отражающие солнечный свет, чтобы сжечь корабли противника. | 0.467875 | real | 84 | 108 |
Легендалар шулай һөйләй. | Так говорят легенды. | 0.788543 | real | 24 | 20 |
Әммә, күп тарихсылар, Архимедтың аҡылы бер армияға тигеҙ, шуға уның үлеме осраҡлы түгел, тип иҫәпләй. | Однако многие историки считают, что мудрость Архимеда равна одной армии, поэтому его смерть не случайна. | 0.562192 | real | 101 | 104 |
Ул ашауын онота, үҙен хәстәрләмәй. | Он забывает о еде. | 0.783599 | real | 34 | 18 |
Математика үҫешенә Архимед тарафынан түңәрәк оҙонлоғо һәм диаметры сағыштырмаһын иҫәпләп сығарыу ҙур өлөш индерә. | Весомый вклад в развитие математики вносит вычисление Архимедом соотношения длины и диаметра круга. | 0.744775 | real | 113 | 99 |
Рычаг Архимедҡа тиклем уҡ билдәле була, тик ул рычагтың Тулы теорияһын иҫәпләп сығара һәм ғәмәлдә ҡуллана. | Рычаг был известен еще до Архимеда, но он рассчитал и применил теорию полных рычагов. | 0.598668 | real | 106 | 85 |
Бындай судно, моғайын, һыу үткәрер, тип фаразлайҙар. | Недержание это, видимо, и есть воды. | 0.302821 | real | 52 | 36 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.