bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Планеталарға тиклем алыҫлыҡты билдәләү мәсьәләһе менән дә шөғөлләнә; уның иҫәпләүҙәре нигеҙендә үҙәгендә Ер булған ғаләм системаһы ятҡан тип фаразлана, әммә Ҡояш тирәләй әйләнгән Меркурий, Венера и Марс планеталары менән бергә Ҡояштың Ер тирәләй әйләнеүен дә фаразлай.
Занимался проблемой определения расстояний до планет; предположительно в основе его вычислений лежала система мира с центром в Земле, но планетами Меркурием, Венерой и Марсом, обращающимися вокруг Солнца и вместе ним вокруг Земли.
0.780962
real
268
230
Тоҙло ағым Ҡара диңгеҙҙә һыу аҫты йылғаһы менән дауам итә.
Баржа в течение нескольких месяцев дрейфует по морям Ледовитого океана.
0.258034
real
58
71
Зевс ҡатыны Гераның нәфрәтенән ҡотолоу өсөн Ионы аҡ һыйырға әйләндерә.
Чтобы избавиться от ненависти жены Зевса, Геры, ион превратил ее в белую корову.
0.629028
real
70
80
Меҫкен Ио ҡотолоу өсөн һыу юлын һайлай һәм зәңгәрһыу боғаҙға сума.
Хрустальный Ио выбрал водный путь для спасения и погрузился в голубой лед.
0.753129
real
66
74
Шунан башлап боғаҙ «Һыйыр боғаҙы» йәки Босфор тип атала.
С тех пор пролив называется "коровником" или Босфором.
0.739976
real
56
54
Өсөнсө автомобиль күпере төҙөү ҙә планлаштырылған, әммә Төркиә хөкүмәте, ергә хаҡ артыуынан ҡурҡып, быны сер итеп тота.
Запланировано и строительство третьего автомобильного моста, но турецкое правительство держит это в секрете, опасаясь повышения цен на землю.
0.687432
real
119
141
Босфор боғаҙы бары тик 7500-5000 йыл элек барлыҡҡа килгән тип күҙаллана.
Считается, что пролив Босфор образовался лишь 7500 - 5000 лет назад.
0.916329
real
72
68
Ул ваҡытта Ҡара һәм Урта диңгеҙ кимәле түбәнерәк булған һәм улар тоташмаған булған.
В то время уровень Черного и Средиземноморья был ниже, и они не были соединены.
0.566032
real
83
79
Һуңғы боҙлоҡ осоронда боҙ һәм ҡар эреү сәбәпле ике һыу ятҡылығының да кимәле күтәрелә.
В последний ледовый период из-за таяния льда и снега повышается уровень обоих водоёмов.
0.643328
real
86
87
Көслө һыу ағымы бер нисә көн эсендә үҙенә юл ярып, ике диңгеҙҙе тоташтыра.
Сильный поток воды за несколько дней соединил себе два моря.
0.594555
real
74
60
Рәсәйҙең һәм Каспий регионының нефте боғаҙ аша экспортлауҙа мөһим урын алып тора.
Нефть России и Каспийского региона занимает важное место в экспорте через пролив.
0.830264
real
81
81
Боғаҙҙа транзитлы тиҙлек 10 быуындан үтергә тейеш түгел.
Уплотнители не должны разрушиться в течение 10 лет.
0.545878
real
56
51
тиклем V быуатта боғаҙҙы контролдә тотҡан Византий кеүек ҡалалар менән создаш була.
Например, таких, как Шубин, который еще в прошлом веке создавал произведения, основанные на булгарских традициях.
0.363816
real
83
113
Фарсы батшаһы Бөйөк Дарий I, скифтарҙы буйһондорорға маташып, Босфор аша сыға һәм Дунай йылғаһына юллана.
Персидский царь Дарий I Великий, пытаясь подчинить скифов, переправился через Босфор, а затем двинулся к реке Дунай.
0.822035
real
105
116
Күп йылдар үткәс, Ксеркс I Грецияға һөжүм иткән ваҡытта, Дарданелла аша шундай уҡ кәмәле күпер төҙөлә.
Много лет спустя, во время вторжения Ксеркса I в Грецию, через проливе Дарданеллы Геллеспонт был построен аналогичный лодочный мост.
0.683867
real
102
132
Христофор Колумбтың 1492 йылда Америкаға беренсе сәйәхәте менән бергә 1453 йылда Константинополде яулау Урта быуат дәүеренә нөктә ҡуйыу һәм Яңырыуға һәм асыштар дәүеренә күсеүҙе аңлата.
Вместе с первым путешествием Христофора Колумба в Америку в 1492 году завоевание Константинополя в 1453 году считается одним из событий, положивших конец Средневековью и ознаменовавших переход к ренессансу и эпохе открытий.
0.809678
real
185
223
Һуңыраҡ бер нисә халыҡ-ара килешеүҙәр был һыуҙарҙа караптарҙың үтеп йөрөүен көйләй.
Наша страна также присоединилась к нескольким Международным Конвенциям, регулирующим вопросы торгового плавания на море.
0.497992
real
83
120
Беренсе донъя һуғышынан һуң 1920 йылғы Севр килешеүе боғаҙҙы ҡоралһыҙландыра һәм уны Милләттәр Лигаһы аҫтындағы халыҡ-ара территория итеп яһай.
После первой мировой войны согласно Севрского договора 1920 года пролив был демилитаризован и стал международной территорией под контролем Лиги Наций.
0.678084
real
143
150
Уның буйынса Төркиә Ҡара диңгеҙҙеке булмаған дәүләттәрҙең диңгеҙ ташыуҙарын сикләү хоҡуғын һаҡлай.
Её цель заключается в непризнании односторонних действий государств, ограничивающих мореплавание иностранных судов.
0.386914
real
98
115
Төркиә Икенсе донъя һуғышы ваҡытында 1945 йылдың февраленә тиклем нейтралитет һаҡлай, һәм был ваҡытта боғаҙҙар һуғышыусы илдәрҙең хәрби караптары өсөн ябыла, шулай ҙа ҡайһы бер немец ярҙамсы караптарына транзит менән үтеү рөхсәт ителә.
Турция сохраняла нейтралитет во время Второй мировой войны до февраля 1945 года, и в это время проливы были закрыты для военных кораблей воюющих стран, хотя некоторым немецким вспомогательным судам было разрешено проходить транзитом.
0.731107
real
235
233
Гәзит төрөк-йәһүд журналисы Аврам Лейон тарафынан 1947 йылдың 29 октябрендә ойошторолған.
Газета основана 29 октября 1947 года турецким евреем, журналистом Аврамом Леёном.
0.800346
real
89
81
Стамбулда нәшер ителә.
Издается в Стамбуле.
0.81163
real
22
20
Уның атаһы Лондон эргәһендәге биҫтәлә бай булмаған тимерсе булған.
Его отец был небогатым кузнецом в микрорайоне близ Лондона.
0.698705
real
66
59
Өлкән ағаһы Роберт та тимерсе булып китә, Майклдың фәнгә ынтылышын хуплай һәм тәү осорҙа матди ярҙам итә.
Старший брат Роберт тоже стал кузнецом, поддерживал стремление Майкла к науке и на первых порах материально помогал.
0.743613
real
105
116
Ғаиләнең ҙур булмаған килеме Майклға урта мәктәпте тамамларға мөмкинлек бирмәй, 13 йәштән гәзит-китап таратыусы булып эшләй.
Из-за бедности семьи не смог закончить даже средней школы и с 13 лет начал работать в качестве посыльного в магазине рубашек.
0.455172
real
124
125
Оҫтаханала ете йыл эшләү дәүере үҫмергә ҡосөргәнешле уҙаллы белем алыу йылдарына әйләнә.
После технологической сингулярности, в ходе которой произошёл колоссальный скачок в развитии технологий, прошло семь лет.
0.470819
real
88
121
Аҡсаны (бер лекция өсөн бер шиллинг) ағаһынан ала.
Деньги (один шиллинг за лекцию) получает от брата.
0.89621
real
50
50
Һөйләү телмәрендә ҡыҫҡалыҡ һәм аҙ һүҙлелеккә ирешеү өсөн ораторлыҡ һөнәрен өйрәнә.
В игровой манере он научится узнавать цифры и выполнять простейшие операции сложения и вычитания.
0.270088
real
82
97
Майкл ҡыҙыҡһынып тыңлай, һәм дүрт лекцияны ентекләп яҙып, китап итеп төпләп, Короллек институтына эшкә алыуҙарына үтенес яҙыуы менән профессор Дэвиға ебәрә.
Майкл подробно записал и переплёл четыре лекции Дэви, которые послал ему вместе с письмом с просьбой взять его на работу в Королевский институт.
0.485069
real
156
144
Ошо «бәләкәй һәм ҡыйыу аҙым», Майкл һүҙҙәре буйынса уның яҙмышын хәл итә.
Этот "маленький и смелый шаг", по словам Майкла, решает его судьбу.
0.576655
real
73
67
Ошо ваҡытта профессор һәм уның ҡатыны менән Европаның фәнни үҙәктәре буйлап сәйәхәт итә.
После этого ученый вместе с супругой отправляется в заграничную стажировку по Европе.
0.323117
real
88
85
1816 йылда физика һәм химия буйынса лекциядар уҡый, ошо уҡ йылда тәүге хеҙмәте нәшер ителә.
В 1816 году читал лекции по физике и химии, в том же году был издан первый труд.
0.844242
real
91
80
Был эш тутыҡмай торған ҡорос уйлап табылды, тип билдәләнә һәм ул ваҡыттағы металлургтарҙы ҡыҙыҡһындыра.
Отмечается, что придумана нержавеющая сталь, и интересует тогдашних металлургов.
0.430344
real
103
80
Әкренләп электромагнетизм менән мауыға башлай.
"Мир постепенно переходит на электромобили.
0.46696
real
46
43
1831 йылда электр үткәргес сым магнит майҙанында хәрәкәт иткәндә электр тогы барлыҡҡа килә, йәғни электромагнит индукцияһы тигән күренеште аса.
Открытие Фарадеем в 1831 году явления электромагнитной индукции указало новый способ получения электрического тока.
0.737094
real
143
115
1832 йылда яңы фән бүеге электрохимия нигеҙендәге электрохимик закондарҙы аса.
1832 Формулирует законы электролиза.
0.640947
real
78
36
Бер йылдан һуң Короллек институтының лаборатория директоры итеп билдәләнә, 1827 йылда кафедра профессоры итеп тәғәйенләнә.
Через год был назначен директором лаборатории Королевского института, в 1827 году был назначен профессором кафедры.
0.879161
real
122
115
1438 йылдан 1552 йылғаса ҡала Ҡазан ханлығының үҙәге була.
В период с 1438 по 1552 годы город является столицей Казанского ханства.
0.838083
real
58
72
Ҡала халҡының үҫеше түбәндәге теҙемдә күрһәтелгән.
Рост населения города представлен в следующем расписании.
0.42798
real
50
57
2005 йылдың 17 ноябренән был вазифаны Илсур Метшин башҡара.
С 17 ноября 2005 года эту должность занимал Ильсур Метшин.
0.868269
real
59
58
Вокзал аша йылына 8 миллион кеше үтә.
8 миллионов из них умирает ежегодно.
0.696168
real
37
36
Университетта 15 мең студент уҡый.
В университете обучается 15 тысяч студентов.
0.903949
real
34
44
Үсеин оҡның җайыны чекип, ҡушны көзлеп атҡан.
Он пришпорил коня и оглянулся.
0.330182
real
45
30
Был транскрипция системаһында латин алфавиты ҡулланыла.
В этой системе транскрипции используется латинский алфавит.
0.937212
real
55
59
Халыҡ-ара фонетик ассоциация был алфавитты барлыҡҡа килтергән.
Международная фонетическая ассоциация создала этот алфавит.
0.922891
real
62
59
Улар уртаҡ традицияларҙы тотһалар ҙа, төрлө ҡәбиләләрҙең ҡараштарында татыулыҡ булмаған (Төркмәнстанда бөгөнгө көнгә саҡлы аңы йәшәй).
И хотя они разделяли общие традиции, у различных племен были сильные разногласия (клановое сознание сохраняется в Туркменистане и по сей день) [4].
0.453637
real
134
147
1940 йылдан һуң һәм рәсми документация, юғары белем һәм фән рус теленә күсерелгәнлектән, милләттең ҡайһы бер ағзалары төркмән телен ҡулланыуҙан баш тартыу юлына баҫтылар.
После 1940 года и перехода официальной документации, высшего образования и науки на русский язык, многие носители стали отказываться от использования туркменского языка.
0.809857
real
170
169
1940 йылдан алып 1991 йылдарға тилемге осорҙа төркмән теле рус теле лексикаһын бик күп үҙләштерә (һәм был күренеш, үҙ сиратында, сингармонизм принцибын боҙа).
В период с 1940 по 1991 годы туркменский язык заимствовал огромное количество лексики из русского языка (которые, в свою очередь, нарушают принцип сингармонизма).
0.901784
real
158
162
СССР тарҡалғандан һуң, төркмән теле Төрмәнстандың рәсми теле итеп иғлан ителә, ә 2000 йылдан башлап Төркмәнстанда бөтә рәсми документация һәм тел менән бәйле башҡа өлкәләрҙәге эшмәкәрлек тә фәҡәт төркмән телендә генә атҡарыла.
После развала СССР туркменский был объявлен официальным языком Туркмении, а с 2000 года официальная документация и все остальные сферы языковой деятельности в Туркмении ведутся только на туркменском языке.
0.769732
real
226
205
Икенсе төркөм диалекттары, фонетика өлкәһендә күп һанлы айырмалыҡтары булғанлыҡтан, беренсе төркөм диалекттарынан тора.
Диалекты второй группы стоят особняком от диалектов первой, ввиду многочисленных отличий в области фонетики.
0.873422
real
119
108
Мәҫәлән, был диалекттарҙың күпселегендә аҙаҡҡы [k] [θ]-гә һәм [ð]-гә күсә.
Так, например, в большинстве этих диалектов конечное [k] переходит в [θ] и [ð].
0.84102
real
74
79
Рус теле, рәсми тел, юғары белем һәм фән теле булараҡ, ҡулланыла.
Русский язык использовался как официальный язык, язык высшего образования и науки.
0.865742
real
65
82
Рус теленең баҫымы шул дәрәжәлә көслө була, 1991 йылға Төркмәнстанда йәшәүсе этник төркмәндәрҙең ҙур бер төркөм халыҡтың туған телендә бөтөнләй һөйләшә белмәүе асыҡлана.
Давление русского языка на туркменский язык было настолько сильно, что к 1991 году в Туркменистане проживала большая группа этнических туркмен, не владеющих родным языком.
0.626548
real
169
171
Төркмән теле яҙмаһын яҙыр өсөн ғәрәп алфавиты әлегә тиклем Иранда, Ираҡта һәм Афғанстанда ҡулланыла.
Арабский алфавит для записи туркменского языка и по сей день используется в Иране, Ираке и Афганистане.
0.784577
real
100
103
Кирилл алфавиты Төркмәнстанда 1993 йылға тиклем ҡулланыла.
Кириллический алфавит использовался в Туркменистане до 1993 года.
0.822943
real
58
65
Февралдә матбуғатта алфавиттың яңы варианты баҫыла.
В феврале в прессе был опубликован новый вариант алфавита.
0.555428
real
51
58
Тиҙҙән был алфавит урынына хәҙер ҙә ҡулланылған икенсе вариант тәҡдим ителә.
Еще одно приложение этого типа будет представлено прямо сейчас.
0.31631
real
76
63
Һәр һүҙҙәр төркөмө өсөн (һуҙынҡыларҙың алғы һәм артҡы рәте) үҙенә генә хас, сингармонизм законына ҡаршы килмәҫлек, һүҙ үҙгәртеүсе аффикстар йыйылмаһы бар.
Для каждой группы слов (передний или задний ряд гласных) существует свой собственный набор словоизменительных аффиксов, не противоречащий закону сингармонизма.
0.79422
real
154
159
Был телдә ашкеназ йәһүдтәре һөйләшә (йәһүд, инглиз һ.б.
Ашкеназы - еврепйские евреи, говорящие на языке идиш.
0.6001
real
55
53
Поляк теле Польшала 38 миллион кешенең, донъяла 40 миллион кешенең туған теле.
На польском языке в мире разговаривают около 43 миллионов человек, причем в Польше - порядка 38 миллионов.
0.814853
real
78
106
Бында йәш шағир 1812 йылғы Ватан һуғышы ваҡиғаларын кисерә.
Здесь юный поэт пережил событияОтечественной войны 1812 года.
0.808188
real
59
61
Лицейҙа үткән йылдар, ундағы дуҫлыҡ тураһында хәтерләүҙәр шағир күңелендә мәңгегә һаҡланып ҡала.
Годы, проведенные в Лионе, навсегда поселили в ней ощущение устойчивости ее существования.
0.505538
real
96
90
Уны баласағында атаһының библиотекаһында уҡыған китаптары аша ижадтары менән танышҡан ХVII-ХVIII быуат француз шағирҙары илһамландыра.
Его вдохновляли французские поэты xviixviii веков, с творчеством которых он познакомился в детстве, читая книги из библиотеки отца.
0.746823
real
134
131
1816 йылдан алып, Жуковский артынса, ул элегияларға мөрәжәғәт итә, был жанрға характерлы булған яуапһыҙ мөхәббәт, йәшлектең үтеүе, күңелдең һүрелеүе кеүек мотивтарҙы үҫтерә.
С 1816 года, вслед за Жуковским, он обращается к элегии, где развивает характерные для этого жанра мотивы: неразделенной любви, ухода молодости, угасание души.
0.655786
real
173
159
Был телдең үҙ имлә системаһын ҡулланыла.
В этом языке используется своя иммунная система.
0.338639
real
40
48
Малай ваҡытынан алда тыуа, сирләшкә була.
Проходит время, молодой человек становится членом церкви.
0.363836
real
41
57
Бер аҙна буйы ғүмере ҡыл өҫтөндә ҡала, уны суҡындырырға ла баҙнат итмәйҙәр.
Она неделю боролась за жизнь, не для того, чтобы ее потом усыпили.
0.586655
real
75
66
Әммә малай иҫән ҡала, һәм уға атаһының хөрмәтенә Исаак тип исем ҡушалар.
Но мальчик остался жив, и его назвали Исааком в честь отца.
0.733764
real
72
59
Һаулығы насар булыуға ҡарамаҫтан, ул 84 йыл йәшәй.
Несмотря на плохое здоровье, она живет 84 года.
0.897134
real
50
47
Ньютон үҙенең сығышын Шотландия дворяндарынан тип иҫәпләй, әммә тарихсылар уның ата-бабалары 1524 йылда ярлы крәҫтиән булыуҙарын асыҡлай.
Ньютон считал свое выступление дворянином Шотландии, но историки выяснили, что его предки были бедными крестьянами в 1524 году.
0.883716
real
137
127
1646 йылда уның әсәһе Анна Эйсской () 63 йәшлек тол иргә кейәүгә сыға, уларҙың өс балаһы була, һәм унда Исаак ҡайғыһы булмай.
В январе 1646 года мать Ньютона вновь вышла замуж; от нового мужа, 63-летнего вдовца, у неё были трое детей, и ей стало не до Исаака.
0.672005
real
125
133
Ул үҙен яңғыҙ тип хис итә.
Ощущает себя одинокой.
0.438814
real
26
22
Бында ул үҙенең ғәҙәттән тыш һәләтле булыуын күрһәтә, әммә 1659 йылда әсәһе алып ҡайтып 16 йәшлек үҫмергә хужалыҡ эштәрен йөкмәтергә маташа.
Вскоре мальчик показал незаурядные способности, однако в 1659 году мать Анна вернула его в поместье и попыталась возложить на 16- летнего сына часть дел по управлению хозяйством.
0.688892
real
140
178
Уставҡа ярашлы, уға латин телен белеү өсөн имтихан алалар, шунан һуң ул Тринити-колледжға (Изге Троица колледжы) ҡабул ителә.
Согласно уставу, ему устроили экзамен на знание латинского языка, после чего сообщили, что он принят в Тринити-колледж (Колледж святой Троицы) Кембриджского университета.
0.730593
real
125
170
Ул ваҡыттағы нормалар буйынса сайдерҙар уҡығын өсөн университетта төрлө эштәр эшләргә тейеш булған, йәки бай студенттарға хеҙмәттәр күрһәтеү юлы менән түләргә бурыслы булған.
По нормам того времени, сайзер был обязан оплачивать обучение путём различных работ в Университете, либо путём оказания услуг более богатым студентам.
0.754513
real
174
150
1664 йылдың апрелендә Ньютон имтихандарҙы тапшырып, юғары категорияға (scholars) күсә, был уға колледжда белем алыуға һәм уны дауам итеүгә хоҡуҡ бирә.
В апреле 1664 года Ньютон, сдав экзамены, перешёл в более высокую категорию старшекурсников scholars , что дало ему право на стипендию и продолжение обучения в колледже.
0.757017
real
150
169
Галилей асыштарына ҡарамаҫтан, Кембриджда тәбиғи фәндәр һәм философияны элеккесә Аристотель буйынса уҡытҡандар.
Несмотря на открытия Галилея, естествознание и философию в Кембридже по-прежнему преподавали по Аристотелю.
0.785997
real
111
107
1664 йыл Ньютондың тормошо башҡа ваҡиғалар менән дә бай була.
1654 год был богат на события.
0.655095
real
61
30
Артабан бындай исемлектәр уның эш дәфтәрендә бер нисә тапҡыр барлыҡҡа килә.
В дальнейшем подобные списки не раз появляются в его рабочих тетрадях.
0.575002
real
75
70
Ньютон уларҙың хеҙмәттәрен донъяның универсаль системаһына үҙләштерә.
Ньютон строит свою модель Вселенной.
0.712793
real
69
36
1665 йылдың 8 авгусында Тринити-колледжында уҡыуҙар туҡтатыла һәм персонал эпидемия тамамланғансы таратыла.
8 августа 1665 года занятия в Тринити-колледже были прекращены и персонал распущен до окончания эпидемии.
0.913285
real
107
105
Һаҡланған яҙмаларҙа күренеүенсә, 23 йәшлек Ньютон дифференциаль һәм интеграль иҫәпләүҙәрҙең, шулай уҡ Ньютон-Лейбница формулаһы тип йөрөтөлгән функцияны рәттәргә тарҡатыуҙың төп ысулдарын белгән.
Из сохранившихся заметок видно, что 23-летний Ньютон уже свободно владел базовыми методами дифференциального и интегрального исчислений, включая разложение функций в ряды и то, что впоследствии было названо формулой Ньютона - Лейбница.
0.805156
real
195
236
Был хәреф шулай уҡ каталан, ирлан, окситан, португаль, испан һәм вьетнам телдәрендә о хәрефенең варианты итеп һәм инглиз телендә ҡулланыла.
Буква также существует в каталанском, ирландском, окситанском, португальском, испанском и вьетнамском как вариант буквы o.
0.794887
real
139
122
Тамғалар тураһындағы семиотика фәненең бер өлөшө булып тора.
Грамматика - один из разделов этой науки.
0.275858
real
60
41
Лингвистика менән профессиональ кимәлдә лингвист-ғалимдар шөғөлләнә.
Греко-латинские и профессиональные школы ≈ следующая ступень в обучении.
0.476917
real
68
72
Телдең кибернетик моделдәре кеше телмәренә ни тиклем оҡшаш булыуына ҡарап тикшерелә; үле телдәрҙең тергеҙелеү дөрөҫлөгө археологик ҡаҙаныуҙар барышында әленән-әле табылып торған боронғо текстарға таянып тикшерелә.
Кибернетические модели языка, относящиеся к практической лингвистике, проверяются на предмет схожести с человеческой речью, в ходе раскопок при обнаружении новых текстов проверяется адекватность описания мертвых языков.
0.500077
real
213
219
Был эшмәкәрлектең һәр береһе фәнни лингвистикала сағылыш таба.
Каждый такой уровень отличается научной специализацией.
0.294828
real
62
55
Филологик ысулдар, йәғни үле яҙма телдәр материалын йыйыу һәм яҙма ҡомартҡыларҙы мәҙәни-тарихи бәйләнештәрҙә өйрәнеүсе филология менән хеҙмәттәшлектә эшләү.
В неё включаются в частности: Филологическими методами , собирая материал мёртвых письменных языков и взаимодействуя с филологией , изучающей письменные памятники в их культурно-исторических связях.
0.782515
real
156
198
Сағыштырма лингвистика телдәрҙе бер-береһе менән сағыштыра.
Сравнительная лингвистика сравнивает языки друг с другом.
0.834612
real
59
57
Бөйөк депрессия төрлө илдә төрлө ваҡытҡа тура килә.
Великая депрессия в разных странах приходится на разное время.
0.851405
real
51
62
Ул 20-се быуаттағы иң оҙон, донъя буйлап иң ныҡ таралған, иң тәрән депрессия була.
Это была самая продолжительная, самая глубокая и самая распространенная депрессия 20 века.
0.608944
real
82
90
Рецессия Америка Ҡушма Штаттарында 1929 йылдың 24 октябрендә фонд биржаһында акция хаҡтарының ҡырҡа түбән төшөүенән башлана (был көн Ҡара шишәмбе исеме аҫтында билдәле), һәм тиҙ арала донъяның һәр иленә тиерлек тарала.
Депрессия зародилась в Соединенных Штатах, начавшись с краха фондового рынка 29 октября 1929 года (известного как "Черный вторник"), но быстро распространилась почти на все страны мира.
0.617046
real
218
185
Ул башлыса Көнбайыш Европаның үҫешкән илдәренә ҡағыла, сәнәғәт, ауыл хужалығы тауарҙарына хаҡтар ҡырҡа төшә, эшһеҙлек кимәле күпкә арта.
В основном это касается развитых стран Западной Европы, где цены на промышленные, сельскохозяйственные товары резко обходятся, значительно повышается уровень безработицы.
0.628868
real
136
170
Ҡайһы бер илдәр 1930 йылдың урталарына аяҡҡа баҫа башлай, әммә күпселек илдәрҙә рецессия Икенсе донъя һуғышына тиклем дауам итә.
Некоторые живут так и сегодня, но все-таки к середине XX века большинство местных жителей переехало в города.
0.378333
real
128
109
Тарихсылар йыш ҡына Бөйөк депрессияның башланыуын ошо ваҡиға менән бәйләй.
Историки часто связывают начало Великой депрессии с этим событием.
0.731444
real
74
66
Әммә күптәр быны кире ҡағып, фонд биржаһындағы хәлде Бөйөк депрессияның сәбәбе итеп түгел, ә һөҙөмтәһе итеп билдәләй.
Однако многие отрицают это и считают ситуацию на фондовой бирже результатом, а не причиной Великой депрессии.
0.486969
real
117
109
Хатта 1929 йылдағы Уолл-Стрит ваҡиғаһынан һуң да күпмелер ваҡыт иҡтисади хәлдең яйланыуына ышаныс һаҡлана.
Даже после краха Уолл-стрит в 1929 году оптимизм сохранялся в течение некоторого времени.
0.73496
real
106
89
Бынан тыш, банктарҙың ябылыуынан ҡурҡҡан халыҡ депозиттарҙа һаҡлаған аҡсаларын кире ала башлай, был банктарҙың артабан юҡҡа сығыуына килтерә.
Кроме того, люди, боясь закрытия банков, начинают получать деньги, хранящиеся на депозитах, что приводит к дальнейшему исчезновению банков.
0.596788
real
141
139
Банктарҙың ярҙамынан яҙған ойошмалар ябыла, кешеләр күпләп эшһеҙ ҡала башлай.
Организации, которые пишут с помощью банков, закрываются, люди начинают массово остаться без работы.
0.734911
real
77
100
Башлыса тыныс һәм ҡыҫҡа үтеүсән рецессияның ни сәбәптән тәрән һәм оҙайлы депрессияға әйләнеүе ҡыҙыҡһыныу һәм бәхәстәр нигеҙе булып тора.
Но какие именно факторы превращают мягкую и короткую рецессию в Великую депрессию, вопрос до сих пор очень спорный.
0.378983
real
136
115