bak stringlengths 1 511 | rus stringlengths 1 511 | static_sim float32 0.25 1 | source stringclasses 2 values | length_bak int64 1 511 | length_rus int64 1 511 |
|---|---|---|---|---|---|
Океандағы һыу тулҡындар һәм ағымдар менән даими ҡатнашып торғанлыҡтан, уның составы океандың бөтә өлөштәрендә лә бер төрлө тиерлек. | Благодаря тому, что вода в океане постоянно перемешивается волнами и течениями, её состав почти одинаков во всех частях океана. | 0.64727 | real | 131 | 127 |
Океанда тереклек күп һәм төрлө, бигерәк тә Азия һәм Австралия ярҙары араһындағы тропик һәм субтропик зоналарҙа, унда мәрйен рифтары һәм мангрҙары киң территорияларҙы биләй. | Жизнь в океане представлена обильно и разнообразно, особенно в тропической и субтропической зонах между побережьями Азии и Австралии, где огромные территории заняты коралловыми рифами и мангровыми зарослями. | 0.785791 | real | 172 | 207 |
Тымыҡ океан фитопланктонында башлыса 1300-гә яҡын төр булған микроскопик бер күҙәнәкле ылымыҡтарҙан тора. | Фитопланктон Тихого океана в основном состоит из микроскопических одноклеточных водорослей, насчитывающих около 1300 видов. | 0.908959 | real | 105 | 123 |
Тропиктарҙа фукус, ҙур йәшел һәм бигерәк тә айырыуса билдәле ҡыҙыл ылымыҡтар киң таралған, улар мәрйен полиптары менән бер рәттән риф барлыҡҡа килтергән организмдар булып тора. | В тропиках особенно распространены фукусовые, крупные зелёные и особенно известные красные водоросли, которые наряду с коралловыми полипами являются рифообразующими организмами[12]. | 0.737955 | real | 176 | 181 |
Атлантиканың үҫемлектәр донъяһы төрҙәр төрлөлөгө менән айырылып тора. | Растительный мир Атлантики отличается видовым разнообразием. | 0.522033 | real | 69 | 60 |
Һыу ҡатламында динофлагеллят һәм диатом ылымыҡтарҙан торған фитопланктон өҫтөнлөк итә. | В толще воды доминирует фитопланктон, состоящий из динофлагеллятов и диатомовых водорослей. | 0.905251 | real | 86 | 91 |
Сәскә атҡан осорҙа Флорида яры буйындағы диңгеҙ сағыу ҡыҙыл төҫкә инә, ә бер литр диңгеҙ һыуында тиҫтәләрсә миллион бер күҙәнәкле үҫемлектәр бар. | В разгар их сезонного цветения море у берегов Флориды окрашивается в ярко-красный цвет, а в литре морской воды содержатся десятки миллионов одноклеточных растений. | 0.705111 | real | 145 | 163 |
Төбөндә көрән (фукустар, ламинарийҙар), йәшел, ҡыҙыл ылымыҡтар һәм ҡайһы бер ҡан тамырлы үҫемлектәр бар. | Донная флора представлена бурыми (фукусы, ламинарии), зелёными, красными водорослями и некоторыми сосудистыми растениями. | 0.546071 | real | 104 | 121 |
Йылға тамағында диңгеҙ зостераһы, йәки диңгеҙ үләне үҫә, ә тропиктарҙа йәшел (каулерпа, валония) һәм көрән (саргасса) ылымыҡтар өҫтөнлөк итә. | В устьях рек растёт зостера морская, или взморник, а в тропиках преобладают зелёные (каулерпа, валония) и бурые (саргассы) водоросли. | 0.766004 | real | 141 | 133 |
Океандың көньяҡ өлөшөнә һоро ылымыҡтар (фукус, лесония, электус) хас. | Для южной части океана характерны бурые водоросли (фукус, лесония, электус). | 0.845038 | real | 69 | 76 |
Хайуандар донъяһына бик күп биполяр төрҙәр, йөҙгә яҡын, менән айырылып тора, улар тик һалҡын һәм уртаса зоналарҙа ғына йәшәй һәм тропиктарҙа булмай. | Животный мир отличается большим — около сотни — числом биполярных видов, обитающих только в холодных и умеренных поясах и отсутствующих в тропиках. | 0.656662 | real | 148 | 147 |
Беренсенән, улар эре диңгеҙ хайуандары (кит, тюлень, диңгеҙ бесәйе) һәм океан ҡоштары. | В первую очередь это крупные морские звери (киты, тюлени, котики) и океанские птицы. | 0.81758 | real | 86 | 84 |
Тропик киңлектәрҙә диңгеҙ терпеләре, мәрйен полиптары, акулалар, попугай һәм хирург балыҡтар йәшәй. | В тропических широтах обитают морские ежи, коралловые полипы, акулы, рыбы-попугаи и рыбы-хирурги. | 0.756331 | real | 99 | 97 |
Дельфиндар Атлантика һыуҙарында йыш осрай. | Дельфины часто встречаются в водах Атлантики. | 0.876889 | real | 42 | 45 |
Хайуандар донъяһының шат күңелле интеллектуалдары ҙур һәм бәләкәй караптарҙы ҙур теләк менән оҙатып бара — ҡайһы берҙә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, винттарҙың рәхимһеҙ ҡалаҡтары аҫтына эләгә. | Жизнерадостные интеллектуалы животного мира охотно сопровождают большие и малые суда — иногда, к сожалению, попадая под безжалостные лезвия винтов. | 0.603388 | real | 181 | 147 |
Атлантиканың төп йән эйәләре булып Африка ламантиндары һәм планетаның иң ҙур һөтимәрҙәре — зәңгәр кит тора. | Коренными жителями Атлантики являются африканский ламантин и самое крупное млекопитающее планеты — синий кит. | 0.744102 | real | 107 | 109 |
Һинд океанының флораһы һәм фаунаһы бик күп төрлө. | Флора и фауна Индийского океана необычайно разнообразны. | 0.32691 | real | 49 | 56 |
Тропик район планктон байлығы менән айырылып тора. | Тропическая область выделяется богатством планктона. | 0.762231 | real | 50 | 52 |
Бигерәк тә бер күҙәнәкле Trichodesmium (цианобактерий төрө) ылымыҡтар күп, шуның арҡаһында һыуҙың өҫкө ҡатламы бик болғансыҡланып китә һәм төҫөн үҙгәртә. | Особенно обильна одноклеточная водоросль Триходесмиум (тип Цианобактерии), из-за которой поверхностный слой воды сильно мутнеет и меняет свою окраску. | 0.673747 | real | 153 | 150 |
Һинд океаны планктоны төнөн ялтырап торған бик күп организмдар айыра: перидиний, ҡайһы бер төр медузалар, гребневиктар, оболочниктар. | Планктон Индийского океана отличает большое число светящихся ночью организмов: перидиней, некоторых видов медуз, гребневиков, оболочников. | 0.826243 | real | 133 | 138 |
Сағыу төҫтәге сифонофоралар, шул иҫәптән ағыулы фазалиялар күп осрай. | Обильно встречаются ярко окрашенные сифонофоры, в том числе ядовитые фазалии. | 0.791701 | real | 69 | 77 |
Уртаса һәм арктик һыуҙарҙа планктондың төп вәкилдәре булып копеподтар, эвфуазидтар һәм диатомейҙар тора. | В умеренных и арктических водах главными представителями планктона являются копеподы, эвфуазиды и диатомеи. | 0.673139 | real | 104 | 107 |
Һинд океанының иң күп һанлы балыҡтары — корифен, тунец, нототениялар һәм күп төрлө акулалар. | Наиболее многочисленными рыбами Индийского океана являются корифены, тунцы, нототениевые и разнообразные акулы. | 0.81317 | real | 92 | 111 |
Һөйрәлеүселәрҙән бер нисә төр гигант диңгеҙ ташбаҡалары, диңгеҙ йыландары, һөтимәрҙәрҙән — кит һымаҡтар (тешһеҙ һәм зәңгәр кит, кашалоттар, дельфиндар), тюлендәр, диңгеҙ филдәре бар. | Из пресмыкающихся имеются несколько видов гигантских морских черепах, морские змеи, из млекопитающих — китообразные (беззубые и синие киты, кашалоты, дельфины), тюлени, морские слоны. | 0.779177 | real | 182 | 183 |
Кит һымаҡтарҙың күпселеге уртаса һәм Поляр түңәрәк тирәһендәге өлкәләрҙә йәшәй, унда һыуҙың интенсив ҡушылыуы арҡаһында планктон организмдары үҫеше өсөн уңайлы шарттар барлыҡҡа килә. | Большинство китообразных обитают в умеренных и приполярных областях, где благодаря интенсивному перемешиванию вод возникают благоприятные условия для развития планктонных организмов. | 0.775886 | real | 182 | 182 |
Һинд океаны флораһында көрән (саргассум, турбинария) һәм йәшел ылымыҡтар (каулерна) бар. | Растительный мир Индийского океана представлен бурыми (саргассовые, турбинарии) и зелёными водорослями (каулерна). | 0.845523 | real | 88 | 114 |
Шулай уҡ ылымыҡтар литотамния һәм халимеда үҫешә, улар мәрйендәр менән бергә риф ҡоролмаларын төҙөүҙә ҡатнаша. | Пышно развиваются также известковые водоросли литотамнии и халимеда, которые участвуют вместе с кораллами в сооружении рифовых построек. | 0.708235 | real | 110 | 136 |
Һинд океанының яр буйы зонаһына хас булған фитоценоз мәрйендәр тарафынан барлыҡҡа килә. | Типичным для прибрежной зоны Индийского океана является фитоценоз, образуемый мангровыми зарослями. | 0.66882 | real | 87 | 99 |
Уртаса һәм антарктик һыуҙар өсөн ҡыҙыл һәм көрән ылымыҡтар хас, башлыса фикус һәм кельп, порфирия, гелидий төркөмдәре күп осрай. | Для умеренных и приантарктических вод наиболее характерны красные и бурые водоросли, главным образом из групп фукусовых и ламинариевых, порфира, гелидиум. | 0.589023 | real | 128 | 154 |
Берҙән-бер иҫкәрмәләр — Төньяҡ Европа бассейны, Баренцев һәм Аҡ диңгеҙҙәрҙең флораһы һәм фаунаһы бик бай. | Исключения составляют лишь Северо-Европейский бассейн, Баренцево и Белое моря с их чрезвычайно богатым животным и растительным миром. | 0.726524 | real | 105 | 133 |
Океан флораһы башлыса ламинария, фукус, анфельсиянан, ә Аҡ диңгеҙҙә — шулай уҡ зостеранан ғибәрәт. | Флора океана представлена главным образом ламинариями, фукусами, анфельцией, а в Белом море — также зостерой. | 0.693742 | real | 98 | 109 |
Көнсығыш Арктика диңгеҙ ҡатламы фаунаһы, бигерәк тә Арктика бассейнының үҙәк өлөшө, бик ярлы. | Крайне бедна фауна дна морей восточной Арктики, особенно центральной части Арктического бассейна. | 0.684124 | real | 93 | 97 |
Төньяҡ Боҙло океанда 150-нән ашыу балыҡ төрө бар, улар араһында бик күп сауҙа балыҡтары (сельдь, треска һымаҡтар, һөмбаштар, скорпендар, камзбала һымаҡтар һәм башҡалар) бар. | В Северном Ледовитом океане насчитывается более 150 видов рыб, среди них большое число промысловых (сельдь, тресковые, лососевые, скорпеновые, камбаловые и другие). | 0.78265 | real | 173 | 164 |
Арктикала диңгеҙ ҡоштары башлыса колониаль тормош алып бара һәм яр буйҙарында йәшәй. | Морские птицы в Арктике ведут преимущественно колониальный образ жизни и обитают на берегах. | 0.82231 | real | 84 | 92 |
Һөтимәрҙәр тюлендәрҙән, морждарҙан, белухаларҙан, киттарҙан (башлыса полосатик һәм Грендланд киттары), нарвалдарҙан тора. | Млекопитающие представлены тюленями, моржами, белухами, китами (главным образом полосатиками и грендландскими китами), нарвалами. | 0.689355 | real | 121 | 129 |
Утрауҙарҙа аҡ айыуҙар осрай, боҙ күперҙәре буйлап арктик төлкөләр һәм боландар килә. | На островах встречаются лемминги, по ледяным мостам заходят песцы и северные олени. | 0.619134 | real | 84 | 83 |
Океан фаунаһы вәкилен шулай уҡ поляр айыу тип һанарға кәрәк, уның тормошо башлыса дрейфлаусы боҙҙар менән бәйле. | Представителем фауны океана следует считать также белого медведя, жизнь которого в основном связана с дрейфующими, паковыми льдами или береговым припаем. | 0.63932 | real | 112 | 153 |
Был океандарҙың ҡайһы берҙәре (Европа, Ганимед һәм Каллисто һәм ҡайһы бер кәрлә планеталар) донъя океанын күләме буйынса бер нисә тапҡырға үтә, ә ҡайһы берҙәрендә (Европа һәм Энцелад океандарында) ерҙән ситтәге тереклек булыуы ихтимал. | Некоторые из этих океанов (океаны галилеевых спутников Европа, Ганимед и Каллисто и некоторых карликовых планет) превосходят Мировой по объёму в несколько раз, а в некоторых (океаны Европы и Энцелада) потенциально возможно существование внеземной жизни. | 0.900456 | real | 235 | 253 |
Яҡын киләсәктә был океандарҙың барыһы ла кешелек өсөн ҡулай түгел, сөнки уларға эләгеү өсөн ерҙән ситтәге есемдә тиҫтәләрсә километр боҙ иретергә кәрәк. | В обозримой перспективе все эти океаны для человечества недостижимы, так как для попадания в них необходимо проплавить на внеземном теле десятки километров льда. | 0.623379 | real | 152 | 161 |
Боҙ гиганттары Уран һәм Нептунда тағы ла ҙурыраҡ шыйыҡ океандар булыуы ихтимал. | Возможно существование ещё более крупных жидких океанов на ледяных гигантах Уране и Нептуне. | 0.690804 | real | 79 | 92 |
Башҡа йондоҙҙар системаһында шулай уҡ тулыһынса боҙ менән ҡапланған океан планеталары йәки, әгәр планета йәшәү зонаһына эләкһә, шыйыҡ һыу бар. | В других звёздных системах также существуют планеты-океаны, полностью покрытые льдом или, если планета попадает в зону обитаемости, жидкой водой. | 0.807184 | real | 142 | 145 |
Әгәр кешелек йыһан төрөнә әйләнә алһа, был океандар Ерҙән ситтә төп тереклек төп сығанағына әйләнеүе ихтимал. | Если человечеству суждено стать космическим видом, эти океаны могут стать основным источником поддержания жизни вне Земли. | 0.739892 | real | 109 | 122 |
1 һәм 2 тишрей көндәрҙә байрам ителә. | Этот двухдневный праздник отмечают 1 и 2 числа месяца тишрей. | 0.804129 | real | 37 | 61 |
Ғәбит сәсән унда беренсе урынды ала. | Габит-сэсэн занял там первое место. | 0.79112 | real | 36 | 35 |
Шулай уҡ 1920 йылда Стәрлетамаҡтағы Башҡортостан хөкүмәте тарафынан ойошторолған бәйгелә алдынғылыҡты бирмәй. | Также не стал лидером конкурса, организованного в 1920 году правительством Башкортостана в Стерлитамаке. | 0.742283 | real | 109 | 104 |
Ҡайһы саҡта туҡтап ҡалып бүленһә, яңынан башлар булған. | Иногда они останавливались и отделялись, а потом снова начинали. | 0.4807 | real | 55 | 64 |
Ғәбит сәсәндән «Урал батыр», «Күсәкбей», «Иҙел менән Яйыҡ», «Ҡараһаҡал», «Юлай менән Салауат», «Байыҡ Айҙар сәсән» кеүек ҡобайырҙар, тиҫтәләгән йыр, риүәйәт, легендалар яҙып алынған. | Из Габита-сэсэна записаны такие кубаиры, как "Урал батыр", "Кусакбей", "Идель и Яйык", "Карасакал", "Юлай и Салават", "Баик Айдар сэсэн", десятки песен, легенд, легенд. | 0.634858 | real | 182 | 168 |
Башҡорт әҙәбиәте. | Башкирская литература. | 0.558686 | real | 17 | 22 |
Атаһынан бик йәшләй етем ҡала. | Отец по молодости остается сиротой. | 0.588663 | real | 30 | 35 |
Олатаһы йортонда тәрбиәләнеп үҫә. | Воспитывался в доме деда. | 0.700734 | real | 33 | 25 |
Ҡаты яраланғандан һуң госпиталдә ята, һауыҡҡас, 1946 йылға тиклем хәрби хеҙмәтте дауам итә. | После тяжелого ранения находился в госпитале, а по выздоровлении продолжил военную службу до 1946 года. | 0.741334 | real | 91 | 103 |
Күп илдәрҙә башҡорт әҙәбиәтен лайыҡлы күрһәтә. | В большинстве стран вежливости придается большое значение. | 0.445535 | real | 46 | 58 |
Быларға өҫтәп уның үзбәк, украин һәм татар телдәрендә сыҡҡан китаптарын да әйтеп була. | Мы также привезли им и книги, изданные на русском, осетинском и турецком языках. | 0.491138 | real | 86 | 80 |
Муса Ғәли күп шаршаулы ике драма әҫәре яҙҙы. | Муса Гали написал два разношаршистых драматических произведения. | 0.721792 | real | 44 | 64 |
Публицист һәм талапсан әҙәби тәнҡитсе булараҡ та матбуғатта әүҙем сығыш яһаны. | Как патриот и консерватор, он также вмешивается в политику. | 0.283762 | real | 78 | 59 |
Хикәйәләр. | Рассказы. | 0.696138 | real | 10 | 9 |
Диңгеҙҙәр аша һөйләшеү. | через судоходные реки. | 0.559162 | real | 23 | 22 |
Балалар өсөн шиғырҙар һәм поэма. | Стихи и поэмы для детей. | 0.893275 | real | 32 | 24 |
Балалар өсөн шиғырҙар һәм поэмалар. | Картинки и стихи для детей . | 0.593394 | real | 35 | 28 |
Ләкин күп тә үтмәй, ул баҫымсыҡ тәбиғәтле, олпат уҙаман, ихлас әңгәмәләш. | Но есть дни, когда она самоочищается, становясь прозрачной и чистой, светясь, соответствуя своему природному свету. | 0.377122 | real | 73 | 115 |
Намаҙ ҡылған кеше ғибәҙәтен Ҡәғбә яғына ҡарап башҡарырға тейеш. | Тот, кто совершает намаз, должен совершать поклонение, смотря в сторону Каабы. | 0.397426 | real | 63 | 78 |
Мәккә беҙҙең эраның IV быуатынан алып билдәле. | Эта классификация известна с IV века от Р.Х. | 0.5542 | real | 46 | 44 |
Унда мосолман булмаған кешеләргә инергә ярамай. | Остается не пускать туда людей, которые не соответствуют. | 0.477023 | real | 47 | 57 |
Бинаның эсе заманса йыһазландырылған, ете эскалатор эшләй. | Реализуется все это поэтапно, строительство разбито на семь очередей. | 0.447537 | real | 58 | 69 |
Мосолман риүәйәте буйынса, ул — Әҙәмгә Алла тарафынан бүләк ителгән, кешеләрҙең гонаһтарынан ҡарайып бөткән аҡ яҡут. | По мусульм. преданию, это подаренный Аллахом Адаму белый яхонт, почерневший от грехов людей. | 0.596446 | real | 116 | 92 |
Уның өҫтөнә Әҙәм төҙөгән ҡоролма туфан һыуы ҡалҡҡандан һуң емерелгән. | Адам построил над ним сооружение, которое разрушилось после Всемирного потопа. | 0.680135 | real | 69 | 78 |
Ҡәғбә бөтә донъя мосолмандарының берҙәмлек символы һанала. | К. считается символом единства мусульман всего мира. | 0.677361 | real | 58 | 52 |
Риүәйәттәргә ҡарағанда, ул ваҡытта был изге урын таш диуар менән әйләндереп тура мөйөшлө йорт булғанлығы әйтелә. | Судя по преданиям, в то время святилище было прямоугольным домом, огороженным каменной стеной. | 0.683173 | real | 112 | 94 |
Ауылдаштары һәм йәштәштәре кеүек уға йәшләй үҙ заманының иң ауыр йөктәрен күтәрешергә тура килә, колхоз эше менән шөғөлләнә. | Как односельчане и сверстники, ему, молодому человеку, пришлось нести самые тяжелые бремени своего времени, занимался колхозным делом. | 0.799294 | real | 124 | 134 |
Уны тамамлағас, бер ни тиклем ваҡыт заводта эшләй. | Когда он закончил свое повествование, на некоторое время добрым делом. | 0.354047 | real | 50 | 70 |
Унан баш ҡалабыҙ Мәскәүгә килеп, заводта фрезеровщик булып оҙаҡ ҡына йылдар эшләй. | Оттуда наша столица приехала в Москву, где долгие годы работала фрезеровщиком на заводе. | 0.864097 | real | 82 | 88 |
Ул рус телендә яҙа. | Она пишет на русском языке. | 0.822519 | real | 19 | 27 |
Әммә башҡорт кешеһенең күпселек әҫәрҙәре үҙ туған халҡы, Башҡортостаны тураһында. | Но большинство произведений башкирского человека о своем родном народе, Башкортостане. | 0.363996 | real | 81 | 86 |
Күп кенә повестары һуғыш темаһына арналған. | Целый ряд полотен посвящен военной тематике. | 0.294408 | real | 43 | 44 |
Балта унар мең йылдар буйы урман киҫеү, ағас эшкәртеү, һуғыш ҡоралы булараҡ ҡулланылған. | Топор десятки тысяч лет использовался как оружие для вырубки леса, лесопереработки, войны. | 0.671694 | real | 88 | 90 |
Балтаның төрлө формалары бар, улар барыһы ла балта башынан һәм балта һабынан тора. | Топор имеет разные формы, все они состоят из головы топора и плотницкого мыла. | 0.864647 | real | 82 | 78 |
Иң беренсе балтаны тәүтормош кешеләре осло ташты ағас һапҡа бәйләп эшләгәндәр. | Первый топор был сделан первыми людьми, которые привязали острый камень к деревянной доске. | 0.792528 | real | 78 | 91 |
Был ҡорал сүкеш, ҡасау, ҡырғыс һәм ҡорал булып хеҙмәт иткән. | Это оружие служило молотком, бегством, скребком и оружием. | 0.533838 | real | 60 | 58 |
Киләсәктә ташыусы шулай уҡ Өфөнән Нефтекамаға рейстар асмаҡсы. | В перспективе перевозчик также планирует открыть рейсы из Уфы в Нефтекамск. | 0.556822 | real | 62 | 75 |
Оҙонлоҡ буйынса Волга һәм Дунай йылғаларынан һуң Европаның өсөнсө йылғаһы. | Кстати, после Волги и Дуная рассматриваемая река - третья по длине в нашей стране. | 0.696783 | real | 74 | 82 |
Оҙонлоғо — 2290 километр. | Протяженность - 2290 километров. | 0.86415 | real | 25 | 32 |
2002 йылда ул ғаиләһе менән АҠШ-ҡа күсеп китә, хәҙер ҙә ул АҠШ-тың Сиэтл ҡалаһында йәшәй. | Вместе с семьей в 1996 году перебралась в США и сейчас живет и работает в Сиетле. | 0.535741 | real | 89 | 81 |
Һүҙлектә 17 000-гә яҡын мәҡәлә керҙе. | Содержит около 72 тыс статей. | 0.408841 | real | 37 | 29 |
Һүҙлек 2002 йылда көн күрҙе. | Словарь появился в 2002 году. | 0.899138 | real | 28 | 29 |
Хәҙерге ваҡытта Татарстан радиоһында әҙәбиәт-сәнғәт тапшырыуҙарының шеф мөхәррире булып эшләй. | В настоящее время работает шефским редактором литературно-художественных программ на радио Татарстана. | 0.609957 | real | 94 | 102 |
Баштараҡ диаспора тип баҫып алынған территорияларҙа колонизация һәм ассимиляция сәйәсәте менән төҙөлгән боронғо грек ҡала-дәүләттәрен атағандар. | Ранее на территориях, захваченных диаспорой, называли древнегреческие города-государства, построенные с колонизацией и ассимиляционной политикой. | 0.806927 | real | 144 | 145 |
Ошоға оҡшаш йәшәү арауығын киңәйтеү ҡайһы бер боронғо семит халыҡтарына хас булған. | Подобное расширение жизненного пространства было характерно для некоторых древних семитских народов. | 0.741821 | real | 83 | 100 |
Швейцария көнбайыш, үҙәк һәм көньяҡ Европа киҫелешендә урынлашҡан, диңгеҙгә сығыу юлы юҡ, көньяҡта Италия, көнбайышта Франция, төньяҡта Германия һәм көнсығышҡа Лихтенштейн менән сиктәш. | Швейцария расположена на стыке западной, центральной и южной Европы, не имеет выхода к морю и граничит с Италией на юге, Францией на западе, Германией на севере и Австрией и Лихтенштейном на востоке. | 0.832142 | real | 185 | 199 |
Ил географик яҡтан Альп тауҙары, швейцар яҫы таулығы һәм Юра араһында бүленә, дөйөм майҙаны 41 285 км² тәшкил итә. | Страна географически разделена между Альпами, швейцарским плато и Юрой, охватив общую площадь 41 285 км². | 0.851949 | real | 114 | 105 |
Күпселек территорияны Альп тауҙары биләһә лә, яҡынса 8,5 миллион кеше йәшәгән Швейцария халҡы, нигеҙҙә, иң ҙур ҡалалар урынлашҡан яҫы таулыҡта тупланған, шул иҫәптән ике глобаль ҡала — Цюрих һәм Женева. | В то время как Альпы занимают большую часть территории, население Швейцарии численностью примерно 8,5 млн человек в основном сосредоточено на плато, где расположены крупнейшие города, в том числе два глобальных — Цюрих и Женева. | 0.781976 | real | 202 | 228 |
Швейцария конфедерацияһының төҙөлөүе урта быуаттың һуңғы осорона ҡарай һәм Австрия һәм Бургундияға ҡаршы хәрби уңыштар һөҙөмтәһе була. | Создание Швейцарского союза относится к позднесредневековому периоду и стало результатом ряда военных успехов против Австрии и Бургундии. | 0.766386 | real | 134 | 137 |
Швейцарияның Изге Рим империяһынан бойондороҡһоҙлоғо формаль рәүештә Вестфалия солохо 1648 йылда тамамланғандан һуң таныла. | Независимость Швейцарии от Священной Римской империи была формально признана при заключении Вестфальского мира в 1648 году. | 0.811967 | real | 123 | 123 |
Ун алты быуат реформацияһынан башлап Швейцария ҡораллы нейтралитет сәйәсәте алып бара, 1815 йылдан алып тышҡы һуғыш алып бармай һәм 2002 йылға тиклем БМО-ға инмәй; шуға ҡарамаҫтан, донъя тыныслығы өсөн әүҙем тышҡы сәйәсәт алып бара. | Со времён Реформации XVI века Швейцария придерживалась политики вооружённого нейтралитета, она не вела внешних войн с 1815 года и не вступала в ООН до 2002 года; тем не менее она проводит активную внешнюю политику за мир во всём мире. | 0.763516 | real | 232 | 234 |
Швейцарияла Ҡыҙыл Тәре урынлашҡан, ул донъялағы иң боронғо һәм иң күренекле гуманитар ойошмаларҙың береһе; күп һанлы халыҡ-ара ойошмалар өсөн майҙансыҡ, шул иҫәптән БМО-ның ҙурлығы буйынса икенсе офисы бар. | Швейцария — родина Красного Креста, одной из старейших и наиболее известных гуманитарных организаций в мире; площадка для многочисленных международных организаций, включая второе по величине отделение ООН. | 0.663785 | real | 206 | 205 |
Ил Европа ирекле сауҙа ассоциацияһына нигеҙ һалыусыларҙың береһе булып тора (ләкин Европа берләшмәһенә, Европа иҡтисади зонаһына йәки Еврозонаға инмәй), әммә ике яҡлы килешеүҙәр аша Шенген зонаһында һәм Европа берҙәм баҙарында ҡатнаша. | Страна является одним из основателей Европейской ассоциации свободной торговли (но не входит в Европейский союз, Европейскую экономическую зону или Еврозону), однако участвует в Шенгенской зоне и Европейском едином рынке через двусторонние договоры. | 0.869114 | real | 235 | 249 |
Швейцария герман һәм роман Европаһы киҫелешендә ята һәм дүрт төп лингвистик һәм мәҙәни өлкәгә эйә: немец, француз, итальян һәм романш. | Швейцария находится на перекрёстке германской и романской Европы и имеет четыре основные языковые и культурные региона: немецкий, французский, итальянский и романшский. | 0.876718 | real | 134 | 168 |
Ул бер төркөм халыҡ-ара күрһәткестәр буйынса, шул иҫәптән иҡтисади конкуренцияға һәләтлелек һәм кеше потенциалының үҫеше буйынса алдынғы урындарҙы биләй. | Она занимает передовые места по ряду международных показателей, включая экономическую конкурентоспособность и развитие человеческого потенциала. | 0.556181 | real | 153 | 144 |
970 йылда был кантондың үҙәге Suuites, 1281 йылда Switz булараҡ (хәҙер Schwyz) телгә алына; атамаһы боронғо немец телендәге suedan («ер төпләү») һүҙенән килеп сыға. | В 970 году центр этого кантона упоминается как Suuites, в 1281 году — Switz, совр. Schwyz; название происходит от др.-в.-нем. suedan «корчевать». | 0.690053 | real | 164 | 145 |
XIV быуат аҙағынан хәҙерге кантондың исеме буйынса дәүләт тип атау башлана. | С XIV века по имени этого кантона начинают называть государство в целом. | 0.705471 | real | 75 | 72 |
Ил халҡы үҙен Eidgenossen (йәғни, конфедераттар) тип атайҙар, һәм XV быуат аҙағында ғына Schweizer (йәғни швейцарҙар) атамаһы ғәмәлгә инә башлай. | Сами жители страны называли себя Eidgenossen (т.е конфедераты), и только с конца XV века в обиход начало входить самоназвание Schweizer (то есть швейцарцы). | 0.861259 | real | 145 | 156 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.