bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Швейцарияла малсылыҡ бик ныҡ алға китһә лә, швейцарҙар өҫтәлендә ит һаман да йыш ҡунаҡ булып тормай.
Несмотря на то, что животноводство в Швейцарии несказанно развито, мясо до сих пор не частый гость на столе швейцарцев.
0.649384
real
100
119
Шулай уҡ Даниэль Петрҙың 1875 йылда һөтлө ҡаты шоколад уйлап табыуы ла яңылыҡ булып тора.
Также прорывом стало изобретение Даниэлем Питером твердого молочного шоколада в 1875 году.
0.760698
real
89
90
Женевала Эскалад байрамы 12 декабрҙә билдәләнә.
В Женеве 12 декабря отмечается праздник Эскалад.
0.853493
real
47
48
1 август — Конфедерация көнө (Швейцарияның Милли байрамы).
1 августа отмечается День конфедерации (Национальный праздник Швейцарии).
0.852179
real
58
73
Был көндө бөтә кантондарҙа ла күмәк байрам үткәрелә, фейерверктар ойошторола.
В этот день во всех кантонах проходят массовые народные гуляния, устраиваются роскошные салюты.
0.508354
real
77
95
Цюрихта апрель айында Шестизвонье— яҙҙың үҙенсәлекле осрашыуын билдәләйҙәр.
В Цюрихе в апреле отмечают Шестизвонье — своеобразную встречу весны.
0.890056
real
75
68
Аппенцелль-Ауссерроден кантонында Иҫке Яңы йыл билдәләнә — Сильвестерклаус.
В кантоне Аппенцелль-Ауссерроден отмечают Старый новый год — Сильвестерклаус[de].
0.904366
real
75
81
Швейцария банктары, ял көндәренән тыш, ғәҙәттә, 8:30-ҙан 16:30-ға тиклем асыҡ була.
Швейцарские банки обычно открыты с 8:30 до 16:30, кроме выходных.
0.924072
real
83
65
Аҙнаһына бер тапҡыр банктар ғәҙәттәгенән оҙағыраҡ эшләй, быны һәр аныҡ урында асыҡларға кәрәк.
Раз в неделю банки работают дольше обычного, уточнять это надо в каждом конкретном месте.
0.67432
real
94
89
Ҙур ҡалаларҙа почта бүлексәләре эш көндәрендә 8:30-ҙан 12:00-гә тиклем һәм 13:30 -ҙан 18:30-ға тиклем эшләй, шәмбе 7:30-ҙан 11:00-гә тиклем, йәкшәмбе — ял көнө.
Отделения почты в крупных городах открыты по будням с 8:30 до 12:00 и с 13:30 до 18:30, в субботу с 7:30 до 11:00, воскресенье — выходной день.
0.95117
real
160
143
Даими хәрби көстәрҙә яҡынса 5000 кеше (кадр составы ғына).
Регулярные ВС около 5000 человек (только кадровый состав).
0.913859
real
58
58
240200 кеше тирәһе резервта.
Резерв около 240 200 человек.
0.819116
real
28
29
Хәрбиләштерелгән көстәр: граждандар оборонаһы көстәре — 280 000.
Военизированные формирования: силы гражданской обороны — 280 000 человек.
0.834328
real
64
73
Швейцарҙар традиция буйынса хәрби ҡоралды өйҙә тоторға хоҡуҡлы.
По традиции швейцарцы имеют право хранить боевое оружие дома.
0.5561
real
63
61
Комплектлау: хәрби хеҙмәткә саҡырыу буйынса һәм профессиональ нигеҙҙә.
Комплектование: по призыву и на профессиональной основе.
0.848465
real
70
56
Хеҙмәт срогы: 18-21 аҙна (19-20 йәштәрҙә), һуңынан 3 аҙналыҡ 10 яңыртыу курсы (20 — 42 йәштәр).
Срок службы: 18-21 неделя (в возрасте 19-20 лет), затем 10 курсов переподготовки по 3 недели (20 — 42).
0.958434
real
95
103
Мобилизация ресурстары 2,1 миллион кеше тәшкил итә, шул иҫәптән 1,7 миллион кеше хәрби хеҙмәткә яраҡлы.
Моб. ресурсы 2,1 миллиона человек, в том числе годных к военной службе 1,7 миллиона.
0.88505
real
103
84
1610 йылда Базель ҡалаһында Швейцарияның беренсе даими гәзите — «Ординари-Цайтунг» сыға.
В 1610 году в Базеле выходит первая регулярная швейцарская газета «Ординари-Цайтунг».
0.848572
real
88
85
1827 йылда Швейцарияла 27 гәзит сыға.
В 1827 году в Швейцарии выходило 27 газет.
0.911202
real
37
42
1830 йылдағы революцион ваҡиғаларҙан һуң цензура бөтөрөлгәс, баҫмалар һаны бик тиҙ арта башлай, ә 1857 йылда Конфедерацияла 180 гәзит баҫылып сыға.
Когда, после революционных событий 1830 года, была отменена цензура, количество изданий стало быстро расти, и к 1857 году в Конфедерации выходило уже 180 газет.
0.87376
real
147
160
Швейцарияның иң күп гәзиттәре XX быуаттың 30-сы йылдарҙа (400-ҙән ашыу) сыға.
Наибольшее количество газет в Швейцарии выходило в 30-е годы XX века (более 400).
0.800792
real
77
81
Һуңынан уларҙың һаны кәмей башлай һәм был процесс беҙҙең көндәргә тиклем дауам итә.
Затем их количество начинает сокращаться, и этот процесс продолжается до сих пор.
0.727147
real
83
81
Беренсе бөтә Швейцария надрарегиональ гәзите — «Швайцер Цайтунг» 1842 йылда Санкт-Галлен ҡалаһында баҫыла башлай.
Первая общешвейцарская надрегиональная газета, — «Швайцер Цайтунг», — начала выходить в 1842 году в городе Санкт-Галлен.
0.853541
real
113
120
Ул ваҡытта Швейцария матбуғат киңлегенең үҙенсәлеге булып гәзиттәрҙең киҫкен идеологик бүленеше тора — католик-консерватив йүнәлештәге гәзиттәргә либераль-прогрессив баҫмалар ҡаршы тора.
Особенностью швейцарского пресс-ландшафта в то время являлся факт жёсткого идеологического деления газет — газетам католическо-консервативного направления противостояли либерально-прогрессивные издания.
0.765076
real
186
202
1893 йылда Цюрихта «Тагес-Анцайгер» гәзите сыға башлай, тәүге «партиянан өҫтөнлөклө» (был йәһәттән «бойондороҡһоҙ») гәзите.
В 1893 году в Цюрихе начала выходить газета [«Тагес-Анцайгер»], первая «надпартийная» (и в этом смысле «независимая») газета.
0.810618
real
123
125
Бөгөнгө көндә йән башына ваҡытлы баҫмалар һаны буйынса Швейцария донъяла тәүге урындарҙың береһен биләй.
Сегодня по количеству периодических печатных изданий на душу населения Швейцария занимает одно из первых мест в мире.
0.732894
real
104
117
Шуға ҡарамаҫтан, 200-гә яҡын төп көндәлек Швейцария гәзиттәренең күпселеге (уларҙың дөйөм тиражы яҡынса 3,5 миллион дана) көслө «провинциализм» менән айырылып тора һәм башлыса урындағы ваҡиғаларға йүнәлтелә.
Тем не менее, подавляющее большинство из почти 200 основных ежедневных швейцарских газет (их общий тираж — около 3,5 млн экз.) отличаются сильно выраженным «провинциализмом» и сосредоточенностью преимущественно на локальных событиях.
0.77714
real
207
233
Бөгөн Швейцарияның немец телле алдынғы гәзиттәренән — «Blick» бульвар гәзите (275 000 дана), Цюрихта сыҡҡан яҡшы мәғлүмәтле «Тагес Анцайгер» (259 000 дана, Мәскәүҙә хәбәрсеһе бар) һәм Цюрихта баҫылған «Нойе Цюрхер Цайтунг» (139 000 дана) бар.
Из немецкоязычных ведущими на сегодняшний день в Швейцарии являются бульварная газета «Блик» (275 тыс. экз.), выходящие в Цюрихе хорошо информированная «Тагес Анцайгер» (259 тыс. экз., есть корреспондент в Москве) и «Нойе Цюрхер Цайтунг» (139 тыс. экз.).
0.777982
real
242
254
Француз теллеләр араһында лидерҙар араһында — «Матэн» (187 мең дана), «Ле Тан» (97 мең дана), «Van Catre-er» (97 мең дана), «Tribune de Genève» (65 мең дана), итальян теллеләр араһында — «Corriere del Ticino» (24 мең дана).
Среди франкоязычных лидируют бульварная «Матэн» (187 тыс. экз.), «Ле Тан» (97 тыс. экз.), «Ван-катр-эр» (97 тыс. экз.), «Трибюн де Женев» (65 тыс. экз.), среди италоязычных — «Коррьере дель Тичино» (24 тыс. экз.).
0.649744
real
223
213
2004 йылда Швейцарияның иң ҙур «Blick» бульвар гәзитенең тиражы яҡынса 275 мең дана тәшкил итә.
В 2004 году тираж крупнейшей швейцарской бульварной газеты «Blick» составил ориентировочно 275 тыс. экземпляров.
0.883749
real
95
112
Берне агломерацияһында һәм ҡайһы бер күрше ҡалаларҙа баҫылған «Де Бунд» мәғлүмәт гәзите әлеге ваҡытта көнөнә 60 000 дананан саҡ ҡына күберәк һатыла.
Информированная газета «Дер Бунд», выходящая в бернской агломерации и в некоторых соседних городах, продаёт в настоящее время в день чуть больше 60 тыс. экз. Похожим образом выглядит и ситуация на рынке воскресных газет.
0.638025
real
148
220
Һуңғы өс йылда Sonntangszeitung популяр гәзитенең тиражы 8,6 процентҡа кәмей һәм әлеге ваҡытта 202 000 дана тәшкил итә, шул уҡ осорҙа «Зоннтангсцайтунг» гәзитенең күсермәләре һаны 312 000 данаға тиклем кәмей.
Тираж популярной газеты «Зоннтангсцайтунг» упал за последние три года на 8,6 % и составляет в настоящее время 202 тыс. экз., а количество экземпляров газеты «Зоннтагсблик» уменьшилось за это же время до 312 тыс. экз.
0.75131
real
208
216
2007 йылдың июлендә «Фэктс» журналы ябыла.
В июле 2007 году журнал «Фэктс» прекратил своё существование.
0.793926
real
42
61
Швейцарияла киң мәғлүмәт саралары үҫеше өсөн уңайһыҙ шарттар әйләнештең ҡыҫҡарыуына ғына түгел, ә «структур ҡыҫҡартыуҙар» үткәреү кәрәклегенә лә килтерә.
Неблагоприятные условия для развития СМИ в Швейцарии ведут не только к сокращению тиражей, но и к необходимости вести «структурные сокращения».
0.625019
real
153
143
Формаһы буйынса «SHORT» акционерҙар йәмғиәте булып тора, әммә, иҡтисадтың башҡа тармаҡтарындағы Швейцария акционерҙар йәмғиәте кеүек үк, ғәмәлдә дәүләттән дотация алыусы дәүләт структураһы булып тора.
Являясь по форме акционерным обществом, «ШОРТ», тем не менее, как и многие швейцарские акционерные образования в других отраслях экономики, по сути, является государственной структурой, получающей дотации от государства.
0.615806
real
200
220
Швейцар телеканалдары SRF1 һәм SRF zwei (SRG TRK SRG дәүләт телерадиокомпанияһы күрһәтә, ул ТРК SRG составына инә) башлыса спорт һәм социаль-сәйәси программаларға «прайм-тайм» бүлә, шуға күрә швейцар тамашасыһы үҙенең «күңел асыу ихтыяждарын», ҡағиҙә булараҡ, сит ил телерадиокомпаниялары ярҙамында ҡәнәғәтләндерә.
Швейцарские телеканалы SRF1[de] и SRF zwei[de] (выпускаются входящей в SRG SSR государственной ТРК SRG) уделяют «прайм-тайм» в основном передачам спортивного и общественно-политического характера, поэтому свои «развлекательные потребности» швейцарский телезритель удовлетворяет, как правило, при помощи зарубежных телевещателей.
0.868841
real
314
328
Шәхси радиотапшырыуҙарға килгәндә, шәхси радиотапшырыуҙарҙан айырмалы рәүештә, ул дәүләт телевидениеһына реаль альтернатива булараҡ Швейцарияла әлегә аяҡҡа баҫа алмай.
Что касается частного телевещания, то оно, в отличие от частного радиовещания, так пока и не смогло закрепиться в Швейцарии в качестве реальной альтернативы государственному телевидению.
0.68415
real
167
186
Швейцария телевидениеһы аудиторияһының 3 процентын тиерлек яулаған TV3 (Швейцария) һәм Tele 24 шәхси телеканалдары баҙарҙа үҙ-үҙен ҡәнәғәтләндереү кимәленә етә алмай һәм 2002 йылда уларҙың эше туҡтатыла.
Частные телеканалы TV3 (Швейцария)[de] и Tele 24[de], завоевавшие было почти 3 % швейцарской телеаудитории, не сумели выйти на уровень рыночной самоокупаемости и их работа было в 2002 году прекращена.
0.823005
real
203
200
2003 йылдың ноябрь башында Швейцарияла шәхси телевидение булдырыу буйынса сираттағы ынтылыш башлана.
В начале ноября 2003 года в Швейцарии стартовала ещё одна попытка наладить частное телевидение.
0.823392
real
100
95
Федераль совет (ил хөкүмәте) U1 телеканалына тейешле лицензия бирә (телеканал).
Федеральный совет (правительство страны) выдал соответствующую лицензию телеканалу U1 (телеканал)[de].
0.918372
real
79
102
Лицензия 10 йылға бирелә һәм «немец телле» программаларҙың дөйөм милли тапшырыуына хоҡуҡ бирә.
Лицензия выдана на 10 лет и даёт право на общенациональную трансляцию «немецкоязычных» программ.
0.755737
real
94
96
Швейцарияның шәхси телерадиотапшырыуҙар алып барыусылары өсөн һаман да бик ҡатмарлы баҙар булыуының сәбәбе тәү сиратта закондар сығарыу базаһының уңайһыҙ шарттары менән бәйле.
Причина того, что Швейцария до сих пор остаётся очень сложным для частных телевещателей рынком, заключается прежде всего в неблагоприятных рамочных законодательных условиях.
0.593175
real
175
173
Тағы ла бер сәбәп — Швейцария телевидениеһында урынлаштырылған рекламаларҙың сағыштырмаса аҙ проценты.
Другой причиной является относительно небольшой процент рекламы, размещаемой на телевидении Швейцарии.
0.628235
real
102
102
Әгәр Германияла бөтә рекламаларҙың 45 проценты тиерлек телевизорҙа урынлаштырылһа, Швейцарияла был күрһәткес ни бары 18,1 % тәшкил итә (кКонфедерациялағы рекламаның дөйөм күләменең 43 проценты гәзиттәргә тура килә).
Если в Германии на ТВ размещается почти 45 % всей рекламы в стране, то в Швейцарии эта цифра составляет всего 18,1 % (на газеты приходится 43 % от всего объёма рекламы в Конфедерации).
0.840089
real
215
184
Швейцарияның 1991 йылдың 21 июнендәге «Телерадиотапшырыуҙар тураһындағы законы» әлеге ваҡытта камиллаштырыу фазаһын үтә һәм уның яңы версияһы телевидение һәм радио өлкәһендә шәхси эшмәкәрлек өсөн күберәк мөмкинлектәр бирергә тейеш, бигерәк тә өҫтәмә реклама йәлеп итеү йәһәтенән.
В настоящее время швейцарский «Закон о телерадиовещании» от 21 июня 1991 года проходит стадию совершенствования, его новая версия должна дать больше возможностей для частной деятельности в сфере телевидения и радио, прежде всего в плане привлечения дополнительной рекламы.
0.786852
real
279
272
Шуға күрә ул металл һәм металл булмаған элементтарҙың үҙенсәлектәренә эйә.
Поэтому она обладает свойствами металлических и неметаллических элементов.
0.756463
real
74
74
Донъя океандарын өйрәнеү өсөн 3 экспедицияла ҡатнашҡан.
Он возглавлял три экспедиции по исследованию мирового океана.
0.779343
real
55
61
Экспедициялар ваҡытында күп географик асыштар яһаған.
Во время этих экспедиций совершил множество географических открытий.
0.807049
real
53
68
1736 йылда ғаилә Грейт Айтон ауылына күсеп килә, бында Кукты урындағы мәктәпкә бирәләр (хәҙер музей).
В 1736 году семья переезжает в деревню Грейт Айтон, где Кука отдают в местную школу (превращённую ныне в музей).
0.850964
real
101
112
Биш йыл уҡығандан һуң Джеймс Кук шул ваҡытҡа идара итеүсе вазифаһын алған атаһының башланғысы аҫтында фермала эшләй башлай.
После пяти лет учёбы Джеймс Кук начинает работать на ферме под началом своего отца, получившего к тому времени должность управляющего.
0.764582
real
123
134
Шулай башлана Джеймс Куктың диңгеҙ тормошо.
Так начинается морская жизнь Джеймса Кука.
0.820382
real
43
42
Эштән буш ваҡыттарын ул география, навигация, математика, астрономияны өйрәнеүгә арнай, уны шулай уҡ диңгеҙ экспедицияларының тасуирламалары ҡыҙыҡһындыра.
В свободное время он изучал географию, навигацию, математику, астрономию, а также интересовался описанием морских экспедиций.
0.797793
real
154
125
Кукҡа был ваҡытта егерме туғыҙ йәш була.
Отто Рану было двадцать шесть лет.
0.555758
real
40
34
Квебек ҡамала, һуңынан яулап алына.
Баркли одерживает победу, после чего умирает.
0.339815
real
35
45
Кук хәрби хәрәкәттәрҙә туранан-тура ҡатнашмай.
Командиры боевых частей не взаимодействуют напрямую с военкоматами.
0.519275
real
46
67
Адмирал Колвилл бойороғо буйынса, Кук Изге Лаврентий йылғаһын 1762 йылға тиклем картаға төшөрөүҙе дауам итә.
По приказу адмирала Кук продолжал картографирование реки Святого Лаврентия до 1762 года.
0.787267
real
108
88
Куктың карталары адмирал Колвилл тарафынан нәшер итеүгә тәҡдим ителә һәм Төньяҡ Америка лоцияһында 1765 йылда баҫылып сыға.
Лаврентия до 1762 г. Карты Кука были рекомендованы адмиралом Колвиллом к публикации и были опубликованы в Североамериканской лоции 1765 года.
0.723988
real
123
141
Англияға Кук 1762 йылдың ноябрендә әйләнеп ҡайта.
В Англию Кук вернулся в ноябре 1762.
0.683351
real
49
36
Канаданан ҡайтҡас, 1762 йылдың 21 декабрендә Кук Элизабет Баттсҡа өйләнә.
Вскоре после возвращения из Канады, 21 декабря 1762 г, Кук женился на Элизабет Баттс.
0.861933
real
73
85
Кук вафат булғандан һуң Элизабеттың тормошо тураһында әҙ билдәле.
Даже после того, как она умерла, она предлагает Бэмби большую мудрость о жизни.
0.475199
real
65
79
Ул ире үлгәндән һуң тағы 56 йыл йәшәй һәм 1835 йылдың декабрендә 93 йәшендә вафат була.
Она прожила после его смерти ещё 56 лет и умерла в декабре 1835 г в возрасте 93 лет.
0.86943
real
87
84
Ботаниктар Даниэль Соландер һәм Король йәмғиәте ағзаһы һәм уның буласаҡ президенты Джозеф Банкс була, ул шул ваҡытта уҡ хәлле кеше була.
Ботаниками были Даниэль Соландер и Джозеф Банкс, член Королевского общества и будущий его президент, который был к тому же очень состоятельным человеком.
0.909774
real
136
153
Экспедиция өсөн яңы аҙыҡ-түлек Европа тауарҙарына алмаштырыла.
Саженцы упаковываются по новой европейской технологии.
0.484189
real
62
54
Иртән, 2 майҙа, унһыҙ эксперимент үткәреү мөмкин булмаған берҙән-бер квадрант урланғанлығы асыҡлана.
Утром 2 мая обнаружилось, что единственный квадрант, без которого проведение эксперимента было невозможно, был украден, но к вечеру того же дня квадрант удалось найти.
0.573782
real
100
167
Шул уҡ көндөң кисендә квадрант табыла.
И в тот же день тележек с баллонами.
0.527975
real
38
36
Астрономик күҙәтеүҙәрҙән һуң Кук үҙе менән яҡындағы утрауҙарҙы яҡшы белгән һәм тәржемәсе була алған Тупия исемле урындағы башлыҡты һәм уның уның ялсыһы Тиатуны алып Яңы Зеландия ярҙарына юллана.
После проведения астрономических наблюдений Кук направился к берегам Новой Зеландии , взяв с собой местного вождя по имени Тупия, который хорошо знал близлежащие острова и, кроме того, мог служить переводчиком, и его слугу Тиату.
0.695999
real
194
229
Яңы Зеландия аборигендары менән, инглиздәрҙең тыныслыҡҡа ынтылыуына ҡарамаҫтан, яҡшы мөнәсәбәттәр урынлаштырыу мөмкин булмай.
С аборигенами Новой Зеландии, несмотря на подчеркнутое миролюбие англичан, не удалось установить хороших отношений.
0.670924
real
125
115
Көнбайыш яр буйлап барыуҙы дауам итеп, Кук якорҙа тороу урыны өсөн уңайлы бухта таба.
Продолжая двигаться вдоль западного берега, Кукис нашел бухту, очень удобную для якорной стоянки.
0.766205
real
85
97
1770 йылдың апрелендә Кук Австралияның көнсығыш ярына килә.
В апреле 1770 Кук подошёл к восточному берегу Австралии.
0.667361
real
59
56
Ҡултыҡтың ярында экспедиция элек билдәле булмаған күп үҫемлектәр төрөн таба, шуға күрә Кук был ҡултыҡты Ботаник тип атай.
На берегу залива экспедиции удалось найти много неизвестных ранее видов растений, поэтому Кук назвал его Ботаническим.
0.804219
real
121
118
Һәм Кук ремонтҡа туҡтау өсөн хәүефһеҙ урын эҙләй башлай.
И Кук приступает к поиску места, где можно было бы безопасно встать на ремонт.
0.589659
real
56
78
Эш шунда була, Ҙур Барьер Рифынан яйлап алыҫлашҡан яр бер мәлде асыҡ дигеҙҙән күҙәтеү өсөн йыраҡ була, был Австралия ярҙарын күҙ уңынан ысҡындырғыһы килмәгән Кук өсөн уңайлы булмай.
Дело в том, что побережья, постепенно отдаляется от Большого Барьерного Рифа, однажды могло оказаться недоступным для наблюдения из открытого моря, что совсем не устраивало Кука, желал держать австралийский берег перед глазами.
0.641424
real
181
227
Кук карапты ошо боғаҙ аша Батавияға (иҫке исеме Джакарта) йүнәлтә.
Кук направил корабль через этот пролив в Батавию (старое название Джакарты).
0.727696
real
66
76
Әммә кешеләр үлеүен дауам итә.
Но люди по-прежнему гибнут.
0.414347
real
30
27
Панаитан утрауында тапма ауырыуына дизентерия өҫтәлә, ошо мәлдән ул үлем осраҡтарының төп сәбәбе була.
На острове Панаитан к малярии добавилась дизентерия , ставшая с этого момента основной причиной смертельных исходов.
0.775479
real
102
116
Шәхси составта юғалтыуҙар ныҡ күп була, тик Батавиянан Кейптаунға тиклем юлда команданың 22 ағзаһы вафат була (башлыса дизентериянан), шулай уҡ бер нисә штатский кеше, шул иҫәптә астроном Грин да була.
Потери в личном составе были чрезвычайно велики, только на пути из Батавии до Кейптауна погибли 22 члена команды главным образом от дизентерии , а также несколько штатских, в числе которых был и астроном Грин.
0.807847
real
201
209
Артабанғы йөҙөү мөмкин булһын өсөн, команда тулыландырыла.
В планах - пополнить кадровый состав, чтобы дело стало постоянным.
0.410768
real
58
66
1771 йылдың 12 июлендә экспедиция Англияға әйләнеп ҡайта.
12 июля 1771 года экспедиция вернулась в Англию.
0.841405
real
57
48
Картаға шул ваҡытҡа бөтөнләй тикшерелмәгән Австралияның бер нисә йөҙ миль көнсығыш яры буйын төшөрөргә мөмкин була.
Удалось нанести на карту несколько сотен миль восточного побережья Австралии, до того времени совершенно не исследованного.
0.560708
real
115
123
Ботаниктар биологик өлгөләрҙең ҙур коллекцияһын йыя.
Ботаники собрали огромную коллекцию биологических образцов.
0.833564
real
52
59
Француздар был ваҡытта көньяҡ диңгеҙҙәрҙә ҙур әүҙемлек күрһәтә.
Французы в это время проявляли большую активность в южных морях.
0.761938
real
63
64
Кәмендә дүрт француз экспедицияһы алтмышынсы йылдар аҙағында Көньяҡ материкты эҙләү буйынса ебәрелә.
По крайней мере, четыре французские экспедиции были посланы в конце шестидесятых годов на поиски Южного материка.
0.684941
real
100
113
Башланғыс шулай уҡ француз Ост-Инд компанияһынан да килә, нәҡ ул Сюрвиль экспедицияһын, шулай уҡ XVIII быуаттың беренсе яртыһында Кук телгә алған Буве экспедицияһын кәрәк-яраҡ менән тәьмин итә.
Инициатива исходила, в том числе, от французской Ост-Индской компании, именно она снарядила экспедицию Сюрвиля, также как в первой половине XVIII века - экспедицию Буве, о которой упоминает Кук.
0.663032
real
193
194
Был француз экспедицияларының һөҙөмтәләре тураһында (Бугенвиль экспедицияһынан тыш) Лондонда әле белмәйҙәр, был хафаланыу өҫтәй.
О результатах этих французских экспедиций (кроме экспедиции Бугенвиля) в Лондоне ещё не знали и тем более поэтому тревожились.
0.646246
real
128
126
Адмиралтейство был эш менән шул тиклем ашыға, хатта Кукҡа беренсе сәйәхәте тураһында ентекле отчет төҙөп бөткәс өс йыллыҡ йөҙөүҙән һуң ял итеү өсөн тик өс аҙна ваҡыт бирелә (1771 йылдың декабрендә).
Адмиралтейство так спешило с этим делом, что Куку дали, после составления им подробного отчета о первом путешествии, только три недели отдыха (в декабре 1771 года) - посте трехлетнего плавания.
0.777549
real
198
193
Беҙ уға ун ете атыу менән салют бирҙек.
Ему (ей), допустим, за семьдесят.
0.299911
real
39
33
Караптың алыҫ йөҙөүгә тулыһынса минең талаптарға ярашлы әҙер икәнен шәхсән тикшерергә теләнеләр.
Они пожелали лично удостовериться, что корабль снаряжён для дальнего плавания в полном соответствии с моими требованиями.
0.445452
real
96
121
Плимутта мин 25 июндә ҡул ҡуйылған инструкцияны алдым.
Я 25 июня получил прописку.
0.583999
real
54
27
Артабан йөҙөү өсөн запастарҙы кәрәк-яраҡтар менән тулыландырып, мин Буве мәғлүмәттәре буйынса 54° көньяҡ киңлектә һәм 11°20' көнсығыш оҙонлоҡта ятҡан Сирконсисьон моронон табыу буйынса көньяҡҡа йүнәлергә тейеш булам.
Пополнив там наши запасы всем необходимым для дальнейшего плавания, я должен был отправиться к югу в поисках мыса Сирконсисьон, который, по данным Буве, был расположен на 54° ю.ш. и 11°20′ в.д.
0.765821
real
216
193
Әгәр ҙә был ерҙәрҙә йәшәүселәр булһа, мин ерле халҡының һанын билдәләргә, халыҡтың характеры, ғөрөф-ғәҙәте тураһында мәғлүмәттәр йыйырға һәм улар менән дуҫтарса мөнәсәбәт булдырырға тейеш.
Если бы эти земли оказались обитаемыми, я должен был определить численность туземного населения, собрать сведения о характере, нравах и обычаях жителей и вступить с ними в дружественные сношения.
0.654377
real
188
195
Бөтә осраҡтарҙа ла урындағы халыҡҡа ҡарата хәстәрлек күрһәтергә кәрәк.
Во всех случаях населению была оказана соответствующая помощь.
0.375231
real
70
62
Шул саҡта мин курсты көнсығышҡа ҡарай алырға һәм көньяҡ ярымшарҙың билдәһеҙ өлөштәренең асылмаған ерҙәрен әҙләү буйынса тикшерергә тейеш.
Я проверю тропы в Южной империи и в случае безрезультатных поисков поверну на север.
0.262239
real
137
84
Көньяҡ полюсҡа яҡын юғары киңлектәрҙә йөҙөп, мин ер шары тирәләй урап үтергә, Добрая Надежда моронона әйләнеп килергә, ә унан Спидхедҡа барырға тейеш.
Плавая в высоких широтах, возможно ближе к южному полюсу, я должен был обойти вокруг земного шара, вернуться к мысу Доброй Надежды, а оттуда следовать в Спидхед.
0.655926
real
150
161
Әммә инструкция был пункттан тәүге мөмкинлектә үк караптарҙың яңынан көньяҡҡа ҡарай юлланыуын талап итә.
Однако разработчики уже вынашивают идею создать еще один такой корабль уже для Южного Буга.
0.29888
real
104
91
Экспедицияның етәксеһе ҡабаттан Джеймс Кук була.
Руководителем экспедиции снова стал Джеймс Кук.
0.700962
real
48
47
1772 йылдың 30 октябрендә Кейптаунға килгәс, экспедицияға ботаник Андерс Спаррман ҡушыла.
В Кейптауне, куда корабли прибыли 30 октября 1772 года, к экспедиции присоединился ботаник Андерс Спаррман.
0.824456
real
89
107
Эҙләүҙәр һөҙөмтә бирмәй, һәм Кук көньяҡҡа юллана.
Безрезультатно завершив поиски, Кук отправился дальше на юг.
0.622469
real
49
60
1773 йылдың 17 ғинуарында караптар (тарихта беренсе тапҡыр) Көньяҡ поляр түңәрәген киҫеп үтә.
17 января 1773 года корабли пересекли (впервые в истории) Южный полярный круг .
0.88217
real
93
79
1773 йылдың 8 февралендә шторм ваҡытында, караптар күремлектән ситкә сыға һәм бер-береһен юғалта.
8 февраля 1773, во время шторма, корабли оказались вне прямой видимости и потеряли друг друга.
0.772562
real
97
94
Ошонан һуң Кук Яңы Зеландияға курс ала.
Можно и в Новую Зеландию смотаться.
0.276688
real
39
35