bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Каналдар менән ылаҡтар араһындағы айырмаһы шунда.
вот есть разница между точками и кружочками.
0.354402
real
49
44
Эксплуатация шарттары һәм санитар талаптар буйынса бындай каналдар ябыҡ эшләнеүе лә мөмкин.
В зависимости от нескольких сценариев, включая требования к доступности и договорные обязательства, такие инструменты могут быть весьма полезны.
0.50855
real
91
144
Бындар каналдар аша бәләкәй кәмәләрҙән алып йөк тейәгән ҙур кораблдәр ҙә үтә ала.
Те самые краны с помощью которых перегружали товар с больших кораблей на маленькие.
0.347137
real
81
83
Суднолар йөрөй торған каналдар асыҡ һәм шлюзлы булыуы мөмкин.
Колготки могут быть прозрачными и плотными.
0.541946
real
61
43
Канал бөгөнгө көнгә тиклем һаҡланған һәм башлыса туристарҙы хеҙмәтләндерә.
До сих пор сохранилась царская резиденция и несколько охотничьих шале, которые сегодня являются туристическими объектами.
0.305131
real
74
121
Һыу юлы билдәле Август урмандары һәм Бебжан уйһыулығы аша үтә.
Август золотой краской прошелся по вершинам кустов и деревьев.
0.493687
real
62
62
Шуныһы ҡыҙыҡ, был каналды төҙөү тураһында беренсе мәртәбә Б.Э.Т VII быуатта телгә алына.
Интересный факт: именно в Мексике впервые была изготовлена плитка шоколада и произошло сие событие в 18 веке.
0.438472
real
88
109
Һуғышҡа тиклемге беренсе һәм икенсе бишйыллыҡтар осоронда үҙ йөрөшлө йылға флоты 2,2, үҙ йөрөшһөҙ флот 2,7 тапғырға арттырыла; йылға буйы ҡалаларында порттар төҙөлә, 50% тейәү-бушытыу эштәре механизациялаштырыла, йылға трансторты менән йөк ташыу 3 тапҡырға арта.
В ходе первой и второй довоенных пятилеток самоходный речной флот увеличился в 2,2, несамоходный - в 2,7 раза; в приречных городах были созданы порты, 50% погрузочно-разгрузочных работ механизированы, объём речных перевозок возрос более чем в 3 раза.[2]
0.848394
real
262
253
XXXV/XXXIII быуаттар) формалашыуы.
Циркумпонтийской металлургической провинции.
0.280096
real
34
44
Уларҙан көнбайышҡа Көньяҡ Альп, Иберия ярымутрауы, Британия утрауҙары тау-металлургия үҙәктәре, көньяҡҡа һәм көньяҡ-көнсығышҡа, Пакистанға тиклем, Мысыр, Ғәрәбстан, Иран һәм Афғанстан мәғдәнгә бай мәҙәниәттәре эшләп торған.
К западу от неё функционировали горно-металлургические центры Южных Альп, Иберийского полуострова, Британских островов, к югу и юго-востоку металлоносные культуры известны в Египте, Аравии, Иране и Афганистане, вплоть до Пакистана.
0.805909
real
223
231
Циркумпонтий металлургия провинцияһы башлыса үҙ структураһын һаҡлай һәм Евразия металлургия усаҡтарының үҙәк системаһы булып ҡала.
Циркумпонтийская металлургическая провинция в основном сохраняет свою структуру и продолжает являться центральной системой производящих металлургических очагов Евразии.
0.822986
real
130
168
Ғәҙәттә баҡыр мышьяк менән ҡатнаштырылған, һәм төбәктә баҡырға үҫә барған һайын Анатолиянан килгән сауҙа маршруттары барлыҡҡа килә.
Медь бронзовый век смешивалась с мышьяком, и всё же растущие потребности в регионе в олове привели к созданию торговых маршрутов, ведущих из Анатолии.
0.550499
real
131
150
Баҡыр мөһим роль уйнаған Эгей мәҙәниәте (ахейҙар) менән киң бәйләнештәр урынлаштырылған.
Обширные контакты были установлены с Эгейской цивилизацией, (Ахейцы), в которой медь играла немаловажную роль.
0.602536
real
88
110
Был күренеш бөтә Көнсығыш Урта диңгеҙ буйы һәм Яҡын Көнсығышта сағылыш тапҡан.
Эта линия была первой во всем южном полушарии и испаноговорящем мире.
0.346648
real
78
69
Был осор микен цивилизацияһының сәскә атыу ваҡыты тип иҫәпләнә.
Этот период считается временем расцвета микенской цивилизации.
0.62696
real
63
62
Эгей цивилизацияһы ҙур сауҙа селтәре урынлаштырған.
Эгейская цивилизация установила крупную торговую сеть.
0.518078
real
51
54
Баҡырҙың ҡайһы бер өлгөләренә изотоп анализ уның хатта Британия кеүек йыраҡтағы өлкәнән килтерелгәнлеген күрһәтте.
Изотопический анализ некоторых образцов меди, показал, что некоторая её часть импортировалась даже из такой отдалённой области как Великобритания.
0.725644
real
114
146
1750 йылына ла өлгәшеп етмәҫлек кимәлгә еткән булған.
В 1750, положительных отзывов оставляют.
0.765045
real
53
40
Мәҫәлән, Эгей диңгеҙе диңгеҙселәре оҙонлоҡто (долгота) билдәләй белгән.
Например, мореходы Эгейского моря умели определять долготу, на которой они находятся.
0.530052
real
71
85
Күрәһең, үҙәге Кносста урынлашҡан миной цивилизацияһы был сауҙаны координациялаған һәм һаҡлаған.
Очевидно, что Минойская цивилизация с центром в Кноссе, координировала и защищала эту торговлю.
0.607282
real
96
95
Фильм шулай уҡ стереовариантта төшөрөлдө.
Снимался также в стереоварианте.
0.797143
real
41
32
Әммә яуыз Ҡатил батша менән Мәсекәй әбей алдау юлы менән ике ырыуҙы дошманлаштырып ҡуя.
Таким образом, вверив власть над страной и над собой в руки двум злым дочерям, Король совершает трагичную ошибку.
0.549066
real
87
113
Фильм Башҡортостандың Баймаҡ районы Байыш ауылында төшөрөлә.
Съемки фильма пройдут в селе Баишево Баймакского района Башкортостана.
0.832495
real
60
70
Күмәк күренештәрҙә ауыл кешеләре ҡатнаша.
В массовых представлениях принимают участие сельчане.
0.570517
real
41
53
Ул башҡорт ауылынан, бала сағы XX быуаттың 20-се йылдарында үткән ябай ауыл малайы.
Родом он из небольшой деревушки, где и проживал в середине 17-ого века.
0.420667
real
83
71
1965 йылдан Өфө сәнғәт училищеһында уҡытыусы.
Стал деканом факультета с 1965 года.
0.69985
real
45
36
БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы (1949).
Заслуженный артист БАССР (1949).
0.959737
real
35
32
РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1955).
Заслуженный артист РСФСР (1955).
0.960952
real
35
32
Был йылдарҙа 20-гә яҡын документаль һәм документаль-публицистик фильмдар төшөрә.
За это время создано около 20 небольших игровых и документальных фильмов.
0.646223
real
80
73
1992 йыл.
1992 год.
0.958539
real
9
9
Был вазифаға кандидат мосолман ойошмаларында һайлау үткәс, уны император раҫларға тейеш.
После того, как кандидат на эту должность проведет выборы в мусульманских организациях, его должен утвердить император.
0.868846
real
88
119
1789 йылда мосолман Дини Йыйылышы тип атала.
В 1789 году был назван Мусульманским Духовным Собранием.
0.846915
real
44
56
1992 йылдан Рәсәйҙең һәм Европа Бойондороҡһоҙ дәүләттәре берләшмәһенең Үҙәк диниә назараты тип атала.
С 1992 года называется Центральное духовное управление Объединения независимых государств России и Европы.
0.800417
real
101
106
Диниә назаратына мосолман ойошмаларына күҙәтеү, мәсеттәр төҙөү, никах теркәү, мөлкәт бүлеү, мосолман ғөрөф-ғәҙәттәрен дөрөҫ үтәлешен тикшереү бурысы йөкмәтелә.
На духовное управление возлагается надзор за мусульманскими организациями, строительство мечетей, регистрация брака, распределение имущества, проверка правильности исполнения мусульманских обычаев.
0.76628
real
159
197
Хеҙмәтен 1074 йылда тамамлай.
Завершил трудовую деятельность в 1074 году.
0.865625
real
29
43
Был өс төр төҫө, ҡуйылығы, химик составы, тығыҙлығы менән айырыла.
Это отличается тремя цветами, густотой, химическим составом, плотностью.
0.796099
real
66
72
Австрия фронтында яраланғас, 1916 йылда Өфөгә ҡайта.
Раненный на Австрийском фронте, в 1916 году вернулся в Уфу.
0.873033
real
52
59
Ҡыҙыл Армияла хеҙмәт итә.
Служил в Красной Армии.
0.815323
real
25
23
1919 йылда совет органдарының етәксеһе булып таныла.
В 1919 году был признан руководителем советских органов.
0.874377
real
52
56
Был ҡош Башҡортостанда киң таралған, һыу буйҙарында тереклек итә.
Эта птица широко распространена в Башкортостане, обитает на берегах водоемов.
0.510198
real
65
77
Был ҡош яҡшы йөҙә, кәрәк саҡта сума.
Эта птица хорошо плавает, при необходимости ныряет.
0.729613
real
36
51
Ҡойроғоноң өҫтө һәм ҡорһағы аҡ төҫтә.
Верх и брюхо хвоста белые.
0.41357
real
37
26
Ваҡ балыҡ, бөжәк, көҙөн еләк-емеш менән туҡлана.
Питается мелкой рыбой, насекомыми, осенью фруктами.
0.675554
real
48
51
Көрән таптар менән ҡапланған йәшкелт-һоро төҫлө дүрт йомортҡа һала.
Откладывает четыре яйца зеленовато-серого цвета, покрытые бурыми пятнами.
0.638414
real
67
73
Был ҡош һауала төрлө хәрәкәттәр яһап, баш түбән дә әйләнеп китеп осҡан өсөн Башҡортостанда тәгәрлек, тәгәрләүек, кеҙгет тип тә йөрөтәләр.
За то, что эта птица совершает в воздухе разные движения и вращается и вниз головой, в Башкирии еще называют колеса, колеса, каретки.
0.548575
real
137
133
Ояһын, ғәҙәттә, ерҙә ҡора.
Гнездо обычно устраивает на земле.
0.250627
real
26
34
Тапшырыуҙары тәүлегенә 18 сәғәт дауамында сыға.
Передачи будут выходить в течение 18 часов в сутки.
0.804912
real
47
51
Ошо ваҡытта әҫәрҙәре (очерктары һ.б.)
В это время (II в. н. э.)
0.428951
real
37
25
Гәзитте сығарыу тыйылғас, 1907 йылдың май айында Ҡазанға ҡайта.
После его окончания находился на военной службе, вышел в отставку в марте 1907.
0.705395
real
63
79
Гималай тауҙары Һиндостан, Непал, Ҡытай (Тибет), Пакистан, Бутан биләмәләрендә урынлашҡан.
Локализуются горы в Гималаях, Тибете, Индии, Непале, Пакистане.
0.840285
real
90
63
Бында 10 иң бейек тау урынлашҡан.
десяти самых высоких горных пиков страны.
0.681556
real
33
41
Үҙ сиратында, төньяҡ һырттары һыуыҡ һәм ҡоро континенталь климат тәьҫире аҫтында ҡала.
В свою очередь, северные склоны находятся в сфере действия холодного и сухого климата.
0.625266
real
86
86
Таралып торған фирн ҡары ҡырҙары бик һирәк осрай, сөнки уларҙың хасил булыуына бейек ҡаялар ҡамасаулай.
Экспресс-карты обычно отличаются небольшими лимитами, потому что их выдача максимально упрощена.
0.284742
real
103
96
Тераи бүлкәтендәге урмандарҙа Rhinoceros unicornis (һинд носорогы) йәшәй.
Луга пояса Тераи являются местом обитания вида индийский носорог Rhinoceros unicornis.
0.820327
real
73
86
Ғәҙәттә инглиз телле илдәрҙә үткәрелә, ләкин рәсми байрам тип һаналмай.
Традиционно проводится в англоязычных странах, но официальным праздником не считается.
0.676797
real
71
86
Һөйләшеүселәр һаны — 311 мең тирәһе.
Количество переговорщиков - около 311 тысяч.
0.718563
real
36
44
Фельдшер‑акушерлыҡ пункты, клуб, китапхана бар.
Есть нач. школа, фельдшерско-акушерский пункт, клуб, библиотека.
0.831885
real
47
64
Бөрйән-Түңгәүер ихтилалы етәкселәренең береһе.
Один из руководителей Бурзян-Тангауровского восстания 1920.
0.560297
real
46
59
Күп быуаттар буйы стенаның исемдәре үҙгәрә.
На протяжении многих лет стена меняла названия.
0.43193
real
43
47
Ул ваҡытта йәшәгән ил халҡының биштән бер өлөшө, миллион тирәһе кеше, төҙөлөштә ҡатнашҡан.
В строительстве участвовала пятая часть тогдашнего населения страны, около миллиона человек.
0.733148
real
90
92
Диуар Ҡытай цивилизацияһының сиктәрен аныҡ билдәләргә, бер нисә яулап алынған батшалыҡтан торған империяны берләштерергә булышлыҡ итергә тейеш була.
Стена должна была четко зафиксировать границу самого Китая, и способствовать консолидации Империи, которая была составлена из ряда отдельных царств.
0.500805
real
148
148
Төҙөлөштә халыҡтың биштән бер өлөшө, йәғни миллиондан ашыу кеше ҡатнаша.
В строительстве участвует пятая часть населения, или более миллиона человек.
0.731333
real
72
76
Стена 8 мең 851 км 800 м оҙонлоҡта төҙөлә.
Длина стены составляет 8 тысяч 851 км и 800 м.
0.970741
real
42
46
Уға күсмә халыҡтарҙан ышаныслы яҡлау кәрәк була.
Ей требовалась надёжная защита от кочевых народов.
0.599227
real
48
50
Цинь Шихуан Иншань буйлап Бөйөк Ҡытай диуары төҙөргә бойора.
Цинь Ши-хуанди отдаёт распоряжение о строительстве Великой Китайской стены вдоль Иншаня.
0.660341
real
60
88
Төҙөлөш барышында стенаның быға тиклем булған өлөштәре файҙаланыла, улар нығытыла, яңы участкалар менән тоташтырыла һәм оҙайтыла, шул уҡ ваҡытта элек айырым батшалыҡтарҙы айырып торған участкалар һүтелә.
При строительстве используются ранее существовавшие части стены, которые укрепляются, надстраиваются, соединяются новыми участками и удлиняются, участки же, ранее разделявшие отдельные царства, сносятся.
0.767372
real
203
203
Төҙөлөш 10 йыл дауам итә һәм төҙөүселәр күп һанлы ҡыйынлыҡтар менән осраша.
Строительство длилось 10 лет и сталкивалось с огромными трудностями.
0.695964
real
75
68
Төҙөлөш өсөн тейешле инфраструктура булмауы төп проблема булып тора: юлдар, эшселәр өсөн етерлек күләмдә һыу һәм аҙыҡ-түлек булмай, уларҙың һаны 300 меңгә етә, ә Цинь дәүерендә эшкә йәлеп ителгән төҙөүселәрҙең дөйөм һаны, ҡайһы бер баһалар буйынса, 2 миллионға етә.
Главной проблемой было отсутствие дорог, достаточного количества воды и пропитания для строителей, а их количество достигало 300 тысяч человек, а общее количество задействованных при Цинь строителей достигло, по некоторым оценкам, 2 миллионов.
0.698498
real
265
243
Диуар төҙөү өсөн мобилизация менән ризаһыҙлыҡ халыҡ ихтилалдарына сәбәпсе була һәм Цинь династияһының ҡолау сәбәптәренең береһе була.
Возмущение мобилизацией на строительство стены вызывало народные восстания и послужило одной из причин падения династии Цинь
0.778635
real
133
124
Бындай стеналар өсөн материалдарҙың күбеһен шул тирәлә үк тапҡандар.
Через такие встречи появилась большая часть материала для этой книги.
0.335984
real
68
69
Ҡайһы саҡта кирбес ҡулланғандар, тик уны яндырмағандар, ә ҡояшта киптергәндәр.
Иногда использовали кирпичи, но не обожжённые, а высушенные на солнце.
0.655023
real
78
70
Стена Ҡытай цивилизацияһының сиктәрен билдәләй, яңы яулап алынған ерҙәрҙә берҙәм империя төҙөүгә булышлыҡ итә.
Стена определяет границы китайской цивилизации, способствует построению единой империи на вновь завоеванных землях.
0.710968
real
110
115
Стенаның беҙҙең көндәргә тиклем һаҡланған өлөшө башлыса Мин династияһы (1368—1644 йылдар) дәүерендә төҙөлә.
Сохранившаяся до наших дней часть стены была построена в основном в эпоху династии Мин (1368 - 1644 годы).
0.8375
real
107
106
Был дәүерҙә төп төҙөлөш материалдары кирбес һәм таш блоктар була, был ҡоролманы ышаныслыраҡ итә.
В эту эпоху основными строительными материалами были кирпич и каменные блоки, делавшие конструкцию более надёжной.
0.7797
real
96
114
Хәрби уңышһыҙлыҡтарға ҡарамаҫтан, ул халыҡтың сыҙамлылығы һәм ижади ҡеүәте символына әүерелә.
Несмотря на неудачи, связанные с военным применением стены, сегодня она является символом стойкости и мощи китайского народа.
0.564879
real
93
125
1899 йылда Америка гәзиттәре стена емереләсәк, уның урынына шоссе юл төҙөләсәк тигән хәбәр тарата.
В 1899 г. газеты Америки пустили слух, что Китайская стена будет снесена, а на ее месте будет построено шоссе.
0.752187
real
98
110
1984 йылда Дэн Сяопин башланғысы менән Бөйөк Ҡытый стенаһын реставрациялау программаһы ғәмәлгә ашырыла.
В период 1984 года, исходя из инициативы Дэн Сяопина, стартует программа, нацеленная на реставрацию Великой Китайской стены.
0.693586
real
103
124
Был программа Ҡытай, сит ил компаниялары, шәхси кешеләр тарафынан финанслана.
Исключение составляют иностранные компании.
0.595216
real
77
43
Бөйөк Ҡытай стенаһын орбита станцияларынан ябай күҙ менән күреп булмай тигән фекер йәшәһә лә, спутниктар төшөрөлгән фотоларҙа күрергә була.
Изображение выше: в то время как Великую китайскую стену очень трудно увидеть или сфотографировать с низкой околоземной орбиты, участки рамы можно легко увидеть на радиолокационных изображениях.
0.467351
real
139
194
Лидия бала сағында уҡ йырлай башланы.
Лидия запела еще в детстве.
0.848397
real
37
27
Башҡорт айырым кавалерия бригадаһының эскадрон командиры (1920).
Командир батареи полка Черных запорожцев (1920).
0.646442
real
64
48
2 мәсет, училище булған.
Было 2 мечети, училище.
0.919117
real
24
23
Тимер — ҡара металл булып иҫәпләнә.
Железо считается черным металлом.
0.832397
real
35
33
Металл оксидын йәки сулфидын таҙа металл алыу өсөн физик, химик һәм электролитик процесс үткәрергә кәрәк.
Чтобы пища для птиц стала топливом, она должна пройти механическую, химическую и физическую обработку.
0.615694
real
105
102
Ҡайһы саҡта рудала бер нисә ҡиммәтле компонент булла.
Из них иногда составляются вполне достойные комплекты.
0.315602
real
53
54
Был осраҡта бер процесстың ҡалдығы икенсе процессҡа сеймал булып хеҙмәт итә.
В данном случае остатки одного процесса служат сырьем для другого.
0.700399
real
76
66
Шуға электр кабельдәре эшләүҙә киң ҡулланыла.
Поэтому широкое применение применяется при изготовлении электрических кабелей.
0.701912
real
45
78
Алтын тутыҡмай торған электр контакттарында ҡулланыла.
Золото используется в нержавеющих электрических контактах.
0.775894
real
54
58
Тығыҙлығы түбән булғанға самолёт өлөштәрен эшләйҙәр.
Из-за низкой плотности делают части самолёта.
0.696232
real
52
45
Тутыҡмай торған һәм цинкла металдар коррозияға ҡаршы тороу өсөн ҡулланыла.
Процесс цинкования применяется к металлам для защиты от коррозии.
0.680957
real
74
65
Әммә был материалдарҙың сағыштармаса йомшаҡлығы (Моос шкалаһы буйынса ҡатылығы 2-3) ҡорал һәм инструметтар эшләргә мөмкинлек бирмәй.
Однако сравнительная мягкость этого материала (твёрдость по шкале Мооса 2 - 3) не давала возможности изготовлять из него вооружение и инструменты.
0.714161
real
132
146
Металлдарҙы ҡыҙҙырып эшкәртеү тимерлеге асылған энеолит осоронда баҡыр ҡулланыу процессы киң тарала.
Холод, выделяющийся при испарении жидкого аммиака, полностью используется в технологическом процессе.
0.45695
real
100
101
Айырым алғанда, 1950-60-сы йылдарҙа Кесе Азияның көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә Б.Э.Т 7-6 меңйыллыҡ тип билдәләнгән баҡыр эретеү эҙҙәре табылған.
В частности, обнаруженные в 1950−60-х годах в юго-западной части Малой Азии следы выплавки меди датируются 7−6 тысячелетием до н. э.
0.767728
real
139
132
Тимерҙе руданан айырып алыу һәм тимер нигеҙендә металл ҡойоу күпкә ҡатлаулыраҡ була.
Получение железа из руды и выплавка металла на основе железа было гораздо сложнее.
0.806284
real
84
82
Боронғо заманда тимер менән бәйле бөтә нәмә сер менән солғап алынған булған.
Металлургия в древности была окружена тайной.
0.469081
real
76
45
Б.Э.Т V быуатта кельттарҙың күсенеүе тимер эшкәртеүҙе бөтә Көнбайыш Европаға тарата.
В XV в. сивиллы наводняют всю Европу.
0.3329
real
84
37
Боронғо заманда тимер бик ҡиммәт баһаланған, тимерҙән аҡса яһылған һәм батша хазиналарында ғына һаҡланҡан.
Вначале железо ценилось очень дорого, использовалось для изготовления монет, хранилось в царских сокровищницах.
0.703206
real
106
111
Һуңынан эш ҡоралы һәм хәрби ҡорал булараҡ файҙаланыла башлай.
Сначала он был разработан как служебный и сельскохозяйственный инструмент.
0.343901
real
61
74
Грек оҫталары боронғо заманда уҡ тимер ҡулланған.
Древние греки пользовались водяными часами.
0.537616
real
49
43
Был халыҡтар үҙ илаһтры итеп тимерселек һөнәрен белеүселәрҙе һанаған.
А ведь это были люди, которые считались железными.
0.559044
real
69
50