bak stringlengths 1 511 | rus stringlengths 1 511 | static_sim float32 0.25 1 | source stringclasses 2
values | length_bak int64 1 511 | length_rus int64 1 511 |
|---|---|---|---|---|---|
Сағыштырмалыҡ физик күренештәрҙә гравитация ҙур роль уйнаған күләмле структураларҙы өйрәнеү өсөн мөһим. | Теория относительности важна для изучения крупномасштабных структур, для которых гравитация играет значительную роль в физических явлениях. | 0.77171 | real | 103 | 139 |
Был ҡара упҡындарҙы һәм гравитацион тулҡындарҙы өйрәнеү өсөн нигеҙ булып тора. | Это основа исследований чёрных дыр и гравитационных волн. | 0.622404 | real | 78 | 57 |
Астрономияла киң ҡабул ителгән һәм өйрәнелгән теорияларҙың һәм моделдәрҙең ҡайһы берҙәре хәҙер Lambda-CDM моделенә индерелгән ҙур шартлау, космос экспансияһы, ҡараңғы материя, фундаменталь физик теориялар булып тора. | Некоторые широко принятые и изучены теории и модели в астрономии, теперь включённые в модель Лямбда-CDM, — Большой Взрыв, расширение космоса, тёмная материя и фундаментальные физические теории. | 0.802079 | real | 216 | 193 |
Ниһайәт, ғалимдарҙың күбеһе ошо мөхиттән сыҡҡан. | Наконец большинство учёных вышли именно из этой среды. | 0.511555 | real | 48 | 54 |
Һәүәҫкәр астрономдарҙы күҙәтеүҙең төп объекттары булып Ай, планеталар, йондоҙҙар, кометалар, метеор ҡойма ямғырҙар һәм тәрән арауыҡтың төрлө объекттары тора, улар: йондоҙҙар тупланмаһы, галактикалар һәм томанлыҡтар. | Главные объекты наблюдений астрономов-любителей — Луна, планеты, звезды, кометы, метеорные потоки и различные объекты глубокого космоса, а именно: звёздные скопления, галактики и туманности. | 0.841545 | real | 215 | 190 |
Һәүәҫкәр астрономия, һәүәҫкәр астрофотография тармаҡтарының береһе — төнгө күк йөҙө участкаларының фотоһүрәте. | Одна из ветвей любительской астрономии, любительская астрофотография, представляет собой фотографирование участков ночного неба. | 0.76747 | real | 110 | 128 |
Һәүәҫкәрҙәр күбеһе күҙгә күренгән спектрҙа эшләй, әммә ҙур булмаған өлөшө башҡа тулҡын оҙонлоғонда тәжрибә үткәрә. | Большинство любителей работает в видимом спектре, но небольшая часть экспериментирует с другими длинами волн. | 0.392629 | real | 114 | 109 |
Был ябай телескоптарҙа инфраҡыҙыл фильтрҙар ҡулланыуҙы, шулай уҡ радио телескоптар ҡулланыуҙы үҙ эсенә ала. | Это включает использование инфракрасных фильтров на обычных телескопах, а также использование радиотелескопов. | 0.699505 | real | 107 | 110 |
Һәүәҫкәр радиоастрономия пионеры — Карл Янский, ул 1930 йылдарҙа радиотапшырыуҙарҙа күк йөҙөн күҙәтә башлай. | Пионер любительской радиоастрономии — Карл Янский, который начал наблюдать небо в радиодиапазоне в 1930-х годах. | 0.867014 | real | 108 | 112 |
Был уларҙың өлөшө һиҙелерлек булырға мөмкин булған бик аҙ дисциплиналарҙың береһе. | Это одна из немногих дисциплин, где их вклад может быть значительным. | 0.427016 | real | 82 | 69 |
Йыш ҡына улар йондоҙҙарҙың астероидтар менән ҡапланыуын күҙәтә, һәм был мәғлүмәттәр астероидтарҙың орбиталарын аныҡлау өсөн ҡулланыла. | Довольно часто они наблюдают покрытия астероидами звёзд, и эти данные используются для уточнения орбит астероидов. | 0.814461 | real | 134 | 114 |
Ҡайһы саҡта һәүәҫкәрҙәр кометалар таба, һәм уларҙың күбеһе үҙгәреүсән йондоҙҙарҙы даими күҙәтә. | Иногда любители находят кометы, а многие из них регулярно наблюдают переменные звёзды. | 0.702669 | real | 95 | 86 |
Төп баҫым йәмғиәттең астрономияға ҡыҙыҡһыныуын арттырыуға һәм уны аңлауға яһала. | Основной упор делается на повышении общественной заинтересованности астрономией и её понимания. | 0.395979 | real | 80 | 95 |
Ошо уҡ маҡсатта йыл һайын астрономия көнө үткәрелә. | С этой же целью каждый год проводится день астрономии. | 0.809833 | real | 51 | 54 |
Айырым предмет булараҡ СССР мәктәптәрендә астрономия 1932 йылда индерелә (7-се һәм 9-сы кластарҙа), 1935 йылда 10-сы класҡа күсерелә. | Как отдельный предмет астрономию ввели в школах СССР в 1932 году (в седьмом и девятом классах), в 1935 году её перенесли в десятый класс. | 0.787601 | real | 133 | 137 |
1993 йылдан астрономия мәктәп программаһында факультатив булып ҡала, һәм ул уҡыу программаһынан юҡҡа сыға тиерлек. | С 1993 году астрономию перевели в факультативы, и она фактически исчезла из учебных программ. | 0.758555 | real | 114 | 93 |
ВЦИОМ-дың һорауламаһы буйынса, 2007 йылда рәсәйлеләрҙең 29 проценты Ер Ҡояш тирәләй әйләнеп йөрөмәй, киреһенсә — Ҡояш Ер тирәләй әйләнә, ә 2011 йылда рәсәйлеләрҙең 33 проценты шундай ҡарашта булған, тип иҫәпләгән. | Согласно опросам ВЦИОМ, в 2007 году 29 % россиян считали, что не Земля вращается вокруг Солнца, а наоборот — Солнце вращается вокруг Земли, а в 2011 году уже 33 % россиян придерживались этой точки зрения[28]. | 0.779377 | real | 213 | 208 |
Метеорҙары күкһел төҫтә, уларҙың уртаса йондоҙ ҙурлығы - 2.8. | Метеоры синеватые, их средняя звёздная величина - 2.8. | 0.807627 | real | 61 | 54 |
Коллинеар векторҙарҙың йүнәлеше ыңғай йә кире була ала. | Направление векторов коллинеарных векторов может быть положительным или отрицательным. | 0.657227 | real | 55 | 86 |
Үҙ сиратында 9-сы мәктәп 1937 йылда эш башлаған була. | Школа No97 начала работать в 1953 году. | 0.429944 | real | 53 | 39 |
2005 йылда яңы бинаһы төҙөлдө. | В 2005 построено новое здание. | 0.758425 | real | 30 | 30 |
Учалы районы — Башҡортостандың көнсығыш (Урал тауы аръяғы) өлөшөндә урынлашҡан район. | Учалинский район - район, расположенный в восточной (зауральской) части Башкортостана. | 0.835513 | real | 85 | 86 |
Үҙәге — Учалы ҡалаһы. | Центр - город Учалы. | 0.855188 | real | 21 | 20 |
Ландшафты күбеһенсә таулы-урманлы. | Большая часть - горные массивы. | 0.490523 | real | 34 | 31 |
Егерменән ашыу күл бар. | Имеется более двадцати озер. | 0.663378 | real | 23 | 28 |
1970 йылдан район үҙәге Учалы ҡалаһына күсерелә. | С 1970 года был переведен в райцентр - город Учалы. | 0.884159 | real | 48 | 51 |
2012 йылдан был йүнәлештә пассажирҙар йөрөтөү туҡтатылды. | Но еще в 2012 году организаторы эти поездки прекратили. | 0.725215 | real | 57 | 55 |
Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. | Участник Великой Отечественной войны. | 0.862657 | real | 33 | 37 |
Журналистар союзы ағзаһы (1998). | Член Союза журналистов Республике Башкортостан (1998). | 0.90961 | real | 32 | 54 |
Техник фәндәр кандидаты (1972). | Кандидат технических наук (1972). | 0.961436 | real | 31 | 33 |
Филология фәндәре кандидаты. | Кандидат филологических наук. | 0.921983 | real | 28 | 29 |
Христиан дине ҡағиҙәләре тамыры йәһүҙи Тәүрат менән бәйләнгән. | Христианская религия берет свои корни в иудаизме. | 0.769108 | real | 62 | 49 |
Хәҙерге заманда христианлыҡтың Европанан ситтә таралыуы колониаль экспансия һәм миссионерҙар эшмәкәрлеге менән бәйле. | В настоящее время христианство распространилось за пределы Европы благодаря колониальной экспансии и работе миссионеров. | 0.789449 | real | 117 | 120 |
Ләкин эҙәрлекләүҙәр христианлыҡтың нығыныуына һәм таралыуына ғына килтерә. | Однако гонение только способствовало утверждению и распространению христианства. | 0.589891 | real | 74 | 80 |
Ләкин изге ҡыҙҙарҙы әрмән батшаһы Трдат III бойороғо буйынса (ул саҡта мәжүси була) язалап үлтерәләр. | Однако святые девы были замучены армянским царём Тиридатом III (тогда ещё язычником). | 0.561346 | real | 101 | 85 |
Уның уҡыусыһы преподобный Бөйөк Макарий Скит сүллегендә монахтар эшмәкәрлегенә нигеҙ һала, ә преподобный Бөйөк Пахомий 330 йыл тирәһендә Тавениссиҙа тәүге Мысыр монастыренә нигеҙ һала. | Его ученик - преподобный Макарий Египетский положил начало подвижничеству в Скитской пустыне, а преподобный Пахомий Великий основал около 330 года первый египетский монастырь в Тавенисси. | 0.851274 | real | 184 | 187 |
711 йылда ғәрәптәр Гибралтар боғаҙы аша сығып, бик тиҙ Испанияны һәм хәҙерге Францияны яулап ала. | В 711 г. арабы переправились через Гибралтарский пролив, быстро захватили Испанию и двинулись вглубь современной Франции. | 0.787792 | real | 97 | 121 |
Унда грек сиркәү йолалары ҡыҫырыҡлап сығарыла һәм онотола икәнен белеп ҡалғас, Константинополь патриархы Михаил Керуларий Константинополдәге бөтә латин йолалары үтәлгән ҡорамдарҙы ла ябырға ҡушҡан. | Узнав, что греческий обряд там вытесняется и забывается, К-Пльский патриарх Михаил Керуларий закрыл все храмы латинского обряда в К-Пле. | 0.790745 | real | 197 | 136 |
Бер үк ваҡытта ул Римдан үҙен Бөтә донъя партиархы итеп таныуҙы талап итә. | В ней Рим изображается как центр всемирной истории. | 0.568342 | real | 74 | 51 |
Шул ваҡыттараҡ Константинополгә кардинал Гумберт етәкселегендәге папа илселәре килә. | В Константинополь прибыли папские послы во главе с кардиналом Гумбертом. | 0.672407 | real | 84 | 72 |
Хәтере ҡалған патриарх уларҙы ҡабул итмәй, тик латин йолаларын фашлаған яҙмалар ғына бирә. | Обиженный патриарх не принимал их, а лишь предъявлял письменные обличения латинских обрядов. | 0.689711 | real | 90 | 92 |
Гумберт, үҙ сиратында, патриархты бер нисә мөртәтлектә (ересь) ғәйепләй, ә 1054 йылдың 16 июлендә үҙ белдеге менән патриархҡа һәм уның артынан барыусыларға ләғнәт (анафема) уҡый. | Гумберт, в свою очередь, обвинил патриарха в нескольких ересях, а 16 июля 1054 г. объявил анафему патриарху и его последователям. | 0.685557 | real | 178 | 129 |
Михаил Керуларий Собор ҡарары менән яуап бирә (867 йылда Константинополь патриархы Фотий ташлаған ғәйепте ҡабатлай) һәм бөтә илселәргә лә ләғнәт уҡый. | Михаил Керуларий ответил Соборным постановлением (воспроизводящим все обвинения Фотия в 867 году) и анафемой на всё посольство. | 0.754398 | real | 150 | 127 |
Шулай итеп, был сираттағы схизма була, уны Көнсығыш менән Көнбайыш араһындағы бүленеш, айырылышыу тип шунда уҡ танымағандар . | По жанру это была схизма, далеко не сразу осознанная как окончательный разрыв между Востоком и Западом. | 0.454978 | real | 125 | 103 |
Сиркәү айырымланғансы (1054) исемлеккә ингән изгеләр католиктар һәм православтар тарафынан таныла. | В результате разделения Церквей (схизмы) в 1054 году, христианство разделилось на католичество и православие. | 0.756489 | real | 98 | 109 |
Улар өсөн христиандар доғалар уҡырға, ҡорбан килтерергә, бүләктәр бирергә тейеш). | (Ответы детей: люди приходят в него для того, чтобы молиться богу, получить помощь, защиту.) | 0.285127 | real | 81 | 92 |
Иҫке Ғәһед бер нисә өлөштән тора. | Но это несколько замечательных частей. | 0.448501 | real | 33 | 38 |
Яңы Ғәһед тексты грек телендә яҙылған. | Новый завет написан на греческом языке. | 0.707652 | real | 38 | 39 |
1822 йылда Яңы Ғәһедтең урыҫ телендәге тексы тәүге тапҡыр тулыһынса баҫылып сыға. | В 1822 г. впервые был полностью напечатан Новый Завет. | 0.662353 | real | 81 | 54 |
Башҡорт телендәге хеҙмәт баҫмаға Рәсәйҙең Библияны тәржемә итеү институты тарафынан әҙерләнгән. | Современный перевод Библии представлен институтом перевода Библии под редакцией. | 0.784785 | real | 95 | 80 |
Башҡортостандың Ейәнсура, Күгәрсен, Бөрйән, Баймаҡ, Хәйбулла райондары менән сиктәш. | Граничит с Зианчуринским, Кугарчинским, Бурзянским, Баймакским, Хайбуллинским районами Башкортостана. | 0.694066 | real | 84 | 101 |
Юлаҡ кварц (Новотроицкта), марганец (Йылайыр ауылы эргәһендә) ятҡылыҡтары һәм ваҡ һибелмә алтын ятҡылыҡтарының барлығы билдәле. | Известно наличие небольших кварцевых (в Новотроицке), марганцевых (около села Зилаир) месторождений и мелких россыпных золотых месторождений. | 0.764099 | real | 127 | 141 |
Районда 2 профессиональ училище, 48 дөйөм белем биреү мәктәбе, шуның иҫәбендә 13 урта мәктәп; 20 китапхана, 43 мәҙәниәт йорто, район үҙәк һәм 2 тармаҡ хәстәханаһы бар. | В районе 2 профессиональных училища, 48 общеобразовательных школ, в том числе 13 средних школ; 20 библиотек, 43 дома культуры, районный центр и 2 отраслевые библиотеки. | 0.923229 | real | 167 | 168 |
Милләте буйынса башҡорт. | По национальности башкир. | 0.743854 | real | 24 | 25 |
Стәрлетамаҡ мәҙрәсәһен тамамлай. | Письмо заканчивается постскриптумом. | 0.437847 | real | 32 | 36 |
Көҙән ауылының 2-се йәмиғ мәсетенең имам-хатибы була. | Дорога приведет к поселку 2-й Еманча. | 0.32653 | real | 53 | 37 |
Оп. | Оп. | 1 | real | 3 | 3 |
Башҡорт мəркəз шураһының беренсе фармандарын төҙөүҙə һәм уларға ҡул ҡуйыуҙа ҡатнаша. | Альбом занимал и занимает первые строчки хит-парадов. | 0.351249 | real | 84 | 53 |
1920 йылдың июнендə тәүҙә Баҡыға, ә артабан Урта Азияға юл тота. | До конца марта 1920 года он держал фронт, но потом ему пришлось уйти в Китай. | 0.491699 | real | 64 | 77 |
Әммә хәрби-кассацион суд был хөкөмдө үҙгәртә, һәм 17 айҙан һуң Вәлиди төрмәнән азат ителә. | Верховный суд подтвердил этот приговор, однако уже через несколько месяцев Ржезник вышел на свободу по амнистии. | 0.462406 | real | 90 | 112 |
1951 йылдың июлендә Истанбулда уҙғарылған XXII халыҡ-ара шәрҡиәтселәр конгресында рәйеслек итә. | В июле 1956-го принимал участие в ХХVІІІ конгрессе Международного ПЕН-клуба в Лондоне. | 0.467978 | real | 95 | 86 |
1953 йылда Әхмәтзәки Вәлиди Истанбул университетында Ислам тикшеренеүҙәре институтын ойоштороуға ирешә һәм ғүмеренең аҙағына тиклем уның етәксеһе була. | В 1953 году Валиди основал Институт исламских исследований, который возглавлял до самой смерти. | 0.78312 | real | 151 | 95 |
1954 йылда Бөйөк Британияның Манчестер университетының арҙаҡлы профессоры итеп һайлана. | - В 1954 году в Англии избирается выдающимся профессором Манчестерского университета. | 0.827062 | real | 87 | 85 |
1958 йылда Иран, Һиндостан һәм Пакистанға сәйәхәт ҡыла. | В 1957 году был направлен на стажировку в Индию и Пакистан. | 0.45697 | real | 55 | 59 |
28 июлдә Ҡаражаәхмәт зыяратында ерләнә. | 28 июл Это блюдо готовится на сковороде. | 0.584992 | real | 39 | 40 |
Ҡәбер ташында шундай яҙма. | Запишите его на такой кружок. | 0.525205 | real | 26 | 29 |
Төркиә. | Турция. | 0.529617 | real | 7 | 7 |
Ҡариҙел һәм Дим йылғаларының Ағиҙел йылғаһына ҡушылған ерендә урынлашҡан. | Реки Уфа и Дема расположены на примыкании к реке Белой. | 0.64076 | real | 73 | 55 |
XX быуат башы. | Начало XX века. | 0.949647 | real | 14 | 15 |
Ул тулыһынса хәҙерге Дуҫлыҡ монументы урынлашҡан Беренсе май майҙанына һыйған. | Полностью она разместилась на площади Первого мая, где расположен современный Монумент Дружбы. | 0.749444 | real | 78 | 94 |
1586 йылдан башлап Өфө ҡәлғәһе ҡала тип атала башлай. | Городом начала называться Уфимская крепость с 1586 года. | 0.873448 | real | 53 | 56 |
Беренсе воеводаның исем-шәрифтәрен Михаил Ноғай тип тә аңлаталар. | Имена и фамилии первого воеводы объясняют и Михаилом Ногаем. | 0.683172 | real | 65 | 60 |
Был фамилияның сығышы шунан. | Отсюда и происхождение этой фамилии. | 0.589651 | real | 28 | 36 |
Ҡаҙыныу урынында саман кирбесенән төҙөлгән стена, биҙәнеү әйберҙәре, һауыт-һаба табыла. | На месте раскопок были обнаружены стена из саманного кирпича, украшения, посуда. | 0.787156 | real | 87 | 80 |
Электрлаштырылған. | Электрифицирована. | 0.559898 | real | 18 | 18 |
Тәбиғи фәндәр термины шулай уҡ тәбиғәтте өйрәнеүсе өлкәне кеше һәм йәмғиәтте өйрәнеүсе йәмғиәт фәндәренән айырыу өсөн ҡулланыла. | Термин "естественные науки" также используется для отличия области естествознания от обществознания и человека. | 0.693901 | real | 128 | 111 |
Платон йәмғиәттең һау-сәләмәт һәм бәхетле йәшәүе өсөн кәрәкле дәүләт моделен аңлата. | Платон означает государственную модель, необходимую для здоровой и счастливой жизни общества. | 0.629518 | real | 84 | 93 |
Шул уҡ ваҡытта бәхет фәлсәфәһе тураһында ла яҙылған. | В то же время написано о философии счастья. | 0.467774 | real | 52 | 43 |
Ул шулай ук ике варианттан торорға мөмкин: законлы һәм законһыҙ (һуңғыһы көсләү ысулы менән). | Разводка может быть двух видов: законная и незаконная (т.е. юридически наказуемая). | 0.568575 | real | 93 | 83 |
Аҙаҡтан аспирантурала уҡый. | Позже он научился читать. | 0.341918 | real | 27 | 25 |
Филология фәндәре докторы. | Доктор филологических наук. | 0.933778 | real | 26 | 27 |
Шунан бирле ул ике тиҫтәгә яҡын китап сығарҙы, хәҙерге башҡорт поэзияһының кимәлен билдәләрлек күренекле шағир булып танылды. | С тех пор он выпустил около двух десятков книг, стал выдающимся поэтом, способным определить уровень современной башкирской поэзии. | 0.65484 | real | 125 | 131 |
Ул филология фәндәре докторы, профессор. | Он доктор филологических наук, профессор. | 0.936663 | real | 40 | 41 |
Хәҙерге башҡорт шиғриәтенең үҫеш проблемаларына арналған күп ғилми хеҙмәттәр авторы. | В настоящее время существует большое количество публикаций посвященных проблеме педагогических конфликтов. | 0.496995 | real | 84 | 106 |
Ҡош юлы. | Млечный Путь. | 0.699183 | real | 8 | 13 |
Поэма. | Поэма. | 1 | real | 6 | 6 |
Икенсе китап. | второй книгой. | 0.90399 | real | 13 | 14 |
Өсөнсө китап. | Книга третья. | 0.771863 | real | 13 | 13 |
Рәми Ғарипов. | Рами Гарипов. | 0.510018 | real | 13 | 13 |
Шағир тураһында китап. | КНИГА О ПОЭТЕ | 0.743087 | real | 22 | 13 |
Өфө, 1995. | Эфэ, 1995. | 0.823913 | real | 10 | 10 |
9 ғинуар. | 9 января. | 0.859421 | real | 9 | 9 |
18 май. | 18 мая. | 0.969516 | real | 7 | 7 |
Бер үк ваҡытта шул һан күрһәткестәрҙе статистика тип атайҙар. | Упомянем также, что эти оценки называют также и статистиками. | 0.572631 | real | 61 | 61 |
Быны мәмерйә һүрәттәре дәлилләй. | Об этом свидетельствуют рисунки пещеры. | 0.629712 | real | 32 | 39 |
Ул ваҡыттағы тормош күренештәрен (ҡырағай йәнлектәргә һунар) генә һүрәтләү түгел, ә уның һан күрһәткестәре булған таяҡсалар һыҙып ҡалдырғандар. | В те времена явления жизни (охота на диких животных) не только описывали, но и вычеркивали палочки с показателями ее численности. | 0.542819 | real | 143 | 129 |
Рәсәй дәүләте кимәлендә рәсми рәүештә ғәмәли эшмәкәрлек булараҡ статистика 1802 йылдың 20 (яңыса) сентябрендә барлыҡҡа килгән тип фаразларға була. | Можно предположить, что статистика как официальная практическая деятельность на уровне российского государства появилась 20 (по новому) сентября 1802 года. | 0.827497 | real | 146 | 155 |
Һәр йылдың 20 сентябре, рәсми рәүештә иҫтәлекле көндәр исемлегенә индерелмәүгә ҡарамаҫтан, Рәсәйҙең статистика тармағында эшләүсе хеҙмәткәрҙәр тарафынан байрам итеп билдәләнә. | 20 сентября каждого года, несмотря на то, что официально оно не включено в перечень памятных дней, празднуется работниками отрасли статистики России. | 0.679625 | real | 175 | 149 |
Тәүҙә статистика дәүләттең йәки уның бер өлөшөнөң иҡтисади һәм сәйәси торошон тасуирлау тип аңлана. | В такой системе некоторая часть факторов производства принадлежит государству, а правительство принимает некоторую часть экономических решений. | 0.274846 | real | 99 | 143 |
Шулай итеп, статистик ысулдар административ идаралыҡ өсөн генә түгел, шәхси предприятие кимәлендә ҡулланыу өсөн дә файҙалы тип табыла. | Таким образом статистические методы были признаны полезными не только для административного управления, но и для использования на уровне отдельного предприятия. | 0.663318 | real | 134 | 160 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.