Datasets:
BorisTM
/
bak-rus-parallel

Dataset card Data Studio Files
xet
Community
1
bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
ХХ быуатта статистика йыш ҡына тәү сиратта үҙ аллы фәнни дисциплина булараҡ ҡарала.
В веке статистику часто рассматривают прежде всего как самостоятельную научную дисциплину.
0.762136
real
83
90
Беренсел төркөмдәр статистик күҙәтеүҙәр барышында алына.
Первичные группировки получаются в ходе статистических наблюдений.
0.77673
real
56
66
Ә икенселдәре беренсел нигеҙендә башҡарыла.
Остальные директивы базируются на первой.
0.6024
real
43
41
Ғәмәли статистика ысулдары бар, уларҙы фәнни тикшеренеүҙәрҙең бөтә өлкәләрендә һәм халыҡ хужалығының ниндәй ҙә булһа тармаҡтарында ҡулланырға мөмкин, шулай уҡ башҡа статистик ысулдар ҙа бар, уларҙы ҡулланыу теге йәки был өлкә менән генә сикләнә.
Выделяют методы прикладной статистики, которые используют во всех областях научных исследований и любых ветвях народного хозяйства, и остальные статистические методы, применимость которых ограничена той либо другой сферой.
0.696993
real
245
222
Уларға статистик ҡабул итеү контроле, технологик процестарҙы статистик көйләү, ышаныслылыҡ һәм һынауҙар үткәреү, эксперименттарҙы планлаштырыу кеүек ысулдар инә.
Имеются в виду такие методы, как статистический приемочный контроль, статистическое регулирование технологических процессов, надежность и испытания, планирование экспериментов.[6]
0.752997
real
161
179
Күл, һыу алмашыныуы аҡрын барған, донъя океаны менән бәйләнеше булмаған тәбиғи һыу ятҡылығы.
Озеро, природный водоем с медленным водообменом, не имеющий связи с мировым океаном.
0.73265
real
92
84
Әгәр күлдән йылға баш алһа, бындай күл ағын тип атала, әгәр йылға башланмаһа — тоҡон (тымыҡ) күл була.
Если от озера пойдет река, то такое озеро называется течением, а если река не начнется - то будет племенное (дымное) озеро.
0.592236
real
102
123
Барлыҡҡа килеүе буйынса тектоник, янартау, боҙлоҡ, быуылған, карст, уйһыулыҡ һәм башҡа төрҙәргә бүленә.
По образованию различают тектоник, вулкан, ледник, задушенный, карст, ложбину и другие виды.
0.74406
real
103
92
Үлсәү берәмектәре булып күл өҫтөнөң майҙаны, тәрәнлеге һәм дәүмәле тора.
Измерительными единицами являются площадь, глубина и величина поверхности озера.
0.575766
real
72
80
Башҡортостан Урал алдының урман-дала зонаһына керә.
Башкортостан входит в лесостепную зону Предуралья.
0.708776
real
51
50
Күл урыны бурташ, гипс кеүек тау тоҡомдарының уйылыуынан Бәләбәй ҡалҡыулығының киң уйпатлығында хасил булған.
Место озера образовано в широкой низменности Белебеевского холма из-за впадения таких горных пород, как бурташ, гипс.
0.718329
real
109
117
Яҙ миҙгелендә Асылыкүлгә Шарлама шишмәһе ағып төшә.
В весенний сезон на Аслыкуль стекает родник Шарлама.
0.744595
real
51
52
Асылыкүл атамаһының килеп сығышына бәйле фекерҙәр төрлөсә.
Мнения по происхождению названия Аслыкуль разные.
0.343756
real
58
49
Шәкүров та шундай ҡарашта.
Гоша считал ее такой.
0.375333
real
26
21
А, а (а) — башҡорт алфавитының беренсе хәрефе.
А, а (а) - первая буква башкирского алфавита.
0.788742
real
46
45
Ул бик күп телдәрҙә ҡулланыла һәм алфавиттың беренсе хәрефе булып тора.
Она используется во многих языках и является первой буквой алфавита.
0.586181
real
71
68
Башҡорт телендә уның өс варианты ҡулланылды.
На башкирском языке использовались три его варианта.
0.762858
real
44
52
Бер-береһенә ҡаршы ҡуйылған һөйләмдәрҙе йәки һөйләмдең киҫәктәрен теркәү өсөн ҡулланыла.
Применяется для регистрации противоположных друг другу фраз или фрагментов фразы.
0.439941
real
88
81
Нимә тинең?
Как ты сказал?
0.594343
real
11
14
Миҫал: Шәп бит, ә!
Пример: Отлично, а!
0.720403
real
18
19
Миҫал: Ә-ә, һин әле шулай һөйләшәһеңме?
Пример: А-а, ты еще так говоришь?
0.720178
real
39
33
Орографияның төрлөлөгө төрлө климат шарттары барлыҡҡа килеүгә ыңғай тәьҫир яһай.
Так как разные климатические условия могут значительно повлиять на урожайность.
0.722018
real
80
79
Ҡайһы бер ҡала эсендә йәки иҫәбендә айырым ауылдар бар.
В некоторых регионах есть городские округа и внутригородские районы.
0.401173
real
55
68
Ундай ауылдар һаны — 39.
Количество таких сел - 39.
0.813909
real
24
26
Урал тау системаһы был төбәктең төп өлөшө булып тора.
Уральская горная система является основной частью этого региона.
0.786301
real
53
64
Урал 5 географик зонаға бүленә — Поляр Урал, Поляр тирәһендәге Урал, Төньяҡ Урал, Урта Урал һәм Көньяҡ Урал.
Урал делится на 5 географических зон - Полярный Урал, Приполярный Урал, Северный Урал, Средний Урал и Южный Урал.
0.95781
real
108
113
Һыу айырғыс булған төп һырттан һәм киң уйһыулыҡтар менән айырылған һырттарҙан тора.
Вода состоит из главного изолированного хребта и хребтов, различающихся широкими ложбинами.
0.472058
real
83
91
Төньяҡ-көнбайышта Урал Пай-Хой һырты һәм Вайгач утрауы аша Яңы Ер утрауҙары тауҙарына күсһә, көньяҡта иһә бейеклеге 657 метрға тиклем еткән Мугоджары тауҙары теҙмәләре дауам итә.
На северо-западе продолжается переезд через Уральский хребет Пай-Хой и остров Вайгач в горы островов Новой Земли, а на юге продолжаются горные равнины Мугоджары высотой до 657 метров.
0.803327
real
178
183
Төньяҡ Уралда — тау тундраһы, көньяҡтараҡ — тау-тайга урмандары.
На Северном Урале - горная тундра, на юге - горно-таежные леса.
0.793343
real
64
63
Үҫемлектәр донъяһы ла, йәнлектәр донъяһы ла төрлө.
И растительный, и животный мир разные.
0.259031
real
50
38
Урыҫ телендә һөйләшәләр.
Говорят на русском языке.
0.272041
real
24
25
Диндарҙарҙың төп өлөшө православие динен тота.
Основная часть верующих исповедует православие.
0.847922
real
46
47
XIX быуатта рус фәне донъя кимәленә сыға.
В xix веке русская наука вышла на мировой уровень.
0.904535
real
41
50
Районда 91 ауыл бар.
В районе 91 деревня.
0.906708
real
20
20
Район биләмәләре Ағиҙел буйы убалы тигеҙлегендә ята.
Территории района находятся на равнинах набережной реки Белой.
0.597408
real
52
62
Климаты йылы һәм ҡоро.
Климат теплый и сухой.
0.912788
real
22
22
Көнбайышында Асылыкүл урынлашҡан.
На западе находится Аслыкуль.
0.444602
real
33
29
Дәүләкән районы аша Силәбе — Өфө — Һамар тимер юлы, Шишмә — Дәүләкән — Ҡырғыҙ-Миәкә һәм Бүздәк — Дәүләкән — Ауырғазы автомобиль юлдары үтә.
Через Давлекановский район проходят железная дорога Челябинск - Уфа - Самара, автомобильные дороги Чишмы - Давлеканово - Киргиз-Мияки и Буздяк - Давлеканово - Аургазино.
0.606306
real
139
169
Социалистик Хеҙмәт Геройы (1973).
Герой Социалистического Труда (1973).
0.964722
real
33
37
Дүртөйлө ауылынан.
При 4х деревнях.
0.48622
real
18
16
Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре.
Заслуженный работник сельского хозяйства Башкортостана.
0.751587
real
52
55
Бөгөнгө көн ҡанундары буйынса Рәсәй хөкүмәте тарафынан билдәле бер тәртиптә теркәлгән торамалар ғына ауылдар (ҡала, ҡасаба) булып иҫәпләнә.
По законам сегодняшнего дня селами (городами, поселками) считаются только те поселения, которые в определенном порядке зарегистрированы правительством России.
0.703102
real
139
158
Шунлыҡтан кешеләр йәшәгән ҡайһы бер урындар ауыл булып иҫәпләнмәй, ә ниндәйҙер бер тораманың өлөшө булып ҡала.
Это означает, что определенные области дома не принадлежат одному человеку, а используются как единое целое.
0.455791
real
110
108
Ә география фәне ҡанундары буйынса бер-береһенән алыҫ урынлашҡан торамалар бер бөтөн була алмай.
А по законам географической науки отдаленные друг от друга поселения не могут быть единым целым.
0.679845
real
96
96
Ауылдарҙың юҡҡа сығыуы башлыса кешеләрҙең икенсе урынға күсеүенә бәйле.
Исчезновение населенных пунктов во многом связано с перемещением людей в другое место.
0.458243
real
71
86
Һәр ғалим, тикшереүсе үҙ күҙлегенән сығып фаразлай.
Каждый ученый, исследователь прогнозирует со своей точки зрения.
0.521255
real
51
64
XX быуатта барлыҡҡа килгән ауылдарҙы МТС-тар, совхоздар төҙөүгә бәйләргә була.
А улицам, которые появились в 20 веке, дать новые.
0.430195
real
78
50
Тарих фәне ҡанундары буйынса ауылға нигеҙ һалыу йылын күрһәткән ниндәйҙер яҙма сығанаҡ булырға тейеш.
По канонам исторической науки должен быть некий письменный источник, показывающий год основания села.
0.627105
real
101
101
Әгәр ундай сығанаҡ булмаһа, хөкүмәт тарафынан тәүге теркәү йылын күрһәтәләр.
Если такого источника нет, показывают первый год регистрации со стороны правительства.
0.468505
real
76
86
Күсеп килеүселәр төҙөгән ауылдарҙың тыуған йылын билдәләү ауырлыҡтар тыуҙырмай, сөнки күскенселәр башҡорттар менән ер буйынса килешеү төҙөгәндәр.
Установление года рождения населенных пунктов, построенных переселенцами, не вызывает трудностей, поскольку переселенцы заключили с башкирами договоры по земле.
0.560716
real
145
160
Ауылдарҙың берәү генә түгел, бер нисә исемлеләре лә булған.
У населенных пунктов было не только одно, но и несколько имен.
0.454522
real
59
62
Ауыл исеменә «Яңы», «Иҫке», «Оло», «Кесе», «Үрге», «Түбәнге», «Баш», «Тамаҡ» һымаҡ өҫтәмәләр бындай исемле ауыл булған осраҡта ҡулланыла.
В название села добавки, такие как "Новая", "Старая", "Большая", "Малая", "Верхняя", "Нижняя", "Голова", "горячая", применяются при наличии одноименной деревни.
0.534014
real
137
160
Әгәр бөгөн өҫтәмәле исемле ауыл булып, шундай уҡ исемле (әммә өҫтәмәһеҙ) ауыл булмаһа, бындай ауылдың элек булыуы бик ихтимал.
Если сегодня есть деревня с дополнительным названием и нет такой деревни с таким же названием (но без него), то вполне возможно, что такая деревня существовала раньше.
0.701806
real
126
167
Башҡорт ихтилалдарынан һуң, башҡорттарҙы ауылдары менән икенсе урынға ҡыуып, был урынға күскенселәрҙе ултыртыу осраҡтары бик күп булған.
После башкирских восстаний было много случаев высадки переселенцев, которые перегоняли башкир с деревнями в другое место.
0.712466
real
136
121
Күсеп килеүсе башҡа халыҡтар, башҡорттар йәшәгән урында ауыл төпләһәләр, башҡорт ауылының исемен үҙгәртмәгәндәр.
Название ее не изменилось, когда поселок вошел в городскую черту.
0.557611
real
112
65
Әлбиттә бындай осраҡ һәр ваҡыт булған тип иҫәпләргә ярамай.
Конечно, нельзя считать, что такой случай был всегда.
0.657624
real
59
53
Үткән быуаттарҙағы исемлектәрҙе төҙөгәндә теркәүселәр (башлыса урыҫтар) ауыл исемен нисек ишетһәләр, шулай яҙғандар.
При составлении списков прошлых веков регистраторы (в основном русские) писали так, как слышали название деревни.
0.634258
real
116
113
Был үҙгәреүсән күренеште аңлатыусы сәбәптәре бар.
Есть причины, объясняющие это изменяющееся явление.
0.551254
real
49
51
Йәки кеше йәшәмәгән ауылдар махсус ҡарар менән рәсми иҫәптән алына.
Либо населенные пункты, в которых не проживают, официально снимаются с учета специальным решением.
0.568374
real
67
98
Ауылдарҙың күплеге исемлекте төҙөгәндә ниндәйҙер тәртипкә һалыуҙы талап итә.
Большое количество сел требует упорядочения при составлении списка.
0.72155
real
76
67
Район, ауыл советы сиктәре үҙгәреп тороусан булғанлыҡтан, бындай тәртип бик уңай түгел.
Такой порядок не очень удобен из-за того, что границы района, сельсовета меняются.
0.626609
real
87
82
Бөгөнгө Башҡортостан сиктәре тарихи Башҡортостан сиктәре менән тура килмәүен дә оноторға ярамай.
Нельзя забывать и о том, что сегодняшние границы Башкортостана не совпадают с границами исторического Башкортостана.
0.689045
real
96
116
Алфавит тәртибе буйынса төҙөһәң, ауыл исемдәрен үҙгәрткән осраҡтар ҙа йыш була.
Если строить по алфавитному порядку, то часто бывает, что меняют названия деревень.
0.734618
real
79
83
Төрлө райондарҙа ғына түгел, бер үк район эсендә лә исемдәре бер төрлө булған ауылдар бар.
Не только в разных районах, но и внутри одного и того же района есть деревни с одинаковыми названиями.
0.710096
real
90
102
Уға Джимми Уэльс (Jimmy Wales) менән Лари Сэнгер (Larry Sanger) нигеҙ һалған.
Основателями проекта стали два энтузиаста Джимми Уэйлс (Jimmy Wales) и Ларри Сэнгер (Larry Sanger).
0.871151
real
77
99
Фондтың 19 илдә, шул иҫәптән Рәсәйҙә, урындағы үҙ аллы бүлексәләре бар.
Финляндия делится на 19 областей, из которых Аландские острова имеют особый статус.
0.372325
real
71
83
Был ижтимағи ойошма Википедия проектының эшмәкәрлеген техник яҡтан ғына ҡурсалай.
Эта общественная организация только технически защищает деятельность проекта Википедии.
0.723824
real
81
87
Википедияның эстәлеге ирекле һәм уға бөтә донъя кешеләре хужа булып тора.
Содержание Википедии свободное, и ею владеют люди со всего мира.
0.625089
real
73
64
Википедия эсендә алып барылған эшмәкәрлеккә ҡулланыусылар үҙ аллы идара итә.
Пользователи самостоятельно управляют деятельностью, которая проводится внутри Википедии.
0.747593
real
76
89
Бер үк ваҡытта Википедия мәғлүмәтен һәр кешегә тулыландырыу һәм камиллаштырыу мөмкинлеге ҡаралған.
Одновременно предусмотрена возможность пополнения и совершенствования информации Википедии.
0.831298
real
98
91
Бының өсөн кемдәндер рөхсәт һорарға кәрәкмәй.
Для этого не нужно спрашивать у кого-то разрешения.
0.349811
real
45
51
Әммә иҫәп яҙыуын теркәгән осраҡта ҡулланыу уңайлыҡтары арта.
Однако при регистрации учетной записи повышаются удобства пользования.
0.58027
real
60
70
Берҙән, бындай ҡараш Ер йөҙөндәге һәр бер кешегә ғилем туплау өсөн бер тигеҙ мөмкинлек бирә һәм һәр яңы быуын вәкилдәренең икенсе телде өйрәнеүгә тотонолған сығымдарын кәметә.
Во - первых, такой подход позволяет каждому жителю планеты накапливать знания и уменьшает затраты представителей каждого нового поколения на изучение другого языка.
0.695121
real
175
164
Өсөнсөнән, туған телен ҡулланыу мөмкинлеге сикләнгән халыҡтар өсөн телде ҡулланыу даирәһе арта.
В-третьих, расширяется сфера применения языка для народов с ограниченными возможностями в использовании родного языка.
0.70425
real
95
118
Был көн Башҡорт Википедияһының тыуған көнө тип иҫәпләнә.
Этот день считается днем рождения Башкирской Википедии.
0.57834
real
56
55
Википедияның башҡорт теле бүлегендә әлеге ваҡытта мәҡәлә бар.
Раздел Википедии на башкирском языке в настоящее время содержит статью.
0.450866
real
61
71
Был проектта мәғлүмәт энциклопедия ҡанундарына ярашлы яҙылырға тейеш.
Информация в этом проекте должна быть написана в соответствии с законами энциклопедии.
0.791688
real
69
86
Был шарт Википедияның төп биш ҡағиҙәнең беренсеһе.
Он - первый из пяти главных божеств.
0.450654
real
50
36
Мәҡәләгә ниндәйҙер үҙгәреш индергән һәр ҡулланыусы уның авторы (авторҙашы) булып иҫәпләнә.
В конце любой статьи всегда приводится список используемой литературы (references), на которую ссылается автор.
0.592752
real
90
111
Ә Нупедия ул саҡта инглиз телендәге бушлай, он-лайн энциклопедия проекты булған.
Это был интересный инди-проект, выложенный в свободный доступ на англоязычном форуме.
0.541851
real
80
85
Лари Сэнгер һәм Джимми Уэльс Википедияға нигеҙ һалыусылар.
Ларри Сэнгер и Джимми Уэйлс являются создателями Википедии.
0.716193
real
58
59
2001 йылдың 15 ғинуарында Википедия ғәмәлгә индерелгән.
15 января 2001 года была создана Википедия.
0.892342
real
55
43
2001 йылдың аҙағында википедия 18 телдәге 20 000 биткә тиклем үҫешкән.
А к концу 2001 года она выросла до примерно 20000 статей изданных на 18 языках.
0.761637
real
70
79
2009 йылдың август айында инглиз Википедияһында 3 миллион мәҡәлә иҫәпләнгән.
В августе 2009 года английская Википедия достигла 3 миллионов статей.
0.881329
real
76
69
З. И. Йәнекәев ҡарашынса, был ике фекер бер-береһенә ҡаршы килмәй.
По мнению З. И. Еникеева, оба утверждения не противоречат друг другу.
0.668086
real
66
69
XVI быуаттың икенсе яртыһында башҡорттар Рәсәйгә ҡушыла.
Во второй половине ХХ века к лидерам присоединилась Япония.
0.435459
real
56
59
Был өйәҙҙәр менән идара итеү Мәскәү ҡалаһында урынлашҡан Ҡазан һәм Себер приказдары тарафынан алып барылған.
Управление этими уездами осуществлялось Казанским и Сибирским приказами, находившимися в Москве.
0.618453
real
108
96
Өфө өлкәһе Өфө, Бөрө, Стәрлетамаҡ, Минзәлә, Бәләбәй, Силәбе, Бөгөлмә, Боғорослан өйәҙҙәренән торған.
Уфимская область представлена Уфимским, Бирским, Стерлитамакским, Мензелинским, Белебеевским, Челябинским, Бугульминским, Богоросланским уездами.
0.551403
real
100
145
1804 йылда Бәләбәй һәм Боғорослан өйәҙҙәре яңынан төҙөлә.
В 1804 году Белебеевский и Бугурусланский уезды восстановлены.
0.841882
real
57
62
XIV быуатта меңлеләр ҡатай ҡәбиләһе менән тығыҙ бәйләнештә була.
Начиная с 14 века двойственное число стало заменяться множественным.
0.557938
real
64
68
Был бүленеш 1671 йылдың 9 февралендә батша Алексей Михайлович тарафынан раҫлана.
Этот юридический документ был оформлен в Москве за подписью царя Алексея Михайловича 9 февраля 1671 года.
0.814641
real
80
105
Әүҙем баш күтәреүселәрҙең дә аҫаба ерҙәрен тартып алалар.
Удавшиеся самоубийства тоже бывают демонстративными.
0.391667
real
57
52
Сыуаш теле башҡа төрки телдәрҙән бик ныҡ айырыла.
Компьютерный язык сильно отличается от других форм языка.
0.528758
real
49
57
Һиндостандың диңгеҙ ярҙары ете мең саҡрымдан күберәк.
Протяжённость побережья Индии составляет более 7 тысяч километров.
0.513099
real
53
66
Индуизм власҡа оппозицияла булманы.
В Оппозиции инкубаторов не было.
0.570967
real
35
32
Ҡатын-ҡыҙға ҡарағанда ир-ат күберәк.
Мужчин - больше, чем женщин.
0.751781
real
36
28
Уға дәүләт статусы ла бирелгән.
Также ему была выдана государственная регистрация.
0.462901
real
31
50
Шулай уҡ мәғариф өлкәһендә, айырыуса урта һәм юғары белем биреүҙә ҙур урын алып тора.
Он также играет большую роль в образовании, в особенности в среднем и высшем.
0.628029
real
85
77
Һиндостан штаттары 1956 йылда тел ҡулланыу буйынса төҙөлә.
В 1956 г. индийские штаты были реорганизованы согласно языковому признаку.
0.728919
real
58
74
Беренсе синыфҡа 6-7 йәштә баралар.
В первый класс идут в возрасте 6-7 лет.
0.880203
real
34
39