Datasets:
BorisTM
/
bak-rus-parallel

Dataset card Data Studio Files
xet
Community
1
bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Мәсеттәрҙә мәҙрәсә эшләй.
В мечетях работает медресе.
0.53943
real
25
27
Дөйөм алғанда, коллектив намаҙ ритуаль яҡтан таҙа һаналған теләсә ҡайһы йә иһә бында, хатта майҙанда ла уҡыта ала.
Любой, кто играл в импортных румах, в принципе исключает саму возможность некоей случайности, хотя с юридической точки зрения, можно, и даже бабушек и дедушек.
0.422615
real
114
159
Ул намаҙ уҡыусылар менән баҫырға тип тарафты күрһәтеп тора.
Впрочем, он шёл навстречу читателям.
0.272678
real
59
36
Хәҙерге мәсеттәрҙә маҡсура осрамай әйтергә мөмкин.
В современной интерпретации переплеты могут отсутствовать.
0.363986
real
50
58
Тауыш акустикаһы тигеҙ таралһын өсөн уйланылған.
Задумано для того, чтобы звуковая акустика распространялась равномерно.
0.483562
real
48
71
Исламда михраб VIII быуат башында барлыҡҡа килә.
Оазис был исламизирован в начале VIII века.
0.800106
real
48
43
Башҡортостанға ҡайтып аспирантураға уҡырға инә.
Вернулся в Башкортостан и поступил в аспирантуру.
0.330266
real
47
49
1972 йылдан алып Марс Юлдашев Башҡортостан медицина институтында балалар хирургияһы кафедраһында ассистент, доцент, профессор вазифаһын башҡара.
С 1972 года Марс Юлдашев занимал должность ассистента, доцента, профессора кафедры детской хирургии Башкирского медицинского института.
0.874107
real
144
135
Байрам көндәрендә йәштәр иркенерәк йортҡа йыйыла.
В праздничные дни молодежь собирается в более просторном доме.
0.639424
real
49
62
Бала-саға өйҙән-өйгә йөрөп хәбәр тарата.
Дети ходят по домам и сообщают о случившемся.
0.442218
real
40
45
Был байрам уйын-көлкө менән, киң итеп шаулатып үткәрелә.
Этот праздник проводится с увлекательными играми, шумом.
0.746036
real
56
56
Йыйынға һәр кем үҙ өлөшө менән килә.
На съезд приходит каждый со своей долей.
0.425221
real
36
40
Һуңынан уйындар ташта дауам итә.
Затем игры продолжались на камне.
0.797804
real
32
33
Нардуған байрамында йондоҙнамә уҡыу, киләсәкте юрау йолаһы ла бар.
На празднике нардугана есть и обряд чтения звезд, предсказания будущего.
0.632779
real
66
72
Ошо күрһәткестәрҙе иҫәпкә алып, халыҡтың киләсәктәге дөйөм һаны, хеҙмәт ресурстары, ил, ҡала һәм бөтә донъяла буласаҡ перспективалар билдәләнә.
С учетом этих показателей определяется будущая общая численность населения, трудовые ресурсы, перспективы будущего страны, города и всего мира.
0.749403
real
143
143
Тимербулат Ғөбәйҙулла улы Имашев Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Аҙнай ауылында тыуған, хәҙер Аҙнай (Бишбүләк районы) Башҡортостан республикаһы Бишбүләк районы.
Тимер-Булат Губайдуллович Имашев родился в деревне Азнаево Белебеевского уезда Уфимской губернии, ныне село Азнаево (Бижбулякский район) Бижбулякского района Республики Башкортостан.
0.72227
real
156
182
Тулы исеме — Тимербулат, ғаиләлә тәүге бала.
Полное имя — Тимер-Булат, был старшим сыном в семье.
0.69662
real
44
52
1929 йылдан — актер, һуңыраҡ Башҡорт драма театры (Өфө) режиссёры.
С 1929 года — актёр, позднее режиссёр Башкирского театра драмы (Уфа).
0.929109
real
66
69
Сәнғәт техникумының театр бүлексәһен 1930 йылда тамамлай (Өфө).
В 1930 году окончил театральное отделение Техникума искусств (Уфа).
0.879
real
63
67
1937 йылдан— башҡорт драма театрының художество етәксеһе.
В 1937 — художественный руководитель Башкирского театра драмы.
0.885993
real
57
62
Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында, хөкүмәт ҡушыуы буйынса берләшкән театрҙар директоры була.
Во время Великой Отечественной войны, по поручению Правительства стал директором объединённых театров.
0.772425
real
87
102
1944 йылда Учалы районында колхоз-совхоз театрын ойошторорға ебәрелә.
В 1944 году организовал колхозно-совхозный театр в Учалинском районе.
0.917719
real
69
69
Юлай («Һаҡмар» С. Мифтахов).
Юлай («Сакмар» С. Мифтахова).
0.969255
real
28
29
Һөйөндөк («Ҡарағол» Дауыт Юлтый).
Суюндук («Карагол» Д. Юлтыя).
0.660338
real
33
29
Буранбай («Башҡорт туйы», М. Бурангулов).
Буранбай («Башкирская свадьба» М. Бурангулова).
0.947081
real
41
47
Закир («Ҡара Йөҙҙәр», М. Ғафури).
Закир («Черноликие» М. Гафури).
0.862933
real
33
31
Незнамов («Ғәйепһеҙҙән ғәйеплеләр», А Островский).
Незнамов («Без вины виноватые» А. Островского).
0.829379
real
50
47
Ата-әсәһенән бик йәшләй етем ҡала.
Ее родители слишком старые.
0.612129
real
34
27
Ырымбур башҡорт педагогия техникумын тамамлай.
Окончил Оренбургский башкирский педагогический техникум.
0.914642
real
46
56
Уҡытыусылар квалификацияһын күтәреү курстарын тамамлағас (1931) — Башҡортостан китап нәшриәтенең һәм «Пионер» журналының мөхәррире.
По окончании курсов повышения квалификации учителей (1931) - редактор Башкирского книжного издательства и журнала "Пионер".
0.803984
real
131
123
60-лап китабы Рәсәйҙең һәм донъяның төрлө телдәрендә нәшер ителә.
Около 60 книг издаются на разных языках России и мира.
0.656065
real
65
54
Башта ул балалар яҙыусыһы булараҡ таныла.
Изначально он был признан детским писателем.
0.764625
real
41
44
Ваҡиғалар төп героиня Гөлйемеш-Емеш исемле ҡыҙ тарафынан һөйләнелә.
События рассказываются главной героиней девочкой по имени Гульемеш-Емеш.
0.71212
real
67
72
Атаһы Байгилде күрше ауылдан Сәрбиямал исемле, үҙенең балалары булмаған уҫал, үҙ һүҙле ҡатынды балаларына үгәй әсәй итеп алып ҡайта.
Отца Байгиля из соседней деревни Сарбиямал, злую женщину, не имевшую своих детей, он привез к детям как мачеху.
0.666669
real
132
111
Үҫмерлектән яңы сығып килгән Бибеште күрше ауылға оло ғына кешегә, Хөснөлхаҡҡа кейәүгә, уҫал ҡәйнә янына көсләп бирәләр.
Бибеша, только что вышедшего из растения, насильно отдали в соседнюю деревню за взрослого человека, жениха Хусниха, у злой березы.
0.535345
real
120
130
Китаптың башында уҡ, аҡтар тарафынан Йәнешкә снаряд ярсығы тейеп үлә, атаһы ла үлеп ҡала.
Почти в конце войны шальная пуля смертельно ранила его, и он умер на руках моего отца.
0.380358
real
89
86
Апаһы менән йәшәгән осорҙа Емеш ҡоҙағыйы Таибә әбейҙең оло йөрәкле, ҡыйыу, тормош ауырлыҡтарына баҙап ҡалмаған, уңған кеше-әсә икәнен аңлай.
Несмотря на постоянные споры с Ко, временами Аоба осознаёт, что его способности, воля и любовь к её покойной сестре помогают ей двигаться вперёд.
0.373454
real
140
145
Башҡорт.
Башкир.
0.785453
real
8
7
15 йәше лә тулмаған килеш ПВРЗ-ның ФЗУ мәктәбенә уҡырға инә.
Булля пятнадцатилетнего Грига отправили учиться в Лейпцигскую консерваторию.
0.283072
real
60
76
Үҫмер сағынан уҡ баш ҡаланың Карл Маркс урамында, ул саҡтарҙа «Ким» тигән комсомол клубында драма, хор, әҙәбиәт түңәрәгендә шөғөлләнгән Зәйтүнәне, Өфөлә сәнғәт техникумы асылғас, тәүгеләрҙән булып ошо уҡыу йортона ҡабул итәләр.
Зайтуну, еще подростком занимавшуюся на улице Карла Маркса, тогда в комсомольском клубе "Ким", в кружке драмы, хора, литературы, с открытием в Уфе техникума искусств, первыми принимают в это учебное заведение.
0.807263
real
227
209
Техникумда уҡыған ваҡытында уҡ ул Башҡорт драма театры сәхнәһендә барған спектаклдәрҙә ҡатнашыу бәхетенә ирешә.
Еще во время учебы в техникуме ему посчастливилось участвовать в спектаклях, которые проходили на сцене Башдрамтеатра.
0.71762
real
111
118
Сөнки ҡыҙ үҙен ысын мәғәнәһендә сәхнә өсөн генә яратылған илаһи йән итеп таныта.
Ведь девушка по-настоящему зарекомендовала себя как божественная душа, созданная только для сцены.
0.678518
real
80
98
1720: Швеция һәм Пруссия солох килешеүенә ҡул ҡуя.
1720 - Швеция и Пруссия подписывают мирный договор.
0.891583
real
50
51
1732: Рәсәй империяһы һәм Персия Ғосман империяһына ҡаршы бергәләп көрәшеү хаҡындағы Рәшт килешеүенә ҡул ҡуя.
1732 подписан Рештский договор с Персией о совместных военных действиях против Османской империи.
0.706062
real
109
97
1783: АҠШ-тың бойондороҡһоҙлоҡ өсөн һуғышы: Испания АҠШ-тың бойондороҡһоҙлоғон таный.
1783 - Война за независимость США: Испания признала независимость США.
0.765304
real
85
70
1958: Гаагала Бельгия, Нидерланд һәм Люксембургтың иҡтисади берлеге Бенилюкс төҙөү тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыла.
А 1958 году Бельгия, Люксембург и Нидерланды подписали договор о создании экономический союз Бенилюкс.
0.758763
real
114
102
1976: Мозамбиктың баш ҡалаһы Лоуренсу-Маркеш исеме Мапуту тип алмаштырыла.
В 1975 году столица Мозамбика Лоренсу-Маркиш переименована в Мапуту.
0.595354
real
74
68
1991: Итальян коммунистар партияһы эшмәкәрлеген туҡтата.
1991 год - прекращает своё существование Итальянская коммунистическая партия.
0.762475
real
56
77
1994: Рәсәй Федерацияһы һәм Грузия араһында Дуҫлыҡ һәм хеҙмәттәшлек тураһында килешеүгә ҡул ҡуйыла.
1994 - Подписан Договор о дружбе, добрососедстве и сотрудничестве между Российской Федерацией и Грузией.
0.668374
real
99
104
Сәйәси репрессия ҡорбаны.
Пало жертвой политической борьбы.
0.556164
real
25
33
1508 йыл: Максимилиан Габсбург Тренто ҡалаһында Изге Рим империяһы императоры титулын ҡабул итә.
1508 - Максимилиан Габсбург в Триенте принял титул императора Священной Римской империи.
0.879438
real
96
88
62 йыл: Помпейҙа көслө ер тетрәү була.
1163 г. Крупное землетрясение.
0.311053
real
38
30
1265 йыл: Ги Фулькуа Ле Гро 183-сө Рим Папаһы итеп һайлана, ул Климент IV исемен ҡабул итә.
1265 год - 183-м Папой Римским избран Ги Фулькуа Ле Гро, принявший имя Климент IV.
0.909146
real
91
82
Социалистик Хеҙмәт Геройы (1978).
Герой Социалистического Труда (1978).
0.95866
real
33
37
СССР-ҙың халыҡ артисы (1959).
Народный артист СССР (1959).
0.96548
real
29
28
1663 йыл: Англияла алтын гинея һуға башлайҙар.
1663 год - В Англии началась чеканка золотой гинеи.
0.824111
real
46
51
1689 йыл: 16 йәшлек Пётр I һәм 19 йәшлек Евдокия Лопухинаның туйы була.
1689 год - состоялась свадьба 16-летнего Петра I и 19-летней Евдокии Фёдоровны Лопухиной.
0.832594
real
71
89
1906: Пу И, Цин дәүләтенең һуңғы императоры.
1912: отрекся от власти Пу-И, последний китайский император.
0.531656
real
44
60
421 йыл: Констанций III Көнбайыш Рим империяһының хакимдаш императоры була.
1421 год - Констанций III становится императором Западной Римской империи.
0.788252
real
75
74
1672 йыл: Исаак Ньютон төҫ һәм яҡтылыҡ тураһында доклад менән сығыш яһай.
Около 1672 года Исаак Ньютон открыл дисперсию света.
0.720412
real
73
52
1815: Вена конгресында ҡолдар менән сауҙа итеүҙе тыйған декларация ҡабул ителә.
1815 - На Венском конгрессе принята декларация, запрещающая торговлю невольниками.
0.785277
real
79
82
1816: Шотландияның Абердиншир графлығында донъяла тәүге тапҡыр полиция операцияһында эт файҙаланыла.
1816 - в Шотландии, в графстве Абердиншир, впервые в мире во время полицейской операции была задействована собака.
0.713552
real
100
114
Рус-япон һуғышы башлана.
Война в России началась.
0.520734
real
24
24
Төнөн, һуғыш рәсми иғлан ителгәнсе, япондар рус флотына торпеда һөжүме яһай, һөҙөмтәлә бер нисә яҡшы карап сафтан сыға.
Днем же японские корабли наблюдали за русской эскадрой, и безнаказанный выход исключался.
0.586057
real
119
89
Ул мөхит менән туҡтауһыҙ үҙ-ара бәйләнештә йәшәй.
находится с ней в неразрывной связи.
0.278662
real
49
36
Мөхит шарттарына ҡарата тейешле (адекват) яуап реакцияһы бирергә һәләтле берәмек.
происходящих изменений, на него может быть дан утвердительный ответ.
0.430606
real
81
68
Һәр организм ниндәйҙер бер биологик төрҙөң вәкиле булып тора.
С учетом этого, каждый вид организмов представляет собой звено в биологическом круговороте.
0.689183
real
61
91
Суперорганизм тип күп кешеләрҙән торған, бергә эшләүсе, берҙәм функциональ, социаль берәмек организм атала.
С точки зрения микроскопии, когда несколько типов тканей соединяются и функционируют вместе, единицей является орган, сказала она.
0.435121
real
107
130
Вирустар Вирустар күбеһенсә организм тип иҫәпләнмәй, сөнки улар үҙҙәре айырым йәшәү, үҙаллы үрсеү йәки матдәләр алмаштырыу һәләтенә эйә түгел.
Вирусы Вирусы в основном не считаются организмами, так как они сами не способны к раздельному проживанию, самостоятельному размножению или обмену веществ.
0.723461
real
142
154
Был ҡапма-ҡаршылыҡ проблема булып тора, сөнки ҡайһы бер организмдар ҙа айырым йәшәй алмайҙар.
Проблема этого противоречия заключается в том, что некоторые организмы не могут жить отдельно.
0.762419
real
93
94
Тик хужа-күҙәнәк арҡаһында пассив барлыҡҡа килә алалар.
Но из-за клетки-хозяина могут возникнуть пассивные.
0.751082
real
55
51
Был яҡтан улар тере булмаған материяға оҡшаштар.
В этом смысле они похожи на неживую материю.
0.539093
real
48
44
Бөтә организмдар төрлө таксондарға йәки филогенетик тармаҡтарға бүленә.
делится на различные объекты, или психофизические совокупности.
0.49123
real
71
63
Был берләшмәләрҙәге иң мөһим элемент — углерод (күмер).
Важнейший элемент в этих соединениях - углерод (уголь).
0.91063
real
55
55
Эҙмә-эҙлелек гендарға бүленә.
Эмпатия заложена в генах.
0.286336
real
29
25
Аҡһымдар организмда үҙенсәлекле бер функция үтәйҙәр.
Белки выполняют в организме уникальную функцию.
0.738292
real
52
47
Күҙәнәктәге һәр химик реакция тип әйтерлек үҙенә генә хас фермент менән катализлана.
Почти каждая химическая реакция в клетке катализируется особым ферментом.
0.789909
real
84
73
Күҙәнәктә барған төрлө реакцияларҙың һаны бер нисә меңгә етә.
Число различных реакций, протекающих в клетке, достигает нескольких тысяч.
0.444001
real
61
74
Шуға ярашлы күҙәнәктә лә бер нисә мең төрлө фермент барлығы билдәле.
Соответственно в клетке обнаружено несколько тысяч разных ферментов.
0.780108
real
68
68
Күҙәнәктең тышҡы йөҙө мембранаһына тышҡы мөхит факторҙары тәьҫиренә яуап итеп үҙенең өсөнсөл структураһын үҙгәртеүгә һәләтле аҡһымдарҙың молекулалары теҙелгән.
В поверхностную мембрану клетки встроены молекулы белков, способных изменять свою третичную структуру в ответ на действие факторов внешней среды.
0.617898
real
159
145
Ағзаларҙы механик тәьҫирҙәрҙән һаҡлайҙар.
Защищает органы от механического воздействия.
0.70945
real
41
45
Йәғни, организм функцияларының бер өлөшөн генә үтәйҙәр.
То есть активируется лишь часть мозга.
0.401813
real
55
38
Һәр ағзаның организмда үҙ урыны, формаһы, ҙурлығы була.
Каждый объект имеет свою структуру, размер и форму.
0.304233
real
55
51
Ике төркөм күҙәнәктәр бар: эукариоттар һәм прокариоттар.
Есть два основных типа клеток: эукариоты и прокариоты.
0.914453
real
56
54
Мембрана эсендә тоҙло цитоплазма күҙәнәктең иң күп урынын алып тора.
Внутри мембраны соленая цитоплазма занимает наибольшее место в клетке.
0.842151
real
68
70
Күҙәнәктәрҙә тағы икенсе төр биомолекулалар бар.
Есть и другие виды биокаминов.
0.695452
real
48
30
Ҡартайыу ғүмер оҙонлоғона иң ҙур йоғонто яһай.
Оно дает наиболее сильное влияние на нашу жизнь.
0.370779
real
46
48
474 йыл: Зенон Исавр Византия императоры итеп иғлан ителә (474 йылдың ноябренә тиклем улы Лев менән бергә).
474 Зенон Исавр становится византийским императором (до ноября 474 совместно со своим сыном Львом).
0.867894
real
107
99
1810: Александр I бөйөк княжна Анна Павловнаны Наполеонға кейәүгә биреүҙән баш тарта.
1810 - Александр I отказался выдать великую княжну Анну Павловну замуж за Наполеона.
0.816041
real
85
84
Япон дәүләтенең барлыҡҡа килеүе.
Японское правительство становится.
0.801822
real
32
34
Гейзерих үҙенең улы Гунерихты Римға аманат рәүешендә ебәрә, ул оҙаҡламай кире ҡайта.
Гейзерих отдал заложником в Рим своего сына Гунериха, который вскоре вернулся
0.771559
real
84
77
1111 йыл: Рим папаһы Пасхалий II Изге Рим империяһы императоры Генрих V таж кейҙереүҙән баш тарта, ә Генрих V уны ҡулға ала һәм Римдән алып китә.
1111 год - Папа римский Пасхалий II отказывается короновать императора Священной Римской империи Генриха V, после чего тот арестовывает папу и увозит его из Рима.
0.843454
real
145
162
Аяуһыҙ алышта итальяндар еңеп сыға.
Испанцы потерпели поражение.
0.609367
real
35
28
Наполи короллеге француздарҙан азат ителә, Неаполдә тәхеткә испан короле Фердинанд Католик ултыра, ә уның үлеменән һуң тәхет Габсбургтарға ҡала.
Неаполитанское королевство было очищено от французов, на престол в Неаполе взошёл испанский король Фердинанд Католик, а после его смерти корону унаследовали Габсбурги.
0.786894
real
144
167
1910: Уильям Брэдфорд Шокли, Америка физигы, транзистор уйлап сығарыусыларың береһе, физика буйынса 1956 йылғы Нобель премияһы лауреаты.
В 1910 году родился Уильям Брэдфорд Шокли - американский физик, один из изобретателей транзистора, лауреат Нобелевской премии.
0.826079
real
136
126
1880: Николай Подвойский, СССР-ҙың партия һәм хәрби эшмәкәре.
1880 год - Николай Подвойский, советский партийный и военный деятель.
0.805567
real
61
69
1852: Санкт-Петербургта тамашасылар өсөн тәүге тапҡыр Эрмитаж музейы асыла.
1852 г.: В Санкт-Петербурге, на Дворцовой набережной, впервые открыт для публики музей Эрмитаж.
0.873033
real
75
95
1906: Агния Барто, СССР-ҙың балалар яҙыусыһы.
1906 - Агния Барто, "детская" поэтесса.
0.757564
real
45
39
1911: Һиндостанда тарихта тәүге тапҡыр почта авиарейсы башҡарыла.
1911 г. - в Индии состоялся первый в истории почтовый авиарейс.
0.800686
real
65
63
1825: Мор Йокаи, Венгрия яҙыусыһы.
1825 - Мор Йокаи, венгерский писатель-романтик.
0.776248
real
34
47