Datasets:
BorisTM
/
bak-rus-parallel

Dataset card Data Studio Files
xet
Community
1
bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Бындай ҡатнашмаларҙың иң таралған миҫалы иретмәләр.
Наиболее частым примером таких смесей являются сплавы.
0.425393
real
51
54
Интерметаллик үҙенсәлеге буйынса оҡшаш, әммә иретмә лә, ҡатнашма ла булмаған химик берләшмәләр миҫалы булып тора.
Примером химических соединений, похожих по свойствам, но не являющихся ни сплавами, ни смесями являются интерметаллиды.
0.69049
real
113
119
Ҡатмарлы матдәләр тарҡалып, башҡа бер нисә матдә барлыҡҡа килтерә ала.
Сложные вещества могут разлагаться с образованием нескольких других веществ.
0.575857
real
70
76
Химик ҡушылмалар органик һәм органик булмаған ҡушылмаларға бүленә.
Химические соединения разделяются на неорганические и органические.
0.889847
real
66
67
100 меңдән ашыу органик һәм 3 миллиондан ашыу органик булмаған ҡушылма булыуы билдәле.
Известно более 100 тыс. неорганических и более 3 млн органических соединений.
0.905331
real
86
77
Әҙәбиәттә тасуирланған һәр химик ҡушылманың уникаль идентификаторы — CAS номеры бар.
Каждое химическое соединение, которое описано в литературе, имеет уникальный идентификатор — CAS-номер.
0.874707
real
84
103
Һуңғыһы элементоорганик ҡушылмалар киңерәк мәғәнәне үҙ эсенә ала: борорганик ҡушылмалар, кремнийорганик ҡушылмалар, фосфорорганик ҡушылмалар һәм башҡалар.
Последние в широком смысле включают в себя элементоорганические соединения: борорганические, кремнийорганические, фосфорорганические и др.
0.854495
real
154
138
Был һүҙ нимәнеңдер өлөшөн аңлатҡан.
Это слово означало что - то особенное.
0.508285
real
35
38
Боронғо заманда «Һүҙ хәрефтәрҙән торған кеүек, есемдәрҙә элементтарҙан тора» тигән төшөнсә киң таралған булған.
В древности широко распространялось понятие "слово состоит из букв, а тело состоит из элементов".
0.497298
real
111
97
Тәүге 112 элемент даими, ҡалғандары — ваҡытлыса.
Первые 112 элементов являются постоянными, остальные - временными.
0.83635
real
48
66
Бөтә химик элементтарҙың 88-е тәбиғәттә таралған.
Всего в составе выбросов зафиксировано 88 химических веществ.
0.809728
real
49
61
Уларҙың ҡайһы берҙәре бик аҙ миҡдарҙа тәбиғәттә табыла.
Некоторые из них обнаруживаются в небольшом количестве в природе.
0.650783
real
55
65
Ер ҡабығында кислород һәм кремний киң таралған.
В земной коре широко распространены кислород и кремний.
0.820921
real
47
55
Ер ҡабығы составы мантия һәм Ер төшө составынан айырыла.
Состав земной коры отличается от состава мантии и земного дна.
0.882007
real
56
62
Ер төшө тимер һәм никельдан тора.
Земля состоит из железа и никеля.
0.815139
real
33
33
Шулай уҡ Ҡояш системаһы составы йыһан составынан айырыла.
Также состав Солнечной системы отличается от космического состава.
0.851301
real
57
66
Бер үк химик элементтың төрлө ябай матдәләр барлыҡҡа килтерә алыу үҙенсәлеге аллотропия тип атала.
Особенностью одного и того же химического элемента, способностью создавать различные простые вещества, называется аллотропия.
0.788507
real
98
125
Шулай итеп, «яныусан газ» һыу составында бар һәм уны һыуҙан алып була, тип билдәләйҙәр.
Таким образом, отмечают, что "горючий газ" содержится в воде и его можно извлечь из воды.
0.673814
real
87
89
Шулай итеп, водород — йондоҙҙарҙың һәм йондоҙ-ара газдың төп өлөшө.
Таким образом, водород - основная часть звезд и межзвездного газа.
0.690915
real
67
66
Әммә организмда водородтың мөһимлеге масса өлөшө буйынса түгел, ә атом иҫәбе буйынса билдәләнә.
Однако значимость водорода в организме определяется не по массовой доле, а по количеству атомов.
0.769558
real
95
96
Ерҙәге барлыҡ водород ҡатнашмалар хәлендә (ябай матдә хәлендә 0,00005 % күләм).
Все водородные смеси на земле находятся в состоянии примесей (0,00005% объема в простом веществе).
0.890021
real
79
98
Алыу Сәнәғәттә водородты тәбиғи газ менән һыуҙан алалар.
В заборной промышленности водород извлекают из воды с природным газом.
0.798949
real
56
70
Был реакция юғары температурала үткәрелә.
Эта реакция проводится при высоких температурах.
0.850712
real
41
48
Был реакцияларҙы катализатор ярҙамында юғары температура һәм баҫымда үткәрәләр.
Эти реакции проводят с помощью катализатора при высокой температуре и давлении.
0.783499
real
79
79
629: Дзёмэй Японияның 34-се императоры итеп иғлан ителә.
629 - император Дзёмэй стал 34-м императором Японии .
0.788356
real
56
53
962: Оттон I Изге Рим империяһының императоры була.
962 - Оттон I стал императором Священной Римской империи.
0.900151
real
51
57
Йыл аҙағына тиклем 290 көн ҡала.
До конца года останется 290 дней.
0.895329
real
32
33
1890: Соломон Михоэлс, актёр, режиссёр, йәмәғәт эшмәкәре, Еврей дәүләт театры етәксеһе.
1890 - Соломон Михоэлс, актёр, режиссёр, руководитель Государственного еврейского театра.
0.952752
real
87
89
Йыл аҙағына тиклем 289 көн ҡала.
До конца года остается 289 дней.
0.867407
real
32
32
1960: Японияла төрлө төҫтәге фломастерҙар һатыла башлай.
1960: в Японии поступили в продажу разноцветные фломастеры.
0.800766
real
56
59
Йыл аҙағына тиклем 288 көн ҡала.
До конца года остается 288 дней.
0.888154
real
32
32
2014: Ҡырым Республикаһы Рәсәйгә ҡушыла.
2014 год - доставка гуманитарной помощи в Сирийскую Арабскую Республику.
0.51677
real
40
72
1584: Рәсәй батшаһы Иван IV Грозный.
1558), дочь царя Ивана IV Грозного.
0.745062
real
36
35
Йыл аҙағына тиклем 287 көн ҡала.
До конца года остается 287 дней.
0.886645
real
32
32
1895: Максим Рыльский, СССР шағиры, XX быуат Украина шиғриәте классигы.
1895 - Максим Рыльский, украинский поэт, классик украинской поэзии ХХ века.
0.810171
real
71
75
1963: Әкрәм Вәли, балалар яҙыусыһы, тәржемәсе.
1953), шведская детская писательница и иллюстратор книг.
0.436776
real
46
56
Йыл аҙағына тиклем 286 көн ҡала.
До конца года остается 286 дней.
0.89023
real
32
32
1854: АҠШ-та Республикансылар партияһы ойошторола.
1854 г.: Основана Республиканская партия США.
0.797295
real
50
45
Йыл аҙағына тиклем 285 көн ҡала.
До конца года остается 285 дней.
0.899131
real
32
32
Йыл аҙағына тиклем 282 көн ҡала.
До конца года остается 282 дня.
0.899815
real
32
31
Йыл аҙағына тиклем 281 көн ҡала.
До конца года остается 281 день.
0.880441
real
32
32
Йыл аҙағына тиклем 280 көн ҡала.
До конца года остается 280 дней.
0.904393
real
32
32
1830: Мормон китабы баҫыла.
В 1830 г. была опубликована книга Мормона.
0.836584
real
27
42
Йыл аҙағына тиклем 279 көн ҡала.
До конца года остается 279 дней.
0.868159
real
32
32
Йыл аҙағына тиклем 278 көн ҡала.
До конца года остается 278 дней.
0.872095
real
32
32
1935: Канадала йәкшәмбе көн радиореклама тыйыла.
1935 г. - в Канаде запрещена радиореклама по воскресеньям.
0.863526
real
48
58
Йыл аҙағына тиклем 277 көн ҡала.
До конца года остается 277 дней.
0.883275
real
32
32
1795: Вена ҡалаһында композитор Людвиг ван Бетховен үҙенең беренсе концертын ойоштора.
1795г - Людвиг ван Бетховен дал первый концерт в Вене.
0.861885
real
86
54
Йыл аҙағына тиклем 276 көн ҡала.
До конца года остается 276 дней.
0.876785
real
32
32
1981: СССР-ҙа тәүге тапҡыр йәйге ваҡыт индерелә.
1981: в СССР впервые введено летнее время.
0.887352
real
48
42
Йыл аҙағына тиклем 275 көн ҡала.
До конца года останется 275 дней.
0.893232
real
32
33
Йыл аҙағына тиклем 274 көн ҡала.
До конца года остается 274 дня.
0.891556
real
32
31
Йыл аҙағына тиклем 273 көн ҡала.
До конца года останется 273 дня.
0.880558
real
32
32
1805: Христиан Андерсен, Дания яҙыусыһы һәм шағиры, ололар һәм балалар өсөн бөтә донъяға билдәле әкиәттәр авторы.
(1805 - 1875) - датский писатель и поэт, автор всемирно известных сказок для детей и взрослых
0.641683
real
113
93
Йыл аҙағына тиклем 272 көн ҡала.
До конца года остается 272 дня.
0.902843
real
32
31
1502: Христофор Колумб етәкселегендә дүртенсе экспедиция башлана.
1502 - Начинается четвертая экспедиция Христофора КОЛУМБА.
0.880031
real
65
58
1860: АҠШ-та трансконтиненталь почта хеҙмәте эшләй башлай.
1860 - Образуется Секретная служба США.
0.685483
real
58
39
Fe () символы менән билдәләнә.
Обозначается символом (Fe).
0.887954
real
30
27
Ер ҡабығында, алюминдан ҡалышып, иң таралған элемент.
Самый распространенный элемент земной коры, отстав от алюминия.
0.725727
real
53
63
Таҙа тимер янмай, ә ваҡ дисперсия хәлендә үҙенән-үҙе янып китеүсән.
Чистое железо не горит, а само собой сгорает в состоянии мелкой дисперсии.
0.799792
real
67
74
Ҡатнашмалар тимергә йомшаҡлыҡ һәм һығылмалылыҡ бирәләр.
Смеси дают железу мягкость и гибкость.
0.354269
real
55
38
Барлыҡ үҙенсәлеге лә тимерҙе кешелек өсөн 1-се һанлы металл итә.
Поэтому железо считается элементом номер один для всей людской цивилизации.
0.474042
real
64
75
Тәбиғәттә тимер таҙа хәлдә тимер-никель метиоридтарында ғына осрай.
В природе железо существует только в виде соединений.
0.507033
real
67
53
Ер төшөнөң ҙур өлөшө тимерҙән тора тип иҫәпләнә.
Считается, что большая часть земного дна состоит из железа.
0.667511
real
48
59
Тимер рудаһы запасы буйынса Рәсәй беренсе урында.
По запасам железной руды Россия на первом месте.
0.772043
real
49
48
Иң киң таралғаны домна мейесендә.
Самый распространенный в доменной печи.
0.339221
real
33
39
Шлак мейестә эрей, ул тимерҙән еңелерәк һәм эрегән тимер өҫтөнән айырып алып була.
Шлак растворяется в печи, он легче железа и можно отделить от расплавленного железа.
0.774562
real
82
84
Домна мейесендә алынған тимер иретмәһендә углерод бик күп була.
В железном растворе, полученном в доменной печи, содержится большое количество углерода.
0.711812
real
63
88
Алынған суйын артабан эшкәртеүгә китә.
Полученный чугун идет на дальнейшую переработку.
0.758502
real
38
48
Мартен мейестәрендә артыҡ көкөрт һәм фосфорҙан тимер иретмәһен таҙарталар.
В мартеновских печах очищают железные сплавы от излишней серы и фосфора.
0.760977
real
74
72
Тимерҙе водород менән ҡайтарыу ысулы бар.
Есть способ возврата железа водородом.
0.776378
real
41
38
Тимер рудаһын ваҡлап, махсус балсыҡ менән бутайҙар.
Железную руду измельчают и бутилируют специальной глиной.
0.709705
real
51
57
Был ысулда тимер көкөрт һәм фосфор менән бысранмай.
Обложка не пропускает влагу и загрязнений.
0.462009
real
51
42
Шуның өсөн башҡа тәңреләр менән бер рәттән төркиҙәрҙә Тимер тәңреһе лә булған тип фараз итеп була.
Видимо из-за того, что некоторые валуны содержат примеси железных руд.
0.584711
real
98
70
Кислород химик әүҙем металл булмаған элемент.
Кислород химически активный неметаллический элемент.
0.878408
real
45
52
1775 йылда А. Лавуазье кислород бик күп матдәләр составында.
В 1775 году А. Лавуазье установил, что кислород является составной частью
0.859543
real
60
73
Бер нисә йыл алдараҡ (1771 йылда) швед ғалимы Карл Шееле кислородты айырып алған.
Несколькими годами ранее (в 1771-м) кислород получил шведский химик Карл Шееле.
0.785782
real
81
79
Уның был хеҙмәте ҙур әйәмиәткә эйә була, сөнки ул заманда хөкөмлөк иткән химия үҫешен тотҡарлаусы флогистон теорияһы ҡолатыла.
Его работа произвела революцию, так как была разбита популярная на то время флогистонная теория, являвшаяся тормозом в развитии химии.
0.546696
real
126
134
Диңгеҙ һыуы һәм сөсө һыу составында химик бәйләнештә массһы буйынса 85,82% кислород тәшкил итә.
Морские и пресные воды содержат огромное количество связанного кислорода - 85,82% .
0.849468
real
95
83
Шулай уҡ ер ҡабығында булған 1500 ҡатнашма составында кислород бар .
Более 1 500 соединений земной коры в своем составе содержат кислород.
0.800807
real
68
69
Әммә 3,5 млрд йыл элек беренсе фотосинтезлаусы архейҙар барлыҡҡа килгәнсе атмосферала ирекле кислород булмаған.
Однако до появления первых фотосинтезирующих бактерий-архей, то есть 3,5 миллиарда лет назад в атмосфере КИСЛОРОДА ПРАКТИЧЕСКИ НЕ БЫЛО!
0.805456
real
111
135
Океан һыуында эрегән һәм атмосферала ҙур миҡдарҙа ирекле кислород булыуы күпселек анаэроб организмдарҙың юҡҡа сығыуына килтерә.
Наличие большого количества растворённого и свободного кислорода в океанах и атмосфере привело к вымиранию большинства анаэробных организмов.
0.832432
real
127
141
Ер шарындағы кислородтың күпселек өлөшөн Донъя океанындағы фитопланктондар етештерә.
Большую часть кислорода вырабатывают фитопланктоны, обитающие в Мировом океане.
0.720721
real
84
79
Тере күҙәнәктәрҙә атом һаны буйынса кислород 25%, массаһы буйынса 65% самаһы .
По числу атомов в живых клетках кислород составляет 25%, а по массе его и вовсе 65%.
0.935932
real
78
84
көмөштә яҡшы эрей (+961 °C-та 1 күләм көмөштә Ag 22 күләм кислород O2 эрей).
Хорошо растворяется в расплавленном серебре (22 объёма O2 в 1 объёме Ag при 961 °C).
0.846799
real
76
84
Улар федераль органдар менән үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙә шулай уҡ тиң хоҡуҡлы.
Они имеют одинаковый статус во взаимоотношении с партнерами.
0.327989
real
72
60
Ул Молдова Республикаһында тыуған.
Он родился в Республике Молдова.
0.767861
real
34
32
Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында концентрацион лагерҙа тотҡонда була, ул әсәһе менән генә иҫән ҡала.
В годы Великой Отечественной войны он находился в концентрационном лагере, он выжил только вместе с матерью.
0.819279
real
97
108
Егет, Иван Франко исемендәге Львов дәүләт университетын тамамлағас, 1957 йылда Өфөгә килә.
Молодой человек после окончания Львовского государственного университета имени Ивана Франко в 1957 году приехал в Уфу.
0.897629
real
90
118
Йәштәр маҡсатлы.
У молодых должна быть цель.
0.272477
real
16
27
Өфө, Октябрьский, Ишембай ҡалаларында сеньорҙар клубы бар.
Есть клуб сеньоров в городах Уфа, Октябрьский, Ишимбай.
0.867479
real
58
55
Рәсәй немецтарын милләт булараҡ тергеҙеү, милли үҙенсәлектәрҙе һаҡлау, социаль-иҡтисади шарттар тыуҙырыу — милли ойошманың төп маҡсаты.
Цель национальной организации - возрождение российских немцев как нации, сохранение национальных особенностей, создание социально-экономических условий.
0.822751
real
135
152
Раштыуа, Пасха байрамдары йылда үткәрелә.
Пасху празднуют каждый год.
0.646959
real
41
27
Мәктәптә поляк теле һәм әҙәбиәте, поляк бейеүҙәре һәм йырҙары, поляк халҡының музыка һәм һүрәт төшөрөү сәнғәте тарихы, биҙәү — ғәмәли сәнғәте, дизайн өйрәтелә.
В школе изучаются польский язык и литература, польские танцы и песни, история музыки и изобразительного искусства польского народа, декоративно-прикладное искусство, дизайн.
0.863615
real
159
173
Мәктәптә йөҙләп кеше белем ала.
В школе обучаются сотни человек.
0.808066
real
31
32
Йәйге каникул көндәрендә йәкшәмбе мәктәбендә уҡыусы балалар Польшала ял итә.
В дни летних каникул дети, обучающиеся в воскресной школе, отдыхают в Польше.
0.822937
real
76
77
Был ял Польша Республикаһы иҫәбенә ойошторола.
Этот отдых будет организован за счет Республики Польша.
0.843129
real
46
55
Мәҙәни үҙәк поляк милли йәкшәмбе мәктәбе уҡыусылары һәм педагогтары йыл һайын Башҡортостанда үткәрелгән Славян яҙмаһы һәм мәҙәниәте көндәрендә әүҙем ҡатнаша.
Учащиеся и педагоги польской национальной воскресной школы культурного центра ежегодно принимают активное участие в Днях славянской письменности и культуры в Башкортостане.
0.779965
real
157
172
Байрамда ҡатнашыусылар поляк халыҡ йырҙарын, бейеүҙәрен, уйындарын, кухняһын, кәсептәрен күрһәтеп кенә ҡалмай, Башҡортостанда йәшәүсе башҡа халыҡтарҙың милли традициялары һәм үҙенсәлектәре менән дә таныша.
Участники праздника не только покажут польские народные песни, танцы, игры, кухню, промыслы, но и познакомятся с национальными традициями и особенностями других народов, проживающих в Башкортостане.
0.800326
real
205
198
Бының сәбәптәренең береһе — урындағы халыҡ араһында белгестәр етешмәүе, эҙемтә булараҡ — яҡшы эш хаҡы алыу мөмкинселеге.
Одна из причин этого - нехватка специалистов среди местного населения, как следствие - возможность получить хорошую зарплату.
0.527116
real
120
125