bak stringlengths 1 511 | rus stringlengths 1 511 | static_sim float32 0.25 1 | source stringclasses 2 values | length_bak int64 1 511 | length_rus int64 1 511 |
|---|---|---|---|---|---|
Был билдәле һәм киң таралған ҡырағай өйрәк. | Это известная и распространенная дикая утка. | 0.515478 | real | 43 | 44 |
Инә өйрәктең төҫө ҡыҙғылт-көрән һәм ҡарараҡ таптар менән ҡапланған. | Окраска самки покрыта коричнево-коричневыми и черными пятнами. | 0.714366 | real | 67 | 62 |
Ҡайһы ваҡыт ҡышларға йылы яҡҡа осмайҙар. | Иногда зимы не летят в теплую сторону. | 0.69589 | real | 40 | 38 |
Аҙ тоҙло йәки сөсө һыуҙарҙа йәшәй. | Живёт в слабосолёных или пресных водах. | 0.324763 | real | 34 | 39 |
Һуңғы ваҡытта байтаҡ ҡоштар ҙур ҡалалар тирәһендәге туңмаған һыуһаҡлағыстарҙа ҡышлайҙар. | В последнее время многие птицы зимуют в непромерзающих водохранилищах вокруг крупных городов. | 0.528984 | real | 88 | 93 |
Томшоғо киң, яҫы, ситендә мөгөҙсә пластиналар ныҡ үҫешкән. | Хоботок широкий, плоский, по краю сильно развиты роговые пластины. | 0.5787 | real | 58 | 66 |
Инә өйрәктең томшоҡ төбөндә тиктәлә бер-нисә бәләкәс ҡара таптар була. | У самки на дне клюва несколько маленьких чёрных пятен. | 0.65005 | real | 70 | 54 |
Унда шулай уҡ легендар ҡойо, бошман ҡыпсаҡтарҙың изге ағасы иҫәпләнгән бер нисә быуатҡа тиң ғүмерле ҡарама ағасы ла ингән. | В нее также вошли легендарный Куо, пожизненное дерево кыпчаков, которое насчитывает несколько веков священного дерева. | 0.577685 | real | 122 | 118 |
1775 йылдың декабрендә ауылды бөтөрөү тураһында батша фарманы сыға. | В 1787 году шведская корона передала все права на деревню французскому королю. | 0.480634 | real | 67 | 78 |
Ике Советтар Союзы геройы тыуған ауыл булараҡ Үрге Кинйә ауылы һайлана. | В качестве деревни, где родились два героя Советского Союза, была выбрана деревня Верхняя Кинья. | 0.77631 | real | 71 | 96 |
1986 йылда оло тарихлы ауыл Туғай Кинйәһе юҡҡа сыға. | Археологами в 1964 году был раскопан большой древнегреческий город. | 0.408766 | real | 52 | 67 |
2003 йылда ауыл булған урын тарихи- мәҙәни ҡурсаулыҡ тип иғлан ителә. | В 1995 году территория, где нашли острог, была объявлена историко-культурной. | 0.594605 | real | 69 | 77 |
Ауылыбыҙҙың күренекле шәхесе Ғәзизйән Хәлилов ошо тау итәгенә йорт һалған. | Знаменитая личность нашего села Газизьян Халилов построил дом к этой горе. | 0.58575 | real | 74 | 74 |
Ҡойоло түбә- был ҡалҡыулыҡтан шифалы шишмә ағып сыҡҡан. | Высохшая вершина - из холма вылился целебный родник. | 0.669741 | real | 55 | 52 |
Хәҙер ул ҡороно. | Сейчас он сухой. | 0.682938 | real | 16 | 16 |
Ул район хакимиәте тарафынан эшләнде. | Он был разработан администрацией района. | 0.788342 | real | 37 | 40 |
Легендалар буйынса Кинйә Арыҫланов ауылда ерләнгән. | По легендам Кинзи Арсланов похоронен в деревне. | 0.67179 | real | 51 | 47 |
Ошо урында рухи кәшәнә төҙөлдө. | Строится Духовный центр. | 0.650148 | real | 31 | 24 |
Ауыл урынынан 500 метр. | От места села 500 метров. | 0.931334 | real | 23 | 25 |
Күпселек башҡорттар һәм урыҫтар. | Большинство деревьев и кустарников. | 0.379215 | real | 32 | 35 |
Битләүҙәр — ҡатҡан йоҡа ҡара тупраҡлы, ә тигеҙлектәр — һелтеһеҙ уңдырышлы ҡара тупраҡлы. | Склоны - с тонкими тёмными почвами, а равнины - с плодородными чернозёмами без щелочей. | 0.394804 | real | 88 | 87 |
Уралтау һыртында ҡайын ҡатыш ҡарағай һәм ҡайын ҡатыш ҡарағас урманы үҫә, ерҙең өҫкө ҡатламы һоро урман һәм көлһыу тупраҡ менән ҡапланған. | На хребте Уралтау произрастает лес с примесью березы и с примесью березы, верхний слой покрыт серым лесом и смешанной почвой. | 0.676226 | real | 137 | 125 |
Район территорияһына Азия ҡитғаһынан килгән континенталь һауа ағымы тәьҫир итә. | На территорию района влияет континентальный поток воздуха с Азиатского континента. | 0.883112 | real | 79 | 82 |
Ҡыш көнө баҫыу өҫтөндәге ҡарҙы осороп алып китә торған һепертмә бурандар йыш була, ә йәй көндәрендә көньяҡтан йыш ҡына эҫе ҡоро елдәр иҫә. | Зимой над полем часто бывают метели, несущие снег, а летом с юга нередко дуют жаркие сухие ветры. | 0.713373 | real | 138 | 97 |
Таулы-урманлы урындарҙа климат артыҡ ҡоро түгел. | В горно-лесной местности климат не очень сухой. | 0.846326 | real | 48 | 47 |
Райондың таулы-урманлы көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә Яйыҡтың ҙур ҡушылдығы Һаҡмар йылғаһы башлана. | В горно-лесной юго-западной части района начинается большая приточность Яика - река Сакмар. | 0.719215 | real | 93 | 91 |
Тупраҡ-климат шарттары һәм үҫемлек япмаһы ер өҫтө төҙөлөшө формаһы менән бәйләнгән. | Почвенно-климатические условия и растительный покров связаны с формой наземного строительства. | 0.733916 | real | 83 | 94 |
Тәбиғи ландшафты туризм һәм ял ойоштороуҙы үҫтереү өсөн уңайлы. | Природный ландшафт привлекателен для развития туризма и отдыха. | 0.900409 | real | 63 | 63 |
Аҫҡын боҙ мәмерйәһе һәм уның тирә-яғы, Орловка ауылы эргәһендәге Мүк еләге һаҙлығы тәбиғәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителгән. | Памятником природы названа Аскинская ледовая пещера и ее окрестности, болото Мелковье возле деревни Орловка. | 0.622029 | real | 120 | 108 |
СССР йыйылма командаһы ағзаһы (1974—79). | Член сборной команды СССР (1974—79). | 0.937662 | real | 40 | 36 |
Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры. | Заслуженный тренер России. | 0.828379 | real | 28 | 26 |
Район ауыл хужалығы производствоһы махсуслашыуының ике зонаһына инә. | Район входит в две зоны специализации сельскохозяйственного производства. | 0.701492 | real | 68 | 73 |
Һөт-ит тоҡомло һыйыр малы, сусҡа, һарыҡ һәм йылҡы үрсетәләр. | Разводят крупного рогатого скота молочно-мясной породы, свиней, овец и лошадей. | 0.802689 | real | 60 | 79 |
Умартасылыҡ алға киткән. | Развито пчеловодство. | 0.506243 | real | 24 | 21 |
Урмандар 163 мең га ерҙе биләй. | Леса занимают 163 тысячи га. | 0.901092 | real | 31 | 28 |
Үҙәге — Асҡын ауылы. | Центр - село Аскино. | 0.736797 | real | 20 | 20 |
Халҡы 23 337 (2010) кеше (1970— 34,4, 1979 — 28,3, 1989 — 23,5 мең, 1995 — 24,2 мең). | Численность населения составила 23 337 (2010) человек (1970 - 34,4, 1979 - 28,3, 1989 - 23,5 тыс., 1995 - 24,2 тыс.). | 0.943438 | real | 85 | 117 |
Иң ҙур ауылдар: Асҡын (1989 — 5,8 мең кеше) һәм Ҡубыяҙ (1,4 мең кеше). | Самые крупные села: Аскино (1989 - 5,8 тысячи человек) и Кубияз (1,4 тысячи человек). | 0.912113 | real | 70 | 85 |
Климаты уртаса йылы, ярайһы уҡ дымлы. | Климат умеренно теплый, достаточно влажный. | 0.847382 | real | 37 | 43 |
Филология фәндәре докторы (1963), профессор (1965). | Доктор филологических наук (1963), профессор (1965). | 0.973601 | real | 51 | 52 |
Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре. | Заслуженный работник сельского хозяйства Республики Башкортостан. | 0.73197 | real | 65 | 65 |
Техник фәндәр докторы (1990), профессор (1992). | Доктор технических наук (1990), профессор (1992). | 0.976104 | real | 47 | 49 |
Техник фәндәр докторы (1984), профессор (1987). | Доктор технических наук (1984), профессор (1987). | 0.980396 | real | 47 | 49 |
Шабиев Салауат Ғәли улы (Күскилде ауылы, Асҡын районы, Башҡорт АССР-ы, СССР) — совет һәм Рәсәй ғалимы, архитектура докторы (1994), профессор (1994). | Салават Галиевич Шабиев (д. Новокочкильдино, Аскинский район, Башкирская АССР, СССР) — советский и российский учёный, доктор архитектуры (1994), профессор (1994). | 0.935039 | real | 148 | 162 |
Район үҙәге — Талбаҙы ауылында — 11,6 мең кеше (1994) йәшәй. | В райцентре - селе Талбады - проживает 11,6 тысячи человек (1994). | 0.836736 | real | 60 | 66 |
Ауырғазы районы нигеҙҙә, — ауыл хужалығы районы. | Аургазинский район в основном - сельскохозяйственный. | 0.683851 | real | 48 | 53 |
Ауыл хужалығы ерҙәре (121 мең га) бөтөн Район майҙаныныңның 72% биләй, шул иҫәптән һөрөнтө ерҙәр — 103 мең га. | Сельскохозяйственные земли (121 тысяча га) занимают 72% всей площади района, в том числе пашни - 103 тысячи га. | 0.911189 | real | 110 | 111 |
Социалистик Хеҙмәт Геройы (1981). | Герой Социалистического Труда (1981). | 0.962999 | real | 33 | 37 |
Мәнеү ауылынан. | Они из сельской местности. | 0.562186 | real | 15 | 26 |
Техник фәндәр докторы (1998), профессор (1996). | Доктор технических наук (1998), профессор (1996). | 0.976386 | real | 47 | 49 |
БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1958). | Заслуженный деятель науки и техники БАССР (1958). | 0.93942 | real | 53 | 49 |
Иң ҙурҙары: Темәс (3,1 мең кеше), Урғаҙа (2,7 мең), Иҫке Сибай ауылы (2 мең), Аҡморон ауылы (1,7 мең). | Самые крупные: Темясово (3,1 тысячи человек), Ургада (2,7 тысячи), село Старый Сибай (2 тысячи), село Акмуронское (1,7 тысячи). | 0.918342 | real | 102 | 127 |
Райондың төньяҡ-көнбайыш өлөшөн Уралтау һырты биләй. | Северо-западную часть района занимает хребет Уралтау. | 0.653819 | real | 52 | 53 |
Уралтау һәм Ирәндек һырттары араһындағы түбән урындарҙа ваҡ сусаҡтар бар. | В низких местах между хребтами Уралтау и Ирендык имеются мелкие куколки. | 0.660708 | real | 73 | 72 |
Уңдырышлы ҡара тупраҡлы далала төрлө үлән һәм ҡылғандар үҫә, уның байтаҡ өлөшө һөрөлгән, ҡоролоҡ хас. | В плодородных черноземных степях растут различные травы и стебли, значительная часть которых распахана, характеризуется засухой. | 0.694994 | real | 101 | 128 |
Бындағы ҡара тупраҡлы далала ҡылған һәм һәр төрлө үлән үҫә. | Здесь находятся черноземные степи, где произрастает разнообразная трава. | 0.531275 | real | 59 | 72 |
Баймаҡ районы Урал тауҙары аръяғында урынлашҡанлыҡтан, Азия материгының континенталь климаты йоғонтоһон кисерә. | Баймакский район находится за Уральскими горами и испытывает влияние континентального климата азиатского материка. | 0.806403 | real | 111 | 114 |
Климаты ҡоро, ҡышын ҡар аҙ була. | Климат засушливый, зимой снега будет мало. | 0.772381 | real | 32 | 42 |
Майҙанының ҙур өлөшөн дала ерҙәре тәшкил итә. | Большую часть местности составляют леса. | 0.262896 | real | 45 | 40 |
Һибелмә һәм рудалы алтындың яңы ятҡылыҡтарын үҙләштереү, баҡыр колчеданы рудаларынан алтынды айырып алыу иҫәбенә алтын табыу арта. | Растет добыча золота за счет освоения новых месторождений россыпного и рудного золота, извлечения золота из руд медной колчеды. | 0.855499 | real | 130 | 127 |
Төйәләҫ ятҡылығында эзбизташ сығарыла. | На Художественном месторождении добывается известняк. | 0.753403 | real | 38 | 53 |
Баймаҡ районы ауыл хужалығы продукцияһы күпләп етештерелә. | Большой объем сельхозпродукции производится в Баймакском районе. | 0.720421 | real | 58 | 64 |
Район малсылыҡ һәм игенселек буйынса махсуслашҡан. | Район специализируется на животноводстве и земледелии. | 0.759436 | real | 50 | 54 |
Һарыҡсылыҡ тармағы ҙур урын тота. | Большое место занимает овцеводство. | 0.660343 | real | 33 | 35 |
Башҡортостанда етештерелгән көслө һәм ҡаты сортлы бойҙайҙың төп өлөшө ошо районға тура килә. | Основная доля пшеницы сильных и твердых сортов, произведенной в Башкортостане, приходится на этот район. | 0.628013 | real | 92 | 104 |
Совхоздың 80 мең га ауыл хужалығы ере бар, ул районда үҫтерелгән игендең өстән бер өлөшөн етештерә. | Совхоз располагает 80 тысячами гектаров сельхозугодий, которые производят треть выращенного в районе зерна. | 0.680722 | real | 99 | 107 |
Сит өлкәләр менән бәйләнештә Сибай тимер юл станцияһы һәм аэропорты мөһим роль уйнай. | Важную роль в связях с зарубежными областями играют железнодорожная станция и аэропорт Сибая. | 0.854556 | real | 85 | 93 |
Урындағы бәйләнештәрҙә Баймаҡ—Ҡана, Баймаҡ—Темәс, Баймаҡ—Әбделкәрим автомобиль юлдары ҙур әһәмиәткә эйә. | Большое значение в местных связях имеют автодороги Баймак - Кана, Баймак - Темясово, Баймак - Абдулкарим. | 0.307995 | real | 104 | 105 |
Районда 31 886 кеше йәшәй. | В районе проживает 31 886 человек. | 0.969598 | real | 26 | 34 |
РСФСР-ҙың атҡаҙанған юрисы (1972). | Заслуженный юрист РСФСР (1972). | 0.96137 | real | 34 | 31 |
Советтар Союзы Геройы (1943). | Герой Советского Союза (1943). | 0.95836 | real | 29 | 30 |
Техник фәндәр докторы (2005). | Доктор технических наук (2005). | 0.950631 | real | 29 | 31 |
Техник фәндәр докторы (1970), профессор (1974). | Доктор технических наук (1970), профессор (1974). | 0.981335 | real | 47 | 49 |
Башҡорт АССР-ы мәктәбенең атҡаҙанған уҡытыусыһы (1975). | Заслуженный учитель школы Башкирской АССР (1975). | 0.902306 | real | 55 | 49 |
Социалистик Хеҙмәт Геройы. | Герой Социалистического Труда. | 0.92881 | real | 26 | 30 |
Юридик фәндәр докторы (1993), профессор (1994). | Доктор юридических наук (1993), профессор (1994). | 0.973275 | real | 47 | 49 |
1948 йылдан ВКП(б) ағзаһы. | Член ВКП(б) с 1948 года. | 0.957469 | real | 26 | 24 |
1965 йылдың 4 ноябрендә яңынан ойошторола. | Вновь восстановлен 04 ноября 1965 года. | 0.771005 | real | 42 | 39 |
Социалистик Хеҙмәт Геройы (1977). | Герой Социалистического Труда (1977). | 0.960923 | real | 33 | 37 |
Мәмерйәнең төбөндә Сумған йылғаһы ағып ята. | На дне пещеры протекает река Сумган. | 0.443483 | real | 43 | 36 |
Бик күп юлдар боҙланған. | Многие дороги разрушены. | 0.752617 | real | 24 | 24 |
Ул һикәлтәле боҙланған шахтаны хәтерләтә. | Он напоминал крытый рынок. | 0.455233 | real | 41 | 26 |
1986 йылдан был урындар Башҡортостандың милли паркы тип иғлан ителә. | С 1987 года эта территория объявлена Национальным Парком Каталонии. | 0.69563 | real | 68 | 67 |
Был мәмерйәгә Сумған йылғаһы ергә сумғанға шундай атама бирелгән. | Эта беременность закончилась рождением нашей героини, которая была названа в честь этой воды. | 0.444755 | real | 65 | 93 |
Ер аҫтынан ағып, бер нисә саҡрымдан һуң ул Ағиҙелгә ҡоя. | Пару километров она течёт на поверхности в самом истоке, потом уходит под землю. | 0.508824 | real | 56 | 80 |
Унан мәмерйә киңәйә. | Там есть широкая. | 0.286954 | real | 20 | 17 |
Мәмерйәлә шулай уҡ ике сифон бар. | Так же есть два сингла. | 0.531941 | real | 33 | 23 |
Мәтрүшкә ҡорораҡ ерҙә, урман ситендә, тау биттәрендә, йылға ярҙарында үҫә. | Душица растет на сухих землях, опушках, склонах гор, берегах рек. | 0.705934 | real | 74 | 65 |
Башҡортостанда киң таралған. | Широко распространена в Башкортостане. | 0.478619 | real | 28 | 38 |
Иҙәне боронғо боҙ ҡатламы менән ҡапланған. | Пол покрыт древним слоем льда. | 0.444554 | real | 42 | 30 |
Иҙәнендә йыл һайын 7-10 эре һәм хасапһыҙ ваҡ боҙ сталагмиттары үҫеп сыға. | Крупные эпидемии и пандемии происходят примерно каждые 7-10 лет. | 0.666974 | real | 73 | 64 |
Боҙ өҫтөнән төрлө ҡиәфәттәге сталагмиттар ҡалҡып тора. | Над льдом возвышаются сталагмиты разной внешности. | 0.704094 | real | 54 | 50 |
Мәңгелек боҙлоғонда йәйен ит һаҡлағандар. | Хранятся в вечной мерзлоте. | 0.278427 | real | 41 | 27 |
Тәү башлап мәмерйәне 1974 йылда А. Андреев етәкселегендәге Стәрлетамаҡ спелеологтары тикшерә. | Впервые пещеру исследовали стерлитамакские спелеологи под руководством А. Андреева в 1974 году. | 0.862132 | real | 93 | 95 |
Тәүге һаны Ырымбурҙа 1917 йылдың 14 июнендә сыға. | Первый номер вышел в Оренбурге 14 июня 1917 года. | 0.779945 | real | 49 | 49 |
Гәзиттә Зәки Вәлидиҙең «Башҡорттар алдында торған эштәр» тигән ҙур ғына мәҡәләһе урын ала. | В газете размещена большая статья Заки Валиди "Работы, стоящие перед башкирами". | 0.562297 | real | 90 | 80 |
Ул башҡорт халҡы үҙ ерендә юғалып бара, Милли хәрәкәттең асылын һәм бурыстарын аңлата; ер, мәғариф,аҡса мәсьәләләрен йүнәлтеп, башҡорт халҡының юғалтҡан байлығын кисекмәҫтән ҡайтарып алырға һәм башҡорт дәүләте төҙөүгә саҡыра. | Он объясняет суть и задачи Национального движения, исчезает башкирский народ на своей земле; призывает к скорейшему возвращению утраченного богатства башкирского народа и созданию башкирского государства, направляя вопросы земли, образования, денег. | 0.735826 | real | 225 | 249 |
1918 йылдың февралендә Ырымбур Ваҡытлыса Революцион комитеты Башҡорт Шураһы ағзаларын ҡулға ала. | В феврале 1918 года Временный Революционный комитет Оренбурга арестовал членов Башкирского Шура. | 0.843066 | real | 96 | 96 |
Гәзит сығарыу туҡтатыла, типография конфискациялана. | Выпуск газеты был приостановлен, типография была конфискована. | 0.721065 | real | 52 | 62 |
1918 йылдың июлендә Ырымбур ҡабат аҡтар һәм аҡ чехтар ҡулына күсә. | В июле 1918 года Оренбург снова перешел в руки белых белых и белых чехов. | 0.765241 | real | 66 | 73 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.