bak
stringlengths
1
511
rus
stringlengths
1
511
static_sim
float32
0.25
1
source
stringclasses
2 values
length_bak
int64
1
511
length_rus
int64
1
511
Аллаһ исеме менән эшләнгән шәриғәт ҡанундары һәм шул осорҙағы тәҡдимдәр ошоғаса үҙгәрешһеҙ ҡала.
Именем Бога, вышеназванные законы останутся неизменны.
0.445183
real
96
54
Ҡайһы бер мосолман илдәрендә суд-хөкөм эштәрендә уларҙы әле лә иҫәпкә алалар.
В некоторых мусульманских странах их до сих пор учитывают в судебных разбирательствах.
0.761663
real
77
86
Улар шәриғәт төшөнсәһенә фикһ сығанаҡтарын өйрәнгән мөжтәһидтәрҙең һығымталарын да индерә.
Они также пытаются скрыть свою неясность, используя поддельные сертификаты, которые, похоже, были сделаны шарлатанами.
0.287562
real
90
118
Фикһ шәриғәткә нигеҙләнеп тәғәйен нормалар индерә.
создаются нормы, основанные на разуме.
0.71638
real
50
38
Енәйәт өсөн яза кешенең кем икәнлегенә ҡарамай бер үк рәүештә бирелә .
Человек, дающий взятку, по закону считается таким же преступником, как и тот, кто ее берет.
0.346016
real
70
91
Алдан уйлап кеше үлтергән өсөн кешегә үлем язаһы бирелә.
Вождение в нетрезвом виде, повлекшее смерть человека может наказываться смертной казнью.
0.420542
real
56
88
Мәгәр айырым осраҡтарҙа үлтерелгән кеше өсөн түләү (кәффәрәт) йәки килтерелгән зыянды ҡаплатыу (диййә) юлы менән хәл ителереүе ихтимал.
Но в некоторых исключительных случаях допускается отсрочка исполнения или рассрочка платежей по штрафу или в пользу потерпевшей стороны.
0.539151
real
135
136
Емеш бары сәскәле үҫемлектәрҙә генә була.
Фруктовый остров состоит только из фруктовых деревьев.
0.574052
real
41
54
Быны төшөнөү өсөн уларҙы үҙ сиратында тағы ла төркөмдәргә бүләләр.
Чтобы это понять, их, в свою очередь, снова делят на группы.
0.608738
real
66
60
Мәҫәлән: бойҙай ырыуы, арыш ырыуы, арпа ырыуы һәм уларға оҡшаш башҡа ырыуҙар, ҡыяҡлылар ғаиләһенә инә.
Например, в родовую семью входят род пшеницы, род ржи, род ячменя и другие подобные им патриархи, злаки.
0.67706
real
102
104
Улар араһында ағастар, ҡыуаҡтар һәм үләндәр бар.
Среди них - деревья, кустарники и травы.
0.484546
real
48
40
Емеш ағастарынан алмағас, груша, сейә, слива, һары сейә, персик, абрикос, миндаль, муйыл, миләш киң билдәле.
Из плодовых деревьев хорошо известны яблоня, груша, вишня, слива, черешня, персик, абрикос, миндаль, черемуха, рябина.
0.897727
real
108
118
Күбеһенең һеркәстәр күп була.
У многих бывает много тычинок.
0.583087
real
29
30
Бер йыллыҡ, ике йыллыҡ үҫемлектәр, шулай уҡ ҡыуаҡтар, ағастар ҙа бар.
Есть однолетние, двухлетние растения, а также кустарники, деревья.
0.75112
real
69
66
Эт ҡарағаты һымаҡтар - 2000-гә яҡын төр.
Собак такой породы насчитывается около 2000.
0.793676
real
40
44
Улар хужалыҡта мөһим һаналалар.
Они являются важными в хозяйстве.
0.638942
real
31
33
Улар араһында ағыулы үҫемлектәр бар: ҡара тилебәрән, ҡаразирә, эт еләге.
Среди них есть ядовитые растения: Чёрный суслик, судак, собачья ягодка.
0.570418
real
72
71
Сәскәлектә бик күп һанда ваҡ сәскәләр бар.
Большое количество семян в пачках.
0.323803
real
42
34
Улар ел ярҙамында таралалар.
Они распространяются с помощью ветра.
0.844529
real
28
37
Төньяҡ яры буйлап автомобиль юлы үтә.
По северному берегу проходит автомобильная дорога.
0.857904
real
37
50
Байрамдар ай календары буйынса үткәрелә.
Праздники проводятся по лунному календарю.
0.871181
real
40
42
Рамаҙан ураҙаһы тамам булғандан һуң өс көн байрам ителә.
Рамазан празднуется три дня после окончания поста.
0.472708
real
56
50
Байрамдың башы Шәүүәл айының беренсе көнөнә тура килә.
Начало праздника приходится на первый день месяца Шаваль.
0.61138
real
54
57
Был көндә мосолмандар мәсеттәргә йыйылып ғәйет намаҙы башҡара.
В этот день мусульмане соберутся в мечетях и совершат праздничный намаз.
0.701344
real
62
72
Аллаһы Тәғәләнән гонаһтарын ярлыҡауҙы һорап теләктәр теләйҙәр.
Господь взывает о покаянии грешников.
0.308131
real
62
37
Рамаҙан иң изге ай- сөнки был айҙа Ҡөрьән китабы иңдерелә башлаған.
"Рамадан - наилучший из месяцев, ведь именно в этом месяце нам был ниспослан Священный Коран.
0.718172
real
67
93
Ул ураҙа байрамынан һуң 70 көн үткәс билдәләнә һәм өс көн дауам итә.
Он отмечается через 70 дней после праздника поста и продлится три дня.
0.825622
real
68
70
Мосолмандар был көндө махсус намаҙ уҡырға һәм күңелдәрен Аллаһыға йүнәлтергә тейештәр.
"В этот день мусульмане должны очистить свои помыслы и сердца, чтобы приблизиться к Творцу.
0.512327
real
86
91
Ләкин шәфҡәтле Аллаһы Тәғәлә, фәрештә аша бәрән ебәреп, уның улын ҡотҡара.
Но милосердный Бог послал через ангела ягненка и спас его сына.
0.569259
real
74
63
Мосолмандар өсөн был изге һәм мөбәрәк көн иҫәпләнә.
Для мусульман это священный и добрый день.
0.785923
real
51
42
Ошонан һуң Ислам дине тиҙ арала тарала башлай, көсәйеп китә.
После этого исламская религия быстро начала распространяться, усилилась.
0.843597
real
60
72
Шуға күрә мосолмандар был көндө мөбәрәк күрәләр.
Рыбакам в этот день везет.
0.386386
real
48
26
Һәр кем салауат әйтә.
Каждый говорит здорово.
0.358606
real
21
23
Изге кисә 14-се шәғбанда ҡояш байығас та башлана.
Вкушение пасхи начиналось вечером 14-го числа по захождении солнца.
0.612414
real
49
67
Риүәйәттәргә ҡарағанда, кешеләрҙең бер йыллыҡ яҙмышы, бәхете, тормошондағы уңышы, рәхәт, етеш йәшәүе ошо кистә билдәләнә.
В этот вечер, судя по преданиям, отмечается годичная судьба, счастье, жизненный успех людей, их благополучие и достаток.
0.539128
real
121
120
Уның изгелеге шунан килә.
Отсюда его святость.
0.723963
real
25
20
Сөнки был кистә изге ғәмәлдәрҙең сауабы башҡа кистәргә ҡарағанда артыҡ була.
Потому что в этот вечер радость добрых дел превзойдет все остальные вечера.
0.538015
real
76
75
Шуға күрә мосолмандар был төндө йоҡламай үткәрәләр.
Поэтому мусульмане проводят эту ночь без сна.
0.757618
real
51
45
Мәсеттәрҙә намаҙ уҡыу, доға ҡылыу, Ҡөрьән уҡыу ойошторола.
В мечетях пройдут богослужения, молитвы, чтение Корана.
0.366179
real
58
55
Былар изге көндәр.
Это священные дни.
0.791312
real
18
18
Йәғни Аллаһы Тәғәлә хәҙрәттәрен ололайҙар.
благоговейный трепет перед их мощью.
0.254882
real
42
36
Тиҙҙән уның тауышы радио аша бөтә Башҡортостанға яңғырай ҙа башлай.
Весть о его открытии промчалась по всему побережью со скоростью лесного пожара.
0.251898
real
67
79
Яҙғы ташҡындар ваҡытында шарлауыҡ бар үҙәнде тыуышы менән тултыра, йәй айҙарында тынып та ҡуя.
Во время весенних половодий водопад наполняет всю долину рождением, затихает в летние месяцы.
0.672566
real
94
93
Ҡаяларҙа бер нисә ваҡ мәмерйә бар.
На скалах есть несколько мелких пещер.
0.674517
real
34
38
Уның күперҙәре әле лә һаҡланып ҡалған.
Его мосты сохранились и по сей день.
0.267481
real
38
36
Һикәҙе йылғаһы ярында Кәлимосҡан тигән бейек ҡаяла Салауат Юлаев мәмерйәһе бар.
На берегу реки Сикиды на высоком скале Калимоскан есть пещера Салавата Юлаева.
0.741655
real
79
78
Ҡаяның исеме шунан килә.
Отсюда и название скалы.
0.749689
real
24
24
Был ҡош яҡшы сума, йөҙгәндә башын һәм ҡойроғон бәүелтеп йөҙә.
Эта птица хорошо ныряет, когда плывет, бьет головой и хвостом.
0.697429
real
61
62
Һулҡылдап илаған тауышҡа оҡшаған тауыш сығара.
Он издает голос, похожий на плач.
0.671353
real
46
33
Йылға буйҙарында, күлдәрҙә, ҡамыш һәм үлән баҫҡан яр буйҙарында йәшәй.
Обитает на берегах рек, озерах, берегах, заросших тростником и травой.
0.654738
real
70
70
Ояһын һыуҙа ҡамыш төптәрендә ҡора.
Гнездо строит на дне тростника в воде.
0.369499
real
34
38
Был һирәк осрай торған ҡош.
Это редкая птица.
0.75398
real
27
17
Өфө, 1986 йыл, Өфө.
Уфа, 1986 год, Уфа.
0.829612
real
19
19
Аҙан( – иғлан итеү, саҡырыу) мосолмандар өсөн фарыз һаналған биш ваҡыт намаҙҙың һәр ҡайһыһының башланыу ваҡытын белдереү.
Пять времен (объявление, приглашение), которые являются священными для мусульман, означают начало каждого намаза.
0.699938
real
121
113
Ул фарыз намаҙҙары йәмәғәт менән уҡыр алдынан әйтелә.
Правительство отчитается перед своими словами.
0.466517
real
53
46
Ир - егеттәр әйтә.
Говорят мужчины.
0.74838
real
18
16
Әммә ҡатын - ҡыҙҙар әйтмәҫтәр.
Но женщины не скажут.
0.351303
real
30
21
Йәмиғ мәсеттәрҙә имамдар итеп тәғәйенләнгән, дин буйынса әҙерлеге, абруйы булған мосолмандар.
Мусульмане, назначенные имамами всех мечетей, имеющие религиозную подготовку и авторитет.
0.822702
real
93
89
Суфыйҙарҙың рухи камиллығы юлы уҡытыусыға тулыһынса буйһоноу (мөршид) һәм уның бөтә күрһәтмәләрен үтәү аша ғына ята.
Путь духовного совершенства суфия лежит только через полное подчинение учителю (муршид) и выполнение всех его указаний.
0.725803
real
116
119
Ҡайһы бер тикшеренеүселәр был һүҙҙәр ғәрәп сығышлы түгел тип иҫәпләгән.
Некоторые исследователи считали, что эти слова неарабского происхождения.
0.618594
real
71
73
X—XI быуаттар — суфыйҙарҙың йәшәү рәүеше һәм донъяға ҡарашы популярлаша бара.
X—XI века — рост популярности суфийского образа жизни и мировоззрения.
0.718323
real
77
70
Классик суфый әҙәбиәте авторҙары суфый белемен системалаштыра һәм суфыйҙарға ғына хас терминологияны нығыта.
Авторы классической суфийской литературы систематизировали суфийское знание и закрепили свойственную лишь суфиям терминологию.
0.72914
real
108
126
XII—XIII быуаттар — суфый тәғлимәтенең спекулятив-эзотерик яғы үҫеше.
XII—XIII века — развитие спекулятивно-эзотерической стороны суфийского учения.
0.949714
real
69
78
Суфыйҙарға Мөхәммәт пәйғәмбәр — Аллаһтың рәсүле, ул үҙенең өлгөһө менән шәхестең һәм йәмғиәттең рухи тәрбиә юлдарын күрһәткән.
Для суфиев пророк Мухаммед является посланником Аллаха, который на своём примере указал пути духовного воспитания личности и общества.
0.637053
real
126
134
Мөхәммәт аскетик тормош алып барған, иң әҙе менән дә ҡәнәғәт булған һәм байлыҡҡа ынтылмаған.
Мухаммед вёл аскетический образ жизни, довольствовался лишь самым малым и не преследовал сугубо земных интересов.
0.671745
real
92
113
Уларҙың 70-тән алып 300-гә тиклем кешенән торған төркөмө Мәҙинә мәсетенә йыйыла һәм мөһәжирҙәрҙең һәм ансарҙарҙың иң ярлы ағзаларынан тора.
Их группа численностью от 70 до 300 человек собирались в мединской мечети и состояла из беднейших представителей мухаджиров и ансаров.
0.732983
real
139
134
Улар, намаҙҙа һәм ураҙала оҙаҡ ваҡыт үткәреп, диндә рухи һәм аскет практикаһына өҫтөнлөк бирә.
Они отдавали приоритет духовной и аскетической практике в религии, проводя долгие часы в молитвах и постах.
0.664265
real
94
107
Улар араһында Әбү-Һүрәйрә, Сәлмән әл-Фәриси, Әбү Зарр әл-Гифари, Һуҡайб әл-Руми, Әбү Муса әл-Әшәри һәм башҡа билдәле арҡаҙаштары була.
Среди них были Абу Хурайра, Салман аль-Фариси, Абу Зарр аль-Гифари, Сухайб ар-Руми, Абу Муса аль-Ашари и другие известнейшие сподвижники.
0.688727
real
134
137
Мөхәммәт пәйғәмбәр был кешеләрҙе төрлө ғәрәп ҡәбиләләре араһында ислам динен таратырға ебәргән.
Пророк Мухаммад посылал этих людей для проповеди ислама среди различных арабских племён.
0.690074
real
95
88
Мосолман общинаһының тәүге ике быуатында иң билдәлеләренән эскапистик хис-тойғолар тыуҙырған социаль-сәйәси көрсөктәрҙе билдәләргә мөмкин, шулай уҡ тәрән идеологик һәм рухи эҙләнеүҙәр оҙатылған дини тормоштоң дөйөм ҡатмарлашыуы.
Среди наиболее заметных можно отметить социально-политические неурядицы первых двух веков существования мусульманской общины, которая породила эскапистские настроения, а также общее усложнение религиозной жизни, сопровождавшееся углубленными идейными и духовными исканиями.
0.706025
real
228
273
Уларға кеше күңеленең иң бәләкәй хәрәкәттәрен, уның ғәмәлдәренең уҫал мотивтарын тәрән анализлау, шулай уҡ иғтибар шәхси кисерештәрҙе һәм дини хәҡиҡәттәрҙе эске аңлау хас була.
Им был присущ глубокий анализ мельчайших движений души человека, скрытых мотивов его поступков, а также внимание к личному переживанию и внутреннему осознанию религиозных истин.
0.773234
real
176
177
Теософик һәм экстатик фекерҙәрҙең ҡайһы бер авторҙары (әт-Тутстари, әс-Сәлимийә, әл-Хәким әт-Тирмизи, ән-Нури) йыш ҡына властар тарафынан эҙәрлекләнә, тик уларҙың бик аҙы ғына йәмәғәт язаһына тарттырыла (әл-Хәлләдж, Ибн Ата, Айн әл-Кудат әл-Хамадани).
Некоторые авторы теософских и экстатических высказываний (ат-Тустари, ас-Салимия, аль-Хаким ат-Тирмизи, ан-Нури) часто преследовались властями, однако лишь немногие из них подвергались наказанию публичной казнью (аль-Халладж, Ибн Ата, Айн аль-Кудат аль-Хамадани).
0.804867
real
251
263
Билдәле мистик әл-Бистами шиғри формала үҙенең илаһилыҡҡа «күтәрелеүе» (мирадж) тураһында һәм уның менән бәйләнеше тураһында һөйләй.
Знаменитый «опьянённый» мистик аль-Бистами повествовал в поэтической форме о своём «восхождении» (мирадж) к божественной сущности и соединении с ней.
0.735441
real
132
149
Суфый тәжрибәһенең экстремаль формаларын вәғәзләй, тыуған илендә киң билдәлелек һәм абруй ҡаҙана, сөнниҙәр яғынан суфыйҙарға шикле ҡарашы суфыйҙарҙы һаҡ булырға мәжбүр итә.
Он проповедовал крайние формы суфийского переживания и пользовался у себя на родине в широкой известностью и авторитетом. Подозрительное отношение к суфиям со стороны суннитских авторитетов заставляло суфиев быть осторожными.
0.653729
real
172
225
Суфыйҙарҙың белемен һәм «мәрхәмәтен» шәйехтән муридҡа тапшырыу оҙайлы әҙерлек барышында башҡарыла.
Передача суфийского знания и «благодати» от шейха к мюриду осуществлялась в процессе длительного обучения.
0.597122
real
98
106
Уҡыу тамамланғас, уҡыусы уҡытыусы ҡулынан үҙ аллы вәғәзләргә хоҡуҡ биргән тишек йәки ямалған суфый кейеме (фиркә) ала.
По окончании обучения ученик получал из рук учителя суфийское рубище (хирка), которое давало право на самостоятельную проповедь.
0.577037
real
118
128
Суфый общиналары тормошо картинаһын төрки шағиры Алишер Навои үҙенең фәлсәфәүи һәм дидактик «Тәҡүәләрҙең буталсыҡлығы» (1483) тигән фәлсәфәүи һәм дидактик поэмаһының 28-се бүлегендә асып бирә.
Картина жизни суфийских общин раскрыта тюркским поэтом Алишером Навои в 28-й главе «Четвёртая беседа о лицемерных шейхах» его философско-дидактической поэмы «Смятение праведных» (1483).
0.766221
real
192
185
Тәриҡәтте барлыҡҡа килтереүселәр уларҙың шәкерттәре һәм эйәрсендәре була.
Фактическими создателями тарикатов были не столько их эпонимы, сколько их ученики и последователи.
0.290635
real
73
98
Күп кенә суфый шәйехтәре донъя эштәренә ҡыҫылмау принцибына буйһона һәм власть менән туранан-тура бәйләнешкә инмәй.
Многие суфийские шейхи придерживались принципа невмешательства в мирские дела и избегали прямых контактов с властями.
0.611692
real
115
117
Һәр айырым төбәктә суфый ойошмалары идеологияһына урындағы этноконфессиональ һыҙаттар һәм йолалар эҙ ҡалдыра.
В каждом отдельном регионе на идеологию суфийских организаций наложили отпечаток местные этноконфессиональные особенности и традиции.
0.84493
real
109
133
Суфый интеллектуаль элитаһы мөтәғәлим һәм фәйләсүфтәр идеяларын үҙләштерә.
Суфийская интеллектуальная элита в полной мере усвоила идеи мутакаллимов и философов.
0.704677
real
74
85
Бынан тыш, мистик ғәмәлде һәм кисереште булыу серҙәрен аңлау ысулы итеп аҡлаусы тәғлимәттәр ҙә булған.
К тому же появились доктрины, которые обосновывали мистическую практику и переживание как способ постижения тайн бытия.
0.641478
real
102
119
Суфый символикаһы, образдар һәм мотивтар фарсы телле дини һәм донъяуи шиғриәткә үтеп инә.
Суфийская символика, образы и мотивы пронизывают как религиозную, так и светскую персоязычную поэзию.
0.838291
real
89
101
Әгәр ҙә элек тәриҡәт шәйехе үҙ функцияларын туранан-тура үтәһә, хәҙер ул быны күп һанлы аралашсылар (хәлифә, мукаддам) аша башҡара.
Если ранее шейх тариката осуществлял свои функции непосредственно, то теперь он делает это через многочисленных посредников (халифа, мукаддам).
0.789319
real
131
143
Йоғонто өлкәләрен һаҡларға йәки киңәйтергә тырышып, суфый шәйехтәре хакимдарҙың ярҙамын алырға тырыша.
Пытаясь сохранить или расширить сферы влияния, суфийские шейхи стремились заручиться поддержкой светских властей.
0.611591
real
102
113
Ҡайһы бер мосолман илдәрендә, мәҫәлән, Төркиәлә, суфый тәриҡәттәренең эшмәкәрлеге тыйыла.
В некоторых мусульманских странах, как, например, в Турции, деятельность суфийских тарикатов была запрещена.
0.744212
real
89
108
Суфыйҙарҙың төп өлөшөн түбәнге социаль ҡатламдар ғына түгел, урта синыф вәкилдәре лә тәшкил итә.
Основную массу суфиев составляют не только низшие социальные слои, но и представители среднего класса.
0.676516
real
96
102
Күпселек мосолман ғалимдары уға ҡарата ике яҡлы ҡарашта (йә уны ғәйепләй, йә аҡлай, маҡтай).
Большинство мусульманских учёных относятся к нему предвзято (либо осуждая, либо оправдывая и восхваляя).
0.663435
real
92
104
Уны һәр төрлө ауырыуҙан дауаланыу өсөн эсәләр.
Его пьют для лечения от различных заболеваний.
0.756996
real
46
46
Сүлмәк һәм металл һауыттарға тултырып, тыуған илдәренә алып ҡайталар.
Награбленное серебро и золото везли обратно в родные места.
0.416359
real
69
59
Был ваҡытта Исмәғил әле имсәк бала ғына булған.
Джозеф тогда был всего лишь подростком.
0.409245
real
47
39
Дарыуға шул да етеп ҡуйған.
Лекарства и того хватило.
0.575557
real
27
25
Зәм-Зәм һыуы менән Мәккәнән алыҫта йәшәп тә уны ҡулланырға була, сөнки ул бер ваҡытта ла боҙолмай.
Воду Зям-Зям можно использовать, живя вдали от Мекки, так как она никогда не портится.
0.430359
real
98
86
Европа үҙәгендә урынлашҡан.
Европа расположена в Европе.
0.953414
real
27
28
Дингә ышанған халыҡтың күбеһе, яҡынса 70 проценты, католик динен тота.
Большая часть верующих, около 70% исповедует католицизм.
0.816984
real
70
56
Иҡтисади яҡтан тиҙ үҫешеүсе индустриаль ил.
путь стремительной индустриализации.
0.495512
real
43
36
Илдең бойондороҡһоҙлоғо 1993 йылдың 1 ғинуарында иғлан ителә.
Независимость страны провозглашена 1 января 1993 года.
0.8459
real
61
54
Һуңғараҡ, 1918 йылда тарҡалғанға тиклем Австро-Венгрия составына инә.
Отныне страна была известна как Австро-Венгрия, до ее распада в 1918 году:
0.809087
real
69
74
Ошо уҡ йылда Словакия Чехия һәм Подкарпат Русе менән берләшеп, Чехословакия дәүләтен барлыҡҡа килтерә.
В этом же году Словакия объединилась с Чехией и Подкарпатской Русью и было образовано государство Чехословакия.
0.922701
real
102
111
1919 йылда Венгр Ҡыҙыл Армияһының төньяҡҡа походында Словакия территорияһында күпмелер ваҡытҡа Словак Совет Республикаһы урынлаша.
В 1919 году в ходе похода на север Венгерской Красной Армии на некоторое время на части территории Словакии была образована Словацкая Советская Республика .
0.818524
real
130
156