text
string | id
string | dump
string | url
string | date
string | file_path
string | license_abbr
string | license_version
string | license_location
string | license_in_head
bool | license_in_footer
bool | potential_licenses
dict | license_parse_error
bool | license_disagreement
bool | language_script
string | language
string | language_score
float64 | found_in_fw
bool |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Kinetiese Kuns
In die Kinetiese Kuns is beweging 'n integrale deel van die kunswerk (sien video 1 - Uli Aschenborn van Suider-Afrika en video 3 - George Rickey). Selfs as die kunswerk lyk te verander, wanneer die kyker beweeg (sien video 2 en die voorbeelde van Uli Aschenborn en die werke van Carlos Cruz-Diez) of selfs as 'n illusie beweging simuleer |1|. Daarom word Op-Art soms as Kinetiese Kuns beskou. Die Documenta in 1968 het onder andere Kinetiese Kuns gewys.
Kinetiese kuns het gewild geword in die jare 1950 tot 1960. Die pre-moderne oorsprong van hierdie kunsrigting lê in die meganiese toestelle en die esteties spuitende fonteine van die ‘Baroque’ tydperk. In die moderne kuns tyd lê die begin van die Kinetiese Kuns in die kunswerke van Marcel Duchamp en Man Ray wat van lig verander en wat beweeg (ook Uli Aschenborn het dìe tipe kunswerke geskep). Vladimir Tatlin, Nahum Gabo, Alexander Rodchenko en László Moholy-Nagy is ander kunstenaars uit die begin van die Kinetiese Kuns.
Kinetiese kuns is 'n rigting in die moderne beeldende kuns wat beweging - asook tyd, die sogenaamde vierde dimensie – in die kunswerk vooropstel. Kinetiese kunswerke kan globaal in beweegbare en bewegende werke ingedeel word: eersgenoemde word deur toevallige faktore (soos die wind of deelname van die toeskouer) in beweging gebring, terwyl bewegende werke deur 'n motortjie aangedryf word. Die sogenaamde "outomatiese" poppe van die 17e, 18e en 19e eeu, wat beweegbare ledemate gehad het, was die voorgangers van die vroegste kunswerke wat deur motore of meganismes aangedryf is, soos die van die Futuristiese kunstenaar Fortunato Depero (1886- 1962).
Die term kineties (afgelei van die Griekse woord kinein = "beweeg") is vir die eerste keer in 1920 in 'n manifes van die Konstruktiviste Naum Gabo en Antoine Pevsner gebruik waarin hulle melding gemaak het van kinetiese ritme. Gabo het dit gedemonstreer aan die hand van ʼn gespande draad wat met behulp van elektrisiteit ritmies getril het (1920, Tate Gallery, Londen).
In dieselfde periode is beweegbare kunswerke gemaak wat deur die wind of water of met die hand aangedryf is, soos die ruimtelike reliëfs van Vladimir Tatlin (1885-1953) en Aleksandr Rodtsjenko (1891-1956), of die papier-spiraal (Lampshade, 1919) van Man Ray (1890-1976). Die spiraal van papier het in 'n warmlugstroom gedraai en die refleksie van die materiaal was 'n belangrike deer van die kunswerk. Alexander Calder (1898-1976) het 'n soortgelyke kinetiese werk gemaak wat Duchamp in 1932 ʼn "mobile" gedoop het.
Sedertdien word soortgelyke plastiese werke meestal konstruksies wat deur die wind in beweging gebring word, met dieselfde term aangedui. Benewens Calder het Bruno Munari en Julio Le Pare soortgelyke werke geskep. Hulle het die mobile met 'n ligbron gekombineer sodat die refleksie van die lig 'n belangrike rol in die werk gespeel het. Beweging is al hoe meer met Hg in verband gebring, soos blyk uit die verskillende voorstellings van ʼn "Light-Space Modulator", wat tussen 1922 en 1930 deur die Bauhaus-Iektor Laszlo Moholy-Nagy (1895-1946) uitgevoer is. 'n
Kombinasie van beweging, lig, omgewing en klank is gelyktydig aangewend, soos in die Meganiese Eksentriek (1923/24) van Moholy-Nagy, wat egter nooit in die openbaar tentoongestel is nie. Gedurende en direk na die Tweede Wêreldoorlog is baie min of geen kinetiese kunswerke geskep nie, maar die kunsvorm het gedurende die sestigerjare weer ʼn opbloei beleef. In Europa het veral die kunstenaars van die "New Trend"-beweging h'ulle op die kinetiese kuns toegelê, onder andere Le Pare, Francois Morellet wat hom op toevallige beweging, toegespits het, en David Boriani, wat vylsels op ronde skywe geplaas en dit verskillende patrone laat aanneem het deur dit met magnete te beweeg.
Gianni Colombo (gebore 1937) het blokke wat ritmies beweeg het, op 'n vlak geplaas, terwyl Gerhard von Graevenitz (gebore 1934) 'n ingewikkelde konstruksie gemaak het met dele wat in die rondte draai. Sowjet- en Amerikaanse kunstenaars wat kinetiese kuns beoefen het, was die Dviszdenje-groep (=beweging) onder Lew Nusberg, wat In Moskou en Leningrad gewerk het, en die Amerikaner Howard Jones. Die doel van kinetiese kuns is om die toeskouer se sintuie te prikkel sodat hy hom met die kunswerk kan identifiseer.
Wat tegniek betref, het daar geleidelik 3 rigtings ontstaan: daar kan van natuurlike kragte (ook hitte en magnetiese krag) gebruik gemaak word, elektromotoriese en -magnetiese krag kan gebruik word of die elemente kan met natuurlike elektriese, gas- of laserligbronne gekombineer word. Ronald Mallory (gebore 1935) en Michael McKinnon (gebore 1940) het voortdurende beweging uitgebeeld met behulp van gekleurde vloeistowwe wat aanhoudend beweeg. Die Amerikaner Robert Breer (gebore 1926) se werke grens weer aan die Surrealisme: hy het byvoorbeeld wit figure van skuimplastiek gemaak wat deur motortjies In willekeurige rigtings oor 'n vloer beweeg word. Die hout- en metaalbeeldhouwerke van die Belg Pol Bury (gebore 1922) tril of verskuif effens. Kunstenaars het al hoe meer van elektrotegnieke gebruik gemaak om hitte, lig of klank voort te bring. Die
werk van byvoorbeeld Wen Jing Tsai (gebore 1928) bestaan uit vibrerende buise wat belig word deur flitse afkomstig van 'n stroboskoop. Die kombinasie van die trillende buise en die ligflitse veroorsaak 'n wisselende beeld wat weer deur die teenwoordigheid van toeskouers beïnvloed word: wanneer 'n besoeker nader kom flikker die lig stadiger terwyl die buise vinniger vibreer. Wanneer sodanige werke in ag geneem word, wil dit voorkom of die kinetiese kuns ʼn kubernetiese fase bereik het hoewel die voorafgaande fase, die elektromeganiese fase, nog nie verby is nie.
Videos[wysig | wysig bron]
Video 1: Uli Aschenborn, 'Morfo-Skulptuur', Manlike Lewenssiklus, 2003
Video 2: Uli Aschenborn, 'Lewendige Tekening', die oë van die getekende Ovahimba Vrou draai altyd na die kyker, 2009
Video 5:Uli Aschenborn, Renoster wat storm, die kleure verander as 'n mens verby loop – gedoen in die 'verkleurmannetjie-tegniek' van Uli Aschenborn), 2007
Video 6:Uli Aschenborn, Leeu wat storm, die kleure verander as 'n mens verby loop – gedoen in die 'verkleurmannetjie-tegniek' van Uli Aschenborn), 2007
Video 7: Uli Aschenborn Glassteen met vis wat verander as 'n mens beweeg, 2005
Voorbeelde[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409559 band
|
<urn:uuid:d5488561-3efb-4a5c-b23f-0f0824877655>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kinetiese_Kuns
|
2019-07-21T00:27:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526799.4/warc/CC-MAIN-20190720235054-20190721021054-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999931
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kategorie:Russiese keisers" skakel
←
Kategorie:Russiese keisers
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kategorie:Russiese keisers
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Kategorie:Russiese keisers
(insluiting)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Russiese_keisers
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:38df3bfc-cbfa-4b49-baf2-6a378ca2ac5b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Russiese_keisers
|
2019-07-17T07:19:09Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525094.53/warc/CC-MAIN-20190717061451-20190717083451-00445.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99594
| false
|
Guyana
Nasionale leuse: One People, One Nation, One Destiny (Engels vir: "Een volk, een nasie, een bestemming") | |||||
Volkslied: Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains (Engels vir: "Liewe land van Guyana, van riviere en vlaktes") | |||||
Hoofstad | Georgetown
Grootste stad | Georgetown | ||||
Amptelike tale | Engels | ||||
Regering | Unitêre presidensiële grondwetlike sosialistiese republiek David Granger Moses Nagamootoo | ||||
Onafhanklikheid Vorming• Nederlands-Guyana• Brits-Guyana• van die • Republiek• Huidige grondwet
1667–1814 1814–1966 26 Mei 1966 23 Februarie 1970 6 Oktober 1980 | ||||
Oppervlakte - Totaal - Water (%) |
214 970 km2 (83ste) 83 000 myl2 8,4 | ||||
Bevolking - 2016-skatting - 2012-sensus - Digtheid |
773 303[1] (165ste) 747 884[2] 3,502 / km2 (232ste) 9,071 / myl2 | ||||
BBP (KKP) - Totaal - Per capita |
2018-skatting | ||||
BBP (nominaal) - Totaal - Per capita |
2018-skatting | ||||
MOI (2015) | 0,638[4] (127ste) – medium | ||||
Gini (1998) | 44,5[5] – medium | ||||
Geldeenheid | Dollar (GYD )
Tydsone - Somertyd |
GYT (UTC-4) nie toegepas nie (UTC-4) | ||||
Internet-TLD | .gy | ||||
Skakelkode | +592 |
Guyana (Engels: [ɡaɪˈɑːnə] of [ɡaɪˈænə], ), amptelik die Koöperatiewe Republiek Guyana (Co-operative Republic of Guyana) is 'n land in die noorde van Suid-Amerika net noord van die ewenaar met 'n oppervlakte van 214 970 km² en 'n bevolking van 773 303 in 2016. Dit word begrens deur Venezuela in die weste, Brasilië in die suide, Suriname in die ooste en die Atlantiese Oseaan in die noorde. Die hoofstad en grootste is Georgetown, wat aan die noordelike kus geleë is.
Guyana is die enigste lidland van die Britse Statebond op die vasteland van Suid-Amerika, hoewel dit dikwels beskou word as deel van die Karibiese gebied weens sy sterk kulturele, historiese en politieke bande met die Karibiese lande. Dit is ook die enigste onafhanklike land van Suid-Amerika met Engels as amptelike taal. Guyana se bevolking bevat 'n groot verskeidenheid van Indiese, Afrika-, Amerindiese en veelrassige groepe.
Guyana se naam is afgelei van die Guyanas, 'n groot hoogland noord van die Amasonerivier en oos van die Río Orinoco; guiana beteken "land van water".[6] Die Guyanas het voorheen dele van Brits-Guyana (Guyana), Frans-Guyana ('n Franse oorsese gebied), Nederlands-Guyana (Suriname), Portugees-Guyana (die Brasiliaanse deelstaat Amapá) en Spaans-Guyana (die Venezolaanse streek Guyana) ingesluit.
Guyana is in 1498 deur Christophorus Columbus tydens sy derde reis vir Europa ontdek en Walter Raleigh het dié gebied in 1596 beskryf. Die Nederlanders het as eerste verskeie kolonies in dié gebied gestig: Essequibo (1616), Berbice (1627) en Demerara (1752). Nadat die Britte die gebied in 1796 oorgeneem het, het die Nederlanders die gebied in 1814 formeel aan die Verenigde Koninkryk afgestaan. In 1831 is die drie kolonies tot Brits-Guyana saamgesluit. Sedert sy onafhanklikheid eis Venezuela die oostelike gebied van Guyana as Guayana Esequiba op.
Op 26 Mei 1966 het Guyana van die Verenigde Koninkryk onafhanklik geword en op 6 Oktober 1980 'n republiek binne die Britse Statebond. Krieket is Guyana se gewildste sportsoort en spelers mag vir die Wes-Indiese nasionale krieketspan uitdraf. Saam met Antigua en Barbuda, Barbados, Grenada, Jamaika, St. Kitts en Nevis, St. Lucia en Trinidad en Tobago het dié land die Krieketwêreldbeker 2007 aangebied, wat deur Australië gewen is.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) "World Population Prospects: The 2017 Revision". ESA.UN.org (custom data acquired via website). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division. Besoek op 19 Mei 2018.
- ( ) Guyana 2012 Census Geargiveer 6 Augustus 2014 op Wayback Machine GeoHive– Guyana. Besoek op 2 Augustus 2012.
- ( ) "Guyana". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 19 Mei 2018.
- ( ) "2016 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2016. Besoek op 19 Mei 2018.
- ( ) "GINI index (World Bank estimate)". Wêreldbank. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 9 Februarie 2015. Besoek op 22 Julie 2015.
- ( ) "Guyana". Encyclopædia Britannica. Besoek op 19 Mei 2018.
|
<urn:uuid:d56808e7-de22-418e-87f9-1f2c4833227f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Guyana
|
2019-07-18T13:31:01Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00045.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998462
| false
|
Takashi Usami
Jump to navigation
Jump to search
Persoonlike inligting | |||
---|---|---|---|
Geboortenaam | Takashi Usami | ||
Gebore | 6 Mei 1992 | ||
Geboorteplek | Kyoto, Japan | ||
Speelposisie | Middelveldspeler | ||
Seniorloopbaan* | |||
Jare | Span | Kere† | (Doele)† |
2009- | Gamba Osaka | ||
2011-2012 | →Bayern München | ||
2012-2013 | →Hoffenheim | ||
Nasionale span | |||
2015- | Japan | 13 | (2) |
* Kere vir seniorklub uitgedraf en doele is net vir die plaaslike liga.. † Kere uitgedraf (Doele). |
Internasionale loopbaan[wysig | wysig bron]
Japanse nasionale sokkerspan | ||
---|---|---|
Jare | Kere | Doele |
2015 | 13 | 2 |
Totaal | 13 | 2 |
|
<urn:uuid:2e8a6ec6-fc41-48ae-8ac9-19f39f434fba>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Takashi_Usami
|
2019-07-18T13:29:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00045.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.966752
| false
|
Bespreking:Dunderm
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Dunderm-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:6361400a-67c9-4e06-bb5d-775b3d09af28>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Dunderm
|
2019-07-19T19:29:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00205.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999983
| false
|
Bespreking:Japan Nasionale Roete 500
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Japan Nasionale Roete 500-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:791718dd-1d99-45f3-8e37-26f593290272>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Japan_Nasionale_Roete_500
|
2019-07-19T19:19:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00205.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999985
| false
|
Bespreking:Magaliesburg
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Magaliesburg-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:bd1c6343-9522-4464-a041-3c0b84d63597>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Magaliesburg
|
2019-07-19T19:22:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00205.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999986
| false
|
Bespreking:Selfbesering
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Selfbesering-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:2243873f-4272-4a42-829c-577e19317a87>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Selfbesering
|
2019-07-19T19:17:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00205.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999998
| false
|
's-Hertogenbosch
's-Hertogenbosch Den Bosch Frans:Bois-le-Duc Duits: Herzogenbusch Spaans: Bolduque Italiaans: Boscoducale |
Koördinate: Koördinate: | |||
Land | Nederland | ||
---|---|---|---|
Provinsie | Noord-Brabant | ||
Regering | |||
- burgemeester | Jack Mikkers (VVD) | ||
Oppervlak | |||
- Stad | 39,98 km² (15,4 vk m) | ||
- Land | 36,38 km² (14 vk m) | ||
- Water | 3,60 km² (1,4 vk m) | ||
Bevolking (2008) | |||
- Stad | 137 777 | ||
- Digtheid | 2 522/km² (6 532/myl2) | ||
Webwerf: www.s-hertogenbosch.nl |
Die munisipale gebied van 's-Hertogenbosch het ’n oppervlakte van 91 km² en sowat 141 000 inwoners (2011) en omvat die stad 's-Hertogenbosch en die omliggende dorpies Bokhoven, Empel, Engelen, Hintham, Kruisstraat, Meerwijk, Orthen, en Rosmalen. Die munisipaliteit maak deel uit van die stedelike netwerk BrabantStad.
's-Hertogenbosch is volgens oorlewering in 1185 gestig deur hertog Hendrik I van Brabant by die sameloop van die Aa en Dommel, wat tans saamkom by die burg in die stad. Dit is een van die vroeë Middeleeuse stede van Nederland.
Inhoud
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Stigting van die stad[wysig | wysig bron]
Die naam 's-Hertogenbosch is ’n verkorting van die Nederlandse frase des Hertogen bosch - "die Hertog se Bos". Die hertog waarna verwys word is Hendrik I, Hertog van Brabant, wie se huis reeds vir vier eeue ’n groot landgoed naby Orthen gehad het toe Den Bosch gestig is op ’n sandopeenhoping in die middel van ’n deltagebied wat deur die Aa en die Dommel gevorm is. Volgens oorlewering het hy in 1185, op 26-jarige ouderdom, stadsregte en handelsvoorregte wat daarmee saamgegaan het, verleen. Die stigtingsakte het verlore gegaan en die vroegste verwysing na die stad in eietydse bronne dateer uit 1196. Hertog Hendrik I het die stad gestig om sy belange teen Gelre en Holland te verdedig en die stad is van meet af as vestingstad beplan. Dit is in 1203 deur ’n gesamentlike ekspedisie van Gelre en Holland vernietig, maar is kort daarna herbou. Oorblyfsels van die ou klipstadsmure kan steeds besigtig word.
Die nuwe stad het vinnig gegroei en teen 1300 het dit reeds 10 000 inwoners gehad. Skippers uit Den Bosch het op die Ryn na Keulen gewaar om wyn te haal, na die Oossee vir haringvisvang en na Luik om kalk, natuursteen, wapens en geelkopervoorwerpe te bekom. Die stad se invloedsfeer het oor die hele oostelike deel van Noord-Brabant gestrek. In ongeveer 1475 is ’n baie groter stadsmuur opgerig om die stad se teen daardie tyd baie groter gevestigde gebied te beskerm. Kunsmatige waterweë waardeur die riviere Domme en Aa herlei is, is gegrawe om as stadsgrag te dien.[1]
Bloeitydperk[wysig | wysig bron]
Tussen 1475 en 1525 het 's-Hertogenbosch ’n bloeitydperk beleef. Dit het toe die tweede grootste bevolkingssentrum in die gebied van die hedendaagse Nederland geword, na Utrecht. Die Sint-Janskathedraal is in hierdie tydperk gebou. Die stad is in nege wyke verdeel wat elke sy eie buurtkapel en wykorganisasie gehad het. 's-Hertogenbosch was in die tydperk die geboorte plek van een van die belangrikste skilders van die noordelike renaissance, Jeroen Bosch (c. 1450–1516). Die stad was ook ’n sentrum van musiek met talle komponiste, soos Jheronimus Clibano wat hulle opleiding by die katedrale in die stad ontvang het.[1]
Verowering deur die Republiek[wysig | wysig bron]
Vanaf 1525 tot 1795 het die stad 's-Hertogenbosch ’n tydperk van wisselende ekonomiese opbloei en verval beleef. Die Nederlandse Opstand wat in 1566 uitgebars het, het die stad in krisis gedompel. ’n Poging deur Calviniste om die stadsbestuur met geweld oor te neem, het misluk na ’n hewige geveg tussen protestante en katolieke op die stad se markplein. In 1579, tydens die Tagtigjarige Oorlog, het die stadsbestuur die kant van die Spaanse Habsburgse koning gekies en daarmee saam hernude Katolisisme. Nadat dit duidelik geword het dat die stadsbestuur nie sou oorgaan na die erkenning van die Unie van Utrecht nie en die Hertog van Parma om beskerming gevra het, het duisende inwoners weens godsdienstige, politieke en ekonomiese oorwegings uit die stad gevlug. Die platteland om die stad is geheel en al verwoes.[1]
Prins Maurits van Oranje, die kommandeur van die Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande, het in 1600 en weer in 1603 die stad onsuksesvol beleër. Toe die verwoestende Dertigjarige Oorlog in Duitsland uitgebreek het, het die Habsburgers probeer om die opstandige Republiek te breek deur dit van die hinterland af te sny. 's-Hertogenbosch het in hierdie tydperk die spil van ’n ring van vestings geword en groot bedrae is gespandeer op nuwe vestingwerke. Die middeleeuse klipmure is vervang met grondwalle wat grotendeels bewaar gebly het. Prins Maurits se broer, Prins Frederik Hendrik van Oranje loods egter in 1629 met sowat 30 000 man ’n reuse teenaanval, die Beleg van 's-Hertogenbosch. Hy slaag daarin om die stad, met die bynaam "Moerasdraak" wat as onneembaar met destydse beleëringsmetodes beskou is, na drie maande tot oorgawe te dwing deur die loop van die Aa en die Dommel te verlê en ’n nuwe veertig-kilometer-lange dubbele ringdyk op te rig en die polder wat ontstaan het met honderde perdemeulens droog te lê. As gevolg van die onverwagte nederlaag is die Habsburgse strategie volledig in die wiele gery. Tot 1794 het die stad dus deel geword van die Staatse besettingsone van Brabant, as onderworpe "Generaliteitsland". As dwangburg teen die katolieke inwoners is ’n enorme kasteel, fort "Papenbril", aan die noordekant van die stad opgerig.
As deel van die Republiek (1629-1794) het die stedelike samelewing 'n ryk geskakeerde karakter ontwikkel. Handelsverkeer het van groot belang gebly en die stad het hom op ekonomiese gebied goed gehandhaaf terwyl die garnisoen ’n spesifieke stempel op die samelewing afgedruk het. Hoewel die bevolking hoofsaaklik Katoliek gebly het, het godsdienstige diversiteit toegeneem met ’n omvangryke Nederduits-Gereformeerde gemeente, ’n Waals-Gereformeerde gemeente, ’n Lutherse kerk, en vanaf die laat sewentiende eeu ’n klein Joodse gemeenskap.[1]
Revolusietydperk[wysig | wysig bron]
In 1794 is die stad sonder veel moeite deur die revolusionêre Franse leërs verower. Die Bataafse Republiek, wat met Franse steun tot stand gekom het, het die Brabanders en katolieke vir die eerste keer in 165 jaar as volwaardige medeburgers opgeneem. In 1810 het Napoleon Bonaparte alle gebiede suid van die Waal by die Franse Keiserryk ingelyf as begin van die totale anneksasie van die Koninkryk van Holland. ’s-Hertogenbosch het die hoofdstad van die departement Bouches-du-Rhin geword. In 1813 het die Pruise die Franse weer verjaag en het ’s-Hertogenbosch binne die Verenigde Koninkryk van die Nederlande die hoofstad van die provinsie Noord-Brabant geword. Die stad het nie aangesluit by die Belgiese Opstand van 1830 nie.
Na 1830[wysig | wysig bron]
Die stad het vir lank ’n behoudende karakter gehad. As uitvalsbasis vir Die Suidelike Veldleër was dit tot 1877 verbode om buite die walle uit te brei. Selfs toe daar uiteindelik met stadsuitbreiding begin is, het dit aanvanklik aarselend gebeur. Die stadskern is sodoende oorbevolk en verarm. In 1900 het die stad die hoogste kindersterftesyfer in Nederland gehad. Na 1950 is ’n poging aangewend om aan te sluit by die grootste agglomerasies van die land en is enorme bou- en sloopprogramme van stapel gestuur. Behoudende en progressiewe kragte het egter op ’n nippertjie na verseker dat die historiese stadskern nie verlore gegaan het nie. So het De Moriaan, die oudste baksteenhuis van Nederland wat in die 13e eeu gebou is byvoorbeeld behoue gebly.
Die gemeente s-Hertogenbosch is in 1933 deur ’n eerste gemeentelike herindeling vergroot toe die gedeelte van die voormalige gemeente Cromvoirt noord van die Langstraatspoorlyn by ’s-Hertogenbosch gevoeg is. Die voormalige gemeentes Bokhoven, Empel, Meerwijk, en Engelen is in 1971 met die gemeente ’s-Hertogenbosch saamgevoeg. In 1996 is die voormalige gemeente Rosmalen, wat op daardie stadium sowat 30 000 inwoners gehad het, ook by die gemeente ’s-Hertogenbosch ingesluit,[2] waardeur die honderdduisend inwonermerk oorskry word. Ondanks die stad se groei het die historiese karakter van die stadskern redelik goed behoue gebly en vandag word restourasiewerk aan die historiese vestingwerke onderneem.
Ligging[wysig | wysig bron]
As die noordelikste stad in Suidelike Nederland is daar goeie verbindinge met Nijmegen en Arnhem in die ooste, Utrecht en Amsterdam in die noorde, Tilburg en Breda in die weste en Eindhoven, Veghel en Helmond in die suidooste. Die Randstad, die Duitse Ruhrgebied, Antwerpen en Luik is ook maklik bereikbaar. Laasgenoemde twee verbindings stam uit die tyd van die Hertogdom van Brabant. Die stedelike gebied Waalboss is ’n kombinasie van die gemeente ’s-Hertogenbosch, Oss, Waalwijk, Loon op Zand, Heusden, Vught, Bernheze en Maasdonk. Hierdie gebied beleef tans ’n sterk ekonomiese opbloei.
Kuns en kultuur[wysig | wysig bron]
's-Hertogenbosch beskik oor ’n ryk kultuurhistoriese erfenis. Vernaam hieronder is die vestingwerke om die historiese stadskern wat in die middeleeue opgebou is ter verdediging teen vyande en die stygende water. Die stad beskik oor talle godsdienstige geboue soos die Ned. Hervormde (Grote) Kerk, San Salvatorkerk, Sint Cathrien of Kruiskerk, Parochie H. Antonius Abt, R.K. Kapucijnenkerk en die Sint Janskathedraal wat die hoogtepunt van die gotiek in Nederland verteenwoordig.
Die Jheronimus Bosch Art Center is ook in ’n voormalige kerk en buitegeboue gehuisves. Die sentrum is toegewy aan die werk en lewe van die kunstenaar Jeroen Bosch wat in Den Bosch gebore is, daar groot geword en gewerk het.[3]
Beeldende kuns en keramiek[wysig | wysig bron]
Sowel historiese as eietydse beeldende kuns word in Den Bosch se museums en galerye uitgestal en die Centrum voor Beeldende Kunst (CBK) beywer hom vir die versterking en verbetering van die kunsklimaat in ’s-Hertogenbosch.[4]
Den Bosch is ook ’n bekende sentrum vir keramiekwerk met die Akademie voor Kunst en Vormgeving / St. Joost, Cor Unum Contemporary Ceramics, die Europees Keramisch Werkcentrum en die Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch wat in 2003 saam die stigting Den Bosch Keramiekstad (DBKS) gestig het om die stad Den Bosch te posisioneer as die stad 'waar het gebeurt' op die gebied van die moderne keramiek.[5]
Gebeurtenisse en feeste[wysig | wysig bron]
’n Uiteenlopende versameling kulturele gebeurtenisse en feeste vind jaarliks in die stad plaas. Bourgondisch ’s-Hertogenbosch is ’n kulinêre gebeurtenis wat in September aan die voet van die Sint Janskaterdral gehou word. Die Erasmusfestival wat in November plaasvind bestaan uit dans, film, mode, opvoeding en diverse tentoonstellings binne ’n tema wat jaarliks wissel. Die Noord-Zuid bevrijdingsfestival is ’n multikulturele bevrydingsfees met wêreldmusiek, kulturele mark, kinderprogramme en tema-aktiwiteite.[6]
Sedert 1962 word die Jazz in Duketown fees in die pinkstertyd in ’s-Hertogenbosch gehou. Die opelug fees waar sowat 250 000 besoekers gratis in die ou stadskern na jazzmusiek kom luister is uniek veral in terme van die organisasie daarvan wat deur vrywilligers gedoen word. Die fees sluit in toeganklike blues, funk & dans, latin jazz, improvisasie en tradisionele jazz.[6]
Koninginnedag in ’s-Hertogenbosch word jaarliks deur die Stichting Koninginnemarkt georganiseer in die middestad van ’s-Hertogenbosch en sluit in dans, musiek, salsa, beeldende kuns, opteredes en ’n rommelmark.[6]
Tydens karnavalstyd word die stad herdoop tot die Bourgondiese Oeteldonk. Anders as die karnavals in Limburg, waar die karnaval volgens de Rynlandse tradisie gehou word, hou ’s-Hertogenbosch en Bergen op Zoom die karnaval volgens die Bourgondiese Karnaval tradiesie. Dit blyk byvoorbeeld daaruit mense in ’s-Hertogenbosch ’n boerenkiel aantrek om dit duidelik te maak dat in hierdie tydperk gewone range en stande binne die samelewing verval. Dit word ook weerspieël in die tydelike oordrag van die stadsleutel deur die burgemeester aan die "karnavalsburgemeester" (Peer vaan den Muggenheuvel tot den Bobberd).
In Augustus word die tien dae lange Theaterfestival Boulevard gehou waar teatermakers, musici, dansers en beeldende kunstenaars hulle programme opvoer vir die sowat 100 000 besoekers.[6]
Sport[wysig | wysig bron]
Geboortes[wysig | wysig bron]
- Carola Schouten (1977), politikus
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Stadsarchief ’s-Hertogenbosch, Tijdbalk - Historie, besoek op 19 April 2008
- Stadsarchief ’s-Hertogenbosch, Tijdbalk - Historie, besoek op 17 April 2008
- Regio-VVV Meierij & Noordoost-Brabant, Religieuze gebouwen, Besoek op 19 April 2008
- Centrum voor Beeldende Kunst (CBK), over ons, Besoek op 19 April 2008
- Den Bosch Keramiekstad, Wie en Wat, Besoek op 19 April 2008
- Regio-VVV Meierij & Noordoost-Brabant, Evenementenkalender 2008, Besoek op 20 April 2008
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met 's-Hertogenbosch. |
Munisipaliteite in Noord-Brabant (62) | ||
---|---|---|
Alphen-Chaam | Altena | Asten | Baarle-Nassau | Bergeijk | Bergen op Zoom | Bernheze | Best | Bladel | Boekel | Boxmeer | Boxtel | Breda | Cranendonck | Cuijk | Deurne | Dongen | Drimmelen | Eersel | Eindhoven | Etten-Leur | Geertruidenberg | Geldrop-Mierlo | Gemert-Bakel | Gilze en Rijen | Goirle | Grave | Haaren | Halderberge | Heeze-Leende | Helmond | 's-Hertogenbosch | Heusden | Hilvarenbeek | Laarbeek | Landerd | Loon op Zand | Meierijstad | Mill en Sint Hubert | Moerdijk | Nuenen, Gerwen en Nederwetten | Oirschot | Oisterwijk | Oosterhout | Oss | Reusel-De Mierden | Roosendaal | Rucphen | Sint Anthonis | Sint-Michielsgestel | Someren | Son en Breugel | Steenbergen | Tilburg | Uden | Valkenswaard | Veldhoven | Vught | Waalre | Waalwijk | Woensdrecht | Zundert |
|
<urn:uuid:955523bf-2783-4a15-8910-5b22aa099609>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/%27s-Hertogenbosch_(gemeente)
|
2019-07-17T06:54:11Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525094.53/warc/CC-MAIN-20190717061451-20190717083451-00469.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.9997
| false
|
Assiriërs
Assiriërs Sūrāyē / Sūryāyē / Āṯūrāyē / Āramayē | |
---|---|
Feesviering by 'n Siries-Ortodokse klooster in Mosoel, Ottomaanse Sirië, vroeë 20ste eeu. | |
Totale bevolking: | ca. 4 miljoen[1] |
Belangrike bevolkings in: | Sirië 400 000[2] Irak 300 000[3] |
Taal: | Nieu-Aramees, Assiriese Nieu-Aramees, Chaldeeuse Nieu-Aramees, Turoyo ook kennis van Arabies, Koerdies, Turks en Persies |
Geloofsoortuiging: | Siriese Christendom (Galdees-Katolieke Kerk • Siries-Ortodokse Kerk • Assiriese Kerk van die Ooste • Siries-Katolieke Kerk • Antieke Kerk van die Ooste • Assiries-Evangeliese Kerk • Assiriese Pinksterkerk) Sommige sekulêre of ongebonde |
Verwante etniese groepe: | Ander Semitiese en Afro-Asiatiese volke soos Arabiere en Jode |
Die Assiriërs (Siries: ܐܫܘܪܝܐ), ook bekend as Galdeërs, Siriërs en Arameërs, is 'n Semitiese etnies-godsdienstige groep inheems aan lande van die Midde-Ooste. Die meeste Assiriërs praat 'n Nieu-Aramese taal, wie se ondergroepe Noordoostelike, Sentraal- en Wes-Nieu-Aramees insluit, sowel as ander tale, afhangend van die land van verblyf.
Die Assiriërs is 'n Christelike volk wat verskeie Oosterse Kerke van die Oos- en Wes-Siriese liturgiese rites aanhang. Kerke van die Oos-Siriese ritus sluit in die Assiriese Kerk van die Ooste, die Antieke Kerk van die Ooste, die Assiries-Evangeliese Kerk en die Galdees-Katolieke Kerk wie se volgelinge hoofsaaklik Noordoostelike Nieu-Aramese tale praat terwyl kerke van die Wes-Siriese ritus die Siries-Ortodokse Kerk en die Siries-Katolieke Kerk insluit wie se volgelinge veral Sentraal-Nieu-Aramese tale praat.
Vandag is die Assiriese tuislandgebiede "deel van hedendaagse Irak se noorde, suidoostelike Turkye, die noordweste van Iran en Noordoos-Sirië".[36][37] Baie Assiriërs het migreer buite die Assiriese tuislandgebiede na ander streke in die Kaukasus, Levant, die Verenigde State, Kanada, Australië, Nieu-Seeland en Europa gedurende die afgelope eeu of later. Die emigrasie is veroorsaak deur gebeure soos die Assiriese volksmoord in die Ottomaanse Ryk tydens die Eerste Wêreldoorlog, die Simele-bloedbad in Irak (1933), die Islamitiese Irannese Rewolusie in Iran (1979), die Arabiese nasionalistiese Baathist-beleid in Irak en Sirië asook die al-Anfal-veldtog van Saddam Hoesein.
Meer onlangs het die Irakse Oorlog van 2003 en die Siriese Burgeroorlog wat in 2011 uitgebreek het die plaaslike Assiriese gemeenskap ontwortel, as sy lede etniese en godsdienstige vervolging in die gesig gestaar het deur Islamitiese ekstremiste soos die Islamitiese Staat. Van die eenmiljoen of meer Irakis wat volgens die Verenigde Nasies se berigte sedert die besetting gevlug het, was byna 40% Assiriërs, hoewel Assiriërs sowat 3% van die pre-oorlogse Irak-bevolking uitgemaak het.[38][39][40] Volgens 'n 2013-verslag deur 'n amptelike Galdees-Siries-Assiriese Volksaad word geskat dat slegs 300 000 Assiriërs in Irak bly.[3]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- [1]
- ( ) "Syria's Assyrians threatened by extremists – Al-Monitor: the Pulse of the Middle East". Al-Monitor. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "مسؤول مسيحي : عدد المسيحيين في العراق تراجع الى ثلاثمائة الف". ishtartv.com. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Total Ancestry Reported". United States Census Bureau. 2012. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Brief History of Assyrians". aina.org. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( Doug Bandow. ) "Thrown to the Lions". The America Spectator.
- ( ) "Jordan Should Legally Recognize Displaced Iraqis As Refugees". aina.org. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Assyrian and Chaldean Christians Flee Iraq to Neighboring Jordan". ASSIST News Service. 29 Mei 2007. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Erzdiözese". Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Demographics of Sweden". Swedish Language Council. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( Tore Kjeilen. ) "Lebanon / Religions – LookLex Encyclopaedia". Looklex.com. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Redirect to Census data page". Australian Bureau of Statistics. Besoek op 18 Februarie 2015.
- ( ) "Fear checks turnout for Iraq poll". smh.com.au. 22 Januarie 2005. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Origins: History of immigration from Iraq – Immigration Museum, Melbourne Australia". museumvictoria.com.au. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Ishtar: Documenting The Crisis In The Assyrian Iranian Community". aina.org. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( United Nations High Commissioner for Refugees (13 Oktober 2010). ) "Iran: Last of the Assyrians". Refworld. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "CNN Under-Estimates Iraqi Assyrian Population". Aina.org date=20 Junie 2004. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) Wieviorka & Bataille 2007, pp. 166
- ( ) "Refworld – World Directory of Minorities and Indigenous Peoples – Turkey : Assyrians". Refworld. United Nations High Commissioner for Refugees. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( Joshua Project. ) "Assyrian in Turkey". Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Google Translate". Translate.googleusercontent.com. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "2011 National Household Survey: Data tables". Statistics Canada. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( Joshua Project. ) "Assyrian of United Kingdom Ethnic People Profile". Joshuaproject.net. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( Tzilivakis, Kathy (10 Mei 2003). ) "Iraq's Forgotten Christians Face Exclusion in Greece". Athens News. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Georgia – ecoi.net – European Country of Origin Information Network". ecoi.net. Besoek op 18 Februarie 2015.
- ( ) "State statistics committee of Ukraine – National composition of population, 2001 census". Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "2011 Armenian Census" (PDF). Statistics Armenia. 5 Februarie 2011. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "New Zealand 2006 census".
- ( ) "Assyrian in Azerbaijan". Joshua Project. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "מוצאם האתני של הנוצרים בארץ". Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Assyrian Community in Kazakhstan Survived Dark Times, Now Focuses on Education". The Astana Times. 19 Desember 2014. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Kazakhstan Live".
- ( ) "Assyrian Association Founded in Finland". aina.org. 18 Oktober 2007. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Assyria". Crwflags.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 12 Oktober 2008. Besoek op 16 November 2008.
- ( ) "Syriac-Aramaic People (Syria)". Crwflags.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Desember 2008. Besoek op 16 November 2008.
- ( Donabed, Sargon (2015). ) Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University Press. ISBN 978-0-7486-8605-6.
- ( Carl Skutsch (2013). ) Encyclopedia of the World's Minorities. Routledge. p. 149. ISBN 978-1-135-19388-1.
- ( ) "Assyrian Christians 'Most Vulnerable Population' in Iraq". The Christian Post. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Desember 2006. Besoek op 29 Mei 2016.
- ( ) "Iraq's Christian community, fights for its survival". Christian World News.
- ( ) "U.S. Gov't Watchdog Urges Protection for Iraq's Assyrian Christians". The Christian Post. 14 Maart 2007. Besoek op 29 Mei 2016.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:16bf5340-4a4a-4657-a7b0-1892d91331e3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Assiri%C3%ABrs
|
2019-07-18T13:55:32Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00069.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.990851
| false
|
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende subkategorie.
Hierdie kategorie bevat slegs die volgende bladsy.
|
<urn:uuid:bfb8da02-adf3-4fa0-8e2d-7ce61dc113d4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Sterftes_in_die_30%27s_v.C
|
2019-07-19T19:37:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00229.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999992
| false
|
Kultusrolprent
’n Kultusrolprent of kultusfliek is ’n rolprent wat ’n kultusaanhang gekry het. Hulle is bekend vir hul getroue, passievolle aanhangers, ’n subkultuur wat dit oor en oor kyk, aanhalings uit die fliek gebruik en gehoordeelname.[1] Inklusiewe definisies sluit groot alteljeeproduksies in, veral lokettreffers,[2] terwyl eksklusiewe definisies meer fokus op obskure prente wat mense se sienings uitdaag – flieks wat nie hoofstroomgehore lok nie. Dit is nie altyd maklik om te bepaal wat ’n kultusfliek is en wat nie, want dit word vir ’n groot verskeidenheid prente gebruik.[1] Die term word lank reeds gebruik, maar het in die 1970's algemeen gewild geword.
Die oorsprong van kultusprente lê in omstrede en verbode rolprente wat deur getroue aanhangers in die kringloop gehou word. Soms kry ’n prent wat herontdek word, ’n kultusaanhang dekades ná die oorspronklike uitreiking. Ander kultusflieks word intussen gewild of herwaardeer as klassieke prente; daar is nie ooreenstemmigheid of sulke gewilde en aanvaarde prente steeds kultusflieks is nie. Ná hul mislukking by die loket word sommige kultusflieks gewild op betaalkanale of tuisvideo's. Ander het hul eie rolprentfeeste tot gevolg. Kultusflieks kan ook byval vind by ’n spesifieke subkultuur en hul eie subkultuur vorm. Sommige se aanhang word ook bepaal deur demografie.
Kultusflieks verbreek dikwels kulturele taboes en bevat soms oormatige gebruik van geweld, bloed, seksualiteit, vloekwoorde of ’n kombinasie daarvan. Dit kan lei tot omstredenheid, sensuur en selfs ’n verbod. Daar kan teenstand wees as ’n fliek wat nie ’n sekere mate van omstredenheid veroorsaak het nie, bemark word as ’n kultusfliek. Hoofstroomprente en groot lokettreffers kry ook soms ’n kultusaanhang soortgelyk aan minder bekende flieks; aanhangers van dié prente lê gewoonlik nadruk op die nis-aantrekkingskrag daarvan en verwerp die gewilder aspekte.
Sedert die laat 1970's het kultusflieks al hoe gewilder geword. Prente wat eens beperk was tot ’n obskure kultusaanhang, kan nou ’n hoofstroomprent word, en die wys van kultusflieks kan winsgewend wees. ’n Té breë gebruik van die term het omstredenheid veroorsaak omdat sommige mense voel dit het ’n betekenislose beskrywing geword[4] wat op enige prent toegepas word wat net effens vreemd of onkonvensioneel is;[5] ander beskuldig Hollywood-ateljees daarvan dat hulle probeer om kultusflieks kunsmatig te skep of die term gebruik as ’n bemarkingstegniek. Rolprente word soms as ’n "kits-kultustreffer" beskryf nog voordat hulle uitgereik word. Ander prente het ’n enorme, vinnige kultusaanhang gekry danksy die sosiale media.
Oorsig[wysig | wysig bron]
Kultusflieks bestaan sedert die begindae van rolprente. Die resensent Harry Allan Potamkin spoor hulle terug tot in die Frankryk van die 1910's en die prente van akteurs en regisseurs soos Pearl White, William S. Hart en Charlie Chaplin.[6] Nosferatu (1922) was ’n aanpassing van Bram Stoker se boek Dracula wat sonder die nodige toestemming gemaak is. Stoker se weduwee het die vervaardigingsmaatskappy gedagvaar, wat daartoe gelei het dat die maatskappy bankrot gespeel het. Alle bekende eksemplare van die fliek is vernietig en Nosferatu het ’n vroeë kultusfliek geword danksy die verspreiding van onwettige smokkelkopieë.[7] Die akademikus Chuck Kleinhans het gemeen die Marx-broers het ook vroeë kultusprente gemaak.[8] Sommige klassieke prente uit die Goue Era van Hollywood was eers kultusflieks. The Night of the Hunter (1955) was jare lank ’n kultusfliek voordat dit herwaardeer is as ’n belangrike en invloedryke klassieke prent.[9] Hoewel sommige resensente gemaan het teen die verdeling van rolprente in "hoër en laer kulture", het Amerikaanse prente gou in streng genres verval; Europese rolprente het die grense van eenvoudige definisies geskuif en ’n groot invloed op Amerikaanse kultusflieks gehad.[10]
Moderne kultusflieks het ontstaan uit die teenkultuur- en ondergrondse rolprente van die 1960's wat gewild was onder mense wat Hollywood se hoofstroomprente verwerp het. Rolprentfeeste waarop sulke flieks vertoon is, het gelei tot die ontstaan van "middernagflieks" in Amerika (kultusflieks en prente met ’n lae gradering wat om middernag vertoon is, óf in teaters óf op televisie). Dit het ’n groot kultusaanhang gekry.[11] Dié prente het later gewilder onder hoofstroomgehore geword en het ’n hoogtepunt bereik met die uitreiking van The Rocky Horror Picture Show (1975). Eindelik het die opkoms van tuisvideo's kultusflieks op die kantlyn geskuif en baie regisseurs het hulle daarna weer gewend tot onafhanklike of ondergrondse prente.[12]
Tuisvideo's het nuwe lewe geblaas in loketmislukkings danksy mondelinge aanbeveling en die oormatige vertoon daarvan op Amerikaanse kabeltelevisie, en hulle het ’n kultusaanhang gekry.[13]Die prent The Beastmaster (1982) het, ondanks die feit dat dit by die loket misluk het, een van die prente geword wat die meeste op kabeltelevisie gewys is[14][15] en het so ’n kultusprent geword.[1]
’n Onsuksesvolle prent van ’n groot ateljee, soos The Big Lebowski (1998) wat deur Universal Studios versprei is, kan ook ’n kultusfliek word deur heruitreikings. Hulle kan selfs verskeie kere heruitgereik word en so eindelik ’n aanhang kry. Prente soos The Big Lebowski kan met vuil taal en dwelms hoofstroomgehore en resensente afsit, maar ’n kultusaanhang kry onder meer liberale gehore.[16]
Rolprentmakers en rolprente self wat in hul eie land geïgnoreer word, kan kultusstatus in ’n ander land kry en dit kan mense in hul eie land verbaas.[17] Mad Max (1979) was ’n internasionale treffer – behalwe in Amerika,[18] waar dit ’n obskure kultusprent geword het. Resensente het dit geïgnoreer en dit was jare lank net in ’n oorgeklante weergawe beskikbaar. Dit het egter internasionaal meer as $100 miljoen gemaak.[19][20] Buitelandse prente kan gewilde genres beïnvloed, soos Japannese gruwelflieks, wat aanvanklik ’n kultusgunsteling in Amerika was.[21]
Ondanks hul twyfelagtige aard kan kultusflieks van hul akteurs sterre maak. Nes met kultusprente is geloofwaardigheid ’n belangrike aspek van die akteurs se gewildheid.[22] Dit kan egter ook daartoe lei dat akteurs daarna net dieselfde soort rolle kry. Tim Curry het moeilik rolle gekry ná The Rocky Horror Picture Show, hoewel hy as ’n veelsydige akteur beskou word.[23] Mary Woronov, wat bekend is vir haar omstrede rolle in kultusprente, het later na hoofstroomflieks oorgeslaan. Van haar is verwag om die elemente van haar kultusflieks binne die perke van hoofstroomrolprente te herskep. Ondanks die komplekse gender-dekonstruksies van haar Andy Warhol-prente, het sy net rolle van lesbiërs en oorheersende vroue gekry.[24] Sylvia Kristel het ná haar rol in Emmanuelle (1974) agtergekom sy sy word sterk verbind met die fliek en die seksuele bevryding van die 1970's. Sy kon daarna nie werk in hoofstroomprente kry nie. Ondanks haar geweldige gewildheid en kultusaanhang, sal sy net ’n voetnoot kry in die meeste geskiedenisbeskrywings van die Europese rolprentbedryf, as sy enigsins genoem word.[25]
Regisseurs kan dieselfde pad loop. Leonard Kastle, die regisseur van The Honeymoon Killers (1969), het daarna nie ’n enkele prent gemaak nie. Ondanks sy kultusaanhang kon hy nie finansiering vir nog ’n draaiboek kry nie.[26]
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Haigh, Ian (2010-05-03). "What Makes a Cult Film?". BBC News Magazine. Besoek op 2013-04-17.
- Dowling, Stephen (2003-10-17). "When a Cult Film's Not a Cult Film". BBC News. Besoek op 2013-04-19.
- Dwight Garner (2009-12-29). "Dissertations on His Dudeness". The New York Times. Besoek op 2012-08-06.
- Palopoli, Steve (2002-07-25). "The Last Cult Picture Show". Metro Silicon Valley. Besoek op 2013-04-27.
- Martin, Adrian (2008). "What's Cult Got to Do with It? In Defense of Cinephile Elitism." Cineaste , Winter 2008, 34 (1)
- Potamkin, Harry Allen (2007). "Film Cults". In Mathijs, Ernest; Mendik, Xavier. The Cult Film Reader. McGraw-Hill International. p. 26. ISBN 978-0-335-21923-0.
- Hall, Phil (2007-10-26). "The Bootleg Files: "Nosferatu"". Film Threat. Besoek op 2013-04-29.
- (2008) “Cult Film: A Critical Symposium (webweergawe)” 34 (1). Besoek op 2013-05-09.
- Ventura, Elbert (2010-11-09). “The Greatest One-Off in Movie History”. Besoek op 2013-04-24.
- Betz, Mark (2003). "Art, Exploitation, and Underground". In Jancovich, Mark; Reboll, Antionio Lázaro; Stringer, Julian; Willis, Andy. Defining Cult Movies: the Cultural Politics of Oppositional Taste. Manchester: Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-6631-3.
- Patterson, John (2007-03-01). "The Weirdo Element". The Guardian. Besoek op 2013-04-27.
- Mathijs, Ernest; Sexton, Jamie (2011). "Cult Movie Contexts: Midnight Movies". Cult Cinema. Malden, MA: John Wiley & Sons. ISBN 978-1-4443-9643-0.
- Kirkland, Bruce (2013-04-08). "Cult Movies Are All But Dead". Toronto Sun. Besoek op 2013-04-27.
- Browne, David (1993-09-10). “Dar He Goes Again” (187). Besoek op 2013-05-06.
- Hicks, Chris (1991-08-28). ""Beastmaster" Actor Has Kept Busy". Deseret News. Besoek op 2013-05-06.
- Klinger, Barbara. "Becoming Cult: The Big Lebowski, Replay Culture and Male Fans" (PDF). University of Oregon. Besoek op 2013-05-11.
- Stanley, Alessandra (1990-10-21). "Can 50 Million Frenchmen Be Wrong?". The New York Times. Besoek op 2013-06-03.
- Smith, Richard Harland. "Mad Max". Turner Classic Movies. Besoek op 2013-05-17.
- Berardinelli, James. "Mad Max". Reelviews. Besoek op 2013-05-17.
- Barra, Allen (1999-08-15). "FILM; A Road Warrior Is Still on a Roll". The New York Times. Besoek op 2013-05-17.
- "Hollywood Takes a Chance on J-Horror Films". Baltimore Sun. Knight Ridder. 2006-06-23. Besoek op 2013-05-20.
- Egan, Kate; Thomas, Sarah (2012). "Introduction". Cult Film Stardom: Offbeat Attractions and Processes of Cultification. Palgrave Macmillan. pp. 1–2, 7. ISBN 978-1-137-29177-6.
- Davis, Sandi (2002-12-20). "Animated Roles Help Actor Skip Stereotype". The Oklahoman. Besoek op 2013-06-04.
- Harris, Will (2012-09-07). "Cult Film Staple Mary Woronov on Andy Warhol, Roger Corman, and Being Typecast". The A.V. Club. Besoek op 2013-06-05.
- Wimmer, Leila (2012). "Chapter 11: Forever Emmanuelle: Sylvia Kristel and Soft-Core Cult Stardom". In Egan, Kate; Thomas, Sarah. Cult Film Stardom: Offbeat Attractions and Processes of Cultification. Houndsmills, Basingstoke, Hampshire New York: Palgrave Macmillan. p. 197. ISBN 978-0-230-29369-4.
- Grimes, William (2011-05-21). "Leonard Kastle, Composer and Filmmaker, Dies at 82". The New York Times. Besoek op 2013-06-14.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:d8090d74-5d0a-4781-b8ee-099d7fecebb1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kultusfliek
|
2019-07-19T19:01:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00229.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.9997
| false
|
Bespreking:Trias politica
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Trias politica-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:37ee8568-83fd-4094-80ca-1bd667c05a27>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Trias_politica
|
2019-07-18T13:20:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00093.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99988
| false
|
Hulp
Kategorie:Geskiedenis van Panama
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met
History of Panama
.
Bladsye in kategorie "Geskiedenis van Panama"
Die volgende 2 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 2.
B
Simón Bolívar
G
Groot-Colombia
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Kategorie:Geskiedenis_van_Panama&oldid=1432164
"
Kategorieë
:
Panama
Geskiedenis van Noord-Amerika
Geskiedenis volgens lande
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Ander projekte
Wikimedia Commons
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
Aragonés
العربية
تۆرکجه
Беларуская
Беларуская (тарашкевіца)
Български
Brezhoneg
Bosanski
Català
کوردی
Čeština
Cymraeg
Deutsch
Ελληνικά
English
Esperanto
Español
Eesti
Euskara
فارسی
Suomi
Français
Frysk
Galego
עברית
Magyar
Հայերեն
Bahasa Indonesia
Ilokano
Ido
Italiano
日本語
ქართული
한국어
Latina
Lietuvių
Latviešu
Македонски
مازِرونی
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk
Ирон
Polski
پنجابی
Português
Русский
Srpskohrvatski / српскохрватски
Slovenčina
Slovenščina
Српски / srpski
Svenska
Türkçe
Українська
اردو
Vepsän kel’
中文
Wysig skakels
Die bladsy is laas op 15 Maart 2016 om 10:17 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:f6df1e92-4e69-4099-b5fc-5d629448691e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Geskiedenis_van_Panama
|
2019-07-18T13:19:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00093.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.990918
| false
|
Normaalskool, Steynsburg
Die Normaalskool, Steynsburg was 'n opleidingsentrum vir onderwysers op die Noordoos-Kaapse dorp Steynsburg van omstreeks 1909, toe die eerste drie kwekelinge deur die plaaslike Gereformeerde gemeenteskool ingeneem is, tot 1950 toe dit gedwing is om weens 'n afname in die getal studente te sluit. Dit is in 1926 deur die Kaaplandse onderwysdepartement oorgeneem en het van sy amptelike stigting in 1914 tot sy sluiting einde 1950 sowat 850 laerskool-onderwysers opgelei.
Die Normaalskool was een van die ses oudste onderwyskolleges in Kaapland. Grahamstad s'n is in 1897 gestig, dié op Robertson in 1910 en in die Paarl in 1913. In 1914 het die kolleges op Cradock en King William's Town saam met dié op Steynsburg gevolg en voor 1920 nog vier: Oudtshoorn (1915), Graaff-Reinet (1917), Stellenbosch (1918) en Uitenhage (1919).[1]
Al enkele faktor wat tot die kollege se sluiting aanleiding gegee het, was die daling in die studentetal. Hoewel die Normaal, soos dit algemeen bekendgestaan het, altyd die steun van die Gereformeerde Kerkverband geniet het, selfs nadat dit in 1926 deur die Kaaplandse onderwysdepartement oorgeneem is, het baie Gereformeerde ouers van voornemende onderwysstudente veral uit Kaapland, die Normaalskool se natuurlike voedingsbron, hul kinders elders laat leer. Steynsburg was waarskynlik net te afgeleë of dalk was die dorp te klein om 'n aantreklike leersentrum vir studente te wees wat meer geleenthede vir ontspanning, vermaak, kultuur en sport in groter sentra kon geniet. Destyds was daar immers onderwyskolleges op talle vername dorpe in Kaapland, soos Wellington, Oudtshoorn, die Paarl en Graaff-Reinet, wat veel meer aan voornemende studente as 'n dorpie soos Steynsburg kon bied.
Die sluiting van die Normaal was op die oog af die einde van alles waarvoor lidmate van veral die Gereformeerde kerk Steynsburg byna 40 jaar lank geveg, geoffer en gebid het. Tog het die sowat 850 studente wat met die jare hier studeer het, 'n onmeetbare invloed op die onderwys en sodoende ook op die nageslag uitgeoefen, want waarskynlik die meeste van hulle was ambassadeurs wat die beginsels waarvoor die inrigting op Steynsburg al die jare gestaan het, aan leerlinge in die hele land en verder oorgedra het.
Inhoud
- 1 Agtergrond
- 2 Aanleiding tot stigting
- 3 CNO-skool as voorloper
- 4 Stigting van die Normaal
- 5 Skool en Normaal geskei
- 6 Amalgamasie van die skole
- 7 Die Normaal tot 1950
- 8 Sluiting van die Normaal
- 9 Beskouing
- 10 Ná die sluiting
- 11 Bronne
- 12 Verwysings
- 13 Eksterne skakels
Agtergrond[wysig | wysig bron]
Die Gereformeerde Kerk het van sy stigting in 1859 deur ds. Dirk Postma 'n besliste standpunt ingeneem ten opsigte van die onderwys van lidmate se kinders. Kortom was dit dat die skool aan die ouers behoort en dat die godsdienstige lewens- en wêreldbeskouing van die ouers die grondslag van alle onderrig moes wees.
Op die Sinode van 1869 is 'n kommissie benoem om die daaropvolgende Sinode te adviseer oor die onderwys. Die verslag is op die Sinode van 1873 ter tafel gelê en het die veelseggende aanbeveling bevat dat kerkrade soveel moontlik gemeenteskole moes oprig. In ooreenstemming met dié Sinodebesluit het die Gereformeerde kerk Steynsburg onmiddellik ná sy stigting in 1872 doelgerig aandag gegee aan die oprigting van 'n Christelike skool. Vroeg in 1874, nog voor die gemeente 'n eie predikant gehad het, het die kerkraad die besluit van die Sinode van 1873 ter tafel geneem. 'n Kommissie is benoem om die onderwyssake in die gemeente te behartig.
Die bestaande skool op die jong dorpie was nie vir die kerkraad aanvaarbaar nie, want ouderling Steyn het gesê dat dit nie aanbeveel kon word nie. Op dieselfde vergadering op 9 Januarie 1874 het die kerkraad die moontlikheid bespreek van die oprigting van 'n skool op die dorp en kerkraadslede het opdrag gekry om die lidmate intussen oor die saak te pols en met die volgende nagmaal te rapporteer. Die konsulent-voorsitter, ds. M.P.A. (Petrus) Coetzee sr. van Middelburg, het gevra die kerkraadslede moes intussen ook dink aan die stigting van 'n fonds waaruit die onderwysaksie gefinansier kon word.
Hulle het onmiddellik aan die werk gespring. Die vereiste bedrag om die skool te begin is op £220 bereken. Nadat die gemeente sy eerste predikant, ds. M.P.A. Coetzee jr., op 1 Augustus 1874 ontvang het, het sake in verband met die onderwys begin gestalte kry. Op die kerkraadsvergadering van 25 September 1874 is finaal besluit om 'n skool op te rig. Hoewel dit goed gegaan het en die skool goed bygewoon is, moes dit reeds aan die einde van 1875 sluit weens 'n gebrek aan geld. Dié skool het 'n jaar of wat later heropen in die kerkgebou as skoollokaal. Op 24 Februarie 1877 besluit die kerkraad om 'n skoolgebou op te rig en daar was ook sprake om die dienste van 'n tweede leerkrag te bekom. Die gebou is middel 1877 voltooi.
Toe die regering in 1879 'n staatsondersteunde skool op die dorp open, het die kerkraad gevoel dat dit met vrug ook deur die Gereformeerde kinders gebruik kon word, en is die stryd om die voorbestaan van die gemeenteskool vir eers gewonne gegee.
Aanleiding tot stigting[wysig | wysig bron]
Die Tweede Vryheidsoorlog het vir Afrikaners rampspoedig geëindig, maar die veroweraar wou dit nie daar laat nie, want hy het geweet dat 'n volk nie so maklik vernietig word nie. Lord Alfred Milner het besluit om die onderwys in te span om die Afrikanernasie te onderploeg. Met sy verengelsingsbeleid in alle staatskole landwyd wou hy die kinders van hul taal en tradisies vervreem.
Ná die oorlog is die eentalig Engelse onderwysers wat vir die konsentrasiekampe ingevoer is, in die staatskole opgeneem. Skotse onderwysers is ook ingevoer en die hoofde van die groter skole was almal eentalig Engelssprekend. Met dié onderwysers wou die staat die kinders lojale Britse onderdane maak. Van moedertaalonderwys, eie geskiedenis en godsdiens het daar in dié staatskole baie min tereggekom.
Prop. P.C. Snyman is in 1903 as Steynsburg se Gereformeerde predikant bevestig. Hy was 'n jong man met besonderse gawes en 'n helder siening van onderwyssake. Die moontlikheid dat die Gereformeerde Kerk se Teologiese Kweekskool, met sy literêre afdeling, van Burgersdorp na Steynsburg verskuif kon word, was vir die jong predikant 'n wonderlike vooruitsig en natuurlik was hy diep teleurgesteld toe die Gereformeerde Kerk se Sinode van 1904 op Middelburg besluit om liewer die verplasing na Potchefstroom te maak, waar dit die voorloper was van wat later die Potchefstroomse kampus van die Noordwes-Universiteit sou word.
Dr. Snyman het al gedroom van 'n groot onderwysaksie op Steynsburg. Hy het hom egter nie deur dié wending van stryk laat bring nie. Hy was vasbeslote en doelgerig en het geglo in 'n beginselsaak waarop hy sy hart gesit het; daarom sou hy nie sy ideaal van 'n Christelik-nasionale onderwysaksie op Steynsburg sonder meer laat vaar nie. Hy was dan ook die siel van dié beweging op Steynsburg in die jare ná die Driejarige Oorlog. Danksy sy briljante verstand en geesdrif het dit wat eers bedoel was vir die kinders van Steynsburg, uiteindelik 'n belangrike bydrae gelewer tot die geskiedenis van CNO in die hele Suid-Afrika.
Die kerkraad het die moontlikheid van die oprigting van 'n CNO-skool op sy vergadering van 21 Mei 1904 bespreek. Die £1 000 wat mev. Van Rooy, weduwee van die eerste skoolmeester, geskenk het vir gebruik in geval die Teologiese Skool Steynsburg toe verskuif word, het geblyk van krag te bly vir enige Christelike skool wat moontlik op die dorp opgerig sou word. Die kerkraad het toe 'n kommissie benoem onder voorsitterskap van dr. Snyman om planne te beraam vir die oprigting van so 'n skool.
Dié kommissie het sy verslag op die vergadering van 1 Julie 1904 ter tafel gelê met 'n deeglike 10-punt-plan. Op 'n daaropvolgende gemeentevergadering is die verslag aanvaar en het die kerkraad opdrag gekry om 'n skoolgebou van sowat £600 op te rig. Hierdie gebou is teen April 1905 voltooi. Die eerste hoof was mnr. K. Bonsma van Pretoria en as assistente is Francina Lion Cachet aangestel. Sy kon die benoeming nie aanvaar nie en mej. A. Coetzee van die nabygeleë Venterstad het toe haar plek ingeneem. Omdat dit volgens ds. Snyman nie 'n suiwer kerkskool moes wees nie, maar 'n "vrye school voor heel de natie", het die skoolkommissie van die Gereformeerde gemeente samewerking met die NG gemeente Steynsburg gesoek.
CNO-skool as voorloper[wysig | wysig bron]
Op 17 Julie 1905 het die skool met 60 leerlinge geopen, van wie 15 kleinkinders was van ou meester Van Rooy, die stamvader van die Van Rooy-familie in Suid-Afrika. Weens die naoorlogse depressie en periodieke droogtes, was die eerste jare van die skool se bestaan 'n bitter stryd om die geldelike verpligtinge na te kom. Ondanks moeilikhede het die skool wel gaandeweg gegroei en in 1908 bereik hy 'n mylpaal toe die twee kandidate, met spesiale verlof van die skoolkommissie, die matrikulasie-eksamen afê. Dié kandidate was Naomi Hennings en Joon van Rooy (1890–1964), later 'n rektor van die Potchefstroomse Universiteit, voorsitter van die Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge en van die Afrikaner-Broederbond.[2]
Destyds het Steynsburg so 'n belangrike rol in CNO gespeel dat die tweede groot kongres oor CNO in Julie 1911, met die doel "weder enig leven te brengen onder de voorstanders van Vrij Christelik Onderwijs"[3] hier gehou is toe nuwe lewe in die beweging geblaas is. Nuwe Statute van ’n Vereniging vir Christelike Skoolonderwys is opgestel en ’n nuwe interprovinsiale hoofbestuur is op dié Steynsburgse kongres gekies.[4]
Omdat leerlinge van die laerskool mettertyd gevorder het tot op hoërskoolvlak, moes voorsiening vir sekondêre opleiding ook gemaak word en so het die Gimnasium in Januarie 1909 as hoërskool-afdeling van die CNO-skool geopen met groot luister in die teenwoordigheid van 'n aantal hoogwaardigheidsbekleërs. Die getal sekondêre leerlinge het geleidelik toegeneem en in 1911 was daar al 37, terwyl 15 kandidate in 1912 gematrikuleer het. Soos ds. Snyman dit voorsien het, was dit nie net kinders van die distrik Steynsburg wat die skool bygewoon het nie, maar uit al die Noordoostelike distrikte van Kaapland. Sodoende het die skool in 'n wesentlike behoefte voorsien.
Stigting van die Normaal[wysig | wysig bron]
Namate die skool gegroei het, is die behoefte aan onderwysers wat in die gees van die skool opgelei is, ál sterker gevoel. Die ondersteuners het besef dat CNO nie verder kon groei as daar nie 'n skool was waarin onderwysers daarvoor opgelei kon word nie.
Die kwekelinge het wel al in 1909 op Steynsburg opgedaag om as leerkragte opgelei te word. Ná die opleiding van die eerste man en twee vroue het omslagtige onderhandelinge met die Kaaplandse onderwysdepartement en administrateur vir die verkryging van 'n normaalskool, soos 'n onderwysopleidingskollege destyds geheet het, gevolg. Die kerkraad was egter versigtig met die stigting van die Normaal uit vrees dat die kerk die geldelike verpligtinge daaraan verbonde nie sou kon dra nie; daarom moes hy eers sekerheid ten opsigte van 'n subsidie van die onderwysdepartement kry.
Dit is in 1913 toegestaan, deels deur die welwillendheid van Kaapland se eerste administrateur, sir Frederick de Waal. Sy hoë dunk van die skoolhoof wat hy op Middelburg, waar hy prokureur was, goed geken het en daar reeds bewondering vir sy deursettingsvermoë gehad het, was 'n sterk oorweging by hom om die skool waar enigsins moontlik te help.
In Het Kerkblad, destyds die amptelike orgaan van die Gereformeerde Kerk, van 1 Augustus 1913 word die opening van die Normaal aan die begin van 1914 aangekondig en 'n beroep om studente gedoen. Aansoeke vir 'n onderwyser in opvoedkunde, houtwerk en tekene is ook gevra. Mnr. Hendrik Aucamp is in dié betrekking aangestel en saam met die hoof sou hy verantwoordelik wees vir die opleiding van onderwysers.
So betree die skool op Steynsburg sy derde fase as 'n kombinasie van 'n laerskool, 'n hoërskool en 'n normaal onder een hoof, mnr. H.J.J. van der Walt (sy bynaam was Lord John[5]), toe nog maar 28 jaar oud. Die dorpsraad van Steynsburg het 6 morge grond aan die Normaal geskenk, 'n terrein wat jare later eers benut sou word. Die Normaal is onder die beheer geplaas van 'n subkommissie van die Algemene Vergadering, die Gereformeerde Kerk se eweknie van die NG Kerk se Algemene Sinode. Die kommissie het deurgaans bestaan uit die predikante van die kerke op Steynsburg, Burgersdorp en Middelburg. Die administrateur van Kaapland moes een van die lede benoem en het altyd een van dié predikante sy keuse gemaak.
So begin die Normaal sy werksaamhede in 1914 met 31 kwekelinge. Van 1914 tot 1918 was talle later bekende onderwyslui aan die skool verbonde. Prof. J.C. Coetzee was later 'n bekende opvoedkundige en rektor van die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys, asook mnr. J.A. Pretorius, later hoof van die Normaal, en mnr. P.J. van der Merwe, later hoof van die Hoërskool Paul Kruger op Steynsburg, is in 1917 benoem.
Skool en Normaal geskei[wysig | wysig bron]
Die skool het in Junie 1918 met leedwese afskeid geneem van mnr. John van de Walt toe hy hoof geword het van die Albert Academy op Burgersdorp. Hy het daar gebly tot 1920 toe hy inspekteur van onderwys geword het, 'n betrekking wat hy beklee het tot en met sy dood in 1931. Sy vertrek was vir die skool 'n groot verlies en sy dood in die ouderdom van 45 jaar eweneens vir die onderwys in Kaapland.
Ná Van der Walt se vertrek in Junie 1918 is die skole en die Normaal geskei. Mnr. J.H. Aucamp het hoof van die Normaal geword en mnr. J.A. Pretorius, toe lid van die personeel van die Gimnasium, is aangestel as administratiewe hoof van die skool. In die praktyk sou die rektor van die Normaal beheer oor albei inrigtings hê met die hoof van die Gimnasium wat die rol van adjunkhoof sou vervul.
Amalgamasie van die skole[wysig | wysig bron]
Hoërskole smelt saam[wysig | wysig bron]
Ná 'n paar jaar van stryd en teleurstelling het onderhandelinge met die onderwysowerheid van Kaapland vrugte afgewerp, want in Junie 1924 smelt die hoërskoolafdeling van die Gimnasium en dié van die staatsondersteunde skool op Steynsburg saam. Ds. S.P. Malherbe was een van die mense wat hulle hiervoor beywer het. Dit het beteken dat die Gimnasium, wat soveel jare lank met opoffering deur die Gereformeerde Kerk vertroetel is, afgegee is. Die laer afdeling wat oorgebly het, het terselfdertyd 'n volwaardige staatskool geword sodat Steynsburg toe steeds twee laerskole sou hê. Die hoërskool wat later sou bekendstaan as die Hoërskool Paul Kruger, is plegtig geopen in Januarie 1925 met mnr. F.E. de Villiers as hoof en mnr. P.J. van der Merwe as een van die assistente.
Dit was die begin van die aftakeling van wat deur die Gereformeerde kerk Steynsburg met soveel opoffering en toewyding tot stand gebring is. Met weemoed en hartseer het sy ondersteuners toegesien hoedat die CNO-skool sy sekondêre afdeling afstaan en dat wat oorbly, 'n staatskool word. Tog het die gemeente nie opgehou om die Gimnasium (soos die Gereformeerde laer skool steeds bekendgestaan het) as sy troetelkind te beskou nie en was die kerkraad tot en met die sluiting daarvan in 1936 verantwoordelik vir 'n onderwyspos, die sogenaamde kerkpos.
Laer skole smelt saam[wysig | wysig bron]
Intussen kon die onderwysowerheid hom nie versoen met die gedagte dat 'n klein gemeenskap twee laerskole het wat mettertyd albei begin kwyn het nie. Uitgerekte en soms onaangename onderhandelinge het gevolg en eindelik uitgeloop op die amalgamasie van die twee laer skole in Junie 1936, ruim 12 jaar ná die hoërskole. Oor allerlei onbenullighede is gestry. Die voorstel van die skoolkommissie van die Gimnasium dat die geamalgameerde skool na wyle John van der Walt, skoolhoof en toe inspekteur van onderwys, moes heet, was vir hul kollegas van die ander skool onaanvaarbaar. Steynsburg kon so hulde gebring het aan iemand wat diep spore in die onderwys getrap het, maar moes toe genoeë neem met die naam Laerskool Unie.
Die skoolkommissie van die Gimnasium het op 19 Junie 1936 sy laaste vergadering gehou en die laaste formaliteite met 'n knop in die keel afgehandel. 'n Lang, moeisame pad met sy opdraandes en gelyktes het ten einde gekom. Dié skool se wel en wee was 31 jaar lank ten nouste met die Gereformeerde kerk van Steynsburg verbind. Ds. Douw Venter en Oubaas Bekker het die laaste notule as voorsitter en sekretaris geteken en daarna is die lede van die kommissie stil uiteen, diep onder die besef van wat alles noodwendig prysgegee is.
Die Normaal tot 1950[wysig | wysig bron]
Met die oorname van die Normaal deur die onderwysdepartement in 1926 het die Gereformeerde Kerk sy laaste stigting aan die staat afgegee. Die geldelike las het vir die kerk, wie se lidmate reeds in 1913 van 'n hoogtepunt van 662 lidmate geleidelik begin afneem het, te swaar geword, te meer nog omdat 'n nuwe gebou dringende noodsaaklik geword het. Die onderwysdepartement het wel sy belofte met die oorname in dié verband gestand gedoen, want op 28 Oktober 1928 kon die Normaal afskeid neem van die ou "Pienk Skool" en die nuwe gebou betrek.
Hendrik Aucamp is einde 1931 bevorder tot inspekteur van skole en so is 'n belangrike skakel met die onderwysstryd op Steynsburg verbreek. Hy het 17 jaar in die onderwys op Steynsburg gestaan en gevorder van assistent tot hoof van die Normaal van 1918 af. Sy opvolger as mnr. J.A. Pretorius, wat toe hoof was van die sekondêre skool op Ugie.
Gedurende die jare dertig, ná die Groot Depressie, het die Normaal 'n bloeitydperk beleef wat ongelukkig ook vir die inrigting teëspoed voorstel het. Daar was kort voor lank 'n oorskot aan onderwysers sodat die departement die toelating van studente tot die onderwyskolleges moes beperk. Dié reëling was vir die Steynsburgse kollege noodlottig en het die begin van die einde ingelui. Van 60 studente wat aan die begin van 1934 aansoek om toelating gedoen het, kon net 20 ingeskryf word.
Teen 1938 het die omstandighede weer goed gelyk. Die personeel is in daardie jaar aansienlik uitgebrei en 'n derdejaarkursus in huishoudkunde is ingestel. Die Normaal het 'n rekordgetal studente gehad en die toekoms het so rooskleurig gelyk dat die daar ernstig gedink is aan die oprigting van 'n doeltreffende losieshuis vir studente.
Die Gereformeerde kerk Steynsburg het weer die leiding geneem, maar weens die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog kon die Van Rooy-losieshuis eers in 1946 voltooi word, ongelukkig. Ná byna 'n halwe eeu kon die skenking van mev. Van Rooy eindelik aangewend word vir die doel waarvoor sy dit nagelaat het. Op die oog af het dit geblyk dat die Normaal se toekoms hiermee verstewig en verseker is, maar die tekens het ál duideliker begin word dat die voortbestaan van die inrigting aan die wankel was. Selfs die weelde van 'n eie losieshuis kon die Normaal nie red nie.
Sluiting van die Normaal[wysig | wysig bron]
Ná 1938 het die studentetal van die kollege gaandeweg afgeneem totdat daar in 1948 maar 18 studente was. Dit word aanvaar as die enigste enkele faktor wat tot die Normaal se sluiting aanleiding gegee word. Verskillende faktore was verantwoordelik vir die gebrek aan studente. Ongelukkig het die breë Gereformeerde Kerkverband en in die besonder die Gereformeerde lidmate van Kaapland groot skuld gehad aan die sluiting van die inrigting wat soveel jare lank die troetelkind van die Kerk was. Die Gereformeerde Kerk van Kaapland was die Normaal altyd goedgesind en het met die jare milde geldelike bydrae gelewer. Alle Gereformeerde ouers was egter nie ewe lojaal nie en baie Gereformeerde studente is by Steynsburg verby gestuur vir opleiding elders. So sal die sluiting van die laaste stigting van die CNO-beweging op Steynsburg, volgens M.D. van der Vyver in Gereformeerde Kerk Steynsburg 1872–1972, "altyd 'n aanklag wees teen die Gereformeerdes op wie se ondersteuning kragtens sy karakter en tradisies, die inrigting reg gehad het om op staat te maak, hoe ook al gepoog word om dit goed te praat".
Alle pogings om die kollege te red was vrugteloos en toe daar aan die begin van 1949 'n skrale 10 studente ingeskryf is, was dit die laaste aanleiding tot die finale vonnis. Die hoof, mnr. Pretorius, sou einde 1949 met pensioen uit die diens tree en begin 1950 sou geen nuwe studente ingeskryf word nie. Gedurende daardie jaar het die laaste groepie studente onder mnr. J. Aucamp hul studie afrond.
Einde 1950 is die deure finaal agter die oorblywende personeel en die laaste 10 studente toegetrek. Vir die studente was dit net die einde van hul studiejare. Vir dosente was dit die afsluiting van 'n bepaalde dienstydperk. Maar vir almal wat met die jare die stryd vir CNO op Steynsburg gevoer het, het 'n sluier geval oor 'n lang verlede van stryd met sy oorwinnings en neerlae.
Ná die sluiting van die Normaal was daar verskillende sake wat onmiddellike aandag vereis het. Die belangrikste twee was die verskillende fondse wat aangewend is en die Van Rooy-losieshuis. Dit was bloot formaliteit om vir die verskillende fondse 'n bestemming te kry. Twee, naamlik die Van Rooy- en Snyman-fonds, is oorgedra aan die kerkraad van Steynsburg, waarvan die rente vir toekenning aan teologiese studente en vir Gereformeerde leerlinge aan die Hoërskool Paul Kruger. Die Van Wyk-fonds is via die Partikuliere Sinode van Kaapland oorgedra aan die Potcefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys, terwyl die Leningsfonds van die Gereformeerde Kerk van die Kaapprovinsie deur die Partikuliere Sinode van Kaapland en Suidwes-Afrika beheer is.
Minder maklik het dit met die Van Rooy-losieshuis gegaan. 'n Poging is aangewend om die gebou aan die Sinodale Diakonale deputate van die Gereformeerde Kerk te verkoop om as weeshuis ingerig te word, maar dit het misluk. Intussen het die Kaapse provinsiale administrasie onderneem om die volle bedrag van £10 150 vir die gebou aan die kerk te betaal. (Dit is nie bekend vir watter doel dié gebou hierna aangewend is nie.)
Beskouing[wysig | wysig bron]
M.D. van der Vyver vra die vraag of dit alles te vergeefs was. "Oppervlakkig lyk dit of alles waarvoor geveg, geoffer en gebid is, in puin lê. Vir hulle wat die sluiting van die laaste CNO-vesting op Steynsburg beleef het, moes dit na die einde van die pad gelyk het." Hy sê egter dit was beslis nie geval nie, want al kon die sigbare tekens van die CNO-begewing op Steynsburg nie die toets van die tyd deurstaan nie, kan die invloed wat hiervandaan uitgedra is, nie gemeet word nie. Uit die plaaslike skole het beginselvaste manne en vroue gekom wat die Christelike nasionale gedagte wyer uitgedra het. Gedurende die 37 jaar van sy bestaan het die Normaal sowat 850 onderwysers gelewer wat ambassadeurs was van die beginsels waarvoor die inrigtings op Steynsburg gestaan het.
Na raming het die Gereformeerde kerk van Steynsburg ongeveer £30 000 aan sy CNO-skole bestee, die koste van die Van Rooy-losieshuis uitgesluit. Op Steynsburg is geskiedenis gemaak en sy skole het in ruim mate sy kwota aan mense verskaf wat op 'n wye front 'n besonderse bydrae van diens gelewer het. Die dorp het twee rektore van die Potchefstroomse Universiteit opgelewer, naamlik prof. Joon van Rooy (1950 tot 1953) en prof. H.J.J. (Hennie) Bingle (1964 tot 1977). Twee hoogleraars in geskiedenis aan dieselfde universiteit, proff. A.J.H.J. van der Walt en D.W. Krüger, was volbloed Steynsburgers. Drie seuns van Steynsburg was professore aan die Teologiese Skool van die Potchefstroomse Universiteit, by name proff. W.J. Snyman, S.J. van der Walt en G.C.P. van der Vyver, wat talle werke oor die geskiedenis van die Gereformeerde Kerk geskryf het, onder meer die eerste biografie oor ds. Dirk Postma, die grondlegger van die Kerk.
Ná die sluiting[wysig | wysig bron]
Die Gereformeerde kerk van Steynsburg se bydrae tot die onderwys het nie in 1950 opgehou nie, want 'n volgende geslag het oorgeneem en 'n wakende oog gehou oor die onderwys en opvoeding hul kinders. In 1972, toe die Gereformeerde gemeente sy eeufees vier, was die hoof van sowel die Hoërskool Paul Kruger, mnr. S.C. van der Walt, as van die Laerskool Unie, mnr. F.P. Coetsee, lidmate van die Gereformeerde Kerk.
Soos die ontvolking van die platteland noodwendig moes lei tot die samesmelting van die Gimnasium se hoërskoolafdeling en dié van die staatskool s'n asook die twee primêre skole in die Laerskool Unie, het dit eindelik ook Steynsburg se Hoërskool Paul Kruger geëis en selfs 14 jaar later die privaat Paul Kruger-kollege wat daaruit ontstaan het toe plaaslike ouers, in die gees van hul vasbeslote voorouers, nie wou toesien dat Steynsburg se eeu oue hoërskool tot niet gaan nie.
Met die sluiting van die Hoërskool Paul Kruger einde 1992 weens dalende leerlingtalle het die gemeenskap die eiendom van die hoërskool oorgeneem en die Paul Kruger Kollege vir Christelike Onderwys op 19 Januarie 1993 daarin geopen, blykbaar met net meer as 20 leerlinge. Intussen het die Laerskool Unie as 'n staatskool voortbestaan. Die Kaaplandse onderwysdepartement (KOD) het die stigting van die sekondêre skool goedgekeur. Teen April 1993 het die hele kollege 66 leerlinge gehad, waarvan 22 in die hoërskool-afdeling was omdat die skool in sy stigtingsjaar reeds gedwing is om, weens geldelike oorwegings, laerskoolleerlinge in te neem. Die meeste van dié leerlinge het uit die Laerskool Unie gekom sodat dié skool kort voor lank net sowat 60 leerlinge oorgehad het. Die KOD het toe Paul Kruger-kollege se laerskool-afdeling gesluit. Hierna het op een na die hele bestuur van die plaaslike Nasionale Party-tak uit protes bedank het. Die privaat skool se direksie het toe appèl aangeteken by die onderwysminister.
Die stryd het daardie jaar in die hof gaan draai. 'n Regter van die hooggeregshof in Grahamstad het beslis dat die skool se registrasie nie tersyde gestel mag word nie. Regter R.J.W. Jones het op 17 November 1993 beslis dat daar geen regsgrond is waarop die besluit van die minister van nasionale opvoeding, Piet Marais, om registrasie van die Paul Kruger Kollege vir Christelike Onderwys toe te staan, tersyde gestel moet word nie, soos die Laerskool Unie wou hê.
Ondanks mooi prestasies en goeie matriekuitslae het die ontvolking van die Oos-Kaapse platteland eindelik sy tol op die privaat skool geëis toe dit in 2007 moes sluit. So het van twee laer skole, twee hoërskole en 'n onderwyskollege net die Laerskool Unie oorgebly.
Bronne[wysig | wysig bron]
- ( ) Krüger, prof. D.W. 1969. The Making of a Nation. Johannesburg: MacMillan South Africa (Pty) Ltd.
- ( ) Maeder, ds. G.A. en Zinn, Christian. 1917. Ons Kerk Album. Kaapstad: Ons Kerk Album Maatschappij Bpkt.
- ( ) Olivier, ds. P.L. (samesteller), Ons gemeentelike feesalbum. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
- ( Spoelstra, dr. B. 1973. Beknopte Kerkgeskiedenis vir Katkisasie. Potchefstroom: Pro Rege. )
- ( Van der Vyver, M.D. in Gereformeerde Kerk Steynsburg 1872–1972. 1972. Steynsburg: Gereformeerde kerkraad. )
- ( ) Van der Vyver, dr. G.C.P. (redaksievoorsitter). 1959. Die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika 1859–1959. Gedenkboek by geleentheid van die eeufees. Potchefstroom: Deputaatskap vir die Eeufees.
- ( Van der Vyver, dr. G.C.P. 1969. My erfenis is vir my mooi. Potchefstroom: Kalvyn Jubileum Boekfonds. )
- ( Vogel, Willem (voorsitter van redaksiekommissie). 2013. Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2013. Potchefstroom: Administratiewe Buro. )
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Proefskrif deur A.M. van den Berg aan die Noordwes-Universiteit. URL besoek op 2 September 2013.
- Johannes Cornelis van Rooy se lewenskets op Die Van Rooy-familie in Suid-Afrika. URL besoek op 2 September 2013.
- Verhandeling of boek oor die Potchefstroomse Universiteit met onbekende titel. URL besoek op 2 September 2013.
- Dr. J.D. du Toit en die onderwys. URL besoek op 2 September 2013.
- Titel onbekend. URL besoek op 3 September 2013.
- SAhistory.org.za. URL besoek op 2 September 2013.
- Protes teen prof. Botman se aanstelling op Kletskerk.co.za. URL besoek op 2 September 2013.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Die Gereformeerde kerksaal, vroeër die tuiste van die CNO-skool, soos te sien op Google Maps. URL besoek op 1 September 2013.
- Oudonderwyseres sterf op 90 in Suid-Afrika, Die Republikein, 26 Mei 2011. URL besoek op 2 September 2013.
|
<urn:uuid:5aced979-54e2-42f5-8372-99a94d77ce8a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Normaalskool,_Steynsburg
|
2019-07-18T13:22:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00093.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000004
| false
|
Margaret Ballinger
Violet Margaret Livingstone (Peggy) Ballinger (gebore Hodgson, Glasgow, Skotland, 11 Januarie 1894 – Kaapstad, Suid-Afrika, 7 Februarie 1980) was 'n kragtige en invloedryke spreker, ’n universiteitsdosent, voorstander van gelykheid in Suid-Afrika en stigterslid en eerste leier van die Liberale Party.
Margaret Ballinger | |
Margaret Ballinger, eerste president van die Liberale Party.
Geboortenaam | Violet Margaret Livingstone Hodgson |
---|---|
Gebore | 11 Januarie 1894 Glasgow, Skotland |
Oorlede | 7 Februarie 1980 Kaapstad, Suid-Afrika |
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Bekend vir | Politikus |
Politieke party | Liberale Party |
Huweliksmaat | William Ballinger |
Kind(ers) | Geen |
Ballinger was op 9 Mei 1953 in Kaapstad saam met vername Engelssprekende intellektuele soos Alan Paton medestigter van die Liberale Party nadat hulle die Verenigde Party verlaat het weens sy gebrek aan 'n duidelike beleid ten opsigte van die rassevraagstuk. Sy was ook die party se eerste president, met Paton en Leo Marquard as mede-adjunkpresidente. Die party het gelyke regte vir alle Suid-Afrikaners gegrond op volwaardige burgerskap voorgestaan, maar was nie ten gunste van die totale afskaffing van die kleurslagboom nie. Ballinger het die party verlaat voor sy ontbinding in 1968, toe die lede besluit het om liewer te ontbind as om toe te gee aan wetgewing van daardie jaar (die Wet op die Verbod op Politieke Inmenging) wat daarop gemik was om politieke partye se lede tot net een rassegroep te beperk.
Inhoud
Herkoms en opleidingWysig
Ballinger was die jongste kind en enigste dogter van John Hodgson, 'n handelsreisiger, en sy vrou, Lillias. Haar vader, 'n Vrystaatse burger, het gedurende die Tweede Vryheidsoorlog (1899-1902) in die Ierse Brigade aan Boerekant geveg. Nadat hy 17 maande lank 'n krygsgevangene op St. Helena was, is hy vrygelaat toe vyandelikhede beëindig is. Hy het na Skotland teruggekeer waar hy verbaas was om heelwat vyandigheid as gevolg van sy optrede te ondervind. As gevolg daarvan het hy besluit om te emigreer en het in 1904 sy gesin na Port Elizabeth geneem, waar hy as boekhouer-sekretaris gewerk het. Margaret was toe 10 jaar oud.
Sy het haar vroeë skoolopleiding aan die Holy Rosary-klooster in Port Elizabeth ontvang. Sy het so skitterend in die matriekeksamen geslaag dat sy die goue medalje, wat deur die munisipaliteit aan die beste matriekleerling van die jaar geskenk is, ontvang het. Daarvandaan is sy na die Hugenote-kollege, Wellington, waar sy in 1911 in die Kaapse Intermediêre Eksamen geslaag het. Daarna het sy aan Rhodes-universiteitskollege, Grahamstad, studeer en in 1913 die B.A.-graad van die Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop met onderskeiding in geskiedenis verwerf. Omdat sy hierdie kwalifikasie met soveel onderskeiding verwerf het, is die Queen Victoria Scholarship om aan Somerville College, Oxford, te studeer in Oktober aan haar toegeken. Daar het sy die M.A.-graad in geskiedenis verwerf.
UniversiteitsdosentWysig
Van Engeland af het Ballinger teruggekeer na Grahamstad, waar sy as hoof van die departement geskiedenis en ekonomie aan Rhodes-universiteitskollege aangestel is. Sy het W.M. Macmillan, haar dosent met die studie vir haar eerste graad, opgevolg. Toe die Rhodes-universiteitskollege besluit om haar pos tot dié van professor op te gradeer, was Ballinger nie verkiesbaar nie omdat sy 'n vrou was. Daarom het sy, toe prof. Macmillan haar nooi om by hom in Johannesburg aan te sluit, die pos geredelik aanvaar en die tydperk 1919 to 1934 as senior lektrise in geskiedenis aan die Universiteit van die Witwatersrand gebly. In 1934 het sy met William George Ballinger in die huwelik getree en is gevolglik verplig om uit haar pos te bedank aangesien getroude vroue nie toegelaat is om ’n permanente betrekking te beklee nie. Sy het trouens sedert 1932 as hoof van die departement waargeneem toe prof. Macmillan Suid-Afrika verlaat het, maar toe sy om die professoraat aansoek doen, is sy weer afgewys omdat sy ’n vrou was.
Na die politiekWysig
Gedurende die jare 1936 en 1937 was sy deeltyds aan die universiteit werksaam, maar teen daardie tyd het sy haar meer vir die politiek begin beywer, gemotiveer deur haar beswaar teen die afskaffing van die ou Kaapse stemregbepalings. Nadat die Hertzog-regering die Naturelle-verteenwoordigingswet van 1936 goedgekeur het, is sy in November 1937 verkies tot een van die vier Volksraadslede wat as verteenwoordigers van die swart mense van Suid-Afrika benoem is. Sy het die verteenwoordiger van die Kaapse Oostelike Sirkel geword nadat sy die betwiste verkiesing gewen het. In 1942 is sy onbestrede herkies en sy het ook haar setel in die 1948-verkiesing behou, totdat sy weer eens in 1959 onbestrede teruggekeer het. Haar setel, sowel as dié van die ander drie Volksraadslede, is afgeskaf deur die Nasionale regering wat in 1959 die 1936-wet herroep het, en sy het op 30 Junie 1960 die Volksraad verlaat.
Politieke oortuigingsWysig
Ballinger het die oorwinning van die Nasionale Party in die 1948-verkiesing as 'n ramp vir Suid-Afrika beskou. Hoewel sy altyd aangevoer het dat die Verenigde Party segregasionisties was, het sy toegegee dat die gehalte en verskeidenheid van sosiale dienste vir swartes tydens die VP-bewind uitgebrei en hul lewenstandaard verbeter is. Tweedens het sy daarop aanspraak gemaak dat elke regeringsverslag wat gedurende daardie tyd gepubliseer is, die sienswyse van die vier verteenwoordigers van die swart mense ten opsigte van gewenste toekomstige ontwikkelings ondersteun het. Sy het egter volgehou dat wit mense na Afrika gekom het om te bly, maar was van mening dat die opgevoede deel van die swart gemeenskap dié feit aanvaar het en dat 'n verstandhouding tussen swart en wit dus noodsaaklik was vir die toekomstige sekuriteit van Suid-Afrika.
Ballinger was nie alleen stigterslid van die Suid-Afrikaanse Liberale Party in 1953 nie, maar sy is ook as die eerste leier van dié party gekies. In 1955 het sy as leier bedank, maar steeds lid van die nasionale komitee gebly totdat dié party in 1968 weens die Wet op die Verbod op Politieke Inmenging besluit het om te ontbind pleks van ’n party vir net wit mense voort te bestaan. Hoewel sy deur wit konserwatiewes as 'n radikaal beskou is, het sy 'n temperamentele afkeer van die radikale gehad soos hulle trouens ook van haar. Sy het nie geglo aan die vernietiging van instellings nie, maar aan die verbetering daarvan. Sy het die morele eis om die onmiddellike afskaffing van die kleurskeidslyn as pragmaties onsinnig beskou.
WaarderingWysig
Die kragtige en direkte ondersteuning wat sy swart Suid-Afrikaners gebied het, het aan haar internasionale roem besorg, sodat heelwat onderskeidings haar te beurt geval het. In 1961 is sy as fellow van Nuffield College, Oxford, aangestel en twee jaar later het sy 'n leierskapsprys van die VSA ontvang. Die Universiteit van Kaapstad het die graad LL.D.(honoris causa) aan haar toegeken en op 25 Junie 1964 het Rhodes-universiteit haar 'n soortgelyke eer bewys.
As gevolg van haar groot belangstelling in die mens en maatskaplike aangeleenthede het sy haar tot verpleging aangetrokke gevoel ten behoewe waarvan sy die Wet op Verpleging geïnisieer het om so die beroep op 'n doeltreffende grondslag te organiseer. Daarna is sy gekies as die eerste adjunk-president van die Verpleegstersraad, 'n pos wat sy behou het tot die konstitusie van die Raad in 1949 gewysig is, toe sy ter erkenning van haar dienste deur die Verpleegstersvereniging as lewenslange erelid aangestel is. In 1957 het sy as lid van die Britse Statebond se Parlementêre Afvaardiging Indië besoek. Twee jaar tevore het sy uitnodigings om die Goudkus en Nigerië te besoek aanvaar sodat, toe sy in 1960 deur die Australiërs genooi is om die prestige Dyason-lesing in verband met rasseverhoudinge oor die hele vasteland te gee, haar internasionale roem op al vyf vastelande gevestig was.
Nog 'n eer het haar te beurt geval toe die Royal African Society of Great Britain se medalje vir toegewyde diens aan Afrika aan haar toegeken is en sy die erelidmaatskap van dié genootskap ontvang het. In haar aangenome land was sy van 1942 tot 1960 aktief betrokke by die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rassebetrekkinge en sy was ook 'n groot vriend van Leo Marquard.
SkrywerWysig
Tot haar publikasies behoort talle artikels in verskeie tydskrifte en koerante, onder meer 'n weeklikse rubriek vir die Swart tydskrif Umteteli wa Bantu. Sy het die volgende boeke geskryf: The influence of Holland in Africa, 'n outobiografie From Union to apartheid: a trek to isolation, en saam met haar man die trilogie Britain in South Africa, Bechuanaland and Basutoland. Sy het geen kinders gehad nie.
|
<urn:uuid:9b6962e5-1c7f-4b94-9e3c-c0a6939c1d17>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Margaret_Ballinger
|
2019-07-19T18:58:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00253.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999999
| false
|
Wonderkoppies
(Aangestuur vanaf Wonderkop)
Jump to navigation
Jump to search
Wonderkoppies | |
Wonderkoppies se ligging in Noordwes
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Noordwes |
Distrik | Bojanala |
Munisipaliteit | Madibeng |
Oppervlak[1] | |
- Dorp | 3,76 km² (1,5 vk m) |
Bevolking (2011)[1] | |
- Dorp | 17 461 |
- Digtheid | 4 644/km² (12 027,9/myl2) |
Rasverdeling (2011) | |
• Blank | 0.5% |
• Indiër/Asiër | 0.2% |
• Kleurling | 0.2% |
• Swart | 98.1% |
• Ander | 0.9% |
Taal (2011)[1] | |
• Xhosa | 42.0% |
• Tsonga | 17.6% |
• Tswana | 14.3% |
• Sotho | 11.4% |
• Ander | 14.6% |
Poskode (posbusse) | 0317 |
Skakelkode(s) | 012 |
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Subplek Wonderkoppies tydens 2011-sensus
|
<urn:uuid:9a7798ae-658c-4a54-a526-02252b8bfafa>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Wonderkop
|
2019-07-21T00:42:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526799.4/warc/CC-MAIN-20190720235054-20190721021054-00413.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.663518
| false
|
Wikipedia:Hoe om ’n nuwe bladsy te skep
Alle nuwe gebruikers wil natuurlik weet hoe om 'n nuwe bladsy te skep.
Daar is verskillende maniere om nuwe artikels te skep:
- Soos jy deur bestaande artikels lees, kan daar skakels wees wat wys na artikels wat nog nie bestaan nie. Dit word aangedui met 'n rooi skakel of met 'n vraagteken (hierdie gedrag kan by "voorkeure" bepaal word). Deur op so 'n skakel te kliek, sal jy geleentheid kry om die nuwe artikel te skep. Onthou om eers te kliek op Wys voorskou om te sien hoe die resultaat gaan lyk.
- Om 'n splinternuwe artikel te skep waarvoor daar nie 'n skakel is nie, kan so 'n skakel in 'n verwante artikel bygevoeg word. So word die verbindings tussen die artikels ook bewerkstellig. Doen dit deur 'n bestaande artikel te redigeer en die skakel by te voeg. Kliek op Wys voorskou, en as alles mooi lyk, Stoor bladsy.
- Om 'n artikel te skep sonder om 'n bestaande bladsy te redigeer, wysig jou gebruikerblad of die Sandput en skep 'n skakel soos hier bo. Wys voorskou sal dan 'n skakel wys waarop gekliek kan word, sonder dat dit nodig was dat 'n ander bladsy gewysig moes word. Dan hoef 'n mens nie die verwysingsbladsy te stoor nie.
- Nog 'n maklike metode om 'n artikel te skep sonder om 'n bestaande bladsy te redigeer is om die naam van die ongeskepte artikel in die soek-blokkie in te tik en dit dan te soek. 'n Rooi skakel sal verskyn in die boodskap wat verskyn. Deur op die rooi skakel te kliek, sal u geleentheid kry om die nuwe artikel te skep.
- Nog 'n manier is om die adres in jou webblaaier direk te wysig, met byvoorbeeld
http://af.wikipedia.org/wiki/Nuwe_artikel_se_naam
Die laaste drie metodes is nie noodwendig die beste nie aangesien dit kan aanleiding gee tot wees-artikels (artikels waarna daar nie verwys word nie). Hierdie artikels sal dus nie so maklik bruikbaar wees vir iemand wat die ensiklopedie besoek nie.
Let wel!. Dit is nie toelaatbaar om werk wat deur kopiereg beskerm word hier te plaas of te vertaal nie. Kry eers toestemming van die kopiereghouer en noem dat dit hier onder die GNU Free Documentation License versprei sal word.
'n Paar gedagtes:
- Soek eers om te kyk of iemand anders reeds aan iets soortgelyk gewerk het. Die artikel wat jy wil skryf is dalk reeds begin onder 'n effens ander of sinonieme naam.
- Dit is heeltemal wettig om artikels van ander tale hier by Wikipedia te vertaal. Moenie nalaat om die bronnelys ook hier te plaas nie. Noem die bronartikel ook in jou bronnelys.
- Dis nie altyd nodig om groot volledige artikels te skep nie. Alhoewel dit natuurlik die beste is, kan artikels ook maar stuksgewys geskryf word. 'n Kort, akkurate artikel is beter as niks en is 'n goeie fondasie om vanaf te werk.
- As jy wettiglik die werk van ander mag gebruik (werke waarvoor kopieregbeskerming verby is, publieke domeinmateriaal, ens.), doen dit gerus. Vra gerus mense om hulle werk aan Wikipedia te skenk, maar onthou om ons lisensievoorwaardes baie duidelik te stel. Werk onder kopieregbeskerming kan nie hier bygedra word nie.
- Skryf op 'n manier wat ander inspireer om ook by te dra. Skep gerus skakels na sinvolle onderwerpe, al bestaan die teikenartikels nog nie. Te veel skakels kan natuurlik die leesbaarheid bemoeilik.
- Onthou dat niemand 'n artikel "besit" nie. Elke artikel moet ons elkeen se trots wees, maar daar is geen alleeneienaarskap nie. Ons almal werk saam. Meeste sal seker wel 'n bietjie ruimte gee terwyl iemand nog besig is om 'n artikel te vertaal - maar moenie ontmoedig voel as iemand dadelik inspring en begin help met jou nuwe bydrae nie.
- Lees gerus mettertyd deur ons Beleid. Dit sal help dat jy nie te veel op ander se tone trap nie, maar jy hoef nie alles te lees voordat jy begin nie. Daar is wel nuttige skryf- en stylwenke, waarvan die belangrikste seker ons beleid van neutrale oogpunt is. In die Engelse dokumentasie word hierdie gereeld afgekort met NPOV (Neutral point of view).
|
<urn:uuid:0f3d3392-414a-46a2-8172-dc4e59219d0a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Hoe_om_%27n_nuwe_bladsy_te_skep
|
2019-07-22T08:50:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00013.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000009
| false
|
José P. Laurel
José P. Laurel | |
3de President van die Filippyne
Ampstermyn 14 Oktober 1943 – 17 Augustus 1945 | |
Eerste minister | Jorge B. Vargas |
---|---|
Voorafgegaan deur | Manuel L. Quezon (as President, de jure) Jorge B. Vargas (as Voorsittende beampte van die Filippyne Uitvoerende Kommissie en hoof van die regering, de facto) |
Opgevolg deur | Sergio Osmeña |
Kommissaris van Binnelandse Sake
Ampstermyn 4 Desember 1942 – 14 Oktober 1943 | |
Vise | Jorge B. Vargas |
Voorafgegaan deur | Teofilo L. Sison |
Opgevolg deur | Teofilo L. Sison |
Senator van die Filippyne
Ampstermyn 30 Desember 1951 – 30 Desember 1957 | |
Mede-Justisie van die Filippynse Hooggeregshof
Ampstermyn 29 Februarie 1936 – 5 Februarie 1942 | |
Voorafgegaan deur | George Malcolm |
Opgevolg deur | Hof herorganiseer |
Meerderheidsleier van die Senaat van die Filippyne
Ampstermyn 1928 – 1931 | |
Voorafgegaan deur | Francisco Enage |
Opgevolg deur | Benigno S. Aquino |
Senator van die Filippyne vir die 5de Distrik
Ampstermyn 1925 – 1931 | |
Voorafgegaan deur | Antero Soriano |
Opgevolg deur | Claro M. Recto |
Sekretaris van Binnelandse Sake van die Filippyne
Ampstermyn 1922 – 1923 | |
Persoonlike besonderhede
Gebore | José Paciano Laurel y García 9 Maart 1891 Tanauan Stad, Spaans Oos-Indië |
Sterf | 6 November 1959 Manila, Filippyne |
Politieke party | Nasionalistiese Party (voor 1942; 1945–1959) |
Eggenoot/eggenote | Pacencia Hidalgo |
Kind(ers) | 8 |
Alma mater | Universiteit van die Filippyne Kollege vir Regsgeleerdheid Universiteit van Santo Tomas Yale Law School |
Religie | Rooms-Katolieke Kerk |
Handtekening |
José Paciano Laurel y García (9 Maart 1891 – 6 November 1959) was van 1943 tot 1945 die president van die Tweede Filippynse Republiek, tydens die Japanse besetting gewees. Sedert die administrasie van president Diosdado Macapagal (1961–1965) is Laurel as 'n wettige president van die Filippyne erken.
|
<urn:uuid:13116b98-2ba0-4c01-ba87-f2f4f2ebcdd0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9_P._Laurel
|
2019-07-23T13:33:33Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529406.97/warc/CC-MAIN-20190723130306-20190723152306-00173.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.997813
| false
|
Altair
Altair | ||||
Die ligging van Altair in die sterrebeeld Arend. | ||||
Sterrebeeld | Arend | |||
Bayer-naam | Alpha Aquilae | |||
Spektraaltipe | A7 V | |||
Soort | Hoofreeksster | |||
Waarnemingsdata (Epog J2000) | ||||
Regte klimming | 19h 50m 46.99855s[1] | |||
Deklinasie | +08° 52′ 05.9563″[1] | |||
Skynmagnitude (m) | 0,76[2] | |||
Absolute magnitude (M) | 2,22[3] | |||
B-V-kleurindeks | +0,22[2] | |||
U-B-kleurindeks | +0,09[2] | |||
Besonderhede | ||||
Massa (M☉) | 1,79 ± 0,018[4] | |||
Radius (R☉) | 1,63 tot 2,03[4] | |||
Ligsterkte (L☉) | 10,6[5] | |||
Ouderdom (jaar) | 1,2[6] | |||
Rotasiespoed (km/s) | 240[4] | |||
Metaalinhoud [Fe/H] | −0,2[4] | |||
Eienskappe | ||||
Veranderlikheid | Delta Scuti[3] | |||
Ander name | ||||
Atair, Alpha Aquilae, 53 Aquilae, BD+08°4236, FK5 745, GCTP 4665.00, GJ 768, HD 187642, HIP 97649, HR 7557, LFT 1499, LHS 3490, LTT 15795, SAO 125122[7][8] | ||||
Altair (ook Alpha Aquilae of α Aql genoem) is die helderste ster in die sterrebeeld Arend en die 12de helderste ster aan die naghemel. Dit is tans in die G-wolk: ’n nabygeleë interstellêre wolk, ’n versameling van gas en stof.[9][10]
Altair is ’n A-tipe hoofreeksster met ’n skynbare magnitude van 0,77 en is een van die hoekpunte van die asterisme Somerdriehoek (die ander twee hoekpunte is Deneb en Vega).[11][12] Dit is 16,7 ligjare van die Sonnestelsel af en is een van die naaste sterre wat met die blote oog gesien kan word.[13]
Altair roteer vinnig, met ’n spoed by sy ewenaar van sowat 286 km/s.[4] Waarnemings by die Palomar-sterrewag het gewys Altair is nie sferies nie, maar plat by die pole vanweë sy hoë rotasiespoed.[14] Ander interferometriese studies met verskeie teleskope in die infrarooi het dit bevestig.[4]
Die ster se Bayer-naam is "Alpha Aquilae". Die tradisionele naam, "Altair", word sedert die Middeleeue gebruik en is ’n afkorting van die Arabiese frase النسر الطائر an-nasr aṭ-ṭāʼir, "die vlieënde arend".[15]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- van Leeuwen, F. (November 2007), "Validation of the new Hipparcos reduction", Astronomy and Astrophysics 474 (2): 653–664, doi:10.1051/0004-6361:20078357, Bibcode: 2007A&A...474..653V
- (2002) “VizieR Online Data Catalog: Catalogue of Stellar Photometry in Johnson's 11-color system”. CDS/ADC Collection of Electronic Catalogues 2237: 0.
- Buzasi, D. L. (Februarie 2005). “Altair: The Brightest δ Scuti Star” (in en). The Astrophysical Journal 619 (2): 1072–1076. doi:10.1086/426704.
- (2007) “Imaging the surface of Altair”. Science 317 (5836): 342–345. doi:10.1126/science.1143205.
- Resolving the Effects of Rotation in Altair with Long-Baseline Interferometry, D. M. Peterson et al., The Astrophysical Journal 636, #2 (January 2006), pp. 1087–1097, doi:10.1086/497981, Bibcode: 2006ApJ...636.1087P; see Table 2 for stellar parameters.
- Robrade, J.; Schmitt, J. H. M. M. (April 2009), "Altair - the "hottest" magnetically active star in X-rays", Astronomy and Astrophysics 497 (2): 511–520, doi:10.1051/0004-6361/200811348, Bibcode: 2009A&A...497..511R.
- HR 7557, database entry, The Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Preliminary Version), D. Hoffleit and W. H. Warren, Jr., CDS ID V/50. Accessed on line November 25, 2008.
- Entry 19508+0852, The Washington Double Star Catalog, United States Naval Observatory. Besoek op 25 November 2008.
- "Our Local Galactic Neighborhood". Nasa. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2013-11-21.
- Gilster, Paul (2010-09-01). "Into the Interstellar Void". Centauri Dreams (in Engels). Besoek op 2017-03-26.
- Altair, entry, The Internet Encyclopedia of Science, David Darling. Accessed on line November 25, 2008.
- Summer Triangle, entry, The Internet Encyclopedia of Science, David Darling. Besoek op 26 November 2008.
- Hoboken, Fred Schaaf (2008). The brightest stars : discovering the universe through the sky's most brilliant stars. New Jersey: John Wiley & Sons, Inc. p. 194. ISBN 978-0-471-70410-2. OCLC 440257051.
- Belle, Gerard T. van (2001). “Altair's Oblateness and Rotation Velocity from Long-Baseline Interferometry” (in en). The Astrophysical Journal 559 (2): 1155–1164. doi:10.1086/322340.
- "the definition of altair". www.dictionary.com (in Engels). Besoek op 2018-09-30.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Star with Midriff Bulge Eyed by Astronomers, JPL, 25 Julie 2001.
- PIA04204: Altair, Nasa. Foto deur Palomar.
- Altair by SolStation.
- Foto van Altair van Aladin.
- Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Altair.
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:120a00be-b3c9-4a69-b4e8-c3f61ed04187>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Altair
|
2019-07-16T02:29:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524475.48/warc/CC-MAIN-20190716015213-20190716041213-00357.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.888693
| false
|
Emile Meyer
Jump to navigation
Jump to search
Emile Meyer | |
Geboorte | 18 Augustus 1910 |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Sterfte | 19 Maart 1987 (op 76) |
Beroep(e) | Akteur |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Emile Meyer (18 Augustus 1910 – 19 Maart 1987) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Shane (1953), White Feather (1955), Sweet Smell of Success (1957), en Paths of Glory (1957).
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1953: Shane
- 1954: Riot in Cell Block 11
- 1954: Shield for Murder
- 1955: White Feather
- 1956: Gun the Man Down
- 1957: Sweet Smell of Success
- 1957: Paths of Glory
- 1959: King of the Wild Stallions
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 1959: This Man Dawson
|
<urn:uuid:887338a3-c73a-4a25-a142-b040c708caf5>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Emile_Meyer
|
2019-07-16T02:31:34Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524475.48/warc/CC-MAIN-20190716015213-20190716041213-00357.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.960387
| false
|
Kay Panabaker
Jump to navigation
Jump to search
Kay Panabaker | |
Nasionaliteit | Amerikaans |
---|---|
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 2001–2012 |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Kay Panabaker (gebore 2 Mei 1990) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Nancy Drew (2007) en Fame (2009), en in die televisiereeks Summerland (2004).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2007: Nancy Drew
- 2007: Moondance Alexander
- 2009: Fame
- 2010: The Lake Effect
- 2011: Little Birds
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2004: Summerland
- 2004: Phil of the Future
- 2010: No Ordinary Family
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2005: Life Is Ruff
- 2006: Read It and Weep
- 2007: Custody
- 2010: Secrets in the Walls
- 2011: Cyberbully
Video's[wysig | wysig bron]
- 2007: The Prince and the Pauper: The Movie
|
<urn:uuid:1ed2bde2-a609-4636-9213-f908511f992d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kay_Panabaker
|
2019-07-16T02:27:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524475.48/warc/CC-MAIN-20190716015213-20190716041213-00357.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.966736
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:b1c24bba-cdba-4182-8bac-8111cb5c810d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/0857737228
|
2019-07-16T02:27:01Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524475.48/warc/CC-MAIN-20190716015213-20190716041213-00357.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Bespreking:7 Augustus
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die 7 Augustus-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:b63aac32-ed9a-4ba1-bcc6-95556865ccbc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:7_Augustus
|
2019-07-17T07:05:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525094.53/warc/CC-MAIN-20190717061451-20190717083451-00517.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999991
| false
|
Geelseeperdjie
Jump to navigation
Jump to search
Geelseeperdjie | ||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||||||||||||||
Hippocampus kuda (Bleeker, 1852)[2] |
Die Geelseeperdjie (Hippocampus kuda) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika, af tot by Mosselbaai in Suid-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die Yellow seahorse.
Voorkoms[wysig | wysig bron]
Die vis kan tot 30 cm lank word.
Sien ook[wysig | wysig bron]
- Alfabetiese lys van visse
- Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
- Lys van varswater visfamilies
- Lys van visfamilies
Bron[wysig | wysig bron]
- Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. ISBN 1-920033-01-7
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Rafinesque C. S. 1810. Caratteri di alcuni nuovi generi e nuove specie di animali e piante della sicilia, con varie osservazioni sopra i medisimi. (Deel 1 behels visse, pp. [i-iv] 3-69, Deel 2 met effense ander titel, pp. ia-iva + 71-105). Caratteri.
- BioLib ( )
|
<urn:uuid:cbeba50c-b854-42ef-b4c4-a50288ce6e30>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Geelseeperdjie
|
2019-07-17T06:49:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525094.53/warc/CC-MAIN-20190717061451-20190717083451-00517.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.820968
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders"
Die volgende 11 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 1 018.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)(vorige bladsy) (volgende bladsy)
|
<urn:uuid:fafcad8f-ed58-4fd7-a863-2cab2489c696>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_ULAN-identifiseerders?from=Y
|
2019-07-17T07:14:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525094.53/warc/CC-MAIN-20190717061451-20190717083451-00517.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999357
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Pneumatologie" skakel
←
Pneumatologie
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Pneumatologie
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Bespreking:Pneumatologie
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Pneumatologie
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:4299711b-637f-4ff5-a7ae-c40e175199cb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Pneumatologie
|
2019-07-17T06:49:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525094.53/warc/CC-MAIN-20190717061451-20190717083451-00517.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992888
| false
|
Parallaks
Parallaks is die verandering van die skynbare posisie van ’n voorwerp gesien vanuit twee verskillende gesigshoeke en word gemeet deur die hellingshoek tussen die twee gesigslyne te meet. Die term is afgelei van die Griekse woord παράλλαξις (parallaksis), wat "verandering" beteken. Nabygeleë voorwerpe het ’n groter parallaks as voorwerpe verder weg as dit uit twee verskillende gesigshoeke beskou word en parallaks kan dus gebruik word om afstand te bepaal.
Sterrekundiges gebruik die beginsel van parallaks om die afstand van hemelliggame soos die Son, maan en die sterre te meet (kyk ook Astrofisika). So het die Hipparcos-satelliet die parallaks van meer as 100 000 nabygeleë sterre gemeet. Dit verskaf ’n basis vir die meet van ander hemelliggame se afstand. Die term "parallaks" is hier die hellingshoek tussen twee verskillende gesigslyne na ’n ster. Die afstand van ’n ster is die omgekeerde van die parallaks. Die parallaks van Alpha Centauri is byvoorbeeld 0,76 en daarom is sy afstand 1 ÷ 0,76 = 1,316, of 1,32 parsek.
Parallaks beïnvloed ook optiese instrumente soos verkykers, mikroskope en tweelensreflekskameras wat uit effens verskillende gesigshoeke na ’n voorwerp kyk. ’n Eenvoudige voorbeeld van parallaks in die alledaagse lewe is die naald van ’n spoedmeter. As die bestuurder daarna kyk, kan die naald op byvoorbeeld presies 120 km/h lê, maar vir die voorste passasier, wat uit ’n ander hoek na die meter kyk, kan dit lyk of die naald ’n ander spoed aandui.
Baie diere, ook mense, het twee oë met oorvleuelende gesigsvelde wat parallaks gebruik om ’n persepsie van diepte te kry; die proses is bekend as stereopse. Sommige diere gebruik "bewegingsparallaks" deur te beweeg of die kop te beweeg om verskillende gesigshoeke te kry. ’n Duif (wat nie oorvleuelende sig het en dus nie van stereopse gebruik kan maak nie) beweeg hul koppe op en af om diepte te sien.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Actual parallax project measuring the distance to the moon within 2.3%
- Berkely Center for Cosmological Physics Parallax
- Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
|
<urn:uuid:c764738c-3fd2-404c-97d8-01a3951dd278>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Parallaks
|
2019-07-22T08:56:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00037.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999984
| false
|
Veilige spesie
Bewaringstatus |
---|
Risiko om uit sterf |
Uitgestorwe |
Bedreig |
Laer risiko |
Sien ook |
’n Veilige spesie is ’n kategorie op die IUBN-rooilys, die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur en Natuurlike Hulpbronne se lys van bewaringstatus, vir diere en plante wat nie kwalifiseer vir enige ander status soos bedreig, byna-bedreig of kritiek bedreig nie.
’n Spesie behoort nie in dié kategorie geplaas te word sonder deeglike evaluering van sy bevolking nie. Genoegsame inligting is dus nodig om te bepaal dat geen bedreiging die spesie in die gesig staar nie.
Hoewel die IUBN "Veilige spesies" nie beskou as ’n ware rooilyskategorie nie, val 15 636 spesies nog in dié kategorie (soos in 2006). Dit sluit in 14 033 diere, wat verskeie ongespesifiseerde spesies insluit soos ’n padda van die genus Philautus.[1] Daar is ook 101 dieresubspesies en 1 500 plante (1 410 spesies, 55 subspesies en 35 variëteite).
Verwysings[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- List of Least Concern species as identified by the IUCN Red List of Threatened Species
|
<urn:uuid:ae173635-8156-4893-afed-8f80daecd4d7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Veilige_spesie
|
2019-07-22T08:03:04Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00037.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999995
| false
|
Nieregeringsorganisasie
'n Nieregeringssorganisasie (NRO) is 'n organisasie wat nie deel van 'n regering of 'n konvensionele winsgewende besigheid is nie.
NRO's word gewoonlik deur gewone landsburgers begin en kan deur regerings, stigtings, skole, besighede of mense in hulle privaat hoedanigheid befonds word. Sommige vermy formele befondsing heeltemal en word hoofsaaklik deur vrywilligers bestuur. NRO's is hoogs diverse groepe organisasies wat betrokke is by 'n wye verskeidenheid van aktiwiteite, en neem verskillende vorms in verskillende dele van die wêreld aan. Sommige kan liefdadigheidstatus hê, terwyl ander geregistreer kan word vir belastingvrystelling wat gebaseer is op die erkenning van die sosiale doelwitte. Ander kan as dekmantels vir politieke, godsdienstige of ander belange dien.
Die getal NRO's in die Verenigde State is ongeveer 1,5 miljoen.[1] Rusland het 277 000 NRO's.[2] Indië het naberaming ongeveer 2 miljoen NRO's in 2009 gehad, net meer as een NRO per 600 Indiërs, en baie meer as die getal laerskole en primêre gesondheidsentrums in Indië.[3][4]
NRO's is moeilik om te definieer, en die term " NRO " word nie altyd konsekwent gebruik nie. In sommige lande is die term NRO van toepassing op 'n organisasie wat in 'n ander land as 'n NWO (niewinsgewende organisasie) bekend staan, en andersom. Daar is baie verskillende klassifikasies van NRO's wat gebruik word. Die algemeenste fokus is op "oriëntasie" en "werksaamheidsvlak". 'n NRO se oriëntasie verwys na die soorte aktiwiteite wat dit dek. Hierdie aktiwiteite kan menseregte, die omgewing, die verbetering van gesondheid of ontwikkelingswerk insluit. 'n NRO se werksaamheidsvlak dui op die skaal waarop 'n organisasie werk, soos plaaslik, streeks, nasionaal of internasionaal.[5]
Die term "nieregeringssorganisasie" is in 1945 geskep toe die Verenigde Nasies (VN) gestig is.[6] Die VN, wat self 'n tussenregeringsorganisasie is, het dit moontlik gemaak vir sekere goedgekeurde, gespesialiseerde, internasionale nieregeringsagentskappe — d.w.s. nieregeringssorganisasies — om waarnemerstatus by hulle byeenkomste en sommige vergaderings te kry. Later is die term wyer gebruik. Vandag kan enige privaat organisasie, volgens die VN, wat onafhanklik van staatsbeheer is 'n NRO genoem word, mits dit niewinsgewend is en nie net 'n politieke opposisieparty is nie.
'n Eienskap wat hierdie onderskeie organisasies deel is dat hulle niewinsgewende status beteken dat hulle nie deur korttermyn finansiële doelwitte belemmer word nie. Gevolglik kan hulle konsentreer op kwessies van byvoorbeeld klimaatsverandering, die voorkoming van malaria of 'n algehele verbod op landmyne. Opnames toon aan dat NRO's dikwels 'n groot mate van die publiek se vertroue ervaar, wat hulle 'n nuttige – maar nie altyd voldoende nie – verteenwoordiger vir die vraagstukke van die samelewing en belanghebbendes maak.[7]
Inhoud
Soorte[wysig | wysig bron]
Die soorte NRO's word deur oriëntasie en werksaamheidsvlakke verduidelik.
Oriëntasie[wysig | wysig bron]
- Liefdadigheidsoriëntasie behels dikwels 'n afwaartse paternalistiese poging met min deelname deur die "begunstigdes". Dit behels NRO's met aktiwiteite wat gerig is om aan behoeftes van arm mense te voldoen.
- Diensoriëntasie behels NRO's met aktiwiteite soos die voorsiening van gesondheids-, gesinsbeplannings- of opvoedingsdienste, waar die program ontwerp is deur die NRO en waar daar van mense verwag word om deel te neem aan die implementering en ontvangs daarvan.
- Deelnemende oriëntasie word gekenmerk deur selfhelp projekte waar plaaslike mense veral betrokke is by die implementering van 'n projek deur byvoorbeeld kontant, gereedskap, grond, materiaal en arbeid by te dra. In die klassieke gemeenskapontwikkelingsprojek begin deelname by die bepaling van die behoefte gevolg deur beplanning en implementering.
- Die doelwit van bemagtigingsoriëntasie is om arm mense te help om 'n beter begrip te hê van die sosiale, politieke en ekonomiese faktore wat hul lewens beïnvloed, en om die bewustheid te versterk dat hulle self hulle lewens kan beheer. Daar is maksimum betrokkenheid van die begunstigdes met NRO's wat as fasiliteerders optree.[8]
Werksaamheidsvlak[wysig | wysig bron]
- Gemeenskapsgebaseerde organisasies (GGO's) ontstaan uit mense se eie inisiatiewe. Hulle kan verantwoordelik wees vir die bewussynsverruiming van die stedelike armes, help om hul reg tot toegang van noodsaaklike dienste te verstaan, en sodanige dienste te verskaf.
- Stedelike organisasies sluit organisasies soos die kamers van koophandel en nywerheid, besigheidskoalisies, etniese of opvoedkundige groepe en verenigings van gemeenskapsorganisasies in.
- Nasionale NRO's sluit nasionale organisasies soos die CJMV's/CVJD's, professionele verenigings en soortgelyke groepe in. Sommige het regerings- en stedelike takke en ondersteun die plaaslike NRO's.
- Internasionale NRO's strek van sekulêre agentskappe soos die Ducere-stigting en red-die-kinders-organisasies, OXFAM, CARE, die Ford-stigting en die Rockefeller-stigting tot godsdienstig gemotiveerde groepe. Hulle kan verantwoordelik wees vir die befondsing van plaaslike NRO's, instellings en projekte en vir die implementering van projekte.[8]
Korporatiewe struktuur[wysig | wysig bron]
Personeel[wysig | wysig bron]
Sommige NRO's is hoogs professioneel en maak hoofsaaklik staat op betaalde personeel. Ander is gebaseer op vrywillige arbeid en is minder formeel. Nie alle mense wat vir NRO's werk is vrywilligers nie.
Baie NRO's word geassosieer met die gebruik van internasionale personeel wat in ontwikkelende lande werk, maar daar is baie NRO's uit die noorde en suide wat staatmaak op plaaslike werknemers of vrywilligers. Daar is ietwat van 'n geskil of uitgewekenes na ontwikkelende lande gestuur moet word. Hierdie soort personeel word dikwels in diens geneem om 'n skenker gerus te stel wat wil sien dat die ondersteunde projek deur iemand van 'n geïndustrialiseerde land bestuur word. Die kundigheid van hierdie werknemers of vrywilligers kan egter teen 'n aantal faktore opgeweeg word: die koste van buitelanders is kenmerkend hoër, hulle het geen basiese verbindings in die land waarheen hulle gestuur word nie, en plaaslike kundigheid is dikwels ondergewaardeer.[9]
Die NRO-sektor is 'n noodsaaklike werkgewer ten opsigte van getalle.[verwysing benodig] Aan die einde van 1995, byvoorbeeld, het CONCERN Worldwide, 'n internasionale noordelike NRO wat armoede teenwerk, 174 uitgewekenes en net meer as 5,000 nasionale personeel in tien ontwikkelende lande in Afrika, Asië en Haiti in diens gehad.
Befondsing[wysig | wysig bron]
NRO's benodig begrotings om te funksioneer, ongeag hulle grootte. Groot NRO's kan jaarlikse begrotings van in die honderde miljoene of miljarde dollars hê. Die begroting van die Amerikaanse Vereniging vir Afgetrede Persone (AARP), byvoorbeeld, was meer as VSA$540 miljoen in 1999.[10] Die befondsing van sulke groot begrotings plaas baie druk op die befondsingspogings van die meeste NRO's. Hoofbronne vir die befondsing van NRO's is ledegeld, die verkoop van goedere en dienste, subsidies van internasionale instellings of nasionale regerings en privaat skenkings. Verskeie EU-subsidies verskaf fondse vir NRO's.
Alhoewel die term "nieregeringsorganisasie" onafhanklikheid van regerings impliseer, is baie NRO's grootliks afhanklik van regerings vir hul befondsing.[11] 'n Kwart van die VSA$162 miljoen inkomste in 1998 van die noodlenigingsorganisasie Oxfam is geskenk deur die Britse regering en die EU. Die Christelike noodlenigings- en ontwikkelingsorganisasie World Vision United States het goedere ter waarde van VSA$55 miljoen in 1998 van die Amerikaanse regering ontvang.
Regeringsbefondsing van NRO's is 'n omstrede kwessie, omdat, volgens David Rieff wat in The New Republic skryf, "humanitêre ingryping gaan juis daaroor dat NRO's en die burgerlike samelewing albei 'n reg en 'n plig het om te reageer met dade van hulp en solidariteit vir mense in nood of wat onderwerp word aan onderdrukking of armoede deur die magte wat hulle beheer, wat ook al die betrokke regerings mag dink oor die saak."[12] Sommige NRO's soos Greenpeace aanvaar nie befondsing van regerings of internasionale organisasies nie.[13][14]
Algemene koste[wysig | wysig bron]
Algemene koste is die hoeveelheid geld wat bestee word op die bestuur van 'n NGO eerder as op projekte.[15] Dit sluit kantooruitgawes,[15] salarisse, en bank- en boekhoukoste in. Die persentasie totale begroting wat op algemene koste spandeer word, word dikwels gebruik om 'n NGO te oordeel, met minder as 4% wat as goed beskou word.[15] Die wêreldvereniging van nieregeringssorganisasies verklaar dat meer as 86% op programme bestee moet word (en minder as 20% op algemene koste).[16] Die globale fonds vir die voorkoming van MIV, tuberkulose en malaria het spesifieke riglyne oor hoe hoog algemene koste kan wees om befondsing te kry wat gebaseer is op hoe die geld bestee moet word met algemene koste dikwels minder as 5-7%.[17] Die Wêreldbank laat 37% toe.[18] 'n Hoë persentasie algemene koste tot totale uitgawes kan dit moeiliker maak om fondse te genereer.[19] Hoë algemene koste kan ook kritiek uitlok soos dat sulke NRO's net bedryf word tot voordeel van die mense wat vir hulle werk.[20]
Alhoewel algemene koste 'n geldige bron van kommer kan wees, is dit teenproduktief om net daarop te fokus.[21] Navorsing wat gepubliseer is deur die Urban Institute en die sentrum vir sosiale innovasie by die Universiteit van Stanford het getoon hoe graderingsagentskappe aansporings vir niewinsgewende organisasies skep om algemene koste te verlaag en te verdoesel. Dit kan werklik die effektiwiteit van organisasies verminder deur hulle van infrastruktuur te ontneem wat nodig is om dienste effektief te lewer. 'n Betekenisvolle graderingstelsel sou benewens finansiële data, 'n kwalitatiewe evaluering van 'n organisasie se deursigtigheid en bestuur verskaf: (1) 'n doeltreffendheidsbepaling van die program; (2) 'n evaluering van terugvoermeganismes wat ontwerp is vir skenkers en begunstigdes; en (3) so 'n graderingstelsel sal ook toelaat dat gegradeerde organisasies kan reageer op 'n evaluering wat gedoen is deur 'n graderingsagentskap.[22] In die algemeen moet die populêre diskoers van niewinsgewende evaluering weg beweeg van die finansiële begrippe van organisatoriese doeltreffendheid na beter begrip van programmatiese uitwerking.
Monitering en beheer[wysig | wysig bron]
In 'n verslag in Maart 2000 oor die hervormingsprioriteite van die Verenigde Nasies, het die voormalige sekretaris-generaal van die VN, Kofi Annan, ten gunste van internasionale humanitêre ingryping geskryf, en aangevoer dat die internasionale gemeenskap 'n reg het om wêreldburgers teen etniese suiwering, rassemoord en misdaad teen die mensdom te beskerm.[23] Net na hierdie verslag het die Kanadese regering die projek verantwoordelikheid om te beskerm (R2P)[24] van stapel gestuur, waarin die kwessie van humanitêre ingryping in breë trekke beskryf word. Die R2P-leerstelling word wyd toegepas, en van die meer omstrede toepassings was die Kanadese regering se gebruik daarvan om sy ingryping in en steun van die staatsgreep in Haiti te regverdig.[25] Jare na R2P het die Wêreld Federale Beweging (WFM), 'n organisasie wat die skep van demokratiese globale strukture steun wat verantwoordelik is vir wêreldburgers en vra vir die verdeling van internasionale gesag tussen afsonderlike agentskappe, die projek verantwoordelikheid om te beskerm – inskakeling van die burgerlike samelewing (R2PCS) van stapel gestuur. Hierdie projek van die WFM in samewerking met die Kanadese regering beoog om te verseker dat NRO's aan die beginsels van die oorspronklike R2P-projek voldoen.
Die regerings van lande waar NRO's werk of geregistreer is mag verslagdoening of ander maniere van monitering en toesig vereis. Befondsers vereis gewoonlik verslagdoening en evaluering, en sodanige inligting is nie noodwendig algemeen beskikbaar nie. Daar kan ook verenigings en toesighoudende organisasies wees wat die doen en late van NRO's in bepaalde geografiese areas navors en publiseer.[verwysing benodig]
In die laaste paar jaar het baie groot maatskappye hul departemente vir korporatiewe maatskaplike verantwoordelikheid uitgebrei in 'n poging om NRO-veldtogte teen sekere korporatiewe praktyke vooruit te loop. Logies gesproke sal NRO's nie teen maatskappye werk nie indien maatskappye saam met NRO's werk. Groter samewerking tussen maatskappye en NRO's skep gepaardgaande risiko's van assumpsie vir die swakker vennoot, wat gewoonlik die niewinsgewende organisasie is.[26]
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Internasionale nieregeringssorganisasies het 'n geskiedenis wat so ver terug strek as die laat agtiende eeu.[27] Teen 1914 was daar ongeveer 1083 NRO's.[28] Internasionale NRO's het 'n belangrike rol gespeel in die beweging teen slawerny, die beweging vir vrouestemreg, en het 'n hoogtepunt bereik met die wêreld ontwapeningskonferensie.[29] Die term "nieregeringsorganisasie" is egter eers met die stigting van die Verenigde Nasies in 1945 meer gereeld gebruik, met bepalings in Artikel 71 van Hoofstuk 10 van die handves van die Verenigde Nasies[30] vir 'n raadgewende rol van organisasies wat nie regerings en ook nie lidstate is nie. Die definisie van "internasionale NGO" (INRO) het eerste in resolusie 288 (X) van die Verenigde Nasies se Ekonomiese en Maatskaplike Raad (ECOSOC) op 27 Februarie 1950 verskyn: Dit word omskryf as "enige internasionale organisasie wat nie deur 'n internasionale verdrag befonds word nie". Die noodsaaklike rol van NRO's en ander belangrike groepe in volhoubare ontwikkeling is erken in Hoofstuk 27[31] van Agenda 21, wat gelei het tot intense ooreenkomste vir 'n raadgewende verhouding tussen die Verenigde Nasies en nieregeringsorganisasies.[32] Daar is waargeneem dat die getal INRO's wat gestig of ontbind is die algemene toestand van die wêreld ewenaar, m.a.w. dit styg in tye van groei en daal in tye van krisisse.[33]
Vinnige ontwikkeling van die nieregeringsektor in westelike lande was 'n gevolg van die herstruktureringsproses van die welsynstaat. Verdere globalisering van dié proses het na die val van kommunisme plaasgevind en was 'n belangrike deel van die Washington-konsensus.[11]
Globalisering tydens die twintigste eeu het tot die belangrikheid van NRO's aanleiding gegee. Nasies kon nie self baie probleme oplos nie. Internasionale verdrae en internasionale organisasies soos die Wêreldhandelsorganisasie het hoofsaaklik op die belange van kapitalistiese ondernemings gekonsentreer. In 'n poging om hierdie neiging teen te werk, het NRO's ontwikkel deur op humanitêre kwessies, ontwikkelingshulp en volhoubare ontwikkeling te konsentreer. 'n Duidelike voorbeeld hiervan is die Wêreld Maatskaplike Forum wat 'n teëkonvensie van die Wêreld Ekonomiese forum is wat jaarliks in Januarie in Davos, Switserland gehou word. Die vyfde Wêreld Maatskaplike Forum wat in Januarie 2005 in Porto Alegre, Brasilië gehou is, is deur verteenwoordigers van meer as 1,000 NRO's bygewoon.[34] Met betrekking tot omgewingskwessies en volhoubare onwikkeling was die Aardeberaad in Rio in 1992 eerste om die mag van internasionale NRO's ten toon te stel toe ongeveer 2,400 verteenwoordigers van NRO's 'n hoofrol in beraadslagings gespeel het. Daar is aangevoer dat NRO's in sulke forums die plek neem van dié wat aan bewegings van die armes behoort. Wat ook al die geval, transnasionale netwerkvorming van NRO's is tans uitgebreid.[35]
Regstatus[wysig | wysig bron]
Die regstatus van NRO's is uiteenlopend en hang van die plaaslike variasies in elke land se wette en gebruike af. Daar is egter vier hoofgroepe NRO's wat wêreldwyd aangetref word:[36]
- Ongeïnkorporeerde en vrywillige verenigings
- Trusts, liefdadigheidsorganisasies en stigtings
- Maatskappye nie net vir winsbejag nie
- Entiteite deur spesiale NRO- of niewinsgewende wette gevorm of geregistreer
Bronne[wysig | wysig bron]
- "Fact Sheet: Non-Governmental Organizations (NGOs) in the United States «". Humanrights.gov. 12 Januarie 2012. Besoek op 2013-12-24.
- "Hobbled NGOs wary of Medvedev". Chicago Tribune. 7 Mei 2008.
- "India: More NGOs, than schools and health centres". OneWorld.net. 7 Julie 2010. Besoek op 2011-10-07. External link in
|work=
(help) - "First official estimate: An NGO for every 400 people in India". The Indian Express. 7 Julie 2010.
- Vakil, Anna (December 1997). “Confronting the classification problem: Toward a taxonomy of NGOs”. World Development 25 (12): 2057–2070. doi:10.1016/S0305-750X(97)00098-3.
- Davies, Thomas (2014). NGOs: A New History of Transnational Civil Society. New York: Oxford University Press. p. 3. ISBN 978-0-19-938753-3.
- "The rise and role of NGOs in sustainable development". Iisd.org. Besoek op 2013-12-24.
- Lawry, Lynn (2009). Guide to Nongovernmental Organizations for the Military (PDF). pp. 29–30.
- World Bank Criteria defining NGO Geargiveer, 30 April 2008 op die Wayback Machine
- "Poll shows power of AIPAC drops slightly". Jewish News Weekly of Northern California. 1999-12-19. Besoek op 2007-06-25.
- Pawel Zaleski Global Non-governmental Administrative System: Geosociology of the Third Sector, [in:] Gawin, Dariusz & Glinski, Piotr [ed.
- David Rieff (June 10, 2010). "NG-Uh-O – The trouble with humanitarianism". The New Republic.
- Sarah Jane Gilbert (2008-09-08). "Harvard Business School, HBS Cases: The Value of Environmental Activists". Hbswk.hbs.edu. Besoek op 2011-12-20.
- "Greenpeace Annual Report 2008" (PDF). Greenpeace.org. 2008. Besoek op 2013-12-24.
- "Defining certain terms in a budget". Funds for NGOs. 2011-09-18. Besoek op 2013-12-24.
- "Code of Ethics & Conduct for NGOs" (PDF). Besoek op 11 April 2012.
- "National NGOs Serving as PRs Excluded from the Global Fund's Policy on Percentage-Based Overhead Costs". 2012.
- Gibbs, Christopher; Fumo, Claudia; Kuby, Thomas (1999). Nongovernmental organizations in World Bank supported projects : a review (2nd uitg.). Washington, D.C.: World Bank. p. 21. ISBN 978-0-8213-4456-9.
- Crowther, edited by Güler Aras, David (2010). NGOs and social responsibility (1st uitg.). Bingley, UK: Emerald. p. 121. ISBN 978-0-85724-295-2.
- Kassahun, Samson (2004). Social capital for synergistic partnership : development of poor localities in urban Ethiopia (1. Aufl. uitg.). Göttingen: Cuvillier. p. 153. ISBN 978-3-86537-222-2.
- Schmitz, Hans Peter and George E. Mitchell 2010.
- Lowell, Stephanie, Brian Trelstad, and Bill Meehan. 2005.
- "Background Information on the Responsibility to Protect — Outreach Programme on the Rwanda Genocide and the United Nations". Un.org. Besoek op 2013-12-24.
- "International Coalition for the Responsibility to Protect (ICRtoP)". Responsibilitytoprotect.org. Besoek op 2013-12-24.
- Engler, Fenton; Yves, Anthony (2005). Canada in Haiti: Waging War on the Poor Majority. Vancouver, Winnipeg: RED Publishing. p. 120. ISBN 978-1-55266-168-0. Besoek op 2011-10-30.
- Dorothea Baur, Hans Peter Schmitz (2012). “Corporations and NGOs: When Accountability Leads to Co-optation”. Journal of Business Ethics 106 (1): 9–21. doi:10.1007/s10551-011-1057-9.
- Davies, Thomas (2014). NGOs: A New History of Transnational Civil Society. New York: Oxford University Press. p. 23. ISBN 978-0-19-938753-3.
- Oliver P. Richmond; Henry F. Carey, reds. (2005). Subcontracting Peace – The Challenges of NGO Peacebuilding. Ashgate. p. 21.
- Davies, Thomas Richard (2007). The Possibilities of Transnational Activism: the Campaign for Disarmament between the Two World Wars. ISBN 978-90-04-16258-7.
- Charter of the United Nations: Chapter X Geargiveer, 22 Maart 2004 op die Wayback Machine
- United Nations Conference on Environment and Development. "Agenda 21 – Chapter 27: Strengthening the Role of Non-governmental Organizations: Partners for Sustainable Development, Earth Summit, 1992". Habitat.igc.org. Besoek op 2011-12-20.
- "1996/31. Consultative relationship between the United Nations and non-governmental organizations". Un.org. Besoek op 2011-12-20.
- Boli, J. and Thomas, G. M. (1997) World Culture in the World Polity: A century of International Non-Governmental Organization.
- Bartlett, Lauren (2005). “NGO Update”. Human Rights Brief 12 (3): 44–45.
- Stone, Diane (2004). “Transfer Agents and Global Networks in the 'Transnationalisation' of Policy”. Journal of European Public Policy.austiniskewl 11 (3): 545–66.
- Stillman, Grant B. (2007). Global Standard NGOs: The Essential Elements of Good Practice. Geneva: Lulu: Grant B. Stillman. pp. 13–14.
|
<urn:uuid:f6558233-ff2b-48ef-a9c6-93fde839ecc7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Nieregeringsorganisasie
|
2019-07-18T14:09:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00141.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999777
| false
|
Milwaukee
Kaart | Seël |
Vlag | |
Land | Verenigde State |
Deelstaat | Wisconsin |
Counties | Milwaukee County Waukesha County Washington County |
Koördinate | |
Stigting | 1785 as handelspos |
Geïnkorporeer op | 31 Januarie 1846 |
Oppervlakte: | |
- Totaal | 251,7 vk km |
Hoogte bo seevlak | 188 m |
Bevolking: | |
- Totaal (2010) | 594 833 |
- Bevolkingsdigtheid | 2 399,5/vk km |
- Metropolitaanse gebied | 1 555 908 |
- Combined statistical area (CSA) | 1 751 316 |
Tydsone | CST (UTC -6) |
- Somertyd | CDT (UTC -5) |
Klimaat | |
- Tipe | Kontinentale klimaat |
- Gemiddelde jaarlikse temperatuur | 7,9 °C |
- Gem. temp. Januarie/Julie | -5,4 / 22,1 °C |
- Gemiddelde jaarlikse neerslae | 882,9 mm |
Burgemeester | Tom Barrett (D) |
Amptelike Webwerf | milwaukee.gov |
Milwaukee is die grootste stad en belangrikste hawe van die Amerikaanse deelstaat Wisconsin en die 22ste grootste stad in die land met 'n bevolking van 594 833 volgens die sensus van 2010. Milwaukee lê aan die suidwestelike oewer van die Michiganmeer, 112 kilometer noord van Chicago. Die stad dien as die administratiewe setel van die Milwaukee-distrik en as die kulturele en ekonomiese sentrum van die metropolitaanse gebied van Milwaukee-Racine-Waukesha met 'n totale bevolking van 1,7 miljoen.
Die eerste Europeërs wat die gebied van Milwaukee verken het, was Franse sendelinge en pelshandelaars. Die Franse setlaar Solomon Juneau het hom in 1818 in die gebied gevestig en in 1846 het sy nedersetting met twee ander buurdorpe saamgesluit om as die City of Milwaukee (Stad Milwaukee) geïnkorporeer te word. Danksy die groot getalle Duitse en ander immigrante het die stad in die 1840's en in die volgende dekades vinnig gegroei.
Duitse immigrasie het ook die basis gevorm vir Milwaukee se "goue tydperk" vanaf die middel van die 19de eeu wat deur 'n florerende kulturele en politieke lewe gekenmerk was en sy hoogtepunt in 1912 met die verkiesing van die eerste sosialistiese burgemeester in die Verenigde State bereik het.
Die bewoners van Milwaukee staan in Engels as Milwaukeeans bekend en hulle stad het vanweë sy talle etniese en musiekfeeste die bynaam The City of Festivals gekry. Danksy die groot aantal brouerye wat hulle hoofkwartier in die stad het, word dit ook dikwels Brew City genoem. Ander byname is German Athens (vanweë die sterk Duitse invloed) en Cream City ('n verwysing na die stad se tipiese boumateriaal, roomkleurige bakstene). Milwaukee fungeer steeds as 'n eersterangse kulturele en vermaaksentrum vir die Upper Midwest-streek.
Inhoud
EtimologieWysig
Milwaukee se naam is afgelei van die Indiaanse woorde Millioke en Mahn-a-waukee Seepe, wat letterlik "Die Goeie Land" of "Vergaderplek by die Water" beteken. 'n Ander vertaling is "Verruklike of Aangename Landerye". Die eerste ontdekkers het verskillende name aan die Milwaukee-rivier en sy omgewing gegee, soos Melleorki, Milwacky, Mahn-a-waukie, Milwarck en Milwaucki. Baie jare lank het die skryfwyse Milwaukie oorheers, totdat 'n plaaslike dagblad die spelling in die 1830's verander het na Milwaukee. Hierdie skryfwyse het uiteindelik ingeburger geraak.
Geografie en klimaatWysig
Milwaukee lê aan die wesoewer van die Michiganmeer en by die samevloeiïng van drie riviere: die Menomonee-, die Kinnickinnic- en die Milwaukee-rivier. Ook 'n aantal klein riviere soos die Rootrivier en Lincolnspruit vloei deur die stad. Milwaukee is soos die meeste Amerikaanse stede grotendeels volgens 'n roosterpatroon aangelê; strate wat in noordelike en suidelike rigting loop is oorwegend genommer, terwyl oos-westelike strate name het.
Die stad het vanweë sy ligging 'n uitgesproke kontinentale en vogtige klimaat met vier seisoene, wat deur groot temperatuurverskille gekenmerk word. Weerstoestande in die gebied verander daarnaas vinnig. Milwaukee se gemiddelde jaarlikse temperatuur is die tweede laagste van die VSA se vyftig grootste stede ná Minneapolis.
Julie is die warmste maand van die jaar met 'n gemiddelde maksimale temperatuur van 28 °C (82 °F) bedags en 19 °C (66 °F) snags. Die koudste maand is Januarie, met maksimale gemiddeldes van -3 °C (27 °F) bedags en -11 °C (13 °F) snags.
Die natste maand is Augustus, wanneer ook die meeste donderstorms voorkom. Hulle raak soms gevaarlik indien hulle gepaard gaan met verwoestende hael en sterk winde. Voorstede, wat in die binneland geleë is, word af en toe ook deur tornado's getref. Sneeuvalle kom gewoonlik tussen November en Maart voor, met 'n jaarlikse gemiddeld van 119 sentimeter. Sneeuval wissel egter heelwat en in 2000 is 126 sentimeter net in Desember aangeteken.
As gevolg van die stad se ligging naby die Michiganmeer ervaar Milwaukee die sogenaamde "meer-effek" – teen die middel van die namiddag vorm daar dikwels 'n konveksie-lugstroming oor die gebiede langs die meer, wat gevolglik tot laer temperature in die somer en hoër temperature in die winter lei. Die meer-effek lei ook daartoe dat Milwaukee hoër sneeuvalle kry as sy omgewing en deur 'n vogtiger klimaat gekenmerk word – aangevoelde temperature in die somer is gevolglik hoër.
Weergegewens vir Milwaukee | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Maand | Jan | Feb | Mar | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Des | Jaar |
Gemiddelde maksimum (°C) | −1,7 | 0,3 | 5,8 | 12,1 | 18,3 | 24,1 | 26,7 | 25,8 | 21,8 | 15,2 | 7,8 | 0,4 | 13,1 |
Gemiddelde minimum (°C) | −9,1 | −7,1 | −2,4 | 2,9 | 8,1 | 13,9 | 17,5 | 17,2 | 12,7 | 6,2 | 0,0 | −6,6 | 4,4 |
Neerslag (mm) | 44,7 | 41,9 | 57,7 | 90,4 | 86,4 | 99,1 | 93,2 | 100,8 | 80,8 | 67,3 | 68,8 | 51,8 | 882,9 |
Reëndae (d) | 11,4 | 9,7 | 11,4 | 12,1 | 11,4 | 10,4 | 9,8 | 9,5 | 8,8 | 10,0 | 11,3 | 10,9 | 126,7 |
Bron: World Weather Information Service[1] |
GeskiedenisWysig
Die tydperk voor 1800Wysig
Die gebied van Milwaukee is oorspronklik deur 'n aantal Indiaanse stamme bewoon, waaronder die Fox, Mascouten, Potawatomi en Ho-Chunk (Winnebago) wat hulle vanaf 400 n.C. hier gevestig het. Franse sendelinge en pelshandelaars was die eerste blankes wat die gebied in die laat 1600's en 1700's verken het. Vanaf 1671 tot 1760 het die streek deel uitgemaak van Frankryk se uitgestrekte belangegebied in Noord-Amerika.
Die Franse ontdekker Louis Joliet en Vader Jacques Marquette het met hul ekspedisie in 1674 'n roete verken wat die Mississippirivier met die Michiganmeer verbind het en daarna sowat honderd jaar deur pelshandelaars gebruik is. Die pelshandel was baie dekades lank 'n winsgewende bedryf, maar vanaf die laat 18de eeu het bewers skaars geword. Ná die val van Montreal het Groot-Brittanje in 1760 aanspraak gemaak op die gebied.
Die eerste blanke pelshandelaar wat hom saam met sy gesin in Milwaukee gevestig het, was die Franko-Kanadees Jacques Vieau uit La Baye (tans Green Bay) wat in 1795 'n seisoenale pelshandelspos naby die Menomoneerivier gestig en tot die 1830's handel met plaaslike Indiane gedryf het. Sy handelspos was op die handelspad geleë wat Chicago met Green Bay verbind het, en lê in die huidige Mitchell Park. Vieau het met die kleindogter van 'n Indiaanse hoof getrou. Alhoewel die Vieau-gesin nie die hele jaar deur in die gebied gebly het nie, word hulle nogtans dikwels as die eerste bewoners van die latere Milwaukee beskou.[2]
1800 tot 1849Wysig
Naas Vieau kan twee ander mans daarop aanspraak maak dat hulle 'n beslissende bydrae gelewer het tot die ontstaan van 'n nedersetting. Solomon Juneau, 'n Franko-Kanadese handelaar en klerk uit Montreal, het hom in 1818 as assistent van Vieau hier gevestig. Toe Vieau sy handelspos aan sy dogter, wat as "stigteres van Milwauke" bekend staan, oorhandig het, het Juneau sy skoonseun geword en die onderneming gekoop. Die Juneaus het die handelspos in 1825 na die oostelike oewer van die Milwaukee-rivier verskuif, waar hulle die dorp Juneau's Side (of Juneautown) gestig en sodoende meer setlaars na die gebied gelok het.
Maar Juneau het 'n mededinger met die naam Byron Kilbourn aan die wesoewer van die rivier gehad, wat aan daardie kant die dorp Kilbourntown gestig en seker gemaak het dat die paaie, wat na die rivier gelei het, nie met paaie aan die ander oewer saamgeloop het nie. Milwaukee word nog steeds deur 'n groot voorkoms van brûe met 'n hoekige vorm gekenmerk. Daarnaas het Kilbourn ook kaarte van die gebied versprei wat net Kilbourntown aangedui het en sodoende die indruk gewek het dat Juneautown nie bestaan het nie of dat die oostelike oewer onbewoon en dus minder aantreklik was.
Die derde bekende stigter was George H. Walker, wat op grond suid van die Milwaukeerivier aanspraak gemaak het, insluitende Juneautown, waar hy in 1834 'n blokhuis opgerig het. Hierdie gebied het gegroei en as Walker's Point bekend gestaan.
Tot by die 1840's het al drie dorpe in so 'n mate gegroei dat hulle op 31 Januarie 1846 saamgesluit het en as City of Milwaukee geïnkorporeer is. L. Solomon Juneau is as sy eerste burgemeester verkies. In die 1840's en in die volgende dekades het die stad danksy 'n groot aantal Duitse immigrante stewige groei getoon. Milwaukee is selfs "Deutsches Athen" (die "Duitse Athene") genoem en tot by die 20ste eeu was daar meer Duitstaliges en Duitse dagblaaie in die stad as Engelstaliges en Engelstalige koerante. Milwaukee se telefoongids bevat nog steeds meer as veertig bladsye met Duitse name soos Schmidt of Schmitt – aansienlik meer as die Engelse Smiths.
Teen die middel van die 19de eeu het Milwaukee die bynaam Cream City gekry – afgelei van die groot hoeveelhede roomkleurige bakstene wat uit die Menomoneeriviervallei gekom het en in die plaaslike boubedryf gebruik is. Milwaukee het op die hoogtepunt van dié bedryf meer as 15 miljoen bakstene per jaar opgelewer, waarvan 'n derde na bestemmings buite die deelstaat uitgevoer is.
1850 tot 1900Wysig
Teen die middel van die laat 19de eeu het Wisconsin en die Milwaukee-gebied 'n belangrike bestemming vir talle demokraties gesinde Duitse immigrante geword wat ná die mislukte Duitse rewolusie van die jaar 1848 'n nuwe heenkome oorsee gesoek het. Hulle het hier goedkoop grond en die burgerlike vryhede gevind wat hulle gesoek het. Duitse intellektueles het selfs die stigting van 'n vrye Duitse republiek in die gebied oorweeg, maar uiteindelik die opgradering van Milwaukee se sosiale en kulturele lewe bevorder en 'n aantal teaters en musiekgeselskappe is gestig. Die groot golf Duitse immigrante het 'n blywende invloed op Milwaukee en die deelstaat Wisconsin se ekonomie, politiek en kultuur gehad. Die bevolking het in die tydperk tussen 1850 en 1851 meer as verdubbel tot 46 000. Tydens die Amerikaanse Burgeroorlog het die stad se nywerhede sterk uitgebrei.
Maar ook in Milwaukee het sosiale onrus ontvlam. Die stad se eerste vakbond, die Knights of Saint Crispin, is reeds in 1867 in die skoenbedryf gestig. Met die uitbreiding van nywerhede het ook werkers begin om hulle in 'n groeiende aantal vakbonde saam te sluit. Op 5 Mei 1886 het stakende staalwerkers na 'n fabriek in die voorstad Bay View gemarsjeer. Hulle is deur 'n groep lede van die Nasionale Garde voorgekeer, wat volgens 'n bevel van Wisconsin se goewerneur vuur geopen en sewe van die werkers gedood het. Die tragiese gebeurtenis staan as die Bay View-slagting (Bay View Massacre) bekend.
In die laat 19de eeu is die eerste voorstede van Milwaukee geïnkorporeer, waaronder die bovermelde Bay View wat in die tydperk tussen 1879 en 1886 as 'n selfstandige dorp bestaan het. In 1892 is Whitefish Bay, South Milwaukee en Wauwatosa geïnkorporer. Later het ook Cudahy (1895), North Milwaukee (1897) en East Milwaukee (wat sy naam later tot Shorewood gewysig het, 1900) gevolg. In die vroeë 20ste eeu is West Allis (1902) en West Milwaukee (1906) bygevoeg, wat die eerste generasie van die sogenaamde "binnekring-voorstede" voltallig gemaak het.
In die algemeen het die welvarende residensiële voorstede langs die noordelike oewer van die Michiganmeer uitgebrei, terwyl die werkersklas hom in die suidelike industriële voorstede gevestig het. Die westelike voorstede was in hierdie opsig gemengde gebiede.
In argitektoniese opsig het Milwaukee reeds teen die einde van die 19de eeu wêreldwyd bekendheid verwerf deur sy Raadsaal (City Hall), wat in 1895 opgerig is. Die Raadsaal was met sy vyftien verdiepings die volgende vier jaar lank die hoogste wolkekrabber ter wêreld – tot by die voltooiing van die Park Row-toring in New York Stad in 1899. Milwaukee is een van slegs drie stede in die Verenigde State en vier wêreldwyd wat daarop aanspraak kan maak dat hulle ooit met die hoogste gebou ter wêreld gepronk het.
1900 tot 1960Wysig
Gedurende die eerste helfte van die 20ste eeu was Milwaukee die sentrum van die sosialistiese beweging in die Verenigde State, nadat die sosialis Victor L. Berger daarin geslaag het om werkers en vakbonde agter sy nuwe Sosial-Demokratiese Party te skaar. Berger het later ook die eerste Sosialistiese afgevaardigde in die Amerikaanse Kongres geword. Die burgers van die stad het in hierdie tydperk drie sosialistiese burgemeesters verkies, nadat die party kiesers met pamflette in twaalf tale oor sy politieke agenda ingelig het: Emil Seidel (1910–1912), Daniel Hoan (1916–1940) en Frank Zeidler (1948–1960). Milwaukee was in hierdie opsig uniek in die VSA.
Die sosialiste van Milwaukee is dikwels "Riool-Sosialiste" genoem weens hulle praktiese benadering tot regeringsake en die belange van werkers. Hierdie praktyke het die skoonmaak van woonkwartiere en fabrieke deur middel van nuwe rioleringstelsels, water- en kragboorsiening, wat deur die stad beheer is, en 'n verbeterde onderwysstelsel beklemtoon. Alhoewel hulle hul invloed in die laat 1950's onder die invloed van die "rooi gevaar"-histerie geleidelik verloor het, bewaar die burgers van Milwaukee hul sosialistiese erfenis nog steeds. Hulle staan bekend vir hulle groot simpatie teenoor die vakbondbeweging en hulle wantroue teenoor groot besighede.
In hierdie periode het ook 'n klein, maar groeiende gemeenskap van swart Amerikaners ontstaan wat vanuit die suide na Milwaukee verhuis het – hulle woongebied het as Bronzeville bekend gestaan. Vanweë sy jazzklubs en dansplekke wat plaaslike en nasionaal bekende musikante soos B.B. King en Ella Fitzgerald gelok het, is die gebied mettertyd die "Harlem van die Midweste" genoem. Ná die Tweede Wêreldoorlog is 'n snelweg gebou wat die gebied deursny het. Bronzeville het 'n minder belangrike rol begin speel en die hart van Milwaukee se swart gemeenskap het na die noorde verskuif. Maar in die 21ste eeu het Bronzeville weer begin herleef danksy die opening van nuwe besighede, restaurante, woonstelblokke, koffiekroeë en nagklubs wat almal probeer om die vroeëre vernaamheid van die distrik te herskep.
1960 tot vandagWysig
Milwaukee het net soos ander nywerheidstede in die noorde van die VSA tot by die 1950's vinnig gegroei. Groot getalle immigrante uit Ierland, Duitsland, Hongarye, Pole en ander Sentraal-Europese lande het die stad binnegestroom. Ook die noordwaartse migrasie van Swart Amerikaners uit die suidelike deelstate na Milwaukee was kenmerkend. Die stad het een van die vyftien grootstes in die VSA geword, en teen die middel van die sestigerjare het sy inwonerstal byna 750 000 bereik. Desondanks was die 1960 's ook 'n periode van proteste, betogings en rasseonluste.
Bevolkingsyfers het eers met die agteruitgang van tradisionele nywerhede in die laat sestigerjare begin krimp, net soos in ander groot stede van die Groot Mere se rust belt ("roesgordel"). Groot getalle blanke inwoners het die stad verlaat. Ook die diepe resessie tussen 1979 en 1982 het op 'n sterk afname in die stad se ekonomiese bedrywighede uitgeloop, wat meer as 60 000 werksgeleenthede gekos het, veral in die nywerheidsektor. Eers in die laat 20ste eeu het Milwaukee daarin geslaag om sy ekonomie, woonkwartiere en aansien te opgradeer en nuwe besighede het hulle in die sakekern van Milwaukee gevestig. Milwaukee het ook steeds sy historiese erfenis bewaar en word as 'n belangrike bestemming vir toeriste beskou wat in die argitektuur en kultuurgeskiedenis belang stel.
EkonomieWysig
Milwaukee en sy voorstede huisves die hoofkwartiere van dertien Fortune 1000-ondernemings, waaronder Johnson Controls, Northwestern Mutual, Manpower Inc., Kohl's, Harley-Davidson, Rockwell Automation, Fiserv, Marshall & Ilsley Corp., Wisconsin Energy, Briggs & Stratton, Joy Global, A.O. Smith en MGIC Investments.
Daarnaas het ook Midwest Airlines, Koss Corporation en Master Lock hulle hoofkwartiere in Milwaukee. Die stad is eweneens 'n belangrike finansiële sentrum en huisves 'n aantal groot uitgewerye en drukkerye, insluitende Quad/Graphics.
Die nywerheidsektor verteenwoordig 22 persent van Milwaukee se mannekrag – dit is die tweede grootste persentasie in die VSA na die Kaliforniese stad San Jose en duidelik hoër as die nasionale gemiddelde van 16,5 persent. Bestuurdersposte en werkgeleenthede in die dienstesektor toon die vinnigste groei. Die mediese bedryf beslaan 27 persent van alle werkgeleenthede in die dienstesektor.
BrouerybedryfWysig
Milwaukee het vroeër met die wêreld se vier grootste brouerye gespog (Schlitz, Blatz, Pabst en Miller) en was ook die grootste bierprodusent ter wêreld. Die stad het hierdie posisie intussen kwytgeraak en net een van die vier brouerye het oorgebly – Miller Brewing Company, wat tans nog 1 700 werkers in diens het en die tweede grootste brouery in die land is.
TegnologieWysig
Milwaukee sal binnekort een van die eerste groot stede in die Verenigde State wees wat danksy die Milwaukee Wireless Initiative volledig draadloos gaan wees. 'n Privaatonderneming, Midwest Fiber Networks, het VSA-$ 20 miljoen (ZAR 143,9 miljoen) belê in die opbou van 'n draadlose netwerk-infrastruktuur, wat in Maart 2008 voltooi sal wees.
KultuurWysig
Die Kunsmuseum van Milwaukee (Milwaukee Art Museum) het tot die stad se belangrikste kulturele en argitektoniese besienswaardigheid ontwikkel, veral danksy die nuwe vleuel van die gebou wat deur die argitek Santiago Calatrava ontwerp en teen 'n koste van VSA-$ 100 miljoen gebou is. Die museum pronk met 'n brise soleil, 'n soort beweeglike sonskerm, wat soos die vlerk van 'n voël oopgesprei kan word.
Milwaukee huisves daarnaas ook Amerika se Black Holocaust Museum, wat deur 'n oorlewende van 'n lynchmoordpoging, James Cameron, gestig is. Die museum behandel die geskiedenis van die Swart bevolking van die VSA en hulle onderdrukking in die verlede. Ander bekende museums in die stad sluit die Openbare Museum van Milwaukee (Milwaukee Public Museum), die Discovery World Museum, Betty Brinn se Kindermuseum (Betty Brinn Children's Museum), die Mitchell Park Horticultural Conservatory en die Milwaukee-distrik se dieretuin (Milwaukee County Zoo) in.
Die musieklewe van Milwaukee het reeds voor die inkorporasie van die stad 'n aanvang geneem, toe die eerste georganiseerde musikale geselskap, die Milwaukee Beethoven Society, in 1843 gestig is. Dit is later vervang deur die Milwaukee Musical Society. Die musikale karakter van die stad is veral deur die groot getalle Duitse immigrante beïnvloed, en Sängerbund-feeste het gereeld plaasgevind. Die plaaslike konservatorium, die Wisconsin Conservatory of Music, is in 1899 gestig.
Milwaukee het daarnaas ook 'n groot bydrae tot musiekstyle soos rock, jazz, soul, blues, punk, ska, industrial music, gothic music, hip hop, electronica en popmusiek gelewer. 'n Aantal musikante uit Milwaukee het nasionale en internasionale bekendheid verwerf, soos byvoorbeeld Coo Coo Cal, Woody Herman, Liberace en Al Jarreau.
FeesteWysig
Die German Fest ("Duitse Fees") het vir die eerste keer in 1981 plaasgevind en word nou jaarliks gedurende die laaste volle naweek van Julie as die grootste Duitse fees in Noord-Amerika in Milwaukee se Henry Maier Festival Park gevier. Die fees konsentreer op die kultuur van Duitsland, Oostenryk, Switserland, Luxemburg en ander Duitstalige gemeenskappe wêreldwyd en sluit tradisionele musiek van plaaslike en oorsese kunstenaars en orkeste, Duitse kookkuns en die kulturele tent in, waar mens 'n indruk van die verskillende historiese en huidige Duitssprekende gebiede soos byvoorbeeld Beiere kry. 'n Groot aantal Duits-Amerikaanse instellings neem aan die German Fest se parades deel.
SusterstedeWysig
VriendskapstedeWysig
VerwysingsWysig
- ( ) "Milwaukee, Wisconsin". World Weather Information Service. Besoek op 17 September 2017.
- ( ) Milwaukee County Historical Society: Milwaukee Timeline. Besoek op 1 Julie 2015
- ( ) "Milwaukee, Wisconsin". Sister Cities International. Besoek op 21 Junie 2015.
GeskiedenisWysig
- ( Alderman, Ralph M.: From Trading Post to Metropolis: Milwaukee County's First 150 Years. Milwaukee: Milwaukee County Historical Society 1987 )
- ( Gurda, John: The Making of Milwaukee. Milwaukee: Milwaukee County Historical Society 1999 )
- ( Still, Bayrd: Milwaukee: The History of a City. Madison: State Historical Society of Wisconsin 1948 )
|
<urn:uuid:20b48d29-a077-4193-a137-9f83f34f81c1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Milwaukee
|
2019-07-19T19:06:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00301.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999944
| false
|
Wes-Australië
Western Australia Wes-Australië | |||||
---|---|---|---|---|---|
Bynaam : Wildeblom Staat of die Goue Staat | |||||
Leuse : | |||||
Ander deelstate en gebiede van Australië | |||||
Land | Australië | ||||
Hoofstad | Perth | ||||
Grootste stad | Perth | ||||
Goewerneur | Kim Beazley | ||||
Premier | Mark McGowan (LP) | ||||
Oppervlakte | 2 645 615 km² | ||||
- Land | 2 529 875 vk km | ||||
- Water | 115 740 vk km (4,37%) | ||||
Bevolking (2009) | |||||
- Totaal | 2 236 900 inw. | ||||
- Digtheid | 0,88 inw./vk km | ||||
Posafkorting | WA | ||||
Tydsone | UTC +8 | ||||
Webwerf | www.wa.gov.au | ||||
Wes-Australië is 'n Australiese deelstaat wat die hele westelike derde van die Australiese kontinent beslaan. Die land se grootste staat het 2,1 miljoen inwoners (10% van die totale bevolking), van wie 85% in die suidwestelike hoek van die staat woonagtig is.
Inhoud
GeografieWysig
Wes-Australië word begrens deur Suid-Australië en die Noordelike Gebied aan die ooste en die Indiese Oseaan in die weste en noorde. In Australië word daar amptelik na die suidelike deel van die oseaan verwys as die Suidelike Oseaan, terwyl die Internasionale Hidrografiese Organisasie daarna verwys as die Indiese Oseaan.[1] Die totale lengte van die staat se oostelike grens is 1 862 km,[2] en die staat se kuslyn is 12 889 km lank.[3] Die totale landoppervlakte van die staat 2,5 miljoen km2.[4]
Natuurlike geskiedenisWysig
GeologieWysig
Die grootste deel van Wes-Australië bestaan uit die baie ou Yilgarn kraton en die Pilbara kraton wat saam met die Deccan van Indië, Madagaskar en die Karoo en Zimbabwe die kratons van Suidelike Afrika deel was van 'n superkontinent Ur, een van die oudste superkontinente op aarde (3 200 – 3 000 miljoen jaar gelede). Daar het sedertdien geen bergvorming buiten die Stirlingreeks plaasgevind nie en daarom is daar baie erosie van die grond plaasgevind en is geen deel van die staat hoër as 1 245 meter bo seespieël nie. Die meeste dele vorm 'n lae plato met 'n gemiddelde hoogte van ongeveer 400 meter bo seespieël met min reliëf en geen oppervlakaflope nie. Die land loop skerp af by die kusvlakte en vorm in sommige gevalle 'n skerp platorand (soos in die geval van die Darling Eskarp naby Perth).
Die hoë ouderdom van die landskap veroorsaak dat die grond buitengewoon onvrugbaar is. Selfs grond wat afkomstig is van granietrots bevat 'n ordegrootte minder fosfor en slegs die helfte soveel stikstof as vergelykbare grondsoorte op ander kontinente. Grond wat afkomstig is van sandvlaktes of ystersteen is selfs nog minder vrugbaar en bevat nog minder oplosbare fosfate en bevat ook min sink, koper, molibdeen en soms kalium en kalsium.
Die onvrugbaarheid van die grond vereis 'n geweldige hoë inset in terme van kunsmis, veral superfosfaat. Oormatige gebruik van insekdoders en onkruiddoders het die insek- en bakteriebevolkings byna uitgeroei. Die kompaktering van grond deur swaar masjinerie en hoefdiere het groot skade aan die sensitiewe grond aangerig. Die grootskaalse skoonmaak van lande vir land- en bosboudoeleindes het ook groot skade aan die inheemse plant- en dierelewe aangerig. Gevolglik het die Suidwestelike streek van die staat 'n hoër konsentrasie van seldsame, bedreigde flora en fauna as baie ander gebiede in Australië, wat dit een van die wêreld se probleemgebiede maak ten opsigte van biodiversiteit. Groot dele van die staat se graanstreek ervaar probleme met te hoë soutgehalte en die verlies van varswater.
KlimaatWysig
Die Suidwestelike kusgebied het 'n relatief gematigde klimaat en was oorspronklik dig bebos gewees, insluitende groot plate karri-bome, van die hoogste bome ter wêreld. Hierdie landboustreek van Wes-Australië is een van die top nege habitatte op aarde ten opsigte van biodiversiteit, met 'n hoër getal endemiese spesies as ander vergelykbare streke. Danksy die Leeuwin-stroom maak die see langs die kus ook een van die top ses streke vir biodiversiteit uit ten opsigte van sy seelewe en bevat dit ook een van die mees suidelike koraalriwwe in die wêreld.
Die gemiddelde jaarlikse reënval wissel tussen 300 millimeter aan die rand van die graanstreek tot 1 400 millimeter in die natste gebied naby Northcliffe, maar in die maande van November en Maart oorskry die verdampingstempo die reënval en is dit oor die algemeen uiters droog. Plante moet goed aangepas wees om die toestande te oorleef as. 'n Groot afname in reënval is die afgelope paar jaar waargeneem met meer reënval in die somermaande as voorheen.
Die middelste vier-vyfdes van die staat is semi-woestyn of woestyn en is ligbevolk met mynbou as die enigste betekenisvolle aktiwiteit. Jaarlikse reënval is gemiddeld ongeveer 200 tot 250 millimeter, met die meeste daarvan wat voorkom in sporadiese neerslae wat verband hou met tropiese siklone in somermaande.
'n Uitsondering hierop is die noordelike tropiese streke. Die Kimberley-streek het 'n uiters warm monsoenklimaat met 'n gemiddelde jaarlikse reënval wat wissel van 500 tot 1 500 millimeter, maar daar is 'n baie lang amper reënlose seisoen tussen April tot November. Agt-en-vyftig persent van die staat se aflope vind in die Kimberley-streek plaas, maar omdat dit in geweldadige vloede voorkom en omdat die grond uiters arm is, is die enigste ontwikkeling langs die Ord-rivier.
Sneeu kom bitter selde in die staat voor en tipies slegs in die Stirling-reeks naby Albany aangesien dit die enigste bergreeks is wat hoog genoeg is en sover suid is. Sneeu val ook bitter selde op die nabygeleë Porongurup-reeks.[5]
Die hoogste waargenome temperatuur van 50,5 °C is aangeteken te Mardie, Pilbara, 61,6 kilometer vanaf Barrow-eiland op 19 Februarie 1998.[6] Die laagste minimumtemperatuur van -7,2 °C is by die Eyre Bird sterrewag sowat 49 km ter suide van Cocklebiddy waargeneem.[7]
NatuurWysig
Wes-Australië is die tuiste van ongeveer 540 voëlspesies. Hiervan is 15 endemies tot die staat. Die beste gebiede om voëls te besigtig is die suidwestelike hoek van die staat en die gebied rondom Broome en die Kimberley-streek.
Die Flora van Wes-Australië bestaan uit 9437 gepubliseerde inheemse vaatplantspesies uit 1543 genera in 226 families, daar is ook 1171 ingeburgerde indringerplante.[8]
DemografieWysig
Die eerste inwoners van wat nou Wes-Australië genoem word was die inboorlinge van Australië met 'n wyd uiteenlopende taal- en etniese groepe — onder andere die Nyungah in die suidweste, die Wongai in die sentrale woestyn, die Malkana in Shark Bay. Hierdie groepe vorm steeds die meerderheid van die plaaslike verafgeleë landelike gebiede van die staat soos in die Kimberley-streek.
Europeërs het hul permanent begin vestig in 1826 toe Albany deur Brittanje in besit geneem is om Franse aansprake op die Westelike derde van die kontinent voor te spring. Perth is gestig as die Swanrivierkolonie in 1829 deur Britse en Ierse setlaars. Die nedersetting het egter agteruit gegaan en daarom is gevangenes uit die Britse eilande daarheen gedeporteer as dwangarbeiders om die bevolking aan te vul. in die 1890's het interstaat migrasie plaasgevind vanweë die oplewing in mynbou in die Goldfields-streek wat tot 'n skerp toename in die bevolking gelei het.
Wes-Australië het nie 'n beduidende invloei van immigrante vanaf Brittanje, Ierland of elders uit die Britse ryk gehad nie tot vroeg in die twintigste eeu toe plaaslike projekte — soos die Group Settlement Scheme van die 1920's van stapel gestuur is om boere aan te moedig om hul in die suidweste te vestig en 'n toenemende bewustheid van Australië se westelike derde as 'n bestemming vir koloniste.
Met immigrante uit die Britse eilande as die voorlopers het Wes-Australië se bevolking vinniger ontwikkel in die twintigste eeu. Saam met die oostelike state het Wes-Australië ook 'n vloed van Italianers, Kroasiërs en Grieke na afloop van die Tweede Wêreldoorlog beleef. Ten spyte hiervan maak Britte nog steeds die grootste groep immigrante uit en het Wes-Australië die grootste aantal Brits-gebore inwoners van enige staat: 10,6% in 2006, vergeleke met 'n nasionale gemiddeld van 5,3%. Hierdie groep is gekonsentreer in sekere dele van die metropolitaanse gebied soos Joondalup waar hulle soveel as 'n kwart van die bevolking uitmaak.
In terme van etniese groeperinge dui die 2001 sensus daarop dat Wes-Australië 'n hoogs diverse bevolking het: die grootste groep is dié met 'n Engelse afkoms of etnisiteit (32,7%), gevolg deur Australiese afkoms (27,8%), Iere (7,6%), Italiaans (4,3%), Skots (8,2%) en Sjinese (2,2%). Daar was 58 496 Inheemse Australiërs in Wes-Australië in 2001 wat ongeveer 3,1% van die bevolking uitmaak.
EkonomieWysig
Wes-Australië se ekonomie word grootliks ondersteun deur die ontginning en verwerking van 'n verskeidenheid minerale en ru-olie kommoditeite. Die struktuur van die ekonomie is nou verbind aan die volop natuurlike hulpbronne wat in die staat aangetref word. Eienskappe wat die ekonomie kenmerk is:
- Die Wes-Australiese ekonomie is meer kapitaalintensief as enige van die ander Australiese state.[9]
- Die Bruto staatsproduk per persoon ($60 845) is die hoogste vir al die Australiese state (die nasionale gemiddeld was $47 610)[10]
- Diversifisering (d.w.s. 'n verhoging in die aantal kommoditeite) oor die afgelope 15 jaar het 'n meer gebalanseerde produksiebasis geskep en die staat minder afhanklik gemaak van net 'n paar hoof uitvoermarkte en het die ekonomie tot 'n mate van skommelinge in wêreldpryse geïsoleer (m.a.w. hoë olie- en gaspryse help om die uitvoerinkomste te stabiliseer as die pryse van ander minerale soos aluminium en nikkel sou daal)
- Daar het sterk groei in die dienstesektor (finansiering, versekering en eiendom) en die konstruksiesektor plaasgevind, wat die sektore se aandeel van die ekonomiese uitset verhoog het.
- Onlangse groei in wêreldvraag vir minerale en ru-olie, veral in China (ystererts) en Japan (vir vloeibare aardgas) het 'n ekonomiese groei van hoër as die nasionale gemiddeld verseker.
Wes-Australië se oorsese uitvoere het soveel as 36% van Australië se totaal uitgemaak. Die staat se belangrikste uitvoerprodukte sluit in ystererts, aluminium, ruolie en vloeibare aardgas, nikkel, goud, ammoniak, graan, wol asook skape en beeste.
Wes-Australië is 'n groot ontginner van bauxiet wat ook verwerk word na aluminium by drie raffinaderye en meer as 20% van die wêreldwye produksie uitmaak. Die staat is ook die wêreld se derde grootste produsent van ystererts (15% van die wêreldtotaal) en die staat is ook verantwoordelik vir 75% van Australië se jaarlikse produksie van 240 ton goud. Diamante word ook ontgin by die Argyle diamantmyn in die verrenoordelike Kimberley-streek. Steenkool word ook ontgin by Collie en is die hoofbrandstof vir elektrisiteitsopwekking in die staat se suidweste.
Landbouproduksie in Wes-Australië lewer 'n groot bydrae tot die staat en nasionale ekonomie. Graanproduksie is seisoenaal-wisselvallig maar die 2006–2007 graanproduksie was bykans 10 miljoen ton, wat byna die helfte van Australië se totale produksie uitgemaak het,[11] en was verantwoordelik vir 'n uitvoerinkomste van $1,7 miljard.[12]
Ander beduidende landbouprodukte sluit in gars, ertjies,[11] wol, lams- en beesvleis. Daar is ook 'n baie groot aanvraag vir invoere van lewende diere vanuit Wes-Australië, hoofsaaklik deur Suidoos-Asië en die Midde-Ooste, waar die invoer van lewende hawe verkies word vanweë kulturele- en godsdienstradisies asook 'n gebrek aan stoor- en vriesfasiliteite. Bykans 50% van Australië se lewende beesuitvoere kom vanuit Wes-Australië.[13]
Die groei in die hulpbronsektor in die afgelope jare het gelei tot 'n beduidende tekort aan arbeid en vaardighede, wat gelei het tot die staatsregering se pogings om interstaat- en oorsese migrasie aan te moedig.[14] Volgens die 2006 sensus[15] was die mediaaninkomste per indiwidu AU$500 per week in Wes-Australië (vergeleke met AU$466 in Australië in sy geheel). Die mediaaninkomste per gesin was AU$1246 per week (vergeleke met AU$1171 vir Australië in sy geheel).
Onlangse groei het ook bygedra tot skerp stygings in die gemiddelde eiendomswaardes in 2006, alhoewel dit in 2007 afgeplat het. Perth se eiendomspryse is steeds die tweede hoogste in Australië na Sydney en hoë huur is 'n probleem.
Suid van Perth is die swaarnywerheidsentrum Kwinana geleë. Hier is die volgende nywerhede geleë: die land se grootste olieraffinadery wat petrol en diesel vir plaaslike verbruik vervaardig,[16] 'n ysteraanleg, aluminium en nikkelverwerkingsaanlegte, hawefasiliteite vir graanuitvoere en ondersteuningsnywerhede vir mynbou en ruolie soos ligte- en swaar ingenieurswerke en metaalwerkswinkels. Skeepsbou en verwante ondersteuningsnywerhede word naby Henderson net suid van Fremantle aangetref. Noemenswaardige sekondêre nywerhede sluit in sement- en bouprodukvervaardiging, graanmeulens, voedselverwerking, vervaardiging van dierevoer, motorbakvervaardiging en drukperse.
In die afgelope paar jaar het die toerismebedryf in Wes-Australië baie gegroei met 'n beduidende aantal besoekers vanaf die Verenigde Koninkryk en Ierland (28%), ander Europese lande (14%), Singapoer (16%), Japan (10%) en Maleisië (8%).[12] Die inkomste uit toerisme is 'n baie sterk ekonomiese dryfveer in baie van die staat se kleiner bevolkingsentra buite Perth, veral in die kusgebiede. Wes-Australië het ook groot wynbougebiede in die suidweste in die Margaretrivierstreek en die Swanvallei. Verskeie wynmakerye vervaardig wyn vir plaaslike verbruik asook internasionale uitvoere. Wes-Australië het ook 'n noemenswaardige visbedryf. Produkte vir plaaslike verbruik en uitvoer sluit in die kreef, garnale, krap, haai en tuna, waarvan die verwerking hoofsaaklik aan die weskus geskied. Walvisjag naby Albany is in 1978 gestaak.
VerwysingsWysig
Wikimedia Commons bevat media in verband met Wes-Australië. |
- http://www.iho.shom.fr/publicat/free/files/S23_1953.pdf IHO Grense van Oseane en seë en http://www.theage.com.au/articles/2003/12/21/1071941610556.html Artikel
- "State And Territory Borders". Geoscience Australia. 11 September 2007. Besoek op 2008-09-25.
- "Australian Coastlines". Geoscience Australia. 7 Augustus 2003. Besoek op 2008-09-25.
- "Area of States and Territories". Geoscience Australia. 31 Augustus 2005. Besoek op 2008-09-25.
- Snow in Western Australia: About Snow in WA, nagegaan op 4 Februarie 2007
- "Marble Bar heatwave, 1923–24". Australiese Buro van Meteorologie. Besoek op 2008-10-25.
- "Media Release: Eyre sets new record low temperature for WA". Australiese Buro van Meteorologie. 18 Augustus 2008. Besoek op 2008-10-25.
- "Current Statistics – Vascular Flora". Western Australian Flora Statistics. Flora Base. Besoek op 2008-08-30.
- "Structure of the WA Economy" (PDF). WA Department of Treasury and Finance. 24 Januarie 2006. Besoek op 2008-09-10.
- "Australian Economic Indicators" (PDF). Australian Bureau of Statistics. 2008. Besoek op 2008-09-11.
- "2008 Crop Report" (PDF). ABARE. 1 Junie 2008. Besoek op 2008-09-13.
- "WA at a Glance 2008" (PDF). Australian Bureau of Statistics. 2 April 2008. Besoek op 2008-09-10.
- "2008 Live Exports" (PDF). ABARE. 31 Maart 2008. Besoek op 2008-09-15.
- www.gowestnow.com "Go West Now" Check
|url=
value (help). Government of Western Australia. 2008. Besoek op 2008-09-16. - 2006 Sensusinligting vir Wes-Australië, Oktober 2007
- "Downstream_Petroleum 2007 Report" (PDF). Australian Institute of Petroleum. 15 Julie 2008. Besoek op 2008-09-12.
Australië | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
<urn:uuid:ade3546c-13b5-45e7-9c7c-29ed90ca5856>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Wes-Australi%C3%AB
|
2019-07-19T18:48:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00301.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999879
| false
|
Nagasaki
Nagasaki 長崎市 |
Ligging van Nagasaki in die Nagasaki-prefektuur | |||
Ligging van Nagasaki in Japan (in rooi)
Koördinate: Koördinate: | |||
Land | Japan | ||
---|---|---|---|
Gebied | Kioesjoe | ||
Prefektuur | Nagasaki-prefektuur | ||
Regering | |||
- Burgemeester | |||
Oppervlak | |||
- Stad | 338,72 km² (130,8 vk m) | ||
Bevolking | |||
- Stad | 459 198 | ||
- Digtheid | 1 120,1/km² (2 901/myl2) | ||
Poskode | 850-8685 | ||
Skakelkode(s) | 095 | ||
Webwerf: http://www1.city.nagasaki.nagasaki.jp |
Nagasaki (長崎市 Nagasaki-shi?) ( ) is die hoofstad en die grootste stad van die Nagasaki Prefektuur in Japan. Dit was voorheen deel van die Nisjisonogi-distrik. Dit was in die 16de eeu die middelpunt van Europese invloed. Nagasaki het tydens die Eerste Chinees-Japannese Oorlog en Russies-Japannese Oorlog 'n belangrike basis van die Japannese vloot geword.
Tydens die Tweede Wêreldoorlog was Nagasaki die tweede stad ter wêreld wat deur 'n Amerikaanse atoombom aangeval is.
Sien ook[wysig | wysig bron]
- Tsutomu Yamaguchi, die enigste persoon wat beide atoombomontploffings, Hirosjima en Nagasaki, oorleef het.
|
<urn:uuid:d2b67b21-000b-41da-8a80-5da18e947bbd>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Nagasaki
|
2019-07-22T08:06:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00061.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998282
| false
|
Bespreking:Vlag van die Kokoseilande
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Vlag van die Kokoseilande-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:a32fc4a5-038e-48ee-9130-b2600109f454>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Vlag_van_die_Kokoseilande
|
2019-07-23T13:37:55Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529406.97/warc/CC-MAIN-20190723130306-20190723152306-00221.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 1.000004
| false
|
Kernwapen
'n Kernwapen is 'n wapen wat sy vernietigende krag kry van kernreaksies, wat weer verkry word deur die splitsing of samesmelting van atome (kernfusie). Die gevolg is dat selfs 'n klein kernwapen wat 'n klein hoeveelheid energie afgee steeds merkwaardig sterker is as die grootste konvensionele plofstowwe en 'n enkele wapen is daartoe in staat om 'n hele stad te vernietig.
In die geskiedenis van oorlogvoering is kernwapens nog net twee keer gebruik, tydens die laaste dae van die Tweede Wêreldoorlog. Die eerste gebeurtenis het op die oggend van 6 Augustus 1945 plaasgevind, toe die Verenigde State 'n uraanbom met die kodenaam Little Boy op die Japannese stad Hirosjima laat val het. Die tweede gebeurtenis was drie dae later toe die Verenigde State 'n plutoniumbom met die kodenaam Fat Man op die stad Nagasaki laat val het. Die resultaat van die gebruik van hierdie wapens was die onmiddellike dood van ongeveer 100 000 tot 200 000 mense (en selfs meer mettertyd). Die destydse gebruik van die wapens was en is nog steeds 'n kontroversiële kwessie – kritici oor die wêreld heen beweer dat dit onnodige massamoorde was, terwyl ander glo dat hulle die uiteindelike dodetal aan beide kante verminder het deur 'n vroegtydige einde aan die oorlog te bring.
Sedert die Hirosjima- en Nagasaki-aanvalle is kernwapens tydens meer as tweeduisend geleenthede gedetoneer vir demonstrasie- en toetsdoeleindes. Die enigste lande bekend vir die detonering van sulke wapens is (in kronologiese volgorde): die Verenigde State, die Sowjetunie, die Verenigde Koninkryk, Frankryk, die Volksrepubliek China, Indië, Pakistan en Noord-Korea.
Verskeie ander lande mag wel kernwapens besit en dit nooit erken nie, of hulle beweerde besit was nog nooit suksesvol, onafhanklik bepaal of nagegaan nie. Israel het byvoorbeeld moderne afleweringsvliegtuie en beskik oor 'n uitgebreide militêre kernprogram met honderde kernwapens wat deur missiele afgelewer kan word. Die land volg egter amptelik 'n beleid van "dubbelsinnigheid" waarvolgens die besit van kernwapens nie erken of ontken word nie. Volgens somminge beramings besit die land so veel as 200 kernwapenkoppe. Iran word tans deur die Verenigde State beskuldig dat dit probeer om 'n militêre kernvermoë te ontwikkel, maar Iran se regering beweer dat die erkende kernaktiwiteite, soos uraanverryking, vir vreedsame doeleindes is. Suid-Afrika het ook in die geheim 'n klein kernarsenaal opgebou in die laat 1970–80's, maar het dit na die einde van Apartheid in die vroeë 1990's ontbind en afgetakel.
Behalwe vir hulle gebruik as wapens word kernplofstowwe ook getoets en gebruik vir verskeie nie-militêre doeleindes. Sintetiese elemente soos Einsteinium, wat deur kernfusie geskep word, was tydens die nasleep van die eerste toets van 'n waterstofbom ontdek.
|
<urn:uuid:63dedda3-87a8-49e8-b97a-509de852ff52>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kernwapen
|
2019-07-21T00:22:38Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526799.4/warc/CC-MAIN-20190720235054-20190721021054-00485.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999978
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 1 018.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)J
- J. Paul Getty Museum
- Shah Jahan
- Helmut Jahn
- Jakobus I van Engeland
- Jakobus II van Engeland
- Jalal Uddin Rumi
- Henry James
- Jayavarman II
- Thomas Jefferson
- Steve Jobs
- Johan die Blinde
- Pous Johannes Paulus II
- Pous Johannes XXIII
- John Dewey
- Philip Johnson
- Samuel Johnson
- Shirley Jones
- James Joyce
- Julius Caesar
- Justinianus II van Bisantium
K
- Franz Kafka
- Frida Kahlo
- Wassily Kandinsky
- Kano Motonobu
- Immanuel Kant
- Karel die Grote
- Karel die Stoute
- Karel I van Engeland
- Karel II van Engeland
- Karel V
- Karel VI van Frankryk
- Katharina II van Rusland
- Andy Kaufman
- Buster Keaton
- Diane Keaton
- John Keats
- John F. Kennedy
- William Kentridge
- Jack Kerouac
- Omar Khayyám
- Wolf Kibel
- Paul Klee
- Heinrich von Kleist
- Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff
- Johann Koch
- Koeblai Khan
- Peter Kolbe
- Käthe Kollwitz
- David Koloane
- Konfusius
- Konstantinos Petrou Kavafis
- Konstantyn VII van Bisantium
- Kores die Grote
- Cornelius Krieghoff
- Akira Kurosawa
L
- Jacques Lacan
- Karl Lagerfeld
- Hugh Lane
- Charles Lanyon
- Denys Lasdun
- Else Lasker-Schüler
- Maggie Laubser
- Charles Laughton
- Charles Laval
- T. E. Lawrence
- Le Corbusier
- Le Roux Smith le Roux
- Francois le Vaillant
- Robert E. Lee
- Spike Lee
- Gottfried Wilhelm Leibniz
- Cornelis Lely
- Wladimir Lenin
- Peter Joseph Lenné
- John Lennon
- Leo VI van Bisantium
- Leopold I van België
- Leopold I, Heilige Romeinse Keiser
- Leopold II, Heilige Romeinse Keiser
- Michail Lermontof
- Mervyn LeRoy
- Claude Lévi-Strauss
- John Frederic Lewis
- Arthur Lasenby Liberty
- Carolus Linnaeus
- John Locke
- Lodewyk IX van Frankryk
- Lodewyk XIII van Frankryk
- Lodewyk XIV van Frankryk
- Lodewyk XVI van Frankryk
- Raymond Loewy
- Michail Lomonosof
- Londense Tower
- Adolf Loos
- Louise van Hesse-Kassel
- Louvre
- Lu Xun
- George Lucas
- Lucius Annaeus Seneca
- Charles Ludlam
- Ludwig Forum vir Internasionale Kuns
- Ludwig von Herterich
- Bernardino Luini
- Martin Luther
- Edwin Lutyens
- David Lynch
- Jean-François Lyotard
M
- Guillaume de Machaut
- Niccolò Machiavelli
- Charles Rennie Mackintosh
- Albertus Magnus
- Wladimir Majakofski
- William Makepeace Thackeray
- Maksim Gorki
- Maksimiliaan I
- Maksimiliaan I van Meksiko
- Nelson Mandela
- Édouard Manet
- Andrea Mantegna
- Mao Zedong
- Louis Maqhubela
- Margaret Bourke-White
- Margrethe II van Denemarke
- Maria I van Skotland
- Maria II van Engeland
- Mariano Fortuny (ontwerper)
- Markus Aurelius
- Daniel Marot
- Martialis
- Ross Martin
- Karl Marx
- Henri Matisse
- Matthias (HRR)
- Matthias Claudius
- Johan Maurits
- Anton Mauve
- Valerius Maximus
- Burr McIntosh
- Marshall McLuhan
- Lorenzo de' Medici
- Mehmet II
- Felix Mendelssohn
- Moses Mendelssohn
- Maria Sibylla Merian
- Metropolitan Museum of Art
- Michael VIII Paleologus
- Microsoft
- Ludwig Mies van der Rohe
- John Milton
- Octave Mirbeau
- Joan Miró
- Ivan Mitford-Barberton
- François Mitterrand
- Hayao Miyazaki
- Moctezuma II
- Vera Moechina
- Mohammad Reza Pahlavi
- Mohammed
- Piet Mondriaan
- Claude Monet
- Marilyn Monroe
- Charles Montesquieu
- Claudio Monteverdi
- Thomas More
- J.P. Morgan
- Samuel Morse
- Viggo Mortensen
- Grandma Moses
- Moskouse Historiese Staatsmuseum
- Benjamin Mountfort
- Wolfgang Amadeus Mozart
- William Mulholland
- Martin Mull
- Edvard Munch
- Glenn Murcutt
- Musée d'Orsay
- Benito Mussolini
N
- Vladimir Nabokov
- Napoleon II
- Napoleon III van Frankryk
- Nasa
- Nasionale Biblioteek van Israel
- National Trust
- Hugo Naudé
- NAVO
- Nero
- Pablo Neruda
- Evelyn Nesbit
- Michail Nesterof
- Richard Neutra
- Isaac Newton
- Fred Niblo
- Friedrich Nicolai
- Oscar Niemeyer
- Nicéphore Niépce
- Friedrich Nietzsche
- Florence Nightingale
- Vaslav Nijinsky
- Niklas Luhmann
- Nikolaas I van Rusland
|
<urn:uuid:6ae10adc-0cd1-4e6c-bc05-9c4ddec478c3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_ULAN-identifiseerders?from=Iz
|
2019-07-22T08:56:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00085.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.799385
| false
|
Sjabloonbespreking:Lughawens in Viëtnam
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Geskep om ontslae te raak van rooi skakels.
Winston
(kontak)
14:46, 23 November 2014 (UTC)
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloonbespreking:Lughawens_in_Viëtnam&oldid=1305505
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Sjabloon
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig bron
Nuwe onderwerp
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Print/export
Download as PDF
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Ander tale
Die bladsy is laas op 23 November 2014 om 14:46 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:e837d725-34c9-48ce-a0e1-6d5ea8e3eb8d>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloonbespreking:Lughawens_in_Vi%C3%ABtnam
|
2019-07-18T14:08:01Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00189.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999181
| false
|
Zuid-Afrikaansche Republiek
Die Zuid-Afrikaansche Republiek (ook Transvaal genoem) was 'n onafhanklike republiek wat deur die Voortrekkers noord van die Vaalrivier gestig is. Dit het vir net minder as 50 jaar bestaan en het in 1902 tot 'n einde gekom nadat Brittanje die republiek in die Tweede Vryheidsoorlog verslaan het. Goud is in 1886 in Johannesburg ontdek, ná dit vroeër reeds in ander areas soos Pelgrimsrus ontdek is.
In 1888 is Nederlands erken as die enigste amptelike taal van die land. Wet 10 van 1888 het die volgende bepaal: "De Hollandsche taal is de officieele taal des lands. Alle andere talen zijn vreemde talen". Die wet het verder ook bepaal dat alle amptelike dokumente, kennisgewings, diensbriewe "en andere schrifturen van ambtenaren" in Nederlands geskryf en opgestel sou moes wees. Verder is bepaal dat Nederlands in alle howe gebruik sou moes word. Ook moes alle markmeesters veilings in Nederlands hou, alhoewel hulle die reg sou hê om dit wat gesê is, daarna ook in 'n ander taal te herhaal.[2] Die Nederlandstalige "Volkslied van Transvaal" was vanaf 1875 tot en met 1902 amptelik in gebruik.
Inhoud
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Stigting[wysig | wysig bron]
Die Voortrekkers het die gebied oorkant die Vaalrivier en suid van die Limpoporivier in die 19de eeu Transvaal genoem. Hier het ook Voortrekkers gevestig wat teen die begin van die veertigerjare van die 19de eeu uit Natal verdryf is, wie klein onafhanklike republieke gestig het soos byvoorbeld in Potchefstroom wat saam met Winburg die kortstondige Republiek van Potchefstroom-Winburg gevorm het.
Met die ondertekening van 'n ooreenkoms tydens die Sandrivierkonvensie het die Britse koloniale owerhede in 1852 die onafhanklikheid van die Zuid-Afrikaansche Republiek, waarin 'n aantal kleiner Boererepublieke in die Transvaal-gebied verenig is, en twee jaar later ook die Oranje-Vrystaat erken. Potchefstroom is as die eerste administratiewe hoofstad van die ZAR gekies. In 1855 is 'n nuwe regeringsetel langs die Apiesrivier gestig en ter ere van die Voortrekkerleier Andries Pretorius Pretoria genoem.
Die Transvalers het nie slegs 'n onafhanklike republiek gehad nie, maar het ook die Nederduitsch Hervormde Kerk (NH Kerk) gestig, wat onafhanklik was van die Nederduitse Gereformeerde Kerk (NG Kerk) in die Kaapkolonie. Die Transvalers het vir jare lank probeer om predikante uit Holland te verkry, maar die pogings was tevergeefs. As gevolg hiervan het die NH Kerk uiteindelik besluit om weer aan te sluit by die Kaapse sinode van die NG Kerk. Die Kaapse sinode het hierdie versoek goedgekeur, maar net voordat die Transvalers ingestem het met die voorwaardes, het hulle berig gekry dat 'n proponent, ds. Dirk van der Hoff, op pad was na die Transvaal. Ds. Van der Hoff is gelegitimeer deur dr. Abraham Faure, namens die Kaapse kerk, en in Potchefstroom bevestig tot die amp deur 'n ouderling in die NH Kerk.
Die Nederduits Hervormde Kerk was die staatskerk van die Zuid-Afrikaansche Republiek. Slegs lede van die NH Kerk mog dien in die volksraad, en die kerk het geldelike steun uit die staatskas verkry. Slegs ander kerke waarvan die leer ooreenkom met dié van die Heidelbergse Kategismus is toegelaat.
Die yl bevolkte Zuid-Afrikaansche Republiek en Oranje-Vrystaat was patriargale, plattelandse gebiede, wat afgesny was van die politieke en maatskaplike ontwikkelinge in Europa en slegs oor 'n rudimentêre infrastruktuur beskik het. In 1877 het die Britte die ZAR geannekseer omdat die republiek nie in staat sou wees om homself te regeer of die opstandige Swart stamme in bedwang te hou nie.
Britse Anneksasie en die Eerste Vryheidsoorlog[wysig | wysig bron]
Op 16 Desember 1880 het die Eerste Vryheidsoorlog begin waarin die ZAR na slegs twee maande by die Slag van Majuba 'n oorwinning oor die Britte behaal het. Die republiek het aanvanklik weer selfregering gekry en later, in 1884, ook sy onafhanklikheid herwin. Vanaf 1880 is die Republiek deur die Driemanskap bestuur tot en met Paul Kruger se verkiesing as President van die ZAR in 1883.
Opbou van die republiek en aanloop tot die Tweede Vryheidsoorlog[wysig | wysig bron]
Met die ontdekking van goud aan die Witwatersrand in 1886, het 'n groot aantal buitelanders as prospekteerders ("diggers") en fortuinsoekers na die gebied gestroom, en in dieselfde jaar is sowat vyftig kilometer suid van Pretoria die myndorp Johannesburg gestig. In die volgende dekade het die politieke spanning opgebou tussen die "uitlanders" in Johannesburg en die regering van die ZAR, wat nie bereid was om stemreg in die Republiek aan die oorwegend Engelssprekende bewoners van Johannesburg te verleen nie. Sowat een derde van die 200 000 Blanke inwoners in die ZAR was destyds buitelanders. Cecil Rhodes, die Eerste Minister van die Kaapkolonie, en President Paul Kruger was die groot politieke teenstaanders van hierdie tydperk.
Tweede Vryheidsoorlog[wysig | wysig bron]
'n Grensvoorval, wat opsetlik deur Rhodes en sy medepligtiges veroorsaak is, het in 1899 aanleiding tot die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog gegee waarin 35 000 Afrikaners teen 'n oormag van 450 000 Britse soldate geveg het. Ondanks die hewige verset van die Afrikaners en die suksesvolle guerilla-taktiek van die Afrikaanse generale Christiaan de Wet en Koos de la Rey, wat destyds wêreldwyd vir opwinding gesorg het, het die Britte onder meer danksy hulle beleid van "verskroeide aarde" en die gebruik van konsentrasiekampe, waarin 26 000 vroue en kinders en 'n onbekende aantal Swart plaaswerkers omgekom het, daarin geslaag om die oorlog te wen. Met die Verdrag van Vereeniging, wat in 1902 gesluit is, is die Boererepublieke uiteindelik deur die Britse kroon geannekseer.
In 1910 word Transvaal een van die vier provinsies van die nuutgestigte Unie van Suid-Afrika. Die politieke prys, wat die Engelstalige element van die Blanke bevolking destyds heel bereidwillig betaal het vir die politieke versoening met die Afrikaners, was die rassebeleid van Apartheid, wat uit die patriargale maatskaplike strukture van die Boererepublieke voortgespruit en daarna dekades lank die binnelandse beleid van Suid-Afrika oorheers het.
Regering[wysig | wysig bron]
Ekonomie[wysig | wysig bron]
Ivooruitvoere[wysig | wysig bron]
Voor die ontginning van diamante en goud was ivoor by verre die belangrikste uitvoerproduk van die ZAR. In die tweede helfte van die 19de eeu is jaarliks duisende olifante in Afrika geskiet om in die Europese en Amerikaanse mark se vraag na ivoor te voorsien. Ivoor is voor die bekendstelling van plastiek algemeen gebruik om voorwerpe soos meshewwe, biljardballe en klaviertoetse te vervaardig.
Jaarlikse invoere het in Groot-Brittanje in die 1860's reeds 550 ton beloop. Totale ivoorinvoere uit Afrika het hul hoogtepunt tussen 1870 en 1890 bereik toe jaarliks tussen 60 000 en 70 000 olifante geskiet is. Invoere het eers daarna gaandeweg afgeneem, maar tot die Eerste Wêreldoorlog is jaarliks meer olifante geskiet as wat gebore is.[3]
Handelsbande[wysig | wysig bron]
'n Afvaardiging uit die ZAR het 'n besoek aan Europa gebring in die 1880's om handelsbande aan te knoop. So is byvoorbeeld die Federale Raad van Switserland aangemoedig om 'n handelsooreenkoms met die ZAR te sluit wat in 1885 in Pretoria onderteken en in 1887 deur die Verenigde Koninkryk bekragtig is.[4]
Die belangrikste handelsvennoot naas die Verenigde Koninkryk en een van die vernaamste buitelandse beleggers was nogtans die Duitse Keiserryk. Omstreeks 1895 het die Duitse gemeenskap in die ZAR reeds meer as 5 000 siele getel, en Duitse ondernemings se beleggings in die ZAR se mynboubedryf het meer as 300 miljoen mark beloop.[5]
Sien ook[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( Alexander Mackay (1870). ) Manual of modern geography, mathematical, physical, and political. p. 484.
- J.C. Steyn: Taalideologie en Taalbeleid in die Suid-Afrikaanse Geskiedenis - Oorwegings en Ampstaaldebat?, Acta Academia, Supplement 1,1-107, 1993, bl.31.
- ( Jürgen Osterhammel: Die Verwandlung der Welt. Eine Geschichte des 19. Jahrhunderts. Spesiale uitgawe 2011. München: C.H. Beck 2011, bl. 555 )
- ( ) Historisches Lexikon der Schweiz: Südafrika
- Denis Judd: Empire. The British Imperial Experience from 1765 to the Present. London & New York: I.B. Tauris 2012, bl. 158
Bronne[wysig | wysig bron]
- ( Davenport, T.R.H. South Africa. A modern history, 1978 )
- ( Pakenham, Th. The Boer War, 1979 )
- ( Pakenham, Th. The scramble for Africa 1876-1912, London, Abacus 1991 )
- ( Wesseling, H.L. Verdeel en heers. De deling van Africa 1880-1914, Amsterdam, Bert Bakker 1991 )
- ( Wilson, M. en L. eds. The Oxford history of South-Africa II: 1870-1966, Oxford, Clarendon 1971 )
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met South African Republic. |
|
<urn:uuid:0ed41e43-365d-457b-a798-75fe30d21ab3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Zuid-Afrikaansche_Republiek
|
2019-07-18T13:43:48Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00189.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999799
| false
|
1957
jaar
1957 |
◄ | 19de eeu | ◄20ste eeu► | 21ste eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1957 |
Kalenders | |
Kwame Nkrumah | |
Die jaar 1957 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 57ste jaar van die 20ste eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
GebeureWysig
- 6 Maart – Ghana word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik.
- 27 Junie – 500 mense sterf as gevolg van orkaan Audrey in Louisiana en Texas.
- 6 Julie – Althea Gibson wen die Wimbledon vroue-enkelspeltitel.
- 13 April – Elvis Presley se eerste nommer een treffer: All Shook Up.
- 4 Oktober – Rusland lanseer Spoetnik 1, die eerste satelliet wat om die Aarde wentel.
- 20 Desember – Die Boeing 707 onderneem sy nooiensvlug.
GeboortesWysig
- 17 Januarie – Steve Harvey, Amerikaanse akteur.
- 16 Februarie – Roy Bennett, Zimbabwiese politikus († 2018).
- 19 Februarie – Falco (eintlik Johann Hölzel), Oostenrykse sanger († 1998).
- 10 Maart – Osama bin Laden, Arabiese terroris en stigter van al-Kaïda († 2011).
- 20 Maart – Spike Lee, Amerikaanse rolprentregisseur.
- 25 Maart – Ben Kruger, Suid-Afrikaanse akteur.
- 17 April – Nick Hornby, Britse skrywer.
- 10 Mei – Sid Vicious, Britse musikant († 1979).
- 17 Mei – Abbas Maroufi, Iranse skrywer, toneelskrywer, publisis en dissident.
- 3 Junie – Peter de Villiers, voormalige Springbokafrigter.
- 23 Junie – Frances McDormand, Amerikaanse aktrise.
- 26 Junie – Ryk Hattingh, Suid-Afrikaanse skrywer († 2017).
- 24 Augustus – Stephen Fry, Britse akteur.
- 31 Augustus – Rachelle Greeff, Afrikaanse joernalis en skrywer.
- 15 September – Fulton Allem, Suid-Afrikaanse beroepsgholfspeler.
- 22 Oktober – Ram Barkai, Suid-Afrikaanse oopwaterswemmer.
- 22 November – Alan Stern, Amerikaanse planetêre wetenskaplike en deel van die New Horizons-projek.
SterftesWysig
- 16 Januarie – Alexander Cambridge, Britse politikus, 16de Goewerneur-generaal van Kanada (1940–1946) en vierde Goewerneur-generaal van Suid-Afrika (1924–1930) (* 1874).
- 17 Maart – Ramon Magsaysay, Filippynse politikus en president (* 1907).
- 27 Junie – Malcolm Lowry, skrywer (* 1909).
- 8 Julie – C.M. van den Heever, Afrikaanse skrywer en digter (* 1902).
- 4 Oktober – Jacob Hendrik Pierneef, Suid-Afrikaanse skilder (* 13 Augustus 1886).
- 25 Oktober – Henry van de Velde, Belgiese argitek en ontwerper (* 1863).
- 25 November – Ernest Oppenheimer, Suid-Afrikaanse mynmagnaat. (* 22 Mei 1880).
- 10 Desember – Majoor James Stevenson-Hamilton in Skotland. Met sy aftrede is sy droom van die stigting van die Nasionale Krugerwildtuin in Suid-Afrika bewaarheid (* 1867).
|
<urn:uuid:0b6d47eb-b65f-4aa1-9aa6-7c4715203ab9>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/1957
|
2019-07-19T18:56:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00349.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998561
| false
|
Bespreking:Akrosoom
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Akrosoom-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:5ab24b9b-37d0-4862-bd0e-659ec388fa35>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Akrosoom
|
2019-07-19T19:09:55Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00349.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999992
| false
|
Bespreking:Rosaceae
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Rosaceae-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:a023ab9d-1171-4e40-863f-6d576c7c9711>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Rosaceae
|
2019-07-19T19:13:10Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00349.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99998
| false
|
Skimstam
Skimstam is 'n paramorfeem met oënskynlik betekenis maar in werklikheid geen gespesifiseerde betekenis nie.
Volgens Prof. Gerhard van Huysteen is n skimstam die teenoorgestelde van 'n zeromorfeem omrede skimstamme wel vorme het, maar geen betekenis het nie.[1] Verder sê van Huysteen dat skimstamme ook soos morfeme lyk, maar dit net in een of twee ander woordvorme voorkom. Voorbeelde in Afrikaans van skimstamme sluit die volgende in: boe in boe-pens, tjoep in tjoep-stil.
Hierdie woorde lyk soos n morfeem maar is eintlik nie volwaardig nie, omrede hulle in geen ander woord voorkom nie.
Skimstamme vorm deel van die morfologie van Afrikaans en val onder die paramorfeen afdeling van morfologie.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Van Huyssteen, GB. (2014) Kontemporêre Afrikaanse Taalkunde., Pretoria: Van Schaik Uitgewers.. ISBN 978-0-627-03019-2
|
<urn:uuid:09bae50d-53dc-4df0-b5e4-68f7455676c6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Skimstam
|
2019-07-19T19:01:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00349.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999045
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
18 Julie 2019
- Libië; 21:53 +5 Aliwal2012 Etiket: Visuele teksverwerker k
- Libië; 21:48 -73 Aliwal2012 vele taalversorging; was->is Etiket: Visuele teksverwerker
- Libië; 20:56 -22 Aliwal2012 →Demografie
- Libië; 20:50 -7 Aliwal2012 →Ekonomie
- Libië; 20:49 -43 Aliwal2012 Etiket: Visuele teksverwerker
- Libië; 19:29 -26 Aliwal2012 →Politieke geskille met die VSA
|
<urn:uuid:d12fb608-ae61-4c46-9fa2-1ed99a810153>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Jean-B%C3%A9del_Bokassa
|
2019-07-19T19:19:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00349.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999368
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Metaalos (astrologie)" skakel
←
Metaalos (astrologie)
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Metaalos (astrologie)
:
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Gebruiker:Burgert Behr/Ruimte
(
← skakels
wysig
)
Os (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Chinese astrologie
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:60-jaarsiklus
(
← skakels
wysig
)
Vuurrot (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Houtrot (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Aardrot (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Metaalrot (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Waterrot (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Houtos (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Vuuros (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Aardos (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Wateros (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Vuurtier (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Aardtier (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Metaaltier (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Watertier (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Houttier (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Vuurkonyn (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Aardkonyn (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Metaalkonyn (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Waterkonyn (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Houtkonyn (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Aarddraak (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Metaaldraak (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Waterdraak (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Houtdraak (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Vuurdraak (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Aardslang (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Metaalslang (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Waterslang (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Houtslang (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Vuurslang (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Metaalperd (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Waterperd (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Houtperd (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Vuurperd (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Aardperd (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Metaalbok (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Waterbok (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Houtbok (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Vuurbok (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Aardbok (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Wateraap (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Houtaap (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Vuuraap (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Aardaap (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Metaalaap (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Waterhaan (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Houthaan (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 |
volgende 50
) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Metaalos_(astrologie)
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:62ac2e40-2703-4d79-8249-42a5fa7c7024>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Metaalos_(astrologie)
|
2019-07-19T18:51:15Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00349.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.996421
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Tsongas" skakel
←
Tsongas
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Tsongas
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
ESwatini
(
← skakels
wysig
)
Tsonga
(
← skakels
wysig
)
Apartheid
(
← skakels
wysig
)
Bantoestan
(
← skakels
wysig
)
Afrikaners
(
← skakels
wysig
)
Boesman
(
← skakels
wysig
)
Louis Trichardt, Limpopo
(
← skakels
wysig
)
Shaka
(
← skakels
wysig
)
Gazankulu
(
← skakels
wysig
)
Suid-Afrikaanse etniese groepe en kulture
(
← skakels
wysig
)
Zoeloes
(
← skakels
wysig
)
Xhosas
(
← skakels
wysig
)
Swazi's
(
← skakels
wysig
)
Ndebele (stam)
(
← skakels
wysig
)
Tswanas
(
← skakels
wysig
)
Noord-Sotho's
(
← skakels
wysig
)
Sjangaans
(
← skakels
wysig
)
Vendas
(
← skakels
wysig
)
Basotho
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Navigasie etniese groepe in Suid-Afrika
(
← skakels
wysig
)
Anglo-Afrikane
(
← skakels
wysig
)
Die Tsonga
(aanstuurblad)
(
← skakels
wysig
)
Griekwas (stam)
(
← skakels
wysig
)
Giyani
(
← skakels
wysig
)
Bruin mense
(
← skakels
wysig
)
Zoeloe-koninkryk
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Legobot/Wikidata/General
(
← skakels
wysig
)
Mfecane
(
← skakels
wysig
)
Maputaland
(
← skakels
wysig
)
Kaapse Maleiers
(
← skakels
wysig
)
Blanke Suid-Afrikaners
(
← skakels
wysig
)
Asiatiese Suid-Afrikaners
(
← skakels
wysig
)
Khoisan
(
← skakels
wysig
)
John Dunn
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Artikels oor Suid-Afrika
(
← skakels
wysig
)
Lys van Suid-Afrikaanse ambassadeurs in die Verenigde State
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Tsongas
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Tsongas
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:6f4d49da-a2cc-4661-b7c7-96b01ac44e08>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Tsongas
|
2019-07-19T19:23:36Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00349.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999269
| false
|
Ernst van der Walt
Ernst Jacobus van der Walt | |
Dr. E.J. van der Walt
Naam | Ernst Jacobus van der Walt |
---|---|
Geboorte | 2 Maart 1942 Johannesburg |
Kerkverband | Nederduits Gereformeerd |
Gemeente(s) | Willowmore, Mosselbaai, Paarl, Vredelust, Rondebosch |
Jare aktief | 1967–2008 |
Kweekskool | Stellenbosch |
Dr. Ernst Jacobus van der Walt (Johannesburg, 2 Maart 1942 - ) was vandat hy in 1967 in die NG gemeente Willowmore bevestig is totdat hy sy emeritaat op 2 Maart 2008 op sy 66ste verjaardag in die NG gemeente Rondebosch aanvaar het, 'n leraar in die Nederduitse Gereformeerde Kerk en ook lank voorsitter van die Ring van Wynberg.[1] Hy het hom veral vir die sending in sowel Suid-Afrika as die buiteland beywer, ook nadat hy sy emeritaat aanvaar het.
Inhoud
- 1 Agtergrond
- 2 Willowmore
- 3 Mosselbaai
- 4 Paarl
- 5 Vredelust
- 6 Rondebosch
- 7 Humanitêre hulp, maatskaplike ontwikkeling
- 8 Buitelandse besoeke
- 9 Verwysings
- 10 Eksterne skakels
Agtergrond[wysig | wysig bron]
Ernst van der Walt is in Johannesburg gebore, maar matrikuleer in November 1959 op Excelsior in die Vrystaat. Hy verwerf in Desember 1962 sy B.A. Admissie aan die Universiteit Stellenbosch. Terwyl hy aan die Kweekskool op Stellenbosch studeer het, was hy in 1965 primarius van die koshuis Eendrag en ondervoorsitter van Maties se studenteraad. Einde 1965 verwerf hy die graad B.Th. aan die U.S. Op 5 Februarie 1966 trou hy op Somerset-Wes met Frieda Vivier, in latere jare die direkteur van Famsa Wes-Kaap.[2] Uit dié huwelik is drie seuns, Petrus (1970) en Franci (1975), en 'n dogter, Helena (1972), gebore.
In November 1966 ontvang Van der Walt sy lisensiaat in teologie en word hy gelegitimeer. Die maand daarna vertrek hy na Groot-Brittanje met die Abe Bailey-reisbeurs, die eerste van vele besoeke aan die buiteland oor die volgende sowat 50 jaar.
Willowmore[wysig | wysig bron]
In Maart 1967 word die jong leraarspaar in hul eerste gemeente, Willowmore, bevestig. Twee jaar later, en wel op 7 Maart 1969, vyf dae ná sy 27ste verjaardag, ontvang ds. Van der Walt die graad M.Th. aan Stellenbosch. In Oktober daardie jaar woon hy sy eerste sinodesitting in Kaapstad by.
Mosselbaai[wysig | wysig bron]
Ds. Van der Walt aanvaar in die eerste helfte van 1970 'n beroep na die moedergemeente op Mosselbaai en word op 22 Mei bevestig, waarna hy sy intreepreek op 24 Mei lewer. Die egpaar se tweede seun, Petrus, word net die volgende dag op George gebore. In 1972 lê ds. Van der Walt sy doktorale eksamens af en op 18 Junie daardie jaar word die egpaar se enigste dogter, Helena, gebore. Skaars twee maande later speel Frieda van der Walt haar orreleksamen. Van Januarie tot Februarie 1973 neem ds. Van der Walt studieverlof op Stellenbosch. In Oktober daardie jaar woon hy sy tweede sinodesitting in Kaapstad by en lewer op 11 November sy afskeidspreek op Mosselbaai.
Paarl[wysig | wysig bron]
Ds. Van der Walt word op 30 November 1973 as medeleraar van die moedergemeente in die Paarl bevestig. lei ds. Van der Walt op die 18de sy eerste Tienerbybelstudie op 'n Vrydagmiddag. Op 26 Oktober kom die opening van die Jeugkoffiekroeg in die Paarl aan die beurt en op 1 November die Paarlse Jeugsentrum. Franci, die jongste seun word in 1975 gebore. Einde Maart neem ds. van der Walt deel aan 'n evangelisasieweek in die gemeente Noorder-Paarl en 'n jaar later woon die gesin 'n Van der Walt-fees op Potchefstroom by. Op 9 April 1978 lewer hy sy afskeidspreek in die Strooidakkerk ná 'n dienstyd van minder as vyf jaar.
Vredelust[wysig | wysig bron]
Op 30 April 1978 lewer ds. Van der Walt sy intreepreek in Vredelust, 'n groot gemeente in Kaapstad se noordelike stadsgebiede. Tydens daardie Desembervakansie skryf hy sy doktorale tesis en weer in die daaropvolgende wintervakansie. Op 11 Desember 1979 verwerf hy sy doktorsgraad tydens 'n gradeplegtigheid van die Universiteit Stellenbosch. In Junie daardie jaar begin mev. Van der Walt as maatskaplike werker by Tygerberg-hospitaal. In Oktober woon die gesin die eeufees van Petrusville in die Noord-Kaap by en van 26 Oktober tot 4 November lê dr. Van der Walt besoek af aan Israel. Middel 1982 koop die Van der Walts 'n vakansiehuis op Petrusville vir R200.
Rondebosch[wysig | wysig bron]
- Ontvangs
Ook in Vredelust sou hulle nie lank bly nie, want op 30 November 1982 verhuis hulle na die suidelike Kaapse voorstad Rondebosch, waar dr. Van der Walt sy intreepreek in die meer as 90 jaar oue NG gemeente Rondebosch op 5 Desember lewer. In die daaropvolgende wintervakansie gaan hou die gesin die eerste keer vakansie op Petrusville. Dit sou daarna 'n gereelde jaarlikse instelling tydens Junie en Julie word.
Phildalphia-konferensiesentrum[wysig | wysig bron]
Onder dr. Van der Walt het die gemeente Rondebosch in 1986 die Philadelphia-konferensiesentrum op dié klein Swartlandse dorpie gestig as 'n maatskappy sonder winsbejag. Die kerkraad het van die behoefte vir 'n konferensiesentrum vir jong mense bewus geword en toe 'n kommissie onder voorsitterskap van dr. Van der Walt aangestel om 'n geskikte tuiste vir die sentrum te soek. Mev. Rina Rauch, 'n lidmaat, is gekoöpteer. Geld is vir die koop van 'n geskikte plek ingesamel. Dit is gebruik vir Christelike konferensieseminare en om jong mense geestelik toe te rus. Tussen 80 en honderd jong mense kon daar tuisgaan. Die opstal staan op 'n plaaswerf en is later as 'n pastorie gebruik. Die kompleks is teen 'n nominale bedrag van die Philadelphia-gemeente gekoop en gerestoureer. Die grootste bydraes het van lidmate van die NG Kerk gekom, maar die sentrum se gebruik was nie beperk tot lidmate van dié kerkverband nie. Die sentrum het 'n sterk geestelike klem gehad en die landelike karakter is behou. Heelwat toerusting en meubels is van skenkers ontvang.[3]
Afrikaanse passiespel[wysig | wysig bron]
'n Vroeë hoogtepunt in Rondebosch was die eerste aanbieding van 'n Afrikaanse passiespel deur die gemeente op Goeie Vrydag 20 April 1984. Mev. Marie Hammann, vrou van die hoof van die Hoërskool Groote Schuur, was die regisseuse. Dr. Van der Walt het help skryf aan die teks, waaraan onder meer ook Anna M. Louw meegewerk het. Dié opvoering was so geslaagd dat dit van 1985 af, van toe af onder die spelleiding van Edith Mulder, groter en omvangryker geword het. Jaar na jaar is dit drie maal elke Paasnaweek in die Maynardville-buitelugteater in Wynberg[4] aangebied met dr. Van der Walt wat telkens die rol van Jesus vertolk het.[5] In 1985 is dit op uitnodiging tydens die Bybelfees op Stellenbosch opgevoer[6] en in 1990 op George. In 1991 het die passiespel 'n gesamentlike onderneming van die Rondebosse NG en Sendingkerk (later die Verenigende Gereformeerde gemeente) geword.
In 1987 woon dr. Van der Walt op uitnodiging die Amerikaanse gebedsontbyt by wat gereël word deur Christen-lede van die Amerikaanse Kongres en in Maart 1988 woon die Van der Walt-egpaar 'n byeenkoms van Christenleiers in Windsor, Engeland, by met die tema "Freedom and Responsibilty".
Buitelandse betrokkenheid[wysig | wysig bron]
In November 1988 skryf Petrus sy matriek-eindeksamen en die volgende maand vertrek dr. en mev. Van der Walt Europa toe. Helena het intussen die Hoërskool Groote Schuur vir die Hoërskool Jan van Riebeeck verruil waar sy in 1990 matrikuleer en daarna in 1993 die graad B.Com. aan die Universiteit Stellenbosch verwerf.
Inlywing van die gemeente Keurboom[wysig | wysig bron]
In die Rondebosse gemeente was 1990 'n belangrike jaar omdat die kerkraad hom in Augustus daardie jaar ten gunste van die inlywing van die dogtergemeente, Keurboom, by die moedergemeente uitspreek, nadat dié moontlikheid reeds in Maart 1985 op 'n kerkraadsvergadering bespreek is. Dit was sowat 16 maande nadat Rondebosch se enigste ander dogtergemeente, NG gemeente Die Vlakte, in April 1989 ontbind het en die meeste lidmate by die NG gemeente Van Riebeeck in Kenwyn ingeskakel het, maar 'n aantal ook by Keurboom en Rondebosch. Laasgenoemde twee gemeentes verenig op 1 Desember 1990 en ds. J.P. Theron word Rondebosch se derde medeleraar. Ds. P.G. Thirion is in Julie 1989 in Rondebosch as polisiekapelaan bevestig. Nog 'n belangrike datum vroeg in die jare 90 was die naweek van 6 tot 8 September 1991 toe Rondebosch sy eeufees vier.[7]
Die laaste van die vier kinders verlaat die huis einde 1993 toe Franci ook sy matriekeksamen skryf. In daardie jaar word dr. Van der Walt voorsitter van die uitvoerende raad van LSA, Love Southern Africa, die oorkoepelende sambreelorganisasie van verskeie sendingorganisasies in SA. In 1995 besoek hy weer die VSA en in 1998 kom eers Indië aan die beurt en daarna Ethiopië en Praag. In dié jaar word hy lid van die Kweekskool se eksamenkommissie en die kuratorium. Die volgende jaar bring besoeke aan onder meer Noorweë, Zimbabwe, Engeland, Skotland, Ethiopië en Hongarye.
As lid van die Bybelvertalingsbaan van LSA was dr. Van der Walt betrokke by Bybelvertaling in Ethiopië. Sendingwerk in Indië het ook 'n groot deel van sy sendinghart gevul. Hy was die koördineerder van die Indië-vennootskap in die Wes-Kaap asook die voorsitter van die Trust van die Evangeliese Kerk in Indië en besoek Indië die eerste keer in 1998 op uitnodiging waar hy 'n voordrag in Madras by die Festival 1000 lewer. Ná die eerste besoek sou nog vyf aan Indië en Nepal volg. Hy het die voorreg gehad om aan verskeie internasionale sendingbyeenkomste soos Mosbach (1991), Joshua Project 2000-bekendstelling (1995) in Colorado Springs, VSA, asook die Global Evangelisation Rountable in Oslo (1999) deel te neem.
Aftrede[wysig | wysig bron]
In Januarie 2008 pak die Van der Walt-egpaar hulle besittings op in die pastorie by Argyleweg 9, Nuweland, en op 1 Maart volg 'n afskeidsete in Rondebosch se kerksaal. Op 2 Maart aanvaar dr. Van der Walt sy demissie ná meer as 'n kwarteeu in Rondebosch. Drie dae later verhuis hulle na Vermont naby Hermanus en op 2 April, net mooi 'n maand ná sy 66ste verjaardag, vertrek die egpaar op 'n uitgebreide Europese reis wat onder meer Haarlem, Interlaken, Genève, Londen, Athene, Naxos, Santorini, Paros en Mykonos ingesluit het en tot vroeg September geduur het. In 2009 reis hulle wyd en syd in Suid-Afrika en in 2010 stap hulle die Camino in Spanje.
Humanitêre hulp, maatskaplike ontwikkeling[wysig | wysig bron]
- 1992–1994: Voorsitter uitvoerende raad van Operasie Mobilisasie.
- 1992–1999: Voorsitter van Love Southern Africa.
- 1994–1999: Lid van Lausanne Internasionale Komitee.
- 1994–1995: Verteenwoordig Suid-Afrika in die AD2000 Internasionale Raad.
- 1997: Lid van die Raad van Goewerneurs vir Global Consultation on World Evangelization '97 in Pretoria.
- 2000: Suid-Afrikaanse verteenwoordiger van die Evangeliese Kerk in Indië.
- 2002: Woon Sacla (Assembly of the SA Christian Leaders) by in Pretoria.
- 2006 – hede: Lid van die uitvoerende komitee van African Leadeship, Khayelitsha.
- 2009–2013: President van Ten Forty Outreach and Africa Arise 2010 International, Kaapstad.
- 2010- hede: Konsultant, raadgewer, kapasiteitsbouer, netwerk, geldinsameling en fasiliteerder van The Kraal Gallery and Weavers, De Waterkant, Groenpunt, Kaapstad.
Buitelandse besoeke[wysig | wysig bron]
- 1966 – '67: Verenigde Koninkryk as Abe Bailey-beurshouer.
- 1987: Verenigde State van Amerika op uitnodiging van die VSA Prayer Breakfast Group.
- 1988: Windsor, Engeland, vir 'n seminaar oor Vryheid en Verantwoordelikheid en Internasionale Christenleierskap.
- 1989: British Prayer Breakfast in Londen en 'n lesing in Skotland.
- 1989: Duitsland vir Internasionale Sendingleierskap van Operasie Mobilisasie.
- 1995: Suid-Korea vir GCOWE '95 in Seoel.
- 1998: Ethiopië vir lesings in Addis Abeba.
- 1999: Ethiopië vir nog lesings in Addis Abeba.
- 1999: Hongarye vir lesings.
- 2000: Nederland, bywoning van Amsterdam 2000.
- 1998: Indië en Nepal, eerste van vyf besoeke tot op hede.
- 1998: Internasionale spreker by Evangeliese Kerk in Indië se Festival 1000; ontvang die Moeder Teresa-prys.
- 2009: Mosambiek, lesings aan kerkleiers in Maputo.
- 2010: Besoeke aan die VSA op uitnodiging van Rotariërs Internasionaal om 54 Rotariërklubs toe te spreek oor werkskepping.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Wynbergse gemeente in die weegskaal, Die Burger, 23 Februarie 1989.
- Famsa vier 50 jaar van diens, Die Burger, 15 Mei 1998
- Jong Christene kry sentrum, Die Burger, 27 Augustus 1986.
- Onderskrif by foto, Die Burger, 29 Maart 1988.
- Onderskrif by foto, Die Burger, 24 Maart 1989.
- Eikestadse Bybelfees lok honderde, Die Burger, 22 Februarie 1988.
- NG gemeente Rondebosch vier eeufees, Die Burger, 9 September 1991.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Dr. Van der Walt se webtuiste, Splendid Life, wat handel oor onder meer redding, die ewige lewe, lewe in oorvloed, vryheid, vreugde, moed en vrede. URL besoek op 24 Januarie 2015.
- Simpatie onder Yanks jeens SA gee NG leraar hoop, Die Burger, 4 Maart 1987.
- Jong Christene kry sentrum, Die Burger, 27 Augustus 1986.
- VSA-geestelike in Rondebosch: 'Haat vir blankes het ek só oorwin' , Die Burger, 16 Maart 1987.
- 180 leraars, lidmate van NG Kerk bely sondes van verlede , Beeld, 5 Julie 1997.
- Gemeente herdenk 40-jarige bestaan, Die Burger, 30 Oktober 1996.
|
<urn:uuid:9be9cef3-5007-4b74-a45b-fe38db43594f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Ernst_van_der_Walt
|
2019-07-22T08:08:49Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99997
| false
|
Namadi Sambo
Hierdie artikel moet skoongemaak of andersins verbeter word. Hierdie artikel voldoen nie tans aan die hoë gehaltestandaarde waarna Wikipedia streef nie. Voel vry om self in te spring en verbeterings te maak, en verwyder hierdie kennisgewing ná die tyd. Vir meer hulp, sien die redigeringshulp. Daar is moontlik kommentaar in die artikel of op die besprekingsblad oor wat verbeter moet word. |
Namadi Sambo | |
Adjunkpresident van Nigerië
Ampstermyn 19 Mei 2010 – 29 Mei 2015 | |
President | Goodluck Jonathan |
---|---|
Voorafgegaan deur | Goodluck Jonathan |
Opgevolg deur | Yemi Osinbajo |
Goewerneur van Kaduna
Ampstermyn Mei 2007 – 19 Mei 2010 | |
Voorafgegaan deur | Ahmed Makarfi |
Opgevolg deur | Patrick Ibrahim Yakowa |
Persoonlike besonderhede
Gebore | 2 Augustus 1954 Zaria, Kaduna, Nigerië |
Politieke party | People's Democratic Party |
Eggenoot/eggenote | Amina Sambo |
Alma mater | Ahmadu Bello University, Zaria |
Religie | Islam |
Mohammed Namadi Sambo (gebore 2 Augustus 1954) is 'n Nigeriese politikus en die voormalige Adjunkpresident van Nigerië. Hy is ingesweer as adjunkpresident op 19 Mei 2010. Hy het 'n opleiding as argitek gevolg en is 'n alumnus van die Ahmadu Bello Universiteit in Zaria.
Inhoud
Vroeë lewe, onderwys, en vroeë loopbaan[wysig | wysig bron]
Mohammed Namadi Sambo is gebore op 2 Augustus 1954 in Zaria, Kaduna Staat, Nigerië. Hy het die Baptist Laerskool bygewoon in Kakuri, Kaduna voor die bywoning van Kobi Primêre Skool in Bauchi en Dorpsskool No 1 in Zaria. Van 1967 tot 1971, het hy Regering Sekondêre Skool bygewoon het, nou Alhuda-Huda College, in Zaria. Hy het die Skool vir Basiese Studies aan die Universiteit van Ahmadu Bello, Zaria in 1972, waarna hy toelating verkry tot die Departement Argitektuur van die Universiteit van Ahmadu Bello, Zaria, waar hy in 1976 gradueer met 'n Baccalaureus-graad met Honneurs. B. Sc. (Hons). Hy het ook 'n meestersgraad (M. Sc.) Arch.
Sambo dien met die Oyo Staat Ministerie van Werke en Behuising vir die National Youth Service Corps tot Augustus 1979. In 1988 is hy aangestel as Kommissaris van Werke, Vervoer en Behuising, Kaduna. In 1990 het Namadi Sambo die diens van die Kaduna staatsregering verlaat en het hy na die privaatpraktyk teruggekeer.
Goewerneur van Kaduna Staat[wysig | wysig bron]
In Mei 2007 aanvaar Mohammed Namadi Sambo die goewerneurskap van Kaduna Staat,Nigerië. Sy termyn het op 18 Mei 2010 geëindig. Sambo het as Goewerneur van Kaduna 'n 11-punt-agenda gehad wat fokus op die bemagtiging van die jeug en die vroue van die gemeenskap en ook op die sekuriteit vir die staat. Terwyl hy nog dien as goewerneur, is hy deur die president van Nigerië gekies om sy adjunk te word.
Vise-president[wysig | wysig bron]
Na aanleiding van die dood van President Umaru Yar'Adua, het Goodluck Jonathan president geword. Jonathan het Sambo as adjunkpresident van die Federale Republiek van Nigerië benoem. Die amptelike korrespondensie vir die nominasie van Sambo vir dié posisie is deur die Nasionale Vergadering op Vrydag 15 Mei 2010 ontvang.
Op 18 Mei 2010, het die Nasionale Vergadering president Goodluck Jonathan se nominasie vir die posisie goedgekeur.
Op 19 Mei 2010, is Namadi Sambo formeel ingesweer as die adjunkpresident van die Federale Republiek van Nigerië.
|
<urn:uuid:71161b04-0afc-4882-b5a9-b85c99ba692e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Namadi_Sambo
|
2019-07-22T07:59:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00109.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999822
| false
|
Beth Littleford
Jump to navigation
Jump to search
Beth Littleford | |
Geboortenaam | Elizabeth Anna Halcyon Littleford |
---|---|
Geboorte | 17 Julie 1968 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Aktrise |
Aktiewe jare | 1996–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Beth Littleford (gebore 17 Julie 1968) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Mystery, Alaska (1999), Drillbit Taylor (2008), en Crazy, Stupid, Love. (2011), en in die televisiereeks Method & Red (2004).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1999: Mystery, Alaska
- 1999: Picture This
- 2008: Drillbit Taylor
- 2011: Crazy, Stupid, Love.
- 2012: Kidnap Party
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2004: Method & Red
- 2004: I Love the '90s
- 2008: HGTV Showdown
- 2009: I'm in the Band
- 2010: The Hard Times of RJ Berger
- 2012: Dog with a Blog
- 2018: My Dead Ex
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2003: The Big Wide World of Carl Laemke
- 2007: Ben 10: Race Against Time
- 2008: Happy Campers
- 2009: Take 2
- 2016: Unwanted Guest
Video's[wysig | wysig bron]
- 2009: I Love 'Say Anything...'
|
<urn:uuid:2dfa59dc-ddb7-4cc5-bff6-99e6bbb41386>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Beth_Littleford
|
2019-07-16T02:49:02Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524475.48/warc/CC-MAIN-20190716015213-20190716041213-00453.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.927825
| false
|
Uitvalgrond
Uitvalgrond is stukke grond wat as gevolg van swak opmeting sonder eienaar was. Onder die wet van die ou Republieke is hierdie grond as staatseiendom verklaar. Dele daarvan was taamlik groot. Die beroemdste stuk uitvalgrond was die plaas Randjeslaagte waarop die stad Johannesburg uitgelê is. Aan hierdie wet of instelling was die Inkruipplaas ook onderworpe.
|
<urn:uuid:87ab2b37-f003-4f9d-975f-79bf4a98cf6e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Uitvalgrond
|
2019-07-16T02:25:25Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524475.48/warc/CC-MAIN-20190716015213-20190716041213-00453.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999792
| false
|
F.C.L. Bosman
F.C.L. Bosman | |
Dr. F.C.L. Bosman, 1959.
Geboortenaam | Frederik Christiaan Ludolph Bosman |
---|---|
Geboorte | 17 Mei 1898 Kuilsrivier, Kaapkolonie |
Sterfte | 25 Mei 1981 Pretoria |
Nasionaliteit | Suid-Afrika |
Beroep | Skrywer, akademikus |
F.C.L. Bosman (1898–1981) was ’n skrywer en redakteur van verskeie geskrifte oor die Afrikaanse toneelbedryf. Hy was lektor in Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Kaapstad en die eerste voltydse sekretaris van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Hy was ook professor aan die Universiteit van Pretoria, bestuurslid van die eertydse Nasionale Toneelorganisasie (NTO) en later ’n lid van die ou Truk se toneelkomitee. Hy het gesaghebbende boeke oor die toneelgeskiedenis in Suid-Afrika geskryf. Sy handleiding oor die geskiedenis van die Afrikaanse teater is in die 1970’s deur dramadepartemente voorgeskryf.[1]
Inhoud
Lewe en werk[wysig | wysig bron]
Frederik Christiaan Ludolph Bosman is op 17 Mei 1898 op Kuilsrivier in die destydse Kaapkolonie gebore. Hy was die seun van Izaak Daniël Bosman en Margaretha Aletta Villet. Sy vader was Transvaalse staatsamptenaar op Wolmaransstad en die gesin keer daarheen terug ná sy geboorte. Ná afloop van die Tweede Vryheidsoorlog keer hulle terug na die familieplaas naby Kuilsrivier, waar hy grootword en sy laerskoolopleiding in Engels ondergaan aan die laerskool op Kuilsrivier. Hierna gaan hy na die Suid-Afrikaanse Kollegeskool in Kaapstad, waar hy in 1915 matrikuleer en onder meer die hoogste Bybelkenniseksamen aflê. Met die Murray-beurs sit hy sy studies voort aan die Universiteit van Kaapstad, waar hy in 1918 die B.A.-graad in Taal en Lettere met lof behaal, asook ’n Diploma van die Suid-Afrikaanse Taalbond. Hierna gee hy vanaf 1919 tot 1921 onderwys op Albertinia in die Kaapprovinsie, Hilton Kollege in Pietermaritzburg, Lindley in die Oranje-Vrystaat en Zeerust in die Transvaal. In 1921 keer hy terug na die Universiteit van Kaapstad en behaal ’n M.A.-graad in Nederlands en Afrikaans cum laude, waarvoor hy die Koningin Victoria-beurs verwerf. Op universiteit is hy een van die stigters van die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging van die universiteit en ook Afrikaanse redakteur van die kwartaalblad. In 1922 is hy vir ses maande onderwyser op Prins Albert in die Kaapprovinsie, waarna hy met die Koningin Victoria-beurs vir verdere studie na Europa gaan. Aan die Gemeentelike Universiteit in Amsterdam in Nederland studeer hy in die Nederlandse taal en letterkunde, kunsgeskiedenis en Duitse toneelletterkunde en behaal hy in 1928 sy doktorsgraad met die proefskrif “Drama en Toneel in Suid-Afrika 1652–1855”, wat later gepubliseer word. Op universiteit ontmoet hy vir Emma Senior van Amsterdam, met wie hy in 1928 trou. Uit die huwelik word drie dogters en twee seuns gebore.
In 1928 word hy benoem tot lektor in Nederlands en Afrikaans aan die Universiteit van Kaapstad, ’n betrekking wat hy tot 1947 beklee. Later doseer hy ook Toneelgeskiedenis. In ’n brief aan Die Burger van 10 Oktober 1936 doen hy voorspraak vir beter koördinasie van die toneel in Suid-Afrika en vra die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en die Federasie van Afrikaanse Kultuurverenigings (FAK) om hierdie saak te ondersoek. Dit lei tot die stigting van die Toneelbond in 1937, wat egter nie lank bestaan nie. Hoewel hierdie inisiatief nie suksesvol was nie, hou hy aan om hierdie saak te bepleit tot met die stigting van die Nasionale Toneelorganisasie. In 1938 word hy lid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en in 1939 organiseerder van die Kaaplandse Werkgemeenskap en stel hy ook die reglement vir die Werkgemeenskappe op. Op sy inisiatief word die regering in 1939 genader om fondse beskikbaar te stel vir die finansiering van die Akademie se Tydskrif vir Wetenskap en Kuns. In 1942 word hy lid van die Akademieraad, waarna hy vanaf 1948 tot met sy aftrede in 1958 die eerste voltydse sekretaris van die Akademie word. In hierdie hoedanigheid neem hy ook vanaf 1948 die posisie aan van redaksiesekretaris van die Tydskrif vir Wetenskap en Kuns.
Benewens toneel en literatuur het hy ’n besondere belangstelling in die Afrikaanse Kultuurgeskiedenis en hy publiseer verskeie artikels oor al hierdie onderwerpe. Vanaf 1938 tot 1952 dien hy op die keurkommissies vir die Hertzogprys vir Drama. In 1950 ontvang hy ’n toekenning van die Nasionale Raad vir Sosiale Navorsing, wat hom in staat stel om Amerika te besoek. Hier doen hy ’n studie van die toneelopleiding en toneelpraktyk aan die Amerikaanse universiteite, asook hul beoefening van kinder- en amateurtoneel. Hy is sedert die stigting in 1948 op die Raad van die Nasionale Toneelorganisasie en vir ’n termyn ook voorsitter. Met die totstandkoming van die streeksrade dien hy vanaf 1962 op die Raad van die Transvaalse Raad vir Uitvoerende Kunste (Truk) en word voorsitter van die Musiekkomitee. Na sy uittrede in 1972 is hy erelid van Truk. Van 1959 tot 1963 is hy ’n bestuurslid van die Suid-Afrikaanse Musiekraad. Hy is ook lid van die Maatschappij vir Nederlandse Letterkunde, die Hugenote Gedenkfeeskomitee, die Patriotvereniging vir Ou Afrikaanse Tekste en ere-ondervoorsitter van die Afrikaanse Eisteddfod in Kaapstad en die Kaapstadse Afrikaanse Toneelvereniging. Ander kultuurorganisasies waarop hy dien is die Oranjeklub, die Nasionale Kultuurhistoriese en Opelugmuseum, die Suid-Afrikaanse Kunsvereniging waar hy onder-voorsitter is en die Kommissie vir Beeldende Kunste, terwyl hy sedert 1948 ook sekretaris is van die Kuratorium van die Engelenburghuis.
Skryfwerk[wysig | wysig bron]
Sy belangrikste werk is die breed opgesette toneelgeskiedenisse, “Drama en toneel in Suid-Afrika Deel I 1652–1855”[2] en “Drama en toneel in Suid-Afrika Deel II 1856–1912”. Hierin gee hy die geskiedenis van die inheemse toneel vanaf die stigting van die VOC verversingspos aan die Kaap tot na Uniewording, wat dan veral die Engelse en Hollandse toneel, maar later ook die begin van die Afrikaanse toneel omvat. Hierdie studies is veral van belang deur die bydrae wat dit lewer tot ons kennis van die Hollands-Afrikaanse beskawingsgeskiedenis en die belangrike bydrae wat veral die Hollandse toneel gelewer het in die periode van verengelsing wat die Eerste Afrikaanse Taalbeweging voorafgegaan het. Saam met A. Dreyer skryf hy “Hollandse joernaliste in Kaapstad gedurende die 19de eeu”, waarin lewensketse van hierdie joernaliste opgeneem word. Hy stel die bundel “Di bedriegers, Magrita Prinslo en ander Afrikaanse dramas en samesprake tot 1900” [3]saam, waarvoor hy ’n insiggewende inleiding oor die gebundelde dramas skryf,[4] asook die bundel “Vier uitgesoekte eenbedrywe”, waarby hy as inleiding ’n “Historiese oorsig van die Afrikaanse drama” skryf. Talle van sy artikels van kultuurhistoriese aard verskyn in tydskrifte soos Die Huisgenoot, Ons Eie Boek en Tydskrif vir Wetenskap en Kuns en hy lewer ’n bydrae oor die drama vir P.J. Nienaber se literatuurgeskiedenis, “Perspektief en Profiel”. Hy is ook bekend vir die toeligting wat hy verskaf met die teksuitgawe van Charles Etienne Boniface se “Nieuwe Ridderorde of De Temperantisten”. Vir opvoering deur die André Huguenet-toneelgeselskap vertaal hy in die vroeë dertigerjare “J’ai tué un homme” van Maurice Rostand as “Ek het ’n man vermoor” in Afrikaans.
Hy skryf ook die digbundel “Pluksels”,[5] waarin die gedigte in vier afdelings verdeel word, naamlik “Kaapse studentetyd”, “Hollandse studentetyd”, “Uit jongere tyd” en “Bykomstige verse”, waar die afdelingtitels reeds aandui dat hy hierin hoofsaaklik sy jeugwerk bundel. Die bundel word oor die algemeen negatief beoordeel, al neem Gerrit Komrij ’n bydrae daarvan op in sy bloemlesing “Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte”
Publikasies.[wysig | wysig bron]
Jaar | Publikasies |
---|---|
1928 | Drama en toneel in Suid-Afrika Deel I 1652–1855 |
1930 | Hollandse joernaliste in Kaapstad gedurende die 19de eeu (saam met A .Dreyer) |
1932 | Pluksels |
1951 | Hollandse en Engelse toneel in Suid-Afrika 1800 tot vandag |
1980 | Drama en toneel in Suid-Afrika Deel II 1856–1912 |
Samesteller en redakteur | |
1942 | Di Bedriegers en ander Afrikaanse dramas en samesprake tot 1900 |
1950 | Vier uitgesoekte eenbedrywe |
1954 | Nieuwe ridderorde of De temperantisten – C.E. Boniface |
Bronnelys[wysig | wysig bron]
Boeke[wysig | wysig bron]
- Antonissen, Rob “Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede” Nasou Beperk Derde hersiene uitgawe Tweede druk 1964
- Botha, Danie “Voetligte en applous!” Protea Boekhuis Pretoria Eerste uitgawe Eerste druk 2006
- Dekker, G. “Afrikaanse Literatuurgeskiedenis” Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970
- Grové, A.P. “Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans” Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988
- Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1” Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984
- Nienaber, P.J. “Hier is ons skrywers!” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Eerste uitgawe 1949
- Nienaber, P.J.; Senekal, J.H en Bothma, T.C. “Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse
- letterkunde” Afrikaanse Pers-Boekhandel Tweede hersiene uitgawe 1963
- Nienaber, P.J. (red.) “Rapier en Knuppel” Nasionale Boekhandel Kaapstad 1965
- Schoonees, P.C. “Die prosa van die tweede Afrikaanse beweging” J.H. de Bussy, Pretoria / Hollandsch-
- Afrikaansche Uitgevers Maatschappij v/h J. Dusseau & Co. Kaapstad 1939 (derde druk)
Tydskrifte en koerante[wysig | wysig bron]
- Cronjé, G. “Huldigingswoord: F.C.L. Bosman” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 17 no. 3 Augustus 1979
- Nienaber, P.J. “Frederik Christiaan Ludolph Bosman” Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandsche
- Letterkunde te Leiden, 1981–1982. E.J. Brill, Leiden 1983
Internet[wysig | wysig bron]
- Digitale bibliotheek voor Nederlandse Letteren: http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=bosm012
- Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Bosman,_Frederik_Christiaan_Ludolph
- Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/F.C.L._Bosman
Verwysings[wysig | wysig bron]
- HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
- Beneke, Hannes “Die Transvaler” 28 September 1981
- E.G. “Die Vaderland” 6 Februarie 1976
- Raidt, Edith “Beeld” 17 Mei 1976
- Van den Heever, C.M. “Nuwe Brandwag” Deel 4 no. 3, Augustus 1932
|
<urn:uuid:282b2758-5476-4981-950e-7e0266e65a8c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/F.C.L._Bosman
|
2019-07-17T08:58:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525133.20/warc/CC-MAIN-20190717081450-20190717103355-00074.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999957
| false
|
Kategorie:Wikipedias volgens taal
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Wikipedias volgens taal. |
Bladsye in kategorie "Wikipedias volgens taal"
Die volgende 104 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 104.
|
<urn:uuid:4f033e58-c978-41c1-94ca-f6da8e14c889>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedias_volgens_taal
|
2019-07-18T13:24:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00213.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.963636
| false
|
Long
Die long is 'n orgaan wat deel uitmaak van die asemhalingstelsel en koppelvlak met die bloedsomloopstelsel vir gewerwelde diere wat lug inasem. Die funksie daarvan is om suurstof vanuit die lug met koolstofdioksied in die bloed te ruil. Die proses wat hier plaasvind word respirasie of asemhaling genoem. Die meganisme waarvolgens longe respirasie moontlik maak word diffusie genoem. Daar is ook nie-respiratoriese funksie van die longe. Mediese terme wat verband hou met die longe begin gewoonlik met pulmo- vanaf pulmones, die Latynse woord vir longe.
Inhoud
Nie-respiratoriese funksies van die longe[wysig | wysig bron]
- Beïnvloed die konsentrasie van biologies aktiewe stowwe in die bloedsomloopstelsel.
- Filter klein bloedklonte wat in die are vorm uit.
- Dien as 'n fisiese laag sagte, skokabsorberende beskerming vir die hart, wat bykans geheel en al deur die longe omvou word.
Soogdierlonge[wysig | wysig bron]
Die lange van soogdiere (klas Mammalia), asook die van die mens, stem struktureel baie met die van reptiele ooreen. Die funksionele longoppervlakte is nog meer vergroot, maar die soogdierlong is, wat bou betref, in verskeie opsigte minder volmaak as die van voëls. So byvoorbeeld dring die suurstofryke lug slegs vir 'n gedeelte direk tot in die alveoli (Ionglugsakkies) deur. Soogdierlonge is gewoonlik in verskeie lobbe verdeel.
Die longe is in die toraks (borskas) geleë, een aan elke kant van die hart. Die apeks van die long is ongeveer 4 cm bo die eerste rib, terwyl die basis van die long op die diafragma (middelrif) rus. Die regterlong het 3 lobbe en die linkerlong 2 lobbe. Die tragea (Iugpyp) gaan uiteindelik in die hoofbrongus oor en vertak dan later in 'n linker- en regterbrongus, wat die linker- en regterlong onderskeidelik by die hilus van die long binnedring.
Die linker- en regterbrongi vertak verder in al hoe kleiner wordende brongioli, wat uiteindelik in die alveoli open. Die wande van die alveoli is uit klein, dunwandige selle opgebou. Die haarvate lê direk teenaan hierdie selle, wat die gasuitruilingsfunksie baie doeltreffend maak. Oor die algemeen praat ens van ʼn sirkulasiestelsel, maar in werklikheid het soogdiere, insluitende die mens, 2 afsonderlike sirkulasies (bloedsomlope), elkeen met sy eie stel arteries, venes en kapillêres, naamlik die pulmonêre en die -sistemiese sirkulasie. Die pulmonêre sirkulasie is die "kort roete" van die hart na die longe en terug na die hart.
Die sistemiese sirkulasie bestaan uit 'n aantal vertakte vate wat die hele liggaam voorsien. Beide roetes begin en eindig in die hart, maar daar is geen vermenging tussen die 2 nie: die pulmonêre sirkulasieroete begin by die regterventrikel, gaan dan na die longe en terug na die linkeratrium, terwyl die sistemiese sirkulasie van die linkerventrikel af deur die liggaam na die regteratrium terugloop.
Arterieë van die pulmonêre sirkulasie dra gedeoksigineerde (suurstofarme) bloed na die longe, waar uitruiling van gasse in die kapillêre netwerk rondom die alveoli plaasvind; die venes dra die geoksigineerde (suurstofryke) bloed dan terug na die hart. Die arteriële deel van die pulmonêre sirkulasie begin by die regterventrikel, wat bloed in die groot pulmonêre trunkus inpomp.
Hierdie groot arterie Iê voor die aorta en loop vir sowat 8 cm diagonaal na links voordat dit in 2 ewe groot takke, die linker- en regterpulmonêre arteries, vertak. Hierdie arteries loop na die ooreenstemmende long. Daar vertak die regterpulmonêre arterie in 3 lobulêre takke, een na elke long lob; die linker- pulmonêre arterie het 2 takke (een na elke long lob) wat die 2 linkerlobbe voorsien. Elkeen van hierdie takke vertak en hervertak totdat dit in kapillêre pleksusse in die wande van die alveoli verval. Dit is hier waar gasuitruiling (suurstofopname) plaasvind.
Die kapillêres verenig in venules en hulle verenig weer in venes; elke long stuur 2 pulmonêre venes na die linkeratrium van die hart, waar die pulmonêre sirkulasie voltooi word. Die longe word bedek deur ʼn tweelagige sereuse vlies wat die pleura (Iongvlies) genoem word. Die binneste laag is dig teen die longe geleë en staan as die visserale pleura bekend, terwyl die buitenste laag, wat as die pariëtale pleura bekend is, aan die binne-oppervlak van die borswand, die diafragma en die laterale deel van die mediastinum (die spasie tussen die longe wat die hart, bloedvate, tragea, oesofagus, limfatiese weefsel en limfvate bevat) lê.
Tussen die 2 lae is 'n ruimte wat met 'n sereuse vloeistof gevul is am wrywing te voorkom. Die diafragma is 'n spierplaat wat as 'n skeidingswand tussen die bors- en buikholte dien en die liggaamsdeel is vir die asemhalingsbewegings verantwoordelik. Die diafragma bestaan uit 'n sentrale bindweefselplaat (die sentrale tendon), waaraan verskeie spiervesels geheg is wat skuins na die werwels, ribbes en die punt van die sternum (borsbeen) loop.
Wanneer hierdie spiervesels saamtrek, beweeg die diafragma na onder, die borskasholte vergroot en die longe word vol lug gesuig (inaseming of inspirasie). Tydens hierdie proses word die diafragma bygestaan deur spiere wat in die nek geleë is, asook deur die tussenribspiere wat die borskas opwaarts trek en sodoende vergroot. Wanneer die spiere verslap, vind uitaseming (ekspirasie) plaas.
Die longweefsel bevat baie elastiese vesels, wat meebring dat die borskas- en buikwand terugveer. Tydens moeilike of geforseerde asemhaling help die borsspiere by inaseming, terwyl die buikspiere vir uitaseming verantwoordelik is. Normale asemhaling (respirasie) is 'n outomatiese proses en die ritme word deur die asemhalingsentrum in die verlengde rugmurg bepaal. Longbelugting is nooit volledig nie; ongeveer een vyfde van die totale hoeveelheid lug bly in die longe agter, al word daar ook gepoog om alle lug uit te blaas. Diep en langsame asemteue is meer bevorderlik as vinnige en oppervlakkige asemhaling.
Tydens 'n mediese ondersoek (longfunksie-ondersoek) kan ʼn beter beeld van die longbelugting en gasuitruiling verkry word. Om vas te stel hoeveel lug uitgeasem word, kan die vitale kapasiteit gemeet word, dit wil sê die grootste hoeveelheid lug wat na 'n maksimale inspirasie uitgeasem kan word. Die gemiddelde normale waarde is 4,6 liter. Die tempo waarin bogenoemde plaasvind, kan bepaal en uitgedruk word as die waarde van Tiffeneau.
By volwassenes behoort hierdie syfer minstens 70 % van die vitale kapasiteit te beloop. Hierdie waarde gee 'n indruk van die elastisiteit van die longweefsel. Die betroubaarste waarde wat hiervoor verkry kan word, is wanneer die verhouding tussen die volumeverandering en die drukverandering in die borskas bepaal word. Dit word gedoen deur die diffusie van suurstof en koolsuurgas te bel emmer, Die diffusie van suurstof word die meeste beïnvloed, terwyl die diffusie van koolsuurgas (wat in hoeveelheid 20 maal meer is) minder beïnvloed word.
Die diffusie word dan ook gemeet en uitgedruk aan die hand van die suurstofspanningswaarde (normale waarde 10 – 13 X 103 Pa = 75-100mm kwikdruk) of die suurstofversadigingswaarde (normale waarde 95-99 %) van die bloed. Bloed speel tydens gaswisseling ook 'n belangrike rol; die snelheid waarmee die bloed deur die lange vloei, die verdeling van die bloed in die longweefsel en die hoeveelheid eritrosiete (rooi bloedselle) is van belang. As gevolg van long- en hartsiektes kan die bloedvloei deur die longe beperk word.
Ligging[wysig | wysig bron]
Die longe is binne-in die borskas geleë en word deur die benerige struktuur van die ribbekas beskerm en omvou deur 'n dubbelwandige longvlies wat die pleura genoem word. Die binneste laag van die vlies kleef aan die buitekant van die longe en die buitenste laag is aan die muur van die borskas verbind. Die twee lae word geskei deur 'n dun spasie wat die borsholte genoem word en is met pleurale vloeistof gevul; dit maak dit moontlik vir die binneste en buitenste lae om oormekaar te gly en verhoed dat hulle maklik geskei word. Die linkerlong is kleiner as die regterlong om plek te maak vir die hart.
Voëllonge[wysig | wysig bron]
Voëls het 'n komplekse dog hoogs effektiewe dwarsstroom uitruilstelsel in hulle longe met gepaardgaande longsakke om die vloei van gas daardeur te beheer.
Daar is 'n noemenswaardige verskil tussen die longe van voëls en dié van soogdiere. Bo en behalwe die longe het voëls voorste en agterste sakke (tipies nege daarvan) waardeur die lugvloei deur die longe beheer word maar self speel hulle geen direkte rol in die uitruiling van gasse nie. Dit is 'n deurvloei asemhalingstelsel.
Wanneer 'n voël asemhaal, vloei lug deur die trachea na die agterste lugsakke toe terwyl die lug wat op daardie stadium in die longe is, na die voorste lugsakke vloei. Wanneer die voël uitasem word die vars lug in die agterste lugsakke in die long ingestoot en die gebruikte lug wat in die voorste sakke is word dan deur die trachea na die atmosfeer uitgelaat. Twee volledige siklusse van in- en uitasem is daarom nodig om een teug lug deur die voël se asemhalingstelsel te laat beweeg.
Voëllonge het nie alveoli soos soogdierlonge nie, maar bevat miljoene klein gange wat bekend staan as parabronchi wat aan elke kant deur die dorsobronchi en ventrobronchi verbind is. Lug vloei deur die heuningkoekmuur van die parabronchi en in die kapillêre bloedvaatjies in, waar suurstof en koolstofdioksied deur middel van diffusie uitgeruil word oor dwarsvloeiende bloedvate.
Die doel van hierdie komplekse stelsel van lugsakke is om te verseker dat die lugvloei deur die voëllong altyd in dieselfde rigting plaasvind – van agter na voor. Dit is in teenstelling met die soogdier se asemhalingstelsel, waar die rigting van die lugvloei omkeer tydens in- en uitaseming. Deur gebruik te maak van eenrigtinglugvloei kan voëllonge groter hoeveelheid suurstof uit die ingeademde lug onttrek. Voëls kan dus op hoogtes vlieg waar soogdiere aan hipoksie (suurstofarmoede) sou beswyk.
Reptiel-longe[wysig | wysig bron]
Reptiellonge word tipies deur 'n kombinasie van uitsetting en sametrekking van die ribbe deur die aksiale spiere en die pomp van die wangholte, geventileer. Krokodilagtiges maak ook staat op die hepatiese suigingsmetode, waardeur die lewer deur 'n spier wat aan die skaambeen (deel van die bekken) geheg is, teruggetrek word, wat dan op sy beurt die onderste deel van die longe terugtrek en hulle sodoende laat uitsit.
Amfibiese longe[wysig | wysig bron]
Die longe van die meeste paddas en ander amfibieë is eenvoudige ballonagtige strukture, met die uitruiling van gasse wat uitsluitlik op die oppervlak van die long plaasvind. Dit is nie 'n baie effektiewe samestelling nie, maar amfibieë het lae metaboliese behoeftes en vul dikwels ook hulle suurstofvoorraad met behulp van diffusie deur die vogtige velle van hulle liggame aan.
Spinagtiges se longe[wysig | wysig bron]
Longsiektes[wysig | wysig bron]
Bykomstig tot lugweginfeksies en die gepaardgaande komplikasies, bestaan daar 'n aantal minder ernstige longsiektes soos pneumo-toraks, asook 'n aantal veel ernstiger longsiektes so os longkanker en respiratoriese insuffisiënsie. Die simptome van lugweginfeksies en longsiektes is nie baie spesifiek nie, en is moeilik by die verskiltende siektebeelde onderskeibaar; in ʼn groot mate bemoeilik dit die diagnosering van 'n bepaalde siekte.
Oor die algemeen beïnvloed alle longsiektes die longfunksie, met gevolglike kortasemheid (dispnee), wat by alle longsiektes opgemerk word. Kortasemheid kan tydens rus of tydens inspanning (dispnee 'd effort) voorkom; dit kan permanent aanwesig wees of slegs tydens aanvalle van brongitis en asma opgemerk word. In hierdie geval is dit veral die ekspirasie (uitaseming) wat belemmer word. Dit duur langer en gaan met 'n fluit- of piepgeluid gepaard.
Wanneer die longfunksie erg belemmer is, word die uitruiling van koolsuurgas in verhouding tot suurstof beïnvloed en 'n tekort aan suurstof in die bloed kan gevolglik ontstaan. Die normale rosige velkleur verdwyn en word met 'n blou kleur vervang (sianose). 'n Hoes kan ook op 'n longsiekte dui. 'n Nie-produktiewe hoes, dit wil sê waar geen slym opgehoes word nie, word 'n prikkelende hoes genoem. Die oorsaak is gewoonlik die ontsteking van die keel of tragea.
'n Prikkelende hoes kan ontstaan wanneer daar 'n blokkering deur ʼn vreemde voorwerp of 'n tumor iewers in die brongioli is. Tydens 'n lugweginfeksie is daar gewoonlik 'n produktiewe hoes aanwesig. Die opgehoesde speeksel bestaan uit slym, wat veral by asma soms taai en draderig kan wees en die oorsaak van die benoude gevoel is. Tydens sommige siektes kan daar bloed en etter in die speeksel teenwoordig wees. Dit kom voor tydens die ontsteking van die brongusslymvlies asook tydens tuberkulose.
Pyn in die bors kom voor by asma, chroniese brongitis en tydens longontsteking waarby die pleura betrokke is. Die geneesheer kan veranderings in die longe opspoor wanneer hy die organe met behulp van 'n stetoskoop ondersoek. Deur gebruik te maak van ‘n röntgenondersoek van die borskas (borskasfoto, toraksfoto) kan veranderinge in die struktuur van die longe of ʼn gedeelte daarvan aangetoon word. Die brongioli kan ook tydens ʼn ondersoek, wat op ʼn inname van ʼn kontrasstof volg, duidelik sigbaar gemaak word. Hierdie tegniek staan as brongografie bekend.
Komplikasies van lugweginfeksies[wysig | wysig bron]
Ontsteekte longweefsel is normaalweg die gevolg van 'n lugweginfeksie (byvoorbeeld brongitis) wat na die alveoli uitgebrei het. Die longontsteking kan as gevolg van bakterieë of virusse ontstaan, en soms hou dit met tuberkulose verband. Brongitis en longontsteking kan ongekompliseerd verloop en na behandeling met ‘n antibiotikum heeltemal genees. Tog kan daar ook ernstige beskadiging van die longweefsel wees 'n longabses kan ontstaan met etter wat in die long ophoop, omring deur 'n bindweefselkapsel.
Die pasiënt se speeksel kan met etter en bloed gemeng wees. Absesvorming gaan gewoonlik met koors, hoes, asemnood en sianose gepaard. Die behandeling van longontsteking met antibiotika is vir die laer voorkomssyfer van absesvorming verantwoordelik. So 'n abses word ook met behulp van antibiotika behandel en skakel chirurgie gewoonlik uit. Brongiëktase is die verwyding van 'n brongus wat as gevolg van ontsteking ontstaan. Soms is daar geen simptome merkbaar nie, terwyl daar in ander gevalle weer hoesbuie met bloed in die speeksel kan voorkom of die pasiënt braak selfs bloed.
In ernstige gevalle kan groot hoeveelhede speeksel geproduseer word en is koors teenwoordig. Ten slotte kan kortasemheid of sianose intree. Die siektetoestand kan maklik met behulp van ʼn röntgenondersoek (brongografie) gediagnoseer word. Behandeling bestaan uit die gebruik van 'n antibiotikum en die losmaking van die ontstekingsprodukte. Chirurgiese verwydering van die aangetaste dele is dikwels die enigste manier waarop die siektetoestand suksesvol opgeklaar kan word.
Pleuritis (borsvliesontsteking) kan 'n komplikasie van 'n lugweginfeksie wees. Daar word tussen droë pleuritis (pleuritis sicca) en nat pleuritis (pleuritis exsudativa, waar vog in die pleura ophoop) onderskei. Deur uitgebreide longontsteking kan die longvlies ook ontsteek raak. Ontsteking kan verder deur die afsterwe van 'n stuk longweefsel (byvoorbeeld na ʼn longembolus) of deur 'n tumor veroorsaak word. Pleuritis kan ook as gevolg van baie ander siektes (buite die borskas) ontstaan.
Die belangrikste simptoom van pleuritis is 'n steekpyn wat tydens sug en hoes erger word. Die pyn ontstaan as gevolg van die wrywing en oormekaarskuur van die ontsteekte lae van die pleura. ʼn Geneesheer kan die skuurgeluide met behulp van 'n stetoskoop hoor, en deur die borskas te klop en te luister of daar dowwe geluide hoorbaar is, kan nat pleuritis met vogophoping bevestig word. ʼn Borskasfoto moet geneem word om die oorsake (longontsteking, tumor, embolus) te bepaal sodat behandeling kan volg. Die ontstekingsvog kan opgesuig word met behulp van 'n dun naald wat tussen die ribbes deur tot in die pleura gesteek word. Hierdie proses staan as pleura-punksie bekend.
Ander longsiektes[wysig | wysig bron]
Tydens die siektetoestand pneumotoraks kom daar lug in plaas van sereuse vog tussen die visserale en pariëtale lae van die pleura voor. 'n Pneumotoraks ontstaan gewoonlik spontaan en hierdie toestand hoef nie noodwendig deur een of ander longsiekte voorafgegaan te word nie; dit kom veral by jong volwassenes voor. Tog kan pneumotoraks ook na 'n longsiekte soos chroniese brongitis ontstaan, en ook na die beskadiging van die borskaswand of die longe, waar tug die pleurale holte of van buite, of van binne die longe bereik.
Die pasiënt kla gewoonlik van ʼn akute pyn in die toraks en 'n toenemende benoudheid; soms kan ʼn sianotiese toestand ook ontstaan. 'n Gevaarlike komplikasie is spanningspneumotoraks. Die druk in die pleurale holte word verhoog, die hart kan na lateraal verplaas word en sodoende die bloedsomloop belemmer, en dit kan meebring dat die pasiënt sterf. In minder ernstige gevalle word 'n pynstillende middel en rus in die bed voorgeskryf.
Die lug word dan geleidelik deur die liggaamsweefsels opgeneem en die long kan weer herstel. By groot en ernstige gevalle van pneumotoraks kan die lug met behulp van 'n naald uit die pleurale holte gesuig word. Tydens spanningspneumotoraks moet die lug aktief uitgesuig word om die pasiënt se lewe te red. As gevolg van langdurige blootstelling aan skadelike stowwe word daar bindweefsel in die longblasies gevorm (longfibrose). Na jare begin die pasiënt van kortasemheid tydens inspanning, 'n prikkelende hoes en sianose kla.
As die pasiënt stofsoorte ingeasem het, word van hierdie toestand as 'n stoflongsiekte (pneumokoniose) gepraat. 'n Voorbeeld hiervan is mynwerkers wat silikondioksied inasem. 'n Ander siektetoestand wat by mynwerkers voorkom maar wat nie met longfibrose gepaard gaan nie, is antrakose; hier word koolstof ingeasem. By mynwerkers wat koolstof inasem, kan antrakosilikose ook voorkom. Longfibrose lei tot ernstig versteurde longfunksies (respiratoriese insuffisiënsie).
In die moderne Westerse lande kom bronguskarsinoom (bronguskanker) en longkanker in toenemende mate voor. Dit is ʼn kwaadaardige tumor wat in die brongusslymvlies ontstaan. Daar is verskeie tipes bronguskarsinome en die indeling berus op die tipe sel in die brongus wat kwaadaardig word. Plaveiselkarsinoom (plaveiselselle van die bronguswand) en ongedifferensieerde kleinselkarsinoom (selle van geen spesifieke vorm nie) kom veral by mans voor, en word hoofsaaklik deur skadelike stowwe in die ingeasemde lug (tabakrook, lugafvalstowwe) veroorsaak.
Ongedifferensieerde grootselkarsinoom en adenokarsinoom (selle met ʼn klierstruktuur) kom in gelyke mate by mans en vroue voor. Die oorsake van laasgenoemde twee karsinome is nog nie ten volle verklaar nie. Die beginstadia van longkanker toon geen simptome nie. Enige afwyking kan in hierdie stadium net deur 'n röntgenondersoek aangetoon word. Later kan ʼn prikkelende hoes met bloed in die speeksel voorkom. Die pasiënt kan pyn in die bors ondervind en gewigsverlies kan volg.
Longontsteking, spontane pneumotoraks en pleuritis is selde een van die komplikasies. Metastases (uitsaaiinge, verspreiding) van die kankertoestand kom veral in die lewer, brein, werwels, niere en byniere voor. In hierdie stadium is die chirurgiese verwydering van die hele tumor die geskikste behandeling. Indien chirurgie nie meer moontlik is nie, is bestraling en behandeling met geneesmiddels wat seldeling vertraag, die enigste alternatief.
Met laasgenoemde metodes word die siekteproses slegs vertraag. Die staking van die rookgewoonte kan die moontlikheid dat longkanker opgedoen word, aansienlik verminder. Verskeie longsiektes kan die longfunksie so ernstig versteur dat dit nie meer moontlik is om ʼn voldoende hoe suurstofspanning in die bloed te handhaaf nie. Gevolglik sal die liggaamsweefsels nie genoeg suurstof kry nie, en hierdie toestand staan as respiratoriese insuffisiënsie bekend.
Die oorsake kan binne die long self wees, byvoorbeeld as ʼn gedeelte van die long beskadig is of as die vervoer deur die wande van die alveoli en longhaarvate belemmer is. Die oorsake kan ook van buite die long afkomstig wees, soos wanneer daar: 'n steun is in die asemhalingsentrum in die brein is, of wanneer die asemhalingspiere of die diafragma verlam is. Behandeling van respiratoriese insuffisiënsie geskied deur die verhoging van die suurstofgehalte in die bloed (en dus in die weefsels).
Suurstof word deur middel van ʼn suurstofmasker oor die neus en mond toegedien. By chroniese brongitis word die slym uit die lugweë losgeklop of uitgesuig. Geneesmiddels kan ook voorgeskryf word om die asemhalingsentrum te stimuleer. In noodgevalle kan kunsmatige asemhaling toegepas word.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- Wêreldspektrum, 1982, ISBN 0908409583 volume 17, bl. 108
|
<urn:uuid:a6dadcab-4851-4d0b-8e18-742d535da602>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Longe
|
2019-07-18T13:29:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00213.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999991
| false
|
Kategorie:Gebruiker ja
Jump to navigation
Jump to search
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 5 subkategorië, uit 'n totaal van 5.
Hierdie kategorie bevat die volgende 5 subkategorië, uit 'n totaal van 5.
|
<urn:uuid:22904500-11df-42d9-82db-95034bfbb588>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/Kategorie:Gebruiker_ja
|
2019-07-22T08:13:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00133.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.990032
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Chandigarh" skakel
←
Chandigarh
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Chandigarh
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Indië
(
← skakels
wysig
)
Lys van nasionale tale van Indië
(
← skakels
wysig
)
Federale staatsvorm van Indië
(
← skakels
wysig
)
Delhi
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:SpesBona/Artikels
(
← skakels
wysig
)
Uttar Pradesh
(
← skakels
wysig
)
Kerala
(
← skakels
wysig
)
Karnataka
(
← skakels
wysig
)
Nagaland
(
← skakels
wysig
)
Manipur
(
← skakels
wysig
)
Haryana
(
← skakels
wysig
)
Goa
(
← skakels
wysig
)
Tripura
(
← skakels
wysig
)
Bihar
(
← skakels
wysig
)
Pandjabi
(
← skakels
wysig
)
Tamil Nadu
(
← skakels
wysig
)
Assam
(
← skakels
wysig
)
Sikkim
(
← skakels
wysig
)
Wes-Bengale
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:RaniPatel/Sandput/India
(
← skakels
wysig
)
Andaman- en Nicobar-eilande
(
← skakels
wysig
)
Sjabloon:Navigasie indeling Indië
(
← skakels
wysig
)
Andhra Pradesh
(
← skakels
wysig
)
Maharashtra
(
← skakels
wysig
)
Gujarat
(
← skakels
wysig
)
Krieketwêreldbeker 1987
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:Chandigarh
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Chandigarh
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:9a4c198b-cf0f-4123-aea9-d3988ad13b9e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Chandigarh
|
2019-07-23T13:41:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529406.97/warc/CC-MAIN-20190723130306-20190723152306-00293.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998841
| false
|
1505
Jump to navigation
Jump to search
1505 |
◄ | 15de eeu | ◄16de eeu► | 17de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1505 |
Kalenders | |
Die jaar 1505 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 5de jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure[wysig | wysig bron]
- 30 Julie – Gian Pietro Carafa (later Pous Paulus IV) word biskop van Chieti.
- 18 September – Gian Pietro Carafa (later Pous Paulus IV) word tot biskop gewy.
- 1 Desember – Pous Julius II stel nege nuwe kardinale aan waaronder weer (soos in 1505) twee familielede.
|
<urn:uuid:5a99635f-e72a-46c4-8e5c-4e7c7f1d6a5c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/1505
|
2019-07-21T00:28:18Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526799.4/warc/CC-MAIN-20190720235054-20190721021054-00557.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99984
| false
|
Anglo American-korporasie
Anglo American plc | |
Tipe | Aandelemaatskappy |
---|---|
Gestig | 1917 in Johannesburg as Anglo American Corporation 1999 in Londen as Anglo American plc |
Hoofkantoor | Londen, Engeland, Verenigde Koninkryk |
Sleutelpersone | Sir John Parker (voorsitter van die raad) Mark Cutifani (hoof uitvoerende beampte)[1] |
Gebied bedien | Wêreldwyd |
Industrie | Metale en Mynbou |
Produkte | Koper, diamante, ystererts, metallurgiese steenkool, nikkel, platinum en termiese steenkool |
Inkomste | $29,342 miljard[2] (2013) |
Bedryfsinkomste | $6,168 miljard[2] (2013) |
Netto inkomste | $426 miljoen[2] (2013) |
Werknemers | omstreeks 100 000[3] (2011) |
Dogtermaatskappye | De Beers Tarmac Limited Lafarge Tarmac (50%) |
Webwerf | angloamerican.com |
Anglo American 2015-01-10 | |
Historiese sluitingsprys
Simbool | AGL |
---|---|
Goedgekeur | 1 820 000 000 |
Uitgereik | 1 405 467 840 |
Sluitingsprys | ZAR 202,82 |
Beurswaarde | ZAR 285 miljard |
Aandeelhouers | |
Coronation Asset Management | 4.97% |
Public Investment Corporation | 4.51% |
Anglo American Korporasie van Suid-Afrika Beperk is 'n mynmaatskappy wat op 25 September 1917 deur sir Ernest Oppenheimer gestig is met 'n aanvangskapitaal van £ 1 000 000. Die naam dui daarop dat Amerikaanse firmas ook betrokke was tydens die stigting van die maatskappy. Die onmiddellike doelwit was om nuwe goudmyne aan die Oosrand te ontwikkel, maar dit het vinnig na die diamantbedryf uitgebrei. Die maatskappy word ook gou bedrywig in die koperstreek in Zambië en ook in die Suid-Afrikaanse steenkoolbedryf. Dit het betreklik vinnig tot een van die grootste myngroepe in Afrika ontwikkel.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) "Anglo American appoints Mark Cutifani as Chief Executive". Besoek op 18 Julie 2013.
- ( ) Preliminary Results 2013
- ( ) "At a glance". Anglo American plc. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Augustus 2010. Besoek op 31 August 2010.
|
<urn:uuid:b210ba22-83b3-4c3f-875e-c4da7da81ea0>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Anglo-American_Corporation
|
2019-07-21T00:29:40Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526799.4/warc/CC-MAIN-20190720235054-20190721021054-00557.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999207
| false
|
Anna Chlumsky
Jump to navigation
Jump to search
Anna Chlumsky | |
Geboortenaam | Anna M. Chlumsky |
---|---|
Geboorte | 3 Desember 1980 |
Nasionaliteit | Amerikaans |
Kinders | 2 |
Beroep(e) | Aktrise |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Anna Chlumsky (gebore 3 Desember 1980) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente My Girl (1991), My Girl 2 (1994), en Gold Diggers: The Secret of Bear Mountain (1995), en in die televisiereeks Veep (2012).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 1991: My Girl
- 1994: My Girl 2
- 1994: Trading Mom
- 1995: Gold Diggers: The Secret of Bear Mountain
- 2007: Blood Car
- 2008: Eavesdrop
- 2009: My Sweet Misery
- 2011: The Pill
- 2013: Bert and Arnie's Guide to Friendship
- 2015: The End of the Tour
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2009: Cupid
- 2012: Veep
- 2013: Veep: Season 2 - Invitation to the Set
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 1997: A Child's Wish
- 1997: Miracle in the Woods
- 2007: Eight Days a Week
- 2009: House Rules
- 2009: 12 Men of Christmas
- 2010: The Quinn-tuplets
- 2011: Three Weeks, Three Kids
- 2012: Making Veep
- 2015: American Girl Dolls: The Action Movie with Anna Chlumsky
Video's[wysig | wysig bron]
- 1991: My Girl: A Day on Set - First Kiss
- 1991: My Girl: A Day on Set - Bingo!
- 1991: My Girl: Behind the Scenes of My Girl
|
<urn:uuid:c0e38ee5-1b70-4f95-bfe0-33a8a945b8ee>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Anna_Chlumsky
|
2019-07-21T00:37:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526799.4/warc/CC-MAIN-20190720235054-20190721021054-00557.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.90895
| false
|
Kategorie:Datum- en tydsjablone
Jump to navigation
Jump to search
Bladsye in kategorie "Datum- en tydsjablone"
Die volgende 10 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 10.
Die volgende 10 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 10.
|
<urn:uuid:2b5173ea-e7b8-4e9b-86a4-b9e2bce55b10>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Datum-_en_tydsjablone
|
2019-07-22T08:36:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00157.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999659
| false
|
‘n Maatskappy in Somerset-Wes ontwikkel ’n kompakte satelliet wat te koop aangebied sal word. Dr. Sias Mostert, uitvoerende hoof van Space Commercial Services Aerospace Group (SCSAG), het aan Die Burger gesê hulle het aanvanklik begin om maatskappye en lande met die aanwending van satelliete te help. “Dit is een ding om ’n satelliet te bou…
|
<urn:uuid:2c0f3681-d8a9-4070-84ca-67a2548c03ea>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://scibraai.co.za/tag/ruimtetegnologie/
|
2019-07-16T03:24:11Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524475.48/warc/CC-MAIN-20190716015213-20190716041213-00501.warc.gz
|
by-nc
|
4.0
|
a_tag
| false
| false
|
{
"abbr": [
"by-nc"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
false
],
"location": [
"a_tag"
],
"version": [
"4.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999859
| false
|
Sjabloon:Getal
in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation
Jump to search
Getal – {{{simbool}}}
Orde
{{{orde}}}
Syfers
:
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
20
30
40
50
60
70
80
90
Die onderstaande dokumentasie word nie vertoon wanneer die sjabloon geplaas word nie.
Gebruik
{{
getal
| simbool =
| orde =
}}
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Getal&oldid=255220
"
Kategorie
:
Sjablone
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Sjabloon
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Print/export
Download as PDF
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Wikidata-item
Ander tale
Voeg skakels by
Die bladsy is laas op 31 Oktober 2007 om 09:08 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:05ecc026-4b79-4244-b4c3-3cb636b77930>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Getal
|
2019-07-17T08:45:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525133.20/warc/CC-MAIN-20190717081450-20190717103450-00101.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999435
| false
|
Solowjetski-eilande
Solowjetski-eilande Inheemse naam: Солове́цкие острова́, Соловки́ | |
---|---|
Kaart van die Witsee met die Solowjetski-eilande | |
Geografie
Ligging | Rusland, See van Ochotsk |
Koördinate | Koördinate: |
Argipel | Solowjetski-eilande |
Totale eilande | 6
Oppervlakte | 313 vk km
Administrasie | |
Rusland | |
Oblast | Archangelsk
Demografie | |
Bevolking | 968
Die Solowjetski-eilande (Russies: Солове́цкие острова́, Соловки́) is in die Onegabaai van die Witsee in Rusland geleë. Die eilande word van van Archangelsk geadministreer as die Solowjetski-distrik en kan bereik word deur die Solofki-lughawe. Dit beslaan ’n gebied van 347 km2 en het ’n bevolking van 968 (2002-sensus).
Geografie[wysig | wysig bron]
Die eilandgroep bestaan uit ses eilande wat saam bekend is as die Solofki:
- Bolsjoi Solowjetski – 246 km².
- Anzerski (Anzer) – 47 km².
- Bolsjaja Moeksalma – 17 km².
- Malaja Moeksalma – 0,57 km².
- Bolsjoi Zajatski – 1,25 km².
- Mali Zajatski – 1,02 km².
Die kus van die eilande is baie getand en bestaan uit graniet en gneis. Die eilande is heuwelagtig (die hoogste punt is 107 m) en die meeste is bedek met woude, waarvan party moerasagtig is. Daar is verskeie mere wat deur kanale verbind is.
Klooster[wysig | wysig bron]
Die eilande was histories die tuiste van die bekende Russies-Ortodokse Solowjetski-kloosterkompleks. Dit is in die eerste helfte van die 15de eeu gestig deur twee monnike van die Kirillo-Belozerski-klooster. Teen die einde van die 16de eeu was dit een van die grootste grondbesitters en invloedrykste godsdienssentrums in Rusland.
Die klooster en kerke is tydens die bewind van Iwan die Verskriklike in steen opgerig. Met die skeuring in die Russiese Kerk het die monnike gehou by die ou geloof en die tsaar se verteenwoordigers verban. Dit het gelei tot die agt jaar lange beleg van die fort deur tsaar Aleksei.
Arbeidskamp[wysig | wysig bron]
Ná die Russiese Rewolusie in 1917 het die eilande berug geraak as die terrein van die eerste Russiese strafkamp. Tot in 1921 is dit as 'n "aanhoudingskamp" geklassifiseer en in 1929 het dit ’n tronk geword. Tien jaar later, aan die vooraand van die Tweede Wêreldoorlog, is dit gesluit. Die Sowjet-regering het die strategiese belang van die eilande besef en teen die begin van die oorlog is 'n vlootbasis daar gevestig.
In 1974 het die eilande ’n historiese en argitektuurmuseum en ’n natuurlike reservaat van die Sowjetunie geword. In 1992 is hulle verklaar tot ’n Unesco-wêrelderfenisgebied.[1] Vandag is die Solowjetski-eilande ’n groot toeriste-attraksie in die noorde van Rusland. ’n Mens kan hulle óf per skip van die dorp Kem of per vliegtuig van Archangelsk af bereik.
Verwysings[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Solovki. |
- Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia-artikel vertaal
|
<urn:uuid:4600fcd7-7582-486b-8f63-96365e714ce7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Solowjetski-eilande
|
2019-07-17T08:46:07Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525133.20/warc/CC-MAIN-20190717081450-20190717103450-00101.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999952
| false
|
Maclear
Maclear | |
Maclear Poskantoor | |
Maclear se ligging in Oos-Kaap
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Suid-Afrika |
---|---|
Provinsie | Oos-Kaap |
Distrik | Joe Gqabi |
Munisipaliteit | Elundini |
Stigting | 1876 |
Oppervlak[1] | |
- Dorp | 9,2 km² (3,6 vk m) |
Hoogte | 1 272 m (4 173 vt) |
Bevolking (2011) | |
- Dorp | 10 521 |
- Digtheid | 1 144/km² (2 962,9/myl2) |
[1] | |
Rasverdeling (2011)[1] | |
• Blank | 2.0% |
• Indiër/Asiër | 0.2% |
• Kleurling | 4.3% |
• Swart | 93.1% |
• Ander | 0.4% |
Taal (2011)[1] | |
• Xhosa | 88.3% |
• Afrikaans | 5.1% |
• Engels | 2.7% |
• Sotho | 2.1% |
• Ander | 1.8% |
Poskode (strate) | 5480 |
Poskode (posbusse) | 5480 |
Skakelkode(s) | 045 |
Die dorpie is in 1876 gestig en genoem na Haar Majesteit se astronoom aan die Kaap, sir Thomas Maclear. Dit verkry munisipale status in 1916 nadat dit aanvanklik vinnig ontwikkel het uit die militêre pos wat hier gestig is.
Maclear beskik oor 'n goeie provinsiale hospitaal.[3]
NG gemeente[wysig | wysig bron]
Maclear was eers 'n buitewyk van die gemeente Ugie en reeds in 1905 is met groot opoffering, omdat die mense hier toe nog baie arm was, 'n kerkgeboutjie opgerig. In 1916 verkry die dorp munisipale status en die gemeente stig van Ugie af met 'n lidmaattal van sowat 400. Die eerste leraar wat die beroep hierheen teen 'n salaris van £250 aangeneem het, was prop. W.R. de Villiers. Hy is slegs 22 maande na hy die beroep aanvaar het, oorlede. Hy is opgevolg deur ds. J.P. Kriel.
Sien ook[wysig | wysig bron]
Bronne[wysig | wysig bron]
- Olivier, ds. P.L. (samesteller), Ons gemeentelike feesalbum. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
- Rosenthal, Eric, Encyclopaedia of Southern Africa, Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978.
- Raper, P.E., Dictionary of South African Place Names, Lowry Publishers, Johannesburg, 1987.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Tiffindell Ski-oord | Rhodes 70 km | Mount Fletcher 55 km | ||
Barkly-Oos 98 km | Mount Frere | |||
Maclear | ||||
Indwe, Elliot 66 km | Ugie 19 km | Mthatha 82 km |
|
<urn:uuid:013ecc16-779c-41e1-92db-755d110a20b2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Maclear
|
2019-07-18T13:34:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00261.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998895
| false
|
Lys van kortste pontifikate
Dit is 'n lys van die kortste pontifikate van die pouse van die Rooms-Katolieke Kerk.
Kortste pontifikateWysig
'n Pontifikaat is de ampsperiode van 'n Pous. Afgesien van Petrus geld die regeerperiode van Pius IX as die langste in die geskiedenis (31 jaar). Daarteenoor staan 'n hele aantal Pouse die minder dan een jaar op die setel van Petrus gesit het. Hierdie lys gee die name van die Pouse, in stygende volgorde, van die lengte van hulle pontifikaat in dae. Dit begin by Pous Urbanus VII die slegs 13 dae Pous was, hy en ook Pous Celestinus IV sterf voordat hulle gekroon is. Die dag waarop die Pous verkies is asook die sterfdag word saam getel.
# | Naam van Pous | Periode | Aantal dae |
---|---|---|---|
1 | Urbanus VII | 15 September – 27 September 1590 | 13 |
2 | Bonifatius VI | April 896 | 16 |
3 | Celestinus IV | 25 Oktober – 10 November 1241 | 17 |
4 | Theodorus II | Desember 897 | 20 |
5 | Sisinnius | 15 Januarie – 4 Februarie 708 | 21 |
6 | Marcellus II | 9 April – 30 April 1555 | 22 |
7 | Damasus II | 17 Julie – 9 Augustus 1048 | 24 |
8 | Pius III | 22 September – 18 Oktober 1503 | 27 |
Leo XI | 1 April – 27 April 1605 | ||
10 | Benedictus V | 22 Mei – 23 Junie 964 | 33 |
Johannes Paulus I | 26 Augustus – 28 September 1978 |
|
<urn:uuid:b70186bd-a0c2-460d-ad3c-9e6e7cee00af>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Lys_van_kortste_pontifikate
|
2019-07-19T18:37:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00421.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999177
| false
|
Bespreking:Gennep
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Gennep-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:4be0a74b-f22c-45a3-8021-c8cbccfbcfb4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Gennep
|
2019-07-19T19:05:29Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00421.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999979
| false
|
.id
Jump to navigation
Jump to search
Sien ook[wysig | wysig bron]
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
- ( ) Domain registrasie. Id
- ( ) Domain Gebruik benaming, die Terme en Voorwaardes
- ( ) Whois Domain .id, Whois Domain. Id, Free Whois Lookup, Domain. Id Beskikbaar
- ( ) Nuus van die oorgang bestuurder
- ( ) Whois inligting .id
|
<urn:uuid:e5748413-631c-4359-ab80-537b9b0363e7>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/.id
|
2019-07-22T08:08:20Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00181.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.933918
| false
|
Utena
Utena | |
Nagaansig van die Rooms-Katolieke Kerk van God se Voorsiening (Dievo Apvaizdos bažnyčia) | |
Koördinate: Koördinate: | |
Land | Litaue |
---|---|
Distrik | Utena |
Munisipaliteit | Utena |
Stigting | 1261 |
Regering | |
- Burgemeester | Alvydas Katinas (LSDP) |
Oppervlak | |
- Dorp | 15,1 km² (5,8 vk m) |
Hoogte | 113 m (371 vt) |
Bevolking (2017) | |
- Dorp | 26 491 |
- Digtheid | 1 754/km² (4 542,8/myl2) |
Tydsone | OET (UTC+2) |
- Somer (DST) | OEST (UTC+3) |
Poskode (middestad) | 28001 |
Webwerf: utena.lt |
Utena Duits: Utenen, Pools: Uciana) is die kernstad van die gelyknamige rajonmunisipaliteit in die noordooste van Litaue en administratiewe setel van die gelyknamige distrik. Die kernstad se bevolking is in 2017 as 26 491 bepaal, dié van die rajonmunisipaliteit (Utenos rajono savivaldybė) as 38 890. Utena se stadsbeeld word oorheers deur die groot Dauniškis-meer in sy sentrum. Anders as sy omgewing in die suide, noorde en ooste met uitgestrekte bosse en talle mere is Utena eerder 'n nywerheidstad as 'n toeristetrekpleister.
(In Litaue word Utena veral met die plaaslike brouery en sy gewilde bierhandelsmerk Utenos verbind.[1]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Bodo Thöns: Litauen entdecken. Europas neuer Mittelpunkt im Baltikum. Derde hersiene uitgawe. Berlin: Trescher 2006, bl. 253
|
<urn:uuid:8a7a718d-d0e2-47dc-9a52-a7898e51577f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Utena
|
2019-07-23T13:43:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529406.97/warc/CC-MAIN-20190723130306-20190723152306-00341.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99798
| false
|
Kategorie:Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders
Jump to navigation
Jump to search
(vorige bladsy) (volgende bladsy)
Vir meer inligting, sien Wikipedia:Gesagbeheer.
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
Bladsye in kategorie "Wikipedia-artikels met ULAN-identifiseerders"
Die volgende 200 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 1 018.
(vorige bladsy) (volgende bladsy)C
- Kenneth Clark
- Claudius
- Jean Cocteau
- Christo Coetzee
- Samuel Taylor Coleridge
- Colette
- Christophorus Columbus
- Commodus
- Auguste Comte
- John Constable
- Jack Conway (rolprentvervaardiger)
- James Cook
- Hernán Cortés
- Lucio Costa
- Noël Coward
- Lucas Cranach die Ouere
- Joan Crawford
- Lorenzo di Credi
- Benedetto Croce
- Croesus
- Oliver Cromwell
- Tony Curtis
- Georges Cuvier
D
- Louis Daguerre
- Roald Dahl
- Samuel Daniell
- Dareios I van Persië
- Bella Darvi
- Charles Darwin
- Jacques-Louis David
- Brad Davis (akteur)
- Miles Davis
- Tinus de Jongh
- Robert de Niro
- Kardinaal de Richelieu
- Elsie de Wolfe
- Guy Debord
- Claude Debussy
- John Deere (persoon)
- Gilles Deleuze
- Jacques Derrida
- René Descartes
- Diana, Prinses van Wallis
- Philip K. Dick
- Denis Diderot
- Marlene Dietrich
- Diocletianus
- Dionysiou-klooster
- Dirck van Santvoort
- Domitianus
- Donatello
- J. P. Donleavy
- Fjodor Dostojefski
- Marcel Duchamp
- Raoul Dufy
- Alexandre Dumas
- Marlene Dumas
- Faye Dunaway
- Isadora Duncan
- Cheryl Dunye
- Bob Dylan
E
- George Eastman
- Marie von Ebner-Eschenbach
- Umberto Eco
- Edi Rama
- Eduard die Belyer
- Eduard I van Engeland
- Eduard II van Engeland
- Eduard IV van Engeland
- Eduard VI van Engeland
- Edward VII van die Verenigde Koninkryk
- Edward VIII van die Verenigde Koninkryk
- Heinrich Egersdörfer
- Ethyl Eichelberger
- Egon Eiermann
- Alexandre Gustave Eiffel
- Dwight D. Eisenhower
- Sergei Eisenstein
- Ekumeniese Patriargaat van Konstantinopel
- El Greco
- Edward Elgar
- T.S. Eliot
- Elisabeth van Oostenryk-Hongarye
- Elizabeth Bowes-Lyon
- Elizabeth I van Engeland
- Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk
- Emily Brontë
- Emma Sandys
- Empedokles
- Friedrich Engels
- Brian Eno
- James Ensor
- Epikurus
- Desiderius Erasmus
- Ernst Ludwig, Groothertog van Hesse
- M.C. Escher
- Walker Evans
F
- Nicolas-Claude Fabri de Peiresc
- Federico Fellini
- Ferdinand I van Oostenryk
- Gianfranco Ferré
- Paul Feyerabend
- Richard Feynman
- Fibonacci
- Johann Gottlieb Fichte
- Filips II van Spanje
- Toni Frissell
- Ella Fitzgerald
- Robert FitzRoy
- Robert J. Flaherty
- Gustave Flaubert
- Jane Fonda
- Theodor Fontane
- Jay Forrester
- Georg Forster
- Bob Fosse
- Norman Foster
- Léon Foucault
- Michel Foucault
- Franciskus van Assisi
- Anne Frank
- Benjamin Franklin
- Frans I van Frankryk
- Frans II
- Frans Josef I van Oostenryk
- Franz Liszt
- Frederik I (Barbarossa)
- Frederik II van Pruise
- Frederik IV van Denemarke
- Frederik V van Denemarke
- Fredric Jameson
- Sigmund Freud
- Friedrich Hölderlin
- Friedrich III van Duitsland
- Caspar David Friedrich
- Robert Frost
- Robert Fulton
G
- John Wayne Gacy
- Joeri Gagarin
- Galba (keiser)
- Galileo Galilei
- Vincent Gallo
- Greta Garbo
- Federico Garcia Lorca
- Bill Gates
- Antoni Gaudí
- Paul Gauguin
- Frank Gehry
- Pous Gelasius I
- Arnold Genthe
- George I van Groot-Brittanje
- George II van Groot-Brittanje
- George III van die Verenigde Koninkryk
- George IV van die Verenigde Koninkryk
- George VI van die Verenigde Koninkryk
- Georgi Plechanof
- Germanicus
- Domenico Ghirlandaio
- Basil Gill
- Allen Ginsberg
- Lillian Gish
- Philip Glass
- Johann Wolfgang von Goethe
- Nikolai Gogol
- David Goldblatt
- Robert Jacob Gordon
- Jason Gould
- Francisco Goya
- Günter Grass
- Gratianus
- Sophia Gray
- Spalding Gray
- Greenpeace
- Pous Gregorius I
- Alfred Grenander
- Lady Jane Grey
- Matt Groening
- Félix Guattari
- Laurynas Gucevičius
- Johannes Gutenberg
H
- Ernst Haas
- Jürgen Habermas
- Zaha Hadid
- Hadrianus
- Hafez
- Gunther von Hagens
- William Haines
- Hampton Court-paleis
- Hannibal
- Hans-Georg Gadamer
- Thomas Hardy
- Ed Harris
- Richard Harris
- William Henry Harrison
- Erich Hartmann
- Władysław Hasior
- Václav Havel
- Joseph Haydn
- Friedrich August Hayek
- William Randolph Hearst
|
<urn:uuid:a6e5d026-7d26-439f-a34a-21a87c940293>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Wikipedia-artikels_met_ULAN-identifiseerders?from=Cl
|
2019-07-19T19:04:11Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00445.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.822933
| false
|
Demokratiese Republiek van die Kongo
- Moenie verwar word met Republiek van die Kongo nie.
Nasionale leuse: Justice – Paix – Travail (Frans vir: "Geregtigheid – Vrede – Arbeid") | |||||
Volkslied: Debout Congolais (Frans vir: "Staan op, Kongolese") | |||||
Hoofstad | Kinshasa
Grootste stad | Kinshasa | ||||
Amptelike tale | Frans Nasionale tale: Kongo, Lingala, Swahili en Luba-Kasai[1][2] | ||||
Regering | Unitêre semi-presidensiële republiek[3] Félix Tshisekedi Bruno Tshibala | ||||
Onafhanklikheid | 17 November 1879 1 Julie 1885 15 November 1908 30 Junie 1960[4] 29 Oktober 1971 18 Februarie 2006 | ||||
Oppervlakte - Totaal - Water (%) |
2 345 409 km2 (11ste) 905 567 myl2 3,32 | ||||
Bevolking - 2018-skatting - Digtheid |
85 281 024[4] (16de) 34,83 / km2 90,2 / myl2 | ||||
BBP (KKP) - Totaal - Per capita |
2019-skatting | ||||
BBP (nominaal) - Totaal - Per capita |
2019-skatting | ||||
MOI (2017) | 0,457[6] (176ste) – laag | ||||
Gini (2012) | 42,1[7] – medium | ||||
Geldeenheid | Frank (CDF )
Tydsone - Somertyd |
WAT en SAT (UTC+1 en +2) nie toegepas nie (UTC+1 en +2) | ||||
Internet-TLD | .cd | ||||
Skakelkode | +243 |
Die Demokratiese Republiek van die Kongo (Frans: République démocratique du Congo, [kɔ̃ɡo]; Kongo: Repubilika ya Kôngo ya Dimokalasi; Lingala: Republíki ya Kongó Demokratíki; Swahili: Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo; Luba-Kasai: Ditunga dia Kongu wa Mungalaata), ook bekend as DR Kongo, die DRK, Kongo-Kinshasa of net die Kongo,[8][9] is 'n land in Sentraal-Afrika en die tweede grootste land in Afrika ná Algerië. Dit grens aan die Sentraal-Afrikaanse Republiek en Suid-Soedan in die noorde, Uganda, Rwanda, Burundi, en Tanzanië in die ooste, Zambië en Angola in die suide, en die Republiek van die Kongo in die weste. Die land het toegang tot die see deur 'n nou 40 km strook, langs die Kongorivier tot in die Golf van Guinee; andersins sou die Demokratiese Republiek van die Kongo as 't ware 'n landingeslote land wees. Die naam "Kongo", wat jagter beteken, is afkomstig van die Bakongo-stam wat naby die Kongorivier kom woon het.
Die Demokratiese Republiek van die Kongo is ryk aan natuurlike hulpbronne, maar politieke onstabiliteit, korrupsie en die gebrek aan infrastruktuur belemmer die land se ontwikkeling, natuurlike hulpbrononttrekking en gebruik. Uitsluitende die hoofstad Kinshasa en die ander groot stede Lubumbashi en Mbuji-Mayi wat mineraalmynbouplekke is.
Inhoud
Geografie[wysig | wysig bron]
Die Demokratiese Republiek van die Kongo (DRK) is geleë in die sentrale Afrika suid van die Sahara, begrens deur (kloksgewys van die suidweste) Angola, die Suid-Atlantiese Oseaan, die Republiek van die Kongo, die Sentraal-Afrikaanse Republiek, Suid-Soedan, Uganda, Rwanda, Burundi, Tanzanië oor die Tanganjikameer en Zambië. Dit lê weerskante van die ewenaar, met 'n derde in die Noordelike en twee-derdes in die Suidelike Halfrond. Die grootte van die Kongo, 2 345 409 vierkante kilometer (905 567 vierkante myl), is effens groter as die gesamentlike gebiede van Spanje, Frankryk, Duitsland, Swede en Noorweë. Die Demokratiese Republiek van die Kongo is die grootste land volgens oppervlakte van Afrika suid van die Sahara, die tweede grootste in Afrika en die 11de grootste ter wêreld.
Die geografie van die Demokratiese Republiek van die Kongo word veral deur die Kongorivier gekenmerk wat in 'n wye boog deur die land vloei. Een van die sytakke in die suide vorm die Kasairivier. Op 'n kort stukkie van die oostelike grens vloei die Nylrivier, as 't ware die Wit Nyl, die langste van die twee bronriviere.
In die ooste van die Demokratiese Republiek van die Kongo is die Groot Skeurvallei van Afrika geleë met mere soos Albertmeer, Edwardmeer, Kivumeer, Mwerumeer en Tanganjikameer wat almal deel uitmaak van die oostelike grens van die land. Hier is ook die Nyiragongo-vulkaan en die Rwenzoriberge geleë.
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Die Kongobekken het in 1879 'n Belgiese kolonie geword en in 1885 'n privaatkolonie van koning Leopold II, die Kongo-Vrystaat. Hierdie tydperk staan veral vir die Kongo-gruweldade van die Belge aan die inheemse bevolking bekend. In 1908 het die Belgiese parlement die Kongo in 'n "normale" Belgiese kolonie omskep en die koninklike Kongo-Vrystaat ontbind. Tydens die Eerste Wêreldoorlog in Afrika het Belgiese en inheemse soldate aan die Oos-Afrika-veldtog deelgeneem en saam met ander Geallieerdes teen Duitse troepe in Duits-Oos-Afrika geveg.
In 1960, die Afrikajaar, het die Kongo onafhanklik van België geword met Patrice Lumumba as eerste eerste minister, wat reeds in 1961, tydens die Kongo-krisis, vermoor is. In 1965 het Mobutu Sese Seko president geword en in 1971 is dié land se naam na Zaïre herdoop. In 1997, ná die afsterwe van Mobutu Sese Seko, is die naam Demokratiese Republiek van die Kongo weer aanvaar.
Ekonomie[wysig | wysig bron]
Anders as in die meeste ontwikkelende Afrikalande is landbou nie die belangrikste ekonomiese basis van die land nie, maar die mynbou. Die Demokratiese Republiek van die Kongo is die vernaamste verskaffer van nywerheidsdiamante op die wêreldmark en voer daarnaas ook groot hoeveelhede kobalt, koper, goud, silwer, tin, sink, mangaan, kadmium, germanium en ruolie uit. Korrupsie en burgeroorloë het 'n ernstige nadelige uitwerking op die ekonomiese vooruitgang van die land, ondanks sy groot natuurlike hulpbronne.
Van die belangrikste handelsvennote vir uitvoer (2017-syfers) sluit in die Volksrepubliek China (41,4%), Zambië (22,7%), Suid-Korea (7,2%) en Finland (6,2%) Die belangrikste uitvoerprodukte vorm diamante, koper, goud, kobalt, houtprodukte, ruolie en koffie.[4]
Vennote vir invoer is die Volksrepubliek China (19,9%), Suid-Afrika (18%), Zambië (10,4%), Belgie (9,1%), Indië (4,3%) en Tanzanië (4,2%). Ingevoer word produkte soos voedsel, mynbou- en ander masjinerie, vervoertoerusting en brandstowwe.[4]
Die vernaamste internasionale lughawe is N'djili wat die hoofstad Kinshasa bedien.
Demografie[wysig | wysig bron]
Die Demokratiese Republiek van die Kongo het in 2018 'n bevolking van 85 281 024 gehad en is daarmee die digsbevolkte Franssprekende land, die vierde mees bevolkte land in Afrika en die 18de mees bevolkte land ter wêreld.
Kinshasa is die hoofstad en grootste stad van die Demokratiese Republiek van die Kongo en ook Afrika se derde grootste stad ná Kaïro en Lagos en net groter as Parys, waarmee dit die grootste Franstalige stad wêreldwyd vorm.[10]
Frans is die enigste amptelike taal van die Demokratiese Republiek van die Kongo en dien as 'n lingua franca vir die verskeie etniese groepe. Van die omtrent 242 inheemse tale wat in die land gebesig word, geniet net vier tale die status van 'n nasionale taal: Kongo, Lingala, Swahili en Luba-Kasai.
In die Demokratiese Republiek van die Kongo leef sowat 200 etniese groepe, waarvan die meeste Bantoevolke is. Die Kongo-volk vorm die grootste etniese groep; hulle vorm saam met die Mongo, Luba en die Mangbetu-Azande sowat 45% van die land se bevolking.[4] Van die etniese minderhede sluit in Hutu, Tutsi en Twa.
Die Christendom vorm die belangrikste godsdiens in die Demokratiese Republiek van die Kongo. Sowat 50% behoort aan die Rooms-Katolieke Kerk, 2% is aanhangers van die Protestantisme en 10% behoort aan die Kimbanguïsme; 'n inheemse kerk. Omtrent 10% is Moslems en 10% Animiste.[4]
Politiek[wysig | wysig bron]
Sedert 24 Januarie 2019 is Félix Tshisekedi die huidige staatshoof en president.[11] Die Demokratiese Republiek van die Kongo is 'n lidland van die Verenigde Nasies (VN), die Afrika-unie (AU), die Beweging van Onverbonde Lande (BOL) en die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG). Tydens die ampstermyn van Joseph Kabila is Moïse Katumbi as die tweede magtigste man in die land beskou.[12]
Onderwys[wysig | wysig bron]
Die Universiteit van Lovanium in die destydse Belgies-Kongo naby Leopoldstad (nou Kinshasa) is eens as een van die beste universiteit van Afrika beskou en het in 1971 deel geword van die nuwe Universiteit van Kinshasa.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- ( ) "The Constitution of the Democratic Republic of the Congo, 2005" (PDF). constitutionnet.org. Besoek op 26 Januarie 2019.
- ( ) "Congo-Kinshasa". Universiteit van Laval. Besoek op 26 Januarie 2019.
- ( ) "Freedom in the World 2018 – Congo, Democratic Republic of (Kinshasa)". Freedomhouse. Freedomhouse. Besoek op 26 Januarie 2019.
- ( ) "Congo, Democratic Republic of the". CIA World Factbook. Central Intelligence Agency. Besoek op 26 Januarie 2019.
- ( ) "Democratic Republic of the Congo". Internasionale Monetêre Fonds. Besoek op 26 Januarie 2019.
- ( ) "2018 Human Development Report" (PDF). United Nations Development Programme. 2018. Besoek op 26 Januarie 2019.
- ( ) "Congo, Democratic Republic". Wêreldbank. Besoek op 26 Januarie 2019.
- ( Starbird, Caroline; Deboer, Dale; Pettit, Jenny (2004). ) Teaching International Economics and Trade. Center for Teaching International Relations, Universiteit van Denver]]. p. 78. ISBN 978-0-943804-92-7.
- ( Office of the United States Trade Representative (2003). Amerikaanse Huis van Verteenwoordigers se Komitee van Maniere en Middele, red. ) Comprehensive Report on U.S. Trade and Investment Policy Toward Sub-Saharan Africa. Message from the President of the United States. United States Government Printing Office. p. 87. ISBN 978-1-4289-5014-6.
- ( ) "Time series of the population of the 30 largest urban agglomerations in 2011 ranked by population size, 1950–2025". United Nations, Population Division. Geargiveer vanaf die oorspronklike (XLS) op 4 Julie 2012. Besoek op 25 Junie 2012.
- ( ) "Felix Tshisekedi inaugurated: What to expect from DR Congo's new leader?". BBC. 24 Januarie 2019. Besoek op 26 Januarie 2019.
- ( ) "An old ally of Joseph Kabila leaves the ruling party". The Economist. 6 Oktober 2015. Besoek op 26 Januarie 2019.
Eksterne skakels[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons bevat media in verband met Demokratiese Republiek van die Kongo. |
|
<urn:uuid:cb9ab203-2144-44f1-a5fe-7587ea0d3f96>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Demokratiese_Republiek_van_die_Kongo
|
2019-07-17T09:13:30Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525133.20/warc/CC-MAIN-20190717081450-20190717103450-00149.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999358
| false
|
Dianna Agron
Jump to navigation
Jump to search
Dianna Agron | |
Geboortenaam | Dianna Elise Agron |
---|---|
Nasionaliteit | Amerikaans |
Beroep(e) | Aktrise en regisseuse |
Aktiewe jare | 2006–nou |
Internet-rolprentdatabasis-profiel |
Dianna Agron (gebore 30 April 1986) is 'n Amerikaanse aktrise en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Burlesque (2010), I Am Number Four (2011), en The Family (2013), en in die televisiereeks Glee (2009).
Inhoud
Filmografie[wysig | wysig bron]
Rolprente[wysig | wysig bron]
- 2007: T.K.O.
- 2009: Love Cures Cancer: Take a Chance on Love
- 2010: Burlesque
- 2011: I Am Number Four
- 2011: The Hunters
- 2011: Glee: The 3D Concert Movie
- 2013: The Family
- 2015: Bare
- 2015: McQueen
- 2017: The Crash
- 2017: Hollow in the Land
- 2018: Berlin, I Love You
- 2018: Headlock
- The Laureate
Televisiereekse[wysig | wysig bron]
- 2009: Glee
- 2009: Celebrities Anonymous
- 2009: Pop Wrapped TV
- 2013: Staying in with Greg and Russell
Televisierolprente[wysig | wysig bron]
- 2009: Glee: Director's Cut Pilot Episode
- 2009: Glee Casting Session
Video's[wysig | wysig bron]
- 2011: Glee Encore
- 2011: Glee: Cast & Creators Live at the Paley Center
- 2011: I Am Number 4: Bloopers
- 2011: Stevie Nicks Goes Glee
- 2012: These Girls
- 2013: The Killers: Just Another Girl
- 2014: Sam Smith: I'm Not the Only One
|
<urn:uuid:dffc4c51-47c9-46f7-a30e-bae52e087e53>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Dianna_Agron
|
2019-07-17T09:11:21Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525133.20/warc/CC-MAIN-20190717081450-20190717103450-00149.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.867434
| false
|
Hans Gundhus
Hans Gundhus (13 September 1900 – 1 Julie 1968) was 'n Noorweegse middel- en langafstand-atleet. Hy is in Hønefoss gebore, en het die klubs IF Liv en later IF Ørnulf verteenwoordig. Hy het aan die 3 000 m-spanwedloop deelgeneem by die Sewende Olimpiese Spele van 1924, saam met spanmaats Nils Andersen, Johan Badendyck en Haakon Jansen.[1]
Hy het in 1924 die Noorweegse 5000 meter-kampioen geword en 'n brons gewen in 1925 en silwer in 1926.[2] Hy het ook in die 1500 meter, in 1924 en 1925, twee nasionale bronsmedaljes gewen.[3] In Junie 1924 het hy die Noorweegse 3000 meter-rekord van Alf Halstvedt verbeter. Hy het in 8:44.9 minute in Bislett-stadion gehardloop. Vyf dae later verbeter hy dit ook tot 8:44.8 minute, weer by Bislett. Die rekord staan tot 1929 toe dit deur Reidar Jørgensen gebreek is.[4]
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Hans Gundhus". Sports Reference LLC. Besoek op 14 Februarie 2013.
- "Archived copy". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2011-12-15. Besoek op 2012-08-04.
- "Archived copy". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2012-05-09. Besoek op 2012-02-03.
- "Archived copy". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 2012-05-08. Besoek op 2012-08-04.
|
<urn:uuid:bcc05271-0185-475f-9021-c92a38423deb>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Hans_Gundhus
|
2019-07-17T08:45:51Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525133.20/warc/CC-MAIN-20190717081450-20190717103450-00149.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999421
| false
|
Kategorie:Armeniërs
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Armeniërs. |
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 2 subkategorië, uit 'n totaal van 2.
|
<urn:uuid:57fbe21d-f576-4cc6-bc94-55626d5b2100>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Armeni%C3%ABrs
|
2019-07-17T08:56:56Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525133.20/warc/CC-MAIN-20190717081450-20190717103450-00149.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.846465
| false
|
Verwante veranderings
Jump to navigation
Jump to search
Tik 'n bladsynaam om veranderinge aan bladsye te sien wat daarvan of daarheen skakel. (Om inskrywings van 'n kategorie te sien, tik Kategorie:Naam van kategorie). Veranderinge aan bladsye op u dophoulys word in vetdruk aangedui.
Lys van afkortings:
- N
- Met die wysiging is 'n nuwe bladsy geskep. (sien ook die lys van nuwe bladsye)
- k
- Hierdie is 'n klein wysiging
- b
- Hierdie wysiging is deur 'n bot gemaak
- D
- Wikidata-wysiging
- (±123)
- Bladsy is met die aantal grepe gewysig
16 Julie 2019
- Noord-Ierland; 22:41 +116 Voyageur →Wetgewing aangaande aborsie en selfdegeslaghuwelike Etikette: 2017-bronwysiging, PHP7 k
- Module:Citation/CS1; 20:38 -23 768 K175 Wysigings deur K175 teruggerol na laaste weergawe deur Fluxbot Etiket: Terugrol k
- Module:Citation/CS1; 20:37 +23 768 K175 Sinchroniseer vanaf en:Module:Citation/CS1
- Noord-Ierland; 06:57 +500 Voyageur Wetgewing aangaande aborsie en selfdegeslaghuwelike word deur Britse Laerhuis op Noord-Ierland toegepas Etiket: 2017-bronwysiging k
15 Julie 2019
- Londen; 21:30 +611 SpesBona Krieket en Rugby bygewerk; wat van Londen se geskiedenis sedert die Georgiaanse tydperk?
|
<urn:uuid:3db9d33e-2842-4ed9-b9dd-f15229b3f770>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:OnlangseVeranderingsMetSkakels/Statebondspele
|
2019-07-17T08:55:41Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525133.20/warc/CC-MAIN-20190717081450-20190717103450-00149.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999711
| false
|
Tsjernobil-kernramp
Die Tsjernobil-kernramp (ook na verwys as die Tsjernobil-ongeluk) was 'n katastrofiese kernongeluk wat op 26 April 1986 plaasgevind het in die Tsjernobil-kernkragsentrale naby die dorp Pripyat in die Oekraïne (destyds amptelik die Oekraïense SSR), wat onder die direkte jurisdiksie van die sentrale owerhede van die Sowjetunie gestaan het. 'n Ontploffing en brand het groot hoeveelhede radioaktiewe deeltjies in die atmosfeer vrygestel, wat oor die grootste deel van die westelike USSR en Europa versprei het.
Die Tsjernobil-ramp was die ergste kernkragongeluk in die geskiedenis in terme van koste en ongevalle. Dit is een van slegs twee geklassifiseer as 'n vlak 7 gebeurtenis (die maksimum klassifikasie) op die "International Nuclear Event" skaal, die ander is die Fukushima Daiichi-kernramp van Japan in 2011.[1] Die stryd om die besoedeling te beperk en 'n groter katastrofe te voorkom, het uiteindelik meer as 500 000 werkers betrek en 'n geskatte 18 miljard roebels gekos.[2] Tydens die ongeluk is 31 mense dood, maar langtermyneffekte soos kanker word nog ondersoek.
Verwysings[wysig | wysig bron]
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
|
<urn:uuid:fcc14ac9-adf7-46a8-a25a-04f4a2de7dde>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Tsjernobil-kernramp
|
2019-07-17T08:53:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525133.20/warc/CC-MAIN-20190717081450-20190717103450-00149.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999975
| false
|
Wikipedia:Uitgesoekte herdenkings/5 Maart
Jump to navigation
Jump to search
- 1770 – Bostonslagting: Die gooi van sneeuballe na Britse soldate tydens 'n militêre besetting loop uit op geweld in Boston.
- 1824 – Die Verenigde Koninkryk verklaar amptelik oorlog teen Mianmar en begin daarmee die Eerste Anglo-Birmaanse Oorlog.
- 1918 – Bolsjewistiese Rusland skuif sy hoofstad van Petrograd na Moskou.
- 1946 – Die term "Ystergordyn" word vir die eerste keer in 'n openbare toespraak deur die Britse eerste minister Winston Churchill gebruik.
- 1953 – Die algemene sekeretaris van die Kommunistiese Party van die Sowjetunie se sentrale komitee Josef Stalin sterf in Moskou.
|
<urn:uuid:ded9bb79-ff2f-4c02-bbcf-1ca1afaf7c8f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Uitgesoekte_herdenkings/5_Maart
|
2019-07-17T08:52:24Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525133.20/warc/CC-MAIN-20190717081450-20190717103450-00149.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999962
| false
|
latino
Jump to navigation
Jump to search
Inhoud
- 1 Italiaans (it)
- 2 Italiaans (it)
- 3 Italiaans (it)
- 4 Portugees (pt)
- 5 Portugees (pt)
- 6 Spaans (es)
- 7 Spaans (es)
Byvoeglike naamwoord | ||
---|---|---|
Stellend | Enkelvoud | Meervoud |
Manlik | latino | latini |
Vroulik | latina | latine |
- Latyns, van, betreffende die Latyne.
- Latyns, van, betreffende, eie aan Latyn.
- Latyns, betreffende die Latynse alfabet.
Enkelvoud | Meervoud | |
---|---|---|
(sonder lidwoord) | latino | latini |
(met lidwoord) | il latino | i latini |
- Latyn, lid van 'n ou Italiese volkstam in Latium.
Enkelvoud (sonder lidwoord) |
Enkelvoud (met lidwoord) |
latino | il latino |
- Latyn, 'n dooie Italiese taal.
Byvoeglike naamwoord | ||
---|---|---|
Stellend | Enkelvoud | Meervoud |
Manlik | latino | latinos |
Vroulik | latina | latinas |
- IPA:
- Brasiliaans: manlik: [laˈtinu], vroulik: [laˈtinɐ]; meervoud: manlik: [laˈtinus], (voor klinker:) [laˈtinuz], (voor "c", "f", "p", "q" en "t":) [laˈtinuʃ], (voor "b", "d", "g", "l", "m", "n", "r", "v" en "z":) [laˈtinuʒ]; vroulik: [laˈtinɐs], (voor klinker:) [laˈtinɐz], (voor "c", "f", "p", "q" en "t":) [laˈtinɐʃ], (voor "b", "d", "g", "l", "m", "n", "r", "v" en "z":) [laˈtinɐʒ]
- Latyns, van, betreffende die Latyne.
- Latyns, van, betreffende, eie aan Latyn.
- Latyns, betreffende die Latynse alfabet.
Enkelvoud | Meervoud |
---|---|
latino | latinos |
- IPA:
- Latyn, lid van 'n ou Italiese volkstam in Latium.
Byvoeglike naamwoord | ||
---|---|---|
Stellend | Enkelvoud | Meervoud |
Manlik | latino | latinos |
Vroulik | latina | latinas |
- IPA:
- Latyns, van, betreffende die Latyne.
- Latyns, van, betreffende, eie aan Latyn.
- Latyns, betreffende die Latynse alfabet.
Enkelvoud | Meervoud | ||
---|---|---|---|
(sonder lidwoord) | (met lidwoord) | (sonder lidwoord) | (met lidwoord) |
latino | el latino | latinos | los latinos |
- IPA:
- Latyn, lid van 'n ou Italiese volkstam in Latium.
|
<urn:uuid:bbb3ab69-6909-4895-9768-07508f7e6458>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wiktionary.org/wiki/latino
|
2019-07-18T13:42:35Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00309.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.934939
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:0a1604cc-d790-406b-a4b8-5ce64172e899>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/093286337X
|
2019-07-19T18:51:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00469.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "1327" skakel
←
1327
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
1327
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
25 April
(
← skakels
wysig
)
14de eeu
(
← skakels
wysig
)
18 Desember
(
← skakels
wysig
)
25 Januarie
(
← skakels
wysig
)
1400
(
← skakels
wysig
)
1427
(
← skakels
wysig
)
1317
(
← skakels
wysig
)
1322
(
← skakels
wysig
)
1323
(
← skakels
wysig
)
1324
(
← skakels
wysig
)
1325
(
← skakels
wysig
)
1326
(
← skakels
wysig
)
1328
(
← skakels
wysig
)
1329
(
← skakels
wysig
)
1330
(
← skakels
wysig
)
1331
(
← skakels
wysig
)
1337
(
← skakels
wysig
)
1227
(
← skakels
wysig
)
1284
(
← skakels
wysig
)
Johan die Blinde
(
← skakels
wysig
)
Crécy-en-Ponthieu
(
← skakels
wysig
)
Amsterdam
(
← skakels
wysig
)
Lys van monarge van Engeland
(
← skakels
wysig
)
Pous Johannes (Kopties)
(
← skakels
wysig
)
Rjoerik-dinastie
(
← skakels
wysig
)
1332
(
← skakels
wysig
)
Pous Benedictus XII
(
← skakels
wysig
)
Huis van Plantagenêt
(
← skakels
wysig
)
Eduard II van Engeland
(
← skakels
wysig
)
Eduard III van Engeland
(
← skakels
wysig
)
Meester Eckhart
(
← skakels
wysig
)
Lys van Switserse veldslae
(
← skakels
wysig
)
Kategorie:Sterftes in 1327
(
← skakels
wysig
)
Bespreking:1327
(
← skakels
wysig
)
Indrajayavarman
(
← skakels
wysig
)
Jayavarman IX
(
← skakels
wysig
)
Vuurkonyn (astrologie)
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/1327
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:bdc8c897-2b3e-422b-9290-57cd7776c026>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/1327
|
2019-07-19T19:22:57Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00469.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999009
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Tequixquiac" skakel
←
Tequixquiac
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Tequixquiac
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Bespreking:Tequixquiac
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Tequixquiac
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Bladsy
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:26ecaa60-8ec3-481e-943a-d978c1b04dab>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Tequixquiac
|
2019-07-19T18:56:27Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00469.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995175
| false
|
15 Desember
datum
<< | Desember 2018 | >> | ||||
So | Ma | Di | Wo | Do | Vr | Sa |
1 | ||||||
2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
30 | 31 | |||||
Al die dae |
Inhoud
GebeureWysig
- 1124 – Teobaldo Boccapecci word gekies as Pous Celestinus II.
- 1386 – Pous Urbanus VI ontsnap uit die burg Nocera. Hy neem ses kardinale saam wat teen hom saamgesweer het, waarvan hy vyf terregstel toe hy aan land gaan.
- 1401 – Oddone Colonna (later Pous Martinus V) word administrateur van Palestina.
- 1788 – Pous Pius VI stel Etienne-Charles de Loménie de Brienne, aartsbiskop van Sens, Frankryk aan as kardinaal.
- 1828 – Pous Leo XII stel Antonio Domenico Gamberini, biskop van Orvieto en Juan Francisco Marco y Catalán, goewerneur van Rome aan as kardinale.
- 1899 – Tweede Vryheidsoorlog: Die Slag van Colenso vind plaas.
- 1916 – Eerste Wêreldoorlog: Frankryk verslaan Duitsland in die Slag van Verdun.
- 1945 – Generaal Douglas MacArthur verbied Shinto as die amptelike godsdiens in Japan.
- 1958 – Giovanni Battista Montini (later Pous Paulus VI) word kardinaal.
- 1961 – 'n Israeli-oorlogsmisdaadtribune vonnis Adolph Eichmann met die doodstraf vir sy aandeel in die Joodse volksmoord.
- 1969 – Albino Luciani (later Pous Johannes Paulus I) word patriarg van Venesië.
- 2013 – Nelson Mandela word op sy geboortedorp, Qunu, begrawe.
GeboortesWysig
- 37 – Nero, Romeinse keiser († 68).
- 130 – Lucius Verus, Romeinse keiser († 169).
- 1832 – Alexandre Gustave Eiffel, Franse ingenieur († 1923).
- 1854 – John Daniel Kestell, Suid-Afrikaanse Bybelvertaler, skrywer en kultuurleier († 1941).
- 1859 – L. L. Zamenhof, ontwikkelaar van Esperanto († 1917).
- 1907 – Oscar Niemeyer, Brasiliaanse argitek († 2012).
- 1931 – B.P.J. Erasmus, Suid-Afrikaanse skrywer († 2012).
- 1956 – Tony Leon, Suid-Afrikaanse opposisieleier.
SterftesWysig
- 1025 – Basilius II, keiser van die Bisantynse Ryk (* 958).
- 1263 – Koning Haakon IV van Noorweë (* 1204).
- 1959 – Dr. Louis Viljoen Rex, predikant in die NG Kerk, actuarius van die Sinode Hoëveld (* 1907).
- 1966 – Walt Disney, animeerder, sketskunstenaar (* 1901).
- 2009 – Henriette Grové, Afrikaanse skrywer (* 1922).
|
<urn:uuid:232648bd-d524-4dcd-aef3-c2d36f48e33f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/15_Desember
|
2019-07-19T19:14:52Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00493.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.994596
| false
|
Bladsygeskiedenis
8 September 2018
15 Maart 2018
22 Februarie 2018
20 Desember 2016
5 November 2016
2 Maart 2016
30 Januarie 2016
17 November 2015
8 April 2015
15 Maart 2015
22 Januarie 2015
14 Januarie 2015
25 Mei 2014
27 Februarie 2014
24 Desember 2013
21 Desember 2013
18 Oktober 2013
1 Oktober 2013
13 Augustus 2013
8 Augustus 2013
24 Julie 2013
19 Julie 2013
14 Julie 2013
14 Junie 2013
29 Mei 2013
19 Mei 2013
12 Mei 2013
7 Maart 2013
Bot: Migrating 157 interwiki links, now provided by [[d:|Wikidata]] on d:q2080 (translate me)
k-2 265
|
<urn:uuid:de53195d-6010-4589-82e4-033e03b35f8b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Geskiedenis/1913
|
2019-07-19T18:59:53Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00493.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.920545
| false
|
Kategorie:Christendom in die Verenigde Koninkryk
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Christianity in the United Kingdom. |
Subkategorieë
Hierdie kategorie bevat die volgende 5 subkategorië, uit 'n totaal van 5.
Bladsye in kategorie "Christendom in die Verenigde Koninkryk"
Die volgende 20 bladsye is in hierdie kategorie, uit 'n totaal van 20.
|
<urn:uuid:e4f3f87a-9bab-4b22-b03b-5ae863751506>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Christendom_in_die_Verenigde_Koninkryk
|
2019-07-23T13:53:00Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529406.97/warc/CC-MAIN-20190723130306-20190723152306-00413.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999451
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:486c992d-546d-462a-ba57-98c0551ea50b>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Bn
|
2019-07-23T14:31:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529406.97/warc/CC-MAIN-20190723130306-20190723152306-00413.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Bespreking:Ruimtependeltuig
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die Ruimtependeltuig-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:622f5dc3-3374-4846-99f1-548b85f6993f>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:Ruimtependeltuig
|
2019-07-16T04:20:46Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524502.23/warc/CC-MAIN-20190716035206-20190716061206-00037.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99997
| false
|
Silwerjakkals
Silwerjakkals | ||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||
Vulpes chama (A. Smith, 1833) |
Die silwerjakkals (Vulpes chama), ook genoem die draaijakkals is 'n klein soogdier wat in Suidelike Afrika aangetref word, veral in oop grasvlaktes en halfwoestyne.
Bou[wysig | wysig bron]
Silwerjakkalse is swart of silwergrys met liggeel strepe op hulle flanke en hulle maag. Die punte van hulle sterte is swart. 'n Gemiddelde volwasse silwerjakkals is tussen 45 en 61 cm lank en het 'n stert wat 'n verdere 30 tot 40 cm lank kan wees. Silwerjakkalse het 'n gemiddelde hoogte van 30 cm en weeg tussen 3,6 en 5 kg.
Habitat en gewoontes[wysig | wysig bron]
Hulle hou in oop grasvlaktes met of sonder struike, oop droë boomveld, karoobossieveld en fynbos. Die soogdier is 'n alleenloper. Hulle is meestal snags aktief en eet hoofsaaklik goggas, muise, dassies, hase en grondvoëls. Soms sal hulle ook aas vir voedsel. Hulle maak 'n hoë huil-blafgeluid.
Sien ook[wysig | wysig bron]
- Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
- Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
- Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes
Bronnelys[wysig | wysig bron]
- Stuart, C. & Stuart, T. (2008). Vulpes chama. 2008 IUBN Rooi Lys van bedreigde spesies. Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur 2008. Verkry op 09 Mei 2006. Databasisinskrywing gee 'n kort rede hoekom hierdie spesie nie bedreigd is nie.
- Soogdiere van die Krugerwildtuin en ander Nasionale Parke (1979). Saamgestel deur Die Nasionale Parkeraad. 'n Publikasie van die Raad van Kuratore vir Nasionale Parke van die Republiek van Suid-Afrika. ISBN 0-86953-027-5.
- Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009. ISBN 978-1-875093-46-5
|
<urn:uuid:597a3eec-ac79-443d-9c76-02c2687342e6>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Otocyon_megalotis
|
2019-07-16T04:20:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524502.23/warc/CC-MAIN-20190716035206-20190716061206-00037.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999901
| false
|
Kategorie:Moderne tydperk
Jump to navigation
Jump to search
Wikimedia Commons bevat media in verband met Vroegmoderne tydperk. |
|
<urn:uuid:fe688782-8d7b-4585-86cd-b7af1206fad2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Moderne_tydperk
|
2019-07-18T13:23:39Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00357.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.712569
| false
|
Bosveldvisvanger
Bosveldvisvanger | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Bewaringstatus | ||||||||||||||||
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Halcyon senegalensis (Linnaeus, 1766) |
Inhoud
IdentifikasieWysig
In vergelyking met die ander visvangervoëls is die bosveldvisvangers van medium grootte en 20–23 cm in lengte. Die volwassenes het 'n helderblou rug, vlerkpaneel en stert. Hulle koppe, nekke en onderdele is wit en hulle het swart skouers. Die vlug van die bosveldvisvangers is vinnig en direk. Die groot snawel het 'n rooi bo-kaak en 'n swart onderkaak en die bene is helderrooi. Sommige voëls het 'n gryserige kop, wat verwarring met die manglietvisvanger veroorsaak.
Die gedeelte tussen die snawel en die oog is egter donker en skep 'n donker streek deur die oog (die streep stop by die oog in die geval van die manglietvisvanger). Die wit bors van die bosveldvisvanger is ook anders as die gryser bors van die manglietvisvanger.
Daar is nie 'n verskil tussen die voorkoms van die mannetjies en wyfies nie, maar die jonger voëls se kleure is nie so helder nie en hulle het 'n bruin snawel.
HabitatWysig
Die bosveldvisvanger, soos sy naam aandui, is 'n algemende spesie in die bosveld of ander bebosde en boomagtige gebiede, veral waar Akasiabome voorkom. Alhoewel die voël 'n "visvanger" is, kom hy in droër habitatte voor en kan soms ver van water woon. Bosveldvisvangers is alleenlopers, maar kan ook in klein groepe aangetref word.
VerspreidingWysig
Bosveldvisvangers kom in die tropiese dele van Afrika voor: Suid van die Sahara en Noord van Pretoria. Die voëls woon hoofsaaklik binne 8° van die ewenaar, maar Noordelike en Suidelike bevolkings migreer wel na die ewenaar tydens droë seisoene.
VoortplantingWysig
Daar word tipies drie ronde, wit eiers gelê. Die nes word egter nie self gebou nie, maar gate in bome (soos dié wat deur 'n houtkapper gemaak word) word gebruik.
VoedselWysig
Die bosveldvisvanger jag van 'n oop tak af, of sal stil sit in gedeeltelike skaduwee en na kos soek. Die prooi is meestal 'n wye veskeidenheid insekte, maar ook spinnekoppe en ander geleedpotiges, slange, visse en paddas.
GeluidWysig
Die geluid van hierdie luidrugtige voël is 'n harde tril.
Ander nameWysig
- Engelse naam: Woodland Kingfisher
- Wetenskaplike naam: Halcyon senegalensis
Sien ookWysig
BronneWysig
- Kingfishers, Bee-eaters and Rollers by Fry, Fry and Harris, ISBN 0-7136-8028-8
|
<urn:uuid:2a077cba-6c16-4ea0-b2dc-45eb39860b32>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Halcyon_senegalensis
|
2019-07-22T07:26:59Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00277.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999977
| false
|
Gebruiker:Burgert Behr
Jump to navigation
Jump to search
Burgert
Welkom op my gebruikersblad!
Dit is vandag Maandag 22 Julie 2019. Hieronder volg ’n lys onderwerpe wat ek gedoen het. | |
Onderwerpe
Skakels
|
<urn:uuid:d97d9afe-b306-4cab-a7e3-5b624a4b6d67>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Burgert_Behr
|
2019-07-22T08:56:17Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00277.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998916
| false
|
Kategorie:Liedartikels sonder liedskrywers
Hierdie is 'n versteekte kategorie Dit kategoriseer bladsye vir administratiewe doeleindes. Dit vorm nie deel van die ensiklopedie nie. |
This category is for articles about songs where the article is missing the songwriters, because it has not been researched, noted in the relevant article, or available in a reliable source. If the songwriter is never likely to be known (e.g. for historical works), please use Category:Songwriter unknown.
Hierdie kategorie bevat geen bladsye of media nie.
|
<urn:uuid:e529e429-2fc6-4789-8d3b-52f9a2486eca>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Liedartikels_sonder_liedskrywers?from=Cg
|
2019-07-23T14:26:50Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529406.97/warc/CC-MAIN-20190723130306-20190723152306-00437.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.909397
| false
|
Marjolein
Marjolein | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Wetenskaplike klassifikasie | ||||||||||||||||
Binomiale naam | ||||||||||||||||
Origanum majorana L.[1] |
Marjolein[2] (Origanum majorana, sinoniem Majorana hortensis Moench, Majorana majorana (L.) H. Karst[3]) is 'n effens koudsensitiewe meerjarige plant of struikie met soet denne- en sitrusgeure. In sommige Midde-Oosterse lande, is marjolein sinoniem met origanum en die name soetmarjolein en geknoopte marjolein word gebruik om dit te onderskei van ander plante van die genus Origanum. Dit word ook potmarjolein genoem,[4] hoewel hierdie naam ook gebruik word vir ander aangeplante spesies van Origanum.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- "Origanum majorana information from NPGS/GRIN". ars-grin.gov. Besoek op 2008-03-08.
- "Marjoram" in the American Heritage Dictionary of the English Language
- "Germplasm Resources Information Network (GRIN)". Besoek op 2011-11-23.
- "BSBI List 2007". Botanical Society of Britain and Ireland. Geargiveer vanaf die oorspronklike (xls) op 2015-02-25. Besoek op 2014-10-17.
|
<urn:uuid:7fe9b101-1343-4f6d-9563-6f4697f6a846>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Marjolein
|
2019-07-18T13:43:05Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00381.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.948878
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:f1032ada-aa20-4eb3-a0be-50e94e1bc3df>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/1555840582
|
2019-07-18T14:01:06Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00381.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Hulp
Bladsye wat na "Kategorie:Italiaanse ontdekkingsreisigers" skakel
←
Kategorie:Italiaanse ontdekkingsreisigers
Jump to navigation
Jump to search
Skakels hierheen
Bladsy:
Naamruimte:
alle
(Hoof)
Bespreking
Gebruiker
Gebruikerbespreking
Wikipedia
Wikipediabespreking
Lêer
Lêerbespreking
MediaWiki
MediaWikibespreking
Sjabloon
Sjabloonbespreking
Hulp
Hulpbespreking
Kategorie
Kategoriebespreking
Portaal
Portaalbespreking
Module
Module talk
Gadget
Gadget talk
Gadget definition
Gadget definition talk
Omgekeerde seleksie
Filters
Versteek
insluitings |
Versteek
skakels |
Versteek
aansture
Die volgende bladsye skakel na
Kategorie:Italiaanse ontdekkingsreisigers
:
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Kategorie:Italiaanse ontdekkingsreisigers
(insluiting)
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Legobot/Wikidata/General
(
← skakels
wysig
)
Gebruiker:Legobot/Wikidata/szlwiki
(
← skakels
wysig
)
Wys (vorige 50 | volgende 50) (
20
50
100
250
500
).
Ontsluit van "
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Italiaanse_ontdekkingsreisigers
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Kategorie
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wysig bron
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Geselshoekie
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Sandput
Skenkings
Gereedskap
Spesiale bladsye
Drukbare weergawe
Ander tale
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikipedia
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:02199e44-fbf5-4f11-beae-13d3e3bdaacc>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Skakels_hierheen/Kategorie:Italiaanse_ontdekkingsreisigers
|
2019-07-18T13:20:31Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00381.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.992218
| false
|
Marantz
Marantz | |
Tipe | Corporation |
---|---|
Gestig | 1952 in Kew Gardens Verenigde State |
Hoofkantoor | Kanagawa, Japan |
Industrie | Elektronika |
Produkte | Hoëtrou- en tuisteater-komponente |
Moedermaatskappy | Sound United LLC |
Dogtermaatskappye | Suster: Denon |
Slagspreuk | Because Music Matters |
Webwerf | Marantz |
Die eerste Marantz-produk is deur Saul B. Marantz in sy huis in Kew Gardens, New York ontwerp en gebou. Die onderneming, wat hy begin het, sou later 'n beduidende rol by die ontwikkeling van hoëtroustelsels speel en het in die 1970's die hoogtepunt van sy sukses bereik.
Die onderneming is in die 1980's deur die Nederlandse elektronikareus Philips, 'n baanbreker van die kompakskyf-tegnologie, oorgeneem en het sukses met sy reeks gesofistikeerde CD-spelers behaal. Met sy ander produkte het Marantz egter minder goed gevaar. Vanaf die vroeë 1990's het die onderneming hom op die vervaardiging van luukse komponente toegespits. Die handelsmerk Marantz is in 2001 deur Marantz Japan van Philips gekoop. Ook alle oorsese bedrywighede word deur Marantz Japan gekoördineer.
Inhoud
Geskiedenis[wysig | wysig bron]
Beginjare[wysig | wysig bron]
Die Amerikaner Saul Bernard Marantz (1911-1997), 'n kommersiële kunstenaar, was in die vroeë 1950's ontevrede met die gehalte van industrieel vervaardigde versterkers en het dus in Kew Gardens, 'n buurt in die New Yorkse stadsdeel Queens, begin om self oudio-komponente te ontwikkel en met die hand te bou. Uit hierdie vroeë periode dateer die Audio Consolette Model 1, 'n mono-voorversterker wat van elektronebuise voorsien is.
Wat eers 'n stokperdjie was, het in 1953 met die stigting van die Marantz Company in Long Island, New York uiteindelik 'n beroep geword. In die volgende jaar het Sidney Stockton hom by die jong onderneming aangesluit en in 1956 die Model 2 ontwikkel. Die Marantz-hoofkwartier is intussen na die Broadway in Manhattan verskuif. Vervolgens is die voorversterker Model 7 (1959), die stereo-eindversterker Model 8 en die mono-eindversterker Model 9 (1961) ontwikkel.
Die 1960's en 1970's[wysig | wysig bron]
Omstreeks 1960 was Marantz se gesofistikeerde elektronebuis-oudiokomponente slegs vir 'n klein eksklusiewe groep kopers bekostigbaar. In 1961 is Richard Sequerra as hoofingenieur aangestel. Hy het met die FM-radio-ontvanger Model 10 die ossiloskoop as tuning-aanwyser ingevoer. NASA het vir die Apollo-ruimtevaartprogram 'n aangepaste variant van die eindversterker Model 9 onder die naam 9120 in radarstasies gebruik.
In 1964 het Saul Marantz sy onderneming aan die Kaliforniese Superscope Company, en die hoofkwartier is in die volgende jaar na Chatsworth in Kalifornië verskuif. Vir die ontwikkeling van nuwe oudiokomponente het Marantz nou steeds meer gebruik van transistortegnologie gemaak. 'n Groot deel van die vervaardiging is deur Superscope in die middel van die sestigerjare na Japan verskuif. Ook die samewerking met Standard Radio Corporation het in hierdie tyd begin. Japans-vervaardigde komponente dra die opskrif "Gekonstrueer in die VSA, vervaardig in Japan". Slegs luukse modelle is steeds in Amerikaanse aanlegte vervaardig. In 1968 het Saul Marantz hom aan die bestuur van die onderneming onttrek.
In 1970 was Saul Marantz by die stigting van die luidspreker-vervaardiger Dahlquist betrokke en was saam met Sidney S. Smith as vervaardigingskonsultant vir dié onderneming werksaam. In 1972 het Superscope in Japan Marantz Far East gestig. Drie jaar later is 50 persent van Superscope se aandele aan die Japanse Standard Radio Corporation verkoop wat die naam van die onderneming na Marantz Japan gewysig het.
Om die toenemende las van kostedruk te verlig, was die onderneming nou onverbiddelik wat besparings betref het. So is die sorgvuldig ingegraveerde opskrifte op die frontplate van komponente deur 'n minder duursame sifdruk vervang. Vervaardigingsbedrywighede in die Verenigde State is geleidelik gestaak. In hierdie tydperk het Marantz se produkprogram naas versterkers en radio-ontvangers ook platespelers en luidsprekers ingesluit.
Op Europese markte, en hier veral in Duitsland, Italië en Switserland, het Marantz vanaf 1972 met meer bekostigbare komponente 'n deurbraak behaal. Die Britse mark was moeiliker om in te dring aangesien dit deur inheemse vervaardigers soos Quad, Leak en Radford oorheers is en Marantz se produkte hier nog steeds in 'n hoër prysklas geval het. Teen die middel van die 1970's het Marantz ook kwadrofoniese hoëtroustelsels en kwadro-omskakelaars vir bestaande stereostelsels aangebied.
In 1979 het Marantz sy prestigieuse Esotec-reeks aan die publiek bekend gestel. In dieselfde jaar het die Japanse ingenieur Ken Ishiwata hom by die onderneming aangesluit. Hy het bekendheid met die opgradering van standaardkomponente verwerf waarby dele, wat 'n beslissende rol by die lewensgetroue weergawe van klank gespeel het, deur meer gesofistikeerde produkte vervang is. Hierdie luukse oudiokomponente is later as KI Signature-reeks bemark.
Die 1980's en 1990's[wysig | wysig bron]
In Desember 1980 is die sake van Marantz volledig van Philips oorgeneem. So het Marantz in die tagtigerjare net soos sy Nederlandse moedermaatskappy digitale klanktegnologie begin ontwikkel. In 1983 is Marantz se eerste CD-speler op die mark ingevoer. Dit was eintlik die Philips-speler CD-100 wat net die Marantz-kenteken gedra het.
Omstreeks 1986 het Saul Marantz saam met sy vennoot John Curl na die onderneming teruggekeer om die nuwe Lineage-reeks te ontwikkel. Lineage-komponente het onmiddellik groot sukses behaal sodat die eerste produksie op die Consumer Electronics Show spoedig uitverkoop was. Om gesondheidsredes was Saul Marantz egter kort daarna genoodsaak om hom weer aan die onderneming te onttrek. Marantz het intussen met die laserskyf-speler CDV-780 sy eerste video-komponent bekend gestel.
In die 1990's het oudio- en videotegnologie begin saamsmelt. Tydens die IFA-uitstalling van verbruikerselektronika in Berlyn het Marantz in 1991 die eerste CD-opnemer CDR-1 bekend gestel wat professionele digitale klankopnames vir privaat verbruikers moontlik gemaak het. Die eerste THX-gesertifiseerde versterker SM-80 is in 1992 op die mark ingevoer, en vier jaar later het die eweneens THX-gesertifiseerde tuisteater-ontvanger SR-96 gevolg. Die tuisteaterprogram is aangevul deur die video-projektor VP8770 en die plasma-televisietoestel PD4280.
Op 16 Januarie 1997 is Saul Bernard Marantz op die ouderdom van 85 oorlede.
In die laat 1990's het Marantz die vervaardiging van die elektronebuis-versterkers Model 7, 8 en 9 hervat. Hierdie komponente is deur die Valve Amplification Company in Durham, Noord-Carolina met die hand vervaardig.
21ste eeu[wysig | wysig bron]
In 2000 het Marantz sy eerste Super Audio CD-speler SA-1 bekend gestel. Marantz Japan Inc. het in Mei 2001 alle Marantz-handelsmerk- asook die verspreidingsregte vir Europa en die VSA van Philips gekoop. Die onderneming het filiale in Duitsland, Frankryk, die Verenigde Koninkryk, Nederland en die VSA gestig.
In 2002 het Marantz met sy mededinger Denon saamgesmelt om die nuwe maatskappy D&M Holdings, Inc. te vorm. Ook ander bekende vervaardigers en handelsmerke van die hoëtrou- en klanktegnologiebedryf soos McIntosh, Boston, Snell, Escient, Denon DJ, Calrec, D&M Professional en D&M Premium Sound Solutions maak deel uit van dié houermaatskappy. Die verskillende produklyne van hierdie vervaardigers word steeds selfstandig ontwikkel, vervaardig en bemark.
Philips het in 2008 sy samewerking met Marantz ná 28 jaar gestaak. D&M Holdings, wat sy naam gewysig het tot D+M Group, is op 1 Maart 2017 volledig deur die Amerikaanse onderneming Sound United LLC oorgeneem.
Marantz in Suid-Afrika[wysig | wysig bron]
Verwysings[wysig | wysig bron]
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Duitse Wikipedia vertaal. |
Wikimedia Commons bevat media in verband met Marantz. |
|
<urn:uuid:f6792adf-cae1-4ee5-bea6-1fd1b9caa6d4>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Marantz
|
2019-07-19T18:52:55Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526337.45/warc/CC-MAIN-20190719182214-20190719204214-00541.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99966
| false
|
Konstantinopel
Inhoud
Oorsprong[wysig | wysig bron]
Bisantium was oorspronklik 'n Griekse stad wat in 66 v.C. deur kolonialiste uit Megara gestig is. Volgens legende het hulle die stad Bisantion genoem na hulle koning Bisas. Bisantium is die Latynse vorm. Vir 'n lang tyd was Bisantium 'n welvarende Griekse stadstaat totdat dit deur die Masedoniërs verower is. Toe Masedonië enkele eeue later deur die Romeine verslaan is, het Konstantinopel 'n belangrike stad in die Romeinse Ryk geword.
Die stad het Pescennius Niger se kant gekies in sy stryd om die Romeinse keiserskap en is van 193-195 deur sy teenstander, Septimius Severus, beleër. Die stad is ernstig beskadig in die beleg, maar toe Septimius Severus keiser word, het hy die stad herbou.
Hoofstad van die Romeinse Ryk[wysig | wysig bron]
Keiser Konstantyn die Grote wou die hoofstad van die Romeinse Ryk na die belangriker ooste van die ryk skuif en is getref deur die geskikte ligging van die stad. In 330 word Bisantium amptelike herdoop tot Nova Roma ("Nuwe Rome"), maar die naam vind nie byval nie en word gou bekend onder die naam Konstantinopolis (Grieks vir stad van Konstantyn). Dit word die nuwe hoofstad van die Romeinse Ryk, hoewel Rome nog vir 'n rukkie sy politieke en ekonomiese status behou.
Konstantinopel is van 395 af 65 jaar lank die hoofstad van die Romeinse Ryk. Met die dood van Theodosius I, toe die ryk finaal tussen oos en wes verdeel word, word Konstantinopel die hoofstad van die Oos-Romeinse Ryk (Bisantynse Ryk). Dit word voortdurend uitgebrei en verfraai deur die opeenvolgende keisers. Veral Justinianus het baie grootse geboue opgerig. Die stad was tydens die vroeë en middel-Middeleeue een van die grootste stede ter wêreld. Omstreeks 500 het dit sowat 500 000 inwoners, maar tydens die verskriklike epidemie van 541 sterf omtrent twee derdes van hulle. Later herstel die stad, maar dit is twyfelagtig of daar tydens die Middeleeue ooit weer 500 000 inwoners was.
Met sowat 300 000 inwoners is Konstantinopel, wat deur die Griekssprekendes "I Polis" (Die Stad) genoem is, eeue lank die grootste stad in Europa. Die kulturele lewe van die Bisantynse Ryk is grootliks in die hoofstad gekonsentreer. Grieks kry die oorhand oor Latyn en die bevolking is hoofsaaklik Ortodoks-christelik. Dogmatiese verskille sorg vir konflik sowel binnelands as met ander wêrelddele. Perderenne in die groot Hippodroom was 'n belangrike vorm van sport en tydverdryf.
In 1204 word Konstantinopel deur die kruisvaarders van die Vierde Kruistog binnegeval en geplunder. Skatte wat deur eeue versamel is, word na Wes-Europa verskeep, vernietig of gesmelt. Die meeste kosbaarhede gaan na Venesië, waar hulle nog gesien kan word. Die Venesiërs was die aanvoorders vir die plundering, want hulle wou die geleentheid gebruik om Konstantinopel as 'n belangrikste handelsentrum uit te skakel.
Die stad bly in Latynse hande tot in 1261, waarna die Grieke daarin slaag om die stad te herower. Sedert die herowering is die stad verarm en slaag Konstantinopel nie meer daarin om die handelsroetes om die Swartsee te beheer nie, terwyl sy grootste inkomste vroeër van daar gekom het. Hiermee begin die verval, daar word nie meer gebou nie en party wyke raak selfs verlate. Party geboue word gebruik as boumateriaal. Baie Bisantynse intellektuele en kunstenaars trek na die welvarender Europa, veral Italië, en maak deur hulle kennis van die klassieke oudheid die Renaissance moontlik.
Die Val van Konstantinopel[wysig | wysig bron]
Die val van Konstantinopel bring nog 'n stroom vlugtelinge na Wes-Europa en dit lei tot die verdere ontwikkeling van die Renaissance.
Hoofstad van die Ottomaanse Ryk[wysig | wysig bron]
Sultan Mehmet II maak die verowerde stad die hoofstad van die Ottomaanse Ryk en die stad beleef onmiddellik 'n heropbouing. Die skitterende Aya Sophia, die ou Bisantynse katedraal, word in 'n moskee verander. Daar word ook nuwe moskees gebou soos die beroemde Blou Moskee. Die vervalle Bisantynse paleise word gerestoureer en die nuwe Topkapi-paleis, die hoofsetel van die Ottomaanse sultans, word gebou. Baie mense kom na die stad en die handel neem toe. Die Ottomane noem die stad Islambol of İstanbul, maar amptelik gebruik hulle steeds Konstantinopel.
Teen 1600 het die stad ongeveer 600 000 inwoners. Dit is teen dié tyd 'n etnies en goedsdienstig gemengde stad. Die meerderheid van die bevolking (± 60%) is Moslems en praat Turks, maar daar is ook 'n groot Grieks-Ortodokse bevolkingsgroep (± 25 %), wat steeds die grootste deel van die handel besit. Die res van die bevolking bestaan uit Jode en Armeniërs.
Istanboel ná die val van die Ottomaanse Ryk[wysig | wysig bron]
In 1923, toe die Republiek van Turkye gestig word, word die hoofstad van die land na Ankara geskuif. In 1930 word Konstantinopel se naam amptelik in Istanboel verander. Daar is verskillende verklarings vir die naam, maar dis moontlik afgelei van die Griekse ει̉ς τήν πόλιν (eis tèn polin), wat "na" of "in die stad" beteken. Die Grieke het dit in die Bisantynse tyd "Die Stad" genoem.
Die val van die Ottomaanse Ryk was traumaties. Die ryk was een van die verloorders van die Eerste Wêreldoorlog en het al sy verowerde gebiede soos Sirië, Palestina en Irak verloor. Boonop was die land in 'n oorlog met Griekeland gewikkel. Toe die Grieke in 1922 verslaan word, is die Griekse minderheid in Turkye swaar vervolg. In 1923 en 1924 het daar 'n grootskaalse verwisseling van die bevolkings van Turkye en Griekeland plaasgevind. Konstantinopel het toe 'n groot deel van sy kosmopolitiese en multikulturele karakter verloor.
In 1950 het die stad net meer as 'n miljoen inwoners gehad. Deur die immigrasie van baie boere uit die platteland van Anatolië het die stad baie gegroei. Istanboel het nou sowat 12 miljoen inwoners.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel nl:Constantinopel
Bibliografie[wysig | wysig bron]
- Bury, J. B. (1958). History of the Later Roman Empire: From the Death of Theodosius I to the Death of Justinian. Dover Publications.
- Crowley, Roger (2005). Constantinople: Their Last Great Siege, 1453. Faber and Faber. ISBN 978-0-571-22185-1.
- Freely, John; Ahmet S. Cakmak (2004). The Byzantine Monuments of Istanbul. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-77257-0. Aanhaling gebruik verouderde parameter
|coauthors=
(help) - Gibbon, Edward (2005). The Decline and Fall of the Roman Empire. Phoenix Press. ISBN 978-0-7538-1881-7.
- Harris, Jonathan (2007). Constantinople: Capital of Byzantium. Hambledon Continuum. ISBN 978-1-84725-179-4.
- Harris, Jonathan (2003). Byzantium and the Crusades. Hambledon and London. ISBN 978-1-85285-501-7.
- Freely, John (1998). Istanbul: The Imperial City. Penguin. ISBN 978-0-14-024461-8.
- Mansel, Philip (1998). Constantinople: City of the World's Desire, 1453–1924. St. Martin's Griffin. ISBN 978-0-312-18708-8.
- Phillips, Jonathan (2005). The Fourth Crusade and the Sack of Constantinople. Pimlico. ISBN 978-1-84413-080-1.
- Runciman, Steven (1990). The Fall of Constantinople, 1453. Cambridge University Press. ISBN 978-1-84413-080-1.
- Treadgold, Warren (1997). A History of the Byzantine State and Society. Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-2630-6.
|
<urn:uuid:937302fb-ab74-48c4-8083-2e9cf18c9a4c>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Konstantinopel
|
2019-07-22T08:26:42Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195527828.69/warc/CC-MAIN-20190722072309-20190722094309-00301.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.99992
| false
|
Boekbronne
Jump to navigation
Jump to search
Biblioteke
Suid-Afrika:
- Soek die boek in die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika se katalogus
- Soek die boek in die SEALS Konsortium se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van Suid-Afrika se biblioteek
- Soek die boek in die Universiteit van die Witwatersrand se biblioteek
- Soek die boek in die Kaapse Hoër Onderwys Konsortium se biblioteek
Wêreldwyd:
- Soek die boek deur WorldCat in jou plaaslike biblioteek se katalogus
Boekwinkels
Suid-Afrika:
Ander lande:
|
<urn:uuid:13c2f918-7948-49af-b30a-fd593a6056c1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Boekbronne/975-17-2756-1
|
2019-07-23T13:35:12Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195529406.97/warc/CC-MAIN-20190723130306-20190723152306-00461.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999935
| false
|
Gebruiker:Monobi
Vanaf Wikibooks
Jump to navigation
Jump to search
user page
talk page
•
matrix
•
Hi, I'm
Monobi
. I speak en & es-1/2.
Ontsluit van "
https://af.wikibooks.org/w/index.php?title=Gebruiker:Monobi&oldid=3387
"
Navigasie-keuseskerm
Persoonlike gereedskap
Nie ingeteken nie
Bespreking
Bydraes
Skep gebruiker
Meld aan
Naamruimtes
Gebruikerblad
Bespreking
Variante
Weergawes
Lees
Wysig
Wys geskiedenis
Meer
Soek
Navigasie
Tuisblad
Gebruikersportaal
Huidige gebeure
Onlangse wysigings
Lukrake bladsy
Hulp
Skenkings
Druk/eksporteer
Skep boek
Laai af as PDF
Drukbare weergawe
Gereedskap
Skakels hierheen
Verwante veranderings
Gebruikersbydraes
Logboeke
View user groups
Laai lêer
Spesiale bladsye
Permanente skakel
Bladinligting
Ander tale
Die bladsy is laas op 3 Maart 2008 om 03:03 bygewerk.
Die teks is beskikbaar onder die lisensie
Creative Commons Erkenning-Insgelyks Deel
. Aanvullende voorwaardes kan moontlik ook van toepassing wees. Sien die
Algemene Voorwaardes
vir meer inligting.
Privaatheidsbeleid
Inligting oor Wikibooks
Vrywaring
Ontwikkelaars
Koekieverklaring
Selfoonweergawe
|
<urn:uuid:fca344f3-9527-47f1-ad98-75e0192c2b0e>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikibooks.org/wiki/Gebruiker:Monobi
|
2019-07-16T04:03:23Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195524502.23/warc/CC-MAIN-20190716035206-20190716061206-00085.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.998848
| false
|
1179
jaar
1179 |
◄ | 11de eeu | ◄12de eeu► | 13de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1179 |
Kalenders | |
Die jaar 1179 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 79ste jaar van die 12de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
|
<urn:uuid:968554b4-41aa-4703-8057-2c77f5f5da0a>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/1179
|
2019-07-19T20:45:03Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526359.16/warc/CC-MAIN-20190719202605-20190719224605-00005.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999987
| false
|
Fins-Permiese tale
Die Fins-Permiese tale vorm volgens die tradisionele beskouing saam met die Oegriese tale een van die hooftake van die Fins-Oegriese tale in die Oeraalse taalfamilie. Fins-Oegries het na raming in ongeveer 2500 – 3000 v.C in Fins-Permies en Oegries verdeel. Fins-Permies het weer in ongeveer 2000 v.C. in Permies en Fins-Wolgaïes verdeel.[2]
Fins-Permies | |
---|---|
Geografiese verspreiding: |
Noordelike Fennoskandinawië, Baltiese lande, Suidwes en Suidoos-Rusland en Oeralgebied in Rusland |
Genetiese klassifikasie: |
Oeraals Fins-Oegries[1] Fins-Permies |
Onderafdelings: | |
ISO 639-2: | fiu |
Verspreiding van Fins-Permiese tale |
Die terme Finse tale is in die verlede baie keer gebruik om na al die Fins-Permiese tale te verwys gegrond op 'n vroeëre teorie dat die Permiese tale baie nader aan die Oosseefinse tale is as aan Hongaars.[2]
VerwysingsWysig
- Jacek Fisiak, Raymond Hickey, Stanisław Puppel, Language History and Linguistic Modelling: A Festschrift for Jacek Fisiak on His 60th Birthday, Contributor Jacek Fisiak, Uitgegee deur Walter de Gruyter, bl. 831, 1997, ISBN 3-11-014504-9, 9783110145045
- The Finno-Ugric republics and the Russian state deur Rein Taagepera; ISBN 0-415-91977-0 bl. 32-33
|
<urn:uuid:a0b8f625-1ce0-45b5-96d3-03e686f0fd18>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.m.wikipedia.org/wiki/Fins-Permiese_tale
|
2019-07-19T21:12:08Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195526359.16/warc/CC-MAIN-20190719202605-20190719224605-00005.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa",
"by-sa"
],
"in_footer": [
false,
true
],
"in_head": [
true,
false
],
"location": [
"link_tag",
"a_tag"
],
"version": [
"3.0",
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.995475
| false
|
1769
Jump to navigation
Jump to search
1769 |
◄ | 17de eeu | ◄18de eeu► | 19de eeu | ► |
Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
Sien ook: Kategorie:1769 |
Kalenders | |
Japanse houtsnee uit 1769: toneelspeler Matsumoto Koshiro III in die rol van Soga no Goro | |
Die jaar 1769 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 69ste jaar van die 18de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gebeure[wysig | wysig bron]
- 19 Mei – Pous Clemens XIV volg Pous Clemens XIII op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
- 4 Junie – Pous Clemens XIV word gekroon deur kardinaal Alessandro Albani.
- 21 September – Pous Clemens XIV publiseer die bul Decet Quam Maxime oor die misbruik van belasting.
- 12 Desember – Pous Clemens XIV publiseer die bul Inscrutabili Divinae Sapientiae oor die instelling van 'n Universele Jubileum.
- 12 Desember – Pous Clemens XIV publiseer die bul Cum Summi weer oor die Universele Jubileum.
Geboortes[wysig | wysig bron]
- 1 Mei – Arthur Wellesley, 1ste hertog van Wellington, Britse generaal en staatsman, Eerste Minister van die Verenigde Koninkryk († 1852).
- 15 Augustus – Napoléon Bonaparte, generaal en regeerder van Frankryk († 1821).
|
<urn:uuid:e26a7c06-9124-4847-97f2-085a07610ee2>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/1769
|
2019-07-18T13:25:44Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00429.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999633
| false
|
Bespreking:306
Jump to navigation
Jump to search
Hierdie bladsy is 'n besprekingsbladsy waar verbeteringe tot die 306-artikel bespreek word. Hierdie bladsy is nie 'n forum vir 'n algemene bespreking van die artikel se onderwerp nie. |
Artikelriglyne
Daaglikse bladtrekke | |
|
<urn:uuid:72825590-5595-4d04-9838-b9d3aa4c0cf1>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Bespreking:306
|
2019-07-18T13:20:28Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00429.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999995
| false
|
Costa del Sol
Die Costa del Sol (Spaans vir Sonkus) is 'n kusgebied langs die Middellandse See met 'n gesamentlike lengte van sowat 300 kilometer in die suide van Spanje, wat onder meer die strande van die provinsies Málaga en Cádiz (Andalusië) insluit. Dit grens aan die Costa del Luz in die weste en die Costa Tropical in die ooste. Vele pakkettoere word daarheen aangebied.[1]
Die subtropiese klimaat met sy aangename temperature en meer as 320 sonskyndae per jaar en die omringende bergreekse, wat as beskerming teen koue noordelike winde dien, het die Costa del Sol se ontwikkeling tot een van die gewildste Europese vakansiegebiede bevorder. Die belangrikste toeristesentrums met 'n groot aantal hotelle en sportgeriewe lê wes van Málaga langs die kuslyn van Torremolinos, Benalmádena en Marbella en strek weswaarts tot by San Pedro de Alcantara, terwyl die Costa Tropical-gebied oos van Málaga tussen Vélez-Málaga, Torre del Mar en Nerja lê.
Verwysings[wysig | wysig bron]
- HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, ISBN 978-1-77578-243-8
|
<urn:uuid:f52c28bb-baca-4ea7-9e1c-5ed797f6b0a3>
|
CC-MAIN-2019-30
|
https://af.wikipedia.org/wiki/Costa_del_Sol
|
2019-07-18T13:51:14Z
|
s3://commoncrawl/crawl-data/CC-MAIN-2019-30/segments/1563195525634.13/warc/CC-MAIN-20190718125048-20190718151048-00429.warc.gz
|
by-sa
|
3.0
|
link_tag
| true
| false
|
{
"abbr": [
"by-sa"
],
"in_footer": [
false
],
"in_head": [
true
],
"location": [
"link_tag"
],
"version": [
"3.0"
]
}
| false
| false
|
Latn
|
afr
| 0.999699
| false
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.