id stringlengths 12 40 | periodico stringclasses 60
values | lugar stringclasses 8
values | dominio stringclasses 11
values | texto stringlengths 50 1.96M | licencia stringclasses 10
values |
|---|---|---|---|---|---|
zientziaeus_0012621 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Alergikoak gero eta gehiago dira. Gaur egungo estimazioen arabera, esan daiteke Euskal Herrian 5 pertsonatik batek gaixotasun alergikoren bat daukala. Udaberrian alergiak ikaragarrizko "loraldia" edukitzen dutenez, polen edo lorautsaren ondorioz batik bat, gaurkoan oraindik ere nahikoa ezezaguna zaigun sindrome honi bu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012622 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gizateriaren hasieratik, Lurrean bizi diren eta bizi izan diren arraza eta kolore guztietako herriek Eguzkia gurtu dute. Izan ere, argi barik eta berotasun barik ez dago bizitzarik.
Argi eta bizi-iturri, Eguzkia guregandik gertuen dagoen izarra da. Hala ere, bere ezaugarrietako batzuk ikerlarientzat oraindik guztiz eze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012623 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Cornell Unibertsitateko ikerlariek zaletasu bitxia aukeratu dute: munduko musika-tresna txikienak egitea.
Nanoarpak bi pieza ditu,bata karratua eta bestea triangelu erakoa, hainbat sokaz lotuta (50 nanometroko lodiera dute, eta 1.000 eta 8.000 nanometro arteko luzera). Tresnak, guztira gutxi gorabehera globulu gorri ba... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012624 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetako enpresa batek paraxut berezia egin du, bidaiariei jantzi beharrean turismo- hegazkinari janzten eta jartzen zaiona.
Turismo-hegazkinetan denak huts egiten duenean, irtenbidea bakarra izan ohi da: paraxutak. Baina hegazkin-istripuen kasuetan askotan ezinezkoa izaten da paraxuta janzteko denbora hartzea,... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012625 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zailtasunak zailtasun, lehergailuak desaktibatzeko sistemak gero eta seguruagoak dira, batez ere lan horretan gizakiak aritu beharrean gehienetan errobotak aritzen direlako.
Objektu arraroen barruan modu seguruan zer dagoean jakitea ahalbidetuko duen gailu berriak jatorri militarra du, eta lehergailurik badagoen edo ez... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012626 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Genetikoki eraldatutako odol-basoak lortu ondoren, Stanford Unibertsitateko ikerlari-talde batek odolbatuak saihesteko aurrerapauso handia eman du.
Orain arte, ikerlariek TPA izeneko genea erabili dute, giza ehunetatik hartu eta hanketan odolbatuak zituzten untxietan erabili dute, emaitza onak lortuz. Gaur egun, dagoen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012627 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hiri bioklimatikoak eraikitzeko proiektuak direla eta, energia berriztagarrietan oinarrituta, hiriak berak behar duen energia ekoiztuko omen du, gutxiago poluituz eta ingurugiroa zainduz.
Bizitzaren oparotasunaren garaia da hau eta Euskal Herriko bazterrak, lorez beteta, ezin politago daude.
Kuku! Kuku! Azken urteotan ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012628 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ez dezagun ahaz, gure mundua goitik behera eraldatzeko adina indar izan duen metodo zientifikoa. Baina, egiazki, liburu ofizial eta "onartuetan" agertzen den bezain gardena ote da santu gisa goraipatzen den arrazoia? Murgil gaitezen historian.
Arrazoia genuke, lehen hurbilpen batean behinik behin, zientziaren gotorleku... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012629 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eremu elektromagnetikoen eta osasun-arazoen loturari buruzko kezka ez da gaur goizekoa. Hala ere, eztabaida areagotu egin da azkenaldian, batez ere Osasunerako Mundu Erakundearen ekimenez 40 herrialdetako adituak bildu eta adostutako ondoriorik ateratzea lortu ez zutenetik.
1999/04/01 Kortabarria Olabarria, Beñardo - E... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012630 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nork esan ote zuen "lana, osasuna da" hura? Agian ez zuen gehiegi pentsatu, baina hortxe geratu zaigu esapide edo klitxe moduan. Egia da lanean jarduteak hainbat mesede dituela, baina dena ez da onerako, eta zenbait lanek mesede baino kalte gehiago ere egin diezaioke gure ongizateari.
Normalean jasaten ditugun gaixotas... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012631 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBBtako Senatuak bere kezkaren berri eman du 2000. urtean datak erabiltzen dituzten datu-baseek izango duten "2000 efektua" dela eta.
Efektu honek mundu guztiko herrialdeetan ondorio larriak izan ditzake, hala nola finantza-munduan, aire-trafikoan edo petrolio-hornikuntzan. Besteak beste, Espainian horrelako arazoak i... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012632 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Massachusets-ko Bradley unibertsitateko ikerlari-talde batek egindako ikerketa baten arabera, 90eko hamarkada milurte honetako beroena izan da.
1990eko hamarkadari dagokionez, 1998a izan da urterik beroena, batezbestekoa baino 0,58 gradu beroagoa izan delarik. Tenperatura-aldaketa horiek txikiak badirudite ere, Lurreko... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012633 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Australiako zientzialari-talde batek ileak aztertzearen bidez bular-minbizia detektatzeko metodo bat garatu dute.
Zientzialariek sikrotroiko X izpien sakabanaketa erabiltzen dute, BRCA 1 genearen mutazioa gertatzen denean, folikuluetan sortzen ari diren ileen aldaketa molekularrak aurkitzeko. BRCA 1 genearen mutazioa b... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012634 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal mitologian Ilargia Lurraren alaba da, eta alaba guztiek amarengan eragina duten moduan, Ilargiak Lurrean badu eraginik.
Uste hori hedatua dago oso, baina eritetxe eta horrelakoetan ez da horren inguruko nahikoa froga enpirikorik. Kontrako aldean, Kanadako Ivan Kelly psikologoa eta beste hainbat dago. Diotenez, 1... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012635 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eusko Jaurlaritzako Ingurugiro Sailaren ikerketa baten arabera, Euskal Autonomia Erkidegoan urtero ibilgailu zaharkituen ondorioz 40.000 tona hondakin sortzen dira.
Gaur egun hondakin metaliko gehiena birziklatu egiten da eta pneumatikoen % 50 bildu egiten da, gehienbat zementogintzan erabiltzeko. Beste guztia, ordea, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012636 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ingurugiroa zaintzea indar hartzen ari dela eta, erabiltzen dugun materialaren jatorria ere gero eta gehiago zaintzen dugu.
Egiaztagiriaren bidez zur-ustiaketa modu egoki eta jasangarrian egiten dela ziurtatu nahi da, hots, basoen ustiaketan ekonomia-irizpideez gain, ingurugiro- eta gizarte-irizpide egokiak ere kontuan... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012637 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Astra etxeak datu-transmisioko sistema azkarragoa eskainiko die enpresei 2000. urtetik aurrera.
Helburu hau lortzeko satelite-bidezko datu-transmisioa erabili nahi du Astra etxeak. Proiektu honek ARSC izena du eta Luxenburgoko Astra etxea Europako telekomunikazio eta irrati-telebistako programetan aitzindari da gaur eg... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012638 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ikuspegi sublimetzat jo ohi da Grand Canyon, munduan parekorik ez duena Horixe da behintzat, asko ibilitakoek dinoskutena. "Zorabio kosmikoa" sentiaraziko dizu bere zabaltasunari so egiten badiozu. Esploradore amerikarren ustean, XIX. mendeko bigarren zatian, "baliobakoa" eta "onurabakoa" zen lurralde elkor hori. 1869 ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012639 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gipuzkoak aurten osatuko du ibaien gainezkatze-sarea Foru Aldundiak eraikiko dituen bi izarketa- edo neurketa-gune berriekin. Teknikarien arabera, sare hau estatuko osatuena eta Europako aurreratuenetako bat da. Bi izarketa-zentro berriak Oria ibaian (Lasarte-Oria parean) eta Añarbeko urtegiaren amaieran ipiniko dira.
... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012640 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Edozein laguni trenetik saltatzerakoan aurrera begiratuz, hau da, trenaren noranzkoaren aldera ala atzera jauzi egin behar ote dugun galdetzen badiogu, honek "inertziaren legearen arabera, aurrera begiratuz" esango digu ezbairik gabe.
Azaldutako kasu honetan inertziaren legeak bigarren mailako eginkizuna baino ez dauka... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012641 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aspaldian bitxi eta bideraezintzat hartu izan diren eguzki-oihalak laster ugalduko dira espazioan. Unesco-n ibilitako Nersi Razavi-k eguzki-oihala aukeratu du 2000. urterako, humanismoa eta ikerketa nahasten dituen proiektu handian.
Eguzki-oihalak espazioan itsasoan belaontziak haizeak bultzata bezala ibiltzen dira. Es... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012642 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Uraren energia zinetiko (ur-lasterraren abiadura) edo potentzialaz (ur-lasterraren altuera-desberdintasunaz) baliatuz lortzen den energia orori energia hidrauliko deritzo. Baina lortutakoa energia elektrikoa bada, energia hidroelektriko deituko diogu.
Erreka eta ibaien ura K.a. I. mendetik erabiltzen da energia-iturri ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012643 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lau artikuluz osatutako segida baten lehen atal honetan bertako industrian erabiltzen diren estaldura elektrolitiko eta kimikoen prozesu-deskribapena egiten da.
Estaldura elektrolitiko edo kimikoen prozedurak, galvanoteknia ere deituak, ioi metaliko edo elektrolitoen disoluzioan murgildutako pieza baten gainazalean met... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012644 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orangutan hitza malaysierako orang hutang-etik dator, eta oihaneko gizakia esan nahi du. Izen aproposa laranja-koloreko primate bizkor honentzat.
Semenggoh-ko Errehabilitazio Zentroa 1975ean eraiki zen, konfiskatuta edo gaixo zeuden animalia basatiak errehabilitatzeko. Kuching-dik 32 km-ra dagoen Semenggoh Erreserbako ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012645 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hogei proteina-familia inguruk betetzen dituzte txaperoi molekular gisa jokatzeko baldintzak: hainbat kate polipeptidikoren tolestura egokian laguntzea, horien in vivo konformazio egonkor eta aktiboaren eskuragarritasunean lagunduz.
Txaperoi gisa jokatzea edo ez, zelula-barneko ingurunearen eraginpean jartzen diren pro... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012646 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hestebeteak aspaldidanik ezagutzen dira, izan ere hestebete gehienen osagai nagusia txerrikia izan ohi da eta animalia izan zen etxekotu zen lehenengotakoa, K. a.ko 4.000 urte.
Hestebeteen hasierako helburua, berehala kontsumi ez zitekeen haragia kontserbatzea izan zen.Hori dela eta, historiako lehen hestebeteak zehatu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012647 | zientziaeus | General | articulos cientificos | NASAren azken misio espaziala bertan behera gelditu zen Martxoaren hasieran, 79 milioi dolarreko WIRE teleskopioa matxuratu eta kontrolik gabe gelditu zelako.
NASAko kontrolatzaileek esan zutenez, teleskopioaren matxura estaldura azkarregi irekitzeagatik sortu zuen. Eguzkiaren erradiazioak teleskopioa gehiegi berotu zu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012648 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain arte, izotzak estalitako itsasoetako ugaztun askoren arrantza-teknikak ia erabat ezezagunak ziren, izotzaren azpian jarduten baitute arrantzan.
Baita aleten erabileraren eta inguruneko zaraten informazioa ere. Datu horien bidez itsas txakurrek 100 eta 350 m-ko sakoneran arrantzatzen dutela ikusi da, inoiz 700 m-r... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012649 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gasteizko Udala Ingurugiroari buruzko parke tematikoa, eraikitzea aztertzen ari da.
Gasteizko Udala Ingurugiroari buruzko parke tematikoa, (helburu ludiko, didaktiko, pedadogiko, zientifiko-tekniko, kultural eta ekologikoekin Estatuko eta nazioarteko ekipamendu aurreratuenak erabiliko lituzkeena) eraikitzea aztertzen a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012650 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jakina da elurra urtzeko erabiltzen den gatzak errepidea hondatzen laguntzen duela. Bai errepidea zein zubiak eta horien hormigoia.
1972an, ordea, Ipanex deritzon gehigarria erabiltzen hasi ziren, hormigoiari nahasten zaiona. Produktuaren erabilerak % 5 emendatzen du zubiaren kostua, baina 25 urteak igaro ondoren, erai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012651 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Minbizia tratatzeko lanean ari direnean, medikuek, maiz, zailtasunak izaten dituzte tumorearen kokapen zehatza jakiteko.
Aurrerantzean, ordea, badirudi lan hori errazago egin ahal izango dutela ultrasoinuak erabiltzen dituen HEI deritzon teknikari esker. Teknika, tumoreek gaixotutako ehunetan sortzen diren parametro el... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012652 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Massachussetsko Millennium Pharmaceutical etxeko zientzialari-talde batek obesitatea kontrolatzeko erabili daitekeen gene bat klonatu du.
Saguek eta gizakiok metabolismo antzekoa dugu, eta, beraz, etorkizunean gizakiongan aplika litekeen aurkikuntza izan daiteke hau, obesitatea murrizteko droga seguraski. Zientzialari-... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012653 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Iragan otsailean jarri zen martxan Internet 2, Estatu Batuetako 140 unibertsitate lotuko dituen komunikazio-sare berria.
Zuntz-mota berri hori UCAID enpresa-elkarteak sortu du, Qwest, Nortel eta Cisco enpresen laguntzarekin. Sareak segundoko 2,4 gigabit garraia ditzake, gaur egungo konexioetan baino 85.000 aldiz gehiag... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012654 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kirola -kirola izateaz gain- kultur eta gizarte-jarduera garrantzitsua bihurtu da, milioika lagun biltzen dituena, bai kirolari modura eta bai kirolaren inguruan sortu diren egituren partaide gisara.
Telebista etxeetan kirola sartzen hasi zenetik, kirolarekiko interesa gero eta handiagoa izan da, eta egunetik egunera k... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012655 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Magnitude baten intentsitatea aldatzeko gailuak dira potentziometroak. Makina bat erabilera dute. Funtsean zirkuitu bat elikatzen duen tentsio elektrikoa modu jarraituan aldatuz lan egiten dute.
Irratiko, musika-aparatuko edo telebistako bolumena handiagotzeko edo txikiagotzeko tresna, irabiagailuaren edo haizagailuare... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012656 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jende gehienak estralurtarrak eta objektu hegalari ezezagunak izaten ditu gogoan. Giza irudimenak sortu dituen balizko arrisku horiek alde batera, espaziotik etor daitekeen benetako arriskua Lurraren orbita gurutzatzen duten milaka asteroideek eta kometek osatzen dute.
Literaturaren eta zinemaren eraginez, hor kanpoan ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012657 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jantzi-mota berezi hauek ospitaletako arropa antiseptikoetan oinarrituak dira eta Japonian zein Estatu Batuetan berebiziko arrakasta dute.
Usain txarren kontrako jantziak merkatua bereganatzen ari dira. "Bakterioen kontrako" galtzerdi, galtzontzilo, kulero edo kulotak bereziak dira eta beren eginkizuna larruazaleko jar... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012658 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain arte umeak zentzudun hitzak esaten hasteko 8-10 hilabete behar zirela uste zen. Horrekin batera, bagenekien laugarren hilabetetik aurrera beren izenaz ere jabetuta zeudela, nahiz eta hitza zer den ez jakin.
Noiztik hasten da ume txiki bat soinuetatik zentzua duten hitzetarako jauzia egiten? Ume txiki batek "aita"... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012659 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zientzialari batzuek ardoak sistema kardiobaskularrari egiten dion mesedea azido azetilsalizilikoa daukalako dela uste dute. Ardoak, izan ere, aspirinak bezalaxe azido hori du eta azido horren degradaziotik lortzen diren substantziak ere bai
Ardoa osasunarentzat mesedegarria da zenbait medikuren eta elikaduraz arduratz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012660 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egun astronomoak beste izar-sistemetako planetak detektatzeko gai dira, izarrean duten eragin grabitazionala aztertuz. Planeta handiek izarraren jokaera aldatu egiten dute eta ikusi ezin badaitezke ere, han daudela jakin daiteke.
1978. urtean Standford Unibertsitateko B. Bracewell-ek arazo honen konponbidea aurkit... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012661 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bozgorailuak asmatu zirenetik asko aldatu eta aurreratu dira, baina bada aldatu ez den kontu bat: bolumen handia izaten jarraitzen dute.
Azken 30 urteetan saio asko egin diren arren, beti soinu-kalitatea galtzen zuten, baina bozgorailu berri hauekin arazo hori gainditzea lortu dute. Diotenez, soinua oso modu uniformean... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012662 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1996. urtean Hubble espazio-ontziko WFPC2 kameraren bidez Eremu Sakoneko Irudiak lortu ahal izan ziren eta ordura arte ezezagunak ziren galaxia urrunak ikusi ahal izan ziren.
Iragan urtarrilan ordea, Hubble-ren begia unibertsoan gehiago barneratu zen. Eremu Sakoneko irudiaren zona bat oraindik bereizmen handiagoz ikusi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012663 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Buruan ditugun odol-baso eta arnasbideak bero-trukagailu gisa ere erabiltzen ditugu. Badakigu garuna beroarekiko oso sentibera dela eta gehiegi berotzeak heriotza ere eragin dezakeela.
Badakigu garuna beroarekiko oso sentibera dela eta gehiegi berotzeak heriotza ere eragin dezakeela. Katu eta ardiek, adibidez, arteria-... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012664 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jadanik zenbait hilabete iragan dira Doñanako Parke Naturaleko Aznalcollar herrian isurketa toxikoa gertatu zenetik.
Iragan urtarrilaren 13an enpresak meategia irekitzeko eskatuz txosten bat aurkeztu zuen, baina Doñanako Patronatuak dio instalazioek ez dutela ingurugiroaren segurtasuna bermatzen eta ez dagoela larriald... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012665 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Software etxeen artean Sistema Eragilearen inguruko eztabaidak oraindik bizirik dirau, eta orain fronte berria ireki da, elementu periferikoena hain zuzen ere.
Jini lengoaia informatikoaren bidez gailu hauek guztiak ordenadoreekin komunikatzea lortu nahi da, etorkizunean sare konplexuagoak sortzeko. Proiektu hau aurrer... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012666 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Espainiako Industriaren Garapen Teknologikorako Zentroak (IGTZ) aditzera eman duenez, 1998. urtean Espainiako estatuan Ikerkuntza eta Garapenean diru gehien inbertitu duten eskualdeak Nafarroa eta Errioxa izan dira.
Nafarroa eta Errioxako enpresariak oso kontzientziaturik daude industriaren garapen teknologikoaren beha... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012667 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Etorkizunean publizitate-iragarkiak ez dira bi dimentsioko kartel edo argi-panel soilak izango.
Horregatik, laserra erabili beharrean 35 mm-ko kamera arruntak erabili dituzte, posizio ezberdinetatik irudiak grabatzen dituztenak. Colourgraphics etxeak kalean hologramak jarri nahi ditu, ondotik igarotzean animazio-efektu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012668 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Marrazoak ikusteko turistentzat antolatzen diren txangoetan tragedia eragin daiteke Hego Afrikako kostaldean.
Biologoek ordea marrazoak janaria eta gizakiak erlazionatzen ikasten ari direla ohartarazi dute, azken urteetan erasoen kopurua handiagotu egin baita. Ikuskizun hauek turistentzat sortzen duten arriskuaz gain, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012669 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gibeleko gaitzak dituztenek itxaropentsu egon daitezke. Izan ere Sevilla eta Bartzelonako ospitale banatan dialisirako tresnen antzeko gibel bioartifizialak martxan jarri berri dituzte.
Gibel artifizialak, egunean sei orduz odola garbitzeaz gain, txerri-hepatozitoak gehitzen ditu odolera eta, hauen bidez, emaitza ikusg... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012670 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Joan den hilaren zazpian NASAk Stardust zunda espazioratu zuen. Helburua Wild-2 kometaren muineko laginak hartu eta lurrera ekartzea da.
Partikulak harrapatu ondoren, horretarako erabiliko den kaxa erabat itxiko da eta itzulera-kapsulan sartuko. Hori 2006ko urtarrilaren 15ean lurreratuko da Utah-ko basamortuan paraxut ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012671 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Autonomia Erkidegoan zabor elektronikoa biltzeko eta birziklatzeko ezarri den plana era honetako lehena da Espainian.
Hasieran Bilboko hirigunera mugatutako esperientzia pilotu bezala hasi zen. Europako beste hiri batzuetan egin den antzekoa zen, baina emaitza onak ikusita, Eusko Jaurlaritzak EAE osora zabaltzea... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012672 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1997an Gary Kasparov-i xakean irabazi ondoren ospetsu egin zen IBMren Deep Blue izeneko ordenadorea.
Mikroprozesadore berri honek, segundoko 2.000 milioi eragiketa egin ditzake, aurrekoaren bi halako, hain zuzen ere, eta auto-fabrikatzaileek eta ingeniari aeroespazialek erabili ohi dituzten analisi-aplikazioentzat eta ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012673 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hemen ezezagunak diren infekzio batzuk lurralde tropikaletan endemikoak dira. Infekzio hauek gehienak pertsona edo animalia infektatuengandik transmititzen dira eltxo, euli edo beste artropodoen ziztaden bidez. Oro har infektatzeko arriskua bidaiaren iraupenaren eta helburuaren araberakoa izango da eta baita bidaiariar... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012674 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aspergillus onddoa -eta horrekin batera ospitaletako infekzioak- berri-iturri agortezin bihurtu dira azkenaldian. Itxi diren ebakuntza-gelak, izandako heriotzak, epaitegietan deklaratu beharko duten ospitale-arduradunak, agintarien dimisioak eta abar, egunero irakurgai, entzungai eta ikusgai dira komunikabideetan.
Lehe... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012675 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egun automobilean goazenean normalean FMko irratia pizten dugu albisteak edo musika entzun nahi dugunean, baina askotan bidean goazela interferentziak entzuten ditugu edo gure emisora entzuteari utzi egiten diogu. Oztopo horiek guztiak gainditzen ditu DAB (digital audio broadcasting) edo irrati digitalak.
irrati d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012676 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nik uste aldizkari honetako osasun-sailean argitaratzen diren artikulu gehientsuenetan prebentzioa egin beharra aldarrikatzen dugula behin eta berriz. Eta hori gauza komenigarria da.
Egia esan, odol-analisietako sigla batzuen atzean zer dagoen jakitea garrantzi handikoa da pazientearentzat, lagin horiek pertsona baten ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012677 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mundu-mailako Nobel saridunak direnik ezin esan dezakegu, besteak beste oraindik horretarako proposatu ez ditugulako, baina bai euskaraz egiten den zientzia-dibulgazioaren Nobel berriak direla. Eta berriak diogu dagoeneko CAF-Elhuyar sarien bosgarren edizioa delako eta, beraz, dagoeneko euskal Nobel saria jaso dutenen ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012678 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 'Bai, zerbitzu teknikoa? XJ-1753 serie-zenbakidun garbigailua naiz eta hondatuta nago. Etorriko al zarete mesedez?' Zure etxeko garbigailuak horrelakorik egiten badu, ez beldurtu. Ez dago bizirik. Aurten ikusiko ditugun aurrerakuntzetako bat besterik ez da.
1999/03/01 Waliño, Josu - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012679 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Produkzio Garbia Egitarauaren aplikazioak diru-aurreztea, lan-osasuna hobetzea eta bestelako onurak ekarri dizkie Goierri eta Urola Garaiko
Ingurugiroaren arloan, medikuntzan bezalaxe, prebentzioa gero sendatzea baino hobea eta merkeagoa da. 70eko hamarkadaz geroztik euskal industrian poluzioa prebenitzeko makina bat a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012680 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurrerantzean Bilbo, Donostia eta Gasteizen hilko dituzten usoak atmosferaren kadmio eta berunezko poluzio-maila zenbatekoa den jakiteko erabiliko dira.
Metal hauek elikagai-katean sartuz gero gizakiongan eragin kaltegarria izan dezakete eta, beraz, dauden edo ez jakitea garrantzitsua da neurriak hartu ahal izateko. Be... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012681 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eusko Jaurlaritzaren Ingurugiro Sailak Barakaldoko Dow Chemical fabrika zaharrean gorderik dauden 5.000 tona lindano suntsitzeko erabiliko den zentroaren lehen probak egiten hasi dira.
Planak urtebeteko atzerapena darama, Ihobe, S.A. Ingurugiroa kudeatzeko sozietate publikoak zentroa 1998ko urtarrilerako martxan jartze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012682 | zientziaeus | General | articulos cientificos | XIX. mendeko fisikari eta kimikariei errepasoa emateko plazaratu dugun artikuluen azkena duzu honako hau. Lehena 1998ko azaroko alean plazaratu genuen, hurrengoa 1999ko urtarrilekoan eta azkenekoa doakizu orain.
1824an Sadi Carnot frantsesak makina termiko guztiek gorputz bero bat edo edozein bero-iturri eta beste gorp... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012683 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gizartea garatu ahal izateko, energi iturriak funtsezkoak dira, denok dakigunez. 1970.eko hamarkadan petrolioaren krisiak mendebaleko gizartea larritu zuen eta energi iturri berri eta zaharren garapena areagotu egiten zuen. Eta gaur egun ere, energi iturriak eta hauen inguruko arazoak gizartearen kezka nagusietakoak di... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012684 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ingelesez Geographic Information System eta euskaraz Geografi Informazioko Sistema adierazten du GIS akronimoak.
Orain arte gehien erabili den geografi informazioko sistema kartografia izan da. Paperezko mapak landu, marraztu eta argitaratu izan dira kartografiaren bidez. Azken finean, posizio geografikoarekin lotutako... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012685 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arroka sedimentarioak nonahi azaleratzen dira Euskal Herrian. Beren jatorria ezagutzeko eta berauek sailkatzeko, hots, berauen arteko harremana zein den finkatzeko, estratigrafiaren printzipioak erabiltzen ditugu geologook.
Har dezagun, esaterako, Paleozenoa, duela 65 milioi urte hasi eta duela 55 milioi urte bukatu ze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012686 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurreko artikuluan haragien sailkapenaz eta prestaketaz aritu ginen.
Aurreko artikuluan haragien sailkapenaz eta prestaketaz aritu ginen. Haragia: indarraren mitoa (II) - Zientzia.eus Haragia: indarraren mitoa (II)
Oraingoan, ordea, haragi-mota desberdinen inguruko hainbat xehetasun emango ditugu. Izan ere, espeziearen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012687 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Udaberria! Animalia guztiak, gizakia barne, txoratzen diren sasoia... eroaldia!
Udaberria! Animalia guztiak, gizakia barne, txoratzen diren sasoia... eroaldia! Piztizaleon berriak: Udaberria - Zientzia.eus Piztizaleon berriak: Udaberria
Eguna aski luzatu du eta aspaldiko partez, eguzkiaren berotasunaz gozatzeko aukera ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012688 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Burmuineko lana, oinarrian, elektrikoa da. Horregatik pentsamenduak kinada elektrikotzat har daitezke, harrapa daitezkeenak, handitu daitezkeenak, deskodetu daitezkeenak, eta berriro bidera daitezkeenak kinada kontrolatzen duen gogoare arabera.
Zer pentsatzen ari ote da parkeko bankuan eserita dagoen hori? Eta presaka ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012689 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Plazerraren kontua alde batera, tabakoak kalteak besterik ez ditu sortzen, poltsikoa urratzen du eta osasuna hondatzen baitu.
Munduko Osasun Erakundeak dioenez, 2020. urtean tabakoa izango da munduan gertatzen diren heriotzen eragile nagusia.
Islandian egin duten ikerketa luze baten arabera, nikotina?partxeak eta nikot... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012690 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetako bi astronomok eman zituzten lehenengoz Pluton-i buruzko berriak, 1915. urtean hainbat neurketaren arabera bederatzigarren planeta egon zitekeela pentsatu eta esan baitzuten.
Txikitan denok ikasi genuen Pluton Eguzki Sistemako planetarik txikiena dela, EguzkiSistemaren beraren mugetan dagoena gainera; u... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012691 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lurrikara oinpean bat-batean askatzen den energia besterik ez da. Bat-batean, lurrazalean, ehundaka urtetan tentsioan egon diren arrokek amore ematen dute eta puskatu egiten dira, tentsio gehiegi jasaten duten malgukiak balira bezala.
Joan den astean Kolonbia astindu duen lurrikararen ondorioz -noizean behin gertatzen ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012692 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetako Georgetown Unibertsitateko ikerlari-talde batek nikotinarekiko menpekotasunarekin zer ikusia duen genea identifikatu du.
Ikerketaren arabera, SLC6A3-9 genea zutenek erretzaile izateko aukera txikiagoa zuten; eta gene hori izan eta erretzaile zirenak, gainerakoak baino beranduago hasi ziren erretzen eta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012693 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Banketxeetako operazioak egiteko, Internet bidez erosteko, posta elektronikoa erabiltzeko, eta telebista ikusteko aukera ematen duen mikrouhin-labea.
Etxetresna elektrikoen iraultzak ez du amaierarik. Azken asmakizuna benetan bitxia da: banketxeetako operazioak egiteko, Internet bidez erosteko, posta elektronikoa erabi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012694 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zerbait gertatzeko probabilitatea baldin badago, azkenean gertatu egingo da, batez ere horretarako nahikoa denbora dagoenean.
Matematikako legeek diotenez, ezin da halabeharra luzaroan engainatu. Zerbait gertatzeko probabilitatea baldin badago, azkenean gertatu egingo da, batez ere horretarako nahikoa denbora dagoenean... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012695 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Iragan azaroaren erdialdean munduko herri garatuenetako ordezkariak eta ingurugiroari buruzko aditu nagusiak Buenos Aires-en elkartu ziren Lurraren Berotze Efektuaren egoera eta ondorioak aztertzeko.
Zientzialarien ustez atmosferaren egitura aldatuta (adibidez, CO2 kopurua) honen portaera ere aldatu egiten da eta horre... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012696 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Elektronika-arloko konpainia garrantzitsuenetako injineruek etorkizunean erabiliko diren txipak ez direla erabat fidagarriak izango esan dute.
Hurrengo hamarkadan, ordea, ordenadore arruntetan 180 nanometro baino gutxiagoko transistoreak erabiliko direla uste da, eta hauek aktibatzeko behar den karga elektrikoa oso txi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012697 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken urteetan espaziora bidali diren sateliteetako batzuk Errusiako ILS (International Launch Services) konpainiaren bidez bidali ahal izan dira.
Hasieran Proton koheteak Kontinentearteko Misil Balistiko izateko diseinatu ziren, baina egun emaitza onak lortzen ari dira espaziora objektu pisutsuak jaurtikitzeko. Negozi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012698 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ardo zuriarentzat garbia eta distiratsua izatea funtsezko ezaugarria da eta ez dute hauspeakinik nahi.
Ardo zuriarentzat garbia eta distiratsua izatea funtsezko ezaugarria da. Horregatik ardogileek botila ardoetan ez dute hauspeakinik nahi: ez mahatsaren proteinenik eta ez 4-6 oC-ko tartratoenik. Horretarako metodo seg... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012699 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Daewoo etxeak mikrouhin-labe berezia merkaturatu du. Mikrouhin-labea txartelekin - Zientzia.eus Patenteak/Asmakizunak
Daewoo etxeak mikrouhin-labe berezia merkaturatu du.Beste labeak bezalakoa da funtsean, baina horrez gain aurrez programaturik dagoen txartel magnetikoa sar dakioke. Txartel horrek aginduta, janari izoz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012700 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Internet-era sartzeko edo ezkutuko informaziora heltzeko ez da kode sekretu edo pasahitzik behar.
Eskanerrak erabiltzailearen hatz-markaren lau argazki hartzen ditu eta identifikazio-dosierra osatzen du. Horko algoritmoak MIT (Massachusetts Institute of Tecnology) eta Kaliforniako Caltech Teknologi Institutuko biometri... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012701 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Milimetro-erdiko lodiera eta bi zentimetroko diametroa ditu. Botoi antzeko bateria - Zientzia.eus Botoi antzeko bateria
Milimetro-erdiko lodiera eta bi zentimetroko diametroa ditu eta gramo bateko pisurik ere ez du Japoniako Panasonic talde elektronikoak aurkeztu duen pila berriak. Arropako botoiaren antzekoa da eta tx... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012702 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hiltzeko bide ugariena izaten jarraitzen dute herrialde askotan, baita gurean ere. Miokardioko infartuak, bularreko anginak, bat-bateko heriotza edo garuneko istripu baskularrak dira gaixotasun kardiobaskularrik grabeenetako batzuk, kasurik gehienetan arteriak zurrundu egiten direlako sortzen direnak.
1999/02/01 Agirre... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012703 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lorezaintzan dabilenarentzat "konpost" ez da hitz berria inolaz ere. Baina, azkenaldian, gainerakook ere nahikoa maiz entzuten dugu hitz hori eta, askotan, lur-motaren bat edo lore-ontzietan erabiltzen den substraturen bat dela besterik ez dakigu.
Azken urteetan lorategiak eta errepide bazterrak, batetik, ugariagoak di... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012704 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Abenduaren 10-11n Madrilen Osasuna, Ingurugiroa eta Lana (SAT/OIL) Egitarauaren inguruko topaketak ospatu ziren. Bertan, orain arte jorratutako bidea aztertu ondoren, hemendik aurrerako pausoek nondik norakoak izan behar duten erabaki zen.
AT/OIL Egitaraua Zientzia eta Teknikaren azaroko alean aurkeztu genuen, proiektu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012705 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sukalderako sistema berriena, seguruena eta egokiena dela diote adituek. Indukziozko sukaldean jakiak prestatzea oso atsegina da.
Dena dela, beste abantaila batzuk ere baditu indukziozko sukaldeak. Oso erraza da garbitzen eta mantentzen buruhausterik ez du ematen. Lapikoan janaria berehala berotzen da, sukaldea bera be... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012706 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Garuna zahartzeari nola kontra egin? Marrubiak eta espinakak janda, erantzun du James Joseph Washingtongo ikerlariak.
Lotura kimiko kobalente askeak aldatzeko, parekatu gabeko elektroi hauek ondoko molekuletarako elektroiekin konbinatu nahi izaten dute eta horrela inguruko zelulak desegituratu egiten dira. Badakigu zel... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012707 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arrainak ikasteko gai diren edo ez jakiteko proba bitxia egin dute Eskoziako Stirling-eko Unibertsitatean.
Bakailaoak berriz, erraztasun gutxi du soinu horiei igartzeko. Ikerketa horien emaitzei esker galtzeko zorian diren espezieei laguntzeko bidea ireki daiteke. Gaizkata izan daiteke espezie bat, zeren eta elikatzeko... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012708 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mediterraneoaren hondoa aztertzen ari diren geologoek mendikate berri-berria sortzen ikusi dute.
Orain talka horiek Mediterraneoko kimikan eta biologian duten eragina aztertzen ari dira. Mendikateak (Alpeak eta Himalaia, esaterako) bi plaka tektonikok talka eginda sortu direla edonork daki, baina Mediterraneoan oraingo... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012709 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sagittarius konstelazioan gugandik 15.000 argi-urtera dagoen Wolf-Rayet 124 izar erraldoiarena da.
Ondoko irudia espazioko Hubble teleskopioak bidalia da. Sagittarius konstelazioan gugandik 15.000 argi-urtera dagoen Wolf-Rayet 124 izar erraldoiarena da. Izarrak energia itxuragabe igortzen du eta bere atmosfera ere espa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012710 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Digital in-Printer Camera" deitu diote eta inprimagailua bertan txertaturik dauka.
Ondoko argazki-kamera digital hau da Japoniako Fujifilm etxeak atera duen azken modeloa. "Digital in-Printer Camera" deitu diote eta inprimagailua bertan txertaturik edukitzea du abantaila nagusia.
Kreditu-txartelaren tamainako argazkia... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012711 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Internet ezagutzen duenarentzat 'atari' deitutako web guneak eguneroko ogia dira. Yahoo, Excite, Telépolis edo hurbilagoko Kaixo eta antzeko guneak dira atari gisa ezagutzen direnak; Interneteko sarbide gisa erabiltzen ditugun horiek, alegia. Hauetako asko ordea, erabat berritzeko bidean dira eta atarien belaunaldi ber... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012712 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Erdi itsasontzi eta erdi hegazkin hauek lurrari itsasteko efektuaz baliatzen dira itsas gainean metro batzuetako altitudean bostehun kilometro orduko abiaduran ibiltzeko. Gainera ohizko itsasontziek baino % 40 erregai gutxiago kontsumitzen dute eta karga astunak garraia ditzakete.
Itsasontzi hegalari hauek hegazkinaren... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012713 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Material magnetikoak (MM) bi atal nagusitan sailka daitezke: MM BIGUNAK eta MM GOGORRAK ataletan. MM bigunak oso eremu magnetiko ahuletan magnetiza daitezke (iman-propietateak eskuratuz), baina oso erraz desmagnetizatzen dira.
Gure taldeak azken 15 urteotan MM bigunak ikertu ditu; hain zuzen, muturreko propietateak dit... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012714 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zenbatetan entzun ote diegu guraso edota aiton-amonei "haragia jan behar da indartsu egoteko" edo "gaixo zaudela! hori haragi-xerra bat janda konpontzen da" modukoak esaten.
Gaur egun ordea, bestelako kontuak ditugu. Batetik, haragia lortzeko erraztasun handiagoa dugu, baina, bestetik, bere ekoizpenean sortutako arazoe... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012715 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Umetan hasi eta luzaro Yellowstone parke nazionala Yogi eta Boo-boo hartzen barrabaskerien kokagunea dela sinistuta egon eta gero, halako batean munduko lehendabiziko parke nazionala izatea suertatu zitzaiola irakurri genuen, izendapen ofiziala noizkoa eta 1872koa zelarik.
1999/02/01 Altonaga, Kepa - EHUko biologia ira... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012716 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Joan den azaroaren 20an Proton-K jaurtigailu errusiarrak Zaria kontrol-modulua (FGB) espazioratu zuen; abenduaren 4an Endeavour transbordadore estatubatuarrak Unity izeneko atala, moduluen arteko lotunea izango dena, eraman zuen Zaria-ren ondora. Abenduaren 7an elkartu zituzten bi zati horiek dira Nazioarteko Espazio E... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012717 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 2002. urtea. Ordurako lanean hasita egongo da Kanariar Uharteetako teleskopio erraldoia, Grantecan izenaz ezagutzen dena. Tamainaz munduko hirugarrena izango da, Hawaiin beste bi handiagoak baitaude; zientziari egin diezazkiokeen ekarpenei dagokienez, berriz, espero da besteen parekoa izango dela.
Kanarietako Astrofisi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012718 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zoologoek, animalien banaketa geografikoa kontuan hartuz, mundua hainbat zona zoogeografikotan banatu dute. Zona hauen mugak akzidente geografikoak dira, fluxu genikoa zenbait kasutan mugatuta gelditzen delarik.
Animalien banaketa geografikoaren irizpidean oinarrituz, zoologoek mundua bost eskualde zoogeografikotan ban... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012719 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mareen energiatik energia elektrikoa lortzeko teknologia aspaldi asmatu zen, baina errentabilitate- eta ingurugiro-arazoak zirela eta, ez du aurrera egin. Azken urteotan, ordea, teknologiaren aurreratzeak ingurugiroa ez kaltetzeko sistemak garatzeko aukera ekarri du.
Mareen energiaz baliatzea ez da gauza berria. Erdi A... | cc-by-sa |
zientziaeus_0012720 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1957ko urriaren 4an sobietarrek Sputnik 1 satelitea espazioratu zutenetik edo, zehatzago esanda, 1969an estatubatuarrek lehen gizakia ilargiratu zutenetik munduko bi potentzia nagusiek bide desberdinak jorratu dituzte.
Goiko argazkian,, Lurraren inguruan jira-biraka hamaika urte daramatzan Mir espazio-estazio errusiarr... | cc-by-sa |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.