id
stringlengths
12
40
periodico
stringclasses
60 values
lugar
stringclasses
8 values
dominio
stringclasses
11 values
texto
stringlengths
50
1.96M
licencia
stringclasses
10 values
zientziaeus_0012921
zientziaeus
General
articulos cientificos
Dirudienez, oso pozik itzuli dira Martitzetik NASAko teknikariak. Dirudienez, oso pozik itzuli dira Martitzetik NASAko teknikariak. Martitzera goaz berriro - Zientzia.eus Martitzera goaz berriro Dirudienez, oso pozik itzuli dira Martitzetik NASAko teknikariak. Mars Pathfinder proiektua erabat arrakastatsua izan da eta ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012922
zientziaeus
General
articulos cientificos
Japoniako nekazaritza-ikerketetarako erakundeak bere kasa lan egiten duen traktore automatikoa garatu du. Zer egin lindanoz poluituriko lurrekin? Askoren buruan dabil galdera hori gaur egun, Euskal Herrian dugun ingurugiro-arazo nagusienetarikoa baita berau. Etorkizunean hondakinak behar bezala kudeatzeko teknikak gara...
cc-by-sa
zientziaeus_0012923
zientziaeus
General
articulos cientificos
Pixkanaka zuhaitzak hostoz janzten joan dira. Pago eta haritzei gehixeago kosta zaie baina azkenean, guztiak berdetu zaizkigu. Zenbait egunez, pagadien berdetasuna sinesgaitza izan ohi da, eta oihan ilun hauen baitan kolore berde bizi-biziko argitasun zirraragarria egoten da. Zenbait egunez, pagadien berdetasuna sinesg...
cc-by-sa
zientziaeus_0012924
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zumardiko jardunaldien baitan antolaturiko hitzaldi eta mahainguruen artean, Miguel Matey, baso injineruak eskainitakoa izan zen harrera jendetsuena izan zuena. Paper birziklatuaren inguruan lan asko egiten ari den gizona dugu Matey jauna. RECI 2.000 izeneko proiektua garatzen aritu da azken urte hauetan, eta laster ir...
cc-by-sa
zientziaeus_0012925
zientziaeus
General
articulos cientificos
Azalean azaltzen zaigun kolore ilunaren erantzule melanozitoak dira. Zelula hauek azaleko zelulek daramaten pigmentua, melanina, ekoizten dute. Maiz, zelula hauek azaleko area txikitan kontzentratzen dira Azken urteotan minbiziaren tratamenduan aurrerakuntza ugari egin da, gaixoen biziraupena luzatuz eta kasu askotan g...
cc-by-sa
zientziaeus_0012926
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hondakin toxiko, arriskutsuez poluitutako lurrak gordetzeko, gaur egun ez du inork zalantzan jartzen segurtasun-biltegien alternatiba. HCHz poluituriko lurrentzat, adibidez. Guztiz bestelakoa da, ordea, segurtasun-biltegiak era guztietako hondakin poluitzaile eta arriskutsuak gordetzeko panazea bezala erabiltzea. Izan ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012927
zientziaeus
General
articulos cientificos
PCBek sortzen dituzten ondorioen berri eman genizuen aurreko artikuluan. Oraingoan, berriz, hauek tratatzeko metodoen eta arazoari aurre egiteko bitartekoen berri emango dizuegu, arazoaren ikuspegi orokorra izan dezazuen. PCBak tratatzeko metodo termiko, kimiko eta biologikoak erabiltzen dira. Guztiek sortzen dituzte a...
cc-by-sa
zientziaeus_0012928
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gezurra dirudien arren, estatuek inpaktu ekologiko handiena duten industriak eta energia-iturriak subentzionatzen dituzte. Zentral nuklear batek errazago eskuratuko ditu laguntza ofizialak eguzki-energiarako instalazio batek baino. 1⁄2Gezurra dirudien arren, estatuek inpaktu ekologiko handiena duten industriak eta ener...
cc-by-sa
zientziaeus_0012929
zientziaeus
General
articulos cientificos
Esnea dugu gizakion lehenengo elikagaia, bai amarena izan bai beste animalia batetik lortu eta gizakioi egokitutakoa izan. 1998/05/01 Lorenzo, Arantza Uranga, Ane Miren Iturria: Elhuyar aldizkaria Esnea osagaien ikuspuntutik oso aberatsa den arren, oso galkorra da eta kontserbatu ahal izateko teknika ezberdinak garatu ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012930
zientziaeus
General
articulos cientificos
Avelino Corma kimikaria Castellón de la Planako Moncofar herrian jaio zen 1951. urtean. 1974. urtean kimikako lizentziatura lortu zuen Valentziako Unibertsitatean eta bi urte geroago doktoradutza Madrilgo Complutensean. 1998/05/01 Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia Iturria: Elhuyar aldizkaria Katalisiare...
cc-by-sa
zientziaeus_0012931
zientziaeus
General
articulos cientificos
Espainiako hego-mendebaldean bizi den eguzki-arranoaren inguruan zegoen misterio handienetako bat argitu da duela gutxi. Javier Oria zientzialariak, sateliteen laguntza behar izan du misterioa argitzeko. Espezie hau kudeatzeko garaian zailtasun handia egon da beti; eguzki-arranoak jaio eta urtebetera desagertu egiten z...
cc-by-sa
zientziaeus_0012932
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zientzialarien artean fama handia du Iberdrola Sariak. Izan ere, urtean behin mematen diren Sari hauek erabakitzeko, munduko ikerlaririk onenetarikoak biltzen dira, Nobel saridunak barne, aurtengoan Avelino Corma kimikariak eraman du Iberdrola Saria. 1998/05/01 Kortabarria Olabarria, Beñardo - Elhuyar Zientzia Iturria:...
cc-by-sa
zientziaeus_0012933
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gurea bezalako gizarte batean, hiritarren % 5 inguru da kolesterol-maila altua duena. Zerk igotzen du odoleko kolesterolaren maila? Gantz edo koipe asetan aberatsa den jan-neurriak batetik, baina baita arrazoi genetikoak ere. Ondorengo lerroetan kolesterolaren gakoak aztertuko ditugu. Lipidoen (normalean gantz edo koip...
cc-by-sa
zientziaeus_0012934
zientziaeus
General
articulos cientificos
Igeltxo dotore hau, tamalez, Euskal Herrian desagertzear dagoen espeziea dugu. Bi eskualdeetara mugatzen da bere banaketa: alde batetik Mendizorrotz mendira (Igeldo, Orio eta Usurbilen artean), bestetik Hazparnera. Mendizorrotzeko populazioaren egoera kezkatzekoa da, ale gutxi dago eta isolatuta gainera. Ur garbia eta ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012935
zientziaeus
General
articulos cientificos
Urteroko legez, Tolosako Ekinbide Etxeak Zumardi jardunaldiak antolatu ditu Tolosan. Ohi bezala, natura eta ingurugiroarekin loturiko gai monografiko baten inguruan atondu dira saioak. Aurtengoan paperari eta paperak ingurugiroan duen eraginari egokitu zaio txanda. Ekitaldi guztien artean, ordea, arreta berezia piztu d...
cc-by-sa
zientziaeus_0012936
zientziaeus
General
articulos cientificos
Internet-en sorrerak, eta amaraun zibernetikoak gure artean komunikatzeko eran sorturiko aldaketak oraindik behar bezala barreiatu ez ditugunean, Internet2-ri buruz hitz egiten hasi zaizkigu. Sare honetaz entzun dugun lehen gauza, gaur egungo Internet baino 1.000 aldiz azkarragoa dela izan da. gaur egun, Web-era konekt...
cc-by-sa
zientziaeus_0012937
zientziaeus
General
articulos cientificos
Denbora era arruntean neurtzen dugunontzat segundoaren milarena ez da ia ezer, hots, ia zero da. Denbora-tarte txiki hauek duela gutxi izan ziren neurtuak lehendabiziko aldiz. Antzinean giza bizia ez zen gaur bezain azeleratua eta beren ordulariek, eguzkikoek nahiz urezkoek edo hondarrezkoek, ez zuten inongo markarik m...
cc-by-sa
zientziaeus_0012938
zientziaeus
General
articulos cientificos
Urteak joan urteak etorri, anfibioen gainbeherak ahozabalik dauzka mundu osoko zientzialariak. Berriki, ikerketa suitzar batek, datu berriak eskaini dizkio arazoari. Nekazaritzan erabiltzen diren fungizidek, apaburuei eragiten dizkieten kalteak aztertzen aritu dira eta emaitzak ez dira izan nolanahikoak. Esate baterako...
cc-by-sa
zientziaeus_0012939
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zure betiko kamera tradizionala, argazki digitalak ateratzeko moduan izango duzu laster. Osagai elektronikoak eta argazkiak jasotzeko memoria duen kartuxoa. Horretarako, kameraren atzealdean, pelikula ipintzen dugun tokian, kartutxo moduko bat sartu beharko dugu. Kartutxo honetan, bateriak, osagai elektronikoak eta arg...
cc-by-sa
zientziaeus_0012940
zientziaeus
General
articulos cientificos
Horixe da hain zuzen, zientzialari tailandiar eta daniar batzuen azterketak eskaini digun emaitza. Ikerketa honen arabera, astean 70 ordu baino gehiago lanean aritzen diren emakumeek ugalkortasun-arazoak pairatzeko probabilitatea bikoiztu egiten dira. Beste hitz batzuetan erranda, emakume hauek, bederatzi hilabete eta ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012941
zientziaeus
General
articulos cientificos
1998ko otsailaren 26ko eguzki-eklipse osoaren ondorioz sortu zen 140 kilometroko unbra-korridorera iristeko, 17.000 kilometro eta bederatzi hegaldi egin nituen. Izan ere, ilargi-itzalaren ekorketak lur-azalaren % 0,3 baino ez zuen harrapatu. Eguzki-eklipse osoa kointzidentzia natural baten eraginez gertatzen den fenome...
cc-by-sa
zientziaeus_0012942
zientziaeus
General
articulos cientificos
Aurten Ozeanoen Nazioarteko Urtea da, baina horrez gain, Adena erakundeak tigrearen aldeko urtea ere izendatu du, Txinako egutegiak dioenarekin bat eginez. Erakunde hauek diotenez, 2010. urterako batere tigrerik ez egotea oso posible da orain arteko suntsipen-erritmoari eusten bazaio. Azken 100 urteotan % 95 murriztu d...
cc-by-sa
zientziaeus_0012943
zientziaeus
General
articulos cientificos
Tokioko Aquatech enpresak eginbehar berria jarri die aingirei. Aingiren bihotzeko taupadak bizkortu edo moteldu egiten dira zenbait poluitzaileren aurrean. Tokioko Aquatech enpresak eginbehar berria jarri die aingirei. Kenji Namba ikertzailea duela bost urte ohartu zen aingiren bihotza uretako hainbat osagaiekiko senti...
cc-by-sa
zientziaeus_0012944
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kristina Enea parkea, Mandasko Dukeak 1926. urtean hiritarren gozamenerako jare utzi zuena. Berdegune hau, Egia auzoan kokatuta dago eta bere muga naturalik garrantzitsuenak Urumea ibaiaren erriberak dira. Parke honetan, zuhaitz exotiko eta bertakoez gain, bada basabizitzaren arrastoa, gizakiak sarrarazitako hegazti ex...
cc-by-sa
zientziaeus_0012945
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zalaparta ugari sortu duen berria jaso genuen urte hasieran. Edinburgh-eko Roslin Institutuan ardi klonikoa lortu zuten. Besterik uste izan arren, ugaztunak klonatu dituzte. Esperimentu hauek zientifikoki oso esanguratsuak dira eta horrela onartzen dute genetikan eta garapenaren biologian aditu direnek. Hala ere, aipat...
cc-by-sa
zientziaeus_0012946
zientziaeus
General
articulos cientificos
Azkenaldian eztabaida-hotsak izan dira nagusi Ekaingo kobazuloaren inguruan. Komunikabideek gustura baino gusturago eta behar den adina toki eskainiz islatu dute eztabaida, Deba Behereak edo Zestoak ustiatu behar du Ekaingo kobazuloaren historia? Azpeitiarrak dira behe-debatarren eta zestoarren arteko gaur egungo konpo...
cc-by-sa
zientziaeus_0012947
zientziaeus
General
articulos cientificos
UEUren udako ikastaroetan Iruñean elkartu ziren kimikariei: 24 ordutan oharkabean erabiltzen ditugun konposatu kimikoak eta kimika aztertzera elkartu ziren, baina orduak falta zituztela konturatu ziren, hain da zabala aztergaia! Dena dela, kimikak gure eguneroko bizitzan duen garrantzia berresteko parada izan zuten. Eg...
cc-by-sa
zientziaeus_0012948
zientziaeus
General
articulos cientificos
Martxoaren 9, 10 eta 11n Donotiako Koldo Mitxelena Kulturuneko Areto Nagusian Theoria zientzia-aldizkariak antolatutako II. jardunaldiak ospatu ziren. "Ugaztunak klonatu, gizakiak klonatu? Klonazioaren arazo etikoak" izenburupean 6 hitzaldi eman ziren Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura eta Euskara Departamentuaren lagun...
cc-by-sa
zientziaeus_0012949
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kuku! Kuku! Azken urteotan kukuaren lehen kantuak pezetarik gabe harrapatu nauenez, eta urtean zehar ere antzera ibili naizenez, euskal kondaira zaharra sinisten hastekotan naiz ia. Hilabete hauek normalki euritsuak izaten direnez, ibaiek emari handia izaten dute Argazkian Kakueta. Orokorrean euritsua izaten den arren,...
cc-by-sa
zientziaeus_0012950
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ugaztunak klonatu, gizakia klonatu? izenburupean, jardunaldi interesgarriak egin ziren Donostian martxoan.Bete-betean datoz han hitz egindakoak lantzen ari garen gaiarekin. 1998/04/01 Kaltzada, Pili - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Injinerutza genetikoaren arloan azken boladan bizi dugun e...
cc-by-sa
zientziaeus_0012951
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ibaietan presak, dikeak eta kanalak egitearen beharraz gizakiok errepikatzen ditugu behin eta berriz. Baliabide hauekin, aro heze eta lehorretako ur-soberakinak eta ur faltak kontrolatu egiten dira, toki lehorrak ureztatu eta hezeak drenatzen dira. 1950 eta 1982 bitartean, 30.000 presa inguru egin ziren (horietatik 18....
cc-by-sa
zientziaeus_0012952
zientziaeus
General
articulos cientificos
Inondik ere, gai zabal-zabala da ondoren aurkeztu nahi dizueguna. Europako ikastetxe guztietara hedatzen ari den programa honen izenburuari erreparatzea besterik ez dago horretaz ohartzeko. Kokapena zehazteko teknikak, nabigazio-sistema zaharrak eta gaur egungoak, kostaren egitura, ozeanoen poluzio-mailari buruzko txos...
cc-by-sa
zientziaeus_0012953
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gaur egun Lyme gaixotasuna edo Lyme borreliosi izenez ezagutzen dugun gaixotasunak EEBBetan lehen aldiz deskribatu zeneko herriari zor dio izena. Izan ere, 1975ean EEBBetako ekialdeko Connecticut estatuko Lyme herriko umeen artean artritis-epidemia gertatu zen. 1998/04/01 Anda, Pedro Barral, Marta García-Moncó, J. Carl...
cc-by-sa
zientziaeus_0012954
zientziaeus
General
articulos cientificos
Poliklorobifenilo edo PCBak konposatu organiko klorodunak dira. Kloro-atomoen kopuru eta kokagunearen arabera, 209 molekula desberdin osa daitezke. PCBak 1929an hasi ziren komertzializatzen, baina 1966. urtera arte ez ziren ingurugiro-poluitzaile bortitz bezala identifikatu. Arrainjale amorratuak diren itsas ugaztun ha...
cc-by-sa
zientziaeus_0012955
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hezur-hausturen kirurgian, sarritan, ezinbestekoa izaten da protesiak erabiltzea. Garai batean ia denak metalezkoak baziren ere, gaur egun, arinagoak eta moldagarriagoak diren polimero-protesiak gero eta arrakastatsuagoak bihurtzen ari dira Medikuntzan. Berez, HLE entzima denok dugu, baina gure gorputzak sortutako elas...
cc-by-sa
zientziaeus_0012956
zientziaeus
General
articulos cientificos
Babuino-emeek arrei iruzur galanta egiten diela konturatu da Alemaniako biologo-talde bat. Kume gazteekin dauden emeak babuino-arrak erakarri egiten dituzte benetako antzezlana burutuz. Dietmar Zinner-ek -babuinoak ikertzen aritu den taldeko kideak- adierazi duenez, zenbait kasutan emeei ipurtaldea obulazio-sasoitik ka...
cc-by-sa
zientziaeus_0012957
zientziaeus
General
articulos cientificos
Petroliuntziek izaten dituzten istripu eta isurketei buruzko albisteak maizegi izaten ditugu komunikabideetan. Horrelakoetan, arduraduna zein den jakitea ez da batere erraza izaten eta, neurri batean, anonimato horren babesean egiten dira isurketa hauek. Amaitu dira, ordea, mota horretako trikimailuak; izan ere, Michae...
cc-by-sa
zientziaeus_0012958
zientziaeus
General
articulos cientificos
Malariaren aurkako borrokan ez dira batere gozoak une hauek Afrika aldean. Izan ere, Afrikan duela gutxi sartu den droga berri batek aurrez aurre ipini ditu bertako medikuak. Orain arte, kinina baino ez zen erabiltzen Afrikan malariari aurre egiteko. Asiako hego-ekialdean, aldiz, kininari aurre egin dio malariak eta, g...
cc-by-sa
zientziaeus_0012959
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kanadako programazio-teknika berri bati esker, gaur egun ordenadore pertsonaletan erabiltzen diren programa korapilatsu eta ahaltsuek memoria gutxiago beteko dute aurrerantzean. Gaur egungo programek bakarka egiten dituzte funtzio edo eragiketa gehienak. Sistema eragile eta programa guztien kodea hartuko bagenu, progra...
cc-by-sa
zientziaeus_0012960
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zabalik dago oraindik C bitamina-kopuruaren inguruko eztabaida: gorputzak eskatzen duena baino gehiago hartzea komeni da ala kalte egin diezaiguke? The American Journal of Clinical Nutrition aldizkariak argitara eman ditu eztabaida honen inguruko azken ikerketen emaitzak. Dirudienez, giza gorputzak ez du neurriz kanpo ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012961
zientziaeus
General
articulos cientificos
Japoniako Ehime Unibertsitateko zenbait ikertzailek eginiko aurkikuntzaren arabera, minbizia eragiten duen dioxina arriskutsua onddo baten bidez suntsi daiteke. Errausketa-instalazioak direla eta gure artean hilabete gutxitan hain ezagunak egin diren dioxinak albiste dira egun hauetan. Japoniako Ehime Unibertsitateko z...
cc-by-sa
zientziaeus_0012962
zientziaeus
General
articulos cientificos
Mathematica programa, izenak berak adierazten duen bezala, matematika arloan lan egiteko software berezia da. Baina helburu orokorrekoa, hots, beste aplikazioetarako ere erabil daitekeena. Historia pixkat ezagutzearren, esan dezagun Mathematica -ren lehenengo bertsioa 1988. urtean atera zela Apple Macintosh ordenadoree...
cc-by-sa
zientziaeus_0012963
zientziaeus
General
articulos cientificos
Komunikabideek zabaltzen dituzten publizitate-mezuak direla eta, jende askok zalantza izaten du gurina edo margarina aukeratzeko orduan. Barazki jatorriko olioetatik eratorria denez eta osasuntsuagoa delakoan, gehiengoak margarinaren aldeko apustua egiten du. 1998/04/01 Lorenzo, Arantza Uranga, Ane Miren Iturria: Elhuy...
cc-by-sa
zientziaeus_0012964
zientziaeus
General
articulos cientificos
Baltimorko Unibertsitatean droga-kontsumitzaileei eskanerren bidez garunean eginiko azterketaren emaitzak plazaratu dira. Emaitzek diotenez, estasiak kalteak eragiten ditu epe luzera. Positroi bidezko tomografia erabiliz, 14 estasi-kontsumitzaileren garunak eskaneatu dituzte. Horrez gain, eta datuak alderatu ahal izate...
cc-by-sa
zientziaeus_0012965
zientziaeus
General
articulos cientificos
Britainia Handiko Durham Unibertsitateko Anne Campell ikertzaileak esan duenez. Hiru hilabeteko haurrekin eginiko esperimentu batean garbi ikusi denez, adin honetako umeak sexua bereizteko gai dira. Hiru hilabeteko haurrekin eginiko esperimentu batean garbi ikusi denez, adin honetako umeak sexua bereizteko gai dira. Ga...
cc-by-sa
zientziaeus_0012966
zientziaeus
General
articulos cientificos
Britainia Handiko Medikuen Elkarteak (BMA) kalamuaren deribatuetatik sorturiko sendagaiak legeztatzea eskatu du txosten baten bidez. Halaber, erabiltzea komeni delako, ikerketetan ere substantzia hauek errazago erabili ahal izateko bideak jar ditzaten eskatu dute aipatu txostenean. Izan ere, Erresuma Batuan, kanabinoid...
cc-by-sa
zientziaeus_0012967
zientziaeus
General
articulos cientificos
Odola ikusteak atzerakoa ematen dizun horietakoa bazara, ez larritu, ez duzu artikulu honetan odola barreiaturik ikusiko eta. Hemen aurkituko duzun odola kontrolpean dago eta beharrean dagoen gaixoari mesede egiteko bidean. 1998/03/01 Arrojeria, Eustakio - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Sa...
cc-by-sa
zientziaeus_0012968
zientziaeus
General
articulos cientificos
Papera zuritzeko industri prozesuetan kloroaren konposatuak erabiltzeak ingurugiro- eta osasun-arazo handiak sortzen ditu. Kloroaren atal batek zurak daramatzan molekula organikoekin erreakzionatzen duenean substantzia organokloratuak eratzen dituelako da hori horrela. Paperaren merkatuaren eskakizun berriak eta inguru...
cc-by-sa
zientziaeus_0012969
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ardoa osasunarentzat mesedegarria da zenbait medikuren eta elikaduraz arduratzen diren zientzialarien ustetan. Ondoren ikusiko dugunez, zenbait gaitzen kontrakoa da, baina neurriz gain edaten denean arazo larriak eragiten ditu eta horixe da zorrotz zaindu beharrekoa. 1998/03/01 Azkune Mendia, Iñaki - Elhuyar Fundazioa ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012970
zientziaeus
General
articulos cientificos
Nork ez du Jurassic Park filmeko Velociraptor-a ezagutzen? Dinosauru hauek lumarik gabeko ostruken antzik bazuten eta zientzia-fikzioko filme honetan azaltzen badira ere, benetan bizi izan ziren, bai eta hegaztien itxura handia zuten beste dinosauru asko ere. Cuencakoak, eskeleto osoa gehi larruaren moldea izanik, hega...
cc-by-sa
zientziaeus_0012971
zientziaeus
General
articulos cientificos
Leioako Zientzi Fakultatean, Ana Zubiaga irakaslea eta bere taldekideak "Proto onkogene eta zitokinen RNA mezularien degradazioaren erregulazioa" izenburuko ikerketa-proiektua burutzen ari dira. Ana Zubiaga genetikako irakasleak Boston-eko Harvard Unibertsitatean egin zuen bere doktoratu-ondokoa eta bertan ekin zion ik...
cc-by-sa
zientziaeus_0012972
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ozeanografo australiar batek diseinaturiko sistema bitxi bati esker, itsasoko olatuen energia gure etxeetako argi-indarra sortzeko energi iturri bihur daiteke. Horretarako, parabola-formako itsasbazter luzea eraiki behar da, era honetara olatuak gune jakin batera bideratzeko. Gune horren gainean, jasotako indarra anpli...
cc-by-sa
zientziaeus_0012973
zientziaeus
General
articulos cientificos
Aditu britainiar batzuen ustez, aborto gehienak eragiten diren unean giza fetuak ez du batere sufritzen, haurdunaldiko lehen 26 asteetan fetuak ez baitu minik sentitzen. Izan ere, mina, garuneko erdialdean, kortex zerebralera doan nerbiazioa garatzen denean sentitzen omen da eta, beraz, lotura sentsorialak kortexera ir...
cc-by-sa
zientziaeus_0012974
zientziaeus
General
articulos cientificos
Aireko poluzioa murrizteko Europan ezarritako arau berriek hautsa eta kedarra gutxiago isurtzeko agintzen dute. 2005. urterako PM10 kontzentrazioak (24 orduko epean neurtuta) 50 mikrogramo baino txikiagoa beharko du izan; urtean 25 egunetan gainditu ahal izango da maila hori. Salbuetsitako egunak 7ra jaitsiko dira 2010...
cc-by-sa
zientziaeus_0012975
zientziaeus
General
articulos cientificos
EAEn ingurugiroari buruzko eztabaida-foro tekniko egonkorra sortu berri dute arlo honetan lanean ari diren profesionalek eta Provame izenaz eman dute ezagutzera. Hitzaldi-zikloak eta eztabaida-mintegiak antolatzea, elkarteko kideen arteko informazio-sarea sortzea eta kanpoko antzeko erakundeekin harremanak finkatzea di...
cc-by-sa
zientziaeus_0012976
zientziaeus
General
articulos cientificos
Stephen Jay Gould dibulgatzaile puntakoari abiapuntu ederra opetsi zion Pandaren erpurua liburu zoragarria bilbatzeko. Aldeak alde, guk ere aitzakia egin dugu, hainbat kontu ekartzeko hona. Panda erraldoia munduko animaliarik famatuenetarikoa da gaur egunean. Horretarako arrazoi nagusiak, beharbada, bi dira: bere itxur...
cc-by-sa
zientziaeus_0012977
zientziaeus
General
articulos cientificos
Estepa amaigabea luzatuz doa, kilometroak eta kilometroak, muga jakinik ez balu bezala. Hegazkin txiki honek barraketako zaldiko-maldiko modernoa dirudi eta etengabe mugitzen da; koktelera gisa. Gaizka et Antxonen omenez. Mendia maitatu, bere haitzak eta elurrak laztanduz. Zuen ametsak gugan dirau. Ozeano Baretik dator...
cc-by-sa
zientziaeus_0012978
zientziaeus
General
articulos cientificos
Itxuraz, naturaren kontserbazioa eta ehiza bateraezinak dira. Izan ere, ez da erraz ulertzen zenbait animaliaren hilketak naturari onurarik ekar diezaiokeenik. Baina artikulu honetan ikusiko dugun bezala, ehiza kontserbaziorako tresna ere bihur daiteke. Ehizaren aldeko eta kontrako jarrerek eztabaida beroak sortzen dit...
cc-by-sa
zientziaeus_0012979
zientziaeus
General
articulos cientificos
Eguna aski luzatu du eta aspaldiko partez, eguzkiaren berotasunaz gozatzeko aukera izan dugu gaur. Goialdeko elurrak azkar asko urtzen ari dira eta ibaien igoera nabarmena da. Bide-bazterrak San Jose lorez bete dira, zenbait zuhaitz loretan daude eta beste askoren kimuak ere lehertzear ditugu. Atzo euri-jasa latza bota...
cc-by-sa
zientziaeus_0012980
zientziaeus
General
articulos cientificos
Elhuyar Zientzia eta Teknika Odol Emaileak - Zientzia.eus Odol Emaileak Elhuyar. Zientzia eta Teknika aldizkaria irakurtzen ari zaren lagun hori, inoiz eman al duzu odolik? Zure erantzuna baiezkoa bada mila esker eman nahi dizkizut, zure odolak norbaiti mesede egin diolako honezkero. Baina ezezko erantzuna eman dutenet...
cc-by-sa
zientziaeus_0012981
zientziaeus
General
articulos cientificos
Oraingo honetan, Fisikan garrantzi handikoa den beste, atal baten atea ireki nahi dugu: Mekanikarena, hain zuzen. Eta Mekanikarekin hasteko gure inguruko zenbait higikariren abiadura hartuko dugu abiapuntutzat. Azken lanetan fluidoen berezitasunei buruz arduratu gara eta horien aurretik argia, soinua eta beroa izan dit...
cc-by-sa
zientziaeus_0012982
zientziaeus
General
articulos cientificos
Pentsazu, atmosferako metano-kontzentrazioaren igoeraren kausetan interesatuta zaudela, berotegi-gas garrantzitsua berau. Zuk jakin badakizu termitek metano asko ekoizten dutela beren urdailetan. Hipotesi hori frogatzeko, hainbat urtetan, esperimentu luze eta nekagarriak egiten dituzu, baina termiten populazioa ez dela...
cc-by-sa
zientziaeus_0012983
zientziaeus
General
articulos cientificos
Azaroaren bigarren astean Industria Elektrikoan Aplikatutako Robotika mintegia ospatu zen Donostiako CEIT zentro teknologikoaren egoitzan. Bertan aurkeztu zen Robicen III, Iberdrola eta Endesa empresek babestutako SRT proiektuaren barnean. Robicen III robota. Bere lehen eginbeharra pitzduren bila zentral nuklearretako ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012984
zientziaeus
General
articulos cientificos
Oro har koipeak gantz azidoen glizeridoz osatutako animalia- edo landare-jatorriko koipe jangarriak direla esaten da. Atal honetan olioei buruz ihardungo dugu, beren ezaugarriak eta berezitasunak argitzen saiatuz. Guztiok jakingo duzuen bezala, dieta mediterraneoaren ezaugarri nagusia oliba-olioa erabiltzea da. Izenak ...
cc-by-sa
zientziaeus_0012985
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ilargia eta Martitz ez dira jada zientzialarien hizpide soilik. Azken hilabeteotan ohiko berri bihurtu dira komunikabideetan. Martitzen Esploratzaileak iazko irailaren 27an transmititu zituen azken aldiz datuak, baina ordurarte igorritako informazio-oldea prozesatzen baino ez dira zientzialariak hasi. 1.650 irudi eta h...
cc-by-sa
zientziaeus_0012986
zientziaeus
General
articulos cientificos
Urtarrilaren 14an sartu zen indarrean Antartida babestea helburu duen Protokoloa, 50 urtez indarrean egongo dena. 26 estatuk sinatu dute akordio hori eta, mende-erdiko iraupena izango du. Antartidako babes-protokoloa - Zientzia.eus Ingurumena 26 estatuk sinatu dute akordio hori eta, esan bezala, mende-erdiko iraupena i...
cc-by-sa
zientziaeus_0012987
zientziaeus
General
articulos cientificos
Britainia Handiko Cozart Biozientziak izeneko laborategian ekoiztu dute goxokia. Makildun goxoki arrunta badirudi ere, goxokiak itsatsirik daraman substantzia dela eta, askori ez zaio batere gozoa gertatuko. Hemendik aurrera ez harritu automobila gidatzen zoazela gelditzeko eskatu eta alkoholemia-kontrola dirudien bate...
cc-by-sa
zientziaeus_0012988
zientziaeus
General
articulos cientificos
Coloradoko Unibertsitatean diharduten zenbait ikertzaileren aburuz, duela 50.000 urte Australiara iritsi ziren gizakiek eraldatu egin zuten bertako klima. Australiako montzoiak abenduan hasten dira, eta Asia aldetik datozen haize hezeek euri asko sorrarazten dute. Ikerketa geologikoek erakusten dutenez, azkeneko 150.00...
cc-by-sa
zientziaeus_0012989
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gizakion modura, altzairu-habeak ere hautsi aurretik estres-egoeran egoten dira. Davis Jiles fisikariaren esanetan, metalen nekea amesgaizto askoren jatorria da. Davis Jiles fisikariaren esanetan, metalen nekea amesgaizto askoren jatorria da. Kaltetutako altzairuak atzemateko teknika asko egon arren, altzairuak bere bi...
cc-by-sa
zientziaeus_0012990
zientziaeus
General
articulos cientificos
Egunen batean, gure autoaren bolantean 100 km/h abiaduran goazela Egunen batean, gure autoaren bolantean 100 km/h abiaduran goazela Gidari automatikoa - Zientzia.eus Gidari automatikoa Egunen batean, gure autoaren bolantean 100 km/h abiaduran goazela Elhuyar. Zientzia eta Teknika aldizkaria irakurtzeko moduan izango ot...
cc-by-sa
zientziaeus_0012991
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gure satelitea Lurraren orbitako zatiez osatu zen urtebeteko denbora tartean. Gaur egun Ilargiaren sorrerari buruz indarrean dagoen teoria zehaztera dator ikerketa. Gure satelitea Lurraren orbitako zatiez osatu zen urtebeteko denbora tartean. Horixe da, hain zuzen, ikertzaile iparramerikar eta japoniar batzuek buruturi...
cc-by-sa
zientziaeus_0012992
zientziaeus
General
articulos cientificos
Beherakoa eta goragalea eragiten dituen Bat-bateko diagnostikoa - Zientzia.eus Osasuna Beherakoa eta goragalea eragiten dituen Cryptosporidium izeneko parasitoa eragiten hasi baino hiru ordu lehenago atzemateko moduan izango gara Thames Water enpresak, Britania Handiko ur-konpainiak, garaturiko teknologiari esker. Aurr...
cc-by-sa
zientziaeus_0012993
zientziaeus
General
articulos cientificos
Izen hau entzunda gosaltzeko erabiltzen diren corn flakes (arto malut)etan eta antzekoetan pentsatzen dugu. Baina, horrez gain, egunero erabiltzen ditugu mila modu desberdinetan, eta, are gehiago, horiei zor diegu zibilizazioa, artea, aurrerakuntza, baita egun bizirik irautea ere. 1998/02/01 Arotzena Otxotorena, Gerart...
cc-by-sa
zientziaeus_0012994
zientziaeus
General
articulos cientificos
Tximeleta espezie askoren beldar-faseak oso kaltegarri gerta dakizkieke ekonomikoki garrantzitsuak diren landareei. Espezie horien guztien artean, Tximeleta baten irudia burura datorkigunean, gehienok, haren edertasunari lotuta, gizakioi dagozkigun beste balore eta sentimendu batzuk asmatzen ditugu, berarekin hegan egi...
cc-by-sa
zientziaeus_0012995
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gaur egun, teknikak aurrera egin duela ezin da ukatu, batez ere, Kontroladoreen historia - Zientzia.eus Kontroladoreen historia Gaur egun, teknikak aurrera egin duela ezin da ukatu, batez ere, pathfinder robota Martitzera iristen ikusi ondoren. Bestalde, espazioan egiten diren saiakuntzak guregandik urrun geratzen dire...
cc-by-sa
zientziaeus_0012996
zientziaeus
General
articulos cientificos
Nor oroitzen da gaur egun ECUaz? Bada, hainbatetan hizpide izandako ECUari ( Nor oroitzen da gaur egun ECUaz? Bada, hainbatetan hizpide izandako ECUari ( Euroa: moneta bakarraren hariak - Zientzia.eus Euroa: moneta bakarraren hariak Nor oroitzen da gaur egun ECUaz? Bada, hainbatetan hizpide izandako ECUari (European Cu...
cc-by-sa
zientziaeus_0012997
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ez, ez dira udako oporretan eguzkitan edo itzalean ikusten ditugun gorputz sendo, lirain eta beltzaran horiek. Ez, kulturismo egiten dutenenak ere ez dira. "Plato"etan zerbitzatzen diren bixigu edo arkume erreetan pentsatu duena ere oker dago. Gorputz platonikoak poliedro erregularrak baino ez dira. IZENAALDEAKERTZAKER...
cc-by-sa
zientziaeus_0012998
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hamaika produkturen osagai dira. Disolbatzaile organikoak oso lurrinkorrak izateagatik erraz lurrintzen dira; espazio itxietako airean kontzentrazio handitan meta daitezke eta osasun kalte handiak eragin. Disolbatzaileak industrian erruz erabiltzen diren substantziak dira koipe, olio edo zikinkeriak kentzeko nahiz best...
cc-by-sa
zientziaeus_0012999
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zer ote dute jaki hauek gu guztion buruhauste izateko? Azukrea oinarri duten janariak: gailetak eta gozokiak - Zientzia.eus Azukrea oinarri duten janariak: gailetak eta gozokiak 1998/02/01 Lorenzo, Arantza Uranga, Ane Miren Iturria: Elhuyar aldizkaria Zer ote dute jaki hauek gu guztion buruhauste izateko? Hain gozoak d...
cc-by-sa
zientziaeus_0013000
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kanaria Handian dagoen Artoa Amerikatik etorri al zen? - Zientzia.eus Artoa Amerikatik etorri al zen? 1998/02/01 Arotzena Otxotorena, Gerarta Iñaki Iturria: Elhuyar aldizkaria Kanaria Handian dagoen Galdarreko errotari batek kanariarrek artoa (bere hitzetan millo-a) Amerika baino lehen ezagutzen zutela esan zidan. Alde...
cc-by-sa
zientziaeus_0013001
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zientzialariek hasieran adierazi zutenez, birus horrek sasoian dauden pertsonengan min arinak sortzen ditu eta soilik zahar eta gaixoengan eragiten ditu arazo larriagoak. Epidemiologoak zoratzear dabiltza Hong Kong inguruan. Oiloei gripea eragiten dien birusaren zepa bat, zenbait giza heriotzen erantzule izan bide da. ...
cc-by-sa
zientziaeus_0013002
zientziaeus
General
articulos cientificos
1930.eko hamarkadan landutako teoria elektrodinamiko kuantikoak dioenez, Estatu Batuetako Stanford Linear Accelerator Center (Slac) zentroan saiakuntza batean bi fotoien arteko talka egin dute. 1930.eko hamarkadan landutako teoria elektrodinamiko kuantikoak dioenez, energia handiko argi-partikula edo fotoi bi aski dira...
cc-by-sa
zientziaeus_0013003
zientziaeus
General
articulos cientificos
Osasun Institutu Nazionaleko batzorde batek berriki adierazi duenez, akupuntura oso terapia baliagarria izan daiteke zenbait osasun-arazo tratatzeko. Estatu Batuetako medikuntza-ereduan gero eta sona handiagoa hartzen ari dira akupuntura erabiliz egiten diren tratamenduak. Osasun Institutu Nazionaleko batzorde batek be...
cc-by-sa
zientziaeus_0013004
zientziaeus
General
articulos cientificos
Errusiako zientzialariekin lanean aritu den Mario Pitzurra mikrobiologo italiarrak adierazi duenez, Mir espazio-estazioko garbitasunik ezak ondorio larriak eragin diezaiekete bertan diren kosmonautei. Azaleko gaixotasunak eta arnas-sistemako infekzioak azaldu dira jadanik astronauten artean. Gaitz hauetako asko baldint...
cc-by-sa
zientziaeus_0013005
zientziaeus
General
articulos cientificos
Parisko Unibertsitatean Miroslav Radman eta François Taddei biologoek ordenadorean simulazioak egin dituzte eta ondorio honetara heldu dira: mutazio-tasa zenbat eta handiagoa izan, orduan eta azkarrago lortzen da mutazio mesedegarria. Izaki bizidunengan mutazioak era askotakoak izaten dira; batzuk mesedegarriak eta bes...
cc-by-sa
zientziaeus_0013006
zientziaeus
General
articulos cientificos
New York-eko Troy herrian dagoen Rensselaer Institutu Politeknikoan T izpien aparatua prestatu du Xicheg Zhang zientzialariak bere taldearekin. X izpiak duela ehun urte baino gehiago aurkitu ziren eta harrezkero laborategietan, ospitaleetan, aireportuetan eta abarretan erabili izan dira. Badirudi, ordea, laster T izpie...
cc-by-sa
zientziaeus_0013007
zientziaeus
General
articulos cientificos
Azken bi urteotan gero eta telefono eramangarri txikiagoak egiten ari dira. Baina badute oztopo bat. Azken bi urteotan gero eta telefono eramangarri txikiagoak egiten ari dira. Izan ere, soinean eramateko erosoenak oso arinak eta oso txikiak dira. Baina badute oztopo bat. Zenbakiak markatzeko teklak gero eta txikiagoak...
cc-by-sa
zientziaeus_0013008
zientziaeus
General
articulos cientificos
Journal of the American Medical Association E bitaminaren abantailak - Zientzia.eus E bitaminaren abantailak Ikertzaileak E bitaminak gero eta bertute gehiago dituela ari dira konturatzen. Diotenez, antioxidatzaile indartsu honek arteroesklerositik babesten du. Egunero 100 eta 800 nazioarteko unitate bitarteko dosia ha...
cc-by-sa
zientziaeus_0013009
zientziaeus
General
articulos cientificos
Indonesiako agintariek egurzaleei emandako hiru kontzesio bertan behera utzi eta "oihan babestutzat" hartuko dituzte. Ohizkanpokoa izan da neurri hau, Indonesiako ekonomiaren oinarria zura dela eta urtero horren bidez 60 milioi dolarreko sarrerak dituztela kontuan hartuta. Horrez gain, alderdi guztietan oihana legez ka...
cc-by-sa
zientziaeus_0013010
zientziaeus
General
articulos cientificos
Urteak joan eta urteak etorri, gure sariek ere lortu dute Euskal Herriko zientzi komunitatean oihartzuna. Izan ere, urtarrilaren 16an eman ziren ezagutzera 1997ko CAF-Elhuyar Dibulgazio Sariak. Aurtengoarekin laugarren ediziora iritsi da deialdia. Ohitura ere bilakatu da gurean. Azken lau urteotako Elhuyar. Zientzia et...
cc-by-sa
zientziaeus_0013011
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gure inguruan gerta daitezkeen istripuetako batzuk, beren larritasunagatik ospitalean izango dute bere amaiera. Baina ezbeharra hain larria ez denean, gertaerari aurre egiteko oinarrizko pauso batzuk ezagutu eta jarraitu. Ebakia txikia izateaz gainera sakona ez bada, ur eta xaboiarekin garbitu behar da, odoljarioa etet...
cc-by-sa
zientziaeus_0013012
zientziaeus
General
articulos cientificos
Goizean mendira egindako irtenaldian negua iritsi zaigula ohartu naiz. etxera itzuli eta kanpoan dauden animaliek hotzak ez akabatzeko zer egiten ote duten pentsatzen jarri naiz, bost minututan seko lo gelditu naizen arte. Goizean mendira egindako irtenaldian negua iritsi zaigula ohartu naiz. Izan ere, nire euskaldun j...
cc-by-sa
zientziaeus_0013013
zientziaeus
General
articulos cientificos
Donostiako Kimika Fakultatean eta Miramon Parke Teknologikoan egin ditugun elkarrizketetan, gure solaskidetako batek esan diguna. Bere hitzetan, Cidetec... Ikerketa-zentroa, fundazioa, I+Gko egitura enpresariala... gutxienez hiru izendapen horiek aipatu dizkigute Cidetec-eko arduradunek Donostiako Kimika Fakultatean et...
cc-by-sa
zientziaeus_0013014
zientziaeus
General
articulos cientificos
Donostiako Kimika Fakultatean burutzen ari diren ikerketa honekin zabaltzen dugu "Jakintza hedatuz" sail berria zure, gure, aldizkarian. Unibertsoaren eta bere objektuen garapena betidanik liluragarria izan zaigu. Itxura denez, K.a. 450. urtean Leuzipok unibertsoa soilik izar eta planetez osatuta zegoela esan zuen; K.a...
cc-by-sa
zientziaeus_0013015
zientziaeus
General
articulos cientificos
Cidetec etorkizuneko bokazioa duen ikerketa-zentroa da, elektrokimikak bere baitan hartzen dituen prozesu guztiez arduratzen dena. Izan ere, halaxe da: elektrokimika kimikaren adarrik zaharrena da, baina etorkizunean eragin erabakiorra izan dezake arlo honetan egingo dugun lanak. Orain arte esperientzia soilean, ia beh...
cc-by-sa
zientziaeus_0013016
zientziaeus
General
articulos cientificos
Coloradoko ikertzaile-talde bat, zuhaitzetako erraztunen lodiera neurtu, izotzaren urtze-maila eta konposizio isotopikoa aztertu eta aintzira eta itsasoko sedimentuen ezaugarriak behatu ditu. Azken 150 urtetan Arktikoa planeta osoa baino bi aldiz gehiago epeldu da. Gainera, beroaldirik handienak azken 60 urte hauetan j...
cc-by-sa
zientziaeus_0013017
zientziaeus
General
articulos cientificos
Internet sarea munduan gero eta jende gehiagok erabiltzen du, Xerox enpresak Kaliforniako Palo Alto-n duen ikerketa-zentroan sarea hobeto kudeatzeko eredua prestatu du. Internet sarea munduan gero eta jende gehiagok erabiltzen du, baina aldi berean pilaketa-arazoak ere gero eta ugariagoak dira sarea ito egiten delako. ...
cc-by-sa
zientziaeus_0013018
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ileko pigmentua sortzen duten melanozito izeneko zelulak lehen aldiz Ileko pigmentua sortzen duten melanozito izeneko zelulak lehen aldiz Ile zurien sekretua - Zientzia.eus Ile zurien sekretua Ileko pigmentua sortzen duten melanozito izeneko zelulak lehen aldiz in vitro landu dituzte Britainia Handiko Bradford-eko Unib...
cc-by-sa
zientziaeus_0013019
zientziaeus
General
articulos cientificos
Karlos Santamaria Abenduaren 30ean hil zen zientziaren eta euskararen alde egin duen lana itzela izan da eta bere ohorez lerro batzuk idaztea eta Mikel Zalbideri eman diogu egiteko hori. Izan bitez lerro hauek Elhuyarren izenean luzatzen diogun omenalditxo xumea. Karlos Santamaria pentsalari, matematikari eta kultur er...
cc-by-sa
zientziaeus_0013020
zientziaeus
General
articulos cientificos
Duela gutxi itzuli da, Lurrera Michael Foale, bost hilabetez MIR espazio estazioan buru-belarri lanean ibili den astronauta estatubatuarra, ekainaren 25ean izandako istripu entzutetsuak misioa korapilatu egin zion ikerketa zientifikoak egitera joandako astronautari. Progress garraiuntziak Spekrt moduluarekin talka egin...
cc-by-sa