id stringlengths 12 40 | periodico stringclasses 60
values | lugar stringclasses 8
values | dominio stringclasses 11
values | texto stringlengths 50 1.96M | licencia stringclasses 10
values |
|---|---|---|---|---|---|
zientziaeus_0013021 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1998ko otsailaren 26an Eguzki-eklipse osoa gertatuko da; 140 km-ko zabalera eta milaka kilometroko luzera duen zerrendan ikusi ahal izango da bere osotasunean.
Hemen eklipse partzial aurreratu moduan ikusi ahal izango da ilunabarrean. Iberiar penintsulatik ere behatu ahal izango da eklipsea, baina Eguzki-sarreran eta l... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013022 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Italian sorrera duten janari hauen osagaien oinarria gari gogorraren semola dugu. Jaki hauen fama ere aski ezaguna da kirolarien artean, izan ere guztiok dakigun bezala, kirola maiz praktikatzen dutenek pasta ugari hartzen baitute. Honen arrazoia pastaren karbohidrato-kopuruan datza.
Kirol gehiegi egiten ez dutenek, be... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013023 | zientziaeus | General | articulos cientificos | San Diegoko Neurozientzietako Institutuko laborategian lanean ari zirela, arratoien zerebroan 2-AG delakoa isolatzea lortu dute; berau kalamuak aktibatzen dituen errezeptore berberetan eragiten duen substantzia da.
Zerebroak berak sortzen du eta ikertzaileek uste dutenez, kalamuaren printzipio aktibo bera duen substant... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013024 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Unibertsoak hamalau mila milioi urte dituela onartzen da eta nazioarteko astronomo gazteen taldeak detektatu berri duen galaxia hamahiru mila milioi argi-urtera dago.
Sortzen ari den galaxia honen irudia, espazioko Hubble teleskopioaren eta Hawaii-ko Keck-ekoaren (10 metro diametroko ispilua du) datuak konbinatuta lort... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013025 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Alemanian Duisburg-eko Unibertsitatean eta Imech institutuan makina astunak gidatzeko bide berezia landu dute.
Hogei bat pertsonarekin ikastaldia izan du makinak eta dagoenekoz badaki 24 keinu desberdin bereizten, ingurunea edozein delarik ere. Zulatzeko besoak eta aginte hidraulikoak beren lana automatikoki egiten dut... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013026 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetako Visage Technology etxeak prestaturiko programa batek zenbakizko datu bihurtu eta txartel batean barra-kode moduan gordetzen ditu.
Aurpegiaren argazkian neurri batzuk (begien arteko distantzia, begien diametroa, sudurzuloen arteko distantzia, etab.) zehatz-mehatz hartuta pertsona hutsik egin gabe identi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013027 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ezagutzen diren antibiotiko guztiak erabili dira izurrite berriari aurre egiteko, baina ikertzaileek supermikrobioaren hipotesia darabilte egoera azaltzeko orduan.
EEBBetan horren beldur dira azken hilabete hauetan, zenbait herritan berealdiko birulentziaz agertu diren kutsadura-kasuak direla medio. Ezagutzen diren ant... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013028 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egun munduan 6.500 hizkuntza inguru erabiltzen ditu gizateriak, baina erdiak galtzear edo galtzeko zorian dira.
Txinera da mintzatuena (726 milioi hiztun), ingelesa gero (427 milioi) eta ondoren espainiera (266 milioi), hindiera (182 milioi), arabiera (181 milioi), portugesa (165 milioi), bengalera (162 milioi), e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013029 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Danimarkako gobernua pestizida guztiak debekatzea aztertzen ari da eta zientzialariek eta laborariek osatutako batzorde batek argituko du azkenean zein erabaki hartu.
Danimarkarren kezkaren sorburua lurrazpiko uretan pestizida-kontzentrazioa emendatzen aritzea da eta, egia esan, ez da batere harrigarria horren kezkati ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013030 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Osasunerako Mundu Erakundeak azken txostenean argitaratu duenez, 1996. urtean munduan guztira 52 milioi pertsona baino gehaigo hil da.
Estatu Batuetako Dow Chemical enpresa da silikonaz bularretako protesiak egiten dituen fabrikatzaile nagusia eta Louisiana Estatuan auziperatu egin dute.
Bezero batzuei protesia hautsi ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013031 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egun, lehen ez bezala, oso eskura dugu janaria munduko zati honetan. Ugaritasun honek obesitatea bihurtu du elikaduraren arazo nagusia mundu garatuan. Gure betiko janariak ordezkatzen ari diren jakiak eta orduz kanpo jandakoak, arteriosklerosia eta kardiopatia iskemikoa errazte dituzte, jadanik haurtzaroan hasita.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013032 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Su-gorrina Erwinia amylovora Winslow bakterioak eragindako gaitz izugarria da. Ipar Amerikan sortua, lehenengoz han aurkitua behintzat, 1922an Zeelanda Berrian eta Europan 1957an, Ingalaterran, atzeman eta aipatzen da.
Su-gorrina Erwinia amylovora (Burril) Winslow bakterioak eragindako gaitz izugarria da. Landareei era... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013033 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Piztizaleon berriak" izeneko sail honetan, Euskal Herriko animalien munduan hilero egon daitezkeen hainbat berri eta bitxikeria azaldu nahi genizkizueke. Eta besterik gabe, goazen hilabete honetako berrietara.
Urte berri on, irakurle! Pasa al da urteberri eguneko bestondoa? Ba zen ordua, eh? Tira, hementxe gatozkizue ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013034 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Xaboi-punpuilak egitea ez da dirudien bezain erraza, baina saiatu eta gero hori arte-mota bat denaz konturatu naiz. Baina, zertarako denbora galdu xaboi-punpuilak egiten?
Xaboi-punpuilak egitea ez da dirudien bezain erraza. Nik ere hasiera batean erraza zela pentsatzen nuen eta punpuil handi eta politak egiteko ez nuel... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013035 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Negu epel eta uda beroko Euskal Herria hainbaten amets izan zitekeen eta Benidorm edo Kanariar irletara joateko beharra desagertu egingo litzateke. Baina epeltze honek, era hauetako ondorio onak ezezik ondorio latzak ere ekarriko lituzke.
Izan ere, klima epeltzen bada, mundu-mailan epelduko da, toki batzuetan nabariago... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013036 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Klimari buruzko goi-bilera, beste bat, pasa da eta oraindik ez dago mahai gainean etorkizunari buruz lasaiago egoteko modua emango digun konpromezu tinkorik. Hain zaila al da?
Makina bat saio egin da orain arte eta hemendik aurrera ere, noski, orduak eta hilabeteak joango dira hitzaspertuan. Klimari buruzko goi-bilera,... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013037 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Internet-eko zerbitzuak edonori eskueran jartzea da Jalgiren lehenbiziko eginkizuna. Badakizu Internet-eko zerbitzuak erabiltzeko, ordenadorea, telefono-linea eta modema behar dituzula, baina tresna horiek edukitzea ez da aski Internet-en sartu ahal izateko.
1998/01/01 Sagarna, Andoni - Ingeniaria Iturria: Elhuyar aldi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013038 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaixotasun konplexuak dira, oro har nerabeari dagozkionak; % 5eko eragina, edo handiagoa, dute eta azken urteetan nabarmen igo da portzentaia hau. Gehiago gertatzen da andrezkoetan, gizonezkoetan baino 10 bat aldiz gehiago eta haien hirugarren gaixotasun kronikoa bihurtu da gaur egun.
Bulimia nerbiosoa, aldiz, gehiegiz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013039 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Biberoia amaren bularretako esnea ordezkatzen hasi zenetik gaixotasun "berri" bat izan dugu haurtzaroan: behi-esnearen proteinarekiko alergia edota jasanezintasuna. Gaixotasun honek, gaixo asko ezezik, heriotz asko ere eragin ditu.
Ez dugu ahaztu behar, gainera, esne artifizialaren prestaketa txarrak zenbat ondorio gai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013040 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Munduko zientzialariak Lurreko tenperaturari buruzko datuak jasotzen, aztertzen eta kontu handiz egiaztatzen eman dituzte azken 100 urteak. Era askotako datuak dira, noski, baina jasotako azkenek emaitza ikaragarriak adierazten dituzte.
Dagoeneko, 1990.eko hamarkada 1980koa baino beroagoa izan da; hamarkadarik beroena ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013041 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gizakiok, odol beroko animaliak garenez, barruko tenperatura 37 °C inguruan izan behar dugu. Gorputzak, prozesu fisiologiko guztiz konplexu baten bitartez, lortzen du tenperatura oso marjina estuen barruan mantentzea.
1998/01/01 Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea Iturria: Elhuyar aldizkaria
Gorputzean gertatzen d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013042 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetan Tony Case gazteak45 x 29 zentimetroko bi eguzki-panel eta bateria ipini dizkio atzeko gurpilaren gainean.
Eguzkitiko energiak mila aplikazio ditu eta horietako bat bizikletari eragitea da. Estatu Batuetan Tony Case gazteak 45 x 29 zentimetroko bi eguzki-panel eta bateria ipini dizkio atzeko gurpilaren g... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013043 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ingurugiro-irizpideak garapen ekonomikorako estrategia eta ereduetan txertatzen ari dira asko eta horren ondorioz, ingurugiroa gero eta garrantzitsuagoa da politika ekonomiko eta enpresarialetan.
Gaur egun guztiek onartzen dute garapen ekonomikoa eta ingurugiroa oso estuki lotuta daudela eta politika ekonomiko oro dise... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013044 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fisikari estatubatuarra ikasketak Berlin eta Gottingengo Unibertsitateetan burutu zituen eta Columbiako Unibertsitatean doktoratu zen 1895ean.
Fisikari estatubatuarra jatorri eskoziarreko familia batean sortu zen Illinois-en 1868an. Ikasketak Berlin eta Gottingengo Unibertsitateetan burutu zituen eta Columbiako Unibert... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013045 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Alemaniako Mercedes eta BMW etxeek beren automobil handietan aireztapen eta aire egokituaren zirkuituetan gas-iragazkiak ipintzen hasi dira.
3M etxeak automobil barruko gas, usain txar eta partikuletatik babesteko iragazkiak egiten ditu.
Badakigu gas hauek arnasten luze egotea osasunarentzat kaltegarria dela eta errepi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013046 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Japoniako zientzialariak 20.000 metro altitudean nabigatuko duten eta telefono higikorren seinalea lurrerantz islatuko duten zepelinak diseinatzen ari dira.
Ez tronpatu, adiskidea! Aitzurra harrapatutako telefonistek ez dituzte gure telefono-deiak kudeatuko, helioz betetako aire-untziak baizik: zepelin automatikozko fl... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013047 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Galdutako fosil bizi bat berraurkitu da Madagaskarren, loredun landareen eboluzioko kateen maila galdua izan daitekeena.
1909an Takhtajania perrieri zuhaitzaren ale bakarra aurkitu zen irlaren ipar-mendebaldean, baina espezie bereko zuhaitz gehiago aurkitzeko ahaleginak hutsalak gertatu ziren. Dena dela, berriki, botan... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013048 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Los Angeles-en, Kaliforniako Unibertsitatean Robert Wayne zientzialariak gidatutako genetikari-taldeak dioenez, txakurra orain dela 100.000 urte etxekotu zen eta ez duela 14.000 urte.
Kanido hauek elkar ernal dezaketen arren, txakurraren arbaso bakarra otsoa dela ikusi dute. Gainera txakur guztien lautik hiru lerro bat... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013049 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hormigoia enkofratuari itsatsita gera ez dadin, olio mineralak erabiltzen dira; Europan urtero 60.000 tona inguru erabili ere.
Olio mineralak ordezkatzeko programa bultzatzen ari da Europako Batasuna (VERA izena du programak: Vegetable Oil Based Release Agents). Ikerketarako lau zentro daude: Alemanian, Finlandian, Her... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013050 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken urte hauetan, nekazaritza, sektore ekonomikoa izatetik, kezka sozial handiko iharduera izatera pasa da. eta egia esan, horretarako bada arrazoirik; urte gutxitan aldaketa handiak jazo baitira sektorean, batzuk onuragarriak eta beste batzuk ez hainbeste.
XXI. mendeko nekazaritza-eredua zein izango den aurreikustea... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013051 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egungo ekonomiaren ezaugarri nagusiak ziurgabetasuna eta aldakortasuna dira, dudarik gabe. Gure inguruan zer gertatzen ari den begiratzea nahikoa da horretaz ohartzeko.
Euskal Autonomia Elkarteko ekonomiak ere, noski, bereak ditu aipatu ditugun ezaugarri horiek. Egonkortasun gutxiko eremu horiei, ingurune turbulen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013052 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Elhuyar Kultur Elkartearen 25. urteurrenaren kariaz, Sir Antony Hewish Nobel saridun britainiarrak "Unibertsoaren iragana, oraina eta geroa" izeneko hitzaldia eman zuen urriaren 31n Miramar Jauregian. Antony Hewish-ekin.
Elhuyar kultur elkartearen 25. urteurrena aitzakia polita izan zen zientzia, teknika eta kultura ar... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013053 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gutxitan izaten dugu inguru hauetan Nobel saridunak emandako hitzaldirik entzuteko parada. Joan zen urriaren 31n Elhuyar Kultur Elkarteak aukera hori eskaini zigun bere sorreraren hogeita bosgarren urtemuga iragan dela eta.
Elhuyar kultur elkartearen 25. urteurrena aitzakia polita izan zen zientzia, teknika eta kultura... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013054 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gernika aldeko industriek, interes natural handiko ingurunean kokatuta egoteagatik, beren emisio eta hondakinak beste inon baino arreta handiagoz kudeatu behar dituztela eta ingurugiro-legeek agintzen dute.
1984an UNESCO erakundeak Urdaibai eskualdea "Biosferaren erreserba" izendatu zuen eta 1989an Urdaibaiko Babes eta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013055 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oso partikula txikiez arduratzen den fisika kuantikoa eta gure mundua deskribatzen duen fisika klasikoa, bereizitako bi mundu izan dira oraintsu arte. Duela gutxi ordea, bi mundu horiek lotzen dituen urratsa argitu da saiakuntza bidez.
Parisko ENS edo "Ecole Normale Supérieure" erakundean diharduten Serge Haroche eta J... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013056 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Antzinako erromatarrek, uzta eta aleen jainkosari Zeres deitzen zioten, eta hori da gaztelaniazko zereal hitzaren jatorria. Historian zehar izan diren zibilizazio ezberdinak zereal zehatz baten inguruan eraiki izan dira.
Gizakiaren historian zehar gaur egun arte, zituak eta hauekin egindako produktuak izan dira giza el... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013057 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Artelatzaren familia ezagutu genuen aurreko alean eta oraingo honetan Euskal Herrian oso ezaguna den Quercus generoa aztertzeko aukera izango dugu.
Bere baitan 300 espezie inguru ditu, gehienbat Ipar Hemisferioko eskualde epel eta beroetan banatuak. Bestalde penintsulan ezagutzen diren 12 espezie desberdinetatik, gure ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013058 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Tximino txiki berezi bat aurkitu berri dute Brasilen Amazoniako oihanean.
Tximino txiki berezi bat aurkitu berri dute Brasilen Amazoniako oihanean. Amazoniako beste primate bat - Zientzia.eus Amazoniako beste primate bat
Tximino txiki berezi bat aurkitu berri dute Brasilen Amazoniako oihanean. Inguruan herriak daudelak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013059 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 25 urte igaro dira Elhuyarrek hazia erein zuela. Uzta aberatsa izan da eta zilarrezko ezteiak ospatzeko urriaren 31n urte hauetan taldetik gertu ibilitako oro elkartu zen Donostiako Miramar Jauregian.
Donostiako Goi Mailako Injineru Eskolako zenbait irakasle eta ikasle larunbatero jesuiten egoitzan elkartzen hasi zirel... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013060 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Europako Batasunak, lurralde bakoitzaren arazo eta beharren arabera, zonifikazioa bat egiten du. Zonifikazio honetan, 5b zonaldeak nekazaritzako garapena behar duten zonalde gisa definitzen dira. Eskualde hauetan, 5b helburua eta Leader II programa aplikatzen dira.
EAEn, 7 zonalde daude: Arabako Ibarrak, Arabako Mendia... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013061 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herriko nekazaritzaren historia aztertzeko garaian, baserria garrantzi handiko elementua izan da. Baserria, etxebizitza gisa edo garai bateko ekonomi erakunde gisa uler daiteke.
Behe Erdi Aroan, nekazariena zen gizarte-klase sozial ugariena, baina bigarren mailako biztanleak ziren eta jauntxo bakar batzuen menpe... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013062 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Etsaien kontra borrokatzeko bidali gintuzten, ez elementuei aurre egiteko". Historiak emandako irakaspenak, nonbait, ez dituzte aintzakotzat hartu EEBBetako Armadan.
B-2 izeneko hegazkina azken urteotako proiekturik garestienetakoa izan da. Etsaien radarren aurrean ikustezina da kanpoan ezarritako geruzari esker, argi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013063 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Schindler etxeak prestatu duen igogailu berriak, gora igotzeko kableen ordez, lau gurpil erabiltzen ditu.
Aluminiozko errail bertikalen artean dago igogailua eta lau gurpilei kabinaren azpian finkatutako motore/erreduktore taldeak eragiten die. Gurpilak malguki indartsuz daude errailetara itsatsita. Hain zuzen errailak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013064 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Segurtasuna dela eta, hegazkinetik jausgailuaz gutxienez 400 metroko altitudetik jauzi egiten da normalean.
Britainia Handian probatzen ari diren jausgailuek eraztun forma dute.
Segurtasuna dela eta, hegazkinetik jausgailuaz gutxienez 400 metroko altitudetik jauzi egiten da normalean. Bereziki prestaturiko soldaduek 25... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013065 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Argazki-kamera numerikoak garatzen ari direlarik, inprimagailuak fabrikatzen dituzten etxeak bereizmen handiko aparatuak eskaintzen hasi dira.
Zalantzarik gabe, ohorerik handiena da Nobel Saria jasotzea. Hona hemen, jaun-andreok, aurtengo zientziaren Oscarrak: Fisika, Kimika eta Medikuntzako Nobel sariak.
Zalantzarik g... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013066 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Anemia arinen bat edukitzea nahikoa gauza arrunta da, eta gutariko askok edukiko genuen inoiz gisa horretako arazoren bat. Kontua okerragoa da arazo hori konpontzeko bideak jartzen ez direnean.
Anemia arinen bat edukitzea nahikoa gauza arrunta da, eta gutariko askok (ia denek ez esatearren) edukiko genuen inoiz gisa ho... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013067 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Botanikari eta erlijioso austriar honek 1822an ikusi zuen lehen argia Heinzendorf-en. Ume kozkorra zenean ordu asko egiten zituen etxeko baratzean. Zaletasun horri esker, Mendelek gerora genetikaren oinarritzat hartzen den aurkikuntza egin ahal izan zuen.
Leipniken eta Troppaun egin zituen bere lehen ikasketak. 1843an ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013068 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Asahi Glass Fundazioak ezagutzera eman ditu jadanik Planeta Urdina izeneko sarien aurtengo irabazleak. Erresuma Batuko James E. Lovelock ikertzaileari egokitu zaio.
James E. Lovelock doktoreak eskuratu du aurtengo Planeta Urdina saria. Lovelock CFCen eraginaz eta ozono-geruzaren egoeraz ikerketa asko egina da; horrez g... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013069 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Duela urte t'erdi, komunikabideetan albiste izan zen Arabako anbarra, erretxina fosila alegia. Orain, berriz, anbarraren inguruan datorren urtean Gasteizen egingo den nazioarteko kongresua da prentsa astindu duena.
Dagoeneko, mundu-mailako hainbat adituk eman dute bertan egongo direnaren hitza, hala nola, New York-eko ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013070 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mende bukaerarako Australiak bi espazio-portu izan ditzake. Proiektua bultzatzen ari diren bi konpainien arabera, ingurugiro-inpaktuaren azterketa egitea soilik falta da.
Biek, Asia-Pacific Space Centre-k (APSC) eta Space Transportatin System-ek (STS), jaurtiketa-tokiak aurkitu dituzte: lehenak York penintsulan eta big... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013071 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herria lurralde txikia da. Karrantzatik Baionara, Irundik Kortesera, edo Mauletik Gaubeara, zuzenean 150-200 km besterik ez daude. Eskualde batzuetako jende-dentsitatea oso altua da eta gainera, gizakiak askotxo aldatu du bertako ingurunea. Hala eta guztiz ere, faunari dagokionez aberastasun handia dugula esan d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013072 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gizen daudenentzat gorputza argaltzeko, Estatu Batuetan Pfizer laborategiek CP-331679 moleku prestatu dute.
Argaltzen duen adrenalina? Estatu Batuetako Pfizer laborategietako kimikariek prestatu duten CP-331679 molekulak adipozitoiei baino ez dio eragiten eta arratoietan egindako saiakuntzetan emaitzak ikusgarriak izan... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013073 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBBetako "Food and Drug Administration" erakundeak -osasun-politikaz arduratzen denak, hain zuzen- argi berdea eman dio
Mugimendua eragiten duten kinadak sorrarazten ditu dispositibo berriak. Larruazalaren azpian 5 cm-ko luzera duen gailu bat kokatzen da, mikroprozesadore txiki bat eta funtzionatzeko behar duen bateri... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013074 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Parkinsonen gaixotasunak jotakoen bizi-baldintzak hobetzea eta gaitzaren hedapena geldiaraztea dira Hebreako Unibertsitateko ikertzaileek aurkitu berri duten botikaren egiteko nagusiak.
Parkinsonen gaixotasuna garunean dopamina-eskasia dagoenean agertzen da eta bere ezaugarri nagusiak dardara eta muskuluen zurruntasuna... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013075 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Alemaniako Darmstadt-en Goi Mailako Eskola Teknikoan elektronika eta informatikako irakasle gisa diharduen Thomas Weilland irakasleak ordenadore-programa berezia prestatu du.
Hiru dimentsiotan lan egiteko softwareak erakusten duenez, eremu elektromagnetikoak desberdinak dira telefonoaren posizioaren arabera.
Australiak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013076 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zohi berria prestatu dutenak Britainia Handiko Aberystwyth-eko Unibertsitatea eta Herbehereetako Desso etxea izan dira.
Britainia Handiko Aberystwyth-eko Unibertsitatea eta Herbehereetako Desso etxeak diseinatu dituzten kranpoi berriek kalte gutxiago egiten diote belarrari.
Futbol-zelaietan edo rugby-zelaietan jokalari... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013077 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetako Pittsburgh-eko Carnegye Mellon University-ko Sheldon Cohen psikologoak gomendatzen du, hotzeria edo katarroaren kontra egokia da jendearekin harremanak izatea.
Lagunartean egotea onuragarria izan daiteke gero mukizapia gutxiago erabiltzeko.
Hotzeria edo katarroaren kontrako sistema egokia da jendeareki... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013078 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetako ekialdean hamar Migrazioa nola egin erakusten - Zientzia.eus Migrazioa nola egin erakusten
Delta-hegal motoreduna erabiliz irakatsi diete beltxargei migraziorako bidea egiten. Aurten 160 kilometroko ibilbidea egin dute eta datorren urtean Kanadaraino gidatuko dituzte; hortik aurrera bakarrik moldatu be... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013079 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Israelgo Rehovot-eko Weizmann Institutuko Hadassa Degani zientzialariak, erauzketarik egin gabe tumoreak onberak diren edo ez bereizteko sistema prestatu du.
Biopsia traumatikoak egin beharrik ez izatea da sistema honen abantaila nagusia. Bularrean tumorea zuten 18 emakumeri arrakastaz aplikatu zaie metodo hau. Zortzik... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013080 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Elhuyar Kultur Elkartearen 25 urteko historiaren ibilbidean barrena, azken muturrera, oraindik historia ez denera, iritsiak gara. Zer da, bada, Elhuyar Kultur Elkartea gaur?
Hotz-hotzean eta produkzioari begira, Elhuyar euskalgintzaren arloko zerbitzu-enpresa dela esan behar da, inoiz baino profesionalagoa. Garai batek... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013081 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hiztegiak eta entziklopediak egiten aritzen naizela esanda konformatu nintzen. Egia esan behar badut, inori ez nion "zein lan interesgarria" entzun. Konbentzituta nago ordea, horixe pentsatu zutela. Bakar batek ireki zuen ahoa, katalan batek, zertarako eta lan itsusi eta aspergarri samarra dela esateko.
Aurreko abuztua... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013082 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Urriaren 15ean Donostiako Kimika Fakultateko ikastaroen irekiera ekitaldian Abdezarrak Duhal irakasleak hidrogeno-loturei buruz egiten ari diren azken ikerketek irekitzen dituzten horizonte berriez mintzatu zen.
Abdezarrak Duhalek Marrakex-eko Unibertsitatean burutu zituen kimikazko ikasketak eta harez gero, munduko ik... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013083 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Elhuyarren borroketako bat haurrek, eta batez ere OHO euskaraz egin eta amaitu duten gaztetxoek, euskaraz ikasten jarrai dezaten material egokiak lortzea izan da.
Euskalgintzako beste zenbait alorretan bezala ikasmaterialgintzan ere Elhuyarri bidea urratu eta irekitzea tokatu zaiola dirudi. Elhuyarren borroketako bat h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013084 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Telebista, bideoa eta irratiak dira informazio-iturri nagusiak. Baina, ez bakarrak, jakina! Elhuyarren dihardugunok badakigu medio horiek oso garrantzitsuak direla eta ez dauzkagu inolaz ere alboratuta.
1997/11/01 Mujika, Alfontso - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria
Bai irakurle, ezin dugu hori uka. Behin e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013085 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Txirrindulariek betidanik susmatu izan dutena baietsita gelditu da: haizea kontra baduzu, ibilbide zirkularra ere luzeago egiten da.
Lehen begiratuan, behintzat, bistakoa dirudi txirrindulari batek haizearen kontra aritu behar duenean galtzen duen denbora, gero, itzultzean haizea alde duelako irabaziko duela. Baina inj... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013086 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken urte hauetan urratutako bideari jarraitzea, hau da, geroz eta material osatuago eta erakargarriagoak eginez multimedia produktuak garatzen jarraitzea da etorkizun hurbilerako Elhuyarrek duen asmoetako bat informatika-sailean.
Bestalde, eta beti ere multimediaren barruan interes handiko deritzogu euskal enpresei b... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013087 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lan-mundua euskararentzat irabaztea da Elhuyar Kultur Elkartearen xedeetako bat. Helburu hori lortzeko hainbat zerbitzu eskaintzen dizkiegu enpresa eta era guztietako erakunde eta organizazioei.
Burutzen ditugun proiektuen artean, euskararen erabilera areagotzeko mikroplangintzak izan dira, dudarik gabe, erronkarik han... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013088 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Usurbilgo egoitzan elkartu ginen uztaileko goiz batean. Larunbata, hasierako talde hark elkartzeko ohitura zuen egun bera, baina goizetik hasi ginen, patxada handiagoz hitz egin ahal izateko. Hitzordua jarrita eta baieztatuta genuen arren, batzuek ezin etorria adierazi ziguten.
1997/11/01 Kaltzada, Pili - Elhuyar Zient... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013089 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fisikari eskoziar ospetsu hau Edinburgh-en jaio zen 1831n, gaztetatik matematikarako etorria zuela erakutsi ahal izan zuen. Hamabost urte zituela, kurba eliptikoen diseinuari buruzko lantxo bat idatzi eta Edinburgh-eko "Royal Society"-n aurkeztu zuen.
Fisikari eskoziar ospetsu hau Edinburgh-en jaio zen 1831n, familia e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013090 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Cornell Unibertsitateko Dustin Carr-ek eta Harold Craighead-ek substratu oxido batean kokatutako silizio kristalinozko geruzan landu dute.
Munduko gitarrarik txikiena giza odol-zelula baten tamainakoa da eta giza ile baten hogeirenaren lodierakoa.
Bitxikeria hutsa nahi baduzu, irakurle, baina nanoteknologiak ia-ia muga... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013091 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Soinuaren abiadura baino handiagoan maiz ibiltzen dira hegazkin militarrak, baina lurrean gurpilei esker dabiltzan ibilgailuek ez dute inoiz muga hori gainditu; 1.200 km/h-ko abiaduran joatea ez baita txantxa.
Lau gurpileko ibilgailuak aspaldi hasi ziren abiadura-markak hautsi nahian. Lehen automobila Parisen aurkeztu ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013092 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Edalontzi bat hartu eta urez bete dezagun gora-goraino. Edalontziaren ondoan orratz batzuk ipiniko ditugu. Edalontzia urez beteta dagoela, bi edo hiru orratz kabituko ote lirateke ura kanporatu gabe? Egin dezagun proba.
Has gaitezen orratzak botatzen eta kontatzen. Arreta handiz bota behar ditugu; hasteko punta sartuko... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013093 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Egungo joera komertzialari jarraituz, ogia kontsumitzaileen behar eta gustuetara egokitzen dela esan dezakegu.
Ogi industrialaren garapena dela medio, aukera desberdinetan eta gero eta erakargarriago eskaintzen zaigu janari hau. Egungo joera komertzialari jarraituz, ogia kontsumitzaileen behar eta gustuetara egokitzen ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013094 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1986. urtean irten zen espaziora eta geroztik guri begira dago, Lurretik 390 kilometrora. MIR espazio-estazioa Errusiako Espazio Ajentziak gorpuztu zuen proiektua da eta azken hiru urteetan NASAkoen laguntzaz ari da funtzionatzen neurri handi batean.
Salut 7 ordezkatzera bidali zuten MIR eta, tartean okerrik ez dela, l... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013095 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Alemaniako MTU enpresaren erregai-injekziorako sistema berria merkaturatzear dago mundu osoan. Sistema tren-makinen eta untzien diesel motoreetan erabiltzekoa da.
Injekzio-sistema berriari esker, erregai-kontsumoa % 10 gutxiagotuko da eta,
gainera, zarata eta partikula-emisioa ere txikiagotuko ditu. Merkea eta garbia d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013096 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1972ko Euskal Herrian Zeruko Argia zen euskaldunon erreferentzietako bat eta lekukotasun horren muinean Amatiñok astero-astero idazten zuen Zenbat Gara orrialdea nagusia izan zen, dudarik gabe. Hara jotzen zuen jendeak euskal kulturan eta gizartean puri-purian zegoenaren berri jakitera.
Zientzia, teknika eta euskara. E... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013097 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Elhuyar-Zubize familiaren arrastoen bila Parisera joan behar da, han ezkondu baitziren Jean eta Ursula 1746an. Medikuntza-ikasketak bertan eginak zituen Jeanek hiri hori izan zen bikote gaztearen bizilekua lan-kontuak zirela medio Bilbora joan ziren arte.
1772an aitak Fausto eta Joan Jose Parisera bidali zituen ikasket... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013098 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Elhuyar Kultur Elkartearen historia izen-abizenez beterik dago eta ezin denak gogoratu. Bestalde, guztien lana eskertzeko aukera paregabe hau ere ezin pasatzen utzi. Horregatik, Elhuyarren lankide izanik elkartearen historian itzala eta izena duten Iñaki Azkune eta Maria Luisa adiskideengan gauzatu nahi izan dugu esker... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013099 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hogeita bost urte igaro dira, abiada bizian igaro ere, Elhuyar taldea sortu zela eta taldea diot, artean elkarte gisa legeztatu gabe zegoelako. Orduan Donostiako Goi Mailako Injineru Eskolan ibiliak ziren.
1997/11/01 Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta zientzia-dibulgatzaileaElhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizka... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013100 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Familia honen barruan zuhaitzak azaltzen dira gehienbat, eta Ipar Hemisferioko eskualde epeletan garrantzi handiena duten baso-zuhaitzak osatzen ditu. Bere baitan 8 genero aipatzen dira.
Zuhaitz mardula, altueran 30 m-rainokoa, adaburu zabal eta biribildua duena. Azala hauskara, leuna gazteetan eta adinarekin nabarmen ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013101 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Europako ikertzaileak lanean jarri dira arazo horri irtenbidea bilatzeko, eta karpak erabiltzea otu zaie.
Ureztatzeko ubideak behar dira, baina bertan ugaritzen ari diren landareek kanalen eraginkortasuna erabat baldintzatzen dute. Arazo horren aurrean, zer egin zezaketen Argentinako hegoaldeko lurralde lehor-zabaletan... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013102 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Britainia Handiko Warwick Unibertsitatean, zenbait landareren kode genetikoa aldatuz errendimendu altuagoko barietateak lortzeko saioak egiten dihardute.
Hitzetik hortzera eta hutsik egin gabe, ia egunero agertzen da komunikabideetan injinerutza genetikoaren inguruko albisteren bat. Berebiziko zalaparta eragin du aspal... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013103 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Desagertzeko arriskuan diren espezieen merkataritzari buruzko batzarrak azkena egin duen bileran erabaki garrantzitsua hartu du:
Hortzen salerosketa baimentzeatik etorriko omen zaio babesa elefanteari.
Desagertzeko arriskuan diren espezieen merkataritzari buruzko batzarrak ("Cites" izenekoak) azkena egin duen bileran e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013104 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Elhuyar Kultur Elkartearen garapena zortzi bat mila karakteretan. Egin liteke, noski; ez da, ordea, erraza. Gure elkartearen 25 urte hauetan zer kontatu asko dago eta kontatzeke gauza asko geldi daitezke.
1997/11/01 Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta zientzia-dibulgatzaileaElhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkar... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013105 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jende askok pentsatzen duenaren kontra, bihotzeko atake bat prebeni daiteke gaztetatik arreta eta kontu pixka bat hartuta, eta elikadurari, ez erretzeari eta ariketa apur bat egiteari behar eta merezi duten garrantzia emanez gero.Zer egin bihotzekoak eman ondoren?
1997/11/01 Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea Itu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013106 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lerro hauek idazten ari garelarik, Ingurugiro Legea Legebiltzarrean dago oraindik. Legea onartu egingo da, eta duela 18 urtetik arautu gabe zegoen arloa Lege batek jasoko du. Euskal Autonomia Elkarteari dagokion Lege hau da Eusko Jaurlaritzako Ingurugiroko sailburuordearekin zehatz-mehatz aztertu duguna.
1997/11/01 Kal... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013107 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken urteotan Euskal Herriko fauna sailaren barruan, lurralde honetako animalia-espezie askori buruzko informazioa zabaldu dugu
Herrialde aurreratuenetan jaiotze-tasa gero eta baxuagoa da. Euskal Herrian ere gero eta ume gutxiago jaiotzen ari dira.
Demagun planeta honetatik kanpoko izakiren bat Lurrera, edo nahi baldi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013108 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eusko Jaurlaritzak 1997ko udan aurkeztu eta urriaren 24an Legebiltzarrean eztabaidagai izango den Ingurugiro Legeak ez ditu inolaz ere azken hogei urteotan sorturiko espektatibak asebetetzen.
1997/11/01 Kaltzada, Pili - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria
Guk ez genuen espero -ezta hurrik eman ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013109 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arikan, Hego Amerikan eta Asian batata-kontsumoa gero eta handiagoa da. Landare honen ezaugarriak, izan ere, oso egokiak dira klima-baldintza desberdinetara egokitzeko.
Irudian argi ikus daitekeenez, berebiziko aldea dago tratatu gabeko eta bioteknologiaz trataturiko bataten artean. Ikerketaren hurrengo erronka antzeko... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013110 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arnasten ari garen aireak bere burua garbitzeko gaitasunik ba ote du? Ez da nolanahiko galdera, alajaina!
Atmosferak duen oxidazio-gaitasuna neurtzeko, eguzki-argiak eta erradikalek sortzen duten eragina ere hartu behar da kontuan. Horretaz aspaldi jabetu ziren ikertzaileak, baina neurketa horiek zehatz-mehatz egingo l... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013111 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Frantziako Elf petrolio-konpainiak ibilgailuentzako erregai berria prestatu du: 5 neurri gasoil gehi neurri bat ur.
5 neurri gasolio eta neurri bat ur. Horixe da partikulen emisioa erdira ekartzen duen erregai berriaren "formula". Emultsifikatzaile organiko bati esker lortu dute Elf-eko teknikariek nahastearen egonkort... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013112 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Seychelleetako zingira-lezkariak ( Sexua aukeran - Zientzia.eus Sexua aukeran
Bgenekien liztorrek eta erleek kume arrak ala emeak nahierara sortzeko trebetasuna zutela, baina ahalmen hori hegaztiek ere bazutenik ez genuen uste orain arte.
Zingira-lezkaria (Acrocephalus palustris) eta bere habia kumeekin.
Seychelleetako... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013113 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Europako hamabi hiritan egin den azterketa batek aireko poluzioaren eraginak neurtu ditu.
Europan batezbesteko poluzioa ez da hiri guztietan berdina. Krakovia eta Milan dira poluituenak. | cc-by-sa |
zientziaeus_0013114 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Urdaibai, Urkiola, Valderejo, Gorbeia, Aralar, Aiako harria, Bertiz, Urbasa-andia
Bizkaiko iparraldea. 22 udalerriren lurrak sartzen dira erreserbaren baitan eta Oka, Mape, Artigas eta Laga ibaien arro hidrografikoek mugatzen dute.
Mendetan zehar, bertako gizon-emakumeen iharduerek modelatu duten ingurune dibertsoa da.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013115 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Itsas bakterioek beren ostalari ornogabeek baino joera gutxiago dute lankidetzarako. Gehienak lantzea ezinezkoa suertatu da eta substantzia kimiko interesgarrien bila hastea lanbide gogorra.
Harbor Branch-eko taldea One Cell Systems-ekin (Massachusetts-eko konpaina batekin) esploratzen ari den hurbilketa bakterio indib... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013116 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Etorkizun handiko supresore inmune berri gisa hasi zen. Gaur egun, taxola baino hobea izan daitekeen minbiziaren aurkako sendagai moduan saltzen da.
1990ean egindako saiakuntzek erakutsi zutenez, diskodermalida odoleko globulu zurien ugalketa gelditzen oso eraginkorra da eta, beraz, transplantatutako organo edo hezur-m... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013117 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egun eta Euskal Herrian gizakiak nolabait eraldatu gabeko inguru zabalik ez zaigu geratzen; hala ere, gizakiaren eragin hori oso desberdina da inguru batzuetatik besteetara eta, Natura aipatzen dugunean, berezko ekosistemak izango zirenetik gertuen daudenaz ari gara pentsatzen.
Ildo horretatik, duela bost urte Eus... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013118 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herrian Parke Natural hitzak, denbora gutxian ezezagun izatetik, gure etxe ingurua izendapen horren barruan egotera tokatu zaigu, baina moduak eta moduak daude prozesu hau denboraz eta behar den bezala egiteko. Horrela izan ezean, justu lortu nahi denaren kontra joan baikaitezke.
Parke Naturaletako ohizko ihardu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013119 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Erranunkulazeoen barruan landare gehienak belarkarrak izaten dira, nahiz eta batzuk zurezkoak edo igokariak izan. Normalean hemafroditoak dira eta gehienbat Ipar Hemisferioko lurralde epel eta beroetan banatuta daude.
Aztertzen ari garen Clematis generoak landare bizikorrak eta normalean igokariak ditu, behealdean zurt... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013120 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Isilean zabaltzen delako eta epe motzean herrialde osoko oreka ekologikoa hankaz gora jar dezakeelako dio TERI izeneko ikerketa-zentroak lurzoruaren degradazioa dela India mehatxupean duen isileko krisia.
Indiako lurzoruaren degradazioak arazo larriak sortu ditu jadanik lurralde honetan. Nekazaritza-eredu okerrek eta b... | cc-by-sa |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.