id stringlengths 12 40 | periodico stringclasses 60
values | lugar stringclasses 8
values | dominio stringclasses 11
values | texto stringlengths 50 1.96M | licencia stringclasses 10
values |
|---|---|---|---|---|---|
zientziaeus_0013321 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EHUko Leioako campusean, Medikuntza Fakultatean eta Bibliotekan dago Medikuntza eta Zientzia Historiaren Euskal Museoa. Medikuntzaren historiaren Museoa da nagusiki, baina Natur Zientzien eta Teknologiaren historiaren museoa ere bada. Ikus dezagun, bada, Euskal Herriko Medikuntzak nondik jo duen azken mendeetan.
Museo ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013322 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Telebistagintzan diharduten Philips, Grundig eta Fujitsu etxeak elkartu egin dira pantaila berria sortzeko, eta emaitza Planatron izendatu duten pantaila lau eta mehea izan da.
Planatron pantailak 10 zentimetroko lodiera du eta paretan eseki daiteke.
Planatron-en gainazala tutu fluoreszente mikroskopikoz osaturik dago.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013323 | zientziaeus | General | articulos cientificos | ARCNET, Larson eta AT&T izeneko konpainia estatubatuarrei otu zaie ideia. Ikusita telefono higikorrak gero eta ugariago direla bertan eta horrek errepetidore- eta antena-sarea handiagotzea ekarri duela.
Argazkian dakusazun "zuhaitza" epoxi erretxinaz "mozorrotutako" antena duzu, antzik hartzen ez bazaio ere.
Beheko arg... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013324 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Auto-gidariek errepidean doazenean askotan ez dituzte errespetatzen ibilgailuen artean mantendu behar diren gutxieneko distantziak.
Erradiadorearen parean dagoen zirkulu zuria da Hella eta Mercedes Benz-ek prestaturiko radarra.
2000. urte inguruan automobil batzuek radarra izango dute aurrean erradiadorearen parean. Ra... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013325 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Australiako Mineral Control Instrumentation etxeak fabrikara zinta garraiatzailean sartzen diren oinarrizko materialak erradiografiatzeko aparatua prestatu du.
Zementu-fabriketan ateratzen den produktuaren kalitatean zerikusia dute erabiltzen diren karaitzaren eta buztinaren proportzioek eta osagaien purutasunak. Horre... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013326 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Goiko irudian datorren uztailaren 4an Martitzen pausatu behar duen ibilgailua erakusten da.
Hona uztailaren 4an Martitzen pausatu behar duen "rover" ibilgailuaren irudia.
Goiko irudian datorren uztailaren 4an (Estatu Batuetako independentzi egunean) Martitzen pausatu behar duen ibilgailua erakusten da. Joan den abendua... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013327 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Automobiletan poluzioa saihesteko sistema bat erregai gutxi kontsumitzea da.
Automobiletan poluzioa saihesteko sistema bat erregai gutxi kontsumitzea da. Magnesioa automobiletan - Zientzia.eus Magnesioa automobiletan
Passat B5 modeloan ipiniko duten abiadura-kaxako karterrak ohizkoak baino % 34 gutxiago pisatuko du.
Au... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013328 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Bi pauso jarraian emateko gauza ere ez naizela uzten nau Merreumak!" Zenbat aldiz entzun duzu horrelakorik, irakurle? Izendapen generikoa erabiliz, horiek guztiak erreumatismoaren agerpen desberdinak direla esango dizu medikuak.
Euria dela, eguraldi-aldaketak, neguko giro petrala... edozein arrazoi nahikoa izaten da e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013329 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jaiak eta festak pasatu dira, Ihauteriak ere atzean utzi ditugu eta Garizuman sartuta gaude jadanik. Ez daukat hemen "sermoi" itxurakorik egiteko asmorik, baina ukaezina da festa-giroan normalean baino gehiago jan eta edaten dugula. Eta gehiegikeria horiek gorputzari kalte egiten diotela.
Tradizioak gauza ona dira, has... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013330 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu-mailan egin berri den Antikontzepzioari buruzko Kongresuaren emaitzek berebiziko oihartzuna lortu dute komunikabideetan. Ez da harritzekoa, herritar askoren kezka baita harreman sexual seguru eta osasungarriak edukitzea. Hitz lauz esanda, bi ondorio nagusitara heldu ziren aipatu kongresuan.
Batetik, pilula, anti... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013331 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herriko florari buruzko artikulu-bilduma hau irakurri baduzu, irakurle, bai familia hau eta bai genero hau aztertu dela berehala konturatuko zera. "San Jose lorea"
Landare honek Euskal Herrian bi subespezie dituela ohartarazi nahi dizugu. Aurrenekoa, Primula elatior subsp . elatior banaketa-mapak adierazten duen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013332 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Indiako Bopal herrian duela hamabi urte kimikako fabrika batek desmasia larria sorrarazi zuen. Gaur egun, bizirik iraun zuten 50.000 herritarrek osasun-arazoak dituzte gasaren erruz.
Indiako Bopal herrian, duela hamabi urte, kimikako fabrika batek sortu zuen desmasiak jaioberrien artean eragin duen kaltea ikertu nahi d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013333 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Buruko mina, alergiak, logura, eztarri lehorra, azaleko arazoak... Aipatu ditugun osasun-arazoetakoren bat baduzu, egiaztatu itzazu zure bulegoko baldintzak.
Bulegoetako lan-baldintzak ez dira beti egokienak. Eta zure bulegokoak nolakoak dira?
Buruko mina, alergiak, logura, eztarri lehorra, azaleko arazoak... Bulegoeta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013334 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Manipulazio genetikoen bidez Montrealgo Unibertsitateko Bernard Lakowski eta Siegfried Hekimi-k Caenorhabditis elegans nematodoen bizialdia hiru aldiz luzeagoa izatea lortu dute.
Genetikoki manipulatutako zizare hauen "makina" biologikoak astiroago funtzionatzen du eta metabolitoak ere astiroago pilatzen dira. Epe luze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013335 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Liverpoolgo Unibertsitatean aurkitu dute katalizatzaile berria eta horri esker, hondakin organiko toxikoak tenperatura baxuan errauts bihur daitezke.
Gainera, katalizatzaile arruntarekin konparatuz ez da hain erraz pozoitzen denetakoa. Katalizazio-prozesu berri horretan parte hartzen duten osagaiak ura, karbono oxidoa ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013336 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Foenilicum vulgare Foenilicum vulgare edo mihilua fitoestrogenotan aberatsa da eta hauek hormona-iharduera imitatu egiten dute. edo mihilua fitoestrogenotan aberatsa da eta hauek hormona-iharduera imitatu egiten dute
Hormona-produkzio beherapenari aurre egiteko balio omen du mihiluak.
Foenilicum vulgare edo mihilua fit... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013337 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eguneroko lanean izugarrizko iraultza ekarri du. Bere aurrean eseritzen garenean, denbora oso azkar joaten da, ia konturatu ere egin gabe. Baina luzarora arazoak saihesteko hobe da gauzak taxuz egin eta aholku erraz batzuei jarraitzea.
Ordenadorea ez da inoiz leiho batekiko paralelo jarri behar. Gainera, argi artifizia... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013338 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zientzi fikzioko nobela txar baten moduan, gaur egun injinerutza genetikoak izaki bizidunon kode genetikoa aztertu ezezik, manipulatu ere egin dezake laborategian. Teknologiaren aurrerapen azkarrak, izan ere, izakiak genetikoki aldatzeko aukerari ateak zabaldu dizkio.
Hori guztia hobeto uler dezagun, adibide bat ipinik... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013339 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Espezie hau eta bere genero zein landare-familian kokatzeko, gaur egun oraindik ere espezialistak ez daude ados. Batzuen ustez,
Familia honen barruan azaltzen diren generoak, zuhaitz eta zuhaiska hostoerorkorrak izaten dira. Landare monoikoak izaten dira eta lore arrak gerba zilindriko zintzilikarietan azaltzen dira. E... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013340 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Emakumeek gizonezkoek baino gehiago sentitzen dute mina. Ondorio horretara heldu da Kaliforniako San Frantziskoko Unibertsitateko John Levine medikua, morfinaren familiako analgesiko berri bat aztertuta.
Levine asko harritu zen, baina lotura garbia aurkitu du pazienteen sexuaren eta oinazearekiko duten erreakzioaren ar... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013341 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Frantziako INSERM erakundeko zientzilariek kolezistozineina degradatzen duen entzima identifikatu dute, eta kolezistozineina da, hain zuzen ere, apetitua kontrolatzen duen molekula.
Jean-Charles Schwartz irakaslearen eta bere taldearen ahalegina orain tripeptidil peptidasa II desaktibazio horren eragilea dela identifik... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013342 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ultzera dutenei kalterik ez die egiten piperminak. Gainera piperminak edozein motatako min eta inflamazioak baretzeko onak dira.
Piperminak edozein motatako min eta inflamazioak baretzeko onak dira.
Kapsizinak zelulek duten P erreserba agortuarazi egiten du eta nerbio-sistemari sentikortasuna galarazten dio. Kapsizinaz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013343 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fugu izeneko arraina, oso estimatua da Japoniako jatetxeetan, baina pertsona hil egin dezake gaizki prestatuta zerbitzatzen bada.
Fugu izeneko arraina oso estimatua da Japoniako jatetxeetan. Gaur egun ordea, ez da horretara bakarrik mugatzen, farmaziarako ikerketa-laborategietan ere erabiltzen dute.
Gizakiaren genomare... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013344 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Umeak futbolean gehiegi ibiltzea ez da komeni. Futbolaren arriskuak - Zientzia.eus Futbolaren arriskuak
Mediku italiar batzuk diotenez, umeak ez du futboleak gehiegi ibili behar. Ondorio kaltegarriak sortze omen ditu.
Umeak futbolean gehiegi ibiltzea ez da komeni. Astean hamar ordu baino gehiago futbolean aritzen diren... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013345 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zientzilari aleman batzuek egin duten azterketaren arabera, telefono higikorra ondoan duela lo dagoenak denbora gutxiagoan amets egiten du.
Txapeldun bakoitzaren lana aipatzeko, gonbidatuek esandakoa laburbiltzeko epaimahaiaren lana berriro eskertzeko hori guztia egiteko bi hitz baino gehiago beharko genituzke. Edo ez.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013346 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Informatikan, bata bestearen atzetik etortzen dira berrikuntzak. Txipak diseinatzeko konpiladore berriak erabiltzen ari dira jadanik eta aurki, ordenadoreen etorkizuneko belaunaldia gure artean izango dugu.
Informatikan, bata bestearen atzetik etortzen dira berrikuntzak. Ordenadorea gero eta azkarragoa bilakatzera bide... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013347 | zientziaeus | General | articulos cientificos | New Yorkeko IBM etxearen ikerketa-laborategian diharduen James F. Ziegler-ek dioenez, lurrazalera heltzen diren izpi kosmikoek urteko eta ordenadoreko 200 "akats" sortarazten dituzte.
Lurrazalera heltzen diren izpi kosmikoek urteko ordenadoreko 200 "akats" sortarazten dituzte.
Ozono-geruzak ia argiaren abiaduran dabilt... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013348 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Parisko Jacques Monod Institutuan diharduen zientzilari honen teknika ADN fosilak gaur egun bizi diren animalienekin konparatzea da.
Bretainiako Finisterreko Plouhinec herriaren inguruan aztarnategi arkeologikoa dago. Han orain dela 465.000 urteko geruza bateko hezur batetik Eva Maria Geigi ikerlariak ADN laginak atera... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013349 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ipar Amerikako nekazaritza-saileko ikertzaileek laranjak segundo gutxitan zuritzeko sistema asmatu dute.
Entzima horiek zitrikoen atalak biltzen dituen azal zuriko pektina (substantzia likatsua) biguntzen dute. Horrela erraz zuritzen dira laranjak eta gutxienez bi minutu aurrezten dira fruta bakoitzeko. | cc-by-sa |
zientziaeus_0013350 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kalean eguraldiari eta autoei aurre eginez txirrindulariek darabilten bi gurpileko ibilgailua bizikleta da. Eta eginkizun bat ala bestea izan bizikleta guztiek ezaugarri berberak dituzte: bi gurpil eta katea bati akoplatuta dagoen pedal-sistema.
bizikleta zen. Eta eginkizun bat ala bestea izan bizikleta guztiek ezaugar... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013351 | zientziaeus | General | articulos cientificos | CAF-Elhuyar III. saria. Dibulgazio liburuak 1. saria. Jon Larrañaga. Biologoa.
CAF-Elhuyar III. saria. Dibulgazio liburuak 1. saria. Jon Larrañaga. Biologoa. Hegaztien migrazioak, ekologia, fisiologia eta etologia liburua - Zientzia.eus Hegaztien migrazioak, ekologia, fisiologia eta etologia liburua
CAF-Elhuyar III. sa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013352 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurreko zenbakian aipatu genuen bezala, 1997an Euskal Herriko museo batzuei egingo diegu bisita. Eta hasteko Donostiako Akuariumera joan gara itsasoaren mundua apur bat hobeto ezagutzeko asmoz.
1908. urtean Gipuzkoako Ozeanografi Elkartea eratu zen. Ez zen bat-batean sortu, horrelako erakunde bat sortzeko beharraz kont... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013353 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fotosintesi jauna esaten zioten duela 86 urte jaiotako kimikari estatubatuar honi. Izengoitia ezin hobeto datorkio. Izan ere, fotosintesiaren mekanismo ezkutuak agerian jarri zituen eta, jakitun izango zarenez irakurle, fotosintesia da guk bizitzeko behar dugun oxigenoa sortzen duen mekanismoa. Fotosintesia, beraz, biz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013354 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurreko artikuluan aipatu ditugun proteina-beharrak pertsona heldu batek betetzeko, aski da egunean zehar bi-hiru esneki eta haragia, arraia edo arrautza-plater bat hartzea.
1997/02/01 Lorenzo, Arantza Uranga, Ane Miren Iturria: Elhuyar aldizkaria
Aurreko artikuluan (10. orrialdean) aipatu ditugun proteina-beharrak per... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013355 | zientziaeus | General | articulos cientificos | CAF-Elhuyar III. saria. Dibulgazio liburuak 2. saria. Kepa Altonaga. Biologoa.
CAF-Elhuyar III. saria. Dibulgazio liburuak 2. saria. Kepa Altonaga. Biologoa. Folin markesa: marraskiloak eta euskaldunak uharte galduan liburua - Zientzia.eus Folin markesa: marraskiloak eta euskaldunak uharte galduan liburua
CAF-Elhuyar I... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013356 | zientziaeus | General | articulos cientificos | CAF-Elhuyar III. saria. Dibulgazio liburuak akzesita. Jesus Ma Aizpurua eta Jose Javier Gracenea. Kimikariak.
Dudarik gabe, niretzat oso garrantzitsua da sari hau eskuratu izana, lau lan aurkeztu direla ikusita, nahikoa ongi geratu baikara. CAF-Elhuyar Sari hauek asko maite ditut. Euskarazko produkzioari bultzadatxo ba... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013357 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zenbait elbarrik eskuak ezin ditu erabili eta gainera hitz egiteko ez da gauza. Horrelakoetan zer egin dezake? Frantziako Alès hirian dagoen Objective Machine sozietateak begiaz gobernatzen den Eye Access izeneko sistema proposatzen du.
Horrekin konektaturik ordenadorea dago; ordenadorearen sagua, hobeto esan. Beraz, s... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013358 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Inkek, antzina Perun bizi izan zen herriak, denbora neurtzeko beren modu berezia zuten.
1997/02/01 Ezpeleta Arenaza, Txema Ruiz-Larrea, Isabel Iturria: Elhuyar aldizkaria
Inkek, antzina Perun bizi izan zen herriak, denbora neurtzeko beren modu berezia zuten. Denbora ezagutzea funtsezkoa zen haien bizimodurako, horrek f... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013359 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Dakigunez, proteinak ezinbestekoak dira osasuntsu mantentzeko. Baina ba al dakizu zein funtzio betetzen duten? Eta zeintzuk diren proteina iturriak? Iturri guztiek berdin balio al dute? Ondorengo orrietan topatuko dituzu erantzunak, irakurle!
Aurreko alean koipeak izan ziren gure hizpide. Oraingoan, berriz, proteinen t... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013360 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Definizio formal batek zera hartzen du zientziaren xedetzat, natura eta bere osagaiak eta izaki bizidunak eta materia hila, beren dibertsitate, antolamendu, elkarreragin eta aldaketa guztiekin. Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako Natur Zientziak eta Osasuna arloko helburu orokorrak gainbegiratuta, ikasleen zeregina zien... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013361 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kaliforniako Unibertsitateko Stanley B. Klein ikertzailearen arabera, nortasunak garunean ez du oroimenaren kokaleku bera.
Matematikari hau 1736an sortu zen Turinen jatorriz frantsesa zen familia batean. Gaztetxoa zelarik, Halley-k idatzitako azterketa matematikoak irakurri zituen eta erabat txunditurik geratu zen. Ber... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013362 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Neutrinoa masa eta karga elektrikorik gabeko partikula azpiatomikoa da. Unibertsoan bi izarrek talka egiten dutenean, zulo beltzak desagertzen direnean eta beste zenbait fenomeno bortitz gertatzen denean sortzen dira.
Perla-sorta edo arrosario moduko itsaspeko detektore hauek neutrinoak materiarekin talka eginda sortze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013363 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lurraren nukleoak bi zati desberdin ditu. Barne-barnea burdina astunekoa da eta inguruan metal urtua du. Baina gaur egun uhin sismikoek nukleo solidoa 1967. urtean baino azkarrago zeharkatzen dute; gutxi gora-behera 0,3 segundo lehenago.
Gure planetak duen nukleoak, dirudienez, gaineko mantuak baino azkarrago bira egit... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013364 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Tropikoko ur gezatako arrain-mota bat diabetikoentzat emaile izan daiteke etorkizunean. Kanadako zientzilari batzuk tilapia izeneko arraina genetikoki manipulatu nahi dute.
Tropikoko ur gezatan bizi den tilapia izeneko arraina genetikoki manipulatu nahi dute, ondoren zelulak diabetikoen pankreasean transplantatzeko.
Ur... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013365 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Espermizidak erabilita infekzio batzuk izateko arriskua handiagoa dela diote duela gutxi 1.200 emakume gazterengan ikerketa egin duten zientzilariek.
Sexu bidez transmititzen diren gaitzen prebentzioan (HIESaren prebentzioan adibidez) antisorgailu horiek ugari erabiltzen direnez gero, kontuan hartzekoa da eragiten dute... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013366 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Espazioko meteorologia hobeto aztertzea da iaz jaurtikitako Satelitez aurora borealak aztertzen - Zientzia.eus Satelitez aurora borealak aztertzen
Espazioko meteorologia hobeto aztertzea da iaz jaurtikitako Polar Spacecraft satelitearen eginkizuna. Orbita polarrean kokaturik dago ionosferan eta magnetosferan gertatzen ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013367 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain dela 130 milioi urteko anbarreko mikroorganismoetatik ateratako antibiotiko bat medikuntzarako interesgarria dela ikusi dute.
Zenbakien azterketa ez da egin historian zehar Matematikaren ikuspuntutik soilik. Alde erlijioso-filosofikoak ere maiz eraman du gizakia zenbakiak eta bere erlazioak aztertzera. Horren adi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013368 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Homogeneizaziorantz jotzen duen mundu honetan talde txikien egoera ez da erraza. Horri buruzko ikerketak ugaritu ahala, gero eta irudi kezkagarriagoa lortzen dugu: populazio txikien biziraupena baldintzatzen duten faktoreak gero eta gehiago ageri dira eta, ondorioz, konturatzen gara populazioak salbatzekotan, uste bain... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013369 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Automobilean gidari zoazela telefonoz hitz egitea ez da batere erraza. Horregatik gauzak erosoagoak izan daitezen Mercedes etxeak hemendik urte batzuetara sistema berria ezarri nahi du.
Horretarako atzerako ispiluaren ondoan mikrofonoa egongo da eta automobileko ordenadorearen memorian erregistratu egingo da ahotsa. Or... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013370 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Argazki-kamerak egiten dituzten etxe nagusiak jo eta ke ari dira karrete eta pelikularik gabeko kamerak fabrikatu nahian.
Karrete eta pelikularik gabeko kamerak fabrikatzeko lehian Nikon etxea da protagonista oraingoan.
Makinak atzean 6,35 cm-ko diagonaleko kristal likidozko pantailatxoa du koloretan, bertan argazkiak ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013371 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetako Baltimoreko Unibertsitatean diharduen Richard Potember zientzilariak silizioko plaka baten gainean neuronak haztea lortu du.
Siliziozko plaka molekula fin eta luzeez igurtzitzen du (zer-nolako molekulak diren sekretua da). Gero horren gainean proteina batzuk ipintzen ditu, proteinen zeregina neuronak h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013372 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ordenadorea aparatu gisa harturik, aurrerapen izugarriak bereganatu dituen makina da. Azken urteotan hobekuntza nabarmenak izan ditu.
Mikroprozesadoreen abiadura gero eta azkarragoa da eta bi urtetik behin bikoiztu egiten dela esan daiteke. Disko gogorrek informazioa pilatzeko duten ahalmena, prezio berean bi urtetik b... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013373 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Renault etxeak Renault etxeak Clio Electrique Rally Clio Electrique Rally izeneko prototipoa prestatu du. Baditu berezitasun interesgarriak automobil-modelo honek; prestazioen aldetik batez ere. izeneko prototipoa prestatu du. Baditu berezitasun interesgarriak automobil-modelo honek; prestazioen aldetik batez ere
Renau... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013374 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Japoniako Mitsubishi etxeak, zuzeneko injekzio bidezko (GDI) motore berria prestatu du. Erregai-kontsumoa % 25 txikiagoa da eta motorearen potentzia % 10 handiagoa.
Ohizko motoreetan ez bezala, gasolina eta airea zilindrora bereizita injektatzen dira Carisma 1.800 automobilean eta, ondorioz, erreketa hobeto kontrolatze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013375 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gau ilun hartan artzainak ainuri ozen hunkigarriak entzun zituen amets gaiztoetan. Gero, ordea, artaldea asaldaturik somatu eta zakurrak buztan-makur eta isil-isilik ikusi zituenean, esna zegoela ohartu zen.
Historia, ipuin, kondaira, toponimoetan eta, oro har, gure kulturan, otsoa lehen mailako protagonista dugu. "Ots... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013376 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ginea Berria irla bi estaturen menpe dago. Mendebaldeko zatian, Irian-Jaya izenekoan, Indonesiak agintzen du eta bertako papuek gero eta arrisku handiagoak dituzte bizirik irauteko.
Ginea Berriko Irian-Jaya izeneko zatian bizi diren papuek arazo larriak dituzte bizirik irauteko.
Papuen etsai nagusia Indonesiako armada ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013377 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gure planetan CO2 gasaren proportzioa igota sortu den berotegi-efektuak Amerikako
Amerikako Euphydryas editha tximeleta-espeziea poliki-poliki ezkutatzen ari da berotegi efektuak eraginda.
Beroaren eraginez ihartzen badira, beldarrarenak berehala egiten du. Tximeleta honek migrazioa oso noizbehinka baino egiten ez duen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013378 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Coloradoko Arroil Handian Glen Canyon-en dagoen presa azpiko uraren balbulak irekita hustu egin zuten egun batzuetan joan den udaberrian.
Coloradoko Arroil Handiko presa hustuz, onura ekologikoa lortu nahi dute zientzilariek. Izan ere, bertako sedimentuen bidez hondartza berriak sortzea espero dute.
Colorado ibaiak 2.2... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013379 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Tigrea Indonesiako Bali irlatik 40.eko hamarkadan ezkutatu zen eta Java irlatik 80.eko hamarkadan.
40.eko hamarkadan Baliko tigrea desagertu zen, 80.ekoan Javakoa eta orain Siberiako tigrearen txanda da.
Tigrea Indonesiako Bali irlatik 40.eko hamarkadan ezkutatu zen eta Java irlatik 80.eko hamarkadan. Orain, berriz, ba... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013380 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Corenso etxeak fruta-zukuen eta esnearen kartoizko ontzien % 10 jasotzen ditu paper zuntzarekin kartoizko arrabolak egiteko.
Finlandian 180.000 laku eta 338.000 km2 baso daudela kalkulatzen da, baina zaborrak erretzerik inon ez dute nahi. Etxeetako zaborrak erre ordez (garestiegia dela diote), nahiago dute osagaiak ber... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013381 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ikertzaileek diotenez, Eguzkitiko energiak beste gainerako energi motei 2010. urtean lehia egingo die. Industriako jendeak, ordea, horretarako 2020. urterarte itxaron beharko dela uste du.
Izan ere, 1986. urteaz gero Eguzkitiko energia energia elektriko bihurtzen duten zelula hauen merkatua hirukoiztu egin da. Oraingoz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013382 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Europak urtero 650.000 hektarea baso galtzen du bertan izaten diren 45.000 suteetan.
Siberiara joatekoak dira izotzetan kontserbatu diren mamuten esperma jasotzeko asmoz.
Japoniako zientzilari batzuk Siberiara joatekoak dira izotzetan kontserbatu diren mamuten esperma jasotzeko asmoz. Gero elefantearen obulua in vitro ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013383 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hortz-haginen osasunean ez dugu aurrera egin, Europako Batasuneko adituek plazaratu duten azken txostenaren arabera. Hitz gutxitan esateko, ez dakigu hortz-haginak behar bezala garbitzen.
Bai, horrelaxe dio euskal esaera zaharrak. Eta horrela utziko gaitu gutariko gehienak artikulu hau irakurtzeak, bertan esaten direna... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013384 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Iraganean, automobilgintzaren sektoreak jasandako krisi larriek eraginda, enpresek erantzun berritzaileak eman izan dituzte eta industria osora zabaldu diren neurri hauek sarri aro industrial berri bat eragin izan dute. Hau izan daiteke "Moduluka Egindako Automobila" planteamenduaren kasua.
Ahal den hornitzaile-modulu ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013385 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Txit"!! garraisi ozena entzun eta itzal urdin bat ibaian gora pasatzen somatzea dena bat izan da. Hala ere bihurgunean galdu dugun arte, hegakera arras azkarrez, urazaletik oso gertu eta zuzen-zuzen zihoan txori bitxi bat zela ikusi ahal izan dugu.
Martin arrantzalea hezeguneetako hegazti nahastezina da. Kolore bizi e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013386 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aztergai dugun espezie honekin, landare-familia berri bati hasiera emango diogu. Liliazeoen familia honen ezaugarri nagusitariko bat, sustrai tuberiformeak, errizomak eta erraboilak izatea da.
Batzuetan, hosto murritzak dituzte, eta hauen ordez hosto-itxurako zurtoin-zati lautu eta berde batzuk, kladodio izenekoek, fun... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013387 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kaliforniako ikertzaile-talde batek frogatu duenez, zenbait analgesikok eragin gehiago eta luzeagoa dute emakumeengan gizonengan baino.
Kontrakoa uste bazen ere, oinazeak ez gaitu guztiok berdin astintzen. Azken ikerketek berretsi dutenez, min-sentsazioak desberdinak izan daitezke emakume eta gizonen artean. Kalifornia... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013388 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Brasilgo laku eta ibaietatik kaimanak desagertzen ari dira. Animalia hauei buruzko azterketa sakon batek azaldu duenez.
Datu kezkagarriak plazaratu ditu Amphibia-Reptilia aldizkariak. Amazoniako lurraldeetan kaiman beltza bizi zen 47 eremuetatk 41etan desagertu da. Kaiman arruntaren egoera ez da larria, 39 gunetatik la... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013389 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euriak huts egiten badu, Indiako populazioaren zati handi ba gosez hol daiteke. Delhiko Fundazio Ekologikoak eta Erresuma Batuko Food Group koalizioak Indiako egoera kezkagarria azaltzen duen erreportaje bat argitaratu dute.
In the Famine Trap izeneko ikerketak dioenez, Asiako herrialde honetan gosete larri bat zabaltz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013390 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azkenaldian biokarburanteak modan daude, nahiz eta kaltegabeak diren oraindik erabat frogatuta egon ez. "Petrolio berdea" pil-pilean dago bazter guztietan.
Gasolinari produktu oxigenatuak eransteko ideia gero eta maiteago dute botere publikoek. Hala ere, biokarburanteak ez dira hain "berdeak". Koltzaren esterrak, adibi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013391 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Altzeimer gaixotasuna aztertzen badugu, ordea, guztiz bestelakoa da ondorioa. Izan ere, erretzaileek dementziarekin lotu ohi den gaixotasuna pairatzeko arrisku gutxiago omen dute, azken ikerketek frogatu dutenez.
Erretzeak gure osasunari kalte egiten diola gauza jakina da; Altzeimer gaixotasuna aztertzen badugu, ordea,... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013392 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Melatonina gaur egun modan dago, baina bere arriskuak ere badituela gogorarazi du duela gutxi EEBBetako Osasun Institutu Nazionalak.
Udako Euskal Unibertsitateko Informatika Sailak antolatuta, azaroaren 22an Informatikari Euskaldunen I. Topaketak burutu ziren Donostiako Miramar Jauregian. Euskarazko software publikoa z... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013393 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kalean paseatuz gazteak, edo ez hain gazteak, maiz ikusten dira beren walkmana soinean dutela musika entzuten. Dena dela, horrelako aparatuak beren gehienezko intentsitatean daudenean entzumenean eragiten dituzten kalteez jabetuta, Frantziako Lan-ministerioak fabrikatzaileei muga ipini die.
Badira 100 dB-eko intentsita... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013394 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Temwork Technology etxeak prestatu ditu sagailoa denean gora eta behera ibiltzen diren eta urpean hamabost metroko sakoneran kokatzen diren onddo bereziak.
Itsasoko sagailo edo itsakiaren energia eskuratu nahi da Archimedes Wave Swing izenaz bataiatu dituzten onddo erraldoien moduko tresna hauen bidez.
Herbeheretan hai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013395 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zenbat aldiz entzun duzu, irakurle, koipeek kalte egiten diotela gure organismoari? Artikulu honen izenburua irakurrita, berehala ohartuko zinen gu ez garela iritzi berekoak. Ikus dezagun zergatik.
Gure osasunarekin duen erlazioa dela eta, jan-neurri egokiaren inguruko kezka gero eta handiagoa da. Edonon aurki daitezke... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013396 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arrautzak egosteko ontzi bat behar dugula gauza jakina da, baina nork pentsa dezake eltze hori paperezkoa izan daitekeela? Hau irakurri ondoren burutik sano ez nagoela inork esaten badu, ez naiz harrituko: hala dirudi eta.
Baina zientziaren arloan, eta fisika zientziaren adar bat baino ez da, proposizioak onartzeko ala... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013397 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Informazioa gordetzeko, idazteko... euskarri bat baino gehiago ezagutzen eta erabiltzen da gaur egun. Nolanahi ere, papera da ezagunena eta erabiliena. Duela urte batzuetatik hona, ordea, euskarri berriak hedatzen ari dira, disketeak eta CD-ROMak, esaterako.
Honez gero, makina bat aldiz entzungo zenuen, irakurle, paper... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013398 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Dietak gure zaletasunekin zerikusi handia duela azpimarratzen duenean. Esate baterako, gantzen kontsumoa kontrolatu beharraz ez du inortxok zalantzarik egiten. Zergatik ote?
Aurreko zenbakian, Jabier Agirre lankideak jan-neurri egokiari buruz berba egin zigun. Arrazoi osoa du Jabierrek dietak gure zaletasunekin zerikus... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013399 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Laser urdina gorria baino askoz ere finagoa da eta ondorioz CD-Romean hamar aldiz informazio gehiago irakur dezake.
Shuji Nakamurak prestatu duen lehen laser urdin-moreak laser gorriak baino hamar aldiz informazio gehiago irakurtzen du disko konpaktuan.
Nichia Chemical Industries enpresako Shuji Nakamura japoniarrak pr... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013400 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Australiako biztanleek kontu handiz ibili beharko dute hemendik aurrera saguzarrak bizi diren inguruetan. Emakume batek errabia du saguzar fruitujale batek harramazka egin ondoren.
Gaixo dagoen emakumea nahikoa egoera larrian dago. Hasierako sintomak hauek izan ziren: paralisia beso eta hanketan, sukarra eta goitikak. ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013401 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sharako basamortuko hautsak eta ozeanoetako uhin-aparraren gatzak EEBB-etako poluzioa areago dezakete.
Amerikako Birikaren Elkarteak ekintza legal bat jarri zuen martxan EEBBetako Ingurugiroa Babesteko Agentziaren aurka. Epaitegiak auzi-jartzaileari eman dio arrazoia eta 1997ko ekainetik aurrera eskatutako arau berriak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013402 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Garth Foster eskoziarrak eta bere taldeak 190 kakalardo-mota aztertu dituzte eta ondorio interegarrietara iritsi dira.
Baserrietako habitatak erreserba naturalak baino egokiagoak dira zenbait kakalardoentzat. Garth Foster eskoziarrak eta bere taldeak 190 kakalardo-mota aztertu dituzte eta ondorio interegarrietara irits... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013403 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Udazkenean, eta aurtengoan bereziki, benetan ederra perretxikozaleentzat, lagun zaharren grina pizten da. Ezaguna da Euskal Herriko biztanleen Naturarekiko zaletasuna, bai mendizale edota perretxikozale modura.
Perretxikozale esaten denean bi multzo bereiztu beharko genituzke. Alde batetik, perretxiko- edo hobeto esand... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013404 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Izenburu sinesgaitz samarra irudituko zaio askori, hain zuzen ere CD-ROMa oraintxe baitago unerik oparoenean, baina disko berriek, ahaltsuagoek, zaharkituta utziko dute CD-ROMa.
Informatikaren munduan teknologiaren eta berrikuntzen abiada beldurgarria da. CD-ROMa 1985ean jaio zen, 1990ean hasi zen gure artean ezagutzen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013405 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Inguratzen gaituen kanpo-espazioaren ikerketaren lehen garaietan Zientziak bere garapenerako duen berezko indarrari esker, Artizarra, Merkurio eta Martitz ezagutzeko lanari ekin zitzaion; lehenik, planeta horiek orbitatu zituzten espaziuntziak bidali zituzten eta ondoren, Artizarrean zein Martitzen lurreratu zirenen tx... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013406 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Haga hirian jaio zen 1629an astronomia, fisika eta matematika batera ikertu zituen zientzilari bikaina. Gaztetatik erakutsi zuen zientziarako joera handia.
Ikasketak Leiden eta Bredako unibertsitateetan egin zituen. Hasieran matematiketan nabarmendu bazen ere, fisika eta astronomia zituen gogoko eta arlo horietan egin ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013407 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Finlandiako Tampere-ko Unibertsitatean diharduen Eugene Podkletnov fisikari errusiarrak antigrabitate-eremua sortu du eta indar horrek zenbait objekturi gora eragiten dio.
Grabitazioari buruzko teoria zalantzan jarri du fisikari errusiar batek prestatu duen grabitatearen kontrako eremuak eta, ondorioz, NASAk ere saiaku... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013408 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Europako Agentzia Espazialak zunda bat bidaliko du datorren urteko urrian Saturnoko Titan satelitera.
Huygens zundari, Titango atmosferan sartzerakoan jasan behar duen tenperatura altuari aurre egiteko, silizezko zuntza ezarriko zaio ezkutu gisa. Goiko irudian, Huygens zunda Titanen lurreratzeko unearen simulazioa ikus... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013409 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egungo edozein koloretako laserrak baino ehun aldiz potenteagoa prestatzeari ekin diote Estatu Batuetako Virginian Thomas Jefferson azeleragailuan diharduten zientzilariek.
Virginiako Jefferson laborategian 500.000 volteko sorgailu elektrikoaz intentsitate handiko eremu magnetikoa eratzen da laser izpia sortzeko.
... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013410 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Astronomoek azken 76 urteetan argitu ezin izan duten misterio bat IBM-ko bi zientzilarik argitu dute. Lurrera iristen den izar bero batzuen argia.
76 urte behar izan dira DIB izenaz ezagutzen den fenomenoaren azalpena eman ahal izateko. IBM enpresako zientzilariek lortu dute.
Argia unih-luzera desberdinagatik galtzen d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013411 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Behi-esnea dietan sartzea oso mesedegarria izan daiteke minbizi batzuen prebentziorako. New Yorkeko ikertzaile batzuek, aurkikuntza hori aintzat hartuta, behien dieta aldatu nahi dute esnearen CLA azido-kopurua igotzeko.
Behi-esnearen CLA azidoa oso eraginkorra da minbiziari aurre egiteko.
Behi-esneak CLA (Azido Linole... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013412 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Muskuluei, zurdei eta larruazalari kohesioa ematen diona kolagenoa da eta orain arte proteina hau animalien baitan baino ez zegoela uste zen.
Dena dela, Kanadako ikertzaile-talde bat harrituta geratu da tutu horiek osatzen duten proteina nagusia kolagenoa dela ikusi duenean; lehen aldia baita proteina hori animaliengan... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013413 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Iragan uztailean eta abuztuan Atlantan Olinpiadak ospatu ziren. Dominak, irabazleen izenak eta marka berriak hitzetik hortzera entzun ditugu, baina atleta askok aurrez "kimika" lagun izan zuten.
Atletarentzako laguntza kimikoak eduki behar duen lehen ezaugarria, detektaezina izatea da. Eskueran hainbat produktu berri d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013414 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hotzak edo beroak ustekabean harrapatzen gaituzte askotan. Goizero, jaiki orduko, leihora irteten gara eguraldiaren berri izateko asmotan. Tamalez, astebeterako iragarpenak ez dira bezperan luzatutakoak bezain zehatzak izaten. Gaur egungo teknikaren eskasiei zor al zaie zehaztasun-falta?
Esan al daiteke, beraz, egurald... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013415 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herriko Zientzia Museoak aurrera ateratzeko bete beharko lituzkeen oinarri-oinarrizko ezaugarriak eta filosofia eman zen argitara. "Museo de Ciencias y Técnicas para una sociedad avanzada" izenburuko liburuan jasota daude alderdi horiek guztiak. Hitz eta pitz aritu ostean, badirudi azkenean heldu dela zezenari a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013416 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Izakion afinitate biologikoak antolatzeko, azken bi mendeotan sailkapen taxonomikoa erabili ohi da. Antolaketa honek gaur egungo eta iraganeko izakiak elkar erlazionatzen ditu zuhaitz baten modura eta, hortaz, izaki guztien eboluzioa ezagutzera eramaten gaitu.
Azken mendeotan, neontologiak eta paleontologiak aurrerapau... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013417 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fisikari estatubatuar hau Albany-n jaio zen 1797an. Langile-familia batean sortu zen eta lehen-mailako ikasketak baino ez zituen egin. Gaztetatik lan egin behar izan zuen bizibidea ateratzeko eta bere jolas-orduak ikasten ematen zituela esan ohi da.
Elektrizitate arloan egin zituen bere lanik aipagarrienak. Udako oporr... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013418 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Urriaren bukaeran elkartu zen EEBBetako Tucson hirian Amerikako Astronomia Elkarteko Planeta Zientzien Aditu Batzordea, puntaren puntan dabiltzan 600 ikertzaile inguru biltzen dituena. Urtero biltzen da Batzordea eta ihardunaldien amaieran plazaratu ohi duen txostenak urtean zehar astronomiak sortu dituen albisteen bal... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013419 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Landare honen familian, espezien kopurua nahikoa ugaria da; hala ere, lobularia generoaren bi espezie baino ez dira ezagutzen Europan. Horietako bat Lobularia maritima da eta honek bi subespezie ditu.
Latxortena landare txikia izan arren, sustrai-aparatu handia du, zalantzarik gabe, bere kokapenera egokituta. Kanpoko e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013420 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Barazkiak jatea osasunarentzat oso ona dela gauza jakina da. Berriki burutu diren ikerketak ezagutu gabe ere, edonork daki osasuntsu bizitzeko moduetako bat ahoratzen dugunari begiratzea dela.
Barazkien edota fruituen kontsumo jarraiak gure organismoaren defentsa-sistema indartzen duela ondorioztatu dute Euskal Herriko... | cc-by-sa |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.