id stringlengths 12 40 | periodico stringclasses 60
values | lugar stringclasses 8
values | dominio stringclasses 11
values | texto stringlengths 50 1.96M | licencia stringclasses 10
values |
|---|---|---|---|---|---|
zientziaeus_0013421 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hemorragiak gerarazteko plaketak askotan erabiltzen dira transfusioetan, baina gordetzen direnean, zoritxarrez, bost egun baino gehiago ez dute irauten.
Ozeano Artikoko arrainen odoletik atera duten glikoproteinei esker lortu dute Kaliforniako ikertzaile batzuek odoleko plaketei 25 egunez iraunaraztea. Berri ona inondi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013422 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ia metro-erdiko luzera du duela hilabete batzuk Tenerifeko labarretan aurkitu duten musker berriak.
Tenerifen aurkitu berri duten muskerrak ia metro-erdiko luzera du eta El Hierro irlako musker erraldoiaren ahaidea da.
Analisi genetikoak egin ondoren, Gallotia simonyi muskerren azpiespeziea dela argitu dute, hau da, Ka... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013423 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Behin eta berriz entzuten dugu "dieta mediterraneoarra" dela egokiena eta euskaldunon jateko moduak zertxobait aldatuz gero, ohizko jan-neurria idealetik nahikoa gertu egongo litzatekeela. Egia ote da hori? Zer da aldatu beharko genukeena?
Aldizkari honetan bertan badira dietistak, ale bakoitzean aholku osasungarriak e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013424 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hauxe da iraileko 14an Euskaldunon Egunkariak azken orrialdean zekarren artikuluaren izenburua. Askorentzat oharkabean joango zen pasarte batean, zirkuko zuzendaria, pailazoa izateaz gain, matematikaria zela zioen.
Euskaldunon Egunkariko artikuluan pasarte txiki bat izan zena gai nagusi eta bakarra zen Euskal Herrian a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013425 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Dantzalekuetan "bakailao" musika dela edo "tekno" musika dela, batez ere asteburuetan berebiziko parrandak antolatzen dira eta, erritmoari denbora luzez eusteko, gazteek maiz hartzen dituzte "estasi" izeneko pilulak. Gezurrezko euforia laburraren ondoren, ordea, droga hauek kalte larriak eragiten dizkiote gorputzari.
E... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013426 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fantzian ofizialki behien HIES edo Hartutako Inmuno Eskasiaren Sindromerik ez dago, baina Maissons-Alfort-eko Albaitaritza Eskola Nazionaleko Daniel Lévy-ren lanen arabera, baieztapen hori ez da zuzena.
Frantzian ofizialki behien HIES edo Hartutako Inmuno Eskasiaren Sindromerik ez dago, baina Maissons-Alfort-eko Albait... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013427 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Loto-lorea intsektu polinizatzaileak erakartzeko ezezik berotzeko ere egokia da. Australiako Adelaide-ko Unibertsitateko talde batek frogatu duenez.
Prozesua petaloak ireki baino bi egun lehenago hasten da. Ernaltzeko garaia gertu duelako, loreko tenperatura egonkortu egiten da. Organo emea (pistiloa) prest dagoenean, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013428 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Australiako txonta marradun arrak ongi elikatutako emea nahiago izaten du normal elikatutakoa baino.
Artatxikia eman diete, eta beste ezer ere ez. Bigarren taldekoei ordea, artatxikiaz gain proteina-gehigarria ere eman diete. Gehigarri horri esker kumeak indartsuagoak izaten dira.
Bi aste igaro ondoren, talde bakoitzek... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013429 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Atomo hutsak atomo normalei dituzten elektroi guztiak "kenduta" fabrikatzen dira. Gero "superioi" hauei elektroi-iturri bat ipintzen zaie ondoan eta atomoen kanpoko geruzak baino ez dira betetzen elektroiz.
Atomo hutsetan elektroiak ez dira nukleoaren inguruan barruko geruzetan egoten; kanpoko geruzetan baizik. Atomo h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013430 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Genzyne Transgenics enpresak Estatu Batuetan, Massachusetts-eko baserri batean, ahuntz bereziak hazten ditu sendagai transgenikoak lortzeko.
Gizakiak berez sortzen duen antitronbina III substantzia ahuntzek sortzeko modua aurkitu dute Estatu Batuetako Genzyne Transgenics enpresakoek.
Sistema horren bidez ahuntzek gizak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013431 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken urteotan tentsio altuko linea elektrikoak eztabaidagai izan dira pertsonen osasunean eragin kaltegarriak izan ditzaketelako.
Telefono higikorrek pertsonen osasunean kalteak eragin ditzaketen susmoak argi gorria piztu du.
Telefono txiki hauek igortzen dituzten mikrouhinen potentzia 200 mW-ekoa besterik ez da, bain... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013432 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBBetako Oftalmologiako Akademia diabetearen eta erretinopatiaren arteko erlazioaz kexu dabil aspalditxo honetan.
Jakina denez, diabeteak gogor egiten dio eraso erretinari eta zenbait kasutan, erabateko itsutasuna ere ekar dezake. Nolanahi ere, diabetearen ondoriozko erretinopatiei aurre egitea ez da ezinezkoa eta Oft... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013433 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zenbaitek dioenez, umeari bularra ematea ona da gero izango duen adimen kozientearentzat, baina ikertzaile britainiarrek besterik diote.
994 pertsonen adimen-kozientea neurtu dute eta horietan, bularra emanda hazitakoen eta biberoiz hazitakoen artean inolako diferentzia nabarmenik ez dute topatu. Southampton-go Unibert... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013434 | zientziaeus | General | articulos cientificos | B hepatitisaren kontra babesteko bananak jatea oso ideia ona izan daiteke. Elikagaiak janda txertatzea lortu nahi dute New Yorkeko Cornell Unibertsitatean.
Pertsonak landare hori jaten duenean, inmunizazio-sistemak antigorputzak sortzen ditu eta ondorioz pertsona txertaturik geratzen da.
Ikertzaileek bananak erabiltzen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013435 | zientziaeus | General | articulos cientificos | British Medical Journal Erretzaile gazteak, halabeharrez - Zientzia.eus Erretzaile gazteak, halabeharrez
Berriro ere tabakoa hizpide; gaztetatik erretzen hasten direnen artean erdia baino ez omen da iritsiko 73 urte betetzera.
Medikuntzako aldizkarietan nekez aurkitzen dira erretzaileentzat pozgarriak diren albisteak. ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013436 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Materiaren egoeraz, egiturez edota giza organismoaren babes-mekanismoez luze hitz egin da azken hilabete hauetan. Nobel jauna izaten da bat-bateko zaletasun horren erantzule nagusia edo zehatzago esanda, Suediako Akademiak eman ohi dituen Nobel Sariak.
Fisikako Nobel Saria helioaren superjariakortasuna. 1970eko hamarka... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013437 | zientziaeus | General | articulos cientificos | XVII. mendean asmatutako tramankulua da, nahiz eta garai horretako etxekoandreek sukalderako erabili ez. Gaur egungo sukaldeetan, ordea, aski ezaguna dugu. Eltze berezi honi esker, izan ere, ez dago goiz guztia garbantzoak egosten pasa beharrik; instant batean egiten dira. Funtsean lurrin-makina sinple eta erabilgarria... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013438 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "10"Hamar zenbakia, "11" Hamaika zenbakia, "13" Hamahiru zenbakia, "22" Hogeita bi zenbakia.
Mugarik ez duen Jainko amaigabe bakarra adierazten du hamar zenbakiak; bat Jainkoaren zenbakiaren ondoan zero zenbakia, infinituaren ikurra, daramalako. Hamar zenbakiari bost zero gehitzen badizkiogu, milioi bat lortzen da; mil... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013439 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zuntzaren inguruan gero eta gehiago dakigu. Gaur egun, erabat onartuta dago zuntza elikagaien osagaietako bat dela, baina duela gutxira arte liseriketaren ondorengo hondakintzat hartzen zen.
Barazki, fruitu, lekale eta zereal integraletan dago zuntza; liseriketan jariatzen diren urin gastrikoek ez diote eragiten eta, h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013440 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eskualde, biotopo edo paisaje ezberdinetako faunaren osaketa, espezie ezberdinen banaketa eta hauek dituzten edo izan dituzten dinamika eta aldaketen azterketa zoogeografiaren aztergai dira (Müller, 1974). Ondorioz, eskualde zehatzetako faunaren interpretazioa ere gehiegitxo mugatu da, bizidun gehienen hedapen, banaket... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013441 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kalitatea, osoko kalitatea, kalitate globala. Hamaika aldiz entzun ditugu kontu horiek eta kasu ia guztietan, iharduera ekonomikoren batekin loturik. Moda-modan dagoen kontzeptua da, inondik inora, kalitatearena. Alabaina, moda hutsa baino askoz gehiago dela esan ziguten Donostiara etorritako adituek. Honezkero jakingo... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013442 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Martxan jarri zenetik lau urtera, Iruñeko Planetariumak bere eskaintza handiagotu egin du aurten. Biribildu, esango genuke, kartarako menua aurki baitaiteke aurtengo Izar Eskolako egitarauan: sei urteko neska-mutilen jakinmina asetze soiletik, Unibertsoaren ikuspegi osoa emateraino. Ez da, alajaina, nolanahiko eskola!
... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013443 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hiztegi Elektroniko honen oinarria Elhuyar Kultur Elkarteak aurtengo apirilean aurkeztu zuen
Elhuyarren Hiztegi Elektronikoa lan-tresna izateko jaioa da; zure eguneroko lanean erabil dezazun diseinatu dugu CD-ROM hau. Liburuan egin ezin diren edo nekez egin daitezkeen bilaketak egitea ahalbidetuko dizu Hiztegi Elektron... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013444 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Beste hainbat umeri bezala, niri ere dortoka bat oparitu zidaten txikitan, sei urte bete nituen egunean, oker ez banago. "Bixkor" izeneko dortoka hura, errekara jolastera joaten ginen guztietan eramaten nuen eta gaizki lotuta utzi nuen batean, alde egin zidan.
Apoarmatu korrontezalea ur-inguruetan bizi den kelonioa da.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013445 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain dela urte batzuk Makina Erremintaren munduan, beste sektoreetan bezala, simulazioa ez zen aplikatzen. Ekuazio diferentzial hauek sortzeko eredu matematikoak egiten dira.
1996/12/01 Azkoaga, Joseba Ugarte, Agustin Urzelai, Gurutz Iturria: Elhuyar aldizkaria
Orain dela urte batzuk Makina Erremintaren munduan, beste... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013446 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1998. urtean Frantziako gobernuak Polinesia Frantseseko agintarien esku utzi beharko ditu 1975. urteaz geroztik saio nuklearrak burutzeko erabili dituen azpiegiturak.
Frantziako Armadako ikertzaileak ez dira iritzi berekoak. Bere esanetan, ez dago batere arriskurik, ez dago poluziorik eta artxipelagoko segurtasun-baldi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013447 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Itsaso hotzetan belakien eskeletoa aztertzen diharduten bi ikertzaile-talde italiarrek diotenez, Antartikako itsasoaren hondoan milaka zuntz optiko daude.
Hauek dozenaka zentimetro luzekoak izan daitezke 120 metroko sakoneran egoten den Rossella racovitzæ espeziearenak badira. Laser izpiekin egindako saiakuntzetan ikus... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013448 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Europako Batzordeak aginduta, Europako hogeita hamar herrialdetako basoetan 600.000 zuhaitz baino gehiago ikertu dira eta ondorio kezkagarriak atera dituzte.
Europako hogeita hamar herrialdetako basoetan 600.000 zuhaitz baino gehiago ikertu ondoren atera dituzten ondorioak kezkagarriak dira.
Beroak, airearen poluzioak,... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013449 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hain gustuko duzun abesti hori, ingelesa ikasteko kasetak edota irakaslearen hitz-jarioak grabatuak dituzun zintak; horiek guztiak duela mende bat pasatxo ezinezkoak ziren. Musika zuzenean besterik ez zegoen entzuterik, soinua grabatzea eta erreproduzitzea ametsa zen.
Soinuak bibrazioak eragiten ditu eta bibrazioek, ge... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013450 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurrekoan ura elikagaien bihotza dela esaten bagenuen, oraingoan karbohidratoak, Naturan ugarien dauden osagaiak izateaz gain, gorputzaren energi iturri oparoenak direla esan behar dugu.
1996/11/01 Lorenzo, Arantza Uranga, Ane Miren Iturria: Elhuyar aldizkaria
Elikagaiaren ikuspegitik sailkatzeko bi multzo egingo ditug... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013451 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Dortsalak, urazpiko mendikateak, ez dira publiko zabalarentzat oso ezagunak. Ezjakintasun hori zenbait faktoreren ondorio zuzena da; batetik, ez ditugulako ikusten eta, bestetik, duela gutxira arte ezer gutxi zekitelako geologoek eta gai horietan adituak direnek.
Orain dela urte batzuk, plaken tektonikaren teoria onart... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013452 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Etxetik batere mugitu gabe, informatikari euskaldunen komeriez berba egiteko solaskide aproposa aurkitzea ez da batere zaila izan. Elhuyarrek ere izan du bere egitekoa. Taldeko kideek, noski, UEUko Informatika Sailak Donostian antolatu dituen Topaketetan parte hartuko dute. Bertara joan baino lehen, hauxe kontatu digu ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013453 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ordenadoreak, internet, datu-baseak, editoreak... Mundu berri baterako leihoak zabaltzen dizkiguten hitzak dira. Izan ere, horien eta antzeko gaien inguruan berba egiteko aukera azaroaren 22an izango da Donostian, Miramar Jauregian. Bertan elkartuko dira euskarazko softwaregintzan dihardutenak, erabiltzaileak eta, nosk... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013454 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ametsetako lantegiak teknologia berriez baliatzea ez da kontu berria. Zineak berak ere bere garaian iraultzailetzat jo zuten teknika du oinarri nagusia. Holografia, ordenadorez egindako filmeak... Zein bide hartuko du zineak? Bihotzik gabeko teknikak menpean hartuko hartuko al du zinea?
John Lasseter-ek zuzendutako "To... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013455 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurreko artikuluan dilatazioaren inguruko hainbat bitxikeriren berri eman genuen, oraingoan ere dilatazioak izango du bere txokoa doako ordulariak? atalean. Horrez gain, izango dugu berokiaz hitz egiteko aukera.
Dilatazio termikoa dela eta korda behar ez duen ordulari automatikoa egiteko era ikusiko dugu. Mota horretak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013456 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eguzkiaren energia baino ez du beharko zerua zeharkatzeko. Ixila, praktikoa eta erabat garbia; horixe diote, behintzat, Icaré 2 izenaz bataiatu duten hegazkina egin duten ikertzaileek.
Zeruak zeharkatzeari ekin baino lehen, azken ukituak baino ez zaizkio falta Icaré 2 hegazkinari. Eguzkiaren energia soilaz elikatuko da... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013457 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hemendik aurrera, bideo-kamera berria erosi baino lehen, merkatuko sistema berriei erreparatu beharko diezu, gero eta alde handiagoa baitago.
Garai bateko bideo-kamerak jadanik baztertu ditugun bezala, gaur egungoak ere zahartzen hasiak dira. Hitachik ekoiztutako MPEG izeneko kamera omen da belaunaldi berriko lehena.
M... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013458 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hotz dagoenean isolatzen duten ehunak erabiltzea baino hobea da berotzen dutenak erabiltzea. Estatu Batuetan Gateway Technologies enpresak kanpoko energi iturririk gabe pertsona berotzen duten eskularru, txapel eta botak saltzen ditu.
Beste era batera esanda, konposatu kimiko jakin batzuk erabiltzen dira: polietilengli... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013459 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Egiptoko obelisko bat Parisen ikusi nuen lehenengo aldiz, Concorde enparantzan hain zuzen ere. Egiptoko kulturarekin zerikusirik ez duten halako hirietan obeliskoak ikusteak txundituta utzi nau beti.
Parisko Concorde enparantzan dago K.a. XIII. mendean Ramses II.aren erregealdian eraikitako obeliskoa. Hirian duen kokap... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013460 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pixkanaka-pixkanaka inguratzen doakigu, eta ahozabalik, hodeia beharrean, hegazti-saldo ikaragarria dela ohartzen gara. Milaka dira estu-estu elkarrekin hegan datozen txoriak, uhinen modura gora eta behera edota zurrunbiloka sinkronia ezin hobean mugituz.
Iluntzea Pitillasko aintziran. Eguraldi nahasia dugu eta eguzkia... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013461 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Martitz, planeta gorria, askoren ametsen kokalekua. Nork ez ditu kanelen istorioak entzun? Edo nork ez du izan Orson Welles-ek martiztarren inbasioaren kontura antolatutako kalapitaren berri?
Istorio eta uste erromantiko horiek gizakiok espazioa zunda eta sateliteen bidez esploratzen hasi ginenean amaitu ziren. Mariner... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013462 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lurzoruaren poluzioa gero eta arazo kezkagarriago eta larriagoa da. Europako Batzordeak argitaratutako txosten batean irakur daitekeenez.
Oxfordeko ikertzaile-talde batek dioenez, genetikoki manipulatutako aza eta azaloreak landatzea izan daiteke metal astunez poluitutako lurzoruak garbitzeko eratako bat.
Oxfordeko Uni... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013463 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 380.000 landare-espezie ezagutzen dugu gaur egun. 10 urte barru, ordea, 30.000 gutxiago egongo da gure planetan.
Datorren mendeko gizakiek ezagutuko ez dituzten landare-espezien bilakaera aurresaterik ez dago, noski. Batzuek ez dute berezko garapen-mekanismorik eskuratuko; asko eta asko, aldiz, gizakion eraginez desage... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013464 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kantaridina aspalditik afrodisiakotzat hartu izan da, baina eragiten dituen erekzioak hain mingarriak direnez, batez ere pozoi arriskutsutzat dauka jendeak.
Arra eta emea parekatzen direnean, espermaren bidez kantaridina hornitzen da eta emeak bere arrautzak substantzia horretaz estaltzen ditu harrapariengandik babeste... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013465 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hegoaldeko euskal herritar bakoitzak 131 kilo paper kontsumitzen ditu urtero. Espainiako kontsumitzaileen Elkarteak eman du datu hori.
Hegoaldeko euskal herritarrek 131 kilo paper kontsumitzen dugu urteko; Iparraldekoek, berriz, 167. Horietatik % 41 inguru berrerabiltzen omen da.
Erabilitakoaren % 41 inguru berrerabilt... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013466 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nekazari Ikerketarako Nazioarteko Aholkularitza Taldeak emandako datuen arabera, etorkizuneko "urrea" garia izango da.
Eta jadanik ikus daitezke horren emaitzak: 1994.ean 217 tona bildu zituzten Asian, guztira Kanadak, Mexikok, Europak eta EEBBek epe berean bildu zutena baino zortzi mila tona gehiago. Merkea da, azkar ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013467 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hego Afrikako Pilanesberg-eko erreserban asaldaturik dabiltza. Izan ere, elefante gazte batzuek turistei erasotzeaz gain bertako errinozeroekiko sexu-joerak dituzte.
Elefante gazte horiek aske hazi dira erreserban taldeko disziplinarik gabe. Erreserbako zaintzaileek zuzenean argazkiak atera eta erakutsi arren, zoologoa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013468 | zientziaeus | General | articulos cientificos | IBM etxeak informatikaren alorrean hazbetean mila milioi bit biltzeko muga gainditu du.
Lehen aldiz duela sei urte antolatu zirenetik, gauzak erabat aldatu dira. Hitzaldi hauei buruz eta Sailaren ibilbideari buruz hitz bi egiteko eskatu diogu Jon Andoni Bonetari, Sailak duen arrakastaren errudunetako bati.
Lehen aldiz ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013469 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Duela denbora gutxira arte urdaileko (eta baita duodenoko ere) ultzerak jasateko arrisku-faktore nagusiak genetikoak eta elikadurazkoak zirela uste bazen ere, gaur egun
zure gaitzaren errudun nagusia bazilo gram negatibo bat da ( Helicobacter pylori izenekoa, hain zuzen) eta ez egunero hartzen duzun kafea edota lanean ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013470 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pozez batzuk eta beldurrez eta kezkaz beste batzuk, irakurri ahal izan dugu duela hilabete batzuk Nafarroako Urbasan eta Aralarren Gipuzkoako partean, zenbait otso agertu dela eta ardi ugari hil dutela. Pozez, gure mendietan desagertutzat jo izan den ugaztun-espezie enblematiko hau berriro gure artean agertzeak.
Pozez,... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013471 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fisikari alemaniar hau Würzburg-en munduratu zen 1901ean. Gaztetatik bere aitak giza zientzietarako bultzatu bazuen ere, berehala nabarmendu zioten fisika eta kimikarako zuen joera.
Espektroko lerroen azterketa ez zuen erabat baztertu. Aitzitik, lerro horiek azal dezakeen eredu matematikoaz arduratu zen nagusiki. 1927a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013472 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Genero honen familia nahikoa ongi ordezkatuta dago Euskal Herrian. Bere baitan 100 bat genero eta 2.000 inguru espezie aipatzen dira eta kosmopolitak dira.
Espezie hauek muluak dira, hau da, oinaldea bakarrik dute zurtua eta zima-eran amaitzen diren loreak urdin-purpura dira, oso deigarriak. L. diffusa eta L. prostata ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013473 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hrietako trafikoak uste baino kalte larriagoa eragiten digu. Bereziki kezkagarria da aire poluzioak umeengan duen eragina, Osasunerako Mundu Erakundeak berriki eman dituen datuen arabera.
OMEk dioenez, bi urte baino gutxiagoko umeen artean odolean jasan daitekeen berun proportzioa gainditzeak gaixotasun larriak ekar di... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013474 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Vanuatu-n bizi dira argazkiko umeak. Azken bizpahiru urteotan bertan beraiekin lanean aritu da Oxford Unibertsitateko ikertzaile-talde bat, herrialde horietan ematen diren malaria-kasuez kezkatuta.
Malariaren aurka, berezko babes-mekanismoak garatzen dituzte argazkiko umeek. Oxfordeko ikertzaile-talde batek Vanuatu-n e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013475 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Egunero 15 botika inguru hartzen dituzte; halabeharrez, gainera, HIESAren ondorioak leuntzearren. Birusak zigortutako organismo ahuletan zein ondorio izango dituen horrek ez dago gaur-gaurkoz jakiterik.
HIESAk jotako gaixoengan substantzia desberdinez egindako "koktelak" zein ondorio izan ditzakeen ez dakigu.
AZT eta g... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013476 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EROS 466 izeneko asteroidearen ibilbidea aztertzen ari zela, Paolo Farinella astronomo italiarrak Lurraren kontra talka egingo duela iragarri du.
22 kilometro luze da EROS 466 asteroidea. Farinella astronomo italiarrak gogoratu duenez, dinosauruak desagertarazi zituen meteoritoa baino askoz handiagoa da, gainera.
EROS,... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013477 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Behi eroen gaitza edo abelgorrien entzefalopatia espongiformea nerbio sistemako gaixotasun endekatzaile hilgarria da. Gizakiak ere antzeko ezaugarriak dituen Creutzfeldt-Jakobs-en sindromea (CJD) jasan dezake.
Entzefalopatia espongiforme hauen eredua ardien scrapie-a da. Hiru bat urteko inkubazioaren ondoren, nerbio-si... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013478 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Laborategietako arratoiak aurki desagertuko dira. Enpresak botika berriak ikertzen segituko du, baina ez du animaliarik erabiliko; horien ordez, giza organoak erabiliko ditu zuzenean.
Laborategietako arratoiak aurki desagertuko dira Royston hiriko Pharmagene izeneko konpainiatik. Enpresak botika berriak ikertzen segitu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013479 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBBetako NASA Espazio Agentziak 2019. urtea baino lehen ez du gizakirik bidaliko Martitzera. Aspaldiko ametsa zena baztertu egin behar izan dute proiektuaren kostu ekonomikoa altuegia delako.
Abenduan jaurtiko dituzte errusiarrek Martitzeratz lehen robotak eta 100 milioi kilometro zeharkatu ondoren, datorren urtean ir... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013480 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aukerako umeak izatea ez da amets zoroa. Horretarako teknika jadanik erabilgarria da genetikako laborategietan.
Menurako seme-alabak izatea ez da jadanik ameskeri hutsa. Zientziaren aurrerabideek, ordea, gero eta arazo etiko gehiago ekarriko digute. In vitro ernalkuntzan lortu diren emaitzek etorkizuneko arazoak aurrei... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013481 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kanadako geologo talde batek entseiuen ondorioak aztertzen dihardu eta hasi da jadanik lanaren emaitzak plazaratzen.
Arma Nuklearren Kontrolerako Hitzarmena sinatu badute ere, Txinak eta Frantziak egindako proba nuklearren oihartzuna ez da oraindik erabat isildu. Kanadako geologo talde batek entseiu horien ondorioak az... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013482 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Eskorpioiak ez elikatu". Horixe da Coldigiocoko Geologi Behategiko pareta askotan idatzirik dagoen leloa. Izan ere, eskorpioiak bertako maskotak dira. Coldigiocoko Daglo k bere berrogeita hamar urtetan eskorpioiek heldutako pertsonen berri ez zuela kontatu zigunean.
Hilaren 15a. Eguraldi ederrez utzi dut Euskal Herria... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013483 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oreinak San Benito belarra erabiltzen du zauriak sendatzeko eta apioa erditzerakoan laguntzeko. Erbinudeak, suge gorriak ziztatzen duenean, txori-karduarekin igurtzitzen du bere burua bizitza salbatzeko. Gizakiak gizaki denetik, bere bizimodua hobetzeko inguruan dagoenaz baliatu izan da.
1996/10/01 Kamiruaga Garitaonan... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013484 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Langabezia azken urteotan buruhauste ugari sortu duen arazoa dugu. Bai Europako eta Europaz kanpoko herrialde gehienek, Estatu espainiarrak barne, langabeziaren eragin ekonomiko eta sozial ilunak jasaten dituzte; Zer egin dezakete gure enpresa txikiek enplegua sustatzeko?
Langabeziaren sorreran eragin dezaketen faktore... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013485 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Urte-mordoska pasatu da herrian, Leitzan, orkatza lehenengoz ikusi genuenetik. Sasi artean boteka segundo gutxitan ihes egin zuen arren, denok ezagutu genuen animalia bikain hura. Hala ere, menditik jaitsi eta lagunei kontatu genienean, askok ez ziguten sinetsi ere egin nahi izan.
Sastrakadiak, larrez tartekaturiko bas... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013486 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Dirudienez, hedabide guztiak Internet erlijio berriaren apologista bihurtu dira. Interneti buruzko berrien bonbardaketa liluraduratik dator gehienetan. Mezua hauxe da: "etorkizunean sarean gertatuko da dena.
Hala ere, askotan hainbeste goresten diren aukera berriak ez ditugu ondo ulertzen. Maiz "ederki, baina..." leloa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013487 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Egunetik egunera ziberrespazioa mundu errealera gero eta gehiago hurbiltzen ari da.
Orkatzaren egoera Euskal Herrian izugarri hobetu da azken urteotan. Horren arrazoien artean, zenbait urtez luzatu den ehizaren debekua azpimarratu behar da; alabaina, gaur egun dagoen orkatz-kopurua handia denez gero, ehiza baimendu egi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013488 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Europan airean mikrograbitatea aztertzeko ikerketan aldaketak egingo dira.
Europan airean mikrograbitatea aztertzeko ikerketan aldaketak egingo dira. Grabitaziorik gabeko hegazkina - Zientzia.eus Grabitaziorik gabeko hegazkina
Airean mikrograbitatea aztertzeko bide berriak urratzen ari dira. Europan Aiurbus A.300-BZ er... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013489 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 3M eta Compac etxeek, batak diskoa eta besteak irakurgailua landuta, elkarlanean LS 120 izeneko disketea prestatu dute.
Frantziako Rhin Garaian Saint-Louisko holografi institutuan hiru segundoren buruan giza gorputzaren forma zehatz-mehatz neur daiteke.
Erregistratutako datuak ordenadore batera bidaltzen dira eta honek... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013490 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Iparramerikako Solectria etxeak garatutako teknika berriari esker, orain arte ibilgailu elektrikoak ibilitako distantzia igo da.
Oraingoan aztertu behar dugun aster generoa konposatuen familiakoa da. Familia honetan dibertsifikazio-maila oso altua da eta bere baitan 1.000 genero eta 20.000 espezietik gora daude.
Aster ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013491 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Antartikako izotzaren azpian, sakonera handian, laku ikaragarria dago. Cambridgeko unibertsitateko Gordon Robin eta bere taldeak zehatz-mehatz jakin ahal izan dute lakua non dagoen.
Antartikako izotzaren azpian laku ikaragarria dago. Orain dela milioi bat urtez gero isolatuta egon diren mikroorganismoak bizirik aurkitu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013492 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Animalia handi honen izen zientifikoa Hipopotamoaren aerodinamika - Zientzia.eus Hipopotamoaren aerodinamika
Animalia handi honen izen zientifikoa Hippopotamus amphibius da eta ibaitako zaldia dela esan daiteke. Uretan babesten du bere azal leuna eguzkitik eta uretan babesten du bere burua piztien erasoetatik. Hipopota... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013493 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Berrogeita hamar bat suge-espezie daude Ozeano Bareko eta Ozeano Indikoko ur tropikaletan.
Arnasa hartzera urazalera etorri behar badu ere, argazkiko sugeak bi ordu baino gehiago eman ditzake urpean. Gorputzaren hiru laurdenak hartzen dituen aire-erretserbari esker bizi daiteke honela.
Berrogeita hamar bat suge-espezie... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013494 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arbolazaintzak lagun diezaioke ingurugiroaren kontserbazioari. Sumatrako irlan damar izeneko arbolak landatu dituzte industriarako oso baliotsua den erretxina sortzen duelako.
Arbolazaintzak mesede handia egin diezaioke kontserbazioari. Sumatran frogatu dutenez, esate baterako, damar izeneko arbolak landa daitezke indu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013495 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oso ikertzaile gutxi arduratu izan da bananondoaren genetikaz, nahiz eta garapen bidean diren herrialdeetako funtsezko elikagaia izan.
Bananondoa makatza denean, material genetiko diploidea du (kromosoma-kopurua bikoitza). Landutako bananondoek ordea, denboran zehar beste kromosoma batzuk gehitu dituzte. Ezaugarri hone... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013496 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Israelgo Ben Gurion unibertsitateko Jutta Schneider zientzilariaren lanak erakusten duenez, umeak hiltzea ez da ugaztun eta hegaztien kontua bakarrik.
Stegodyfus lineatus armiarma arrak bere kumeak jan egiten dituela ohartarazi dira biologoak. Emearen interesa berreskuratzeko teknika xelebrea da, dudarik gabe.
Bere sem... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013497 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Japonian sukaldean frijitzeko urtean bi milioi tona olio erabiltzen dute. 250.000 tona birziklatu egiten dira, baina gainerakoa ibaira botatzen da.
Someya Shoten izeneko sozietateak frijitzen erabilitako olioa transformatu eta diesel motoreetarako erregai bihurtu du. Erregai honek gasolioarekin konparatuta badu abantai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013498 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Alfa interferonak B hepatitis kronikoa duten gaixoak hobetu egiten ditu.
Alfa interferonak B hepatitis kronikoa duten gaixoak hobetu egiten ditu. B hepatitisa eta interferona - Zientzia.eus B hepatitisa eta interferona
Alfa interferonak B hepatitis kronikoa duten gaixoak hobetu egiten ditu. Zirrosia izateko probabilita... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013499 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oroimena ezagutzaren tresnetako bat da, informazioa gorde eta berreskuratzeko balio diguna. Oroimenari esker, ikasi egiten dugu, bai bizitzaren gertaeretatik, bai liburuetatik eta beste hainbat eta hainbat iturrietatik ere bai. Zeintzuk dira oroimena hobetzen laguntzen duten teknikak? Nire borondatearen menpe ote dago ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013500 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Esan dezadan, bada, izenburuan agertzen den esamoldea tituluak berak eskatzen duen luze-laburrak behartuta moldatu dudala, ez bainago oso seguru lasterketarik herrikoiena Maratoia denik, Gipuzkoan bederen; izan ere, Donostian bertan
Inor haserretu baino lehen, ohar-pare bat. Esan dezadan, bada, izenburuan agertzen den ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013501 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain dela zenbait hamarkada fisika teorikotik zientziaren filosofiara pasatu zen graduatu gazte hura hil egin zaigu. Min horrek, dena den, ezin izango ditu Harvard, Berkeley eta Princeton-go Unibertsitateetan irakatsi zituen gai ernagarriak ezkutatu.
Kuhnen obrarik garrantzitsuena, 'Iraultza zientifikoen egitura' izen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013502 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Astronomo eta matematikari ingeles hau Haggerston herrian jaio zen 1656an. Gaztetatik izan zuen astronomiarako joera eta bere bizialdian zehar horretan nabarmendu bazen ere, geofisikari eta meteorologiari buruzko ikerketa asko egin zituen.
Astronomo eta matematikari ingeles hau Haggerston herrian (Londresetik gertu) ja... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013503 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Giza ugalmenaz arduratzen diren zientzilariak azken hogei urteotan kezkaturik daude. Giza espeziearen ugalkortasunak ez du behera egin, baina espermaren kalitateak behera egin du.
Giza ugalmenaz arduratzen diren zientzilariak kezkaturik daude; izan ere, ugalkortasunak behera egin ez badu ere, espermaren kalitatea gero ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013504 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Egunean bitan gure oinpean dagoen lurzoruak hogeita hamar bat zentimetro gora eta behera egiten du, Ilargiak gure planetaren gune elastikoa erakarrita eragiten dituen oszilazioak medio.
NASAko Richard Ray eta bere laguntzaileek diotenez, gure oinpean dagoen lurzoruak egunean bitan egiten du gora eta behera hogeita hama... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013505 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ebola birus beldurgarriak 250 pertsona inguru hil zituen iaz Zairen, baina Atenasen K.a. V. mendean 300.000 baino gehiago hil zituen izurriteko bera izan daiteke.
Patrick Olson epidemiologo iparramerikarrak eta bere lankideek puntu askotan antza hartu diete bi izurriteei: infekzioa berehala azaldu eta berehala desagert... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013506 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Biriketako minbizi-kasu guztien % 80 tabakoak eragindakoa da, baina erretzaile guztiek ez diote arrisku horri berdin erantzuten.
Minbiziak jotako 130 erretzaile eta minbizirik gabeko beste 160 erretzaile aztertu dira. Egiaztatu ahal izan denez, asko erretzen duten eta arrisku handikoak diren pertsonengan CYP2D6 entzima... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013507 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Emakume lasterkariek odolean kolesterol ona sortzen dute. 1.800 kirolarirengan egindako ikerketa batek erakutsi duenez.
Hiparko satelite artifiziala 1989. urteko abuztuaren 8an jaurtiki zen espaziora. Harrezkero gora-beherak izan ditu, baina hiru urte daramatza izarren arteko distantziak berebiziko doitasunaz kalkulatz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013508 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Europako CERN zentroan 1983. urtean lehen aldiz W bosoiak detektatu ziren. Elkarrekintza ahulean trukatzen diren partikulak dira bosoiak.
Daniel Treille zientzilariak W bosoiak sortarazi dituen talkaren irudia erakusten du.
Lehen hilabeteetan W bosoiak aztertuko dira. Masa neurtuko zaie eta horrela, aurreikusitako kalk... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013509 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sumendiaren barreneko bihotzean zer dagoen aztertzeko saihetsetan kolpe batzuk jotzea bezalakorik ez dago. Horixe da Tomoves izeneko programan diharduten bolkanologoek pentsatzen dutena.
Uhin horrek errebote egiten du sumendiaren barneko geometrian eta gero, kaptadore batzuek jasotzen dute seinalea. Lurrazaleko 140 kap... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013510 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Anna Grayson geologoak Marokon dendatxo batean aurkitutako "kaleidoskopio-harria" Londresen lehen aldiz erakutsi dute Zientziaren Astea dela eta.
Argazkian ikusten den harriak ezaugarri bitxia du: mikroskopioan argi polarizatuaz aztertzen denean kolore urdinetik purpura-kolorera eta purpura-koloretik kolore zuri distir... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013511 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1994. urteko enkante batean, bi musikazalek Beethoven-en ile batzuk erosi zituzten.
1994ko enkante batean bi musikazaleek Beethovenen ile batzuk erosi ondoren, ikertzaileen esku utzi zituzten, maisuak bere gaitzak sendatzeko zein erremedio erabili zituen jakin asmoz. Analisiak egin ondoren jakin ahal izan denez, beruna... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013512 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lokomozioa eragiteko muskuluak gidatzeko zentroak non zeuden ez zekiten zientzilariek. Marseillako CNRS-ko Neurobiologi Laborategiko ikertzaileek ordea, arratoi jaio berrian bizkarrezurreko muinean sustrai bentral-lunbarretan ongi mugatutako zona bat aurkitu dute.
Arratoia korrika doanean, ez dauka erabili beharrik ber... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013513 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Munduan neutrinoak harrapatzeko tranparik handiena Japoniako meatze batean dago eta 50.000 tonako ur-masa handia da.
Historiako uneren batean norbaiti otu zitzaion objektu biribil bat pirritan errazago mugi zitekeela objektu zapala arrastaka baino. Tramankulu biribil hori noiz eta non sortu zen eta sortzailea nor den e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013514 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zortzi zenbakia, Bederatzi zenbakia eta Zero zenbakia. Numerologia (IV) - Zientzia.eus Numerologia (IV)
Arrakasta materialaren zenbakia da zortzia. Bi zenbakiaz bi aldiz zatitu daiteke eta, beraz, oreka laukoitza du; horregatik, gainera, justiziaren zenbakitzat hartu izan da. Solidoa eta osoa adierazten ditu. Denborare... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013515 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurreko ataletan jadanik aztertu dugunez, gure gorputzak energi beharrak asetzeko janariaz hornitzeko eskatzen digu. Hainbat osagai behar du gorputzak eta horiek janarian aurkituko ditu neurri desberdinetan.
Osagaien banaketa edozein delarik, elikagai guzti-guztietan ura dago nagusi. Zenbait ikertzaileren iritziz, ura ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013516 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kanadan Montrealgo MacGill unibertsitatean ikertzaileek egindako mutazio genetikoen ondoren ordea, bi hilabeteko bizialdia du.
Argazkiko zizarea normala baino sei aldiz gehiago biziaraztea lortu dute laborategian, geneek zahartzean duten eragina ikertzen ari zirela. Izaki bizien zahartze-prozesua ulertzeko urratsa da, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013517 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azkenaldi honetan, ingurugiroarena maiz entzuten dugun gaia da. Klima-aldaketa, ozono-geruzaren zuloa edo gure ibai eta itsasoen poluzioa guztiok kezkatzen gaituzten gaiak dira. Baina, kontsumitzaileak nola ihardun dezake eskala handiko arazo hauek konpontzeko?
Gaur egun dugun ingurugiro-arazoetako bat kontsumitzen dit... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013518 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Erikazeoen familia behin baino gehiagotan aipatu eta aztertu dugu jadanik eta ale honetan
Oro har, genero horren barruan azaltzen diren espezie desberdinak zuhaiskak edo muluak dira; beren lore hermafroditak ginbail terminaletan kokatuak dituztenak. Horren baitan, 600 bat espezie deskribatu dira, gehienak Afrikako hego... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013519 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1977. urtean itsasoan 2.000 metroko sakonera baino handiagoan armiarmak eta Riftia generoko zizare tubikolak aurkitu ziren.
Kanadako Victoria unibertsitateak eta Londresko unibertsitateak elkarlanean fauna honen biogeografia zehaztu dute. Ur beroko iturri batetik bestera joaten dira dortsal ozeanikoari jarraituz. Urte ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0013520 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Askotan besterik uste bada ere, batzuetan eboluzioa oso azkarra izaten da. Horixe ari zaio gertatzen Iparramerikako Mendi Harritsuetan
Dena den, eboluzioan zehar zuhaitzek pinaburu handi, gogor eta hazi gutxikoak sortu dituztelako katagorriek alde batera uzten dituzte. Intxaurjalearentzat ere pinaburu hauek ez dira hai... | cc-by-sa |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.