id stringlengths 12 40 | periodico stringclasses 60
values | lugar stringclasses 8
values | dominio stringclasses 11
values | texto stringlengths 50 1.96M | licencia stringclasses 10
values |
|---|---|---|---|---|---|
zientziaeus_0014621 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Usuhaia Argentinan Patagoniako hegoaldean dagoen hiria da. Bertan izpi ultramorezko erradiazioak normala baino % 50 indartsuago izan direla neurtu dute.
Lanarekiko zaletasunik handiena duten herrialdeetan ere konturatu dira siesta edo biaoak badituela bere abantailak, eta duela gutxi arte "alferren" kontua besterik ez ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014622 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Italiako hegoaldean, Puglia-ko muinoetako Altamura herri inguruko leize batean, gizaki baten eskeleto osoa aurkitu dute. Neanderthal gizakia baino lehenagokoa dela diote. "Homo erectus" eta "Homo sapiens neanderthalis"en tartekoa izan daiteke.
Pugliako muinoetan lurrean zuloa egin eta azpiko galeria luze batean aurrera... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014623 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gure planetaren eboluzioan garatu den egitura konplexuena gizartea dugu. Etengabe mugitzen ari den giza multzo konplexu hori ulertu eta ikasteko
Mendebaldeko zientziak, sortu zenetik gaurdaino, unibertsoa hierarkizatu egin du, gero unibertso horri jakintza zientifikoa aplikatzeko. Gure planetaren eboluzioan garatu den ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014624 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nicolas Leonard Carnot, 1796.eko ekainaren 1ean jaio zen, eta 1814.ean Pariseko Eskola Politeknikoan graduatu eta Armadako injineru izan zen. 1824.ean "Suaren indar eragileaz..." liburua idatzi zuen.
Fisikari frantsez hau familia ospetsuan munduratu zen 1796.eko ekainaren 1ean. Bere aita, Lazare izenekoa, Lehen Errepub... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014625 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Frantzian duela hilabete batzuk zenbait elikagai dietetiko dendetatik erretiratu egin zituzten osasun-agintariek karnitina-kontzentrazio desegokia zutelako.
Karnitinak gantzen metabolismoan garrantzia du, zelulako mitokondrioetan gantz azidoak garraiatzen dituelako. 1955. urtean konturatu ziren karnitinaren eginkizun h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014626 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lilipa hau, Frantzia/Iberia atlantiar aldeko landare endemikoa dugu, eta hegoaldeko zenbait zonatan azaltzen bada ere, atlantiar eragineko guneetara mugatzen da batez ere.
Neguan badira lore politak, eta horren lekuko da lilipa. Urtarrilaren bukaera aldean, zenbaitetan elurrartean, belardiak eta horiz janzten hasten di... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014627 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sendabelarrak modan dira azkenaldian; Europan batez ere. Kontsumoak asko egin du gora eta landare-espezie batzuen eskasia nabarmentzen ari da.
Europan sendabelar gehiena (% 70) Alemaniak kontsumitzen du eta batez ere India du hornitzailea. Baina duela gutxi Indiako gobernuak zenbait belar esportatzea debekatu egin du, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014628 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pisu normaleko umeek orduerdi batez telebista ikusten dutenean metabolismoa % 12 jaisten da.
Estatu Batuetako ikerlari batek frogatu duenez, pisu normaleko umeek orduerdi batez telebista ikusten dutenean metabolismoa % 12 jaisten da, eta ume gizena bada, metabolismoak % 16 egiten du behera. | cc-by-sa |
zientziaeus_0014629 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Argazkilaritzari buruzko sarrera-artikulu honek, gai horren inguruan arituko den sail berriari eman nahi dio hasiera. Gaur egun oso hedatuta dagoen zaletasuna da.
Gutxi-asko denok izan dugu noizbait argazki-kameraren bat gure eskuetan eta denok atera dugu argazkiren bat. Gaur egun ez da horretarako inongo prestakuntza ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014630 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Duela denbora gutxi arte zientzi fakultateak ez edukitzea, oso kaltegarria izan da Euskal Herriarentzat. Eraginetan aipagarrienetakoa ikerkuntza teknologikoa ez garatzea izan da.
Nahiz eta ikerkuntza izan ez, industriako arduradun teknikoek beste bide batzuk bilatu zituzten berauen produktuak lehiakorrak izan zitezen. ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014631 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hirurogei eta hirurogeita hamargarreneko hamarkadeaz gero, zenbait giza talde eta mugimendu kontzientziatuk bizi gareneko Planetari eusteko ezinbestekoa den politika-aldaketa aldarrikatu dute.
Hezkuntza Sistemak, nahiz eta zenbaitetan arlo akademikoei ekin eta eguneroko bizitzarekin zerikusia duten arazo eta planteamen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014632 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 2002. urtean erretiratuko diren automobil zaharrei beren materialetatik % 85 birziklatu egingo zaie eta bakoitzak berreskura ezinezko 200 kilo baino hondakin gehiago sortzerik ez du izango.
Erabakiak garrantzi handia du, Frantzian urtero 1,8 milioi automobil zahar erretiratzen delako eta automobil horietan zein materia... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014633 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Japoniako Matsushita etxeak, diagonalean 36 zentimetro eta lodieran 10 zentimetro baino gutxiago dituen telebista-pantaila lortu duela eman du aditzera.
Sakoneraren muga hori gainditu denez gero, batetik aparatua horman edozein koadro bezala eseki ahal izango da eta bestetik telebistaren pisua erdira baino gutxiagora e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014634 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hasieratu ondoren, hau da, egin behar duen ibilbidea erakutsi ondoren, Auto Vac C4 izeneko robot honek areto handiak berak bakarrik garbitzen ditu.
Robota bateriak kargatzeko postutik atera eta bidean jartzea besterik ez da egin behar. Inork lagundu gabe berak zurgatzen du hautsa, berak garbitu eta distira ateratzen du... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014635 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Landareen fotosintesi-prozesua artifizialki burututa, Michael Graetzel irakasleak Eguzkitiko energiaren arloan ikerketarako bide interesgarria ireki du.
Landareen fotosintesi-prozesua artifizialki burututa, Suitzan Lausana-ko Eskola Politeknikoan diharduen Michael Graetzel irakasleak Eguzkitiko energiaren arloan ikerke... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014636 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1995. urtean, iparramerikarren Espazioko MIR estazio errusiarra - Zientzia.eus Espazioko MIR estazio errusiarra
Errusiarrek orbitan duten estazioko mantenimendu-tripulariek, berrikuntza-programari ekin diote. Programa hori joan den udaberrian eten zen, eskafandra batek akatsa zuelako eta modulua ardatz-eratik zeharkako... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014637 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mikroprozesadoreen erlojuak duen abiaduran IBM etxea 100 MHz-eko muga laster gainditzekotan da. Hiru aldiz abiadura handiagoko 486 prozesadorea atera nahi du.
batetik mikroprozesadore klasikoak oraindik ere garatzeko eta RISC txipei lehia egiteko gauza direla, eta bestetik, Intel hornitzaile delarik ordenadoregileek be... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014638 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gure artean, ehun umetik hamabostek nolabaiteko alergi motaren bat jasaten du.
Gure artean, ehun umetik hamabostek nolabaiteko alergi motaren bat jasaten du. Alergiak umeengan - Zientzia.eus Alergiak umeengan
3 urte bitartean, akaroak (hautsetakoa, adib.) eta onddoak. 3 urtetik aurrera, lorautsa edo polena.
Sintomarik ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014639 | zientziaeus | General | articulos cientificos | ngresurik gabeko kirurgiaren barnean bi mota ezberdin bereiz daitezke: bata kirurgia anbulatorioa eta bestea egun bakarreko kirurgia.
Izenburuak adierazten duen kontzeptuari "ingresurik gabeko kirurgia" deitzen zaio. Ingresurik gabeko kirurgiaren barnean bi mota ezberdin bereiz daitezke: bata kirurgia anbulatorioa (eba... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014640 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Michigan-go unibertsitateko zientzilariek diotenez, atmosferan anhidrido karboniko edo CO[
Atmosferako CO2-aren kontzentrazioa igota, landarearen sustraiak sendotu eta lurzorua ongarritu egiten da.
Emaitza horretara laborategian egindako saiakuntza baten bidez heldu dira. Zientzilariek lertxun-landareekin hiru talde os... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014641 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Strasburg-en CNRS erakundeak duen zentruan Rene Groscolas zientzilariak gidatutako taldeak arratoiak saina edo arrain-olioa hartuta argaldu egiten direla egiaztatu dute.
Urte askotan umeek bakailao-gibeleko olioa hartu izan dute amak goilarakada emanda. Umeak gehienetan ez zekien zergatik hartzen zuen, baina hemendik a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014642 | zientziaeus | General | articulos cientificos | New Yorkeko Cornell unibertsitatean Lee Riley epidemologistak gidatutako talde batek dioenez, baziloak ADN-an dituen bi zatiri esker ezkutatzen da.
Tuberkulosia sortzen duen Koch-en baziloak ihes egiten dio inmunizazio-defentsari. Baziloa jan behar luketen makrofago izeneko globulu zurietan izkutatzen da. Baina nola lo... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014643 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Birus jakin batzuez kutsatutako gaixotasunetan inmunizazio-erantzuna txertoen bidez sustatu egin daiteke.
Zenbait ikerlanetan frogatu denez, birus jakin batzuez kutsatutako gaixotasunetan inmunizazio-erantzuna txertoen bidez sustatu egin daiteke. Frantziako INSERM erakundean Christian Brechot, J. Hanoune eta P. Tiollai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014644 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Itsasoan gero eta zapo gutxiago izateak kezkatu egin ditu Bretainiako arrantzaleak.
Azido urikoak bihotzekoa izateko arriskua areagotu egiten du. Hezueriatik infartura - Zientzia.eus Hezueriatik infartura
Organismoak azido uriko gehiegi duenean izaten da hezueria. Baina horrez gain, Napoliko 560 langile aztertuz eginda... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014645 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hezurretako giltzaduretako edo muskuluetako minak aurrez abisatzen ditu depresioak.
2.300 pertsona aztertuz egindako ikerketa batek dioenez, hezurretako giltzaduretako edo muskuluetako minak aurrez abisatzen ditu depresioak. Alderantziz ere gertatzen da ordea, hau da, min kroniko hauek gero depresioa etorriko den seina... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014646 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Maurice Ward jaun britainiarrak lortu duena bitxia eta harrigarria da benetan: 10.000 (hamar mila) oC-ko tenperatura jasateko gai den "plastikoa".
Hirurogei urteko jaun hau hunkituta geratu zen 1985.ean, Manchester-ko aireportuan hegazkin batean sutea zela eta 54 pertsona hilda ikusita. Ezaguna da suteetan plastikoak e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014647 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gizaki euskalduna Pirinioetan isolatutako Euskal ezagutza zientifikoaren alde - Zientzia.eus Euskal ezagutza zientifikoaren alde
Gizaki euskalduna Pirinioetan isolatutako Cromagnon talde baten ondorio zuzena baino ez dela kontutan hartzen badugu, paleoantropologiako bixi preziatua dugula onartu behar da. Nola ikusten e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014648 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kimikari aleman hau Göttingen-en jaio zen 1811.eko martxoaren 31n, eta 1830. urtean Kimikan doktoregoa lortu zuelarik. 1836. urtean Kassel-go Institutu Politeknikoan kimika-irakasle izan zen eta 1838.ean Marburg-eko Unibertsitatean irakasle-plaza lortu zuen.
Kimikari aleman hau Göttingen-en jaio zen 1811.eko martxoaren... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014649 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Frantziako Medikuntza Ikerketarako Institutuak (INSERM) Benvenistek zuzendutako inmunofarmakologiako laborategia itxi egin du 1993aren bukaeran.
Jacques Benveniste ikerlari frantsesa ezagun bihurtu zen duela urte batzuk, urak lehen edukitako molekulen "memoria" gordetzen duela aldarrikatu zuelako. Orain bere laborategi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014650 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Izarretako barne-erreakzioak ezagutzeko metodo berri bat proposatu du astrofisikari estatubatuar batek. Eguzkitik datozen neutrinoen energia zehaztasun handiz neurtzean datza prozedura berria.
John Bahcall-ek proposatu zuen lehen aldiz, duela 30 urte, eguzkitiko neutrino-fluxua neurtzea. Zientzilariak, neurketa horieta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014651 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Otawako unibertsitateko ikerlari-talde batek lau subjektu-talderi test psikologiko andana bat egin zien, fenomeno paranormal eta OHE-ri buruzko beren usteak ezagutzeko.
Kanadako zientzilari batzuek eginiko azterketaren arabera, OHE-ikusleek ez omen dute beste gizakiok baino adimen txikiagoa, ez omen dira fantasien zale... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014652 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Iparramerikan jendea kezkaturik dago 1963.ean munduan debekatu aurretik atmosferan egindako eztanda nuklearren ondorioez.
Nevadakok basamortuan lurrean eztanda atomikoen arrastoak ageri dira.
Denek dakite saiakuntza haietan erradiazioen eragina aztertzeko soldaduak nahita eduki zituztela eztandagunearen inguruan. Iparr... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014653 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1991.ean Tirolgo Similaun glaziarean, antropoligia aldetik aurkikuntza garrantzitsua egin zuten. Orain dela 5.000 urte nekeak eta hotzak hildako gizon baten gorpua aurkitu eta Innsbruck-eko unibertsitatean aztertu zuten.
Harez gero ordea, John Gurche artista eta antropologoak uretanozko muskuluak eta azala ipini dizkio... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014654 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zientzilarien ustetan, Txinako erdialdean biztanleriak duen minbizi-tasa handia elikaduran bitamina gutxi hartzearen ondorio da.
Gaur egun, informazioa prozesatzeko behar den ia guztia, ordenadore digitalen bitartez lortzen da. Dena den, konputazio-teknologia optikoen azken garapenei eta 60.eko hamarkada baino lehen ga... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014655 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Endeavour Endeavour aldauntziak abenduaren 2tik 11ra bitartean egiten zuen hegalaldiaz mintzatuko gara. Ale hau kaleratzen denerako bada, jakingo da bertan azaltzera goazen Hubble Space Telescopea (HST) konpontzeko saioak arrakastarik izan duen ala ez. aldauntziak abenduaren 2tik 11ra bitartean egiten zuen hegalaldiaz ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014656 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mila katramila gainditu ondoren, 1974eko irailean hain zuzen, gure lehen alea argitaratu zen. Harez gero zintzo-zintzo bere mementuan eta inongo etenik izan gabe gaur arte segitu du Elhuyar aldizkariak zientziaren alor desberdinak euskaraz lantzen.
Orain dela hogei urte, gutxi gora-behera, Elhuyarko taldekideok aldizka... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014657 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 59. Ariane jaurtigailuak joan den irailean Spot 3 satelitea - Zientzia.eus Spot 3 satelitea
59. Ariane jaurtigailuak joan den irailean Spot 3 izeneko teledetekzio optikozko satelitea jarri zuen orbitan Lurretik 800 kilometroko altueran.
Osagaien kalitatea egiaztatzeko behin eta berriz atzerapena izan ondoren, irailaren... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014658 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Spot 3 Spot 3 satelitea orbitan ipini eta handik hiru minutura satelitea orbitan ipini eta handik hiru minutura Stella Stella satelite txikia hasi zen orbitatzen joan den irailaren 26an. satelite txikia hasi zen orbitatzen joan den irailaren 26an
Spot 3 satelitea orbitan ipini eta handik hiru minutura Stella satelite t... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014659 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zer gertatzen da izarrak bere bizialdia amaitu eta eztanda eginda sopernoba bihurtzen denean?
Wisconsin-go unibertsitateko Philip Carinhas zientzilariaren ustetan ordea, prozesua ez da hain sinplea. Carinhasen arabera, izarraren nukleoak uzkurtzen segitzen du eta quarkak askatzen dira (materiaren eta aldi berean neutro... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014660 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Tablas" izeneko parajeak ibaiak beren ibilguetatik ateratakoan eratzen zituzten aintzira-sistema zabalak ziren, eta beren landaredi eta faunaren aberastasuna zela eta, garrantzi ekologiko eta ekonomiko handia zuten.
Antzina arruntak ziren Iberiar penintsulako eskualde lauetan bertakoek "tablas" izenez ezagutzen zituzt... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014661 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herria inguruko Herriekin konparatuz berezia da, besteak beste bere hizkuntza eta ohitura propioak dituelako. Guk kirol bat, harrijasotzea, aztertu nahi genuke oraingoan, horretan dihardute atleta "harrigarriak" goraipatu asmoz.
Euskal Herria inguruko Herriekin konparatuz berezia da, besteak beste bere (gure) hi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014662 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hegoaldeko suge leuna ( Sugandila-ehiztaria - Zientzia.eus Zoologia
Hegoaldeko suge leuna (Coronella girondica) suge txikia dugu; 80 cm-ra iritsi badaiteke ere, normalean ez baititu 60 cm gainditzen. Itxuraren aldetik, suge liraina dela esan behar da; buru nabarmenekoa, eta soinaren luzera osoaren 1/4 osatzen duen isat... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014663 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 33 meteorologi estaziotan jasotako euri-uren sulfato-kontzentrazioak poliki-poliki behera egin du 1980. urteaz gero.
Estatu Batuetan "Geological Survey" erakundeko ikerleak konturatu direnez, sakabanatutako 33 meteorologi estaziotan jasotako euri-uren sulfato-kontzentrazioak poliki-poliki behera egin du 1980. urteaz ge... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014664 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kaixo lagunok! Hemendik aurrera Euskal Herriko flora baskularra zuei azaltzen saiatuko gara. Ikaragarri luzea litzaiguke gure lurraldeetako espezie guztiak zuei aurkeztea, baina pixkanaka-pixkanaka familiarik adierazgarrienak azalduko dizkizuegu.
Kaixo lagunok! Hemendik aurrera Euskal Herriko flora baskularra zuei azal... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014665 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Atmosferako poluzioak euri azidoa sortzen du eta batzuetan poluzio-iturritik oso urrun dauden lakuak hondatzen ditu. Hori gertatzen da Eskandinavian, Kanadan eta Alpeetan.
Uraren azidotzeak dena den, ez luke aski izan behar arrainak eta mikroorganismoak hiltzeko. Horregatik zientzilariak sedimentuetan egoera naturalean... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014666 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Indiako Narmada ibai hori 1.300 kilometro luze da eta bertan munduko zentral hidroelektriko handienetakoak egin nahi dira.
Hamaika mila milioi dolar erabiliko dituzte Indiako Narmada ibaian eta bere adarretan presak egiteko. Ibai hori 1.300 kilometro luze da eta bertan munduko zentral hidroelektriko handienetakoak egin... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014667 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Brusselan Europako Batzordeak Greziako Tesalian Akeloos ibaia desbideratzeko dagoen proiektua berriz aztertzea agindu du.
Egunero munduan milioi bat tona hondakin arriskutsu baino gehiago sortzen da, eta denak ez dira behar bezala duesezten.
Estatu Batuetan berriz, askoz ere hondakin arriskutsu gehiago dute pilaturik e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014668 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sinplea eta sendoa da mendian zaborrak erretzeko labea. Goimendietako labea - Zientzia.eus Goimendietako labea
Sinplea eta sendoa da mendian zaborrak erretzeko labe hau. Erabat askatu eta bizkarrean eraman daiteke eta orduko 20 kilo hondakineraino erre ditzake. Mendizaleek beren espedizioetan (Himalaian, Pirinioetan et... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014669 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Asiako hego-ekialdean airearen eta uraren poluzioa hamar aldiz handiagoa izango da hemendik hamabost urtera.
Gaur egungo Sirian dagoen Shekhna izeneko lurraldean errauts bolkanikozko 6 milimetro lodiko geruza aurkitu dute.
Munduko lehen inperio handia, Akadko inperioa, Sargon erregeak sortu zuen orain dela 4.300 urte i... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014670 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Houston-en ikerlari-talde batek eta Grenoble-n beste batek presioaren bidez superreroankortasuna hurrenez hurren 160 K (-133 oC) eta 150 K-eko (-123 oC-ko) tenperaturetan lortu dute.
Egunetik egunera ari dira superreroaleei buruzko berriak sortzen. Aurreko alean (Elhuyar. Zientzia eta Teknika, 78. alea, 1993.eko abendu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014671 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Elhuyar. Zientzia eta Teknika"ren maiatzeko alean superreroankortasun-tenperaturaren azken errekorraren berri eman genuen. Ale honetan errekor hura apurtu egin dela esan behar dizuegu eta hori Zurich-eko ikerlari-talde bati esker lortu da.
Superreroankortasuna garrantzitsua da korronte elektrikoa bero bihurtu gabe gar... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014672 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Segun. Antibiotikoak edozein adinetan ematen dira, eta horrela eman daitezke; baita jaioberrietan ere. Garrantzitsuena honako hau da: ea antibiotikoak ematea benetan prezisoa ote den.
Antibiotikoak edozein adinetan ematen dira, eta horrela eman daitezke; baita jaioberrietan ere. Garrantzitsuena honako hau da: ea antibi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014673 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gutxi izanen dira, gure lurraldean, amilotx urdinak ( Amilotx urdina, ugaltzaile aparta - Zientzia.eus Amilotx urdina, ugaltzaile aparta
Gutxi izanen dira, gure lurraldean, amilotx urdinak (Parus caeruleus) bezain itxura polit eta deigarria duten txoriak. Haritz sendoaren adarren artean gora eta behera saltoka dabilela... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014674 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Steven Spilberg zine-zuzendari ospetsuak "Jurasic Park" izeneko pelikula plazaratu duenez gero, guztion irrika berpiztu da dinosauruekiko. Oraingoan Karlox Barrentsororen artikulu ausarta argitaratzeko aukera dugu.
Steven Spilberg zine-zuzendari ospetsuak Michael Crichtonen liburuan oinarritutako "Jurasic Park" izeneko... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014675 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kary Mullis eta Micahel Smith, Fisikako saridunak: Joseph Taylor eta Russel Hulse eta Fisiologia eta Medikuntzako saridunak: Richard J. Roberts eta Philip A. Sharp.
Aurtengo Kimikako Nobel Saria jaso duten bi ikerlarien lanek ez dute loturarik, baina badute puntu amankomun bat: bien ikerketak injinerutza genetikorako o... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014676 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fisikari eta kimikari britainiar hau Irlandako Lismore Castle-n, Waterford konderrian, jaio zen 1627.eko urtarrilaren 25ean.
1635.ean Eton-go eskolara bidali zuten, eta 1639-1644 bitartean Europan ibili zen. Hamalau urte zituela Italian zen zuela gutxi hildako Galileoren lanak aztertzen. Genoan zegoela ekaitz batean be... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014677 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Badakigu azkenaldian Lurretik Martitzera joatea duela gizakiak ametsetako bat eta horretarako ari da hemendik zundak eta espaziuntziak bidaltzen.
Meteoritoak aurkitu nahi badira, leku aproposena Antarktika da; han izotzak talka moteldu eta gero meteoritoa kontserbatu egiten baitu. Horregatik azken hamar urteotan han mi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014678 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mediterranioan Mediterranioan Caulerpa taxifolia Caulerpa taxifolia izeneko alga etengabe hedatzen ari da. 1990. urtearen bukaeran hiru hektarea besterik hartzen ez bazituen ere, Nizako unibertsitateko Itsas Laborategiko adituek diotenez, urteroko progresio-faktorea 6 ingurukoa da. izeneko alga etengabe hedatzen ari da... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014679 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Barruan prehistoriako irudiak marraztuta dituzten kobazulo batzuetan, halako erlazioren bat badago irudien kokalekuaren eta bertako soinu-ozentasunaren artean.
Parisen Nanterreko unibertsitatean diharduen Iegor Reznikoff irakasleak hori frogatu nahian sistema bat prestatu du. Kobazuloan ahotsaz eta entzumenaz baliatzen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014680 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Britainia Haundian egin diren ikerketa batzuen arabera, Galesen izandako gripe-izurriteak eta eskizofreniko bihurtutako umeen tasek badute zerikusia.
Britainia Haundian egin diren ikerketa batzuen arabera, 1957. urtean Ingalaterran eta Galesen izandako gripe-izurriteak eta eskizofreniko bihurtutako umeen tasek badute z... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014681 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mendebaldeko gizonezkoak orain dela berrogei urte baino antzuagoak dira. Espermaren kalitate eta kantitatea asko, % 50 batzuen arabera, jaitsi dira.
Arropa estuegiak janztea da horietako bat. Ugal-organoak arropa estuz estalita badaude tenperatura handi samarrak egon daitezke bertan eta horren ondorioz espermatozoideak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014682 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Badakigu azken urteotan irailean eta urrian ozono-geruza asko ahultzen dela Hego Poloko atmosferan. Hori dela eta, Txileko hegoaldean dauden animalien, minbizi eta begietako gaixotasunak asko hedatu zirenez, psikosia hedatu zen bertako biztanleengan.
Hego Polotik hurbilen dagoen populazio-gunerik handiena Txileko hegoa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014683 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Geofisikariek normalean barne- eta kanpo-nukleoaren arteko mugak duen tenperatura 7.500 °C-koa dela esaten dute, baina zifra horretara estrapolazioak eginda heltzen dira.
Lurrak barneko nukleoan, kanpoko nukleoan eta azpiko mantuan dituen tenperaturak zeintzuk diren ez dakigu. Geofisikariek normalean barne- eta kanpo-n... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014684 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zelakantoa arrain-espezie primitiboetako bat da eta aurkitutako fosilak Aro Primariokoak dira, hau da, orain dela 400 milioi urtekoak. Begi-bistakoa da animalia hauek oso gutxi eboluzionatu dutela.
Orain dela hirurogei milioi urte, hau da, Kretazikoan, dinosauruekin batera desagertu zirela pentsatu izan da. Baina Miss ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014685 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Denok behatzez zanpatuta ikusi ahal izan dugunez, armiarma-sareak oso elastikoak izaten dira eta horren zergatia Fritz Vollrath eta bere lankideek argitu dute Basileako unibertsitatean.
Mikroskopio elektronikoan 1.500 aldiz handiagotuta, armiarmaren zetazko hari honek bihurgunezko pilo bat duela ikusten da. Hegan ari d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014686 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lucio Giadouro-Astori ikerlari italiarrak teorema baten berri eman du, triangelu zuzenei buruzko ekuazioak erro karratuak erabili gabe ebazteko.
Matematikari italiarrarentzat idazti hark triangelu zuzen jakin bateko infiniturainoko berredura-segidak eratzeko prozedura algoritmikoa definitzen zuen.
Horretan oinarrituz G... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014687 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Larrua imitatzeko erarik egokiena produktu naturalak erabiltzea dela diote askok, eta horixe egin dute Japoniako Kurabo etxeko injineruek artilezko larrua prestatuta.
Artilea lehenbizi garbitu eta gero oxidazioz disolbatu egiten da. Disoluzioak keratina kontzentrazio handia izaten du eta gero prezipitatu, tindatu eta h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014688 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Beasainen motore elektrikoak egiten dituen INDAR enpresak, ikerketa-proiektu baten ondorioz superreroalez osatutako elektroiman berria lortu duela eman du aditzera.
Superreroaleak korronte elektrikoarekiko erresistentzia ohmikorik ez duenez, elektroiman txikietan korronte-intentsitate handiak igaroarazita intentsitate ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014689 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetan tabakogintzan diharduten Philip Morris eta R. J. Reinolds Tobacco Company etxeek auzitara jo dute Ingurugiroaren Babeserako Agentziaren kontra.
Alemanak laster jango dituzte arrautzak gosaritan salmonellaz kutsatzeko beldurrarik gabe, txitoak salmonellaren aurka txertatuko baitira.
Orain dela gutxi, Ale... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014690 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Duela 50 urte, Alemaniako Göttingen hirian hil zen, 81 urterekin, David Hilbert matematikaria. Henri Poincaré frantsesarekin batera, azken "matematikari unibertsal" kontsideratu dute; Matematikaren alor guztiak ezagutu eta landu baitzituen.
1993/12/01 Duoandikoetxea Zuazo, Javier - EHUko matematika irakaslea Iturria: E... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014691 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaiari heldu baino lehen, kriptologiako zenbait hitz teknikoren zerrenda emango dugu, irakurleak aldez aurretik ezagutu dezan.
Zifrario, kode sekretu edota idazkera sekretu adierazpenek esanahi bera dute, transkripzio-arauen sistema, informazio sekretuak dituen jatorrizko mezua irakurri behar ez duten lagunentzat zifra... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014692 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Munduko goimendi gehienetan bezalaxe, Pirinoetako paisajearen ezaugarri nabarmenetariko bat lakuak edo iboiak dira. Mendikatea honetan, hain zuzen, 1.000 lakutik gora daude, ezaugarri hauek iboien propietate fisikoe eta biologiko garrantzitsuak isladatzen dituztelarik.
1993/12/01 Elosegi, Arturo - Landare-biologia eta ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014693 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oraingo honetan 1 FORMULAKO pilotuez arituko gara; buruan daramaten kaskoaz batipat. Izan ere, teknikaren aurrerapenak kaskoari aplikatuta, 1 formulako lasterketak erabat alda baitaitezke.
Euskal esaera hori motoan oso bizkor doanari ongi egokitzen bazaio ere, oraingo honetan 1 FORMULAKO pilotuez arituko gara; buruan d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014694 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaudeneko gizartean telekomunikazioek berebiziko garrantzia izango dute. Baina telekomunikazioen iraultza eragingo duten bi elementuak, sateliteak eta zuntz optikoa izango dira.
Gaudeneko gizartean telekomunikazioek berebiziko garrantzia izango dute. Telefonoa, komunikatzeko tresna nagusia izango bada ere, irrati eta t... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014695 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zientzia klasikoa kaosa sortzen denean bukatzen dela esan ohi da. Zientzialariek ordena bat ikusten saiatuz Naturako legeak aztertzen zituzten bitartean, mundua errealitatearen itxura desordenatuari bizkar emanez bizi zen. Parte desjarri hau buruhauskarri bat bezala agertzen da gizakien aurrean.
Zientzia klasikoa kaosa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014696 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurreko hamarkadetan proiektu espazial garrantzitsuenez aritzean, eskuarki, Estatu Batuek ala Sobietar Batasunak antolatutako egitarauak aipatu beharra zegoen. Hurrengo urteetan, ordea, egoera nahikoa aldatuko bide da.
Desagertutako Sobietar Batasuneko egitarauen etorkizun zalantzakorrak hartzen duen bidea hartzen duel... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014697 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lehen ere erretzaileen zigarroen kea arnasteak era batera edo bestera zituen. Umeek izandako esposizio-maila neurtzeko, bi bide erabiltzen dituzte: gurasoek aitortutakoa eta gernuan agertutako kotinina-kopurua.
1993/12/01 Furundarena Salsamendi, Jose Ramon Iturria: Elhuyar aldizkaria
Lehen ere erretzaileen zigarroen ke... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014698 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Joan den aprilean EHU-K Donostian Zientziaren Filosofiari buruzko kongresu bat antolatu zuen. Guk hango bi zientzilari aukeratu genituen zientziari buruz hitz egiteko: Jean Marc Lévy Leblond eta Jorge Wagensberg.
Joan den apirilean EHU-k Donostian Zientziaren Filosofiari buruzko kongresu bat antolatu zuen. Bertan parta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014699 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Joan zen abuztuaren 21ean NASA-ko teknikariek Mars Observer espaziuntziarekin komunikazioa galdu egin zuten. NASA-k hiru estazio ditu edozein objekturen jarraipena eguneko 24 orduetan zehar egiteko, baina ahalegin guztiak alferrikakoak gertatu dira.
Hamaika hilabete ibili ondoren espaziuntzia bere helmugara heltzear ze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014700 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fisikari austriar hau Vienan munduratu zen 1844.eko otsailaren 20an. Bere ikasketak burutu ondoren, Vienako unibertsitatean 1866.ean lortu zuen doktore-titulua. Matematika- eta fisika-irakasle izan zen.
Boltzmann gasen teoria zinetikoaren sortzaile nagusia da. Clausius eta Maxwell-en lanetan oinarrituz, 1872.ean ontzi ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014701 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Alemaniako Mainz hirian Schott etxeak duen lantegian, 45 tona pisatzen dituen ispilu erraldoi bat egin dute. 8,6 metroko diametroa izan arren, 17,7 zentimetroko lodiera besterik ez du beirazko disko monolitiko horrek.
Txileko Cerro Paranal izeneko behatokian VLT teleskopioak izango dituen lau ispiluetakko bat. 45 tona ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014702 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain arte urgainean ibiltzeko hegazkina ezaguna bazen ere, orain hegan egiten duen belauntzia asmatu dute.
Hidropteroak 18 metroko luzera eta 22 metroko zabalera ditu. Aireratutakoan, ura ukituz plano bultzatzaile edo hidrolaminak baino ez dira geratzen.
Orain arteko kasko bat baino gehiagoko untzi guztiak Arkimedesen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014703 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Genetikoki aldatutako lehen tomatea udazken honetan agertuko da Estatu Batuetako supermerkatuetan. Bioteknologian diharduen "Calgene" etxeak prestatu du eta Flavr Savr izena ipini diote.
Aipatutako aldaketa genetiko hori egitea 25 milioi dolar kostatu zaie, eta arazoa, naturalki sortzen den poligalakturonidasaren garap... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014704 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1986ko apirilarte Suitzako zenbait hemofiliko eta pazienteri HIV eduki zezaketen odol-produktuak jarri zitzaizkiela jakin denean, lehendik Frantzian eta Espainian izandako eskandaluen antzekoa sor daiteke estatu horretan.
1986ko apirilarte Suitzako zenbait hemofiliko eta pazienteri HIV (HIES-aren birusa) eduki zezakete... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014705 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lehenagotik Bizkaiko Gurutzetako Ospitaleak eskaintzen duen zerbitzu bera eskaintzen du iraletik aurrera Donostiako "Quiron" klinika pribatuak.
Lehenagotik Bizkaiako Gurutzetako Ospitaleak eskaintzen duen zerbitzu bera eskaintzen du irailetik aurrera Donostiako "Quiron" klinika pribatuak. Lagundutako Ugalketa Unitate h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014706 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eritasun honek gibelari erasaten dio eta gehienetan ondo sendatzen bada ere, zenbaitetan gaixotasun kroniko bihurtu daiteke.
Ezaguna denez, eritasun honek gibelari erasaten dio eta gehienetan ondo sendatzen bada ere, zenbaitetan gaixotasun kroniko bihurtu daiteke. Odol-kontaktuaren bidez eta sexu-harremanen bidez kutsa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014707 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurreko alean "Atmosferako elektrizitatea. Tximista eta beste" izeneko artikuluan atmosferako fenomeno elektrostatikoak ikusi genituen, eta oraingo honetan batez ere tximistei eta babesei buruz arituko gara.
Aurreko alean (hau da, "Elhuyar. Zientzia eta Teknika" 76, 1993.eko urria alean), "Atmosferako elektrizitatea. T... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014708 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Munduan lehen aldiz kobrezko gainazal batean zimur txikiak, baina oso erregularrak, zuzenean ikusi ahal izan dituzte Kaliforniako San Jose hirian IBM etxeak duen ikerketa zentruan.
Elektroien uhin geldikorrak agertzen dira irudi honetan. Kobrezko kristal baten gainazalekoak dira, nahiz eta kolorea berezkoa izan ez. Uhi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014709 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken bi urte hauetan 785 kilometroko altueran Europako Espazio Agentziako ERS-1 satelitea Lurraren inguruan biraka dabil. Oso radar-irudi interesgarriak dira 1992.eko ekainaren 28an bidali zituenak, Kaliforniako Mojave basamortukoak.
Sateliteko irudiek (goian) eredu matematikoarenak (behekoa) baieztatu egin dituzte.
D... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014710 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arkeologo turkiar eta estatubatuarrek, Turkiako hegoekialdeko Cayonu-ko aztarnategian ehun-zati berezi bat aurkitu dute egin dituzten indusketetan.
Hogei bat zentimetro karratuko ehun-zatia, orein-adarrez egindako lanabes baten inguruan bildurik aurkitu dute. Badirudi adarreko kaltzioak denboraren eta parasitoen higadu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014711 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Intsektu emeek, ernalduko dituzten arrak hautatzeko kontu handia izaten dute. New Yorkeko Thomas Eisner eta Arizonako Craig W. LaMunyon ikerlariek diotenez, traktu genitaleko muskuluen bidez esperma obuluetaraino ala kanpora gidatzen du emeak.
Intsektu emeek, ernalduko dituzten arrak hautatzeko kontu handia izaten dute... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014712 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetako A. K. Ramdas eta bere taldeak munduan den materialik gogorrena lortu berria dute: superdiamantea.
Karbono-atomo egonkorrak sei protoi ditu nukleoan, baina sei ala zazpi neutroi izan ditzake; sei karbono 12 atomoak eta zazpi karbono 13 atomoak. Naturan ia dena karbono 12 motakoa da (% 98,9) eta karbono ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014713 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gezurra edo adar-jotzea badirudi ere, HIES-aren kontrako sendagaia izan daiteke aspirina. Abuztuaren hasieraz gero behintzat, 46 pertsona seropositiborekin saioak egiten hasi dira.
Badirudi salizilatoek (eta aspirina da konposatu horietako ezagunena), bai in vitro eta bai in vivo, birusaren erreplikazioa inhibitu egite... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014714 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Eye Institute" erakundean diharduen Peter Gouras irakasleak dioenez, gizakiengan lehen betsare- edo erretina-transplanteak urtebete baino lehen egingo dira.
New Yorkeko Columbia Unibertsitateko "Eye Institute" erakundean diharduen Peter Gouras irakasleak dioenez, gizakiengan lehen betsare- edo erretina-transplanteak u... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014715 | zientziaeus | General | articulos cientificos | M31 edo Andromeda izeneko galaxian, bi izar-multzo aurkitu dituzte eta badirudi galaxien arteko talkaren ondorio direla.
Bi nukleo horiek bost argi-urtera daude eta galaxiaren diametroa 160.000 argi-urte ingurukoa dela jakinik, distantzia txikia dela esan behar da. Gune ilunena Andromeda galaxiaren zentruan bertan dago... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014716 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Dislexiaren eragilea 1. eta 2. kromosomen arteko alderantzizko kokapena omen da.
Estatu Batuetako ikerlariek berriz, gaitzaren jatorria 15. kromosoman egon daitekeela uste dute. | cc-by-sa |
zientziaeus_0014717 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Janariak ohizko suaren gainean ala mikrouhinezko labean berotzea ez da berdin.
Janariak ohizko suaren gainean ala mikrouhinezko labean berotzea ez da berdin. Biberoak eta mikrouhinak - Zientzia.eus Biberoak eta mikrouhinak
Janariak ohizko suaren gainean ala mikrouhinezko labean berotzea ez da berdin. Mikrouhinetako lab... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014718 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gero eta ugariago diren auto-istripuetako oinarrizko arrazoia gidariak lo hartu izana izaten da maiz. Arazoa, bereziki goizaldera, larriagoa izaten da.
1993/11/01 Ansa, Lurdes - Elhuyar Edizioak Iturria: Elhuyar aldizkaria
Mundu osoko lo-laborategietan eginiko ikerketetan, gidariak lo hartu duela eta izandako istripuen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014719 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Naturaren garapena etengabeko eboluzio baten ondorioa da. Enpedoklesen ustetan bizitzaren garapena mailaz maila aurrera doan zerbait da eta izaki inperfektuetatik lasai baina etengabe beste egitura perfektuagoetara pasatzen dira.
Naturaren garapena etengabeko eboluzio baten ondorioa delako ideia oso antzinakoa da, grek... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014720 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Txitxiburduntzi eta sorginorratzen larbak eta helduak ingurune desberdinetan bizi dira. Animalia hauen bizi-zikloan zehar intsektu gehienen artean oso hedatuta dagoen estrategia biologikoa ikus daiteke.
1993/11/01 Altonaga, Kepa - EHUko biologia irakaslea Iturria: Elhuyar aldizkaria
Txitxiburduntzi eta sorginorratzen l... | cc-by-sa |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.