id stringlengths 12 40 | periodico stringclasses 60
values | lugar stringclasses 8
values | dominio stringclasses 11
values | texto stringlengths 50 1.96M | licencia stringclasses 10
values |
|---|---|---|---|---|---|
zientziaeus_0014721 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gramatika eta sintaxirako talentua duten ordenadoreak zalantzan jartzen ari dira hizkuntzalaritzaren muina den Chomskyren teoria. Ordenadoreek entseiu/errore bidez ikas badezakete, gizakiak zer dela eta ez du berdin jokatzerik?
Nondik datorkigu gramatika eta sintaxirako sena? Gure gurasoengandik ala gure geneetatik? Gu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014722 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eskola-garaian dagoen umearen kasura etorriz, zenbait etapa edo fase berezi behar dira. Etapa guzti horietan, gorputza etengabeko hazkkunde-prozesu batean dago, iharduera fisikoa gogorra eta irregularra den bitartean.
Eskola-garaian dagoen umearen kasura etorriz, zenbait etapa edo fase bereizi behar dira:
Mantenu-eskak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014723 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Informatikan munduan diren hiru etxe nagusiak elkartu egin dira, mende honetako txip ahaltsuena lortu asmoz. 250 milioi transistore kokatu nahi dituzte siliziozko milimetro karratu gutxi batzuetan, XXI. mendearen hasierako mikroordenadoreak oraingo ordenadore handienak adinakoak izan daitezen.
Informatikan munduan dire... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014724 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Munduan lehen aldiz, iaz izaki bizidun sinple baten kromosoma bat erabat inbentariatu zuten, bere 182 geneak, bakoitzaren funtzio eta guzti, zehaztuz. Beste hamabost kromosomak beren 6.800 gene ingururekin sekuentziatzen dituztenean, legamiaren sekretu guztiak argituta geratuko dira.
Munduan lehen aldiz, iaz izaki bizi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014725 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gainerako gauza guztietan bezala, animaliez aritzean ere bakoitzak bere maitasun eta gorrotoak ditu. Eta horixe da apo lasterkariaren kasua; berau baitugu Euskal Herrian diren begirik ederrenen jabe!
Bere soin-adar laburrak direla eta, jauzilari txarra dela aipatu dugun arren, animaliatxo hau ibiltari azkarra eta lauzi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014726 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Intsektu hegadun guztiek aldaketa morfologiko sorta bat jasaten dute heldutasunera iritsi aurretik. Txitxiburduntzi eta sorginorratzen kasuan hazkunde hori gradualki gertatzen da: metamorfosi ez-osoa dute. Heldua hegalari trebea delarik ere, odonatuen bizitzaren gehiena larba modura igarotzen da, eta berau uretan.
1993... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014727 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Atmosferako elektrizitatea aztertzean, oraindik ere guztiz ondo ezagutzen ez den fenomenologiaz arituko gara, fisikarien orojakiletasun usteko horren hutsuneetako bat agertuz.
Artikulu honetan eta hurrengo alean agertuko den "Zer egin ekaitza denean?" izenekoan, naturan maiz azaltzen den fenomeno hau analizatuko dugu.
... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014728 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Diseinuaren ikuspuntutik pieza ala osagai bat egiteko materiala aukeratzea aldagai desberdinen araberakoa da. Aldagai horien analisia errazteko, bi talde desberdinetan banaturik kontsideratuko dira.
Egunero gertatzen denarekin konparatuz, lehen esandakoa beharbada sinpleegia da. Askotan materialaren lorpen-prozesuak, e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014729 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Presio handiak, tenperatura baxuak, gazitasuna, ur-korronte bortitzak eta iluntasuna dira itsas hondoan aritzeko zailtasunik nabarienak.
Geologoak itsas hondoko zolu eta mineral-meatokiez oso interesaturik daude; batez ere, metal anitzezko guneez eta duela gutxi aurkitutako korronte hidrotermalekin zerikusia duten mine... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014730 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herriko lurrek duten aberastasuna inguru ugari eta ezberdinei zor badiete, adierazgarririk onenetarikoa Larra litzake. Lur karstiko honek, bere barnean duen bizia ikaragarria da.
Lur karstiko (formazio geologiko) honek, bere barnean duen bizia ikaragarria da, eta gure herriko eskualderik garrantzitsuena izan dai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014731 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Beste izen batzuekin ere ezagutzen den gaitz hau usuagoa da arraza zuriko pertsonengan Asian baino. Ingalaterran, adibidez, kasu bat izaten da 2.000 biztanleko.
Beste izen batzuekin ere ezagutzen den gaitz hau (Plakagisako esklerosia eta esklerosi barreiatua ere esaten baitzaio) usuagoa da arraza zuriko pertsonengan (E... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014732 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ingurune hezeetako hegaztiez aritzean, lertxun gorria ( Lertxun gorria, hegoaldeko hegaztia - Zientzia.eus Lertxun gorria, hegoaldeko hegaztia
Ingurune hezeetako hegaztiez aritzean, lertxun, lertxuntxo eta abarrek osatzen duten ardeidoen familia aipatzea ezinbestekoa zaigu; hauek baitira ziurrenik, anatido eta limikolo... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014733 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orbitan diren sateliteak eta beren hondakinek sortutako arazoak handiak izanik ere astronomoek hurbilago dituzte kezkati agertzeko arrazoi nagusiak. Jakina, poluzio elektromagnetikoaz ari gara.
Teleskopioak toki garai eta isolatuetan kokatzen diren arren, hiri handien argitasunaren eragina nabarmena da. Arazoa neurri b... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014734 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Garai batean gauean zeru oskarbiari begira jarrita Esne Bidea erraz ikus zitekeen. Izarrak ugari soma zitezkeen garai batean, baina gaur egun herri eta hirietako argiak direla eta, gero eta zailagoa da zeruan ezer bereiztea. Argizko harresi hauek astronomoen lana ere erabat oztopatzen dute.
Munduko leku askotan ari da ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014735 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Beren arazo ekonomiko larriak eduki arren, errusiarrek XXI. mendean hegazkin aeroespazialek izango duten motorea probatua dute jadanik. Motore horri esker hegazkin aeroespaziala Mach 6-ko abiaduran ibil daiteke, hau da, soinu-abiadura baino sei aldiz handiagoan hain zuzen.
Aipatutako abiadura honetaz konturatzeko, esan... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014736 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Danimarkar fisikari ospetsu hau, Kopenhagen jaio zen 1885.eko urriaren 7an. 1911. urtean bere doktorego-tesia burutu zuelarik. Cambridgera joan zen, Rutherford-en laborategian lan egitera. 1916.ean itzuli zen Kopenhageko Unibertsitatera, fisika-irakasle gisa.
Danimarkar fisikari ospetsu hau, Kopenhagen jaio zen 1885.ek... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014737 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Dromedarioaren esneak badu arazo bat. Likido edo gurin gisa har badaiteke ere, gatzatzen ez delako gaztarik ez dago egiterik.
Basamortuko animalia hau edozertarako erabiltzen dute; garraiorako, nekazaritzarako eta abarretarako. Esnea eta haragia ere kalitate onekoak dira eta asko kontsumitzen dute basamortuetan bizi di... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014738 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetako Energi Sailak 39 milio dolar erabiliko ditu eguzkitiko energia lortzeko sistemak garatzearren.
Estatu Batuetako Energi Sailak 39 milioi dolar erabiliko ditu eguzkitiko energia lortzeko sistemak garatzearren. Energi mota honetako zentralak ez dira ugaldu 1988. urtean Kalifornian Barston-go 10 MW-eko zen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014739 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Willy Johnson britainiarrak asmatu ditu Bideobetaurrekoak - Zientzia.eus Bideobetaurrekoak
Irudiko gizona ez da bere begiak eguzkitik babesten ari, ez. Telebista ikusten ari da. Willy Johnson britainiarrak asmatu ditu goggle vox izeneko betaurrekoak. Kristal likidozko betaurrekoak dira eta telebistatik, magnetoskopioti... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014740 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Maiatzean lehen aldiz telebistaz programa baten transmisioa numerikoki (digitalki) egin zen.
Joan den maiatzean lehen aldiz telebistaz programa baten transmisioa numerikoki (digitalki) egin zen. Europako futboleko kopa zela eta, Munichetik Parisera (TF1-eko egoitzara) "Telecom 1C" satelite bidez bidali ziren seinaleak.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014741 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fluxu galaktikoak mila milioi elektronvolteko energia izaten duenez, meteorito horietan erreakzio nuklearrak izaten dira.
Meteorito hauek, erradiazio galaktikoak jotzen ditu, baina erradiazio hori batez ere oso energia altuetara azeleratutako protoiz osaturik dago. Fluxu galaktikoak mila milioi elektronvolteko energia ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014742 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatu Batuetan emakume guztien ehuneko biak silikonazko protesiak jarriak zituzten bularretan, baina kenduarazi egin dituzte.
Estatu Batuetan emakume guztien ehuneko biak (hau da, 1,5 milioi emakumek), silikonazko protesiak jarriak zituzten bularretan, baina kenduarazi egin dituzte. Ikerketa batzuek diotenez, kolageno... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014743 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Chlamidia Chlamidia izeneko bakterioak, milioika pertsona utzi ditu itsututa herrialde bero eta pobreetan. izeneko bakterioak, milioika pertsona utzi ditu itsututa herrialde bero eta pobreetan
Chlamidia izeneko bakterioak sortutako gaixotasun honek, milioika pertsona utzi ditu itsututa herrialde bero eta pobreetan, bai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014744 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Japoniako zoo desberdinetan zazpi gorila zeuden, baina duela gutxi Tokioko Ueno zoora bildu dituzte.
Japoniako zoo desberdinetan 15etik 40 urterainoko zazpi gorila zeuden, baina duela gutxi guztiak Tokioko Ueno izeneko zoora bildu dituzte. Aire egokituko etxea izango dute bizitzeko eta infragorrizko beroketa-sistemaz b... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014745 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eredu berberak izanik gasolina eta gasoil erregaiaz baliatzen diren bi automobilen arteko diferentziak denok ezagutzen ditugu. Kanpotik berdinak izan arren, kontsumoan, azelerazioan, zarata eta bibraziotan, salneurrian, iraupenean, mantenu-kostuetan eta abar luze batean guztiz ezberdinak direla ondo dakigu. Ordenadoret... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014746 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Edoskitze Naturalak elikadura orekatua eskaini dio gizakumeari bere lehenengo haurtzaroan milaka urtetan zehar. Gaixotasun infekziosoak haur-hilkortasunerako eragile garrantzizkoenak baziren ere, ezagutzen diren estatistikek bularra eman gabe elikatutako haurrengan izugarrizko hilkortasuna zegoela erakusten digute.
Edo... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014747 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aldizkarietako albisteei begiratuz gero, joan den ekainaren hasieran Berlinen egindako nazioarteko bilkuratik itxaropen handirik gabe atera da jendea.
Egia esan, orain arte Frantzian pertsona seropositiboekin HIV-ren kontrako txertoa probatzen ari zirela aipatu da. Estatu Batuetan ere, Jonas Salk biologoaren (polioaren... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014748 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Metalik gabeko imana, teorikoki ezinezkoa da, baina horixe da Parisen Andre Rassat zientzilariak eta bere lankideek aurkitu dutena.
Iman honek bere ezaugarriak mantentzeko tenperatura baxua behar du; gehienez ere 1,5 K-ekoa, hau da, zero absolutua baino gradu t'erdi handiagoa. Hortik gora portaera ferromagnetikorik ez ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014749 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Errusiarrek Mars 94 espaziountzia udazken honetan jaurtitzea espero zuten.
Errusiarrek Mars 94 espaziountzia udazken honetan jaurtitzea espero zuten. Mars 94 kolokan - Zientzia.eus Mars 94 kolokan
Udazken honetan espero zuten errusiarrek Mars 94 espaziountzia jaurtitzea. Frantzia eta Estatu Batuekin elkarlanean burutut... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014750 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Molekula-mota asko ari dira ebaluatzen asma bronkitikoaren tratamenduan.
Molekula-mota asko ari dira ebaluatzen asma bronkitikoaren tratamenduan. Anti-paf eta asma - Zientzia.eus Osasuna
Molekula-mota asko ari dira ebaluatzen asma bronkitikoaren tratamenduan. Erreakzio alergikoan bitartekari diren molekulen sintesia in... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014751 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eguzki-sistemaren muga duela gutxi zehaztu dute Frantziako CNRS erakundeko astrofisikariek. Heliopausak, heliosfera eta partikula neutro zein plasmaz osatutako izarrarteko hodeia bereizten ditu.
Heliopausak, heliosfera (hau da, Eguzkia eta berau inguratzen duen Eguzki-haizea) eta partikula neutro zein plasmaz osatutako... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014752 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ibilgailu elektrikoak ez dira automobilak bakarrik izango. Kamioi handiak ere elektrikoak izango dira, Volvo etxeak dioenez.
IBM etxeak munduko marka hautsi berria du. Ezabatu eta berriz erregistra daitekeen CD diskoan zentimetro karratuko 2,5 Gigabiteko informazioa sartzea lortu dute.
Arrakastarako giltza laser urdina... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014753 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pyrococcus furiosus Pyrococcus furiosus izeneko bakterioak, 350oC-ko tenperatura behar du bizitzeko. izeneko bakterioak, 350oC-ko tenperatura behar du bizitzeko
Pyrococcus furiosus izeneko bakterioak, 350 °C-ko tenperatura behar du bizitzeko. Sinkrotroian aztertu dutenean, bere sekretua agerian utzi du: wolframiozko en... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014754 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arabiako itsasoaren azpian metano-kantitatea igo egin da. Izan ere han petrolioa baitago. Metanoa fitoplanktonak sortzen du eta hazkundea montzoi-urei zor zaie.
Iraultza frantziarrak eragin zituen aldaketak medio, XVIII. mendearen bukaeran ezagutzari arlo berri batzuk ireki zitzaizkion. Frantziako zientzilariek, XVIII.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014755 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Txitxiburduntzi eta sorginorratzak garrantzi handiko elementuak dira ur gezetako ekosistemetan. Hortaz, txitxiburduntzi eta sorginorratzak ekosistemaren osasunaren indikatzaile onak dira, ur gezetako faunaren aberastasun-indizea delarik.
1993/09/01 Altonaga, Kepa - EHUko biologia irakaslea Iturria: Elhuyar aldizkaria
T... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014756 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken hilabete hauetan egunkarietan altzairugintzari buruz albiste txarrak ez irakurtzea zaila da. Bizkaiko labegaraien etorkizuna kolokan dago eta gainerako lantegien egoera ekonomikoa nahikoa iluna da. Hala ere, zorionez ala zoritxarrez egoera hau ez da Euskal Herrikoa ala estatukoa bakarrik.
Altzairua ez da produktu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014757 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sukarra izan ohi da, ospitalez kanpoko pediatrian, kontsulta-kasu guztietatik bostetik baten arrazoia, lehenengo postua eztulak duelarik. Datu estatistiko horiez gain, sukarra da urgentziako kontsulten eta telefono-deien arrazoirik usuenetako bat.
1993/09/01 Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea Iturria: Elhuyar ald... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014758 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Automobila gidatzea batzuetan plazerra baldin bada ere, askotan aspergarri eta astuna izaten da. Guzti horregatik egunaren buruan umore txarrez eta nekaturik aurki dezakegu gure burua.
Gidaketa-simuladorearen barneko ikus-eremua, zaratak eta automobilaren higidurak eta bibrazioak, ordenadore batek sortu eta aldatzen di... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014759 | zientziaeus | General | articulos cientificos | COBE sateliteak duela urtebete zeruan dagoen mikrouhinezko erradiazioaren mapa igorri zuen. Gugandik hamabost mila miloi argi-urteko distantziara, mikrouhinezko erradiazio-tenperaturan aldaketa txiki batzuk detektatu zituen.
Unibertsoak sortu zenez gero izan duen eboluzioa argitzeko, astronomo gehienentzat Big Bang teo... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014760 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Iparramerikan eta Britainia Haundian saiakuntza-bankuetan plastikozko motoreak probatu dituzte jadanik. Potentzia berdinean ohizkoen erdia pisatzen dute eta isilagoak dira. Gainera korrosio-arazorik ez dute.
Egunen batean plastikozko motore hauek, itxuraz jostailua bezain laun eta koloretsuak, berehala desmuntatu ahal ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014761 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Astronomoek zein espazioaren azterketan aritzen diren beste profesionalek, arazo larri samar bati aurre egin beharko diote hurrengo urteetan. Zabor espazialak eta argi-poluzioak, urte gutxi barru ikerketa-lan asko galeraz dezake neurririk hartzen ez baldin bada.
Lurraren inguruko orbitetan sakabanatuta biraka ari den z... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014762 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Labirinto hitza irakurri bezain pronto, Kreta-ko labirintoaren istorioa datorkigu burura. Istorio horrek hauxe kontatzen digu: behin batean Pasifae erregina zezen zuri batez maitemindu zen. Beregana hurbildu ahal izateko Dedalo-ri behi huts bat erakitzeko agindu zion.
Istorio horretatik brontzezko eta zilarrezko txanpo... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014763 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Estatuko Pneumologia eta Kirurgia Torazikorako Elkartean tuberkulosia eta arnas-infekzioak aztertzen dituen taldean egindako azterketa batek dioenez, 20.000 tuberkulosi-kasu gehiago agertzen dira urtero.
1993/09/01 Furundarena Salsamendi, Jose Ramon Iturria: Elhuyar aldizkaria
Kasu guztiak deklaratzen ez direnez eta os... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014764 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Andrew Wiles-ek ez du zuzenean Fermat-en teorema frogatu, Tamiyama-Shimura-Weyl-en aierua baizik; duela urte batzuk Fermat-en teorema aieru horren ondorio zela ikusi baitzen.
Jabi Duoandikoetxea matematikari eta lagunak igorritako gutun batean hauxe esan zigun: XVII. mendeko Fermat matematikari frantziarrak (ogibidez a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014765 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Segurtasun nuklearrean aditu den Vladimir Kouznetsov-ek esaldi hau esan du: "Moskun funtzionatzen ari diren berrogei erreaktore nuklearrak ixten ez badira, istripuren bat berehala gertatuko da".
"Moskun funtzionatzen ari diren berrogei erreaktore nuklearrak ixten ez badira, istripuren bat berehala gertatuko da".
Esaldi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014766 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hegoafrikako Soweto hirian bizi diren emakumeetan erdiak baino gehiagok HIES gaitza harrapatzeko arrisku bizia du.
HIES-a oso azkar hedatzen ari da Hegoafrikan. Azken ikerketen arabera 300.000 pertsona baino gehiago HIES-ak jota omen dago, hau da, orain dela 12 hilabete baino bi aldiz pertsona gehiago kutsaturik dago. ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014767 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Brasilgo kostaldeko basamortu hareatsuetan sugandilek eta kaktusek bientzat mesedegarri den trukaketa-era bat asmatu dute.
Campinas-ko Unibertsitateko Joao Vasconcellos Neto eta bere lankideek Rio de Janeiroko iparraldean dagoen Linhares-ko babeslekuan bizi den Tropidurus torquatus sugandila aztertu zuten. Aipatu babes... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014768 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Konoak marraskilo haragijale itsastarrak dira; arrain txikiz, zizarez eta beste moluskuz elikatzen direnak.
Mediterranioan, adibidez, tamaina txikiko espezie bat bizi da, Conus mediterraneus izenekoa, hain zuzen ere, baina hau ez da pozoitsua.
Animalia hauen pozoia peptido pneurotoxikoz osaturik dago eta curare-aren an... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014769 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Columbia-ko Unibertsitateko Donald Landry doktoreak eta bere ekipoak burututako ikerketa baten arabera, toxikomanoek duten drogarekiko lotura murriz daitekeela diote.
Entzima antigorputz monoklonal katalitiko bat (AMK) da. Antigorputza da antigeno espezifiko bati lotzen zaiolako, eta katalitiko deitzen bazaio, molekula... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014770 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gutxi-asko guztiok ikusi ditugu 1992ko Joko Olinpikoetako irudiak, baina oso gutxik ikusiko zituzten irudi haiek Bereizmen Handiko Telebistaz. Izan ere, 10 bat urte beharko baitira oraindik sistema hau gure etxeko telebistek izan dezaten arte.
Ondorengo lerroetan Bereizmen Handiko Telebista zer den aztertuko dugu, bain... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014771 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ordenadoreen erabilpenaren historia, teknologia garesti baten garapenari lotua egon dela esan daiteke. Garestiak izan arren, ez ziren oso fidagarriak eta beren aplikazioa espezialisten arlo estura zegoen mugatua.
Hori erraz uler daiteke ondorengo hau kontutan hartzen badugu. Ordenadorea erabiltzen zuten injineru eta zi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014772 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sitidoen familia ia mundu osoan barreiatuta bizi diren lau jenerotan bildutako hamalau espeziez osaturiko talde bitxia dugu. Euskal Herrian, talde honetako kide bi bizi dira.
Garrapoa (Sitta europaea) 14 cm inguruko luzera duen txori potzolo eta sendoa dugu; lehen begiradan moko koniko zorrotz eta luzea duelako bereiz ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014773 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fisikari frantses hau, 1774. eko apirilaren 24ean munduratu zen. Bere ikasketak egin ondoren, 1797. urtean Beauvais-ko eskolan irakasle izendatu zuten eta 1800.ean, Laplace-ren babesean, "Collége de France"ko fisika-irakasle.
Fisikari frantses hau, 1774.eko apirilaren 24ean Parisen munduratu zen. Bere ikasketak egin on... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014774 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gure gizartean urrezko gauzak betirako bailiran hartzen dira, baina Frantziako eta Erresuma Batuko zenbait ikerlarik hipotesi hau hankaz gora jarri dute.
Gure gizartean urrezko gauzak betirako bailiran hartzen dira. Dena den, betirako hitza krisialdian dagoela ukaezina da; unean uneko gauzak gero eta gehiago baloratzen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014775 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Joan den apirilaz geroztik, paristarrek zerbitzu berria dute, bi-bop, poltsikoko telefonoa.
Joan den apirilaz geroztik, paristarrek zerbitzu berria dute, hots, poltsikoko telefonoa.
Kalkulagailu baten tamaina duen telefono honen bidez kaletik, janlekutik, etab.etik dei daiteke, beti ere poste berezi batetik berrehun me... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014776 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Scorpius konstelazioko izarren arteko laino batean, orain arte inoiz detektatu gabeko oxigeno molekularraren berri izan da.
Nahiz eta izarren arteko lainoetan orain arte oxigenorik detektatu ez, zenbait ereduren arabera aurrikusten zen bazegoela. Lainoak elkartuz eta trinkotuz izarrak eratzeko hoztu egin behar dute eta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014777 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBB-etan edaritarako erabiltzen diren aluminiozko poteen % 70 birziklatu egiten dira, berriro ere poteak eginez. Potea % 100 birzikla daiteke eta poteko birziklapen-kopuruak ez du mugarik.
EEBB-etan, urtero, laurogeita hamazazpi mila milioi pote kontsumitzen dira eta Europan hamaika mila milioi, baina han birziklapen-... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014778 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lurreko hegaztirik azkarrena belatz handia ( Hegaztirik azkarrena - Zientzia.eus Hegaztirik azkarrena
Lurreko hegaztirik azkarrena belatz handia (Falco peregrinus) da. Harrapakina ikusi ondoren, goitik beherantz erasotzen duenean 350 km/h-ko abiadura lortzen du.
Horizontal doanean hegaztirik azkarrena amiltxori arantza... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014779 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Urrutitik begiratuta, harridura sortzen du. Euskal Herriko itsasertzeko paisaje honetan, zelai eta basoetan sakabanatutako etxe txuri, teilatu gorridunen artean, hondartza eta labarrak gaindituz harro altxatzen den irlandar gotiko tankerako gaztelu hau ikustea harrigarria da.
Gerturatutakoan, eskultura arrotzez apaindu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014780 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pisu normal estatistikoa baino % 20 edo handiagoko egoera badago izaten da obesitatea. Eta nola jakin daiteke pertsona batentzat pisu normala zein den?
Obesitatea gorputzak gastatu edo erre ditzakeenak baino kaloria gehiago ahoratzen dituenean agertuko da. Arrazoirik usuenak kaloriatan aberats(egi)a den elikadura edota... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014781 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Alderdi ekologikoa, kontutan hartu beharreko funtsezko elementua da, nahiz eta bakarra izan ez. Zientzien aurrerapenak, lurraren eta itsasoaren arteko elkarrekintzagune hauen kalitatea eta originaltasuna hobeto ezagutzeko aukera ematen digu.
Alderdi ekologikoa, nola ez, kontutan hartu beharreko funtsezko elementua da, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014782 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Antoine ABBADIA ARRAST-ek, iturri guzien arabera, Michel bere aitarengandik zituen euskara eta euskaltzaletasuna.
Ama irlandarra zuen, baina euskararen alde sartu zen buru eta belarri. Bide horretatik ariko dira hiru anaien emazteak, senarren laguntzaile porrokatuak agertuko dira beti. Michel Abbadiak, erbeste garaian,... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014783 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Abbadia... paper hotz batean, Abbadia... basoko Loti ederra, Abbadia... musu batez iratzarria, Abbadia... emaztea, Abaddia, ostalersa ederra.
1986. urteaz gero, "Abbadiako Adixkideak" Elkarteari esker Ondareari buruzko eta Hastapen Artistikozko ikastaroak ematen dira, eta irakasle, artista eta kultur nahiz turismo-sust... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014784 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oraingo honetan astronomiarekin zerikusia zeharka duen gai batez arituko gara. Gorputz eta fenomeno zerutarrak erreferentziatzat hartuz, animalia batzuek dituzten funtzio, eta batez ere migrazioak, aipatuko ditugu.
Hasi, beren birsorkuntza-funtzioa Ilargiaren faseekin lotzen duten itsas har batzuekin hasiko gara, oso e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014785 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zergatik da horren nabaria? Psikoanalista zeu bazina, nola frogatuko zenioke pazienteari inork ez diola entzun nahi eta taxistak ziria sartu diola?
Lagun hura bere psikoanalistaren bulegora, Donostiako Aiete streetekora, sartu zenean, hizketan sartu zen. Dibanean etzan zenean ere, hizketan ari zela etzan zen eta psikoa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014786 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1880an Antoine Abbadiak, astronomizale sutsua zenak, lente meridiano bat instalatu zuen gazteluaren mendebaldean, horretarako prestaturik zegoen areto handi batean.
Tresna horri esker, izarren higidura eta posizioa zehaz zezakeen. Zirkuluak gradu ehundarretan zatiturik daude, eta ez hirurogeitarretan, ohizkoa den bezal... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014787 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Izenburu honekin ospatu ziren Gazteizko Villa Suso jauregian maiatzaren 7an eta 8an Osasungoa Euskaldutzeko Erakundeak antolatutako III. Ihardunaldi Medikoak. Hutsik gabeko antolakuntzaz, bi egun horietan egitarau zabala aztertzea lortu zen.
Lehen egunean goizez eta aurkezpen ofizialaren ondoren, R. Saizarbitoria sozio... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014788 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hego Poloan aurkitutako sumendia piztuko balitz, bertako izotz-geruza urtu egingo litzateke.
Sumendi hau, Donald Blankenship-ek 1987. urtean burututako behaketa-lan batean ikertu zen. Horren arrastoa izotz-geruzaren zati bat azkar urtzea izan zen.
Blankenship Lamont-Doherty behatoki ospetsuko partaide zen eta behatoki ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014789 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Brasilgo ingurugiro-babeserako mugimenduak bi kolpe bortitz pairatu zituen joan den maiatzean, bere bi kide tiroz hil zituztenean.
Vinhak lan handia egina zuen estatuko hondartza, duna eta paduretatik hondarra ugari erauztearen kontra. Izan ere, erauzketa horiek kostaldeko ekosistema hondatzen ari dira. Ingurugiro-hond... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014790 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kapital pribatuak finantzatutako munduko lehen espazio-portua, Papua Ginea Berriko irla txiki batean eraiki liteke. Europako zenbait bankuk proiektua ordainduko dute.
Proiektuaren lehen fasean, Bismarck artxipelagoko Irlanda Berria irlaren aldameneko irlatxo batean espazio-portua bideragarria den aztertuko da sei hilab... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014791 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arranoak, saiak, zikoinak, etab. egunero hiltzen dira kable elektrikoen ondorioz. Leku desberdinetatik iristen zaizkigun zenbakiek egoera larria dela adierazten dute.
Ornitologiarako Sozietate Espainolak emandako datuen arabera, Madrilgo El Escorial eta San Martin de Valdeiglesias herrietan azken hiru urteotan 16 eguzk... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014792 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Donostiako Kimika Fakultateko (UPV/EHU) Polimeroen Zientzia eta Teknologia Departamentuak eta Finlandiako Sofine Plastics Oy enpresak, polimeroak hautatzeko software bat osatu dute elkarlanean.
Windows eta MS-DOS. Lehenengoarentzat Windows 3.1 sistemaren bertsioa eta 5 MB-eko tartea beharrezkoak dira; MS-DOS bertsioare... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014793 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Errinozeronte beltzen populazioak beherantz egin du azken bi hamarkadetan. 1970. urtean 65.000 ale zeuden, 1989. urtean 4.000 eta orain 2.600 ale besterik ez.
Beherakadaren arrazoi nagusia ehiza da; ehiztariek errinozeronteen adarrak nahi baitituzte. Arrazoi honi aurre egiteko errinozeronteei adarrak moztea erabaki zen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014794 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Analisi genetiko batean frogatu denez, onddoak guregandik landareengandik baino hurbilago daude.
Orain arte, onddoak (250.000 espezie gutxi gora-behera) landareen artean kokatu izan dira. Zenbait hiztegitan onddoa "klorofilarik eta lorerik gabeko landarea" dela esaten da. Hemendik aurrera honelako zerbait esan beharko ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014795 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Espermatozoideek, obulua ernaltzeko ahalmena barrabilen ondoan dagoen epididimoan zehar igarotzean hartzen dute.
Frantziako bi ikerketa-taldek berriki frogatu dutenez, epididimoak badu beste eginkizun bat ere: espermatozoideak oxidazioak sortutako estres zelularretik babestea.
Oxidazio zelularrak arnasketaren ondorio d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014796 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Antoine Abbadia, entziklopedia unibertsal handietan agertu, baina ondorengo belaunaldietan desagertuko diren izen horietako bat al da?
Entziklopedia Britannicaren orri distiratsuetan duen zutabe preziatua eta Espasa Calpe-ren entziklopedia erraldoian duena laster desagertuko dira garai berriagoetako notableek irabazita... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014797 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Epe laburrean, Frantziako Iraultzak Antoine Abbadiarengan izan zuen eragina kaltegarria zela esan liteke, zeren eta horregatik Antoineren aita erbesteratu egin baitzen, eta horren ondorioz gure gizona 1810. urtean Irlandan jaio baitzen.
1993/08/01 Martinez Lizarduikoa, Alfontso Iturria: Elhuyar aldizkaria
Epe laburrean... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014798 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Abertzale"? "Euskaltzale" ote zen A. Abbadia? Bere nortasunari hurbilketa zerbait egitea ez da erraz. Eta arriskua da, J. Azurmendik esaten duen bezala.
Saiatuko gara, beraz, gure gaurko oraina XIX. mendeko iraganaldira bueltatu gabe Abbadiaren nortasunaren berri ematen. Bide egokiena, berak utzi dizkigun artxiboetati... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014799 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ikasturte honetan, lehen materiala urtarrilean plazaratu bada ere, "Eskolatik Eskolara" nazioarteko programa garatu da gure artean. Hamazortzi taldek hartu du parte, urte-sasoi desberdinetan hasi badira ere.
Ideia nagusia, Ingurugiro Heziketarekin zerikusia duten gai amankomun batzuen inguruan lanera elkartzea izan da.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014800 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Biberridoen familia, batez ere Afrikan eta Asiako hegoaldean bizi diren 35 espeziez osaturiko karniboro-talde heterogenoa dugu, duten bizimodua nahikoa ezezaguna zaigu, laborategietan egindako zenbait behaketa aintzat hartzen ez badugu behintzat.
Europako hego-mendebaldeko (eta beraz Euskal Herriko) biberrido bakarra k... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014801 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Elhuyar. Zientzia eta Teknika" aldizkariari buruz irakurleek azaldutako iritziak.
Heldu da inkesta-orrien bidez jaso ditugun ekarpenen balorazioa eta bertan sumatzen diren ezaugarrien berri emateko ordua. Dena dela, eta datuak komentatzen hasi aurretik, eskerrik asko gure eskaerari erantzunez parte hartu duzuen guztio... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014802 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egun jadanik martxan da batetik gizakiok geure kromosometako ADN molekulan ditugun 50.000 genetik gora identifikatu eta kokatzeko eta bestetik giza genoma osoaren ACGT nukleotidoen sekuentzia osoa zehazteko proiektua.
"Giza Genoma" proiektuak, beraz, hiru fase izango ditu: mapa egitea, sekuentziazioa eta genomaren... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014803 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ingalaterrako Charlton-en munduratu zen 1813.eko urtarrilaren 19an. Aitak tipografiarako karaktereak egin zituen eta Henry ere laster hasi zen lanean, aparatu berriak prestatzeko erraztasun handia erakutsiz.
Ingalaterrako Charlton-en (Hertfordshire-n) munduratu zen 1813.eko urtarrilaren 19an. Aitak tipografiarako karak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014804 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zeelanda Berrian kiwi izena duen eta hegan egiten ez duen hegaztia bizi da. Duela gutxi, kiwi marroia hain zuzen ere, espezie bat ez eta bi espezie direla aurkitu dute.
Zeelanda Berrian kiwi izena duen eta hegan egiten ez duen hegaztia bizi da. Bidenabar, esan dezagun azken urteotan gure artean zabaldu den frutari izen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014805 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Abbadia jaunaren biografi ikerketak astronomo, filologo eta beste hainbat disziplinatako zientzilariengan erakarpen handia sortzen badu, ezin da gutxietsi bere gaztelua eraikitzeko aukeratu zuen inguruak biologo eta geologoengan sortzen duena.
Hendaiako hondartzara lehenengo aldiz hurbiltzen diren turistek, laster erre... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014806 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Udarre sagarra; Jinkoa sagarra; Negu sagarra; Estiroxia; Peasa; Ustagorria... berriro ere Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan berredatzeko prest ditugu.
Udarre sagarra; Jinkoa sagarra; Negu sagarra; Estiroxia; Peasa; Ustagorria ... berriro ere Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan berredatzeko prest ditugu.
Abb... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014807 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Milioika urtetan higadura-agenteek zizelkatutako inguru harrigarri hauetan, bizidun ugari moldatu dira baldintza gogor hauetan bizitzera. Hala ere, Abbadia itsas ertzetako geomorfologia bortitza dela eta, bizidunengan eragina duten faktoreak, oso distantzia txikietan zeharo aldatzen dira.
Aipatzekoa da, bestalde, Abbad... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014808 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain dela urte gutxi merkatuan nagusi ziren PC eta PC-XT izenez ezagutzen diren ordenadoreak gaur egun guztiz zaharkiturik daude, baina haientzat idatzitako programen bateragarritasuna gordetzearren haiek izandako muga batzuk, ondorengo ordenadoreei iritsi zaizkie.
Elhuyar-ko azken alean adierazi genuenez, 0 eta 640 K... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014809 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Energiarena uneoro planteatzen den gaia da. Petrolioaren prezioak egonkortzen ez direnez, erregai fosilen bidetik at dauden energi iturriez aldatzeko aukera eskainiko duten teknologiak jorratu behar dira.
Energiarena uneoro planteatzen den gaia da, baina teknologia energetiko berrien etorkizuna ingurugiro-eraginen eta ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014810 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arnas zailtasun edo eragozpen larriak dituen gaixotasuna da, sintomarik gabeko aldiak txandaka dituelarik. Atakeak bapatean agertzen dira eta berez, inolako tratamendurik gabe edota tratamenduarekin lasaitzen dira.
1993/06/01 Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea Iturria: Elhuyar aldizkaria
Arnas ariketak, asma bron... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014811 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken aleetan gaurkotasun handiko gaia erabili dugu, zulo beltzen zenbait bitxikeria azalduz. Oraingo honetan berriz, erabateko aldaketa joko dugu, astronomia garatzen hasi zeneko garaiaz arduratuko garelarik.
Aipatutako berriak dioenez, zientzilari aleman talde batek beste gela bat aurkitu du Gizeh-ko Piramide nagusia... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014812 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Anfibioak aipatzen direnean igel eta apoak datozkigu gehienetan burura. Uhandreak ere anfibioak ditugula gogorarazten badugu aldiz, sarritan harridura somatuko dugu gure inguruan; animaliatxo interesgarri hauek ez baititugu ezagutu ere egiten.
Anfibioak aipatzen direnean igel eta apoak datozkigu gehienetan burura. Eta ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014813 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herria orain baino zikinagoa ezagutu izan dugu. Sentikortasuna ez da besterik gabe sortzen den zerbait; prozesu baten ondorio baizik. Kasu honetan giza talde askok bultzatutako prezesuaren ondorio da.
Euskal Herria orain baino zikinagoa ezagutu izan dugu. Industri krisialdiak egoera honetan zerikusirik izango zu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014814 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Vafversunda-n jaio zen 1779.eko abuztuaren 20an. Aita hil zitzaion eta ama berriro ezkondu zen. Ama era hil egin zitzaiolarik, aitaordekoak Uppsala-ko Unibertsitatera bidali zuen Medikuntza ikastera.
Kimikari suediar famatu hau Linkoping ondoko Vafversunda-n jaio zen 1779.eko abuztuaren 20an. Ume zela aita hil zitzaion... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014815 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egun mota askotako laserrak erabiltzen dira. Denek ere erradiazio elektromagnetikoa jaurtitzen dute. Dena den, Estatu Batuetan Princentongo laborategietan X izpizko laserraz lehen saioak burutu dituzte.
Gaur egun mota askotako laserrak erabiltzen dira: disko konpaktuak irakurtzeko txikiak, altzairuzko xaflak ebaki... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014816 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ez behaketa astronomikoek eta ez 1979.ean "Viking" zundak bidalitako datuek, ez dute Martitzek garai batean beroa zela eta bere itsaso zein kontinenteak zituenik iradoki.
Teoria ausart hau hobeto juzkatu ahal izateko, gaur egun Martitzeko klima gure estratosferakoaren antzekoa dela esango dugu. Tenperatura batezbeste -... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014817 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pitagorasen teorema ez da geometriaren bidez froga daitekeen bakarra. Matematikako berdintza eta desberdintza asko irudi geometrikoak erabiliz egiazta daiteke.
Lehenengo irudian oinarrizko formuletako baten egiaztapen geometriko sinplea ikus dezakegu:
formulari dagokion adierazpen geometrikoa dugu. Kontura gaitezen b2 ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014818 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Txoriak udaberrian jaio ohi dira, baina lan hori beren gurasoentzat lan nekagarria da, habian errun, inkubatu eta kumeak hazi egin behar dituztelako. Amilotx urdina da horren adibide garbia.
Amilotx urdinak gramo bateko bederatzitik hamabiraino arrautza erruten ditu
Azken hori frogatzeko, Montpellier-ko Ekologi Zentruk... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014819 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ogi-arbolaren fruituari ateratako zuku batek, Hies-aren kontrako bide berriak - Zientzia.eus Hies-aren kontrako bide berriak
Ogi-arbolaren fruituari ateratako zuku batek, jakalina izenekoak, HIV birusa (HIES-arena) in vitro inhibitu egin du Montpellier-ko Mikrobiologia eta Inmunologiako Institutuan egindako saiakuntza ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014820 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain ela 28.000 urteko tresnetan, landareen hondar mikroskopikoak aurkitu dituzte Salomon irletan, eta badirudi nekazaritzaren sorreraz dauden teoriak hankaz gora joango direla.
Orain dela 28.000 urteko (Harri Aroko) tresnetan, landareen hondar mikroskopikoak aurkitu dituzte Salomon irletan, eta badirudi nekazaritzare... | cc-by-sa |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.