id stringlengths 12 40 | periodico stringclasses 60
values | lugar stringclasses 8
values | dominio stringclasses 11
values | texto stringlengths 50 1.96M | licencia stringclasses 10
values |
|---|---|---|---|---|---|
zientziaeus_0014821 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bakterio garbitzaile hau Suitzako Neuchatel-go biologoek aurkitu dute Loclat izeneko lakuaren sedimentuetan.
Espora gisa aurkitu dute Suitzako Alpeetan hartutako lagin batean, eta bakterio-forman Toskana eta Islandiako ur beroetan. Beroa da bakterioarentzat gustukoena. 65 °C-tan hidrogenoa, gas karbonikoa eta sufrea di... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014822 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nutrizioa, oro har, osasuna mantentzeko faktore garrantzitsuenetarikoa da "Osasuna" kontzeptuak, nutrizio asebetegarriaz eta gaixotasunik ezaz gainera, ongizate psikologiko eta soziala hartzen du barne.
Nutrizioa, oro har, osasuna mantentzeko faktore garrantzitsuenetarikoa da. "Osasuna" kontzeptuak, nutrizio asebetegar... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014823 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jende gehienak fax-a aro elektronikoaren azpiproduktutzat dauka. Egia esan, ideia Industri Iraultza gori-gorian zegoenean eskoziar asmatzaile bati bururatu zitzaion.
Fax-a joan den hamarkadan hedatu bada ere, bere 150. urteurrena betetzen du aurten. 1843ko maiatzaren 27an patentatu zen; telefonoa baino 30 urte lehenago... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014824 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken aldian automobilgileek beren produktu berriak aurkezten dituztenean, automobilak ari dira eskaintzen. Hamar desberdintasun nagusi dituzte haiek eta hauek. Hona hemen, bada, funtsean hamar aurrerapen horiek zen izan diren.
Azken aldian automobilgileek beren produktu berriak aurkezten dituztenean, bidaiarien erosot... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014825 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nepaleko gobernuak enpresa frantziar bati Everesteko gailurra garbitzeko enkargua eman dio.
Edmund Hillary eta Tenzing Norgay mendizaleek 1953ko maiatzaren 29an Everestera igo zirenez gero 150 espedizio baino gehiago igo da gailurreraino hegoaldetik. Espedizio hauen eraginez izugarrizko zabortegia sortu da Everesteko h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014826 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gezurra badirudi ere, 1990. urtean onartutako plangintza baten arabera holandarrak itsasoarekiko dituzten babesak apurtzen ari dira.
Holandarrek mila urte daramate borrokan itsasoarekin. Holandako lurraren % 38 (33.500 km2) itsas maila baino 6 metro beherago dagoenez, dikeen bidez babestu dira itsasotik. Orain, dikeen ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014827 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Australiako James Cook unibertsitateko eta EEBB-etako Indianako zientzilari batzuek Lurreko bakteriorik handiena aztertu dute.
Bakterioa Australiako Koralezko Hesi Handian dagoen arrain tropikal baten hestean bizi da. Arrainari ez dio kalterik egiten eta ezin da berarengandik kanpo bizi.
Bere izena "Epulopiscium fishel... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014828 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Munich-eko unibertsitateko biologi eta ekologi irakasle den Joseph Reichholf-ek eta Jeffry Waage entomologoak diotenez, zebren marren zergatia erabat justifikatua omen dago.
Berauen arabera, tse-tse eulien ikusmena ez da zebren marrak interpretatzeko gauza. Aipatu intsektuen aparatu optikoa bi begi lodiz osaturik dago.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014829 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bospasei orduko opera disko bat, konpaktu bakar batera sartzea lortu dute.
Bospasei orduko opera disko bat, konpaktu bakar batera sartzea lortu dute. Sei orduko disko konpaktuak - Zientzia.eus Sei orduko disko konpaktuak
Bospasei orduko opera disko konpaktu bakar batera sartzea lortu dute! Diskoak irakurtzen dituen las... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014830 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Leica izeneko enpresa suitzarrak 3m-ko tripode geodesikoa kokatu du Lurreko gailurrik altuenean.
Leica izeneko enpresa suitzarrak 3 m-ko tripode geodesikoa kokatu du Lurreko gailurrik altuenean. Joan den urtearen bukaeran Benoit Chamoux eta Agostino Da Polenza mendizaleek Everesteko gailurrera igotzea lortu eta tripode... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014831 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ohizko bonbila baino 50 aldiz gehiago iraungo duen lanpara laster merkatuan izango dela iragarri zuten orain dela zenbait hilabete. Hala ere, argiztapenaren arloan behintzat, iraupen luzeko produktuek ez dute lortu oraino kontsumitzaileen arreta piztea.
1993/05/01 Mujika, Alfontso - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014832 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pertsona batek odola falta duenean odol-transfusioa neurri seguru eta eraginkorra da, baino bere arriskuak ere badituela ezin ukatu. Medikuak arrisku guzti hauek kontuan eduki behar ditu, transfusioa behar-beharrezkoa baino ez denean egiteko.
Transfusiorako odola 170 mikrako iragazki batetik pasarazten da, odol-koagulu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014833 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Birika-ehunaren inflamazio edo hantura da pulmonia. Erasandako birika-zatia kondentsatu egiten da, eta trinkotuta geratzen da. Aireak, beraz, ezin du zati horretara sartu.
1993/05/01 Agirre, Jabier - Medikua eta OEEko kidea Iturria: Elhuyar aldizkaria
% 90ean germenek sortua da, bakterioek eta birusek batez ere, eta ka... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014834 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Frankfurt-ko txakur asko oinetakoak jantzita ibiltzen da hiriko kaleetan. Arrazoia, produktu kimikoak egiten dituen Hoechst-ek lantegian orain dela bi aste izandako istripuaren eraginez sortutako poluzioa da.
Hoechst-ek dioenez, ez dakite konposatu kimikoen toxikotasuna, epe luzera, zer-nolakoa den. Dena den, egun mili... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014835 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mundu osoan, klima desberdinetan hedatu diren formazio belarkarak oso aberatsak izan ohi dira ugaztun-faunaren aldetik. Hauetan famatuena, Afrikako ekialdeko sabana da, zalantzarik gabe. Ospe honek oinarri sendoa du.
Mundu osoan, klima desberdinetan hedatu diren formazio belarkarak (estepak, larrediak eta sabanak) oso ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014836 | zientziaeus | General | articulos cientificos | DOS Sistema Eragilearen pean exekutatzen diren programak Memoria Nagusiko lehenengo 640 kb-etan exekutatzen dira. Memoriako zati horri Memoria Arrunta edo konbentzionala deitzen zaio.
Baina ikus dezagun 640 Kb horiek nola banatzen diren, 1. irudiaren arabera memoriako posiziorik baxuenak Etendura-Bektorearentzat, Komun... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014837 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gogoan dut duela zortzi urte lehen Macintosh ordenadoreak egin zidan inpresioa, lehen begiradatik geratu nintzela maitemindua makina hartaz. Gero ikusi dugu PC bateragarrien mundua filosofia honetara hurbildu dela, Windows-en bidez.
Gogoan dut duela zortzi urte lehen Macintosh ordenadoreak egin zidan inpresioa. Garai h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014838 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herrian burdin industriak tradizio handia izan du. Maitzaren 9an legazpiarrek, urtero bezala, Mirandaola zaharrean festa-giroan igaroko dute igandea.
Euskal Herrian burdin industriak tradizio handia izan du. Gainera burdinak tradizioa izateaz aparte bertako izakeran ere eragina izan duela esatea begien bistakoa ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014839 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken aldi honetan telefonoaren faktura ikaragarriak etorri zaizkiola eta, kexu da zenbait erabiltzaile. Duela hilabete batzuk arte 903 zenbakizko linea berezietara deitzea zen horren arrazoia, baino gaur egun arriskua beste bat izan daiteke: haririk gabeko etxeko telefonoa.
Agian zuk ere zeure etxean horrelako telefon... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014840 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herriko narrastiez ari garenean beti ere sugandila eta muskerrak batetik, eta sugeak bestetik datozkigu burura. Eta horren arrazoia garbia da: lehenak ugari eta ikuskorrak dira gure auzo hurbilenean ere, eta bigarrenen inguruan makina bat mito eta sineskeria dugu.
Scincidae familia 85 jenerotan sailkatutako 1.30... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014841 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pentsatzekoa denez, biratzen ari diren zulo beltzen egitura, biraketarik ez dutenenarena baino korapilotsuagoa da, eta ondorioz, mugaren inguruan gerta daitezkeen fenomenoak ere bereziagoak dira.
Pentsatzekoa denez, biratzen ari diren zulo beltzen (Kerr-en zulo beltzen) egitura, biraketarik ez dutenenarena baino korapi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014842 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Izen horrekin triangelu zuzenei dagokien emaitza ezagutzen da, hau da, katetuen karratuen batura hipotenusaren karratua da. Pitagoras baino lehen, beste herrialde batzuetan ezagutzen zen; Egipto, Babiloni, Txina, eta abarretan.
Badakigu Pitagorasek Egipto eta Babiloniara, eta agian Indiara ere bai, bidaia egin zuela. B... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014843 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Daniel Bernoulli, Holandako Groninga hirian munduratu zen 1700.eko urtarrilaren 29an. 1705. urtean Daniel eta bere familia Suitzara itzuli eta han medikuntza eta matematikak ikasi zituen eta 1724. urtean
Danielen aitak eta osabak kalkulu matematikoari aplikazio berriak aurkitu zizkioten, baina horiez gain beste bi anai... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014844 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Europara sartu ginenetik produkzio-ohiturak aldatzen edo aldarazten ari dira leku askotan. Aurten jada, ia merkatu librea dugu eta nekazaritza zein industrian eragina nabaria da.
Konpetentzia gero eta handiagoa denez, zenbait produkzio-sistemak desagertzeko bidea edo birmoldatzeko bidea hartu beharko du. Oro har, ugari... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014845 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gero eta gehiago okertzen ari dela eta, azkenean Italiako agintariek Pisako dorre famatuari gerrikoa ipintzea erabaki dute. Kableak ipini dizkiote bueltan hirugarren pisuraino eta badirudi oraingoz ez dela eroriko.
Pisako dorrea inklinatua izateaz gain arku-formakoa ere bada, hau da, bananaren itxura du. Dorrea 1174.ea... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014846 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gizon erretzaileek arazoak transmiti ditzakete, eta ez bere seme-alabei bakarrik; geroagoko belaunaldiei ere bai baizik. Hori zioen Bruce Ames biokimikariak Melbourne-n emandako hitzaldi batean.
Gizon erretzaileek arazoak transmiti ditzakete, eta ez beren seme-alabei bakarrik; geroagoko belaunaldiei ere bai baizik. Hor... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014847 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sumendietako erupzioen eraginez Lurra hoztu egiten da, oro har. Baina EEBBetako zenbait ikerlarik dionez, Eurasian eta Iparramerikan erupzioren bat gertatzen denean, neguak dexente epeltzen omen dira.
Sumendiek hoztu egiten dute Lurra, estratosferara materia ugari isuriz (azido sulfurikoa, batez ere). Estratosferako az... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014848 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBBetan kable-telebistako konpainia batek, garun-uhinen analisirako sitema bat erabiliz, telebista-programa desberdinek ikusentzuleengan duten eragina neurtu du.
EEBBetan kable-telebistako konpainia batek, garun-uhinen analisirako sistema bat erabiliz, telebista-programa desberdinek ikusentzuleengan duten eragina neur... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014849 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken urteotan Lurra berotzen ari dela eta larritasun-mezuak maiz zabaldu dira. Lurra berotu egingo dela iragartzen duten berriek berehalako justifikazioa izan dute.
Dena den, orain dela gutxi argitaratutako txosten baten arabera, Ipar Poloan tenperaturak igo ez eta jaitsi egin dira. Emaitza honetara heltzeko 1954etik ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014850 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nature Nature aldizkarian, argitaratutako bi artikulutan azaldu zenez, HIES eragiten duten birusak infekzioen aurka gorputzaren defentsa osatzen duten sistema linfatikoen noduluetan metatzen omen dira. aldizkarian, argitaratutako bi artikulutan azaldu zenez, HIES eragiten duten birusak infekzioen aurka gorputzaren defe... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014851 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Urtero, izokinek eta itsas amuarrainek Galesko iparralderanzko migrazioari ekiten diote arrautzak erruteko eta bidean 12 m-ko altuera dute Conwy-ko ur-jauziak iragan behar izaten dituzte.
Arrainei bidea ipintzea ez da ideia berria. Nahikoa arrunta izaten da arrainek urtegiak gaindi ditzaten urtegietan aldapak eraikitze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014852 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ruandako gerra zibilaren eraginez, gorilak ikertzen ari ziren ikerlariek hanka egin behar izan dute, orain dela 25 urte Dian Fossey ikerlariak hasitako ikerketak bertan behera utziz.
Gerra guztietan bezala, Ruandakoan ere jende asko hil da eta hori da lehen mailako tragedia nagusia. Horrez gain, Ruandako gerra zibilare... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014853 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nazioarteko zientzilari-talde batek merkurioa duen eta lortzen erraza den superreroale berria erakutsi du.
Orain lortutako superreroaleak, -179 °C-tik behera galtzen du erresistentzia elektrikoa eta kobre oxidoaz, tartean merkurio oxidozko eta bario oxidozko geruzak dituelarik, egina dago. Gaur egun trantsizio-tenperat... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014854 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Baloi gorriek izugarri erakartzen dituzte txerriak ikuiluetan. Zenbait azterketaren arabera, ikuilu-futbolak txerrien estresa eta bortxakeria izugarri txikiagotzen ditu.
Cranswick Mill deituriko animalientzako elikadura-enpresako Bernard Hoggarth-ek dioenez, txerriak aspertzen hasten direnean lagunen isats edo belarrie... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014855 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zientziaren historiaren garapenean eragin handienetakoa izan duen fenomenoa Ilustrazioa dugu. Ilustrazioaren hasieran, aurreko medean egindako ikerketa zientifikoen nahiz filosofiako printzipioen biltze-lana, hedapena eta erabilpen praktikoa egin ziren.
Ilustrazioaren hasiera, "europar kontzientziaren krisian" ikusi be... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014856 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arnas aparatua, sistema anatomiko gisa, hainbat zati osatzen dute. Ikus ditzagun banan-banan zati edo atal bakoitzaren xehetasun nagusiak.
Arnas aparatua, sistema anatomiko gisa, hainbat zatik osatzen dute: sudurrak eta sudur-barrunbeek, faringeak, laringeak, trakea edo zintzurresteak, bronkio eta bronkioloek, eta biri... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014857 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mende honetan lortutako garapen teknologiko eta industrial handiak, hainbat ingurune-arazo ere ekarri digu, eta gehien kezkatzen gaituenetako bat poluzio atmosferikoa dugu seguruenik. Horregatik, azken urteotan ahalegin handiak egin dira poluzioaren bilakaera aztertzeko.
Mende honetan lortutako garapen teknologiko eta ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014858 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egun musika entzuteko gero eta baztertuagoak daude plastikozko diskoak eta kaset magnetiko analogikoak, disko konpaktuek alboratu dituzte. Sony eta Philips etxeak ordea (musika) ezabatu eta nahi duguna berriz grabatzeko aukera ematen duen material berria saltzen hasiak dira.
Edozein musikazalek gaur egun dudarik g... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014859 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Ardoa edanda mozkortzen naiz" hitzekin hasten da herri-kanta ezagun bat eta ardoa edanda, hain zuzen, arazoak izaten dituzte auto-gidari askok gure artean alkoholemi kontrolak direla eta. Brasilen aitzitik, alkoholak, etanolak hain justu, automobilen motoreak poztu egiten ditu.
1970.eko hamarkadan petrolioaren krisia ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014860 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gaur egun bizikletek bospasei pinoi eta bizpahiru plater dituzte, aldagailuak eskulekuan daude, gorputzak aerodinamika egokia izan dezan eskuleku bereziak daude, dilista-erako gurpilak dituzte, etab. Baina, espairik gabe aurrerapen handiena kateazko transmisioa izan da.
Udaberria heldu eta berehala odola berotzen hasi ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014861 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Informatika asko jakin gabe, ordenadoreek memoria daukatela edozeinek entzun du. Goazen bada ordenadoreen memoriari buruz zenbait azalpen ematera.
Ordenadorea ikurrak edo sinboloak erabiltzen dituen makina elektronikoa da; programa bati jarraituz informazioa prozesatzen duena.
Ordenadoreen barne-egituraketa dela eta, m... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014862 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orlyko aireportuan abioia hartu genuenean, Martinikari buruz ezer gutxi genekien. Hala ere, bazegoen beste lekuekiko desberdintasun bat, hots, usaina. Gerora, desberdintasuna usainean baino zerbait gehiagotan zetzala konturatu ginen.
1.102 kilometro karratu dituen irla hau zabala baino gehiago luzea da. Antilla Txikiet... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014863 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Behin eta berriro entzun ohi da Kristobal Kolonek Mundu Berria aurkitu ostean, 1492ko urriaren 12az geroztiko mendeetan alegia, gaixotasun infekziosoengatik hiltzen ziren Amerikako indiarra jaiotakoak baino gehiago zirela.
Dena den, munduko beste lekuetan heriotza sortzen ez zuten gaixotasun hauek, zergatik ziren hain ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014864 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zulo beltzak, deskribatzeko beren masa, momentu angeluarra, eta agian karga baino behar ez izateak, neurri batean objektu sinpletzat hartzera eraman gaitzake. Oraingoan biraketa-higidurarik gabekoez baizik ez gara arituko.
Zulo beltzak deskribatzeko beren masa, momentu angeluarra, eta agian karga baino behar ez izateak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014865 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Seguru asko Afrikako belardi zabaletan sortua, eta egun ia mundu osoan zehar barreiaturik dagoen taldea dugu txirta eta buztanikarek osotzen duten motazilidoen familia.
Txirtak ez bezala, buztanikarak lumaje deigarriko txoriak dira, eta bereziki larre hezeak, eta aintzira eta ibaien ertzetako eremuak aukeratzen dituzte... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014866 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fisikari frantses hau, Parisen jaio zen 1852.eko abenduaren 15ean. 1892. urtean fisika-irakasle hasi zen aitaren ordez Parisko Historia Naturaleko Museo Nazionalean.
Fisikari frantses hau, Parisen jaio zen 1852.eko abenduaren 15ean. Familian ere fisikariak baziren. Antoine Cesar aitonak, Napoleonen aginduetara borrokan... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014867 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Erlatibitate Teoria Orokorrak dioenez, Unibertsoaren etorkizuna ekuazio batzuetan adierazita dago, eta horien koefiziente batzuk oraindik zehaztu gabe daudenez, kosmoaren geroa nolakoa izango den ez dago garbi.
ROSAT sateliteak (Roentgen Satellite izenekoak), eredu itxiaren aldeko datuak eskaini ditu. Egia da eredu bat... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014868 | zientziaeus | General | articulos cientificos | CHALENGE proiektua, ESPRIT programaren barruan dago eta Europako Elkarte Ekonomikoak eta parte hartu duten enpresek finantzatu dute.
Beste enpresa batzuekin batera "Ibermatica"k garatutako CHALENGE proiektua, otsailaren 26an adituz osatutako Europako batzordeak onartu egin zuen.
CHALENGE proiektua ESPRIT programaren ba... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014869 | zientziaeus | General | articulos cientificos | A Coruñan lehenengo eta Shetland irletan ondoren gertatutako istripuek komunikabide guztietan lehen tokia hartua zuten.
"Elhuyar. Zientzia eta Teknika aldizkari honen 68. alean, petrolioaren itsas garraioaren segurtasun-neurriek nondik norako garapena izan duten azaldu genuen. A Coruñan lehenengo eta Shetland irletan o... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014870 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hamazortzi urteko mutil batek, haurren bapateko heriotza saihets dezakeen gailua asmatu du.
Estatistika ofizialen arabera, Erresuma Batuan 1991. urtean 1.134 haur bapatean hil ziren. Bere arreba garaia baino zazpi aste lehenago jaio zenean, Colin Paton-ek bere ikerketa garatzea erabaki zuen.
Orduz geroztik Patonek, ber... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014871 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Satorrak normalean ez du ikusten, baina fisiologiak kilikatzen dituen bi begi txiki baditu. Ikusten ez badu, zertarako ditu?
Satorrak normalean ez du ikusten, baina fisiologoak kilikatzen dituen bi begi txiki baditu. Ikusten ez badu, zertarako ditu?
Spalax erhenberghi satorrak, bere 25 edo 30 milioi urteko eboluzioan i... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014872 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Japoniako ospitaletan gaixotasun infekzioso bat izugarri hedatu da eta azken sei hilabetean ospitale bateko laurogei gaixo baino gehiago bakterio-infekzioaren eraginez hil egin direla eman dute aditzera.
Japoniako ospitaletan gaixotasun infekzioso bat izugarri hedatu da.
Joan den urteko abenduan, Osasun Ministraritzak ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014873 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hegoafrikako errinozeronte beltzak desagertzear dauden une honetan, EEBB-ek errinozeronte-adarren merkatuan aritzen diren lau estatuen aurka zigorrak ezartzea pentsatzen ari dira.
Washingtonen burututako bilera batean faunaren aldeko taldeek, Txina, Korea, Taiwan eta Jemen salatu zituzten. Estatu hauek adar-salerosketa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014874 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Paul LeBlond-ek joan den abenduaren bukaeran Vancouver-en ospatutako zoologoen arteko batzar batean "Cadborosaurus" izaki ezezagunaren biologiari buruzko txosten bat aurkeztu zuen.
Ness lakuko munstroa fikzio hutsa da zoologo askorentzat. Baina, British Columbiako unibertsitateko ozeanografi irakasle den Paul LeBlond-e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014875 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kaliforniako unibertsitateko ikerlari batzuen arabera, garuna zenbat eta gehiago landu, nerbio-zeluletako adarrak gero eta handiago egiten dira.
Ehun hauek, dendrita izenekoak, nerbio-zeluletatik at hazten diren adartxoak dira. Beste nerbio-zeluletatik igorritako mezuak dendritek jasotzen dituzte lehenbizi. Dendritak, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014876 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Matematikaren historian gutxitan izan da Geometria ez-euklidearra aurkitzeak ekarri zuen astindua bezalakorik. Oinarri-oinarrietan krisia ezartzen zuen, baina ohi bezala, krisitik indartuta atera zen, bide berrietan barrena abitzeko moduan.
1993/03/01 Duoandikoetxea Zuazo, Javier - EHUko matematika irakaslea Iturria: E... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014877 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Koloneko minbiziaren eraginez ebaketa jasan dutenek, minbizia berriz sortzeko arriskua izaten dute.
Montrealen dagoen McGill unibertsitateko eta Royal Victoria ospitaleko ikerlari-talde batek aurkikuntza garrantzitsua egin du koloneko minbiziaren alorrean. Koloneko minbiziaren eraginez hildako pertsonen kolon-ehunetan,... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014878 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nori dagokio basamortuan lurperatua dirudien lehoiaren giza burua? Piramideen zaindaria ote da? Esfingearen misterioa bere horretan mantenduko duen zaharberritzeko plana indarrean jarri da duela gutxi.
Egipton inoiz izan bazara, bere itxura bare eta handiaren erakarpenari antzemango zenion. Lurralde horren berri liburu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014879 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Negutegi kontzeptua oso arrunta da gure gizartean. Eguzkitik etorritako izpiek Lurra jotzen dute eta Lurrak isladatutako beroak ezin du espaziora ihes egin; atmosferako zenbait gasek zeharka ezineko hesia osatzen baitute.
Negutegi kontzeptua oso arrunta da gure gizartean. Nekazariek asko erabiltzen duten sistema da eta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014880 | zientziaeus | General | articulos cientificos | XX. mendearen hasiera arte, Matematiken eraikinean parte hartu zuten matematikarien artean emakume gutxi agertzen da. Hala ere esan beharra dago arlo honetan eta besteetan ere horrenbeste nabarmendu agian ez, baina lan handiak egindako emakume asko ez dela historian agertzen.
Egoera haren zioak, gizartearen bilakaeran ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014881 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain dela gutxi arte hiztegia erabiltzeak paperezko liburu mardulen orrietan zehar aurrera eta atzera ibiltzea esan nahi zuen. Ordenadore-munduan sortu diren azken aurrerapen teknologikoei esker, hiztegiak kontsultatzeko bideak erraztu egin dira.
Zenbakizko argazki-kamera berriak agertu dira oraintsu. Hortxe daude sal... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014882 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Urubia 37-46 cm-ko luzera eta 340-450 g bitarteko pisua duen hegaztia dugu. Tamaina ertainekoak edo handitxoa, beraz, estrigiformea izateko. Begiak beltzak ditu erabat eta hau ezaugarri bereizgarria du, Euskal Herriko estrigiforme gehienek begi laranja edo horiztak baitauzkate.
L.Dassance eta J. Elissaldek 1923-25 bita... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014883 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Horrela ere esan izan zaio Alzheimer-en gaitzari, nahiz eta zentzu hertsian epidemia edo izurrite bezala kontsideratu ezin daitekeen; jatorriz ez baita infekziosoa. Zer da, bada, Alzheimerren gaitza?
Gaixotasun neurodegeneratiboa (beraz, nerbio-sistemaren degenerazio bat), baina hortik aurrera misterioa da; bai gaixoen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014884 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Laino horrek menturen misterioa areagotzeaz landa, lantzean behin erretzen zuen opioa bezain beharrezkoa zuen Sherlock-ek hiltzaile eta gaizkileak nortzuk ziren antzeman ahal izateko. Hiltzaile ezkutua zen smoga ordea, eta 1952.eko abenduan bere hortz zorrotzak erakutsi zituen.
Sherlock Holmes-en menturak laino trinko ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014885 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zulo beltzak bazirela iradokitzen zuten lanak ez ziren aintzakotzat hartu, haien berezitasunen antzekorik zuen inolako astrorik ezagutzen ez zelako.
Hala ere, gerta ohi den bezala, astrofisikari denak ez ziren iritzi berekoak. O. Lodge-k, 1923an, dentsitatearen arazoa erlatibizatu egin zuen neurri handi batean, honako ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014886 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Industri sektoreez hitz egiten dugunean, gehienetan altzairugintza, papergintza, makina-erremintagintza, etab. izaten ditugu buruan. Hala ere, egun badaude beste industri sektore batzuk ere eta zenbaitetan aipatutakoak adina indar hartzen ari dira gainera.
Informazio-industrian azpisektore asko dago eta artikulu honeta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014887 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken urteotan, IMS izenez ezagutzen den produkzio-automatizazioaren kontzeptu berri eta goi-mailakoa agertu da. Produkzio-teknologien kontzeptu berri honek enpresa-eremu eta alor guztiei eragiten die.
Azken urteotan, IMS (Intelligent Manufacturing Systems) izenez ezagutzen den produkzio-automatizazioaren kontzeptu ber... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014888 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Tunguskako kataklismoa argitzeko egin diren saioek hipotesi desberdinak plazaratu dituzte. Antimateria, zulo beltz txikiak, OHEak, meteoritoak, etab... dira hipotesi horietan gertakariaren kausa moduan erabili direnak.
"ELHUYAR. Zientzia eta Teknika" aldizkariaren azken abenduko eta urtarrileko aleetan gure kolaboratza... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014889 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Filosofo ingeles hau, Nikolas Bacon politikariaren semea zen. Londresen 1561.eko urtarrilaren 22an jaio zen, eta aitak bezalaxe, arrakasta handiz erregearen gortean atera zuen bizibidea.
Zuzenbidea Cambrigde-n ikasi eta 1576. urtean hasi zen lanean. Parisen Ingalaterrako enbaxadorearekin denboraldi bat egin eta 1579.ea... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014890 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gobernuko ikerketa-talde baten aurka egunkarietan egindako salaketak direla eta, ikerle frantsesek sekretu medikoa zaintzen duten legeak aldatzea eskatu dute.
Arazoa, Parisko unibertsitateko zientzi ikerketarako zentru nazionalean (CNRS) dagoen Pierre Roubertoux-en laborategian Christian Capron-ek, Michel Duyme-k eta M... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014891 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zabortegietara botatzen diren plastikoetako batzuk erregai bihur daitezke. Klorurozko oinarria dutenak dira Japoniako Toshiba enpresak asmatutako prezesuaren helburu.
Plastikoetan % 20, gutxi gora-behera, klorurozko termoplastikoak dira eta termoplastikorik gehienak ez dira berez deskonposatzen.
Toshibaren prozesuaren ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014892 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mazda eta Nissan automobilgile japoniarrek, beste inork baino lehenago atera nahi dute pilotu automatikoz hornitutako automobila, baina beren buruari hamabost urteko epea ezarri diote horretarako.
Gidaririk gabeko automobilerako lehen urratsa, irudia informatikoki tratatzeko sistema batera konektaturiko bideo-kamera ba... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014893 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nazio Batuetako indar bakezale batek nazioarteko uretan, arrantza-tokiak direla eta, estatuen artean sortzen diren liskarrak baretu nahi ditu.
Nazio Batuetako (NB) indar bakezale batek nazioarteko uretan, arrantza-tokiak direla eta, estatuen artean sortzen diren liskarrak baretu nahi ditu. Jadanik, eta erabaki gogor ba... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014894 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Garai bateko ordenadoretan idatzitako testuak, gaur egun ezin dira erabili ordenadore horien eta gaur egungoen arteko bateraezintasuna dela eta.
Berri honetan Fred Lerner-ek aurkezten digun arazoa, pertsona askotxok izan du. Labur esanda, gaia honako hau da: garai bateko ordenadoretan idatzitako testuak, gaur egun ezin... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014895 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zeelanda Berrian jaio zen Lurrean izan den fisikari atomikorik ospetsuena, Ernest Rutherford. Bere ohorez, banku-bileteetan, lehen aldiz, bere argazkia ipini da Erreginarenaren ordez.
Zeelanda Berrian jaio zen Lurrean izan den fisikari atomikorik ospetsuena, hau da, Ernest Rutherford. Bere ohorez, banku-bileteetan, leh... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014896 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lurrazalean poluzioaren eraginez sortzen den ozonoak osasun-arazoak behin baino gehiagotan sortu izan ditu gizakiarengan.
Azken urte hauetan ozono-zuloa informazio-iturri kezkagarri bihurtu zaigu. Hemen ez dugu ozono-zuloaz hitz egingo; lurrazaleko ozonoaz baizik.
Ozono honen eraginez begien eta arnasbideen narritadura... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014897 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oihan tropikalen etorkizunari buruzko berri kezkagarri asko heltzen zaizkigu azkenaldi honetan. Litekeena da urrutiko arazoetan gertukoetan baino arreta handiagoa jartzea, ezaguna baita eskualde epeletako basoak ere desagertzen ari direna.
Gertakari honek ordea, ez gaitu itxuraz hainbeste hunkitzen. Kontutan hartu nahi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014898 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kamera-operatzaileek orain baino errazago hurbiltzerik izango dute gertakizunetara BBCko ikerketa-sailak asmatutako irrati-kamera berri bati esker.
Irudiak hartu beharreko zenbait lekutan, askotan ezinezkoa izaten da kable eta guzti eramatea. Hau dela eta, aspalditxo diseinatu ziren irrati-kamerak, irudiak mikrouhinezk... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014899 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Somport-eko tunelaren proiektua ez da oraingoa. Orain Frantziako Gobernua tunela hastear zegoenean Pabeko epaitegiak gelditzeko ordena luzatu du.
Somport-eko tunelaren proiektua ez da oraingoa. Garai batean Franco berak lau urteko plangintza eratu zuen aipatu tunela egin ahal izateko. Orain Frantziako Gobernua tunela h... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014900 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Edinburghen ospatu berri den EEEko gailurrean hamalau mila milioi pezetako inbertsioa onartu da definizio handiko telebista Europan zehar sustatzeko. Onartutako plangintzaren helburua, definizio handiko telebistaren inguru guztiak astintzea da.
Frantzia izan da ideia honen bultzatzaile nagusia eta hain zuzen ere Frantz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014901 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ingalaterrako ekialdean dagoen padura, gatzaga eta itsas zati bat parke natural bihurtu zuten joan den abenduan, baina badu bereizten duen ezaugarri bat, guztira hartzen duen azalera alegia.
Parkea, esan bezala, itsas ertzean hasi eta Ipar itsasoan barrena hedatzen da, bertan itsas txori eta fokak bizi direlarik. Gaine... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014902 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Munich-eko Fast Electronic enpresak merkaturatu duen Video Machine produktuaren bidez, bideozale amorratuek badute beren etxean bideoak editatzeko ia ekipo profesionalen mailako tresna.
Ordenadorean pantailak leihoak ditu eta bertan bideo bakoitzeko sekuentziak ikus daitezke, editoreak batetik eta bestetik har ditzakee... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014903 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Behor-esnea Kleopatraren bainurako eta Gengis Khan-en gudalosteak edateko izan dela erakutsi digu historiak.
Baina William Lepetit-en eskutik, bestelako etorkizuna izan dezake behor-esneak orain. Frantziako Mosela departamentuan duen zalditegiko 15 Haflinger behorren esnea merkaturatu du 250 ml-ko poltsatan. Laster zeu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014904 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gizakumea animalien nahiz landareei behatzeaz betidanik arduratu dela jakina da. Dena dela, behaketa horien bitartez lortutako emaitzak zientzia bihurtu nahi direnean egin behar den lehenego gauza, ordenatzea da eta horretarako nahitaezkoa da sailkapen egokia egitea.
Animalien nahiz landareen antzinako sailkapenak erab... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014905 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hegazkin-istripuak egunkarietako izenburuetan maiz samar aipatzen badira ere, zalantzarik gabe teknologiari esker merkatal hegalaldietan segurtasun-maila oso handia da. Baina istripu-kopurua txikiagotzeko oztopo nagusiak lehenean dirau.
Joan den urrian Amsterdamen etxebizitzen kontra lehertu zen karga-hegazkinaren istr... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014906 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Izendapen orokor horren barruan bi prozesu patologiko desberdin sartzen dira: bularreko angina batetik eta miokardioko infartua bestetik.
Bai bularreko anginak eta bai miokardioko infartuak, jatorria amankomuna dute. Bihotzeko paretak osatzen dituen muskuluak (miokardioak alegia) normalean baino odol-kopuru gutxiago ja... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014907 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Munduan automobilgintzan diharduten etxe nagusiak XXI. mendea hasi baino lehen automobil elektrikoak seriez fabrikatzekotan dira. Hiri handitan edo hiri ingurutan lanera, eskolara edo dendetara joateko automobil txikiak egiten hasi dira jadanik, laster handiak ere egin hasiko direlik.
2000. urterako Europan 200 mila au... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014908 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken urteotan zulo beltzak entzute handiko objektu bihurtu zaizkigu. Grabitate-eremua argia bera ere haren eraginpetik ez ateratzeko adinako intentsitatea duten astro hauek, beste ezer ere ez dute beren barnetik ateratzen uzten.
"Zulo beltz" izena duela hogei eta gutxi urte proposatu bazen eta zulo beltzen teoria mode... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014909 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nafarroako atlantiar isurialdea, aspalditik basoak bota eta gizatartu egin dela ez da gauza berria. Dena den, lurralde guzti honek gizatartze orekatua jasan zuela dirudi; larreen orlegiak eta mendien itxura leunak paisajea leundu egiten baitute.
Dena den, oraindik azalera handiko bi lurralde basotsu soma ditzakegu lur ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014910 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pitagorasi edo bere eskolari leporatzen zaion emaitza ezagunena, triangelu zuzenetako katetuak eta hipotenusa lotzen dituen formula da; Pitagoaren Teorema ezaguna, alegia. Emaitza egiptiarrek eta babiloniarrek aspaldi ezagutu eta erabiltzen zuten.
Baina, haiek problema partikularrak ebazteko erabiltzen zuten bitartean ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014911 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ordenadoreak "ikus" eta "entzun" dezan, bidea urratzen hasiak dira dagoeneko. Badirudi usainaren ordua ere heldu dela, eta usaina "aditzeko" lehen sistema elektroniko batzuk badaudela.
Gaur egun usainak detektatzeko modu bakarra, horretan bereziki trebatutako pertsonen "sudurrak" dira, edo bestela, kromatografia gaseos... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014912 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Petrolio-kontsumoak itsas garraioa ezinbesteko du eta, beraz, teknologia berriek eman ditzaketen laguntza guztien beharra izango dugu istripu-arriskua ahalik eta txikiena izan dadin.
1993/02/01 Barrenetxea, Tere - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria
Orain dela bi hilabete, Eagean Sea petroliuntziak A Coruñako... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014913 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Tirol Behereko glaziare batean, bertako izotz iraunkorretan 5.000 urte inguru pasatu omen dituen gizakia aurkitu dute. Adituen ustez gorpua gizon gazte batena da. 1,58 m-ko altuera, 40 bat kilo eta 30 urte inguru izango omen zituen.
Historia Nuremberg-eko bi mendizale Addagio Garaiko Similaun glaziarean (muga austro-it... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014914 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Munduko zentral nuklearretan ehundaka tona zabor erradioaktibo sortzen dira urtero eta inork ez daki ongi zabor horri zer egin. Orobat, militarren eskuetan dauden arma nuklearretako asko eta asko zabor bilakatu dira dagoeneko.
Lantzean behin komunikabideetan hondakin nuklearrei buruzko berriak agertzen dira. Arestian, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014915 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Igel eta apoak aipatzen direnean, jendearengan oro har nazka eta higuina nagusitzen dira. Eta ez da harritzekoa. Baina zuhaitz-igela ezagutu orduko, sentimen hauek uxatu eginten dira berehala; igeltxo bitxi hau gure Herriko anfibioen artean dotore eta lirainetarikoa baita.
Jakina da igelak, oro har, bizimodu lurtarrera... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014916 | zientziaeus | General | articulos cientificos | C.M. Brasier baso-ikerlariak "Nature" aldizkarian Iberiar penintsularen hegomendebaldean gertatzen ari den zuhaitz-hondamenaren berri eman du eta bertan adierazitakoa ondoko lerroetan laburtzea komeni dela iruditu zaigu.
C. M. Brasier baso-ikerlariak "Nature" aldizkarian Iberiar penintsularen hegomendebaldean gertatzen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014917 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Fisikari italiar hau, Piemonteko Turin hirian jaio zen 1776.eko ekainaren 9an. Zuzenbidea ikasi zuen eta 1800. urtean matematika eta fisika ikasteari ekin zion.
Fisikari italiar hau, Piemonteko Turin hirian jaio zen 1776.eko ekainaren 9an.
Zuzenbidea ikasi zuen, eta 1800. urtean matematika eta fisika ikasteari ekin zio... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014918 | zientziaeus | General | articulos cientificos | "Canadian Journal of Physics" aldizkarian agertutako artikulu batean, Gordon Freeman-ek egungo ikasleen etika falta beren amek etxetik kanpo lan egiteari eta feminismoaren ondorioei zor zaiela zioen.
Dagoeneko guztiz famatu bihurtu den artikuluak izan dituen erantzun eta era guztietako kexak direla eta, Kanadako Nation... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014919 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Armillaria bulbosa Armillaria bulbosa azalerari dagokionez, Lurreko bizidunik handientzat hartu izan da. Bere pisua 10.000 kg-koa dela estimatu zen eta okupatutako azalera 15 ha-koa. azalerari dagokionez, Lurreko bizidunik handientzat hartu izan da. Bere pisua 10.000 kg-koa dela estimatu zen eta okupatutako azalera 15 ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0014920 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Enpresa frantses batek jakinarazi duenez, 60 milioi frankoko planta berria eraikitzeko asmoa du ospitaletako hondakinak tratatzeko.
Tenperatura hori egokitzat jo izan da; beroarekiko erresistentzia altuena duten bakterioek ere ez baitute 400 °C-ko langa gainditzen. Planta honetan aldiz, plasmazko erregailuak dituen lab... | cc-by-sa |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.