id
stringlengths
12
40
periodico
stringclasses
60 values
lugar
stringclasses
8 values
dominio
stringclasses
11 values
texto
stringlengths
50
1.96M
licencia
stringclasses
10 values
zientziaeus_0015721
zientziaeus
General
articulos cientificos
Orain dela 30 urte, automobil-kopurua oso handia ez zenez, hiri handietara sartzeko ez zen arazo berezirik izaten. Automobil-kopurua handiagotu ahala eragozpenak ere areagotu egin dira. 1990/05/01 Aizpurua Sarasola, Joxerra Iturria: Elhuyar aldizkaria Izenburu honen bidez ez dugu uste beste munduko gauzarik esaten dugu...
cc-by-sa
zientziaeus_0015722
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zifrak asmatzea ez zen bapateko gauza izan; garapen luze baten emaitza baizik. Horretarako zenbakiak ikur grafikoen bidez adieraztea bururatu zitzaien, hau da, zifrak asmatu zituzten. Baina, nola gauzatu zen hori? Zifrak asmatzea ez zen bapateko gauza izan; garapen luze baten emaitza baizik. Zifrak asmatzea ez zen bapa...
cc-by-sa
zientziaeus_0015723
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ekin diezaiogun bada, ale honetan argitaratzen dugun programaren muina azaltzeari. Hemen gaituzu berriro ere zerbait berria azaldu nahian. Elhuyar. Zientzia eta Teknika aldizkariaren azken aleetan, zatikien mundua zertxobait jorratzen ihardun gara. Zertxobait diogu, zeren zatikien esparrua oso zabala bait da, eta bazte...
cc-by-sa
zientziaeus_0015724
zientziaeus
General
articulos cientificos
IBM 4019 LaserPrinter IBM-ren mahaigainerako laser inprimagailua - Zientzia.eus IBM-ren mahaigainerako laser inprimagailua inprimagailua iragarri du IBM etxeak. Inprimagailu hau bulego eta gestioko profesionalengan pentsatuz diseinatu da. Horretarako azkartasuna, moldagarritasuna, trinkotasuna eta kalitatea hartu dira ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015725
zientziaeus
General
articulos cientificos
Aplikazio bakar batean informazio-mota desberdinak konbinatzeko posibilitatea eskaintzen duen software eta hardwarea da Multimedia. Azkenaldi honetan askotan entzun den hitza dugu "Multimedia". Aplikazio bakar batean informazio-mota desberdinak (audio, bideo, testu eta grafikoak) konbinatzeko posibilitatea eskaintzen d...
cc-by-sa
zientziaeus_0015726
zientziaeus
General
articulos cientificos
Casio SF-7500 agenda digital berriak 148 g pisatzen ditu eta poltsikoan eraman ahal izateko moduan diseinaturik dago. Datuen sarrera, edizioa eta ezabaketa menu-sistema bidez eragiten da. Datuak, negozio-tarjeta formatuan (Business Card), telefono-katalogoan edo (Memo) agendan gorde daitezke. Agenda pertsonala kontsult...
cc-by-sa
zientziaeus_0015727
zientziaeus
General
articulos cientificos
AT & T etxeak itzulpen-zerbitzu telefoniko bat jarri du martxan Estatu Batuetan, ingelesik ez dakitenek ingelesez mintzatzen den edonorekin komunika daitezen. izeneko zerbitzu hau eguneko 24 orduetan dago martxan eta 143 hizkuntza eta dialekto interpreta ditzake. Zerbitzu honetara konektatu ahal izateko zenbaki konkret...
cc-by-sa
zientziaeus_0015728
zientziaeus
General
articulos cientificos
Meca Speed 2000 idazmakina batean idazten ikasteko, mekanografi maila hobetzeko edota zenbait azterketatan hautagaien ebaluaketan laguntzeko programa da. MECA SPEED 2000 idazmakina batean idazten ikasteko, mekanografi maila hobetzeko edota zenbait azterketatan hautagaien ebaluaketan laguntzeko programa da. Programa tut...
cc-by-sa
zientziaeus_0015729
zientziaeus
General
articulos cientificos
Sortzen ari den galaxia izan daitekeen hidrogeno-hodei erraldoia detektatu berri dute Virgo konstelazioan. Sortzen ari den galaxia izan daitekeen hidrogeno-hodei erraldoia-detektatu berri dute Virgo konstelazioan Riccardo Giovanelli eta Martha Haynes astronomoek. Aurkikuntza honek guztiak txunditurik utzi ditu, zeren u...
cc-by-sa
zientziaeus_0015730
zientziaeus
General
articulos cientificos
Neopilina Neopilina , Aro Primarioko fosila dugu; duela 350 milioi urte dinosauruak baino lehen agertutakoa. , Aro Primarioko fosila dugu; duela 350 milioi urte dinosauruak baino lehen agertutakoa Lehen begiradan badirudi ondoko irudikoa oskol bat besterik ez dela, baina ez da edozein oskol; neopilina baizik. Aro Prima...
cc-by-sa
zientziaeus_0015731
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hestegorriko minbiziaz hildakoen proportzioa, munduko altuena da, Siberiako ipar-ekialdean sobietarrek egindako inkesta zehatzek adierazten dutenez. Sobiet Batasuneko beste edozein lekutan baino bizpahiru aldiz jende gehiago hiltzen da minbiziak jota Txujotka aldean. Hestegorriko minbiziaz hildakoen proportzioa berriz,...
cc-by-sa
zientziaeus_0015732
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ozono-geruza desagertzearen arazoan konponbiderik ez da ikusten epe motzera. Erabateko irtenbideak zailak direnez, irtenbide partzialak bilatzeari ekin zaio. CFC11 da CFC familiako substantziarik kaltegarriena. Substantzia honen bizitza 65 urtekoa denez gainera, are eta kaltegarriagoa da. Aldiz, CFC 123ren bizitza 18 h...
cc-by-sa
zientziaeus_0015733
zientziaeus
General
articulos cientificos
Frantziako Arto-Produzitzaileen Elkarteak aditzera eman duenez, plastiko berri, malgu eta biodegradagarria lortu dute. Bio-D da material berriari ipini dioten izena eta ez dago ohizko plastikoak bezala erabat petroliotik ateratako gaiez osatua. Izan ere osagaietako bat artoaren almidoia bait da. Bio-D izeneko plastikoa...
cc-by-sa
zientziaeus_0015734
zientziaeus
General
articulos cientificos
Arktikoko bankisa azken hamar urteotan bi metro mehetu da Cambrige-ko unibertsitateko Peter Wadhams doktoreak dioenez. Arktikoko bankisa azken hamar urteotan bi metro mehetu da Cambridge-ko unibertsitateko Peter Wadhams doktoreak dioenez. Groenlandiako iparraldean dagoen bankisa 6,5 metro lodi zen 1976. urtean eta 4,5 ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015735
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bost metroko diametroa eta laurogeitamar metro kubikoko bolumena duen globoari esker, pertsona Ilargian bezalaxe saltoka ibil daiteke. Zubien gainetik edo zuahitzen gainetik jauzika ibiltzea huskeria da helioz betetako globo honetatik zintzilikatzen bazara. Zintzilik dagoena, Ilargi gaineko grabitazio-baldintza berdint...
cc-by-sa
zientziaeus_0015736
zientziaeus
General
articulos cientificos
Artikulu honetan elementu kimiko berriak izendatzeko kontutan hartu izan diren joerak aztertuko ditugu. 1976. urtean IUPACen CNIC batzordeak ( Comission of the Nomenclature of Inorganic Chemistry ), 103. elementuaren ondorengoentzat izen sistematikoak erabiltzea gomendatu zuen. XX. mendeko azken hamarkadatan, aurkikunt...
cc-by-sa
zientziaeus_0015737
zientziaeus
General
articulos cientificos
Iparrameriketako injineru elektriko hau, abenduaren 18an jaio zen. Azkenean, depresioak menpean hartuta, bere burua etxeko leihotik behera bota zuen New Yorken 1954.eko otsailaren 1ean. Iparrameriketako injineru elektriko hau, 1890.eko abenduaren 18an jaio zen New Yorken. Azkenean, depresioak menpean hartuta, bere buru...
cc-by-sa
zientziaeus_0015738
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zaire eta Uganda arteko mendietan, oso gorila-mota berezia bizi da. Virunga-ko gorila honek gorputzadarrak laburragoak ditu, eskuak luzeagoak eta oina desberdina. Rwanda, Zaire eta Uganda artean bada Virunga izeneko bolkan-multzo bat. Hango mendietan, 2.500 eta 3.000 metro bitarteko altueran, oso gorila-mota berezia bi...
cc-by-sa
zientziaeus_0015739
zientziaeus
General
articulos cientificos
Genevan CERN erakundeak Partikula Azpiatomikoen Laborategi Europarra martxan jarri eta hilabetez lan egin ondoren, emaitzak jasotzen hasiak dira. Zo izeneko hamaika mila partikula azpiatomiko lortu ahal izan dituzte azeleragailuan. Z° partikula, indar nuklear ahularen naturako funtsezko lau indar-motako baten bitarteko...
cc-by-sa
zientziaeus_0015740
zientziaeus
General
articulos cientificos
Erresuma Batuko Seascale hirian haur-leuzemia asko detektatu da. Hiri hau hondakin erradioaktiboak tratatzeko lantegi batetik hurbil dagoenez, alarma berehala zabaldu da. 1950-1985 bitartean hirurogeitamalau kasu diagnostikatu dira haurrengan. Urte horietan jaiotza-kopurua mila pertsonakoa izan dela kontutan hartuz, ga...
cc-by-sa
zientziaeus_0015741
zientziaeus
General
articulos cientificos
Eskietan eboluzioa urtero neur daitekeen gauza da. Material berriekin batera, pieza desberdinak lotzeko sistema bereziak azaldu dira. 1989. urteko abenduan Salomon enpresa frantziarrak eredu berri bat aurkeztu zuen. Eski hau beira- zuntzezkoa eta bloke bakarrekoa da. Eredu honek aurrekoak baino finkapen handiagoa du el...
cc-by-sa
zientziaeus_0015742
zientziaeus
General
articulos cientificos
Erreboilo-hazkuntzak teknikoki dituen arazoak eta ihardueraren alderdi desberdinak argitu zituzten; baita itsasoko urak behar duen kalitateaz ere. Azken aldian jende asko ari da Eusko Jaurlaritzako Nekazal eta Arrantza Sailean erreboiloa nola haz daitekeen galdezka. Itsas bazterrean erreboilo hazkuntzan oinarrituriko e...
cc-by-sa
zientziaeus_0015743
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ikerlari japoniarrek material berri bat aurkitu dute. Material berri hau funtsean polimeroa da eta muskulu baten portaera du. kerlari japoniarrek aurkitutako material berri bati esker transplanteetan eta inplanteetan izugarrizko aurrerakada gerta daiteke. Material berri hau funtsean polimeroa da eta muskulu baten porta...
cc-by-sa
zientziaeus_0015744
zientziaeus
General
articulos cientificos
Haurdun dauden emakumeei odol-analisi bat eginez fetuaren sexua ezagutu daiteke. Fetuko zenbait zelula plazenta igaroz amaren odolarekin nahasten dira. Fetua arra baldin bada, honen zelulak detektatzea posible da, zeren eta Y kromosoma izango bait dute. Jadanik, lehenengo probak egin ondoren, erabateko arrakasta iragar...
cc-by-sa
zientziaeus_0015745
zientziaeus
General
articulos cientificos
Autismoari buruzko teoria berriak dioenez, nahasketa haurraren garun-barneko anormaltasunetik dator. Ondorioz, ingurukoen sentimendu eta pentsamenduak misteriotsu gertatzen zaizkie autistei. Eta hauxe da autistek harremanetarako duten zailtasunaren jatorria. Georges de la Tour-en The Cheat with the Ace of Diamonds (Bat...
cc-by-sa
zientziaeus_0015746
zientziaeus
General
articulos cientificos
Algaba medikuak izenburu honen azpian laringektomiaren historia, eboluzioa eta gaur egungo tekniken deskribapena egingo digu. Beraz, irakurle, ale honetan laringektomiaren historiaz eta ezaugarriez jabetzeko aukera izango duzu. Izenburu hau irakurri ondoren, laringektomizatu askok hitz egiten duela pentsa daiteke. Egia...
cc-by-sa
zientziaeus_0015747
zientziaeus
General
articulos cientificos
PostScript-ek, Adobe Systems etxeak garatutako orriak deskribatzeko lengoaiak alegia, testu eta grafikoz osaturiko orri elektronikoa hartu eta edozein neurri edota bereizmeneko irteera zehatza eskaintzen du ongi irakurtzeko moduan prestatuz. ostScript-ek, Adobe Systems etxeak garatutako orriak deskribatzeko lengoaiak a...
cc-by-sa
zientziaeus_0015748
zientziaeus
General
articulos cientificos
Joan den urteko urriaren 17an San Frantzisko lurrikara bortitzak astindu zuen. San Andreseko failaren mugimenduak sortua zen. Faila hori baino hobeto aztertu eta zaintzen denik ez dago munduan, baino hala ere lurrikarak non, noiz eta nolakoak izango diren ezin dute zehatz-mehatz aurresan. Iazko urriaren 17ko San Frantz...
cc-by-sa
zientziaeus_0015749
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gaur egun bi kontzeptu bereizi beharra dago: Kalte handiak konpontzen dituen kirurgia plastikoa batetik, eta kirurgia plastikoa edo estetikoa, bestetik. Kalte handiak konpontzen dituen kirurgia plastikoa batetik (KONPONTZAILE deritzo horregatik) Lehena kasu zehatz batzuetan erabiltzen da, e.b. kirurgia onkologiko gisa ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015750
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zientzilari eta politikari iparramerikar hau, 1706.eko urtarrilaren 17an jaio zen. Benjamin Franklin, Pennsylvaniako Philadelphian hil zen 1790.eko apirilaren 17an. Benjamin Franklin, Pennsylvaniako Philadelphian hil zen 1790.eko apirilaren 17an. Orain dela berrehun urte hain justu. ientzilari eta politikari iparrameri...
cc-by-sa
zientziaeus_0015751
zientziaeus
General
articulos cientificos
Izenburu harrigarri honen pean "Toyota" etxeak Tokion aurkeztutako produktua azaldu nahi dugu. Automobila hiru moduluz osaturik dago. Autopistan edo abiadura handia har daitekeen errepidean hiru moduluak batabestearen ondoan daude eta automobil luzea lortzen da. Oso automobil egonkorra da; bere grabitate-zentrua oso be...
cc-by-sa
zientziaeus_0015752
zientziaeus
General
articulos cientificos
Joan den azaroan, gosaritarako zerealetan espezializatuta dagoen enpresa estatubatuar batek janari irradiatuen produkzioa eten egingo zuela iragarri zuen. Arazoaren gakoa honela azaldu du ikerketa-enpresa batek: "Kobalto 60 edo zesio 137rekin irradiatutako elementuak deskonposatu egiten dira, baina gero, deskonposatuta...
cc-by-sa
zientziaeus_0015753
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bizi eza Unibertso osoan gertatzen al da ala bizia nonnahi topa daiteke? Galdera gaitza da eta gainera erantzun erabakiorrik ez duena. Bizi eza Unibertso osoan gertatzen al da ala bizia nonnahi topa al daiteke? Galdera gaitza da eta gainera erantzun erabakiorrik ez duena. Instant batez harriturik begiratu zuen, edaria ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015754
zientziaeus
General
articulos cientificos
Andrei Sajarof 1921.eko maiatzaren 21ean jaio zen Moskun. 1938.ean Moskuko Fisika-Fakultatean hasi zen ikasten, ikasketak 1942.ean bukatu zituelarik. Irakurle askorentzat Andrei Dimitriebitx Sajarof pertsonaia ezaguna izango da Sobiet Batasunean egin duen lan politikoagatik. Sajarof fisikaria ordea, ezezagunagoa izango...
cc-by-sa
zientziaeus_0015755
zientziaeus
General
articulos cientificos
Diseinu-ezaugarri bereziak dituen teleskopio berri bat jarri da martxan Kanariar Irletako La Palma-n. Diseinu-ezaugarri bereziak dituen teleskopio berri bat (NOT) jarri da martxan Kanariar Irletako La Palma-n. Danimarkak, Suediak, Norvegiak eta Finlandiak elkarlanean eraikitako teleskopio honek, bere tamainarako ispilu...
cc-by-sa
zientziaeus_0015756
zientziaeus
General
articulos cientificos
Asmatu ziren lehenengo zenbakiak bata eta bia izan omen ziren. Bata, bere burua adierazteko eta bia, bikoiztasunaren adierazle zen. Antzinako gizakiak zentzuez baliatzen ziren kantitateak adierazteko eta zenbait animalia bezala ez ziren kopuru handiak bereizteko gai, (geuk ere, gaur, hiru trilioi kantitatea ulertzen ez...
cc-by-sa
zientziaeus_0015757
zientziaeus
General
articulos cientificos
Artikulu honetan, landa-ekologia nola irakats daitekeen azaltzen dugu, eta ikasleek edo zaletuek egin ditzaketen praktika batzuk proposatzen ditugu. Horretarako, Monkaio-n bildutako datu errealetan oinarrituko gara. Naturalista zaletu batek, ikerketa erreal batean parte hartu ahal dezake? Naturaren irakaskuntzaren zaba...
cc-by-sa
zientziaeus_0015758
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ortzean planetak ezagutzeko, eskuarki, bi ohar eman ohi dira. Lehenengoa, izarrekiko duten posizioa aldatu egiten dutela, eta bigarrena, ez dutela izarniadurarik agertzen. Hortaz, aurreko alean agindu bezala, planetak nondik nora dabiltzan jakin ahal izateko irudi lagungarriak emango ditugu. Eskema hauei "aurkitzaile" ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015759
zientziaeus
General
articulos cientificos
Frakzioen sinplifikazioa, denok dakigunez, zatikia zenbaki razionala idazteko era bat da, eta a/b moduan adierazten da. Beraz, zatiki modura idatz daitezkeen zenbakiak, zenbaki razionalak dira. rakzioen sinplifikazioa. Denok dakigunez, zatikia zenbaki razionala idazteko era bat da, eta a/b moduan adierazten da. Beraz, ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015760
zientziaeus
General
articulos cientificos
John Ford-ek, Vancouver-eko Aquarium Publikoko itsas ugaztunen zaindariak dioenez, orkek "lengoaia" nahi "dialekto" desberdinetan hitz egiten omen dute. Lengoaiak, itsas azpian komunikaziorako erabilitako txistu eta deietan bereizten dira. Orkak "oihartzunarekiko" nabigazioan doazenean emititutako sonarraren antzeko en...
cc-by-sa
zientziaeus_0015761
zientziaeus
General
articulos cientificos
Joan den azaroaren 18an NASAk Cobe misioa jaurtia - Zientzia.eus Cobe misioa jaurtia Joan den azaroaren 18an NASAk Cosmic Background Explorer (COBE) satelitea jaurti zuen Kaliforniako Vandenberg basetik. Satelitearen hiru esperimentuak unibertsoaren jatorriaz azterketak egiteko diseinaturik daude. COBEren bi tresnek ko...
cc-by-sa
zientziaeus_0015762
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zenbait polimero elektrizitatea eroateko gai da. Horietako batek, poliak alegia, urrea ordezka dezake tresna elektronikoetan. Kimikariek polia egiteko bide berria aurkitu dute. Zenbait polimero elektrizitatea eroateko gai da. Horietako batek, poli(sufre nitruro)ak alegia, urrea ordezka dezake tresna elektronikoetan. Ba...
cc-by-sa
zientziaeus_0015763
zientziaeus
General
articulos cientificos
Datorren ekainean Australian eraikitako katamaran erraldoi bat Mantxako Kanaleko ferry-merkatuan lehian hasiko da. Katamarana "hovercraft"ak nabigatu ezin duen sagaila edo marejadan ibiltzeko gauza izango da. 4 m-ko olatuen bitartean katamarana kanpoko bi gilen gainean ibiliko da, baina itsasoa haserreago badago, erdik...
cc-by-sa
zientziaeus_0015764
zientziaeus
General
articulos cientificos
EEEko Ingurugirorako Arduradun den Carlo Ripa di Meana jaunak hitz gogorrak erabili ditu EEEko zenbait estaturen aurka, ingurugiroari buruz emandako arauak ez bait dituzte betetzen. 1989. urtean 362 prozedura ofizial ireki zituzten Europako estatuen aurka, ingurugiroari buruz batzorde europarrak emandako arauak haustea...
cc-by-sa
zientziaeus_0015765
zientziaeus
General
articulos cientificos
Joan den urtearen bukaeran Estatu Batuetako Brookhaven National Laboratoryko R.J. Beuhler, G. Friedlander eta L. Friedman-ek fusio nuklearra lortzeko bide berria aurkitu zuten. Joan den urtean fusio nuklear hotzak zalaparta handia sortu zuen. Joan den urtearen bukaeran Estatu Batuetako Brookhaven National Laboratoryko ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015766
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bizikleta dugunok, bertan balazta hidraulikoak jartzeko aukera izango dugu. Bizikleta dugunok, bertan balazta hidraulikoak jartzeko aukera izango dugu. Balaztaketa lasterragoak bizikletetan - Zientzia.eus Balaztaketa lasterragoak bizikletetan Bizikleta dugunok, bertan balazta hidraulikoak jartzeko aukera izango dugu. M...
cc-by-sa
zientziaeus_0015767
zientziaeus
General
articulos cientificos
Pierre Jouventin eta Henri Weimerrskirch biologo frantsesek sei albatrosen ibilaldiak segitu dituzte satelite bidez. Indiar Ozeanoaren hegomendebaldean ibili ziren albatrosak eta elikatzeko burututako bidaia bakar batean 3.000-15.000 km egin zituzten. Hegaztiak 800 km-tan 56 km/h-ko abiadura mantentzea lortu zuten.
cc-by-sa
zientziaeus_0015768
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ganges ibaia erabat poluituta dago, ibaia garbitzeko zenbait proiektu aztertu ondoren, iretenbiderik egokiena dortoka haragijaleen eskutik etorri da. Indian Ganges ibaiaren ondoan erretzen dira hildakoen gorpuak. Errito hau ez da oraingoa; antzinakoa baizik. Beraz, milaka urtetan giza gorpuen hondakinak ibaian metatu d...
cc-by-sa
zientziaeus_0015769
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ale honetan, Zatitzaile Komunetako Handiena eta Multiplo Komunetako Txikiena nola kalkulatzen diren azaltzen da. 1990/03/01 Arrojeria, Eustakio - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa Lizaso, Pili - Informatika SailaElhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Duela bi ale, 31. alean hain zuzen, bide bati eman genion hasie...
cc-by-sa
zientziaeus_0015770
zientziaeus
General
articulos cientificos
Otorrinolaringologia izango da oraingo honetan aztergai eta horretarako mediku ospetsu baten laguntza izan dugu: Jesus Algaba Guimera-rena. Une honetan Donostiako Arantzazuko Ama Ospitaleko Otorrinolaringologi Zerbitzuburu eta EHUko Otorrinolaringologi Irakasle Titular da. 1990/03/01 Aizpurua Sarasola, Joxerra Benavide...
cc-by-sa
zientziaeus_0015771
zientziaeus
General
articulos cientificos
Siemens enpresa alemana elektrizitatearekin zerikusia duen ororen fabrikatzaile erraldoia da. Hamar urteko ikerketaren ondoren, gaur egun merkatuan dagoen ordenadore bidezko itzulpen-sistemarik aurreratuena den METAL garatzeko erabakia hartu du. 1990/03/01 Sagarna, Andoni - Ingeniaria Iturria: Elhuyar aldizkaria Siemen...
cc-by-sa
zientziaeus_0015772
zientziaeus
General
articulos cientificos
Luis Antonio Santalo Sors-ek, joan den urrian, "Union Matematica Argentina" delakoak antolaturiko matematikarien bileran amaiera-hitzaldia berak eman zuen. Ondoko lerroek hitzaldi haren zati bat isladatzen dute. 1990/03/01 Duoandikoetxea Zuazo, Javier - EHUko matematika irakaslea Iturria: Elhuyar aldizkaria Luis Antoni...
cc-by-sa
zientziaeus_0015773
zientziaeus
General
articulos cientificos
Hurrengo lerroetan n aldeko poligonoaren ondoz ondoko bi aldeek osatzen duten angelua kalkulatu behar da. Horixe da egingo duguna. Artikulu hau idaztearen arrazoia, Elhuyar. Zientzia eta Teknikaren aurreko bi aleetako artikuluan bilatu beharko genuke. Horrela honen zergatia asmatzea ez zaizu zail gertatuko. "Poliminoak...
cc-by-sa
zientziaeus_0015774
zientziaeus
General
articulos cientificos
Urtero, auto-fabrikatzaileek material eta teknologia berriak probatzen dituzte basamortuan zehar ospatzen den lasterketa automobilistiko gogorrean. Steffi Graft-ek emakumezkoen artean, eta Ivan Lendl-ek gizonezkoen modalitatean paregabeko bikotea osatzen dute tenis-munduan. Biek, karbono-zuntzez indartutako erretxinaz ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015775
zientziaeus
General
articulos cientificos
Frantzian ezaguna da Parisetik Lyonerako eta Mediterraniorako TGV edo Abiadura Handiko Trena. 1981. urtean errail gaineko munduko marka ezarri zuen, baina azken aldian Parisetik Atlantiar Ozeanora dijoanak marka hori hautsi du. TGV atlantiarraren maketa. Munduko erre gaineko abiadura-marka ezarri du. Ohizko abiadura 30...
cc-by-sa
zientziaeus_0015776
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kostaldeko zonak oso erakargarri eta erosoak direnez, berehala kolonizatu dira, kasu gehienetan gizakiak erabat suntsituz. Hala era, leku bitxi batzuk kontserbatzen dira oraindik eta honen lekuko Zumaia ingurua da. Gure kostaldeko lurraldea potentzial ekologiko handikoa izan dela begibistan dago, gelditzen zaizkigun az...
cc-by-sa
zientziaeus_0015777
zientziaeus
General
articulos cientificos
Haur gor bezala entzuteko gaitasuna erabat edo hein batean behintzat galduta daukana hartzen dugu. Entzumen-akats hau sortzen duten arrazoiak bi talde nagusitan bana genitzake: hartuak eta sortzetikoak. Entzumen-akats hau sortzen duten arrazoiak bi talde nagusitan bana genitzake: hartuak eta sortzetikoak (edo jatorrizk...
cc-by-sa
zientziaeus_0015778
zientziaeus
General
articulos cientificos
Injineru elektriko iparramerikar hau 1890.eko martxoaren 11n Massachusetts-eko Everett herrian jaio zen. 1974.eko ekainaren 28an hil zen Massachusettseko Belmont-en. njineru elektriko iparramerikar hau orain dela ehun urte jaio zen 1890.eko martxoaren 11n Massachusetts-eko Everett herrian. Injineru elektriko iparrameri...
cc-by-sa
zientziaeus_0015779
zientziaeus
General
articulos cientificos
Astronomi instrumentazioan garatu den aurrerapenetako bat erabiliz astronomoak Orion nebulosaren hauts-hodeian barneratu dira eta izar-habiaren argazkiak atera dituzte. Astronomi instrumentazioan garatu den azken aurrerapenetako bat erabiliz astronomoak Orion nebulosaren hauts-hodeian barneratu dira eta izar-habiaren a...
cc-by-sa
zientziaeus_0015780
zientziaeus
General
articulos cientificos
Astronomoek inoiz ikusi den supernobarik urrunena detektatu dute, gugandik 4 mila milioi urtera dagoen galaxi kumulu batean. Ikerlariek (Hans Norgaard-Nielsen, Leif Hansen, Henning Jorgensen, Alfonso Aragón, Richard Ellis eta Warrick Couch-ek) 1988.ean aurkitu zuten, 1988U izenez bataiatutako supernoba urruneko galaxie...
cc-by-sa
zientziaeus_0015781
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kaliforniako unibertsitate politeknikoko ikasle- eta irakasle-talde batek posibletzat gutxik jotzen zuten balentria egin berri dute: giza indarrez helikoptero bat aireratzea hain zuzen. Injineruek uste zutenez, helikoptero bat giza indarrez bakarrik aireratzea ezinezkoa zen. Helikopteroa hegan hasteko behar den potentz...
cc-by-sa
zientziaeus_0015782
zientziaeus
General
articulos cientificos
Desagertutzat jotzen zen lemur-mota bat aurkitu da Madagaskarren. Desagertutzat jotzen zen lemur-mota bat aurkitu da Madagaskarren. Desagertutako lemurea - Zientzia.eus Desagertutako lemurea Desagertutzat jotzen zen lemur-mota bat aurkitu da Madagaskarren. Lemureari, belarri iletsuko lemure nano (Allocebus trichotis) d...
cc-by-sa
zientziaeus_0015783
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gauza ezaguna da iparramerikarrek geografia gutxi dakitela, baina inkesta batek aditzera eman duenez, sobietarrak ere ez omen dabiltza fin. Gauza ezaguna da iparramerikarrek geografia gutxi dakitela. Egin berri den inkesta batek aditzera eman duenez, sobietarrak ere ez omen dabiltza fin. Superpotentzia izateak auzokoei...
cc-by-sa
zientziaeus_0015784
zientziaeus
General
articulos cientificos
Pariseko zooko arduradunak oso pozik daude, Afrikako gepardo bat jaio berri delako. Gertakizuna oso garrantzitsua da, animalia galbidean dagoelako. Gepardoak oso nekez ugaltzen dira naturan zein gatibu, arren espermatozoideek anormaltasun handiak eta emeek ziklo ez-regularrak dituztelako. Odolkidetasuna omen da horren ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015785
zientziaeus
General
articulos cientificos
Propultsio magnetohidrodinamiko ixilak, eremu magnetiko batek korronte elektrikoa hodi batean dagoen itsas urari eragiten dio. Irudi honetan daukagun tresnatzarra munduko dipolo-iman supereroale handiena da eta urpekuntzi bateko propultsio-sistemaren parte izango da. Propultsio magnetohidrodinamikoa ixila da eta ez du ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015786
zientziaeus
General
articulos cientificos
Nebulosa eta galaxien kolorezko argazkiek, ederrak eta ikusgarriak izateaz gain, oso informazio baliagarria ematen dute Unibertsoaz. M83 galaxia kiribilaren koloretako argazkia eta David Malin argazkiaren egilea. Irudiak gordetzeko lehen sistema praktikoa 1830.eko hamarkadan garatu zituzten argazkigintzaren aitzindarie...
cc-by-sa
zientziaeus_0015787
zientziaeus
General
articulos cientificos
Mendebaldeko Alemaniako Arrantzarako Ikerketa-Institutuko ikerlariek aditzera eman dutenez, Ipar Itsasoko zenbait arrain-moten enbrioiek deformazio-maila handia dute. Deformazio-mailarik altuenak Alemaniako Helgoland Golkoan daude. Bertara, titanio(IV) oxidoa fabrikatzean sortutako hondakinak bota dira azken hogei urte...
cc-by-sa
zientziaeus_0015788
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ehiztari bakar batek, harrapakin-mota bakar bateko 1.000 ale akabatuko ditu. Harrapakina larrabehira da. Amsterdam izeneko irla Antarktida aldean dago eta isolatuenetako bat da. Bertan oso ehiza kuriosoa egingo da. Ehiztari bakar batek, harrapakin-mota bakar bateko 1.000 ale akabatuko ditu. Harrapakina larrabehia da. E...
cc-by-sa
zientziaeus_0015789
zientziaeus
General
articulos cientificos
Duela lau urte Kamerungo Nios lakuari jariatutako karbono (IV) oxidozko hodei batek 1.700 lagun eta 3.000 abelburu hil zituen. Ikerlariek eginiko azteketaren arabera, edozein unetan errepika daiteke. Duela lau urte Kamerungo Nios lakuari jariatutako karbono(IV) oxidozko hodei batek 1.700 lagun eta 3.000 abelburu hil zi...
cc-by-sa
zientziaeus_0015790
zientziaeus
General
articulos cientificos
Robert E. Peary esploratzailea Ipar Polora ez, gertura bakarrik iritsi omen zen. Frederick Cook doktorean izan zen balentria hori eginiko lehen gizakia. Aldizkari honetako 21. alean Robert E. Peary esploratzailea ez zela Ipar Polora iritsitako lehen gizakia frogatu zela aipatu genuen. Ipar Polora ez; gertura bakarrik i...
cc-by-sa
zientziaeus_0015791
zientziaeus
General
articulos cientificos
Karbono (IV) oxidoaren kontzentrazioa bikoizteak sortuko duen tenperatura globalaren igoera, 2oC-koa izango omen da. Bertara bildutako zientzilariak adostasunera heldu ziren atmosferako karbono(IV) oxidoaren kontzentrazioa bikoizteak sortuko duen tenperatura globalaren igoeraz: 2oC-koa izango omen da. Tenperaturaren ig...
cc-by-sa
zientziaeus_0015792
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ingurunea berezia bada, hau da, beroegia, hezeegia edo gaziegia, izaki bizidun gehienak desagertu egiten direla badakigu. Hala ere, ingurune hauetaz daukagun informazioa eskasa da. Dena dela, ingurune berezi hauetan izaki bizidun bakar batzuk aurki ditzakegu: Hauetan berezienak dudarik gabe, tenperatura altuko ingurune...
cc-by-sa
zientziaeus_0015793
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ale honetan Eguzki-sistemaren ingurura itzuliko gara, Fenomeno eta efemeride astronomikoak - Zientzia.eus Fenomeno eta efemeride astronomikoak Ale honetan asmoa Eguzki-sistemaren inguruetara itzultzea da, Voyager 2ak abuztuan Neptuno eta bere sateliteez bidalitako informazioaren lehenengo emaitzen berri emateko. Azken ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015794
zientziaeus
General
articulos cientificos
Espazioko menturak zuzperraldia izango omen du datorren hamarkadan. Azken hogei urteotan lortutako emaitza zientifikoak aurreko urtetakoak baino garrantzitsuagoak izan dira. Hala ere, giro hotza izan du espazioko menturak. Espazioko menturak zuzperraldia izango omen du datorren hamarkadan. Ilargiratzea gertatu ondoren,...
cc-by-sa
zientziaeus_0015795
zientziaeus
General
articulos cientificos
IBMko injineruek 1000 MB-eko kapazitatea lortu dute 6,45 cm^ Disko-kapazitate handiagoa azalera txikiagoan - Zientzia.eus Disko-kapazitate handiagoa azalera txikiagoan IBMko injineruek 1000 MB-eko kapazitatea lortu dute 6,45 cm2-ko azalera duen disketean. Errekor berri hau aurrekoa baino 30 aldiz handiagoa da. Disko be...
cc-by-sa
zientziaeus_0015796
zientziaeus
General
articulos cientificos
Accell-500 inprimagailuaren ezaugarri bereziena zazpi emulazio desberdin egitea da. Abiadura segundoko 480 karakterekoa da eta koloretan inprima dezake.
cc-by-sa
zientziaeus_0015797
zientziaeus
General
articulos cientificos
1989ko azaroan erositako 2 Mb-eko plaken kostua 65.000 pta-ko bazen, 1990.eko martxoan 20.000 pta-koa da. (Macintosh Plus eta SE-rentzat. Programa ahaltsuek RAM memoria handia eskatzen dute. Gure PC-XT eta Macintosh-ek 256 Kb-etik 1024 Kb-erainoko RAM memoria izaten dute. Orain dela gutxi arte, Macintosh-en alorrean be...
cc-by-sa
zientziaeus_0015798
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kanadan ospatu den Energiari buruzko Nazioarteko Batzarrean, Chopin-en musika entzuteko aukera izan zuten, baina ez zen hezur eta haragizkoa, burdinazkoa baizik. Kanadan ospatu den Energiari buruzko Nazioarteko Batzarrean, partehartzaileek Chopin-en musika entzuteko aukera izan zuten. Harrigarria badirudi ere, pianojol...
cc-by-sa
zientziaeus_0015799
zientziaeus
General
articulos cientificos
Kartografia lantzeko programa hau, Macintosh zein IBM-PC bateragarrietan erabil daiteke. Programa hau Macintosh zein IBM-PC bateragarrietan erabil daiteke; horretarako bertsio desberdinak bait daude. Programa hauen bidez nahi den lekuko mapa osa daiteke eta bertan nahi den testua sar daiteke. Trama-mota desberdinak ona...
cc-by-sa
zientziaeus_0015800
zientziaeus
General
articulos cientificos
"Pegaso Select" sistema informatikoaren bidez, bezero bakoitzaren beharrei egokitzen zaien kamioia diseina daiteke. Sistema informatiko berak, datu teknikoei buruz informazioa ere ematen du. Adibidez, maniobragarritasuna eta pisuen banaketa.
cc-by-sa
zientziaeus_0015801
zientziaeus
General
articulos cientificos
Epson-ek koloretako scannerra aurkeztu berri du. Epson GT-1000 irakurgailu optikoa - Zientzia.eus Epson GT-1000 irakurgailu optikoa Epson-ek koloretako scannerra aurkeztu berri du. Irakur dezakeen azalera DIN A-7ari dagokiona da. Hazbeteko 200 puntuko bereizmena du eta 256 kolore-maila. Zoom-a %50etik %200eraino progra...
cc-by-sa
zientziaeus_0015802
zientziaeus
General
articulos cientificos
Pantaila-mota honi esker, edozein argitasun dagoelarik ere, irakur daiteke. Pantaila-mota honi esker, edozein argitasun dagoelarik ere, irakur daiteke. Minisport, Zenith-en produktu berria - Zientzia.eus Minisport, Zenith-en produktu berria 3 cm baino altuera txikiagoa duen ordenadore honek ordenadore eramangarrien mun...
cc-by-sa
zientziaeus_0015803
zientziaeus
General
articulos cientificos
SN 1987-A supernoba oraindik denbora luzez izango da zientzilarien behaketen eta azterketa teorikoen gai. Dagoeneko supernobarekin batera sortutako pultsareari buruzko artikulu bat agertu da Elhuyar. Zientzia eta Teknikaren aurreko alean esandakoagatik pentsatzekoa denez, SN 1987-A supernoba oraindik denbora luzez izan...
cc-by-sa
zientziaeus_0015804
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ikerlanen azken 10 urteotako esperientzia IKERCAD produktu berrian bildu da. Ikerlanen azken 10 urteotako esperientzia IKERCAD produktu berrian bildu da. Ikercad: CAD/CAMerako produktu berria - Zientzia.eus Ikercad: CAD/CAMerako produktu berria Ikerlanen azken 10 urteotako esperientzia IKERCAD produktu berrian bildu da...
cc-by-sa
zientziaeus_0015805
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zure ordenadorean modema baldin baduzu, irakurriko duzuna interesgarri gerta dakizuke. Zure ordenadorean modema baldin baduzu, ondoren irakurriko duzuna interesgarri gerta dakizuke. Mintegiak, posta elektronikoa, jokoak, software-liburutegiak, erosketak, simulatzaileak, etab., erabiltzailearen esku daude. Zerbait aipat...
cc-by-sa
zientziaeus_0015806
zientziaeus
General
articulos cientificos
Iragan hamar urteotan zientzia eta teknologiak une distiratsu eta une tamalgarriak ezagutu dituzte. Artikulu honek hamar urteotako zientziaren erradiografia izan nahi du. 1990/02/01 Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta zientzia-dibulgatzaileaElhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria Joy Adamson naturzale austriarr...
cc-by-sa
zientziaeus_0015807
zientziaeus
General
articulos cientificos
Baleek eta euskaldunok erlazio estua izan dugu mendetan. Kostaldeko herrien armarriak eta bertsolarien kronikak horren lekuko dira besteak beste. Baina gauza hauek nahikoa ezagunak dira gure artean. Ez da horren ezaguna baleen lerro ebolutiboa ordea. 1990/02/01 Martinez Lizarduikoa, Alfontso Iturria: Elhuyar aldizkaria...
cc-by-sa
zientziaeus_0015808
zientziaeus
General
articulos cientificos
Sagardo hitza gaur egun ez da edari baten izen hutsa. Sagardoa aipatzeak, joera zahar eta berriak dakartzagu... Sagardoa magia da. Antzina sagar-bilketa auzolanean burutzen zen. Tolarerik ez zen etxeetan bilketan lagundu eta beraientzat sagardo-kantitate bat jasotzen zuten. Sagardogintza amaituta, muztioa kupelatan sar...
cc-by-sa
zientziaeus_0015809
zientziaeus
General
articulos cientificos
Berrogeitamar urtean zehar, astronomoek ez dute ia ezer jakin bederatzigarren planetaz. Gaur egun, bere ilargi handiari eta izar bati esker, zein itxura duen, zerez egina dagoen eta zer-nolako atmosfera duen badakigu. Orain dela hirurogeiren bat urte, Arizonako astronomo gazte batek zerua arakatzeari ekin zion. Planeta...
cc-by-sa
zientziaeus_0015810
zientziaeus
General
articulos cientificos
Panama aipagarri izan da azken egun hauetan EEBBen inbasio deitoragarria eta Noriega jeneralaren arazoa direla kausa. Izan ere, Panamako kanalaren egoera kezkagarri bilakatzen ari bait da. Panamako kanala munduko nabigazio-puntu garrantzitsuenetakoa da. Urtero 12 000 untzi inguruk erabiltzen du Ozeano Barea eta Atlanti...
cc-by-sa
zientziaeus_0015811
zientziaeus
General
articulos cientificos
Naturalista ingeles hau Shrewsbury-n jaio zen 1809. urteko otsailaren 12an. 1882. urteko apirilaren 19an hil zen Darwin Londres ondoko Down herrian. Naturalista ingeles hau Shrewsbury-n (Shropshire-n) jaio zen 1809. urteko otsailaren 12an. Gaztetan Charles Darwin ez zen ezertan nabarmendu. Lehenbizi medikuntza ikastera...
cc-by-sa
zientziaeus_0015812
zientziaeus
General
articulos cientificos
Bizkarrezurrak plano lateralean duen desbiazio edo deformazioa da. Lordosia, zifosia: Aurre-atzeranzko planoan, bizkarrezurrak batez ere bi makurdura ditu. Bizkarrezurrak plano lateralean duen desbiazio edo deformazioa da. Gehiago izaten da umeetan pertsona helduetan baino; hazkunde-fasean daudenean batez ere. Batezbes...
cc-by-sa
zientziaeus_0015813
zientziaeus
General
articulos cientificos
Ale honetan "mino" kontzeptua zabaldu egingo dugu eta laukiaz aparte triangelu aldekide eta hexagono esanahiak ere emango dizkiogu. Aurreko alean poliminoez mintzatu ginen. "Domino" hitzetik trimino, tetramino, pentamino, hexamino eta orokorrean polimino hitzak atera genituen. Bertan do-mino þ bi mino identifikatuz lor...
cc-by-sa
zientziaeus_0015814
zientziaeus
General
articulos cientificos
Nola alaitu programa? Nola egin erakargarriagoa? Honetan, azaltzeko erak badu garrantzia. Azaltzeko eran berriz, irudiak ere badu berea. Baina gehinetan, PC eta bateragarrietan hori lantzea ez da gauza erraza izaten. "Orain badakigu" izenburuaz eman zion hasiera "Etxeko ordenadorea" sailari J. M. Iturriotzek 1986ko ots...
cc-by-sa
zientziaeus_0015815
zientziaeus
General
articulos cientificos
"Newcastle-upon-Tyne"-ko unibertsitateko Felicity Mellor eta Ian Moss fisikariek arazo batzuk "zizare-zuloak" erabiliz konpon daitezkeela adierazi dute. Einsteinen erlatibitatearen teoriak ez du denboran zeharko bidaia ukatzen, formalki bederen. Dena den, fisikari teorikoek ezin izan dute frogatu bidaia horiek posible ...
cc-by-sa
zientziaeus_0015816
zientziaeus
General
articulos cientificos
Joan den azaroaren 30eko Kolorea eta jokamoldea - Zientzia.eus Kolorea eta jokamoldea Beste zenbait gauzaren artean, eboluzioaz arduratzen diren biologoek populazio naturaletan dagoen aldagarritasun genetikoa azaldu ahal izatearekin amets egiten dute. Aldagarritasuna ingurugiroaren konplexutasunarekin erlazionatuta ego...
cc-by-sa
zientziaeus_0015817
zientziaeus
General
articulos cientificos
Zientzilari sobietarrek konfirmatu dutenez, 1968.erako gizaki bat ilargian jartzeko prest omen zeuden. Zientzilari sobietarrek konfirmatu dutenez, 1968.erako (iparramerikarrak baino urtebete lehenago alegia) gizaki bat ilargian jartzeko prest omen zeuden. Massachusetts Institute of Technology-ko zientzilari-talde batek...
cc-by-sa
zientziaeus_0015818
zientziaeus
General
articulos cientificos
Berotegi-efektuaren ondorio posible ezagunenetako bat itsas maila igotzea da. Berotegi-efektuaren ondorio posible ezagunenetako bat itsas maila igotzea da. Orain arteko kalkuluek itsas maila batezbeste atmosferako karbono(IV) oxidoaren kontzentrazioa bikoiztean metro bat igoko dela esan dute. Joan den urteko abenduan S...
cc-by-sa
zientziaeus_0015819
zientziaeus
General
articulos cientificos
Gas natural likodotuaz propultsatutako abioia aurkeztu da Frantzian. Abioia sobietarra da eta TU-155 izena jarri zaio. Gas natural likidotuaz propultsatutako abioia aurkeztu da Frantzian. Abioia sobietarra da eta TU-155 izena jarri zaio. Gasa 6m3-ko eta ongi isolatutako nikel-altzairuzko deposito batean gordetzen da. H...
cc-by-sa
zientziaeus_0015820
zientziaeus
General
articulos cientificos
Iparramerikarrek Texas-en eraiki nahi duten partikula-azeleratzailearen proiektua uste baino garestiagoa izango omen da. Iparramerikarrek Texas-en eraiki nahi duten partikula-azeleratzaileaz mintzatu ginen duela urtebete aldizkariko joan den otsaileko alean. Proiektua uste baino garestiagoa izango da. Hasieran, $5,9 bi...
cc-by-sa