id stringlengths 12 40 | periodico stringclasses 60
values | lugar stringclasses 8
values | dominio stringclasses 11
values | texto stringlengths 50 1.96M | licencia stringclasses 10
values |
|---|---|---|---|---|---|
zientziaeus_0015921 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Haurtzaroko parasitosirik ohizkoenak, hiru talde nagusitan sailka ditzakegu. Zorriek, sarna edo zaragarrak eta hesteetako zizareek osatzen dituzte sail nagusi horiek.
Sarcoptes scabiei izeneko artropodo batek sortzen duen larruazaleko eritasuna da sarna edo zaragarra.
Akaro honek, epidermisean, erreten bat egiten du (z... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015922 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nafarroako iparraldean, ia ia Gipuzkoan, Goizuetako lurretan dago ARTIKUTZA erreka eta bera da Donostiako Udalarena den finka honi izena ematen diona. Geografikoki galduta eta gehienentzat ahaztuta egoteak baldintzatu du gaur egungo baso autoktono zabal eta ederrak izatea.
Nork espero zezakeen Euskal Herrian gaur egun ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015923 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azaroan, orain arte bezala, eguna mozten segitzen du. Beranduko azken fruituak biltzeko garaia; sagarra eta udareak, azken gaztainak eta basa fruituak josotzekoa.
Hezetasun iraunkorra da landare honen premiarik nagusiena. Berez urgeldi, zingira eta erreka-ertzetan bizi den landarea da eta horrelakoxeren batean lantzea ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015924 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gure itsasertzean ditugun oskoldun moten artean, "Pachygrapsus Marmoratum" izenekoa da, bere ugaritasunagatik, ezagutuenetariko bat; herri-hizkeran "karramarro beltza" edo "zapateroa" deitzen zaiona.
Gure itsasertzean ditugun oskoldun moten artean, "PACHYGRAPSUS MARMORATUM" izenekoa da, bere ugaritasunagatik, ezagutuen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015925 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Duela hamabi urte, 1977.aren abuztuaren 20an, Floridako Kainaberal lurmuturreko jaurtiketa-zentruan jaurtigailuen indarrak bultzaturik, Voyager 2k Lurra utzi zuen inoiz egin den bidaia espazial fruitukorrenari hasiera emanez.
Jupiter, Saturno eta Urano atzean laga ondoren, Neptuno ingurutara iritsi zen joan den abuztua... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015926 | zientziaeus | General | articulos cientificos | 1976. urtean Philadelphia-ko hotel batean legionari erretiratuen kongresu bat ospatzen ari zirelarik, pneumonia atipiko bat zabaldu zen bildutakoen artean. Gaixotuak 200 baino gehiago izan ziren eta hauetatik gutxi gorabehera 40 hil egin ziren.
Euri azidoaren fenomeno eta ondorioak, gero eta garrantzi handiagoa hartzen... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015927 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hubble izan da ezpairik gabe XX. mendeko astronomoen zeruan izarrik distiratsuenetakoa eta bere jaiotzaren ehunurteurrena oraintxe betetzen da.
Edwin P. HubblE astronomoa, Iparrameriketako Missouri estatuko Marshfield herrian munduratu zen 1889.eko azaroaren 20an. Zazpi anai-arrebetan bostgarrena izanik, gaztetan bere ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015928 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ezaguna da helikopteroek bertikalki aireratzeko eta lurrartzeko duten erraztasuna. Hegazkinak berriz, oso azkarrak dira desplazamendu horizontaletan. Texaseko Bell Helicopter etxeak atera berri duen Osprey ereduak, bi abantaila horiek biltzen ditu bere baitan.
Osprey eredu honetan garbi ikusten dira bi errotore handiak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015929 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bitaminak janarietan aurkitzen diren substantzia organikoak dira.
Bitaminak janarietan aurkitzen diren substantzia organikoak dira. Irakurlearen txokoa - Zientzia.eus Irakurlearen txokoa
Azken aldi honetan, Estatu Batuetatik (nola ez), datorkigularik gero eta gehiago entzuten eta zabaltzen ari da konplexu bitaminikoen ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015930 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ingalaterrako Cambridge-n lanean ari den botaniko batek europako lore bat txoriek polinizatzen dutela eman du aditzera.
Alberto Burquez botanikoaren ustetan fenomeno berdina fritilariaren jatorrizko hedapen-barruti osoan, Turkiatik Indiaraino alegia, txorien bidezko polinizazioa gertatzen da.
Burquezek unibertsitateko ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015931 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Datorren hamarkadan sobietarrek Martitzen egin behar duten esplorazio-lan handiak globoak erabiliko dituzte bi eragozpen hauei ekiditeko.
Gure planeta-sistemako astroak aztertzeko, gainazalean pausatu diren zunda automatikoak erabili dira maiz. Horrelakoak ziren Ilargira bidalitako Luna serieko zundak edota Martitzera ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015932 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Dana Gloria Dana Gloria Kopenhage eta Oslo lotzen zituen ferrietako bat zen. Kopenhage eta Oslo lotzen zituen ferrietako bat zen. King of Scandinavia King of Scandinavia izeneko ferriak haren tokia hartu zuen linea berean. Bi untzi hauek bat direla da gauza garrantzitsua. izeneko ferriak haren tokia hartu zuen linea be... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015933 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Tigre zuria animalia ederrenetako bat da. Bengalako tigre arruntaren mutantea da eta oso urriak eta bitxiak dira.
Egun gehiago ezagutzen dira munduan, 100-120 bitartean daudela (basatiak at) uste delarik. Horietako 14 Siefried & Roi ilusionistenak dira baina, gauzarik interesgarriena beren emeetako batek, Sitarra izene... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015934 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Bioteknologi industriak badaki zientziaz eta goimailako finantzez, baina oraindik marketing-ari eta produktuaren diseinuari heldu beharra daude. Inbertsoreak urduritzen ari dira.
1989/10/01 Kingdon, Charles Newcombe, Sean Iturria: Elhuyar aldizkaria | cc-by-sa |
zientziaeus_0015935 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken urte hauetan Inmunologiak aurrerapen handiak egin baditu ere, oraindik gauza asko geratzen dira airean. Gure gorputzak berea zer den ondo bereizi behar du, kanpotik datorkion erasotzaile guztiei aurre egin ahal izateko.
Duela gutxi arte, gure gorputzak kanpoko erasoetatik defendatzeko erabiltzen zituen sistemez e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015936 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gasolinazko eta dieselezko motoreak dira oraingoz poluzio-bide garrantzitsuenak. Hala ere, urtetik urtera gogortzen doa poluzioaren aurkako arautegia eta automobil-fabrikatzaileek sistema berrien ikerkuntzan gero eta inbertsio handiagoak egiten dituzte.
Automobilek edozein giza iharduerak baino poluzio handiagoa sortze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015937 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Joan den uztailaren bigarren hamabostaldian UEUk ohizko ekitaldia burutu du Iruñean. Gure asmoa zientzi sailetan egin dena orrialde hauetara ekartzea da.
Elh.- Gurekin Arturo Elosegi biologoa daukagu. UEUko lehenengo astean arratsaldero ibai-ekologiari buruzko ikastaroa eman duzu. Zer azaldu duzu egun hauetan?
A.Eloseg... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015938 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ivan Pavlov goimailako nerbio-aktibitateari buruzko teoria materialistaren fundatzailea da.
Ivan Pavlov (Riazan-Errusia 1849-Leningrad 1936) goimailako nerbio-aktibitateari buruzko teoria materialistaren fundatzailea da. Pavlovek natur zientzien arloan, bai entzefaloaren aktibitatearen legeak aurkitzerakoan eta bai bio... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015939 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eguzkia izar aldakortzat kontsidera genezake; magnetikoki aldakor edo. Solar Maximum Mission satelitea 1980.aren hasieran jaurti zen Eguzkiaren aktibitatearen azken maximoa aztertzeko.
Aurreko aleetan askotan aipatu dugu Eguzkiaren aktibitatearen 11 urteko periodoa. Esan ere, esan dugu, beltzuneen garapenaren periodoa ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015940 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Buffon-ek lurraren adina kalkulatzeko, gure planeta hozten ari den fusio-masa dela suposatu zuen eta hozte-abiadura egokia aukeratuz, Lurraren adina kalkulatu ahal izan zuen. Horregatik, Lurrak 75.000 urte zituela adierazi zuen.
Gaur egun geologoek, denbora milaka edo milioika urtetan neurtzen dute eta horrek ez digu i... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015941 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Matematikaren historian zehar irudiak oso baliagarriak suertatu zaizkie matematikariei. Are gehiago esango genuke: gauzak irudikatzeko ezezik zenbait propietate, lema eta teorema frogatzeko ere erabili dira.
Adibide gisa, zenbait kasu aipatuko genuke: Arkimedes-en heriotzari buruz dugun mitoa, kondaira edo historia. K.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015942 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurreko artikulu batean ikatza likido bihurtzeko egiten ari diren saiakuntzen berri eman genuen. Artikulu honetan ikatzetik ateratako gasari buruz arituko gara. Gai hau ez da berria; orain dela bi mende Erresuma Batuan argia lortzeko erabili bait zen.
1989/09/01 Aizpurua Sarasola, Joxerra Iturria: Elhuyar aldizkaria
Au... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015943 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Uzta-garairik garrantzitsuena dugu urria: Udareak, sagarrak, iran-sagarrak, pikoak, intxaurrak hurrak, gaztainak ezkurrak, pinaziak, mizpirak, basaranak, gurbitxa eta basa fruituak...
Kuiaren antzeko zikloa osatzen du (ikus ELHUYAR. Zientzia eta Teknika 23).
Apirila-maiatza. Zuzenean zuloka, bakoitzean 3-4 hazi eta sim... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015944 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jakingo duzue noski ordenadoreek sistema bitarrean egiten dutela lan, hau izan da hain zuzen ere programa honetan aztertu nahi izan duguna: oinarri-aldaketak.
Azken alean udan geundela aitzakitzat hartuz, joko bat eskaini genizuen. Honez gero nahikoa jokatuko zenuten noski eta uda bukaera denez, berriro ere lehengo bid... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015945 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Atomoaren egituraz ikerlari mordoxkak teoria desberdinak plazaratu izan ditu eta gaur egun ondoko ideia daukagu; atomoa sistema planetarioaren antzekoa da, eguzkiaren lekuan nukleoa eta planeten ordez elektroiak daudelarik.
Mileto-ko Leuzipo eta bere ikasle izan zen Demokrito filosofo greziarrek K.a. IV. mendean atomoa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015946 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Uda ofiziala bukatua da jada eta iskanbila ugari izan da hondartzen garbitasunari buruz.
Uda ofiziala bukatua da jada eta nahiz eta oraindik hondartzara, eguzkitara, joaterik izan, bainu-denboraldi ofiziala amaitu da euskal hondartzetan.
Uda honetan iskanbila ugari izan da hondartzen garbitasunari buruz. Alde batetik E... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015947 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Boeing etxeak eginiko Condor izeneko abioiak, altitude-marka jarri du. Abioi hau automatikoa da (piloturik ez du, alegia) eta oso osorik konpositez egina dago. 60 m-ko hegal-zabalera du, hiru besoko bi helizek propultsatzen dute; helizeei 175 zaldiko sei zilindroko turbomotoreek eragiten diete.
Condora 20.362 m-ko altu... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015948 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Australiako iparraldeko York Lurmuturra penintsulan kokatu nahi dute sateliteen jaurtiketa-zentru berria.
Toki honetatik karga komertzialak espazioratuko dira eta horretarako jaurtigailu sobietarrak erabiliko dira. Zenit izeneko kohete berria izango omen da erabiliko den jaurtigailua.
Espazio-portu berritik hiru norabi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015949 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mundu osoko fisikariak bostgarren indarrik ez dagoela eta baldin badago oso ahula dela izan da.
1986. urtean Physical Review Letters aldizkari prestigiotsuan, naturan ordurarte ezagutzen ziren oinarrizko lau indarrez gain (grabitatorioa, elektromagnetikoa, nuklear ahula eta nuklear bortitza) beste bostgarren bat ere ba... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015950 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskal Herriko Unibertsitateak bere iharduera gizarte osora zabaldu asmoz, Teknologi Transferentziarako Agentzia izeneko erakundea sortu berria du.
Ikus daitekeenez EHUren asmo berri hauek helburu handiak dituzte. Betetzeko modua izan dezatela espero dezagun. | cc-by-sa |
zientziaeus_0015951 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Seguruenik jatorri martiztarra duten bi meteoritotan kaltzio karbonatoa aurkitu da.
1988.ean, 1987.ean baino %56 disko konpaktu gehiago saldu da EEBBetan, Japonian eta Europan.
Bestetik, eta aurrera begira, disko konpaktuak merkatuaren zatirik handiena hartuko dutela aurrikusten da. | cc-by-sa |
zientziaeus_0015952 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Munduan DARA izeneko, espazio-agentzia berri bat sortu da. Espazio-agentzia berria - Zientzia.eus Munduan espazio-agentzia berri bat sortu da, DARA izenekoa, eta Mendebaldeko Alemanian bultzatu dute. Agentzia honen helburuak Alemaniako espazio-iharduerak koordinatzea eta gobernu eta industriaren artean espazio-arazoeta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015953 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Psikiatra famatu hau, Moravia-ko Freiberg-en jaio zen 1856.eko maiatzaren 6an. Londresen urtebetez bizi izan zen, minbiziak 1939.eko irailaren 23an mundu honetatik eraman zuen arte.
Psikiatra famatu hau, Moravia-ko Freiberg-en (orain Pribor da, Txekoslovakian) jaio zen 1856.eko maiatzaren 6an. Guraso juduak zituen eta ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015954 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oihan tropikaleko zuhaitzen goi-adarrak aztertzeko sistema berri bat da "radeau des cimes" delako hori.
Irudian duzuen zeppelinari "radeau des cimes" ("gainetako almadia" alegia) izena jarri dio Francis Hallé bere diseinatzaileak. Zer dago zentzu handirik ez duen izen bitxi horren gibelean?
Oihan tropikaleko zuhaitzen ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015955 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azterketa etologikoek aditzera eman dutenez, hegazti basatien artean homosexualismoa ez da harrigarria.
Fenomeno hau lehenengo aldiz Kaliforniako Santa Barbara irlako kaio-kolonietan ikusi zen. Kabien %14ak ohizko arrautz kopurua baino bi bider arrautza gehiago zuen. Printzipioz gertakizun honek beste jatorririk izan d... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015956 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Errinozeronteak hiltzeko arrazoia adarra izanik, Namibiako agintariei errinozeronteek bizirik iraun dezaten bidea adargabetzea izan daitekeela pentsatu dute eta horrelaxe egin ere bai.
Jakina da errinozeronteen populazioak azken urteotan behera egin duela. 1975.ean 65.000 mila zeuden eta gaur egun 3.500 bakarrik. Honda... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015957 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Frantziako kostaldeen itsas trikuen produkzioa eta bitartean kontsumitzaileen eskariak gora egin du. Arazoari aurre egiteko itsas trikuen hazkuntza hasi dute frantziarrek.
Itsas trikuak ez dira jaki preziatua gure artean; herrikoia ez bederen. Guztiz preziatua da Frantzian, ordea.
Gehiegizko ustiakuntzak, poluzioak eta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015958 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Mantxako kanaleko tunelaren lanak aurrera doaz. Alabaina Britainia Haunditik zulatzen hasi zirena espero baino 100-300m atzerago doa, baina, irekitzeko data, ez dela atzeratuko ziurtatzen da.
Hurrengo hilabeteetan eginiko lanek markatuko dute, nolanahi ere, bukatze-dataren atzerapen posiblea.
Kanalean zehar 3 tunel zul... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015959 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Voyager 2 Voyager 2 zunda automatiko iparramerikarra Neptunoraino iritsi da jadanik eta lehenengo datuak lortu ditu. zunda automatiko iparramerikarra Neptunoraino iritsi da jadanik eta lehenengo datuak lortu ditu
Voyager 2 zunda automatiko iparramerikarra Neptunoraino iritsi da jadanik eta lehenengo datuak lortu ditu. ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015960 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Irudiko harri-puskak gure arbasoek eginiko eremintak omen dira. Erremintarik zaharrenak - Zientzia.eus Erremintarik zaharrenak
Irudian ikusten dituzuen harri-puskak gure arbasoek eginiko erremintak omen dira. Koartzoz eginak daude eta 2 bat milioi urte dauzkate. Europan aurkitutako giza erreminta zaharrenak dira eta Fr... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015961 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jean M. Auel idazle iparramerikarraren liburuak interesgarriak, haitzuloetako arbasoen bizimoduari buruzko ideia interesgarriak ematen ditu.
Azken aldi honetan gure artean, Jean M. Auel idazle iparramerikarraren "Haitzulo-hartzaren klana" serieko liburuak oso modan daude eta eskuz esku pasatzen ari dira. Ezin uka libur... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015962 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Joan den ekainean Beijin-en gertatutako istiluen argazkiak telefonoz bidali dira Txinatik kanpora teknika elektroniko berrienak erabiliz.
Joan den ekainean Beijin-en (Txinan) gertatutako istiluen argazkiak telefonoz bidali dira Txinatik kanpora teknika elektroniko berrienak erabiliz. Kazetari japoniarrek Canon eta Sony... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015963 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Hiparkus sateliteak huts egin du orbita geoestazionarioa lortzeko saioan.
Hiparkus sateliteak huts egin du orbita geoestazionarioa lortzeko saioan. Hiparkus-en jaurtiketak huts egin - Zientzia.eus Hiparkus-en jaurtiketak huts egin
Joan den abuztuaren 8an Ariane 4 europar jaurtigailuak Frantziar Guyanatik jaurtitako Hip... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015964 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Institutuaren helbururik nagusiena fusio hotza sakonki ikertzea izango da eta horretarako 40 ikerlari arituko dira lanean.
Itxuraz fusio hotzaren arazoa izozten ari zen azken aldi honetan. Hasierako berotasuna Siberiako hoztasun bihurtu da, aldarrikapenak oinarri sendoegirik ez zuela ikusi denean. Hala eta guztiz ere, ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015965 | zientziaeus | General | articulos cientificos | ADNaren irudi tridimentsionalak lortu dituzte tunel efektuzko mikroskopioaren bidez.
Pirinioek, mendiarekin lotutako kiroletarako leku aproposa izateaz gainera, naturaren arlo desberdinetan zaletu direnentzat ere aukera bikainak eskaintzan dituen eremu zabal eta berezia osatzen dute.
Ingurunearen heterogenotasuna baldi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015966 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arabiarren bitartez Europako mendebalderaino Greziatik iritsitako tradizio kosmologiko-astronomikoa bi izenetan oinarritzen zen bereziki. Alde batetik, Aristoteles eta bestetik, Ptolomeon.
Aristotelesen araberako mundua (O. Finé, Theórique des ciels, 1528).
Bestalde, eta bost mendeko tarte batez Aristotelesengandik ber... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015967 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jesukristo jaio aurreko V. mendean Medikuntza Hipokratikoa sortu zen, Kos eskolaren bitartez.
Garai haietan gaixotasuna goiko jainkoen zigorra zenez, osasunera bihurtzeko ahalmena sorgin eta aztiek zeukaten. Hauek supergizakitzat jotzen zirenez, jainkoen maltzurkeriak deusezteko zeregin erritualak burutzen zituzten. Be... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015968 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Azken bertsioak Summer 87 du izena, gaztelaniaz dago, eta Nactucket etxe amerikarrak banatzeko du. Produktu hau gestiorako beste software batekin batera saltzen da.
CLIPPER, dBASE lengoaiaren konpilatzailerik ezagunenetakoa da. Azken bertsioak Summer 87 du izena, gaztelaniaz dago, eta Nactucket etxe amerikarrak banatze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015969 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Visilog, Noesis elkarte frantsesaren, Frantziako Automatika eta Informatikarako Ikerketa-Institutu Nazionalaren eta Pariseko Meatze-Eskolaren elkarlanari esker garatutako ordenadore bidezko ikusketarako programa da.
Objektuen detekzioan, partikula-kontaketan eta formen eta zonaldeen analisian sortzen diren arazoak prob... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015970 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Gailu edo tresna berri honek gaztelaniaz eta katalanez funtzionatzen du eta emakume- eta gizaseme-ahotsen artean aukera dezake.
Sintetizadorearen soinura ohitu gabeko pertsonekin egindako probetan, %80tan soinua problemarik gabe entzuten zen. Bokal, kontsonante eta hauen arteko konbinazio posible guztien soinu desberdi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015971 | zientziaeus | General | articulos cientificos | PC ordenadore bat edukiz gero, erraza da munduko edozein lekutara dokumentuak edo informazioa bidaltzea eta, noski, jasotzea. JTFAX plaka jartzea nahikoa izango da aukera hau izateko.
Segundo gutxi batzuk besterik ez dira behar hau egiteko eta ordenadoreari JTFAX plaka jartzea nahikoa izango da aukera hau izateko.
Best... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015972 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Karlos Ugarte albaitariarekin izandako elkarrizketaren berri emango dugu ondoko lerroetan.
Herri aurreratuenetako laborategietan aspaldi hasi ziren genetika aztertzen. Garai batean zientzia zena, gaur ia industria bilakatu da. Lanerako esparrua zabala da. Hasieran teknika honen bidez landareak moldatu baziren ere, anim... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015973 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Antarktida beti izan da lur "ezezaguna" denontzat. Interesen ondorioak kontrolatzeko, 1991. urtean 1959. urtean egin zen hitzarmena berrikusi egingo da. Ondoren, berrikuspen honen garrantzia aztertuko dugu eta lurralde hau pixka bat ezagutzen saiatuko gara.
Antarktida beti izan da lur "ezezaguna" denontzat. Orain dela ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015974 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Poliki-poliki, gizakia askotan berak eragindako animali espezieen desagerketa geldi erazi nahian dabil. Gatibu daudenen ugalketa eta hazkuntza dira zoritxarrez arriskuan dauden espezie hauen biziraupenerako aukera bakarra, dibertsitate genetikoa gorde nahi bada behintzat.
Poliki-poliki, gizakia askotan berak eragindako... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015975 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Kristal likidoen atzean, pantaila modura erabil daitezkeen materialez gain, badago aplikazioz eta oinarrizko zientziaz beterik dagoen mundu zabal eta interesgarri bat.
Azken urte hauetan asko hitz egiten da kristal likido direlako materialei buruz. Batez ere ordenadoreen munduan -eta batipat eramangarri diren mikroorde... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015976 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eskolaurreko lehen urtean bapateko aldaketa dago umearentzat; batez ere lehendik haurtzaindegira joan ez denarentzat. Guraso askorentzat oso zaila da bere haurrak etxetik kanpo laupabost ordu eman behar dituela onartzea.
Eskolaurreko lehen urtean (ume batzuk 2 urterekin hasiko dira, beste batzuk ordea 3rekin) bapateko ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015977 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Orain arteko programak gehienak asignaturekin gutxi edo gehiago loturik egon badira ere ale honetan joko bat sartzea egokiago iruditu zaigu.
Hemen gatoz berriro ere topaleku dugun sail honetan beste programatxo bat eskaini asmoz. Dena den gauza guztietan atsedenalditxo bat mesedegarri izaten dela uste dugunez, udan sar... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015978 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oraingoan "buruhausle" txinatarra dakarkizugu: Tangram ospetsua. Has gaitezen bere historia gogoratuz.
XIX. mendeko buruhausle txinarrei buruzko liburu baten sarreran, tangram jokoaren jatorria (eta baita asmatzailea ere) ezezagunak zirela irakur daiteke.
Tangram jokoaren izen txinarra Ch'i Ch'ae pan (zazpi elementuen ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015979 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Melokotoia, beranduko aran, udare eta sagarren uzta. Iraila: Aranak, sagarrak, udareak, gaztainak, intxaurrak, hurra, pikoak eta mahatsen uzta.
Fisio nuklearra jaio zen eta aldi berean munduaren egitura sozial eta politikoak aldatu dituen energi iturri itzela ere bai. | cc-by-sa |
zientziaeus_0015980 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Euskaldunok txiki-txikitatik ikusi izan dugu gure artean lau buruko ikur bitxi bezain ederra. Bera zen gure nazio-sentimenduen iturri isila, gure euskal nortasunaren altxor gordea, eta berarengan jartzen genuen askotan herri-nortasunezko konfidantza.
Bera zen aldi berean bandera eta suzia; iragan ezkutu, orainaldi latz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015981 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Min lunbarrak eta ziatikak urte askotan eragin dio gizakiari, baina sintoma hauen sortzailea 1934.erarte ez zen ezagutzen. Bi ikerlarik azaldu zutena gaur egun kausa nagusia dela egiaztatua dago, baina ez da kausa bakarra.
1989/07/01 Beristain, Lander Beristain, Xabier Iturria: Elhuyar aldizkaria
Ornoen arteko diskoa e... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015982 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Eguzkitik jasotzen dugun energia gehiena erradiazio elektromagnetiko gisa badatorkigu ere, haren zatiki-igorpena ez da arbuiagarria. Termonuklearrek sortzen dituzten neutrinoez gain, asko dira Eguzkiaren grabitate-eremuaren eraginpetik ihes egin dezaketen koroa-zatikiak.
Fluxu hau iraunkorra da, noski, baina aldizkaria... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015983 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Erregai berrien inguruko ikerketari ekin zaio gaudeneko hamarkada honetan eta ikatzaren inguruan ikertutakoaren berri emango dugu ondoko lerroetan.
1989/07/01 Aizpurua Sarasola, Joxerra Iturria: Elhuyar aldizkaria
Ikatza herrialde industrializatuen euskarri izan da urte askotan. Petrolioaren kontsumoa indartu ahala, ik... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015984 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Duela gutxi motore elektriko mikroskopikoak lortu dituzte; jostorratzaren zuloan dozena bat motore sartzeko modukoak.
Ohituak gaude azken aldi honetan elektronikan zirkuitu integratuen arloan oso neurri txikiak erabiltzen. Miniaturizazioari esker transistoreen tamaina ia molekulen parera etorria dago. Oraingo honetan o... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015985 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zientzia eta asmakizunen historia, gizasemearen historia dela esan dezakegu. Zientziari buruzko ezagupenaren garapenari esker, naturako elementu arruntak aldatu eta gizasemearen egungo beharretara egokitzea lortu da.
1989/07/01 Aizpuru, Maria Luisa - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria
Zientzia eta asmakizune... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015986 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Matematikari frantses hau, Parisen jaio zen duela ehun urte; 1789.eko abuztuaten 21ean hain zuzen. Paris ondoko Sceaux herrian hil zen 1857.eko maiatzaren 23an.
Matematikari frantses hau, Parisen jaio zen duela ehun urte; 1789.eko abuztuaren 21ean hain zuzen. Bere ehunurteurrena dela eta, interesgarria derizkiogu haren... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015987 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Sei landare-familiaren loreetan bero metabolikoa sortzen dela ezaguna da.
Sei landare-familiaren loreetan bero metabolikoa sortzen dela ezaguna da. Budu zitorien sexu beroa - Zientzia.eus Budu zitorien sexu beroa
Gorputzaren tenperatura ingurugiro-tenperatura baino askoz handiagoa mantentzeko ahalmena (bero metabolikoa... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015988 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Australia Antarktidaz erreklamazioa duten zazpi estatuetako bat denez, betoa jartzeko eskubidea du.
Australiako gobernuak Antarktidako Meatzaritza Arautzeko Hitzarmena onartzeari uko egin dio. Hitzarmen honek orain debekatua dagoen meatzaritza baimenduko luke eta era berean kontrolatu ere bai.
Australia Antarktidaz err... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015989 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Japonia zur tropikalen munduko inportatzailerik handiena da. Japoniarrak dira baso-ustiatzailerik handienak.
Japonia zur tropikalen munduko inportatzailerik handiena dela gauza jakina da. Produkzio guztiaren %29ak Japonia du helmuga. Gainera, zenbait zonatan, Indonesian esaterako, konpainia japoniarrak dira baso-ustiat... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015990 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBBtako Kaliforniako Sakramento hiriko biztanleek, Rancho Seco-ko 918 MW-eko zentral nuklearra ixtea erabaki dute erreferendum bidez.
Ekologistek garaipen handitzat jo dute Sakramentoko bozketaren emaitza. Hala ere, zentrala desmuntatzeak arazo tekniko eta ekologiko latzak planteatuko ditu. Zer egin hondakin erradioak... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015991 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ekologistek eta Afrikako estatu batzuek, Afrikako elefantea galzorian dauden animali zerrendan sartzea eskatuko dute. Zerrenda horretan sartzeak boli-trafikoaren debekua ekarriko luke.
Boli-trafikoaren kontrolak huts egin duela diote kanpaina hau bultzatu dutenek. Boli-trafikoak gora egin du azkeneko hamarkadetan eta b... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015992 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Emilio Segre, 1959. urtean Nobel Saria lortu zuen fisikari nuklear italiarra, hil zen Kaliforniako Lafayette-n joan den apirilaren 22an.
Segre fisika nuklearraz eginiko lanagatik da ezaguna batez ere, baina fisikari atomiko moduan hasi zen lanean. 1930-32 urteetan espektro atomikoen lerro debekatuez eta Zeeman efektuaz... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015993 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Brogdale zentrua klima epeleko frutarbolen altxor genetiko paregabea da eta mundu guztiko jendea hurbiltzen da material genetiko bila.
Azkueren hiztegira jo eta "sagar" hitzari begiratzen badiozu, berrogeitamarretik gora sagar-barietateren izenak aurkituko dituzu: abelei, espuru, gezeta, bolin-sagar, errege-sagar, gorr... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015994 | zientziaeus | General | articulos cientificos | EEBBetako Sandia National Laboratory eta Solar Energy Research Institute erakundeetako zientzilariek uretara isurtzen diren konposatu organiko toxiko gehienak ezabatzeko metodoa garatu berri dute.
Argiaren izpi ultramoreek erdieroaleei erasotzen dietenean, elektroiak erauzten zaizkie eta zulo positiboak uzten dituzte. ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015995 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pote katalitikoa daramaten automobilek, berotegi efektua handitzeaz gain ozono-geruza hondatzen duen gas bat isurtzen dute.
Pote katalitikoa automobilen ihesbidean jarritako kaxa da eta zenbait poluitzaileren (hala nola, hidrokarburo, karbono(II) oxido eta nitrogeno-oxidoen) isurketak murrizten ditu. Pote moderno batek... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015996 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Moskuko zientzilariek itsas poluzioaren kontrolari lagunduko dion energi iturri izan daitekeen ponpa-sistema asmatu berri du.
Moskun dagoen Krizhizhanovski Energi Institutuko zientzilariek itsas poluzioaren kontrolari lagunduko dion eta energi iturri izan daitekeen ponpa-sistema asmatu berri du. Ponpei esker Itsas Belt... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015997 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Proiektu berriaren helbururik nagusiena monomeroetatik abiaturik silizio-polimeroak sintetizatzeko metodo berriak garatzea da.
Japoniako gobernuak polimerotan karbonoa silizioaz ordezkatzeko ikerketa-programa zabala bultzatu behar du. Material berriak egungo material petrokimikoak bezain bertsatilak eta aldi berean gog... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015998 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Jupiterrera joan behar duen Plutonioak argi berdea - Zientzia.eus Plutonioak argi berdea
Espazioan energia nuklearra erabiltzearen kontra dauden zientzilari estatubatuarrek, salbuespena egingo dute NASAren Galileo zundarekin. Jupiterrera joan behar duen Galileo zundak plutonio(238)ko bi sorgailutatik lortuko du energia... | cc-by-sa |
zientziaeus_0015999 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Beroak, presioak eta erreakzio kimikoek, hondakinak oxidatu eta produktu kimikoak eta mikroorganismoak errauts geldo bihurtuko dituzte.
Texaseko Houstonen estolderi urak lurrera injektatuko dituzte datorren urtetik aurrera. Presio-eltze erraldoiaren itxurako eta 1500 m-ko sakonerako putzura estolderi urak eta oxigenoa ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016000 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Pilula hartzeak ba al du arriskurik? Eta arrisku hori erreala bada, sozialki eta etikoki onargarria al da? Galdera hauei erantzuteak ez dirudi erraza; pilula bait da ia %100eko efektibotasuna duen antisorgailu bakarra.
Pilula edo ahotiko antisorgailua, 1960.eko hamarkadan komertzializatu zen lehenengoz. Geroztik eztaba... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016001 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Elektrokimikari horiek aurkitutako fusioa nuklear hotza den ala ez jakitea izan da hasierako kezken muina. Bestalde, hasierako berotasuna hazten joan da azken bi hilabeteotan.
1989/06/01 Barandiaran, Mariaje Irazabalbeitia, Inaki - kimikaria eta zientzia-dibulgatzaileaElhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria
Fusio... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016002 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Nazio Batuen Biztanleri Fondoaren 1989ko txostenak, emakumearen, biztanleriaren eta garapenaren arteko erlazioak aztertu ondoren, emakumean inbertitzea dela etorkizunerako gakoa baieztatzen du.
1989/06/01 Jauregi, Mariaje - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria
"Emakumeak bere bizitzari buruzko erabakiak hartze... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016003 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Arrasate herri dinamikoa dela edonork baiezta dezake. Herri honetan garatu den mugimendu kooperatiboak berebiziko garrantzia izan du; Euskal Herrian ezezik baita atzerriko zenbait herrialdetan ere. Ikerlan, dinamika horren fruitu berezia da.
Elkarrizketa bat egiteko magnetofonoari eragiten zaionean, askotan ez da jakit... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016004 | zientziaeus | General | articulos cientificos | R.L. Mössbauer gazteak doktorego-tesirako esperimentuak egiten ari zelarik, fenomeno arraro bat, espero ez zuena, ikusi zuen.
Rudolf Ludwig Mössbauer (ikus 1. irudia) München-en jaio zen 1929.eko urtarrilaren 31n. Beraz, aurten bere jaiotzaren 60. urteurrena ospatzen da. Bere izena daraman efektuaren historia oso inter... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016005 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Lurrean eragin handiena sorterazten duen Eguzkiaren aktibitate-mota, erupzioak dira. Honelakoa izan genuen, joan den martxoaren 6an garatu zena, Eguzkiaren gainazalean ikus zitezkeen oso beltzune handi batzuekin erlazionatuta.
Aurreko artikuluetan esan dugunez, Eguzkiaren eremu magnetikoak lokalki eboluzionatzen du. Er... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016006 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oraingoan, Fisikako oinarrizko zenbait magnituderi lotuko gatzaizkio; espazio, denbora eta masa izeneko magnitudeei hain zuzen ere.
Kaixo irakurle! Hemen gaude berriro ere, azkenaldi honetan gure topagune den ETXEKO ORDENADOREA sailean. Oraingoan, Fisikako oinarrizko zenbait magnituderi lotuko gatzaizkio; espazio, denb... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016007 | zientziaeus | General | articulos cientificos | CAD/CAM sistemak direla eta, Administrazio Publikotik lortutako dirulaguntzaren bidez CAD/CAMerako munduan dagoen sistema aurreratuenetako eskuratu dute.
Usurbileko Lanbide-Eskolako irakasle diren Balere Barrerok eta Joan Ma Jurramendik urte batzuk daramatzate marrazkigintza teknikoaren alorra jorratzen. Marrazkigintza... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016008 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Uztaila da egunaren luzera mozten hasteko deneko hila. Uztak: Beranduko gerezi eta gingak, aranak, sagar goiztiarrak, almendrak, udare goiztiarrak eta melokotoiak.
hazia; Landatu : landarea, aldaska, erreboila, begia, zainak, etab.
Orburuaren familia eta jenero berdineko landarea da eta haren antzera hotz handiak ez di... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016009 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ale honetarako bi zientzilari aukeratu ditugu. Beno Gutenberg geologo alemana, eta Arthur Kennelly injineru elektrikoa.
1989/06/01 Azkune Mendia, Iñaki - Elhuyar Fundazioa Iturria: Elhuyar aldizkaria
Ale honetarako bi zientzilari aukeratu ditugu. Beno Gutenberg geologo alemana da bata, duela ehun urte ekainean jaio zel... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016010 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Zakur baten eta kiwi-populazio baten artean egon berri den gatazka, erreferentzia bazterrezina izango da kontserbazio-literaturan aurrerantzean.
Uste denez, sartutako harrapariak dira irla-espezieen desagertzearen arrazoirik nagusiena. Arazo honi buruzko orain arteko literaturak ez zuen horren ebindentzia zuzenik emate... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016011 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Joan den apirilaren lehenengo egunetan Willem Roskam 38 urteko ikerlaria hiltzeak, Pasteur institutuko lan-arriskuen auzia harrotu du berriro.
Ale honetan mintzatu gara jada Pasteur institutuaz. Halaber, ondoko berri honek ere institutu frantses ospetsu horrekin du zerikusia.
1986.ean bost minbizi-kasu garatu ziren eta... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016012 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Oso atzerapen luzea izan ondoren, joan den maiatzaren hasieran Magallaes artizarrerako bidean - Zientzia.eus Magallaes artizarrerako bidean
Oso atzerapen luzea izan ondoren, joan den maiatzaren hasieran Magallaes izeneko zunda automatikoak Artizarreko bidea hartu zuen.
Magellaes 1990.eko abuztuan iritsiko da gurearen a... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016013 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Paleontologoek, tamaina txikiko dinosauruak Lurreko poloen inguruan bizi izan zirenaren aldeko ebidentzia berriak aurkitu dituzte.
Australiako hegoekialdean aurkitu berri diren fosilek aditzera eman dutenez, dinosauruak hego poloaren ingurutan bizi izan ziren kretazikoan duela 130-105 milioi urte. Orduko batezbesteko t... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016014 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Naturarako Nazioarteko Fondoa erakundeak adierazi duenez, Japoniako kanpo-laguntzarako programa munduko oihan tropikala hondatzen laguntzen ari da.
Naturarako Nazioarteko Fondoa (WWF) erakundeak adierazi duenez, Japoniako kanpo-laguntzarako programa (Munduko handiena) munduko oihan tropikala hondatzen laguntzen ari da.... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016015 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Txinako agintarien eta mendebaldeko kontserbazionisten arteko elkarlanaren ondorioz, mende hasieran Txinatik desagertutako orein-espezie bat bertaratzea posible izan da.
Pére David oreinaren bi talde Txinako bi erreserbatan kokatu dira. Bat Xangaitik gertu kokatu da eta 39 aletik 50era pasatu da. Beijin-eko iparraldean... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016016 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Askotan zaila gertatzen da antzinako objektu bitxien kontserbazioa eta jendeari horiek erakustea konbinatzea. Helburua, hondamen biologikoa saihestea eta aldi berean erakusketa egokiro antolatzea da.
Museotako objektu asko intsektu eta mikroorganismoek hondatuta daude. Askotan zaila gertatzen da antzinako objektu bitxi... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016017 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Ale honetan fusio hotzari buruzko artikulu batean P.M Etxenike eta Toribio Fernandez eszeptiko samar azaltzen dira "fusio hotza" deitutakoaren aurrean. Hala ere, ekainaren 9ko egunkarietan Madrileko Unibertsitate Autonomoan fusio hotza lortu zela adierazten zen.
Neutroi-igorpen handia izan omen zen eta horren ondorioz,... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016018 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Aurten Frantzian Iraultza Handiaren bigarren mendeurrenaz at, beste mendeurren garrantzitsua ospatzen dute.
Aurrerago Lavoisier eta bere lanaz mintzatzeko aukera izango dugu. | cc-by-sa |
zientziaeus_0016019 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Tritioa hidrogenoaren isotoporik astunena da. Tritiorik ez da naturan aurkitzen; beraz, tritiorik gura izanez gero artifizialki fabrikatu behar da. Nola egiten da?
Tritioa hidrogenoaren isotoporik astunena da. Tritioaren nukleoan bi neutroi eta protoi bat daude. Tritiorik ez da naturan aurkitzen; isotopo erradioaktibo ... | cc-by-sa |
zientziaeus_0016020 | zientziaeus | General | articulos cientificos | Antza denez, hizkuntz erabilerako arazoak ez dira gurea bezalako hizkuntz minorizatuetan bakarrik gertatzen; Frantsesa bezalako hizkuntz "handiek" ere badituzte arazoak.
Orain arte Pasteur Institutu entzutetsuak Annales de l'Institute Pasteur izeneko zientzi aldizkari famatua argitaratu du. Berriki Institutuko zuzendar... | cc-by-sa |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.