Split (1)

train · 162M rows

text stringlengths 254 13.2M	id stringlengths 36 47	dataset_source stringclasses 2 values	prediction float64 1.01 4.21	dump stringclasses 106 values	url stringlengths 13 2.36k	date stringlengths 19 25	file_path stringlengths 108 155	offset int64 -1 1.48B	page_average_lid_score float64 0.85 1 ⌀	full_doc_lid_score float64 0 1 ⌀	language_score float64 0 1	per_page_languages listlengths 1 14.5k	full_doc_lid stringclasses 14 values	top_langs stringclasses 1 value	is_truncated bool 2 classes	page_ends listlengths 1 14.5k	minhash_cluster_size int64 1 1.9M	duplicate_count int64 -1 319
UCHWAŁA NR XXXI/248/2013 RADY POWIATU CHODZIESKIEGO z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie uchwały budżetowej na rok 2014 Na podstawie art. 12 pkt 5, pkt 8 lit. d, pkt 9 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 595, ze zm.) art. 211, 212 ust. 1 pkt 1, 2, 6, ust. 2; 214, 215, 222, 235 – 237, 239, 258 i 264 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), Rada Powiatu Chodzieskiego uchwala, co następuje: § 1. 1. Ustala się łączną kwotę dochodów budżetu w wysokości 45.676.312,53 zł, z tego: 1) dochody bieżące w kwocie 43.530.028,53 zł, 2) dochody majątkowe w kwocie 2.146.284 zł, zgodnie z załącznikiem Nr 1. 2. Dochody, o których mowa w ust. 1 obejmują w szczególności: 1) dotacje celowe na realizację zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych odrębnymi ustawami oraz dotacje celowe na realizację zadań wykonywanych na mocy porozumień z organami administracji rządowej, zgodnie z załącznikiem Nr 3, 2) dotacje celowe na realizację zadań realizowanych w drodze umów lub porozumień między jednostkami samorządu terytorialnego, zgodnie z załącznikiem Nr 5, 3) dotacje i środki na finansowanie wydatków na realizację zadań finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zawarte w załączniku Nr 1. § 2. 1. Ustala się łączną kwotę wydatków budżetu w wysokości 45.676.312,53 zł, z tego: 1) wydatki bieżące w kwocie 42.934.288,25 zł, 2) wydatki majątkowe w kwocie 2.742.024,28 zł, zgodnie z załącznikiem Nr 2. 2. Wydatki, o których mowa w ust. 1 obejmują w szczególności: 1) wydatki na realizację zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych odrębnymi ustawami oraz wydatki na realizację zadań wykonywanych na mocy porozumień z organami administracji rządowej, zgodnie z załącznikiem Nr 4, 2) wydatki na realizację zadań realizowanych w drodze umów lub porozumień z innymi jednostkami samorządu terytorialnego, zgodnie z załącznikiem Nr 5, 3) wydatki na programy finansowane z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w części związanej z realizacją zadań powiatu, zawarte w załączniku Nr 2. § 3. Dochody i wydatki na zadania z zakresu ochrony środowiska określa załącznik Nr 8 i 9. § 4. Ustala się zestawienie planowanych kwot dotacji udzielanych z budżetu powiatu, w wysokości, z tego: 1) dotacje dla jednostek sektora finansów publicznych w kwocie 797.090 zł, 2) dotacje dla jednostek spoza sektora finansów publicznych w kwocie 2.296.715 zł, zgodnie z załącznikiem Nr 6. § 5. Ustala się plan finansowy dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, zgodnie z załącznikiem Nr 7. § 6. Określa się limit zobowiązań z tytułu zaciaganych kredytów w kwocie 700.000 zł, z tego na: 1) pokrycie występującego w ciągu roku przejściowego deficytu budżetu do kwoty 700.000 zł. § 7. Upoważnia się Zarząd Powiatu Chodzieskiego do: 1) zaciagania kredytów na pokrycie występującego w ciągu roku przejściowego deficytu budżetu do wysokości 700.000 zł, 2) dokonywania zmian w budżecie polegających na przeniesieniach w planie wydatków między paragrafami i rozdziałami w ramach działu w zakresie wydatków na uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz wydatków majątkowych jednorocznych między zadaniami w ramach działu, 3) przekazania uprawnień Staroście, dyrektorom szkół oraz dyrektorowi Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii do dokonywania przeniesień planowanych wydatków bieżących w ramach działu z wyjątkiem wydatków na wynagrodzenia i składki od nich naliczane, świadczenia na rzecz osób fizycznych oraz usługi budowlano - montażowe w zakresie remontów pomieszczeń i budynków, 4) przekazania uprawnień Komendantowi Powiatowemu Państwowej Straży Pożarnej oraz Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do dokonywania przeniesień planowanych wydatków bieżących w ramach rozdziału, 5) przekazania uprawnień pozostałym kierownikom jednostek budżetowych do dokonywania przeniesień planowanych wydatków bieżących w ramach rozdziału z wyjątkiem wydatków na wynagrodzenia i składki od nich naliczane, świadczenia na rzecz osób fizycznych oraz usługi budowlano - montażowe w zakresie remontów pomieszczeń i budynków, 6) lokowania wolnych środków budżetowych na rachunkach w innych bankach, niż bank prowadzący obsługę budżetu. § 8. Ustala się kwotę 3.000.000 zł, do której Zarząd Powiatu Chodzieskiego może samodzielnie zaciągać zobowiązania. § 9. Tworzy się rezerwy: 1) ogólną w wysokości 294.626,27 zł, 2) celowe w wysokości 1.320.257 zł, zgodnie z załącznikiem Nr 10. § 10. Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu. § 11. Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2014 roku i podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego. ## Budżet na rok 2014 ### DOCHODY Dochody budżetu powiatu \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 020 \| Leśnictwo\| 169 033,00 \| \| \| \| \| 02001 Gospodarka leśna \| 169 033,00 \| \| \| \| 2450 Środki otrzymane od pozostałych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych na realizację zadań bieżących jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych \| 169 033,00 \| \| 600 \| Transport i łączność \| 766 000,00 \| \| \| \| \| 60014 Drogi publiczne powiatowe \| 766 000,00 \| \| \| \| 0870 Wpływy ze sprzedaży składników majątkowych \| 14 000,00 \| \| \| \| 0960 Otrzymane spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej \| 2 000,00 \| \| \| \| Dotacja celowa otrzymana z tytułu pomocy finansowej udzielanej między jednostkami samorządu terytorialnego na dofinansowanie własnych zadań inwestycyjnych i zakupów inwestycyjnych \| 750 000,00 \| \| 700 \| Gospodarka mieszkaniowa \| 1 445 001,00 \| \| \| \| \| 70005 Gospodarka gruntami i nieruchomościami \| 1 445 001,00 \| \| \| \| 0470 Wpływy z opłat za zarząd, użytkowanie i użytkowanie wieczyste nieruchomości \| 5 560,00 \| \| \| \| Dochody z najmu i dzierżawy składników majątkowych Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub innych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych oraz innych umów o podobnym charakterze \| 268 168,00 \| \| \| \| 0770 Wpłaty z tytułu odpłatnego nabycia prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości \| 891 500,00 \| \| \| \| 0830 Wpływy z usług \| 155 433,00 \| \| \| \| 0970 Wpływy z różnych dochodów \| 2 090,00 \| \| \| \| 2110 Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 27 000,00 \| \| \| \| 2360 Dochody jednostek samorządu terytorialnego związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami \| 95 250,00 \| \| 710 \| Działalność usługowa \| 776 200,00 \| \| \| \| \| 71012 Ośrodki dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej \| 350 000,00 \| \| \| \| 0830 Wpływy z usług \| 350 000,00 \| \| \| \| 71013 Prace geodezyjne i kartograficzne (nieinwestycyjne) \| 111 200,00 \| \| \| \| 2110 Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 111 200,00 \| \| \| \| 71014 Opracowania geodezyjne i kartograficzne \| 5 000,00 \| \| \| \| 2110 Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 5 000,00 \| \| \| \| 71015 Nadzór budowlany \| 310 000,00 \| \| \| \| 2110 Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 310 000,00 \| \| 750 \| Administracja publiczna \| 362 606,00 \| \| \| \| \| 75011 Urzędy wojewódzkie \| 208 521,00 \| \| \| \| 2110 Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 208 521,00 \| \| \| \| 75020 Starostwa powiatowe \| 2 060,00 \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Strona: 1 / 4 \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| \| 0690 \| Wpływy z różnych opłat \| 1 500,00 \| \| \| 0830 \| Wpływy z usług \| 560,00 \| \| \| 75045 \| Kwalifikacja wojskowa \| 17 000,00 \| \| \| 2110 \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 13 000,00 \| \| \| 2120 \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące realizowane przez powiat na podstawie porozumień z organami administracji rządowej \| 4 000,00 \| \| \| 75095 \| Pozostała działalność \| 135 025,00 \| \| \| 0830 \| Wpływy z usług \| 720,00 \| \| \| 0970 \| Wpływy z różnych dochodów \| 134 305,00 \| \| \| 754 \| Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa \| 3 431 703,00 \| \| \| 75411 \| Komendy powiatowe Państwowej Straży Pożarowej \| 3 417 003,00 \| \| \| 2110 \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 3 187 000,00 \| \| \| 2360 \| Dochody jednostek samorządu terytorialnego związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami \| 3,00 \| \| \| 6410 \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na inwestycje i zakupy inwestycyjne z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 230 000,00 \| \| \| 75495 \| Pozostała działalność \| 14 700,00 \| \| \| 0690 \| Wpływy z różnych opłat \| 14 700,00 \| \| \| 756 \| Dochody od osób prawnych, od osób fizycznych i od innych jednostek nie posiadających osobowości prawnej oraz wydatki związane z ich poborem \| 9 136 000,00 \| \| \| 75618 \| Wpływy z innych opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego na podstawie ustaw \| 1 608 200,00 \| \| \| 0420 \| Wpływy z opłaty komunikacyjnej \| 1 408 200,00 \| \| \| 0490 \| Wpływy z innych lokalnych opłat pobieranych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie odrębnych ustaw \| 200 000,00 \| \| \| 75622 \| Udziały powiatów w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa \| 7 527 800,00 \| \| \| 0010 \| Podatek dochodowy od osób fizycznych \| 7 312 550,00 \| \| \| 0020 \| Podatek dochodowy od osób prawnych \| 215 250,00 \| \| \| 758 \| Różne rozliczenia \| 20 116 654,00 \| \| \| 75801 \| Część oświatowa subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego \| 17 874 339,00 \| \| \| 2920 \| Subwencje ogólne z budżetu państwa \| 17 874 339,00 \| \| \| 75803 \| Część wyrównawcza subwencji ogólnej dla powiatów \| 1 549 868,00 \| \| \| 2920 \| Subwencje ogólne z budżetu państwa \| 1 549 868,00 \| \| \| 75814 \| Różne rozliczenia finansowe \| 60 000,00 \| \| \| 0920 \| Pozostałe odsetki \| 60 000,00 \| \| \| 75832 \| Część równoważąca subwencji ogólnej dla powiatów \| 632 447,00 \| \| \| 2920 \| Subwencje ogólne z budżetu państwa \| 632 447,00 \| \| \| 801 \| Oświata i wychowanie \| 683 329,12 \| \| \| 80110 \| Gimnazja \| 8 209,00 \| \| \| 80120 \| Licea ogólnokształcące \| 450,00 \| \| \| 0690 \| Wpływy z różnych opłat \| 450,00 \| \| \| 80130 \| Szkoły zawodowe \| 1 710,00 \| \| \| 0690 \| Wpływy z różnych opłat \| 1 310,00 \| \| \| 0830 \| Wpływy z usług \| 400,00 \| \| \| 80140 \| Centra kształcenia ustawniczego i praktycznego oraz ośrodki dokształcania zawodowego \| 103 100,00 \| \| \| 0830 \| Wpływy z usług \| 72 000,00 \| \| \| 0840 \| Wpływy ze sprzedaży wyrobów \| 31 100,00 \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Strona: 2 / 4 Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C. Uchwalony Strona 4 \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|----------\| \| 80148 \| Stołówki szkolne i przedszkolne \| 110 710,00 \| \| \| \| 0830 \| Wpływy z usług \| 110 710,00 \| \| 80195 \| Pozostała działalność \| 459 150,12 \| \| \| 2007 \| Dotacje celowe w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, lub płatności w ramach budżetu środków europejskich \| 390 277,60 \| \| \| 2009 \| Dotacje celowe w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, lub płatności w ramach budżetu środków europejskich \| 68 872,52 \| \| 851 \| Ochrona zdrowia \| 2 061 299,00 \| \| 85156 \| Składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz świadczenia dla osób nieobjętych obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego \| 2 061 299,00 \| \| \| 2110 \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 2 061 299,00 \| \| 852 \| Pomoc społeczna \| 5 623 518,00 \| \| 85201 \| Placówki opiekuńczo-wychowawcze \| 903 704,00 \| \| \| 0680 \| Wpływy od rodziców z tytułu odpłatności za utrzymanie dzieci (wychowanków) w placówkach opiekuńczo-wychowawczych \| 3 795,00 \| \| \| 0830 \| Wpływy z usług \| 221 389,00 \| \| \| 0870 \| Wpływy ze sprzedaży składników majątkowych \| 8 000,00 \| \| \| 0960 \| Otrzymane spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej \| 35 000,00 \| \| \| 2320 \| Dotacje celowe otrzymane z powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 635 520,00 \| \| 85202 \| Domy pomocy społecznej \| 4 330 084,00 \| \| \| 0830 \| Wpływy z usług \| 3 453 280,00 \| \| \| 0840 \| Wpływy ze sprzedaży wyrobów \| 29 000,00 \| \| \| 2130 \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na realizację bieżących zadań własnych powiatu \| 847 804,00 \| \| 85204 \| Rodziny zastępcze \| 217 470,00 \| \| \| 0680 \| Wpływy od rodziców z tytułu odpłatności za utrzymanie dzieci (wychowanków) w placówkach opiekuńczo-wychowawczych \| 2 608,00 \| \| \| 0830 \| Wpływy z usług \| 28 832,00 \| \| \| 2320 \| Dotacje celowe otrzymane z powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 186 030,00 \| \| 85295 \| Pozostała działalność \| 172 260,00 \| \| \| 0830 \| Wpływy z usług \| 172 260,00 \| \| 853 \| Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej \| 567 608,41 \| \| 85321 \| Zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności \| 151 517,00 \| \| \| 2110 \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 151 517,00 \| \| 85324 \| Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych \| 29 524,00 \| \| \| 0970 \| Wpływy z różnych dochodów \| 29 524,00 \| \| 85333 \| Powiatowe urzędy pracy \| 277 800,00 \| \| \| 2690 \| Środki z Funduszu Pracy otrzymane przez powiat z przeznaczeniem na finansowanie kosztów wynagrodzenia i składek na ubezpieczenia społeczne pracowników \| 277 800,00 \| \| 85395 \| Pozostała działalność \| 108 767,41 \| \| \| 2007 \| Dotacje celowe w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy, lub płatności w ramach budżetu środków europejskich \| 108 767,41 \| \| 854 \| Edukacyjna opieka wychowawcza \| 184 577,00 \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C. Uchwalony \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|----------\| \| 85407 \| Placówki wychowania pozaszkolnego \| 6 000,00 \| \| \| 0960 \| Otrzymane spadki, zapisy i darowizny w postaci pieniężnej \| 6 000,00 \| \| 85415 \| Pomoc materialna dla uczniów \| 5 000,00 \| \| \| 2710 \| Dotacja celowa otrzymana z tytułu pomocy finansowej udzielanej między jednostkami samorządu terytorialnego na dofinansowanie własnych zadań bieżących \| 5 000,00 \| \| 85421 \| Młodzieżowe ośrodki socjoterapii \| 143 550,00 \| \| \| 0830 \| Wpływy z usług \| 143 550,00 \| \| 85495 \| Pozostała działalność \| 30 027,00 \| \| \| 0750 \| Dochody z najmu i dzierżawy składników majątkowych Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub innych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych oraz innych umów o podobnym charakterze \| 1 500,00 \| \| \| 0830 \| Wpływy z usług \| 28 527,00 \| \| 900 \| Gospodarka komunalna i ochrona środowiska \| 352 784,00 \| \| 90011 \| Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej \| 252 784,00 \| \| \| 6280 \| Środki otrzymane od pozostałych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji i zakupów inwestycyjnych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych \| 252 784,00 \| \| 90019 \| Wpływy i wydatki związane z gromadzeniem środków z opłat i kar za korzystanie ze środowiska \| 100 000,00 \| \| \| 0690 \| Wpływy z różnych opłat \| 100 000,00 \| RAZEM DOCHODY 45 676 312,53 PRZEWODNICZĄCY RADY POJAZU Andrzej Szwed ## Budżet na rok 2014 ### WYDATKI #### Wydatki budżetu powiatu \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 020 \| Leśnictwo\| 194 923,00 \| \| \| \| \| 02001 Gospodarka leśna \| 171 283,00 \| \| \| \| 3030 Różne wydatki na rzecz osób fizycznych \| 169 033,00 \| \| \| \| 4390 Zakup usług obejmujących wykonanie ekspertyz, analiz i opinii \| 2 250,00 \| \| \| \| 02002 Nadzór nad gospodarka leśna \| 23 640,00 \| \| \| \| 2830 Dotacja celowa z budżetu na finansowanie lub dofinansowanie zadań zleconych do realizacji pozostalym jednostkom nie zaliczanym do sektora finansów publicznych \| 23 640,00 \| \| 100 \| Górnicztwo i kopalnictwo \| 5 000,00 \| \| \| \| 10095 Pozostała działalność \| 5 000,00 \| \| \| \| 4390 Zakup usług obejmujących wykonanie ekspertyz, analiz i opinii \| 5 000,00 \| \| 600 \| Transport i łączność \| 2 720 028,49 \| \| \| \| 60014 Drogi publiczne powiatowe \| 2 465 028,49 \| \| \| \| 3020 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 4 500,00 \| \| \| \| 4010 Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 370 335,00 \| \| \| \| 4040 Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 29 925,00 \| \| \| \| 4110 Składki na ubezpieczenia społeczne \| 71 605,00 \| \| \| \| 4120 Składki na Fundusz Pracy \| 7 741,00 \| \| \| \| 4210 Zakup materiałów i wyposażenia \| 89 680,00 \| \| \| \| 4260 Zakup energii \| 21 500,00 \| \| \| \| 4270 Zakup usług remontowych \| 311 407,21 \| \| \| \| 4280 Zakup usług zdrowotnych \| 950,00 \| \| \| \| 4300 Zakup usług pozostałych \| 482 341,00 \| \| \| \| 4350 Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 827,00 \| \| \| \| 4360 Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 2 067,00 \| \| \| \| 4370 Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 2 620,00 \| \| \| \| 4410 Podróże służbowe krajowe \| 3 000,00 \| \| \| \| 4430 Różne opłaty i składki \| 31 535,00 \| \| \| \| 4440 Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 13 584,00 \| \| \| \| 4480 Podatek od nieruchomości \| 4 473,00 \| \| \| \| 4520 Oplaty na rzecz budżetów jednostek samorządu terytorialnego \| 2 304,00 \| \| \| \| 4700 Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 2 800,00 \| \| \| \| 6050 Wydatki inwestycyjne jednostek budżetowych \| 101 834,28 \| \| \| \| 60016 Drogi publiczne gminne \| 255 000,00 \| \| \| \| Dotacja celowa na pomoc finansową udzielaną między jednostkami samorządu terytorialnego na dofinansowanie własnych zadań inwestycyjnych i zakupów inwestycyjnych \| 255 000,00 \| \| 700 \| Gospodarka mieszkaniowa \| 255 167,00 \| \| \| \| 70005 Gospodarka gruntami i nieruchomościami \| 255 167,00 \| \| \| \| 4110 Składki na ubezpieczenia społeczne \| 630,00 \| \| \| \| 4170 Wynagrodzenia bezosobowe \| 3 612,00 \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Strona: 1 / 13 \| Dział \| Rozdział \| § \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|---\|----------------------------------------------------------------------\|----------\| \| 4210 \| \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 9 000,00 \| \| 4260 \| \| \| Zakup energii \| 159 452,00 \| \| 4270 \| \| \| Zakup usług remontowych \| 2 500,00 \| \| 4300 \| \| \| Zakup usług pozostałych \| 57 405,00 \| \| 4380 \| \| \| Zakup usług obejmujących tłumaczenia \| 2 000,00 \| \| 4390 \| \| \| Zakup usług obejmujących wykonanie ekspertyz, analiz i opinii \| 11 260,00 \| \| 4480 \| \| \| Podatek od nieruchomości \| 5 255,00 \| \| 4500 \| \| \| Pozostałe podatki na rzecz budżetów jednostek samorządu terytorialnego\| 53,00 \| \| 4610 \| \| \| Koszty postępowania sądowego i prokuratorskiego \| 4 000,00 \| 710 Działalność usługowa - 71005 Prace geologiczne (nieinwestycyjne) - 4300 Zakup usług pozostałych: 30 000,00 - 71012 Ośrodki dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej - 4010 Wynagrodzenia osobowe pracowników: 119 790,00 - 4110 Składki na ubezpieczenia społeczne: 20 592,00 - 4120 Składki na Fundusz Pracy: 2 935,00 - 4210 Zakup materiałów i wyposażenia: 25 000,00 - 4270 Zakup usług remontowych: 5 000,00 - 4300 Zakup usług pozostałych: 208 700,00 - 4440 Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych: 4 239,00 - 4610 Koszty postępowania sądowego i prokuratorskiego: 500,00 - 4700 Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej: 5 000,00 - 6060 Wydatki na zakupy inwestycyjne jednostek budżetowych: 42 000,00 - 71013 Prace geodezyjne i kartograficzne (nieinwestycyjne) - 4300 Zakup usług pozostałych: 111 200,00 - 71014 Opracowania geodezyjne i kartograficzne - 4300 Zakup usług pozostałych: 5 000,00 - 71015 Nadzór budowlany - 4010 Wynagrodzenia osobowe pracowników: 69 830,00 - 4020 Wynagrodzenia osobowe członków korpusu służby cywilnej: 116 000,00 - 4040 Dodatkowe wynagrodzenie roczne: 14 200,00 - 4110 Składki na ubezpieczenia społeczne: 36 480,00 - 4120 Składki na Fundusz Pracy: 2 500,00 - 4210 Zakup materiałów i wyposażenia: 8 238,00 - 4260 Zakup energii: 13 200,00 - 4280 Zakup usług zdrowotnych: 100,00 - 4300 Zakup usług pozostałych: 20 500,00 - 4350 Zakup usług dostępu do sieci Internet: 720,00 - 4360 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej: 1 080,00 - 4370 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej: 1 500,00 - 4400 Opłaty za administrowanie i czynsze za budynki, lokale i pomieszczenia garażowe: 8 100,00 - 4410 Podróże służbowe krajowe: 8 000,00 - 4430 Różne opłaty i składki: 420,00 - 4440 Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych: 4 832,00 - 4480 Podatek od nieruchomości: 800,00 - 4700 Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej: 3 500,00 750 Administracja publiczna - 75011 Urzędy wojewódzkie - 4010 Wynagrodzenia osobowe pracowników: 218 350,00 System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Strona: 2 / 13 Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C. Uchwalony Strona 8 \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 75019 \| Rady powiatów \| 210 600,00 \| \| \| \| \| 3030 Różne wydatki na rzecz osób fizycznych \| 209 000,00 \| \| \| \| 4210 Zakup materiałów i wyposażenia \| 1 600,00 \| \| 75020 \| Starostwa powiatowe \| 3 536 905,00 \| \| \| \| \| 3020 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 2 736,00 \| \| \| \| 4010 Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 2 490 600,00 \| \| \| \| 4040 Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 204 878,00 \| \| \| \| 4110 Składki na ubezpieczenia społeczne \| 438 761,00 \| \| \| \| 4120 Składki na Fundusz Pracy \| 48 553,00 \| \| \| \| 4170 Wynagrodzenia bezosobowe \| 500,00 \| \| \| \| 4210 Zakup materiałów i wyposażenia \| 54 342,00 \| \| \| \| 4260 Zakup energii \| 87 000,00 \| \| \| \| 4270 Zakup usług remontowych \| 11 104,00 \| \| \| \| 4280 Zakup usług zdrowotnych \| 8 710,00 \| \| \| \| 4300 Zakup usług pozostałych \| 55 588,00 \| \| \| \| 4350 Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 8 083,00 \| \| \| \| 4360 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 6 550,00 \| \| \| \| 4370 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 8 000,00 \| \| \| \| 4410 Podróże służbowe krajowe \| 29 000,00 \| \| \| \| 4430 Różne opłaty i składki \| 6 260,00 \| \| \| \| 4440 Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 72 240,00 \| \| \| \| 4700 Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 4 000,00 \| \| 75045 \| Kwalifikacja wojskowa \| 17 000,00 \| \| \| \| \| 3030 Różne wydatki na rzecz osób fizycznych \| 150,00 \| \| \| \| 4110 Składki na ubezpieczenia społeczne \| 860,00 \| \| \| \| 4170 Wynagrodzenia bezosobowe \| 10 880,00 \| \| \| \| 4210 Zakup materiałów i wyposażenia \| 400,00 \| \| \| \| 4260 Zakup energii \| 350,00 \| \| \| \| 4280 Zakup usług zdrowotnych \| 4 000,00 \| \| \| \| 4300 Zakup usług pozostałych \| 50,00 \| \| \| \| 4370 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 200,00 \| \| \| \| 4410 Podróże służbowe krajowe \| 60,00 \| \| \| \| 4600 Kary i odszkodowania wypłacane na rzecz osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych \| 50,00 \| \| 75075 \| Promocja jednostek samorządu terytorialnego \| 35 520,00 \| \| \| \| \| 4110 Składki na ubezpieczenia społeczne \| 460,00 \| \| \| \| 4120 Składki na Fundusz Pracy \| 80,00 \| \| \| \| 4170 Wynagrodzenia bezosobowe \| 3 480,00 \| \| \| \| 4210 Zakup materiałów i wyposażenia \| 7 400,00 \| \| \| \| 4300 Zakup usług pozostałych \| 24 100,00 \| \| 75095 \| Pozostała działalność \| 174 215,00 \| \| \| \| \| 4110 Składki na ubezpieczenia społeczne \| 310,00 \| \| \| \| 4120 Składki na Fundusz Pracy \| 50,00 \| \| \| \| 4170 Wynagrodzenia bezosobowe \| 2 000,00 \| \| \| \| 4210 Zakup materiałów i wyposażenia \| 8 000,00 \| \| \| \| 4270 Zakup usług remontowych \| 720,00 \| \| \| \| 4300 Zakup usług pozostałych \| 20 620,00 \| \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 4380 \| Zakup usług obejmujących tłumaczenia \| 1 000,00 \| \| 4420 \| Podróże służbowe zagraniczne \| 6 240,00 \| \| 4430 \| Różne opłaty i składki \| 135 275,00 \| \| \| Obrona narodowa \| 1 570,00 \| \| 75212 \| Pozostałe wydatki obronne \| 1 570,00 \| \| 3030 \| Różne wydatki na rzecz osób fizycznych \| 1 570,00 \| \| 754 \| Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa \| 3 434 100,00 \| \| 75411 \| Komendy powiatowe Państwowej Straży Pożarnej \| 3 417 000,00 \| \| 3020 \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 1 000,00 \| \| 3070 \| Wydatki osobowe niezaliczone do uposażeń wypłacane żołnierzom i funkcjonariuszom \| 157 431,00 \| \| 4020 \| Wynagrodzenia osobowe członków korpusu służby cywilnej \| 86 627,00 \| \| 4040 \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 7 149,00 \| \| 4050 \| Uposażenia żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy \| 2 177 830,00 \| \| 4060 \| Pozostałe należności żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy \| 226 098,00 \| \| 4070 \| Dodatkowe uposażenie roczne dla żołnierzy zawodowych oraz nagrody roczne dla funkcjonariuszy \| 181 413,00 \| \| 4110 \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 17 070,00 \| \| 4120 \| Składki na Fundusz Pracy \| 1 473,00 \| \| 4180 \| Równoważniki pieniężne i ekwiwalenty dla żołnierzy i funkcjonariuszy \| 80 000,00 \| \| 4210 \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 86 184,00 \| \| 4260 \| Zakup energii \| 62 000,00 \| \| 4270 \| Zakup usług remontowych \| 7 000,00 \| \| 4280 \| Zakup usług zdrowotnych \| 13 000,00 \| \| 4300 \| Zakup usług pozostałych \| 52 500,00 \| \| 4350 \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 3 500,00 \| \| 4360 \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 2 500,00 \| \| 4370 \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 4 500,00 \| \| 4410 \| Podróże służbowe krajowe \| 3 000,00 \| \| 4430 \| Różne opłaty i składki \| 2 000,00 \| \| 4440 \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 2 371,00 \| \| 4480 \| Podatek od nieruchomości \| 11 000,00 \| \| 4510 \| Opłaty na rzeź budżetu państwa \| 354,00 \| \| 4550 \| Szkolenia członków korpusu służby cywilnej \| 1 000,00 \| \| 6050 \| Wydatki inwestycyjne jednostek budżetowych \| 230 000,00 \| \| 75414 \| Obrona cywilna \| 400,00 \| \| 4270 \| Zakup usług remontowych \| 400,00 \| \| 75495 \| Pozostała działalność \| 16 700,00 \| \| 4210 \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 1 000,00 \| \| 4270 \| Zakup usług remontowych \| 500,00 \| \| 4300 \| Zakup usług pozostałych \| 15 200,00 \| Dochody od osób prawnych, od osób fizycznych i od innych jednostek nie posiadających osobowości prawnej oraz wydatki związane z ich poborem \| \| Dochody od osób prawnych, od osób fizycznych i od innych jednostek nie posiadających osobowości prawnej oraz wydatki związane z ich poborem \| 980 000,00 \| \|-------\|----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------\|----------------\| \| 756 \| Wpływy z innych opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego na podstawie ustaw \| 980 000,00 \| \| 75618 \| Wpływy z innych opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego na podstawie ustaw \| 980 000,00 \| \| 4210 \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 131 324,00 \| \| 4300 \| Zakup usług pozostałych \| 444 576,00 \| \| 4380 \| Zakup usług obejmujących tłumaczenia \| 500,00 \| \| 4390 \| Zakup usług obejmujących wykonanie ekspertyz, analiz i opinii \| 3 600,00 \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskompl Sp. z o.o. Strona: 4 / 13 Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C. Uchwalony Strona 10 \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 4580 \| Pozostałe odsetki \| 10 000,00 \| \| 4590 \| Kary i odszkodowania wypłacane na rzecz osób fizycznych \| 360 000,00 \| \| 4610 \| Koszty postępowania sądowego i prokuratorskiego \| 30 000,00 \| 757 Obsługa długu publicznego 75702 Obsługa papierów wartościowych, kredytów i pożyczek jednostek samorządu terytorialnego 8010 Rozliczenia z bankami związane z obsługą długu publicznego 8110 Odsetki od samorządowych papierów wartościowych lub zaciągniętych przez jednostkę samorządu terytorialnego kredytów i pożyczek 586 500,00 801 Oświata i wychowanie 80102 Szkoły podstawowe specjalne 2540 Dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty 80110 Gimnazja 3020 Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń 4010 Wynagrodzenia osobowe pracowników 4040 Dodatkowe wynagrodzenie roczne 4110 Składki na ubezpieczenia społeczne 4120 Składki na Fundusz Pracy 4170 Wynagrodzenia bezosobowe 4210 Zakup materiałów i wyposażenia 4240 Zakup pomocy naukowych, dydaktycznych i książek 4260 Zakup energii 4270 Zakup usług remontowych 4280 Zakup usług zdrowotnych 4300 Zakup usług pozostałych 4350 Zakup usług dostępu do sieci Internet 4360 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej 4370 Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej 4410 Podróże służbowe krajowe 4430 Różne opłaty i składki 4440 Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych 4700 Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej 281 500,00 1 659 712,00 94 998,00 1 091 356,00 92 652,00 218 195,00 25 971,00 790,00 8 789,00 705,00 37 622,00 1 457,00 846,00 8 460,00 3 046,00 620,00 2 820,00 470,00 4 207,00 66 638,00 70,00 388 803,00 1 537,00 254 672,00 17 700,00 47 556,00 6 161,00 13 902,00 520,00 23 400,00 549,00 18 720,00 4 086,00 73 800,00 \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|----------\| \| 2710 \| \| Dotacja celowa na pomoc finansową udzielaną między jednostkami samorządu terytorialnego na dofinansowanie własnych zadań bieżących \| 73 800,00 \| \| 80120 Licea ogólnokształcące \| \| \| 4 348 455,00 \| \| 2540 \| \| Dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty \| 886 820,00 \| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 43 050,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 2 377 347,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 191 576,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 445 414,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 53 695,00 \| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 1 349,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 22 492,00 \| \| 4240 \| \| Zakup pomocy naukowych, dydaktycznych i książek \| 3 330,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 124 427,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 13 885,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 2 305,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 24 401,00 \| \| 4350 \| \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 3 560,00 \| \| 4360 \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 1 491,00 \| \| 4370 \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 3 629,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 2 322,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 8 142,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 139 008,00 \| \| 4700 \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 212,00 \| 80123 Licea profilowane \| \| \| \| \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|----------\| \| 2540 \| \| Dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty \| 80 380,00 \| 80130 Szkoły zawodowe \| \| \| \| \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|----------\| \| 2540 \| \| Dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty \| 517 900,00 \| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 66 602,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 3 609 107,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 290 009,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 679 347,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 78 238,00 \| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 6 557,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 17 245,00 \| \| 4240 \| \| Zakup pomocy naukowych, dydaktycznych i książek \| 900,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 120 307,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 27 510,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 3 967,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 24 629,00 \| \| 4350 \| \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 4 082,00 \| \| 4360 \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 1 074,00 \| \| 4370 \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 7 615,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 918,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 13 946,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 203 803,00 \| \| 4700 \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 251,00 \| 80134 Szkoły zawodowe specjalne \| \| \| \| \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|----------\| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 22 234,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 255 423,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 21 685,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 51 068,00 \| \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 6 081,00 \| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 184,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 2 057,00 \| \| 4240 \| \| Zakup pomocy naukowych, dydaktycznych i książek \| 165,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 8 806,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 341,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 198,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 1 980,00\| \| 4350 \| \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 712,00 \| \| 4360 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 145,00 \| \| 4370 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 660,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 110,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 984,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 15 596,00\| \| 4700 \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 17,00 \| Centra kształcenia ustawicznego i praktycznego oraz ośrodki dokończania zawodowego \| \| \| \| \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 2 420,00\| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 766 127,00\| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 52 840,00\| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 144 975,00\| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 14 950,00\| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 23 640,00\| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 63 213,00\| \| 4240 \| \| Zakup pomocy naukowych, dydaktycznych i książek \| 1 000,00\| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 80 000,00\| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 1 000,00\| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 800,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 25 958,00\| \| 4350 \| \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 1 100,00\| \| 4360 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 520,00 \| \| 4370 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 1 700,00\| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 200,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 6 900,00\| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 51 941,00\| \| 4700 \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 300,00 \| Dokształcanie i doskonalenie nauczycieli \| \| \| \| \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 63 887,00\| Stolówki szkolne i przedszkolne \| \| \| \| \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 920,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 81 155,00\| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 7 728,00\| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 15 251,00\| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 1 788,00\| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 5 596,00\| \| 4220 \| \| Zakup środków żywności \| 101 478,00\| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 9 670,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 2 030,00\| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 246,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 3 020,00\| \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 4370 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 50,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 50,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 1 425,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 4 555,00 \| \| 4700 \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 250,00 \| \| 80195 \| \| Pozostała działalność \| 724 613,12 \| \| \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 123 624,00 \| \|-------\|----------\|---------------------------------------------------------------------\|------------\| \| 4019 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 21 816,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 300,00 \| \| 4047 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 1 144,10 \| \| 4049 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 201,90 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 60,00 \| \| 4117 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 21 598,50 \| \| 4119 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 3 811,50 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 10,00 \| \| 4127 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 2 760,80 \| \| 4129 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 487,20 \| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 600,00 \| \| 4177 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 154 428,00 \| \| 4179 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 27 252,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 8 700,00 \| \| 4211 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 4 640,00 \| \| 4217 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 12 306,40 \| \| 4219 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 2 171,72 \| \| 4247 \| \| Zakup pomocy naukowych, dydaktycznych i książek \| 17 000,00 \| \| 4249 \| \| Zakup pomocy naukowych, dydaktycznych i książek \| 3 000,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 2 500,00 \| \| 4301 \| \| Zakup usług pozostałych \| 101 200,00 \| \| 4307 \| \| Zakup usług pozostałych \| 49 342,50 \| \| 4309 \| \| Zakup usług pozostałych \| 8 707,50 \| \| 4367 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 1 224,00 \| \| 4369 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 216,00 \| \| 4417 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 4 972,50 \| \| 4419 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 877,50 \| \| 4421 \| \| Podróże służbowe zagraniczne \| 20 000,00 \| \| 4431 \| \| Różne opłaty i składki \| 1 000,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 126 453,00 \| \| 4447 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 1 876,80 \| \| 4449 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 331,20 \| \| 851 \| \| Ochrona zdrowia \| 2 062 299,00 \| \| 85156 \| \| Składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz świadczenia dla osób nieobjętych obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego \| 2 061 299,00 \| \| 4130 \| \| Składki na ubezpieczenie zdrowotne \| 2 061 299,00 \| \| 85195 \| \| Pozostała działalność \| 1 000,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 500,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 500,00 \| \| 852 \| \| Pomoc społeczna \| 8 078 265,00 \| \| 85201 \| \| Placówki opiekuńczo-wychowawcze \| 1 945 356,00 \| \| 2320 \| \| Dotacje celowe przekazane dla powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 59 630,00 \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Strona: 8 / 13 Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C. Uchwalony Strona 14 \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 2910 \| \| Zwrot dotacji oraz płatności, w tym wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości \| 300,00 \| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 1 341,00 \| \| 3110 \| \| Świadczenia społeczne \| 75 000,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 1 011 047,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 90 489,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 195 231,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 19 255,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 68 198,00 \| \| 4220 \| \| Zakup środków żywności \| 95 000,00 \| \| 4240 \| \| Zakup pomocy naukowych, dydaktycznych i książek \| 6 000,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 125 300,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 3 000,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 440,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 112 405,00 \| \| 4350 \| \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 1 308,00 \| \| 4360 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 1 032,00 \| \| 4370 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 5 000,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 1 500,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 8 396,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 42 664,00 \| \| 4520 \| \| Opłaty na rzecz budżetów jednostek samorządu terytorialnego \| 1 320,00 \| \| 4700 \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 1 500,00 \| \| 6060 \| \| Wydatki na zakupy inwestycyjne jednostek budżetowych \| 30 000,00 \| \| 85202\| \| Domy pomocy społecznej \| 4 300 084,00 \| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 19 000,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 2 261 840,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 178 430,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 421 330,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 47 720,00 \| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 21 600,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 120 644,00 \| \| 4220 \| \| Zakup środków żywności \| 418 100,00 \| \| 4230 \| \| Zakup leków, wyrobów medycznych i produktów biobójczych \| 130 000,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 327 220,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 70 000,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 4 900,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 135 000,00 \| \| 4350 \| \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 1 470,00 \| \| 4360 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 1 000,00 \| \| 4370 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 9 600,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 6 000,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 16 000,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 98 730,00 \| \| 4480 \| \| Podatek od nieruchomości \| 8 000,00 \| \| 4510 \| \| Opłaty na rzecz budżetu państwa \| 500,00 \| \| 4700 \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 5 000,00 \| \| 85204\| \| Rodziny zastępcze \| 1 202 385,00 \| \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|----------\| \| 2320 \| \| Dotacje celowe przekazane dla powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 332 300,00 \| \| 2910 \| \| Zwrot dotacji oraz płatności, w tym wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy, pobranych nienależnie lub w nadmiarnej wysokości \| 300,00 \| \| 3110 \| \| Świadczenia społeczne \| 754 075,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 20 400,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 1 072,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 10 225,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 1 445,00 \| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 37 440,00 \| \| 4330 \| \| Zakup usług przez jednostki samorządu terytorialnego od innych jednostek samorządu terytorialnego \| 44 034,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 1 094,00 \| \| \| 85218 \| Powiatowe centra pomocy rodzinie \| 436 148,00 \| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 200,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 279 580,00\| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 23 566,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 53 213,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 5 171,00 \| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 13 500,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 8 800,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 8 522,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 1 540,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 300,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 12 972,00 \| \| 4350 \| \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 1 330,00 \| \| 4360 \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 522,00 \| \| 4370 \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 3 840,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 5 728,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 2 251,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 8 752,00 \| \| 4520 \| \| Oplaty na rzecz budżetów jednostek samorządu terytorialnego \| 861,00 \| \| 4700 \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 1 000,00 \| \| 6060 \| \| Wydatki na zakupy inwestycyjne jednostek budżetowych \| 4 500,00 \| \| \| 85295 \| Pozostała działalność \| 194 292,00\| \| 4220 \| \| Zakup środków żywności \| 172 260,00\| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 22 032,00 \| \| \| 853 \| Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej \| 1 574 995,65 \| \| \| 85311 \| Rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych \| 59 190,00 \| \| 2320 \| \| Dotacje celowe przekazane dla powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 1 650,00 \| \| 2580 \| \| Dotacja podmiotowa z budżetu dla jednostek nie zaliczanych do sektora finansów publicznych \| 57 540,00 \| \| \| 85321 \| Zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności \| 162 851,00\| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 80 860,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 5 947,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 16 351,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 1 282,00 \| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 14 880,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 3 500,00 \| \| 4230 \| \| Zakup leków, wyrobów medycznych i produktów biobójczych \| 100,00 \| \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 200,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 36 322,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 400,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 3 009,00 \| \| \| 85333 \| Powiatowe urzędy pracy \| 1 219 020,00 \| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 2 370,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 862 457,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 66 277,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 157 541,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 18 315,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 12 220,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 43 000,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 3 000,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 960,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 4 550,00 \| \| 4360 \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 520,00 \| \| 4370 \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 200,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 3 010,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 4 420,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 32 910,00 \| \| 4480 \| \| Podatek od nieruchomości \| 6 090,00 \| \| 4520 \| \| Oplaty na rzecz budżetów jednostek samorządu terytorialnego \| 1 090,00 \| \| 4700 \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 90,00 \| \| \| 85395 \| Pozostała działalność \| 133 934,65 \| \| 4017 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 78 393,60 \| \| 4019 \| \| Wynagrodzenia osobowa pracowników \| 16 055,42 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 4 814,00 \| \| 4047 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 9 155,18 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 829,00 \| \| 4117 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 14 970,83 \| \| 4119 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 2 745,47 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 80,00 \| \| 4127 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 2 144,80 \| \| 4129 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 393,35 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 180,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 70,00 \| \| 4447 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 4 103,00 \| \| \| 854 \| Edukacyjna opieka wychowawcza \| 3 480 002,00 \| \| \| 85406 \| Poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne \| 694 320,00 \| \| 2320 \| \| Dotacje celowe przekazane dla powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 17 070,00 \| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 1 243,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 478 523,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 39 360,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 88 557,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 8 566,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 3 986,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 14 045,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 1 000,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 900,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 3 800,00 \| \| 4350 \| \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 720,00 \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C, Uchwalony Strona: 11 / 13 \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 4360 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 520,00 \| \| 4370 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 1 830,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 2 000,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 29 960,00 \| \| 4480 \| \| Podatek od nieruchomości \| 2 000,00 \| \| 4700 \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 240,00 \| 85407 Placówki wychowania pozaszkolnego \| \| \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 1 280,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 352 180,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 27 860,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 66 700,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 8 190,00 \| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 2 000,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 15 890,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 33 400,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 1 200,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 500,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 11 000,00 \| \| 4350 \| \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 1 200,00 \| \| 4360 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 900,00 \| \| 4370 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 1 080,00 \| \| 4400 \| \| Opłaty za administrowanie i czynsze za budynki, lokale i pomieszczenia garażowe \| 750,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 3 300,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 2 400,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 22 250,00 \| 85410 Internaty i bursy szkolne \| \| \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 2540 \| \| Dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty \| 472 575,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 1 130,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 200,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 25,00 \| 85421 Młodzieżowe ośrodki socjoterapii \| \| \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 3 544,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 1 002 634,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 76 878,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 188 483,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 24 009,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 39 567,00 \| \| 4230 \| \| Zakup leków, wyrobów medycznych i produktów biobójczych \| 1 000,00 \| \| 4240 \| \| Zakup pomocy naukowych, dydaktycznych i książek \| 1 480,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 66 600,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 7 569,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 1 561,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 200 063,00 \| \| 4350 \| \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 1 176,00 \| \| 4370 \| \| Opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 4 000,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 2 992,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 6 333,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 57 892,00 \| \| 4700 \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 300,00 \| \| 4780 \| \| Składki na Fundusz Emerytur Pomostowych \| 11 564,00 \| \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 85446 \| Dokształcanie i doskonalenie nauczycieli \| 22 000,00 \| \| \| 4300 \| Zakup usług pozostałych \| 22 000,00 \| \| 85495 \| Pozostała działalność \| 30 027,00 \| \| \| 4110 \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 3 540,00 \| \| \| 4120 \| Składki na Fundusz Pracy \| 254,00 \| \| \| 4170 \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 20 700,00 \| \| \| 4210 \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 783,00 \| \| \| 4260 \| Zakup energii \| 3 200,00 \| \| \| 4270 \| Zakup usług remontowych \| 1 000,00 \| \| \| 4300 \| Zakup usług pozostałych \| 550,00 \| \| 900 \| Gospodarka komunalna i ochrona środowiska \| 300 190,00 \| \| 90004 \| Utrzymanie zieleni w miastach i gminach \| 11 500,00 \| \| \| 4210 \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 7 000,00 \| \| \| 4300 \| Zakup usług pozostałych \| 4 500,00 \| \| 90095 \| Pozostała działalność \| 288 690,00 \| \| \| 2320 \| Dotacje celowe przekazane dla powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 1 000,00 \| \| \| 4210 \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 8 000,00 \| \| \| 4300 \| Zakup usług pozostałych \| 5 500,00 \| \| \| 4390 \| Zakup usług obejmujących wykonanie ekspertyz, analiz i opinii \| 6 000,00 \| \| \| 4700 \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 4 500,00 \| \| \| 6050 \| Wydatki inwestycyjne jednostek budżetowych \| 263 690,00 \| \| 921 \| Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego \| 58 960,00 \| \| 92105 \| Pozostale zadania w zakresie kultury \| 33 960,00 \| \| \| 2310 \| Dotacje celowe przekazane gminie na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 8 000,00 \| \| \| 4170 \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 1 000,00 \| \| \| 4210 \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 7 480,00 \| \| \| 4300 \| Zakup usług pozostałych \| 17 480,00 \| \| 92116 \| Biblioteki \| 25 000,00 \| \| \| 2310 \| Dotacje celowe przekazane gminie na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 25 000,00 \| \| 926 \| Kultura fizyczna \| 11 100,00 \| \| 92605 \| Zadania w zakresie kultury fizycznej \| 11 100,00 \| \| \| 4210 \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 5 000,00 \| \| \| 4300 \| Zakup usług pozostałych \| 6 100,00 \| RAZEM WYDATKI 45 676 312,53 --- PRZEWODNICZĄCY RADY POZNAŃU [Podpis] Andrzej Buzew ## Budżet na rok 2014 ### DOCHODY Dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych odrębnymi ustawami oraz na mocy porozumień z organami administracji rządowej \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 700 \| \| Gospodarka mieszkaniowa \| 27 000,00 \| \| \| 70005 \| Gospodarka gruntami i nieruchomościami \| 27 000,00 \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 27 000,00 \| \| 710 \| \| Działalność usługowa \| 426 200,00 \| \| \| 71013 \| Prace geodezyjne i kartograficzne (nieinwestycyjne) \| 111 200,00 \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 111 200,00 \| \| \| 71014 \| Opracowania geodezyjne i kartograficzne \| 5 000,00 \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 5 000,00 \| \| \| 71015 \| Nadzór budowlany \| 310 000,00 \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 310 000,00 \| \| 750 \| \| Administracja publiczna \| 225 521,00 \| \| \| 75011 \| Urzędy wojewódzkie \| 208 521,00 \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 208 521,00 \| \| \| 75045 \| Kwalifikacja wojskowa \| 17 000,00 \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 13 000,00 \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące realizowane przez powiat na podstawie porozumień z organami administracji rządowej \| 4 000,00 \| \| 754 \| \| Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa \| 3 417 000,00 \| \| \| 75411 \| Komendy powiatowe Państwowej Straży Pożarnej \| 3 417 000,00 \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 3 187 000,00 \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na inwestycje i zakupy inwestycyjne z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 230 000,00 \| \| 851 \| \| Ochrona zdrowia \| 2 061 299,00 \| \| \| 85156 \| Składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz świadczenia dla osób nieobjętych obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego \| 2 061 299,00 \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 2 061 299,00 \| \| 853 \| \| Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej \| 151 517,00 \| \| \| 85321 \| Zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności \| 151 517,00 \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat \| 151 517,00 \| \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|-------\|------\| \| \| \| RAZEM DOCHODY \| 6 308 537,00 \| PRZEWODNICZĄCY RADY PODRZECZU Andrzej Szwed ## Budżet na rok 2014 ### WYDATKI Wydatki związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych odrębnymi ustawami oraz na mocy porozumień z organami administracji rządowej. \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 700 \| \| Gospodarka mieszkaniowa \| 27 000,00 \| \| \| 70005 \| Gospodarka gruntami i nieruchomościami \| 27 000,00 \| \| \| \| Zakup usług remontowych \| 2 500,00 \| \| \| \| Zakup usług pozostałych \| 13 297,00 \| \| \| \| Zakup usług obejmujących tłumaczenia \| 2 000,00 \| \| \| \| Zakup usług obejmujących wykonanie ekspertyz, analiz i opinii \| 3 260,00 \| \| \| \| Podatek od nieruchomości \| 1 943,00 \| \| \| \| Koszty postępowania sądowego i prokuratorskiego \| 4 000,00 \| \| 710 \| \| Działalność usługowa \| 426 200,00 \| \| \| 71013 \| Prace geodezyjne i kartograficzne (nieinwestycyjne) \| 111 200,00 \| \| \| \| Zakup usług pozostałych \| 111 200,00 \| \| \| 71014 \| Opracowania geodezyjne i kartograficzne \| 5 000,00 \| \| \| \| Zakup usług pozostałych \| 5 000,00 \| \| \| 71015 \| Nadzór budowlany \| 310 000,00 \| \| \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 69 830,00 \| \| \| \| Wynagrodzenia osobowe członków korpusu służby cywilnej \| 116 000,00 \| \| \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 14 200,00 \| \| \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 36 480,00 \| \| \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 2 500,00 \| \| \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 8 238,00 \| \| \| \| Zakup energii \| 13 200,00 \| \| \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 100,00 \| \| \| \| Zakup usług pozostałych \| 20 500,00 \| \| \| \| Zakup usług dostępu do sieci Internet \| 720,00 \| \| \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 1 080,00 \| \| \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 1 500,00 \| \| \| \| Oplaty za administrowanie i czynsze za budynki, lokale i pomieszczenia garażowe \| 8 100,00 \| \| \| \| Podróże służbowe krajowe \| 8 000,00 \| \| \| \| Różne opłaty i składki \| 420,00 \| \| \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 4 832,00 \| \| \| \| Podatek od nieruchomości \| 800,00 \| \| \| \| Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 3 500,00 \| \| 750 \| \| Administracja publiczna \| 225 521,00 \| \| \| 75011 \| Urzędy wojewódzkie \| 208 521,00 \| \| \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 208 521,00 \| \| \| 75045 \| Kwalifikacja wojskowa \| 17 000,00 \| \| \| \| Różne wydatki na rzecz osób fizycznych \| 150,00 \| \| \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 860,00 \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Strona: 1 / 3 Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C. Uchwalony Strona 22 \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|----------\| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 10 880,00\| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 400,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 350,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 4 000,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 50,00 \| \| 4370 \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 200,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 60,00 \| \| 4600 \| \| Kary i odszkodowania wypłacane na rzecz osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych \| 50,00 \| \| \| 754 \| Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa \| 3 417 000,00 \| \| \| 75411 \| Komendy powiatowe Państwowej Straży Pożarnej \| 3 417 000,00 \| \| 3020 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń \| 1 000,00 \| \| 3070 \| \| Wydatki osobowe niezaliczone do uposażeń wypłacane żołnierzom i funkcjonariuszom \| 157 431,00 \| \| 4020 \| \| Wynagrodzenia osobowe członków korpusu służby cywilnej \| 86 627,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 7 149,00 \| \| 4050 \| \| Uposażenia żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy \| 2 177 830,00 \| \| 4060 \| \| Pozostałe należności żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy \| 226 098,00 \| \| 4070 \| \| Dodatkowe uposażenie roczne dla żołnierzy zawodowych oraz nagrody roczne dla funkcjonariuszy \| 181 413,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 17 070,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 1 473,00 \| \| 4180 \| \| Równoważniki pieniężne i ekwiwalenty dla żołnierzy i funkcjonariuszy \| 80 000,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 86 184,00 \| \| 4260 \| \| Zakup energii \| 62 000,00 \| \| 4270 \| \| Zakup usług remontowych \| 7 000,00 \| \| 4280 \| \| Zakup usług zdrowotnych \| 13 000,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 52 500,00 \| \| 4350 \| \| Zakup usług dostępu do sieci internet \| 3 500,00 \| \| 4360 \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w ruchomej publicznej sieci telefonicznej \| 2 500,00 \| \| 4370 \| \| Oplaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej \| 4 500,00 \| \| 4410 \| \| Podróże służbowe krajowe \| 3 000,00 \| \| 4430 \| \| Różne opłaty i składki \| 2 000,00 \| \| 4440 \| \| Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych \| 2 371,00 \| \| 4480 \| \| Podatek od nieruchomości \| 11 000,00 \| \| 4510 \| \| Oplaty na rzecz budżetu państwa \| 354,00 \| \| 4550 \| \| Szkolenia członków korpusu służby cywilnej \| 1 000,00 \| \| 6050 \| \| Wydatki inwestycyjne jednostek budżetowych \| 230 000,00 \| \| \| 851 \| Ochrona zdrowia \| 2 061 299,00 \| \| \| 85156 \| Składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz świadczenia dla osób nieobjętych obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego \| 2 061 299,00 \| \| 4130 \| \| Składki na ubezpieczenie zdrowotne \| 2 061 299,00 \| \| \| 853 \| Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej \| 151 517,00 \| \| \| 85321 \| Zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności \| 151 517,00 \| \| 4010 \| \| Wynagrodzenia osobowe pracowników \| 78 656,00 \| \| 4040 \| \| Dodatkowe wynagrodzenie roczne \| 5 947,00 \| \| 4110 \| \| Składki na ubezpieczenia społeczne \| 15 099,00 \| \| 4120 \| \| Składki na Fundusz Pracy \| 1 104,00 \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C. Uchwalony Strona: 2 / 3 \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 4170 \| \| Wynagrodzenia bezosobowe \| 14 880,00 \| \| 4210 \| \| Zakup materiałów i wyposażenia \| 3 500,00 \| \| 4230 \| \| Zakup leków, wyrobów medycznych i produktów biobójczych \| 100,00 \| \| 4300 \| \| Zakup usług pozostałych \| 32 231,00 \| RAZEM WYDATKI 6 308 537,00 PRZEWODNICZĄCY RADY POZIOMU [Signature] Andrzej Lewand Wykaz zadań realizowanych w drodze umów lub porozumień między jednostkami samorządu terytorialnego w 2014 roku \| Dział \| Rozdział \| § \| Kwota \| Nazwa zadania \| Wydatki \| \|-------\|-----------\|-----\|--------\|----------------------------------------------------\|---------\| \| \| \| \| \| \| Kwota \| Grupa \| \| 801 \| 80110 \| 2310\| 8 209 \| Bieżące remonty w gimnazjum ZSL-G \| 8 209 \| bieżące \| \| 852 \| 85201 \| 2320\| 635 520\| Pokrycie kosztów umieszczania dzieci w placówkach oplekuniczno - wychowawczych \| 635 520 \| bieżące \| \| \| 85204 \| 2320\| 186 030\| Pokrycie kosztów umieszczania dzieci w rodzinach zastępczych \| 186 030 \| bieżące \| OGÓŁEM \| \| \| \| \| \| \| \|-------\|-----------\|-----\|--------\|----------------------------------------------------\|---------\| \| \| \| \| \| \| Kwota \| Grupa \| \| \| \| \| \| \| 829 759 \| bieżące \| PRZEWODNICZĄCY RADY POWIATU [Podpis] ## Budżet na rok 2014 ### WYDATKI Zestawienie planowanych kwot dotacji udzielanych z budżetu powiatu \| Dział \| Rozdział \| Jednostka otrzymująca dotację \| Zakres (przynaczenie dotacji) \| Dotacje dla jednostek sektora finansów publicznych \| Dotacje dla jednostek spoza sektora finansów publicznych \| \|-------\|----------\|------------------------------\|-------------------------------\|--------------------------------------------------\|--------------------------------------------------------\| \| \| \| \| \| podmiotowe \| przedmiotowe \| celowe \| podmiotowe \| przedmiotowe \| celowe \| \| 020 \| Leśnictwo \| \| \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 23 640,00 \| \| 02002 \| Nadzór nad gospodarką leśną \| \| \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 23 640,00 \| \| \| \| Dotacja celowa z budżetu na finansowanie lub dofinansowanie 2830 zadań zleconych do realizacji pozostalym jednostkom nie zaliczanym do sektora finansów publicznych \| \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 23 640,00 \| \| \| \| Nadleśnictwo Podaniń - Sprawowanie nadzoru nad lasami niestanowiącymi własności Skarbu Państwa - zadania własne FOŚ \| \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 23 640,00 \| \| 600 \| Transport i łączność \| \| \| 0,00 \| 0,00 \| 255 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 60016 \| Drogi publiczne gminne \| \| \| 0,00 \| 0,00 \| 255 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Dotacja celowa na pomoc finansową udzielana między 6300 jednostkami samorządu terytorialnego na dofinansowanie własnych zadań inwestycyjnych i zakupów inwestycyjnych \| \| 0,00 \| 0,00 \| 255 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Gmina Budzyń - Poprawa warunków komunikacyjnych i bezpieczeństwa na drogach gminnych w Budzyńiu poprzez budowę ulic: Napiecka, Dębowej oraz przebudowę, remont ulic: Leśnej, Chodzieskiej \| \| 0,00 \| 0,00 \| 250 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Gmina Wiejska Chodzież - Budowa dróg gminnych w Nietuszkowie \| \| 0,00 \| 0,00 \| 5 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 801 \| Oświata i wychowanie \| \| \| 0,00 \| 0,00 \| 73 800,00 \| 1 766 600,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 80102 \| Szkoły podstawowe specjalne \| \| \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 281 500,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| 2540 Dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty \| \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 281 500,00 \| 0,00 \| 0,00 \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Strona: 1 / 4 Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C. Uchwalony Strona 26 \| Dział \| Rozdział \| Jednostka otrzymująca dotację \| Zakres (przeznaczenie dotacji) \| Dotacje dla jednostek sektora finansów publicznych \| Dotacje dla jednostek spoza sektora finansów publicznych \| \|-------\|----------\|------------------------------\|--------------------------------\|--------------------------------------------------\|--------------------------------------------------------\| \| \| \| \| \| podmiotowe \| przedmiotowe \| celowe \| podmiotowe \| przedmiotowe \| celowe \| \| 80113 \| Dowożenie uczniów do szkół \| Niepubliczna Szkoła Podstawowa Specialna w Chodzieży - Niepubliczna Szkoła Podstawowa Specialna \| 0,00 \| 0,00 \| 73 800,00 \| 281 500,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Dotacja celowa na pomoc finansową udzielaną między jednostkami samorządu terytorialnego na dofinansowanie własnych zadań bieżących \| 0,00 \| 0,00 \| 73 800,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Gmina Chodzież - pomoc finasowa na pokrycie kosztów dowozu młodzieży do gimnazjum w wysokości 50% kosztów faktycznie poniesionych \| 0,00 \| 0,00 \| 73 800,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 80120 \| Licea ogólnokształcące \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 886 820,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 886 820,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Zespół Prywatnych Szkół Ponadgimnazjalnych w Chodzieży - Prywatne Liceum Ogólnokształcące, Prywatne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Chodzieży \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 886 820,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 80123 \| Licea profilowane \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 80 380,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 80 380,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Zespół Prywatnych Szkół Ponadgimnazjalnych w Chodzieży - Prywatne Liceum Profilowane dla Dorosłych \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 62 860,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Prywatne Liceum Profilowane im. Św. J. Bosko w Chodzieży - Prywatne Liceum Profilowane \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 17 520,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 80130 \| Szkoły zawodowe \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 517 900,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 517 900,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Próchnowie - Zasadnicza Szkoła Zawodowa \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 216 795,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Zespół Prywatnych Szkół Ponadgimnazjalnych w Chodzieży - Prywatne Technikum Leśne, Prywatne Technikum Informatyczne, Prywatne Technikum Logistyczne i Prywatne Technikum Architektury Krajobrazu w Chodzieży \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 301 105,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 852 \| Pomoc społeczna \| 0,00 \| 0,00 \| 391 930,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 85201 \| Placówki opiekuńczo-wychowawcze \| 0,00 \| 0,00 \| 59 630,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Dotacje celowe przekazane dla powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 0,00 \| 0,00 \| 59 630,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW DoskomP Sp. z o.o. Strona: 2 / 4 Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C, Uchwalony Strona 27 \| Dział \| Rozdział \| jednostka otrzymująca dotację \| Zakres (przynaczenie dotacji) \| Dotacje dla jednostek sektora finansów publicznych podmiotowe \| Dotacje dla jednostek sektora finansów publicznych przedmiotowe \| Dotacje dla jednostek spoza sektora finansów publicznych podmiotowe \| Dotacje dla jednostek spoza sektora finansów publicznych przedmiotowe \| \|-------\|----------\|-------------------------------\|-----------------------------\|---------------------------------------------------------------\|---------------------------------------------------------------\|---------------------------------------------------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| 85204 \| Rodziny zastępcze \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| 853 \| Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej \| \| \| \| \| \| \| \| 85311 \| Rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych \| \| \| \| \| \| \| \| 2320 \| Dotacje celowe przekazane dla powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| \| \| \| \| \| \| \| 2580 \| Dotacja podmiotowa z budżetu dla jednostek nie zaliczanych do sektora finansów publicznych \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| 854 \| Edukacyjna opieka wychowawcza \| \| \| \| \| \| \| \| 85406 \| Poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne \| \| \| \| \| \| \| \| 2320 \| Dotacje celowe przekazane dla powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| 85410 \| Internaty i bursy szkolne \| \| \| \| \| \| \| \| 2540 \| Dotacja podmiotowa z budżetu dla niepublicznej jednostki systemu oświaty \| \| \| \| \| \| \| System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C. Uchwalony Strona: 3 / 4 Strona 28 \| Dział \| Rozdział \| jednostka otrzymująca dotację \| Zakres (przeznaczenie dotacji) \| Dotacje dla jednostek sektora finansów publicznych podmiotowe \| Dotacje dla jednostek sektora finansów publicznych celowe \| Dotacje dla jednostek spoza sektora finansów publicznych podmiotowe \| Dotacje dla jednostek spoza sektora finansów publicznych celowe \| \|-------\|----------\|-----------------------------\|--------------------------------\|---------------------------------------------------------------\|-----------------------------------------------------------\|---------------------------------------------------------------\|-----------------------------------------------------------\| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| 900 \| Gospodarka komunalna i ochrona środowiska \| Zespół Prywatnych Szkół Ponadgimnazjalnych w Chodzieży - Internat Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego w Chodzieży \| 472 575,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 90095 \| Pozostała działalność \| Dotacje celowe przekazane dla powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 1 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Inny Powiat - Edukacja ekologiczna - zadania własne FOŚ \| 1 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 921 \| Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego \| Dotacje celowe przekazane gminie na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 33 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 92105 \| Pozostałe zadania w zakresie kultury \| Gmina Wiejska Chodzież - Dożynki Powiatowe \| 8 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| 92116 \| Biblioteki \| Dotacje celowe przekazane gminie na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 25 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| \| \| \| Gmina Miejska Chodzież - Powierzenie Bibliotece Miejskiej w Chodzieży pełnienia funkcji Biblioteki Powiatowej \| 25 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| RAZEM WYDATKI \| \| 0,00 \| 0,00 \| 773 450,00 \| 2 296 715,00 \| 0,00 \| 23 640,00 \| PRZEWODNICZĄCY RADY POWIATU [Podpis] ## Budżet na rok 2014 ### DOCHODY Plan finansowy dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami. \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 700 \| Gospodarka mieszkaniowa \| 381 000,00 \| \| 70005 \| Gospodarka gruntami i nieruchomościami \| 381 000,00 \| \| \| 0470 \| Wpływy z opłat za zarząd, użytkowanie i użytkowanie wieczyste nieruchomości \| 336 683,00 \| \| \| \| Dochody z najmu i dzierżawy składników majątkowych Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub innych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych oraz innych umów o podobnym charakterze \| 7 202,00 \| \| \| 0760 \| Wpływy z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności \| 35 245,00 \| \| \| 0770 \| Wpłaty z tytułu odpłatnego nabycia prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości \| 1 870,00 \| \| 754 \| Bezpieczeństwo publiczne i ochrona przeciwpożarowa \| 50,00 \| \| 75411 \| Komendy powiatowe Państwowej Straży Pożarnej \| 50,00 \| \| \| 0680 \| Wpływy z różnych opłat \| 38,00 \| \| \| \| Dochody z najmu i dzierżawy składników majątkowych Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub innych jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych oraz innych umów o podobnym charakterze \| 12,00 \| RAZEM DOCHODY 381 050,00 --- PRZEWODNICZĄCY RADY POWIATU [Signature] --- System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Strona: 1 / 1 Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C. Uchwalony Strona 30 Budżet na rok 2014 DOCHODY Dochoły na zadania z zakresu ochrony środowiska \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|------------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 900 \| \| Gospodarka komunalna i ochrona środowiska \| 100 000,00 \| \| \| 90019 \| Wpływy i wydatki związane z gromadzeniem środków z opłat i kar za korzystanie ze środowiska \| 100 000,00 \| \| \| 0690 \| Wpływy z różnych opłat \| 100 000,00 \| RAZEM DOCHODY 100 000,00 --- PRZEWODNICZĄCY RADY POWIATU [Podpis] --- System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Strona: 1 / 1 ## Budżet na rok 2014 ### WYDATKI Wydatki na zadania z zakresu ochrony środowiska \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|--------\| \| 020 \| \| Leśnictwo \| 25 890,00 \| \| \| 02001 \| Gospodarka leśna \| 2 250,00 \| \| \| \| 4390 Zakup usług obejmujących wykonanie ekspertyz, analiz i opinii \| 2 250,00 \| \| \| 02002 \| Nadzór nad gospodarką leśną \| 23 640,00 \| \| \| \| 2830 Dotacja celowa z budżetu na finansowanie lub dofinansowanie zadań zleconych do realizacji pozostałym jednostkom nie zaliczanym do sektora finansów publicznych \| 23 640,00 \| \| 710 \| \| Działalność usługowa \| 30 000,00 \| \| \| 71005 \| Prace geologiczne (nieinwestycyjne) \| 30 000,00 \| \| \| \| 4300 Zakup usług pozostałych \| 30 000,00 \| \| 758 \| \| Różne rozliczenia \| 7 610,00 \| \| \| 75818 \| Rezerwy ogólne i celowe \| 7 610,00 \| \| \| \| 4810 Rezerwy \| 7 610,00 \| \| 900 \| \| Gospodarka komunalna i ochrona środowiska \| 36 500,00 \| \| \| 90004 \| Utrzymanie zieleni w miastach i gminach \| 11 500,00 \| \| \| \| 4210 Zakup materiałów i wyposażenia \| 7 000,00 \| \| \| \| 4300 Zakup usług pozostałych \| 4 500,00 \| \| \| 90095 \| Pozostała działalność \| 25 000,00 \| \| \| \| 2320 Dotacje celowe przekazane dla powiatu na zadania bieżące realizowane na podstawie porozumień (umów) między jednostkami samorządu terytorialnego \| 1 000,00 \| \| \| \| 4210 Zakup materiałów i wyposażenia \| 8 000,00 \| \| \| \| 4300 Zakup usług pozostałych \| 5 500,00 \| \| \| \| 4390 Zakup usług obejmujących wykonanie ekspertyz, analiz i opinii \| 6 000,00 \| \| \| \| 4700 Szkolenia pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej \| 4 500,00 \| RAZEM WYDATKI 100 000,00 --- PRZEWODNICZĄCY RADY POWIATU Andrzej Szwed ## Budżet na rok 2014 ### WYDATKI \| Dział \| Rozdział \| Nazwa \| Plan \| \|-------\|----------\|--------------------------------------------\|----------\| \| \| \| Rezerwy ogólne i celowe \| 1 614 883,27 \| \| 758 \| Różne rozliczenia \| 1 614 883,27 \| \| \| 75818 \| Rezerwy ogólne i celowe \| 1 614 883,27 \| \| \| 4810 \| Rezerwy \| Ogólna \| 294 626,27 \| \| \| \| Odprawy i nagrody jubileuszowe \| 273 590,00 \| \| \| \| Pomoc społeczna \| 10 000,00 \| \| \| \| Ochrona Środowiska \| 7 610,00 \| \| \| \| Zarządzanie kryzysowe \| 82 000,00 \| \| \| \| Na wydatki bieżące związane z realizacją programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 \| 5 000,00 \| \| \| \| Oświatowa \| 21 297,00 \| \| 4811 \| Rezerwy \| Comenius \| 15 760,00 \| \| 6800 \| Rezerwy na inwestycje i zakupy inwestycyjne \| 905 000,00 \| \| \| \| \| Majątkowa \| 900 000,00 \| \| \| \| Na wydatki majątkowe związane z realizacją programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 \| 5 000,00 \| RAZEM WYDATKI 1 614 883,27 --- PRZEWODNICZĄCY RADY POWIATU [Podpis] --- System Planowania i Realizacji Budżetu PlanB OPW Doskomp Sp. z o.o. Strona: 1 / 1 Id: 2BCD5B91-4F55-4101-B854-307D67DDEC1C. Uchwalony Strona 33	346c3d03-4fc9-4ff0-975b-7b8d8ed492d6	finepdfs	1.172852	CC-MAIN-2021-39	https://powiat-chodzieski.pl/dokumenty/download/dok_id/2110/zal/2110/type/zal/dir/pub.html	2021-09-23T20:28:21+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-39/segments/1631780057447.52/warc/CC-MAIN-20210923195546-20210923225546-00285.warc.gz	500,378,222	0.998093	0.999942	0.999942	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", ...	pol_Latn	{}	true	[ 2419, 5009, 9479, 14709, 19546, 21595, 26033, 29633, 34829, 40123, 42280, 48359, 54200, 59864, 65214, 70627, 76328, 82361, 86176, 90291, 90462, 95001, 100146, 100857, 102126, 105530, 108949, 115151, 117564, 119543, 120346, 123071, 124773 ]	1	0
Kolekcja w miniaturze W założeniu miał to być hołd dla ludzi – od wykonawców prezentowanych przedmiotów, przez ich posiadaczy i tych, którzy je odnaleźli, po renowatorów zabytków i opiekujących się nimi muzealników. I udało się to osiągnąć – szacunek dla ludzi i przedmiotów udziela się także widzowi. Bo też i przedmioty to nie byle jakie. Każdy z trzynastu merytorycznych działów muzeum mógł się pochwalić swoimi skarbami (działalność czternastego, niezwykle istotnego Działu Konserwacji i Badań nad Zabytkami zaznaczono archiwalnym zdjęciem z pracowni). Imponuje czasowy i przestrzenny zasięg pochodzenia zbiorów. Są tu obiekty powstałe przed 40 tysiącami lat i takie z ostatniego czasu, są pozyskane w Łodzi i pochodzące z Chin, Afryki, Ameryki Południowej, Australii czy Syberii… Wiele skarbów archeologicznych odnaleziono na terenie województwa łódzkiego. W opisach towarzyszących obiektom umieszczono nie tylko informacje o miejscu ich znalezienia, ale m.in. i o okolicznościach, w jakich to się stało, jak trafiły do muzeum, co przedstawiają. To duży plus. Część obiektów pozyskano podczas fachowych prac wykopaliskowych, inne zostały znalezione przypadkowo. Na przykład podczas budowy obozu harcerskiego pod Lutomierskiem ktoś natrafił na topór kamienny z końca III tysiąclecia p.n.e. Czarkę z brązowej blachy z wczesnej epoki żelaza wydobyto wraz z innymi przedmiotami podczas pracy w polu w Borowej (woj. łódzkie). Z importu z południowo-zachodniej Europy pochodzą piękne, zdobione ornamentem zapinki z brązu (660–510 lat p.n.e.) odkryte w Chojnem (woj. łódzkie). Elementem dobrze zachowanego, a liczącego ponad 170 obiektów skarbu sprzed niemal 3000 lat, odnalezionego w Strobinie (woj. łódzkie), jest masywny naszyjnik z brązu. Zaskakuje wyglądająca dość współcześnie zapinka z pierwszej połowy II w. n.e., wydobyta z grobu w Wielkopolsce – o kształcie zwierzątka, może żaby. Gustowną, zaśniedziałą bransoletę z brązu z ozdobnymi żłobieniami (1500–1400 lat p.n.e.) znaleziono we Wrzącej (woj. łódzkie) w tym roku. Jest też zespół średniowiecznych obiektów odnalezionych w Tumie pod Łodzią, w tym malutkie tarczki z głowami bydła (koniec X – połowa XI wieku), które wiązane są z kultem pogańskim i świadczą o tym, że chrystianizacja ziem polskich postępowała powoli. Na inny skarb z XI wieku natrafiono w Ozorkowie podczas budowy basenu – to srebrne monety i paciorki. W Lutomiersku po raz pierwszy na świecie odkryto ozdobne ostrogi z brązu, pochodzące z końca X – połowy XI wieku. Nazywane są zatem „ostrogami typu lutomierskiego". Niezwykłą ciekawostką jest duży banknot chińskiego cesarza z dynastii Ming (XIV wiek); znajduje się na nim ostrzeżenie, że fałszerze będą karani śmiercią. Z Działu Numizmatycznego pochodzą też: ateńska tetradrachma z przełomu III i II w. p.n.e., z głową Ateny wzorowaną na rzeźbie Fidiasza, denar rzymskiego cesarza Antoninusa Piusa (lata 138–161) – znaleziony w Łodzi! – czy unikatowy denar Kanuta Wielkiego (lata 1016–1035), króla Anglii, Danii i Norwegii. A także projekt banknotu wykonany na początku XX wieku przez Józefa Mehoffera. Etnografię reprezentuje sześć działów, w tym Dział Kultur Ludowych Krajów Pozaeuropejskich, który pokazuje m.in. subtelne gliniane figurki z Meksyku, interesującą maskę obrzędową Chiwara z Afryki (stosowaną w rytuałach przez tajne stowarzyszenia) czy strój syberyjskich Ewenków, wykonany ze skóry renifera, a zakupiony w latach. 30. XX wieku od Przecława Smolika, wielkiej postaci ówczesnej łódzkiej kultury, uważanego m.in. za założyciela Muzeum Etnograficznego i późniejszego Muzeum Sztuki. Z innych działów pochodzą malowane szafy z XVIII wieku, łowicka skrzynia z 1911 roku, batikowe pisanki z Huculszczyzny i stroje ludowe – w tym łemkowski ubiór kobiecy z przełomu XIX i XX wieku, pozyskany w 1947 r. bezpośrednio po wysiedleńczej akcji „Wisła", oraz raczej nietypowy – bo w całości zdobiony błyszczącymi koralikami – współczesny kobiecy ślubny strój huculski. Najwdzięczniejszym obiektem z Działu Widowisk Lalkowych jest niewielka figurka „Ptasiego króla" z filmów o Misiu Colargolu (kręconych w łódzkim Se-Ma-Forze), wykonana z filcu i dzianiny, z włosami ze skręconego drutu – projekt Tadeusza Wilkosza. Na koniec coś o miejscu prezentacji. To nowo powstała przestrzeń muzeum przy placu Wolności – cieszy, że placówka zyskała nowe, a zarazem nowoczesne pomieszczenia, ale – moim zdaniem – niespecjalnie nadają się one do celów ekspozycyjnych. Zwłaszcza w przypadku takich obiektów, jakimi dysponuje to muzeum. Monety, biżuteria, ceramika potrzebują odpowiedniego klimatu – takiego operowania skupionym światłem, które wydobywa je z mroku i podkreśla ich walory. Wtedy odczucie obcowania ze skarbem jest mocniejsze niż w dziennym świetle, które dodatkowo ze wszystkich stron odbija się od szklanych gablotek, utrudniając skupienie wzroku. A tutaj tak właśnie jest. Duża, techniczna, biała przestrzeń, wypełniona dziennym światłem daleka jest od „muzealnej świątyni". Autorka aranżacji Elżbieta Górska próbowała wybrnąć z trudnej sytuacji i nadać wystawie intymności, umieszczając obiekty w małych gablotkach i operując czernią. Owe zabiegi ratują odświętność tego pokazu. A nowe pomieszczenie ma pełnić podobno funkcje magazynu studyjnego – i to jest dla niego właściwa rola. Aleksandra Talaga-Nowacka „90/90. Skarby Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi" – wystawa z okazji jubileuszu 90-lecia muzeum, czynna do końca grudnia 2021 roku. Kurator: Dominik Kacper Płaza. fot. ATN	<urn:uuid:b9a3dc24-3e77-4632-b2e2-a846c498ae54>	finepdfs	2.505859	CC-MAIN-2024-30	https://www.e-kalejdoskop.pl/muzea-a217/kolekcja-w-miniaturze-r10659/pdf	2024-07-17T13:03:13+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-30/segments/1720763514771.72/warc/CC-MAIN-20240717120911-20240717150911-00516.warc.gz	640,609,996	0.999782	0.999831	0.999831	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 3583, 5495 ]	1	0
Dziś krajowe dane o inflacji i PMI Dziś GUS zaprezentuje dane o listopadowej inflacji CPI. Prognozujemy, że w ujęciu rdr obniży się ona do 3,0%, z 3,1% w październiku. Ponadto rano prezentowane będą dane PMI dla polskiego sektora przemysłowego. Nasza prognoza zakłada spadek indeksu do 50,1 pkt. w listopadzie, wobec 51,0 pkt w październiku. Nasze prognozy nie odbiegają istotnie od mediany prognoz rynkowych. Niskie zapasy i inwestycje winne ujemnej dynamiki PKB w III kwartale GUS w drugim odczycie zrewidował w górę dynamikę PKB Polski w III kwartale bieżącego roku do -1,5% rdr, wobec -1,6% rdr w pierwszym odczycie i po spadku o 8,4% rdr w II kwartale. Niewielka rewizja danych nie zmienia jednak naszej oceny, że wyraźnie ujemny poziom rocznej dynamiki PKB pozostawia wiele do życzenia. Podawana po raz pierwszy struktura PKB wyjaśnia źródła rozczarowania. Głównym winowajcą jest kategoria akumulacji brutto. Ta w ujęciu rocznym spadła o około 20%, czyli prawie tyle samo, co w okresie fatalnego II kwartału. Tym samym obniżyła ona roczną dynamikę PKB aż o 4 pp. Co istotne, w mniejszym stopniu za ograniczenie akumulacji brutto odpowiadają inwestycje (obniżyły one wzrost PKB o 1,7 pp.), a w większym zapasy (zredukowały dynamikę PKB aż o 2,3 pp.). Pozostałe komponenty popytu krajowego podnosiły już PKB. Odnotować trzeba powrót rocznej dynamiki konsumpcji na dodatni poziom (0,4%). W ujęciu kdk wzrosła ona o 13,7%, co potwierdza szybkie odrabianie lockdownowych strat z II kwartału. Pozytywnie kontrybuowała też wymiana z zagranicą, która podniosła dynamikę PKB o 1,7%. Niski import częściowo neutralizował wpływ spadku zapasów. Kolejny kwartał przyniesie ponowne osłabienie wyników. Restrykcje epidemiczne negatywnie oddziałują na konsumpcję, a związana z nimi niepewność sprzyja dalszemu odkładaniu inwestycji. Zakładamy, że skala rocznego spadku PKB w IV kwartale sięgnie około 4%, co w konsekwencji będzie prowadzić do około 3% zmniejszenia PKB w całym 2020 roku. Zakładamy, że również w I połowie przyszłego roku koronawirusowe konsekwencje będą osłabiać tempo wzrostu gospodarczego i utrudniać powrót gospodarki do normalności. Skala ich negatywnego wpływu będzie jednak słabnąć. Wiele w tym względzie będzie zależeć od tempa wprowadzania covidowych szczepionek. W konsekwencji wyniki będą się poprawiać, a w całym przyszłym roku wzrost PKB powinien sięgać około 4,9%. Spokojne wejście rynków długu w nowy tydzień Poniedziałek nie przyniósł istotnych wahań cen obligacji na rynkach bazowych. Krzywa UST oscylowała blisko poziomów z piątkowego zamknięcia, kończąc dzień przy 0,015%(2Y) 0,84%(10Y) oraz 1,57%(30Y). Podobnie niewiele działo się z krzywą bundową. Ta podniosła się o 1-2 pb., zamykając się przy -0,75%(2Y), -0,57% (10Y) oraz -0,17%(30Y). Obligacjom nie pomogły ani słabe dane o inflacji w Niemczech, ani spadki na giełdach. Można dodać, że tak jak w piątek, wzrosty na giełdach nie przełożyły się na spadki cen długu, tak w poniedziałek pogorszenie apetytu na ryzyko nie pomogło cenom obligacji. Dzisiaj kalendarz publikacji zagranicznych będzie obfitszy. W pierwszej części dnia podawane będą dane o inflacji ze strefy euro. Wczorajsze dane z Niemiec oraz Hiszpanii dają szanse na odczyt niższy, niż zakłada konsensus. Tłem będą podawane rano, drugie odczyty PMI za listopad z przemysłu strefy euro. Natomiast po południu uwagę będzie zwracać odczyt ISM z amerykańskiego przemysłu. Oczekujemy, że również w USA nastroje w tym sektorze pozostaną mocne. Grudzień bez przetargu sprzedaży MF Krajowy rynek długu, podobnie jak rynki bazowe, z dużym spokojem wszedł w nowy tydzień. Krzywa rentowności SPW nieznacznie wzrosła na krótkim końcu (o 2 pb.,) i obniżyła się (o 1 pb.) w pozostałych segmentach, kończąc dzień przy 0,07%(2Y), 0,44%(5Y) oraz 1,24%(10Y). Towarzyszył temu lekki ruch w górę kwotowań Kontakt: Biuro Badań i Analiz tel. (+48 22) 596-59-13 Biuletyn sporządzili: Piotr Dmitrowski, Konrad Soszyński Bank Gospodarstwa Krajowego ul. Chmielna 73, 00-801 Warszawa wtorek, 1 grudnia 2020 Notowania z końca ostatniego dnia roboczego, zmiana w stosunku do poprzedniego notowania (dla stóp banków centralnych - od ostatniego posiedzenia). Źródła informacji: Bloomberg, Thomson Reuters, PAP, GUS, NBP, NYMEX, GPW Dokument powstał: 01.12.2020 08:57:12 kontraktów IRS. Istotnego wpływu na rynek nie miała informacja MF o podaży długu w grudniu. MF zorganizuje jeden przetarg zamiany. Przetargi sprzedaży nie będą organizowane. Dzisiaj spodziewamy się, że wpływ będą miały przede wszystkim impulsy z rynków bazowych. Krajowe dane o inflacji nie powinny budzić większych emocji. Dla retoryki RPP poziom CPI będzie mieć drugorzędne znaczenie. Korekta wzrostów EURUSD W poniedziałek EURUSD kontynuował widoczne w ubiegłym tygodniu wzrosty, testując okolice 1,20. Wrześniowe maksimum nie zostało przy tym przebite. Po południu nastąpiła wyprzedaż euro i powrót kursu eurodolara do poziomów z piątku (w nocy notowano lokalny dołek przy 1,1925). Dzisiaj po mocnych danych Caixin PMI z chińskiego przemysłu i poprawie apetytu na ryzyko, EURUSD rośnie do 1,1970. Spodziewamy się, że w dalszej wtorek, 1 grudnia 2020 części dnia może następować dalsza redukcja poziomów EURUSD, czemu sprzyjać mogą słabe dane o inflacji ze strefy euro i mocne dane ISM z USA. Złoty stabilniejszy W poniedziałek złoty odrabiał piątkowe straty. Pozytywnie na wycenę krajowej waluty wpływała spadająca liczba koronawirusowych zakażeń, która przybliża perspektywę dalszego łagodzenia epidemicznych restrykcji. W umocnieniu złotego przeszkadzały słabe nastroje na giełdach. W konsekwencji EURPLN kończył dzień na poziomie 4,4780, wobec 4,4820 notowanego rano. Krajowe dane mogą mieć wpływ na EURPLN jedynie w wypadku znaczących niespodzianek, których nie prognozujemy. Pogorszenie globalnego apetytu na ryzyko może służyć przecenie złotego. Szansą jednak jest dalszy spadek koronawirusowych zakażeń. Kalendarz publikacji danych makroekonomicznych Fixing NBP Kontakt: Biuro Badań i Analiz Biuletyn sporządzili: Dokument powstał: tel. (+48 22) 596-59-13 Piotr Dmitrowski, Konrad Soszyński 01.12.2020 08:57:12 Rentowności obligacji polskich Krzywa FRA Surowce Współpraca z klientami (dealerzy korporacyjni) Rentowności obligacji 10-letnich Krzywa IRS Organizacja Emisji Aleksandra Szafrańska, tel. (+48 22) 475-30-18 Przemysław Domanowski, tel. (+48 22) 475-30-93 Piotr Pryczek, tel. (+48 22) 475-30-08 Michał Kudosz, tel. (+48 22) 475-30-71 Paweł Pikuła, tel. (+48 22) 475-30-20 Marcin Pigłowski, tel. (+48 22) 475-30-09 Instytucje Finansowe Robert Zima, tel. (+48 22) 475-89-50 Mariusz Makowski,tel. (+48 22) 475-60-12 Konrad Gmurkowski, tel. (+48 22) 475-60-11 Regionalni Eksperci ds. Produktów Skarbowych Joanna Wróbel, tel. (+48 22) 475-85-63 Anna Rywacka, tel. (+48 22) 475-93-66 Iwona Burzyńska-Trzonek, tel. (+48 22) 475-85-60 Biuro Badań i Analiz Grzegorz Giebułtowski – Region Gdańsk, Olsztyn, tel. (+48 22) 475-66-31 Tomasz Dziedzic – Region Kraków, Katowice, Kielce, Rzeszów, tel. (+48 22) 475-66-32 Katarzyna Jasińska – Region Warszawa, Łódź, tel. (+48 22) 475-66-35 Filip Kalinowski – Region Poznań, Szczecin, Toruń, tel. (+48 22) 475-66 -34 Hanna Nowak – Region Wrocław, Opole, Zielona Góra, tel. (+48 22) 475-66-33 Małgorzata Wojtkowiak – Region Warszawa, Lublin, Białystok, tel. (+48 22) 475-66-36 Bank Gospodarstwa Krajowego Al. Jerozolimskie 7, 00-955 Warszawa Mateusz Walewski – Dyrektor Biura, tel. (+48 22) 596-59-13 Piotr Dmitrowski – Menedżer ds. analiz, tel. (+48 22) 522-92-17 Konrad Soszyński – Menedżer ds. analiz, tel. (+48 22) 599-84-64 Agnieszka Kowalczyk – Menedżer ds. ewaluacji, tel. (+48 22) 596-59-13 Rafał Boguszewski – Ekspert. ds. ewaluacji, tel. (+48 22) 599-82-44 Maciej Rozkrut – Ekspert. ds. analiz sektorowych, tel. (+48 22) 599-84-61 Oliwia Samołyk – Ekspert ds. analiz rynków Adam Piłat – Menedżer ds. analiz rynków Paweł Ropiak – Specjalista ds. analiz, tel. (+48 22) 475-84-62 Al. Jerozolimskie 7, 00-955 Warszawa wtorek, 1 grudnia 2020 4 wtorek, 1 grudnia 2020 Informacje i zastrzeżenia prawne Niniejsza publikacja (dalej: „Publikacja") stanowi „publikację handlową" w rozumieniu art. 36 ust. 2 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2017/565 z dnia 25 kwietnia 2016 r. uzupełniającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w odniesieniu do wymogów organizacyjnych i warunków prowadzenia działalności przez firmy inwestycyjne oraz pojęć zdefiniowanych na potrzeby tej dyrektywy (dalej: „Rozporządzenie 565"). Publikacja nie została przygotowana zgodnie z wymogami prawnymi zapewniającymi niezależność badań inwestycyjnych ani nie podlega żadnym zakazom w zakresie rozpowszechniania badań inwestycyjnych. Niniejsza Publikacja nie stanowi (a) badań inwestycyjnych w rozumieniu art. 36 ust. 1 Rozporządzenia 565; bądź (b) doradztwa inwestycyjnego w rozumieniu art. 69 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi; bądź (c) usługi badawczej w rozumieniu § 2 pkt 22 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych, bądź (d) zachęty do nabywania, zbywania, działania, inwestowania czy pozbywania się inwestycji; bądź (e) porady inwestycyjnej, podatkowej, prawnej, lub innego typu; bądź (f) oceny lub zapewnienia opłacalności inwestycji w instrumenty finansowe nią objęte; bądź (g) oferty w rozumieniu kodeksu cywilnego. Publikacja jest przeznaczona do rozpowszechniania wyłącznie na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Niniejsza Publikacja wyraża wiedzę oraz poglądy autorów według stanu na moment jej sporządzenia i mogą ulegać zmianie. Autorzy nie uwzględniają w Publikacji jakichkolwiek indywidualnych celów inwestycyjnych, sytuacji finansowej, ani potrzeb czy żądań potencjalnych adresatów Publikacji. Zawarte w Publikacji opinie autorów zostały sporządzone przez nich w sposób samodzielny. Publikacja została sporządzona z zachowaniem należytej staranności oraz na podstawie informacji dostępnych publicznie w momencie jej sporządzenia lub pozyskanych ze źródeł wiarygodnych dla Banku aktualnych na moment jej sporządzenia i nie będzie podlegać aktualizacji. Bank nie gwarantuje kompletności, prawdziwości lub dokładności danych źródłowych. Bank nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne decyzje inwestycyjne podjęte na podstawie niniejszej Publikacji ani za ewentualne szkody poniesione w wyniku takich decyzji inwestycyjnych. Publikacja nie może być traktowana jako zapewnienie lub gwarancja uniknięcia strat, lub osiągnięcia potencjalnych lub spodziewanych rezultatów, w szczególności zysków lub innych korzyści z transakcji realizowanych na jej podstawie lub w związku z powstrzymaniem się od realizacji takich transakcji. Brak jest powiązań oraz okoliczności, które mogłyby mieć negatywny wpływ na obiektywność Publikacji. Polityka przeciwdziałania konfliktom interesów w ramach świadczenia Usług Inwestycyjnych lub Usług Dodatkowych przez Bank zawiera opis faktycznych wewnętrznych rozwiązań organizacyjnych i administracyjnych oraz wszelkich barier informacyjnych ustanowionych w celu zapobiegania konfliktom interesów. Niniejsza Publikacja jest prawnie chroniona zgodnie z ustawą z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Powielanie bądź publikowanie w jakiejkolwiek formie niniejszej Publikacji, w całości lub w części, lub wykorzystywanie materiału do własnych opracowań celem publikacji, bez pisemnej zgody Banku jest zabronione. Ewentualne oceny formułowane w Publikacji zostały dokonane po zastosowaniu kombinacji metod, w szczególności analizy fundamentalnej, porównawczej, rynkowej i technicznej. Analiza fundamentalna zmierza do określenia przyszłych parametrów rynkowych bazując na obiektywnych czynnikach. Wynikom analizy fundamentalnej towarzyszy ryzyko, że zmiany rynkowe bywają determinowane również przez niefundamentalne czynniki. Analiza porównawcza polega na porównywaniu wycen rynkowych aktywów o podobnych charakterystykach w celu zidentyfikowania bezwzględnego i względnego przewartościowania lub niedowartościowania. Analiza porównawcza niesie ryzyko związane z wyciąganiem błędnych wniosków przy porównywaniu nietożsamych aktywów. Analiza rynkowa jest zorientowana na przewidywaniu zmian popytu i podaży na dane aktywo. Bazuje ona jednak na częściowej wiedzy rynkowej oraz często opóźnionych danych, co przekłada się na ryzyka dla formułowanych wniosków. Analiza techniczna polega na badaniu wykresów obrazujących historyczne kształtowanie się cen i innych parametrów rynkowych w celu określenia, w jaki sposób ukształtują się one w przyszłości. Niesie ona jednak ryzyko wynikające z tego, że zjawiska z przeszłości nie muszą się powtórzyć w przyszłości. Bank Gospodarstwa Krajowego z siedzibą w Warszawie, Al. Jerozolimskie 7, 00-955 Warszawa; Infolinia: 801 598 888, +48 22 599 8888 Faks: +48 22 627 03 78 e-mail: email@example.com Organem sprawującym nadzór nad działalnością Banku jest Komisja Nadzoru Finansowego z siedzibą w Warszawie, przy ulicy Pięknej 20. Kontakt: Biuro Badań i Analiz tel. (+48 22) 522 9213 Al. Jerozolimskie 7, 00-955 Warszawa	<urn:uuid:00b653b9-e3eb-4bb4-9002-946972576edc>	finepdfs	2.228516	CC-MAIN-2021-49	https://www.bgk.pl/files/public/user_upload/Biuletyn_ekonomiczny_BGK_-_20201201.pdf	2021-12-05T09:13:40+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-49/segments/1637964363149.85/warc/CC-MAIN-20211205065810-20211205095810-00573.warc.gz	714,387,399	0.994798	0.999906	0.999906	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 4300, 6141, 7973, 8038, 13242 ]	1	0
Wyrok Sądu z dnia 20 lipca 2016 r. – Internet Consulting/EUIPO – Provincia Autonoma di BolzanoAlto Adige (SUEDTIROL) (Sprawa T-11/15) ( 1 ) [Znak towarowy Unii Europejskiej — Postępowanie w sprawie unieważnienia prawa do znaku — Słowny unijny znak towarowy SUEDTIROL — Artykuł 7 ust. 1 lit. c) i art. 52 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 207/2009 — Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji — Oznaczenie pochodzenia geograficznego — Charakter opisowy] (2016/C 326/44) Język postępowania: niemiecki Strony Strona skarżąca: Internet Consulting GmbH (Brunico, Włochy) (przedstawiciele: adwokaci L. Miori i A. Bertella) Strona pozwana: Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (przedstawiciel: A. Schifko, pełnomocnik) Stroną postępowania przed Izbą Odwoławczą EUIPO była również, interwenient przed Sądem: Provincia Autonoma di Bolzano-Alto Adige (Włochy) (przedstawiciel: adwokat C. Volkmann) Przedmiot Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Wielkiej Izby Odwoławczej EUIPO z dnia 10 października 2014 r. (sprawa R 574/2013-G) dotyczącej postępowania w sprawie unieważnienia prawa do znaku między Provincia Autonoma di Bolzano-Alto Adige a Internet Consulting. Sentencja 1) Skarga zostaje oddalona. 2) Internet Consulting GmbH zostaje obciążona kosztami postępowania. ( 1 ) Dz.U. C 73 z dnia 2.3.2015. Wyrok Sądu z dnia 20 lipca 2016 r. – Reisenthel/EUIPO (keep it easy) (Sprawa T-308/15) ( 1 ) [Znak towarowy Unii Europejskiej — Zgłoszenie słownego znaku towarowego keep it easy — Bezwzględna podstawa odmowy rejestracji — Brak charakteru odróżniającego — Artykuł 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009] (2016/C 326/45) Język postępowania: niemiecki Strony Strona skarżąca: Peter Reisenthel (Gilching, Niemcy) (przedstawiciel: adwokat E.A. Busse) Strona pozwana: Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (przedstawiciel: A. Schifko, pełnomocnik) Przedmiot Skarga na decyzję Piątej Izby Odwoławczej EUIPO z dnia 26 marca 2015 r. (sprawa R 2659/2014-5) dotyczącą rejestracji oznaczenia słownego keep it easy jako unijnego znaku towarowego. Sentencja 1) Skarga zostaje oddalona. 2) Peter Reisenthel zostaje obciążony kosztami postępowania. ( 1 ) Dz.U. C 270 z dnia 17.8.2015. Wyrok Sądu z dnia 14 lipca 2016 r. – Modas Cristal/EUIPO – Zorlu Tekstil Ürünleri Pazarlama (KRISTAL) (Sprawa T-345/15) ( 1 ) [Znak towarowy Unii Europejskiej — Postępowanie w sprawie sprzeciwu — Zgłoszenie graficznego unijnego znaku towarowego KRISTAL — Wcześniejsze, słowny i graficzny, krajowe znaki towarowe MODAS CRISTAL i home CRISTAL — Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd — Artykuł 8 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 207/2009] (2016/C 326/46) Język postępowania: hiszpański Strony Strona skarżąca: Modas Cristal, SL (Santa Lucía, Hiszpania) (przedstawiciel: adwokat E. Manresa Medina) Strona pozwana: Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (przedstawiciele: A. Muñiz Rodríguez i A. Schifko, pełnomocnicy) Stroną postępowania przed Izbą Odwoławczą EUIPO była również: Zorlu Tekstil Ürünleri Pazarlama Anonim Sirketi (Denizli, Turcja) Przedmiot Skarga na decyzję Piątej Izby Odwoławczej EUIPO z dnia 24 kwietnia 2015 r. (sprawa R 341/2014-5) dotyczącą postępowania w sprawie sprzeciwu pomiędzy Modas Cristal a Zorlu Tekstil Ürünleri Pazarlama. Sentencja 1) Skarga zostaje oddalona. 2) Modas Cristal, SL zostaje obciążona kosztami postępowania. ( 1 ) Dz.U. C 302 z 14.9.2015. Postanowienie Sądu z dnia 27 czerwca 2016 r. – Portugalia/Komisja (Sprawa T-810/14) ( 1 ) (Niewykonanie wyroku Trybunału stwierdzającego uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego — Okresowa kara pieniężna — Decyzja określająca wysokość okresowej kary pieniężnej — Uchylenie uregulowania krajowego niezgodnego z prawem Unii — Data zaprzestania uchybienia — Stwierdzenie nieważności wcześniejszej decyzji określającej wysokość okresowej kary pieniężnej nałożonej w wykonaniu tego samego wyroku Trybunału — Powaga rzeczy osądzonej — Skarga oczywiście pozbawiona podstawy prawnej) (2016/C 326/47) Język postępowania: portugalski Strony Strona skarżąca: Republika Portugalska (przedstawiciele: L. Inez Fernandes, J. de Oliveira i S. Nunes de Almeida, pełnomocnicy) Strona pozwana: Komisja Europejska (przedstawiciele: G. Braga da Cruz i M. Heller, pełnomocnicy)	<urn:uuid:267f1a88-d087-4628-889b-f2b25c53c737>	finepdfs	1.142578	CC-MAIN-2025-05	https://www.infor.pl/download/site/pl/oj/2016/c_326/C_-2016-326-01-0025-02-POL.pdf	2025-01-13T00:31:56+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2025-05/segments/1736703362063.19/warc/CC-MAIN-20250112230138-20250113020138-00003.warc.gz	870,968,816	0.99988	0.999888	0.999888	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2096, 4319 ]	1	0
Data publikacji: 05-07-2010 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA _____________________________________________________________________________________ Warszawa, dnia 1 lipca 2010 r. Druk nr 920 _____________________________________________________________________________________ KOMISJA USTAWODAWCZA Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na podstawie art. 85a ust. 3 pkt 1 Regulaminu Senatu Komisja Ustawodawcza wnosi o podjęcie postępowania w sprawie inicjatywy ustawodawczej dotyczącej projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy. Do reprezentowania Komisji w dalszych pracach nad tym projektem ustawy upoważniony jest senator Piotr Zientarski. W załączeniu przekazuję projekt ustawy wraz z uzasadnieniem. Przewodniczący Komisji Ustawodawczej (-) Piotr Zientarski USTAWA z dnia o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy Art. 1. W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm. 1) ) w art. 123 § 2 otrzymuje brzmienie: "§ 2. Wynagrodzenie przysługujące skazanemu zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy ustala się w sposób zapewniający osiągnięcie kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przy przepracowaniu pełnego miesięcznego wymiaru czasu pracy lub wykonaniu pełnej miesięcznej normy pracy. W wypadku przepracowania niepełnej miesięcznej normy czasu pracy lub niewykonania pełnej miesięcznej normy pracy wynagrodzenie wypłaca się proporcjonalnie do ilości czasu pracy lub wykonanej normy pracy. W razie zatrudnienia skazanego w niepełnym wymiarze czasu pracy najniższe wynagrodzenie ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin zatrudnienia, biorąc za podstawę kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę.". Art. 2. Ustawa wchodzi w życie z dniem 9 marca 2011 r. 1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 111, poz. 1061, Nr 142, poz. 1380 i Nr 179, poz. 1750, z 2004 r. Nr 93, poz. 889, Nr 210, poz. 2135, Nr 240, poz. 2405, Nr 243, poz. 2426 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 163, poz. 1363 i Nr 178, poz. 1479, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 226, poz. 1648, z 2007 r. Nr 123, poz. 849, z 2008 r. Nr 96, poz. 620 i Nr 214, poz. 1344 oraz z 2009 r. Nr 8, poz. 39, Nr 22, poz. 119, Nr 62, poz. 504, Nr 98, poz. 817, Nr 108, poz. 911, Nr 115, poz. 963, Nr 190, poz. 1475 i Nr 201, poz. 1540. UZASADNIENIE 1. Ustawa wykonująca wyrok Trybunału Konstytucyjnego Projektowana ustawa stanowi wykonanie obowiązku dostosowania systemu prawa do wyroku wydanego przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 23 lutego 2010 r. (sygn. akt P 20/09), stwierdzającego niezgodność przepisu art. 123 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.; dalej jako: k.k.w.) z Konstytucją. Sentencja wyroku została opublikowana w Dz. U. Nr 34, poz. 191 (dzień publikacji: 8 marca 2010 r.). Pełny tekst orzeczenia wraz z uzasadnieniem zamieszczony został w OTK Z.U. Nr 2A, poz. 13. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. 2. Przedmiot i istota rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego 2.1. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 123 § 2 zdanie pierwsze k.k.w. w zakresie, w jakim zawiera słowo „połowy". Zdaniem Trybunału kluczem do oceny art. 123 § 2 zdanie drugie k.k.w. jest idea wysłowiona art. 30 Konstytucji oraz konkretyzujące ją dalsze postanowienia ustawy zasadniczej takie jak: zakaz stosowania tortur, okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania i karania (art. 40) oraz nakaz humanitarnego traktowania osób pozbawionych wolności (art. 41 ust. 4), albowiem wiążą one wszystkie organy władzy publicznej, a w tym także organy prawodawcze. Dlatego też „(…) wszelkie regulacje ustawowe i podustawowe, kształtujące status prawny osób skazanych, muszą bezwzględnie respektować konstytucyjny obowiązek poszanowania godności człowieka oraz humanitarnego traktowania skazanych. Praca osób skazanych musi zatem zostać uregulowana w taki sposób, aby zapewnić pełną ochronę ich godności i uczynić zadość wymogom odpowiedniego traktowania tych osób. Jednocześnie z art. 30 Konstytucji wynika fundamentalna zasada interpretacyjna in dubio pro dignitate." Jak podkreślono w uzasadnieniu wyroku: „(…) praca więźniów jest podstawowym elementem kary pozbawienia wolności i stanowi ważny środek resocjalizacji. Oddziałuje ona pozytywnie na postawy osób skazanych i przygotowuje do normalnego życia w społeczeństwie. Praca osób skazanych jest często źródłem satysfakcji i poczucia własnej godności, stwarza im szansę pozytywnej przemiany osobowości i ułatwia przezwyciężenie negatywnych konsekwencji psychologicznych związanych z popełnieniem przestępstwa i odbywaną karą. Zatrudnienie skazanych sprzyja ograniczeniu powrotowi do przestępstwa. Z tego względu praca osób skazanych nie powinna stanowić czynnika zwiększającego dolegliwość wymierzanej kary, ale musi zostać unormowana w taki sposób, aby ułatwić realizację zasadniczego celu, którym jest resocjalizacja tych osób. Władze publiczne, które kierują się obowiązkiem poszanowania godności osób skazanych, powinny dołożyć wszelkich starań, aby umożliwić skazanym podejmowanie pracy za wynagrodzeniem." Nie bez znaczenia w tym kontekście są również minimalne standardy dotyczące więźniów, wypracowane na forum międzynarodowym, zwłaszcza: rekomendacja Rec (2006)2 Komitetu Ministrów do państw członkowskich w sprawie Europejskich Reguł Więziennych oraz Wzorcowe Reguły Minimalne Postępowania z Więźniami, przyjęte w 1955 r. przez I Kongres Narodów Zjednoczonych w sprawie zapobiegania przestępczości i postępowania ze sprawcami przestępstw, w których wyrażono m.in. myśl, iż korzyści samych skazanych oraz ich szkolenie zawodowe nie powinny być podporządkowane osiąganiu zysków finansowych z ich pracy. Dodatkowo wymienione dokumenty kładą nacisk na prawo osób odbywających karę pozbawienia wolności do sprawiedliwego wynagrodzenia za wykonaną pracę. Prawo to – według Trybunału Konstytucyjnego – można wyprowadzić zresztą także ze wspomnianego już nakazu humanitarnego traktowania więźniów, objętego treścią art. 41 ust. 4 Konstytucji. W opinii Trybunału zmuszanie skazanych do podejmowania pracy bez zapewnienia im sprawiedliwego wynagrodzenia stanowiłoby przykład naruszenia powołanej normy, z kolei o sprawiedliwym wynagrodzeniu za pracę w tego typu sytuacji można mówić wtedy, gdy jest ono ustalane na podobnych zasadach jak za identyczną pracę wykonywaną przez osoby nieodbywające kary pozbawienia wolności. W związku z tym Trybunał Konstytucyjny uznał, iż w pełni aktualne pozostają tezy sformułowane w dotychczasowym orzecznictwie. Po pierwsze, okoliczność, że więźniowie świadczą pracę w warunkach podporządkowania typu administracyjnego, a nie umownego, jak to ma miejsce w przypadku pracowników, nie przemawia jeszcze za pozostawieniem stronom umowy o zatrudnieniu więźniów (tj. naczelnikowi zakładu karnego i pracodawcy) całkowitej swobody przy ustalaniu poziomu wynagrodzenia. Po drugie, trudności w znalezieniu pracy zapewniającej osobom pozbawionym wolności uzyskanie wynagrodzenia ustalonego na tym samym poziomie co wynagradzanie wypłacane pracownikom, nie mogą uzasadniać odstąpienia od stawki wynagrodzenia minimalnego dla więźniów zatrudnionych odpłatnie, podobnie jak wysoki stopień bezrobocia nie uzasadnia odstąpienia od stawki wynagrodzenia minimalnego w umowie o pracę. Nie do przyjęcia jest też argumentacja, że skoro nie budzi wątpliwości dopuszczalność nieodpłatnego zatrudniania skazanych – za ich zgodą – przy pracach publicznych na rzecz samorządu terytorialnego, to tym bardziej nie można mieć zastrzeżeń odnośnie do zatrudniania ich za choćby najskromniejsze wynagrodzenie. Wreszcie, za odejściem od stosowania stawki wynagrodzenia minimalnego do skazanych nie przemawia argument odwołujący się do tego, że nie ponoszą oni kosztów swego utrzymania. Trybunał zaznaczył, iż z postanowień Konstytucji nie płynie wymóg, by minimalne wynagrodzenie za pracę było jednakowe dla wszystkich pracowników. „Konstytucyjna zasada równości nie wyklucza zróżnicowania minimalnego wynagrodzenia za pracę, na przykład na podstawie kryteriów branżowych czy terytorialnych, czy też w zależności od długości okresu zatrudnienia, jeżeli tylko ustanowione różnicowania będą miały charakter usprawiedliwiony i spełnią (…) warunki dopuszczalności różnicowań [czyli: kryterium różnicowania pozostawać będzie w racjonalnym związku z celem i treścią danej regulacji, pomiędzy wagą interesu, któremu różnicowanie ma służyć, a wagą interesów, które zostaną naruszone w wyniku wprowadzonego różnicowania, będzie zachodzić odpowiednia proporcja, a ponadto kryterium różnicowania powiązane będzie z innymi wartościami, normami lub zasadami konstytucyjnymi uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych]. Dotyczy to również minimalnego wynagrodzenia za pracę osób skazanych." Trybunał Konstytucyjny zgodził się co do tego, że osoby skazane mają częstokroć niższe kwalifikacje i pracują mniej wydajnie. Jednakże z drugiej strony mają one bardzo niewielkie możliwości współuczestniczenia w określaniu warunków zatrudnienia, a poza tym „(…) status osoby pozbawionej wolności wiąże się ze szczególnymi zagrożeniami dla praw pracowniczych i uzasadnia szczególną ochronę przed nadużyciami ze strony administracji zakładu karnego i pracodawcy." Wobec tego zasadne jest utrzymanie odrębnych regulacji dotyczących rozmaitych aspektów pracy skazanych, niemniej powyższe wnioski nie mają znaczenia dla ustalenia wspólnej cechy istotnej (relewantnej) w zakresie prawa do minimalnego wynagrodzenia. „Z punktu widzenia ustalenia poziomu minimalnego wynagrodzenia za pracę wspólną cechą istotną jest sam fakt świadczenia pracy za wynagrodzeniem, bez względu na to, czy jest to praca w ramach odbywania kary pozbawienia wolności. Wszystkie osoby świadczące pracę bez względu na jej podstawę prawną powinny być traktowane równo w zakresie minimalnego wynagrodzenia, a więc bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Zarówno skazany, jak i pracownik przebywający na wolności mają prawo do otrzymywania na podobnych zasadach minimalnego wynagrodzenia za wykonywaną pracę." W ocenie Trybunału wprowadzone kryterium różnicowania pozostaje wprawdzie w związku z pewnymi wartościami konstytucyjnymi, jako że ma na celu stworzenie szerszych możliwości zatrudniania osób skazanych, ale jednocześnie narusza inne wartości wywodzone z ustawy zasadniczej. Rozwiązanie to umożliwia nieuzasadnione zaniżanie wynagrodzenia za pracę wypłacanego osobom skazanym i w konsekwencji pozwala pracodawcom czerpać nieuprawnione korzyści z takiego zatrudnienia. Cel, któremu przedmiotowe różnicowanie ma służyć oraz interesy, które zostaną naruszone w wyniku wprowadzonego różnicowania nie zostały zatem odpowiednio wyważone. Niezależnie od tego Trybunał Konstytucyjny przypomniał, że pojęcie minimalnego wynagrodzenia, którym posługuje się art. 65 ust. 4 Konstytucji, ma charakter autonomiczny, wobec czego nie może być interpretowane przez pryzmat ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z późn. zm.). Innymi słowy: prawo do minimalnego wynagrodzenia, które można wywieść ze wskazanego wzorca, nie odnosi się jedynie do pracowników w rozumieniu ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, ze zm.), a więc powinno być zagwarantowane także w przypadku więźniów zatrudnionych w ramach innych stosunków prawnych niż stosunek pracy. Co więcej – wynagrodzenie minimalne musi zostać uregulowane w taki sposób, aby w wystarczającym stopniu chronione były prawa osób wykonujących pracę i by jednocześnie można było mówić o spełnieniu standardów, których źródłem jest art. 2 Konstytucji, a mianowicie zasad sprawiedliwości społecznej. Jakkolwiek bowiem ustawodawcy przysługuje w tym aspekcie pewna swoboda regulacyjna, to wynagradzanie za świadczoną pracę powinno zapewniać zatrudnionym możliwość zaspokojenia ich podstawowych potrzeb. Pominięcie tego ostatniego kryterium i ustalenie minimalnego wynagrodzenia na dowolnie niskim poziomie, pozbawiałoby instytucję z art. 65 ust. 4 Konstytucji normatywnego sensu. Tym samym Trybunał nie podzielił poglądu, iż o wartości pracy decydują prawa rynku – praca ma być jego zdaniem wynagradzania godziwie. 2.2. Zgodnie z postanowieniem zawartym w punkcie II wyroku, zakwestionowany przepis – w zakresie oznaczonym w punkcie I sentencji – traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia orzeczenia, tzn. z dniem 8 marca 2011 r. Zakreślenie tego terminu podyktowane jest koniecznością dostosowania porozumień, o których mowa w art. 123 § 1 k.k.w., do nowego stanu prawnego. Jak zauważył Trybunał Konstytucyjny, podmioty tak prywatne, jak i publiczne, zatrudniające osoby skazane nie mogą być zaskakiwane zmianą wysokości wynagrodzeń, lecz powinny dysponować odpowiednim czasem na uwzględnienie tej okoliczności i ewentualną weryfikację swoich planów gospodarczych. 3. Cele i zakres projektowanej ustawy Mając na względzie wiążący charakter wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego, kierując się brzmieniem sentencji wyroku z dnia 23 lutego 2010 r. oraz motywami jego uzasadnienia, proponuje się, aby nowelizacja ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy polegała na nadaniu nowego brzmienia art. 123 § 2, przy czym w zdaniu pierwszym tego przepisu – zgodnie z rozstrzygnięciem wydanym przez Trybunał – należy wyeliminować wyraz „połowy", natomiast w zdaniu trzecim trzeba konsekwentnie pominąć wyraz „połowę". Poza tym projekt zakłada dokonanie zmian o charakterze stylistycznym. Za sprawą tak przeprowadzonej nowelizacji usunięta zostanie nie tylko nierówność występująca na tle uregulowania odnoszącego się do wynagrodzenia wypłacanego więźniom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, ale też na gruncie postanowienia dotyczącego osób pozbawionych wolności zatrudnionych jedynie na część etatu (obowiązująca norma przewiduje w tym ostatnim przypadku ustalenie wynagrodzenia w odpowiedniej proporcji do kwoty połowy minimalnego wynagrodzenia określonego na podstawie odrębnych przepisów, podczas gdy i w tym zakresie niezbędne jest przyjęcie za punkt wyjścia całego wynagrodzenia minimalnego). Wobec decyzji Trybunału Konstytucyjnego o odsunięciu w czasie terminu utraty mocy obowiązującej zaskarżonej regulacji, jak również z uwagi na argumenty, które stały za takim rozstrzygnięciem, zasadne jest wskazanie daty 9 marca 2011 r. (a zatem w istocie daty przypadającej po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia orzeczenia) jako momentu wejścia ustawy zmieniającej w życie. 4. Skutki finansowe wykonania projektowanej ustawy Ustawa nie powoduje skutków finansowych dla budżetu państwa. 5. Oświadczenie o zgodności z prawem Unii Europejskiej Projektowana ustawa jest zgodna z prawem Unii Europejskiej. …………………………………………………………………………………………………………… Tłoczono z polecenia Marszałka Senatu …………………………………………………………………………………………............................	<urn:uuid:5c7f35a0-83f4-4933-9105-4f57bd2fbb58>	finepdfs	1.229492	CC-MAIN-2024-10	http://ww2.senat.pl/k7/dok/dr/900/920.pdf	2024-02-22T23:28:15+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-10/segments/1707947473871.23/warc/CC-MAIN-20240222225655-20240223015655-00423.warc.gz	45,321,911	0.998647	0.999992	0.999992	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 833, 2602, 4509, 7333, 10236, 12901, 15063, 15326 ]	1	0
Demona dwie ręce, nogi i usta „kołysze się w tobie huśtawka" (Wydawnictwo „Kontekst", Poznań 2014) – drugą książkę Edyty Kulczak, niewiele łączy z debiutanckim tomikiem pt. „Anioły nie zawsze są białe" (2009). W redakcji, wyborze tekstów pomagał niedawno zmarły poeta Tadeusz Stirmer, cieszący się niezwykłym mirem i autorytetem w poznańskim środowisku literackim. Aż w ośmiu wierszach tego tomiku pojawia się motyw szamanki. I są to teksty kluczowe, bo otwierają publikację i zamykają ją. Odnotowujemy je także na okładce książki. W pierwszym z wierszy: „Szamanka jest / jak lekko oswojony / pies / przez uchyloną furtkę / wymyka się chyłkiem / do swoich / odwraca się po drodze / parę razy przystając / patrzy na dom". W ostatnim zaś czytamy: „Szamanka lubi być w porządku / wobec wszystkich / odłożyła karty na najwyższą półkę / w domu / by być poza zasięgiem / by przekonać boga że nie ma nikogo / przed nim / teraz gotuje kapuśniak rozmyśla / jak go przechytrzyć". Następuje tu próba jakby uwolnienia się od „czarostwa", powrotu do normalności, ale zarazem i chęć zachowania szansy na wychylenie się huśtawki w świat pozaracjonalny, w tajemnice naszego bytu. Symboliczny kapuśniak zostanie obdarzony tą szansą: „odłożyła karty na najwyższą półkę / w domu (…) / teraz gotuje kapuśniak rozmyśla / jak go przechytrzyć" („*** Szamanka lubi być w porządku"). W książce często pojawia się motyw podróży, nagłego wyjazdu, ucieczki. Ale są to tylko niespełnione zapowiedzi ekskursji, przygotowania, zamiary (np. wiersz pt. „dziewczyna"). Jak w tytule książki Tadeusza Wyrwy – Krzyżańskiego „Wyprawa przeciw podróży". Edward Balcerzan nazwał ten motyw w twórczości wspomnianego pisarza, mianem „sadybizmu". Terminem tym można by określić wymowę wielu wierszy Edyty Kulczak, pojawia się w nich często stół, krzesło, dom, domek, nogi trafiające do domu. Spotykamy też obrazy wyznaczające domową przestrzeń: okno, szyba, firanka, framuga. Owocują w tej poezji motywy wahania się, niepewności, wycofywania się, zawieszone gesty… Szamanka jest krucha i delikatna, ale silna, mówi ostrymi kolorami („sms"), odważnie opowiada o miłości („wiosna"), ujawnia swego demona w tekście przypisanym pointą do tytułu książki („mój demon ma dwie ręce / nogi i usta miękko wilgotne / od których moje usta / tracą wilgoć / mój demon pije moje łzy / od środka / opleciony kokonem mojego ciała / układa się wygodnie / palcami dotyka krwi / mocno sprawia / nie jestem / jestem / nie jestem / jestem"). Z kolei w poniższym utworze występuje kreacja niejako podwójna, bo oto stworzona bohaterka wywołuje niespodziewane sytuacje, wreszcie „wychodzi z siebie" w zakończeniu tekstu („Szamanka zawiązała się / na supeł / nawet na kilka supłów / jednocześnie / właściwie skrępowała / całą siebie sobą samą / ledwie zdążyła odłożyć karty / przycisnęła je kryształem / kamień z wulkanu / choć łagodniejszy w kształcie / czuć było dziwnymi minerałami / zaprowadzi się teraz do wróżki / potem do kościoła / nie odpuści"). Szaman (u wielu ludów szamanka), przeznaczony, wybrany w szczególny sposób (tę świadomość ma i autorka omawianych utworów), dokonuje samooczyszczenia, podlega inicjacji, wykonuje rytualny taniec (kołysanie – huśtawka), wreszcie odbywa podróż (w transie, śnie) do innego świata. Rozmawia z bogami, zwraca choremu zagubioną duszę, przynosi wieści niedostępne innym ludziom. Szamanka jest inna, posługuje się własnym językiem. Zapada w trans, miewa ekstatyczne wizje, objaśniające Przeznaczenie. Wejście w skórę, w tę rolę, pozwala Edycie Kulczak być na huśtawce, teraz wie więcej. Ogląda podszewkę rzeczy i zjawisk, jest „mądra" mądrością tajemnic, ukrytych prawd. Jest po tej i po tamtej stronie świata. Jak Alicja z obu stron lustra. Ale ani tu, ani tam nie ma dla niej miejsca, jest nawiedzona, obca, nie należy do żadnego ze światów. Wraca więc w siebie, by kolejny raz skontrastować swą nieprzystawalność, odrębność, obcość. Jest szamanką. Ale czy naprawdę, czy wierzy w siebie, skoro w jednym z przytoczonych wyżej wersów waha się czy iść do Wróżki, czy do Kościoła. W swej pierwszej książce Edyta Kulczak (mieliśmy o niej nie mówić?) stworzeniami, które ni to bogowie, ni ludzie – są anioły. W „kołysze się w tobie huśtawka" autorka skupiła się na kondycji, ontologicznej prawdzie człowieka. Najważniejsze pytania: kim jestem, kim na tej ziemi? Po tylu słowach i doświadczeniach pozostaje akt wiary w naszą duchowość, emocje i pragnienia, powrót do idei, może właśnie platońskich: „łapy precz od myślicieli - / kategorie nazwane istnieją niezależnie / jakie by nie były" („kram z drogimi bajkami"). Zostaje wreszcie i nasza mała, ludzka nadzieja – wiara: „do każdego świata dopisano jakąś bajkę obok / by można było wytrzymać" („jak dwoje dzieci za rękę graliśmy w piłkę wielkich rozmiarów"). Paradoks, oksymoron semantyczny, swoista dychotomia – to figury typowe dla tych wierszy: odchodzenie – przychodzenie, droga biegnąca na dwie strony, ktoś traci z oczu – ktoś zaczyna widzieć i ktoś idzie w przeciwnym kierunku. Charakterystyczny rytm wierszy, książki zatytułowanej „kołysze się w tobie huśtawka". Poszczególne utwory łączą „czarowne" gesty, symbole, rytualne sytuacje, symboliczne obrazy i przedmioty: wąż, jabłko, droga, demon, usta, węzeł, wróżebne karty, nóż… Bohaterka książki, będąca tak często „między", chętnie zapada w sen, opowiada swe przywidzenia – rzeczywistość ni z tego, ni z innego świata. Napisana przez Edytę Kulczak książka, uważana przez poetkę za „debiut właściwy", zdecydowanie wyróżnia się na tle tomików, autorek będących u początków swej poetyckiej drogi. Są to wiersze zwarte, oszczędne w słowie, odpowiedzialne. Konstrukcja tekstów dynamiczna, często zaskakująca. Autorka chętnie stosuje przerzutnie. Wymowę, rozumienie kilku wierszy może ukrywa przed czytelnikiem? Trudno mi dojść do tajemnic tekstu pt. „Suche dymowisko" czy wiersza pt. „Ikona", który w relację ziemskiej miłości, wplata ukrzyżowanie Chrystusa, a w poincie – także marzenie o skrzydłach. Przyjęcie niektórych utworów utrudniają wspomniane przerzutnie, czasem trudno zgadnąć ich funkcję („pod greckim niebem", „kram z drogimi bajkami"). Podmiot liryczny charakteryzuje zmienność spojrzenia, zaskakująca optyka. Ten sam obraz, zjawisko oglądamy „od środka", a po chwili – „z dystansem, z zewnątrz". Obrazy nakładają się na siebie, ulegają deformacji, destrukcji – po to, by znowu odnaleźć się, powstać na nowo. Narracja bohaterki, daleka od epickiej linearności, rwie się, powraca, zaskakuje. Nie kończy, nie „dopowiada" zdań, skreśla ledwo co przyjęte relacje i proponuje nowe – równie rozedrgane, chybotliwe. Ale powyższe zdania dotyczą tylko rzeczywistości w oglądzie sensualistycznym, empirycznym. Tam gdzie do głosu dochodzi szamańska wizja, głos jest jasny, pewny siebie, nie daje pola do popisu relatywizmowi, subiektywnym sądom, zdaniom. Przytaczam w całości wiersze, do których chętnie wracam, teksty piękne i uwodzicielskie. Nie sposób pominąć w tym kontekście i utworu bez tytułu, znacząco, miast biografii, zamieszczonego na stronie 4 okładki. Po tylu doświadczeniach, wahaniach i skreśleniach – nagle wiersz pełen siły i nadziei: „Szamanka nie nosi piór / jest dziewczyną na pierwszy / rzut oka pomyślisz / zwyczajną / chodzi po powierzchni świata / od wewnątrz / z boku wydawać by się mogło / do góry nogami / gdy świat odwróci się środkiem / na wierzch / ona stanie w pionie". Edyta Kulczak, „kołysze się w tobie huśtawka", Wydawnictwo „Kontekst", Poznań 2014	<urn:uuid:0f76206f-a5cb-4ea0-84f5-12d82a1f0276>	finepdfs	1.421875	CC-MAIN-2018-51	http://edytakulczak.pl/doc/grupinski-demona.pdf	2018-12-17T00:45:29Z	crawl-data/CC-MAIN-2018-51/segments/1544376828018.77/warc/CC-MAIN-20181216234902-20181217020902-00010.warc.gz	80,908,062	0.999891	0.999925	0.999925	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1728, 3917, 6061, 7659 ]	1	0
Nowoczesne kotły wysokoprężne. (Ciąg dalszy do str. 173 w № 16 r. b.) Kocioł o prędkości krytycznej. Przebieg cieplny w siłowni Benson Co. Ustrój kotła tej siłowni i układ zespołu. Wyniki przeprowadzonych badań tegoż. Zmiana warunków pracy kotłów przy wysokich prędkościach. Pogorszenie krążenia wody. Lepsze chłodzenie opłotem od wewnątrz. Duże wahania prędkości wobec małej pojemności kotłów. Zastosowanie zasobników ciepła. Najnowszym z ogłoszonych i już wypróbowanych ustrójów kotłów wysokoprężnych jest kocioł Bensona, zdobudowany w Anglii (Rugby). Wynalazcy udało się zrealizować w nim dawną już zresztą myśl wytwarzania pary w wężownicy, czyli w ustroju najbardziej bezpiecznym pod względem możliwości wybuchu, przez wprowadzenie do niego tej tylko ilości wody, jaką jest niezbędna do odparowania w danym okresie czasu. Poprzednie próby budowy takiego ustroju (lecz przy niższej prędkości) dowiodły, iż odparowanie w cienkich rurkach nie odbywa się wcale w sposób ciągły, lecz prześcienne: po szybkim odparowaniu pewnej ilości wody wprowadzonej do wężownicy wody, reszta jej zbiera się w dolnej części zwojów i pozostaje tam, dopóki nie utworzy się dość duży pecherz pary, który odręga się i porywa część wody ze sobą do góry; ta ostatnia raptownie zamienia się wówczas w parę, powodując silne wahania prędkości. Cały przebieg odbywa się więc skokami, przyczynić prędkość wzrasta i odrazu spada, a razem z tem waha się również temperatura. Szczególne trudności przedstawia rozdział wody zasilającej na wszystkie zwoje wężownicy. Benson pokonywa te trudności, wprowadzając wytwarzanie pary przy prędkości krytycznej (224,2 at). Dane co do punktu krytycznego wody są jeszcze mało opracowane ze względu na teoretyczne raczej dotąd znaczenie tego jej stanu. Praca danej instalacji ma się odbywać w sposób następujący: woda podgrzana ma być sprężana do 225 at i pod tem ciśnieniem włączana do wężownicy kotła. Część powierzchni ogrzewanej, stanowiąca ok. 90% całkowitej powierzchni, służy do nagrzewania wody do temperatury stanu krytycznego 374°C. Wówczas bez zmiany objętości właściwej i bez wrzenia zamienia się woda na parę nasyconą. Dalej para ta w pozostałej części wężownicy, stanowiącej ok. 10% powierzchni ogrzewanej, ma przegrzewać się do cokolwiek wyższej temperatury (388°C), a następnie zostać zdrawiona do prędkości 105 at, nie przechodząc poza strefę przegrzania. Następnie przegrzewa się ją jeszcze w osobnym układzie tur do temperatury 420°C. Stałą prowadzi się parę do turbiny wysokoprężnej o mocy 460 KM, gdzie się ona rozpręża do 14,1 at, a po ponownym przegrzaniu do 350°C ma oddawać energię w turbinie niskoprężnej, ze skraplaczem o próżni 0,035 kg/cm². Kocioł jest opalany ropą. Wykreślnie przebieg w układzie Bensona przedstawia rys. 5, wykazujący zmiany stanu pary na wykreście Mollier’a. Ogólny zaś schemat instalacji uwidocznia rys. 6. Wodę zasilającą z głównego zbiornika A ssie pompa C, napędzana (za pośrednictwem przekładni żebatej) elektromotorem i tłoczy ją turociągiem b, pod ciśnieniem z górą 225 at, do króćca w dolnej części kotła O. Kocioł jest opalany ropą i składa się z 5-ciu zwojów o pionowej osi, otoczonych z zewnątrz i od wewnątrz ściankami ogniotrwałymi. Rurki wężownicy mają średnice następujące: wewnętrzna (przeswit) 20,3 mm i zewnętrzna 30,5 mm. Wnętrze kotła przedstawia komorę spalinową. Palniki i wlot powietrza mieszczą się u dołu. Gazy spalinowe wnoszą się w komorze spalinowej ku górze, a następnie w drodze Rys. 5. Przebieg cieplny w siłowni Benson Co. powrotnej, opadając ku dolowi, przechodzą obok zwojów i nagrzewają je, płynąc w kierunku przeciwnym do włączanej do kotła wody. Rurki przegrzewacza mieszczą się bezpośrednio nad wężownicą kotłową i wykonane są w ten sam sposób, różniąc się od tej ostatniej jedynie większą grubością ścianek (średnica zewn. 40,6 mm, przeswit j. w). Wężownice są wykonane w tym wypadku ze stali węglistej, w przyszłych zaś projektach jest przewidywana budowa ich ze stali chromowoniokowej. Pojemność kotła odpowiada zawartości zaledwie 250 kg wody. Turbina wysokoprężna B₁, zasilana rurą średnicy 31,8 mm, składać się ma z jednego wirnika, wykonywanego 20.000—25.000 obrotów na 1 min. Na rys. 6 przedstawiono układ dla zamierzonych prób, turbina więc jest połączona przekładnią zębatą $C_1$ z hamulec wodnym $D_1$, zapomocą którego uzyskuje się możliwość dokładnego mierzenia rozwijanej mocy. Po dokonaniu prób, ma być puszczona w ruch turbina niskoprężna. Istnieją też wątpliwości co do skuteczności ogrzewania wody, wobec utrudnień powodowanych brakiem wrzenia, które b. korzystnie oddziaływa na krążenie wody i przenoszenie ciepła. Wreszcie duże niebezpieczeństwo przedstawia zepsucie się przyrządów zasilających kocioł woda, przy którym należy niezwłocznie wtrącać opalanie, A — główny zbiornik wody zasil. B — zapasowy C — pompa zasil., napędz. siłn. elektrycz. przez przekl. zęb. D — pompa do wody chłodzącej. F — wlot wody zasilającej do kotła. J — Skraplacz. K — Pompa paliwowa. L — Wylot pary z przegrzewacza. M — „ nasyconej. N — Wlot „ do przegrzewacza. O — Kocioł. P — Podgrzewacz powietrza. R — Wentylator wdychający powietrze do paleniska. I — Wentyl ssący. X — Zbiornik skroplin. B — Turbina wysokoprężna. C — Przekładnia zębate. D — hamulec wody. d — rurociąg od przegrzewacza do turbiny. l — rurociąg dla pary odtłowiej z turbiny. Rys. 6. Siłownia w Rugby z kotłem Benson. Kocioł jest zaopatrzony w szereg przyrządów samoczynnych: do utrzymania w nim stałej prężności, stałej temperatury przegrzania (termostat, oddziaływający na przyrządy, dostarczające do kotła powietrze oraz ropę do palników, a poruszane silnikami elektrycznymi), wreszcie w samoczynny zawór $c$, dławiaczy parę do 105 at. Dla uzupełnienia opisu pracy kotła Benson, warto zaznaczyć, iż wówczas gdy w kotłach dotychczasowych woda podczas nagrzewania rozszerza się nieznacznie, a podczas wrzenia objętość jej raptownie wzrasta, i to przy 18 at naprz., 100-krotnie, w kotle o prężności krytycznej następuje zjawisko zupełnie odmienne. Początkowo zmiany objętości wody sprężonej zachodzą również nieznacznie, przy dalszym nagrzewaniu zaś następuje rozszerzenie jej do 3-krotnej objętości w stosunku do początkowej. Przy temperaturze krytycznej wreszcie żadnych zmian czynnika, jak wiadomo, nie zachodzi i przy nieznaczem doprowadzeniu ciepła woda staje się para, bez wrzenia i bez zmiany objętości. Przy dalszym nagrzewaniu pary, objętość jej, oczywiście, wzrasta. Para, wzgl. woda, przy prężności krytycznej, wynoszącej 225 at, według danych angielskich (według innych zaś 224,2 at.) posiada objętość właściwą $\nu = 0,0031 \text{ m}^3/\text{kg}$ (wedł. Schüle'go: 0,0029 m$^3$/kg). Cieplik parowania $r = 0$, cieplik cieczy $q = 540 \text{ kal}/\text{kg}$ (wedł. Josse'go 499 kal/kg), cieplik więc całkowity $\lambda = q = 540$ (wgl. 499) kal/kg; temperatura $t = 374^\circ\text{C}$. Jako zalety koła wytwórnii Benson, wymienić można: 1) równomierność przebiegu odparowania; 2) taniość ustróju, w porównaniu z innymi kotłami, wobec braku zbiorników pary oraz wody, wreszcie 3) bezpieczeństwo względem wybuchu, gdyż cała zawartość kotła na 1000 kw wynosi 250 kg wody. Wypowiadane są jednak obawy co do pracy takiego kota. W istocie, przy tak małej pojemności każde zakłócenie opalania lub zasilania kota wywoła natychmiast duże wahania odparowania. Ostalienie opalania pociągnie za sobą wytwarzanie b. wilgotnej pary, co utrudni znacznie pracę przegrzewacza. by nie przepalić rurek węzowniczy. Z tego właśnie względu zastosowano opalanie kota ropa, dającą możność szybkiego przerwania opalania. Oczywiście też przy tak wysokiej prężności nabiera dużego znaczenia pomijana dotychczas ze względu na swą małą wartość pracą pompowania. W układzie Benson'a sprężanie wody do 225 at pochłania już znaczną ilość energii, bo od 4 do 5 % wytwarzanego ciepła. Rozmaite te wątpliwości i braki, obok zupełnej odmienności przebiegu wytwarzania pary, budziły duże zastrzeżenie, jak wypadną próby tego nowego układu. Jak donoszą pisma () próby te już się odbyły niedawno. Początkowo kocioł był na 20 minut podany próbie wodnej przy 450 at ciśnienia. Próba wypadła zupełnie pomyślnie, wszystkie miejsca spawane oraz połączenia kohlowe pozostaly suche i żadnych objawów niedostatecznej wytrzymałości nie zauważono. Na tej podstawie instalacja została na zwykłych warunkach ubezpieczona przez T-wo Ubezpieczeń. Przy następnej próbie rozpalono kocioł i połącono przegrzewacz ze skraplaczem, aby cała uzyskana para została skroplona. Pomiędzy przegrzewaczem a skraplaczem ustawiono zawór, dławiaczy parę do 105 at, a za nim dyse, w której para dalej się rozprężała, by nie uszkodzić skraplacza. Zarówno w kotle, jak w przegrzewaczu otrzymano jednostajną prężność pary, mian. 224 at. Później znów rozpalono kocioł, utrzymując w nim 224 at w ciągu 1 godziny. Nazajutrz opalano go już 6 godz. Przy nadprężności początkowej w kotle 227,7 at i temperaturze 385°C otrzymano po zdławieniu pary do 105 at temperaturę jej 326°, którą podwyższano w przegrzewaczu średni do 488°C; czyli jak widzimy, prężności i temperatury przekroczyły trochę przyjęte w założeniach, szczególnie temperatura w przegrzewaczu, jednak żadnych ujemnych objawów nie zauważono. Dowodem sprawności układu jest niezwykle niska temperatura przy wylotce gazów do komina, wynosiła ona bowiem załędwie 45°C. ) Engineering, 1924, 22 luty. Straty na promieniowanie równie nie były duże, gdyż ścianki obmurza i przewodów wyciągowych nagrzewały się tak nieznacznie, iż można było swobodnie dotykać ich ręką. II. Jak widzieliśmy z poprzedniego opisu, działalność konstrukcyjna w dziedzinie rozwoju kotłów wysokoprężnych zaznacza się w dwóch kierunkach: 1) przystosowania dotychczasowych ustrojów do nowych warunków pracy (kotły stromorurkowe niemieckie i sekcjone amerykańskie) i 2) szukania odmiennych dróg (kotły Atmos i Bensona). Pierwsze dążenia, prócz naturalnego konserwatyzmu, tłumiącą się (zwłaszcza w Niemczech) głównie chęcią uzyskania bądź co bądź stosunkowo dużej pojemności kotłów, której znane zalety zaznaczało już wyżej, przy omawianiu poszczególnych ustrojów. Jednak pomimo przyznawania pewnych zalet tym ustrojom, opartym na dawnych wzorach, należy zaznaczyć, że zupełnie słusznie wskazują wybitni fachowcy$^{a)}$, iż niewolnicze naśladownictwo dotychczasowych wzorów i zmiana jedynie średnic oraz grubości ścianek walczaków jest zupełnie mylnym rozwiązaniem danego zagadnienia. Warunki pracy kotła wysokoprężnego, w porównaniu z niskoprężnym, tak znacznie się różnią, że należy tu szukać nowych rozwiązań konstrukcyjnych, opartych na badaniach nowych warunków pracy. Kotły Blonquista i Bensona są właśnie próbami takiego szukania, i oparte są na zupełnie odmiennych zasadach, gdyż pierwszy ma ruchomą powierzchnię ogrzewaną, a drugi wytwarza parę bez wrzenia. Oba też nie mają walczaków. Wobec coraz dalej idącego zmniejszenia powierzchni ogrzewanej kotłów na wysokie prędkości, co zresztą niejże zostanie uzasadnione, zaznacza Münzingier, że w tych ostatnich kotłach należy dążyć do zmniejszenia ilości walczaków najwyżej do 3-ch, przy 2-ch pekach opłomk. Nakazują to zarówno względy techniczne, jak też handlowe (walczaki są najdroższemi częściami kotłów wysokoprężnych.) Analizując dalej przebieg pracy kotła, wspomniany autor wyprowadza (na podstawie własnej teorii krążenia wody w kotłach) następujące wnioski, oparte na porównaniu warunków pracy przy prędkości zmieniającej się od 15 do 100 at i obliczone dla pionowej opłomki o długości 6 m i przeswiecie 50 mm, otrzymujące 200000 kal/m²h (w założeniu, że rura opadowa, nieogrzewana ma te same wymiary): Prędkość $v_1$ wody płynącej do opłomki zmienia się ze wzrostem prędkości nieznacznie (przy $p = 15 \text{ at}, v_1 = 1,85 \text{ m/sek}$, gdy przy $p = 50 \text{ at}, v_1 = 1,8 \text{ m/sek}$, a przy $p = 100 \text{ at}, v_1 = 1,67 \text{ m/sek}$.) Natomiast prędkość wypływu $v_2$ mieszaniny wody z parą zmienia się w tych warunkach b. znacznie, mianowicie od 8,8 m/sek. przy $p = 15 \text{ at}$ do $v_2 = 2,6 \text{ m/sek}$. przy 100 at, czyli zmniejsza się prawie 3,4 — krotnie. Tłumaczy się to tem, że zawartość wody w wypływającej mieszaninie coraz bardziej wzrasta, wraz ze wzrostem prędkości, mn. więcej w tym samym stosunku (od 20% obj. przy 15 at do 60% obj. przy 100 at). Wobec powyższego, krążenie wody, jako zależne od różnicy ciśnień właściwych czynnika, znajdującego się w opłomce i w rurze opadowej, przy bardzo wysokich prędkościach, będzie znacznie słabsze. Trudność jednak opłomki zależy głównie od zawartości wody w wypływającej mieszaninie jej z parą, gdyż ze wzrostem zawartości par w wypływającym zmniejsza się ochłodzanie opłomków. Ponieważ zaś, jak wspomniano wyżej, zawartość objęt. wody w tej mieszaninie przy zwiększeniu prędkości staje się 3-krotnie większa, przeło pod tym względem opłomki pracują tu w lepszych warunkach niż w niskoprężnych kotłach, a zatem biorąc nawet pod uwagę pogorszenie krążenia wody, niema obawy przedkiego przepalania się opłomków. W przeciwieństwie do Bensona, który przypuszczał że intensywność wrzenia na powierzchni wody w górnym walczaku i porywanie wody z parą wzrasta w miarę powiększenia ciśnienia, dowodzi Münzingier, że następuje objaw wręcz przeciwnie. Gdy bowiem przy 10 at ilość kg wody uzyskiwanych z 1m³ powierzchni wody wynosi ok. 100 $\frac{m^3}{m^2 \cdot g}$, w kotłach o opłomkach stromych, a więcej jeszcze w sekcjnych, to przy 100 at stosunek ten spada do 25 $\frac{m^3}{m^2 \cdot g}$, przy stromych opłomkach, wzgl. do 50 $\frac{m^3}{m^2 \cdot g}$, w ustrojach o opłomkach mało pochylonych. Tak więc, głównie ze względu na pogarszanie się krążenia wody w kotłach opłomkowych, należałoby szukać nowych rozwiązań konstrukcyjnych. Wobec małej pojemności kotłów wysokoprężnych, co dotyczy szczególnie obu nowych ustrojów nie wzorowanych na dawnych typach, zatraca one w b. znacznym stopniu zdolności akumulacyjnej, wzgl. nie nadają się do pracy przeciżonej, ze względu na zbyt duży spadek prędkości przy zwiększeniu ilości pobieranej pary (według obliczeń Münzingera 3,3% przeciżenie przy niezmienionym trybie opalania w ciągu 5 min.) powoduje spadek prędkości w kotłach na 100 at: o 18,5 at — w stromorurkowym i aż o 37 at — w sekcjnym). Liczby powyższe są aż nadto przekonywujące, jakkolwiek na usprawnieliwień kotłów wysokoprężnych zauważać można, iż obliczenia te przedstawiają warunki pracy cokolwiek przesadne. Przy tak szybkim bowiem spadku prędkości nie potrzeba będzie, oczywiście, czekać aż 5 min. nim się zauważy przeciżenie i dostosuje doń zasilanie opałem paleniska. Z drugiej strony, kotły zarówno Atmos jak Bensona są zaopatrzone w czułe przyrządy, samoczynnie nastawiające zasilanie, odpowiednio do obciążenia. W każdym jednak razie powstaje obawa co do niezawodności działania tych przyrządów, jak również możliwości ewent. większego przeciżenia niż 3,3%, które znaczny wywrze wpływ na bieg pracy kotła. Z tego względu zaopatrywanie takich instalacji kotłowych w zasobniki ciepła staje się rzeczą nieuniknioną. C. M. (Dok. n.) --- $^{a)}$ Jest to czas, który upłynie może, nim pałacz w normalnych warunkach zauważy zmianę obciążenia. Droga wodna transeuropejska. Podał TADEUSZ TILLINGER, inż. (Ciąg dalszy do str. 200 w № 18 r. b.) Dzięki wyjątkowo dogodnym warunkom terenowym i już wykonanym robotom, przebudowa drogi wodnej pomiędzy Brześciem i Pińskiem—będzie kosztowała znacznie mniej, niż budowa linii kolejowej, gdy zwykle budowa nowych kanałów kosztuje 2 — 4 razy drożej niż budowa kolei. Przebudowa ta nie wymaga ani wywalczenia gruntów pod budowę, ani budowy nowych mostów, ani specjalnych urządzeń dla zasilania kanalu w wodę. Istniejący przepływ, choć niedostateczny dla utrzymania głębokości kanału zaopatrzonego jedynie w jazy iglicowe, po przebudowaniu kanalu i urządzeniu śluz komorowych będzie dostateczny dla utrzymania znacznego nawet ruchu dużych statków. Na długości 188 km od Brześcia do Pińska przewiduje się nowych przekopów i sprowadzeń około 25 — 30 km, na reszcie długości chodzi tylko o pogłębianie i rozszerzenie kanału na pewnej długości i zamianę 20 jazów iglicowych o średnim spadku 1 m i 5-ciu śluzami komorowymi o spadku po 4 km.9) A z czkolwiek dla nadania drodze wodnej Brześć-Pińsk prawdziwego znaczenia wielkiej drogi wodnej niezbędnym będzie jej przedłużenie do Warszawy, t. j. kanalizacja Buga i niezbędne kanały lateralne w części dolnej, nienadając się do kanalizacji, to jednak już sama droga wodna Pińsk-Brześć będzie miała duże znaczenie handlowe i strategiczne. Należy też zwrócić uwagę na jej znaczenie melioracyjne. Obecnie istniejący kanał nietylnko nie osusza przylegających miejscowości, ale je w niektórych miejscach nawet zabagna. Opuszczenie poziomu wody o 1,5 do 2 m przy przebudowie kanału osuszy tysiące ha ziemi przyciągającej do kanału i ułatwi osuszenie tysięcy km² okolicznych bagienn. Kanał stanie się głównym kanałem osuszającym Polesia. To też o ile budowa kanału nie będzie prowadzona przez Rząd, rentowność tej części kanału powinna być oparta nietylnko na dochodzie z przechodzących ładunków, jak na innych kanałach, lecz także na odpowiednio ujętej operacji melioracyjnej, czy to w postaci skupu dużych bezwartościowych terenów i następnego ich rozparcelowania, czy w postaci udziału we wzrostu wartości tych terenów. Można więc mieć nadzieję, że gdy tylko Polska stanie finansowo na nogi, budowa kanałów Węglowego i Królewskiego stanie się zagadnieniem aktualnym i które, czy przebudowa tego ostatniego, jako wymagająca znacznie mniej środków i posiadająca, oprócz komunikacyjnego, jeszcze pierwszorzędne znaczenie melioracyjne, nie wejdzie na porządek dzienny już za parę lat. Przeciwnicy kanału Dniepr-Wisła wysuwają argument, że projektowany kanał jest razem z Kan-Dunajem stworzy dogodniejszą dla nas komunikację z zachodnią stroną. Kierunków połączenia Wisły z Morzem Czarnym przez Dniepr i Dunaj wykazuje ogromną przewagę kierunku pierwszego, tak pod względem technicznym, jak i ekonomicznym. W d o d z i a ł Kanału Bug-Prypeć leży na wysokości + 140 m, gdy wododział Kanał San-Dniestr na + 265 m nad połorem morza. 9) Kanał Królewski wybudowany był za Stanisława Augusta kosztował przeszło 200 000 zł. Jako otwarty rów dla spławu drzewa. W r. 1844 — 1848 przez Rząd rosyjski został przebudowany, rozszerzony i razem z Muchawcem i PińĄ zapożarzony w jazy iglicowe, kanał zasilający i kosztował 977 800 rs. (wydatki na kanał od 1841—50). Ogólna na rok 1850 przy kanał drogę wodną wydał rząd rosyjski od 1839 do 1890 r. 3.394.000 rs. 54 kop. (Otrzut Komisji po zleżdżowaniu zap. grupy wodnych system. 1883 r.) Koszta budowy kanału Węglowego Katowice-Toruń (423 km) obliczona na projektowanych 20 000 000 zł. odnosił Poznańskie ok. 40 000 000 zł., odnios Łódź-Warszawa (180 km) 40 000 000 zł. Droga wodna Warszawa-Brześć (100 km kanalu i 150 km drogi wodnej Buga) wynadnie ok. 70 000 000 zł., przebudowa drogi wodnej Brześć-Pińsk (190 km) ok. 40 000 000 zł. Cała linia Zachodnio-Wschodnia: Poznań-Pińsk ok. 200 000 000 zł., a razem z kanałem Węglowym i węzłem warszawskim cała projektowana stęć ok. 500 000 000 zł., bez kosztów budowy portów. Ponieważ Dniepr przynajmniej do Kamionki (odkad spadek już jest 10% i 8% na km) musiałby być standardizowany, ilość śluz od Warszawy do ujścia Czarnego wynosiłaby około 60, przyjmując ze od Warszawy do Sandomierza obieżność się bez śluz, co jest naturalnie prawdopodobne. Natomiast przy kierunku przez Dniepr ilość śluz nie przewyższy 15 do 17. 2) K r e l e — Dniepr sprawia, że długość jego w porównaniu z innymi rzekami jest znacznie większa. Tytuł poniżej Bender możliwe jest pewne sprostowanie zakrętów rzeki, powyżej zaś wysokie, przeważnie skaliste brzegi na to nie pozwalają. Odległość od Sandomierza do Odesy w wynosi kolejnej 965 km, droga wodna wynosi od odległość od Sandomierza do Agryko (1281 km), a na wykorzystanie możliwy przesłonien rzeki, ok. 130 km. Dodając za prześledzenie 60 śluz ekwiwalent 240 km, otrzymamy odległość taryfowej 1580 km, czyli 164 % odległości kolejowej. Ta okoliczność pozwala w znaczącej stopniu drogę wodną San-Dniepr jej znaczenie. Przez tę drogę dźwięki Antwerpia-Augsburg są równie długie, jak równie, a Dniepr ma stosunkowo mało łyżwy bieg, przy odległości kolei z Warszawy do lekterynowstawi 1330 km, odległość ta droga wodna wyniesie 1430 km, przyjmując zaś pod uwagę 12 śluz po drodze mamy odległość 1478 km taryfowych, t.j. 111 % odległości kolejowej. 3) K o s t a — Kanał Bug-Prypeć jest droga istniejąca, wymagająca tylko przeróbki, gdy kanał San-Dniepr jest drogą nową i kosztowną. 4) Z n a c z e n i e h a r d o w e. Dla ominięcia drogi wodnej mają być dźwięki lubniane na morzu. Morze Czarny (wraz z innymi) dla Polski), gdyż będą one wolaty drogę morską, ale ładunki z przyległego do samej drogi wodnej kraju. Pod tym względem Ukraina, a zwłaszcza jej okręg przemysłowy około lekterynowstawi, z jej rudy i t. p. jest daleko większe znaczenie dla Polski, niż dla hardo w drodze do ujścia Czarnego, czyli do Resaracji i Rumunii, które mają połączenie z Zach. Europą morzem i przez Dunaj. Wobec tego droga do Dniepru będzie miała ruch bardzo znaczący i będzie r o t o w a n a , a droga do Dniepru — d e f i c y t o w a . DROGA WODNA TRANSEUROPJSKA. \| Odcinki drogi wodnej Antwerpia — Cherson \| Długość km \| Max. zam. przy stawkach prze- m. \| Ilość śluz \| \|------------------------------------------\|-------------\|----------------------------------\|------------\| \| a) Część Zachodnia \| \| \| \| \| 1. Proj. kanał Antwerpia-Ren (Uerdingen) \| 170 \| 2,5 \| 11 \| \| 2. Ren Uerdingen do Ruhrort \| 15 \| 3 \| — \| \| 3. Kanał Ren-Herne \| 38 \| 3,5 \| 7 \| \| 4. „ Dortmund-Ems od Herne do Berergerm \| 101 \| 2,5 \| 1 \| \| 5. „ Mittelland od Berergerm do Hannoveru \| 169 \| 2,5 \| — \| \| 6. Proj. kanał Hannower - Niegripp (Elba)\| 155 \| 2,5 \| 2 \| \| 7. Kan. Ille, Plauen i rz. Hawel do Spandau \| 135 \| 1,8 \| 6 \| \| 8. Kan. Hohenzollern (Spandau-Odra) \| 94 \| 2,5 \| 6 \| \| 9. Odra od ujścia Warty \| 49 \| 1,5 \| — \| \| 10. a) Warta do ujścia Noteći \| 69 \| 1,4 \| — \| \| b) „ po skanalizowaniu \| 2,5 \| 2 \| \| \| Suma części Zach. od Röterd. do Noteći \| 995 \| \| 35 \| \| b) Część środkowa \| \| \| \| \| 11. Warta od ujścia Noteći do granicy: \| \| \| \| \| kanałizacja \| 45 \| 2,5 \| 1 \| \| 12. Warta od granicy Polski do Poznań- nia: kanałizacja \| 128 \| 2,5 \| 5 \| \| 13. Proj. droga wodna Poznań-Leczyca- Warszawa \| 320 \| 2,5 \| 7 \| \| 14. Proj. droga wodna Warszawa-Brześć \| 260 \| 2,5 \| 5 \| \| 15. Kanal Brześć-Pińsk po przebudowie \| 188 \| 2,5 \| 6 \| \| 16. Proj. droga wodna Pińsk — ujście Horynia \| 40 \| 2,5 \| 2 \| \| Suma części środkowej \| 981 \| \| 26 \| W tabeli oznaczono: zwykły, drukiem (garmont) — odcinki drogi wod. gotowe; Kursywą — odcinki drogi projektowane; petitem — odcinki drogi istniejące, wymagające udoskonalenia lub zamiany. c) Część wschodnia. 17. Prypeć od ujścia Horynia po uregulowaniu ok. 310 1,8 — 18. Dniepr od Prypeci do Kijowa po uregulowaniu ok. 97 1,9 — 19. Dniepr od Kijowa do Jekaterynosławia po uregulowaniu ok. 505 2,0 — 20. Dniepr od Jekat. do Aleksandrowska po skanalizowaniu 105 3,0 4 21. Dniepr od Aleksandrowska do Ka-chówki 210 2,0 — 22. Dniepr od Ka-chówki do Chersonia. Suma części wschodniej . 1342 4 Suma od Antwerpii do Chersonia. W tej liczbie dróg gotowych dla statków 600 t i wyżej 878 — 22 " " rzek wymagających regulacji 960 — — " " wymagających kanalizacji ok. 710 — — " " kanalów do przebudowy 140 — — " " budowy ok. 630 — — d) Część środkowa w stanie obecnym. 23. Notec od Warty do Dragi 49 1,4 — 24. " " Dragi do Gwdy (pograniczną) 71 1,5 8 25. " " od Gwdy (granica) do kanału Bydgoskiego 65 1,5 3 26. kanał Bydgoski 25 2 6 27. Brda skanalizowana 14 1,8 2 28. Wisła od ujścia Brdy do Modlina 214 0,8 — 29. Bug od Modlina do Brześcia 451 0,5 1 30. Droga wodna Bug-Prypeć (kanal Królewski) 210 0,9 21 31. Prypeć od Pińska do ujścia Horynia 115 0,6 — Suma części środkowej 1214 — 41 e) Część wschodnia w stanie obecnym. 32. Prypeć od Horynia do Dniepru 353 0,7 — 33. Dniepr od Prypeci do Kijowa 101 0,8 — 34. " " Kijowa do Jekaterynosławia 620 1,0 — 35. " " od Jekaterynosławia do Aleksandrowska 105 — — 36. Dniepr od Aleksandrowska do Chersonia 325 2,10 — Suma części wschodniej 1404 — — f) Ważniejsze drogi poprzeczne do linii głównej.* 37. Ren w dół od Ruhrort do Rotterdamu 215 3 — 38. Ren i ujście Skaldy od Ruhrort do Antwerpii 330 3 — 39. a) Ren w górę: Ruhrort—Kolonja 93 2,5 — b) " " Kolonja—Mannheim 270 2,0 — c) " " Mannheim—Strassburg 119 1,2 — 40. Kanał Dortmund-Ems: Berergerm—Emden 175 2,5 16 41. Kanal Datteln—Hamm 36 2,5 — 42. Wezera w dół: Minden—Bremę 159 1,25 3 43. a) Elba w dół: Niegrripp—Hamburg 268 1,30 — b) " w górę: Niegrripp—Aussig (Gr. Czeska) 342 1,00 7 c) " " Aussig—Praga 120 1,50 7 44. Odra w dół: a) Hohensaaten-Szczecin " górę b) Kustrin (Ujście Warty) do Kaisers 356 0,80 — " " c) Rausern—Koźle (skanalizowana) 150 1,50 22 45. a) Proj. kanał Śląsk-Toruń od Kownina do Torunia 96 2,5 9 b) " " Śląsk-Toruń od Łęczyce do Katowic 253 2,5 23 46. Wisła. Toruń—ujście Brdy 36 0,9 — " " ujście Brdy—Nogat 118 1,0 — " " Nogat—Gdańsk 68 1,2 2 47. a) Wisła od Warszawy do Modlina 34 0,7 — b) " " do Sandomierza 276 0,6 — ) Drogi wodne niemieckie wskazane według Symphier'a: "Die Wasserwirtschaft Deutschlands". B) Znaczenie gospodarcze Transeuropejskiej drogi wodnej. W celu wyjaśnienia znaczenia gospodarczego powstającej drogi, obliczymy przedstawkiem koszt transportu do Antwerpii z kilku ważniejszych punktów Polski i Ukrainy: a) koleją; b) droga morska w połączeniu do portów kolejami lub rzekami; c) drogą wodną wewnętrzną. Dla możności takiego obliczenia wprowadzimy w obliczeniu kosztów przewozu pewne uproszczenia, które zasadniczych porównawczych wyników nie zmieniłyby. 1) Nie będzie przyjmowali kosztów jednorazowego naladowania i wyładowania,—zarówno na kolejach, jak innych drogach. 2) Koszta przewozu na kolejach założymy w wysok. 3 groszy za t-km. (co odpowiada grupie VII: węgiel, drzewo i f. p.) 3) Koszta przewozu barkami pojemności 600—1000 t, stosownie do przedwojennych cen przewozu za kanalach niemieckich przyjęmiemy: po 0,5 groszy do 500 km, 0,7 do 500—1000 km — 0,6, powyżej 1000 km 0,5 groszy od t-km.; za każdą śluzę dolicz się 0,1 km. 4) Koszty opłat kanałowych w Niemczech liczymy wedl. taryf przedwojennych, m.in. powiatu Ren-Herne po 1 fen. od t-km. na innych odcinkach na zachód po 0,5 fen. od t-km., na wschód — po 5 fen. = 6,25 groszy za każdą śluzę. Na kanalizowanym Warcie poniżej Poznania (173 km, 6 śluz) i na kanalizowanym Bugu (160 km, 5 śluz) przyjmujemy opłatę również po 6,25 groszy od śluzy, na reszcie dróg sztucznych — po 0,625 gr. od t-km., a na rzekach uregulowanych Prypeć i Dniepr — po 0,3 gr. od t-km. Przy tych normach opłata kanałowa na przestrzeni Antwerpii-Poznań (1168 km) wyniesie 4,90 zł., na przestrzeni Poznań-Warszawa 2 zł., Warszawa-granica — 2,36 zł., granica-Jekaterynosław 2,74 zł. 5) Najtrudniej jest ustalić pewną wysokość kosztów przewozu drogą morską i kosztów przeładunku w portach, z powodu ogromnego wahania zarówno frachtów, jak szczególnie kosztów portowych. Najniższe frachty za zboże z Odesy do Antwerpii (6600 km) wiosną przed wojną 12 rb. za tonne, co po przeliczeniu za t-km daje 0,28 groszy za t-km. W Bahrii frachty z Rosji w stosunku do odległości 2—3 razy wyższe. W przybliżeniu możemy przyjąć minimalny koszt przewozu wraz z dwukrotnymi kosztami żwirowiemi, z Gdańska, Klaipady, Libawy i Królewca do Antwerpii za 12, a z Odesy za 12,40. Tacy rzeczywistości frachty obecnie są wyższe, koszty do portów do 25—30 zł. z Gdańska do Dunkierki, nie licząc kosztów portowych w Gdańsku. Zakładamy tymczasem minimalne koszta przewozu morskiego, co za niżej wskazany, jaki wpływ na nasze wywody ostateczne bardzo miała ich zmiana. Dowód do portu przyjmujemy albo koleją (rubryka 2), albo drogą wodną (rubryka 3), — przy czym w tej ostatniej przyjmujemy na nieokonalenie, wskazane wyżej drogi wodne: kanały Śląsk-Odamski, Wisła-Prypeć, regulacje Prypeći, Dniepru i kanalizację jego progów. Obliczone według tych norm koszta transportu 1 t ładunku do Antwerpii z niektórych ważniejszych punktów, przy zastosowaniu różnych sposobów przewozu, przedstawiają się jak następuje: \| Do Antwerpii \| Koszt przewozu 1 t \| \|--------------\|-------------------\| \| \| 1 \| 1 \| 2 \| 2 \| 4 \| \| \| morzem \| z dozorem \| koleją \| koleją \| rzeką \| kanałem \| \| \| w \| z \| t \| o \| t \| y \| c \| h \| \| 1. Poznań \| 30,0 \| 22,20 \| 17,30 \| 11,48 \| \| 2. Bydgoszcz \| 31,50 \| 16,83 \| 14,44 \| 12,71 \| \| 3. Warszawa \| 40,50 \| 24,90 \| 18,73 \| 15,24 \| \| 4. Katowice \| 34,50 \| 30,81 \| 20,87 \| 17,10 \| \| 5. Lwowa \| 48,00 \| 36,90 \| 32,73 ) \| 27,24 ) \| \| 6. Pińska \| 51,00 \| 29,10 ) \| 22,92 ) \| 19,39 \| \| 7. Kijowa \| 60,00 \| 42,60 () \| 32,00 () \| 23,13 \| \| 8. Jekaterynosławia \| 75,00 \| 37,50 () \| 28,40 () \| 26,88 \| \| 9. Charkowa \| 75,00 \| 42,00 \| — \| 38,13 \| \| 10. Moskwy \| 75,00 \| 45,00 \| — \| 45,13 \| ) do Warszawy koleją, z Warszawy kanałem. ) przez Królewiec. () przez Odesę. Powyższa tabela wskazuje 10 punktów leżących na obszarze ciączącym do kanału, jako do arterii komunikacyjnej, tańszej dla przewozu do Antwerpii od przewozów morskich. Moskwa leży na granicy tego obszaru, lekarterystowas w jej pobliżu. Określenie granicy tego obszaru da się uskutecznić według następującej metody. Granica pomiędzy Lwowem i Odessą, gdzie wchodzi w rachunek tylu przewozu koleję: Różnica kosztów przejazdu $27.24 : 24 = 3.24$ zł. na korzyść Odessy, co odpowiada $324 : 3 = 108$ km przejazdu kolejowego. Odległość w linii prostej pomiędzy Lwowem i Odessą wynosi $610$ km. Granica obszaru ciączącego znajduje się od Lwowa o $\frac{610 - 108}{2} = 251$ km. W podobny sposób określi się granica tego obszaru w innych punktach, przyjmując w miejscach, gdzie są drogi wodne, odpowiednią taryfę wodną, zamiatli kolejowej. W razie zwiększenia kosztów przewozu morzem, granica zbliży się do morza, w razie zmniejszenia — cofnie się w głąb kraju. Przesunięcie się to wyniesie na każdy 1 zł. $33$ km przy dowozie kolejowym do portu,—i ok. $100$ km przy dowozie drogą wodną. Tabela ta dotyczy tylko przewozów do Antwerpii. Dla wszystkich miejscowości, leżących w głębi kraju, do których z Antwerpii należałoby przesłać towary kolej lub kanałami,—należy w rubrykach 2 i 3 dodawać koszta przewozu z Antwerpii. Ładunki idące drogą wodną Transeuropejską do miejscowości w Belgii i Francji Północnej, które z tą drogą będą połączone,—będą mogły być do nich skierowane bez przedadunku i z małym stosunkowo zwiększeniem kosztów przewozu. A więc dla większości wypadków różnica kosztów przewozu wypadnie jeszcze bardziej na korzyść kanału. Co się tyczy miejscowości, leżących na kanale bliżej od Antwerpii, to oczywiste dla nich granica obszaru ciączącego rozszerzy się znacznie, obejmując całą Rosję Południową i pobrzeże m. Czarnego. Znaczenie dla Polski drogi wodnej Transeuropejskiej będzie trójkrotne: a) Jako we wnętrznej tanci arterii komunikacyjnej, utatwiającej naszemu przemysłowi dowóz surowców i przewóz produktów w kraju,—a w czasie wojny zwiększającej ogromnie sprawność naszego aparatu przewozowego. b) Jako arterii wywozowej, której przejmie część przewozów morskich do Europy Zachodniej, idących dziś przez Gdańsk i Klapjede, a także przez porty lub koleje niemieckie i zapewni od wschodu tani, dowóz surowców i eksport dla naszego przemysłu. c) Jako drogi tranzytowej, której przewozy wzmacniają dochodowość naszej sieci dróg wodnych. Co do kwestii pierwszej, to nie wadium się tu w zbyt szczegółowe jej roztrząsanie, zauważamy tylko, że całkowita różnica kosztów tańszego lub droższego przewozu,—stanowi zarobek wytwórców i spożywców przewoźnych towarów. Jeżeli z 25 miliardów $t\cdot km$ przewozów, które wkrótce będziemy musieli rocznie wykonywać, 8 miliardów przewiezimy drogami wodnymi, oszczędzając po 2 grosze na każdym $t\cdot km$, —to kraj w tej czy innej postaci zyska rocznie $8000 \times 0.02 = 160$ milj. zł. To też zasadniczo nikt prawie nie zaprzecza, że projektowane u nas drogi wodne przyniosą naszemu przemysłowi ogromną korzyść. Że względów strategicznych są one także bardzo pożądane i nasze władze wojskowe nieraz podkreślają znaczenie kanału Bug-Prypeć. Są jednakże głosy, uważające budowę tego właśnie kanału za szkodliwą dla Polski. Spotykamy się tu z kwestią zasadniczą, co jest korzystniejsze dla narodu, zajmującego środek kontynentu: * ) Inż. Ingarden na str. 43 broszury „Słutek gospodarczy projektowanych w Królestwie Kongresowym kanałów żeglugowych, wydanej w r. 1920 staraniem Krakowskiego T-wa Technicznego dowodzi, że „droga ta ze względów handlowo-politycznych i gospodarczych jest dla Państwa Polskiego nie tylko zupełnie niepotrzebna, lecz wprost szkodliwa”. Jest nieprzychylnie stanowisko do tej sprawy Nestora inżynierów Krakowskich umotywowane jest względem, że kanał będzie służył do tranzytu pomiędzy Rosją i Niemcami, i wzmacniając naszych wrogów więcej nam przyniesie szkody, niż korzyści. W niniejszym wykazujemy, że obawy te nie są uzasadnione. Drugim powodem tego nieprzychylnego stanowiska do kanału Bug-Prypeć jest jego konkurencyjne znaczenie względem kanału San-Dnieś, jako drogi wodnej Bałtyk-M. Czarne. Wyżej podaliśmy porównanie tych kierunków. osiągną znaczne korzyści z Transeuropejskiej drogi wodnej. Antwerpia, leżąca u jej wylotu, stanie się głównym portem Europy, do czego już zdaje. Francja Północna otrzyma dogodne połączenie z Polską i Ukrainą, a Czesi, przez kanał Węgierski (który z łatwością może być połączony przez Bogumin i Przerów z kanałem Dunaj-Elba) otrzymują tak dla nich pożądane połączenie z Rosją przez Polskę. Zabezpieczenie wzajemne ruchu tranzytowego swych statków przez obce terytorium leży tak dalece w interesie wszystkich państw, przecinanych drogą wodną Transeuropejską,—że niema wątpliwości, iż porozumienie w tym względzie da się osiągnąć bez trudności, a ścisłe przestrzeganie zobowiązań będzie zapewnione możność wzajemnych reprezji, co naprzekład względem Niemiec, silnie zainteresowanych w tranzycie przez Polskę, będzie dostateczną gwarancją. Jeżeli nasze wagony idą tranzytem przez Niemcy,—moga pójść i nasze statki. Za ich całość będą odpowiadały statki niemieckie na naszym terytorium. Wobec powyższego, do chodziśmy do wniosku, że przyciągnięcie tranzytu pomiędzy Wschodem i Zachodem Europy na drogę, przechodząca przez Warszawę,—jest zupełnie racjonalne i prawidłowe wyzyskaniem naszego położenia geograficznego, w interesie naszego przemysłu i handlu i podkreśleniem pokojowej polityki Polski. Droga wodna Transeuropejska tworzy się powoii, według nowej zasady, w kierunku wskazanym przez wymagania życia ekonomicznego. Polska znajduje się w środku tej drogi, w najważniejszym jej punkcie. Nie powinna być ona zapora, przeciwnie powinna stworzyć przez swe terytorium taką drogę wodną, by projektowane obejście Polski przez Rygę lub przez Dunaj—nie wytrzymywały konkurencji. Drogi wodne mają wielu przeciwników i sceptyków, jednakże ich obawy w znaczącej mierze są nieuzasadnione. Nie chodzi wcale o to, byśmy dziś, mając pusty skarb i kraj zrujnowany, mieli rozpoczynać wielkie roboty inwestycyjne, ale musimy już teraz zapatrywać się na sprawę budowy dróg wodnych z należytym zrozumieniem i zawsze wykonają tę robotę przygotowawczą, która, nie wymagając znacznych środków, jest niezbędna do zrealizowania sprawy w niedalekiej, niejemy nadzieje, przyszłości. --- Zginanie słupa siłą osiową mimośrodkową. Napisał LEON KARASIŃSKI. Stup $ l $ em dług, pionowy, osadzono u dołu i mimośrodkowo obciążono w przekroju górnym siłą pionową $ Q $, cisnącą. Równanie odkształcone: \[ y = f \left[ 1 - \cos \frac{\pi x}{2l} \right] \] daje: \[ y' = \frac{\pi f}{2l} \sin \frac{\pi x}{2l}, \quad y'' = \frac{\pi^2 f}{4l^2} \cos \frac{\pi x}{2l}, \] a przeto praca sprężysta: \[ H = \frac{1}{2} EJ \int_0^l [y'']^2 dx = \frac{\pi^4 EJf^3}{64l^5} \] Oznaczmy przez $ ds $ różniczkę łuku odkształconej, przez $ t $ —rżut odkształconej na pierwotną oś $ y $ słupa; pomijając ciśnienie słupa otrzymamy $ p = l - t $ ze wzoru: \[ l = \int_0^l ds = \int_0^l \sqrt{1 + y'^2} dx = \] \[ = \int_0^l [1 + \frac{1}{2} y'^2 + \ldots] E dx \simeq t + \frac{1}{2} \int_0^l y'^2 dx \] w postaci: $ p = \frac{\pi^2}{16l} f^2 $. Różnica $ p = l - t $ stanowi pierwszą składową całkowitego przesunięcia $ q $ siły zewnętrznzej $ Q $; druga składowa $ r $ wynaczymy z łatwością, zauważysz, że mimośród $ m $ pochyla się wraz z górnym przekrojem pręta o kąt: \[ (y')' = \frac{\pi f}{2l} \] a przeto: \[ r = \frac{\pi m}{2l} f \text{ oraz } q = p + r. \] Warunek równowagi: \[ Q \delta q - \delta H = Q \frac{\pi^2}{8l} \delta f + Q \frac{\pi m}{2l} \delta f - \frac{\pi^4 EJ}{32l^5} f \delta f = 0 \] daje strzałkę końcową: \[ f = \frac{4mQ}{\pi(Q_E - Q)}, \] gdzie przez $ Q_E $ oznaczono siłę Eulerowską: \[ Q_E = \frac{\pi^2 EJ}{4l^2}. \] Ten prosty wzór wyznacza $ f $ z wielką dokładnością w granicach obciążeń praktycznie stosowanych, podkreślając nadto znacny wzrost strzałki w sąsiedztwie bezpośrednim siły $ Q_E $ może przeło zastąpić trudne wzory, podane przez P. Prof. H. Czopowskiego w № 7 "Czasopisma Technicznego". --- WIADOMOŚCI TECHNICZNE. Przeciągarka "Lapointe'a". Przeciągarki są to maszyny służące wyłącznie do masowej produkcji — wykańczania różnych przedmiotów. Stosuje się do nich specjalne narzędzia, których zasada działania jest następująca. Narzędzie wykonane jest z długiego pręta stali narzędziowej, posiadającego cały szereg krawędzi ostrych, z których każda przeznaczona jest do skrawania cienkiego wiórka. Z przodu maszyny zakłada się przedmiot, przez którego otwór wkłada się narzędzie, zamocowywane następnie w zacisku (rys. 1). Potem struba pociągowa przeciąga narzędzie przez przedmiot i powierzchnia obrabiana odrzuca wychodzi gotowa. Jednym narzędziem wykonywa się tylko jedną operację i dlatego maszyny te stosuje się tylko do masowej produkcji. Wykonanie narzędzia, szczególnie stopniowanie krawędzi, musi być dokładne, i dlatego jest ono kosztowne. Zakres stosowania tej maszyny jest duży. Można na niej obrabiać proste lub śrubowe rowki w otworach, jak również wiele innych powierzchni, które zwykle obrabia się na dłużownicach. Przez ukośne ustawienie przedmiotu można obrabiać powierzchnie nachylone względem osi. Można również obrabiać na nich piasły samochodowych kół zębatych, w których są rowki dla wpustów. Obecnie w amerykańskich samochodach stosuje się koła z sześciu wpustami. Obróbka tych rowków na przeciągarce będzie trwała znacznie krócej, niż obróbka na innych maszynach. Szerokie zastosowanie znajduje przeciągarka i w przemyśle wojskowym, szczególnie do obróbki części karabinowych i rewolwerowych. Przy dobrem wykonaniu i prowadzeniu przeciągacza, obróbka co do dokładności wcale nie ustępuje frezowaniu. Rys. 1 przedstawia budowę maszyny służącej do obróbki powierzchni wewnętrznych. Buduje się podobne maszyny o pionowej osi, jak również takie, które obrabiają powierzchnie zewnętrzne. Z pewnością dałoby się powyższy sposób obróbki zastosować do rytłowania wałków, podających deski do obrabiarek drewnianych, oczywiście należałoby te wałki przedtem znormalizować. Budowa maszyny jest bardzo prosta. Największa trudność polega tylko na wykonaniu narzędzia. Na szczególną uwagę zasługuje budowa sprzęgła kłowego (rys. 1) w którym poszczególne zęby są wstawione. W Niemczech obecnie buduje te maszyny wiele firm, i w ogóle znajdują one tam szerokie zastosowanie. Dalsze wiadomości o tych obrabiarkach można znaleźć w katalogu: „Lapointe Machines and Tools for Broaching.-Lapointe Machine Tool Co. Hudson, Mass U. S. A.”, jak również w „Machinery's Handbook” z roku 1918 str. 986—992.” K. R. SPROSTOWANIE: W artykule „Warunki najlepszego przebiegu reakcji chemicznych w silnikach spalinowych” (p. Nr 18 Przeglądu Technicznego str. 203) powinno być: Hexahydrotoluol $C_7H_{14}$; Propan $C_3H_8$; Etan $C_2H_4$.	<urn:uuid:3394f1e6-70a9-4f25-94ff-f61a9e1727f1>	finepdfs	3.898438	CC-MAIN-2024-10	https://bcpw.bg.pw.edu.pl/Content/4037/download/	2024-03-02T00:39:49+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-10/segments/1707947475711.57/warc/CC-MAIN-20240301225031-20240302015031-00257.warc.gz	122,806,167	0.999922	0.999941	0.999941	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 4195, 9396, 15206, 24082, 30329, 34560, 39277, 41285 ]	2	0
NR 685 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 46 2011 JOANNA NOWAKOWSKA-GRUNT Politechnika Częstochowska STRATEGIE WZROSTU WARTOŚCI W ŁAŃCUCHACH DOSTAW PRZEDSIĘBIORSTW MIĘDZYNARODOWYCH 1. Wprowadzenie Aktywne uczestnictwo w globalnej gospodarce wymusza na przedsiębiorstwach potrzebę rosnącej przewagi konkurencyjnej wraz z rosnącą presją bardziej wyrafinowanych potrzeb i oczekiwań ze strony klientów. Globalizację określa dynamiczny rozwój technologii informacyjnej, konieczność obniżania kosztów działalności, rozwój nowych technik i metod zarządzania jak również nacisk na koszty inwestycji, B&R, co prowadzi do przejęcia kontroli nad nowymi rynkami. Istotną rolę w tym procesie odgrywa współpraca przedsiębiorstw w łańcuchu dostaw, skuteczna prowadzi do sprawnego działania, a tym samym do rozwoju i poszukiwań nowych rozwiązań organizacyjnych. W podnoszeniu wartości przedsiębiorstw istotne znaczenie posiada zarządzanie łańcuchem dostaw, która to koncepcja ma wyższość nad pozostałymi i wpływa na przedsiębiorstwa będące ogniwami łańcucha dostaw. 2. Wpływ zarządzania logistycznego na wzrost wartości przedsiębiorstw Logistyka ze swoimi obszarami zainteresowań staje się zatem elementem strategicznego zarządzania firmą. Strategie wykorzystywane w przedsiębiorstwach oraz ich formy uzależnione są od wielu czynników, takich jak: rodzaj przedsiębiorstwa, charakter rynku na którym funkcjonuje, rodzaj działalności, struktura organizacyjna, sytuacja finansowa itp. Wybór strategii działania firmy może opierać się na, zdefiniowanej przez Portera, strategii zalet konkurencyjnych. Są one bardzo istotne z punktu widzenia klienta. Zalety konkurencyjne zwiększają w pewien sposób „wartość‖ firmy i jej produktów lub usług. Może to nastąpić albo poprzez zaoferowanie klientowi towaru po niższej cenie (strategia przywództwa kosztowego) lub też zaoferowaniu różnego rodzaju usług dodatkowych (strategia dyferencjacji), które mogą spowodować zaakceptowanie przez klienta wyższej ceny niż u konkurenta 1 . Dzięki stosowaniu nowoczesnych metod zarządzania logistycznego przedsiębiorstwo może osiągnąć dominującą pozycję kosztową na rynku (poprzez zminimalizowanie kosztów logistycznych) lub też zaoferuje klientowi produkt czy usługę, jakiej nie znajdzie on u konkurencji (dostarczając towar we właściwe miejsce, we właściwej ilości, w określonym czasie i żądanej jakości). Istotnego znaczenia nabiera również zjawisko coraz szerszego wykorzystywania współpracy zamiast konkurowania na rynku 2 . Logistyka staje się tą dzie- 1 Porter M.E.: Strategia konkurencji. Metody analizy sektorów i konkurentów, MT Biznes, Warszawa 2009. 2 R. Tennyson: Poradnik Partnerstwa, The International Business Leaders Forum (IBLF) and the Global Alliance for Improved Nutrition (GAIN), Warszawa 2003. dziną wiedzy, która wykorzystując systemy informatyczne zmierza do integracji przedsiębiorstw. Ma to zapewnić optymalne kształtowanie łańcuchów zaopatrzeniowych od momentu pozyskania surowców i materiałów, poprzez ich przetworzenie, dystrybucję w różnych ogniwach handlu, aż do ostatecznego nabywcy. Dzięki zastosowaniu logistyki przedsiębiorstwa mogą osiągnąć przewagę konkurencyjną, poprzez zmodernizowanie zarządzania. Istotnego znaczenia nabiera strategia rozwoju logistycznego, w której podstawę działania wyznacza prawidłowy przepływ surowców, materiałów i produktów oraz informacji, co może być wykorzystane do optymalizacji działania kompleksowego. Jako główne filary w przepływie w zmodernizowanych systemach logistycznych wymienia się 3 : – nowoczesną gospodarkę magazynową, – unowocześniony transport, – stosowanie automatycznej identyfikacji, – zmodernizowaną gospodarkę zapasami, – optymalizację kosztów. W przepływie informacji filarami mogą być: odpowiednia infrastruktura informatyczna, stosowane metody kontroli wykorzystanie metod symulacji komputerowej. Wyższą pozycję konkurencyjną firma osiąga dzięki stopniowemu zwiększaniu wartości produktu w trakcie jego przepływu przez poszczególne etapy działalności przedsiębiorstwa. Odzwierciedleniem tego zjawiska jest łańcuch wzrastającej wartości produktu, którego poszczególne ogniwa reprezentują klientów, dostawców i inne sfery działalności przedsiębiorstwa jako wyodrębnione, a jednocześnie ściśle powiązane elementy. Łańcuch wartości pozwala na zidentyfikowanie i zrozumienie poszczególnych źródeł powstawania zalet konkurencyjnych oraz określenie ich istotności dla globalnego wzrostu wartości produktu, czego konsekwencją jest wzrost konkurencyjności dla klienta 4 . W przedstawionych rozważaniach można zauważyć, że logistyka zajmuje znaczącą pozycję w łańcuchu wartości. Poprzez swoje działania ma wpływ na wzrost zalet konkurencyjnych przedsiębiorstwa. Logistyka znajduje miejsce w strategii zalet konkurencyjnych, przy czym wyróżnia się tutaj przede wszystkim logistykę zaopatrzenia i logistykę zbytu. W tej dziedzinie działalności przedsiębiorstwa tkwią potencjalne źródła poprawy sytuacji firmy i możliwości znalezienia szeregu usprawnień podstawowych sfer działalności przedsiębiorstwa. Ma to istotne znaczenie również dla zarządzania logistycznego, które współuczestniczy w procesie zarządzania strategicznego. Zarządzanie logistyczne zajmuje się również podejmowaniem innowacji, zmierzających do zwiększania zysków osiąganych przez firmę, poprawienia płynności finansowej, zdobywania nowych obszarów rynku, wprowadzania nowych produktów i inne jeszcze obszary 5 . Dzięki zastosowaniu zarządzania logistycznego w strategii przedsiębiorstwa możliwa jest poprawa konkurencyjności przed- 3 Rutkowski Krzysztof (red.), Logistyka on-line, Warszawa, PWE 2002. 4 Kisperska-Moroń D., 2010, Kompetencje logistyczne firm polskich jako czynnik rozwoju wirtualnych łańcuchów dostaw. LogForum 6, 1, 1.http://www.logforum.net/vol6/issue1/no1. 5 Penc J., Strategiczny system zarządzania. Holistyczne myślenie o przyszłości. Formułowania misji i strategii, Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa 2001. siębiorstwa na rynku. Istotnym jest również aby strategia logistyczna była kształtowana równolegle ze strategią globalną, wspierając i uzupełniając ją, natomiast niedopuszczalnym jest konflikt między nimi. Procesy logistyczne zachodzące w przedsiębiorstwie powinny być sterowane przez strategię globalną i jednocześnie przyczyniać się do jej realizacji. W sferze logistyki tkwią potencjalne źródła osiągania sukcesu rynkowego przez przedsiębiorstwo, które zaspokaja potrzeby klientów i wyprzedza konkurencję, a także osiąga wysoką produktywność i efektywność procesów wytwarzania i transformacji w przedsiębiorstwie. 3. Zarządzanie łańcuchem dostaw jako determinanta wzrostu wartości przedsiębiorstw Kolejną koncepcją, która wyewoluowała z zarządzania logistycznego i znacząco wpływa na wzrost wartości jest koncepcja zarządzania łańcuchem dostaw. Idea zarządzania łańcuchem dostaw opiera się na specyficznym podejściu do grupy współpracujących za sobą przedsiębiorstw, likwidującym wiele istniejących miedzy nimi dotychczas barier, mającym na celu zarządzanie i/lub koordynowanie przepływem produktów, począwszy od surowców a skończywszy na wyrobach gotowych, nabywanych przez konsumentów i innych użytkowników. Celem tej współpracy jest osiągnięcie wysokiej efektywności poszczególnych przedsiębiorstw, jak i ich sieci jako całości, dzięki integracji i koordynacji, jak również optymalizacja wartości dodanej przez wszystkie ogniwa łańcucha do produktu oczekiwanego przez klienta. Sukces zarządzania łańcuchem dostaw zależy od integracji i koordynacji trzech typów przepływów 6 : – informacji, – produktów – gotówki. W praktyce mają miejsce zjawiska powiązania i rozdziału w łańcuchu logistycznym 7 : - W sferze zaopatrzenia podejmuje się i realizuje takie działania, które pozwalają na dostarczenie wielu różnych materiałów i elementów kooperacyjnych w ustalonej ilości, asortymencie i jakości, w określonym terminie i po możliwie najniższym koszcie do wyznaczonego punktu, tj. do procesu produkcyjnego. Występuje więc zjawisko powiązania strumienia materiałów i elementów kooperacyjnych. - W sferze dystrybucji przyjmuje się i realizuje takie działania, które zapewniają klientom wyroby gotowe w żądanej ilości, asortymencie, w określonym terminie, po możliwie najniższym koszcie i w ustalonych punktach. Występuje wiec zjawisko rozdziału strumienia dostaw wyrobów gotowych w sieci dystrybucji aż do odbiorców końcowych. Każda zmiana miejsca materiałów i wyrobów gotowych oraz związanych z nimi informacjami w łańcuchu logistycznym wiąże się z przezwyciężeniem czasu i przestrzeni. Aspekt czasowy wiąże się z koniecznością uzyskania jak najkrótszego czasu przepływu materiałów i wyrobów gotowych w poszczególnych ogniwach i całym łańcuchu logistycznym. Natomiast aspekt przestrzenny wiąże się z niezbędnymi czynnościami przemieszczenia 6 Coyle J.J., E. Bardi, C.J. Langley Jr: Zarządzanie logistyczne. PWE Warszawa 2002. 7 Sołtysik M.: Zarządzanie logistyczne, AE, Katowice 2000. materiałów i wyrobów gotowych od jednego ogniwa łańcucha do następnego 8. Cechą charakterystyczną gospodarki rynkowej jest dominacja klienta (odbiorcy). Postępująca obecnie globalizacja i integracja rynku sprawia, że prawidłowość ta staje się coraz bardziej widoczna. I tak producenci i handlowcy chcąc pozostać na rynku, muszą jeszcze bardziej niż uprzednio spełniać oczekiwania i wymagania klientów. Czynnikiem warunkującym efektywne pozyskanie klienta jest jego obsługa, na takim poziomie, aby był on zadowolony. Priorytetowym czynnikiem wysokiego poziomu obsługi klienta, zwłaszcza w odniesieniu do końcowego odbiorcy, jest zdolność do zaspakajania popytu z posiadanych zapasów, czyli natychmiastowa dostępność towaru. Trudno bowiem mówić o jakości oferowanego towaru, efektownej jego ekspozycji, kulturze obsługi i innych elementach merchandisingu, gdy posiadanego dobra po prostu nie ma na półce sklepowej lub w zapasie 9. W latach 90-tych przedsiębiorstwa koncentrowały się głównie na obniżeniu kosztów operacyjnych i większość związanych z tym procesów dokonywała się wewnątrz firm. Masowa produkcja wyrobów standardowych o wysokiej jakości, systemy informatyczne i outsourcing pomagały w osiąganiu tego celu. Działania te jednak w niewielkim stopniu służyły integracji firmy w ramach łańcucha dostaw. Efekty zarządzania łańcuchami dostaw: 1. Restrukturyzacja i konsolidacja dostawców i nabywców. Zazwyczaj oznacza to redukcję liczby partnerów w łańcuchu dostaw oraz wzmocnienie relacji z przedsiębiorstwami wykazującymi chęć rozwoju powiązań celujących w korzyściach synergicznych. 2. Dzielenie się informacjami i integrowanie infrastruktury kupujący-sprzedający co pozwala na dostawy w systemie ―just in time‖ i obniża poziom zapasów. Przykładowo integracja systemów informacyjnych, podobnych do EDI (elektroniczna wymiana danych) używanych przez dostawców, producentów, odbiorców i operatorów logistycznych pozwala praktycznie na automatyczną dostawę produktu do konsumenta. 3. Wprowadzanie wspólnych rozwiązań problemów i zaangażowania dostawców w najwcześniejszych fazach procesu powstawania nowych produktów, w szczególności redukowanie czasu wprowadzania nowych produktów i związanych z tym kosztów. 4. Spojrzenie logistyczne rozpoczynające się już w etapie projektowania produktu w celu ulepszenia działania całego łańcucha dostaw. 5. Outsourcing funkcji czyli zlecanie wykonania niektórych lub części działań dostawcom zewnętrznym, w celu skupienia się na działaniach kluczowych, których realizacja jest atutem przedsiębiorstwa. 6. Zintegrowane zarządzanie łańcuchem dostaw, które zawiera tworzenie strategii konkurencyjnej przedsiębiorstwa i działalności zgodnie z realiami i celami całego łańcucha dostaw. 7. Odroczenie wytwarzania poprzez tworzenie centrów różnicowania produktów wzdłuż łańcucha dostaw, po to aby pewne produkty lub półprodukty mogły uzy- 8 Sołtysik M.: Zarządzanie logistyczne, AE, Katowice 2000. 9 Kościelniak H. Level of Innovation and Competitiveness of Industry After Accession of Poland to the European Union. [in]: Povysenie effektivnosti integrirovannogo upravlenija na predprijatijach Central'noj i Vostocnoj Evropy. Naucnyj red.A.I.Rubachov; Brest; Izd.BrGTU; 2006. skać odpowiednie specyfikacje (np. opakowanie) zgodnie z oczekiwaniem klienta, po otrzymaniu zamówienia. W ten sposób produkt może być wykończony zgodnie z wymaganiami klienta. 10 Efekty, które są związane z zastosowaniem koncepcji zarządzania łańcuchem dostaw można rozpatrywać z dwóch punktów widzenia: z perspektywy dostawców, jak i odbiorców. Potencjalne korzyści obrazuje rysunek 1. ZARZĄDZANIE ŁAŃCUCHEM DOSTAW Korzyści dostawców: Korzyści odbiorców: ☼ Poprawa jakości ☼ Długoterminowe umowy ☼ Stabilniejsze przewidywania ☼ Krótsze terminy dostaw ☼ Większe rozmiary, pojemność ☼ Poprawa jakości, redukcja kosztów, skrócenie czasu trwania cyklu ☼ Wczesne informacje planistyczne ☼ Redukcja kosztów ☼ Wcześniejsze reagowanie dostawców rencyjnych ☼ Poprawa zdolności konku- ☼ Wyższa rentowność ☼ Wyższy zysk ☼ Pewność i wzrost ☼ Elastyczna realizacja i rozwiązywanie problemów Rys. 1. Potencjalne korzyści związane z zastosowaniem koncepcji łańcucha dostaw Źródło: opracowanie własne na podstawie M. Christopher: Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw, Wyd. PCDL Warszawa 2001. Jak obrazuje rys. 1 korzyści jakie są możliwe do uzyskania dzięki koordynacji przepływów w łańcuchach dostaw wyrażają się zwłaszcza w dzsiałaniami , które prowadzą do wzrostu wartości nie tylko pojedynczych podmiotów, lecz także całych łańcuchów, dzięki korzyściom każdego z ogniw. W literaturze przedmiotu analizując zniekształcenia informacji w ramach łańcucha dystrybucji wskazuje się na występowanie tzw. efektu byczego bicza. W teorii systemów określa się go mianem efektu motyla. Niezależnie od przypisanej nazwy efekt ten polega na tym, iż małe zakłócenie warunków początkowych powoduje znaczne zakłócenia działania całego systemu poprzez wzmocnienia systemowe i sprzężenie zwrotne. W łańcuchu logistycznym efekt ten ujawnia się poprzez przenoszenie wzmocnionych zmian popytu w kierunku do początku łańcucha. Jego mechanizm wynika z marketingowego podejścia do potrzeb klienta oraz do jak najwyższego poziomu obsługi klienta, a także dążenia do racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej przez firmy w poszczególnych ogniwach łańcucha logistycznego. Gotowość poszczególnych ogniw łańcucha do spełnienia oczekiwań odbiorców sprawia, że każdy podmiot stara się zgromadzić ilość produktu równą przewidywanej sprzedaży plus pewną rezerwę na wypadek nieoczekiwanych wahań popytu. Jako uniwersalne działania postulowane przy ograniczaniu efektu byczego bicza najczęściej wymienia się 11 : 10 Rutkowski K.: Logistyka dystrybucji, Difin, Warszawa 2001. 11 Pluta-Zaremba A.: Efekt byczego bicza w łańcuchu dostaw, Gospodarka Materiałowa i Logistyka nr 5/ 2002. – Dzielenie się informacjami. Przede wszystkim należy zapewnić wymianę wysokiejjakości informacji między wszystkimi podmiotami łańcucha. Firmy muszą mieć dostęp do tych danych, które wpływają na podniesienie efektywności zarządzania łańcuchem i są konieczne do ograniczania zjawiska byczego bicza. Niezbędne jest wyposażenie każdego przedsiębiorstwa w dane o źródłowym popycie z punktów sprzedaży detalicznej, zapewniających dane wejściowe do prognoz popytu i planów działania firmy. Z tego punktu widzenia, istotne dla zarządzania przepływami materiałowymi w łańcuchu, są: informacje o planowanych akcjach promocyjnych, o ilości i dostępności zapasów na poszczególnych szczeblach łańcucha, a także dostęp do wewnętrznych danych dotyczących planów produkcyjnych czy możliwość śledzenia procesu realizacji zamówienia. Bieżące i aktualne dane z każdego ogniwa w łańcuchu dostaw, pozwalają minimalizować poziom zapasów i koszty, gdyż zapobiega się zamawianiu przez klientów towarów na zapas. Koniecznym elementem efektywnej wymiany informacji jest implementacja jednolitej technologii informatycznej we wszystkich podmiotach łańcucha, jak również dostęp do danych w systemie on line 12 . – Koordynowanie procesów w łańcuchu dostaw i wspólne podejmowanie decyzji. Członkowie łańcucha powinni wykorzystać posiadane informacje do zsynchronizowania prognozowania popytu i planowania produkcji w celu pełnego wykorzystania potencjału produkcyjnego i na tej podstawie koordynować procesy zaopatrzeniowe, realizację zamówień oraz poziom zapasów w całym łańcuchu. W wyniku ujednolicenia zasad składania zamówień i uzupełniania zapasów firmy przechodzą na system ciągłego uzupełniania zapasów (ang. Continuous Replenishment Process — CRP). Wdrożenie w łańcuchu technologii informatycznych, umożliwiających stosowanie tego systemu, skraca czas i obniża koszty przesyłania zamówień, tym samym przemawia na rzecz systemu opartego na częstym składaniu zamówień zamiast ich grupowania. Elementem wzmacniającym przedstawiony system jest realizowanie strategii jednolitych, niskich cen. Przedsiębiorstwa dzielą zarówno korzyści wynikające z integracji działań, jak i ryzyko. – Skracanie czasu realizacji zamówienia. Usprawnienie przepływów materiałowych i informacji w łańcuchu dostaw umożliwia skracanie czasu realizacji zamówienia, w wyniku czego zwiększa się zdolność firmy do szybkiej i elastycznej reakcji na zmiany popytu i na potrzeby klientów. W miejsce dotychczasowego systemu utrzymywania wysokiego poziomu zapasów, jako zabezpieczenie przed dużymi wahaniami popytu, przedsiębiorstwa wprowadzają system pull. System ten zapewnia, iż to zapotrzebowanie na produkty zgłaszane przez klientów, uruchamia przepływy materiałowe. Szybka reakcja łańcucha dostaw prowadzi do podniesienia poziomu obsługi klienta, przy jednoczesnym obniżeniu poziomu zapasów. Sprawna wymiana informacji i redukcja niepewności zmian popytu może doprowadzić do dwu- trzyprocentowego wzrostu poziomu obsługi przy redukcji poziomu zapasów nawet o 25 procent oraz do zwiększenia wydajności całego łańcucha 13 . . 12 Skowron-Grabowska B.: Centra logistyczne w łańcuchach dostaw, PWE Warszawa 2011. 13 Wskazane problemyporuszali między innymi: Closs David J, Anthony S. Roath, Thomas J. Goldsby, James A. Eckert, Stephen M. Swartz: An Empirical Comparison of Anticipatory and Response-Based Supply 4. Strategie logistyczne przedsiębiorstw międzynarodowych i ich rola w procesie wzrostu wartości przedsiębiorstw We współczesnej nauce o zarządzaniu logistycznym daje się zauważyć pewne tendencje dotyczące miejsca jakie zajmuje ono w wyznaczaniu strategii przedsiębiorstwa. Następuje przesunięcie od zadań operacyjnych i traktowania działań zarządzania logistycznego w sposób cząstkowy, do pojmowania logistyki jako systemu oraz koncepcji strategicznego zarządzania i pewnej filozofii, znajdującej swoje miejsce w sferach działania przedsiębiorstwa. Strategie logistyczne zajmują równorzędne miejsce obok tradycyjnych strategii przedsiębiorstwa. Tak rozumiana koncepcja strategicznego zarządzania logistycznego jest zorientowana na kreowanie i długofalowy rozwój zarówno sfery logistycznej w przedsiębiorstwie, jak również na osiąganie wielowymiarowych efektów strategicznych, z uwzględnieniem warunków stawianych przez klientów, konkurencji oraz wysokiego poziomu sprawności gospodarowania 14 . Przy określaniu strategii logistycznej w przedsiębiorstwie niezbędne jest wykonanie analizy strategicznej, która pozwala na prawidłowe sformułowanie celów logistycznych firmy, nawet w przypadku gdy logistyka stanowi strategię funkcjonalną, uzupełniającą strategię globalną przedsiębiorstwa. Jednak dla prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa konieczne jest stałe włączenie procedur planistycznych i analitycznych dotyczących zagadnień logistycznych w przedsiębiorstwie, a także podejmowanie określonych działań z tego zakresu w sytuacji różnych zmian zachodzących w przedsiębiorstwie, do których należą 15 : – trwała zmiana w strategii marketingowej, – zmiana rozmiarów działalności firmy, – wprowadzenie nowych produktów, – zmiany w udziałach rynkowych firmy. Nie tylko zmiany w ogólnych zasadach funkcjonowania przedsiębiorstwa, ale także określone zdarzenia z zakresu samych zagadnień logistycznych w przedsiębiorstwie powodują konieczność uruchomienia prac analitycznych. Przedsiębiorstwa międzynarodowe, których obszar działania obejmuje wiele rynków, muszą uwzględniać wiele różnych strategii jakie są związane z międzynarodowymi kanałami logistycznymi. Wśród najczęściej spotykanych można wyróżnić następujące strategie: 1) strategia eksportowa, 2) licencyjna, 3) franchising, 4) joint-ventures, 5) tworzenie filii w innych krajach, 6) produkcja w innych krajach, Chain Strategies. The International Journal of Logistics Management, Vol. 9 nr 2, 1998, Croson, Rachel; Donohue, Karen; Katok, Elena; Sterman, John: Supply Chain Management: A Teaching Experiment, Second Asian Conference on Experimental Business Research. 2003, Lee, H., P. Padmanabhan and S. Whang: Information Distortion in a Supply Chain: The Bullwhip Effect, Management Science 43, 1997. 14 Nowicka – Skowron M.: Efektywność systemów logistycznych, PWE Warszawa 2000. 15 Ciesielski M., Długosz J.: Strategie łańcuchów dostaw, PWE Warszawa 2010. 7) zakładanie spółki – córki w innych krajach. Każda z prezentowanych strategii charakteryzuje się innym rodzajem i poziomem ryzyka. Istotne znaczenie posiadają także elementy logistyczne jakie wiążą się z zaangażowaniem kapitału w działalność międzynarodową i są często zależne od rodzaju form umiędzynarodowienia jakie realizują przedsiębiorstwa. Każda ze startegii składa się z różnorodnych elementów, takich jak zasadnicze działania logistyczne, wyzwania dla logistyki oraz korzyści jakie można osiągnąć przy wykorzystaniu każdej ze strategii Powyższe zależności ilustruje tabela1. Tabela 1. Logistyka w poszczególnych formach internacjonalizacji przedsiębiorstwa Źródło: M. Szymczak: Logistyka w strategiach ekspansji międzynarodowej firm, [w:] red. nauk. E. Gołembska: Logistyka w internacjonalizacji przedsiębiorstw Unii Europejskiej‖, AE Poznań 2005, str. 219. Strategia eksportowa, wydaje się być najmniej kosztowna spośród wszystkich wymienionych, jednak wymaga od kadry zarządzającej, w tym także sferą logistyczną, co najmniej orientacyjnej wiedzy o rynkach zagranicznych, na których przedsiębiorstwo będzie działało. Istotne dla systemu zarządzania logistycznego są także informacje dotyczące występujących w kraju systemach dystrybucji, pośrednikach w kanałach dystrybucji i aktualnie obowiązujących przepisach celnych. Strategia eksportowa daje możliwość uzyskania przez przedsiębiorstwo przewagi rynkowej nad konkurentami przede wszystkim z następujących powodów: – stosowanie strategii eksportowej jest związane z niższym poziomem ryzyka, niż w przypadku innych strategii. Wynika to z braku konieczności dodatkowych inwestycji wewnątrz kraju, poza wcześniej planowanymi, – systemy logistyczne stosowane w kanałach eksportowych cechują się najczęściej dużą elastycznością względem otoczenia, przede wszystkim dzięki małemu zaangażowaniu środków związanych z prowadzeniem tego rodzaju działalności, – strategia ta jest nie tylko motywująca, ale często ma wpływ na kontrolowanie celowości i efektywności różnych sektorów produkcji krajowej 16 . Innym poziomem ryzyka charakteryzuje się strategia licencyjna, której główne filary opierają się na współpracy dwóch grup podmiotów: licencjonodawców i licencjonobiorców. Licencjodawca w jednym kraju, wyraża zgodę na dopuszczenie firmy - licencjobiorcy z innego kraju do korzystania z technologii produkcji, know-how, a także innych form działalności prowadzonych przez licencjodawcę. Ten rodzaj strategii jest dość korzystny przede wszystkim dla małych i średnich przedsiębiorstw, które nie mają konieczności angażowania dużego kapitału, towarzyszącego zwykle uruchamianiu nowej produkcji. Licencjonodawca natomiast korzysta dzięki rozszerzaniu swojego rynku zbytu, przy jednoczesnej możliwości znacznej kontroli systemu dystrybucji produktu. Licencjobiorca, opłaca najczęściej zakupioną licencję, udziałem od sprzedaży lub stałymi kwotami. Jednym z powodów stosowania tej strategii jest sytuacja, w której występują bariery taryfowe lub ścisłe kontyngenty importowe. Strategia francisingu zapewnia możliwość rozwoju na rynkach zagranicznych, stanowiąc dla obydwu stron umowy szansę rozwoju. Zarówno franczyzodawca, który udostępnia franczyzobiorcy swoją koncepcję prowadzenia przedsiębiorstwa, oraz wyłączność terytorialną, jak i franczyzobiorca wnoszący na jego rzecz opłaty, korzystają z tej formy ekspansji, rozszerzając rynki zbytu. Korzystnym aspektem decydującym o bezkapitałowym charakterze rozwoju poprzez franchising jest leżący po stronie podmiotu przystępującego do sieci obowiązek zorganizowania (tj. zakupu lub wynajęcia), wyposażenia i zatowarowania placówki sprzedażowej. Oznacza to, iż franczyzodawca pozyskując partnera zapewnia sobie nowe źródło zbytu dla swoich produktów lub usług oraz poszerza zasięg terytorialny oddziaływania swojej marki, nie angażując w tym celu własnych środków. Jednocześnie franczyzobiorca może korzystać z doświadczenia, marketingu i zasad sprzedaży na często znanym już franczyzobiorcy rynku. Jest to szczególnie cenne w aspekcie działalności międzynarodowej, gdyż daje możliwość obydwu stronom porozumienia zminimalizowania ryzyka związanego z wejściem na rynek ponadnarodowy. Strategia joint-ventures jest rodzajem strategicznego związku, w którym dwie firmy lub więcej tworzą nową, prawnie niezależną jednostkę. Powstały w ten sposób podmiot zostaje wyposażony w środki niezbędne do realizacji założonego celu ( wśród nich wyróżnić można środki pieniężne, aktywa rzeczowe i obrotowe, wiedzę, umiejętności lub inne składniki niematerialne), wniesione przez partnerów powołujących do życia spółkę joint ventures. Partnerzy aktywnie uczestniczą w nadzorowaniu jednostki w czasie trwania przedsięwzię- 16 M. Szymczak: Logistyka w strategiach ekspansji międzynarodowej firm, [w:] red. nauk. E. Gołembska: Logistyka w internacjonalizacji przedsiębiorstw Unii Europejskiej", AE Poznań 2005. cia. Zarówno korzyści płynące ze wspólnego przedsięwzięcia, jak i ponoszone ryzyka są udziałem każdego z nich. Strategia ta jednak jest często związana z dużym ryzykiem i mniejszą elastycznością na zmiany otoczenia. Najczęściej ten rodzaj działalności jest tworzony z następujących powodów: – przedsiębiorstwo planujące ekspansję nie jest w stanie zgromadzić środków do prowadzenia samodzielnej działalności, szuka zatem partnera lub partnerów, którzy inwestując w przedsięwzięcie wnoszą kapitał pozostający w samodzielnym posiadaniu przedsiębiorstwa joint ventures. Niezbędne do poniesienia wydatki inwestycyjne dzielone są wówczas między wszystkich partnerów przedsięwzięcia; – nowopowstały podmiot łączy komplementarne, z punktu widzenia prowadzonej działalności, środki. Spółka umożliwia zgromadzenie odpowiednich zasobów technicznych, niezbędnych do podjęcia określonej działalności; – joint ventures umożliwia wykorzystanie efektu synergii, poprzez prowadzenie opłacalnej działalności gospodarczej w większej skali, na potrzeby kilku stron kontraktu, na większym rynku. Pozwala to przekroczyć próg rentowności i zwiększa efektywność działalności gospodarczej; – możliwy jest transfer wiedzy i umiejętności między partnerami; – samodzielnie prowadzona działalność charakteryzuje się zbyt dużym ryzykiem, niemożliwym do zaakceptowania dla jednego z partnerów. Joint ventures umożliwia podział tego ryzyka, skutkujący zarówno jego dywersyfikacją jak i w efekcie końcowym redukcją. – joint ventures umożliwia dostęp do nowych kanałów dystrybucji i dostaw, oraz do rynków partnerów; – dla przedsiębiorstw realizujących strategię międzynarodową joint ventures może stanowić jedyny sposób na skuteczne podjęcie określonej działalności gospodarczej na nowym rynku. Trzy pozostałe strategie, a więc strategia tworzenia filii w innych krajach, strategia, zakładu produkcyjnego i spółki córki są związane z dwoma elementami: akwizycją i ekspansją. Akwizycja, w odniesieniu do strategii międzynarodowej, stanowi czynnik uzyskania przewagi konkurencyjnej i minimalizuje koszty wejścia na rynek, jak również stabilizuje powiązania w kanałach logistycznych.. Strategia ta umożliwia eliminowanie kosztów transportu i obsługi ładunku, opłat celnych itp. Te strategie mają istotny wpływ na międzynarodowe łańcuchy dostaw, jakie tworzą się poprzez realizację zaproponowanych przedsięwzięć, prowadząc do: – zmniejszenia kosztów obsługi produktów drogą zwiększenia partii dostaw, – obsługi klientów w systemie door-to-door i skracaniu czasu obsługi zamówień, – zwiększenia konteneryzacji, w tym używania kontenerów specjalizowanych, – zwiększenia szybkości realizacji zamówienia dla odbiorców indywidualnych, – wprowadzenia obsługi posprzedażnej. 5. Podsumowanie Analiza wzrostu wartości w zarządzaniu łańcuchami dostaw wprowadzającymi strategie międzynarodowe wskazuje, że jest to problem złożony i bardzo szeroki. Przedsiębiorstwa chcąc osiągnąć przewagę konkurencyjną muszą określić punkt równowagi, w którym z jednej strony ryzyko zastosowania danej srategii będzie możliwie małe, a z drugiej obrana strategia zapewni sukces rynkowy. Wybór strategii międzynarodowej istotne wpływa na jakość i możliwości uzyskania przewagi konkurencyjnej, co w efekcie wpływa na wzrost wartości firmy. 6. Literatura [1] Ciesielski M., Długosz J.: Strategie łańcuchów dostaw, PWE Warszawa 2010. [2] Closs David J, Anthony S. Roath, Thomas J. Goldsby, James A. Eckert, Stephen M. Swartz: An Empirical Comparison of Anticipatory and Response-Based Supply Chain Strategies. The International Journal of Logistics Management, Vol. 9 nr 2, 1998. [3] Coyle J.J., E. Bardi, C.J. Langley Jr: Zarządzanie logistyczne. PWE Warszawa 2002. [4] Croson, Rachel; Donohue, Karen; Katok, Elena; Sterman, John: Supply Chain Management: A Teaching Experiment, Second Asian Conference on Experimental Business Research. 2003. [5] Kisperska-Moroń D., 2010, Kompetencje logistyczne firm polskich jako czynnik rozwoju wirtualnych łańcuchów dostaw. LogForum 6, 1, 1.http://www.logforum.net/vol6/issue1/no1 [6] Kościelniak H. Level of Innovation and Competitiveness of Industry After Accession of Poland to the European Union. [in]: Povysenie effektivnosti integrirovannogo upravlenija na predprijatijach Central'noj i Vostocnoj Evropy. Naucnyj red.A.I.Rubachov; Brest; Izd.BrGTU; 2006. [7] Lee, H., P. Padmanabhan and S. Whang: Information Distortion in a Supply Chain: The Bullwhip Effect, Management Science 43, 1997. [8] Nowicka – Skowron M.: Efektywność systemów logistycznych, PWE Warszawa 2000 [9] Penc J., Strategiczny system zarządzania. Holistyczne myślenie o przyszłości. Formułowania misji i strategii, Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa 2001. [10] Pluta-Zaremba A.: Efekt byczego bicza w łańcuchu dostaw, Gospodarka Materiałowa i Logistyka nr 5/ 2002. [11] Porter M.E.: Strategia konkurencji. Metody analizy sektorów i konkurentów, MT Biznes, Warszawa 2009. [12] Rutkowski K.: Logistyka dystrybucji, Difin, Warszawa 2001. [13] Rutkowski Krzysztof (red.), Logistyka on-line, Warszawa, PWE 2002. [14] Skowron-Grabowska B.: Centra logistyczne w łańcuchach dostaw, PWE Warszawa 2011. [15] Sołtysik M.: Zarządzanie logistyczne, AE, Katowice 2000. [16] Szymczak M: Logistyka w strategiach ekspansji międzynarodowej firm, [w:] red. nauk. E. Gołembska: Logistyka w internacjonalizacji przedsiębiorstw Unii Europejskiej, AE Poznań 2005. [17] Tennyson R.: Poradnik Partnerstwa, The International Business Leaders Forum (IBLF) and the Global Alliance for Improved Nutrition (GAIN), Warszawa 2003. Streszczenie Analiza wzrostu wartości w zarządzaniu łańcuchami dostaw wprowadzającymi strategie międzynarodowe wskazuje, że jest to problem złożony i bardzo szeroki. Przedsiębiorstwa chcąc osiągnąć przewagę konkurencyjną muszą określić punkt równowagi, w którym z jednej strony ryzyko zastosowania danej srategii będzie możliwie małe, a z drugiej obrana strategia zapewni sukces rynkowy. Wybór strategii międzynarodowej istotne wpływa na jakość i możliwości uzyskania przsewagi konkurencyjnej, co w efekcie wpływa na wzrost wartości firmy. Słowa kluczowe: strategie logistyczne, wzrost wartości przedsiębiorstwa, łańcuch dostaw, przedsiębiorstwa międzynarodowe. GROWTH STRATEGIES OF SUPPLY CHAIN IN INTERNATIONAL BUSINESS Summary Analysis of the increase in value in the supply chain management strategies for implementing the international inter-indicates that this is a complex issue and very broad. Companies wanting to implement-strategy for achieving competitive advantage must determine the point of equilibrium where one side of the risks of strategy be as small as possible and, second, the chosen strategy will ensure the success of market. The choice of an international strategy important impact on the quality and opportunities for competitive advantage, which in turn affects the growth of the company. Keywords: logistics strategies, increase the value of the company, supply chain, international business. Transalted by Joanna Nowakowska-Grunt JOANNA NOWAKOWSKA-GRUNT Politechnika Częstochowska e-mail: email@example.com	<urn:uuid:78c532b0-bada-4cd5-b7fe-1df2cdde2a65>	finepdfs	2.128906	CC-MAIN-2024-33	http://www.wneiz.pl/nauka_wneiz/frfu/46-2011/FRFU-46-145.pdf	2024-08-11T12:52:50+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-33/segments/1722640997721.66/warc/CC-MAIN-20240811110531-20240811140531-00522.warc.gz	52,367,221	0.992689	0.99992	0.99992	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2792, 5967, 8962, 12181, 14847, 18208, 21139, 22540, 26044, 29139, 31828, 33144 ]	1	0
Regulamin projektu „Nowohucki alfabet – pokolenia języka" § 1. Informacje ogólne 1. Organizatorem projektu „Nowohucki alfabet – pokolenia języka" jest Ośrodek Kultury Kraków-Nowa Huta z siedzibą os. Zgody 1, 31-949 Kraków (dalej: „Organizator"). Projekt realizowany jest w ramach programu „Ojczysty – dodaj do ulubionych 2020" Narodowego Centrum Kultury, z którego dofinansowane są działania projektu. 2. Partnerami projektu są: Stowarzyszenie Przyjaciół Nowej Huty, Fundacja Hesperus, XII Liceum Ogólnokształcące i XXI Liceum Ogólnokształcące w Krakowie. 3. Projekt realizowany jest w terminie kwiecień - październik 2020 r. na terenie Nowej Huty i jest adresowany do osób zainteresowanych historią lokalną nowohuckich dzielnic, w tym głównie dla obecnych uczniów oraz absolwentów szkół średnich zlokalizowanych na terenie Nowej Huty (tj. dzielnic XIV, XV, XVI, XVII i XVIII Krakowa) 4. Przedmiotem regulaminu jest określenie ogólnych warunków uczestnictwa w projekcie, procedur rekrutacji oraz praw i obowiązków uczestników projektu oraz Organizatora. 5. Podejmowane działania projektowe będą miały na celu: * zwiększenie świadomości na temat języka jakim się posługują współcześni nastolatkowie z Nowej Huty oraz na temat zasobu leksykalnego, jakim posługiwali się absolwenci nowohuckich liceów w czasach swojej nauki, * podniesienie wiedzy nowohucian i osób zainteresowanych zagadnieniami współczesnej polszczyzny na temat ewolucji słownika młodzieży uwarunkowanej zmianami historycznymi, społecznymi, informatyzacją społeczeństwa oraz akceleracją na przestrzeni 70 lat dziejów Nowej Huty, * podniesienie kompetencji językowych oraz wiedzy z dziedziny "żywej historii" wśród uczniów szkół średnich, * odkrywanie języka jako narzędzia nie tylko do opisu historii i emocji, ale wyrazu czy frazy jako bezpośredniego wykładnika dziejów i znacznika pokolenia, * rozwijanie świadomości nowoczesnego pojęcia patriotyzmu wśród mieszkańców dzielnic nowohuckich, * zaspokajanie potrzeb spędzania czasu wolnego w sposób aktywny i twórczy, * integrację międzypokoleniową absolwentów (z różnych roczników) i obecnych uczniów szkół średnich w Nowej Hucie. 6. Udział w projekcie jest bezpłatny. 7. Na czas ograniczeń wywołanych przez pandemię koronawirusa, projekt będzie prowadzony za pomocą narzędzi on-line: ankiet, mediów społecznościowych oraz strony projektu. § 2. Kryteria uczestnictwa w projekcie 1. Nie ma określonego limitu przyjęć uczestników projektu. 2. Uczestnikami projektu mogą być osoby, które spełniają poniższe kryteria: * w chwili złożenia formularza zgłoszeniowego są uczniami szkoły średniej zlokalizowanej w Nowej Hucie (na terenie dzielnic XIV – XVIII) lub ukończyły taką szkołę * zapoznały się z Regulaminem projektu * są zainteresowane historią Nowej Huty * podadzą dane kontaktowe Organizatorowi projektu * zgodzą się na wzięcie udziału w badaniu ankietowym, kontakcie ze strony koordynatorki i badaczy zatrudnionych w projekcie oraz na uczestnictwo w spotkaniu roboczym (jesienią 2020), jak też w finale projektu – II połowa października 2020. 3. Kryterium weryfikowane jest na podstawie deklaracji uczestnictwa, składanej przez uczestnika, w przypadku niepełnoletniego uczestnika koniecznie jest wyrażenie zgody przez prawnego opiekuna. Złożenie deklaracji uczestnictwa jest równoznaczne z akceptacją treści Regulaminu projektu. 4. Organizator dopuszcza możliwość skontaktowania się jedynie z wybranymi osobami, których odpowiedzi w „ankiecie badawczej 1" pozostawią nadzieję na rozwój badania nad zgłoszonym zasobem leksykalnym. Osoby pozostałe będą informowane o możliwości przystąpienia do projektu w miarę możliwości przepracowania haseł przez grupę badawczą. § 3. Przetwarzanie i ochrona danych osobowych 1. Administratorem danych uczestników gromadzonych w zakresie niezbędnym do realizacji projektu Nowohucki alfabet – pokolenia języka jest Ośrodek Kultury Kraków – Nowa Huta z siedzibą w Krakowie, os. Zgody 1 2. W Ośrodku Kultury Kraków-Nowa Huta został powołany Inspektor Ochrony Danych zgodnie z postanowieniami RODO, z którym można się kontaktować w sprawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych przez Administratora, e-mail: email@example.com, adres: Ośrodek Kultury Kraków – Nowa Huta, os. Zgody 1, 31- 949 Kraków. 3. Podanie danych jest dobrowolne, jednak jest niezbędnym warunkiem udziału w projekcie. 4. Dane osobowe uczestnika/opiekuna prawnego: imię i nazwisko, adres e-mail lub numer telefonu (jedynie do kontaktu w projekcie), wizerunek utrwalony w materiale fotograficzno-filmowym, zbierane są przez Ośrodek w celach realizacji projektu, celach promocyjnych działalności statutowej Ośrodka oraz dla potrzeb archiwalnych Ośrodka. 5. Odbiorcami danych osobowych będą: * podmioty uprawnione do otrzymania danych na podstawie przepisów prawa; * osoby upoważnione przez Administratora danych; * podmioty, którym Administrator danych zleca wykonanie czynności, z którymi wiąże się konieczność przetwarzania danych. 6. Dane osobowe przetwarzane będą przez okres niezbędny do realizacji projektu i archiwizacji lub do czasu cofnięcia udzielonej zgody. 7. Dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego/organizacji międzynarodowej. 8. Uczestnikowi/Opiekunowi prawnemu uczestnika przysługuje prawo do: * wglądu, sprostowania, ograniczenia przetwarzania, a także przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu. W takich sytuacjach prosimy o przesłanie pisemnego wniosku do Inspektora Ochrony Danych (IOD); * żądania usunięcia danych (w zakresie zgodnym z prawem) poprzez przesłanie wniosku w formie elektronicznej na adres: firstname.lastname@example.org. * wniesienia skargi do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna, iż przetwarzanie danych narusza przepisy ogólnego rozporządzenia RODO; 9. Dane nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany w tym również w formie profilowania. § 4. Postanowienia końcowe 1. Niniejszy regulamin wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2020 roku. 2. Regulamin dostępny jest na stronie Organizatora - w zakładce projektu, na stronie projektu www.nowohuckialfabet.pl oraz u koordynatorki projektu pod adresem: email@example.com 3. Wszelkie zmiany niniejszego regulaminu wymagają formy pisemnej i będą aktualizowane oraz udostępniane zgodnie z ust. 2 powyżej. 4. Ogólny nadzór nad realizacją projektu, a także rozstrzyganie spraw nieregulowanych niniejszym Regulaminem, należy do Organizatora projektu. 5. W kwestiach nieuregulowanych w niniejszym Regulaminie mają zastosowanie przepisy prawa w tym Kodeksu Cywilnego. § 5. Opis projektu Projekt „Nowohucki alfabet – pokolenia języka" to działania międzypokoleniowe mające na celu stworzenie swoistego słownika gwary nowohuckich szkół średnich na przestrzeni zmieniających się już siedmiu dekad historii najmłodszej dzielnicy Krakowa. Do zadania zaprosimy obecnych uczniów i absolwentów nowohuckich szkół średnich - przedstawicieli różnych pokoleń. Na podstawie utworzonego korpusu leksykalnego stworzymy międzypokoleniowy słownik nowohuckiego slangu młodzieżowego uwzględniającego wyrazy związane z miejscami w Nowej Hucie, jej historią i wydarzeniami związanymi ze zmianami społecznymi na przestrzeni dekad. Hasła zostaną opracowane przez międzypokoleniowe zespoły pod okiem specjalistów w formie filmowej, nagrań audio, zdjęć oraz haseł "słownikowych". Wyniki prac zostaną udostępnione na specjalnie stworzonej na cele projektu stronie internetowej oraz wydane w formie książkowej i rozdystrybuowane po krakowskich instytucjach kultury i szkołach średnich. Na zakończenie zaplanowano finał dla wszystkich uczestników, z pokazem krótkiej inscenizacji teatralnej opartej o hasła słownika.	<urn:uuid:534f46bd-70d7-4625-a4d6-efaeefbd303b>	finepdfs	1.811523	CC-MAIN-2020-40	http://krakownh.pl/dokumenty/Regulamin-projektu-Nowohucki-alfabet_912.pdf	2020-09-21T14:53:17+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2020-40/segments/1600400201826.20/warc/CC-MAIN-20200921143722-20200921173722-00498.warc.gz	76,940,621	0.999959	0.99997	0.99997	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1458, 3688, 5897, 7703 ]	1	1
Mazowiecki Szpital Specjalistyczny Sp. z o.o. 26-617 Radom, ul. Juliana Aleksandrowicza 5 www.wss.com.pl email@example.com Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIV Wydział Gospodarczy KRS 0000490819 Kapitał Zakładowy – 81.800.000,00 zł NIP 7962963679 REGON 670209356 Konto: BANK PKO S.A. Oddział w Radomiu nr: 85 1240 5703 1111 0000 4903 1548 Telefony: Centrala: 048- 361-30-00 Dział Zamówień Publicznych Sekretariat: 048-361-39-00 tel. 048- 361 49 69 Fax: 048-345-11-18, 345-10-43 fax. 048- 361 30 23 www.wss.com.pl a dre s e - mai l owy : firstname.lastname@example.org Znak sprawy: DZP.341.35.2018 Radom, dnia 2018-08-13 Informacja z otwarcia ofert w dniu 10.08.2018 o godz. 11.30 w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na dostawę materiałów jednorazowych do zabiegów wewnątrznaczyniowych z zakresu neurochirurgii i neurologii zabiegowej dla Mazowieckiego Szpitala Specjalistycznego Sp. z o.o. w Radomiu (sprawa DZP.341.35.2018) w zakresie określonym w art. 86 ust. 5 ustawy Pzp Kwota, jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia brutto PLN: 1 012 986,00 PLN Część 1 Nr oferty 04 Nr oferty 10 Nr oferty 08 Nr oferty 09 Nazwa (firma) oraz adres Wykonawcy Balton Sp. z o.o. ul. Nowy Świat 7 m 14 00-496 Warszawa Część 2 Nazwa (firma) oraz adres Wykonawcy HAMMERMED Medical Polska Sp. z o.o. Sp. kom. ul. Kopcińskiego 69/71 90-032 Łódź Część 3 Nazwa (firma) oraz adres Wykonawcy Aesculap Chifa Sp.z o.o. ul. Tysiąclecia 14; 64- 300 Nowy Tomyśl Część 4 Nazwa (firma) oraz adres Wykonawcy Penumbra Europe GmnH, Am Borsigturm 44, Łączna cena brutto PLN 431 730,00 Łączna cena brutto PLN 17 620,20 Łączna cena brutto PLN 3 110,40 Łączna cena brutto PLN 153 059,76 Termin dostaw 1 dzień Termin Warunki płatności Termin płatności 60 dni Warunki płatności dostaw 2 dni robocze Termin płatności 60 dni Termin Warunki płatności dostaw BRAK Termin dostaw 1 dzień Termin płatności 60 dni Warunki płatności Termin płatności 60 dni 13507 Niemcy Część 5 \| Nr oferty \| Nazwa (firma) oraz adres Wykonawcy \| Łączna cena brutto PLN \| Termin dostaw \| \|---\|---\|---\|---\| \| 06 \| ADYTON Medical Polska Sp. z o.o. ul. Grzegórzewska 67E/2 31-559 Kraków \| 207 468,00 \| 2 dni robocze \| Część 6 Nr oferty 02 Nr oferty 13 Nazwa (firma) oraz adres Wykonawcy Polimed Sp. z o.o. ul. Poleczki 12; 02-822 Warszawa Część 7 Nazwa (firma) oraz adres Wykonawcy ISPL Medical Sp. z o.o. ul. Nawojowska 100A 33-300 Nowy Sącz Łączna cena brutto PLN 47 500,00 Łączna cena brutto PLN 45 900,00 Termin dostaw 2 dni Termin dostaw 1 dzień Warunki płatności Termin płatności 60 dni Warunki płatności Termin płatności 60 dni 1 Mazowiecki Szpital Specjalistyczny Sp. z o.o. 26-617 Radom, ul. Juliana Aleksandrowicza 5 www.wss.com.pl email@example.com Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIV Wydział Gospodarczy KRS 0000490819 Kapitał Zakładowy – 81.800.000,00 zł NIP 7962963679 REGON 670209356 Konto: BANK PKO S.A. Oddział w Radomiu nr: 85 1240 5703 1111 0000 4903 1548 Część 8 \| Nr oferty \| Nazwa (firma) oraz adres Wykonawcy \| Łączna cena brutto PLN \| Termin dostaw \| \|---\|---\|---\|---\| \| 11 \| Terumo Poland Sp. z o.o. ul. Chłodna 52, 00-872 Warszawa \| 18 198,00 \| 1 dzień \| \| 12 \| Suport 4 Medicine Sp. z o.o. S.K.A. ul. Zwycięzców 28 lok. 29 03-938 Warszawa \| 16 794,00 \| 1 dzień \| Część 9 Część 10 \| Nr oferty \| Nazwa (firma) oraz adres Wykonawcy \| Łączna cena brutto PLN \| Termin dostaw \| \|---\|---\|---\|---\| \| 03 \| Inter Consult MD Sp. z o.o. Sp. K. ul. Księdza Brzóski 94/18 91-347 Łódź \| 6 048,00 \| 2 dni \| Część 11 \| Nr oferty \| Nazwa (firma) oraz adres Wykonawcy \| Łączna cena brutto PLN \| Termin dostaw \| \|---\|---\|---\|---\| \| 01 \| MED. TIM Sp. z o.o. ul. Stryjeńskich 1 lok. 4 02-791 Warszawa \| 52 920,00 \| 1 dzień roboczy \| Część 12 UWAGA! Działając na podstawie art. 24 ust. 11 ustawy Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2017, poz. 1579 z późń. zm.) Zamawiający informuję, że w/w Wykonawcy w terminie 3 dni od dnia zamieszczenia na stronie internetowej Zamawiającego w/w informacji tj. od dnia 13.08.2018 roku, muszą przekazać Zamawiającemu oświadczenie o przynależności lub braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt. 23 ustawy Prawo zamówień publicznych. Wraz ze złożeniem oświadczenia, wykonawca może przedstawić dowody, że powiązania z innym Wykonawcą nie prowadzą do zakłócenia konkurencji w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Wykonawcy mogą posłużyć się poniższym wzorem oświadczenia. 2 Mazowiecki Szpital Specjalistyczny Sp. z o.o. 26-617 Radom, ul. Juliana Aleksandrowicza 5 www.wss.com.pl firstname.lastname@example.org Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIV Wydział Gospodarczy KRS 0000490819 Kapitał Zakładowy – 81.800.000,00 zł NIP 7962963679 REGON 670209356 Konto: BANK PKO S.A. Oddział w Radomiu nr: 85 1240 5703 1111 0000 4903 1548 OŚWIADCZENIE Wykonawcy o przynależności do grupy kapitałowej, o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo zamówień publicznych NR SPRAWY: DZP.341.35.2018 WYKONAWCA: ...................................................................................................................................................... (Nazwa i adres Wykonawcy lub jego pieczęć firmowa, adresowa) Przystępując do postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego na dostawę materiałów jednorazowych do zabiegów wewnątrznaczyniowych z zakresu neurochirurgii i neurologii zabiegowej dla Mazowieckiego Szpitala Specjalistycznego Sp. z o.o. w Radomiu (sprawa DZP.341.35.2018), ul. Juliana Aleksandrowicza 5 OŚWIADCZAMY, ŻE : Nie należymy do grupy kapitałowej, w rozumieniu ustawy z dnia 16.02.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. 2015, poz. 184, 1618 i 1634).* Należymy do grupy kapitałowej, w rozumieniu ustawy z dnia 16.02.2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. 2015, poz. 184, 1618 i 1634) W załączeniu składamy listę podmiotów należących do tej samej grupy kapitałowej.* ........................................, dnia ..................................... ..................................................................................... Podpisy przedstawicieli Wykonawcy upoważnionych do jego reprezentowania * niepotrzebne skreślić 3	<urn:uuid:7f63e79e-a3ee-41d7-b4bb-b32dbcb89681>	finepdfs	1.049805	CC-MAIN-2022-33	https://www.wss.com.pl/htm/a/przetargi/2018/35/Inf_35_2018.pdf	2022-08-17T10:02:08+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-33/segments/1659882572898.29/warc/CC-MAIN-20220817092402-20220817122402-00716.warc.gz	936,910,445	0.999777	0.999806	0.999806	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2744, 4600, 6339 ]	1	1
Maciej Turzański SYNANTROPIJNY LĘG PUSZCZYKA URALSKIEGO STRIX URALENSIS NA POGÓRZU DYNOWSKIM (SE POLSKA) Synanthropic brood of the Ural Owl Strix uralensis on the Dynowskie Foothills (SE Poland) Wstęp Puszczyk uralski Strix uralensis jest dużą (samica ok. 900 g, samiec ok. 700 g), leśną, monogamiczną, silnie terytorialną i wybitnie osiadłą sową (Mikkola 1983, Czuchnowski 2005, Mebs i Scherzinger 2012, Taylor 2012, Vrezec 2016). Jest on typowym gatunkiem syberyjskim/ północno borealnym (Mikkola 1983, Mebs i Scherzinger 2012, Taylor 2012). Puszczyk uralski w naszym kraju jest objęty ochroną gatunkową ścisłą. Według najnowszej Czerwonej listy ptaków Polski, wielkość krajowej populacji tego gatunku to 1 550 par (tj. 0,9% europejskiej populacji), a aktualna kategoria jego zagrożenia to LC (ang. Least Concern), tzn. najmniejszej troski (Wilk et al. 2020). Jest on także wymieniony w załączniku I dyrektywy ptasiej (Wilk et al. 2016). Główny obszar gniazdowania puszczyka uralskiego to duży, długi i ciągły pas północnej Palearktyki, rozciągnięty od centralnej Fenoskandii i krajów nadbałtyckich na zachodzie, poprzez Rosję, po wybrzeże Pacyfiku, tzn. Syberię, Koreę i Japonię na wschodzie (Mikkola 1983, Taylor 2012). Ponadto, w środkowo-wschodniej i południowej Europie takson ten (podgatunek S. u. macroura) występuje w dwóch odizolowanych populacjach, tj. w prawie całym zasięgu łańcucha Karpat oraz Górach Dynarskich i górach Bałkan, wraz z przyległymi obszarami wyżynnymi (Mikkola 1983, Mebs i Scherzinger 2012, Taylor 2012, Vrezec 2016). W Polsce sowa ta lęgnie się głównie w południowo-środkowej i południowo-wschodniej części, najliczniej zasiedlając pasmo Karpat (ok. 95% krajowej populacji) z przedgórzem (Czuchnowski 1992a, Hordowski 1999, Głowaciński i Stój 2007, Czuchnowski i Mikusek 2015, Kajtoch i Kociuba 2016), na którym to obszarze jest prawdopodobnie reliktem polodowcowym (Mikkola 1983, Kunysz 1989, Vrezec 2016). Celem tej notatki jest poszerzenie wiedzy o nietypowych, antropogenicznych środowiskach, w których doszło do lęgu puszczyka uralskiego. Miejsce obserwacji: Synantropijny lęg puszczyka uralskiego stwierdzono w środkowej części województwa podkarpackiego, na Pogórzu Dynowskim, przy północno-zachodniej granicy miasta Brzozów (UTM: EA70; 49°41'27.99"N, 21°59'05.79"E) (Kondracki 2011). Drzewo gniazdowe stało przy chodniku jednopasmowej i asfaltowej drogi powiatowej nr 2055R Brzozów ‒ Zmiennica (fot. 1). Photo 1. Atypical breeding environment of the Ural Owl Strix uralensis on the border of Brzozów town, and an incubating female visible in a close-up, Dynowskie Foothills, 24-25.04.2021 (photo by M. Turzański). Materiał i metody Monitorowana para lęgowa puszczyka uralskiego należała do podgatunku S. u. macroura ‒ samica była szarej formy, a samiec częściowo melanistycznej (Vrezec 2009). W okresie 24.04-13.06.2021 łącznie dokonano ok. 25 kontroli gniazda i jego otoczenia. Obserwacje prowadzono głównie w ciągu dnia. Pojedyncza wizyta trwała od kilkunastu minut do 1 godziny. Kontrole prowadzono wyłącznie z ziemi przy użyciu lornetki o powiększeniu 10 × 50. Do pomiarów drzewa gniazdowego wykorzystano klupę CODIMEX i wysokościomierz SUUNTO PM-5/1520. Na wspomnianej drodze i chodniku, tuż pod gniazdem, zaraz po jego opuszczeniu przez młode sowy ‒ by nie płoszyć ptaków i nie zakłócać rytmu karmienia ‒ zmierzono natężenie dziennego ruchu drogowego i pieszego. Przez wszystkie dni tygodnia, losowo w każdym o innej porze, przez 1 godzinę liczono przejeżdżające obok drzewa gniazdowego pojazdy drogowe i przechodzących ludzi. Wyniki Opis stanowiska lęgowego. Drzewo gniazdowe stało w odległości ok. 15 m od najbliższej zabudowy, na końcu przydrożnej alei ul. Zdrojowej (fot. 1). Trasą tą przebiegał również szlak spacerowo-rowerowy z zachodnich obrzeży miasta do lasu, który był całorocznie uczęszczany. Z jednej strony jego bezpośrednie otoczenie stanowił wilgotny las mieszany z dominacją buka Fagus sylvatica, a z drugiej stary budynek mieszkalny z ogrodem. Obok miejsca lęgowego znajdował się również duży kompleks budynków Domu Pomocy Społecznej dla Dzieci ‒ Brzozów-Zdrój. Wzdłuż końcowego odcinka opisanej ulicy istniała także luźna zabudowa i zrekultywowany teren byłego miejskiego wysypiska śmieci. Otoczeniem wymienionych budynków była graniczna strefa mieszanego lasu. Chronologia lęgu. Pierwszy raz wysiadującą samicę i intensywnie nawołującego nieopodal samca stwierdzono 24.04. Samica była bardzo dobrze widoczna dzięki charakterystycznemu i długiemu ogonowi znacznie wystającemu ‒ poziomo, skośnie do góry lub pionowo nad gniazdem, w zależności od jej usadowienia (fot. 1). Ostatni raz wysiadującą samicę odnotowano 3.05. Trzy pisklęta na gnieździe obserwowano w okresie 9-16.05 (fot. 2, 3), dwa 17-18.05, a jedno 19.05. Puste gniazdo zastano 21.05. Od tego dnia, żebrzące o pokarm młode w rewirze lęgowym rodziców słyszano jeszcze przez 2 tygodnie, tj. do 4.06. Podczas kontroli terytorium 13.06 i w kolejnych dniach młodych już nie stwierdzono. W trakcie całego monitorowanego okresu lęgowego, zarówno gniazdo, jak i dorosłe oraz młode sowy nie były dostrzegane przez przechodzących czy przejeżdżających pod drzewem gniazdowym ludzi. Drzewem gniazdowym była stara, pokryta hubami lipa drobnolistna Tilia cordata, o rozwidlonym pniu i z całkowicie przyciętą koroną, gdzie na poziomym szczycie wyższego kikuta, na wysokości 9,5 m, w wypróchniałej płytkiej niecce znajdowało się gniazdo (fot. 1). Pierśnica pniaka z gniazdem wynosiła 57 × 51 cm, a bez 52 × 53 (łącznie 109 × 51-53) cm. Photo 2. Cars passing under the nest of the Ural Owl Strix uralensis, and three chicks in the nest basin visible in a close-up, 9.05.2021 (photo by M. Turzański). Behawior i wokalizacja. Podczas sezonu lęgowego dorosłe ptaki były aktywne całodobowo, odzywały się także w ciągu dnia, nawet przy niżowej pogodzie, tzn. pochmurnej i deszczowej. Latały one stosunkowo nisko ‒ do kilku metrów nad ziemią. Zazwyczaj przesiadywały na bocznych gałęziach drzew liściastych tuż przy ich pniach, na wysokości kilku/kilkunastu metrów. W fazie wspólnego karmienia podlotów, samiec dostarczał mniejsze zdobycze niż samica. Samiec był bardziej dostrzegalny i słyszalny niż samica. Dla przykładu, podczas podglądania z dystansu gniazda 9.05, w odróżnieniu od samicy, przynosił pisklętom pokarm pomimo nieznacznej odległości obserwatora. Podobnie jak ona, nigdy nie zachowywał się agresywnie względem przechodniów/psów. Samiec typowym, terytorialnym, głębokim głosem „huhu... hu-huhuhu" z ok. 10-sekundową przerwą pomiędzy zawołaniami, intensywnie nawoływał zarówno w okresie wysiadywania przez samicę (kontrola 24.04), jak i na etapie opuszczania gniazda przez młode (16.05). A po ich rozproszeniu odzywał się sporadycznie, mniej donośnym głosem kontaktowym „huhuhuhuhuhuhuhu...". Samica podczas wysiadywania była cicha i spokojna. Nie reagowała na przejeżdżające pod gniazdem pojazdy i wytworzony przez nie hałas, przechodzących tuż pod nim ludzi ‒ czasami głośno się zachowujących ‒ czy prowadzone na smyczy lub wolno biegające psy. Po zakończeniu wysiadywania jaj, ogrzewania piskląt i ochraniania ich przed deszczem, zaczęła polować oraz nosić im pokarm, ale zawsze zachowując się skrycie. Przykładowo, w trakcie obserwacji gniazda na etapie trzech piskląt 9.05, czekała w lesie aż obserwator oddali się na znaczną odległość od drzewa gniazdowego, dopiero wówczas przynosiła ofiary. Podczas całego okresu podpatrywania, nigdy nie zaobserwowano jej agresywnego zachowania względem ludzi czy psów. Na etapie opuszczania gniazda przez podloty i zaraz po nim, kilka razy słyszano jej głos. Najintensywniej 17 i 19.05, przy obecności odpowiednio dwóch i jednego młodego na gnieździe ‒ podczas zbioru ich wypluwek i resztek ofiar ‒ odzywała się głosem zaniepokojenia wydając głośne, ostre i chrapliwe „kuurak-kuura..." z przerwami 3-sekundowymi (odgłos podobny do szczekania psa). Po opuszczeniu miejsca lęgowego przez podloty odzywała się chrapliwym głosem kontaktowym „hro-hro hro-hro hro-hro hro-hro...". Pisklęta zaczęły być dostrzegalne, tzn. wystawać/wyglądać z niecki gniazda (fot. 2) i ćwiczyć pracę skrzydeł, 9.05. W kolejnych dniach, aż do momentu dyspersji, były dobrze widoczne, przesiadując coraz częściej na krawędzi miejsca lęgowego (fot. 3). W tym okresie nie były słyszane. Od czasu opuszczenia gniazda do ich ostatniego stwierdzenia, przebywały w rozproszeniu, stopniowo zwiększając odległość do ok. 200 metrów. Przesiadywały wówczas na bocznych gałęziach drzew liściastych, na wysokości od kilku do kilkunastu metrów nad ziemią. W tym czasie podloty były bardzo aktywne głosowo. Wydawały monotonny, miękko brzmiący głos żebrania o pokarm „psijet" z kilkunastosekundową przerwą, zazwyczaj z trzech różnych lokalizacji. Wraz z upływem dni, ich odgłosy stawały się coraz rzadsze i mniej słyszalne. Dzienne natężenie ruchu drogowego i pieszego. Tuż obok drzewa gniazdowego puszczyka uralskiego stwierdzono znaczne natężenie ruchu drogowego ‒ średnio 151 (75-223) pojazdu drogowego/1 godz. i o wiele mniejsze ruchu pieszych ‒ średnio 11 (0-28) pieszego/1 godz. Przejeżdżającymi pojazdami były głównie samochody osobowe (fot. 2), motocykle i rowery, a rzadziej samochody dostawcze i ciężarowe, minibusy, ciągniki rolnicze oraz quady. Przechodniami były przeważnie pojedyncze osoby (fot. 3), w jednym przypadku odnotowano grupę ok. 20 osób. Photo 3. A pedestrian with a large dog next to the Ural Owl's Strix uralensis nest-tree, and in a close-up three youngs on the edge of the breeding site, just before leaving it, 16.05.2021 (photo by M. Turzański). Dyskusja Synantropizacja. Gniazdowanie puszczyka uralskiego blisko osiedli ludzkich to rzadkie, choć opisywane już od lat 50. XX wieku zjawisko. Lahti (1972) wylicza, że 21 gniazd tej sowy znajdowało się mniej niż 100 m od zabudowań ludzkich (od lat 1950. do roku 1969), głównie w południowej Finlandii. W tym kraju pierwszy raz gniazdowanie tego gatunku blisko gospodarstwa wiejskiego stwierdzono w roku 1953 (Mikkola 1983), gdzie później, w roku 1961, pierwszy raz odnotowano lęg puszczyka uralskiego w budynku starej stodoły (Lahti 1972, Mikkola 1983). Do roku 1980 już ok. 40 gniazd tego taksonu znaleziono w sąsiedztwie siedzib ludzkich (Mikkola 1983). W Przemyślu w Parku Zamkowym, w latach 1988-1997, corocznie lęgła się w dziupli i wyprowadzała młode para puszczyków uralskich (Kunysz 1989, Hordowski 1999). Według Taylor (2012), sowa ta będzie gniazdować obok siedzib ludzkich pod warunkiem, że otaczające środowisko będzie właściwe (tzn. bogate w pokarm), odwiedzając miejsca, gdzie rozsypane ziarno przyciąga drobne ptaki i gryzonie. Co więcej, Taylor (2012) stwierdza także, że może ona żyć nawet na obrzeżach miast. Możliwe jest także gniazdowanie tego gatunku w opuszczonych, śródleśnych budynkach (Czuchnowski i Mikusek 2015). Niekiedy zdarzają się lęgi tego taksonu w ambonach myśliwskich (Czuchnowski 1993, Vrezec i Kohek 2002, Kajtoch i Kociuba 2016). Fenologia lęgu. Termin przystępowania puszczyka uralskiego do lęgów jest zmienny i zależny od obfitości pokarmu, warunków meteorologicznych oraz szerokości geograficznej (Mikkola 1983, Czuchnowski i Mikusek 2015). Zatem, biorąc pod uwagę zachowanie rodziców, liczbę i wygląd młodych sów (Cofta 2011) oraz dokładnie określony termin opuszczenia przez nie gniazda, można teoretycznie przedstawić całą chronologię opisywanego lęgu. Generalizując, prawdopodobnie samica zaczęła przebywać w gnieździe ok. 9.03, złożenie trzech jaj miało miejsce w okresie ok. 19-25.03, ich inkubacja trwała do ok. 21.04, opuszczenie gniazda przez wszystkie trzy podloty nastąpiło 21.05, a ich werbalna obecność blisko miejsca gniazdowego trwała minimum dwa tygodnie do 4.06. Dane te są zgodne z literaturą. Zapewne młode sowy były obecne w terytorium rodziców dłużej niż 2 tygodnie (ok. 5 tygodni) po opuszczeniu gniazda, ale z powodu stopniowo zmniejszającej się ich „żebrzącej" aktywności głosowej i postępującej dyspersji, tzn. zwiększania odległości od miejsca lęgowego, nie były one słyszalne. Samica zaczyna przebywać w gnieździe ok. 10 dni przed złożeniem pierwszego jaja, ich znoszenie następuje głównie w marcu (połowa lutego - 1 dekada maja), w odstępie 2 (1-3) dni, ich wysiadywanie ‒ wyłącznie przez nią i od pierwszego jaja trwa 28 (27-29) dni, wychodzenie/ wylot młodych z gniazda następuje średnio w ok. 30 (28-35) dniu, a opieka rodzicielska po opuszczeniu gniazda trwa zwykle 5 (4-6) tygodni (Mikkola 1983, Czuchnowski 2005, Mebs i Scherzinger 2012, Taylor 2012, Czuchnowski i Mikusek 2015). W okolicach Przemyśla pisklęta przebywały w gnieździe ok. 35 dni, ich wylot następował średnio 31.05 (20.05-10.06), a podloty po jego opuszczeniu były karmione przez rodziców ok. 1 miesiąc (Kunysz 1989, 1993, Hordowski 1999). Lokalizacja miejsca lęgowego. Wysokość umieszczenia nad ziemią gniazd puszczyka uralskiego, zlokalizowanych w wypróchniałych wierzchołkach złamanych drzew, tzw. pniakach/kikutach (ang. tree-stumps), wynosiła średnio ok. 4,5 (1,2-10) m w Finlandii (Lahti 1972, Mikkola 1983), czy 4,8 (2-10) m w Słowenii (Vrezec i Kohek 2002). W okolicach Przemyśla, w dwóch przypadkach gniazd tej sowy umiejscowionych w dziuplach (ang. tree holes), otrzymano także średnią wartość 4,5 (3-6) m (Kunysz 1989, 1993). Agresywne zachowanie. Dorosłe osobniki puszczyka uralskiego, a zwłaszcza samice, wraz ze wzrostem zainwestowania w lęg, stają się coraz bardziej agresywne. Szczególnie tuż przed i zaraz po opuszczeniu gniazda przez potomstwo, intensywnie nawołują i głośno „kłapią" dziobem w celu odstraszenia intruza/drapieżnika, a jeśli to nie wystarcza atakują nawet człowieka ‒ celem jest najczęściej głowa (Czuchnowski 1992b, Saurola 1992, Kunysz 1993). Zatem, być może efekt „bariery wysokości", tzn. niedostępności dla ludzi opisywanego miejsca gniazdowego ‒ gdyż aż 9,5 m nad powierzchnią ziemi ‒ przyczynił się do lęgu tego puszczańskiego gatunku sowy w tym antropogenicznym środowisku oraz zmiany jej zachowań. Ciekawi fakt braku agresywnego zachowania rodziców względem przechodzących tuż pod gniazdem ludzi ‒ niekiedy hałaśliwych, czy psów, przez cały kontrolowany okres lęgowy. Wobec tego, nie powodowali oni poczucia zagrożenia u dorosłych ptaków, mogącego wyzwolić agresję. Wskazuje to, iż niektóre pary tej sowy mogą „przełamać" barierę antropofobii i znacząco zmniejszyć płochliwość wobec człowieka, co było już raz wcześniej notowane w przypadku lęgu tego gatunku przy ruchliwej ścieżce spacerowej w parku w Przemyślu (Kunysz 1989, 1993). Podsumowanie Opisana para puszczyków uralskich wykazała znaczne zdolności adaptacyjne (Mikkola 1983). Modyfikując swój behawior, wykorzystała antropogenicznie stworzone miejsce gniazdowe zlokalizowane blisko zabudowań i infrastruktury ludzkiej oraz skutecznie wyprowadziła w nim lęg. Potwierdza to znaczną plastyczność w wyborze miejsca lęgowego przez tę sowę (Lahti 1972, Lundberg i Westman 1984) oraz pogląd, że dostępne i odpowiednie miejsce gniazdowe jest dla niej ważniejsze, niż otaczający je biotop (Mikkola 1983, Balla 2010). Podziękowania Dziękuję Recenzentom za krytyczne uwagi, które pozwoliły ulepszyć publikację. LITERATURA BALLA M. 2010. Ural owl (Strix uralensis) nesting in floodplain forest in the Východoslovenská rovina Plain. Slovak Raptor Journal 4: 105-108. DOI: 10.2478/v10262-012-0052-0. CZUCHNOWSKI R. 1992a. Puszczyk uralski Strix uralensis. In: WALASZ K., MIELCZAREK P. (Eds.). Atlas ptaków lęgowych Małopolski 1985-1991. Biologica Silesiae, Wrocław: 240-241. COFTA T. 2011. Rozpoznawanie piskląt europejskich gatunków sów (Strigiformes) w drugiej szacie puchowej. Ptaki Polski 22, 2: 10-17. CZUCHNOWSKI R. 1992b. Puszczyk uralski Strix uralensis w Puszczy Niepołomickiej. Chrońmy Przyr. Ojcz. 48, 5: 25-32. CZUCHNOWSKI R. 2005. Puszczyk uralski Strix uralensis. In: MIKUSEK R. (Ed.). Metody badań i ochrony sów. FWIE, Kraków: 125-133. CZUCHNOWSKI R. 1993. Ekologia rozrodu puszczyka uralskiego Strix uralensis w Puszczy Niepołomickiej. Remiz 2, 1: 7-12. CZUCHNOWSKI R., MIKUSEK R. 2015. Puszczyk uralski Strix uralensis. In: CHYLARECKI P., SIKORA A., CENIAN Z., CHODKIEWICZ T. (Eds.). Monitoring ptaków lęgowych. Poradnik metodyczny. Wydanie 2. GIOŚ, Warszawa: 467-473. HORDOWSKI J. 1999. Ptaki polskich Karpat Wschodnich i Podkarpacia. Monografia Faunistyczna. Tom I Pteroclidiformes-Passeriformes. Oficyna Wydawnicza - MERCATOR, Przemyśl: 28-30. GŁOWACIŃSKI Z., STÓJ M. 2007. Puszczyk uralski Strix uralensis. In: SIKORA A., ROHDE Z., GROMADZKI M., NEUBAUER G., CHYLARECKI P. (Eds.). Atlas rozmieszczenia ptaków lęgowych Polski 1985-2004. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań: 274-275. KAJTOCH Ł., KOCIUBA M. 2016. Puszczyk uralski Strix uralensis. In: WILK T., BOBREK R., PĘPKOWSKA-KRÓL A., NEUBAUER G., KOSICKI J.Z. (Eds.). Ptaki polskich Karpat ‒ stan, zagrożenia, ochrona. OTOP, Marki: 232-240. KUNYSZ P. 1989. Puszczyk uralski Strix uralensis w Przemyślu. Chrońmy Przyr. Ojcz. 45, 3: 83-85. KONDRACKI J. 2011. Geografia regionalna Polski. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa. KUNYSZ P. 1993. Przyczynek do poznania biologii puszczyka uralskiego (Strix uralensis) w okolicach Przemyśla. Badania nad ornitofauną Ziemi Przemyskiej 1: 145-148. LUNDBERG A., WESTMAN B. 1984. Reproductive success, mortality and nest site requirements of the Ural Owl Strix uralensis in central Sweden. Ann. Zool. Fennici 21: 265-269. LAHTI E. 1972. Nest sites and nesting habitats of the Ural Owl Strix uralensis in Finland during the period 1870-1969. Ornis Fenn. 49: 91-97. MEBS T., SCHERZINGER W. 2012. Die Eulen Europas. Biologie, Kennzeichen, Bestände. 2., verbesserten Auflage. Kosmos, Stuttgart. SAUROLA P. 1992. Population studies of the Ural Owl Strix uralensis in Finland. In: GALBRAITH C.A., TAYLOR I.R., PERCIVAL S. (Eds.). The ecology and conservation of European owls. Joint Nature Conservation Committee, Peterborough: 28-31. MIKKOLA H. 1983. Owls of Europe. Buteo Books, Vermillion. TAYLOR M. 2012. Owls. Bloomsbury, London. VREZEC A. 2016. The Ecology of the Ural Owl at South-Western Border of Its Distribution (Slovenia). Raptors Conserv. 32: 8-20. DOI: 10.19074/1814-8654-2016-32-8-20. VREZEC A. 2009. Melanism and plumage variation in macroura Ural Owl. Dutch Birding 31: 159-170. VREZEC A., KOHEK K. 2002. Nekaj gnezditvenih navad kozače Strix uralensis v Sloveniji. Acrocephalus 23, 115: 179-183. WILK T., CHODKIEWICZ T., SIKORA A., CHYLARECKI P., KUCZYŃSKI L. 2020. Czerwona lista ptaków Polski. OTOP, Marki. WILK T., BOBREK R., PĘPKOWSKA-KRÓL A., NEUBAUER G., KOSICKI J.Z. (Eds.). 2016. Ptaki polskich Karpat ‒ stan, zagrożenia, ochrona. OTOP, Marki. Summary In the spring of 2021 synanthropic brood of the Ural Owl Strix uralensis macroura was observed in the central part of the Podkarpackie Voivodeship, on the Dynowskie Foothills, at the north-west border of Brzozów town (UTM: EA70; 49°41'27.99"N, 21°59'05.79"E) (SE Poland). The nest-tree stood at the end of Zdrojowa Street, by the pavement of the district road no. 2055R Brzozów ‒ Zmiennica, in distance ca. 15 m from the nearest buildings (Photo 1). It was an old small-leaved lime Tilia cordata, with a forked trunk and a fully trimmed crown, where on the horizontal top of the higher stump (DBH 57 × 51 cm), at the height of 9,5 m, in a rotten shallow basin the nest was located (Photo 1). Right next to the nest-tree, significant daily intensity of road traffic was observed ‒ average 151 (75-223) road vehicle/1 hour and much less pedestrian traffic ‒ average 11 (0-28) pedestrian/1 hour. The described pair of owls showed significant adaptability, i.e. by modifying their behavior, used an anthropogenically created nesting place located close to buildings and human infrastructure and successfully bred in it ‒ 3 youngs (Photo 2, 3). Adres autora: Maciej Turzański ul. Wincentego Witosa 10/5, 36-200 Brzozów e-mail: firstname.lastname@example.org	<urn:uuid:03e3da3a-a5b4-47b1-914d-803d4ae9481a>	finepdfs	3.167969	CC-MAIN-2022-33	https://www.kp.org.pl/images/pp/artyku%C5%82y_od_2019/4_2021_XXXII_4/Maciej%20Turza%C5%84ski_N.pdf	2022-08-19T01:36:30+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-33/segments/1659882573540.20/warc/CC-MAIN-20220819005802-20220819035802-00729.warc.gz	737,067,726	0.876886	0.999077	0.999077	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "eng_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2452, 3775, 5730, 9407, 10996, 14553, 17951, 19891 ]	1	2
Poradnik dla nauczycieli i wychowawców 53 Zeszyt 2007 D R A M A REDAKTOR NACZELNA ALICJA PRUSZKOWSKA WSPÓŁREDAKTOR HALINA MACHULSKA REDAKTOR NAUKOWY JAN TATAROWICZ OPRACOWANIE GRAFICZNE TADEUSZ KAZUBEK DYREKTOR WYDAWNICTWA TADEUSZ PRUSZKOWSKI Zeszyt 53 2007 Poradnik dla nauczycieli i wychowawców \| Autor \| Tytuł \| Strona \| \|-------\|-------\|--------\| \| Alicja Pruszkowska \| Drama – przeciw agresji i przemocy \| 3 \| \| Barbara Przybylska-Matula \| Dziecko nadpobudliwe psychoruchowo w zespole klasowym (szkoła podstawowa) \| 5 \| \| Aleksandra Basta \| Emocjonalne dostrajanie się, czyli empatia (gimnazjum) \| 7 \| \| Jarosław Rebeliński \| Po drugiej stronie lustra – problemy w komunikacji między dziećmi a rodzicami (gimnazjum) \| 10 \| \| Justyna Juszczak \| Odmawiania można się nauczyć, czyli jak być asertywnym – na podstawie baśni „Ogród żółwi” (szkoła podstawowa) \| 14 \| \| Elżbieta Kiska-Kołodziej \| Drama a świat podstawowych ludzkich wartości \| 20 \| \| Elżbieta Kiska-Kołodziej \| „Decyzja oswajania niesie ze sobą ryzyko łez” – czyli jak zdobyć i utrzymać prawdziwą przyjaźń (gimnazjum, liceum) \| 23 \| \| Katarzyna Wypler \| „Jak cię widzą, tak cię piszą” (gimnazjum) \| 26 \| \| Kronika PO ASSITEJ \| \| 30 \| Zapraszamy na naszą NOWĄ stronę internetową! http://www.drama.edu.pl W ostatnich latach obserwujemy zwiększanie się skali problemów wychowawczych zarówno w szkole, jak i środowisku lokalnym uczniów. Raz po raz jesteśmy elektryzowani wiadomościami o agresywnych czy wręcz brutalnych zachowaniach dzieci i młodzieży, nie tylko z rodzin patologicznych. O eskalacji przemocy oraz innych negatywnych zjawisk życia szkolnego i pozaszkolnego świadczą doniesienia medialne, nasze codzienne doświadczenia i wyniki prowadzonych w tym zakresie badań. Te ostatnie dowodzą (CBOS-2006), że ok. 62% dzieci szkół traktuje jako miejsce niebezpieczne. Potwierdza to również 31,5% nauczycieli. Powszechnie znane są wypadki samobójstwa młodych w wyniku szykan ze strony rówieśników czy starszych kolegów, zmuszania słabszych fizycznie do płacenia haraczu agresorom, picia alkoholu, palenia papierosów czy brania narkotyków bądź znęcania się nad nauczycielami. Stwarzają one atmosferę terroru w grupie i często wywołują lęk przed szkołą. Jedna przemoc rodzi zazwyczaj następną, zaś jej ofiary z czasem przyjmują to zjawisko jako stałą cechę otaczającej nas rzeczywistości. Sprawa paląca jest więc diagnozowanie zachowań patologicznych oraz poszukiwanie środków zaradczych i naprawczych. Dlatego do dyskusji o trudnych problemach, dotyczących współczesnej młodzieży, włączają się różni specjaliści, m. in. pedagogi, psychologowie, socjolodzy, socjoterapeuci, a także policjanci i kryminolodzy. Ródła agresji dostrzegają oni przede wszystkim w rodzinie, która w ostatnich latach przeżywa głęboki kryzys, a także w szkole, sprzyjającym klimacie dla zachowań przemocowych oraz w upadku norm moralnych i prawnych. Do aktów przemocy pobudza m. in. brak wzorców społecznych w środowisku, stan zdrowia uczniów, bieda w ich domu czy też doświadczenie samotności, nieobecne dzieciom dobrze sytuowanym, które niejednokrotnie mają wszystko, oprócz ciepła i bliskich kontaktów z rodzicami, warunkujących prawidłowy rozwój młodego człowieka. Te negatywne emocje znajdują zazwyczaj ujście w szkole, która staje się również środowiskiem agresogennym. Jak rozwiązywać systematycznie narastające problemy wychowawcze? Jak pracować z dziećmi nieprzystosowanymi społecznie? Jakich użyć metod i środków, żeby rozładowywać napięcia, stresy, frustracje uczniów, eliminować agresję, przemoc oraz inne przejawy niepożądanych zachowań? Z pomocą przychodzi tu przede wszystkim drama, uznawana za metodę edukacji człowieka XXI wieku. Stanowi ona bowiem swoisty trening życia. Uczeń, działając w rolach, staje się twórcą różnych sytuacji fikcyjnych, pozostających jednak w ścisłym związku z obiektywną rzeczywistością. Wyprowadza bowiem na sobie, np. co czuje i myśli „kat” oraz jego „ofiara” (zamiana ról), jakie są skutki oszustwa i kradzieży, co przeżywa matka czekająca na córkę późno wracającą do domu, jak ojciec odbiera wiadomość o tym, że syn został zatrzymany przez policję z grupą bijących przechodnia narkomanów, co traci ktoś bezpowrotnie, uciekając z domu itd. W ten sposób dziecko uczy się empatii, wychodzi poza ciasny krag własnego „ja”, poznaje odczucia i punkt widzenia innej osoby, dzięki czemu zaczyna rozumieć popełniane błędy i przygotowuje się do dokonywania właściwych wyborów już nie w świecie kreowanym na zajęciach dramowych, a w świecie rzeczywistym. Wyzwolone --- 1) Agresja w szkole, Red. Andrzej Rejzner, Warszawa 2004, s. 5. poprzez działania w rolach dyspozycje twórcze młodego człowieka budzą niejednokrotnie jego aspiracje życiowe, chęć do tego, by „zagrać” siebie samego takim, jakim nigdy ktoś nie był, by zacząć być takim, jakim mógłby się być.$^2$ Nierzadko nauczyciel dramy podejmuje działania naprawcze nie tylko na lekcji, ale także w domu ucznia, prowadząc socjalizację rodzin patologicznych czy oferując pomoc rodzinom dobrze sytuowanym, ale niewydolnym wychowawczo. Wymaga to dodatkowych kwalifikacji, zapewniających efekty w edukacji i terapii. Ww. zadanie postawił przed sobą Polski Ośrodek ASSITEJ, tworząc projekt Ognisk Marzeń, zaakceptowany przez Krajową Agencję Programu Leonardo da Vinci w 2006 r. Będą one promowały edukację przez teatr i dramę, w celu ratowania dzieci z rodzin dysfunkcyjnych. Dla zdobycia specjalistycznych kompetencji w tym zakresie 12-osobowa grupa pedagogów dramy i absolwentów Szkoły Aktorskiej Haliny i Jana Machulskich wyjedzie na 9-tygodniowy staż do Winchester (Wielka Brytania) i Lingen (Niemcy), gdzie będzie się doskonalić zawodowo pod kierunkiem prawdziwych Mistrzów. Poznane tam techniki czy narzędzia pracy o standardzie europejskim zostaną użyte do zakładania i prowadzenia placówek edukacyjno-terapeutycznych, niosących pomoc dzieciom popadającym w różne kłopoty. Ośrodki te powstaną najpierw w Warszawie, a później także w innych miejscowościach Polski. Niektórzy z beneficjentów prezentują swoje doświadczenia już w niniejszym, 53. zeszycie kwartalnika „Drama”. Na jego treść składają się: - artykuł Barbary Przybylskiej-Matuli, wraz z zestawem ćwiczeń ułatwiających pracę z dziećmi nadpobudliwymi - rozważania Aleksandry Basty o możliwościach uczenia empatii przez improwizowane działania w rolach - propozycja zajęć autorstwa Jarosława Rebelińskiego, poświęconych kształceniu umiejętności komunikacji między rodzicami a dziećmi - przepis Justyny Juszczak na asertywność - artykuł i scenariusz zajęć Elżbiety Kiskiej-Kolodziej o wychowywaniu młodych ludzi ku wartościom - konsept zajęć Katarzyny Wypler, zachęcających uczniów do dbałości o swój wygląd, swoją cieleśność. Celem dramy prezentowanej przez ww. Autorów jest wspieranie dzieci i młodzieży w porządkowaniu uczuć osobistych, rozpoznawaniu problemów własnych i problemów otoczenia, poszukiwaniu rozwiązania tych dylematów, a także budzenie w uczestnikach zajęć wiary w siebie i możliwość przeobrażania oraz wzbogacenia swojego życia. W ten sposób drama wprowadza uczniów w wielkie obszary kultury humanistycznej, czyli kultury wolnej od agresji, przemocy czy manipulacji pojęciami dobra i zła. Uczy więc człowieczeństwa, udzielając odpowiedzi na podstawowe pytania: Po co istnieję? Jaki jest sens życia? Tym ważnym sprawom wychowawczym poświęcamy cały obecny zeszyt naszego czasopisma. Po raz pierwszy ukazuje się ono w wersji elektronicznej, by z wyżej wymienionych propozycji mogło skorzystać jak najwięcej Czytelników, którzy nie chcą patrzeć bezradnie na różne wynaturzenia życia szkolnego i pozaszkolnego. Życzymy powodzenia w zapobieganiu aspołecznym zachowaniom uczniów oraz w wychowaniu do wartości – z zastosowaniem dramy, metody edukacji człowieka XXI w. --- $^2$ Na podstawie przemówienia J. Moreno na Międzynarodowym Kongresie Psychodramy w Nowym Jorku w maju 1972 (wg K. Pankowskiej, Pedagogika dramy, teoria i praktyka, Warszawa 2000, s. 171). Barbara Przybylska-Matula Dziecko nadpobudliwe psychoruchowo w zespole klasowym Identyfikacja problemu Wychowywanie to długotrwały i skomplikowany proces, na którego przebieg wpływają szereg czynników wzajemnie warunkujących się, działających w różnych powiązaniach i współzależnościach. Jednym z nich jest w pewnym stopniu zespół wrodzonych cech indywidualnych dziecka. Wpływają one na postawy rodziców i wykładowców, kształtują ich oczekiwania i oceny, a czasem przysparzają trudności w realizacji określonego celu wychowawczego. Do takich psychofizycznych czynników należy nadpobudliwość psychoruchowa, dotycząca zarówno sfery ruchowej, jak i psychicznej. Przejawia się ona w postaci wzmożonego pobudzenia ruchowego, w nadmiernej reaktywności emocjonalnej oraz w specyficznych zaburzeniach funkcji poznawczych – głównie uwagi. Dziecko nadpobudliwe trudno jest zmobilizować, by siedziało spokojnie nawet wtedy, gdy rodzaj wykonywanej pracy wymaga szczególnej koncentracji. Uczniowie z tym problemem doświadczają zazwyczaj konkretnych trudności: - odrzucenie przez rówieśników – nerwowa energia odpycha od nich kolegów. Przechodzenie w sposób niemożliwy do przewidzenia od śmiechu do płaczu powoduje, że rówieśnicy uważają ich za dziwaków. - poważne problemy z nauką szkolną – bardzo trudne jest dla nich pozostanie na swoim miejscu, skoncentrowanie się na lekcji. Mają także kłopoty związane z nauką szkolną, z postrzeganiem wizualnym (oczy mogą być doskonale, ale mózg nie przetwarza właściwie odebranego sygnału). W zespole klasowym każdy uczeń ma określone miejsce w strukturze społecznej lub inaczej zajmuje określoną pozycję, rozumianą jako całokształt stosunków łączących go z kolegami w klasie. Miejsce to jest ważnym czynnikiem osobotwórczym. Pozycja będąca wyrazem zaufania i przychylności zespołu sprzyja rozwojowi osobowości ucznia i jego dojrzewaniu społecznemu. I odwrotnie, pozycja ucznia odrzuconego, lekceważonego i niedarzonego zaufaniem, osłabia w nim wiarę w siebie, budzi poczucie krzywdy i nieufność do ludzi. Realizując określony proces wychowawczy, musimy więc nie tylko liczyć się z mnogością wpływów działających na dziecko, ale je też modyfikować i regulować tak, aby stworzyć najkorzystniejsze warunki prawidłowego rozwoju jednostki. Wychowawca klasy, nauczyciel przedmiotu, rodzice i samo dziecko nadpobudliwe mogą wpływać na to, jaką pozycję uczeń zajmie wśród swoich kolegów. W pracy z dzieckiem nadpobudliwym psychoruchowo nauczyciele powinni kierować się następującymi zasadami: - Tworzenie atmosfery uznania Można to uzyskać poprzez mówienie dziecku o jego osiągnięciach. Świadome rezygnuje się wtedy z krytyki. W sytuacjach odprężenia dziecko łatwiej przyswoi sobie nowe formy zachowania. - Bliski kontakt Nauczyciel to dla dziecka osoba ważna. Dziecko wie, że jest przez niego akceptowane, zwłaszcza w sytuacji, gdy dajemy mu odczuć, iż interesują nas jego problemy, doznania. - Otwartość Mówienie o wielu sprawach daje możliwość wspólnego rozwiązywania problemów. Dziecko uniknie wtedy poczucia, że zostało samo ze swoimi rozterkami. • Istnienie norm Normy muszą być wprowadzane wspólnie z dzieckiem po to, by zrozumiało celowość ich stosowania i je akceptowało. W mojej pracy z dziećmi nadpobudliwymi psychoruchowo w szkole podstawowej wykorzystuję: 1. Ćwiczenia ruchowe, w których organizowaniu odwołuję się do metody W. Sherborne. Uwzględnia ona szereg ćwiczeń, pomagających dziecku nadpobudliwemu w uczeniu się panowania nad swoimi zachowaniami. Należą tu: a. ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała: – wyczuwanie własnego ciała, – nazywanie części ciała. Na tej podstawie może wykształcić się u dziecka świadoma kontrola ciała i jego ruchów, a także zachowania. b. ćwiczenia pozwalające zdobyć pewność siebie i poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu Ćwiczenia te ściśle związane są z wcześniej wymienionymi. Poznanie siebie daje bowiem później pewność w działaniu oraz ułatwia nawiązywanie kontaktów z innymi. Ćwiczenia te umożliwiają dziecku poznawanie otoczenia, a w konsekwencji pomagają czuć się swobodnie i nie obawiać innych ludzi. c. ćwiczenia ułatwiające nawiązywanie kontaktu i współpracy Mają one uczyć dziecko koncentracji, zwracania uwagi na osobę, z którą współdziała w czasie wykonywania zadań. 2. Zabawy i ćwiczenia rozwijające umiejętności komunikacyjne. Sprawne porozumiewanie się jest podstawową umiejętnością społeczną. Komunikacja bez zakłóceń pozwala na: – osiąganie wzajemnego zrozumienia, – wzajemne oddziaływanie, – kształcenie umiejętności rozwiązywania problemów. 3. Działania plastyczne uczniów. Ich celem jest: – zmniejszenie chaotyczności wyładowań ruchowych, – wydłużenie okresu koncentracji uwagi, – wzmocnienie wiary we własne siły, – wyrobienie umiejętności kończenia pracy, – zainteresowanie się końcowym rezultatem pracy. Moi uczniowie często wykonują następujące prace: – stemplowanie na papierze, – kopiowanie rysunków, – obrysowywanie wzorców, – rysowanie lub malowanie na gazecie, – rysowanie kredą na ciemnym papierze, – wysypywanki z piasku, – rysowanie nitką, – kompozycje ze sznurka i kolorowych włóczek, – malowanie „mokre w mokrym” itp., – malowanie na podkładzie z kaszy, – kolorowe wydzieranki, – płaskorzeźba z plasteliny, – modelowanie z wałeczków itp. Nizej podaję przykłady ćwiczeń wyrabiających umiejętności nawiązywania kontaktów i współpracy. 1. Ćwiczenia ruchowe (wg programu W. Sherborne) a. ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała: – wyczuwanie brzucha, pleców w pozycji leżącej (ślizganie się na brzuchu, plecach), – wyczuwanie nóg (chodzenie, bieganie na sztywnych nogach i na ugiętych nogach), b. ćwiczenie ułatwiające nawiązywanie kontaktów z partnerem: – prowadzenie „ślepeca” (ćwiczący zamyka oczy i jest prowadzony dotykiem lub głosem). 2. Ćwiczenia oddechowe a. wdmuchiwanie powietrza do butelki, b. „wachanie kwiatków” – dziecko zamyka oczy, prowadzący opowiada o drzewie z przepięknie pachnącymi kwiatkami. Dziecko wyobraża sobie, jak wacha te kwiaty – wdech, wydech. 3. Wykonywanie pracy plastycznej – odtwórczej. „Kopiowanie rysunku” – dziecko wybiera dowolny rysunek, przykłada kalkę kreślarską, kopiuje rysunek. Następnie wypełnia go kolorowymi kredkami świecowymi – wg wzoru. 4. Ćwiczenie dramowe – „Lustra” Dziecko obserwuje oczy prowadzącego ćwiczenie i stara się być lustrzanym odbiciem jego twarzy. Później, odwrócone tyłem, wsłuchuje się w oddech nauczyciela i go naśladowuje. Wyczuwa moment, kiedy prowadzący chce się odwrócić i odzwierciedla ten ruch. W kolejnej wersji „lustra” – dziecko naśladowuje ruchy tej osoby przy porannej toalecie lub gimnastyce. 5. Ćwiczenia dramowe – „Kamienie na rzece” Zadaniem dziecka jest przejść po rozłożonych na podłodze kawałkach gazet tak, jakby to były kamienie na rzece. Następnie utrudniamy zadanie, zasłaniając dziecku oczy – kierujemy jego krokami, a gazety usuwamy. 6. Ćwiczenie dramowe – „Zwierzęta” Dziecko zamyka oczy i wyobraża sobie, że jest w lesie. Osoba prowadząca mówi: jesteś bardzo łagodnym zwierzętkiem. Spotykasz inne zwierzę, które jest bardzo agresywne. Wyobraź sobie, co się stanie, gdy oboje się spotkacie. A teraz zmiana ról – ty jesteś agresywny i spotykasz zwierzę bardzo przyjazne. Po każdej zabawie nauczyciel inicjuje rozmowę o odczuciach dzieci (sposób wyrażania uczuć, emocji oraz porozumiewania się). Z ćwiczeń tych można zbudować pewną całość tematyczną, mającą jakąś fabułę, akcję i służącą rozwiązywaniu konkretnego problemu emocjonalnego, poznawczego, życiowego. Tak powstanie scenariusz zajęć, powiązany z planem dydaktycznym i wychowawczym nauczyciela. Bibliografia: - Irena Czajkowska, Kazimierz Herda, Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne w szkole, Warszawa 1989. - Dziecko w zabawie i świecie języka, Red. Anna Brzezińska, Tomasz Czuba, Grzegorz Lutomski, Błażej Szmykowski, Poznań 1995. Aleksandra Basta Gimnazjum 1. Zajęcia półtoragodzinne Temat: Emocjonalne dostrajanie się, czyli empatia Wprowadzenie dla nauczycieli Proponowane przez mnie zajęcia pochodzą z autorskiego cyklu – Rozwój inteligencji emocjonalnej (EQ) poprzez zajęcia dramowe, adresowanego do młodzieży w wieku gimnazjalnym. Badalam jego efektywność zarówno w szkole wiejskiej, jak i miejskiej. Dlaczego ważny jest rozwój inteligencji emocjonalnej u młodych osób? Bardzo upraszczając, inteligencję emocjonalną możemy określić jako ten rodzaj inteligencji, który jest odpowiedzialny za umiejętność zarządzania samym sobą i naszymi związkami z innymi ludźmi. Inteligencja emocjonalna obejmuje takie umiejętności, jak: motywacja osobista, osobiste panowanie nad celem swojego życia i intencjami, świadomość przeżywanych emocji i wyrażanie ich w społecznie akceptowalny sposób, empatia, kompetencja społeczna, umożliwiająca budowanie sieci relacji społecznych i wzmacnianie wzajemnych więzi, wola walki pozwalająca nam sprostać wewnętrznym i zewnętrznym konfliktom, a także osobista siła oddziaływania, ułatwiająca osiąganie zamierzonych celów. Młody człowiek, kończąc gimnazjum – kolejny podstawowy etap edukacji, wkracza w dorosłe życie. Czy jest do niego mentalnie, moralnie, społecznie przygotowany? Czy ma ugruntowany system wartości, czy wie, co chce osiągnąć? Czy potrafi wybierać? Dojrzałość emocjonalno-społeczna nie zawsze idzie w parze z dojrzałością fizyczną. Prowadząc na lekcjach wychowawczych lub w świetlicach socjoterapeutycznych tego typu zajęcia, możemy pomóc młodemu człowiekowi w rozwoju osobistym i w nawiązaniu relacji z innymi ludźmi. mi. Doskonałą metodą nabywania umiejętności z zakresu EQ jest drama, którą B. Way określili jako „ćwiczenie życia”. Tematem niniejszych zajęć jest EMPATIA, czyli umiejętność rozumienia, w jaki sposób inne osoby postrzegają różne sytuacje. Jej istotę stanowi zdolność do współodczuwania, wiążąca się z koniecznością poznania perspektywy innych ludzi i umiejętnością spojrzenia na sprawy z pozycji ich systemu przekonań i wartości. Ktoś, kto nie posiada tej umiejętności, nie potrafi dostrzec ani ocenić stanów emocjonalnych drugiego człowieka. Empatia to jeden z najsilniejszych hamulców zachowań agresywnych, a także konieczny warunek rozwoju moralnego. Ogólne cele zajęć: - rozpoznawanie i nazywanie własnych uczuć i emocji, pobudzenie do refleksji związanych z tymi stanami, - ćwiczenie umiejętności rozumienia zdarzeń z punktu widzenia drugiej osoby. Cele szczegółowe jako przewidywane osiągnięcia Chciałabym, aby uczestnik szkolenia po opracowaniu tego modułu: - rozumiał, czym jest empatia, - dostrzegł potrzebę rozwijania tej umiejętności emocjonalnej, - potrafił świadomie przeżywać swoje emocje, - rozpoznawał stany emocjonalne drugiej osoby, dekodując sygnały mowy ciała, - potrafił wczuwać się w położenie drugiej osoby, przy zachowaniu swojej odrębności, - potrafił uzasadnić swoje zdanie. Przebieg zajęć: 1. Zapoznanie z celami zajęć. Prowadzący zaprasza uczestników do przeżycia wielkiej, niezwykłej przygody, dzięki której odkryją w sobie klucz do świata dorosłych. Aby tak się stało, trzeba się otworzyć na to, co będzie się działo tu i teraz, zapomnieć o wszystkim, co się dzisiajzego dnia wcześniej wydarzyło. 2. Podążanie za liderem. Prowadzący zajęcia zaprasza uczestników stojących w kręgu do zabawy w naśladowanie. Wymyśla jakąś postać ze świata fantazji i pokazuje serię gestów w rytm żywej muzyki (wyolbrzymia je). Reszta uczestników, ustawionych gesiego, podąża za nim, wykonując te same gesty. Ważne, by lider swoją energią zachęcił uczestników do bezpośredniej zabawy i nieskrępowanych ruchów: skoków, obrotów dokoła swojej osi, czołgania się, śmiechu, wierzgania nogami itp. Omówienie: Prowadzący siada w kregu razem z uczestnikami i zbiera ich wnioski, będące odpowiedzią na pytania: — Jak im się podobało to ćwiczenie? (mogli się zrelaksować, rozluźnić) — Co było ważne? (koncentracja na drugiej osobie, spostrzegawczość, skupienie) — Jak inaczej mogliby nazwać to ćwiczenie? (naśladowanie, małpowanie) — Czego mogliśmy się dowiedzieć, podążając za liderem i wykonując jego ruchy? (Nie wiemy, co czuł, dlaczego się tak zachowywał, co przeżywał). Prowadzący zapisuje wnioski na tablicy. Po jednej stronie wskaźniki empatii: koncentracja na drugiej osobie, spostrzegawczość, skupienie, wyczucie, a po drugiej stronie – zaprzeczenie empatii: naśladowanie. Posłużą one w późniejszej części zajęć do rozszyfrowania zagadki, co jest empatią, a co nią nie jest. 3. Rzeźba w pełni dostrojona. W poprzednim ćwiczeniu podążaliśmy za naszym liderem, ale – tak jak stwierdzili uczestnicy – niewiele dowiadywaliśmy się z tego o nim samym. Jak możemy poznać kogoś? Jak odkryć jego duszę? Jego uczucia? Uczestnicy dobierają się w pary: osoba A i osoba B. Prowadzący umawia się z uczestnikami, że osoba A jest materiałem rzeźbiarskim – gliną, a osoba B rzeźbiarzem. Każdy „rzeźbiarz” losuje z „banku emocji” hasło, które ma wyrzeźbić, ale nie zdradza tego nikomu. Ukończone „dzieło” można ożywić, sprawić, by się poruszało. Natomiast zadaniem uczestników zajęć jest odgadnąć przedstawioną emocję. Zamiana w parach. Materiały: pudełko z napisem „bank emocji” + kartki z emocjami: smutek, bezradność, gniew, wstyd, lęk, radość, czułość, panika, duma, zachwyt, szok, współczucie, tęsknota, nadzieja, zadowolenie, bunt itp. Omówienie: Prowadzący siada w kręgu z uczestnikami i zbiera ich wnioski, będące odpowiedzią na pytania: – Co wam się podobało w tym ćwiczeniu a co nie? – Czy trudno było rozpoznać emocje, które przedstawialiście? – Jakie uczucia, związane z rzeźbą, są dla was ważne: ciało w „rzeźbie” przyjęło jakąś postawę/pozycję; czy miało to wpływ na sposób widzenia świata? Co wówczas myśleliście? Co czuliście? – Jakie skojarzenia z rzeczywistymi postaciami wywołały rzeźby? – Czy łatwo wam było odszyfrować daną emocję? Czy kiedyś takiej doświadczaliście? – Do czego nam może być pomocna wiedza o tym, co ktoś odczuwa, przeżywa? (by nawiązać z nim kontakt, lepiej go zrozumieć) Prowadzący wyjaśnia, że ta umiejętność, o której dziś rozmawiają i wokół której działają, nosi nazwę empatii. A empatia to współodczuwanie, to rozumienie czyjegoś punktu widzenia, dostrajanie się do tego, co ktoś przeżywa, ale nie bezmyślne naśladowanie drugiej osoby, nie kopiowanie czyichś zachowań. 4. Historia prawie jak z muzeum. Anglicy mówią: „wejdź w moje buty a mnie zrozumiesz”. Człowieka możemy poznać nie tylko po jego słowach, gestach, ale także na podstawie jego wyglądu i przedmiotów, którymi się posługuje. Prowadzący zaprasza więc uczestników do szczegółowego „muzeum”. Rozwija chustę, w której są drobne przedmioty takie, jak: zegarek (lepiej, żeby nie chodził), pożółkla fotografia, bilety z podróży, kolczyk, buteleczka perfum, scyzoryk, bucik małego dziecka itp.. Uczestnicy tworzą 3-osobowe zespoły. Każdy zespół wybiera jeden przedmiot z „muzeum” i zastanawia się: a) kto jest właścicielem tego przedmiotu (pleć, wiek) b) jakie dramatyczne wydarzenie z życia tej osoby mogło być związane z tym przedmiotem. Następnie każdy zespół ma za zadanie przedstawić to zdarzenie w punkcie kulminacyjnym. Prezentuje je w taki sposób, jakby zostało ono zatrzymane w kadrze, tj. stopklatce. Następuje prezentacja stopklatek poszczególnych zespołów. Prowadzący daje sygnał – poprzez klapsnięcie w dłonie – i wówczas dany zespół zatrzymuje się na kilka sekund. Osoby, które nie uczestniczą w prezentacji, starają się odkodować sytuację i nazwać dochodzące tam do głosu emocje. Po prezentacji można nagrodzić dany zespół oklaskami, co zawsze pozwala obniżyć napięcie. Omówienie: Prowadzący siada w kręgu z uczestnikami i inicjuje rozmowę na temat wykonywanych zadań. Pyta: – Co wam dało to ćwiczenie? Co mogliście dzięki niemu zrozumieć? – Czy przysłowie angielskie: „wejdź w moje buty, a zrozumiesz mnie”, jest zdaniem prawdziwym? Do czego się przydaje rozumienie innych ludzi? 5. Loża szyderców i pochlebców. Prowadzący otwiera debatę na temat: „Empatia – potrzebna czy groźna?” Uczestnicy losują role – loża szyderców lub loża pochlebców, a prowadzący jest moderatorem dyskusji. Ważne, by zaznaczyć, że dyskusja to nie walka, ale wymiana poglądów i szukanie porozumienia. Zadaniem nauczyciela jest tak prowadzić debatę, by umożliwiła odkrycie istoty empatii. To umiejętność dojrzałego życia, pozwalająca zrozumieć drugą osobę, motywy jej działania, przeżywane emocje, z zachowaniem swojej odrębności poglądów i emocji. Omawiając powyższe doświadczenie, prowadzący stara się skierować uwagę uczniów na uczucia, doznania, jakie towarzyszyły działaniom w roli w określonej loży. Powinni oni zrozumieć różnicę między empatią a naśladowaniem jakiejś osoby. Powinni uświadomić sobie, co dla nich od dziś znaczy EMPATIA, co odkryli dzięki tym zajęciom. 2. Temat: Po drugiej stronie lustra – problemy w komunikacji między dziećmi a rodzicami Wprowadzenie Problemy w komunikacji pomiędzy rodzicami a dziećmi prowadzą bardzo często do trudności wychowawczych. Bywa, że ich przyczyna tkwi w tym, iż rodzice przestają rozmawiać i słuchać swoich dzieci. Wynika to z jednej strony z coraz większego tempa naszego życia, pogoni za sukcesem i pieniędzmi oraz frustracji związanej z niemożnością osiągnięcia tych celów, znajdującej ujście w kłótniach domowych. Z drugiej strony – pojawia się przepaść w rozumieniu świata dziecka, którego postawy często kształtuje telewizja, konsola komputerowa i Internet. Jest to świat rodzicom nieznany, gdyż byli wychowywani w zupełnie innym systemie wartości. Oczywiście, ten scenariusz nie daje gotowych rozwiązań, próbuje jednak uczuści na stosowanie często złych rozwiązań w takich sytuacjach. Jednym z nich jest postawa ucieczkowa, która w najgorszym przypadku może skończyć się samobójstwem dziecka. Moim założeniem było prześledzenie, co może się wydarzyć, kiedy komunikacja w rodzinie zawodzi, w którym momencie pojawia się problem i jak trzeba go rozwiązać. Cele zajęć: - poszukiwanie przyczyn oraz analiza społecznych i psychologicznych uwarunkowań przemocy, - rozpoznawanie przyczyn konfliktu w rodzinie, nazywanie negatywnych zachowań poszczególnych osób, - poszukiwanie konstruktywnego wyjścia z sytuacji problemowych, - identyfikowanie i nazywanie uczuć, stanów emocjonalnych, określanie potrzeb człowieka i jego systemu wartości. Pomoce: 20 kartek dużego szarego brystolu, ryzą białego papieru A-4, kilka markerów oraz długopisy odpowiadające liczbie uczestników, taśma klejąca, plakietki z napisem: matka, ojciec, Alex, 3 zdjęcia przedstawiające pobitego chłopca, żebrzącą staruszkę i starszego mężczyznę na wózku. Można, oczywiście, wybrać inne zdjęcia wiążące się z sytuacjami, które mają miejsce na ulicy. Trzeba jednak pamiętać, że na jednym z nich musi być uwiędocziona przemoc. Przebieg zajęć: Pierwszy blok: Ucieczka – 2 godziny Nauczyciel wprowadza grupę w fikcję dramową. Informuje, że gdy jechał na zajęcia, znalazł w autobusie zmiętą kartkę papieru. Miał ją wyrzucić do kosza, ale coś mu na to nie pozwoliło. Okazało się, że jest to list, który go zaintrygował. Prowadzący odczytuje tekst grupie: List dziewczyny Mam na imię Alex. Mam 16 lat. Jeżeli ktoś czyta ten list, to dobrze. Może mnie zrozumie i nie będzie oceniał. Uciekłam z domu. Dlaczego? Bo już dłużej tego nie mogłam znieść – albo długie milczenie, albo ciągle kłótnie moich rodziców. Nie wiem, co lepsze. Mogę się założyć, że nawet nie zauważyl mojego zniknięcia. Pewnie nadal siedzą w pokoju i kłócą się o byle co. Jestem sama. Tu gdzieś, nie wiem gdzie. Co mnie tu spotka, nie wiem. Może, kiedy …. (dalej są już nieczytelne słowa, rozmazane przez krople deszczu lub łez). W rozmowie na temat listu uczestnicy mają zastanowić się, jakie mogły być powody ucieczki Alex. Czy było coś w otoczeniu bohaterki (np. w jej pokoju), co mogło wzbudzić podejrzenia rodziców. Prowadzący dzieli grupę na 3 zespoły i prosi o stworzenie pokoju Alex. Ma to być typowy pokój nastolatki. Do budowania pokoju Alex wykorzystujemy przestrzeń, w której pracuje grupa, oraz wszystko, co znajduje się w naszym otoczeniu: krzesła, stoliki. Można również wyzyskać szary bryistol, aby stworzyć z niego przedmioty, których nie ma, a które mogą zostać uznane za ważne. Gdy grupy pracują, prowadzący rozdaje każdej z nich po trzy karteczki. Trzeba dla tych karteczek znaleźć miejsce w pokoju Alex. Są na nich takie hasła: - Zawinięta w papier resztką nadjedzonej czekolady - Zerwany złoty łańcuszek z serduszkiem - Podarty list miłosny, zaadresowany do Alex - Zbite lustro - Zdjęcie rodzinne, zrobione 2-3 lata temu na wspólnych (z rodzicami) wakacjach. Wszyscy na zdjęciu są szczęśliwi. - Wyrwana kartka z pamiętnika, na której widać podkreślone zdanie: Jeżeli dalej tak będzie, to zrobię to .... (reszta wymazana) - Pomięta kartka z klasówki z matematyki z oceną niedostateczną - 10 nieodebranych połączeń w telefonie komórkowym - Najnowszy model odtwarzacza MP4. Po urządzeniu „pokojów” grupy nawzajem oglądają swoją pracę. W każdej z nich jest tzw. „oprowadzacz”, który odpowiada na pytania związane z przedmiotami znajdującymi się w pokoju. Po obejrzeniu tych pomieszczeń prowadzący prosi o podzielenie się refleksjami, związanymi z wizytą. Pomocne mogą być pytania typu: Jaką historię opowiada ta przestrzeń? Co można odczytać z poszczególnych przedmiotów? Co zdarzyło się w życiu Alex i jej rodzinie? Po omówieniu zadania prowadzący proponuje grupom, żeby jeszcze raz wrócili do urządzanych przez siebie pokojów i wybrały trzy przedmioty najbardziej charakteryzujące bohaterkę. Przedmioty te kładą na podłodze, na środku sali. Z wybranych w ten sposób rzeczy cała grupa próbuje stworzyć charakterystykę postaci. – Kim była? Dlaczego właśnie te przedmioty uważają za ważne dla tej postaci i o czym to świadczy? Z formułowanych przez uczniów wniosków wylania się obraz zagubionej i pozostawianej samej sobie nastolatki, która ukrywa swoje problemy przed najbliższymi. Zerwany łańcuszek czy list miłosny mogą świadczyć o nieszczęśliwej miłości, która skutkuje opuszczeniem się w nauce czy zjadaniem się czekoladą (jeden z objawów kompulsywnego jedzenia). Najważniejszy jednak fakt z życia Alex to samotność czy raczej poczucie osamotnienia, jakie jej towarzyszy. Ucieka, bo nie ma się do kogo zwrócić o pomoc. Uczniowie dzielą się własnymi doświadczeniami dotyczącymi zachowań, jakie towarzyszą im w momencie, kiedy czują się samotni. Jakiowej pomocy oczekują od innych? Drugi blok: Charakterystyka rodziny Alex – 2 godziny Prowadzący dzieli grupę na 3 zespoły. Każdy z nich ma pokazać w scence improwizowanej, jak wyglądała ostatnia chwila Alex, spędzona w rodzinie przed podjęciem decyzji o ucieczce. Co się wydarzyło podczas rozmowy, a może co się nie wydarzyło? Prowadzący przed rozpoczeciem improwizacji informuje uczniów, że szukamy sytuacji konfliktowej (postawa Alex wobec rodziców), w której dziewczyna nie wytrzymuje napięcia związanego z ciągłymi kłótniami lub ignorowaniem jej przez rodziców i postanawia się od tego uwolnić, uciekając na ulicę. Prowadzący prosi uczestników scenki o przyciępienie identyfikatora z hasłami: matka, ojciec, Alex. W momencie największego napięcia konfliktu w scence prowadzący zatrzymuje działanie uczniów i pogłębia jego rozumienie za pomocą pytań z zakresu 5 poziomów świadomości w stopklatce. Ma to na celu odkrycie przed wszystkimi uczestnikami dramy postaw uczniów w rolach matki, ojca lub Alex. (Co robią? Dlaczego to robią? Co chcą przez to osiągnąć? Skąd wiedzą, że tak należy postępować w danej chwili? Jaka jest ich filozofia życiowa?) Udzielone przez uczniów odpowiedzi na zadane pytania wyjaśniają motywy postępowania rodziców i Alex. Pogłębiają rolę oraz rozumienie zachowań wykreowanych postaci. Po zakończeniu scenek prowadzący prosi o cofnięcie się w czasie (technika retrospekcji) i ustalenie, w jakim momencie mogło dojść do pojawienia się problemów w rodzinie, których efektem była ucieczka Alex. Uczniowie zwracają szczególną uwagę na sposób komunikacji w tej rodzinie. Czy każdy mówi i nikt nie słucha, czy rodzice rozmawiają z Alex o swoich problemach, np. o utracie pracy? W zależności od okresu cofnięcia się w czasie grupa jasno precyzuje możliwą przyczynę późniejszych wydarzeń. Każda z grup przedstawia wybraną przez siebie sytuację, po czym następuje omówienie scenek. Prowadzący prosi o podzielenie się na 4 podgrupy. Następuje podsumowanie wiedzy na temat głównej bohaterki. Każda grupa dostaje na dużym brystolu pytania, na które odpowiada w formie pisemnej (okno JoHarry).¹ Na pierwsze i drugie uczniowie odpowiadają, będąc w roli Alex: 1. Co wiem o sobie i inni o mnie wiedzą? 2. Co wiem o sobie, ale inni o tym nie wiedzą? Na trzecie pytanie odpowiadają w roli przyjaciół, nauczycieli, kolegów z klasy, czyli osób trzecich: 3. Czego nie wiem o sobie, ale inni o tym wiedzą? Na ostatnie pytanie odpowiadają, będąc z zewnątrz, jako obserwatorzy wydarzeń, którzy próbują przewidzieć przyszłość Alex: 4. Czego nie wiem o sobie i inni o tym nie wiedzą? Celem, oprócz analizy stanów uczuciowych oraz podsumowania wiedzy na temat bohaterki, jest zebranie informacji, z różnego punktu widzenia, np. od osób trzecich – czego nie wiem o sobie, ale inni o tym wiedzą? Osiągamy w ten sposób pełnię obrazu postaci i łatwiej jest nam wziąć się w jej stan emocjonalny oraz sposób myślenia o sobie i o innych. Możemy również przyjąć pewne złożenia, o których nikt nic nie wie, nawet sama Alex, np. o trafieniu na ulicę lub o uzależnieniu się od środków odurzających, które też stanowią formę ucieczki od rzeczywistości. Po napisaniu wszystkich odpowiedzi następuje ich odczytanie – zgodnie z kolejnością pytań. Trzeci blok: ulica, niebezpieczeństwo, zagrożenie i przemoc – 3 godziny Prowadzący prosi uczniów o poruszanie się po sali tak, jakby byli przechodniami na ulicy. Nie informując reszty grupy, prosi jednego z uczestników zajęć, aby podczas chodzenia upadał powoli na podłogę. Ćwiczenie kończy się w momencie, kiedy prowadzący uzna, że wszyscy już zwrócili uwagę na leżącego człowieka. Po zakończeniu scenki prowadzący zadaje pytanie, jak zachowujemy się, kiedy widzimy kogoś leżącego na ulicy. Czy jesteśmy wobec niego obojętni? Uczestnicy dzielą się swoimi doświadczeniami. Ten prosty zabieg ma uświadomić uczniom, że często ludzie nie reagują w podobnych sytuacjach. Wynika to między innymi ze strachu o własne bezpieczeństwo czy zdrowie lub poczucia anonimowości, jakie daje ulica. Pod koniec rozmowy prowadzący zadaje pytanie, w jakich jeszcze sytuacjach na ulicy reagujemy podobnie. Po udzieleniu przez uczniów odpowiedzi prowadzący rozdaje 3 fotografie, na których widać: pobitego chłopca, żebrzącą staruszkę i starszego mężczyznę na wózku. Następne zadanie polega na przedstawieniu w formie żywego obrazu zdarzenia, które mogło mieć miejsce na 5-10 minut przed tym, co widać na fotografii. Grupy pokazują, jak doszło do sytuacji ze zdjęciem. Po zakończeniu „pokazu” prowadzący prosi o zaprezentowanie, co wydarzyło się później (5-10 min) po tym, co widać na zdjęciu. Za każdym razem uczniowie, prezentując żywy obraz, wypowiadają krótkie zdanie zgodnie z tym, co mogłyby powiedzieć osoby ze zdjęcia. Celem ćwiczenia jest pokazanie w jednym ciągu zdarzeń (na kilka minut przed, w trakcie i po) zachowań ludzi, którzy są świadkami sytuacji ze zdjęć. Co myślą np. o żebrzącej staruszek lub starszej osobie na wózku? Czy przechodzą obok nich obojętnie? Jeżeli tak, to dlaczego? Jak zachowują się w przypadku agresji, przemocy? Omawiamy nasze prezentacje. Rozmowa powinna ukazać zagrożenia, jakie wiążą się z byciem na ulicy. Gdy pada hasło „przemoc”, prowadzący za pomocą „burzy mózgów” zapisuje na dużym brystolu wszystkie skojarzenia, związane z tym wyrazem. Kartka z pamiętnika Alex Po przeczytaniu określeń przemocy prowadzący informuje grupę, że Alex trafia do szpitala. Została pobita. Według raportu policji – prawdopodobnie chciano ją okraść, a ona postanowiła walczyć. Sprawców nie złapano. Odnajdujemy tam również zapis, że działo się to na ulicy w „biały dzień”, ale nikt nie zareagował. Być może, gdyby ktoś coś zrobił, skończyłoby się na kilku siniakach. Mijają dwa miesiące od tamtych wydarzeń. Alex wraca w pełni do sił. Kiedy porządkuje swoje rzeczy, pomiędzy kartkami z różnymi zapiskami odnajduje kartkę ze swojego pamiętnika. Jest to kartka opisująca dzień powrotu do domu ze szpitala. Alex zapisała tam cały przebieg rozmowy pomiędzy nią a rodzicami. Podczas czytania uświadamia sobie, jak wiele rzeczy zostało wtedy powiedzianych, dzięki którym nadal jest w domu z rodziną. Następne zadanie uczniowie wykonują indywidualnie. Polega ono na napisaniu takiej właśnie „kartki z pamiętnika”. Co takiego zdarzyło się w rodzinie Alex, co powiedzieli sobie nawzajem ona i jej rodzice? Co zrozumieли? Jakie słowa zostały wypowiadane? Co powiedzieli lub jak zachowali się rodzice Alex po jej powrocie do domu ze szpitala i jak Alex na to reagowała? Napisanie kartek przez uczniów jest w dużej mierze diagnostyczne; stwarza okazję do poznania oczekiwan i potrzeb emocjonalnych grupy. Wszyscy napisane przez siebie kartki kładą na środku sali. Następnie każdy bierze nie swoją kartkę. Następuje odczytanie wszystkich kartek. Ewaluacja i podsumowanie zajęć – 2 godziny Prowadzący informuje, że jest reporterem przygotowującym materiał o ucieczkach nieletnich z domów. Przynajmniej, że do poruszenia tego problemu skłoniła go historia pewnej dziewczyny, Alex, córki jego bliskiego znajomego. Zanim jednak przystąpi do pisania, chciałby się poradzić ekspertów, na co ma zwrócić szczególną uwagę, żeby artykuł wydobył wszystkie aspekty tej sprawy. Prowadzący dzieli grupę na pięć zespołów i przydziela im role: specjalistów z poradni psychologiczno-pedagogicznej, członków stowarzyszenia rodziców „Pojednanie”, grupy nastolatków, specjalistów w zakresie komunikacji interpersonalnej, specjalistów z ośrodka wsparcia dla nieletnich uciekających z domów – „Gigant”. Po przydzieleniu ról prowadzący w roli reportera zadaje pytanie, dlaczego młodzi ludzie uciekają z domu. Rozpoczyna się dyskusja. Można ją poszerzyć o takie tematy, jak: - komunikacja między rodzicami i dziećmi, - postawa ucieczkowa w rozwiązywaniu problemów. Zastosowane tutaj pewne elementy strategii „plaszcza eksperta” dają uczniom szansę wypowiedzenia się z różnych punktów widzenia, uwypuklają różne aspekty psychologiczne, pedagogiczne, społeczne jednego problemu. Pewne rozwiązania są możliwe, gdy podchodzimy do nich w innych rolach niż te, które pełnimy na co dzień. Szczególnie ważne może okazać się „bycie” uczniów w roli rodziców. Młodzi często nie biorą pod uwagę tego, co myślą inni, również ci najbliżsi. Gdy dyskusja dobiegnie końca, prowadzący dzieli grupę na trzy zespoły redakcyjne, piszące artykuły o ucieczkach młodzieży z domów. Pierwsza grupa pisze do magazynu młodzieżowego, druga do poradnika dla rodziców, trzecia do ogólnopolskiego tygodnika. Artykuły mają być zbiorem wszystkich wiadomości, jakich dostarczył powyższy scenariusz. Mają stanowić pewien suplement wiedzy o mechanizmach ucieczkowych, krótki, ale treściwy, napisany z myślą „o” i „do” nastolatków, rodziców i społeczeństwa. Artykuł będzie nie tyle rozwiązaniem problemu, co analizą przyczyn i konsekwencji ucieczek młodych z domu. Po napisaniu artykułów grupy je odczytują. Končzymy zajęcia rozmową o komunikowaniu się: skąd biorą się tego typu problemy? Jakie są tego skutki? Jak temu przeciwdziałać? --- 1) Komentarz autorstwa Anny Bargielskiej (Red. Naukowy „Dramy”): Okno Johari jest coraz częściej stosowane w nowoczesnych firmach jako element kultury organizacyjnej. Służy ono doskonaleniu pracowników, pod nazwą „feedback” i oznacza „informację zwrotną”. Stworzyli je psycholog Joseph Luft wraz z psychiatra Harrym Ingrammem, którzy opracowali model pokazujący, w jaki sposób przebiega proces zwiększania świadomości na temat siebie i swojego zachowania (nazwa modelu pochodzi od imienia jego twórców). Okno Johari ma cztery szyby. Każda z nich oddaje pewne aspekty naszej osoby i naszego zachowania, komunikowane przez nas do innych oraz od innych do nas. Pierwsza szyba przypomina arenę ujawniającą pewne znane nam i innym nasze cechy. Drugie okienko jest fasadą, za którą kryjemy nasze cechy, znane tylko nam samym, nasze myśli i motywacje. Są to często nasze maski i role okazywane światu zewnętrznemu. Następna szyba dotyczy tych aspektów naszej osobowości, które są ukryte i dla nas samych, i dla innych. Moga się one objawiać w specyficznych okolicznościach i doświadczeniach. I ostatnia szyba – ukrywa pewne nasze cechy i zachowania, których my sami nie jesteśmy świadomi, ale które są znane innym. Obejmuje ona nasze nieświadome działania, gesty, zachowania, wypowiedzi; mimo iż nieświadome – są o tyle groźne, że mogą dotknąć lub zranić innych. Bez informacji zwrotnej od innych osób odnośnie do naszych zachowań nie jesteśmy często w stanie ich zmienić. Trudno jednak w pracy z młodzieżą zastosować model okna Johari bez odpowiedniej jego modyfikacji. Trudno wprost powiedzieć dziecku: „Jesteś stereotypowy, twoje zachowania są gburowate, nieobliczalne, twoja wiedza jest schematyczna i zafałszowana” itd. Jednak dzięki dramie można bezpiecznie przenieść metodę odsłaniania poszczególnych szyb „okna Johari” (a tak naprawdę docierania do głębi ludzkiej osobowości) – na grunt wychowania. Możemy to uczynić za pośrednictwem narzędzia dramowego, jakim jest „wejście w rolę”. Stąd mój pomysł zaadaptowania powyższego modelu do działań dramowych. Sprawdza się on doskonale jako sposób analizowania postaci literackich i fikcyjnych bohaterów, wykreślonych w działaniach dramowych. O innych możliwościach zastosowania modelu „okna Johari” jest mowa w książce A. Janowskiego „Poznawanie uczniów” (Warszawa 1981). Literatura dodatkowa: - K. Jędruszczak, Świat prywatnych spraw, http://psychologia.onet.pl - Rae Leslie, Efektywne szkolenie, Kraków 2006. Prapremiera w Teatrze Rozrywki w Chorzowie „Terapia Jonasza” Reżyseria: Jacek Bończyk, Jarosław Śląniek Bilety można zamawiać w Biurze Obsługi Widzów: tel./fax 032-346-19-31 e-mail: email@example.com Justyna Juszczak Szkoła podstawowa Klasa VI 3. Zajęcia półtoragodzinne Temat: Odmawiania można się nauczyć, czyli jak być asertywnym – na podstawie baśni „Ogród żółwi” Wprowadzenie W naszym życiu zdarzają się różne trudne sytuacje, w których musimy wyrazić własne opinie, czasami odmienne od opinii innych. Musimy wykazać się dużą odwagą, aby powiedzieć „nie”, gdy ktoś nas namawia do zrobienia czegoś, na co nie mamy ochoty lub jest to niezgodne z naszymi przekonaniami. W radzeniu sobie w takich sytuacjach pomaga zdolność, zwana asertywnością. Zachowania asertywne to umiejętność, dzięki której ludzie otwarcie wyrażają swoje myśli i uczucia, przekonania, poglądy, wartości – bez odczuwania wewnętrznego dyskomfortu, a jednocześnie bez lekceważenia uczuć innych ludzi w sytuacjach konfliktowych. Ludzie asertywni potrafią powiedzieć „nie”, bez wyrzutów sumienia, złości i bez obrażania innych osób. Przedstawiony niżej scenariusz jest próbą przełożenia tej definicji na działania edukacyjne. Głównym tworzywem dramy i narzędziem umożliwiającym zrozumienie istoty asertywności jest tekst literacki „Ogród żółwi”$^1$. To symboliczna opowieść o skowronku, który nie potrafi w sposób asertywny chronić własnych pragnień i potrzeb. Wśród pytań egzystencjalnych, na które odpowiada proponowany przeze mnie tekst, znajduje się pytanie o cenę, jaką jesteśmy skłonni okupić akceptację społeczną. Utwór zmusza do refleksji --- $^1$ Bruno Ferrero, Nowe historie – katecheza w opowiadaniach, Wyd. Salezjańskie, Warszawa 1994, s.155. i zastanowienia się, czy mądrze czynimy, dając za wszelką cenę do zyskania sympatii wszystkich, czy słuszna w ogóle z etycznego punktu widzenia jest taka postawa. „Ogród żółwi” otwiera jednocześnie problem: Jak radzić sobie z presją grupy, gdy jej cele i wartości są niezgodne z naszymi, a może również z normami uniwersalnymi? Cele zajęć: - definiowanie pojęcia asertywności, rozpoznawanie zachowań asertywnych, - uświadomienie sobie, że asertywność jest umiejętnością, która pozwala żyć ze sobą w zgodzie, - rozpoznawanie w tekście literackim i nazywanie zachowań uległych, - doskonalenie umiejętności oceniania postaci, formułowania problemów tej postaci i wskazywania ich przyczyn. Techniki dramowe: prowadzący w roli, improwizacja kierowana, stop-klatka, tunel myśli. Przebieg zajęć: 1. Rozgrzewka. Ma ona na celu wprowadzić dzieci w temat lekcji o asertywności, jak również je zaktywizować, zachęcić do współpracy i twórczego działania. - Przywitaj się. Wszyscy uczestnicy stoją w kole, każdy kolejno przedstawia się, mówiąc swoje imię i dodatkowo wykonuje wymyślony przez siebie ruch. Pozostała część uczestników naśladuje gest tej osoby. Jest to forma przywitania się z innymi uczniami – ukłon, klasknięcie w dłonie, ukłon japoński. Ćwiczenie wykonujemy dotąd, aż każde dziecko się w ten sposób przedstawi. Służy to stworzeniu dobrego klimatu w grupie, rozluźnieniu. - Woreczek zdań niedokończonych. Uczestnicy zajęć siedzą w kręgu. Prowadzący przechadza się z woreczkiem, w środku którego znajdują się zapisane na kartce niedokończone zdania. Uczestnicy muszą na nie odpowiedzieć, np. Dziś i tak czuję się…, Jest mi smutno, gdy… itp. - Otwórz pięść. Osoby dobierają się w pary. Jedna z osób zaciska pięść, a druga stara się przekonać, by tę pięść otworzyła. Po chwili osoby zamieniają się rolami. Nie wolno używać siły. Ćwiczenie to pozwala na stworzenie sytuacji, w której jedno dziecko przekonuje, używając słów, bez przemocy, siły, aby inne dziecko otworzyło swoją pięść. Jest ona przecież symbolem zamknięcia, wrogości, agresji. Warto to ćwiczenie po jego zakończeniu omówić z dziećmi, zadając im pytania: – Co przekonało cię, jakie słowa, że zdecydowałeś się otworzyć pięść? Czy trudno było ci przekonać drugą osobę do otwarcia pięści? - Uniwersalny Oponent. Każdy z uczniów wypowiada dowolny sąd o rzeczywistości. Zadaniem jego sąsiada jest zaprzeczenie temu w kulturalny sposób, za pomocą odpowiednich zwrotów takich, jak: Mam inne zdanie na ten temat. Myślę o tym inaczej. Mogę podać przykłady świadczące o tym, że jest inaczej niż mówisz. Nie podzielam twojej opinii…. Według mnie… 2. Żywy obraz. Opis zadania. Nauczyciel w roli bajara czyta utwór „Ogród żółwi”, w tle cicha muzyka, dostosowana do nastroju i klimatu baśni. Następnie prowadzący dzieli klasę na trzy zespoły. Każdy z nich otrzymuje cały tekst baśni. Oprócz tego każda grupa otrzymuje polecenie przedstawienia w postaci żywego obrazu określonego zdarzenia z życia skowronka. Grupa 1. „Każdy, kto posiada skrzydła, pragnie wzlatywać w górę.” A jednak skowronek zgadza się zostać wśród żółwi i rezygnuje z latania. Odszukajcie w tekście odpowiedni fragment i przedstawcie w formie żywego obrazu, jak skowronek zgadza się zostać wśród żółwi. Grupa 2. „Każdy, kto posiada skrzydła, pragnie wzlatywać w górę.” A jednak skowronek zgadza się zostać wśród żółwi i rezygnuje z latania. Odszukajcie w tekście odpowiedni fragment i przedstawcie w formie żywego obrazu, co było przyczyną tego, że skowronek zdecydował się zostać wśród żółwi. Grupa 3. „Każydy, kto posiada skrzydła, pragnie wzlatywać w górę.” A jednak skowronek zgadza się zostać wśród żółwi i rezygnuje z latania. Odszukajcie w tekście odpowiedni fragment i przedstawcie w formie żywego obrazu, jakie były konsekwencje decyzji skowronka. Zaproponowane ćwiczenie dramowe z punktu widzenia celów dydaktycznych wprowadza uczniów w zagadnienie nadawania sensu naszemu doświadczeniu czasu, a tym samym w problematykę rozumienia narracji. Jest ona wszechobecna w kulturze, stanowi podstawową metodę tworzenia sensu czy to w myśleniu o naszym życiu, czy też mówienia o tym, co dzieje się w świecie. Rozpoznając w analizowanym tutaj tekście poszczególne składniki fabuły, uczniowie uczą się odróżniania zdarzeń od ich przyczyn i konsekwencji oraz tworzenia ich rekonstrukcji w układzie chronologicznym. Dobrze byłoby, aby uszwiadomili sobie tę kwestię. W tym celu mogą przeprowadzić następujący eksperyment: najpierw grupy przedstawia wszystkie trzy żywe obrazy – jednocześnie. Następnie w układzie chronologicznym: obraz grupy 2., potem grupy 1., wreszcie grupy 3. Podczas omówienia należy zwrócić uwagę na to, że fabuła rozwija się w czasie. Można też pokusić się o tworzenie różnych opowiadań tej samej historii, zależnie od tego, od którego zdarzenia zacznijemy ją rekonstruować. 3. Analiza żywych obrazów. Omówienie tego zadania z uczniami powinno przebiegać dwutorowo: a. Omówienie problemów, które niesie ze sobą tekst. W trakcie analizowania fabuły opowiadania należy zwerbalizować problem. Uczniowie powinni wyciągnąć wnioski dotyczące decyzji skowronka, który nie potrafił odmówić żółwiom i zrezygnował z marzeń. Podporządkował się żółwiom, uległ im, narażając się nawet na utratę życia. Czy warto więc rezygnować ze swoich pragnień, kosztem fałszywego uznania? Co mógłby zrobić skowronek w tej sytuacji, gdyby kierował się własnymi marzeniami? Jak można sobie poradzić w sytuacjach trudnych, szczególnie wtedy, gdy nasze opinie są odmienne od opinii innych? b. Zwrócenie uwagi uczniom na formę działań dramowych. Powinni zauważyć, że ich żywe obrazy nie były tylko prostym odwzorowaniem tekstu. W istocie stworzyli nowy, własny tekst. Operując obrazami, mogliby zbudować wiele nowych opowieści o skowronku; od streszczeń po narracje z narratorem – skowronkiem, narratorem – żółwiami, narratorem – łasicą czy narratorem – neutralnym obserwatorem. 4. Stopklatka i pięć poziomów świadomości. Zadanie to służy pogłębianiu przez uczniów rozumienia, co stracił skowronek, rezygnując ze swoich potrzeb. Nauczyciel dzieli uczniów na czteroosobowe zespoły. Prosi, aby przedstawili następujące stopklatki: Grupa 1. Skowronek w ogrodzie wśród żółwi nie potrafi odmówić ich prośbie. Grupa 2. Narada żółwi, które chcą przekonać skowronka, by pozostał wśród nich na dłużej. Grupa 3. Skowronek decyduje się zostać wśród żółwi i wyrywa sobie piórka. Grupa 4. Samotny skowronek próbuje uciekać przed łasicą. Podczas prezentacji nauczyciel podchodzi do wybranych osób i posługując się strategią pięciu poziomów świadomości w stopklatce, pyta: Czynność: – Co teraz robisz? Motywacja: – Dlaczego to robisz? Oczekiwania: – Co chcesz przez to osiągnąć? Model: – Na kim się wzorujesz? Przekonania, zasady: – Jaka jest twoja filozofia życiowa? Podczas rozmowy uczniowie powinni ocenić zachowania skowronka i innych postaci. Oto pytania, które pomogą w analizie: — Czy zachowania skowronka można określić jako uległe? — Dlaczego zachowujemy się uległe? — Jakie mogą być konsekwencje uległego zachowania? — Co ryzykujemy, kiedy zachowujemy się uległe? — Jaki wpływ może mieć uległe zachowanie na nasze relacje z innymi ludźmi? — Czy zachowanie uległe może wywołać złość, frustrację? Warto zwrócić uwagę na to, że pierwsze dwa pytania, dotyczące poziomów świadomości, odnoszą się do bezpośredniego kontekstu roli. Pozostałe ukazują szerszy kontekst, aż po odniesieniu egzystencjalne osobiste i uniwersalne. Właściwie obserwujemy, jak uczniowie konstruują nową wiedzę. 5. Tunel myśli – prowadzący w roli skowronka. Prowadzący prosi uczestników zajęć o ustawienie się w dwa rzędy. Zwraca się do uczniów, aby każdy indywidualnie powiedział skowronkowi słowo wsparcia, rady, jak mógłby postąpić, wg nich, w tej sytuacji – krótko, jednym słowem, zdaniem. Nauczyciel wchodzi w rolę skowronka, który przechodzi się pomiędzy dwoma rzędami. 6. Spotkanie/omówienie. Podczas dyskusji należy mocno wyeksponować, że skowronek, kierując się wygodą, zgodził się bez zastanowienia na utratę czegoś najwspanialszego, co posiadał – skrzydeł. Przez to stracił również możliwość ucieczki przed łasicą. Zrezygnował ze swoich marzeń, wartości, całkowicie podporządkował się żółwiom. A w sytuacji zagrożenia został sam i nikt z żółwi, mimo wcześniejszych zapewnień o przyjaźni i miłości, nie przyszęd mu z pomocą. Jak pozostać sobą w każdej sytuacji, bez względu na oczekiwania lub naciski otoczenia? To pytanie powinno się pojawić w czasie dyskusji. Gdy uczniowie wypowiedzą się na ten temat, podając własne pomysły, nauczyciel wyjaśnia, że ta umiejętność nazywa się asertywnością. 7. „Słoneczko” – wspólne określenie treści pojęcia „asertywność”. Prowadzący prosi uczestników, aby każdy z nich indywidualnie na małych karteczkach napisał po dwa skojarzenia ze słowem „asertywność”. Następnie wszyscy kładą kartki ze skojarzeniami na środku sali, gdzie znajduje się słowo „asertywność”. Po głośnym odczytaniu zgromadzonych skojarzeń uczestnicy zajęć grupują podobne wypowiedzi. Następnie wypracowane wspólnie przez uczestników rozumienie treści pojęcia „asertywność” zostaje porównane i ewentualnie wzbogacona definicją podaną w Słowniku Encyklopedycznym „Edukacja Obywatelska”, wydawnictwa Europa. 8. Scenka improwizowana – „Odmawiania można się nauczyć”. Prowadzący wybiera kilku uczestników do „odegrania” scenki, której treść jest następująca: Wojtek wraca z zajęć wspólnie ze swoimi kolegami. Jest zima, przechodzą obok zamarzniętego stawu. Chłopcy biegą, by się posłizgać. Wojtek nie chce, ponieważ jest to niebezpieczne miejsce i lód grozi zalamaniem. Chłopcy śmieją się z niego – mówią, że jest tchórzem, że nic się nie stanie, a przecież to świetna zabawa. W tym momencie prowadzący przerywa scenkę. Oto propozycja jej omówienia. Po swobodnych wypowiedziach uczniów nauczyciel dzieli klasę na cztery zespoły. Każdy otrzymuje na kartce pytania, na które trzeba udzielić odpowiedzi, zapisując je na szarych arkuszach papieru: Zastanówcie się, czy to, co koledzy proponują Wojtkowi, jest: — bezpieczne dla Wojtka? — zdrowe dla Wojtka? — Czy rodzice chłopców zgodziliby się na taka zabawę? — Jak będzie się czuł się Wojtek, kiedy to zrobi? Po zakończeniu pracy w zespołach liderzy odcytują na głos zapisane przez grupę odpowiedzi na pytania. Należy zwrócić uwagę na wypowiedzi podobne, wyjaśnić różnice. Warto podjąć dyskusję, gdyż na pewno pojawią się propozycje kontrowersyjne. 9. Podsumowanie. Nauczyciel wiesza w widocznym miejscu sali plakat proponujący kroki, jakie należy podjąć, aby asertywnie odmówić w trudnej sytuacji, np. wcześniej odgrywanej scenki. Na plakacie przyczepia chmurki informacyjne, odpowiednio chronologicznie ponumerowane. Jednocześnie każdy z uczniów otrzymuje pięć takich chmurek. Zadanie: każde z dzieci indywidualnie – pod hasłem umieszczonym w chmurce pisze, jakie są fakty, uczucia, konsekwencje, oczekiwania, zaplecze. Wcześniej, zanim dzieci samodzielnie przystąpią do pracy nad tym zadaniem, nauczyciel dokładnie wyjaśnia, na czym ono polega. Wskazuję, że hasła zapisane w chmurce należy odnieść do improwizacji z ostatniego ćwiczenia. Po wyjaśnieniu przez nauczyciela, na czym polega zadanie, dzieci samodzielnie wpisują na otrzymanych chmurkach informacyjnych odpowiednią treść. Następnie każde z nich podchodzi do dużego plakatu i przyczepia swoją chmurkę – zgodnie z wcześniejszym poleceniem. Prowadzący zwraca się do zespołu I, aby jeszcze raz „odegrał” scenkę z zakończeniem, w którym Wojtek odmawia asertywnie. Nauczyciel rozmawia z dziećmi, podaje przykłady tak, by uczniowie sami mogli dojść do wniosków. \| Zachowania asertywne \| Zachowania uległe \| \|----------------------\|-------------------\| \| Bronimy własnych praw, uznając jednocześnie prawa innych. \| Lekceważymy własne prawa, pozwalając innym je naruszać. \| \| Wyrażamy swoje poglądy, potrzeby. \| Nie przedstawiamy własnych potrzeb, poglądów i odczuć. \| \| Nasze stosunki charakteryzuje wiara w siebie. \| Zachowujemy się nieuczciwie – nasze działania nie pokrywają się ze słowami, co powoduje nagromadzenie złości. \| 10. Zakończenie. Na zakończenie zajęć prowadzący dzieli klasę na trzy zespoły. Każdy z nich otrzymuje na kartce po jednym z praw ogólnych, według Terry Gillen, Asertywność, wyd. Petit, Warszawa 1999, s. 37-38. Zadaniami zespołów jest namalowanie plakatów do następujących praw: Każdy ma prawo do bycia traktowanym z szacunkiem. Każdy ma prawo do bycia wysłuchanym. Każdy ma prawo do posiadania własnych opinii. Plakaty te mogą stać się wstępnem do dalszych zajęć dramowych, dotyczących praw dziecka. 11. Praca domowa Zrezygnowałem z jedynego mego ratunku – ze skrzydeł – płakał skowronek w obliczu śmierci. Skomentuj to w krótkiej pisemnej wypowiedzi. Ogród żółwi Pewien król posiadał wokół swego pałacu wielki ogród, w którym żyły sobie ogromne żółwie. Przemieszczały się wolno z cienia na słońce i ze słońca do cienia, patrząc na świat swymi okrągłymi oczyma, trochę roczarowane. Pewnego dnia w ogrodzie żółwi znalazł się skowronek. Był zmęczony upałem oraz długim lotem. Usiadł na gałęzi, w cieniu świeżych liści. Żółwiom wydał się tak piękny, że zaczęły obsypywać go komplementami. — Cóż za wspaniałe piórka! Cóż za śliczne nóżki! Cóż za delikatny dzióbek! Z pewnością ten ptak należy do najpiękniejszych, jakie istnieją! Speszony skowronek, aby podziękować im, zaśpiewał najmilszą i najwspanialszą piosenkę ze swego repertuaru. Powolne żółwie wpadły w zachwyt. — To artysta! Cóż za talent! Cóż za trele i jakież wyczucie! Cudowny! Wspaniali! — oklaskom nie było końca. — Poprosimy go, aby zatrzymał się tu i żył wśród nas! — zaproponował jeden z żółwi. Inne przyjęły tę propozycję z entuzjazmem. I tak długo nalegały, aż skowronek pozostał. Każdy, kto posiada skrzydła, pragnie wzlatywać w górę. I tak skowronek rozpoczął życie bardzo różniące się od tego, do jakiego był przyzwyczajony. W czasie dnia wzlatywał wysoko w niebo, a wieczorem powracał do spokojnych towarzyszy. Dawał wówczas mały koncert, który napełniał wspaniałymi marzeniami główki żółwi. Potem wszyscy udawali się na spoczynek, skowronek na gałęzie, a żółwie w swych pancernych przypominających szachownicę. Ptaszek przebywał jednak wśród żółwi jedynie o świecie i o zachodzie słońca. Dlatego zebraly się one na naradę i najstarszy powiedział: — Wielka szkoda, że skowronek przebywa tak mało z nami. Musimy znaleźć sposób, aby zatrzymać go na dłużej. — Słusznie! — odpowiedziały inne. — Ale w jego naturze leży wzlatywanie wysoko, fruwanie daleko i wydaje się więc niemożliwe, aby pozostał na zawsze w naszym towarzystwie. — Ja jednak sądzę, że mi się to uda — powiedział stary żółw. — Pozwólcie mi spróbować! O zachodzie, gdy ptaszek sfrunął na ziemię i pozdrowił przyjaciół, sprytny żółw odwolał go na bok i powiedział: — Drogi mój skowronku, dla nas wszystkich jesteś synem, wiesz o tym. Kochamy cię tak bardzo, że spytaliśmy się króla żółwi, jak można cię uszczęśliwić, a on odpowiedział, że największym szczęściem jest stanie nogami mocno na ziemi. Co byś powiedział o nieopuszczaniu nas i zrezygnowaniu z latania? W świecie jedynie fakty liczą się najbardziej, a chodzenie po ziemi jest faktem niezaczepzalnym! — Jeśli tak mówisz, pewnie to prawda — odrzekł skowronek. — Tylko że jestem ptakiem. Każdy, kto ma skrzydła, pragnie wzlatywać w górę, ku światu! — Mówisz słusznie — rzekł żółw potakując głową — jednak ptakom trzeba współczuć. Jakże męczące jest latacie. Wszystkie zwierzęta z wyjątkiem was pragną jedynie móc odpoczywać i mieć pełen żołądek. A poza tym, czy nie myślałeś nigdy o tym, że sokół mógłby spaść na ciebie, a myśliwy zabić swymi kulami? Zamyślony skowronek w końcu powiedział: — Sądzę, że masz rację, mój przyjacielu. Ale jak mogę przewyższyć swoją naturę? Co mam zrobić, aby zostać na zawsze z wami? Stary żółw bardzo zadowolony zasugerował mu, aby codziennie wyrywał sobie jedno piórko ze skrzydeł. — Powoli latańcie stanie się dla ciebie coraz trudniejsze, w końcu przestaniesz latać zupełnie, nawet nie zauważyysz, kiedy. I będziesz żył z nami w ogrodzie, będziesz pilśnię wodę i jadł owoce i sałatę, które ludzie przynoszą nam codziennie. Jak bardzo będziemy szczęśliwi, bez trosk i lęków! „To jest królewski kąsek!” Od tego dnia skowronek codziennie wyrywał sobie małe piórko i w końcu jego skrzydła zostały całkowicie pozabione piór. Teraz nie mógł wzniósć się w górę, ale w zamian miał spokój i świetne jedzenie! Skowronek grzebał i działował jak kura, tył i zabawiał się z żółwiami. W końcu skończyły się poranne wzloty ku słońcu i trele, jak przystało na porządne skowronki. Nie wymyślał nowych piosenek, ale jego kolegom podobały się również te stare. Pewnego dnia do ogrodu zakradła się wyglodniała łasicą. Gdy zobaczyła tłustego skowronka, który skalał pomiędzy żółwiami, nie mogła uwierzyć własnym oczom. Ostrożnie przemykała się ku niemu w trawie. Początkowo obawiała się jakiejs zasadzki. Potem stwierdziła, że skowronek porusza się małymi podskokami. — Na moja babkę Zjadaczkekrólików, na mojego wuja Zarzynaczakur, to jest rzeczywiście królewski kąsek! — zamruczała łasicą, przelykając slinkę. Zwinny rabus opędził się i wyskoczył z trawy. Skowronek to zauważył i zaczął krzyczeć: — Żółwie, pomóżcie! Ale jego przerażeni przyjaciele ukryli się każdy w swym pancerzu. Wówczas ptak próbował wsiąśćć się do jednego z nich, ale tam nie było miejsca. Łasicą złapała go swymi mocnymi szczękami i zaczęła ciągnąć. Skowronek usłyszał, jak z każdego pancerza dochodził płacz i lament. — Czy nie umiecie zrobić nic innego, tylko płakać? — zawołał. — Drogie dziecko, łasicą jest szybsza od nas i ma ostre zęby. Nie możemy ci pomóc! — odpowiedziały żółwie chórrem. — Dobrze mi tak — pomyślał wówczas skowronek. Byłem ptakiem, a zrobiłem z siebie żółwia, rezygnując z jednego mego ocalenia — ze skrzydeł! Uwierzyłem głupcom i tchórzom, a teraz czeka mnie koniec, na jaki sobie zasłużyłem! Potem ukrył lepek pod skrzydłem i zrezygnowany czekał na swój koniec. Elżbieta Kiska-Kołodziej Drama a świat podstawowych ludzkich wartości Bardzo często – my, pedagodzy zastanawiamy się, czy dobrze wykonujemy swoją pracę, a jeżeli tak, to czy nasze działania odnoszą pożądany skutek. Wokół tak wiele się zmienia... Czy nadążamy za „pędzącym” czasem i zmieniającą się cywilizacją? Żyjemy w dobie mass mediów, niezwykle szybkiego przepływu informacji; Internet, radio, telewizja „torpedują” nas informacjami i obrazami. Nie mamy często czasu, aby zatrzymać się i zastanowić nad tym, co naprawdę jest ważne. Jeśli jest to tak trudne dla dorosłego człowieka, to coż może powiedzieć młody człowiek, którego osobowość dopiero się kształtuję? Marek Dziewięcki w swoim poradniku dla młodzieży pt. „Jak wygrać życie? Instrukcja obsługi” pisze: Panuje obecnie moda na ochronę środowiska, a jednocześnie niemał niki nie protestuje przeciwko zaśmiecaniu umysłu człowieka. Nie pomaga nam to, że oddychamy czystym powietrzem czy że pływamy w czystym jeziorze, jeśli sami jesteśmy zaśmiecieni przez toksyczne bodźce, przeżycia czy substancje, na przykład kłamstwo i nienawiść, pornografię i przemoc, papierosy i alkohol, naiwne przekonania i okrutne ideologie, zaburzoną seksualność czy chore więzi międzyludzkie. Prawdziwa ekologia zaczyna się od ochrony człowieka, ale tak, by karmił się miłością, prawdą, dobrem i pięknem, szlachetnością i świętością. Media, kultura masowa lansują na ogół konsumpcyjny model życia, a człowiek często staje się niewolnikiem hedonizmu. Jak pisze Erich Fromm w swojej książce pt. „Sztuka słuchania”: Dla ludzi stało się ważne odnoszenie sukcesów, posiadanie władzy, prestiżu, wspinanie się po drabinie społecznej. Ludzie ci zatrzymali się, a właściwie nawet cofnęli się w rozwoju. I chociaż lepiej im się wiedzie, jeśli chodzi o robienie pieniędzy oraz manipulowanie ludźmi, nie poprawili swojego stanu jako istoty ludzkie. Ludzie nie nauczą się niczego i do niczego nie dojdą, jeżeli będą uważać, że są to w ich życiu cele najważniejsze. Jakie zatem wspomniany autor widzi rozwiązanie? Każdy człowiek jest na swój sposób odrębną istotą, można rzec – niepowtarzalną, nie ma drugiej takiej samej. Jest on w tym znaczeniu wyjątkowy. Problem polega nie na tym, aby ustanowić dla ludzi jakąś normę, aby byli tacy sami, ale aby stworzyć taki stan rzeczy, w którym każda osoba będzie w pełni narodzona, w pełni kwitnąca, przepełniona życiem, bez względu na to, jakim będzie kwiatem. Nauczyciel, wychowawca powinien zatem stworzyć swojemu wychowankowi optymalne warunki rozwoju. Bardzo dużo mówi się dzisiaj o roli rodziny i szkoły w wychowaniu młodego pokolenia. Wiemy jednak wszyscy, jak często dzieci pozostawione są samym sobie w świecie zabieganych rodziców. Kilka lat temu pracowałam w jednym z krakowskich liceów. Tworząc dla swojej klasy program zajęć wychowawczych, realizowany na lekcjach języka polskiego i w ramach godzin do dyspozycji wychowawcy klasowego, uwzględniałam temat „Świat moich wartości”. Wnioski z naszych dyskusji były czasem dla mnie szokujące i stały się okazją do wielu przemyśleń. 1) Marek Dziewięcki, Jak wygrać życie, Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2004, rozdz. IX. 2) Erich Fromm, O sztuce słuchania, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996 r., str. 68. 3) jw., str. 69. Wyżej wspomniane zajęcia prowadziłam w kilka miesięcy po rozpoczęciu roku szkolnego. Moi uczniowie znali się, jak sądzę, dość dobrze, wieǳieli, że mogą otwarcie i szczerze dyskutować. Przeswiadczenie to i gotowość do rozmowy zostały wzmożone przygotowaniem merytorycznym do dyskusji. Na lekcjach języka polskiego przeprowadzałam ćwiczenia słownikowo-frazeologiczne, dotyczące właściwego doboru słownictwa, używanego podczas dyskusji. Ponadto uczniowie wcześniej przeprowadzili sami (ja byłam jedynie obserwatorem) konkurs savoir-vivre’u, ustalili, jak rozmawiać, by nikogo nie urazić i kulturalnie dowodzić swoich racji. Dyskusje w czasie godzin wychowawczych były dla nich na tyle – jak sądzę – interesujące, że często prosili o kontynuowanie danego tematu na następnej lekcji. Starałam się, aby w czasie zajęć komunikacja przebiegała nie tylko według schematu: nauczyciel – uczeń i odwrotnie, ale także na poziomie uczeń – uczeń. Dlaczego wnioski z dyskusji były dla mnie tak szokujące? Zadałam pytanie: co jest dla was w życiu ważne? Uczniowie zabierali głos, po czym zapisywali na tablicy pojęcia – według ustalonej przez siebie hierarchii. Jako jedną z najważniejszych potrzeb wymieniali pieniądze. Niektórzy z nich na pierwszym miejscu stawiali wykształcenie. Jednak swój wybór uzasadniali następująco: „Chcę zostać prawnikiem, ponieważ w tym zawodzie dobrze się zarabia”, „Chcę pracować jako lekarz, bo mój tato, chirurg, świetnie zarabia”. Uczeń nie wspomniał by najmniej o przysiędzie Hipokratesa ani też o potrzebie pomagania innym ludziom. Liczyło się tylko jedno: żyć na odpowiednim poziomie. Dobrom materialnym i wykształceniu uczniowie poświęcili w dyskusji najwięcej uwagi. Zastanawiałam się, jak to się stało, że najważniejszą dla tych młodych ludzi wartością stały się dobra materialne? Jakie powinniśmy wyznaczyć sobie cele jako wychowawcy, jak rozmawiać z uczniami, aby chcieli zweryfikować swój sposób myślenia i swoje przekonania? Gdzie powinniśmy szukać inspiracji i natchnienia? Platon, opisując swojego mistrza – Sokratesa w „Dialogach”, wspomina o tym, jak słynny filozof dochodzi do wniosku, że tak naprawdę nie jest nauczycielem swoich rozmówców, ale pomaga im, niczym położna, „w narodzinach ich mądrości”. Zadaniem mądrego przewodnika jest więc pomoc w poszukiwaniu prawdziwych idei. Cnota jest dla Sokratesa tożsama z wiedzą; dobro jest natomiast tożsame z mądrością. Człowiek mądry to człowiek dobry. Ludzie dlatego często błądzą i działają wbrew własnemu pożytkowi, że nie wiedzą, co jest dobre.4) Dla Sokratesa mądrość oznaczała dobroć, a dla św. Franciszka z Asyżu i jego uczniów dobroć wiązała się nierozerwalnie z miłością. Jak pisał ksiądz Józef Tischner w książce „Miłość niemiłowana”, podążając za tokiem rozumowania św. Franciszka: Miłość to sposób poznania dobra, urzeczywistniania dobra. Nie można urzeczywistniać dobra, nie poznać, że jest dobrem. (...) Zarazem jednak nie można poznać i urzeczywistniać, nie mając przed oczyma jakiegoś zła – zła, które grozi, zniewala, niszczy. Dobre ukazuje się człowiekowi jako odpowiedź na wyzwanie zła. (...) Aby sprostać sytuacji, której dobro i zło wiodą spór o człowieka – trzeba miłować.5) Program dla wychowania Wynikają z tego dwa podstawowe wnioski. Po pierwsze – jak pisze Erich Fromm w książce ”O sztuce słuchania”: Rozumieć innego człowieka, tzn. kochać go nie w sensie erotycznym, ale w sensie wyjścia mu naprzeciw i przewyciężenie jego lęku przed zagubieniem się. Rozumienie i kochanie są nieodłączne. Jeżeli występują oddzielnie, rozumienie staje się wyłącznie procesem intelektualnym i drzwi do istotnego zrozumienia drugiej osoby są zamknięte.6) Po drugie, aby człowiek mógł doświadczyć i poznać, czym jest dobro, musi doświadczyć i poznać, czym jest zło. Z wniosków tych wynikają dla nas, rodziców, wychowawców, pedagogów, katechetów, konkretne zadania. Sądzę, że najważniejsze spośród nich to nauczenie młodych ludzi, jak odróżniać dobro od zła. Jak tego dzisiaj uczyć? Janusz Korczak pisał: Kochajmy dziecko, ale kochajmy rozumnie, a sposoby wychowania stosujmy nie do tego, kogo chcemy wychować, ale do tego, jakich sposobów dane dziecko potrzebuje.$^7$ Korczak posiadał znakomite wyczucie psychiki dziecka. Jego postawa pełna szacunku i zaufania do małego człowieka była podstawą stworzonego przez niego systemu pedagogicznego. Rozwijał kreatywność swoich wychowanków. Żądał uważnego traktowania ich spraw i przeżyć, wychowania w umiłowaniu dobra, piękna i wolności. Myślę, że dla każdego współczesnego nauczyciela i wychowawcy Janusz Korczak jest, a przynajmniej powinien być, niekwestionowanym autorytetem. Uważam, iż współczesny pedagog powinien kierować się w swojej pracy przesłankami, o których pisał ten wspaniały nauczyciel. Jedną zaś z metod, która daje takie możliwości, jest drama. Techniki i strategie dramowe sprawiają, że uczeń w trakcie swojego działania „dochodzi” drogą poszukiwań do prawd najbardziej istotnych. Bardzo ważny jest element poszukiwań w dramie i możliwość odnajdywania własnych, indywidualnych rozwiązań. Drama daje również możliwość popelniania błędów, a nawet fikcyjnych wykorczeń, których uczniowie – mam taką nadzieję – nie popełnią później w życiu. Metoda ta odwołuje się do podmiotowości człowieka. Skoro tak, to nie ma innego, lepszego narzędzia urzeczywistniania podmiotowości jak komunikacja „rozumiana jako działanie komunikacyjne”, a więc rozmowa, dialog (a nie przekaz), w trakcie których jest konstruowana wiedza uczniów przez nich samych budowana. Samotność młodego człowieka we współczesnym świecie W jednym ze swoich artykułów pt. „Drama pomocą w urzeczywistnianiu wartości”$^8$ Jan Tatarowicz przytacza wyniki badań przeprowadzonych jakiś czas temu przez Magdę Szpyrko. W sondażu, w którym wypowiedzieli się byli maturzyści na temat otwartości młodzieży wobec dorosłych, czytamy: Nie spotkałem na swojej drodze nauczyciela, który do ucznia miałby stosunek jak człowiek do człowieka. A szkoda…. Inny wyznaje: nigdy nie miałem tyle zaufania do nauczycieli, aby z nimi rozmawiać (…). Byli tylko nauczycielami, a nie przyjaciółmi czy np. autorytetem. Jak pisze Jan Tatarowicz: być może, nie wynika to ze „złej woli”. Raczej z niedoceniania roli kształcenia świata wartości przez szkołę w toku jej codziennej pracy, podobnie zresztą w domu rodzinnym młodzieży. A jest to niebezpieczne w dalszych skutkach zaniedbanie wychowawcze – „grzech zaniechania”.$^9$ Jak dowodzi Magda Szpyrko: obecna sytuacja ekonomiczna często komplikuje życie rodzinne, stwarza konflikty, wobec których dziecko (czasem prawie dorosłe) jest samotne.$^10$ Samotność młodego człowieka we współczesnym świecie może być przyczyną niepowodzeń i trudności w nauce, kłopotów w grupie rówieśniczej, problemów osobistych i rodzinnych, a nawet problemów z prawem. Doświadczenie samotności – jak pisał w „Upadku” Albert Camus – jest jednym z najdotkliwszych doświadczeń naszej ludzkiej egzystencji. Antidotum na tę właśnie samotność może stać się stwarzanie prawdziwych więzi międzyludzkich, wychowanie młodych ludzi do miłości i przyjaźni. Wg filozofów i psychologów – nie są one bowiem pewną daną nam wartością, lecz atrybu- --- $^7$ Janusz Korczak, Jak kochać dziecko, w. III, Warszawa 1929 r. $^8$ Jan Tatarowicz, Drama pomocą w urzeczywistnianiu wartości, (w): „Drama”, zeszyt 20, Warszawa 1996r. $^9$ Tamże, str. 6. $^10$ Magda Szpyrko, O otwartości młodzieży wobec dorosłych, „Nowa Szkoła”, nr 3/1995, str.12. tem, który musimy w sobie pielęgnować i do którego musimy „dochodzić” poprzez duchowy, społeczny i emocjonalny rozwój. Stosując dramę jako metodę edukacji, możemy pomóc naszym wychowankom w poszukiwaniu podstawowych ludzkich wartości, w odkrywaniu skarbów takich, jak: godność człowieka, mądrość, tolerancja, prawdomówność, rodzina, miłość i przyjaźń. Pisze o nich w czasopiśmie „Drama” Halina Machulska w jednym ze swoich projektów „W poszukiwaniu skarbów”. Chciałabym w swoim konspekcie zajęć zwrócić szczególną uwagę na te właśnie pojęcia. Moje propozycje można również adresować do dzieci mających problemy środowiskowe. W tych przypadkach temat „Rodzina” muszą opracowywać wychowawcy razem z psychologami i pedagogami szkolnymi. Poniżej przedstawiam konspekt konkretnych zajęć dramowych, poświęconych rozwijaniu w uczestnikach zdolności do empatii i altruizmu oraz poznaniu wartości przyjaźni w życiu człowieka. Elżbieta Kiska-Kołodziej Wiek uczestników: 14-17 lat Zajęcia czterogodzinne Temat: „Decyzja oswojenia niesie ze sobą ryzyko leż” – czyli jak zdobyć i utrzymać prawdziwą przyjaźń. Cele lekcji: • kształcenie sprawności językowej w zakresie wypowiedzi ustnej i pisemnej (opinie, argumenty, racje), • rozwijanie umiejętności korzystania z techniki przekładu intersemiotycznego (słowo – obraz – ruch), • uczenie się werbalizowania problemów – punktem wyjścia do analizy psychologicznej postaci, • doskonalenie umiejętności tworzenia narracji baśniowej z użyciem rekwizytów, • przygotowanie do odbioru dzieł sztuki: muzyki (także muzyki klasycznej) i teatru – wykorzystanie w czasie przedstawienia improwizowanego tworzywa, jakim jest dźwięk, efekty dźwiękowe i światło, jako elementów służących budowaniu nastroju i wpływowaniu na emocje, • umiejętność wspólnego tworzenia struktury gry dramowej, • odkrywanie znaczenia przyjaźni i prawdy w życiu człowieka, • rozwijanie umiejętności rozpoznawania i nazywania cech postawy altruistycznej, • kształcenie umiejętności odczytywania symboli i alegorii w improwizacjach dramowych. Pomoce: paraboliczna przypowieść Antoine’a de Saint-Exupery’ego „Mały Książę”, kartki z sentencjami z książek: Marka Dziewięckiego „Jak wygrać przyjaźń? Instrukcja obsługi” i „Mały Książę”; reflektor (wska- --- 11) Halina Machulska, Program zajęć teatralno-edukacyjnych. W poszukiwaniu skarbów, (w:) „Drama. Poradnik dla nauczycieli i wychowawców”, zeszyt 35, 2000r., str. 5. zane byłoby, by w sali była możliwość zaciemnienia okien); magnetofony i słuchawki (najlepiej po cztery – dla każdej grupy), różne nagrania muzyki klasycznej i nie tylko; kredki, flamasty, duży arkusz szarego papieru, klej; przedmioty, które będą użyte w grach dramowych jako przynęta: muszla, róża, orzech, wachlarz, nasionka zbóż i kwiatów; maska wenecka – użytą jako rekwizyt teatralny w przedstawieniu improwizowanym, opartym na fragmentach „Małego Księcia”, piłka. Uwaga! Zajęcia te można przeprowadzić w czasie wycieczki szkolnej, „zielonej szkoły”, w ośrodkach kultury, świetlicach środowiskowych. Można je też rozbić na dwie jednostki dwugodzinne. Przebieg lekcji: 1. Gry i zabawy dramowe integrujące i sprzyjające koncentracji. a. Grupa staje w kole. Osoba, która ma piłkę, mówi swoje imię i „co lubi robić”, następnie rzuca ją kolejnej osobie. Kiedy wszyscy się wypowiedzą, rzucamy znów piłkę i ktoś z uczestników mówi imię danej osoby i co ona lubi robić. b. Zabawa analogiczna; mówimy jednak, czego nie lubimy robić. Dalszy ciąg – jak wyżej. c. Zabawa w kole z krzesłami. Ustawiamy tyle krzeseł, ile jest osób, a następnie odejmujemy jedno. Osoba, która nie ma krzesła, „rzuca” jakieś hasło, np.: Kto chodzi do kina przynajmniej raz na miesiąc, kto uwielbia lody, kto gra na pianinie, kto ma w domu komputer – i tym podobnie. Osoby, których dane hasło dotyczy, muszą wstać, a później szybko znaleźć sobie inne krzesło. Uczestnik zabawy nie mający krzesła wymyśla nowy zwrot. 2. Zabawa integracyjna z użyciem „przynęty” rozwijającej wyobraźnię. Dzielimy grupę na zespoły pięcioosobowe. Kładziemy na stole różne przedmioty-przynęty. Każda grupa wybiera jeden lub dwa i wymyśla baśń, która się wiąże z danym rekwizytem. Jeśli mamy do czynienia ze znającym się dobrze zespołem – możemy zrezygnować z zabaw i gier integracyjnych, proponowanych w punktach 1. i 2. Zalecam jednak, aby je przeprowadzić, jeżeli zajęcia odbędą się w czasie „zielonej szkoły”, w świetlicach środowiskowych czy ośrodkach kultury. Po tej zabawie proponuję zrobienie 15-minutowej przerwy. 3. Wykorzystanie metody przekładu intersemiotycznego z użyciem „przynęty”. Dzielę grupę na zespoły 5-osobowe. Z „zaczarowanej skrzynki” uczniowie wyciągają jedną lub dwie karteczki (druga wyciągają w sytuacji, kiedy dane zdanie wydaje się zbyt trudne), na których wypisane są sentencje z przypowieści Antoine’a de Saint-Exupery’ego „Mały Książę”: „Oswoić” znaczy „stworzyć więź”. Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu. Ludzie zapomnieli o tej prawdzie. Lecz tobie nie wolno zapomnieć. Stajesz się na zawsze odpowiedzialny za to, co „oswoiłeś”. — zdanie z „Ewangelii”: Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich. (Ew.św.Jana,15,13) — lub prawdy zawarte w książce „Jak wygrać przyjaźń” Marka Dziewięckiego: Dla przyjaciela jestem kimś tak cennym, jakbym był jedyną osobą na świecie. Przyjaźń to zdolność wczuwania się w to, co dzieje się we wnętrzu drugiego człowieka. Przyjaźń jest niedostępna dla egoistów, ludzi wygodnych, leniwych czy troszczących się głównie o własne interesy – wymaga poświęcenia i ofiarności. Przyjaciel to ktoś, z kim wspólnie zdumiewam się wielkością człowieka i bogactwem jego wewnętrznego świata. Można wybrać inne zdania lub posłużyć się przysłowiami o przyjaźni, na przykład z książki „Złota księga aforyzmów” pod red. Bożeny Dembińskiej. A. Etap przygotowania zespołów do wykonania polecenia. Zadanie uczniów polega na przedstawieniu sentencji w postaci „żywego obrazu” lub pomnika. W tym celu powinni najpierw (w grupach) przeprowadzić analizę ustną otrzymanego tekstu i ustalić wspólne rozumienie jego sensu. Następnie pracują nad wymienioną wyżej techniką (przetwarzają sentencję w „żywy obraz” lub pomnik). W tym czasie dwie osoby zapisują mazakami wszystkie przygotowane przez prowadzącego sentencje na dużych arkuszach szarego papieru lub na tablicy – jeśli taka jest w sali. B. Przedstawienie efektów pracy. Poszczególne grupy po kolei pokazują swoje „żywe obrazy” i pomniki, a osoby z innych grup próbują odgadnąć, z jaką sentencją korespondują poszczególne prezentacje. Osoba prowadząca może tak pokierować rozmową, aby skoncentrować uwagę uczestników na konkretnym elemencie żywego obrazu lub pomnika, posiadającym charakter metaforyczny. Należy wyjaśnić, czym różni się symbol od alegorii. W tym celu można w tych samych grupach przedstawić w formie pomnika pojęcie „Przyjaźń”. Podsumowaniem prezentacji jest dyskusja. Zapisujemy wtedy pytania, na które chcielibyśmy znaleźć odpowiedź. — Jakie cechy powinna mieć prawdziwa przyjaźń? — Co to znaczy – być odpowiedzialnym za przyjaciela? — Czy przyjaciel powinien zawsze wybaczać przyjacielowi, czy też są granice, których przekraczać nie należy? — Co to znaczy, być lojalnym przyjacielem? — Co to znaczy, że „decyzja oswojenia niesie ze sobą ryzyko leż”? 4. Ćwiczenie dramowe: scenki improwizowane, dotyczące przyjaźni. Ich celem jest udzielenie odpowiedzi na wyżej postawione pytania. Uczniowie pracują w czterech grupach. Jedna tworzy przedstawienie improwizowane na podstawie frag. „Małego Księcia”. Tematy dla pozostałych grup wymyśla prowadzący. Gr.A. Grupa dostaje poszarpaną koszulkę, pismo urzędowe od dyrekcji Liceum Ogólnokształcącego nr 4 w Łodzi, że uczeń Piotr P. nie będzie już uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego nr 2 w tym mieście, list od Janka: Drogi Piotrze!!! Piszę do Ciebie, żeby Cię przeprosić. Okazałem się strasznym tchórzem. Nie mogę znieść myśli, że zniszczyłem naszą czteroletnią przyjaźń. Proszę, wybacz mi. Nie stanąłem na wysokości zadania. Chciałbym się zapaść pod ziemię. Ale zrozum, jestem taki słaby, a ich było ośmiu. Wiem, że nigdy Cię nie lubili, ale to dlatego, że jesteś inny i po prostu lepszy i inteligentniejszy od nich. Nie potrafiłem stawić im czoła… Proszę, spotkaj się ze mną i porozmawiajmy o tym. Bardzo pragnę, żebyś mi wybaczył. Janek Zadanie dla grupy: Przedstawić w scence improwizowanej zdarzenie, o którym jest mowa w liście, a które nie daje Jankowi spokoju. Gr. B. Opis sytuacji wyjściowej: Marek przyjaźnił się z Grzegorzem od trzech lat. Dowiedział się, że Grzegorz znalazł się w placówce opiekuńczo-wychowawczej, ponieważ zatrzymano go w trakcie kradzieży w sklepie spożywczym. Marek zamierzał odwiedzić Grzegorza, porozmawiać z nim i pomóc mu zrozumieć, że to, co zrobił, było złe. Zadanie dla grupy: Przedstawić w formie scenki improwizowanej spotkanie przyjaciół. Grupa robi notatki, starając się sformułować argumenty, za pomocą których Marek usiłuje przekonać przyjaciela, że postąpił źle i że on, jako przyjaciel, ma obowiązek mu to uświadomić. Gr.C. Kartka z pamiętnika: 28 lutego 2007 Moje życie nie ma sensu. Ojciec znowu wrócił dzisiaj pijany, na szczęście nie awanturował się i poszedł spać. Czy to się kiedyś skończy??? Nie mogę się uczyć, jeść, spać, duszę się, moje życie nie ma sensu. Jak można tak krzywdzić najbliższych sobie ludzi! W czasie wczorajszej awantury Zosia i Michałek tak strasznie płakali… Ale dotąd miałam przyjaciółkę, a dzisiaj wszystko się skończyło… Kiedy zapytała dzisiaj, dlaczego jestem taka smutna – opowiedziałam jej o wszystkim. Kasia w czasie lekcji wf-u powiedziała o tym Karolinie i teraz wie już cała klasa. Tak strasznie się wstydzę… nie pójdę jutro do szkoły. Życie jest do bani!!! Zadanie dla grupy: Przedstawić za pomocą scenki improwizowanej spotkanie i rozmowę przyjaciółek (osoby z grupy pomagają dziewczętom, wymyślając argumenty, których one mogłyby ewentualnie użyć w rozmowie). Gr. D. Grupa ma przygotować przedstawienie improwizowane na podstawie fragmentów „Małego Księcia” (spotkania bohatera z lisem) z rozdziału XXI. Wskazane byłoby wykorzystanie rekwizytu – masek, środków wyrazu: dźwięków, muzyki oraz efektów wizualnych (zaciemnienie sali, użycie reflektora). Mogą z tych tworzyw sztuki teatralnej korzystać także członkowie innych grup. Ważne jest budowanie nastroju, napięcia. - Przedstawienie efektów pracy grup. Poszczególne grupy (trzy) przedstawiają swoje scenki improwizowane. W kulminacyjnym momencie prowadzący stosuje technikę „stopklatki” i wykorzystuje strategię „pięć poziomów świadomości” w stosunku do osób będących w roli. Pomagają one w zrozumieniu postępowania bohaterów: Poziom czynności: Co teraz robisz, kim jesteś? Poziom motywacji (przyczyny zewnętrznej): Dlaczego to robisz? Poziom motywacji (wewnętrznej), oczekiwania: Po co to robisz? Co chcesz przez to osiągnąć? Poziom modeli i wzorców (wzory postępowania): Skąd wiesz, że takie zachowanie jest odpowiednie w danej sytuacji? Filozofia – poziom przekonań: Jakie są twoje zasady, filozofia życiowa? 5. Omówienie prezentacji przez wykonawców i obserwatorów. Dyskusja na temat: jaka powinna być prawdziwa przyjaźń? Jakie cechy charakteru powinien mieć człowiek, który zasługuje na przyjaźń, a także potrafi ją budować i utrzymać? Dlaczego „decyzja oswojenia niesie ze sobą ryzyko łez?” – próba odpowiedzi. Czym jest odpowiedzialność w przyjaźni? 6. Informacje zwrotne. Prosimy uczestników o napisanie na kartkach, czego nauczyli się (lub nie) na dzisiejszych zajęciach. Np. Zrozumiałem/am, że……………………………………… Uświadomiłem/am sobie, że……………………………………… Informacje te pozwalają nam odpowiedzieć sobie na pytanie, czy podczas zajęć osiągnęliśmy zamierzony cel. Mogą także być wskazówką dotyczącą tego, jak podobne zajęcia należałoby modyfikować w przyszłości. --- Katarzyna Wypler Gimnazjum 5. Zajęcia 45-minutowe Temat: „Jak cię widzą, tak cię piszą”. Cel główny zajęć: - kształcenie umiejętności dobierania ubioru do sytuacji. Cele szczegółowe: - doskonalenie umiejętności nazywania swoich emocji, przeżyć, związanych z określoną sytuacją, - kształtowanie poczucia estetyki i wrażliwości na wygląd zewnętrzny, w zależności od sytuacji, - ćwiczenie umiejętności opisywania prezentowanej postaci, rozpoznawania jej cech osobowych, - formułowanie argumentów i przedstawianie własnych sądów. Techniki dramowe: improwizacja, nauczyciel i uczeń w roli. Pomoce: tablica magnetyczna z magnesami albo tablica korkowa i pinezki, zdjęcia (zarówno w dużym, jak i małym formacie) przedstawiające: kobietę w garnonce (typ bizneswoman), mężczyznę w garniturze, człowieka bezdomnego, mężczyznę w stroju sportowym, gospodynię domową; paski papieru do zapisywania cech. Wprowadzenie Jako nauczyciele doświadczamy niejednokrotnie sytuacji, w których nasi uczniowie przychodzą do szkoły niewłaściwie ubrani. Kwestie te są często poruszane w regulaminie szkoły. Tłumaczymy naszym uczniom, że ubiór szkolny różni się od stroju dyskotekowego lub plażowego. Dowiadują się, na czym polegają te różnice i z czego wynika konieczność dobrania ubioru w zależności od pory dnia, miejsca, w którym przebywamy. Właściwy ubiór stanowi wyraz szacunku dla osób, z którymi się spotykamy, pracujemy itp. Znamy wszyscy powiedzenie: „Jak cię widzą, tak cię piszą”. Nasi uczniowie także mają już jakieś własne doświadczenia, związane z tym przysłowiem. Mogą się jednak pojawić opinie, że „Nie szata zdobi człowieka”. Sens tego drugiego stwierdzenia odnosi się jednak bardziej do sfery duchowej niż fizycznej człowieka. Uczniowie lubią też wygłaszać poglądy, że ubiór to nasza prywatna sprawa, że nie należy ograniczać czyjejś wolności osobistej przez narzucanie stylu ubioru itp. Próba weryfikacji tych ostatnich opinii jest właśnie celem niniejszych zajęć. Przebieg zajęć: 1. Ćwiczenie dramowe: Kim jest ten człowiek? – charakterystyka osób na podstawie fotografii. Uczniowie siadają w kręgu. Nauczyciel wiesza na tablicy magnetycznej duże zdjęcie danej postaci i prosi uczniów, by na paskach papieru i tylko na podstawie fotografii scharakteryzowali prezentowaną osobę. Każdy musi to zadanie wykonać indywidualnie. Uczniowie mają określić np. charakter, zawód, zamiłowania, status społeczny, stan psychiczny postaci uwidocznionej na zdjęciu. Na każdym pasku papieru należy wpisać jedną informację na temat tej osoby. Nauczyciel pokazuje kolejno zdjęcia: — kobiety w garsonce (bizneswoman), — człowieka bezdomnego, — mężczyznę w stroju sportowym, — gospodyni domowej. Po scharakteryzowaniu każdej z powyższych postaci nauczyciel rozkłada na podłodze te same zdjęcia w małym formacie, w znacznej odległości od siebie. Wokół zdjęcia danej postaci uczniowie układają w formie rożety zapisane paski papieru. Następnie dzieci stają w kręgu i wspólnie charakteryzują daną postać. Prawdopodobnie pojawiać się będą następujące stwierdzenia: — kobieta w garsonce jest wykształcona, inteligentna, dowcipna, jest panną, posiada dobry status materialny itp. — bezdomny to alkoholik, bezrobotny, zaniedbany, rozwiędziony, jest chory, smutny itp. — człowiek w sportowym stroju jest wysportowany, dobrze wykształcony, niepalący, kawaler, zadowolony z życia itp. — gospodyni domowa to niewykształcona, samotna, wielodzietna matka, osoba zakompleksiona, nieszczęśliwa itp. Nauczyciel powinien zachęcać do dyskusji na temat prawidłowości i tendencji, które znalazły się w poszczególnych charakterystykach. Dlaczego się one pojawiły? O czym to świadczą? Uczniowie zapewne zauważą, że z psychologicznego punktu widzenia jesteśmy skłonni oceniać ludzi na podstawie pierwszego wrażenia. Wykonane przez nich zadanie prawdopodobnie to potwierdzi. Nauczyciel powinien wyeksponować to spostrzeżenie, że uczniowie, nie wiedząc o ludziach z fotografii, przypisali im pozytywne bądź negatywne cechy. Czy na pewno słusznie? W psychologii mówi się o tym, że ludzie mają skłonność do przypisywania ludziom ładnych cech pochlebnych, tj. utalentowania, uczciwości, inteligencji. Mając na uwadze wnioski z dyskusji, uczniowie powinni teraz zastanowić się nad własną sytuacją. Nauczyciel może zapytać: Jak zostalibyście ocenieni przez nieznane otoczenie? Pozytywnie? Negatywnie? Neutralnie? Niektórzy ludzie, ubierając się w pewien sposób, liczą się ze zdaniem i opinią środowiska. Niektórzy stwierdzą, że ubiór i wygląd zewnętrzny to ich prywatna sprawa. Ale czy na pewno? Następne ćwiczenie jest właśnie próbą odpowiedzi na to pytanie. 2. Improwizacje nt. „Mój ubiór świadczy o mnie”. Nauczyciel dzieli klasę na 4 grupy. Uczniowie mają za zadanie przedstawić cztery różne sytuacje fikcyjne w formie scenek improwizowanych. Może je wymyślić sam nauczyciel, biorąc pod uwagę zdarzenia w danej klasie, szkole. Scenki powinna łączyć wspólna cecha — kłopotliwa sytuacja, związana z niewłaściwym, nieodpowiednim w danej sytuacji strojem, wyglądem postaci. Mogą to być następujące sytuacje (wylosowane przez daną grupę lub przydzielone przez nauczyciela): - Jest godzina 15. Jacek/Ania znajduje się w swoim pokoju i rozmawia z przyjaciółmi: Arkiem, Filipem, Asią i Zosią. Do pokoju wchodzi siostra Jacka/Ani. Jest w szlafroku, dziurawych kapciach, papilotach (wałkach) na głowie. - Jesteście w klasie. Trwa lekcja. Do klasy wchodzi spóźniona koleżanka w bluzce odsłaniającej brzuch, w kusej minispódniczce. W uszach ma wielkie, złote kolczyki – koła. Jej wygląd jest wyzywający. - Grupa przyjaciół umawia się na wyjście do teatru, gdzie odbędzie się przedstawienie premierowe. Na miejscu okazuje się, że jedna z osób jest ubrana w bluzę z kapturem i dżinsy, podczas gdy pozostali – elegancko: dziewczynki w sukienki wieczorowe, a chłopcy w garnitury. - Korytarz w szkole. Uczniowie rozmawiają podczas przerwy. W pewnym momencie podchodzi do nich chłopiec w pomiętej, postrzępionej, brudnej koszuli. Jego widok jest odrażający. Próbuje dołączyć się do rozmowy. Po kolei każda z grup przedstawia swoją scenkę. W momencie, w którym konflikt zostanie dostatecznie zarysowany, nauczyciel zatrzymuje akcję (stopklatka). Zaistniała sytuacja zostaje poddana wstępnej analizie poprzez zastosowanie przez nauczyciela pytań tworzących pięć poziomów świadomości w stopklatce: — Co teraz robisz? — Dlaczego to robisz? — Co chcesz przez to osiągnąć? — Skąd pochodzą wzorce Twoich zachowań? — Na czym polega Twój filozofia życiowa? Oto przykłady kilku możliwych do uzyskania odpowiedzi na powyższe pytania – w odniesieniu do pierwszej improwizacji. Pytania do Jacka/Ani: — Co robisz w tej sytuacji? (Np. podbiegam i wypycham siostrę z pokoju, szybko zamykając drzwi; śmieję się z niej; udaję, że jej nie widzę i kontynuuję rozmowę z przyjaciolmi, licząc, że szybko wyjdzie z pokoju; mówię jej, żeby się odpowiednio ubrała, a potem do nas przyszła, jeśli ma na to ochotę; krzyczę na nią, żeby wyszła itp.). — Dlaczego tak się zachowujesz? (Np. bo mi wstyd za siostrę; jestem skrępowana/y; sądzę, że będę tak oceniona/y przez przyjaciół, jak oni ją prawdopodobnie ocenili; śmiechem chcę zamaskować żałowanie; krzykiem chcę wyładować swoją złość itp.). — Co chcesz osiągnąć swoim zachowaniem? (Np. ukryć wstyd przed przyjaciolmi; wyładować złość na siostrze; zamaskować skrępowanie itp.). — Na czym/na kim się wzorujesz? (Np. na moim ojcu, bracie; wszyscy tak się odzywają do siebie w rodzinie itp.). — Jaka jest Twoja filozofia życiowa? (Np. maskowanie się; ukrywanie; agresja itp.). Pytania do przyjaciół Jacka/Ani: — Co robicie w takiej sytuacji? (Np. udajemy, że nie widzimy siostry koleżanki/kolegi; czekamy, jak zachowa się nasza koleżanka/kolega, a potem przejmujemy jej zachowanie; nie robimy nic; pocieszamy koleżankę/kolegę, że u nas w domu też są takie zwyczaje; opowiadamy dowcip, żeby rozładować atmosferę; śmiejemy się i krytykujemy siostrę koleżanki/kolegi). — Dlaczego tak postępujecie? (Np. nie chcemy krępować naszej koleżanki/kolegi; przyjmujemy postawę neutralną, bo tak najłatwiej; bo głupio się czujemy i próbujemy załagodzić sytuację dowcipem, nie widząc lepszego rozwiązania; śmiejemy się, bo śmiesznie wygląda w tych papilotach). — Co chcecie osiągnąć swoim zachowaniem? (Np. rozładować napiętą atmosferę; zaistnieć w towarzystwie i powiedzieć coś dowcipnego). — Na kim/na czym się wzorujecie w swoim zachowaniu? (Np. na rówieśnikach; robimy tak, jak każe dobre zachowanie, tzn. tak jak nas wychowali rodzice). — Jaka jest wasza filozofia? (Np. przede wszystkim nie szkodzić; chcę być zaauważony; filozofia konformizmu). Pytania do siostry: — Co teraz robisz? (Np. szybko wychodzę, bo nie wiedziałam, że siostra/brat ma gości; nie widzę nic niestosownego w swoim wyglądzie – przecież jestem w swoim domu; robię wszystko, żeby przyłączyć się do rozmowy; udaję, że czegoś szukam i zaraz potem wychodzę). — Dlaczego tak się zachowujesz? (Np. bo mi wstyd; bo tak wychowali mnie moi rodzice; bo nie widzę nic niestosownego w swoim wyglądzie; nie zależy mi na moim wyglądzie, nie dbam o opinie innych ludzi). — Co chcesz osiągnąć swoim zachowaniem? (Np. zwrócić na siebie uwagę kolegów/koleżanek siostry; nic nie chcę osiągnąć, po prostu pokazuję, że tak chodzę ubrana, będąc w swoim domu). — Na kim wzorujesz się w swoim zachowaniu? (Np. tak wychowali mnie rodzice, oni chodziły byle jak ubrani po domu i ja też tak robię; to mój wybór, chcę w domu czuć się swobodnie). — Jaka jest Twoja filozofia życiowa? (Np. to mój dom i będę w nim wyglądać, jak chcę — „Wolność Tomku w swoim domku”; „Nie szata zdobi człowieka”). 3. Dyskusja prowadząca do sformułowania problemów, oceny zachowań bohaterów. Uzyskany wcześniej przez uczniów material dramowy wymaga pogłębionej analizy i interpretacji. Powinni oni podjąć próbę sformułowania wniosków: w jaki sposób należy się ubrać, aby nie narażać się na negatywne opinie środowiska? Kultura narzuca pewien styl, kanon ubioru, zależny od danej sytuacji. Wygląd świadczy o tobie (jak cię widzą, tak cię piszą). Bardzo często jesteś oceniany na podstawie pierwszego wrażenia. Być może sądzisz, że to nie ma znaczenia. W grupie, gdzie wszyscy cię znają, może nie, ale w innych sytuacjach życiowych, np. podczas poszukiwania pracy, nawiązywania nowych znajomości, twój wygląd bardzo się liczy. Wygląd nie jest tylko prywatną sprawą, bo „dotyka” także twoje otoczenie. Znajomi, przyjaciele, rodzina mogą być z ciebie dumni lub wstydzić się za ciebie, mogą chcieć z tobą przebywać lub ograniczać z tobą kontakty. Sztuka dobrego wyglądu to nie tylko odpowiednie dobranie stroju do miejsca, sytuacji, ale również jego czystość, schudność a w wielu wypadkach również elegancja i prostota. 4. Podsumowanie. Podsumowaniem powyższego ćwiczenia może być przemyślenie przez uczniów zakończenia scenek, zgodnych z savoir’ vivr oraz ich przedstawienie w następnej scence improwizowanej. Zadanie to nawiązuje w pewien sposób do teatru forum, techniki dramowej polegającej na przekształcaniu sytuacji w celu rozwiązania problemu. Jeśli zdecydujemy się na rozwinięcie tej formy działania, nauczyciel może posłużyć się książką Anny Dziedzic „Drama a wychowanie”, w której autorka opisuje teatr forum (rozwiązywanie problemów poprzez przekształcanie sytuacji dramowej). Należy się jednak liczyć z tym, że zajęcia takie zajmą nam więcej czasu. Można na nie przeznaczyć osobną lekcję. Zadanie to, w przypadku pierwszej analizowanej scenki, wyglądałoby następująco: Proponujemy uczniom działanie polegające na przekształceniu sytuacji, którą przedstawili poprzednio. Grupa „odgrywa” ponownie swoją scenkę w pierwotnej postaci. Pozostali uczniowie, obserwując zdarzenie, mają prawo – umówionym wcześniej znakiem – zatrzymać akcję i wejść w rolę jednej z postaci. Czy to zmieni charakter zdarzenia? Pojedyncze działanie chyba nie, ale próby można ponawiać. Chodzi o doprowadzenie do sytuacji pozytywnej i uswiadomienie sobie ujawnionych trudności oraz ich przyczyn. Także nauczyciel umówionym znakiem (np. klaśniecie) może zatrzymać akcję i zaproponować: „teraz da się coś tutaj zmienić…” Sam może wejść w rolę lub poprosić o to kogoś z obserwatorów. Ta sama grupa przedstawia na koniec swoją scenkę w całkowicie nowej wersji. Bibliografia: - Krystyna Skarżyńska, Spostrzeganie ludzi, Warszawa 1981. - Anna Dziedzic, Drama a wychowanie, Warszawa 1999. Jubileusz 25-lecia Polskiego Ośrodka ASSITEJ cd. Uroczyste obchody jubileuszu zostały przesunięte z planowanego wcześniej 17 lutego 2007 r. na termin późniejszy, ponieważ wiążą się z dorocznym zjazdem członków ASSITEJ czyli walnym zgromadzeniem sprawozdawczo-wyborczym. Termin zgromadzenia jest przesuwany z powodu procedury wprowadzania zmian w statucie PO ASSITEJ i związanych z tym ustaleń prawnych. Natomiast publikacja pt. „Polski Ośrodek ASSITEJ – 25 Lat” już się ukazała. Dokumentuje ona 25 lat działalności PO ASSITEJ. Szczegółowo omawia historię Stowarzyszenia oraz wszystkie inicjatywy ostatniego ćwierćwiecza. Dostarcza pełnej wiedzy o ideach, wydarzeniach, projektach, o współpracy zagranicznej, życiu codziennym oraz ludziach, którzy tworzyli historię Polskiego Ośrodka Międzynarodowego Stowarzyszenia Teatrów dla Dzieci Młodzieży ASSITEJ. Duży fragment publikacji poświęcony jest podnoszeniu kwalifikacji zawodowych poprzez DRAME – metodę edukacji XXI wieku oraz opisowi działań eksperymentalnej Szkoły Aktorskiej Haliny i Jana Machulskich przy PO ASSITEJ, w której podstawą przyśpieszonego rozwoju młodego aktora jest metoda dramy. Publikacja ukazuje Czytelnikowi istotny fragment dorobku teatru dla dzieci i młodzieży w Polsce, formy integrowania się środowiska polskich artystów, działających na rzecz edukacji kulturalnej młodych pokoleń, wskazuje kierunki działania i wzory dla innych organizacji kulturalno-edukacyjnych, środowisk i animatorów zajmujących się dziedziną wychowania przez teatr i dramę. Ponadto wskazuje ważną rolę twórców teatralnych w rozbudzaniu młodych talentów aktorskich, reżyserskich, dramaturgicznych i społecznych, ukazuje sposoby kontynuowania rozwoju uzdolnień dzieci i młodzieży poprzez uczestnictwo w różnych formach aktywności proponowanej przez PO ASSITEJ, np.: warsztaty, konkursy, festiwale, zjazdy, szkolenia. W opracowaniu znajdują się rozdziały poświęcone roli kultury w procesie edukacji, socjalizacji i adaptacji społecznej, np. szkolenie nauczycieli, instruktorów i młodych twórców metodą dramy, przykłady i ocena rezultatów pracy dramą, wyniki badań naukowych. Odbiorcami publikacji są: animatorzy kultury, twórcy teatru, nauczyciele, studenci, krytycy, międzynarodowe stowarzyszenia teatralne, ośrodki ASSITEJ w świecie, organizacje pozarządowe, prowadzące edukację kulturalną, wychowawcy, dzieci i młodzież. Książka obejmuje następujące rozdziały: - „Oni pomogli” – Halina Machulska - „ASSITEJ czyli sposób na życie” – Maciej Wojtyszko - „Halina Machulska i jej ASSITEJ” – Henryk I. Rogacki - „Kronika ASSITEJ 1981-2006” – Danuta Szczuka - „Pewnego lata w Osuchowie” – Liliana Bardijewska - „Drama w Polskim Ośrodku ASSITEJ i jej entuzjaści” – Alicja Pruszkowska - „Brytyjscy specjaliści o dramie w Polsce” – Alicja Pruszkowska - „Drama w Polskim Ośrodku ASSITEJ – kalendarium” (Alicja Pruszkowska we współpracy z Elżbietą Suwalską) - „W poszukiwaniu Polskiego Szekspira” – Liliana Bardijewska - „Konkurs Szukamy Polskiego Szekspira – kalendarium” (Liliana Bardijewska) - „Konkurs Młodzi Tłumacze – kalendarium” - „Międzynarodowy Festiwal „Korczak Dzisiaj” Dokumentacja Festiwalu „Szkoła Aktorska H. i J. Machulskich” – Jan Machulski Dokumentacja Szkoły Aktorskiej Nagrody PO ASSITEJ Publikacja jest pracą zespołu redakcyjnego, w skład którego wchodziły: Joanna Rogacka (redaktor naczelny), Halina Machulska, Liliana Bardijewska, Elżbieta Socha, Alicja Pruszkowska, Danuta Szczuka. Książka jest dwujęzyczna – cały tekst podany jest również w języku angielskim. Osoby zainteresowane publikacją proszone są o kontakt z biurem PO ASSITEJ. XI Międzynarodowy Festiwal Teatrów Dla Dzieci i Młodzieży „Korczak 2007” Odbędzie się on w dniach 1-6 października 2007 roku w Warszawie. Początek roku 2007 to etap kwalifikacji zespołów teatralnych. Zgłosilo się kilkanaście teatrów polskich i tyleż zagranicznych. Szkola Aktorska H. i J. Machulskich przy PO ASSITEJ 27 stycznia 2007 r. odbyła się premiera spektaklu dyplomowego pt. „Ale pyta w plecy?” na motywach sztuki Dusana Kovačevića „Larry Thompson – dramat pewnej młodości” w reż. Roberta Kudelskiego. Spektakl odbył się w Teatrze Nowym w Warszawie. 7 lutego 2007 r. odbyła się premiera spektaklu dyplomowego Luigi Pirandello pt. „Giganci z Gór” w reż. Przemysława Wasilkowskiego. Spektakl odbył się w Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki w Warszawie. W dniach 1-3 marca słuchacze zaprezentowali pracę Szkoły w I semestrze roku szkolnego 2006/2007 podczas VII Międzynarodowego Salonu Edukacyjnego Perspektywy 2007, EXPO XXI w Warszawie. Ognisko Teatralne „U Machulskich” W roku szkolnym 2006/2007 Ognisko ma 12 grup i liczy ponad 200 uczestników. W grudniu odbyła się tradycyjna Wigilia wraz z pokazami przygotowanymi przez każdą z grup. Uczestniczyli w niej również państwo Halina i Jan Machulscy. Pod koniec stycznia odbyły się pokazy semestrzalne. Każda z grup przedstawiła efekt poszczególnych zajęć z instruktorami. W dniach 4-10 lutego odbyły się zimowe warsztaty w Jadwisinie. Wzięły w nich udział 42 osoby. Uczestnicy przygotowali 6 niespodzianek, 5 pokazów i 8 warsztatów. Ponadto odbywały się codzienne konkursy z nagrodami od sponsorów. Na początku marca odbył się Konkurs Recytatorski w Ognisku, jak zawsze – obowiązkowy. 6 osób przeszło do eliminacji dzielnicowych w Ogólnopolskim Konkursie Recytatorskim i 2 w Warszawskiej Syrencie. Karina Taranowicz zajęła I miejsce w dzielnicy i przeszła do kolejnej tury. Trwają prace wstępne nad tegoroczną wymianą z niemiecką grupą PODIUM. Spotkania odbędą się w lipcu w Polsce i we wrześniu w Niemczech. Trwają również przygotowania do letnich warsztatów dramaturgiczno-teatralnych, które odbędą się w tym roku w Jadwisinie i Teresinie. „Ogniska Marzeń – drama w pracy z dziećmi problemowymi” PO ASSITEJ jest w trakcie realizacji programu „Ogniska Marzeń – drama w pracy z dziećmi problemowymi”. Program adresowany jest do 3 grup kandydatów: młodych nauczycieli pracujących z młodzieżą zaniedbaną środowiskowo, absolwentów Szkoły Aktorskiej z uzdolnieniami pedagogicznymi, młodych pracowników administracyjnych, pracujących w ośrodkach wychowawczych. Projekt ma na celu podniesienie poziomu edukacji dzieci z rodzin dysfunkcyjnych. W ramach stażu w Wielkiej Brytanii (Winchester, Uniwersytet i Teatr Edukacyjny) – przewidziane są 2 grupy 6-osobowe (pobyt po 9 tygodni) i w Niemczech (Lingen, które dysponuje prężnie działającym Centrum Pedagogiczno–Teatralnym) – 1 grupa 2-osobowa przez 9 tygodni. Planowane terminy stażu: maj 2007 oraz październik 2007. Przygotowaniem do pracy z dziećmi problemowymi było Ognisko Baśni, prowadzone przez Halinę Machulską w SP nr 3 w Warszawie. Konkurs Dramaturgiczny dla Młodzieży Polski Ośrodek ASSITEJ ogłosił w tym roku XII Edycję Konkursu dla Młodych Dramaturgów „Szukamy Polskiego Szekspira”. Przeznaczony jest dla dzieci i młodzieży w wieku od 12 do 21 lat. Konkurs organizujemy w dwóch kategoriach wiekowych: dziecięca – od 12 do 15 lat i młodzieżowa od 16 do 21 lat. Laureaci konkursu uczestniczą w obozach oraz warsztatach dramaturgicznych prowadzonych przez wybitnych dramaturgów, ludzi teatru. Prace należy nadsyłać do dnia 31 stycznia 2008 r., natomiast wyniki konkursu zostaną oficjalnie ogłoszone w październiku 2008 r. podczas XII Międzynarodowego Festiwalu Teatrów dla Dzieci i Młodzieży „KORCZAK 2008”. Dodatkowe informacje oraz regulamin konkursu: Polski Ośrodek ASSITEJ, tel. (0-22) 32-96-220, tel./fax. 851-00-40; e-mail: firstname.lastname@example.org, strona internetowa: www.assitej.pl Kursy dramy, prowadzone przez PO ASSITEJ: 1. Kurs I stopnia (40 godz.) odbył się w Warszawie w salach gościnnej Szkoły Podstawowej nr 143 im. St. Starzyńskiego w dniach 13 stycznia – 11 lutego 2007. Ukończyło go 21 osób – nauczycieli, pedagogów i studentów, którzy zapisali się wcześniej indywidualnie na listę oczekujących na kurs w biurze PO ASSITEJ. 2. Rozpoczął się dnia 17 marca kurs II stopnia (40 godz.), również w Szkole nr 143. Planowane zakończenie szkolenia – 22 kwietnia. Opiekunem kursów dramy PO ASSITEJ od roku szkolnego 2006/2007 jest Wojciech Trzaskowski – edukator dramy. Wzrasta zainteresowanie nauczycieli kursami łączącymi dramę z teatrem – wiedzą i umiejętnościami, jak prowadzić szkolny teatr z dziećmi i młodzieżą. Biuro PO ASSITEJ gromadzi zgłoszenia osób zainteresowanych takim kursem, który może udać się zorganizować jeszcze pod koniec roku szkolnego 2006/2007. Zainteresowanych kursami prosimy o kontakt: tel. (0-22) 32-96-220, tel./fax. 851-00-40; e-mail: email@example.com, strona internetowa: www.assitej.pl Warsztaty dramy w CODN w Warszawie Dnia 30 marca 2007 r. Halina Machulska i Alicja Pruszkowska prowadziły kilkugodzinne warsztaty dla 64 dyrektorów szkół z różnych stron Polski. Temat spotkania: „Agresja…Jak ją pokonać?” został poprzedzony wykładem dr Grażyny Poraj z Uniwersytetu Łódzkiego. Opracowanie: Elżbieta Socha PIERWSZY W POLSCE poradnik dla nauczycieli i wychowawców zainteresowanych METODĄ DRAMY! REDAKCJA CZASOPISMA ul. GEN. R. ABRAHAMA 7 m. 49 03-982 WARSZAWA TEL./FAX 022-613-54-68 Sprzedaż poradnika prowadzi Polski Ośrodek ASSITEJ ul. Bartycka 18 00-715 Warszawa tel./fax: 022-851-00-40 Kopiowanie i przedruk bez zgody wydawcy zabronione.	<urn:uuid:7805681d-fc6f-4769-a4ad-2e024a156fe9>	finepdfs	3.126953	CC-MAIN-2017-43	http://drama.edu.pl/DRAMA_53.pdf	2017-10-19T08:54:55Z	crawl-data/CC-MAIN-2017-43/segments/1508187823260.52/warc/CC-MAIN-20171019084246-20171019104246-00609.warc.gz	102,070,356	0.999513	0.99997	0.99997	[ "unknown", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn"...	pol_Latn	{}	false	[ 55, 250, 306, 1279, 4624, 8028, 11130, 14467, 17711, 21231, 24893, 28080, 32005, 36180, 40406, 43792, 47431, 51134, 55022, 56649, 61899, 65161, 68814, 72652, 75079, 78873, 82717, 85895, 89883, 93561, 97035, 100241, 103927, 105952, 106294 ]	1	0
UMOWA nr 33/2021 zawarta w dniu ……………….2021 roku w Bodzentynie pomiędzy Świętokrzyskim Parkiem Narodowym, mającym swą siedzibę w Bodzentynie przy ul. Suchedniowskiej 4 (NIP 657-290-58-57) zwanym dalej w treści umowyZamawiającym, reprezentowanym przez Dyrektora Świętokrzyskiego Parku Narodowego – dr inż. Jana Reklewskiego, a ……………………………………………………………………………………………………………………………………………. mającym swą siedzibę w: ……………………. (NIP:…………..wpisanym do ………………………… Regon……………. zwanym dalej w treści umowyWykonawcą, reprezentowanym przez …………………………………………………… o następującej treści: § 1 DEFINICJE Dla potrzeb interpretacji postanowień Umowy Strony ustalają znaczenie następujących pojęć: 1. Cena jednostkowa - suma wszystkich kosztów, w tym: bezpośredniej robocizny, kosztów nabycia materiałów i pracy sprzętu oraz kosztów pośrednich i zysku, wyliczona na jednostkę przedmiarową. 2. Cena ofertowa brutto – cena całkowita podana z uwzględnieniem podatków, opłat i innych obciążeń publicznoprawnych, zawarta w ofercie Wykonawcy za wykonanie przedmiotu Umowy, ustalona w oparciu o przekazany przez Zamawiającego przedmiar robót. 3. Dokumentacja projektowa – zbiór dokumentów służących do opisu i realizacji przedmiotu Umowy, obejmujący w szczególności: 1) projekt budowlany i wykonawczy 2) przedmiar robót, 3) Specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót budowlanych, 4. Konsorcjum – Wykonawcy podejmujący się wspólnie wykonania przedmiotu Umowy, których wzajemne relacje reguluje umowa konsorcjum lub inna umowa o podobnym charakterze, w szczególności umowa o współpracy. 5. Koszt - wszelkie uzasadnione i udokumentowane wydatki poniesione przez Wykonawcę bezpośrednio w związku z realizacją robót stanowiących przedmiot Umowy. 6. Materiały – surowce i inne wyroby budowlane, które mają być wykorzystane przy wykonywaniu robót, w standardzie określonym w dokumentacji techniczno-projektowej, a w przypadku braku stosownych wytycznych co do standardu, zgodnym z przeznaczeniem i rodzajem robót, do których wykonania mają zostać zastosowane. 7. Nadzór autorski - zespół czynności polegających na stwierdzaniu w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z dokumentacją projektową oraz uzgadnianiu możliwości wprowadzania rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie budowlanym. 8. Odbiór robót zanikających i ulegających zakryciu - odbiór polegający na ocenie ilości i jakości wykonanych robót, które w dalszym procesie wykonywania robót nie wystąpią lub ulegają zakryciu. 9. Odbiór częściowy - odbiór polegający na ocenie ilości i jakości wykonanej części robót. 10. Odbiór końcowy - odbiór polegający na ocenie wykonania robót będących przedmiotem Umowy. 11. Odbiór ostateczny – odbiór po upływie okresu gwarancji jakości lub rękojmi, w zależności od tego, który okres jest dłuższy. 12. Odbiór gwarancyjny – cyklicznie wykonywana kontrola skuteczności usunięcia przez Wykonawcę ujawnionych Wad fizycznych obiektu. 13. Podwykonawca lub dalszy Podwykonawca - osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, posiadająca zdolność prawną, która: 1) zawarła z Wykonawcą, Podwykonawcą lub dalszym Podwykonawcą zaakceptowaną przez Zamawiającego Umowę o podwykonawstwo na wykonanie części robót służących realizacji przez Wykonawcę przedmiotu Umowy albo 2) zawarła z Wykonawcą, Podwykonawcą lub dalszym Podwykonawcą przedłożoną Zamawiającemu Umowę o podwykonawstwo, której przedmiotem są dostawy lub usługi, stanowiące część zamówienia publicznego, z wyłączeniem umów o podwykonawstwo o wartości mniejszej niż 0,5%, wartości Umowy. 14. Protokół odbioru robót zanikających i ulegających zakryciu – dokument potwierdzający odbiór robót w zakresie wykonania przez Wykonawcę zgodnie z Umową robót zanikających lub ulegających zakryciu. 15. Protokół odbioru usunięcia wad – dokument potwierdzający odbiór robót w zakresie wykonania usunięcia przez Wykonawcę wad powstałych w okresie rękojmi za wady fizyczne lub gwarancji jakości w robotach zrealizowanych na podstawie Umowy. 16. Protokół odbioru końcowego robót - dokument potwierdzający odbiór wykonania przez Wykonawcę całości robót będących przedmiotem Umowy. 17. Protokół odbioru ostatecznego robót – dokument potwierdzający odbiór robót po usunięciu przez Wykonawcę wszystkich wad ujawnionych w robotach zrealizowanych na podstawie Umowy w okresie rękojmi/gwarancji jakości (w zależności od tego, który z podanych okresów jest dłuższy) lub po stwierdzeniu braku wystąpienia wad. 18. Siła wyższa – wydarzenie lub okoliczność o charakterze nadzwyczajnym, na którą Wykonawca ani Zamawiający nie mają wpływu; wystąpieniu której Wykonawca ani Zamawiający, działając racjonalnie, nie mogli zapobiec przed zawarciem Umowy; której, w przypadku jej wystąpienia, Wykonawca ani Zamawiający, działając racjonalnie, nie mogli uniknąć lub jej przezwyciężyć; oraz która nie może być zasadniczo przypisana Wykonawcy ani Zamawiającemu. 19. Specyfikacja techniczna wykonania i odbioru robót budowlanych, STWiORB – dokument przekazywany Wykonawcy przez Zamawiającego w celu realizacji Umowy, zawierający zbiory wytycznych i wymagań określających warunki i sposoby wykonywania, kontroli i odbioru robót, określonych w Dokumentacji projektowej. 20. Sprzęt – urządzenia, maszyny, środki transportowe i inne narzędzia potrzebne do zgodnego z Umową wykonania robót oraz usunięcia Wad, będące w dyspozycji Wykonawcy. 21. Teren budowy (Teren robót) - obszar, na którym prowadzone są roboty stanowiące przedmiot Umowy wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia Zaplecza budowy. 22. Termin zakończenia robót - termin określony w Umowie, do upływu którego Wykonawca zobowiązany jest zakończyć wszystkie roboty objęte Umową. 23. Umowa o podwykonawstwo - pisemna umowa o charakterze odpłatnym, której przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty, stanowiące część przedmiotu Umowy, zawierana pomiędzy Wykonawcą a Podwykonawcą a także pomiędzy Podwykonawcą a dalszym Podwykonawcą lub pomiędzy dalszymi Podwykonawcami. 24. Wada – jawne lub ukryte właściwości tkwiące w stanowiących przedmiot Umowy robotach, utworach powstałych w związku z wykonaniem przedmiotu Umowy lub w jakimkolwiek ich elemencie, powodujące niemożność używania lub korzystania z przedmiotu Umowy zgodnie z przeznaczeniem; zmniejszenie wartości przedmiotu Umowy; obniżenie stopnia użyteczności przedmiotu Umowy; obniżenie jakości lub inne uszkodzenia w przedmiocie Umowy. Za wadę uznaje się również sytuację, w której przedmiot Umowy nie stanowi własności Wykonawcy albo jeżeli jest obciążony prawem osoby trzeciej. 25. Wykonawca - strona Umowy zobowiązana do wykonania przewidzianych Umową robót zgodnie z Dokumentacją projektową, przepisami prawa powszechnie obowiązującego i zasadami wiedzy technicznej. 26. Zabezpieczenie należytego wykonania umowy – zabezpieczenie w rozumieniu przepisów Pzp, wniesione przez Wykonawcę przed zawarciem Umowy w celu pokrycia ewentualnych roszczeń Zamawiającego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania Umowy. 27. Zamawiający - Strona Umowy zlecająca wykonanie robót będących przedmiotem Umowy, zobowiązana do dokonania wymaganych Umową oraz przez właściwe przepisy czynności umożliwiających Wykonawcy realizację Umowy, w szczególności związanych z dostarczeniem Dokumentacji projektowej oraz innych dokumentów niezbędnych do rozpoczęcia i kontynuowania realizacji Umowy, oraz do odebrania zrealizowanych robót i zapłaty umówionego wynagrodzenia. 28. Zaplecze budowy – część Terenu budowy wraz z jej urządzeniami, przeznaczona na zaplecze socjalno-biurowe Wykonawcy wraz z dostępem do urządzeń infrastruktury technicznej, a także na składowanie przez Wykonawcę materiałów, sprzętu, itp. § 2 PRZEDMIOT UMOWY 1. Przedmiotem umowy jest wykonanie zadania pn. „Budowa, konserwacja i naprawa urządzeń turystycznych na szlakach turystycznych oraz ścieżkach edukacyjnych Świętokrzyskiego Parku Narodowego" – Konserwacja i naprawa podestu (wariant bez poręczy) – 20mb. § 3 ZAKRES PRZEDMIOTU UMOWY 1. Wykonawca zobowiązuje się do wykonania przedmiotu umowy na terenie ŚPN w zakresie oraz według wytycznych określonych w niniejszej umowie i załącznikach do umowy. 2. Zakres przedmiotu umowy określa: - Ogłoszenie o zapytaniu ofertowym wraz z Ofertą Wykonawcy - stanowiące załącznik 1 do umowy. - „Dokumentacja projektowo - techniczna urządzeń turystycznych i edukacyjnych stanowiąca załącznik 3 do umowy, zawierająca projekty techniczne wraz z opisem i częścią rysunkową oraz przedmiar robót. 3. Wykonawca oświadcza, że zapoznał się z wraz z dokumentacją projektowo - techniczną urządzeń turystycznych i edukacyjnych, wytycznymi zamawiającegoo oraz lokalizacją urządzeń turystycznych i edukacyjnych, nie wnosi do nich zastrzeżeń i uznaje je za wystarczające do realizacji zamówienia. 4. Wykonawca wykona przedmiot umowy z własnych materiałów, dobrej jakości, nowych oraz wolnych od wad, odpowiadając za ich jakość i ilość. Wszelkie wbudowane materiały muszą posiadać stosowne deklaracje zgodności, certyfikaty, aprobaty i atesty (decyzje) jednostek certyfikujących lub być zgodne z Polskimi Normami przenoszącymi europejskie normy zharmonizowane. 5. Wykonawca zoboowiązuje się do wykonania przedmiotu umowy w pełnym zakresie, zgodnie z projektem Umowy, z przedstawionymi wytycznymi oraz dokumentacją projektowo techniczną, wytycznymi zawartymi w ogłoszeniu, obowiązującymi normami, przepisami Prawa Budowlanego, przepisami BHP i p.poż., sztuki budowlanej oraz przepisami dotyczącymi ochrony środowiska oraz zagospodarowania odpadów powstałych podczas realizacji robót. 6. Wykonawca zobowiązuje się wykonać roboty, które nie zostały wyszczególnione w przedmiarze robót, a są konieczne do realizacji przedmiotu Umowy zgodnie z dokumentacją projektowoo-techniczną. 1. Rozpoczęcie robót i przekazanie placu budowy nastąpi w ciągu maksymalnie 5 dni roboczych od dnia podpisania umowy. 2. Strony ustalają termin wykonania całego przedmiotu zamówienia na dzień ……………………………………. 3. Po odbiorze końcowym rozpoczyna bieg terminu gwarancji i rękojmi przez okres wskazany w § 22 niniejszej Umowy. Wykonawca przez okres trwania gwarancji obowiązany jest do zapewnienia usługi gwarancyjnej na zasadach podanych w niniejszej Umowie. § 5 OŚWIADCZENIE WYKONAWCY 1. Wykonawca oświadcza, że zakres robót określony w § 3 i załącznikach do Umowy nie budzi wątpliwości. Wykonawca wyklucza możliwość powoływania się na niezrozumienie zakresu oraz treści przedmiotu umowy jako podstawę roszczeń o zwiększenie wynagrodzenia oraz potwierdza, że nie będzie żądał podwyższenia wynagrodzenia wskutek złego oszacowania rozmiaru lub kosztów prac, nawet gdyby w czasie zawarcia umowy nie można było ich przewidzieć. 2. Wykonawca oświadcza, że posiada ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i będzie je kontynuował przez cały okres realizacji robót. Ubezpieczenie obejmuje ryzyko zaniedbań zawodowych w wykonawstwie robót na kwotę nie niższą niż kwota ubezpieczenia. Zasady ubezpieczenia określa § 13 umowy. 3. Wykonawca zobowiązuje się wykonywać zobowiązania wynikające z niniejszej umowy z należytą starannością, rozumianą jako staranność profesjonalisty, właściwa w działalności objętej przedmiotem niniejszej umowy, obejmująca także znajomość przepisów obowiązującego prawa oraz następstw z nich wynikających. 4. Wykonawca może zlecić wykonanie części robót Podwykonawcom, posiadającym odpowiednie uprawnienia i kwalifikacje i dysponującym osobami posiadającymi odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie i wyposażenie do wykonania zleconych robót. 5. Wykonawca oświadcza, że posiada zdolność techniczną i zawodową oraz znajduje się w sytuacji ekonomicznej lub finansowej pozwalającej na wykonanie przedmiotu Umowy zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy i projektami technicznymi oraz w lokalizacjach przedstawionych przez Zamawiającego. 6. Wykonawca oświadcza, że będzie wykonywał przedmiot umowy z uwzględnieniem wszystkich wymogów prawa, dotyczących w szczególności bezpieczeństwa pożarowego, ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy. § 6 OBOWIĄZKI ZAMAWIAJĄCEGO 1. Zamawiający jest zobowiązany do realizacji Umowy w terminach i na zasadach określonych w Umowie. 2. Przed rozpoczęciem robót Zamawiający przekaże bezpłatnie Wykonawcy 1 egzemplarz dokumentacji projektowo – technicznej w wersji papierowej i elektronicznej. 3. Zamawiający jest także zobowiązany do: a) protokolarnego przekazania Wykonawcy Terenu budowy, b) dostarczenia Wykonawcy niezbędnej dokumentacji projektowo - technicznej, c) nieodpłatnego udostępnienia Wykonawcy terenu pod Zaplecze budowy, d) wskazanie miejsc pozyskania materiałów stanowiących udział własny Zamawiającego, jeżeli wystąpi taka okoliczność, e) wskazania terenu składowania materiałów nadających się do ponownego wykorzystania f) wyznaczania terminów odbiorów robót, g) terminowego przystępowania do odbiorów robót, h) terminowej zapłaty wynagrodzenia należnego Wykonawcy za wykonanie przedmiotu Umowy, 4. Zamawiający jest zobowiązany w terminach określonych Umową do odbiorów: a) robót ulegających zakryciu, b) robót zanikających, c) końcowego całości robót, d) gwarancyjnych, e) ostatecznego. 5. Odbiorów robót ulegających zakryciu i zanikających dokonują w imieniu Zamawiającego osoby wymienione w § 8. 6. Zamawiający dokona komisyjnego odbioru końcowego, gwarancyjnego i ostatecznego robót budowlanych będących przedmiotem Umowy wyznaczając upoważnionych przedstawicieli, przy udziale upoważnionych przedstawicieli Wykonawcy, przystępując do odbioru w ciągu 10 dni roboczych od dnia pisemnego zgłoszenia przez Wykonawcę. 7. Zamawiający nie ponosi odpowiedzialności za mienie Wykonawcy zgromadzone na miejscu składowania oraz na terenie wykonywanych robót. §7 OBOWIĄZKI WYKONAWCY 1. Wykonawca ma obowiązek wykonywania przedmiotu Umowy z należytą starannością zgodnie z Umową, Ofertą i dokumentacją projektową/STWiORB/przedmiarem robót, nienaruszającymi Umowy poleceniami Zamawiającego, zasadami wiedzy technicznej oraz przepisami prawa powszechnie obowiązującego. 2. Wykonawca ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych za szkody związane z realizacją Umowy, w szczególności za utratę dóbr materialnych, uszkodzenie ciała lub śmierć osób oraz ponosi odpowiedzialność za wybrane metody działań i bezpieczeństwo na Terenie robót. 3. Wykonawca ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody i inne zdarzenia powstałe w związku z wykonywaniem robót będących przedmiotem Umowy. 4. Wykonawca jest zobowiązany do niezwłocznego udzielenia odpowiedzi na zgłoszone szkody. 5. Wykonawca ponosi odpowiedzialność za jakość wykonywanych robót oraz za jakość zastosowanych do robót materiałów. 6. Wykonawca jest zobowiązany do następujących czynności określonych szczegółowo w postanowieniach Umowy: a) wskazania Kierownika robót; b) zapewnienia przez cały okres obowiązywania Umowy odpowiednich zasobów technicznych oraz personel posiadający zdolności, doświadczenie, wiedzę oraz wymagane uprawnienia, w zakresie niezbędnym do wykonania Przedmiotu umowy, przekazywania Zamawiającemu informacji dotyczących realizacji Umowy oraz umożliwienia mu przeprowadzenia kontroli ich wykonywania; c) wykonywania robót oraz innych czynności objętych przedmiotem Umowy zgodnie z właściwymi przepisami prawa, w tym z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi przy wykonywaniu robót oraz z zasadami wiedzy technicznej; d) stosowania materiałów, technik wykonawczych, sprzętu, i kontroli spełniających wymagania techniczne postawione w wytycznych Zamawiającego, dokumentacją projektową/STWiORB/przedmiarem robót; e) zgłaszania gotowości do odbioru robót i brania udziału w wyznaczonych terminach w odbiorach robót; f) terminowego usuwania Wad, ujawnionych w czasie wykonywania robót lub ujawnionych w czasie odbiorów, oraz w czasie obowiązywania rękojmi i gwarancji; g) utrzymywania porządku na Terenie robót; h) stosowania się do poleceń Zamawiającego zgodnych z przepisami prawa i postanowieniami Umowy; i) dostarczania materiałów zgodnie z dokumentacją projektową/STWiORB/przedmiarem robót; j) usuwania i utylizacji odpadów z terenu robót, w tym materiałów opakowaniowych zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska; k) ubezpieczenia: - od odpowiedzialności cywilnej do wysokości swego wynagrodzenia; - od odpowiedzialności cywilnej za wszelkie wypadki na terenie robót; - robót budowlanych od ryzyk budowlanych do wysokości swego wynagrodzenia l) likwidacji placu robót po wykonaniu prac i urządzeń po zakończeniu robót, m) uzgodnienia z Zamawiającym projektu organizacji ruchu pieszego na czas trwania robót, jeżeli wystąpi taka okoliczność. 7. Wykonawca jest zobowiązany do prowadzenia robót stanowiących przedmiot umowy, w sposób umożliwiający wykonanie określonego rodzaju robót w umownym terminie. 8. Wykonawca jest zobowiązany powiadomić Zamawiającego o gotowości do odbioru robót zanikających lub ulegających zakryciu w terminie trzech dni roboczych po ich zakończeniu oraz umożliwić Zamawiającemu sprawdzenie każdej roboty zanikającej lub ulegającej zakryciu. 9. Wykonawca pokryje koszty napraw i przywrócenia do stanu poprzedniego dróg lub tras turystycznych zniszczonych podczas transportu przez Wykonawcę lub inne podmioty, za które ponosi on odpowiedzialność, w związku z realizacją Umowy. § 8 ZARZĄDZANIE REALIZACJĄ UMOWY 1. Z ramienia Zamawiającego bezpośredni nadzór i kontrolę nad prawidłowością wykonania przedmiotu umowy sprawują Marcin Matysek tel. 690 810 013, Szymon Rak 690 055 667 oraz pracownicy Obwodów Ochronnych wykonujący obowiązki służbowe, na terenie którego będą prowadzone prace, wymienieni w tabeli poniżej: 2. Przedstawiciele Zamawiającego są upoważnieni do bieżącej koordynacji robót realizowanych na podstawie Umowy, kontroli jakości robót, do odbiorów robót wykonanych zgodnie z wytycznymi Zamawiającego, dokumentacją projektową/STWiORB/przedmiarem robót, . 3. Przedstawiciele Zamawiającego wypełniają swoje obowiązki wydając polecenia, decyzje, zgody i akceptacje, które są obowiązujące dla Wykonawcy. Wykonawca ma prawo zgłosić Zamawiającemu na piśmie w terminie 5 dni roboczych zastrzeżenia do decyzji i poleceń przedstawicieli Zamawiającego. Zastrzeżenia te będą podlegały rozstrzygnięciu przez Zamawiającego. 4. Zamawiający ma prawo do zmiany osoby pełniącej obowiązki w związku z realizacją Umowy na inną osobę, powiadamiając Wykonawcę pisemnie. Zmiana ta nie wymaga zmiany do Umowy. § 9 KIEROWNIK ROBÓT 1. Wykonawca ustanawia Pana/Panią ………………………………………………. jako Kierownika robót, który jest uprawniony do działania w związku z realizacją Umowy 2. Kierownik robót ma obowiązek przebywania na Terenie robót w trakcie wykonywania robót stanowiących przedmiot Umowy. 3. Wykonawca ma prawo do zmiany osoby pełniącej obowiązki Kierownika robót na inną osobę o kwalifikacjach co najmniej równym kwalifikacjom wymaganym przez Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzącym do zawarcia Umowy po pisemnym poinformowaniu o zamiarze zmiany Kierownika robót i uzyskaniu jego pisemnej akceptacji. Zmiana ta nie wymaga zmiany do Umowy. § 10 PODWYKONAWCY 1. Wykonawca może zlecić wykonanie części robót Podwykonawcom, posiadającym odpowiednie uprawnienia i kwalifikacje i dysponującym osobami posiadającymi odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie i wyposażenie do wykonania zleconych robót. 2. Zakres i wartość czynności jak i prac przewidzianych do wykonania przez podwykonawców, wraz z podaniem ich nazw (firm), wysokościom należnego im wynagrodzenia oraz zaakceptowaną przez Zamawiającego kopią umowy o podwykonawstwo z nimi, stanowi lub będzie stanowił w przyszłości Załącznik do Umowy i będzie podlegał aktualizacji sukcesywnie po zgłaszaniu Zamawiającemu przez Wykonawcę kolejnych podwykonawców w trakcie realizacji Umowy. 3. Wykonawca jest odpowiedzialny za działania, zaniechania, uchybienia i zaniedbania Podwykonawców lub dalszych Podwykonawców oraz ich pracowników, w takim samym stopniu i zakresie jak za działania, zaniechania, uchybienia i zaniedbania własne oraz swoich pracowników. 4. Wykonawca, Podwykonawca lub dalszy Podwykonawca zobowiązany jest do przedłożenia Zamawiającemu projektu umowy o podwykonawstwo, którą zamierza zawrzeć, a której przedmiotem są roboty budowlane przed planowanym przystąpieniem Podwykonawcy lub dalszego Podwykonawcy do wykonywania robót, przy czym Podwykonawca lub dalszy Podwykonawca jest obowiązany dołączyć zgodę Wykonawcy na zawarcie umowy o podwykonawstwo o treści zgodnej z projektem umowy. 5. Jeżeli Zamawiający w terminie 14 dni od dnia przedstawienia mu przez Wykonawcę, Podwykonawcę lub dalszego Podwykonawcę projektu umowy z Podwykonawcą lub dalszym Podwykonawcą, o której mowa w ust. 4, nie zgłosi do niej pisemnych zastrzeżeń, uważa się, że zaakceptował przedłożony projekt umowy. 6. Wykonawca, Podwykonawca, dalszy Podwykonawca zobowiązuje się zawrzeć umowę z Podwykonawcą lub z dalszym Podwykonawcą o treści zgodnej z projektem, na który Zamawiający wyraził zgodę zgodnie z ust. 5. 7. Wszelkie przekroczenie przedmiotowe umowy pomiędzy Wykonawcą i Podwykonawcą lub dalszym Podwykonawcą nie powoduje zobowiązań po stronie Zamawiającego. 8. Umowa pomiędzy Wykonawcą a Podwykonawcą oraz z dalszym Podwykonawcą, o której mowa w ust. 4, musi być zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności i musi spełniać następujące wymagania: a) Data rozliczenia i zapłaty wynagrodzenia na rzecz Podwykonawcy oraz dalszego Podwykonawcy nie może być późniejsza niż data zapłaty na rzecz Wykonawcy. b) Określać termin zapłaty wynagrodzenia Podwykonawcy lub dalszemu Podwykonawcy, który nie może być dłuższy niż 30 dni od dnia doręczenia Wykonawcy, Podwykonawcy lub dalszemu Podwykonawcy faktury lub rachunku, potwierdzających wykonanie zleconej Podwykonawcy lub dalszemu Podwykonawcy roboty budowlanej. c) Określać zakres robót budowlanych powierzonych Podwykonawcy lub dalszemu Podwykonawcy do wykonania, który stanowić będzie odpowiednią część zakresu objętego niniejszą umową lub służyć będzie realizacji robót budowlanych stanowiących przedmiot niniejszej umowy. d) Określać kwotę wynagrodzenia brutto za wykonanie umowy podwykonawstwa, która powinna być adekwatna do zakresu realizowanych przez niego robót budowlanych, e) Zawierać zobowiązanie Podwykonawcy lub dalszego Podwykonawcy do: - pisemnego informowania Zamawiającego o każdej zaległej płatności Wykonawcy, Podwykonawcy, dalszego Podwykonawcy wobec Podwykonawcy lub dalszego Podwykonawcy w terminie 7 dni, licząc od dnia powstania zaległości, - udzielania na żądanie Zamawiającego pisemnych wyjaśnień dotyczących prawidłowości wypłacania przez Wykonawcę, Podwykonawcę, dalszego Podwykonawcę wynagrodzenia, oraz przedkładania w tym zakresie odpowiednich dokumentów, w tym również dokumentów kierowanych do Wykonawcy, Podwykonawcy, dalszego Podwykonawcy związanych z nieterminowym regulowaniem wynagrodzenia, - zachowania trybu i warunków zawierania umów o podwykonawstwo określonych w niniejszej umowie przy zawieraniu umów z dalszymi Podwykonawcami. f) Określać termin realizacji przedmiotu umowy z Podwykonawcą lub dalszym Podwykonawcą, który nie może przekraczać terminów i dat realizacji określonych dla Wykonawcy. g) Zakres i okres odpowiedzialności Podwykonawcy lub dalszego Podwykonawcy za wady wykonanych robót nie będzie krótszy od zakresu i okresu odpowiedzialności Wykonawcy z tytułu gwarancji jakości i rękojmi za wady określonego w niniejszej umowie. h) Nie może zawierać postanowień uzależniających uzyskanie przez Podwykonawcę lub dalszego Podwykonawcę płatności od Wykonawcy od zapłaty przez Zamawiającego Wykonawcy wynagrodzenia obejmującego zakres robót wykonanych przez Podwykonawcę lub dalszego Podwykonawcę. i) Nie może zawierać postanowień uzależniających zwrot Podwykonawcy lub dalszemu Podwykonawcy przez Wykonawcę kwoty zabezpieczenia od zwrotu zabezpieczenia należytego wykonania umowy przez Zamawiającego Wykonawcy. j) Nie może zawierać postanowień kształtujących prawa i obowiązki podwykonawcy, w zakresie kar umownych oraz postanowień dotyczących warunków wypłaty wynagrodzenia, w sposób dla niego mniej korzystny niż prawa i obowiązki wykonawcy, ukształtowane postanowieniami umowy zawartej między zamawiającym a wykonawcą. 9. Wykonawca, Podwykonawca lub dalszy Podwykonawca obowiązany jest do przedłożenia Zamawiającemu poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zawartej umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane, w terminie 7 dni od dnia jej zawarcia wraz z dokumentem potwierdzającym status prawny Podwykonawcy, z którego wynikają uprawnienia osób podpisujących umowę o podwykonawstwo. 10. Jeżeli Zamawiający w terminie 7 dni od dnia złożenia umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane nie zgłosi na piśmie sprzeciwu, uważa się że zaakceptował tę umowę. 11. Wykonawca, Podwykonawca lub dalszy Podwykonawca jest zobowiązany do każdorazowego przedkładania Zamawiającemu w terminie 7 dni od dnia zawarcia poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zawartej umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są dostawy lub usługi, w celu weryfikacji, z wyłączeniem umów o podwykonawstwo o wartości mniejszej niż 0,5% wartości niniejszej umowy. W przypadku, umów, o których mowa w niniejszym ustępie, jeżeli termin zapłaty wynagrodzenia jest dłuższy niż 30 dni, Zamawiający informuje o tym Wykonawcę i wzywa go do doprowadzenia do zmiany tej umowy w terminie określonym przez Zamawiającego (nie krótszym niż 7 dni) pod rygorem wystąpienia o zapłatę kary umownej. 12. Wymogi, o których mowa w pkt. 4-11, stosuje się odpowiednio do zmiany umowy o podwykonawstwo. 13. Wykonawca odpowiada za działania i zaniechania Podwykonawców jak za swoje własne. 14. Zamawiający żąda, aby przed przystąpieniem do wykonania zamówienia Wykonawca podał nazwy, dane kontaktowe oraz przedstawicieli, Podwykonawców zaangażowanych w takie roboty budowlane lub usługi, jeżeli są już znani. Wykonawca zawiadamia Zamawiającego o wszelkich zmianach w odniesieniu do informacji, o których mowa w zdaniu pierwszym, w trakcie realizacji zamówienia, a także przekazuje wymagane informacje na temat nowych Podwykonawców, którym w późniejszym okresie zamierza powierzyć realizację robót budowlanych lub usług. § 11 SIŁA WYŻSZA 1. Strony będą zwolnione od odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań wynikających z Umowy, o ile niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania nastąpiło wskutek siły wyższej w rozumieniu Kodeksu cywilnego. 2. Jeżeli którakolwiek ze Stron stwierdzi, że Umowa nie może być realizowana z powodu działania Siły wyższej lub z powodu następstw działania siły wyższej, niezwłocznie powiadomi o tym na piśmie drugą Stronę. 3. Strona, która zamierza żądać zwolnienia z odpowiedzialności z powodu siły wyższej zobowiązana jest powiadomić drugą stronę na piśmie, bez zbędnej zwłoki, o jej zajściu i ustaniu. 4. Zaistnienie siły wyższej powinno być udokumentowane przez stronę powołującą się na nią. 5. W przypadku wystąpienia Siły wyższej lub jej następstw definitywnie uniemożliwiających kontynuację wykonywania robót budowlanych zgodnie z Umową, Wykonawca niezwłocznie wstrzyma roboty a Zamawiający będzie zobowiązany do zapłaty Wykonawcy należnego wynagrodzenia stosownie do stanu zaawansowania robót budowlanych, potwierdzonego przez protokół odbioru podpisany przez obie strony . § 12 PROCEDURY BEZPIECZEŃSTWA 1. Wykonawca podczas wykonywania robót jest zobowiązany zapewnić przestrzeganie przepisów oraz zasad w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (BIOZ) oraz ochrony przeciwpożarowej przez osoby przebywające na Terenie prac. 2. Do obowiązków Wykonawcy należy w szczególności wykonanie i utrzymanie na własny koszt wszelkich zabezpieczeń i urządzeń niezbędnych w powyższym celu. UBEZPIECZENIE WYKONAWCY 1. Wykonawca oświadcza, że posiada opłaconą polisę, na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej (OC) z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, obejmujące swym zakresem co najmniej szkody poniesione przez osoby trzecie w wyniku śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia (szkoda osobowa) lub w wyniku utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia własnego lub osób trzecich, a także szkody spowodowane błędami (szkoda rzeczowa), powstałe w związku wykonywaniem robót budowlanych i innych prac objętych przedmiotem Umowy, na kwotę ubezpieczenia nie niższą niż wysokość wynagrodzenia. 2. Wykonawca oświadcza, że posiada ubezpieczenie w zakresie opisanym w § 7 pkt 6 ppkt. l. Wykonawca nie jest uprawniony do dokonywania zmian warunków ubezpieczenia bez uprzedniej zgody Zamawiającego wyrażonej na piśmie. 3. Wykonawca zobowiązany jest do posiadania ubezpieczenia OC zgodnej z zakresem opisanym w ust.1 przez cały okres realizacji umowy na sumę ubezpieczenia nie niższą, niż wysokość swego wynagrodzenia. 4. Wykonawca zobowiązany będzie do przedstawienia ważnej polisy OC zamawiającemu w terminie przez niego wskazanym. W przypadku nie przedstawienia ważnej polisy OC Zamawiający będzie mógł nałożyć karę umowną. § 14 UTRZYMANIE TERENU ROBÓT 1. Niezwłocznie po protokolarnym przejęciu Terenu robót, Wykonawca jest zobowiązany do zagospodarowania Terenu budowy. 2. Do obowiązków Wykonawcy należy w szczególności: a) zapewnienie bezpieczeństwa osób przebywających na Terenie robót oraz utrzymanie Terenu robót w odpowiednim stanie i porządku zapobiegającym ewentualnemu zagrożeniu bezpieczeństwa tych osób, b) podjęcie niezbędnych środków służących oznakowaniu wstępu na Teren robót. c) podjęcie niezbędnych środków służących zapobieganiu wstępowi na Teren robót przez osoby nieuprawnione, d) doprowadzenie niezbędnych urządzeń infrastruktury technicznej na Teren robót, e) ponoszenie kosztów związanych z korzystaniem z urządzeń infrastruktury technicznej do celów związanych z wykonywaniem robót, próbami i odbiorami f) ochrona mienia Wykonawcy i Zamawiającego pozostającego na terenie robót. 3. Wykonawca jest zobowiązany do zapewnienia Zamawiającemu oraz innym uczestnikom procesu budowlanego, dostępu do Terenu robót. 4. Roboty będące przedmiotem Umowy powinny być wykonywane w taki sposób, aby nie zakłócać w sposób nieuzasadniony ruchu na szlakach. 5. W czasie wykonywania robót, Wykonawca jest zobowiązany utrzymywać Teren robót w stanie wolnym od nadmiernych przeszkód komunikacyjnych, składować wszelkie urządzenia pomocnicze, sprzęt, materiały i grunty w ustalonych miejscach i należytym porządku oraz usuwać zbędne przedmioty z Terenu robót. 6. Wykonawca na własną odpowiedzialność i na swój koszt podejmie środki zapobiegawcze wymagane przez okoliczności, aby nie naruszać praw właścicieli posesji i budynków sąsiadujących z Terenem robót oraz minimalizować zakłócenia lub szkody wynikające z prowadzenia robót, o ile takie okoliczności wystąpią. 7. Po zakończeniu robót Wykonawca jest zobowiązany uporządkować Teren robót i przekazać go we właściwym stanie Zamawiającemu do dnia Odbioru końcowego robót. 8. W przypadku stwierdzenia, że Teren robót nie odpowiada warunkom określonym ust. 7 Zamawiający ma prawo polecić Wykonawcy natychmiastowe doprowadzenie Terenu robót do należytego stanu. W przypadku nie dostosowania się do tych zaleceń, po uprzednim bezskutecznym wezwaniu, z terminem nie krótszym niż 10 dni roboczych skierowanym przez Zamawiającego do Wykonawcy, Zamawiający ma prawo zlecić firmie zewnętrznej doprowadzenie Terenu robót do należytego stanu, a kosztami tych prac obciążyć Wykonawcę (wykonanie zastępcze). § 15 ORGANIZACJA RUCHU, ZABEZPIECZENIE DRÓG I OBIEKTÓW INŻYNIERSKICH 1. Wykonawca ponosi odpowiedzialność za prawidłowe oznakowanie i zabezpieczenie: miejsca prowadzonych robót w obrębie remontowanych szlaków, wykonanych objazdów i obejść (uprzednio uzgodnionych z Zamawiającym) oraz za ich utrzymanie w należytym stanie przez cały czas wykonywania robót. 2. Wykonawca jest zobowiązany zastosować niezbędne możliwe środki celem ochrony dróg, szlaków turystycznych i obiektów inżynierskich prowadzących na Teren robót przed uszkodzeniami, które mogą spowodować roboty, transport lub sprzęt Wykonawcy i jego dostawców, w szczególności powinien dostosować się do obowiązujących ograniczeń obciążeń osi pojazdów podczas transportu materiałów i sprzętu na Teren budowy i z Terenu budowy. 3. Wykonawca jest zobowiązany ponosić koszty nałożonych z naruszeniem przez Wykonawcę przepisów dotyczących dopuszczalnych obciążeń osi pojazdów lub koszty naprawy uszkodzonych z jego winy dróg kołowych, szlaków turystycznych lub obiektów inżynierskich. § 16 OCHRONA ŚRODOWISKA 1. Wykonawca w czasie wykonywania robót oraz usuwania ewentualnych wad jest zobowiązany podjąć niezbędne działania w celu ochrony środowiska i przyrody na Terenie robót i wokół Terenu robót - teren Świętokrzyskiego Parku Narodowego. 2. Wykonawca ponosi odpowiedzialność z tytułu konieczności uiszczenia opłat, kar lub grzywien przewidzianych w przepisach dotyczących ochrony środowiska lub przyrody i przepisach regulujących gospodarkę odpadami. 3. Wykonawca zobowiązuje się do podjęcia czynności prawnych zmierzających do przejęcia odpowiedzialności z tytułu zobowiązań prywatnoprawnych lub publicznoprawnych, które mogą być dochodzone od Zamawiającego z powodu naruszenia przez Wykonawcę przepisów z zakresu ochrony środowiska lub przyrody. § 17 NAPRAWA USZKODZEŃ 1. Wykonawca jest zobowiązany chronić przed uszkodzeniem lub kradzieżą wykonane przez siebie roboty i materiały przeznaczone do wykonania robót, do dnia Odbioru końcowego robót. 2. Uszkodzenia w robotach lub materiałach powstałe w okresie prowadzenia prac Wykonawca jest zobowiązany naprawić na własny koszt w sposób zapewniający zgodność robót i materiałów z wymaganiami w dokumentacji projektowej/STWiORB/przedmiarem robót, odpowiednimi normami, aprobatami i obowiązującymi przepisami prawa. 3. Wykonawca jest odpowiedzialny za uszkodzenia w robotach lub materiałach przeznaczonych do wbudowania w obiekt, którego dotyczą roboty budowlane będące przedmiotem Umowy. § 18 USUWANIE NIEPRAWIDŁOWOŚCI I WAD STWIERDZONYCH W CZASIE ROBÓT 1. W przypadku stwierdzenia przez Zamawiającego wykonywania robót niezgodnie z Umową lub ujawnienia powstałych z przyczyn obciążających Wykonawcę Wad w robotach stanowiących przedmiot Umowy, Zamawiający jest uprawniony do żądania usunięcia przez Wykonawcę stwierdzonych nieprawidłowości lub Wad w określonym, odpowiednim technicznie terminie nie krótszym niż 5 dni i nie dłuższym niż 10 dni roboczych. Koszt usunięcia nieprawidłowości lub wad ponosi Wykonawca. 2. Jeżeli dla ustalenia wystąpienia Wad i ich przyczyn niezbędne jest dokonanie prób, badań, odkryć lub ekspertyz, Zamawiający może polecić Wykonawcy dokonanie tych czynności na koszt Wykonawcy. 3. Jeżeli próby, badania, odkrycia, ekspertyzy nie potwierdzą wadliwości robót, Zamawiający zwraca Wykonawcy koszty ich przeprowadzenia. ODBIORY 1. Wykonawca zgłasza gotowość do kontroli robót zanikających oraz ulegających zakryciu przedstawicielom Zamawiającego. 2. Przedstawiciele Zamawiającego dokonują kontroli zgłoszonych przez Wykonawcę robót zanikających oraz ulegających zakryciu niezwłocznie, nie później jednak niż 3 dni robocze od daty zgłoszenia gotowości do kontroli. 3. W przypadku stwierdzenia w toku czynności kontroli wad, które nadają się do usunięcia, Zamawiający ma prawo odmówić dokonania odbioru robót zanikających oraz ulegających zakryciu do czasu usunięcia wady przez Wykonawcę. Zamawiający wyznaczy Wykonawcy czas na usunięcie wad w określonym, odpowiednim technicznie terminie nie dłuższym jednak niż 10 dni roboczych. 4. Strony zgodnie ustalają, iż z czynności kontroli robót zanikających oraz ulegających zakryciu zostanie sporządzona notatka podpisana przez przedstawicieli Zamawiającego i Wykonawcę, w treści którego, znajdą się wszelkie ustalenia i zalecenia poczynione w trakcie przeprowadzania czynności kontroli, jak również terminy wyznaczone Wykonawcy na usunięcie ewentualnych wad lub ponowne wykonanie prac stwierdzonych w toku przeprowadzenia powyższych czynności. 5. Odbiór końcowy jest dokonywany po zakończeniu przez Wykonawcę całości Robót składających się na przedmiot Umowy, na podstawie oświadczenia Wykonawcy stanowiącego zgłoszenie gotowości do odbioru. 6. Odbiór końcowy jest przeprowadzany komisyjnie przy udziale upoważnionych przedstawicieli Zamawiającego i upoważnionego przedstawiciela Wykonawcy. 7. Strony zgodnie ustalają, iż z czynności odbioru robót zostanie sporządzony Protokół odbioru końcowego podpisany przez przedstawicieli Zamawiającego i Wykonawcę, w treści którego znajdą się wszelkie ustalenia i zalecenia poczynione w trakcie przeprowadzania czynności kontroli, jak również terminy wyznaczone Wykonawcy na ewentualne usunięcie wad lub ponowne wykonanie prac stwierdzonych w toku przeprowadzenia powyższych czynności. 8. W przypadku stwierdzenia w toku czynności odbioru końcowego wad, które nadają się do usunięcia, Zamawiający ma prawo odmówić dokonania odbioru końcowego robót do czasu usunięcia wad przez Wykonawcę. Zamawiający wyznaczy Wykonawcy czas na usunięcie wad w określonym, odpowiednim technicznie terminie nie dłuższym jednak niż 10 dni roboczych. 9. Podpisany protokół odbioru końcowego bez wad jest podstawą do dokonania końcowych rozliczeń Stron. 10. Przeglądy gwarancyjne przeprowadzane są najpóźniej: a) na 30 dni roboczych przed upływem okresu rękojmi i b) na 30 dni roboczych przed upływem okresu gwarancji jakości. 11. Przeglądy gwarancyjne przeprowadzane są komisyjnie przy udziale upoważnionych przedstawicieli Zamawiającego i Wykonawcy. Nieobecność Wykonawcy nie wstrzymuje przeprowadzenia przeglądu, a Zamawiający jest wówczas zobowiązany przesłać Wykonawcy protokół przeglądu gwarancyjnego wraz z wezwaniem do usunięcia stwierdzonych Wad gwarancyjnych w określonym przez Zamawiającego terminie. 12. Odbiór gwarancyjny będzie dokonywany komisyjnie przy udziale upoważnionych przedstawicieli Zamawiającego i upoważnionego przedstawiciela Wykonawcy. 13. Odbiór ostateczny służy potwierdzeniu usunięcia wszystkich Wad ujawnionych w okresie rękojmi lub gwarancji jakości (w zależności od tego, który z podanych okresów jest dłuższy), w celu potwierdzenia usunięcia tych Wad i potwierdzenia wypełnienia przez Wykonawcę wszystkich obowiązków wynikających z Umowy. 14. Z Odbioru ostatecznego sporządza się przed upływem okresu rękojmi lub gwarancji Protokół odbioru ostatecznego. WYNAGRODZENIE I WARUNKI PŁATNOŚCI 1. Cena ryczałtowa za wykonanie przedmiotu umowy wynosi: ………………….. zł netto (słownie: …………………………………………………………….. 00/100) plus podatek VAT naliczony zgodnie z obowiązującymi przepisami (…………%) w wysokości …………………………… zł (słownie: ………………………………………. 00 /100 ), co daje łącznie ……………zł brutto (słownie............................. 00 /100). 2. Wynagrodzenie ryczałtowe, o którym mowa w ust. 1 obejmuje wszystkie koszty związane z realizacją przedmiotu umowy, w tym wszelkie opłaty publiczno – prawne, w tym podatek VAT. 3. Niedoszacowanie, pominięcie oraz brak rozpoznania zakresu przedmiotu umowy nie może być podstawą do żądania zmiany wynagrodzenia ryczałtowego określonego w ust. 1. 4. Wynagrodzenie nie ulega zmianie (również w przypadku zmiany stawki podatku VAT po zawarciu umowy). Określona w ust. 1 kwota wynagrodzenia ryczałtowego stanowi zapłatę za wykonanie przedmiotu umowy zgodnie z oczekiwanym przez Zamawiającego rezultatem. 5. Wynagrodzenie za roboty realizowane będzie na podstawie prawidłowo wystawionej faktury VAT, obejmujące niniejsze zamówienie w terminie do 30 dni od daty doręczenia jej do siedziby Zamawiającego. Podstawą do wystawienia faktury stanowi odpowiedni protokół odbioru końcowego bez wad. Brak protokołu odbioru końcowego stanowi podstawę do wstrzymania płatności za fakturę, a termin zapłaty wynagrodzenia przez Zamawiającego rozpoczyna swój bieg od daty jego doręczenia do siedziby Zamawiającego. 6. Zapłata wynagrodzenia będzie realizowana przez Zamawiającego w złotych polskich. 7. Należności za wykonane roboty będą wpłacane przez Zamawiającego na konto bankowe Wykonawcy, wskazane na fakturze VAT wystawionej przez Wykonawcę. 8. Za dzień zapłaty uważany będzie dzień obciążenia rachunku Zamawiającego. 9. W przypadku zawarcia zaakceptowanej przez Zamawiającego umowy z Podwykonawcą lub dalszym Podwykonawcą, której przedmiotem są roboty lub przedłożenia umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są dostawy lub usługi, Wykonawca wraz z fakturą przedstawi Zamawiającemu dowody potwierdzające zapłatę wymagalnego wynagrodzenia Podwykonawcom lub dalszym Podwykonawcom (oświadczenia Podwykonawców lub dalszych Podwykonawców o zapłacie oraz kopie faktur i przelewów bankowych potwierdzające dokonanie zapłaty wymagalnego wynagrodzenia). W przypadku nieprzedstawienia dowodów zapłaty wymagalnego wynagrodzenia na rzecz Podwykonawcy lub dalszego Podwykonawcy, Zamawiający wstrzyma wypłatę wynagrodzenia Wykonawcy w części, w której brak jest dowodów zapłaty na rzecz Podwykonawcy lub dalszego Podwykonawcy i wezwie Wykonawcę do zgłoszenia w formie pisemnej uwag dotyczących zasadności bezpośredniej zapłaty wynagrodzenia Podwykonawcy lub dalszemu Podwykonawcy w terminie nie krótszym niż 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W uwagach nie można powoływać się na potrącenie roszczeń Wykonawcy względem Podwykonawcy nie związanych z realizacją umowy o podwykonawstwo. 10. W przypadku zgłoszenia uwag, o których mowa w ustępie powyżej, w terminie 30 dni, Zamawiający może : a) nie dokonać bezpośredniej zapłaty wynagrodzenia Podwykonawcy lub dalszemu Podwykonawcy jeśli Wykonawca wykaże niezasadność takiej zapłaty, albo b) złożyć do depozytu sądowego kwotę potrzebną na pokrycie wynagrodzenia Podwykonawcy lub dalszego Podwykonawcy w przypadku istnienia zasadniczej wątpliwości Zamawiającego co do wysokości należnej zapłaty lub podmiotu, któremu płatność się należy, alboo c) dokonać bezpośredniej zapłaty wynagrodzenia Podwykonawcy lub dalszemu Podwykonawcy, jeżeli Podwykonawca lub dalszy Podwykonawca wykaże zasadność takiej zapłaty. 11. W przypadku dokonania bezpośredniej zapłaty Podwykonawcy lub dalszemu Podwykonawcy Zamawiający potrąca kwotę wypłaconego wynagrodzenia z wynagrodzenia należnego Wykonawcy. 12. Bezpośrednia zapłata obejmuje wyłącznie należne wynagrodzenie, bez odsetek należnych Podwykonawcy lub dalszemu Podwykonawcy; wynagrodzenie to dotyczy wyłącznie należności powstałych po zaakceptoowaniu przez Zamawiającego umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane, lub po przedłożeniu Zamawiającemu poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są dostawy lub usługi. § 21 ZABEZPIECZENIE NALEŻYTEGO WYKONANIA UMOWY 1. Zamawiający oświadcza, że Wykonawca przed zawarciem Umowy wniósł na jego rzecz Zabezpieczenie należytego wykonania umowy na kwotę równą 5 % ceny ofertowej brutto tj.: …………….zł. (słownie: ……………… zł.). 2. Ww. zabezpieczenie zostało uiszczone w formie ………………………….…………. 3. Zabezpieczenie należytego wykonania umowy ma na celu zabezpieczenie i ewentualne zaspokojenie roszczeń Zamawiającego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania Umowy przez Wykonawcę, w tym usunięcia Wad, w szczególności roszczeń Zamawiającego wobec Wykonawcy o zapłatę kar umownych. 4. Kwota pozostawiona na Zabezpieczenie roszczeń z tytułu rękojmi za Wady fizyczne oraz roszczeń z tytułu gwarancji , wynosząca 30% wartości Zabezpieczenia należytego wykonania umowy, tj. …………….. zł. (słownie: …………….. zł.), zostanie zwrócona nie później niż w 15 dniu po upływie tego okresu na podstawie protokołu ostatecznego. 5. Pozostała kwota z zabezpieczenia wynosząca 70 % wartości Zabezpieczenia należytego wykonania umowy, tj. ………………. (słownie: ………………. zł.), zostanie zwrócona w terminie 30 dni od dnia wykonania zamówienia i uznania przez Zamawiającego za należycie wykonane na podstawie protokołu końcowego. § 22 UPRAWNIENIA Z TYTUŁU RĘKOJMI I GWARANCJI JAKOŚCI 1. Wykonawca ponosi wobec Zamawiającego odpowiedzialność z tytułu rękojmi za Wady przedmiotu Umowy, na zasadach określonych w KC, przy czym Wykonawca odpowiada z tytułu rękojmi za wady, jeżeli wada została wykryta przed upływem 3 lat od daty odbioru końcowego robót. 2. Wykonawca udziela Zamawiającemu na wykonane roboty, stanowiące przedmiot Umowy, gwarancji jakości na okres określony w ofercie tj. 3. lat licząc od daty Odbioru końcowego robót. 3. Wykonawca wystawi dokument gwarancyjny zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 2 do umowy. 4. Usunięcie Wad następuje na koszt i ryzyko Wykonawcy. Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego na usunięcie wady, Zamawiający będzie uprawniony do zlecenia zastępczego wykonania tych prac podmiotowi trzeciemu na koszt i ryzyko Wykonawcy. 5. Udzielone rękojmia i gwarancja nie naruszają prawa Zamawiającego do dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody w pełnej wysokości na zasadach określonych w KC. 6. Zamawiający może dochodzić swych uprawnień z rękojmi niezależnie od uprawnień z gwarancji. 7. Wykonawca jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi i gwarancji za wady fizyczne i prawne wykonanych robót istniejące w czasie odbioru końcowego oraz za wady i awarie powstałe z przyczyn, za które Wykonawca ponosi odpowiedzialność, a ujawnione po odbiorze w okresie trwania gwarancji i rękojmi. Odpowiedzialność Wykonawcy obejmuje w szczególności usterki, wady materiałowe, jakościowe i konstrukcyjne lub związane z niespełnianiem funkcji użytkowych przedmiotu umowy. § 23 KARY UMOWNE Strony zastrzegają sobie stosowanie kar umownych za przekroczenie terminów, niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy: 1. Wykonawca, za wyjątkiem, gdy postawę naliczenia kar umownych stanowią jego zachowania niezwiązane bezpośrednio lub pośrednio z przedmiotem umowy lub jej prawidłowym wykonaniem, zobowiązany jest zapłacić Zamawiającemu karę umowną: 1.1 za zwłokę w wykonaniu robót w wysokości 0,3% wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust. 1 umowy, za każdy dzień zwłoki, jednak nie więcej niż 20 % wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy; 1.2 za zwłokę w usunięciu wad, stwierdzonych podczas odbioru, w wysokości 0,3% wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust. 1 umowy, za każdy dzień zwłoki, jednak nie więcej niż 20 % wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy; 1.3 za zwłokę w usunięciu wad i usterek w okresie rękojmi i gwarancji w wysokości 0,3 % wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy, za każdy dzień zwłoki liczonej od daty wyznaczonej na usunięcie wad, jednak nie więcej niż 20 % wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy; 1.4 za odstąpienie od umowy przez Zamawiającego w wysokości 10% wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy, chyba że przyczyny odstąpienia od umowy nie stanowiły okoliczności leżące po stronie Wykonawcy, lub za które Wykonawca nie ponosi odpowiedzialności; 1.5 w przypadku braku zapłaty należnego wynagrodzenia Podwykonawcom lub dalszym Podwykonawcom, Wykonawca zapłaci karę umowną w wysokości 0,4 % wynagrodzenia umownego brutto, o którym mowa w § 20 ust. 1 umowy za każdy taki przypadek; 1.6 w przypadku nieterminowej zapłaty wynagrodzenia należnego Podwykonawcom lub dalszym Podwykonawcom, Wykonawca zapłaci Zamawiającemu karę umowną w wysokości 0,1 %, wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy za każdy dzień zwłoki, jednak nie więcej niż 20 % wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy; 1.7 w przypadku nieprzedłożenia Zamawiającemu do zaakceptowania projektu umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane, lub projektu jej zmiany, Wykonawca zapłaci Zamawiającemu karę umowną w wysokości 0,2 % wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy, za każdy przypadek; 1.8 w przypadku nieprzedłożenia poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii umowy o podwykonawstwo lub jej zmiany, w wysokości 0,2 % wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy za każdy przypadek; 1.9 w przypadku braku zmiany umowy o podwykonawstwo w zakresie terminu zapłaty, w wysokości 0,2 % wartości wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy za każdy przypadek; 1.10 w razie każdorazowego nieprzedstawienia opłaconej polisy potwierdzającej posiadanie ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej zgodnie z wymogiem § 13 Umowy oraz polisy potwierdzającej posiadanie ubezpieczenia od ryzyk budowlanych zgodnie z § 7 pkt 6 ppkt l - w wysokości 0,2 % wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy; 1.11 w razie każdorazowego stwierdzenia przez Zamawiającego powierzenia do wykonania części lub całości zamówienia Podwykonawcom, których Wykonawca nie zgłosił Zamawiającemu, w wysokości 3 % wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy; 1.12 za odstąpienie od umowy przez Wykonawcę z przyczyn niezależnych od Zamawiającego w wysokości 10% wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy. 2. Łączna maksymalna wysokość kar umownych z wszystkich tytułów, o których mowa powyżej, których może dochodzić Zamawiający wynosi 30 % wynagrodzenia umownego brutto określonego w § 20 ust.1 umowy. 3. Zamawiający zapłaci Wykonawcy karę umowną w przypadku odstąpienia od niniejszej umowy przez Wykonawcę z przyczyn leżących wyłącznie po stronie Zamawiającego, w wysokości 10% wynagrodzenia brutto ustalonego w § 20 ust.1 umowy, chyba, że przyczyny odstąpienia od umowy stanowią okoliczności, za które Zamawiający nie ponosi odpowiedzialności; 4. W przypadku, jeśli wysokość szkody przewyższy wysokość zastrzeżonych kar umownych, Zamawiającemu przysługuje uprawnienie do dochodzenia odszkodowania uzupełniającego, przewyższającego wysokość kar umownych, na zasadach ogólnych kodeksu cywilnego. 5. Ponadto stronom przysługuje uprawnienie do dochodzenia odszkodowania z tytułów nieobjętych karami umownymi. 6. Wykonawca upoważnia Zamawiającego do obciążenia karami umownymi na podstawie noty księgowej bez podpisu Wykonawcy i zobowiązuje się zapłacić karę umowną w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania Zamawiającego do zapłaty określonej kwoty z tytułu kary umownej na rachunek bankowy Zamawiającego. 7. Zamawiające może potrącić należność z kary umownej z wynagrodzenia Wykonawcy, na co Wykonawca wyraża zgodę, lub dochodzić zaspokojenia z zabezpieczenia należytego wykonania Umowy, 8. Odstąpienie od umowy nie wpływa na istnienie i skuteczność roszczeń o zapłatę kar umownych. § 24 ODSTĄPIENIE OD UMOWY 1. Stronom przysługuje prawo odstąpienia od umowy. W przypadku odstąpienia od umowy przez jedną ze stron, Wykonawca powinien natychmiast wstrzymać i zabezpieczyć niezakończone roboty oraz zabezpieczyć miejsca, w których były wykonywane prace. 2. Termin na odstąpienie od umowy dla każdej ze stron wynosi 30 dni od daty powzięcia wiadomości o okolicznościach dających podstawę do odstąpienia, o których mowa w umowie 3. Zamawiającemu przysługuje prawo do odstąpienia od umowy poza przypadkami określonymi w Kodeksie Cywilnym. Zamawiający może w okresie obowiązywania niniejszej umowy, złożyć jednostronne oświadczenie o odstąpieniu od umowy bez skutków finansowych, jeżeli: a) Wykonawca, pomimo uprzednich, pisemnych zastrzeżeń Zamawiającego, uporczywie nie wykonuje robót zgodnie z warunkami umownymi lub w rażący sposób zaniedbuje zobowiązania umowne; b) Wykonawca zaniechał realizacji umowy, a w szczególności przerwał bezzasadnie realizację robót na okres dłuższy niż 10 dni; c) ogłoszono upadłość Wykonawcy lub Wykonawca przedłożył Zamawiającemu wniosek do sądu o ogłoszenie jego upadłości; d) Wykonawca przystąpił do likwidacji swojej firmy, z wyjątkiem likwidacji przeprowadzonej w celu przekształcenia; e) w razie nienależytego wykonywania przez Wykonawcę obowiązków wynikających z niniejszej umowy, wykonywania robót z rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów, w szczególności naruszania przepisów BHP i ppoż; f) w przypadku nie posiadania przez Wykonawcę opłaconej polisy ubezpieczeniowej OC; g) w przypadku, gdy istnieje zagrożenie dotrzymania przez Wykonawcę terminów realizacji umowy, z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy. Ponadto Zamawiający może odstąpić od umowy w przypadku zaistnienia istotnej zmiany okoliczności powodującej, że dalsze wykonanie umowy nie leży w interesie publicznym, czego nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy, lub dalsze wykonywanie umowy może zagrozić podstawowemu interesowi bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwu publicznemu (okoliczność ta wyłącza możliwość dochodzenia kary umownej lub odszkodowania przez Wykonawcę). 4. W razie odstąpienia od umowy przez Zamawiającego, Wykonawca może żądać jedynie wynagrodzenia należnego mu z tytułu wykonania części umowy, pod warunkiem odbioru tej części bez zastrzeżeń. 5. Wykonawcy przysługuje prawo do odstąpienia od umowy, gdy Zamawiający bezzasadnie nie przystąpił do przekazania terenu robót lub bezzasadnie odmawia dokonania odbioru przedmiotu umowy. 6. Odstąpienie od umowy powinno nastąpić w formie pisemnej pod rygorem nieważności takiego oświadczenia i powinno zawierać uzasadnienie. 7. W przypadku odstąpienia od umowy Wykonawcę oraz Zamawiającego obciążają następujące obowiązki szczegółowe: 7.1. Wykonawca zabezpieczy przerwane roboty w zakresie obustronnie uzgodnionym, na koszt tej strony, która była powodem odstąpienia od umowy; 7.2. Wykonawca zgłosi do dokonania przez Zamawiającego odbioru robót przerwanych oraz robót zabezpieczających, jeżeli odstąpienie od umowy nastąpiło z przyczyn, za które Wykonawca nie odpowiada; 7.3. Wykonawca przy udziale Zamawiającego sporządzi szczegółowy protokół inwentaryzacji robót w toku, według stanu zaawansowania na dzień odstąpienia. Zamawiający protokolarnie przejmie miejsca wykonania prac, a Wykonawca może żądać wynagrodzenia za wykonaną zgodnie z wymogami niniejszej umowy część przedmiotu umowy, pod warunkiem odbioru tej części bez zastrzeżeń; 7.4. Wykonawca niezwłocznie, ale nie później niż w ciągu 14 dni usunie z miejsc, w których były wykonywane prace sprzęt, maszyny lub urządzenia będące jego własnością. § 25 ZMIANY UMOWY 1. Wszelkie zmiany treści niniejszej umowy mogą nastąpić jedynie za zgodą obu stron wyrażoną w formie pisemnej pod rygorem nieważności takiej zmiany. 2. Wykonawca nie może bez zgody Zamawiającego przenieść wierzytelności z tytułu wykonania niniejszej umowy na osobę trzecią. 3. Strony mają prawo do przedłużenia Terminu zakończenia robót o okres trwania przyczyn, z powodu których będzie zagrożone dotrzymanie Terminu zakończenia robót, w następujących sytuacjach: 3.1 jeżeli przyczyny, z powodu których będzie zagrożone dotrzymanie Terminu zakończenia robót będą następstwem okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi Zamawiający, w szczególności będą następstwem nieterminowego przekazania Terenu budowy, konieczności zmian Dokumentacji projektowej w zakresie, w jakim ww. okoliczności miały lub będą mogły mieć wpływ na dotrzymanie Terminu zakończenia robót, 3.2 Uzasadnionego wstrzymania robót przez Zamawiającego; 3.3 wystąpienia Siły wyższej uniemożliwiającej wykonanie przedmiotu Umowy zgodnie z jej postanowieniami. 3.4 spowodowanych warunkami atmosferycznymi, w szczególności: warunkami odbiegającymi od typowych dla pory roku, uniemożliwiające prowadzenie robót budowlanych np.: gdy wystąpią ciągłe opady deszczu lub śniegu albo wiatr, którego prędkość w porywach będzie przekraczała 60 kilometrów na godzinę, o czasie trwania dłuższym niż trzy dni, uniemożliwiające prawidłowe wykonanie robót, w szczególności z powodu technologii realizacji prac określonej: Umową, normami lub innymi przepisami, wymagającej konkretnych warunków atmosferycznych, jeżeli konieczność wykonania prac w tym okresie nie jest następstwem okoliczności, za które Wykonawca ponosi odpowiedzialność, 4. Zmiana terminu zakończenia robót uwzględnia okres, w czasie którego miały miejsce przesłanki, o których mowa w ust. 3. 5. Strony mają prawo do zmiany sposobu wykonywanych robót w tym: Konieczności wykonania rozwiązań zamiennych w stosunku do projektowanych w dokumentacji projektowej, których wartość nie przekroczy wartości rozwiązań podstawowych, dokonania zmiany kolejności wykonania robót, zmiany rozwiązań technicznych i/lub technologicznych wykonania elementów robót, przy czym są one dopuszczalne wyłącznie w przypadku gdy proponowane rozwiązanie jest równorzędne lub lepsze funkcjonalnie od tego, jakie opisuje Dokumentacja projektowa, jeżeli jest to niezbędne do prawidłowego wykonania przedmiotu umowy. § 26 POSTANOWIENIA KOŃCOWE 1. W sprawach nieuregulowanych Umową mają zastosowanie odpowiednie przepisy prawa polskiego, w szczególności: 1.1. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), 1.2. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 poz.1740). 1.3. ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. 2020 poz. 1842 ze zm.) 2. Strony zastrzegają, iż Wykonawca nie może bez pisemnej zgody Zamawiającego przenieść wierzytelności z tytułu wykonania robót na osobę trzecią. 3. Wszelkie zmiany niniejszej umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. 4. Spory powstałe na tle wykonywania niniejszej umowy rozstrzygane będą przez sąd właściwy dla siedziby Zamawiającego. 5. Umowa została sporządzona w trzech jednobrzmiących egzemplarzach, z czego 2 egzemplarze dla Zamawiającego i 1 dla Wykonawcy. 6. Umowa zawiera ……. stron ponumerowanych i zaparafowanych. Integralną część niniejszej umowy stanowią: 1. Ogłoszenie o zapytaniu ofertowym wraz z Ofertą Wykonawcy - załącznik nr 1 2. Karta gwarancyjna - załącznik nr 2 3. Dokumentacja projektowo-techniczna – załącznik nr 3 4. Wykaz podwykonawców (jeżeli dotyczy) - załącznik nr 4 5. Polisa Wykonawcy – załącznik nr 5 -niepotrzebne skreślić ZAMAWIAJĄCY: WYKONAWCA: …………………………….. Pieczęć firmy …………………………….. Kierownik jednostki	<urn:uuid:2ea3a1f3-e2bf-4599-a726-a59ede7caa80>	finepdfs	1.188477	CC-MAIN-2021-49	https://bip.swietokrzyskipn.org.pl/wp-content/uploads/2021/08/zal._3_-projekt_umowy_PODEST.pdf	2021-12-01T09:05:09+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-49/segments/1637964359976.94/warc/CC-MAIN-20211201083001-20211201113001-00460.warc.gz	204,514,158	0.999986	0.999993	0.999993	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2810, 6343, 9753, 13053, 16290, 19447, 23999, 27791, 31369, 34830, 38364, 42403, 45992, 50371, 53815, 57312, 57928 ]	3	0
Uchwała Nr ….................. Rady Gminy Smołdzino z dnia …............................ w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, w tym terminu i miejsca składania deklaracji oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej na terenie Gminy Smołdzino. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zmianami: Dz. U. z 2002r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 214, poz.1806; Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568; Dz. U. z 2004r. Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1203; Nr 167, poz. 1759: Dz. U. z 2005 r. Nr 172, poz. 1441, Nr 175, poz. 1457; Dz. U. z 2006 r. Nr 17, poz. 128, Nr 181, poz. 1337; Dz. U. z 2007r. Nr 48, poz. 327, Nr 138, poz. 974, Nr 173, poz. 1218; Dz. U. z 2008 r. Nr 180, poz. 1111, Nr 223, poz. 1458; Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 420, Nr 157, poz. 1241; Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 142 i poz. 146, Nr 40, poz. 230, Nr 106, poz. 675; Dz. U. z 2011r. Nr 21, poz. 113, Nr 117, poz. 679, Nr 134, poz. 777, Nr 149, poz. 887, Nr 217, poz. 1281, Dz. U. z 2012 r. poz. 567, z 2013 r. poz. 153) oraz na podstawie art. 6m, 6n ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 391, 951, z 2013 r. poz. 21, 228), Rada Gminy Smołdzino uchwala, co następuje: § 1. § 2. Określa się wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, składanej do Wójta Gminy Smołdzino przez właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, na obszarze Gminy Smołdzino, w brzmieniu określonym w załączniku do niniejszej uchwały. 1. Ustala się, że pierwszą deklarację właściciele nieruchomości zobowiązani są złożyć do dnia 15 czerwca 2013 r. sporządzoną na formularzu, stanowiącym załącznik do niniejszej uchwały. 2. W przypadku zmiany danych zawartych w złożonej deklaracji będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, właściciel nieruchomości zobowiązany jest złożyć nową deklarację uwzględniającą zmiany w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Deklaracje składa się w Urzędzie Gminy Smołdzino ul. Kościuszki 3, 76-214 Smołdzino. § 3. § 4. 1. Deklarację na formularzu stanowiącym załącznik do niniejszej uchwały można przesłać do Urzędu Gminy Smołdzino korzystając z poczty elektronicznej. 2. Wypełniony i podpisany dokument winien być zapisany w formacie PDF. 3. Deklarację należy opatrzyć: b) podpisem profilem zaufanym lub podpisem elektronicznym – certyfikatem kwalifikowanym w przypadku jej przesłania na Platformę ePUAP Urzędu Gminy Smołdzino a) podpisem elektronicznym – certyfikatem kwalifikowanym w przypadku jej przesłania na pocztę elektroniczną Urzędu Gminy Smołdzino, Traci moc uchwała Nr XXXVI/291/2012 Rady Gminy Smołdzino z dnia 30 stycznia 2013 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, w tym terminu i miejsca składania deklaracji na terenie Gminy Smołdzino § 6. Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Smołdzino. § 7. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego. Załącznik do Uchwały Nr …..................... Rady Gminy Smołdzino z dnia….................................... DEKLARACJA (dla nieruchomości, na której zamieszkują właściciele nieruchomości) O WYSOKOŚCI OPŁATY ZA GOSPODAROWANIE ODPADAMI KOMUNALNYMI ci 1. ORGAN WŁAŚCIWY DO PRZYJĘCIA DEKLARACJI WÓJT GMINY SMOŁDZINO, UL. KOŚCIUSZKI 3, 76-214 SMOŁDZINO. Ś 2. ADRES NIERUCHOMO CI, NA KTÓREJ ZAMIESKUJ Ą MIESZKA Ń CY UWAGA: Właściciel nieruchomości dysponujący większą liczbą nieruchomości składa odrębną deklarację do każdej nieruchomości …............................................................................................................................................................ 3. RODZAJ SKŁADAJĄCEGO DEKLARACJĘ (odpowiednie zaznaczyć znakiem x, należy wybrać jedną możliwość): □ 1. właściciel, □ 2. współwłaściciel, □ 3. użytkownik wieczysty, □ 4. jednostka organizacyjna posiadająca nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu, □ 5. osoba posiadająca nieruchomość w zarządzie bądź użytkowaniu, □ 6. inny podmiot władaj cy nieruchomo ci ą ś ą ..................................................................................... 4. IMIĘ I NAZWISKO/NAZWA SKŁADAJĄCEGO DEKLARACJĘ …............................................................................................................................................................ 5. DEKLAROWANY SPOSÓB GROMADZENIA I ODBIERANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH (odpowiednie zaznaczyć znakiem x, należy wybrać jedną możliwość): Oświadczam, że na terenie nieruchomości wskazanej w punkcie 2. odpady komunalne będą zbierane w następujący sposób: □ odpady selektywne (zgodnie z Regulaminem utrzymania czystości i porządku w Gminie Smołdzino). □ zmieszane odpady komunalne (odpady komunalne nie poddane segregacji). 6. WYLICZENIE OPŁATY Rodzaj gospodarstwa domowego Gospodarstwo domowe składaj ą ce si Gospodarstwo domowe składaj Gospodarstwo domowe składaj Gospodarstwo domowe składaj ą ą ą ce si ce si ce si Gospodarstwo domowe składaj ą ce si Gospodarstwo domowe składaj ęęęęę z 1 osoby z 2 osób z 3 osób z 4 osób z 5 osób ą ę z 6 i wi cej osób ą Ł czna kwota opłaty miesi ę cznej 7. OKOLICZNOŚCI POWODUJĄCE OBOWIĄZEK ZŁOŻENIA DEKLARACJI (odpowiednie zaznaczyć znakiem x, należy wybrać jedną możliwość): □ pierwsza deklaracja □ zmiana danych zawartych w pierwszej deklaracji Oświadczenie i podpis składającego deklarację Oświadczam, że jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym …........................................................ …......................................................................... miejscowość i data czytelny podpis Niniejsza deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). ADNOTACJE URZĘDOWE ce si ę Liczba nieruchomo gospodarstw na ś ci Stawka opłaty ą (zł/miesi c) Kwota opłaty ą (zł/miesi c) Uzasadnienie: Na podstawie art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach na właścicieli nieruchomości został nałożony obowiązek złożenia Wójtowi Gminy Smołdzino deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Obowiązkiem Rady Gminy Smołdzino wynikającym z art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach jest określenie w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, zawierającej objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Uchwała zawiera również informację o terminach i miejscu złożenia deklaracji. Celem tego przepisu jest stworzenie warunków zapewniających prawidłowe obliczenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.	<urn:uuid:1a8fb60b-e441-40d1-9daa-d11b8e3b2acc>	finepdfs	1.116211	CC-MAIN-2020-29	http://bip.smoldzino.com.pl/pobierz/3755	2020-07-04T15:51:53+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2020-29/segments/1593655886178.40/warc/CC-MAIN-20200704135515-20200704165515-00467.warc.gz	19,411,804	0.999882	0.999953	0.999953	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2983, 3488, 5312, 6668, 7787 ]	1	0
Załącznik nr 1 do Ogłoszenia Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest: 1) przeprowadzenie szkolenia w dniach 28-29 września 2017 r. 14 pracownikom Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska pn.: „Gospodarka odpadami w ocenach oddziaływania na środowisko przedsięwzięć" w siedzibie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku, przy ul. Dojlidy Fabryczne 23, w sali konferencyjnej nr 4, na podstawie Programu szkolenia, który stanowi Załącznik nr 2 do Ogłoszenia; 2) zapewnienie trenera spełniającego wymagania w zakresie wiedzy i doświadczenia; 3) zapewnienie transportu i zorganizowanie wyjazdu terenowego 14 uczestnikom szkolenia w dniu 29 września 2017r. I. Szczegółowy zakres obowiązków wykonawcy: 1. Przygotowanie i przedstawienie w dniu 28.09.2017 r. prezentacji pn.: „Gospodarka odpadami w ocenach oddziaływania na środowisko przedsięwzięć" w trakcie szkolenia 14 pracownikom Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku, obejmującej swoim zakresem następujące zagadnienia: - ustalanie warunków realizacji przedsięwzięć związanych z przetwarzaniem i zbieraniem odpadów oraz towarzyszącym tym procesom magazynowaniem odpadów – zagadnienia związane z praktyką oraz wydawaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; - omówienie podstawowych pojęć wynikających z ustawy o odpadach (Dz.U.2016.1987 ze zm.), w tym definicji odpadów oraz pochodnych definicji odpadów, odzysk, unieszkodliwianie, posiadacz odpadów, wytwórca odpadów itp. definicje: przygotowanie do ponownego użycia, utrata statusu odpadów, produkt uboczny, prawa i obowiązki pośrednika w obrocie odpadami i sprzedawcy odpadów, przetwarzanie odpadów - omówienie przykładów zastosowań w praktyce, gospodarowanie poszczególnymi rodzajami odpadów, zasady prowadzenia i rola gospodarki w obiegu zamkniętym, - katalog odpadów i zasady klasyfikacji odpadów, a także znaczenie tej klasyfikacji w gospodarce odpadami – nowe definicje: zasady korzystania z instrumentu prawnego klasyfikującego część materiałów i substancji jako produkt uboczny. utrata statusu odpadów – kryteria określające kiedy odpad przestaje być odpadem, praktyczne stosowanie przepisów prawa krajowego i UE. zmiana statusu odpadów z niebezpiecznych na inne w świetle zapisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków uznania odpadów niebezpiecznych za odpady inne niż niebezpieczne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1601). - odzysk i unieszkodliwianie odpadów w instalacjach i poza instalacjami: zasady postępowania z poszczególnymi rodzajami odpadów; warunki prowadzenia procesów; klasyfikacja procesów; - termiczne przekształcenie odpadów (w tym odpadów medycznych) definicje spalania i współspalania odpadów, warunki prowadzenia procesów spalania w świetle obowiązujących przepisów w kontekście przykładowych instalacji: pirolizy opon, tworzyw sztucznych itp.; - procedura usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania z nieruchomości lub magazynowania z nieruchomości którymi włada gmina – właściwość regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U.2016.1987 ze zm.). termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów i sposób usunięcia odpadów. moc wiążąca decyzji i jej egzekucja administracyjna; - wydawanie zezwoleń na wytwarzanie, przetwarzanie, zbieranie, transport odpadów oraz procedura „zmiany"/aktualizacji decyzji środowiskowej wydanej na podstawie „starych" przepisów. 2. Wykonawca zapewni trenera w pierwszym dniu szkoleniowym, tj., w dniu 28.09.2017 r., który musi spełniać następujące wymagania niezbędne w zakresie wiedzy i doświadczenia: - wykształcenie wyższe z zakresu ochrony środowiska lub inżynierii środowiska lub prawa lub pokrewne; - posiadanie przez trenera doświadczenia w zakresie prowadzenia szkoleń z zakresu ocen oddziaływania na środowisko, z wykorzystaniem wzoru formularza ofertowego. Doświadczenie trenera będzie stanowiło jedno z kryteriów oceny ofert, zgodnie z opisem zawartym w rozdziale XIII ust. 2 pkt 2 Ogłoszenia. Szkolenie powinno być prowadzone przez trenera w formie aktywnej, tj. zadawania pytań przez słuchaczy, udział w dyskusji, analiza przypadków. Wykonawca jest zobowiązany do ścisłej współpracy z Zamawiającym, w celu ustalenia głównych obszarów problemowych, które mogą być prezentowane podczas szkolenia i odpowiedniego przygotowania się do tych zagadnień. 3. Zapewnienie transportu, ubezpieczenia i przygotowanie wyjazdu terenowego w dniu 29 września 2017 r. 14 uczestnikom szkolenia do Spalarni Odpadów Komunalnych w Białymstoku i Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych w Hryniewiczach. Wyjazd i powrót - siedziba Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku, ul. Dojlidy Fabryczne 23. W ramach wyjazdu terenowego wykonawca zapewni transport dla 14 osób – pracowników RDOŚ w Białymstoku do wyżej wskazanych instalacji oraz zorganizuje oprowadzenie i przedstawienie podstawowych procesów technologicznych przez pracownika technicznego każdej z tych instalacji w dniu 29.09.2017 r. II. W ramach organizacji szkolenia, Zamawiający zobowiązuje się do: 1) zapewnienia sali szkoleniowej wyposażonej w laptop i rzutnik; 2) przygotowania listy uczestników szkolenia. III. Sposób rozliczenia zadania 1. Wykonawca przedłoży prezentację wykładu w formie papierowej (zaparafowana każda strona) oraz w wersji elektronicznej w formacie Power Point najpóźniej do dnia 11 września 2017 r. 2. Z wybranym Wykonawcą zostanie podpisana umowa pomiędzy Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Białymstoku i Wykonawcą. 3. Podstawą wystawienia faktury/rachunku przez Wykonawcę będzie protokół odbioru podpisany przez Zamawiającego i Wykonawcę po przeprowadzonym szkoleniu, stwierdzający wykonanie przedmiotu umowy bez wad. 4. Fakturę VAT/rachunek Wykonawca dostarczy na adres: Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku, ul. Dojlidy Fabryczne 23. 5. Szczegółowe warunki rozliczenia zawiera wzór umowy stanowiący załącznik nr 3 do ogłoszenia.	<urn:uuid:537fa2c8-6d5e-4985-aa0e-c08c003ac6c8>	finepdfs	1.847656	CC-MAIN-2021-43	http://bip.bialystok.rdos.gov.pl/files/obwieszczenia/85015/Zamowienie_RDOS_Bialystok_WOF_261_72_2017_HL_Szczegolowy_opis_przedmiotu_zamowienia.pdf	2021-10-20T17:11:59+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-43/segments/1634323585322.63/warc/CC-MAIN-20211020152307-20211020182307-00122.warc.gz	11,110,917	0.999996	0.999996	0.999996	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2694, 6013 ]	1	1
Prosto z nieba: Drewniany zegar Na podstawie ilości radioaktywnego pierwiastka obecnego w badanych próbkach archeolodzy określają ich wiek. Węgiel-14, jako nietrwały izotop, zamienia się z powrotem w azot, z czasem półrozpadu około 5750 lat. Dzięki ciągłemu pobieraniu i wydalaniu materii organizmy żywe utrzymują mniej więcej stały poziom radioaktywnych pierwiastków, natomiast w organizmach martwych z czasem jest ich coraz mniej. Kiedy wysokoenergetyczne promieniowanie kosmiczne zderza się z górnymi warstwami ziemskiej atmosfery, niektóre kolizje prowadzą do powstania neutronów, co prowadzi do reakcji neutron–proton, n−p, czyli zamiany jąder azotu 14 7 N w radioaktywny węgiel-14, 14 6 C: 14 7 N + n → 14 6 C + p. Węgiel-14 opada na powierzchnię Ziemi i bierze udział w zwykłej biochemii żywych organizmów, w tym zostaje związany podczas wzrostu drzew. Badając np. pnie drzew, a w szczególności różnice w zawartości węgla-14 w poszczególnych słojach, można określić ilość początkową radioaktywnego materiału, czyli poniekąd zbadać ewolucję ilości promieniowania kosmicznego w przeszłości sięgającej nawet tysięcy lat. Zawartość węgla-14 zależy też od innych czynników, np. od pól magnetycznych Ziemi i Słońca, które osłaniają powierzchnię Ziemi przed promieniowaniem kosmicznym pochodzącym spoza Układu Słonecznego (więcej cząstek dociera do Ziemi, gdy te pola są słabsze, a mniej, gdy są silniejsze). Zmiany poziomu węgla-14 rejestrowane w słojach pni drzew przechowują historię zmian magnetyzacji Ziemi. Są też dowodem na 11-letni cykl dynamo słonecznego, które jest związane z polem magnetycznym Słońca. że zdarzenia Miyake są związane ze słonecznymi superburzami. Te (hipotetyczne) erupcje ze Słońca są 50–100 razy bardziej energetyczne niż największa zarejestrowana w erze nowożytnej burza słoneczna, obserwowana przez Richarda C. Carringtona i Richarda Hodgsona w 1859 roku. Drewno zawiera w sobie także takie dane, których nie potrafimy wyjaśnić. W 2012 roku japońska fizyczka Fusa Miyake odkryła znaczny skok zawartości węgla-14 w słojach drzew z 774 roku. Tak duży skok musiało wywołać promieniowanie kosmiczne wielokrotnie większe od przeciętnego. Kolejne „zdarzenia Miyake" to lata 993 naszej ery i 663 przed naszą erą, a także jeszcze wcześniejsze – z 5259, 5410 i 7176 przed naszą erą. Dobrze zlokalizowane w drewnie (i w czasie) zdarzenia pozwalają na precyzyjne określenie daty konkretnych wydarzeń z dokładnością co do roku. I tak zdarzenie z 993 roku pozwoliło na stwierdzenie momentu powstania pierwszej europejskiej osady w Ameryce – założonej w roku 1021 wioski wikingów w Nowej Fundlandii. W swojej pracy Qingyuan Zhang i współpracownicy analizują dostępne materiały pochodzące ze słojów drzew, znajdując dowody na to, że zdarzenia mogą pojawić się w każdym momencie 11-letniego cyklu aktywności Słońca (o którym pisaliśmy np. w ∆ 1 21 ). Z drugiej strony, rozbłyski słoneczne mają tendencję do występowania w okolicach szczytu cyklu. Kilka z zarejestrowanych skoków radioaktywności wydaje się trwać dłużej niż wskazywałby na to model pojedynczej superburzy słonecznej. Sugeruje to, że czasami zdarzenia mogą trwać dłużej niż rok, co nie jest oczekiwane w przypadku jednego gigantycznego rozbłysku słonecznego, czyli że mielibyśmy do czynienia z długotrwałą burzliwą pogodą słoneczną. Jak dochodzi do tak ogromnego i krótkotrwałego promieniowania? Wśród „podejrzanych" są pobliskie supernowe, błyski promieniowania gamma, emisja z namagnesowanych gwiazd neutronowych, a nawet komety. Aktualnie najlepszym wyjaśnieniem jest to, Gdyby takie zdarzenie zaistniało dzisiaj, zniszczyłoby sieci energetyczne, telekomunikacyjne i większość satelitów. Jeśli takie zdarzenia występują losowo, na przykład raz na tysiąc lat, to prawdopodobieństwo wystąpienia burzy słonecznej w ciągu następnej dekady wynosi około 1%. To niezaniedbywalnie duże prawdopodobieństwo! Michał BEJGER Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN, Istituto Nazionale di Fisica Nucleare (INFN), Sezione di Ferrara, Włochy "Modelling cosmic radiation events in the tree-ring radiocarbon record", Qingyuan Zhang i inni, Proc. R. Soc. A. 478 2022.0497, 2022. Niebo w lipcu Przez cały miesiąc Słońce obniży wysokość swojego górowania o ponad 4,5 ◦ , skracając przy tym czas przebywania nad horyzontem w środkowej Polsce o ponad godzinę. 24 lipca Słońce przetnie równoleżnik +20 ◦ deklinacji i tym samym skończy się okres najdłuższych dni i najkrótszych nocy. Jak co roku, na początku lipca Ziemia znajduje się w aphelium swojej orbity, co oznacza, że Słońce ma najmniejszą tarczę w ciągu roku. Dlatego łatwiej jest ją zasłonić Księżycowi podczas ewentualnego zaćmienia – i takie zaćmienia trwają też dłużej. W lipcu najjaśniejsze planety Układu Słonecznego w większości są widoczne słabo. Merkury zacznie miesiąc od górnego złączenia ze Słońcem i podąży ku maksymalnej elongacji wschodniej, którą osiągnie w pierwszej dekadzie sierpnia, oddalając się wtedy na bardzo duże 27 ◦ od Słońca. Niestety o tej porze roku i doby ekliptyka jest nachylona niekorzystnie do widnokręgu, przez co planeta zachodzi mniej niż godzinę po Słońcu, i z dużych szerokości geograficznych jest niewidoczna. Szczególnie że z każdą kolejną dobą jasność planety staje się coraz mniejsza, od −0,4 m 19 lipca do +0,1 m 31 lipca. A szkoda, bo 28 lipca planeta przejdzie mniej niż 20 ′ od Regulusa, najjaśniejszej gwiazdy Lwa. Warunki obserwacyjne Wenus są jeszcze gorsze. Druga planeta od Słońca po czerwcowej maksymalnej elongacji szybko dąży do sierpniowej koniunkcji dolnej ze Słońcem. Oznacza to, że planeta prędko zbliża się do nas, zwiększając przy tym rozmiary	<urn:uuid:8a3e4e64-6bc9-4f5f-a42d-f5715d6b3ad7>	finepdfs	4.179688	CC-MAIN-2025-08	https://deltami-old.mimuw.edu.pl/2023a/07/2023-07-delta-art-11-pzn.pdf	2025-02-12T07:39:41+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2025-08/segments/1738831951751.22/warc/CC-MAIN-20250212060941-20250212090941-00681.warc.gz	177,783,344	0.999938	0.999938	0.999938	[ "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 5646 ]	1	1
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Gminny Ośrodek Zdrowia w Łopusznie Sprawozdanie finansowe za okres od 01.01.2019 do 31.12.2019 r. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego Zasady (polityka) rachunkowości. Omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w zakresie w jakim ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru, w tym: metod wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji): 1. Środki trwałe i wartości niematerialne i prawne wycenia się według cen nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne, a także o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. 2. Amortyzacja liczona jest metodą liniową przy zastosowaniu stawek przewidzianych przez ustawę. 3. Odpisy amortyzacyjne dokonywane są w oparciu o plan amortyzacji i obciążają koszty działalności operacyjnej. W przypadku sprzedaży lub likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych ich wartość odnosi się w pozostałe koszty operacyjne. 4. Zakupione środki trwałe, o wartości nieprzekraczającej 10000,00 zł, zakwalifikowane są jako niskowartościowe środki trwałe, odpisywane są jednorazowo w miesiącu wydania ich do użytkowania. 5. Aktywa finansowe oraz inwestycje w nieruchomości wycenia się w cenach nabycia, z uwzględnieniem utraty przez nie wartości. 6. Materiały i towary wyceniane są według rzeczywistej ceny ich zakupu. Ich rozchód następuje w drodze szczegółowej identyfikacji ich rzeczywistych kosztów nabycia. 7. Należności wykazane są w wartości netto (pomniejszonej o odpis aktualizacyjny). Należności wykazuje się w kwocie wymagalnej zapłaty z zachowaniem ostrożnej wyceny. Odpisy aktualizacyjne tworzone są z uwzględnieniem stopnia ryzyka jakie się wiążą z daną należnością. 8. Zobowiązania krótkoterminowe wycenianie są w kwocie wymagalnej zapłaty. Kwota odsetek negocjowanych z kontrahentem nie są wykazywane. 9. Fundusz własny oraz pozostałe aktywa i pasywa wyceniane są w wartości nominalnej. ustalenia wyniki finansowego: Saldo konta wynik finansowy zostaje ustalone poprzez przeniesienie sald kont wynikowych, reprezentujących zrealizowane lub należne przychody oraz koszty związane z tymi przychodami, koszty i przychody operacyjne, koszty i przychody finansowe. Saldo Ma konta wynik finansowy określa zysk netto, zaś saldo Wn - stratę netto jednostki. Wartość ta ukazana jest w pozycji zysk/strata netto w pasywach bilansu. Rachunek zysków i strat wykonany jest w układzie porównawczym. ustalenia sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru: Sprawozdanie finansowe sporządzone jest za rok obrotowy i podatkowy, który pokrywa się z rokiem kalendarzowym i trwa 12 kolejnych pełnych miesięcy kalendarzowych i obejmuje: informacje do bilansu sporządzoną na dzień 31.12.2019 rok, Bilans za okres 01.01.2019 - 31.12.2019 sporządzony na dzień 31.12.2019, Rachunek zysków i strat za okres 01.01.2019-31.12.2019 sporządzony na dzień 31.12.2019. Koszty podstawowej działalności operacyjnej ewidencjonowane są w układzie rodzajowym (konta zespołu 4). pozostałe: Księgi rachunkowe, za okres objęty sprawozdaniem, prowadzone były z wykorzystaniem programu Sage 50c w wersji 220.127.116.11 (na dzień sporządzania sprawozdania). W sprawozdaniu finansowym nie ujęty został wynik za rok 2018. Jednostka nie posiada pełnej dokumentacji finansowo-księgowej za lata 2015-2018. W 2019 roku prowadzone było postępowanie przez KP Strawczyn w sprawie usunięcia ww. dokumentacji w wersji papierowej i elektronicznej oraz niesporządzenia sprawozdania finansowego za rok 2018 i niezłożenia ww. dokumentu w ustawowym terminie przez Kierownika SPZOZ GOZ w Łopusznie. Prokurator Prokuratury Rejonowej we Włoszczowie, w dniu 31.12.2019 r. umorzył ww. dochodzenia (akta sprawy KPS-2452.2019, RSD-122.2019) wobec braku w czynie znamion czynu zabronionego. Wartości bilansu otwarcia na 01.01.2019 r. przyjęte zostały w drodze zarządzonej inwentaryzacji aktywów trwałych, należności i zobowiązań jednostki oraz posiadanej, cząstkowej dokumentacji za lata ubiegłe. Bilans SPZOZ GOZ w Łopusznie na dzień 31.12.2019 r. Rachunek zysków i strat SPZOZ GOZ w Łopusznie na dzień 31.12.2019 r. Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym SPZOZ GOZ w Łopusznie Dodatkowe informacje i objaśnienia I. Majątek trwały 3 409 893,28 0,00 0,00 3 409 893,28 Uwagi: 1. Stan środków trwałych sporządzony został na podstawie spisu inwentaryzacyjnego na dzień zamknięcia księg. 2. ŚT grupy 7, tj. pojazdy, są przedmiotem toczącego się (na dzień 31.12.2019 r.) postępowania przygotowawczego w sprawie przywłaszczenia trzech pojazdów SPZOZ GOZ w Łopusznie. 3. Jednostka nie posiada środków trwałych w budowie. 4. Jednostka nie posiada inwestycji długoterminowych. 5. Grunty, jakimi dysponuje jednostka, otrzymane są od organu założycielskiego w nieodpłatne użytkowanie. 6. Jednostka nie posiada zobowiązań wobec budżetu państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego z tytułu uzyskania prawa własności do budynków i lokali. 7. Jednostka nie dzierżawi środków trwałych na podstawie umów leasingu. II. Amortyzacja 1 353 809,26 101 254,98 1 455 064,24 Uwagi: 1. Na podstawie art.. 8 ustawy z 14 czerwca 2012 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r, poz. 742), dokonano przeksięgowania z fundusze własnych (Ma) na międzyokresowe rozliczenia przychodów (Wn) kwotę odzwierciedlającą niezamortyzowane środki trwałe. Odpis za rok 2019 wyniósł 65 378,51zł. 2. W związku z rozliczeniem amortyzacji śt w roku 2019 sfinansowanych z otrzymanej dotacji celowej, z konta rozliczeń międzyokresowych przychodów (Wn) wyksięgowano kwotę 25 586,90zł. III. Zatrudnienie 1. Na dzień 31.12.2019 r. Jednostka zatrudniała 19 osób na podstawie stosunku pracy, co w przeliczeniu na etaty stanowi 17,33. 2. Na dzień 31.12.2019 r. jednostka, na podstawie umowy zlecenia, współpracowała z 7 Zleceniobiorcami. IV. W sprawozdaniu uwzględniony został wynik finansowy za rok 2018 jako znaczące zdarzenia lat ubiegłych. W związku z brakiem ksiąg, na podstawie dostępnej dokumentacji, ustalono bilans otwarcia i różnicę wykazano w sprawozdaniu jawnie nierozliczoną stratę z lat ubiegłych. V. Wszelkie zdarzenia z lat, dotyczące roku 2019 i wcześniej, nieuwzględnione w sprawozdaniu z powodów braków w dokumentacji, zostaną uwzględnione w księgach roku bieżącego. VI. Jednostka nie dokonała w 2019 roku zmian zasad rachunkowości, w tym metod wyceny oraz zmian sposobu sporządzanie sprawozdania finansowego. VII. Nie są znane Kierownictwu żadne informacje niż wymienione powyżej, których ujawnienie mogłoby w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji majątkowej, finansowej oraz na wynik finansowy jednostki. Łopuszno, dn. 29.05.2020 r. Tomasz Jagiełło …………………………………………………………… Tomasz Jagiełło Kierownik SPZOZ GOZ w Łopusznie Kamil Pietrasiewicz …………………………………………………………… Kamil Pietrasiewicz Główny Księgowy SPZOZ GOZ w Łopusznie	<urn:uuid:33fdab13-2294-401c-a108-cae9e02bccb9>	finepdfs	1.259766	CC-MAIN-2024-26	http://gozlopuszno.pl/images/sprawozdanie/spr_spzogozlopuszno_29052020_.pdf	2024-06-24T08:42:36+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-26/segments/1718198865348.3/warc/CC-MAIN-20240624084108-20240624114108-00651.warc.gz	12,580,655	0.999961	0.999981	0.999981	[ "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 146, 188, 3791, 4012, 4065, 4135, 4206, 5101, 6894 ]	1	0
Czujnik temperatury ....TP551 OPIS Czujnik temperatury przeznaczony do pomiaru temperatury rurociągów, zbiorników oraz wszelkiego rodzaju maszyn i urządzeń. Czujnik składa się z aluminiowej głowicy przyłączeniowej, osłony nierdzewnej z elementem pomiarowym. Montaż czujnika za pomocą gwintowanego uchwytu przesuwnego lub kołnierza. Wykonanie czujnika z wymiennym wkładem pomiarowym, daje możliwość regeneracji elementu bez konieczności demontażu całej osłony. ZASTOSOWANIE - pomiar temperatury zbiorników - przemysł wentylacyjny i klimatyzacyjny - ciepłownictwo - pomiar temperatury procesów we wszystkich gałęziach przemysłu PARAMETRY TECHNICZNE - zakres pomiarowy: -50÷550 °C (w zależności od punktu temperaturowego) - temperatura pracy aluminiowych głowic przyłączeniowych: -40÷150 °C - osłona wykonana ze stali nierdzewnej 1.4541 (lub innej) - zakres średnic wykonania osłon: ø4 + ø15 - możliwość wykonania czujnika z wymiennym wkładem pomiarowym (opcja) - możliwość montażu przetwornika pomiarowego 4…20 mA lub 0…10 V - czujnik dostępny z lokalnym wyświetlaczem temperatury (głowica DANW) RODZAJE GŁOWIC PRZYŁACZENIOWYCH WYPOSAŻENIE DODATKOWE - Kołnierz typu S (stal nierdzewna) - Kołnierz typu T (teflon) - Gwintowany uchwyt przesuwny UG (stal nierdzewna, mosiądz Ni) SCHEMAT PODŁĄCZEN TOLERANCJA BŁĘDÓW WG PN-EN 60751 \| KLASA \| BLAD W °C \| \|-------\|-----------\| \| 1/3B \| t=(0.1 + 0.002 x \|t\|) \| \| A \| t=(0.15 + 0.002 x \|t\|) \| \| B \| t=(0.30 + 0.002 x \|t\|) \| t = temperatura w °C GHARAKTERYSTYKA TERMOELEKTRYZNA TERMOPAR TYPU J, K, N WG PN-EN 60584 JEG 584 \| TEMPERATURA \| °C \| 0 \| 25 \| 50 \| 75 \| 100 \| 125 \| 150 \| \|-------------\|----\|-----\|-----\|-----\|-----\|-----\|-----\|-----\| \| Wartość podstawowa \| Typ J \| mV \| 0.00 \| 1.28 \| 2.58 \| 3.92 \| 5.27 \| 6.63 \| 8.01 \| \| \| Typ K \| mV \| 0.00 \| 1.00 \| 2.02 \| 3.06 \| 4.10 \| 5.12 \| 6.14 \| \| \| Typ N \| mV \| 0.00 \| 0.66 \| 1.34 \| 2.05 \| 2.77 \| 3.53 \| 4.30 \| \| Dopuszczalny błąd \| Klasa 1 \| °C \| +1.5 \| +1.5 \| +1.5 \| +1.5 \| +1.5 \| +1.5 \| +1.5 \| \| \| Klasa 2 \| °C \| +2.5 \| +2.5 \| +2.5 \| +2.5 \| +2.5 \| +2.5 \| +2.5 \| ## Głowicowe czujniki temperatury ### ....TP551 \| Rezystancyjny (G) \| Termoelektryczny (T) \| \|--------------------\|------------------------\| \| WYKONANIE \| WYKONANIE \| \| Pojedynczy \| 1 \| \| Podwójny \| 2 \| \| Przetwornik pomiarowy \| PP \| \| ELEMENT POMIAROWY \| ELEMENT POMIAROWY \| \| Rezystor platynowy PT100 \| PT100 \| \| Rezystor platynowy PT500 \| PT500 \| \| Rezystor platynowy PT1000 \| PT1000 \| \| inny podać \| \| \| TYP GŁOWIGY \| TYP GŁOWIGY \| \| B \| B \| \| NA \| NA \| \| inna podać \| \| \| TYP ZAMKA GŁOWIGY \| TYP ZAMKA GŁOWIGY \| \| Zamykana na wkręt \| 1 \| \| Zamykana na zatrzask \| 2 \| \| DŁUGOŚĆ OSŁONY L \| DŁUGOŚĆ OSŁONY L \| \| 100 mm \| 100 \| \| 160 mm \| 160 \| \| inna (podac w mm) \| podać \| \| WYKONANIE \| WYKONANIE \| \| Bez wymiennego wkładu \| BW \| \| Wymienny wkład \| W \| \| CREDNICA OSŁONY Ø d \| CREDNICA OSŁONY Ø d \| \| Ø 4 \| 4 \| \| Ø 6 \| 6 \| \| Ø 9 \| 9 \| \| inna podać \| \| \| KLASA WYKONANIA GZUJNIKA \| KLASA WYKONANIA GZUJNIKA \| \| Klasa A wg normy PN-EN 60751 \| A \| \| Klasa B wg normy PN-EN 60751 \| B \| \| Klasa 1/3 B DIN \| 1/3 B \| \| WYKONANIE \| WYKONANIE \| \| 2-przewodowe \| 2 \| \| 3-przewodowe \| 3 \| \| 4-przewodowe \| 4 \| \| ZAKRES PRAGY GZUJNIKA LUB PRZETWORNIKA \| ZAKRES PRAGY GZUJNIKA LUB PRZETWORNIKA \| \| Określić (np. -10...+20) \| podać \| ### PRZYKŁADY ZAMÓWIENIA \| Czujnik rezystancyjny(G) \| Czujnik termoelektryczny(T) \| \|---------------------------\|-------------------------------\| \| 1 - CTP551 PT100 B - 1 100 - BW - 6 - SO - 2 - 150°C \| 1 - TTP551 K - B - 1 100 - BW - 6 - SO - 2 - 150°C \| - oznacza pojedynczy czujnik rezystancyjny PT100, klasa B, wykonanie dwuprzewodowe, czujnik z głowica typu B, bez wymiennego wkładu pomiarowego, osłona o średnicy 6 mm i długości 100mm. Temperatura pracy 150°C. - oznacza pojedynczy czujnik termoelektryczny typu K, klasa II, czujnik z głowica typu B, bez wymiennego wkładu pomiarowego, spoina odizolowana od osłony, osłona o średnicy 6 mm i długości 100mm. Temperatura pracy 150°C.	d34ea984-420e-49dd-9d4c-8b58b575d961	finepdfs	1.333008	CC-MAIN-2023-50	https://www.aspar.com.pl/katalogi/TEMP_SENSORS/CTP551_TTP551.pdf	2023-11-29T15:20:56+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-50/segments/1700679100112.41/warc/CC-MAIN-20231129141108-20231129171108-00704.warc.gz	736,470,705	0.99987	0.999875	0.999875	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 2127, 4893 ]	1	0
Ocena dorobku naukowo-badawczego, w tym osiągnięcia naukowego, a także dorobku dydaktycznego i popularyzatorskiego oraz współpracy międzynarodowej dr Natalii Klejdysz w związku z postępowaniem kwalifikacyjnym o nadanie stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauka o polityce. Przygotowanie oceny dorobku naukowo-badawczego, dydaktycznego i popularyzatorskiego oraz ocena współpracy międzynarodowej osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego wymaga wstępnego ustalenia, czy spełnione są wymagane warunki ustawowe. Wynika to z postanowień art. 16 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach naukowych i tytule naukowym [...] oraz Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 roku w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, które określają warunki nadania stopnia doktora habilitowanego osobie, która: I. Posiada stopień doktora oraz dorobek naukowo-badawczy, w tym osiągnięcie naukowe uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową. II. Posiada dorobek dydaktyczny i popularyzatorski oraz uczestniczy we współpracy międzynarodowej. W związku z tym, należy stwierdzić, że przedstawiona do oceny dokumentacja pozwala ustalić, iż wyżej wymienione ustawowe warunki formalne zostały spełnione we wszystkich wyżej wskazanych sferach aktywności. Ad I. Ocena dorobku naukowo-badawczego, w tym osiągnięcia naukowego, uzyskanych przez dr Natalię Klejdysz po otrzymaniu stopnia doktora. 1. Dr Natalia Klejdysz jest absolwentką Instytutu Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. W 1991 roku uzyskała tytuł magistra na podstawie pracy pt. Stereotyp Żyda w prasie wielkopolskiej okresu międzywojennego napisanej pod kierunkiem prof. Jacka Sobczaka. W dniu 13 czerwca 2000 roku mgr Natalia Klejdysz uzyskała stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce uchwałą Rady Wydziału Nauk Społecznych UAM na podstawie rozprawy doktorskiej pt. Myśl polityczna Lidwiga von Misesa. Promotorem w przewodzie doktorskim był prof. zw. dr hab. Jacek Sobczak. 2. Dorobek naukowo-badawczy dr Natalii Klejdysz po uzyskaniu stopnia doktora. Dorobek naukowy dr Natalii Klejdysz w okresie po doktoracie obejmuje łącznie 23 opracowania z zakresu nauki o polityce, w tym 1 monografię (rozprawa habilitacyjna), 9 artykułów naukowych oraz 13 rozdziałów w pracach zbiorowych, w tym 2 opublikowane w języku angielskim. Indeks Google Scholar Citations wynosi 4. Pod względem ilościowym dorobek Habilitantki obejmujący prawie 20 lat pracy naukowej po uzyskaniu stopnia doktora należy uznać za wystarczający. Pozytywnym aspektem dorobku naukowego dr Natalii Klejdysz jest jego tematyczna spójność. W ocenianym okresie zainteresowania naukowe Habilitantki koncentrowały się, przede wszystkim, wokół problemu (1) feminizmu, w tym w szczególności kwestii genezy i przejawów emancypacji kobiet oraz (2) badań nad liberalizmem i (3) analizą nauki społecznej Kościoła katolickiego. Pierwszy obszar badawczy stanowi główny kierunek zainteresowań i poszukiwań naukowych Habilitantki. Zaś obszar drugi i trzeci Habilitantka określa jako pierwotny. Wskazane obszary badawcze znajdują swoje odzwierciedlenie w publikacjach, referatach wygłaszanych na konferencjach naukowych, realizowanych grantach, stażach i wyjazdach studyjnych oraz zajęciach dydaktycznych prowadzonych na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa UAM. Przedmiotem szczególnego zainteresowania Habilitantki był pierwszy obszar badawczy obejmujący swoim zakresem szeroko rozumianą problematykę feminizmu, w tym w szczególności kwestie genezy i przejawów emancypacji kobiet. Tym zagadnieniom Habilitantka poświęciła 1 monografię oraz 14 artykułów i rozdziałów w pracach zbiorowych. Drugi obszar badawczy obejmował problematykę badań nad liberalizmem. Habilitantka poświęciła tej problematyce 5 publikacji, w tym 2 w formie artykułów i 3 w formie rozdziałów w pracach zbiorowych. Przedmiotem zainteresowania Habilitantki były takie kwestie jak, krytyka socjalizmu przez Ludwiga von Misesa, konserwatyzm, myśl T. Hobbesa, problem tolerancji oraz wolność słowa. Na trzeci nurt badawczy, dotyczący analizy nauki społecznej Kościoła katolickiego, składają się 1 artykuł oraz 2 rozdziały w pracach zbiorowych. Przedmiotem szczególnego zainteresowania Habilitantki były kwestie: demokracji, solidaryzmu oraz środków społecznego przekazu w nauce społecznej Kościoła w XX wieku. Reasumując: dorobek naukowo-badawczy dr Natalii Klejdysz po uzyskaniu stopnia doktora, chociaż ilościowo skromny, uznaję za zadawalający, przede wszystkim ze względu na jego tematyczną spójność, a także dobrą naukową jakość. Zarówno wybór problemów naukowych, w szczególności konsekwentne badania feministyczne, a także jakość naukowa tekstów, dostarczają gwarancji prowadzenia przez dr Natalię Klejdysz wartościowej samodzielnej pracy naukowej. 3. Ocena osiągnięcia naukowego wynikającego z art. 16 ust. 2 Ustawy z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.). Jako osiągnięcie stanowiące podstawę ubiegania się o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego dr Natalia Klejdysz wskazuje przedsięwzięcie naukowe zatytułowane Geneza i przejawy emancypacji kobiet w tradycji judeochrześcijańskiej. Na dorobek naukowy w ramach tego przedsięwzięcia składa się 11 publikacji, w tym: (1) 1 monografia pt. Przebudzenie bogini. Religijne źródła feminizmu w tradycji judeochrześcijańskiej, Wydawnictwo Naukowe WNPiD, Poznań 2019, 290 ss. (2) 6 artykułów w czasopismach naukowych (w tym 1 w języku angielskim), (3) 4 rozdziały w pracach zbiorowych. Przedmiotem zainteresowania dr Natallii Klejdysz jest feminism, a w szczególności odsłanianie religijnych źródeł feminizmu skoncentrowane na tradycji judeistycznej i chrześcijańskiej. W ocenianym przedsięwzięciu naukowym można wyróżnić dwa nurty. Pierwszy nurt to analiza przejawów i dążeń emancypacyjnych kobiet, zaś nurt drugi, to poszukiwanie przez Habilitantkę źródeł orientacji prorównościowej kobiet. W pierwszym nurcie Habilitantka w pewien sposób identyfikuje substancję feminizmu zajmując się postaciami (Andrea Dworkin; kobiety w polskiej administracji publicznej); praktykami (polska droga do parytetu) i instytucjami (Kongres Kobiet, Urząd Pełnomocnika ds. Równego Traktowania). Badania te, w ocenie Habilitantki, mają charakter deskrypcyjny i otwierają drogę do poszukiwań odpowiedzi na pytanie: dlaczego tego rodzaju „substancja” istnieje? Można zatem powiedzieć, że badania dr Klejdysz rozpoczynają się od identyfikacji z czego to, co jest przedmiotem Jej badań jest zbudowane, następnie badaczka poszukuje odpowiedzi na pytanie jak te elementy są ze sobą powiązane, aby na koniec podjąć próbę odpowiedzi jak to działa i dlaczego tak to właśnie działa. W części dorobku naukowego, o charakterze w większym stopniu eksplanacyjnym, Habilitantka sięga po ujęcia koncepcualne (nowy feminizm; teologia feministyczna) oraz procesualne (męski dyskurs w obronie praw kobiet; bunt kobiet; „przebudzenie bogini”). Najważniejszą w tym dorobku, z naukowego punktu widzenia, jest praca pt. Przebudzenie bogini. Religijne źródła feminizmu w tradycji judechrześcijańskiej (Poznań 2019). Pracę tę można uznać zatem za syntezę zainteresowań badawczych Habilitantki. Najważniejsze inspiracje koncepcualne (teoretyczne) dr Klejdysz czerpie z nurtu feminizmu określanego jako tzw. ekofeminizm duchowy, w tym w szczególności z dorobku dwóch badaczek: Mariji Gumbutas (teoria matrylinearności) oraz Riane Eisler (teoria gylanu). Jednym z najważniejszych celów, jakie stawia sobie Habilitantka, w tym kontekście, jest przeniesienie obu teorii na grunt badań politologicznych. Drugim kluczowym elementem Jej postępowania badawczego jest przyjęcie założenia o równowartości narracji maskulinistycznej i feministycznej. Wreszcie trzeci element, to dążenie do stworzenia możliwości skutecznego poszukiwania źródeł dyskryminacji i emancypacji rozpatrywanych w kontekście relacji płci. Za interesującą poznawczo, a także metodologicznie, uznaję, w sytuacji różnorodności perspektyw feministycznych, próbę wskazania swoistości zasad feministycznej metodologii. Za interesujące, a rzadko spotykane w polskiej politologii, należy uznać także wskazanie na poszukiwanie sprawiedliwości społecznej, jako uzasadnienie prawomocności dla wytwarzanej wiedzy. Autorka wydaje się podążać tu drogą wskazywaną jako ostateczna przez M. Webera, w kwestii wyboru uzasadnień dla prowadzenia badań i objaśniania świata społecznego. Habilitantka zakłada, że „feminizm jest jakością odkrywaną, a nie kreowaną”, co mogłoby stanowić wprowadzenie do postępowania według dyspozycji teorii ugruntowanej. Ostatecznie jednak, przyjęty schemat postępowania badawczego łączy wszystkie wymienione pespektywy. Dobrze ilustrują tę strategię badawczą najważniejsze pytania badawcze postawione przez Habilitantkę: 1. O dowody na istnienie pierwotnej świadomości równościowej (feministycznej). 2. O teorie matriarchatu jako koncepcualizacje służące do poszukiwania tej świadomości. 3. O zasadność implementacji koncepcji „Wielkiej Bogini” 4. O rolę przykładów w poszukiwaniu źródeł emancypacji wykraczających każdorazowo poza dominujący w epoce paradygmat. 5. O wartość podejścia fenomenologicznego i hermeneutycznego. 6. O dyskryminacyjne skutki instytucjonalizacji religii dla procesu emancypacji kobiet. Sformułowany w ten sposób program postępowania badawczego, chociaż może wydawać się zbyt szeroki, stanowi swego rodzaju naukowy program badawczy, którego różne aspekty mogą być kontynuowane. Świadczy o tym również struktura recenzowanej pracy. Rozdział I książki poświęcony został teoriom matriarchalnym i stanowi dla Autorki podstawową konceptualizację dla zrozumienia źródeł i przyczyn emancypacji kobiet oraz narodzin nowożytnego feminizmu. I chociaż nie istnieją żadne przekonujące dowody, że tego typu społeczeństwa kiedykolwiek istniały w historii społeczeństw ludzkich, renesans tej narracji (Marija Gimbutas) przyczynił się do wzmocnienia argumentacji prorównościowej wśród środowisk feministycznych. W rozdziale II książki Autorka rekonstruuje archetyp Wielkiej Bogini (boginizm) jako podstawę do reinterpretacji kobiecej potrzeby równości poprzez wskazanie jej „przedpotopowego” źródła. Rozdział III książki ma charakter swoistego case study, w którym Autorka analizuje wpływ religii na pozycję kobiet żydowskich poprzez skonfrontowanie maskulinistycznej wykładni źródeł z perspektywą feministyczną. Analiza dokonana przez Habilitantkę ukazuje, że feministyczne spojrzenie na judaistyczną tradycję dostarczyło istotnego impulsu aktywizującego społecznie kobiety żydowskie. Rozdział IV książki jest kolejnym case study, tym razem poświęconym analizie tradycji chrześcijańskiej. Analiza różnych wątków tej tradycji pozwala Autorce ukazać dwoistość stanowiska Kościoła wobec kobiecości. Przeprowadzona analiza ukazuje również, pomimo dominacji paradygmatu patriarchalnego, poszukiwanie dostępnych form samorealizacji przez kobiety; heterogeniczność chrześcijaństwa (katolicyzm, prawosławie, protestantyzm) i będące tego skutkiem zróżnicowanie w wyznaczaniu kobietom miejsc w strukturach społecznych; proces przenoszenia aktywności kobiet ze sfery prywatnej do sfery publicznej czy też powstawanie środowisk feministycznych w różnych państwach związanych z tradycją chrześcijańską. Reasumując; przedsięwzięcie naukowe zatytułowane Geneza i przejawy emancypacji kobiet w tradycji judeochrześcijańskiej, w tym w szczególności monografia pt. Przebudzenie bogini. Religijne źródła feminizmu w tradycji judeochrześcijańskiej oraz pozostałe 11 publikacji stanowią spójny przedmiotowo, intersujący poznawczo i charakteryzujący się dobrym poziomem naukowym dorobek naukowy. Analizując prace składające się na przedsięwzięcie naukowe można dostrzec rozwój naukowy Habilitantki pod względem świadomości teoretycznej i metodologicznej, umiejętności prowadzenia analizy oraz rozwijania określonego problemu badawczego. Ad II. Ocena dorobku dydaktycznego i popularyzatorskiego oraz współpracy międzynarodowej dr Natalii Klejdysz. 1. Doróbek dydaktyczny Habilitantka prowadzi zajęcia dydaktyczne w formie wykładów, ćwiczeń, seminariów i konwersatoriów na WNPiD UAM. Prowadzone zajęcia obejmują różnorodne przedmioty: myśl polityczną; systemy religijne współczesnego świata; kulturę i religię na Bliskim Wschodzie; religie w Azji Wschodniej i Południowej; Kobiety w religiach świata, administracja publiczna; zarządzanie w sytuacjach kryzysowych oraz zarządzanie kryzysowe. Dr Natalia Klejdysz jest promotorem około 50 prac licencjackich i recenzji prac licencjackich. Jest także promotorem pomocniczym rozprawy doktorskiej. 2. Doróbek popularyzatorski Dr Natalia Klejdysz popularyzuje naukę prowadząc wykłady dla młodzieży licealnej oraz w formie Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Jest także zaangażowana organizacyjnie w przedsięwzięcia pod nazwą Debaty Oksfordzkie oraz Olimpiady o Polsce i Świecie Współczesnym. 3. Współpraca międzynarodowa Habilitantka w ocenianym okresie przebywała na stażach naukowych i odbyła wyjazdy o charakterze studyjnym (m.in. Brno, Strasburg). Uczestniczyła również w 2011 roku w projekcie badawczym Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego i WNPiD UAM poświęconemu stworzeniu podręcznika dla studiów dziennikarskich. Konkluzja Osiągnięcia naukowe dr Natalii Klejdysz w okresie po uzyskaniu stopnia doktora, w tym w szczególności wskazane osiągnięcie naukowe pt. Geneza i przejawy emancypacji kobiet w tradycji judeochrześcijańskiej, a zwłaszcza wchodząca w jego skład monografia pt. Przebudzenie bogini. Religijne źródła feminizmu w tradycji judeochrześcijańskiej (Poznań 2019), a także doróbek dydaktyczny i popularyzatorski oraz współpraca międzynarodowa spełniają wymogi, w szczególności te zawarte w art. 16 Ustawy z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach naukowych i tytule naukowym (...) [Dz.U. 2003 Nr 65 poz. 595] oraz Rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 roku w sprawie kryteriów oceny osiągnięć osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego [Dz.U. Nr 196 poz. 1165] i uzasadniają Jej dopuszczenie do dalszych etapów postępowania habilitacyjnego dla uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauka o polityce. Andrzej Galganek	<urn:uuid:2592cc10-0053-4dff-81eb-614520ef0787>	finepdfs	1.520508	CC-MAIN-2022-21	https://wnpid.amu.edu.pl/__data/assets/pdf_file/0020/200567/rec.-prof.-Galganek-Andrzej.pdf	2022-05-28T11:34:50+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-21/segments/1652663016373.86/warc/CC-MAIN-20220528093113-20220528123113-00061.warc.gz	690,285,783	0.999925	0.999924	0.999924	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2086, 4320, 6742, 9494, 12139, 14202, 14622 ]	1	0
Zakończenie Kongresu Eucharystycznego Przemówienie Kard. Prymasa Hlonda Mowa Ks. Kardynała Prymasa Hlonda, wygłoszona w piątek na zebraniu plenarnym po polsku i węgiersku w obecności Leona Pawłowskiego, zastępcy regenta Węgier, i wielu tysięcy uczestników, dala sposobność do spontanicznych i żywiołowych manifestacji na cześć Polski. Okrzykami i oklaskiem nie było końca. W przemówieniu swym Ks. Prymas Hlond w imieniu placzeńca Kongresu oświadczył in. co następuje: "Ślachetni Węgrzy! Drodzy bratankowie! My, Polacy, stawiamy przed was świętycego gościa, który to szczęścia Eucharystii przynosi. Nas mamy powierzyc się od głosnego zaakcentowania tych głębokich uczuć, które od dawniego wieków w niezakończonej przyjaźni łączą nasze narody. Jednoczymy się z wami w święcie katolickim, któreście w swej czarującej stolicy Bogu w Eucharystii zgotowali. Ale równocześnie przyłączamy się wiernym sąsiadzkim sercem do waszych obchodów jubileuszowych ku czci wielkiego króla Stefana. Gdy on za Oświęcimem, w obliczu Bożego prawdy i prawami organizował na słonecznych równinach Pannonijskich niesmiertelne królestwo, na Północy nasz Chrystus Bolesław z gnieźnieńskiego grodu Orła białego wyprawiał na polskie państwo polskie. Obaj wielcy wojownicy, genialni królowie, chrzcielce narodów, wnosicielskie Krzyża, na Chrystusowym duchu opierali swe rycerskie królestwa. I oba, jakże wielcy wojownicy, jakże wielcy chrzcielcy swą wielkość. Oba przez długie stulecia pełnili świte, ale jakże uciążliwe i ofiarnie posłannictwo orężnej obrony Chrystusowego krzyża. Dzieliły losy Chrystusowego królestwa, w których szlachetne Dzień dzielni, że z wami nadzieją niezachwianą, że Eucharystyczne Słońce i w naszych czasach przysiąwać będzie szczycytym i po-myslnym dziejom polskiego i węgierskiego narodu." Pułk. Konowalec rozsarpany przez bombę Haga, 29. V. (PAT). Ofiara wybuchu bomby na Coolsinghu w Rotterdamie w ubiegły poniedziałek był płk. Eugeniusz Konowalec. Zamachu dokonał agent sowiecki, niejaksi Waluch, Ukrainiec z pochodzenia, który zdolał zbice. Aresztowany po zamachu niejaksi Bora, nazywa się w istocie Władysław Baranowski. Pelnili on służbę kuriera przy Konowalecu i wezwany został przez niego z Wiednia do Rotterdamu. Ciało zamordowanego zostało już pochowane w obecności członków rodziny, przybyłej z Berlina. Po rewolucji w Meksyku Gen. Cedillo w drodze do Texasu San Antonio 29. V. Przyjaciele gen. Cedillo zapewniają, iż będzie on starał się przedostać do Texasu, gdzie schronił się już wielu członków jego rodziny. Przyczyny niepowodzenia zamachu stanu Nowy Jork, 29. V. PAT. W wywiadzie, udzielonym dziennikarzom amerykańskim, Cedillo oświadczył, iż powstanie było przygotowywane od wielu miesięcy. Zapewnia on, że mógłby stawić opór wojskom federalnym w ciągu wielu lat. Niepowodzenie zamachu stanu Cedillo tłumaczy bierność mieszkańców San Luis Potosi, którzy nie chcieli bić się z wojskami federalnymi. Demonstracje antyhitlerowskie katolików w Wiedniu Wiedeń, 29. V. Z okazji pobytu Goeringa odbyła się w teatrze "Scala" uroczysta premiera sztuki Hansa Nöshoe — "Króhwinkel", ośmieszającej b. kanclerza Schuschnigg, jego rządy, a przede wszystkim Kościół katolicki. W pewnej chwili, gdy w akcie drugim, w scenie przedstawiającej szczep (!) aktor, przebrany w szaty duchownych, zachowuje się w sposób niesłychanie prowokujący uszczup katolickie, wobec grającej role penitencji aktorki — na sali wzrwało. Odezwali się sykania, gwizdy i okrzyki, przy czym wiele osób powróciło z miejsca i demonstracyjnie opuściło widownię. Fakt ten dowodzi, że mimo niesłychanej tolerancji, katolicy austriaccy nie pozwalają obrażać swych uczuć religijnych. Ameryka śledzi wydarzenia w Europie środkowej Waszyngton, 29. V. (PAT). Sekretarz stanu Hull w oświadczeniu, podanym przez całą prasę amerykańską podkreślił, iż zdaniem jego pakt Kellogga obowiązuje dzisiaj nie w mniejszym stopniu, niż 10 laty, kiedy był podpisany. Rozmowy zamiast zbrojnej walki — Rząd Stanów Zjednoczonych — dodał Hull — śledzi bardzo uważnie ostatnie wydarzenia w Europie środkowej. Nie możemy zamykać oczu na fakt, że wszelki wybuch działań wojennych w jakikolwiek części świata wprowadza do spraw całego świata czynnik ogólnego zamieszania, którego ostatecznych konsekwencji nikt nie może przewidzieć". Hull wyjaśniał, że oświadczenie jego zostało uznane i zupełnie niezależnie od uprzedniego porozumienia z przedstawicielami innych mocarstw. Kalendarzyk katolicki PONIEDZIAŁEK, 30 MAJA. Św. Feliksa i Panięcia i Meczennika. Św. Feliks by papięciem od 28 do 30 roku. Wschód słońca: 3:23, zachód 19:44. Długość dnia 16 godzin 21 minut. Kronika krakowska OTWARCIE WYSTAWY RZEZY NIEMIECKIEJ W PAŁACU SZTUKI. W niedzielę o godz. 12:30 otworzyła się w Pałacu Sztuki przy placu Szczepańskim otwarta wystawa wojennej rzezy niemieckiej, zorganizowanej pod protektoratem rządu polskiego i przez Muzeum Krakowskie. NATÓP NA DWOCH ROBOTNIKÓW W WOLI DUCHACKIEJ. W niedzielę rano niewykrzywy sprawcy dokonał napadu na Aniutynę Walachę i Florę Klimowicz, robotników przy ul. Grodzieckiej. Obrzydliwy napastnik zamknął ich w domu. W czasie bójki, w której napastnik ugodził Walachę nożem w łeb i łopatkę, przebijając klatkę pierścieniową, zginęła Aniuta. Po chwili napastnik powrócił przewrócił Walachę w stanie ciężkim do Szpitala Ubezpieczalni Społecznej. Kuźma po opracowaniu stanu zdrowia została pobita. KRWAWA BÓJKA PRZY UL. GROMADZKIEJ. W sobotę wieczorem powstała bójka między Karolem Szubertem i Antonim Gromekiem, byłym robotnikiem, zamieszkałym przy ul. Grodzieckiej. W czasie bójki Szubert został trzymy narzędzie uszkodzone, a Gromek policja doznał poważnej ran. Powstało również porwanie ranego do szpitala Ubezpieczalni Społecznej. SZCZENA OBŁAŚĆ POLICYJNA. W sobotę w nocnym okresie policyjni przeszukali domy w okolicy obławy, w czasie których zatrzymali 5 osób za wykroczenia przeciw porządkowi publicznemu. Z żałobną kartą ZMARLI W KRAKOWIE: śp. Edmund Taraba 1, 25, księgowy Polskiego Przemysłu Meblowego Sp. z o. o.; śp. Leon Nagwida 1, 52. Komunikaty ZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE CZŁONKÓW POLSKIEGO TOWARZYSTWA DLA BADAN EUROPIE WSCHODNIEJ I BLISKIEGO WSCBUDU. odbędzie się w sobotę 11 czerwca w Saliach Stowarzyszenia L. Gołębia 30, o godz. 11. REPERTUAR TEATRU M. IM. J. SŁOWACKIEGO. "SERGE BALBINY" komedia F. Crammynacka z będzie najbliższą premierą Teatru im. J. Słowackiego. Z TEATRU M. im. J. SŁOWACKIEGO. Dzień w poniedziałek przedstawiono najmłodszej komedii B. Nuscha "Pani ministrów". Aktorzy: M. Sierocka, scenarym rej. J. Karbowickiego. W roll tytułowej, J. Kurecka, w rolach głównych: W. Niedziałkowska, Ł. Jawaska, A. Kowalska, A. Węgrzyńska, K. Skieret, W. Małarski, L. Ruszkowski, A. Kondratiuk, O. Olszański, A. Possart. — "Pani ministrów" będzie pozwrotna w środę. Jutro w Teatrze "Mariella" sztuka K. Wintera w opracowaniu scenicznym rej. J. Karbowickiego, w premierowej obsadzie z J. Zaroszewska w roli tytułowej. Poniedziałek 30 V.: "Pani ministrów"; Wtorek 31 V.: "Mariella". Środa, I VI.: "Pani ministrów". REPERTUAR KIN: ADRIA: "Tarzan i zielona bogini" i "Jej pierwszy bal". BAGATEŁA: "Taśmy plan R. 8"; "Z miłości dla Ciebie". KINO DOMU ŻOŁNIERZA: Od 28-31 maja 1938 roku włącznie: "Ulana księcia Józefa". L. O. P. P.: "Stawka o życie". MUGUM: "Zbliżdżem". PRÓMEN: "Zbliżdżem". STELLA: "Madame Lenox". SWIT: "Grobowiec Indyjski" d. c. "Tygrysa Esznapurka". UCIECHA: "Wróc moja małenka". WANDA: "Przez wieże z towarzystwa" (Jean Harlow i William Taylor). ZORZA: Od 28-31 maja "Skowronek". Wpisy do PAŃSTWOWEGO PEDAGOGUM W KRAKOWIE Od 10 lat istnieje w Krakowie przy ul. Straszewskiego 22 Państwowe Pedagogium, wyższy zakład kształcenia nauczycieli szkół powszechnych, do którego przyjęcie uzyskać mogą absolwenci szkół średnich ogólnokształcących (8 klas gim., lub 2 lata studiów ogólnośrodowiskowych). Do Pedagogium odbywały się po feriach, w pierwszych dniach wrześni. Podania o przyjęcie przyjmują Dyrekcja Zakładu począwszy od dnia 15-go czerwca do dnia 16 sierpnia. W roku szkolnym 1938/39 będą istnieć trzy wydziały: 1) polonistyczny, 2) przyrodniczo-geograficzny, 3) fizyko-matematyczny. Uroczystość wręczenia sztandarów Pułkom artylerii Po raz drugi w ciągu krótkiego czasu odbyły się w Krakowie uroczystości wręczania obojczych węglach, liczących sztandary. W niedzielę odbyła się na Bloniach uroczystość wręczenia formacjom artylerii ośmiu sztandarów, ufundowanych przez społeczeństwo Krakowa i innych miast. Na uroczystość przybyli przedstawiciele miejscowych władz z wojewodą drym Tymińskim, starostą grodzkim mgrem Wolanickiem i prezydentem miasta drm Kaplickim na czele. Jako przedstawiciele władz wojskowych byli obecni gen. Łączński i gen. Mond. Uroczystości rozpoczęły się o godz. 9 Mszę św. celebrował bp dyplom. Rz. Biskup polowy Gałwinia. Kazanie okolicznościowe wygłosił Kr. Dzik-kanik płk. Zapala. Po Mszy św. nastąpiło powięśczenie sztandarów i przesunięcie ich na Równinie, która z łodzi uroczystej jest dowodem poszczególnych formacji. Po tej uroczystości odbyła się defilada. Licznie zgromadzona publiczność witała owacyjnie defilujące oddziały. Hojni ofiarodawcy na rzecz krakowskiego pułku piechoty Szerzę wojownik, otaczając dnia 29 maja b. r. na Rzeczu w Krakowie przez powiat krakowski pułkowi piechoty ziem krakowskiej, został ufundowany ze składek i datków zbóżnych przez obywateli powiatu krakowskiego, obwodów Wieliczki i Skawiny, powiatu Tarnowskiej Rzeczywite powiatu krakowskiego, Związek Strzelecki powiatu krakowskiego, Górników i Urzędników wsi w Wiślicy oraz robotników Dr. Dzika w Zakl. Zakłady Przemysłu Poprawnego "Protek" w Skawinie Szamotowskiej, w Skawinie, Solwe w Borku Fałcęckim, Kabel w Woli Duchackiej, Drożdżownia w Bieżanowie, Liban w Ligiewnikach Mięny w Rakowicach i Towarzystwo Kontynentalne dla handlu i przemysłu. Pociągi popularne do Gdyni Pierwszy ten popularny pociąg obecnego sezonu nad nasze wybrzeże, który wyjeżdża z Krakowa w wiele Zesłania Ducha Świętego, tj. w sobote 4 czerwca, około godz. 17, a przyjeżdża do Gdyni w niedzielę 5 czerwca b. r. o około godz. 10 rano, — będzie miał możliwość dłuższych wycieczek wypoczynku na pięknym wybrzeżu Bałtyku. W programie przewidziane jest zwiedzenie portu od strony lądu, a od strony morza objazdem razem z promem. Na trasie będzie też rozmowę wyseleczka statkiem na Hel względnie do Jastarni. Powrót nastąpi w poniedziałek 6 czerwca o godz. 19.30, z przyjazdem do Krakowa dnia następnego około godz. 11. Pociąg popularny z Bielsza wyjeżdża o dzień wcześniej t. j. już dnia 3 czerwca około godziny 17 i wraca dnia 6 czerwca wcześniej niż krakowski, bo już w godzinach popołudniowych. Zajazd będzie do Jastrzębskiej Ośrodki Ligi Morskiej i Kolonialnej oraz Biura Podróży w Krakowie i Bielsku do dnia 1 czerwca b. r. Uczestnicy, dojeżdżający od sąsiednich miastów i miejscowości, po pokonaniu w obu kierunkach ok. 150 km od Krakowa i Bielska korzystają z 50 proc. alg dojazdowych i powrotowych. Cena przejazdu tym pociągiem z Krakowa do Bielska i z powrotem wraz z wyżywieniem stanowi 20 zł wyżej niż do Jastrzębskiego objazdem pociągami z węzłem z lotniskiem portowym od strony lądu oraz noclegami w pociągu w wysokości 22.80 zł od osoby. Cena za pociągiem pociągiem z powrotem z Krakowa do Gdyni i z powrotem wraz z wyżywieniem pociągiem i motorowkami, oraz dwoma noclegami w Hotelu Turystycznym L. P. T. wynosi 23.00 zł od osoby. Pożar w Prokocimiu W nocy z soboty na niedzielę wybuch pożar w domu przy ul. Wiejskiej w Prokocimiu. Wewnątrz znajdowała się 10 osób, a pożar ugasiał. Dom częściowo uratowano, jak również meble i inwentarz, z wyjątkiem narzędzi rolniczych, które spłonęły. Domek stanowi własność kolejarza Franciszka Jagielskiego. Zachodzi podejrzenie, że pożar powstał wskutek podpalenia. WYWIAD Z LAUREATEM KRAKOWA PRZED MIKROFONEM Przed mikrofonem krakowskiej rozgłośni Polskiego Radia prowadził dzielne "Czy wiedzie, że... dr J. Regula wywiad z Ludwikiem Hieronimem Morstinem, nagrodzonym świeżo przez sąd nagrodą literacką m. Krakowa. Rozmowa odbyła się w poniedziałek 30 V. o godz. 15.30. — Red. Zwracamy uwagę na zmianę terminu ze względu na rozpoczynający się już letni program. Rozmowa będzie dotyczyć całkowitej twórczości pisarza krakowskiego. Interesującym w związku z ta rozmową jest zjawisko faktu, że nadzwyczajny rozmowy odbyły właśnie podróże po kraju nadmorskich przez dwoma laty z zespołem teatru akademickiego, przedstawiającym zagranicę wizję sceniczną "Mikołaj Kopernik". ECHA POGAŃSTWO "ZADRUGI". Z ostatniego numeru "Zadrugi" dowiadujemy się, że część współpracowników tego poganego i nacjonalistycznego pisma (pp. Mosiewicz, Zbiuniewicz i Słoniewski) odezwi, a poszli do Krakowa. Stąd nacjonalistyczne słuchacze nie mogli pogadać z antykatolickim "Zadrugi". "W szczególności — pisze redakcja — nasza bezkompromisowa i zdecydowana wobec katolików, niezależnie wnikając w przeszłość, jako częst wörtornego z naszego światopoglądów nacjonalistycznego, stanowiła tę próbę ogromną, której wymienieni nie przetrzymali. Stąd ich odejście." Oświadczenie to potwierdza uwagę, która w powyższej sprawie opłosły na łamach naszego pisma p. St. Szukalski. POLACZY ZA GRANICĄ Wpływ "anszlusu" na położenie Polonii w Austrii Przyłączenie Austrii do Niemiec jest wielkim ciosem dla Polaków. Największy wróg polskiego narodu, Niemcy, wrożili na siłach i stali się sąsiadem o wiele groźniejszym niż przed "anszlusem". Z powodu tego staniszkę, który oznacza "anslusz" jest zdarzeniem niekorzystnym także i inego powodu. Oto dwadzieścia tysięcy naszych rodaków, żyjących w Austrii, znalazło się nagle w sytuacji niesłychanie ciężkiej. POŁOŻENIE POLAKÓW PRZED "ANSZLUSEM". Dzieje organizacyjnego życia Polaków w Austrii są bardzo stare. Wychodźstwo polskie w Austrii skupia się głównie w Wiedniu. Składa się ono w dużej części z inteligencji, której dbała zawsze o stawianie kontaktu z Maciejem, o utrzymywanie dużej narodowej wśród polskich emigrantów. Wśród wychodźstwa wytworzyło się jeszcze za czasów monarchii dość bujne życie organizacyjne. Powstało kilka stowarzyszeń, które pełniły zarówno rolę społeczną i kulturalną. Do nich należało stowarzyszenie, grupujące inteligencję "Strzech", stowarzyszenie studentów "Ognisko", stowarzyszenie robotnic "Chrobry", "Ogólna" i inne. Republikańska Austrii powołała "Towarzystwo Opieki nad Szkolnictwem Polskim i Pielegnacją Języka Polskiego wśród Polaków w Austrii", "Koło harcerskie", "Stowarzyszenie Miłośników Polski". W 1928 polskie stowarzyszenia złączyły się w "Związek Stowarzyszeń Polskich w Wiedniu", który stał się naczelną organizacją Polonii na terenie Austrii. Szkół polskich w Austrii było niktóre; istniały bowiem w Wiedniu zaledwie trzy polskie szkoły, z których trzecia szkoła założona została dopiero niedawno, bo w 1929. W AUSTRII A W NIEMCZECH. Położenie mniejszości polskiej w Austrii między innymi było dobrze, było jednak bez porównania lepsze niż w sąsiednich Niemczech. Już to miało duże znaczenie, że Polacy przebywali w kraju katolickim, dzięki czemu ich życie religijne mogło się rozwijać bez przeszkód. Dla narodu, u którego patriotyzm jest silnie związany z poczuciem religijnym, miało to duże znaczenie. Polacy, żyjący w Niemczech z pewną zastrzeżeniem patrzyli na swoich rodaków w Austrii. Stosownie patrzyli na Niemców, byli więc niezależni. Zawsze tu górował duży antykatolicyzm, który doszedł do rozkwitu w okresie zaprowadzenia doktryny "narodowo-socjalistycznej". Równocześnie uchodziły za niezależne, co w znaczącym stopniu na pewno, doprowadzając do tego, że przyjmowanie się do polskości wymaga pewnego bohaterstwa. Ludność pochwałona niemal zupełnie polskich szkół, polskich gazet i polskich książek staje się pastwą gier politycznych. GROM Z JASNEGO NIEBA... Dzień 12 marca 1938 r. stanowił przelomową chwilę w dziejach polskiego wychodźstwa w Austrii. Wójtem niemieckim, który w tym dniu został, przyniosły naszym rodakom to, czego się nie spodziewali, a czego najbardziej się obawiali — zrównanie ich losu z losem Polaków w Niemczech. Nie ma Polaków w Austrii, którzy nie byli zaskoczeni. Zawsze tu górował duży antykatolicyzm, który doszedł do rozkwitu w okresie zaprowadzenia doktryny "narodowo-socjalistycznej". Równocześnie uchodziły za niezależne, co w znaczącym stopniu na pewno, doprowadzając do tego, że przyjmowanie się do polskości wymaga pewnego bohaterstwa. Ludność pochwałona niemal zupełnie polskich szkół, polskich gazet i polskich książek staje się pastwą gier politycznych. Wszystkie polskie stowarzyszenia, istniejące w Austrii, zostały zawieszone. Istnienie trzech polskich szkół zostało pod znakiem zapytania. Ustawodawstwo hitlerowskie, które — jak wiadomo — nie uznaje żadnych innych organizacji polskich narodowo-socjalistycznymi, wprowadzane jest w Austrii w życie z całą bezwzględnością. W takich warunkach, jakim mówią, nie ma już miejsca dla życia organizacyjnego Polaków w Austrii. Istnienia dla Polaków tylko jedna ewentualność: przygotowanie się do obecnych warunków i utworzenie tych stowarzyszeń, które będą zgodne z niezależnością narodową. Znając chytrą niemiecka można przypuszczać, że będą się oni starali zaraz sięście na naszych rodaków, aby dając im poprawy swojego życia, ograniczyć i hodujących narodowe, socjalistyczne, zamiast, co w ich troskach w sferach swoich wpływów, co w ich stępniewie ułatwiłyby germanizację. Oczywiście te zakupy natafria na opór narodowi uwidomionych Polaków. Liczyc się musimy z tym, że w najlepszym czasie Polacy przebywający na terenie Austrii, będą wystawieni na bardzo ciężkie próby. ZAPOMNIANI. Jeżeli tak obraznie pisać o nielicznej stosunkowo garstce naszych rodaków w Austrii, to dlatego, że są oni niejako zapomniani. Interesujemy się lecsem w innych państwach, a mało wiemy o tych, których los uległ gwałtownej zmianie w ciągu jednego dnia i którzy obecnie zasługują na szczególne uwagę ze strony polskiego społeczeństwa. Ostatnie nie wolno nam zapominać o naszych rodakach nad Dunajem. Tadeusz Milder Kino "ŚWIT" ul. Straszewskiego 18. Tel. Nr 182-01. Tylko kilka dni! — Od piątku, dnia 27 maja 1938 r. — Monumentalny film sensacyjny. — 2 serii razem Tygrys Esznapuru - Grobowiec Indyjski w jednym programie Ceny miejskie normalne. Tylko 2 przedstawienia dzisiaj o g. 5 1 8. W sobotę i w niedzielę o g. 8, 6 i 9. W sobotę pierwsze przedstawienie o g. 3 po południu po cenach porannych. W niedzielę poranek o g. 12 w pol. 2 serii razem. Francja Zjazd Rady Porozumiewawczej Zw. Polskich we Francji W Donai odbył się dnia 15 maja zjazd delegatów organizacji społecznych (tworzących Związek Polskich we Francji). Na zjeździe obecni byli: radca emigracyjny Kara, konsul w Lille Kawalkowski, konsul w Strasburgu Nagórny i konsul Sławiński. Na zjeździe omawiano bardzo ważne sprawy, dotyczące organizacji wychodźstwa polskiego we Francji, w szczególności podjęto myśl utworzenia centralnej organizacji, skupiającej wszystkich Polaków, żyjących na ziemi francuskiej. Belgia Rola duchowieństwa wśród wychodźstwa Wśród polskich emigrantów w Belgii odnosi się rolę duchownych polskich katolików, na których stara się ks. aktor Moskwa. Z gorączką unosił zapalenia księży spełniają obowiązki duszpasterskie docierając wszędzie, gdzie istnieją większe skupienia polskich emigrantów. Polscy księża nie ograniczają się do pracy duszpasterskiej. Ich zadania na polu działalności społecznej i kulturalnej są bardzo duże. Kierując kółkami teatralnymi i udzielając dzieciom nauki religii, czytają polskie, przyczyniając się do podtrzymywania duszy polskiej wśród Polaków. Dają również o materialne potrzeby wychodźstwa, biorąc ich przed kryzysami i interweniując na ich korzyść. Wychodźstwo polskie w Belgii w całej pełni docenia zastrzugi polskich księży i darzy ich całkowitym zaufaniem. Brazylia Dalsze prześladowania Polaków Położenie wychodźstwa polskich w Brazylii nadal jest bardzo ciężkie. Dekrety prezydenta Vargas, zmierzające do wydarnowania obywatelskich praw Polaków, stały się dla nich ciężkim dla bujnego rozwoju ich życia narodowego i kulturalnego tamtejszej Polonii. Zniszczenie wszystkich 326 szkół polskich, zakaz nauczania polskiego językowego trzech najmniejszych klas, zakazania dla dzieci szkół polskich, odebrania brazylijskich obcogo pochodzenia, zakaz brazenia udziału w zebraniach i odczytach, urządzenych przez te stowarzyszenia — wszystkie te zarządzenia grożą wymordowieniem licznej Rzeszy naszych rodaków. W ostatnim czasie władze brazylijskie posunęły się jeszcze bardziej drakońskimi działań. Rozpoczęły się rewizje i aresztowania wśród Polaków. Te wrogie w stosunku do Polaków działania władz brazylijskiego tym leśniej dotykają polskich wychodźstwa, że Brazylia zawsze uchoǳiła w naszych oczach za kraj wolności dla polskiego osadnictwa. Powstanie nowej organizacji katolickiej W stanie Rio Grande do Sul, w którym skupia się przeszło 80 tysięczna Polonia, powstała nowa organizacja, która nadawała nazwę "Zjednoczenie Polsko-Katolickie na Rio Grande do Sul". Za cel wytyknięto sobie skupić pod jednym sztandarem polsko-katolickim wszystkie organizacje katolickie, istniejące na terenie tego stanu. Największe z nich to stowarzyszenie "Zjednoczenie Katolickie" w okręgu Porto Alegre, Bos Vista de Echeiria, Guarany i Sao Feliciano. Oplekę duszpasterską w wymienionych okręgach sprawuje Zjednoczenie księży Misjonarzy (Lazarystów) przez swoją prowincję w Polsce. Organizacja nowa powstała, jako reakcja na rzucane hasła przez Związek Zrzeszeń Polskich Stanu Rio Grande do Sul z siedzibą w Porto Alegre, chodzący dotychczas luzem i stojący na niepodobnym gruncie ideologicznym. Przeważa w nim duch jeżeli nie wyraźnie i zdecydowanie wrogı Kościoła to przyjmującej pełen indyferencyzm. Poszczególne stowarzyszenia o duchu katolickim w okręgach podlegają w drodze, od dawnego należeli do Zjednoczenia Polsko - Katolickiego "Oświęcim" w Kurtybie. Poniżej odległość między stanem Parana a Rio Grande do Sul jest większa (ok. 1000 km), ale, że Kurtyba, a stolicy Parany, do Porto Alegre, stolicy Rio Grande do Sul, podróże kolejna trzy dni), stąd dla sprawującego działania towarzystwo katolickich, postanowiono stworzyć w Rio Grande niejaką filię Zjednoczenia Polsko-Katolickiego w Porto Alegre. Pracy organizacyjnej podjął się ks. J. Kielczewski, misjonarz, duszpasterz Poloni w portugalskiej Polska kolonia Affonso Penna ogniskiem bezbożnictwa Na południowy wschód od Kurtyby leży o 15 km położona czysto polska kolonia Affonso Penna. Jest to jedyna większa polska kolonia, gdzie nie ma kościoła, a ludzie nie pozdrawiają się na naucej podobnie jak wtedy, gdy żyli tam "Święci Chryzstus", jednym słowem, jest to kolonia wzorowa polskiego bezbożnictwa w Brazylii, pozbawiona nawet cech chrześcijaństwa. Sam Brazylijczyk drzewie, że w tej kolonii nie poprawia się ani się tam bez chrztu, służb kościelnych, bez pogrzebu; przychodzą na świat, żyją i umierają jak zwierzęta. Nieszczęście dla tej kolonii był już nieżyjący mason Kossobudski, który wrzą ze swą żoną nie dopuścił do kolonii księży, zwalczali każdy odruch życia katolickiego i powoli ludzi urażali na neopagan. P. Kossobudski był lekarzem, prof. na uniwersytecie paraskim, był człowiekiem z wykształceniem, z nauką, który z miłości do polskiej polskiej wyraźił wielkie kradzież, tworząc w Affonso Penna ośrodek bezbożnictwa. Oszukany tużwym, każdy miał się sięgać do Affonso Penna, gdzie, po złożeniu zadowolonego oboru polskiego byłby rozpoznawalny czerwoną rasy, nie wiadomo czyżm stanien postawiono na rożdżkę krzyż. Jest to pierwszy wyrok. Dalby Bóg, by się na lepsze zmieniło w tej kolonii. Podręcznik bolszewizmu dla dzieci Otrzymałyśmy następujące pismo: Kiedyś przed paroma miesiącami (dokładnie: "Głos Nar." z 4 II. 1988. uw. Red. "Gl. Nar.") czytałam w "Głosie Narodu" alarmujący artykuł o polskiej książce "Podróż Jana Pawła światełki" w wydawnictwie "Książka i Powar". Która to jest bolszewiczka, a jej autorka jest niemiecka żydówka Liza Tetzan dumacka Liza! (!) Firma, która pewnie żydowska, zawsze na brytyjskich wiedzie, bo oszukała prawdziwy Janek, który nigdy na całym świecie nie może znaleźć dobrego serca, aż dopiero w Rosji, u "dobrego pana komisarza". I razem znał, że na samej białej sztachetce i ja. Oto kawałek Atlas "Książka i Powar" wysłała w oryginale niemieckim (choć nieco skróconą) w r. 1936. dla dzieci szkolnych: Liza Tetzan: "Hans Urian. Die Geschichte einer Weltreise", Opracował dr E. Buczowski. "Biblioteczka niemiecka, seria II, tomik 50". Jest to wydawnictwo pomocnicze dla młodzieży gimnazjalnej. W pewnej sekce, pojawia się młodziutcy z IV gimnazjum, przygotowuje do liceum. I dzieci mordują się nad ta bolszewicko-żydowską książką. Poznają wniej już cały świat, podróże z czasem, z wydarzeniami, z historią, biedni i biedni, odkąd, aż dopiero do Rosji w "Kinheimie" otrzymują opiekę, jedzenie, kapiel i t. p. Jest to zdumiewające. Tolerujemy u siebie książkę, która rozbraja możność nasze dzieci w stosunku do bolszewizmu. Jak to rozmieść? A. F. Ostatnie nowości: Dokoszyński A., Gospodarka narodowa. III wydanie Górski K., Społeczny ustroj średniowiecza Klepack M. X, Drz. Idealy średniowiecza a czasy obecne Zdzichowski M., W obliczu okupacji — wydanie specjalne Zielińska A., Isiła działalności — Biblioteka. Wiedza t. 37 Poleca: KSIĘGARNIA KRAKOWSKA, KRAKÓW, UL. ŚW. KRZYŻA 13 Chrystiany ojciec Autorzy: przekład: Zofia z Kościńskich Mussilowej. Powieść współczesna. Auta wieczego weselnych gości z trudem torowały sobie drogę. Z powodu ciężkiej żaby, ozór nie był liczy, składali się przeważnie z członkami najbliższej rodziny. Ciotka Alicja prowadziła porozmawiać z Lipą, zaproszona specjalnie życzenie Cezaryn. Stara panna zjechała prosto z Maroka i pierś jej zdobił zasłużony order. Przybyło też kilku oficjalnych figur z Genui, o wyglądzie tak jednakże jakoby tylko od czasu do czasu, loisy wielkiej Italii. — Oczy wszystkich rwał się jednak drużyki. Pięć rozkosznych par, bo p. Sollar, chcąc uświeć swe przyszłe szwagierki, zaprosili na parady, na najpiękniejszych, gromadzkich ulicach miasta, w galowym mundurach. Wyjątek stanowił p. Rupert Gardane, którego siercu miejsce najstarszej siostry stanowiła zajazd Karmazyna. Ciekawy tłum chłopów, zainteresowanych, zainteresowanych, nie mogąc jedynie uzgodnić, kiedy z panien Ravelli jest najpiękniejszą. Ubrane były jednak w stylowe, długie suknie z bielą, haftowanego organu, z welonem na wierzchu, a ich opaska były opasane były wstążkami cyklamenowego koloru, których powiewne końce opadały drunkom na plecy. Stoił ten upodabniał je do stadka trzępacznych skrzydlatych mew, albo też do pasterek z angielskich obrazów. Każda z dziewcząt rzucała w rękah obrąży bukiet przypominającego romantyczną modę z 1830 r. Tworzyły go pachnące greszki stłoczone w wszystkich odzieżach, od błękitnego do fioletowego brzegiem, a różowego w środku. Wszyscy pięć były przy tym uszczęśliwione, rozśmieszane, wypowiadały zdzień, aż do północy, śmiejąc się, aż do północy, biali czar pogodnego ranku, który zwiastuje pierwszy dzień. A więc i to najpiękniejszy postępował tuż z nim. W bruku ojca, czy bra, czy wuja, czy kuzyna, czy też starego przyjaciela rodziny, panna młoda była prowadzona do ołtarza przez narzeczowego. To naruszenie utartych zwyczajów wywołało nieco na krzykły wyrażone słowa: "Jak one chcą się wyprowadzić?" Slubny strój p. Sollar podkreślała zielona wstążka komandorii św. Maurycego, a biały krzyż św. Ludwika, złożenie w sztychach, które by się zaśrościły. Sabina mogła reprezentować jego doskonałą powierzchnowość, oraz sympatyczny sposobem bycia jeszcze władze, stanowisko i malowanie. Wśród jednak musiały odrzucić od niego wzrok, bo całą uwagę skupić na osobie Sabiny. Wiotkie jej ciało o długich, smukłych nogach okrywało powierzchnię szata lubiana z białego crépe romane. Tłułowy welon, obramowany koronką odrzuciła w tym na hiperszczta modę, a sposa niego wyglądała w otoczeniu czarnych włosów zniekształcała subtelną, rasową pięknoszą twórczyni floren- tynskiej madonn. Tułowa do siebie włącza białych róg z dodatkami kwiatu lili i lotosu, które były jakoby odwzorowaniem jej białej duszy. W swojej drodze do prostowni, stawiła się przed ołtarzem wziętku, żyjącym dzenie sztuki. Sabina pozuowała się ku ołtarzowi głęboko nagim kowalem, a chci doskonale zrozumieć, co wzbudzało w niej wzruszenie, zahwytu, sama była pełna zwieńczenia, a świadomość, że jest piękna i podziwiana nie wystarczała jej do szczęścia. Wśród tego uznania, jak poszum morskich fal widział zasłogi po przestrzeni wod. Riweria, to stary zakątek śródziemnomorskiej krainy, którą cudzoziemcy przezwiali Lazarowym Brzeziem. Na szczęście jednak, zagubiony, nie wybrzeże oczarowały swymi kamieni hotelami, willami i plażami, samo tylko wybrzeże nie penetrują w głębą kraju. Wzgórze, które się stanął roczajną, znajdujące oprację aż na szczyt Alp, który idą się wzdłuż wybrzeża, zahwytu kolorem wawe, podobne do bastionów pieśni, winniny, lasy oliwkowe i sosnowe. Kraina ta zachowała w całej pełni swe pierwotne piekno natury, wdziera kulturę, zasady, tradycje, a także w dzisiejszej swej walczącej przeszłości, swych świadectw i uroczyści lokalnych. Przypomina ona okolice Toskanii lub Umbrii, których urody, nápływ zwiedzających nie zdolał wyczerpać, a także ludność zaszymy, która zawsze zawsze z postępu upodlającą ją politycznych wpływów swą rodzinny zmysł uprzemyszelności i malowniczości. Jak Greecy pozostała ona wrażliwa na piękno. (Ciąg dalszy nastąpi).	564e8fe6-37e6-4cc9-ab91-69e976e5870e	finepdfs	1.279297	CC-MAIN-2024-30	https://jbc.bj.uj.edu.pl/Content/179261/PDF/NDIGCZAS000046_1938_147.pdf	2024-07-24T12:01:56+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-30/segments/1720763518277.99/warc/CC-MAIN-20240724110315-20240724140315-00719.warc.gz	281,175,348	0.999794	0.999809	0.999809	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 4433, 13162, 22311, 29445 ]	1	0
ZESTAW NARZĘDZI SLN - wersja polska Czerwiec 2021 Wersja ostateczna Co-funded by the Erasmus+ Programme of the European Union Społeczność StoryLogicNet – Pisanie zespołowe rozwijające umiejętności multialfabetyczne przy użyciu narzędzi multimodalnych to projekt współfinansowany z Programu Erasmus+ w ramach Akcji Kluczowej 2 - Współpraca na rzecz innowacji i wymiany dobrych praktyk w edukacji szkolnej Projekt nr 2018-1-PT01-KA201-047325 Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Publikacja odzwierciedla jedynie stanowisko jej autora i Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w niej zawartość merytoryczną. Co-funded by the Erasmus+ Programme of the European Union STRESZCZENIE Zestaw narzędzi StoryLogicNet jest jednym z głównych komponentów projektu StoryLogicNet. Projekt ma na celu opracowanie, stworzenie i wdrożenie innowacyjnego narzędzia online wspierającego pisanie zespołowe w celu doskonalenia i rozwijania umiejętności multiliterackich dzieci w wieku od 8 do 12 lat. Narzędzie może być wykorzystywane w szkole/klasie i poza nią, tj. w formalnych, pozaformalnych i nieformalnych kontekstach edukacyjnych. Zestaw narzędzi składa się z trzech rozdziałów. Część 1 koncentruje się na ogólnym omówieniu podstawowych elementów oraz struktury opowiadania. Rozdział 2 opisuje model opowiadania SLN, który został przyjęty na potrzeby platformy internetowej o tej samej nazwie. Część 3 zawiera zestaw gotowych pomocy dydaktycznych do wykorzystania na lekcjach poświęconych projektowaniu poszczególnych części opowiadania. Zadanie to było koordynowane przez UOWM, a autorem zestawu narzędzi był dr Tharrenos Bratitsis. Partnerzy projektowi opiniowali tworzony zestaw narzędzi dodatkowych i przetłumaczyli go na swoje języki ojczyste. Ostateczna wersja zestawu powstała na bazie przeprowadzonego pilotażu. Dokument ten stanowi punkt odniesienia dla nauczycieli (ale także rodziców), którzy chcą doskonalić umiejętność tworzenia opowieści z dziećmi w różnym wieku. PODZIĘKOWANIE Dziękujemy za pomoc i wsparcie finansowe udzielone na ten projekt badawczy przez Unię Europejską. Dziękujemy również członkom zespołu badawczego StoryLogicNet za wniesiony wkład: O1/A1 - Ramy kompetencji kluczowych multialfabetyzmu Główni autorzy \| Greece \| Dr Tharrenos Bratitsis \| University of Western Macedonia \| Partnerzy – Recenzenci \| Portugal \| Isabel Gomes \| Scholé \| \| Portugal \| Sofia Sousa \| Scholé \| \| Poland \| Mateusz Gazda \| SP1 \| \| Poland \| Danuta Stich \| SP1 \| Spis treści STRESZCZENIE ........................................................................................................... 3 PODZIĘKOWANIE........................................................................................................ 4 Wprowadzenie ............................................................................................................ 7 Sekcja 1 - Objaśnienie elementów historii ................................................................. 8 Piramida Freytaga ..................................................................................................... 9 Piramida Freytaga – Ekspozycja .............................................................................. 11 Piramida Freytaga – Komplikacja .......................................................................... 13 Piramida Freytaga – Rozwój akcji ......................................................................... 15 Piramida Freytaga – Kryzys .................................................................................. 17 Piramida Freytaga – Punkt kulminacyjny .............................................................. 19 Piramida Freytaga – Rozwiązanie .......................................................................... 21 Piramida Freytaga – Koniec .................................................................................. 23 Rozdział 2 - 8-elementowa struktura fabuły przyjęta w narzędziu Story Logic Net ........ 25 Akt 1 ....................................................................................................................... 26 Wstęp .................................................................................................................. 26 Punkt zapalny ...................................................................................................... 26 Punkt zwrotny ...................................................................................................... 26 Akt 2 ....................................................................................................................... 27 Punkt zwrotny ...................................................................................................... 27 Akt 3 ....................................................................................................................... 28 Zakończenie ......................................................................................................... 28 Rozdział 3 - Rozwijanie elementów opowiadania .......................................................... 29 Postaci .................................................................................................................... 29 Mapa empatii dla początkujących ........................................................................... 30 Mapa empatii dla początkujących (pusta) ............................................................. 32 Mapa empatii (zaawansowana) ............................................................................... 34 Mapa empatii (zaawansowana - pusta) ................................................................... 36 Karta Persona (wersja uproszczona) ...................................................................... 38 Karta Persona (wersja zaawansowana) ................................................................... 40 Tworzenie postaci - Kostki atrybutów .................................................................... 42 Tworzenie postaci - Mapowanie myśli ................................................................... 44 \| Tworzenie postaci - Protagonista vs Antagonista \| 50 \| \|-----------------------------------------------\|----\| \| Sceny \| 52 \| \| Tworzenie scen i wydarzeń - Mapa pojęć \| 53 \| \| Tworzenie scen i wydarzeń - oś czasu \| 55 \| \| Tworzenie scen i wydarzeń - uporządkowany opis (5 pytań) \| 57 \| \| Tworzenie scen i wydarzeń - Metoda wizualizacji \| 59 \| \| Tworzenie scen i wydarzeń - Szczegółowy opis \| 61 \| \| Projektowanie historii - Mapa historii \| 63 \| \| Projektowanie opowieści - Tekst mapy historii \| 65 \| \| Projektowanie opowieści - Piramida fabularna 1 \| 67 \| \| Projektowanie opowieści - Piramida fabularna 2 \| 69 \| \| Konflikt w opowieści - wewnętrzny/zewnętrzny \| 71 \| \| Projektowanie elementów historii - pisanie wskazówek \| 73 \| \| Projektowanie elementów opowieści - pisanie podpowiedzi 2 \| 74 \| \| Projektowanie opowieści - Kości opowieści \| 78 \| \| Pisanie zespołowe opowieści przy użyciu Kości \| 82 \| Wprowadzenie Prezentowany zestaw narzędzi zawiera ćwiczenia, które mogą okazać się przydatne w procesie doskonalenia przez uczniów sztuki pisania tj. tworzenia opowiadań. Opiera się na ogólnym podejściu mającym źródła w literaturze i zawiera ćwiczenia, które są wykorzystywane na szeroką skalę przez naukowców, nauczycieli i zwykłych użytkowników na całym świecie. Opis proponowanych narzędzi składa się z 3 rozdziałów. Część 1 omawia ogólną budowę opowiadania. Skierowana jest do wszystkich początkujących użytkowników, którzy mają niewielkie doświadczenie w tworzeniu prostych historii, albo nie mają go wcale. Użycie proponowanych narzędzi zwiększy pewność siebie u potencjalnych narratorów, a także wpłynie na ich zdolność do tworzenia historii. Przymuje się, że umiejętność tworzenia opowiadań jest niezbędna wśród ludzi. W związku z tym rozdział 1 wyjaśnia w bardzo przystępny i obrazowy sposób, czym są poszczególne części prostego opowiadania wg Gustava Freytaga. Część 2 wyjaśnia różne aspekty pisania zespołowego i jest prostym przewodnikiem po etapach wprowadzonych w ramach platformy SLN. Natomiast rozdział 3 prezentuje kilka ćwiczeń jako materiał uzupełniający dla nauczycieli/rodziców, którzy chcą skupić się na określonych aspektach/elementach tworzenia opowiadania (np. tworzenie postaci, opisywanie sceny, wyrażanie punktu widzenia, poszukiwanie inspiracji). Metoda na wykorzystanie materiałów zawartych w zestawie narzędzi: Każde ćwiczenie/materiał źródłowy w zestawie narzędzi został umieszczony na osobnej stronie. Umożliwia to użytkownikowi jego wydruk, wycięcie (zgodnie z liniami kresek), a następnie sklejenie w taki sposób, aby powstała dwustronna karta pracy. Ułatwi to nauczycielowi przygotowanie kilku zestawów kart i pracę jednocześnie z więcej niż jedną grupą uczniów. Zespół projektowy jest przekonany, że wszystkie ćwiczenia spodobają się zarówno uczniom, jak i nauczycielom i będą cenną pomocą dydaktyczną na wczesnych etapach rozwijania umiejętności tworzenia opowiadania w ramach zajęć szkolnych. Sekcja 1 - Objaśnienie elementów historii Ta sekcja opisuje najważniejsze elementy opowiadania w oparciu o literaturę. Piramida Freytaga Ekspozycja: Wydarzenie, które rozpoczyna opowiadanie. Komplikacja: Pojawiają się komplikacje. Coś zakłóca równowagę (w dobrym lub złym znaczeniu). Rozwój akcji – Kryzys: Akcja zaczyna się rozwijać, gdy postać dokona wyboru pomiędzy pytaniami kryzysowymi. Punkt kulminacyjny: Postać wybiera punkt kulminacyjny w odpowiedzi na pytanie kryzysowe. Rozwiązanie: W wyniku działania postaci następuje rozwiązanie. Koniec Źródło obrazu: https://www.flickr.com/photos/rosenfeldmedia/25698275295 Wyjaśnienie Piramida Freytaga opisuje podstawową strukturę opowiadania, które rozpoczyna się od ekspozycji. Na tym etapie wprowadzane są podstawowe elementy, w tym conajmniej główna postać (zwyczkle nazywana bohaterem) oraz miejsce akcji. Scenerią może być opis miejsca i/lub konkretnej sytuacji, w której znajduje się bohater (prezentując coś, co może wydawać się naturalne). Następnie pojawia się komplikacja, która całkowicie zaburza równowagę przedstawionej sytuacji. Może to być przykładowo pojawienie się innej osoby lub zwierzęcia, uczucie, zjawisko naturalne, itp. To sprawia, że bohater stawia (nie dosłownie) pytanie (określone jako pytanie dramatyczne i często jest to dylemat: „co zrobi bohater i dlaczego? ”), co prowadzi do szeregu akcji i wydarzeń składających się na fabułę (Kryzys), ostatecznie osiągając Punkt kulminacyjny. W tym momencie można odpowiedzieć na pytanie (oferowane są wybory). W zależności od dokonanego wyboru rozwiązanie historii prowadzi do zakończenia, rozwiązania zakłócającego elementu, a tym samym do końca historii. Wszystkie opowiadania zawierają strukturę piramidalną, ale bardziej złożone historie zawierają wiele połączonych ze sobą struktur piramidalnych (mniejszych historii). Instrukcje Twórz opowiadanie krok po kroku. Na początku tworzenia opowiadania (ekspozycja) wskazana jest dokładność. Lepiej zrobić krok w tył, aby usunąć niepotrzebne elementy opowiadania niż wracać, gdy o czymś się zapomniało. Spróbuj połączyć element komplikujący z głównym bohaterem i ekspozycją. Najlepiej, aby było to coś, co wprowadzi bohatera ze strefy komfortu lub codziennej sytuacji i stworzy dylemat (wybór jednej z 2 opcji, w wyniku których coś zyska lub straci). Możesz pomóc dzieciom zadając pytania typu „a co, jeśli...”. Kryzys powinien zawierać kilka, a przynajmniej więcej niż jedno działanie, a punkt kulminacyjny musi być jasno określony. Spróbuj wprowadzić punkt krytyczny pytaniem typu „Co teraz zrobić?”. Doprowadzi to do punktu decydującego, który będzie miał ostateczny wpływ na zakończenie opowieści. Element rozwiązania powinien być krótszy niż kryzys (czas trwania). Nie każde opowiadanie musi mieć szczęśliwe zakończenie. Czasami hisoria nie posiadająca żadnego zakończenia może być równie interesująca. Propozycje 1. Dobrym pomysłem jest umieszczenie karteczek samoprzylepnych na 5 kartkach papieru (po jednej na każde pytanie). Podczas burzy mózgów zaleca się stosowanie kolorowych karteczek samoprzylepnych i różnych kolorów długopisów. 2. Wybierz znane historie i spróbuj odnaleźć w nich elementy Piramidy Freytaga. Pomoże to dzieciom lepiej zrozumieć wszystkie kroki. 3. W celu urozmaicenia lekcji, spróbuj stworzyć różne elementy opowiadania, następnie wylosuj kilka i spróbuj je połączyć w jedną historię.. Piramida Freytaga - Ekspozycj Ekspozycja: Spróbuj odpowiedzieć na 4 pytania szczegółowe, które pomogą Ci stworzyć pierwszą scenę opowiadania. Pamiętaj, aby podejść do tego z rozwagą, naturalnie ... to ma być zwykła scena. Kto: Opisz kluczową postać, która będzie głównym bohaterem do końca historii. Czy postać jest jedna, czy pojawiają się inni bohaterowie w tej scenie? Gdzie: Opisz miejsce, w którym odbywa się scena. Czy dzieje się w budynku, na plaży, na polu, pod drzewem? Spróbuj podać więcej szczegółów, ale nie za dużo. Dlaczego: Jaki jest powód, dla którego postać/postaci się tam znalazły? Czy jest to spotkanie, codzienne wydarzenie, coś dobrego czy zlego? Krótko je opisz. Kiedy: Opisz (ogólnie lub dokładnie) czas, w którym rozgrywa się ta scena. Czy jest to dzień czy noc? czy akcja dzieje się obecnie, w przeszłości, czy w przyszłości? czy ma to miejsce w konkretnym okresie historycznym? Co: Opisz działania postaci. Co postać robi, myśli, o czym śni, itp. Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby spróbowali odpowiedzieć na 5 pytań na odwrocie karty, a następnie utworzyli z nich krótki tekst. Poproś ich o bardzo precyzyjne opisy. W razie potrzeby zadawaj dodatkowe pytania, które pomogą im rozwinąć wypowiedzi. Propozycje 1. Dobrym pomysłem jest umieszczenie karteczek samoprzylepnych na 5 kartkach papieru (po jednej na każde pytanie). Podczas burzy mózgów zaleca się stosowanie kolorowych karteczek samoprzylepnych i różnych kolorów długopisów. 2. Zadawaj pytania dodatkowe. Przykładowo, jeśli uczeń/ucznioowie przedstawia/-ją jedną postać, zapytaj: „Czy na pewno jest sam? A co, jeśli ktoś ukrył się za krzakami?”. To z pewnością poszerzy perspektywę dzieci przy tworzeniu sceny otwierającej. 3. Wybierz historie doskonale znane dzieciom i przeczytaj ich część ekspozycyjną. Omów z dziećmi wszystkie elementy, również te brakujące i przedyskutuj ich wpływ na rozwój opowiadania. Pomoże to lepiej zrozumieć ten rozdział. 4. Niezależnie od pomysłów uczniów, zasugeruj zmiany, aby wzmocnić ich kreatywne myślenie. Na przykład, jeśli zdecydują się na jedną postać, wprowadź jeszcze jedną. Piramida Freytaga – Komplikacja Komplikacja: To wydarzenie, które wciąga widza w opowieść i uruchamia pozostałe zdarzenia. Ma miejsce wtedy, gdy w akcji pojawia się bohater w głównym wątku fabularnym. Pomysły - Nadaj priorytet punktowi zapalnemu. ... - Zadaj pytania czytelnikowi. ... - Wykorzystaj punkt zapalny do zilustrowania kluczowych aspektów postaci... - Nadaj charakter swojej historii. ... - Sprawdź, w którym miejscu opowiadania pojawia się punkt zapalny. ... - Rozwiń punkt zapalny. Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby spróbowali odpowiedzieć na 5 pytań na odwrocie karty, a następnie utworzyli z nich krótki tekst. Poproś ich o bardzo precyzyjne opisy. W razie potrzeby zadawaj pytania dodatkowe, które pomogą im rozwijać wypowiedzi. Propozycje 1. Dobrym pomysłem jest umieszczenie karteczek samoprzylepnych na kartce papieru (po jednej na każde pytanie). Podczas burzy mózgów zaleca się stosowanie kolorowych karteczek samoprzylepnych i różnych kolorów długopisów. 2. Zadawaj pytania dodatkowe. Przykładowo, jeśli uczeń/ucznioowie jako bohatera przedstawią zaginionego brata, zapytaj: „A gdyby zaginionym była dziewczyna, jak wpłynęłoby to na wybory postaci? A jeśli byłby to oszust, jak wpłynie to na wybory bohatera?”. Postaraj się również, aby pytania były precyzyjne; „Jakie wybory stwarza ta sytuacja dla postaci? Co będzie musiała stracić lub zyskać?”. Może to poszerzyć perspektywę dzieci dotyczącą pierwszej sceny. 3. Wybierz opowiadania doskonale znane dzieciom i przeczytaj ich punkty zapalne. Omówcie, w jaki sposób zostały one połączone z elementem ekspozycyjnym. Pozwoli to lepiej zrozumieć ten fragment opowiadania. 4. Niezależnie od pomysłów uczniów, zasugeruj zmiany, aby wzmacnić ich kreatywne myślenie. Na przykład dodaj inną cechę postaci, o której nie pomyśleli uczniowie (np. bardzo szybko biega, jest nieustraszona, bardzo się boi, ma magiczną moc itp.). Piramida Freytaga – Rozwój akcji Rozwój akcji: Jest to seria ważnych wydarzeń, które powodują niepewność, wywołują zainteresowanie i napięcie w narracji. Obejmuje wszystkie decyzje, wady postaci i okoliczności wydarzeń, które razem tworzą zwroty akcji i zmiany prowadzące do punktu kulminacyjnego. Pomysły - Rozwijając opowiadanie wykorzystaj motywacje i pragnienia bohaterów. Napięcie w twoim opowiadaniu może pochodzić z niezliczonych źródeł. ... - Podnieś stawkę; niech rośnie wraz z rozwojem akcji opowiadania. ... - Podziel rozwinięcie na krótsze i dłuższe momenty. ... - Połącz elementy rozwinięcia, aby zwiększyć napięcie Ekspozycja Kompilacja Kryzys Rozwiązanie Punkt kulminacyjny Koniec Źródło obrazu: https://www.flickr.com/photos/rosenfeldmedia/25698275295 Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby spróbowali stworzyć serię powiązanych ze sobą wydarzeń, które stopniowo zwiększą napięcie opowiadania. Poproś ich, aby wykorzystali pomysły zapisane na odwrocie karty. W razie potrzeby zadawaj pytania dodatkowe, które pomogą im rozwinąć wypowiedzi. Propozycje 1. Dobrym pomysłem jest umieszczenie karteczek samoprzylepnych na dużej kartce papieru do opisania poszczególnych wydarzeń i zainicjowania burzy mózgów. Pozwoli to na łatwiejsze naniesienie poprawek, jeśli będzie taka konieczność. 2. Poproś uczniów, aby zapisali wszystkie pomysły na akcję, które pojawiły się w trakcie burzy mózgów. Następnie dokonaj ich selekcji i zachowaj te kluczowe. Stopniowo uczniowie będą się rozwijać i będą bardziej precyzyjni. 3. Zadawaj pytania dodatkowe dotyczące wydarzeń. Zapytaj przykładowo, w jaki sposób wydarzenia są powiązane z poprzednimi i czy mogą prowadzić do jednego lub więcej zakończeń (i co może się wtedy wydarzyć), czy i jak wydarzenia są powiązane z elementem ekspozycji i cechami głównego bohatera, w jaki sposób zdarzenia łączą się z komplikacją. 4. Wybierz historie doskonale znane dzieciom, wskaż kluczowe wydarzenia oraz wyjaśnij ich związek z ekspozycją i postaciami. Pomoże to lepiej zrozumieć ten fragment opowiadania. 5. Ciekawym/pomocnym pomysłem jest wykorzystanie diagramów logicznych (wydarzenia umieszczamy w ramkach i łączymy je strzałkami, które wskazują logiczną kolejność) w celu sprawdzenia, czy wszystko ma sens, jest spójne lub czy istnieją inne możliwości. Piramida Freytaga – Kryzys Kryzys: Kryzys to decyzja lub dylemat. Jest to moment w opowiadaniu lub dramacie, w którym konflikt osiąga najwyższe napięcie i musi zostać rozwiązany. W opowiadaniu jest to moment „zrób albo zginij”, ostatnia szansa, w której protagonista musi wykorzystać całą swoją siłę, pomysłowość, zaradność i odwagę, aby ostatecznie pokonać przeciwności oddalające go od nagrody. Pomysły - Wybierz jedną z dwóch dostępnych złych możliwości (najlepszy spośród złych wyborów). Zadaj sobie pytanie „Czy wolałbyś…” - Wybierz między dobrą a złą opcją. - Dokonaj wyboru pomiędzy dwoma pozytywnymi elementami, które nie mogą wystąpić razem (np. mieć pieniądze lub miłość? poczuć się komfortowo lub przeżyj przygodę? bądź szczęśliwy lub uszczęśliwiaj innych? sukces czy rodzina?) Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby spróbowali wymyślić sytuację kryzysową, która pojawi się w ich opowiadaniu. Poinformuj, aby wykorzystali pomysły zapisane na odwrocie karty. W razie potrzeby zadawaj pytania dodatkowe, które pomogą im rozwinać wypowiedzi. Propozycje 1. 1. Dobrym pomysłem jest umieszczenie karteczek samoprzylepnych na dużej kartce papieru do opisania poszczególnych wydarzeń i burzy mózgów. Pozwoli to na łatwiejsze wprowadzenie poprawek, jeśli wystąpi taka konieczność. 2. 2. Poproś uczniów, aby zapisali wszystkie swoje pomysły w trakcie burzy mózgów. Następnie dokonaj ich analizy i zachowaj te konieczne. Stopniowo uczniowie będą się rozwijać i będą bardziej precyzyjni. 3. 3. Zadawaj pytania dodatkowe dotyczące wydarzeń. Zapytaj przykładowo, dlaczego proponowany dylemat jest ważny dla głównego bohatera, co postać straci lub zyska dokonując każdego z wyborów, jak konkretny jest dylemat występujący się w ramach rozwoju akcji, czy zakończeń może być więcej (i co się może wtedy wydarzyć), czy i jak dylemat jest powiązany z cechami głównego bohatera, jak wydarzenia łączą się z komplikacją (zwykle jest to dylemat, który nie pojawił się wcześniej). 4. 4. Wybierz historie doskonale znane dzieciom, wskaż elementy kryzysowe oraz ich związek z ekspozycją i postaciami. Pomoże to lepiej zrozumieć ten rozdział opowiadania. 5. 5. Ciekawym/pomocnym pomysłem jest wykorzystanie diagramów logicznych w celu zapisania rezultatów każdego wyboru, którego mogłaby dokonać postać w sytuacji kryzysowej i omówienia zasadności kolejnych kroków. Punkt kulminacyjny: Punkt kulminacyjny opowiadania to moment, od którego w największym stopniu zależy wartość całego opowiadania. W związku z tym jest to również część historii z największą ilością dramatu, akcji i ruchu. Punkt kulminacyjny to zazwyczaj tylko pojedyncza scena i chociaż nie zajmuje dużo miejsca w opowiadaniu, zwłaszcza w porównaniu do rozwinięcia, często jest to najdłuższa scena w całym opowiadaniu. Pomysły - Skoncentruj się na wartościach ważnych w twojej historii, a nie jedynie na „konflikcie” lub „akcji” (np. życie kontra śmierć, miłość kontra nienawiść, sukces a porażka, dojrzałość kontra naivność, dobro kontra зло). - Rozbuduj konflikt zewnętrzny. Narastający konflikt zewnętrzny to najlepszy sposób na zbudowanie punktu kulminacyjnego. ... - Wzmocnij wewnętrzny konflikt. ... - Wykorzystaj miejsce akcji, aby rozbudować niepewność. ... - Wykorzystaj strukturę scen i rozdziałów, aby rozbudować napięcie. ... - Zwiększ tajemnicę i napięcie Ekspozycja Rozwój akcji Kryzys Komplikacja Rozwiązanie Koniec Punkt kulminacyjny Piramida Freytaga – Punkt kulminacyjny Źródło obrazu: https://www.flickr.com/photos/rosenfeldmedia/25698275295 Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby spróbowali wymyślić punkt kulminacyjny dla swojej historii. Poproś ich, aby wykorzystali pomysły zapisane na odwrocie karty. W razie potrzeby zadawaj pytania dodatkowe, które pomogą im rozwijać wypowiedzi. Karty kulminacji i kryzysu mogą być użyte razem, ponieważ reprezentują ściśle powiązane ze sobą elementy. Punkt kulminacyjny przedstawia sytuację, w której główny bohater musi podjąć decyzję/dokonać wyboru, ponieważ kryzys ogiągnął granicę i musi zostać zażegnany. W związku z tym jest to końcowe wewnętrzne pytanie, na które postać musi znaleźć odpowiedź. Propozycje 1. Warto oddzielić punkt kulminacyjny od kryzysu. Zatem, jeśli używałeś karteczek samoprzylepnych na wcześniejszych etapach, użyj tej samej tablicy/kartki papieru. 2. Poproś uczniów, aby zapisali wszystkie swoje pomysły w trakcie burzy mózgów. Następnie dokonaj ich analizy i zachowaj te konieczne. Stopniowo uczniowie będą się rozwijać i będą bardziej precyzyjni. 3. Zadawaj pytania dodatkowe dotyczące wydarzeń. Na przykład zapytaj, dlaczego postawiony dylemat jest tak ważny dla postaci, dlaczego sięga jego granic, co może się wydarzyć w wyniku podjętych wyborów itp. 4. Wybierz historie doskonale znane dzieciom, wskaż punkt kulminacyjny oraz jego związek z całą strukturą, ekspozycją i postaciami. Pomoże to lepiej zrozumieć ten rozdział opowiadania. Rozwiązanie Rozwiązanie to chwyt literacki, który można określić jako rozwiązanie problemu pojawiającego się w skomplikowanej fabule utworu. W większości przypadków rozwiązanie następuje w ostatniej części lub rozdziale, często w epilogu i ma miejsce, gdy postać rozwija główny problem/konflikt lub ktoś robi to za nią. Rozwiązanie jest samym zakończeniem. Pomysły - Najpierw napisz historię. Niech rozwiązanie pojawi się samo. - Krótkie i urocze! Nawet wspaniała historia może zostać zesputa zbyt długim rozwiązaniem. Napisz zwięźle, ale mocne rozwiązanie, które zasugeruje czytelnikowi, co wydarzy się dalej. - Pokaż, nie mów. Rozwiązanie powinno rozwiązać wszystkie wątpliwości czytelników dotyczące fabuły opowiadania. Spróbuj napisać scenę, która pozwoli im samodzielnie znaleźć odpowiedź. Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby dokonali analizy wcześniejszych części opowiadania, ponieważ rozwiązanie zazwyczaj wyłania się z punktu kulminacyjnego. Na dobrą sprawę, wybór został już dokonany, konflikt uwydatniony, a uzasadnienie powinno być już sprecyzowane. Poproś uczniów, aby wykorzystali pomysły zapisane na odwrocie karty. W razie potrzeby zadawaj pytania dodatkowe, które pomogą im rozwinać wypowiedzi. Rozwiązanie jest zwykle znacznie krótsze niż początkowa część akcji. Zrównanie ich długością sprawia, że historia staje się nudna i nieciekawa. Droga do rozwiązania musi być klarowna i bazować na wcześniejszych częściach historii. Propozycje 1. Ponieważ rozwiązanie w naturalny sposób wynika z kryzysu i punktu kulminacyjnego, dobrym pomystem jest, jeśli używałeś karteczek samoprzylepnych na wcześniejszych etapach, użyć tej samej tablicy/papieru. 2. Poproś uczniów, aby zapisali wszystkie swoje pomysły w trakcie burzy mózgów. Następnie dokonaj ich analizy i zachowaj te konieczne. Stopniowo uczniowie będą się rozwijać i będą bardziej precyzyjni. 3. Zadawaj pytania dodatkowe dotyczące wydarzeń. Zapytaj przykładowo, dlaczego postawiony dylemat jest ważny dla głównego bohatera, dlaczego osiąga granice jego możliwości, co może się wydarzyć po dokonaniu każdego z możliwych wyborów, itp. 4. Wybierz historie doskonale znane dzieciom, wskaż punkt kulminacyjny oraz ich związek z ekspozycją i postaciami. Pomoże to lepiej zrozumieć ten rozdział opowiadania. Piramida Freytaga – Koniec Koniec: Zakończenie historii tworzy ostateczne wrażenie czytelników na temat tego, co przeczytali. Efektowne zakończenie przypięczętowuje satysfakcję czytelników z Twojego utworu. Zakończenie historii może być szczęśliwe lub smutne, może pozostawić czytelnika podniesionym na duchu, zamyślonym lub ze złamanym sercem. Może mieć naukę moralną lub nie. Pomysły - Znajdź swoje zakończenie na początku. ... - Zakończenie idzie w parze z nadzieją. ... - Bądź kreatywny, działaj ... - Upewnij się, że już na pewno skończyłeś. ... - Ostatnie wrażenia mają znaczenie. ... - Zatocz pełne koło. ... - Zostaw kilka rzeczy niewypowiedzianych. - Zasiejd nasiona wcześniej, aby wykiełkowały na końcu. - Upewnij się, że zakończenie ma sens. - Staraj się unikać tego, co oczywiste. - NIE wprowadzaj zupełnie nowych informacji. - NIE twórz zakończenia oderwanego od punktu kulminacyjnego. Eksplozyci Rozwój akcji Kryzys Punkt kulminacyjny Rozwiązanie Komplikacja Koniec Źródło obrazu: https://www.flickr.com/photos/rosenfeldmedia/25698275295 Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby wykorzystali pomysły zapisane na odwrocie karty. W razie potrzeby zadawaj pytania dodatkowe, które pomogą im rozwinać wypowiedzi. Zakończenie powinno być widoczne już podczas pisania rozwiązania. Poproś uczniów, aby zakończenie było krótkie i jasne, z bardzo wyraźnym przesłaniem. Jeśli zdecydują się nie mieć wyraźnego zakończenia, powinni to uzasadnić i pozostawić jako zapowiedź kolejnej historii. Propozycje 1. Jeśli korzystałeś z karteczek samoprzylepnych na wcześniejszych etapach, poproś uczniów, aby dokonali analizy notatek wykonanych podczas pracy nad ekspozycją i sprawdzili, w jaki sposób ekspozycja łączy się z zakończeniem historii. 2. Zadawaj pytania dodatkowe dotyczące wydarzeń. Zapytaj przykładowo o puentę zawartą na końcu opowiadania, co mogłoby się zdarzyć w innym wypadku, czy wszystkie wydarzenia mają sens, itp. 3. Wybierz historie doskonale znane dzieciom, wskaż punkt kulminacyjny oraz ich związek z ekspozycją i postaciami. Pomoże to lepiej zrozumieć ten rozdział opowiadania. 4. Opowiadanie nie zawsze musi posiadać wyraźne zakończenie. Czasami pozostawienie czegoś bez odpowiedzi potęguje tajemnicę i umożliwia refleksję nad historią. 5. Zakończenie musi być połączone ze wstępnem. Rozdział 2 - 8-elementowa struktura fabuły przyjęta w narzędziu Story Logic Net Platforma Story Logic Net do zespołowego opowiadania historii opiera się na 8-elementowej strukturze, zaprojektowanej specjalnie dla tego narzędzia. Bazuje na literaturze i łączy elementy znanych konstrukcji fabularnych. Skorzystaj z załączonych materiałów pomocniczych, jeśli potrzebujesz wyjaśniać uczniom strukturę opowiadania. Akt 1 Jest to rozdział dla pierwszego ucznia. Stanowi on podstawę dalszej części historii. Wstęp Jeden akt - 1 osoba Punkt zapalny Punkt zapalny to wydarzenie, które wciąga widza w opowieść i inicjuje pozostałe zdarzenia. Ma miejsce wtedy, gdy w akcji pojawia się bohater, który staje się elementem głównego wątku fabularnego. Punkt zwrotny Punkt zwrotny to incydent, który bezpośrednio wpływa na to, co dzieje się w dalszej części opowiadania, np.: 1. Zmienia bieg opowiadania. 2. Ma wpływ na rozwój postaci. 3. Zamyka drzwi za bohaterem, zmuszając go do dalszych działań. Akt 2 Jest to rozdział przeznaczony dla drugiego ucznia. Stanowi on podstawę dalszej części historii. Nowy Świat Nowy świat to świat, do którego wkracza bohater, zwykle w konsekwencji punktu zapalnego. Punkt środkowy Punkt środkowy to środek historii. Po punkcie środkowym powrót do starego świata jest niemożliwy. Syd Field mówi: to istotna scena w środku scenariusza, często odwrócenie fortuny lub sensacja, która zmienia bieg historii. Punkt zwrotny Punkt zwrotny to incydent, który bezpośrednio wpływa na to, co dzieje się w dalszej części opowiadania, np.: 1. Zmienia bieg opowiadania. 2. Ma wpływ na rozwój postaci. 3. Zamyka drzwi za bohaterem, zmuszając go, aby szedł do przodu. Akt 3 Jest to rozdział przeznaczony dla trzeciego ucznia. Stanowi on podstawę dalszej części historii. Punkt kulminacyjny Punkt kulminacyjny to najważniejszy element opowiadania, wznosząca akcja zaczyna opadać aż do zwycięskiej sceny głównego bohatera. Zakończenie Otwarte/zamknięte zakończenia O zakończeniu otwartym mówimy wtedy, gdy historia kończy się bez sugestii dotyczących dalszych wydarzeń. Historia pozostaje nierozwiązana, dzięki czemu utrzymuje zainteresowanie czytelników. O zakończeniu zamkniętym mówimy wtedy, gdy historia została w pełni opowiedziana i zamknięta. Rozdział 3 - Rozwijanie elementów opowiadania Ten rozdział prezentuje narzędzia i techniki, które można wykorzystać, aby ułatwić projektowanie i tworzenie różnych elementów opowiadania, takich jak postaci czy sceny. Postaci Jednym ze sposobów tworzenia postaci jest używanie map empatii. Do zestawu narzędzi dołączono kilka szablonów, od prostych do bardziej zaawansowanych. Mapa empatii to szablon, który można wykorzystać, aby opisać wszystkie cechy postaci, zarówno cechy zewnętrzne, jak i wewnętrzne (np. wygląd, myśli, nawyki, lęki). W metodzie Design Thinking nazywa się to szablonem Persona. Chodzi o to, aby całkowicie poznać postać, zanim wprowadzisz ją do swojego opowiadania. W ten sposób będziesz mógł zrozumieć, co jest dla tej postaci ważne, jakie wartości wyznaje, jak może zareagować na dylematy czy sytuacje kryzysowe. Co więcej, o empatii mówimy wtedy, gdy wchodzimy w rolę innej osoby, widzimy i czujemy dokładnie to samo, przejmujemy jej perspektywę. Mapa empatii dla początkujących MÓWI - Wskaż wyraz często używany przez tę postać każdego dnia. Coś jak „znak firmowy”, który go/ją definiuje. - Opisz typowy sposób mówienia postaci (agresywny, pasywny, pretensjonalny, obraźliwy, uprzejmy itp.) - Jak postać komunikuje się z innymi obecnie i jak robiła to w przeszłości? Czy coś się zmieniło? Dlaczego? - Czy są różnice między rozmową z przyjaciółmi i nieznajomymi? A co z innymi aspektami życia bohatera? - Z kim postać częściej lub rzadziej wchodzi w interakcje i dlaczego? - Jakie są główne tematy, o których lubi rozmawiać? Co ma do powiedzenia? ROBI - Codzienne nawyki, rutyna - Co jest naprawdę ważne dla postaci? - Czy postać lubi robić rzeczy samodzielnie, czy często prosi o pomoc? Czy postać jest decyzyjna czy nie? - Jak bohater reaguje w trudnych lub stresujących sytuacjach? - Jak postać radzi sobie ze swoją przeznaczością? - Opisz typowe nastawienie do podejmowanych działań (nieśmiało, agresywnie, pesymistyczne, optymistyczne, arrogantkie itp.) MYŚLI UCZUCIA - Wymień możliwe uczucia (np. determinacja, niepokój, miłość, porażka, itp.). - Ambicje, stosunek do środowiska, itp.. - Co on/ona myśli o otaczających go ludziach? Kogo lubi, kogo nie lubi? - Kwestie, które nudzą bohatera, o które nie dba lub całkowicie je - Motywacje i kwestie, do których ma - Uczucia, o których bohater boi się mówić, obawy. Wewnętrzne cele - Co sprawia, że bohater nie śpi w nocy? - Jak mam zacząć? - W jaki sposób bohater definiuje sukces? - O jakich rzeczach/sprawach postać nie lubi rozmawiać lub które zachowuje dla siebie? - Marzenia i sniarancie - Co sprawia, że bohater budzi się rano? Szybkie porady 1. Narysuj proste elementy na kartce papieru, tablicy lub kartonie i przymocuj je do ściany (pośrodku koło, oś pozioma, oś pionowa, etykiety (mówi, robi, myśli, czuje)) 2. Poproś uczniów, aby przemyśleli wygląd postaci i narysowali ją w kółku. 3. Nazwij postać. Opcjonalnie podaj atrybut postaci (np. Astrad Wszechmogący). 4. Użyj przykładów z karty i zadając pytania pomóż uczniom wypełnić mapę empatii. 5. Poproś ich, aby dokonali pełnej prezentacji swojego bohatera i przeprowadzili krótka dyskusję refleksyjną w grupie. 6. Wróć do poprzednich elementów tyle razy, ile potrzeba lub pozwala na to czas. Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby wykorzystali pomysły zapisane na odwrocie karty. Przygotuj pusty szablon lub poproś o narysowanie podstawowego kształtu i użyj kolorów lub karteczek samoprzylepnych. Im bardziej szczegółowa będzie mapa empatii, tym lepiej. Uczniowie nie muszą wykorzystać wszystkich informacji w swoich opowiadaniach, ale im więcej elementów pojawi się na szablonie, tym bardziej zbliżą się do swojej postaci. Propozycje 1. W ramach ćwiczenia poproś uczniów, aby utworzyli mapę swojej osoby lub swoich kolegów z klasy, krewnych itp. 2. Zadawaj pytania dodatkowe, aby pomóc uczniom. Na przykład, postać zazwyczaj nie może być jednocześnie ambitna i nieśmiała, zdecydowana i często potrzebująca pomocy, itp. Rozwiążuj takie problemy poprzez dyskusję. 3. Wybierz postaci ze znanych i lubianych przez dzieci opowiadań i spróbuj stworzyć ich mapy empatii. Pomoże to zrozumieć, w jaki sposób elementy z mapy empatii zostały włączone do historii. 4. Spróbuj zmienić 1-2 elementy na mapie empatii postaci z powyższego przykładu i poproś uczniów, aby ponownie opowiedzieli historię biorąc pod uwagę zmiany. Mapa empatii dla początkujących (pusta) MÓWI - Wskaż wyraz często używany przez tę postać każdego dnia. Coś jak „znak firmowy”, który go/ją definiuje. - Opisz typowy sposób mówienia postaci (agresywny, pasywny, pretensjonalny, obraźliwy, uprzejmy itp.) - Jak postać komunikuje się z innymi obecnie i jak robila to w przeszłości? Czy coś się zmieniło? Dlaczego? - Czy są różnice między rozmową z przyjaciółmi i nieznajomymi? A co z innymi aspektami życia bohatera? - Z kim postać częściej lub rzadziej wchodzi w interakcje i dlaczego? - Jakie są główne tematy, o których lubi rozmawiać? Co ma do powiedzenia? - Wewnętrzne cele - Co sprawia, że bohater nie śpi w nocy? - W jaki sposób bohater definiuje sukces? - O jakich rzeczach/sprawach postać nie lubi rozmawiać lub które zachowuje dla siebie? - Marzenia i snarancie - Co sprawia, że bohater budzi się rano? ROBI - Codzienne nawyki, rutyna - Czy postać lubi robić rzeczy samodzielnie, czy często prosi o pomoc? Czy postać jest decyzyjna czy nie? - Jak bohater reaguje w trudnych lub stresujących sytuacjach? - Jak postać radzi sobie ze swoją przynależnością? - Opisz typowe nastawienie do podejmowanych działań (nieśmiało, agresywnie, pesymistycznie, optymistycznie, arrogantkie itp.) - Wymień możliwe uczucia (np. determinacja, niepokój, miłość, porażka, itp.). - Ambicje, stosunek do środowiska, itp.. - Co on/ona myśli o otaczających go ludziach? Kogo lubi, kogo nie lubi? - Kwestie, które nudzą bohatera, o które nie dba lub całkowicie je - Motywacje i kwestie, do których ma Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby wykorzystali pomysły zapisane na odwrocie karty. Im bardziej szczegółowa będzie mapa empatii, tym lepiej. Uczniowie nie muszą wykorzystać wszystkich informacji w swoich opowiadaniach, ale im więcej elementów pojawi się na szablonie, tym bardziej zbliżą się do swojej postaci. Propozycje 1. W ramach ćwiczenia poproś uczniów, aby utworzyli mapę swojej osoby lub swoich kolegów z klasy, krewnych itp. 2. Zadawaj pytania pomocnicze, aby pomóc uczniom. Na przykład, postać zazwyczaj nie może być jednocześnie ambitna i nieśmiała, zdecydowana i często potrzebująca pomocy, itp. Rozwiążuj takie problemy poprzez dyskusję. 3. Wybierz postaci ze znanych i lubianych przez dzieci opowiadań i spróbuj stworzyć ich mapy empatii. Pomoże to zrozumieć, w jaki sposób elementy z mapy empatii zostały włączone do historii. 4. Spróbuj zmienić 1-2 elementy na mapie empatii postaci z powyższego przykładu i poproś uczniów, aby ponownie opowiedzieli historię, biorąc pod uwagę zmiany. Mapa empatii (zaawansowana) CO MYŚLI I CZUJE? co się naprawdę liczy główne problemy obawy i aspiracje CO SŁYSZY? co mówią przyjaciele co mówi szef co mówią osoby wpływowé CO MÓWI I ROBI? postawa społeczna wygląd zachowanie wobec innych CO WIDZI? środowisko przyjaciele miejsce pracy BOLACZKI lęki frustracje przeszkody KORZYŚCI „chce”/potrzebuje miary sukcesu Szybkie porady Szybkie porady 1. Pobierz i wydrukuj mapę empatii lub narysuj podstawowe kształty na kartce papieru, tablicy lub kartonie, które można przymocować do ściany. 2. Nazwij postać. Opcjonalnie podaj atrybut postaci (np. Astrad Wszechmogący). Zapisz te informacje na twarzy, na środku mapy. 3. Użyj przykładów z karty i zadając pytania pomóż uczniom wypełnić mapę empatii. 4. Poproś ich, aby dokonali pełnej prezentacji swojego bohatera i przeprowadzili krótką dyskusję refleksyjną w grupie. 5. Jeśli czas na to pozwoli, poproś uczniów, aby opowiedzieli bardzo krótką historię o codziennych czynnościach postaci (zawierającą jak najwięcej elementów z mapy empatii). 6. Wróć do poprzednich elementów tyle razy, ile potrzeba lub pozwala na to czas. Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Postępuj zgodnie ze wskazówkami umieszczonymi na odwrocie karty. Ta wersja mapy empatii zawiera 6 obszarów wymagających wypełnienia, dodatkowo pojawiają się „bolączki” i „korzyści”. Bolączki odnoszą się do trudności, z którymi boryka się postać (na co dzień lub w ogóle), stresujących sytuacji, przeszkód, itp. Korzyści odnoszą się do celów, miary sukcesu, itp. Ta wersja mapy empatii jest bardziej uporządkowana i odróżnia uczucia i myśli od trudów i korzyści. Możesz postępować zgodnie z sugestiami zawartymi w szablonach map empatii dla początkujących. Szablon jest dostępny do pobrania pod adresem http://www.eventcanvas.org/empathymap/ Mapa empatii (zaawansowana - pusta) CO MYŚLI I CZUJE? co się naprawdę liczy główne problemy obawy i aspiracje CO SLYSZY? co mówią przyjaciele co mówi szef co mówią osoby wpływowé CO MÓWI I ROBI? postawa społeczna wygląd zachowanie wobec innych CO WIDZI? środowisko przyjaciele miejsce pracy BOLĄCZKI lęki frustracje przeszkody KORZYŚCI „chce”/potrzebuje miary sukcesu Szybkie porady MYŚLI I CZUJE? SLYSZY? MÓWI I ROBI? BOLĄCZKI KORZYŚCI WIDZI? Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby wypełnili pustą mapę po jednej stronie, wykorzystując pytania pomocnicze znajdujące się na odwrocie. Możesz postępować zgodnie z sugestiami zawartymi w szablonach map empatii dla początkujących. Więcej pomysłów można odnaleźć w szablonie „Mapa empatii (zaawansowane)” Szablon jest dostępny do pobrania pod adresem http://www.eventcanvas.org/empathymap/ Pusty szablon jest dostępny do pobrania pod adresem https://www.solutionsiq.com/wp-content/uploads/2016/04/Empathy-Map-No-Stickies.png Imię i nazwisko osoby: ____________________________ Cele i Wartości Płeć: Lokalizacja: Wiek: Cytat: Żródła informacji Zawód: Dochód: Poziom wykształcenia: Branża: Imię: Wyzwania i słabe punkty Zastrzeżenia i moc przekonywania Szablon Persona to alternatywne podejście do map empatii. Główna różnica polega na tym, że cechy zewnętrzne są opisane bardziej szczegółowo wraz z podstawowymi informacjami (np. płeć, lokalizacja, wiek, zawód itp.). Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów do samodzielnego wypełnienia. Uczniowie muszą następnie działać i myśleć jak postać, którą opisali podczas tworzenia swojego opowiadania, a także stosować indywidualne podejście do narracji. Więcej podobnych szablonów jest dostępnych do pobrania pod adresem https://www.storyboardthat.com/team-edition/download-white-paper/persona-printables Propozycje 1. Oprócz szablonów dostępnych pod powyższym linkiem, możesz wydrukować zdjęcia postaci i przykleić je na środku szablonu Persona. Może to skłonić uczniów do głębszej analizy. 2. Spróbuj zmienić tytuły w czterech polach szablonu, aby skupić się na różnych aspektach historii. Na przykład zamiast „Źródła informacji” możesz spróbować „magii lub mocy specjalnych”. 3. Możesz dodawać lub usuwać elementy ze środkowej kolumny szablonu. Na przykład w fikcyjnej opowieści o jakimś królestwie, elementy znajdujące się pod zdjęciem mogą być nieistotne i należy dodać inne. Dowolnie eksperymentuj. Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów do samodzielnego wypełnienia. Uczniowie muszą następnie działać i myśleć jak postać, którą opisali podczas tworzenia opowiadania, a także stosować indywidualne podejście do narracji. Jest to uogólniona Karta Persona dla postaci żyjącej w realnym, współczesnym świecie. Element „Marki” odnosi się do znanych marek produktów (np. ubrań, butów, produktów technologicznych), które postać lubi i/lub używa na co dzień, co może ujawnić pewne aspekty jej osobowości. Szablon można również dostosować do świata fikcyjnego. Propozycje 1. Możesz zaprezentować wizerunek postaci, drukując zdjęcia i przyklejając je na Szablonie Persona w miejscu na zdjęcie. Może to skłonić uczniów do głębszej analizy. 2. Nadaję się to bardziej dla postaci z historii rozgrywającej się w prawdziwym, współczesnym świecie. 3. Spróbuj stworzyć własne Karty Persona, dostosowane do twoich potrzeb. 4. Poszukaj w Internecie inne przykłady postaci. Poniżej znajduje się przykład z „Gry o tron”. https://www.justinmind.com/blog/user-personas-which-game-of-thrones-character-is-yours/ Tworzenie postaci - Kostki atrybutów Jeśli uczniowie potrzebują pomocy w tworzeniu swoich postaci, jedną z technik jest użycie niestandardowych elementów kostek, aby pomóc im wybrać atrybuty postaci w losowy sposób. Wydrukuj i wytń odpowiedni kształt. Po bokach sześcianu możesz rysować lub wprowadzać dane przed wydrukowaniem obrazów związanych z atrybutami postaci (np. twarze, postawy, zawody, emocje itp.). Zobacz przykłady na następnej stronie. Tworzenie postaci - Mapowanie myśli Jeśli uczniowie potrzebują pomocy w tworzeniu swoich postaci, jedną z technik jest użycie map myśli do opisania wszystkich niezbędnych aspektów/elementów. Możesz wykorzystać tablicę lub czystą kartkę papieru (np. flipcharta) i w trakcie pracy z grupą/klasą narysować własną mapę myśli. W przypadku uczniów indywidualnych lub grupy, po przeprowadzeniu burzy mózgów, uczniowie mogą stworzyć własne mapy myśli na pustej kartce papieru (A4 lub A3). Istnieje wiele szablonów, których możesz użyć, aby pomóc uczniom. Możesz je również wydrukować i rozdać lub nawet stworzyć własne, w zależności, jak prostych, złożonych, abstrakcyjnych lub analitycznych szablonów potrzebujesz. Dokonując wyboru weź pod uwagę doświadczenie i poziom uczniów. Przeanalizuj poniższe przykłady. Możesz je wydrukować i używać w takiej formie, lub wykorzystać jako wzór do tworzenia własnych. STORY LOGIC NET Imię postaci - Zdolności - Lęki - Słabości - Wartości - Cele - Przekonania - Personal Traits - Tło - Relacje - Appearance - Wiek - Przyjaciele - Rodzina - Sympatia - Miasto - Główne wydarzenia w życiu - Edukacja Wartości dzielone z innymi postaciami Nadzieje Sny STORY LOGIC NET Jak wyglądają Imię postaci Tło Relacje Świat przedstawiony Opinie Dla wygody dodaj prostokąty i okręgi Narysuj swoją postać Wygląd zewnętrzny (w tym odzież i inne elementy) Cechy wewnętrzne (myśl, uczucia, postawy itp.) Osoby bliskie postaci lub nie (np. krewni, przyjaciele, wrogowie, konkurenci) Elementy otoczenia postaci (np. dom, zawód, miejsce zamieszkania, itp.) Format mapy koncepcyjnej mapy empatii. Jak wyglądasz i co czujesz: Co myślą o Tobie inni: Imię: Co mówisz i robisz: Co myślę sobie: Opisz, jak postać wygląda (na zewnątrz) i jaka jest postać (w środku). Dodawaj kolejne elementy według uznania. Charakterystyka bohatera Na zewnątrz __________ Wewnątrz [Diagram with six boxes around an oval in the center] Tworzenie postaci - Protagonista vs Antagonista \| PROTAGONISTA \| \| ANTAGONISTA \| \|------------------\|-----------------\|-----------------\| \| Pozytywne cechy, charakterystyczne tylko dla jednej postaci: \| Konflikt spowodowany różnicami: \| Pozycyjne cechy, charakterystyczne tylko dla jednej postaci: \| \| Negatywne cechy, charakterystyczne tylko dla jednej postaci: \| Konkrete przykłady konfliktu: \| Konkrete przykłady konfliktu: \| Antagoniści są trudniejsi do stworzenia (a zatem bardziej realni i angażujący), jeśli mają pewne podobieństwa z protagonistą. Antagoniści są bohaterami własnej historii. Jednak nie każdy antagonista odczuje antagonizm wobec bohatera. © E.A. DEVERELL - https://sadeverell.com --- Protagonist Realizuje główne cele fabuły opowieści. On/ona: - Kieruje się postawionym celem, obowiązkiem lub ciekawością - Ma relatywną wadę charakteru - Jest lojalny wobec sprawy, rodziny i sprzymierzeńców - Doświadczca zmiany - Jest odważny i dzielny - Posiada wyższą inteligencję lub siłę - Wzbudza zaufanie lub sympatię Antagonistami mogą być: natura (np. burza), personifikacja zła, maszyna, siła nadprzyrodzona (np. duch), przywódca, tyran, potwór, urzędnik. --- Antagonist Sprzeciwia się realizacji głównych celów fabuły opowieści. On/ona: - Kieruje się założonym celem, obowiązkiem lub chęcią uniknięcia czegos - Ma relatywną wadę charakteru - Jest lojalny wobec sprawy, rodziny i sprzymierzeńców - Łatwo dostosowuje się do przeszkód i zmian - Skrywa tajemnicę lub ważne informacje - Posiada wyższą inteligencję lub siłę - Wzbudza niepokój lub nieufność --- Instrukcje: - Zapisz u góry tytuł swojej historii. - Zapisz imiona postaci w zacienionych polach po obu stronach. Pamiętaj, bohater i antagonist to pojęcia względne; antagonist jest bohaterem własnej (żywiołowej) historii. - Wypisz negatywne i pozitywne cechy, które posiada każda postać. - Zanotuj konflikty, które mogą wynikać z różnic lub podobieństw między postaciami. - Stwórz konkretne przykłady scen, które obrazują konflikt. Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby wykorzystali pomysły zapisane na odwrocie karty. Protagonistą jest główny bohater. Antagonista to opcjonalna postać, która działa przeciwko protagoniście i często jest równie silną postacią. Antagoniści to prosty sposób na wprowadzenie konfliktu do opowieści, a najszybszym sposobem na stworzenie antagonisty, który będzie pasował do fabuły bohatera, jest rozwagienie ich powiązań. Antagoniści podobni do głównego bohatera stanowią większe wyzwanie, ponieważ protagonista nie może się do nich całkowicie zdystansować i nie może świadomie traktować ich jako „innych” lub „złych”. Nadanie antagoniście zarówno pozytywnych, jak i negatywnych cech może utrudnić protagoniście zwycięstwo, ponieważ czyni go bardziej ludzkim i bardziej sympatycznym. Aby skorzystać z tego arkusza: 1. Zapisz u góry tytuł swojej historii. 2. Zapisz nazwy postaci w zacienionych polach po obu stronach. Pamiętaj, bohater i antagonistą to pojęcia względne; antagonistą jest bohaterem własnej (życiowej) historii. 3. Wypisz negatywne i pozytywne cechy, które posiada każda postać. 4. Zanotuj konflikty, które mogą wynikać z różnic lub podobieństw między postaciami. 5. Utwórz konkretne przykłady scen, które zadeemonstrują konflikt. Pusty szablon można również znaleźć pod adresem: https://www.eadeverell.com/wp-content/uploads/06.-Protagonist-and-Antagonist.pdf Propozycje 1. W ramach ćwiczenia poproś uczniów, aby stworzyli samodzielnie postać antagonisty. 2. Pomóż uczniom zadając pytania dodatkowe. Podkreśl cechy bohatera lub antagonisty, aby ułatwić odnalezienie przeciwnieństw. 3. Wybierz pary bohaterów ze znanych i lubianych przez dzieci historii i na ich przykładzie spróbuj zadeemonstrować relację protagonista-antagonista. 4. Antagonista nie zawsze musi być „zły”. Może mieć w sobie coś dobrego. 5. Wypośrodkuj możliwości lub znaczenie antagonisty. Jeśli bez problemu „przegrywa” z bohaterem lub przegrywa, mimo że jest silniejszy, historia traci sens. Sceny Scena to fragment historii, w trakcie której postać lub postaci angażują się w akcję lub dialog. Niekoniecznie oznacza to inne miejsce, a jedynie „dzieje się coś innego” lub przedstawiony jest „inny punkt widzenia”, „inny czas”. Scena zawiera różne elementy, takie jak: Akcje, Myśli, Dialogi, Emocje, Miejsce i Przedmioty w tym miejscu. W tym zestawie narzędzi odnajdziesz różne szablony, które pomogą uporządkować myśli i pomysły w trakcie pisania scen w twoim opowiadaniu. Te w formie karty nie wymagają wyjaśnienia. Możesz łączyć ze sobą propozycje zawarte w zestawie narzędzi. Na przykład możesz zaprojektować sceny w formie map myśli i użyć osi czasu, aby je ze sobą połączyć. Tworzenie scen i wydarzeń - Mapa pojęć Zdarzenie 1: _______ MOTYW: _______ Zdarzenie 2: _______ Zdarzenie 3: _______ Zdarzenie n: _______ Szybkie porady 1. Użyj dostępnych materiałów lub nawet kawałka papieru, aby stworzyć mapę myśli 2. Pomyśl o wydarzeniach, nawet jeśli ostatecznie nie zostaną uwzględnione w historii 3. Tworząc wydarzenia, odpowiedź sobie na 5 pytań (kto, dlaczego, gdzie, co, kiedy) 4. Stwórz dowolną liczbę wydarzeń 5. Wybierz te wydarzenia, które najlepiej pasują do twojego zamysłu opowiadania Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś, aby wypełnili ją samodzielnie, postępując zgodnie ze wskazówkami na odwrocie karty. Pomocne może być tworzenie map myśli na osobnych kartkach papieru. Można wykorzystać przykład z karty. Stwórz dowolną liczbę scen, a następnie połącz część z nich lub wszystkie, aby stworzyć spójną historię. Oceń i zdecyduj, w jaki sposób można je ze sobą połączyć, jak sprawić, aby przejście od jednej do drugiej było bardziej interesujące i/lub realistyczne. Propozycje 1. Doradź uczniom pracę nad konkretnymi scenami, które zawierają stworzone przez nich postaci. Następnie mogą wybrać kilka i utożymy z nich historię 2. Zaprezentuj uczniom proste pomysły dotyczące tworzenia scen. Na przykład „Wyobraź sobie swoją postać w jego/jej domu w zwykły dzień i stwórz opis”. 3. Pomóż uczniom połączyć cechy postaci ze scenami, zadając pytania dodatkowe. Na przykład, czy postać buntownika może utrzymywać wzorowy porządek w swojej sypialni? Tworzenie scen i wydarzeń – oś czasu Szybkie porady 1. Użyj dostępnych materiałów lub nawet kawałka papieru, aby stworzyć taką oś czasu 2. Przeanalizuj wydarzenia, nawet jeśli ostatecznie nie zostaną uwzględnione w historii 3. Opisz elementy składające się na każde wydarzenie 4. W każdym przypadku opisz dowolną liczbę elementów 5. Uloż wydarzenia w porządku chronologicznym, wydłużając oś czasu w miarę potrzeb 6. Wróć do początku i przeanalizuj sekwencję zdarzeń. Zdecyduj, które wydarzenia chcesz pozostawić - Czas, miejsce - Opis - Wydarzenia - Pytania - Czas, miejsce - Opis - Wydarzenia - Pytania - Czas, miejsce - Opis - Wydarzenia - Pytania - Czas, miejsce - Opis - Wydarzenia - Pytania - itp Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś, aby wypełnili ją samodzielnie, zgodnie ze wskazówkami na odwrocie karty. Dokonaj analizy efektu końcowego. Upewnij się, że bieg wydarzeń jest logiczny. Propozycje 1. Rozważ rozpoczęcie pracy od stworzenia osi czasu, na której zapiszesz chronologicznie jedynie nazwy wydarzeń. Następnie pracuj nad każdą sceną w oparciu o nadane tytuły. 2. Utwórz poszczególne sceny wybierając najlepszą metodę (np. użyj map myśli), a następnie narysuj oś czasu, aby je dołączyć. Wykorzystanie wszystkich zaplanowanych scen nie jest konieczne. 3. Narysuj prostą linię na dużej kartce papieru. Użyj karteczek samoprzylepnych lub kawałków papieru, które będą odpowiadać poszczególnym scenom. Następnie umieść je na osi. Możesz dowolnie zmieniać kolejność. 4. Dobrym pomysłem jest również użycie kolorowego pisaka, aby zaznaczyć istotne wydarzenia, ważne punkty i sceny w twojej historii, co ułatwi dostrzeżenie tych, na które należy zwrócić większą uwagę. Tworzenie scen i wydarzeń - uporządkowany opis (5 pytań) Diagram 5 pytań 1. Co się stało? 2. Kto tam był? 3. Dlaczego to się stało? 4. Kiedy to się stało? 5. Gdzie to się stało? Instrukcje Użyj 2-3 zdań, aby opisać każdy element diagramu. Następnie połącz je ze sobą w celu stworzenia kompletnej sceny opowiadania. Wykorzystaj elementy opisu postaci. Aby stworzyć pełny opis sceny, potrzebujesz wszystkich 5 elementów Użyj jednej karty do każdej sceny Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś o ich samodzielne wypełnienie zgodnie z instrukcjami na odwrocie karty. Propozycje 1. Jeden z modeli tej techniki wymaga pięciokrotnego powtórzenia pytania „Dlaczego”, co umożliwi głębsze zrozumienie danej sytuacji. 2. Inny model dodaje kolejne dwa pytania. Są to pytania „jak” i „ile”. Umieść te pytania obok, jeśli wydają się odpowiednie lub potrzebne. 1. Wyobraź sobie scenę, którą tworzysz tak, jakbyś uczestniczył w przedstawieniu teatralnym jako widz 2. Narysuj scenę (aktorzy, rekwizyty, dekoracje) 3. Zastanów się, dlaczego wszystkie narysowane przez ciebie elementy, muszą się tam znajdować 4. Opisz to słowami 5. Wykorzystaj scenę w swojej historii Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby narysowali scenę, a następnie opisali ją w dolnej części karty. Uczniom łatwiej jest czasami najpierw zwizualizować/wyobrazić sobie scenę, a następnie opisać ją słowami, niż wykonać to zadanie odwrotnie. Propozycje 1. W ramach ćwiczenia możesz zaprezentować sceny z przedstawień teatralnych, filmów, a nawet książek ilustrowanych i poprosić o ich opisanie w celu zapoznania się z techniką. Zadawaj pytania, które pomogą rozpoznać wszystkie istotne i mniej istotne szczegóły. 2. Rysunek może mieć formę szkicu lub być bardzo prosty. W tym ćwiczeniu nie są potrzebne zdolności artystyczne. 3. Spróbuj utworzyć kolaż wykorzystując zdjęcia z czasopism, naklejki i inne materiały. Tworzenie scen i wydarzeń – Szczegółowy opis FOCUS SWOJĄ SCENĘ \| Temat/Scena \| Zobacz \| Usłysz \| Dotknij \| Spróbuj \| Poczuć \| \|-------------\|--------\|--------\|---------\|---------\|--------\| Instrukcje 1. Nadaj tytuł swojej scenie i umieść ją w polu “Temat” 2. Wybierz sobie, że jesteś częścią tej sceny 3. Opisz w 2-3 zdaniach, co doświadczasz każdym ze swoich zmysłów 4. Wykorzystaj te informacje w swoim opowiadaniu Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich, aby zamknęli oczy i wyobraźili sobie, że są częścią sceny. Następnie poproś ich, aby opisali to za pomocą zmysłów. Uczniom łatwiej jest czasami najpierw zwizualizować/zobrazować sobie scenę, a następnie opisać ją słownie, niż wykonać to zadanie w odwrotnej kolejności. W tym przypadku poproś uczniów, aby wyobraźili sobie, że rzeczywiście biorą udział w tej scenie. Propozycje 1. W ramach ćwiczenia możesz poprosić uczniów, aby wcielili się w inną postać w tej scenie i ponownie ją opisali. 2. Poproś ich o zmianę ról (np. protagonista, obserwator, mały królik chowający się za krzakiem itp.) 3. Zadawaj pytania dodatkowe, aby pomóc uczniom. Na przykład: „Jak pachniało powietrze?”, „Jakie wrażenie sprawia miecz trzymany w dłoni?”, „Jakie był widział kolory?” Projektowanie historii - Mapa historii MAPA HISTORII - Problem lub cel: - Świat przedstawiony: - Gdzie - Kiedy - Bohaterowie: - Glówny - Wspariając - Tytuł - Autor - Kluczowe działania - jak postacie próbowaly rozwiązać - Rozwiązanie lub wynik: - Opcjonalny - Wyciągnięte wnioski? - Opcjonalny Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich o wypełnienie dostępnych pól, aby stworzyć ogólny zarys opowiadania. Mapa opowieści to wykres zawierający elementy niezbędne do stworzenia pełnej historii. Jest przydatna dla początkujących autorów, którym trudno jest uporządkować swoje opowiadania. To metoda umożliwiająca wizualizację kluczowych pomysłów potencjalnego pisarza i ich weryfikacji pod kątem spójności. Propozycje 1. Wypróbuj tę metodę, jeśli piramida Freytaga nie przyniosła oczekiwnych efektów. 2. Połącz szablony (np. ten i piramida Freytaga), aby zobaczyć, co najlepiej sprawdza się w pracy z twoimi uczniami. 3. Możesz tworzyć własne mapy historii, dodając więcej ramek, w oparciu o stopień zaawansowania uczniów oraz założony przez ciebie cel. Mapa Historii Tytuł________________________ Autor________________________ Główni bohaterowie __________________________________________________________ Świat przedstawiony __________________________________________________________ Sformułowanie problemu __________________________________________________________ Podsumowanie wstępu historii __________________________________________________________ Podsumowanie rozwinięcia historii __________________________________________________________ Podsumowanie zakończenia historii __________________________________________________________ Przedstawienie rozwiązania (bezpośrednio związane z problemem) __________________________________________________________ Główne przesłanie historii __________________________________________________________ Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich o uzupełnienie brakujących informacji w celu stworzenia zarysu ogólnego ich opowiadania. Mapa opowieści to wykres zawierający elementy niezbędne do stworzenia pełnej historii. Jest przydatna dla początkujących autorów, którym trudno jest uporządkować swoje historie. To metoda umożliwia wizualizację kluczowych pomysłów potencjalnego pisarza i ich weryfikację pod kątem spójności. Propozycje 1. Wypróbuj tę metodę, jeśli piramida Freytaga nie przyniosła oczekiwnych efektów 2. Połącz szablony (np. ten i piramida Freytaga), aby zobaczyć, co najlepiej sprawdza się w pracy z twoimi uczniami 3. Możesz tworzyć własne mapy historii, dodając więcej ramek, w oparciu o stopień zaawansowania uczniów oraz założony przez ciebie cel Piramida fabularna Główna postać (linie) Dwa słowa opisujące tę postać Trzy słowa opisujące świat przedstawiony lub miejsce akcji Cztery słowa opisujące ważne wydarzenie Pięć słów opisujących główną ideę lub znaczenie tego wydarzenia Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich o uzupełnienie brakujących słów, aby stworzyć ogólny zarys ich opowiadania. Piramida fabularna to organizator graficzny, w którym każdy kolejny wiersz ma o jedno słowo więcej niż poprzedni, co tworzy kształt piramidy. Autorzy powinni zapisać główne elementy swoich opowiadań, w sposób uporządkowany i kreatywny. Istnieją różne wersje tego szablonu (zobacz w zestawie narzędzi). Możesz także tworzyć własne, dodając więcej wierszy (każdy zawiera o jedno słowo więcej niż poprzedni). Piramida fabularna Glówna postać (imię) Dwa słowa opisujące tę postać Trzy słowa opisujące świat przedstawiony lub miejsce akcji Cztery słowa opisujące ważne wydarzenie Pięć słów opisujących kolejne ważne wydarzenie Sześć słów opisujących zakończenie lub sposób rozwiązania problemu Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów. Poproś ich o uzupełnienie brakujących słów, aby stworzyć ogólny zarys ich opowiadania. Piramida fabularna to organizator graficzny, w którym każdy kolejny wiersz ma o jedno słowo więcej niż poprzedni, co tworzy kształt piramidy. Autorzy powinni zapisać główne elementy swoich historii w sposób uporządkowany i kreatywny. Istnieją różne wersje tego szablonu (zobacz w zestawie narzędzi). Możesz także tworzyć własne, dodając więcej wierszy (każdy zawiera o jedno słowo więcej niż poprzedni). Konflikt w opowieści - wewnętrzny/zewnętrzny Wykorzystanie konfliktu wewnętrznego i zewnętrznego w opowieściach 1. Stwórz oba rodzaje konfliktów Jakie wady wewnętrzne pojawiają się na swój sposób? A jakie wydarzenia są poza ich kontrolą? 2. Zastanów się, jak powiązać je ze sobą np. Czy temperament postaci wpływa na rozwiązanie zaciętego sporu o pracę? 3. Spraw, by wewnętrzne konflikty postaci ścierały się ze sobą W jaki sposób główne wady postaci (np. zbyt szorstki lub niewyraźny styl mówienia) kolidują ze sobą? 4. Wprowadź większe i mniejsze konflikty Jakie mniejsze konflikty mogą pojawić się w miarę dojrzewania i rozwoju postaci? 5. Zaplanuj główne konflikty w wątkach bohatera Twórz cechy postaci, w tym zestawienie większych i mniejszych konfliktów, z którymi mogą się spotkać. Szybkie porady - Napięcie: z powodu niepewności konfliktu czytamy kolejne strony, aby dowiedzieć się, jak zostanie rozwiązany. - Ryzyko: Konflikt może przynieść najgorsze możliwe skutki i wymaga pilnego rozwiązania (bohater musi pokonać antagoniste/środowisko lub siebie „albo coś innego”) - Rozwój postaci: Konflikt pozwala na dramatyczne incydenty i konfrontacje, które testują postacie i powodują, że te się uczą i dostosowują. W JAKI SPOSÓB? 1. Wewnętrzne/zewnętrzne rodzaje przeszkód 2. Wewnętrzne/zewnętrzne konflikty wpływają na siebie 3. Postacie przeciwstawiają się wewnętrznym konfliktom 4. Liczne i powiązane konflikty wewnętrzne/zewnętrzne 5. Planuj wątki bohaterów wraz z konfliktami wewnętrznymi/zewnętrznymi, na przykład. Wydrukuj kartę i przekaż ją uczniowi lub grupie uczniów jako wskazówkę, która pomoże zrozumieć, czym jest konflikt i jakie są jego rodzaje. Konflikt to opozycja i walka, czy to między postaciami, które mają przeciwne cele, czy między postacią, a jej własnymi wewnętrznymi demonami. Czasami dochodzi do konfliktu między postaciami a ich otoczeniem. Konflikt jest źródłem ryzyka i trudności, które powodują rozwój i rozwiązanie akcji. Konflikt to także tygrel, w którym postacie mogą dojrzewać i zmieniać się. Zmierzając się z wewnętrznymi i/lub zewnętrznymi przeciwnościami, postacie zyskują nową wiedzą i wzmacniają się. Pokonują wady lub ulegają im. Konflikt jest więc kluczowym czynnikiem powodującym zmianę. Skorzystaj z poniższych informacji, aby pomóc uczniom w trakcie dyskusji analitycznej/sterowanej. - Konflikt wewnętrzny: Jest to powszechny rodzaj konfliktu, zwykle oparty na wewnętrznych uczuciach i/lub wartościach. Postać zmaga się z wyborem, decyzją lub problemem, przed którym została postawiona. - Konflikt zewnętrzny: - Osoba przeciwko osobie. To najczęstszy rodzaj konfliktu, zwykle między bohaterem a antagonistą. - Osoba przeciw naturze. Bohater zmaga się z siłami natury lub środowiska zewnętrznego. Jest to powszechne w opowieściach survivalowych. - Osoba przeciwko społeczeństwu. Na przykład główny bohater staje w obronie swoich przekonań i walczy ze społeczeństwem lub grupą ludzi. - Osoba przeciwko siłom nadprzyrodzonym. Konflikt podobny do „Osoba przeciw naturze”, ale w tym przypadku toczy się on w obronie lub przeciw siłom nadprzyrodzonym lub trudnym do zrozumienia zjawiskom (np. magii). - Osoba przeciwko technologii. Konflikt wynikający z nowego odkrycia, przełomu naukowego itp. Zapoznaj się również z załączonym filmem TedEd, który wyjaśnia konflikt zewnętrzny i wewnętrzny. [https://ed.ted.com/on/2AiUn1bS](https://ed.ted.com/on/2AiUn1bS) Projektowanie elementów historii - pisanie wskazówek Wypisz losowe postacie, miejsca/sytuacje i konflikty/emocje na małych kartkach papieru lub na bokach sześcianu. Uczniowie losują rzucając nim jak kostką do gry, a następnie wykorzystują wylosowane elementy do stworzenia własnego opowiadania. Użyj poniższego szablonu. Przykłady: Projektowanie elementów opowieści - pisanie podpowiedzi 2 Stwórz zwykłą kostkę wykorzystując poniższy wzór. Możesz użyć najprostszego edytora tekstu do stworzenia kostki czy dodania własnych pomysłów. Oto kilka przykładów, które ułatwią ci start: \| KTO? \| Gdzie? \| Co? \| Kiedy? \| \|---------------\|--------------\|------------------------------------------\|------------\| \| superbohater \| w więzieniu \| ktoś się zagubił \| teraźniejszość \| \| czarownica lub czarodziej \| na pustyni \| postacie znajdują się w środku burzy \| przeszłość \| \| Twoja grupa \| w kosmosie \| postacie zostały zmniejszone \| przyszłość \| \| aktor \| na łodzi \| bohaterom skończyły się zapasy \| teraźniejszość \| \| wybrana postać \| w szkole \| postacie znajdują dziwne pudełko \| przeszłość \| \| sportowiec \| w dżungli \| postacie są w trakcie walki \| przyszłość \| \| Wylosowanie \| Postać \| Świat \| Problem \| \|-------------\|-----------------\|------------------------\|----------------------------------------------\| \| \| dwugłowy potwór \| wewnątrz ukrytej jaskini\| znalazł grosz przynoszący pecha \| \| \| smok ziejący ogniem \| na farmie \| był ścigany przez pomidora \| \| \| piękna księżniczka \| przy jeziorze \| zgubił się w kosmosie \| \| \| brzydka ropucha \| na gorącej pustyni \| został rozdzielony ze swoim przyjacielem \| \| \| przystojny rycerz \| w ciemnym lesie \| zjadł zatrutą jagodę \| \| \| marudny niedźwiedź \| w magicznym zamku \| stracił pamięć \| Wskazówki: Rzuć kostką TRZY razy, jeden raz dla każdej kolumny, aby wymieszać i dopasować różne elementy historii. Zapisz każdy element historii w organizatorze eraficznym, wraz z pozostałymi pomysłami na opowiadanie! MsJordanReads © 2012 Wylosuj historie \| GŁÓWNY BOHATER \| ŚWIAT PRZEDSTAWIONY \| PROBLEM \| \|-----------------\|---------------------\|---------\| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| ©The TECHIE Teacher® Projektowanie opowieści – Kości opowieści Użyj oryginalnych kości opowieści (www.storycubes.com) lub stwórz własne, korzystając z rysunków i/lub obrazów oraz szablonu kostki (patrz https://www.thecrafttrain.com/roll-a-story-creative-writing-designers/) oraz innych materiałów załączonych w zestawie narzędzi. Wybierz 9 kostek, którymi rzuci uczeń, i użyj poniższych szablonów, aby stworzyć opowiadanie. Imię: ____________________________ Klasa: ____________________________ Ćwiczenie: elementy opowieści Pisanie opowiadań z Kościami Rory \| Kostka#1 \| Kostka#2 \| Kostka#3 \| Kostka#4 \| Kostka#5 \| Kostka#6 \| Kostka#7 \| Kostka#8 \| Kostka#9 \| \|----------\|----------\|----------\|----------\|----------\|----------\|----------\|----------\|----------\| PAMIĘTAJ: Dobre opowiadania mają wyraźny początek, środek i zakończenie. Zawierają tytuł, postać, scenerię, problem i rozwiązanie. Burza mózgów przed napisaniem: Tytuł: _______________________________________ \| Postać/Postaci \| \| \|----------------\|---\| \| Świat przedstawiony \| \| \| Problem \| \| \| Rozwiązanie \| \| Story Cubes Jak grać: 1. IRzuć wszystkimi 9 kostkami i spojrza na ilustracje. Wybierz element, który będzie punktem wyjścia dla twojego opowiadania. 2. W poniższych polach narusuj wylosowane elementy. 3. Zaczynając od „Dawno, dawno temu...” stwórz historię, która w jakiś sposób połączy 9 wylosowanych elementów. 4. Pisz starannie Opowiadanie historii za pomocą Kości Rory (Tytuł) Autor: ____________________________ (Autorzy) Pewnego razu, ________________________________. (Świat przedstawiony) \| Kostka 1 \| \| \|----------\|---\| \| Kostka 2 \| \| \| Kostka 3 \| \| \| Kostka 4 \| \| \| Kostka 5 \| \| \| Kostka 6 \| \| \| Kostka 7 \| \| \| Kostka 8 \| \| \| Kostka 9 \| \| (Wniosek) Koniec. Opowiadanie historii za pomocą Kości Rory® Działa... (Tytuł) Autor:________________________________________ (Autorzy) Pewnego razu, ______________________________________________________. (Świat przedstawiony) \| Kostka 1 \| Terazniejszość: \| \|----------\|-----------------\| \| \| Przeszłość: \| \| Kostka 2 \| Terazniejszość: \| \|----------\|-----------------\| \| \| Przeszłość: \| \| Kostka 3 \| Terazniejszość: \| \|----------\|-----------------\| \| \| Przeszłość: \| \| Kostka 4 \| Terazniejszość: \| \|----------\|-----------------\| \| \| Przeszłość: \| \| Kostka 5 \| Terazniejszość: \| \|----------\|-----------------\| \| \| Przeszłość: \| \| Kostka 6 \| Terazniejszość: \| \|----------\|-----------------\| \| \| Przeszłość: \| \| Kostka 7 \| Terazniejszość: \| \|----------\|-----------------\| \| \| Przeszłość: \| \| Kostka 8 \| Terazniejszość: \| \|----------\|-----------------\| \| \| Przeszłość: \| \| Kostka 9 \| Terazniejszość: \| \|----------\|-----------------\| \| \| Przeszłość: \| (Wniosek) ____________________________________________________________, Koniec. Pisanie zespołowe opowieści przy użyciu Kości Użyj oryginalnych kości do tworzenia opowieści (www.storycubes.com) lub stwórz własne, korzystając z rysunków i/lub obrazów oraz szablonu kostki (patrz https://www.thecrafttrain.com/roll-a-story-creative-writing-designers/) oraz innych materiałów załączonych w zestawie narzędzi. Wybierz 9 kostek, którymi rzuci uczeń, i użyj poniższych szablonów, aby stworzyć opowiadanie. Każdy uczeń rzuca 3 kostkami i pisze określoną część opowiadania. \| Część 1 \| \| \|--------\|---\| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| Część 2 \| \| \|--------\|---\| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| Część 3 \| \| \|--------\|---\| \| \| \| \| \| \| \| \| \|	7d7863dc-21b8-4784-8d3b-97a4838fc955	finepdfs	3.267578	CC-MAIN-2023-23	https://storylogicnet.weebly.com/uploads/1/6/2/1/16214540/sln_toolkit_pl.pdf	2023-06-07T19:36:47+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-23/segments/1685224654012.67/warc/CC-MAIN-20230607175304-20230607205304-00368.warc.gz	604,661,268	0.968343	0.999966	0.999966	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn...	pol_Latn	{}	true	[ 128, 734, 2037, 2541, 6234, 7213, 9253, 9374, 9886, 12660, 13642, 14811, 15310, 16749, 17523, 19086, 19881, 21479, 22648, 24056, 24855, 26372, 27437, 28725, 29139, 29718, 30414, 31002, 31979, 34272, 35430, 36975, 38018, 39148, 39852, 40309, 408...	1	0
Recenzja rozprawy doktorskiej na stopień naukowy doktora nauk biologicznych w dyscyplinie - biologia Pani magister Wioletty Nowickiej na temat „Ocena potencjału terapeutycznego flawonoidów oraz ich łącznego stosowania z rekombinowaną postacią alfa-L-iduronidazy w mysim modelu mukopolisacharydozy typu I”. Promotor: Prof. UG, dr hab. Joanna Jakóbkiewicz-Banecka Mukopolisacharydozy (MPS) należą do grupy rzadkich, genetycznie uwarunkowanych chorób metabolicznych. Częstość występowania mukopolisacharydoz jako grupy szacuje się na 1:22 000, ale częstość występowania poszczególnych typów MPS jest dużo niższa i zależy od badanej populacji. Z wyjątkiem MPS II (choroby Huntera) sprzężonej z chromosomem X, MPSy dziedziczą się w sposób autosomalny recesywny. W ich skład wchodzi 11 jednostek chorobowych, u podłoża których leży deficyt aktywności jednego z enzymów zlokalizowanych w aparacie lizosomalnym. Brak aktywności danego enzymu skutkuje blokadą szlaku degradacji glikozoaminoglikanów (GAG) i następnie spichrzeniem tych związków w komórkach, tkankach i narządach. Akumulacja wielkokząsteczkowych GAG i wtórne gromadzenie innych związków oraz aktywacja różnych mechanizmów patogennych prowadzą w efekcie do objawów klinicznych. Pod względem klinicznym MPS stanowią bardzo zróżnicowaną grupę chorób o szerokim spectrum objawów nawet w obrębie jednego typu. Nasilenie objawów i dynamika przebiegu choroby może wahać się od postaci ciężkich, wrodzonych do postaci łagodnych, przewlekłych. Objawy kliniczne dotyczą przede wszystkim dyzmorfii, zaburzeń i deformacji kostnych, powiększenia organów wewnętrznych, zmętnienia rogówki, utraty słuchu, opóźnienia rozwoju psycho-ruchowego i neurodegradacji. Próby leczenia MPS za pomocą przeszczepu szpiku kostnego podejmowano już w latach 80. ubiegłego wieku. Wraz z rozwojem biologii molekularnej i biotechnologii opracowano nowe możliwości terapii MPS, jak np. enzymatyczna terapia zastępcza (ERT), terapia za pomocą redukcji syntezy substratu (SRT), czy - niestety ciągle jeszcze na etapie badań eksperymentalnych - terapia genowa lub wyciszanie ekspresji genów. Należy podkreślić, że w przypadku MPS podejmowanie którejkolwiek z terapii ma najlepsze rokowania, gdy objawy kliniczne jeszcze się nie pojawiły. Poważnym problemem stosowanych terapii MPS jest fakt, że związki wielkocząsteczkowe takie, jak np. białka enzymów nie przenikają bez ograniczeń do kości i nie przekraczają bariery krew-mózg. Ograniczenia te dotyczą również innych chorób lizosomalnych. Zauważono, że najlepsze efekty leczenia przynosi połączenie ERT z innym rodzajem leczenia: terapią czaperonami (chaperone therapy, CT), SRT, terapią genową (GT) lub przeszczepem szpiku kostnego (bone marrow transplantation, BMT). Obecnie stosuje się terapie łączone w niektórych przypadkach u pacjentów z chorobą Gauchera (SRT+ERT) oraz chorobą Pompego (CT+ERT). Wybór tematu rozprawy doktorskiej jest bardzo właściwy, gdyż wszelkie badania nad nowymi rodzajami terapii lub nowymi, potencjalnymi lekami wykazują nie tylko aspekty poznawcze, lecz również olbrzymie znaczenie praktyczne przede wszystkim dla pacjentów i ich rodzin oraz lekarzy klinicytów. Doktorantka postawiła sobie następujące cele badawcze: 1) Ocena efektywności działania genisteiny w dawce 160 mg/kg m.c./dzień jako czynnika aktywnego w terapii obniżania wydajności syntezy substratu w leczeniu mukopolisacharydozy typu I z wykorzystaniem mysiego modelu choroby. 2) Ocena potencjału terapeutycznego kemferolu jako czynnika aktywnego w terapii obniżania wydajności syntezy substratu w leczeniu mukopolisacharydozy typu I z wykorzystaniem mysiego modelu choroby. 3) Ocena skuteczności zastosowania laronidazy w dawce 100 U/kg m.c./tydzień oraz genisteiny w dawce 160 mg/kg m.c./dzień jako terapii łączonej w leczeniu mukopolisacharydozy typu I z wykorzystaniem mysiego modelu choroby. 4) Ocena wpływu długoterminowego stosowania laronidazy w dawce 100 U/kg m.c./tydzień, genisteiny w dawce 160 mg/kg m.c./dzień, kemferolu w dawkach 5, 50, 80, 160 mg/kg m.c./dzień oraz terapii łączonej w postaci laronidazy w dawce 100 U/kg m.c./tydzień wraz z genisteiną w dawce 160 mg/kg m.c./dzień na parametry behawioralne i kognitywne u myszy MPS I. 5) Optymalizacja procedury zakładania i prowadzenia hodowli pierwotnej hepatocytów pozyskanych od myszy MPS I oraz typu dzikiego oraz ich charakterystyka fenotypowa. Doktorantka badała wpływ zastosowania różnych podejść terapeutycznych na proces spichrzania glikozoaminoglikanów (GAG) w tkankach i ich wydalanie w moczu oraz na zmiany w behawiorze zwierząt eksperymentalnych. Badaniom poddawano myszy będące modelem zwierzęcym MPS I (linia B6.129-Idua\textsuperscript{tm1Clk}/J z defektem w genie Idua o tle genetycznym C57BL6), będące homozygotami dla mutacji p.W392X. W każdej grupie badanej znajdowało się 6 zwierząt. W każdym wariancie eksperymentu uwzględniono grupę kontrolną zwierząt zdrowych. W pierwszym eksperymencie zwierzęta otrzymywały przez 12 tygodni: 1) Laronidazę w dawce 100 U/kg m.c./tydzień (j.t. wariant ERT) 2) Genisteinę w dawce 160 mg/kg m.c./dzień (j.t. wariant SRT) 3) Laronidazę i genisteinę razem w odpowiednich dawkach (j.t. wariant terapii łączonej ERT+SRT). W punkcie startu, środka i końca eksperymentu pobierano próbki moczu od badanych zwierząt. Po 12 tygodniach stosowania różnych wariantów terapii od myszy pobierano mózg, wątrobę, śledzionę, nerki i serce. W moczu i pobranych organach oznaczano poziom GAG, a ponadto wątroba i śledzioną były ważone. Doktorantka zauważyła, że samce myszy MPS I spichrzają znamiennie więcej GAG w wątrobie i śledzionie niż samice (o ok. 40% więcej). Biorąc pod uwagę efektywność terapii, ocenianą za pomocą ilości GAG w tkankach wątroby, śledziony i nerek, najlepsze rezultaty otrzymano stosując ERT lub terapię łączoną ERT+SRT (widoczne były różnice w zależności od płci). Zarówno w mięśniu, jak i w zastawkach serca największy spadek ilości GAG pod wpływem leczenia odnotowano w wariancie ERT+SRT. Terapia za pomocą wyłącznie genisteiny powodowała spadek ilości GAG w mózgu, ale tylko u samic. Natomiast wyniki dotyczące spadku masy wątroby obserwowano u samic i samców po leczeniu ERT. U samic dodatkowo zmniejszała się masa śledziony. Terapia ERT dawała również najlepsze efekty pod kątem oceny wydalania GAG z moczem; widoczne były różnice w zależności od płci – samice wydalały o ok. 20% więcej GAG niż samce. W kolejnym eksperymencie zwierzętom podawano kemferol, który jest związkiem flavonoidowym należącym do grupy flawonoli. Kemferol podawano przez 18 tygodni w dawkach: 5, 50, 80 i 160 mg/kg m.c./dzień. Od tej grupy zwierząt również pobierano próbki moczu na początku i końcu eksperymentu oraz organy wewnętrzne na końcu badania. Stwierdzono, że kemferol w dawce 160 mg/kg m.c./dzień wykazuje działanie toksyczne na zwierzęta i ten wariant eksperymentu został przerwany. Terapia kemferolem wpływała na obniżenie ilości GAG w wątrobie i sercu, zwłaszcza u samic po zastosowaniu wyższych dawek. Natomiast w nerkach i śledzionie kemferol sprzyjał spichrzaniu GAG, szczególnie u samców (wyniki były zależne od dawki). Spadek ilości GAG w mózgu obserwowano tylko u samic przy zastosowaniu dawki 50 mg/kg m.c./dzień. Nie stwierdzono wpływu kemferolu na masę wątroby i śledziony. Obniżenie wydalania GAG w moczu obserwowano tylko u samic otrzymujących dawki 5 i 50 mg/kg m.c./dzień. Oprócz badań biochemicznych prowadzono również analizę zmian behawioru myszy pod wpływem zastosowanych terapii. W tym celu posłużyono się testem otwartego pola, testem rozpoznawania nowego przedmiotu (NOR) oraz testem rozpoznawania zmiany miejsca położenia przedmiotu (NLR). Analizując wyniki testu otwartego pola, najlepsze efekty leczenia otrzymano u myszy, którym podawano wyłącznie genisteinę (SRT). Wyniki testów u tych zwierząt były porównywalne z wynikami osiąganymi przez zwierzęta zdrowe. Natomiast leczenie laronidazą (ERT) nie przyniosło żadnych korzystnych rezultatów. Z kolei analiza wyników testów NOR i NLR wykazała brak różnic w zachowaniu myszy chorych i zdrowych pod wpływem zastosowanych wariantów leczenia laronidazą i/lub genisteiną. Co ciekawe, leczenie kemferolem przyniosło bardzo dobre wyniki testu otwartego pola po zastosowaniu najniższej dawki, czyli 5 mg/kg m.c./dzień. Badano tylko samice. Polepszeniu uległy wszystkie oceniane parametry: czas w ruchu, długość przebytej drogi, częstość wejść i czas przebywania w centrum areny. Rezultaty u leczonych samic MPS I były porównywalne z wynikami u zdrowych samic. Podawanie kemferolu nie przyniosło żadnych korzyści pod kątem oceny testów NOR i NLR. Oddzielny etap pracy stanowiła optymalizacja protokołu izolacji oraz opracowanie warunków hodowli hepatocytów mysich, co pozwoli na ich wykorzystanie jako komórkowego modelu MPS I in vitro potencjalnie lepszego od modeli opierających się na liniach fibroblastów skóry. Sposób oraz warunki hodowli zaproponowane przez doktorantkę pozwoliły na uzyskanie linii hepatocytów od myszy MPS I, które nie wykazywały istotnych różnic morfologicznych w porównaniu z komórkami od myszy zdrowych. Pod względem biochemicznym stwierdzono wyższy poziom GAG w hepatocytach od myszy chorych, a najbardziej widoczne różnice były obserwowane w 72 godz. od momentu założenia hodowli. Na podstawie przeprowadzonych doświadczeń i uzyskanych wyników można wyciągnąć ostatecznie następujące ogólne wnioski: - najlepsze efekty leczenia obserwowane w narządach wewnętrznych myszy MPS I otrzymano po zastosowaniu terapii łączonej (laronidaza+genisteina) - najbardziej wyraźne pozytywne zmiany w behawiorze chorych myszy stwierdzono po podaniu wyłącznie genisteiny (SRT), chociaż żaden z wariantów leczenia nie wpływał na zmiany kognitywne - ze względu na toksyczne działanie w wysokiej dawce oraz stymulację spichrzania GAG w nerkach i śledzionie nie można zakwalifikować kemferolu jako czynnika terapeutycznego dla MPS I. Recenzowana praca liczy 172 strony, składa się z 8 rozdziałów, zawiera 42 rycin, 9 tabel. Lista piśmiennictwa obejmuje 296 pozycji. Cała praca, w tym prezentacja wyników i dyskusja są przedstawione poprawnie. Brakuje jednak wyodrębnionej części pracy z wyciągniętymi wnioskami. Z obowiązku recenzenta podam również uwagi, które nasunęły mi się podczas czytania tej pracy: 1. Poprawne polskie nazwy dwucukrów to N-acetylogalaktozoamina, N-acetyloglukozoamina itd., a nie N-acetyloglukozamina itd. 2. W podpisie do Ryc.1.1. pojawił się błąd literowy: jest .... łańcuchem glikozoaminoklikanowym; powinno być ... glikozoaminoglikanowym. Ponadto, na Ryc.1.1. zamianie uległy nazwy łańcuchów GAG (w górnej części rysunku powinien być siarczan heparanu, a w dolnej – siarczan chondroityny). Dodatkowo, graficzne przedstawienie N-acetyloglukozoaminy (granatowe sześciokąty) nie zostało umieszczone i podpisane w legendzie do rysunku. 3. W legendzie do Ryc.1.2. brak graficznego przedstawienia receptora M6P. 4. Uwagi do Ryc. 1.3.: Enzym deficytowy w MPS II to sulfataza siarczanu iduronianu, a nie sulfataza iduronianu. Podobnie, enzym deficytowy w MPS IIIA to sulfataza siarczanu heparanu, a nie sulfataza heparanu. Enzym deficytowy w MPS IIIB to alfa-N-acetyloglukozoaminidaza, a w MPS IIID – sulfataza 6-siarczanu N-acetyloglukozoaminy. 5. Powyższe uwagi dotyczą również Tabeli 1.2., a ponadto MPS IV to choroba Morquio (nie Morquiro). Przyczyną MPS IVA jest brak aktywności sulfatazy 6-siarczanu N-acetylogalaktozoaminy (nie ...glukozoaminy), a przyczyną MPS VI – brak sulfatazy 4-siarczanu N-acetylogalaktozoaminy zwanej również arylosulfatazą B. 6. Testy enzymatyczne wykonuje się w suchych kroplach krwi, nie – w suchych plamkach krwi (str. 28). 7. W genetyce mówi się raczej o częstości występowania danej choroby. Nie stosuje się określenia „częstotliwość występowania choroby X” (str.29). 8. We Wstępie zwraca uwagę brak jednolitego zapisu nazw genów oraz mutacji (np. str. 30). 9. W tekście Rozprawy pojawia się wyraz „egzon” zamiast „ekson” (nazwa pochodzi od ang. expression on) np. str. 30. 10. Na str. 30 doktorantka pisze o czynniku korygującym Hurlera. Należy pamiętać, że MPS I opisała Gertrud Hurler (niemiecka lekarka pediatra), a więc czynnik koryguje chorobę Hurler. 11. Na str. 33 autorka pisze, że aktywność alfa-iduronidazy określa się przy użyciu znakowanych fluorescencyjnie substratów lub pochodnych 4-metyloumbelliferonu, ale to właśnie 4-MU jest związkiem fluorogennym. Ponadto stosuje się substraty chromogenne np. będące pochodnymi fenolu. 12. W Tabeli 1.3 proponuję zamienić słowo „subkategoria” w odniesieniu do choroby na słowo „podtyp”; „częstotliwość” na „częstość” oraz ujednolicić nazewnictwo enzymu hialuronidazy (wcześniej we Wstępie podano inną nazwę tego enzymu). Brakuje również odnośnika literaturowego, na podstawie którego tabela została opracowana. 13. W Tabeli 1.4 druga od góry grupa związków to flavonole (nie flawanole). 14. Na str. 59 domyślam się, że chodzi o izoflawon glicyteinę, a nie o glicynę. 15. Na str. 74 jest nieprawidłowe odniesienie do rozdziału 3.6. 16. Ryc. 4.3. – rozbicieność w opisie fotografii oraz w rozwinięciu tekstu po tytule rycinę (MPS i MUT). 17. Proponuję w części „Metody” w punkcie 4.8. „Analiza behawioru zwierząt” dodać informację, po jakim czasie leczenia badano zmiany zachowania. Ta informacja pojawia się w Wynikach. 18. W tytule części 5.2.2. brakuje wyrazu „pola”. 19. Na Ryc. 5.17. brak wskazania płci zwierząt. 20. Na Ryc. 5.25. zamiana podpisów „MPS” i „WT”. 21. Na str. 142 podano nieprawidłową nazwę chemiczną miglustatu. Powinno być - N-butylo-deoksynojryzymycyna. 22. Poprawy lub uzupełnienia wymagają odnośniki literaturowe nr [102], [175], [224], [245] i [296]. Ponadto w recenzowanej pracy zauważałem błędy literowe i interpunkcyjne, których listę mogę udostępnić doktorantce lub promotorowi. Muszę jednak podkreślić, że są to uwagi, które nie mogą wpływać na obniżenie merytorycznej wartości recenzowanej pracy. W podsumowaniu, pragnę stwierdzić, że rozprawa mgr Wioletty Nowickiej stanowi cenny wkład do badań nad opracowaniem nowych terapii dla chorób rzadkich, jakimi są mukopolisacharydozy. Osiągnięcie celów, które postawiła sobie doktorantka wymagało doskonałego przygotowania w zakresie technik biochemicznych, molekularnych i opanowania pracy ze zwierzętami. Otrzymane wyniki wnoszą istotne wartości poznawcze i posiadają duże znaczenie praktyczne. Stanowią podłoże do dalszych badań nad zastosowaniem terapii ERT i SRT w leczeniu mukopolisacharydoz. Należy podkreślić, że dotychczas nie podejmowano prób leczenia MPS I za pomocą terapii SRT lub połączonych terapii SRT i ERT. Wyniki badań przeprowadzonych przez mgr Nowicką mają zatem duże szanse stać się przyczynkiem do podjęcia takich prób leczenia u ludzi. Niebagatelne znaczenie ma również opracowanie i optymalizacja hodowli pierwotnej hepatocytów, co pozwoli na wykorzystanie tych komórek jako modelu choroby w dalszych eksperymentach. Recenzowana praca stanowi samodzielny i oryginalny dorobek autorki. Wniosek końcowy Przedstawioną mi do recenzji rozprawę doktorską Pani mgr Wioletty Nowickiej oceniam pozytywnie i uważam, że spełnia ona warunki określone w Art. 13 Ustawy z dn. 14.03.2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i uzasadnia nadanie Kandydatce stopnia doktora nauk biologicznych (Obszar wiedzy: Nauki przyrodnicze; Dziedzina: Nauki Biologiczne; Dyscyplina: Biologia). Zwracam się zatem z wnioskiem do Wysokiej Rady Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego o dopuszczenie Pani mgr Wioletty Nowickiej do kolejnych etapów przewodu doktorskiego. Zwracam się również z prośbą o wyróżnienie pracy doktorskiej przedstawionej przez mgr Nowicką. --- dr hab. n. med. Agnieszka Ługowska Prof. nadzw. w IPN DIAGNOSTA LABORATORYJNY analizy kliniczne specjalista laboratoryjnej genetyki medycznej	d3ebb502-8116-4a0d-91a5-7b200233eab5	finepdfs	2.699219	CC-MAIN-2023-14	https://old.biology.ug.edu.pl/sites/default/files/postepowania_naukowe/36180/recenzja/wioletta_nowicka_recenzja_prof_lugowska.pdf	2023-03-27T08:07:17+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-14/segments/1679296948609.41/warc/CC-MAIN-20230327060940-20230327090940-00247.warc.gz	487,141,152	0.999886	0.999893	0.999893	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 1613, 4225, 6744, 9403, 11828, 14170, 15870 ]	1	0
Prehistoryczny Wielki Potop Autor tekstu: Joanna Żak-Bucholc O wieków toczą się spory na temat: „jak rozwija się ludzka historia" - czy jej rozwój przebiega na zasadach ewolucji, spokojnego i równomiernego „przyrostu" czy tez przeciwnie, katastrofy biorą niejako „czynny" udział, kształtując losy społeczności ludzkich i ich kultur. I nie tylko człowieka rzecz jasna — wszak co do przyczyny zagłady dinozaurów panuje już niemal całkowity konsensus w środowisku badaczy — przyczyną ich wymarcia była katastrofa, uderzenie asteroidy w powierzchnię ziemi. Nikt nie neguje też katastrofy na morzu Śródziemnym i Czarnym — ostatnie rewelacje o wielkim potopie są chyba znane wszystkim… Szczególnie, iż niebagatelną rolę odegrał słynny odkrywca wraku Titanica R. Ballard. Katastrofa na wyspie Santoryn także nie ulega wątpliwości. Ciekawe, że katastrofy są stałymi „bohaterami" wielu mitów. Istnieje wiele opowieści przekazujących wieści o katastrofie, która już się wydarzyła, albo też (w formie np. proroctw) wydarzy się w przyszłości. W Indiach i Grecji (i wielu innych krajach) nawet dzieje świata ujmowano w ciąg epok, a cezury między nimi to wielkie, niosące wszem zagładę katastrofy. W Indiach te wielkie epoki zwą się ''jugami" — trwały długo, nawet do wielu tysięcy lat i nazywano je „rokiem doskonałym" czy „rokiem Brahmy"; w Grecji za Hezjodem „wiekami". Co ciekawe w wielu mitach właśnie ci, co uratowali się z potopu, jak Noe, Utnapisztim (Ziusiudra — Sumer), Manu (Indie) wieszczyli, iż taki kataklizm zdarzy się znowu. W mitach swe miejsce znalazły również opowieści o katastrofach lokalnych. Jak ta, której ślady odkopał w Ur słynny odkrywca cywilizacji Sumerów Woolley, albo niektóre potopy greckie. Najsłynniejszą katastrofą jest pewnie zagłada Atlantydy, o której opowiada Platon (zob. str. 2312). Ale ta niewiarygodna data podana przez Platona... Przyjmując wyniki naukowe dotyczące ostatniej epoki lodowcowej i jej końca, któremu towarzyszyło topnienie lodu, można uznać za rzecz tu obojętną czy czynnikiem uaktywniającym anomalia klimatyczne było uderzenie w powierzchnię naszej planety asteroidy lub komety czy też inna przyczyna. Ważne, że jak wielu geologów i klimatologów przyznaje, okres wysokiego zagęszczenia anomalii był krótki, co wskazuje, że coś zdarzyło się dość nagle i nie mamy tu do czynienia z długim procesem. Lody puściły ok. 10.000 r. p.n.e. Ale „potopowi" towarzyszyły także ruchy skorupy ziemskiej, wybuchy wulkanów, trzęsienia ziemi. Absolutnie bezdyskusyjny jest fakt wzmożonej aktywności wulkanicznej w tym czasie, czego dowiodły badanie warstw lodu dokonane na Grenlandii. Po drugiej stronie Atlantyku w Kalifornii, w Labrei znajduje się smoliste zapadlisko, które jest swoistym cmentarzyskiem wielu zwierząt schwytanych tu w pułapkę. Gatunki tych zwierząt dają wiele do myślenia: mamuty, konie, wielbłądy, tygrysy. A czas ich nagłego wymierania? Około 10.000 r. p.n.e. W tym czasie (lub nieco później) wymierają na obszarze dzisiejszej zimnej Syberii mamuty, kiedyś żyjące tu w klimacie umiarkowanym. Wszystko to dowodzi raczej niezbicie, że cośnagłego stało się ok. 12.000 lat temu i spowodowało olbrzymie perturbacje na ziemi. Jedną z ich trwałych efektów było podniesienie się poziomu oceanów i mórz. Inna sprawa czy taka katastrofa mogła przetrwać w pamięci ocalałych ludzi i stać się składnikiem tradycji? Cóż, na brak nierozwiązanych wciąż zagadek nie możemy narzekać. Istnieje rzeczywiście wiele zastanawiających nowych odkryć archeologicznych, które mogą (a może nawet powinny) zmienić nasz ogląd przeszłości. Na przykład - skąd wzięły się u brzegów japońskiej wyspy Honaguni (grupa Ryukyu) potężne struktury do złudzenia przypominające zabudowę dużego miasta, z wielkimi schodami, platformami, kolumnami? Przez kamienną platformę biegnie rowek szer. ok. 25-30 cm, ciągnący się ze wschodu na zachód, niewiadomego przeznaczenia. Japońscy geologowie są zdania, że taka struktura jak ta nie mogła powstać „siłami natury", ale archeologowie nie kwapią się do poważnego zajęcia się tą sprawą. Prof. geologii Kimura uważa, że ostatnie zmiany dna morskiego nastąpiły ok. 9000-10000 lat temu, więc „miasto" nie mogło powstać później — ale wcześniej tak. Czy dowiemy się z czym mamy tu do czynienia? Z zatopionym przez wielki potop portem? Ale aż tak dawnym!? Cóż, jeśli idzie o Japonię, kryje ona jeszcze tysiąc zagadek. Na przykład pismo, owszem przejęli od Chińczyków, ale nie język, który w ogóle nie pasuje do żadnej językowej rodziny. A niewiarygodnie stara ceramika, najstarsza na świecie - sprzed 10 000 r. p.n.e.? Tylko dla porządku podamy, że kursują w tym rejonie świata opowieści o zatopionym wielkim lądzie. Niektórzy nazywają go Mu. A są też inne mity, częste wśród mieszkańców wysp Pacyfiku, opowiadające o podwodnych miastach. Jak na przykład ta o dwóch braciach, którzy przybyli na łodziach z lądu na zachodzie, i w miejscu zatopionego miasta wybudowali świątynię (wyspa Panapei). Już nie mówiąc, że w Indiach opowiada się rzekomo o tajemniczym ludzie zwanym Nascalami. Lud Nascalów to podobno spadkobiercy ludzi z zatopionego kontynentu Mu. Skąd te rewelacje? Z badań niejakiego pułkownika J. Churchwarda, ale z żalem trzeba dodać, że nie zostały one w wiarygodny sposób potwierdzone. Tymczasem, by zbliżyć się już do bardziej znanych nam rejonów świata zauważmy, iż w arabskich kronikach, bardzo późnych, np. tej z IX w. ibn Abd Hokm pojawiają się wzmianki, iż piramidy zbudował król Surid Salhuk (postać zresztą nie zweryfikowana historycznie) 300 lat przed potopem. Pytanie tylko, którym potopem? Król miał ponoć straszny sen - wielka woda, spadające gwiazdy, ogłuszający hałas, itp. No cóż, „zestaw" niechybnie związany z katastrofą. (Sądzono już w starożytności, że piramidy zbudowano, by schronić dziedzictwo wszelakich nauk. Ta teza pojawia się np. u Flawiusza. Doprawdy nie my pierwsi zdumiewamy się fenomenem piramid). A może rok 7500 p.n.e.? W tym miejscu trzeba wspomnieć o pracy „A jednak był potop. Od mitu do rzeczywistości historycznej" autorstwa Alexandra i Edith Tollmannów. Otóż z ich badań wyłania się jeszcze jedna, mniej znana katastrofa. Twierdzą oni, że w VIII tys. p.n.e. wielka kometa weszła w ziemską atmosferę i rozprysła się na siedem części, które spadły w różnych rejonach globu, dając przerażające skutki w postaci powodzi, trzęsień ziemi, pożarów… Z ich badań wynika, że ten tzw. impakt miał miejsce ok. połowy VIII tysiąclecia p.n.e. — datę tę uzyskano badając metodą C14 tzw. tektydy. Ludzie, którzy przetrwali kataklizmy, po tak potężnej traumie przez pokolenia przekazywali innym straszliwe opowieści. Powstały mity zbudowane wokół tego wydarzenia, w różnych rejonach świata podobne, jako że niemal w każdym spadły części komety. To najbardziej katastrofalne zdarzenie, wedle autorów, zawiera się w wielu mitach na całym świecie, o potopie i zjawiskach mu towarzyszących. Powszechność tego mitu ma swą genezę we wspólnocie pamięci. W „scenariuszu" tej potężnej katastrofy autorzy widzą też fundament dla wielu rytuałów, motywów plastycznych, symboli. Np. dla obrazu siedmiogłowego Smoka, który jest wtórnym niejako obrazem, przez który przebija autentyczne świadectwo świadków, pamiętających obraz nieba, kiedy to w fazie tuż przed rozpadem kometa przelatywała przez całe niebo, rozpadając się na siedem części. Także koncepcje kosmogoniczne — paradoksalnie — zawierają w sobie obraz kształtowania się świata po impakcie — nowego świata, kiedy opadały wody i na nowo wyłaniała się ziemia - kosmogoniczna Pierwsza Góra. Przy czym Tollmannowie uważają, iż katastrofa z roku 7500 p.n.e. stanowi wyraźną cezurę oddzielającą (oczywiście chodzi o zasadę, a nie o wyjątki) kulturę łowiecko-zbieracka i rolniczo-osiadłą. Potop i katastrofa na Morzu Czarnym Nie ma już wątpliwości: w sąsiedztwie ludów, które z dawien dawna przekazywały sobie mit dotyczący wielkiego potopu zesłanego przez bogów na ziemię, rzeczywiście wydarzyła się katastrofa — powódź na ogromną skalę. Badania Morza Czarnego i Śródziemnego dowiodły, iż wody morza Śródziemnego sforsowały wąskie przesmyki lądu oddzielające od siebie te dwa akweny i potężne fale zalały nieckę, w której dziś rozlewają się wody Morza Czarnego. Badano dno, badano warstwy skorupiaków, słodko- i słonowodnych, wreszcie metodą C14 wydatowano czas, w jakim miało dojść do tego wydarzenia. Badania wskazały VI tys. jako okres, w którym wydarzył się kataklizm. Tam, gdzie kiedyś było płytkie jezioro o słodkich wodach, powstał akwen zalany gorzką i słoną wodą morską. Jakie to musiało zrobić wrażenie na zamieszkujących brzegu jeziora ludziach — tych, którym udało się przeżyć, możemy sobie tylko wyobrazić [1]. We wrześniu roku 2000 podana została wiadomość o odnalezieniu (wyprawa Ballarda) resztek archeologicznych pochodzących z VII tys. p.n.e., czyli w świetle badań z okresu „przedpotopowego". Budowle i naczynia znaleziono… na dnie Morza Czarnego. Pochodziły pewnie z osady stojącej kiedyś nad brzegiem jeziora... Pytanie nurtujące wszystkich to oczywiście czy to to wydarzenie było kanwą powstania opowieści biblijnej o potopie? Polski wkład w badania czarnomorskiego potopu jest niebagatelny. A badania wykazały, że potop ten miał znacznie większy zasięg niż sądzono — sięgał terenów wokół morza Kaspijskiego, Aralskiego, pustyni Kuzył-Kum. Prof. Karol Szymczak badał tereny Uzbekistanu w Ayakagytma, które uważa za miejsce, skąd pochodzą najstarsze kulturowe znaleziska z terenów Azji Centralnej, wskazujące na dość wysoki stopień zaawansowania mieszkającego tu ludu. Dolna warstwa pochodzi z ok. VI tys. p.n.e., górna tworzyła się w sposób, który wskazuje, że została zalana wodą. Czyżby była to wioska z czasów potopu i to aż tak daleko od Morza Czarnego? Wody potopu musiały zaiste sięgać daleko… Profesor uważa, że stało się to jakieś 7,5 tys. lat temu czyli ok. roku 5,5 tys. p.n.e. Wody potopu zostały tu na długo — ok. 2,5 tys. lat. Profesor zamierza prowadzić dalsze badania, a nam zostaje życzyć mu dużo szczęścia i z niecierpliwością czekać na kolejne wiadomości. Interesujące jest i to, iż z drugiego krańca utworzonego przez wody potopu „morza" widzimy góry Hindukuszu, Pamiru, Himalaje. Czyż nie tu miała wylądować barka indyjskiego Manu? Czyżby relacja indyjska dotyczyła tego samego wydarzenia, tylko opowiedzianego z innej, indyjskiej perspektywy... A z drugiej strony wyłania się oczywiście kwestia zasiedlenia Doliny Indusu. Profesor twierdzi, że śladów osadnictwa z czasów przedpotopowych tam nie ma. Najstarsze pochodzą z okresu 4500 p.n.e. więc z okresu ustępowania wód potopu. Może zresztą „ten" potop spowodowało topienie się lodowców, zalegających wysokie pasma górskie Himalajów, Hindukuszu, Tienszan, Pamiru? A masy roztopionej breji lodowej spływały w dół na obydwie strony łańcuchów górskich: na północną — co spowodowałoby zalanie terenów Uzbekistanu i dalszych na zachodzie aż do morza Czarnego (wyłania się tu problem, w tej bowiem teorii to nie z morza Śródziemnego do Czarnego wlewałyby się wody, lecz odwrotnie), i na południową, co z kolei przeorałyby dolinę Indusu (Indus to rzeka biorąca swe początki w paśmie Hindukuszu). Wiele jest jeszcze do zrobienia, sporo jest niejasności, ale dzięki nauce mamy coraz wyraźniejszy obraz naszych dziejów, w których tak wielka rola przypada mitom prawdziwszym także w sensie parahistorycznym, niż skłonni byliśmy sądzić. Ale tak to już bywa, że jedne, choćby tylko częściowo rozwiązane problemy zaraz ukazują wiele innych — nierozwiązanych. W kontekście najnowszych badań nad potopem po raz kolejny staje oto przed nami nieśmiertelna kwestia Sumerów. To w końcu w ich piśmiennictwie pojawia się pierwszy znany nam opis „naszego", biblijnego potopu. Pytanie czy to Sumerowie z dawien dawna go sobie opowiadali jako pamiątkę po rzeczywistych wydarzeniach, które spotkały ich przodków? Słowem: czy to oni przybyli do Mezopotamii wraz ze swym przerażeniem i opowieścią o Wielkiej Wodzie i karze od bogów? W takim razie znowu trzeba by zweryfikować datę ich przybycia między Eufrat i Tygrys. Przybyliby tu w połowie nie IV, lecz VI tys. p.n.e. Dwa tysiące lat różnicy… A ich pierwotnymi siedzibami byłyby tereny wokół Morza Czarnego albo Kaspijskiego. To bardzo prawdopodobne. Choć wtedy nie zgadza się kierunek ich przybycia określony w ich mitach — bo w nich mowa o wschodzie. A również archeologiczne ślady wskazują raczej na ekspansję idącą od południa. Ale co z ludami zwanymi Ubaidami, mieszkającymi na ziemiach między Tygrysem a Eufratem przed nimi? Może to oni przyszli tu po „tym" potopie i przekazali przybyłym potem Sumerom opowieść o katastrofie? A Hebrajczycy zetknęli się z tymi opowieściami jeszcze później i włączyli do swej Księgi? O „biblijnym" potopie zresztą raz już było głośno, kiedy to w 1929 w Ur Leonard Woolley odkrył ślady powodzi w mieście Sumerów Ur. Warstwy wyglądały mniej więcej tak: ślady kultury Ubaid — warstwa powodziowego mułu — ślady sumeryjskie, groby królewskie. W świetle badań okazało się, że był to lokalny wylew Eufratu, a nie potop powszechny, ale przecież w skali lokalnych społeczności musiał i tak zmienić oblicze Mezopotamii, także w kulturowym sensie. Datowanie tego wylewu to rok. ok. 3500 p.n.e. (zresztą warstw powodziowych na terenie Mezopotamii jest więcej — np. z Ur jeszcze warstwa z roku 2700 p.n.e., kilka z miasta Kisz i Uruk itd.). Wtedy wedle tradycyjnego datowania przybyli Sumerowie, a Ubaidzi znikają. A że katastrofy zmieniały bieg historii, los ludzi i kształt ziemi, nie trzeba chyba nikogo przekonywać. Mity także i o tym mówią wprost: „Wówczas ziemia nie mogła wyżywić swych mieszkańców i pociągnęli oni w dół ku nizinom południa" opowiada Zend-Awesta, pismo dawnych Persów. Czy to może dotyczyć migracji np. ludów Ubaid, albo Sammaryjczyków? Potopy w mitach greckich, Thera i wybuch wulkanu Wielu badaczy, w tym przywołani już przez nas Tollmannowie parało się pracą polegającą na wyodrębnianiu z przekazów greckich opowieści o powodziach. Tollmannowie podają trzy różne lokalne powodzie udokumentowane geologicznie. I tak przytaczani przez nich geologowie W. Ryan i w. Pittman metodą radiowęglową określili: - potop Dardanosa na okres 5500 p.n.e. — łączyłby się oczywiście z wyżej opisanym potopem spowodowanym przerwaniem przegrody między morzem Czarnym a Śródziemnym, - potop Ogygesa — można ustalić jej wiek na rok ok. 1790; Teby w Beocji, wylew jeziora Kopais; katastrofa lokalna, - powódź Deukaliona, łączona często z wybuchem na Therze. Ta ostatnia katastrofa wydaje się najważniejsza w greckiej tradycji. Deukalion to syn samego Prometeusza. I ojciec Hellena, uznanego za przodka wszystkich Greków - Hellenów. W tej właśnie opowieści pojawia się arka, osiadanie arki na szczycie góry tj. na Parnasie; czyli elementy biblijnych akcesoriów. Zastanawiające jest imię żony Deukaliona, które brzmi: Pyrra. Istnieje pewna egipska opowieść o wygubieniu ludzi w czasie rzezi dokonanej przez boginię Sachmet, kiedy to brodziła ona w morzu krwi, a bogowie ulitowawszy się, chcąc przerwać rzeź, zalali ziemię piwem (w Egipcie ma ono czerwony kolor) albo winem, którego skosztowawszy bogini upiła się i zaniechała dalszej rzezi. Otóż Pyrra znaczy „czerwony". Dlaczego plącze nam się ta „czerwoność" w kontekście opowieści o potopach? Ano, krwawy deszcz o czerwonym kolorze to efekt katastrofy w wymiarze już nie mitycznym, ale „fizykalnym", bowiem czerwony kolor ma… stężony kwas azotowy. Potop z Deukalionem i Pyrrą w roli głównej łączony jest, jak wiemy, z wybuchem wulkanu na Therze i rokiem 1530 p.n.e. To właśnie ten wybuch „obfitował" m. in. w kwas azotowy. Czyżby także w Egipcie zachowała się pamięć o tym przerażającym wydarzeniu? To czas zagłady minojskiej Thery, na pewno mocno ucierpiała flota Kreteńczyków, załamała się zatem ich dominacja na morzu. Przybywać zaczęli Achajowie (?), którzy ostatecznie w sto lat potem zniszczyli minojską Kretę. [2]. Jak to więc jest z biblijnym potopem? Czy jest echem prawdziwych wydarzeń, a jeśli tak, to których? Zarówno bowiem opowieści o potopach są rozliczne i powszechne na całym świecie, jak i same potopy zdarzają się wcale nierzadko i… wszędzie. I czy naprawdę ważne jest, by tak ściśle wiązać każdą opowieść z konkretną sytuacją? Nie w tym przecież zawiera się sens mythosu, nie jest istotą mitu to czy coś zdarzyło się „naprawdę", nawet jeśli rzeczywiście się zdarzyło… Już raczej bliżej będziemy, gdy uznamy, że ważniejsza jest obecna w mitach świadomość niepewności ludzkiej kondycji, obawa o nieciągłość świata, rejestracja zagrożeń. Nam bliższa jest historia niż mit, dlatego tak usilnie tropimy „prawdę" np. w Biblii. Owszem, mamy parę możliwości — potop zdarzył się „naprawdę" — i to niejeden raz. Przypisy: [1] Po bliższe informacje odsyłam np. do artykułu Marcina Ryszkiewicza, Magazyn "Gazety Wyborczej", 8-9.01.1999 r. [2] Ale to co raz wydaje się już ustalone, wciąż podlega weryfikacji. Tak jest i z datą wybuchu na Therze. Badania najnowsze pewnej grupy badaczy określa go na lata między 1620-1570 p.n.e.; por. Lewartowski, Ulanowska, Archeologia Egejska, 1999, s. 39 Joanna Żak-Bucholc Zajmuje się etnologią i religioznawstem. Publikowała m.in. w: 'ALBO albo Inspiracje Jungowskie'; 'Nie z tej ziemi'; 'Czwarty Wymiar'; 'Tytuł'. Pokaż inne teksty autora (Publikacja: 18-03-2003 Ostatnia zmiana: 06-09-2003) Oryginał.. (http://www.racjonalista.pl/kk.php/s,2356) Contents Copyright © 2000-2008 by Mariusz Agnosiewicz Programming Copyright © 2001-2008 Michał Przech Autorem tej witryny jest Michał Przech, zwany niżej Autorem. Właścicielem witryny są Mariusz Agnosiewicz oraz Autor. Żadna część niniejszych opracowań nie może być wykorzystywana w celach komercyjnych, bez uprzedniej pisemnej zgody Właściciela, który zastrzega sobie niniejszym wszelkie prawa, przewidziane w przepisach szczególnych, oraz zgodnie z prawem cywilnym i handlowym, w szczególności z tytułu praw autorskich, wynalazczych, znaków towarowych do tej witryny i jakiejkolwiek ich części. Wszystkie strony tego serwisu, wliczając w to strukturę podkatalogów, skrypty JavaScript oraz inne programy komputerowe, zostały wytworzone i są administrowane przez Autora. Stanowią one wyłączną własność Właściciela. Właściciel zastrzega sobie prawo do okresowych modyfikacji zawartości tej witryny oraz opisu niniejszych Praw Autorskich bez uprzedniego powiadomienia. Jeżeli nie akceptujesz tej polityki możesz nie odwiedzać tej witryny i nie korzystać z jej zasobów. Informacje zawarte na tej witrynie przeznaczone są do użytku prywatnego osób odwiedzających te strony. Można je pobierać, drukować i przeglądać jedynie w celach informacyjnych, bez czerpania z tego tytułu korzyści finansowych lub pobierania wynagrodzenia w dowolnej formie. Modyfikacja zawartości stron oraz skryptów jest zabroniona. Niniejszym udziela się zgody na swobodne kopiowanie dokumentów serwisu Racjonalista.pl tak w formie elektronicznej, jak i drukowanej, w celach innych niż handlowe, z zachowaniem tej informacji. Plik PDF, który czytasz, może być rozpowszechniany jedynie w formie oryginalnej, w jakiej występuje na witrynie. Plik ten nie może być traktowany jako oficjalna lub oryginalna wersja tekstu, jaki zawiera. Treść tego zapisu stosuje się do wersji zarówno polsko jak i angielskojęzycznych serwisu pod domenami Racjonalista.pl, TheRationalist.eu.org oraz Neutrum.eu.org. Wszelkie pytania prosimy kierować do email@example.com	<urn:uuid:1481371e-a9c9-4faa-baf5-9ae91591b984>	finepdfs	3.943359	CC-MAIN-2024-33	http://www.racjonalista.pl/pdf.php/s,2356	2024-08-09T12:17:47+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-33/segments/1722640763425.51/warc/CC-MAIN-20240809110814-20240809140814-00262.warc.gz	48,566,450	0.999786	0.999802	0.999802	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 4738, 9232, 14064, 17797, 19726 ]	1	1
PWSZ Głogów Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Głogowie Klauzula informacyjna INFORMACJA O PRZETWARZANIU DANYCH OSOBOWYCH w ramach projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego pn. „Automatyka i robotyka – studia dualne w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Głogowie" współfinansowanego ze środków Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 Osi priorytetowej III Szkolnictwo wyższe dla gospodarki i rozwoju Działania 3.1 Kompetencje w szkolnictwie wyższym Projekt POWR.03.01.00-00-DU04/18-00 W związku z przystąpieniem do projektu pn. Automatyka i robotyka – studia dualne w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Głogowie przyjmują Państwo do wiadomości, iż: 1. Administratorem Państwa danych osobowych jest minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej dla Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020, mający siedzibę przy ul. Wspólnej 2/4, 00-926 Warszawa. 2. Przetwarzanie Państwa danych osobowych jest zgodne z prawem i spełnia warunki, o których mowa art. 6 ust. 1 lit. c oraz art. 9 ust. 2 lit. g Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 – dane osobowe są niezbędne dla realizacji Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 (PO WER) na podstawie: a) w odniesieniu do zbioru „Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój": rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, PWSZ Głogów - 1 / 4 - 28.03.2023 Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 470, z późn. zm.), ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460, z późn. zm.) b) w odniesieniu do zbioru Centralny system teleinformatyczny wspierający realizację programów operacyjnych: rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006, ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460, z późn. zm.), rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 1011/2014 z dnia 22 września 2014 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do wzorów służących do przekazywania Komisji określonych informacji oraz szczegółowe przepisy dotyczące wymiany informacji między beneficjentami a instytucjami zarządzającymi, certyfikującymi, audytowymi i pośredniczącymi (Dz. Urz. UE L 286 z 30.09.2014, str. 1). 3. Państwa dane osobowe będą przetwarzane wyłącznie w celu realizacji projektu pn.Automatyka i robotyka – studia dualne w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Głogowie, w szczególności potwierdzenia kwalifikowalności wydatków, udzielenia wsparcia, monitoringu, ewaluacji, kontroli, audytu i sprawozdawczości oraz działań informacyjno-promocyjnych w ramach PO WER. 4. Państwa dane osobowe zostały powierzone do przetwarzania Instytucji Pośredniczącej – Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju, ul. Nowogrodzka 47a, 00-695 Warszawaoraz beneficjentowi realizującemu projekt – Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Głogowie, ul. Piotra Skargi 5, 67-200 Głogów. Państwa dane osobowe mogą zostać przekazane podmiotom realizującym badania ewaluacyjne PWSZ Głogów - 2 / 4 - 28.03.2023 na zlecenie Instytucji Zarządzającej, Instytucji Pośredniczącej lub beneficjenta. Państwa dane osobowe mogą zostać również powierzone specjalistycznym firmom, realizującym na zlecenie Instytucji Zarządzającej, Instytucji Pośredniczącej oraz beneficjenta kontrole i audyt w ramach PO WER. 5. Podanie danych jest warunkiem koniecznym otrzymania wsparcia, a odmowa ich podania jest równoznaczna z brakiem możliwości udzielenia wsparcia w ramach projektu. 6. W terminie 4 tygodni po zakończeniu udziału w projekcie przekażą Państwo beneficjentowi dane dotyczące Państwa statusu na rynku pracy oraz informacje na temat udziału w kształceniu lub szkoleniu oraz uzyskania kwalifikacji lub nabycia kompetencji. 7. W ciągu trzech miesięcy po zakończeniu udziału w projekcie udostępnią Państwo dane dotyczące Państwa statusu na rynku pracy. 8. W celu potwierdzenia kwalifikowalności wydatków w projekcie Państwa dane osobowe takie jak imię (imiona), nazwisko PESEL, nr projektu, data rozpoczęcia udziału w projekcie, data zakończenia udziału w projekcie, kod tytułu ubezpieczenia, wysokość składki z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, wysokość składki z tytułu ubezpieczenia wypadkowego mogą być przetwarzane w zbiorze „Zbiór danych osobowych z ZUS", którego administratorem jest minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego. Przetwarzanie Państwa danych osobowych jest zgodne z prawem i spełnia warunki, o których mowa art. 6 ust. 1 lit. c oraz art. 9 ust. 2 lit. g Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 – dane osobowe są niezbędne dla realizacji Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 (PO WER) na podstawie [1]: rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006, ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460, z późn. zm.), ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778, z późn. zm.). Państwa dane osobowe zostały powierzone do przetwarzania Instytucji Pośredniczącej – Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju, ul. Nowogrodzka 47a, 00-695 PWSZ Głogów - 3 / 4 - 28.03.2023 Warszawa oraz beneficjentowi realizującemu projekt – Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Głogowie, ul. Piotra Skargi 5, 67-200 Głogów. Państwa dane osobowe mogą zostać przekazane podmiotom realizującym badania ewaluacyjne na zlecenie Instytucji Zarządzającej, Instytucji Pośredniczącej lub beneficjenta. Państwa dane osobowe mogą zostać również powierzone specjalistycznym firmom, realizującym na zlecenie Instytucji Zarządzającej, Instytucji Pośredniczącej oraz beneficjenta kontrole i audyt w ramach PO WER. 9. Państwa dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej. 10. Państwa dane osobowe nie będą poddawane zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji. 11. Państwa dane osobowe będą przechowywane do czasu rozliczenia Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014 -2020 oraz zakończenia archiwizowania dokumentacji. 12. Mogą Państwo skontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych wysyłając wiadomość na adres poczty elektronicznej: email@example.com adres poczty firstname.lastname@example.org. 13. Mają Państwo prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. 14. Mają Państwo prawo dostępu do treści swoich danych i ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia. ——————————————————– [1] Przetwarzanie danych osobowych w zbiorze Zbiór danych osobowych z ZUS dotyczy sytuacji, w której umowa o dofinansowanie projektu została zawarta z Beneficjentem przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej lub Wojewódzki Urząd Pracy. PWSZ Głogów - 4 / 4 - 28.03.2023	<urn:uuid:f5c4e611-7272-4db4-bf10-8f13fca32471>	finepdfs	1.519531	CC-MAIN-2023-14	http://old.pwsz.glogow.pl/317-2/projekty/automatyka-i-robotyka-studia-dualne/klauzula-informacyjna?output=pdf	2023-03-28T18:56:15+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-14/segments/1679296948868.90/warc/CC-MAIN-20230328170730-20230328200730-00366.warc.gz	38,936,476	0.999949	0.999959	0.999959	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1871, 4913, 7916, 9529 ]	2	0
BURMISTRZ KAMIEŃSKA OGŁASZA NABÓR NA WOLNE KIEROWNICZE STANOWISKO URZĘDNICZE audytora wewnętrznego w Urzędzie Miejskim w Kamieńsku – w wymiarze niepełnego czasu pracy - 1/8 etatu (5 godz. tygodniowo) 1. Wymagania niezbędne do zatrudnienia na danym stanowisku: 1) posiadanie obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub innego państwa, którego obywatelem, na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego, przysługuje prawo podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) posiadanie pełnej zdolności do czynności prawnych oraz korzystanie z pełni praw publicznych; 3) niekaralność prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe; 4) posiadanie nieposzlakowanej opinii; 5) posiadanie wyższego wykształcenia w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym i nauce; 6) znajomość języka polskiego w mowie i piśmie (dotyczy osób nieposiadających obywatelstwa polskiego); 7) posiadanie co najmniej trzyletniego stażu pracy lub wykonywanie przez co najmniej 3 lata działalności gospodarczej o charakterze zgodnym z wymaganiami na danym stanowisku; 8) stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na danym stanowisku; 9) posiadanie zgodnie z art. 286 ust. 1 pkt 5 ustawy o finansach publicznych następujących kwalifikacji do przeprowadzania audytu wewnętrznego: a) jeden z certyfikatów: Certified Internal Auditor (CIA), Certified Government Auditing Professional (CGAP), Certified Information Systems Auditor (CISA), Association of Chartered Certified Accountants (ACCA), Certified Fraud Examiner (CFE), Certification in Control Self Assessment (CCSA), Certified Financial Services Auditor (CFSA) lub Chartered Financial Analyst (CFA), lub b) złożony w latach 2003–2006, z wynikiem pozytywnym, egzamin na audytora wewnętrznego przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Ministra Finansów, lub c) posiadanie uprawnienia biegłego rewidenta, lub d) posiadanie dwuletniej praktyki w zakresie audytu wewnętrznego i legitymowanie się dyplomem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie audytu wewnętrznego, wydanym przez jednostkę organizacyjną, która w dniu wydania dyplому była uprawniona, zgodnie z odrębnymi ustawami, do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub prawnych. Za praktykę w zakresie audytu wewnętrznego, o której mowa powyżej, uważa się udokumentowanie przez kierownika jednostki wykonywanie czynności, w wymiarze czasu pracy nie mniejszym niż 1/2 etatu, związanych z przeprowadzeniem audytu wewnętrznego pod nadzorem audytora wewnętrznego; realizacją czynności w zakresie audytu gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegającymi zwrotowi środkami z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym, Handlu (EFTA), o którym mowa w ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 813 z późn. zm.); nadzorowaniem lub wykonywaniem czynności kontrolnych, o których mowa w ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2022 r. poz. 623 ze zm.). 2. Wymagania dodatkowe: 1) Znajomość regulacji prawnych z zakresu ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o pracownikach samorządowych, ustawy o rachunkowości, ustawy o finansach publicznych, ustawy prawo zamówień publicznych, ustawy o ochronie danych osobowych; 2) znajomość standardów audytu wewnętrznego i kontroli zarządczej dla jednostek sektora finansów publicznych, 3) umiejętność obsługi urządzeń biurowych i biegła znajomość oprogramowania biurowego (MS Office); 4) znajomość dokumentów określających strukturę organizacyjną Urzędu; 5) dyspozycyjność, samodzielność, odpowiedzialność za powierzone zadania, rzetelność, duża odporność na stres i umiejętność podejmowania decyzji, umiejętność analitycznego myślenia i wyciągania wniosków, umiejętność planowania, gotowość do podnoszenia kwalifikacji i zdobywania nowych umiejętności. 3. Zakres zadań wykonywanych na stanowisku: 1) prowadzenie audytu wewnętrznego w Urzędzie i w jednostkach organizacyjnych w odniesieniu do realizowanych celów i zadań; 2) przedstawianie Burmistrzowi planu audytu na rok następny oraz sprawozdania z wykonania audytu za rok poprzedni; 3) przeprowadzanie czynności sprawdzających stopień wdrażania zaleceń zawartych w sprawozdaniu; 4) realizacja zadań audytowych zgodnie z zatwierdzonym planem audytu wewnętrznego; 5) ewidencjonowanie i archiwizacja bieżących i stałych akt audytu wewnętrznego; 6) wykonywanie wniosków usprawniających funkcjonowanie jednostki; 7) podejmowanie koniecznych działań w ramach posiadanych kompetencji, w celu zapewnienia realizacji pożądanych celów i zadań, w sposób zgodny z prawem, skuteczny i efektywny, oszczędny oraz terminowy; 8) przestrzeganie przyjętych zasad i standardów audytu wewnętrznego; 9) w przypadku wystąpienia nowego ryzyka lub też zmiany oceny ryzyka, realizacja zadań pozaplanowanych w uzgodnieniu z Burmistrzem. 4. Informacja o warunkach pracy na danym stanowisku: 1) praca o charakterze administracyjno-biurowym, 2) stanowisko pracy związane z pracą przy komputerze oraz przemieszczaniem się wewnątrz i na zewnątrz budynku, związana z wyjazdami służbowymi, 3) praca pod presją czasu, wymaga dużej odporności na stres i umiejętności podejmowania decyzji, 4) praca w budynku piętrowym bez windy. 5. Wskaźnik zatrudnienia: W miesiącu sierpniu 2023 r., tj. poprzedzającym datę upublicznienia ogłoszenia, wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w Urzędzie Miejskim w Kamieńsku, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych wyniósł poniżej 6 %. 6. Wymagane dokumenty: 1) list motywacyjny (własnoręcznie podpisany), 2) życiorys/curriculum vitae, z dokładnym opisem przebiegu pracy zawodowej (własnoręcznie podpisany), 3) oryginał kwestionariusza osobowego dla osoby ubiegającej się o zatrudnienie (własnoręcznie podpisany), 4) kserokopie świadectw pracy lub innych dokumentów potwierdzających zatrudnienie (poświadczone przez kandydata za zgodność z oryginałem) lub zaświadczenie poświadczające wymagany staż pracy, 5) kserokopie dyplomów i świadectw potwierdzających wykształcenie (poświadczone przez kandydata za zgodność z oryginałem), 6) kserokopie zaświadczeń o ukończenych kursach, szkoleniach (poświadczone przez kandydata za zgodność z oryginałem), 7) inne dokumenty o posiadanych kwalifikacjach i umiejętnościach (poświadczone przez kandydata za zgodność z oryginałem), 8) oświadczenie o posiadaniu obywatelstwa polskiego lub obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub innego państwa, którego obywatelom, na podstawie umów międzynarodowych lub przepisów prawa wspólnotowego, przysługuje prawo podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (własnoręcznie podpisane); 9) dokument potwierdzający znajomość języka polskiego, określony w przepisach o służbie cywilnej, w przypadku osób nieposiadających obywatelstwa polskiego (poświadczone przez kandydata za zgodność z oryginałem); 10) oświadczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do zatrudnienia na danym stanowisku (własnoręcznie podpisane), 11) oświadczenie kandydata o niekaralności za przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe (własnoręcznie podpisane), 12) oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych i korzystaniu z pełni praw publicznych (własnoręcznie podpisane), 13) oświadczenie kandydata o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych dla potrzeb niezbędnych do realizacji procesu rekrutacji (własnoręcznie podpisane), 14) referencje lub oświadczenie kandydata o posiadaniu nieposzlakowanej opinii (w przypadku kserokopii referencji – poświadczone za zgodność z oryginałem przez kandydata), 15) w przypadku osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności – kopia dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność (poświadczone za zgodność z oryginałem przez kandydata). Wymagane dokumenty aplikacyjne należy składać w sekretariacie Urzędu Miejskiego w Kamieńsku ul. Wieluńska 50 (pok. Nr 9) lub przesłać pocztą na adres Urzędu w zamkniętej kopercie z dopiskiem: „Dotyczy naboru na stanowisko: Audytor wewnętrzny w Urzędzie Miejskim w Kamieńsku” w terminie do dnia 18 września 2023 r. do godz. 14:00 (decyduje data wpływu dokumentów aplikacyjnych do Urzędu – nie data nadania w placówce pocztowej). Aplikacje, które wpłyną do Urzędu po wyżej określonym terminie nie będą rozpatrywane. Zastrzega się prawo nie wybrania żadnego kandydata. Nabór w drodze konkursu może zostać unieważniony na każdym etapie postępowania bez podawania przyczyny. Informacja o wyniku naboru będzie umieszczona na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej http://bip.kamiensk.pl oraz na tablicy informacyjnej Urzędu Miejskiego w Kamieńsku, ul. Wieluńska 50. Burmistrz Bożdan Pawłowski KLAUZULA INFORMACYJNA Informuję, że: 1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Burmistrz Kamieńska, ul. Wieluńska 50, 97-360 Kamieńsk. 2. Administrator wyznaczył Inspektora Ochrony Danych nadzorującego prawidłowość przetwarzania danych osobowych, z którym można skontaktować się za pośrednictwem adresu e-mail: firstname.lastname@example.org; lub telefonicznie: 44/ 681 71 23 lub fax: 44/ 681 71 53 lub korespondencyjnie na adres Urzędu. 3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane wyłącznie w celu realizacji procesu rekrutacji na stanowisko pracy audytor wewnętrzny, w tym udostępniane w zakresie imienia, nazwiska i miejsca zamieszkania przez umieszczenie na tablicy ogłoszeń w Urzędzie i w Biuletynie Informacji Publicznej, w celu ogłoszenia informacji o wynikach naboru, zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 530). 4. Pani/Pana dane osobowe nie będą udostępniane innym odbiorcom. 5. Podanie przez Panią/Pana danych jest dobrowolne, lecz niezbędne do przeprowadzenia procesu naboru. W przypadku niepodania danych Pani/Pana kandydata nie będzie brana pod uwagę w procesie naboru. 6. Dane osób nie wybranych w procesie rekrutacyjnym dotyczącym zatrudnienia w wyniku niniejszego ogłoszenia o naborze nie będą dalej przetwarzane i zostaną niezwłocznie po zakończeniu procedury naboru zniszczone w sposób uniemożliwiający ich wtórne pozyskanie. Natomiast dokumenty aplikacyjne osób, które w procesie rekrutacji zakwalifikowały się do dalszego etapu i zostały umieszczone w protokole, będą przechowywane, przez okres 3 miesięcy od daty zatrudnienia wybranej osoby bądź od daty unieważnienia konkursu, a następnie zniszczone. Dopuszcza się, na wniosek kandydata, możliwość zwrotu oferty w tym okresie. 7. Posiada Pani/Pan prawo do: - żądania od Administratora dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, - wniesienia sprzeciwu wobec takiego przetwarzania, - przenoszenia danych, - cofnięcia zgody na przetwarzanie danych osobowych. 8. Przetwarzanie danych osobowych, w związku z realizacją procesu rekrutacji, odbywa się zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) – Dz. U. z 19 kwietnia 2019 r. poz. 730. Data: 4 września 2023 r. Burmistrz Bożdan Pawłowski	6f2ad6fc-e275-4bca-98aa-729c649c12d1	finepdfs	1.042969	CC-MAIN-2025-05	https://bip.kamiensk.com.pl/res/serwisy/pliki/33122338?version=1.0	2025-01-20T02:14:06+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2025-05/segments/1736703362541.8/warc/CC-MAIN-20250120010617-20250120040617-00428.warc.gz	132,051,149	0.999972	0.999981	0.999981	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 2381, 5188, 7966, 9047, 11624 ]	1	0
Studia \| wydział \| kierunek \| poziom \| \|---\|---\|---\| \| Wydział Chemii \| Ochrona Środowiska \| forma \| \| \| \| moduł specjalnościowy \| \| \| \| specjalizacja \| Nazwisko osoby prowadzącej (osób prowadzących) prof. dr hab. Maria Żmijewska; dr Anna Panasiuk Cykl dydaktyczny 2018/2019 zimowy Sposób weryfikacji założonych efektów kształcenia Sposób weryfikacji przyswojenia wiedzy: Student poprawnie udziela odpowiedzi na pytania podczas wejściówek, kolokwiów i zaliczenia pisemnego odnoszące się do materiału realizowanego podczas ćwiczeń audytoryjnych (K_W06, K_W11). Sposób weryfikacji nabycia umiejętności: Student w przystępny sposób, posługując się prawidłową terminologią i nomenklaturą, przedstawia zagadnienia z zakresu materiału realizowanego podczas ćwiczeń audytoryjnych w formie przygotowanej przez siebie prezentacji multimedialnej (K_U03). Sposób weryfikacji nabycia kompetencji społecznych: Obserwacja pracy studenta podczas zajęć. Student chętnie zadaje pytania, podejmuje dyskusje podczas zajęć i uczestniczy w konsultacjach (K_K01, K_K03). Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymogami wstępnymi A. Wymagania formalne brak B. Wymagania wstępne znajomość angielskiego na poziomie B2 Cele kształcenia Antropogeniczne przekształcanie środowiska morskiego #7.2.0249 \| Strona 1 z3 Nabycie wiedzy z zakresu: znaczenia działalności antropogenicznej w funkcjonowaniu różnych środowisk morskich, w tym siły presji działalności ludzkiej na poszczególne elementy abiotyczne i biotyczne ekosystemów morskich; tempa zachodzących zmian i ich ewentualnych dalszych konsekwencji ekologicznych; metod ochrony środowisk morskich oraz metod podwyższania społecznej świadomości proekologicznej. Treści programowe Preblematyka ćwiczeń 1. Charakterystyka abiotycznych i biotycznych elementów środowiska morskiego. 2. Specyfika funkcjonowania flory i fauny morskiej, ze szczególnym uwzględnieniem Morza Bałtyckiego 3. Rola industrializacji w kształtowaniu różnych środowisk morskich. 4. Wpływ czynników antropogenicznych na nieożywione elementy środowisk morskich i w dalszej kolejności na funkcjonowanie poszczególnych poziomów łańcucha troficznego 5. Zmiany klimatyczne i ich skutki dla funkcjonowania ekosystemów morskich, w tym polarnych 6. Współczesne metody ochrony środowisk morskich i kierunki jego dalszego rozwoju. Wykaz literatury Bigg G.R. (2003) The oceans and climate. Cambridge University Press, New York Cyberski J. (1999) Współczesne i prognozowane zmiany bilansu wodnego i jego rola w kształtowaniu zasolenia wód Bałtyku. UG, Gdańsk Demel K. (1974) Życie morza. Wydawnictwo Morskie, Gdańsk Duxbury A.C., Duxbury A. B., Sverdrup K.A. (2001) Oceany świata. PWN, Warszawa HELCOM (publikacje) - Baltic Sea Environment Proceedings. http://www.helcom.fi/publications/bsep/en_GB/bseplist/ Korzeniewski K. (1998) Ochrona środowiska morskiego. UG, Gdańsk Korzeniewski K. (ed.) (1993) Zatoka Pucka, UG, Gdańsk Łysiak-Pastuszak E., Drgas N., Śliwińska A. (2011) Stan jakości wód w Zatoce Gdańskiej. [W:] M. Maciejewski, M.S. Ostojski, T. Walczykiewicz „Dorzecze Odry – monografia powodzi maj czerwiec 2010", Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB, Warszawa, 137-138 Łysiak-Pastuszak E. (red.), 2011. Ocena stanu ekologicznego środowiska morskiego polskiej strefy ekonomicznej Bałtyku na podstawie danych monitoringowych z roku 2010 na tle dziesięciolecia 2000-2009. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Warszawa 2011; Online: http://www.gios.gov.pl/zalaczniki/artykuly/Ocena_srodwiska_morskiego_Baltyku_za_rok_2010.pdf Różańska Z. (1979) Zasoby, zanieczyszczenia i ochrona wód morskich ze szczególnym uwzględnieniem Bałtyku. Besawa, Warszawa Efekty kształcenia (obszarowe i kierunkowe) Wiedza K_W06 wyjaśnia przebieg naturalnych oraz wywołanych antropopresją fizycznych, chemicznych oraz biologicznych procesów i zjawisk zachodzących w przyrodzie na różnych poziomach organizacji materii; K_W11 opisuje podstawowe metody, techniki i narzędzia pozwalające na racjonalne wykorzystywanie, kształtowanie i odtwarzanie zasobów naturalnych; K_U03 ocenia funkcjonowanie naturalnych i zmienionych przez człowieka systemów przyrodniczych oraz określa wpływ antropopresji na określone procesy zachodzące w środowisku naturalnym; K_K01 identyfikuje poziom swojej wiedzy i umiejętności oraz potrzebę ciagłego dokształcania się zawodowego, aktualizowania wiedzy o środowisku i jego ochronie oraz rozwoju osobistego; K_K03 identyfikuje znaczenie zdobytej wiedzy i umiejętności dla osiągania rozwoju zrównoważonego we wszystkich jego aspektach (społecznych, ekonomicznogospodarczych i środowiskowych); Charakteryzuje zależności pomiędzy pomiędzy abiotycznymi i biotycznymi elementami środowiska morskiego, wykorzystując przy tym wiedzę z zakresu fizyki, chemii i biologii w celu oceny roli i znaczenia czynników zntropogenicznych w ich kształtowaniu. Opisuje naturalne procesy zachodzące w ekosystemach morskich uwzględniając przy tym znaczenie i rolę działalności ludzkiej w kształcie ich przebiegu. Charakteryzuje poszczególne gałęzie gospodarki wywierające największą presję na funkcjonowanie środowisk morskich (opisuje rodzaje tegu typu działalności oraz formy ich presji na ww środowiska), jak również opisuje znaczenie rozwoju gospodarczego w tworzeniu metod ochrony mórz i oceanów. Charakteruzje metody racjonalnego wykorzystania ożywionych i nieożywionych zasobów morskich. Charakteryzuje obecnie stosowanie metody ochrony ekosystemów morskich, jak również kierunki ich rozwoju. Umiejętności Wyjaśnia rolę i znaczenie działalności antropogenicznej w kształtowaniu abiotycznobiotycznych cech środowisk morskich, w tym potrafi ocenić potencjalne skutki tej działalności dla ich funkcjonowania. Charakteryzując rodzaje antropopresji na ekosystemy morskie poprawnie posługuje się nomenklaturą z zakresu ochrony śrosowiska i dyscyplin z nią związanych. Kompetencje społeczne (postawy) Ocenia stan swojej wiedzy i rozumie konieczność ciągłego dokształacania się w Antropogeniczne przekształcanie środowiska morskiego #7.2.0249 \| Strona 2 z3 Antropogeniczne przekształcanie środowiska morskiego #7.2.0249 Sylabusy - Centrum Informatyczne UG Dział Kształcenia zakresie wiedzy o środowisku, w tym morskim, w tym form antropogenicznej presji na to środowisko i nowych metod jego ochrony Ma świadomość znaczenia ciągłej aktualizacji wiedzy z zakresu funkcjonowania i o chrony ekosystemów morskich, uwzględniając przy tym rozwój przemysłowy, w tym wynikający z niego wzrost presji na to środowisko, ale również wzrost metod jego ochrony Ma świadomość odpowiedzlalności w zakresie działań, które mogą skutkować zwiększoną presją na środowisko morskie, przy tym przestrzega etyki zawodowej. Kontakt firstname.lastname@example.org Antropogeniczne przekształcanie środowiska morskiego #7.2.0249 \| Strona 3 z3	<urn:uuid:337d086b-4a58-40b3-9865-492bb92486b2>	finepdfs	4.042969	CC-MAIN-2021-43	https://chemia.ug.edu.pl/sites/default/files/_nodes/strona-chemia/59106/files/syl_antropogeniczne_przeksztalcanie_srodowiska_morskiego_2016-1474544772258.pdf	2021-10-22T19:52:37+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-43/segments/1634323585518.54/warc/CC-MAIN-20211022181017-20211022211017-00607.warc.gz	261,547,242	0.999848	0.999808	0.999808	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1319, 6100, 6853 ]	1	0
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Wydział Prawa i Administracji Studia Prawnoustrojowe 61 Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko–Mazurskiego w Olsztynie KOMITET REDAKCYJNY Jarosław Dobkowski (redaktor naczelny) Elżbieta Żębek (zastępca) Denis Solodov (sekretarz) Marta Romańczuk-Grącka (członek redakcji) RADA NAUKOWA Mar Jimeno Bulnes, Jozef Čentés, Marek Chmaj, Janina Ciechanowicz-McLean, Adam Czarnota, Ieva Deviatnikovaite, Marcelo Figueiredo, Anna Fiodorova, Christopher Isike, Richard Lavers, Carmen Lázaro Guillamón, Patricia Grazziotin Noschang, Ewa Guzik-Makaruk, Maria Luisa LoGiacco, Maria Królikowska-Olczak, Dzevad Mahmutovic, Agnieszka Malarewicz-Jakubów, Nataliia Martsenko, Ryszard Piotrowicz, Jānis Pleps, Olesia Radyshevska, Bartosz Rakoczy, Bronisław Sitek, Janusz Slugocki, Bogusław Sygit, Mehdi Zakerian, Iryna Zaverukha REDAKTORZY TEMATYCZNI TOMU Adam Bieranowski, Małgorzata Czuryk, Mirosław Karpiuk RECENZENCI Lista recenzentów zostanie zamieszczona w ostatnim numerze danego roku REDAKCJA WYDAWNICZA Joanna Daniluk PROJEKT OKŁADKI Maria Fafińska SKŁAD I ŁAMANIE Marian Rutkiewicz ADRES REDAKCJI Wydział Prawa i Administracji UWM 10-702 Olsztyn, ul. Warszawska 98 tel. 89 524 64 31, fax 89 535 15 97 Wersją pierwotną (referencyjną) kwartalnika „Studia Prawnoustrojowe” jest wersja elektroniczna PL ISSN 1644-0412 (print) PL ISSN 2720-7056 (online) © Copyright by Wydawnictwo UWM • Olsztyn 2023 Wydawnictwo UWM ul. Jana Heweliusza 14, 10-718 Olsztyn tel. 89 523 36 61, fax 89 523 34 38 www.uwm.edu.pl/wydawnictwo/ e-mail: email@example.com Nakład: 70 egz.; ark. wyd. 27,6; ark. druk. 23,5 Druk: Zakład Poligraficzny UWM w Olsztynie, zam. nr 600 Spis treści ARTYKUŁY Adam Bulat, Zakres kognicji Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu przy Polskim Komitecie Olimpijskim w sprawach dyscyplinarnych ................................................. 5 Anna Chodorowska, Obowiązek wskazania – na żądanie uprawnionego organu – informacji o powierzeniu pojazdu do kierowania a odpowiedzialność z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń .................................................................................. 17 Wojciech Cieślak, Zasady humanizmu i humanitaryzmu w polskim prawie karnym ........................................................................................................................................... 37 Teresa Gardocka, Dariusz Jagiello, Zwłoki ludzkie w świetle polskiego prawa .................................................................................................................................................. 49 Kornelia Grabowska-Biernat, Nowelizacja art. 217c Kodeksu karnego wykonawczego a ograniczenie prawa do obrony .................................................................................. 63 Anna Hernacka-Janikowska, (Nie)bezpieczeństwo dziecka w sieci – analiza krytyczna zjawiska sharentingu, troll parentingu i monetyzacji wizerunku dziecka ............................................................................................................................................ 77 Magdalena Ickiewicz-Sawicka, Kryminologiczna osnowa islamskiego fundamentalizmu religijnego – wybrane wymiary .................................................................................. 93 Dagmara Jaroszewska-Choraś, Pomiędzy prawem a etyką – wolność słowa w zawodzie adwokata w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka ........................................................................................................................................ 113 Justyna Konikowska-Kuczyńska, Granice twórczości zależnej i inspirowanej w poglądach doktryny i orzecznictwa sądowego .................................................................................. 131 Samanta Kowalska, Ekobójstwo – wielowymiarowe zagrożenie dla środowiska .... 145 Anita Kubanek, Kryptoreklama stosowana w influencer marketingu jako czyn nieuczciwej konkurencji i nieuczciwa praktyka rynkowa .............................................. 161 Przemysław Kuczkowski, Prawne aspekty ustanawiania i finansowania stypendium okresowego dla zawodników e-sportowych przez gminy. Kazus miasta Sosnowca .......................................................................................................................... 181 Marek Kulik, Czy niestawieniennictwo do odbycia czynnej służby wojskowej jest występkiem trwałym? ........................................................................................................ 199 Katarzyna Laskowska, Wory w zakonie w Rosji jako zjawisko kryminologiczne .... 213 Krzysztof Lipka, Kilka uwag o roli NGO w tworzeniu globalnego ładu podatkowego ........................................................................................................................................ 233 Anna Majer, Szkoda antymonopolowa. Zakres pojęciowy oraz przesłanki odpowiedzialności ........................................................................................................................................ 249 Katarzyna Maj-Serwatka, Anna Wichowska, Prawno-finansowe uwarunkowania funkcjonowania miast metropolitalnych w Polsce w turbulentnym otoczeniu – doświadczenia po pandemii COVID-19 ....................... 267 Aleksander Maziarz, Decyzja o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych .................................................. 291 Joanna Narodowska, An overview of offences against monuments in the Polish law ........................................................................................................... 305 Michał Prusek, W kwestii ujednolicenia dolnej granicy wieku odpowiedzialności karnej i górnej granicy wieku obrony obligatoryjnej ........................................ 327 Arkadiusz Tomczyk, Pranie pieniędzy pochodzących z eko-przestępczości. Wyrafinowane przestępstwo czy prymitywny proceder? ........................................ 345 Janusz Wiśniewski, Kilka refleksji odnośnie do trybów stosowania pracy zdalnej w świetle przepisów Kodeksu pracy ............................................................................. 357 Zakres kognicji Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu przy Polskim Komitecie Olimpijskim w sprawach dyscyplinarnych Status Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu przy Polskim Komitecie Olimpijskim Trybunał Arbitrażowy ds. Sportu (dalej jako TAS lub Trybunał) działający przy Polskim Komitecie Olimpijskim (dalej jako PKOI) jest stałym sądem polubownym, funkcjonującym na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego¹ (art. 45a ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie²; dalej jako UOS), oraz organem rozstrzygającym spory wynikające z zaskarżenia ostatecznych decyzji dyscyplinarnych polskich związków sportowych (art. 45a ust. 3 UOS). W piśmiennictwie podnosi się, że regulacja zawarta w art. 45a ust. 3 UOS stanowi przykład tzw. arbitrażu przymusowego, który z mocy ustawy ma walor jurysdykcji wyjątkowej, łączącej w sobie elementy właściwe dla reżimu dobrowolnego sądownictwa polubownego oraz sądownictwa państwowego³. Eligiusz Krześniak identyfikuje potrzebę wyodrębnienia wyspecjalizowanych sądów polubownych działających w obszarze sportu, wskazując, że „zwykle sądy ze sporami sportowymi po prostu nie dałyby sobie rady. Kariera sportowa trwa bowiem z reguły krótko, zaś wykluczenie sportowca z zawodów na określony czas lub kara dyskwalifikacji, jeżeli nie zostanie szybko uchylona, może w praktyce zniszczyć karierę sportowca”⁴. --- ¹ T.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm. ² T.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1599. ³ Zob. K. Wach, Konstrukcja arbitrażu przymusowego, „Przegląd Prawa Handlowego” 2018, nr 6, s. 30 i wskazana tam literatura. ⁴ E. Krześniak, Specyfika arbitrażu sportowego i przydatność stosowanych w nim reguł przy konstruowaniu regulaminów innych sądów polubownych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2017, nr 7, s. 26. Warto zauważyć, że arbitraż przymusowy (obligatoryjny), o którym mowa w art. 45a ust. 3 UOS, dotyczy jedynie „sporów wynikających z zaskarżenia ostatecznych decyzji dyscyplinarnych polskich związków sportowych”, a nie wszelkich decyzji podejmowanych przez polskie związki sportowe. Wymieniony przepis zaczął obowiązywać w dniu 22 września 2015 r. Został wprowadzony na mocy ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych$^5$. Mimo że orzeczenia wydawane w sprawach dyscyplinarnych przez TAS na mocy art. 45d ust. 2 UOS podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną, to do tej pory Sąd Najwyższy nie zdefiniował kryteriów, które pozwalałyby odróżnić „decyzje dyscyplinarne polskich związków sportowych” od innych rozstrzygnięć wydawanych przez te podmioty. W istocie więc zagadnienie stanowiące przedmiot niniejszego opracowania sprowadza się do zdefiniowania pojęcia sprawy dyscyplinarnej w ujęciu prawa sportowego, rozumianego w kategoriach szczególnej dyscypliny naukowej i dydaktycznej, a nie odrębnej gałęzi prawa$^6$. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 7 Konstytucji RP$^7$ organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oczywiście przy tym jest, że zawarta we wskazanym przepisie norma prawna znajduje pełne zastosowanie do TAS działającego w charakterze przymusowego (obligatoryjnego) sądu arbitrażowego, bowiem tryb odwoławczy wskazany w art. 45c UOS został narzucony podmiotom prawa prywatnego prowadzącym działalność sportową przez akt prawa powszechnie obowiązującego w randze ustawy. Jak podnosi się w piśmiennictwie, na gruncie przepisów Konstytucji RP pojęciu władzy publicznej należy nadać szerokie znaczenie, odnoszące się do władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, a nadto obejmujące oprócz organów państwa także instytucje inne niż państwowe bądź samorządowe, o ile wykonują funkcje władzy publicznej$^8$. Oznacza to, że TAS, decydując o swojej właściwości rzeczowej do rozpoznania danego sporu, musi każdorazowo dokonać wykładni pojęcia „decyzja dyscyplinarna polskiego związku sportowego”, bacząc przy tym, aby nie wykracać poza granice określone w art. 45a ust. 3 UOS. --- $^5$ Dz.U. z 2015 r., poz. 1321. $^6$ Zob. W. Górny, Zakres prawa sportowego – analiza zjawiska, „Przegląd Prawa Publicznego” 2018, nr 9, s. 33. $^7$ Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm. $^8$ P. Tuleja, Komentarz do art. 7 Konstytucji RP, [w:] M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP, t. 1: Komentarz do art. 1–86, 2016, Legalis. Odpowiedzialność dyscyplinarna a odpowiedzialność regulaminowa w wyroku TAS z 3 stycznia 2023 r. Trybunał w wyroku z 3 stycznia 2023 r. wskazał, że orzeczenie w przedmiocie weryfikacji wyniku meczu, tj. walkowera, miało charakter „represji” w stosunku do podmiotu poddanego kompetencji polskiego związku sportowego, ponieważ organy związku, stwierdzając, że klub sportowy naruszył reguły wynikające z odpowiednich regulaminów sportowych i nałożyły na niego „sankcję”. Co jednak najbardziej istotne, w dalszej części wyroku zaznaczono, że „w rozumieniu Trybunału sprawy regulaminowe dotyczą przede wszystkim technicznych reguł gry, zasad obowiązujących podczas rozgrywania zawodów, szczegółowych zasad obowiązujących w zakresie reguł dopuszczania zawodników do zawodów. Sprawy regulaminowe to są sprawy tego typu, że konieczne i możliwe jest ich rozpoznanie w trakcie trwania zawodów czy turnieju. Weryfikacja wyników meczu (...) po 13 dniach po jego rozegraniu w ocenie Trybunału nie ma nic wspólnego z postępowaniem regulaminowym”. W ramach podsumowania stwierdzono, że „wszelkie sprawy, które dotyczą zastosowania przez związek sportowy jakichkolwiek represji wobec członków, stanowią sprawy dyscyplinarne. Istotne jest stwierdzenie naruszenia przez dany podmiot określonej normy i w konsekwencji zastosowanie określonej dolegliwości. Przyjęcie szerokiego rozumienia pojęcia »sprawy dyscyplinarnej« ma na celu objęcie ochroną i zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu szerokiemu gronu podmiotów”. Problematyka pojęcia „decyzja dyscyplinarna polskiego związku sportowego” w polskim prawie sportowym Słusznie wskazuje E. Krzesniak, że „jasne rozgraniczenie kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej od odpowiedzialności regulaminowej nie zawsze jest proste, a z punktu widzenia środków ochrony przysługujących sportowcom jest ono kluczowe wobec brzmienia przepisów rozdziału 9a ustawy o sporcie”$^{10}$. Rozstrzygając przedmiotową kwestię, należy mieć na względzie, że polskie związki sportowe są podmiotami prawa prywatnego, niezależnymi od władzy państwowej, które jednak, jak zauważa Sławomir Fundowicz, w wielu sytuacjach „działają we władzach formach, podejmując władze rozstrzygnięcia, zbliżone do decyzji administracyjnych”$^{11}$. Z uwagi na swoisty autonomiczny --- $^{9}$ Wyrok TAS przy PKOl z 3 stycznia 2023 r., sygn. akt TA 30/S/2022, niepubl., material w zbiorach autora. $^{10}$ E. Krzesniak, Komentarz do art. 45b ustawy o sporcie, [w:] idem, Ustawa o sporcie. Komentarz, 2020, Lex. $^{11}$ S. Fundowicz, Prawo sportowe, Warszawa 2013, s. 79. charakter jakakolwiek ingerencja w wewnętrzne sprawy polskiego związku sportowego powinna mieć charakter wyjątkowy. Okoliczność ta zasadniczo sprzeciwia się stosowaniu wykładni rozszerzającej przy dokonywaniu wykładni pojęcia „decyzji dyscyplinarnej polskiego związku sportowego”. Należy jednak zgodzić się z poglądem wyrażonym przez TAS w cytowanym wyroku z 3 stycznia 2023 r., że „zakres spraw dyscyplinarnych nie może być zawężany, a zwłaszcza nie można ograniczać kompetencji Trybunału do kontroli orzeczeń wydawanych wyłącznie na podstawie przepisów zawartych w regulaminach dyscyplinarnych polskich związków sportowych”. O charakterze sprawy dyscyplinarnej powinien przede wszystkim decydować charakter prawny sankcji, która wieńczy dane postępowanie. Sęk jednak w tym, że definicja sprawy dyscyplinarnej zaprezentowana we wskazanym orzeczeniu przez TAS, utożsamiająca w zasadzie jakakolwiek dolegliwość nalożoną na podmiot podlegający władztwu polskiego związku sportowego z sankcją mającą charakter dyscyplinarny, praktycznie neguje w polskim prawie sportowym istnienie systemu odpowiedzialności regulaminowej, co stoi w rażącej sprzeczności nie tylko z utrwaloną praktyką stosowaną przez polskie związki sportowe, ale także jest niezgodne z przepisami ustawy o sporcie, która w art. 16 ust. 2 stanowi wyraźnie, że nadzorem ministra właściwego do spraw kultury fizycznej nie są objęte decyzje dyscyplinarne i regulaminowe władz polskich związków sportowych związane z przebiegiem współzawodnictwa sportowego. Oznacza to, że decyzje dotyczące przebiegu współzawodnictwa sportowego mogą mieć charakter albo dyscyplinarny, albo regulaminowy, a wolą ustawodawcy jest, aby tylko te pierwsze, na podstawie art. 45a ust. 3 UOS, podlegały zaskarżeniu do TAS. Z art. 16 ust. 2 UOS w żadnym wypadku nie wynika, że odpowiedzialność regulaminowa podmiotu podlegającego władztwu polskiego związku sportowego ogranicza się jedynie do decyzji podejmowanych w trakcie trwania danego meczu, zawodów czy turnieju. Przepis ten wręcz sprzeciwia się takiemu pojmowaniu odpowiedzialności regulaminowej. Wynika z niego bowiem, że decyzje regulaminowe są podejmowane przez władze polskich związków sportowych, które – co jest oczywiste – nie podejmują jakichkolwiek rozstrzygnięć zapadających bezpośrednio w czasie przeprowadzanych zawodów sportowych. Decyzje takie, ściśle związane ze współzawodnictwem sportowym, są podejmowane przez sędziów (ewentualnie jury zawodów), których w żaden sposób nie można utożsamiać z „władzami polskich związków sportowych”. Twierdzenia TAS w tym zakresie są zatem sprzeczne z przepisami prawa. Ponadto nie powinno się zapominać o tym, że w poprzednim stanie prawnym, tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 25 października 2010 r. o sporcie, analizowana w niniejszym opracowaniu kwestia była uregulowana przez art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym\textsuperscript{12}. Zgodnie z tym przepisem do TAS mogły być zaskarżone decyzje dyscyplinarne lub regulaminowe właściwych organów polskich związków sportowych, których przedmiotem były kwestie wskazane w punktach 1–6 przytoczonej jednostki redakcyjnej (wykluczenie lub skreślenie zawodnika, sędziego lub działacza sportowego ze związku, klubu lub innej organizacji sportowej; wykluczenie lub skreślenie klubu lub innej organizacji ze związku sportowego; dyskwalifikacja dożywotnia lub czasowa osób, o których mowa w pkt 1; pozbawienie zawodnika lub zespołu sportowego tytułu mistrza kraju albo zdobywcy Pucharu Polski; przeniesienie zespołu sportowego do niższej klasy rozgrywek; zakaz reprezentowania sportu polskiego w zawodach międzynarodowych lub międzynarodowych rozgrywkach pucharowych). Na mocy wskazanej wcześniej nowelizacji z dnia 23 lipca 2015 r. tylko częściowo odtworzono poprzednio obowiązującą regulację, zawężając „przymusową” kognicję TAS do rozpoznawania skarg na ostateczne decyzje dyscyplinarnych polskich związków sportowych. Sygnalizowane zmiany legislacyjne, oceniane przez pryzmat założenia o racjonalności prawodawcy, są kolejnym argumentem świadczącym o tym, że ustawodawca świadomie rozróżnia reżim odpowiedzialności dyscyplinarnej od reżimu odpowiedzialności regulaminowej. Model przyjęty przez ustawodawcę, polegający na ograniczeniu kognicji TAS do spraw dyscyplinarnych, przy pominięciu spraw regulaminowych, spotkał się z krytyką w piśmiennictwie\textsuperscript{13}. Negatywne oceny w tym względzie nie mogą jednak \textit{de lege lata} skutkować „rozciągnięciem” pojęcia sprawy dyscyplinarnej na każde postępowanie, którego wynik może negatywnie wpływać na interes podmiotu prawa sportowego, a stanowią jedynie adresowane do ustawodawcy postulaty \textit{de lege ferenda}. Charakter rozstrzygnięcia jako kryterium rozgraniczające decyzje dyscyplinarne od regulaminowych W przeszłości zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie sądów oraz trybunałów podejmowano się oceny podobnych rodzajowo zagadnień. Przykładowo wskazać można na rozwiązanie problemu dotyczącego przebiegu „linii demarkacyjnej” oddzielającej sankcję administracyjną od sankcji karnej\textsuperscript{14}. Zaznaczyć przy tym należy, że żaden z odnotowanych w tej kwestii poglądów \textsuperscript{12} Dz.U. z 2005 r., Nr 155, poz. 1298 ze zm. \textsuperscript{13} Zob. m.in. E. Krześniak, \textit{Rodzaje postępowania przed Trybunałem – aktualny stan prawny i kwestie sporne (sprawy regulaminowe a dyscyplinarne)}, [w:] idem, \textit{Kluby i organizacje sportowe w prawie polskim. Na tle rozwiązań zagranicznych}, Warszawa 2016 i wskazana tam literatura. \textsuperscript{14} Zob. m.in. A. Bulat, „\textit{Klubowy zakaz stadionowy}” – \textit{sankcja administracyjna czy środek penalny?}, „Prokuratura i Prawo” 2014, nr 9, s. 155–165. nie zmierzał do tego, aby każdą dolegliwość, która spotka jednostkę, utożsamiać z kwestią odpowiedzialności karnej. Takie uproszczenie nadawałoby bowiem prawu karnemu swoisty „monopol” na stosowanie sankcji, co byłoby nie do pogodzenia z podstawowymi funkcjami pełnionymi przez pozostałe dziedziny prawa. Tymczasem nawet w publikacjach z zakresu teorii prawa, poruszających problematykę sankcji w ujęciu modelowym, podnosi się, że mnogość oraz wielorodzajowość sankcji prawnych, występujących w różnych dyscyplinach prawa oraz ustanawianych przez odmienne rodzajowo podmioty (publiczne bądź prywatne), utrudnia ich klasyfikację i typologie$^{15}$. Przykładowo można wskazać, że różnego rodzaju sankcje, z którymi wiążą się rozmaite dolegliwości, są obecne m.in. w prawie administracyjnym (ogólnym oraz podatkowym), a nawet w prawie cywilnym$^{16}$. W odniesieniu do płaszczyzny administracyjnej warto odwołać się do poglądu wyrażonego przez Mirosława Wincenciaka, który podnosi, że sankcje administracyjne to „nakładane w drodze aktu stosowania prawa przez organ administracji publicznej, wynikające ze stosunku administracyjnoprawnego ujemne (niekorzystne) skutki dla podmiotów prawa, które nie stosują się do obowiązków wynikających z norm prawnych lub aktów stosowania prawa”$^{17}$. Sygnalizowany problem był również poruszany w judykatach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej jako ETPCz). Przelomowe w tej kwestii było orzeczenie ETPCz z 8 czerwca 1976 r. w sprawie Engel i in. v. Holandia$^{18}$, ustanawiające trzy kryteria (nazywane w kolejnych orzeczeniach kryteriami Engela), dzięki którym definiuje się „oskarżenie w sprawie karnej” w autonomicznym rozumieniu art. 6 Europejskiej konwencji praw człowieka (dalej jako EKPCz)$^{19}$. Wskazano w nim, że w procesie badania przedmiotowej kwestii, po pierwsze, należy sprawdzić, czy przepisy odnoszące się do danego zdarzenia stanowiącego przedmiot postępowania w myśl krajowego systemu prawnego wchodzą w skład prawa karnego, prawa dyscyplinarnego czy prawa administracyjnego. Zdaniem ETPCz jest to jednak dopiero początek badania. Zakwalifikowanie przez krajowego ustawodawcę danej kategorii ma jedynie formalny oraz relatywny charakter. Po drugie, należy wziąć pod uwagę „istotę konkretnej sprawy”. Kryterium to jest znacznie ważniejsze niż pierwsze z wymienionych. Cechą „oskarżenia w sprawie karnej” jest to, że postępowanie o dany czyn ma charakter powszechny, tzn. odnosi się do wszystkich --- $^{15}$ J. Niesiolowski, Sankcje prawne, [w:] J. Zajadło (red.), Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2017, s. 290–291. $^{16}$ Zob. m.in. E. Łętowska, Sankcje w prawie cywilnym – zarys problemu, „Monitor Prawniczy” 2013, nr 19, s. 1016–1023. $^{17}$ M. Wincenciak, Sankcje w prawie administracyjnym i procedura ich wymierzania, Warszawa 2008, s. 73. $^{18}$ Orzeczenie ETPCz z 8 czerwca 1976 r. w sprawie Engel i in. v. Holandia, nr aplikacji 5100/71, 5101/71, 5102/71, 5354/72, 5370/72, https://hudoc.echr.coe.int. $^{19}$ Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284. osób. Ostatnią kategorią jest natura oraz dolegliwość grożącej za dany czyn sankcji$^{20}$. Podobną metodę należy zastosować w przypadku zaistnienia wątpliwości, czy określona decyzja polskiego związku sportowego ma charakter dyscyplinarny albo regulaminowy. Hubert Radke wskazuje, że odpowiedzialność dyscyplinarną definiują przede wszystkim dwie okoliczności. Chodzi, po pierwsze, o fakt, że odpowiedzialność ta zawsze ma charakter subiektywny, a więc opiera się na zasadzie winy$^{21}$. Zastrzec przy tym trzeba, że winę w tym przypadku należy, podobnie jak w prawie karnym materialnym, odnosić do „zarzucalności”, czyli negatywnej oceny zachowania sprawcy, wyrażającej się „w postawieniu mu zarzutu, że zachował się nie tak jak należałoby, mimo, że mógł zachować się inaczej”$^{22}$. Drugą cechą odpowiedzialności dyscyplinarnej jest to, że orzekana w jego ramach kara musi mieć charakter dyscyplinarny, a nie regulaminowy$^{23}$. Charakter dyscyplinarny będą miały kary wskazane wprost w art. 45b ust. 5 UOS (upomnienie, nagana, zawieszenie, dyskwalifikacja czasowa lub dożywotnia, kara pieniężna, przeniesienie zespołu do niższej klasy rozgrywkowej, skreślenie ze związku, wykluczenie ze związku) oraz sankcje do nich rodzajowo podobne. Sankcjom dyscyplinarnym nadaje się wydźwięk prewencyjno-represyjny, gdyż stanowią swoją karę za naruszenie przez obwinionego reguł zawartych w regulaminie dyscyplinarnym$^{24}$, który musi wypełniać minimalne standardy gwarancyjne zawarte art. 45b ust. 2–3 UOS. Odpowiedzialność regulaminowa w sporcie także nie posiada definicji w przepisach UOS ani w innym akcie prawa powszechnie obowiązującego. Zastanawiając się jednak nad jej charakterem, warto przypomnieć wskazany wcześniej art. 16 ust. 2 UOS, który stanowi, że nadzorem ministra właściwego do spraw kultury fizycznej nie są objęte decyzje dyscyplinarne i regulaminowe władz polskich związków sportowych związane z przebiegiem współzawodnictwa sportowego. Zatem decyzja regulaminowa może dotyczyć przebiegu współzawodnictwa sportowego. Sankcje regulaminowe mają charakter obiektowy, co oznacza, że podstawą pociągnięcia danego podmiotu do tego rodzaju odpowiedzialności jest sam fakt naruszenia danej reguły organizacyjnej, nie istnieje zaś potrzeba badania winy sprawcy$^{25}$. Odpowiedzialność dyscyplinarna wykazuje zatem pewne modelowe podobieństwa z odpowiedzialnością karną, zaś odpowiedzialność regulaminowa – --- $^{20}$ Orzeczenie ETPCz z 8 czerwca..., § 82. $^{21}$ H. Radke, [w:] M. Leciak (red.), Prawo sportowe, Warszawa 2018, s. 311–312. $^{22}$ J. Giezek, [w:] M. Bojarski (red.), Prawo karne materialne. Część ogólna i szczegółowa, Warszawa 2017, s. 166. $^{23}$ H. Radke, [w:] M. Leciak (red.), op. cit., s. 311–312. $^{24}$ Ibidem. $^{25}$ Ibidem, s. 312. z odpowiedzialnością administracyjną\textsuperscript{26}. Zasygnalizowana prawidłowość ko- responduje ze spostrzeżeniem poczynionym przez Michała Leciaka, który – badając treść regulaminów dyscyplinarnych różnych polskich związków spor- towych – zauważył, że zawierają one rozwiązania, które zazwyczaj są wzoro- wane na przepisach prawa karnego materialnego oraz procesowego\textsuperscript{27}. Decyzje regulaminowe polskich związków sportowych a konstytucyjne prawo do sądu Mimo że model cechujący się brakiem zaskarżalności ostatecznych decyzji regulaminowych polskich związków sportowych do TAS był krytykowany w doktrynie (pod kątem trafności zastosowanych rozwiązań legislacyjnych\textsuperscript{28}), to jednak nie uchybia on minimalnym gwarancjom konstytucyjnym wynika- jącym z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Jeżeli bowiem jakikolwiek zawodnik bądź klub sportowy uważa, że działanie polskiego związku sportowego, pole- gające na wydaniu danej decyzji regulaminowej, jest niezgodne z prawem (po- wszechnie obowiązującym bądź związkowym), może dochodzić swoich racji przed sądem powszechnym. W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że członkowi stowarzyszenia przysługuje sądowa ochrona jego praw dotyczących stosunku prawnego członkostwa, zaś powództwo mające podstawę prawną w art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego jest prawnie dopuszczalne wtedy, gdy uchwala organu stowarzyszenia ingeruje w prawa podmiotowe członka\textsuperscript{29}. Pogląd ten z całą pewnością znajduje zastosowanie do uchwał podjętych przez organy polskiego związku sportowego, ponieważ na podstawie art. 7 ust. 3 UOS w sprawach nieuregulowanych w ustawie do pol- skiego związku sportowego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach. Przy rozważaniach dotyczących dopuszczalności drogi sądowej w relacjach zachodzących między podmiotem prawa sportowego i polskim związkiem sportowym trzeba wziąć pod uwagę zasadę tzw. monopolu polskiego związku sportowego, przejawiającą się przede wszystkim w tym, że polski związek sportowy ma wyłączne prawo do ustana- wiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie organizowanym przez związek, z wyjątkiem reguł dyscy- plinarnych dotyczących dopingu w sporcie (art. 13 ust. 1 pkt 2 UOS). Oznacza \textsuperscript{26} Ibidem. \textsuperscript{27} M. Leciak, Charakter prawny odpowiedzialności dyscyplinarnej – uwagi w świetle nowe- lizacji ustawy o sporcie, [w:] M. Leciak (red.), Odpowiedzialność dyscyplinarna w sporcie – aktu- alne problemy prawne. Toruń 2016, s. 14. \textsuperscript{28} Zob. m.in. E. Krześniak, Rodzaje postępowan... \textsuperscript{29} Zob. m.in. uchwała SN z 6 stycznia 2005 r., sygn. akt III CZP 75/04, Legalis nr 66563; postanowienie SN z 17 marca 2016 r., sygn. akt II CSK 182/15, Legalis nr 1460310; postanowienie SN z 21 września 2018 r., sygn. akt V CSK 561/17, Legalis nr 1857909. to, że każda osoba uczestnicząca we współzawodnictwie sportowym podlega regulacjom uchwalonym przez polski związek sportowy i jest związana decyzjami wydawanymi przez organy tegoż związku. Nie sposób przy tym zgodzić się z twierdzeniem, że pozostawienie decyzji regulaminowych polskich związków sportowych poza kognicją TAS narusza konstytucyjne prawo do sądu z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Jak trafnie uważa Bogusław Banaszak, „sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy oznacza stosowanie sprawiedliwej procedury – tzn. takiej, która powinna zapewniać stronom uprawnienia procesowe stosowne do przedmiotu prowadzonego postępowania. Wymóg sprawiedliwego postępowania zakłada bowiem dostosowanie jego zasad do specyfiki rozpoznawanych spraw”$^{30}$. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego$^{31}$ z całą pewnością stanowią procedurę pozwalającą na prawidłowe rozstrzyganie w przedmiocie zgodności z prawem decyzji regulaminowych wydawanych przez władze polskich związków sportowych. W kontekście potrzeby szybkiego eliminowania z obrotu prawnego nieprawidłowych decyzji mogących mieć negatywny wpływ na karierę sportowca (klubu sportowego) istotne jest to, że zgodnie z wymogami określonymi w art. 730$^1$ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego jeżeli skarżący uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny, to uzyska zabezpieczenie, które w tego typu sprawach najczęściej przybierze formę wstrzymania wykonalności zaskarżonej (decyzji) uchwały. Zgodnie z art. 737 tego kodeksu sąd cywilny zobligowany jest do bezzwłocznego rozpoznania wniosku o udzielenie zabezpieczania nie później niż w terminie tygodnia od wpływu wymienionego wniosku do sądu. Regulacja ta pełni zatem tożsamą funkcję z instytucją wstrzymania wykonania decyzji dyscyplinarnej z art. 69 statutu TAS przy PKO$^{32}$. Podsumowanie W ramach podsumowania należy stwierdzić, że rozróżnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej i regulaminowej w sporcie ma wymiar nie tylko normatywny, czyli wynikający z przytoczonych przepisów UOS, ale także jest zauważany w piśmiennictwie$^{33}$ i w praktyce legislacyjnej polskich związków sportowych. W art. 45a ust. 3 UOS ustawodawca zastrzegł dla TAS kognicję w zakresie rozstrzygania sporów wynikających z zaskarżenia ostatecznych decyzji dyscyplinarnych polskich związków sportowych, co jednocześnie oznacza, że --- $^{30}$ B. Banaszak, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2009, s. 290–291 i wskazane tam orzecznictwo. $^{31}$ Tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 1805 ze zm. $^{32}$ Uchwała Zarządu PKO z dnia 20 czerwca 2017 r. $^{33}$ Zob. H. Radke, [w:] M. Leciak (red.), Prawo sportowe…, s. 311–313. poza zakresem zastosowania wymienionego przepisu znajdują się spory wynikające z decyzji regulaminowych. Podobnie w art. 16 ust. 2 UOS ustawodawca zdecydował się na wyłączanie spod nadzoru ministra właściwego ds. kultury fizycznej decyzji regulaminowych wydanych przez władze polskich związków sportowych, które związane są z przebiegiem współzawodnictwa sportowego. Autonomiczny charakter polskiego związku sportowego, w powiązaniu z nakazem ścisłej interpretacji przepisów kompetencyjnych, który znajduje zastosowanie nie tylko do organów administracji państwowej, ale także i do sądów$^{34}$, sprzeciwia się zbyt szerokiemu wykładaniu pojęcia „decyzji dyscyplinarnej polskiego związku sportowego”. Należy zatem uznać, że sam ustawodawca poprzez wskazanie przykładowych kar dyscyplinarnych w art. 45b ust. 5 UOS sugeruje, jakiego rodzaju rozstrzygnięcia mają charakter dyscyplinarny. Oczywiście zawarty w tym przepisie katalog kar nie ma charakteru enumeratywnego, jednakże to właśnie przez pryzmat charakteru oraz dolegliwości tych regulacji należy dokonywać oceny, czy decyzja wydana przez władze danego polskiego związku sportowego ma charakter dyscyplinarny, czy regulaminowy. Przykładowo wskazać można, że weryfikacja wyniku meczu ligowego dokonywana przez odpowiedni organ związkowy czy też decyzja danego organu związkowego (ligowego) odmawiająca przyznania licencji na grę w danych rozgrywkach ligowych nie mają charakteru sankcji dyscyplinarnej, ponieważ rozstrzygnięcia takie nie wykazują podobieństwa do żadnej z kar wskazanych w art. 45b ust. 5 UOS. Wykaz literatury Banaszak B., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2009. Bulat A., „Klubowy zakaz stadionowy” – sankcja administracyjna czy środek penalny?, „Prokuratura i Prawo” 2014, nr 9. Fundowicz S., Prawo sportowe, Wolters Kluwer, Warszawa 2013. Giezek J., [w:] M. Bojarski (red.), Prawo karne materialne. Część ogólna i szczegółowa, Wolters Kluwer, Warszawa 2017. Górny W., Zakres prawa sportowego – analiza zjawiska, „Przegląd Prawa Publicznego” 2018, nr 9. Krzesińak E., Komentarz do art. 45b ustawy o sporcie, [w:] idem, Ustawa o sporcie. Komentarz, 2020, Lex. Krzesińak E., Rodzaje postępowań przed Trybunałem – aktualny stan prawny i kwestie sporne (sprawy regulaminowe a dyscyplinarne), [w:] idem, Kluby i organizacje sportowe w prawie polskim. Na tle rozwiązań zagranicznych, Wolters Kluwer, Warszawa 2016. $^{34}$ Zob. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 201–202 i wskazane tam orzecznictwo TK. Krześniak E., Specyfika arbitrażu sportowego i przydatność stosowanych w nim reguł przy konstruowaniu regulaminów innych sądów polubownych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2017, nr 7. Leciak M., Charakter prawny odpowiedzialności dyscyplinarnej – uwagi w świetle nowelizacji ustawy o sporcie, [w:] M. Leciak (red.), Odpowiedzialność dyscyplinarna w sporcie – aktualne problemy prawne, TNOiK, Toruń 2016. Łętowska E., Sankcje w prawie cywilnym – zarys problemu, „Monitor Prawniczy” 2013, nr 19. Morawski L., Zasady wykładni prawa, TNOiK, Toruń 2010. Niesiolowski J., Sankcje prawne, [w:] J. Zajadło (red.), Leksykon współczesnej teorii i filozofii prawa. 100 podstawowych pojęć, C.H. Beck, Warszawa 2017. Radke H., [w:] M. Leciak (red.), Prawo sportowe, C.H. Beck, Warszawa 2018. Tuleja P., Komentarz do art. 7 Konstytucji RP, [w:] M. Safjan, L. Bosek (red.), Konstytucja RP, t. 1: Komentarz do art. 1–86, 2016, Legalis. Wach K., Konstrukcja arbitrażu przemusowego, „Przegląd Prawa Handlowego” 2018, nr 6. Wincenciak M., Sankcje w prawie administracyjnym i procedura ich wymierzania, Wolters Kluwer, Warszawa 2008. Summary Scope of the jurisdiction of the Polish Arbitration Court concerning disciplinary disputes in sport Keywords: sports law, disciplinary liability, criminal law, Polish Court of Arbitration for Sport. Polish sports associations make decisions of a diverse legal nature (e.g., disciplinary, statutory, organizational). However, a special appeal procedure, described in the provisions of the Act on Sport, applies only to disciplinary decisions. The aim of this article is a scientific reflection on the issue of cognition of the Polish Court of Arbitration for Sport, which is an appeal instance in disciplinary cases proceeded by Polish sports associations. To adopt a proper solution, there is a need to identify the differences between disciplinary decisions and other decisions made by the Polish sports associations. Obowiązek wskazania – na żądanie uprawnionego organu – informacji o powierzeniu pojazdu do kierowania a odpowiedzialność z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń Wstęp W Polsce z roku na rok liczba samochodów osobowych dynamicznie się zwiększa. Z najnowszych dostępnych danych wynika, że 31 grudnia 2022 r. w bazach CEPiK zarejestrowanych było w Polsce 26,675 mln samochodów osobowych – o 577 tys. więcej (+2,2%) niż rok wcześniej$^1$. Według danych opublikowanych przez Europejski Urząd Statystyczny Polska w 2021 r. stała się unijnym liderem pod względem liczby samochodów przypadających na 1000 mieszkańców. Dane te wskazują, że na każde 1000 mieszkańców Polski przypada aż 687 samochodów. Jeszcze kilka lat temu w 2016 r. było to 571 samochodów, a w 2012 r. – 492$^2$. Sytuacja ta jest o tyle niebezpieczna, że wzrost liczby uczestników ruchu drogowego implikuje zwiększenie się liczby popełnianych przez nich wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. Odpowiadając na zapotrzebowanie społeczne, związane ze skutecznym zwalczaniem patologii w ruchu drogowym, ustawodawca ustanawia wiele rozwiązań prawnych mających na celu ich eliminację. Jednym z nich jest dodanie do art. 96 Kodeksu wykroczeń paragrafu 3 jako reakcję na powtarzające się w praktyce sytuacje, kiedy przekroczenie dozwolonej prędkości zostało stwierdzone przez fotoradar, właściciel pojazdu został ustalony na podstawie numeru rejestryjnego pojazdu, ale po wystawieniu mandatu karnego odmawiał jego przyjęcia i oświadczał, że to nie on prowadził pojazd, a na podstawie --- $^1$ https://www.pzpm.org.pl/pl/Rynek-motoryzacyjny/Roczniki-i-raporty (data dostępu: 3.06.2023). $^2$ Eurostat, Samochody osobowe na 1000 mieszkańców, https://ec.europa.eu/eurostat/data-browser/view/ROAD_EQS_CARHAB/default/table?lang=en (data dostępu: 31.05.2023). samego zdjęcia nie można było ustalić, kto rzeczywiście pojazd prowadził. Kierując się zasadą odpowiedzialności indywidualnej, za wykroczenie przekroczenia prędkości odpowiada tylko prowadzący pojazd, zatem w sytuacji, gdy nie było innych dowodów, że to faktycznie właściciel prowadził pojazd, wystąpienie z wnioskiem o ukaranie przeciwko niemu było bezcelowe, a jeżeli właściciel nie wskazał, komu udostępnił pojazd, o odpowiedzialności za wykroczenie w ogóle nie mogło być mowy. Biorąc to pod uwagę, ustawodawca wprowadził przepis pozwalający na skuteczne ściganie sprawców wykroczeń i przestępstw drogowych oraz pociągnięcie do odpowiedzialności karnej rzeczywistych sprawców tych czynów. Niniejsza publikacja poświęcona jest rozważaniom dotyczącym realizacji obowiązku z art. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jak również odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń w przypadku niewypełnienia tego obowiązku przez zobowiązanego. Podjęto próbę uzyskania odpowiedzi na pytanie, czy prawo do obrony w aspekcie braku konieczności przedstawiania dowodów na swoją niekorzyść, jak również nieobciążania się i osoby najbliższej wyłącza obowiązek określony w art. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a tym samym odpowiedzialność z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń. Zakres odpowiedzialności wykroczeniowej z art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń w zw. z art. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym Przepis art. 96 § 3 k.w.$^3$ sankcjonuje zachowanie polegające na niewskazaniu na żądanie uprawnionego organu, komu został powierzony pojazd do kierowania lub używania w określonym czasie. W piśmiennictwie i w orzecznictwie sądów funkcjonuje stanowisko, które należy podzielić, że obowiązek wskazania osoby, której powierzono pojazd do kierowania lub używania, ma ustawowe umocowanie. Jego źródłem jest art. 78 ust 4 p.r.d.$^4$, zgodnie z którym właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać – na żądanie uprawnionego organu – komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Trafnie w piśmiennictwie wskazuje się, że celem art. 78 ust. 4 p.r.d. jest nie tylko ustalenie ewentualnego sprawcy przestępstwa lub wykroczenia drogowego, ale również zapewnienie porządku w ruchu drogowym przez to, że pozwala na identyfikowanie wszystkich uczestników ruchu --- $^3$ Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 289, 535, 803), dalej jako k.w. $^4$ Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 760, 919), dalej jako p.r.d. drogowego w każdym czasie$^5$. Zaktualizowanie się obowiązku z art. 78 ust. 4 p.r.d. jest warunkiem sine qua non odpowiedzialności z art. 96 § 3 k.w. Wykroczenie stypizowane w art. 96 § 3 k.w. w związku z odesłaniem do art. 78 ust. 4 p.r.d. ma charakter indywidualny. Podkreślił to Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 13 września 2017 r.$^6$, w którym wskazał, że wykroczenie z art. 96 § 3 k.w. zaliczane jest do tzw. wykroczeń indywidualnych, gdyż jego sprawcą może być jedynie osoba, na której ciąży obowiązek wskazania, na żądanie uprawnionego organu, komu powierzyła pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie$^7$. Obowiązek taki, zgodnie z art. 78 ust. 4 p.r.d., ciąży nie tylko na właścicieli bądź współwłaścicielu pojazdu, ale także na posiadaczu. Posiadaczem pojazdu jest zarówno ten, kto pojazdem faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nim faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny), czyli osoba faktycznie władająca z tytułu prawnego cudzym pojazdem (art. 336 k.c.$^8$). Należy również zauważyć, że posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje innej osobie pojazd w posiadanie zależne (art. 337 k.c.). Bezsporne jest również, że adresem obowiązku wymienionego w przepisie art. 78 ust. 4 p.r.d., w przypadku gdy pojazd jest objęty współwłasnością, jest każdy z jego współwłaścicieli czy współposiadaczy. Natomiast gdy właścicielem lub posiadaczem jest osoba fizyczna, taki obowiązek spoczywa na konkretnej osobie fizycznej. W sytuacji gdy pojazd należy do podmiotu innego niż osoba fizyczna, za- stosowanie ma ust. 5 art. 78 p.r.d. W przypadku gdy właścicielem (posiadaczem) pojazdu jest: osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której odrebné przepisy przyznają zdolność prawną, jednostka samorządu terytorialnego, spółka kapitałowa w organizacji, podmiot w stanie likwidacji, przedsiębiorca niebędący osobą fizyczną, zagraniczna jednostka organizacyjna, do udzielenia tejże informacji obowiązana jest osoba wyznaczona przez organ uprawniony do reprezentowania tego podmiotu na zewnątrz (prezes, dyrektor, kierownik, prokurent, pełnomocnik itp.), a w przypadku niewyznaczenia takiej osoby – osoby wchodzące w skład tego organu zgodnie --- $^5$ Por. postanowienie SN z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I KZP 8/10, OSNKW 2010, Nr 9, poz. 76; R.A. Stefański, Wykroczenia drogowe. Komentarz, Warszawa 2011, s. 581; A. Michalska-Warias, Art. 96 § 3, [w:] T. Bojarski (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, 2020, Lex, s. 366; E. Grzęda, Niedopuszczalna samodenuncjacja czy legalny obowiązek informacyjny?, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2016, z. 3, s. 83. $^6$ Wyrok SN z 13 września 2017 r., sygn. akt IV KK 42/17, „Prokuratura i Prawo” (dodatek Orzecznictwo) 2017, nr 11, s. 6. Tak też: wyroki SR w Warszawie z 20 sierpnia 2019 r., sygn. akt V W 1687/19, Legalis nr 2243650 i z 20 sierpnia 2019 r., sygn. akt. V W 331/19, Legalis nr 2243083. $^7$ Właścicielem pojazdu jest ten, kto ma prawo własności w rozumieniu art. 140 Kodeksu cywilnego i może z wyłączeniem innych osób korzystać z pojazdu i rozporządzać nim. $^8$ Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 326), dalej jako k.c. z żądaniem uprawnionego organu oraz sposobem reprezentacji podmiotu. W tym przypadku ustalenie osób uprawnionych będzie wymagało dokonania stosownych ustaleń w oparciu o podstawę prawną, na jakiej dany podmiot funkcjonuje, np. ustawa, regulamin, statut, uchwała itp.$^9$ Należy nadmienić, że ust. 5 art. 78 p.r.d. został dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw$^{10}$. W założeniu projektodawcy rzeczowe rozwiązanie miało doprecyzować zasady realizacji obowiązku wskazania kierował pojazdem w czasie popełnienia wykroczenia, w przypadku gdy jego właścicielem (posiadaczem) są podmioty zbiorowe (np. osoby prawne, jednostki samorządu terytorialnego, podmioty w stanie likwidacji). Celem projektodawcy było objęcie dyspozycją art. 78 ust. 5 p.r.d. wszystkich podmiotów zbiorowych i stworzenie ogólnej formuły prawnej, pozwalającej w przypadku tych podmiotów na jednoznaczne określenie podmiotu zobowiązującego do udzielenia informacji określonej w art. 78 ust. 4 p.r.d. Konieczność takiego uszczegółowienia dotychczas obowiązujących w tym zakresie przepisów miała wynikać także ze stale rosnącej liczby tzw. pojazdów służbowych, a w szczególności pojazdów użytkowanych przez podmioty gospodarcze, dodatkowo stanowiące własność osób trzecich (pojazdy leasingowane)$^{11}$. W praktyce wystąpiła jednak wątpliwość, kto jest zobowiązany m.in. w spółce jawnej do wskazania – na żądanie uprawnionego organu – informacji komu powierzono pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, skoro w myśl art. 29 § 1 k.s.h.$^{12}$ każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę. W tym miejscu należy podkreślić postanowienie Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2018 r., w którym wskazano, że w rozumieniu art. 78 ust. 5 p.r.d. organem uprawnionym do reprezentowania jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną na zewnątrz, w tym przypadku spółki jawnej, są wspólnicy tej spółki, chyba że uprawnienie do reprezentacji spółki zostanie ograniczone w trybie art. 30 § 1 k.s.h. (“umowa spółki może przewidywać, że wspólnik jest pozbawiony prawa do reprezentowania spółki, albo że jest uprawniony do jej reprezentowania tylko łącznie z innym wspólnikiem lub prokurentem”). Zakres prawa do reprezentacji w przypadku spółki jawnej został w kodeksie określony w sposób szeroki, gdyż w treści art. 29 § 2 k.s.h. wskazano, że dotyczy on wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Reprezentacja dotyczy --- $^9$ Zob. M. Zbrojewska, Glosa do postanowienia SN z dnia 29 czerwca 2010 r., I KZP 8/10, 2011, Lex; także: postanowienie SN z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt I KZP 1/18 „Prokuratura i Prawo” (dodatek Orzecznictwo) 2018, nr 10, s. 6. $^{10}$ Dz.U. Nr 225, poz. 1466 ze zm. $^{11}$ Uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 3179. Sejm VI kadencji, s. 25. $^{12}$ Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 739, 825), dalej jako k.s.h. zatem występowania we wszystkich stosunkach prawnych z zakresu prawa cywilnego, administracyjnego, pracy oraz innych gałęzi prawa i może polegać np. na ujawnieniu stanowiska przedsiębiorcy na zewnątrz, składania odpowiednich oświadczeń przed organami władzy, organami administracji państwowej i organizacjami społecznymi, występowania przed organami orzekającymi. Osoby uprawnione do reprezentacji podmiotów zbiorowych na zewnątrz, przyjmując na siebie taką funkcję, muszą liczyć się z koniecznością wykonywania określonych obowiązków związanych z funkcjonowaniem tych podmiotów oraz konsekwencjami ich niewykonania. Zatem w ocenie Sądu Najwyższego, zgodnie z treścią art. 78 ust. 5 p.r.d., każdy wspólnik spółki jawnej, uprawniony do jej reprezentowania na zewnątrz, zobowiązany jest, na żądanie uprawnionego organu, do udzielenia informacji komu powierzono pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, a w przypadku niezrealizowania tego obowiązku może ponosić odpowiedzialność z art. 96 § 3 k.w. Jednocześnie powyższy obowiązek nie może spoczywać na osobach, które nie przyjęły na siebie zobowiązania do wykonywania określonych obowiązków podmiotów zbiorowych$^{13}$. Pogląd ten zasługuje na aprobatę i rozwiewa powstające wątpliwości dotyczące zobowiązanej w spółce jawnej do udzielenia wskazanej w art. 78 ust. 4 p.r.d. informacji. Czynnikiem utrudniającym dochodzenie odpowiedzialności sprawcy omawianego wykroczenia jest częstokrotnie wyrażana w piśmiennictwie oraz orzecznictwie wykładnia art. 96 § 3 k.w., zgodnie z którą niewskazanie przez właściciela (posiadacza) pojazdu podmiotu, któremu powierzył pojazd do kierowania lub używania w określonym czasie, może być popełnione wyłącznie umyślnie$^{14}$. Przyjęcie takiej wykładni powoduje, że konieczne staje się udowodnienie właścicielowi (posiadaczowi) pojazdu celowego wprowadzenia w błąd organów państwa poprzez twierdzenie, że nie potrafi wskazać kierującego pojazdem$^{15}$. Wbrew powyższym twierdzeniom w doktrynie jednak przeważa pogląd, że wykroczenie z art. 96 § 3 k.w. może być popełnione albo umyślnie, albo nieumyślnie$^{16}$. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia bowiem jego --- $^{13}$ Postanowienie SN z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt I KZP 1/18, „Prokuratura i Prawo (dodatek Orzecznictwo) 2018, nr 10, s. 6; także: wyrok SN z 13 września 2017 r., sygn. akt IV KK 42/17, „Prokuratura i Prawo” (dodatek Orzecznictwo) 2017, nr 11, s. 6. Por. A. Michalska-Warias, Art. 96 § 3, [w:] T. Bojarski (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz aktualizowany, 2023, Lex. $^{14}$ Zob. P. Nycz, Strona podmiotowa wykroczenia z art. 96 § 3 k.w., „Państwo i Prawo” 2016, nr 6, s. 99–101; wyrok SO w Jeleniej Górze z 15 marca 2013 r., sygn. akt VI Ka 68/13, Legalis nr 2150143; wyrok SO w Toruniu z 22 października 2013 r., sygn. akt IX Ka 434/13, Legalis nr 2021856; wyrok SO w Bydgoszczy z 12 lutego 2014 r., sygn. akt IV Ka 1161/13, Legalis nr 2001505. $^{15}$ Wyrok TK z 12 marca 2014 r., sygn. akt P 27/13, OTK-A 2014, Nr 3, poz. 30. $^{16}$ Zob. R.A. Stefański, op. cit.; W. Jankowski, Art. 96 § 3, [w:] T. Grzegorczyk (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, 2013, Lex, s. 484; zob. wyrok SO w Koszalinie z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt V Ka 201/13, Legalis nr 2182378; wyroki SR we Wrocławiu z 28 stycznia 2013 r., sygn. akt VI W 1381/12, Legalis nr 2176498 i z 9 maja 2013 r., sygn. akt VI W 669/13, Legalis nr 2177188; wyrok SO w Elblągu z 8 stycznia 2014 r., sygn. akt VI Ka 483/13, Legalis nr 2008856. zgodność z naczelną zasadą winy w prawie wykroczeń określoną w art. 5 k.w., zgodnie z którą wykroczenie można popełnić zarówno umyślnie, jak i nie-umyślnie, chyba że ustawa przewiduje odpowiedzialność tylko za wykroczenie umyślne. Ustawa musi zatem zawierać zastrzeżenie, że określonego zachowania można dopuścić się tylko umyślnie. W przepisie art. 96 § 3 k.w. brak jest natomiast zapisu (wyraźnego lub dorozumianego) ograniczającego karalność przewidzianych w nim zachowań do jedynie umyślnych. Należy zgodzić się z Mirosławem Granatem, sędzią Trybunału Konstytucyjnego, który w zgłoszonym do wyroku Trybunału Konstytucyjnego zdaniu odrębnym wskazuje, że ani przepis art. 96 § 3 k.w., ani 78 ust. 4 p.r.d. nie różnicują sytuacji, gdy ktoś chce zataić wiadomości na temat osoby, której powierzył pojazd, od sytuacji, w której nie potrafi sobie przypomnieć tej informacji. Strona podmiotowa czynu z art. 96 § 3 k.w. odnosi się do całokształtu znamiion przedmiotowych tego typu, a zatem nieumyślnie wypełni te znamiiona także osoba, która np. zapomniała o ciążącym na niej obowiązku i dlatego też nie wskazała osoby, której powierzony został do kierowania lub używania pojazd. W razie prze- sądzenia, że sprawca nie pamięta, komu powierzył pojazd – a to z uwagi na znaczny upływ czasu oddzielający wystosowane żądanie od interesującego organ okresu, brak ciążącego na właściwcu (posiadaczu) obowiązku prowadzenia rejestru użytkowników pojazdu, jak również brak dostępu do fotografii dokumentującej wykroczenie lub jej nieczytelność – niedopuszczalna wydaje się interpretacja prowadząca do nałożenia na obywatela obowiązku niemożliwego do zrealizowania, co prowadzić musi do braku możliwości po-stawienia takiemu obywatelowi w chwili czynu zarzutu winy, że nie wskazując osoby, której powierzył pojazd, zachował się w sposób sprzeczny z prawem, mimo że mógł dochować posłuchu normie prawnej. Nie sposób więc od poten-cjalnego sprawcy wymagać, by w okresie poprzedzającym niewskazanie skrupulatnie rejestrował w pamięci lub ewidencjonował w jakiś materialny sposób, komu w danym dniu i chwili powierzył swój pojazd. Nie ma także w systemie prawnym reguły ostrożnego postępowania, która nakazywałaby przechowywać w pamięci tak szczegółowe dane na wypadek możliwego w przyszłości zapytania ze strony uprawnionych organów. A zatem pomiędzy zaniechaniem wskazanym w art. 96 § 3 k.w. a kompleksem zachowań domniemanego sprawcy w przeszłości nie można zbudować powiązania uzasadniającego postawienie mu zarzutu z art. 96 § 3 k.w. Nie znajdzie tutaj zastosowania instytucja tzw. zawińienia na przedpolu czynu zabronionego\textsuperscript{17}. \textsuperscript{17} E. Grzęda, \textit{Niedopuszczalna „samodenuncjacja” czy legalny obowiązek informacyjny? Uwagi na marginesie wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 12 marca 2014 r. (P 27/13) i 30 wrześni 2015 r. (K 3/13)}, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2016, z. 3, s. 91–92. Zob. K. Buchala, \textit{Wina czynu a zawińienie na przedpolu czynu zabronionego}, [w:] E. Plywczewski (red.), \textit{Aktualne problemy prawa karnego i kryminologii}, Białystok 1998, s. 61–86. Jednocześnie zgodnie z art. 78 ust. 4 p.r.d. ustawodawca przewidział przesłanki, których kumulatywne spełnienie zwalnia z obowiązku wskazania na żądanie właściwego organu osoby, której w oznaczonym czasie powierzono pojazd do kierowania lub używania, a dotyczy to sytuacji, gdy pojazd został użyty wbrew woli i wiedzy właściciela (posiadacza) przez nieznaną osobę, a właściciel (posiadacz) nie mógł temu zapobiec$^{18}$. Wskazać w tym miejscu należy, że właściciel (posiadacz) pojazdu nie naraża się także na odpowiedzialność za wykroczenie określone w art. 96 § 3 k.w., gdy: wskażę siebie jako faktycznie prowadzącego pojazd, przedstawi dowód, że nie jest ani właścicielem, ani posiadaczem pojazdu, bądź wskażę, kto kierował pojazdem lub używał pojazdu$^{19}$. Użycie przez ustawodawcę w treści art. 96 § 3 k.w. określenie „na żądanie uprawnionego organu” daje możliwość dość szerokiej interpretacji pojęcia „organ”. Jak podkreślił w wyroku z 8 października 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny, „użyte w tym przepisie pojęcie organu dotyczy jednostki organizacyjnej państwa, w której zakresie działania mieści się żądanie wskazania osoby wymienionej w dyspozycji tego przepisu. Organami uprawnionymi do żądania wskazania osoby, której w oznaczonym czasie powierzono pojazd do kierowania lub używania, będą jednostki uprawnione do kontroli ruchu drogowego oraz organy prowadzące szeroko rozumiane postępowanie karne, w tym o wykroczenia”$^{20}$. Organami uprawnionymi będą zatem organy uprawnione do dokonywania czynności w zakresie kontroli ruchu drogowego wskazane w dziale V p.r.d.$^{21}$ Zgodnie z art. 129 ust. 1 p.r.d. czuwanie nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, kierowanie ruchem i jego kontrolowanie należą do zadań Policji. Uprawnienia do dokonywania czynności w zakresie kontroli ruchu drogowego przyznano także Żandarmerii Wojskowej i wojskowym organom porządkowym (art. 129 ust. 4 p.r.d.). W tym zakresie przysługują im uprawnienia Policji określone w art. 129 ust. 2 p.r.d. W pewnym zakresie kompetencje te realizować może Straż Graniczna i organy Służby Celno-Skarbowej (art. 129 ust. 4a p.r.d.), Inspekcja Ochrony Środowiska (art. 129 ust. 4aa p.r.d.), Inspekcja Transportu Drogowego (art. 129a ust. 2 p.r.d.), Straż Leśna oraz Straż Park (art. 129c p.r.d.). Uprawnienia do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie posiada również – na podstawie art. 129b ust. 3 pkt 7 p.r.d. – straż gminna (miejska). --- $^{18}$ Postanowienie SO w Białymstoku z 26 września 2012 r., sygn. akt VIII Kz 444/12, Lex nr 1294031. $^{19}$ Wyrok TK z 12 marca 2014 r., sygn. akt P 27/13, „Prokuratura i Prawo” 2014, Nr 9, poz. 49; wyrok SR w Warszawie z 20 listopada 2019 r., sygn. akt V W 1872/18, Legalis nr 2276879. $^{20}$ Wyrok NSA z 8 października 2019 r., sygn. akt I GSK 1344/18, Lex nr 2778690. $^{21}$ Zob. A. Michalska-Warias, Art. 96 § 3, [w:] T. Bojarski (red.), Kodeks wykroczeń…, 2020, Lex; M. Leciak, [w:] P. Daniluk (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, Warszawa 2019, s. 677; W. Jankowski, op. cit. W piśmiennictwie i w orzecznictwie sądów rozbieżność orzeczniczą wywołała kwestia możliwości przyznania straży gminnej (miejskiej) kompetencji oskarżyciela publicznego w zakresie ścigania sprawców wykroczeń z art. 96 § 3 k.w. Uprawnienie straży do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie za odmowę informacji przewidziane zostało w znowelizowanym przez ustawę Prawo o ruchu drogowym ustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw$^{22}$ przepisie art. 17 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Przyznanie strażnikom gminnym (miejskim) uprawnień rozstrzygnęło spór, czy mogą oni złożyć wniosek o ukaranie za niewywiązanie się z tego obowiązku. Stanowisko w tej sprawie zajął też Sąd Najwyższy, który wydawał na przemian sprzeczne wyroki. Z jednej strony pojawiło się stanowisko odmawiające straży gminnej (miejskiej) uprawnień oskarżyciela publicznego$^{23}$, a z drugiej można odnaleźć orzeczenia, w których takie uprawnienia się przyznaje$^{24}$. Ostatecznie uchwalał z 30 września 2014 r.$^{25}$ Sąd Najwyższy potwierdził uprawnienia straży w tym zakresie. Zgodnie z powyższą uchwałą, na podstawie przepisu art. 17 § 3 k.p.w.$^{26}$, straży gminnej (miejskiej) przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia z art. 96 § 3 k.w. Mogą one zatem żądać od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania komu powierzyli pojazd do kierowania lub używania w określonym czasie. Jednocześnie Sąd Najwyższy postanowił nadać przytoczonej uchwale moc zasady prawnej. Stanowisko to należy uznać za trafne i spotkało się również z pozytywną oceną w piśmiennictwie$^{27}$. Zgodnie z powyższym można jednoznacznie stwierdzić, że uprawnienie do żądania wskazania osoby, której powierzono pojazd do kierowania lub używania, przysługuje organom, które mają status oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia (art. 17 k.p.w.), z tym że niektóre z nich tylko w obszarze ustawowego zakresu działania. Z żądaniem takim mogą --- $^{22}$ Dz.U. Nr 225, poz.1466. $^{23}$ Zob. wyroki SN: z 12 grudnia 2013 r., sygn. akt III KK 431/13, Legalis nr 2243083; z 15 marca 2011 r., sygn. akt V KK 39/11, Legalis nr 428189; z 25 maja 2010 r., sygn. akt III KK 116/10, niepubl. $^{24}$ Wyrok SN z 14 listopada 2011 r., sygn. akt V KK 252/11, Legalis nr 509619; postanowienie SN z 10 grudnia 2014 r., sygn. akt V KK 403/13, Legalis nr 1163217. $^{25}$ Uchwała 7 sędziów SN – Izba Karma z 30 września 2014 r., sygn. akt I KZP 16/14, OSP 2014, Nr 2, poz. 19, s. 261. Podobny pogląd SN wyraził w postanowieniu z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt V KK 378/13, Legalis nr 1002437. $^{26}$ Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1124), dalej jako k.p.w. $^{27}$ Zob. W. Kotowski, Obowiązek właściciela pojazdu do udzielenia informacji organowi procesowemu. Glosa do uchwały SN z dnia 30 września 2014 r., I KZP 16/14, 2014, Lex; A. Skowron, O uprawnieniach straży gminnych (miejskich) do występowania w charakterze oskarżyciela publicznego przed sądem powszechnym. Glosa do uchwały SN z dnia 30 września 2014 r., I KZP 16/14, 2015, Lex. wystąpić także organy prowadzące śledztwo lub dochodzenie (art. 311 i 312 k.p.k.\textsuperscript{28}). Świadomość żądania uprawnionego organu a odmowa wskazania kierującego pojazdem przez właściciela (posiadacza) pojazdu Zachowanie sprawcze na gruncie art. 96 § 3 k.w. wyraża się poprzez niewskazanie wbrew istniejącemu obowiązkowi – na żądanie uprawnionego organu – komu sprawca powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaconym czasie. Jak słusznie podnosi się w orzecznictwie sądów powszechnych i w doktrynie, niewskazanie polega na odmowie udzielenia odpowiedzi na konkretne żądanie organu, a zatem będzie to całkowite zaniechanie udzielenia odpowiedzi, udzielenie odpowiedzi wymijającej, zasłanianie się niepamięcią bądź udzielenie odpowiedzi negatywnej\textsuperscript{29}. Właściciel pojazdu narusza więc obowiązek wskazania osoby użytkującej pojazd, gdy wprost odmówi wskazania tej osoby albo nie udzieli odpowiedzi na zadane mu ustnie lub pisemnie w tym zakresie pytanie\textsuperscript{30}. W piśmiennictwie słusznie zwraca się uwagę, że brak odpowiedzi na pisemne żądanie uprawnionego organu może być oceniane w kategoriach analizowanego wykroczenia, pod warunkiem że adresat osobisto odebrał pismo zawierające to żądanie i nie udzielił na nie właściwej odpowiedzi lub w ogóle jej zaniechał\textsuperscript{31}. Pewne wątpliwości mogą pojawić się w przypadku doręczenia pośredniego lub zastępczego (o ile nie ma innych dowodów), czy wskazane pismo zostało podjęte, odebrane przez zobowiązanego, właściwego do udzielenia odpowiedzi adresata\textsuperscript{32}. Jak słusznie twierdzi Ryszard A. Stefański, inaczej trzeba ocenić sytuację, gdy pismo to nie zostało doręczone właścicielowi lub posiadaczowi pojazdu bezpośrednio, a zostało doręczone np. za pośrednictwem dorosłego domownika lub administratora domu (doręczenie pośrednie) czy też pozostawione w najbliższej placówce pocztowej operatora publicznego, jednostce Policji lub we właściwym urzędzie gminy (doręczenie zastępcze). Wskazane sposoby doręczania pism, jak zauważa \textsuperscript{28} Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 289, 535, 818), dalej jako k.p.k. \textsuperscript{29} R.A. Stefański, op. cit., s. 550 i nast. Podobnie: wyrok SR w Warszawie z 15 lipca 2020 r., sygn. akt V W 3263/19, Legalis nr 2479534; postanowienie SO w Białymstoku z 26 września 2012 r., sygn. akt VIII KZ 444/12, Lex nr 1294031. \textsuperscript{30} Postanowienie SO w Tarnowie z 28 grudnia 2004 r., sygn. akt II Waz 191/04, Legalis nr 69594; wyrok SO w Krakowie z 12 października 2017 r., sygn. akt IV 1Ka 227/17, Legalis nr 2051468; wyrok SR w Kaliszu z 10 stycznia 2022 r., sygn. akt II W 275/21, Lex nr 3406119. \textsuperscript{31} Por. R.A. Stefański, op. cit., s. 550 i nast.; W. Jankowski, op. cit. Zob. także wyrok SR w Warszawie z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt V W 1206/19, Lex nr 2731631. \textsuperscript{32} W. Jankowski, op. cit. R.A. Stefański, mają charakter procesowy i nie można przenosić ich wprost na grunt prawa materialnego represyjnego, którym jest prawo wykroczeń$^{33}$. W podobnym tonie wypowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z 30 września 2010 r.: „W sytuacji gdy doręczenie żądania, w zakresie o którym mowa w art. 78 ust. 4 p.r.d., nastąpiło w trybie art. 133 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.w., trzeba oddzielić procesowy aspekt doręczenia pisma, którego skuteczność może opierać się na domniemaniu, od materialnych podstaw odpowiedzialności, których nie można domniemywać”$^{34}$. Awizowanie przesyłki pocztowej, a nawet odmowa jej przyjęcia nie mogą być utożsamione z powzięciem przez adresata wiedzy na temat treści sformułowanego w przesyłce żądania. Uregulowanie zawarte w art. 133 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 38 § 1 k.p.w., stwarzające prawną fikcję uznania pisma za doręczone, nie ma zatem zastosowania do wezwań, o których mowa w art. 78 ust. 4 p.r.d. Służnie więc w praktyce przyjmuje się, że obowiązek określony w art. 78 ust. 4 p.r.d. powstaje tylko wówczas, gdy uprawniony organ wystąpi ze stosownym żądaniem, a żądanie to dotrze do osoby zobowiązanej$^{35}$. Zatem po stronie właściciela lub posiadacza pojazdu musi istnieć świadomość żądania udzielenia takiej informacji. Ważne jest bowiem, czy adresat wiedział, że został wezwany przez uprawniony organ, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania oraz czy taką wiedzę rzeczywiście posiadał. Należy też pamiętać, że zgodnie zasadą ciężaru dowodu to na uprawnionym orgenie spoczywa obowiązek udowodnienia tych okoliczności. Właściciela lub posiadacza pojazdu chroni bowiem zasada domniemania niewinności, co wyłącza możliwość domniemania świadomości wypełnienia znamiona wykroczenia z art. 96 § 3 k.w. Należy również zauważyć, że dla przypisania odpowiedzialności sprawcy nie ma znaczenia również forma odmowy wskazania kierującego pojazdem w określonym czasie – najważniejsze bowiem jest, aby oznaczała jednoznaczne stanowisko zobowiązanego, że nie chce obowiązku tego spełnić. Odmowa złożona na piśmie nie wymaga dalszej formy dokumentowania, zaś złożona ustnie winna być udokumentowana. Jeżeli okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, utrwalenie czynności wyjaśniających można ograniczyć do notatki urzędowej, w innym przypadku czynność ta powinna zostać utrwalona w formie protokołu przesłuchania osoby, co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie (art. 54 § 3 i 4 k.p.w.). --- $^{33}$ R.A. Stefański, op. cit., s. 550 i nast.; A. Mezglewski, [w:] A. Mezglewski, M. Nowikowska, J. Kurek, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, 2022, Lex. $^{34}$ Postanowienie SN z 30 września 2010 r., sygn. akt I KZP 15/10, Legalis nr 248202. $^{35}$ Wyrok SO w Gliwicach z 5 września 2017 r., sygn. akt VI Ka 522/17, Lex nr 2425740. Prawo do obrony oraz nieobciążania siebie i osoby najbliższej w kontekście art. 96 § 3 k.w. i art. 78 ust. 4 p.r.d. Zasada nemo tenetur se ipsum accusare uważana jest powszechnie za naczelną zasadę procesu karnego w demokratycznym państwie prawa. Prawo do obrony jest fundamentalnym prawem obywatelskim, gwarantowanym Konstytucją RP oraz przepisami konwencji międzynarodowych, które Polska podpisała i ratyfikowała, a które przez to stały się częścią wewnętrznego porządku prawnego (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP). Prawo do obrony jest nie tylko fundamentalną zasadą procesu karnego, ale też elementarnym standardem demokratycznego państwa prawnego$^{36}$. W piśmiennictwie podkreśla się doniosłość tego uprawnienia, które w swej istocie jest „prawem do ochrony jednostki przed wszelkimi ingerencjami w sferę wolności i praw, jakim zagroża bądź ze swej natury powoduje proces karny. Jest to zatem prawo do obrony człowieka, a nie jego roli czy statusu w procesie karnym”$^{37}$. W postępowaniu karnym prawo do obrony należy rozumieć szeroko. Art. 42 Konstytucji RP mówi bowiem o odpowiedzialności karnej, której towarzyszy prawo do obrony „we wszystkich stadiach postępowania”, czyli także w sprawach o wykroczenia. W uchwale z 26 kwietnia 2007 r. Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że prawo do obrony, wynikające z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, odnosi się do wszystkich stadiów postępowania, a zawarty w tym artykule zwrot „każdy, przeciwko komu” nie musi zatem oznaczać, że prawo to przysługuje wyłącznie od fazy in personam postępowania przygotowawczego, gdyż proces karny posługuje się nie tylko pojęciem „podejrzany”, lecz również sformułowaniem „osoba podejrzana”. Jeżeli więc konstytucyjne prawo do obrony odnosi się do „wszystkich stadiów postępowania”, to prawo to służyć powinno również osobie faktycznie, a nie tylko formalnie podejrzanej$^{38}$. Prawo do niedostarczania dowodów na własną niekorzyść jako takie nie może więc zostać ograniczone tylko do postępowania karnego w sensie ścisłym, bowiem obejmuje także postępowanie w sprawie o odpowiedzialność za wykroczenie. Prawo do milczenia zazębia się z domniemaniem niewinności. W doktrynie prawo do milczenia może być rozumiane jako połączone z zasadą domniemania niewinności w sytuacjach, w których brakuje innych dowodów winy niż te, które można byłoby potencjalnie uzyskać przez zmuszenie podejrzanego do samooskarżenia$^{39}$. --- $^{36}$ Wyrok TK z 17 lutego 2004 r., sygn. akt SK 39/02, OTK-A 2004, Nr 2, poz. 7. $^{37}$ D. Dudek, Konstytucyjna wolność człowieka a tymczasowe aresztowanie, Lublin 1999, s. 202. $^{38}$ Uchwała SN z 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt I KZP 4/07, Lex nr 244459; tak też: postanowienie SN z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I KZP 10/19, Lex nr 2766081. $^{39}$ J. Czabański, M. Warchoł, Prawo do milczenia czy prawo do kłamstwa „Prokuratura i Prawo” 2007, nr 12, s. 36. Kwestia prawa do obrony stała się również przedmiotem rozstrzygnięć Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej jako ETPC), uznając prawo do obrony oraz wolność od samooskarżenia za elementy „składowe międzynarodowych standardów stanowiących o istocie rzetelnego procesu”. W orzecznictwie ETPC wskazuje się, że prawo do nieobciążania siebie jest przede wszystkim związane z poszanowaniem woli osoby oskarżonej do zachowania milczenia. ETPC podnosi również, że prawo do milczenia i wolność od samooskarżenia, wynikające z art. 6 § 1 Europejskiej konwencji praw człowieka$^{40}$, zapobiega sytuacji, w której prowadzący postępowanie uzyskuje dowody poprzez zmuszenie podejrzanego do zeznawania przeciwko sobie. Ponadto prawo do milczenia nie może być jedynie ograniczone do bezpośredniego przyznania się do przestępstwa, ale przysługuje w stosunku do każdej kwestii, która może być później wykorzystana na poparcie oskarżenia$^{41}$. W badanych sprawach Weh v. Austria i Rieg v. Austria ETPC stwierdził, że „związek pomiędzy obowiązkiem skarżącego, wynikającym z normy prawa krajowego ujawnienia osoby kierującej jego samochodem a potencjalnym postępowaniem karnym przeciwko skarżącemu za przekroczenie prędkości pozostaje odległy i hipotetyczny. Bez wystarczająco konkretnego związku z tymże postępowaniem karnym użycie środków przymusu (np. nalożenie grzywny) w celu uzyskania informacji nie rodzi kwestii naruszenia prawa skarżącego do zachowania milczenia i jego przywileju nieobciążania się”$^{42}$. Należy zwrócić uwagę również na art. 14 ust. 3 lit. g ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych ONZ, w myśl którego każda osoba oskarżona o popełnienie przestępstwa ma prawo – na zasadzie równości – do niezmuszania do zeznawania przeciwko sobie lub do przyznania się do winy. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu należy przyjąć, że zakres zastosowania zasady nemo tenetur jest szerszy niż gwarancje procesowe oskarżonego (podejrzanego). Chroni ona bowiem także każdego uczestnika postępowania karnego, który zobowiązany jest do składania oświadczeń procesowych (świadka, biegłego, strony postępowania), a który w razie ujawnienia przestępstwa mógłby być narażony na odpowiedzialność karną. Zatem chroni potencjalnego podejrzanego jeszcze przed postawieniem mu jakiegokolwiek zarzutu, od momentu popełnienia czynu$^{43}$. --- $^{40}$ Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 z późn. zm.). $^{41}$ D. Vitkauskas, G. Dikov, Ochrona prawa do rzetelnego procesu w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, Strasburg 2012, s. 65. $^{42}$ Wyroki ETPC z 8 kwietnia 2004 r. w sprawie Weh v. Austria, skarga nr 38544/97 i z 24 marca 2005 r. w sprawie Rieg v. Austria, skarga nr 63207/00. Zob. też wyrok ETPC z 20 października 1997 r., RJD 1997–VI, § 45–47, [w:] M.A. Marek (oprac.), Europejski Trybunał Praw Człowieka – orzecznictwo, t. 1: Prawo do rzetelnego procesu sądowego, Kraków 2001, s. 42. $^{43}$ Por. Z. Sobolewski, Samooskarżenie w świetle prawa karnego (nemo ipsum accusare teneitur), Warszawa 1982, s. 11; P. Wiliński, Zasada prawa do obrony w polskim procesie karnym, Kraków 2006, s. 356. W orzecznictwie sądów funkcjonuje stanowisko, które należy podzielić, że odpowiedzialność za wykroczenie określone w art. 96 § 3 k.w. jest wyłączona, gdy właściciel (posiadacz) pojazdu uchyli się od obowiązku wskazania komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie w ramach prawa do obrony na podstawie art. 74 § 1 k.p.k. w zw. z art. 20 § 3 k.p.w., w sytuacji w której pojazdu nikomu nie powierzał, sam tym pojazdem kierował lub go używał i dopuścił się wykroczenia$^{44}$. Podobnie w sprawie wypowiedział się w uzasadnieniu wyroku z 20 września 2015 r. Trybunał Konstytucyjny, wskazując, że przepis z art. 96 § 3 k.w. nie prowadzi do naruszenia wolności od samooskarżania: „Właściciel lub posiadacz pojazdu nie ma zatem obowiązku wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, jeżeli sam tym pojazdem kierował lub go używał i dopuścił się np. wykroczenia przekroczenia prędkości zarejestrowanego za pomocą urządzenia rejestrującego lub wykroczenia polegającego na niewłaściwym parkowaniu, a tym samym powyższe sytuacje nie są objęte odpowiedzialnością za wykroczenie z art. 96 § 3 k.w.”$^{45}$. Linia orzecznicza wyznaczona przez Trybunał Konstytucyjny jest realizowana także w sądownictwie powszechnym. Sąd Okręgowy w Poznaniu w wyroku z 11 lipca 2019 r.$^{46}$ stwierdził m.in.: „Sąd I instancji błędnie jednak założył, że obowiązek wskazania osoby, której pojazd został powierzony do kierowania lub używania w oznaczonym czasie nie doznaje żadnych ograniczeń (poza tym wymienionym wprost w treści art. 78 ust. 4 p.r.d.) i wobec tego właściciel lub posiadacz pojazdu musi się do niego bezwzględnie dostosować. Tymczasem w sytuacji kiedy właściciel lub posiadacz pojazdu sam pojazdem kierował lub go używał i dopuścił się w tym czasie popełnienia wykroczenia drogowego nie ma obowiązku wskazania, na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie”. Powyższy pogląd wyrażony przez orzecznictwo jest słuszny i bezdyskusyjny. Tożsame stanowisko w tej kwestii zajmuje również doktryna$^{47}$. W ocenie R.A. Stefańskiego w sytuacji gdy właściciel lub posiadacz --- $^{44}$ Zob. wyrok SO w Sieradzu z 6 kwietnia 2022, sygn. akt II Ka 11/22, Legalis nr 2685086; wyrok SO w Warszawie z 25 września 2020 r., sygn. akt X Ka 508/20, Legalis nr 2505712; wyrok SO w Piotrkowie Trybunalskim z 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV Ka 128/16, Legalis nr 2086406. $^{45}$ Wyrok TK z 30 września 2015 r., sygn. akt K 3/13, OKT-A 2015, Nr 8, poz. 125, pkt III.4.8 uzasadnienia. $^{46}$ Wyrok SO w Poznaniu z 11 lipca 2019 r., sygn. akt IV Ka 510/19, Legalis nr 2243090. $^{47}$ Zob. R.A. Stefański, op. cit., teza 7.8. Odmienne pogląd wyglosił A. Skowron, zdaniem którego właściciel lub posiadacz pojazdu, do którego organ procesowy zwrócił się o wskazanie osoby kierującej w chwili wykroczenia, nie może uchylić się od tego obowiązku, nawet jeżeli to on sam pojazdem tym kierował. Prawo do obrony przysługuje bowiem oskarżonemu (obwinionemu) dopiero od momentu, gdy organ procesowy nabierze uzasadnionych podejrzeń, że sprawca danego wykroczenia może być określona osoba, co na etapie wezwania do wskazania osoby, której powierzyło się pojazd, nie ma jeszcze miejsca. W sytuacji gdy takich podejrzeń nie posiada, a jedynie przypuszcza, nie można mówić jeszcze o stadium postępowania, które predestynuje właściciela (posiadacza) pojazdu do skorzystania z prawa do odmowy odpowiedzi na zadawane mu pytania – pojazdu odmówił wskazania osoby, której powierzył pojazd do używania lub kierowania, gdy sam jest sprawcą wykroczenia, wykluczona jest możliwość przypisania odpowiedzialności za wykroczenie z art. 96 § 3 k.w. Uprawnienie do odmowy udzielenia takiej informacji – zdaniem R.A. Stefańskiego – mieści się w ramach tzw. kontratypu działania w ramach uprawnień. Autor przyjmuje zatem, że odmowa wskazania siebie jako sprawcy wykroczenia mieści się w prawie do obrony$^{48}$. Innymi słowy nie ma obowiązku samooskarżania siebie, co wynika z obowiązującej w polskim porządku prawnym zasady nemo tenetur se ipsum accusare wyprowadzanej z art. 42 ust. 2 Konstytucji RP$^{49}$. Każdemu przysługuje konstytucyjne prawo do obrony, które wyraża się m.in. w tym, że żaden sprawca przestępstwa lub wykroczenia nie ma obowiązku współpracy z organami ścigania oraz dostarczania tym organom dowodów własnej winy. Korzystanie z prawa do obrony nie może pociągać za sobą negatywnych konsekwencji dla obwinionego. Powołanie się na nie w sprawie o czyn z art. 96 § 3 k.w. nie może również stanowić żadnego dowodu sprawstwa w sprawie o wykroczenie, w związku z którym skierowane zostało wezwanie do wskazania osoby kierującej pojazdem$^{50}$. W żadnym przypadku, jak trafnie stwierdził Szymon Michór, nie można mówić o powstaniu odpowiedzialności właściciela lub posiadacza pojazdu z tytułu nieudzielania informacji o sobie samym jako o osobie, względem której istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie. Prowadziłoby to do niedopuszczalnego samooskarżenia i naruszenia wszelkich uprawnień procesowych służących obronie. Według rzeczonego autora taka postawa właściciela pojazdu czy posiadacza nie może również zostać uznana przez organ prowadzący postępowanie bądź sąd za okoliczność wskazującą, iż to on kierował wtedy pojazdem. Tę okoliczność organ powinien wykazać, posługując się swoimi uprawnieniami procesowymi, ale w taki sposób, aby wniosek o ukaranie został poparty „mocnymi” dowodami, a nie wyłącznie domysłami$^{51}$. W polskim porządku prawnym nie jest dopuszczalne domniemanie, że właściciel (posiadacz) pojazdu, który nie wskazał komu powierzył pojazd do kierowania (używania), jest sprawcą wykroczenia polegającego np. na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości. Odnosząc się do problematyki, czy właściciel pojazdu może uchylić się od wskazania komu powierzył pojazd do prowadzenia w określonym czasie, w przypadku gdy jest nią osoba najbliższa, należy podkreślić, że zmiany, --- $^{48}$ R. A. Stefański, op. cit., teza nr 7.8. $^{49}$ Postanowienie SR w Nysie z 24 lipca 2020 r. sygn. akt II W 534/20, Legalis nr 2421256. Por. postanowienie TK z 21 grudnia 2007 r., sygn. akt Ts 62/07, OTK-B 2008, Nr 2, poz. 69. $^{50}$ M. Hotel, A. Rychlewska, Niewskazanie osoby, której powierzyło się pojazd – z perspektywy prawa obwinionego do obrony, „Forum Prawnicze” 2016, nr 1(33), s. 68. $^{51}$ S. Michór, Penalizacja nieudzielenia informacji w postępowaniu wykroczeniowym a art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, „Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego” 2008, t. 23, s. 199–206. które legły u podstaw tego zagadnienia prawnego, wprowadziła ustawą nowelizującą Kodeks postępowania karnego z dnia 10 stycznia 2003 r.$^{52}$ Nadała ona m.in. art. 183 § 1 k.p.k. jego aktualne brzmienie, według którego świadek może uchylić się od odpowiedzi na pytanie jedynie wtedy, gdy jej udzielenie mogłoby narazić jego lub osobę mu najbliższą „na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe”. Wyeliminowano zatem możliwość uchylenia się od odpowiedzi, gdy odpowiedź naraża świadka lub osobę dlań najbliższą tylko na odpowiedzialność za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe. Należy podzielić pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny, zgodnie z którym właściciel lub posiadacz pojazdu nie może uchylić się od wypełnienia obowiązku udzielenia odpowiedzi, określonego w art. 78 ust. 4 p.r.d., w sytuacji gdy powierzył pojazd osobie najbliższej, nawet jeżeli odpowiedź ta mogłaby narazić osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność za wykroczenie$^{53}$. Podobne stanowisko zajęto w orzecznictwie ETPC, wskazując, że w przypadku gdy sprawcą wykroczenia jest osoba najbliższa dla właściciela pojazdu, to brak jest podstaw stwierdzenia niezagodności art. 78 ust. 4 p.r.d. w związku z art. 96 § 3 k.w. z art. 6 ust. 1 Europejskiej konwencji praw człowieka$^{54}$. Zbieżne stanowisko w tym zakresie reprezentowane jest w orzecznictwie, zgodnie z którym odpowiednie stosowanie – z mocy art. 41 § 1 k.p.w. – w postępowaniu wykroczeniowym przepisu art. 183 § 1 k.p.k. nie oznacza, aby osoba przesłuchiwana w charakterze świadka w sprawie o wykroczenie mogła uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli jej udzielenie mogłoby narazić osobę dla niej najbliższą na odpowiedzialność tylko za wykroczenie$^{55}$. Uprawnienie odmowy udzielenia odpowiedzi przez osobę rozpytywaną w sposób pozaprocesowy przez uprawniony organ żądający od niej informacji, która z mocy art. 78 ust. 4 p.r.d. ma obowiązek przekazać temu organowi, przysługuje jedynie w sytuacji, gdy owa informacja mogłaby narazić tę osobę bądź jej najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Trybunał Konstytucyjny stanął również na stanowisku, iż „informacja o powierzeniu pojazdu osobie najbliższej nie jest tożsama z informacją o tym, kto prowadził lub używał pojazd w chwili popełnienia wykroczenia drogowego. Wskazanie na żądanie uprawnionego organu, komu właściciel lub posiadacz --- $^{52}$ Dz.U. Nr 17, poz. 155. $^{53}$ Wyrok TK z 30 września 2015 r., sygn. akt K 3/13, OTK-A 2015, Nr 8, poz. 125. $^{54}$ Zgodnie z art. 6 ust. 1 Europejskiej konwencji praw człowieka „każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej”. $^{55}$ Uchwała SN z 30 listopada 2004 r., sygn. akt I KZP 26/04, Lex Polonica nr 370754; zob. także wyroki SO w Warszawie z 4 lutego 2020 r., sygn. akt VI Ka 527/19, Legalis nr 2352896 i z 29 stycznia 2020 r., sygn. akt VI Ka 335/19, Lex nr 2977707; wyrok SR w Warszawie z 3 stycznia 2018 r., sygn. akt IV W 1931/17, Legalis nr 2148603. pojazdu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, nie przesądza o ewentualnej odpowiedzialności wskazanej osoby za wykroczenie drogowe utrwalone przez urządzenie rejestrujące. W ocenie Trybunału obowiązek wskazania komu właściciel (posiadacz) powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, zabezpieczony sankcją grzywny za wykroczenie, jest istotowo innym obowiązkiem niż obowiązek zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa statwowanym przez art. 240 k.k. i art. 304 § 1 k.p.k. Przepis art. 78 ust. 4 p.r.d. dotyczy wyłącznie obowiązku wskazania, komu został powierzony pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, a nie obowiązku zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa bądź nawet wykroczenia. Przepis ten statuuje zatem obowiązek wskazania okoliczności faktycznej. Powierzenie innej osobie pojazdu nie jest przestępstwem po stronie właściciela, a jego przyjęcie przestępstwem po stronie użytkownika. Nie ma więc mowy o zawnieniu nie tylko kryminalnym, ale nawet wykroczeniowym zarówno powierzającego, jak i użytkownika pojazdu”$^{56}$. Ustawa nie zrównuje osoby, której pojazd został powierzony, z osobą kierującą tym pojazdem. Zatem organ nie zwraca się z zapytaniem o wskazanie osoby, która popełniła wykroczenie – zwraca się wyłącznie o wskazanie osoby, której pojazd został powierzony do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Wobec tego wskazanie osoby, której został powierzony pojazd do używania lub kierowania, nie jest więc w żadnym razie tożsame z oskarżeniem tej osoby o popełnienie czynu zabronionego. Osoba, której pojazd powierzono, mogła np. bez zgody lub wiedzy właściciela powierzyć ten pojazd jeszcze innej osobie, pojazd powierzony mógł zostać jej skradziony czy też wystąpiły okoliczności, które np. z uwagi na działanie w stanie wyższej konieczności nie pozwolą na przypisanie jej odpowiedzialności za wykroczenie. Zasadniczo treść art. 78 ust. 4 p.r.d. nie pozostawia żadnych wątpliwości interpretacyjnych co do obowiązku wskazania przez właściciela lub posiadacza pojazdu komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, a można tylko stwierdzić, że orzecznictwo jedynie doprecyzowało, iż ma on taki obowiązek nawet wówczas, gdy powierzył tej pojazd osobie najbliższej. Podsumowanie Przepis art. 96 § 3 k.w. do polskiego porządku prawnego wprowadzono na mocy ustawy z dnia 29 października 2010 r., której celem było ograniczenie liczby wypadków drogowych oraz ich ofiar za pomocą nowoczesnego, spraw- --- $^{56}$ Wyroki TK z 30 września 2015 r., sygn. akt K 3/13, OTK-A 2015, Nr 8, poz. 125 i z 12 marca 2014 r., sygn. akt P 27/13, OTK-A 2014, Nr 3, poz. 30; postanowienie TK z 8 stycznia 2016 r., sygn. akt Ts 329/15, OTK-B 2016, poz. 21. dzonego w innych państwach Unii Europejskiej efektywnego systemu automatycznej kontroli prędkości pojazdów. Osiągniecie tego celu nie byłoby możliwe bez przepisów pozwalających skuteczniej egzekwować przestrzeganie przez kierujących pojazdami przepisów ruchu drogowego. W uzasadnieniu projektu przytoczonej ustawy czytamy: „(...) Z poprawą bezpieczeństwa będziemy mieć do czynienia dopiero wtedy, gdy na istniejącej i stale rozbudowywanej sieci dróg wdrożony zostanie skutecznym system egzekwowania od kierowców właściwych zachowań, w tym w szczególności w zakresie przestrzegania przepisów ruchu drogowego obejmujących także przepisy dotyczące stosowania się do ograniczeń dopuszczalnych prędkości maksymalnych. Efekt taki osiągalny jest wyłącznie poprzez wdrożenie odpowiednich rowiązań systemowych z użyciem automatycznych urządzeń wspomagających, do których zaliczyć należy w szczególności video i fotorejestratory naruszeń sprzęgnięte z systemami automatycznego pomiaru prędkości pojazdów”$^{57}$. Brak karnoprawnego zabezpieczenia art. 78 ust. 4 p.r.d. prowadziłby do tego, że obowiązek mógłby być powszechnie ignorowany, stając się martwą literą prawa. W konsekwencji ustalanie sprawców przestępstw i wykroczeń drogowych w wielu przypadkach byłoby w ogóle niemożliwe, a efekt zapobiegawczy i wymuszający przestrzeganie przepisów o bezpieczeństwie w ruchu drogowym z użyciem radarów praktycznie żaden. Brak art. 96 § 3 k.w. spowodowałby, że w sytuacji naruszenia przepisów ruchu drogowego, utrwalonej za pomocą urządzenia rejestrującego, właściciele lub posiadacze pojazdu notorycznie uchylaliby się od obowiązku wskazania komu powierzyli pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. W konsekwencji system automatycznej kontroli prędkości pojazdów nie spełniłby zakładanego celu, tzn. wymuszania przestrzegania ograniczeń prędkości i tym samym ograniczenia liczby wypadków drogowych oraz ich ofiar$^{58}$. Racjonalny ustawodawca, dążąc do skutecznego zwalczania patologii w ruchu drogowym, musi tak konstruować przepisy prawne, aby odtwarzane z nich normy nakazujące określone zachowania były następnie realizowane$^{59}$. Jak wskazano w literaturze, „poszerzenie bezpieczeństwa łączy się ze zwężaniem praw i wolności obywatelskich, a poszerzanie praw i wolności obywatelskich oznacza zwężanie pola bezpieczeństwa”$^{60}$. Konieczne jest zatem wskazanie, choćby w przybliżeniu, „linii równowagi” między tymi wartościami w kontek- --- $^{57}$ Uzasadnienie projektu ustawy z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 3179, Sejm VI kadencji. $^{58}$ Zob. wyrok TK z 12 marca 2014 r., sygn. akt P 27/13, OTK-A 2014, Nr 3, poz. 30; wyrok SN z 13 września 2017 r., sygn. akt IV KK 42/17, „Prokuratura i Prawo” 2017, Nr 11, poz. 7. $^{59}$ Ze stanowiska Sejmu, sygn. akt SK 64/13, BAS-WPTK 2558/13, Internetowy Portal Orzeczeń; A. Sadło-Nowak, Odpowiedzialność za niewskazanie osoby, której powierzono pojazd do kierowania lub używania, [w:] I. Nowicka, A. Sadło-Nowak (red.), Współczesne problemy wykroczeń. Materialnoprawna i procesowa problematyka wykroczeń, Szczecino 2016, s. 29. $^{60}$ J. Boć, O konstytucyjnych uregulowaniach wyrównywania strat legalnych, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 1997, nr 38, s. 29. ście zasady demokratycznego państwa prawnego\textsuperscript{61}. Tworząc przepisy prawne, ustawodawca powinien jednocześnie bączyć na to, aby unormowania te nie naruszały praw i wolności obywatelskich wskazanych przede wszystkim w przepisach Konstytucji RP. Cel nie może bowiem uświadać środków. Nie jest zatem dopuszczalne naruszenie istoty praw wolnościowych w imię innych zasad, nawet tak istotnych, jak bezpieczeństwo publiczne. \textbf{Wykaz literatury} Czabański J., Warchol M., \textit{Prawo do milczenia czy prawo do kłamstwa}, „Prokuratura i Prawo” 2007, nr 12. Grzęda E., \textit{Niedopuszczalna „samodenuncjacja” czy legalny obowiązek informacyjny? Uwagi na marginesie wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 12 marca 2014 r. (P 27/13) i 30 września 2015 r. (K 3/13)}, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2016, z. 3. Hotel M., Rychlewska A., \textit{Niewskazanie osoby, której powierzyło się pojazd – z perspektywy prawa obwinionego do obrony}, „Forum Prawnicze” 2016, nr 1(33). Jankowski W., \textit{Art. 96 § 3}, [w:] T. Grzegorczyk, \textit{Kodeks wykroczeń. Komentarz}, 2013, Lex. Leciak M., [w:] P. Daniluk (red.), \textit{Kodeks wykroczeń. Komentarz}, C.H. Beck, Warszawa 2019. Marek M.A. (oprac.), \textit{Europejski Trybunał Praw Człowieka – orzecznictwo}, t. 1: \textit{Prawo do rzetelnego procesu sądowego}, Zakamyczce, Kraków 2001. Mezglewski A., [w:] A. Mezglewski, M. Nowikowska, J. Kurek (red.), \textit{Prawo o ruchu drogowym. Komentarz}, 2022, Lex. Michalska-Warias A., \textit{Art. 96 § 3}, [w:] T. Bojarski (red.), \textit{Kodeks wykroczeń. Komentarz}, 2020, Lex. Michalska-Warias A., \textit{Art. 96 § 3}, [w:] T. Bojarski (red.), \textit{Kodeks wykroczeń. Komentarz aktualizowany}, 2023, Lex. Michór S., \textit{Penalizacja niedzielenia informacji w postępowaniu wykroczeniowym a art. 78 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym}, „Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego” 2008, t. 23. Nycz P., \textit{Strona podmiotowa wykroczenia z art. 96 § 3 k.w.}, „Państwo i Prawo” 2016, nr 6. Sobolewski Z., \textit{Samooskarżenie w świetle prawa karnego (nemo ipsum accusare tene tur)}, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1982. Sadło-Nowak A., \textit{Odpowiedzialność za niewskazanie osoby, której powierzono pojazd do kierowania lub używania}, [w:] I. Nowicka, A. Sadło-Nowak (red.), \textit{Współczesne problemy wykroczeń. Materialnoprawna i procesowa problematyka wykroczeń}, WSPol, Szczytno 2016. Skowron A., \textit{Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2014 r., P 27/13}, 2014, Lex. Skowron A., \textit{Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Komentarz}, Wolters Kluwer, Warszawa 2010. \textsuperscript{61} S. Michór, \textit{Realizacja prawa do obrony w postępowaniu wykroczeniowym a art. 78 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym}, „Palestra” 2009, z. 1–2, s. 103. Summary Obligation to indicate – at the request of an authorized body – the information on roadworthiness car certification and liability under Article 99 § 3 of the Code of Petty Offences Keywords: law on petty offences, vehicle owner, vehicle driver, photo radar, liability, right to defence. The author deliberates on Article 96 § 3 of the Code of Petty Offences, punishing refusal to indicate at the request of an authorised body to whom the owner or keeper of a vehicle has entrusted the vehicle to drive or use in a defined period (Article 78 Section 4 of The Road Traffic Act). The purpose of this article is to present a set of entities obliged under the norms and entities authorized to request information from the owner or the holder of the vehicle about that who he has been assigned the vehicle to drive or use on time. In addition, special attention was on circumstances which, even though they constituted cases of non-compliance with the standard resulting from Art. 78 sec. 4 Act of the Law on Road Traffic could not be result in liability for the offense in question. The article also contains an analysis of past judicial concerning extent of rights of defence in the context of liability for a petty offence from Art. 96 paragraph 3 of the Code of Petty Offenses. The author indicates that provision of the Code of Petty Offences in a significant not way limits the rights of defence. Wojciech Cieślak Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie ORCID: 0000-0002-2747-2871 firstname.lastname@example.org Zasady humanizmu i humanitarianyzmu w polskim prawie karnym I. Wielu z nas, prawników, wykazuje bardzo wyraźnie zauważalną potrzebę porządkowania materiałów służących w codziennej pracy. Dotyczy to zarówno zadań prawnika-praktyka, który porządkuje dany zbiór bytów konkretnych, np. sporządzając wykaz dowodów rzeczowych, numerując kolejne karty akt sprawy czy przedstawiając, w określonej sekwencji, argumenty w piśmie procesowym, jak i – a może nawet przede wszystkim – pracy prawnika-teoretyka, którego ambicją jest niejednokrotnie zaproponowanie przejrzystej i klarownej klasyfikacji bytów idealnych – pojęć lub instytucji prawnych, czy wreszcie dążeń dydaktyka, dla którego często pierwszoplanowym zadaniem będzie właściwe usystematyzowane i zsytetyzowane wiadomości, które chciałby przekazać swoim studentom. Jedną z metod takiego porządkowania czy syntetyzowania jest formułowanie tzw. zasad prawnych. Są to pewne dyrektywy, tzw. wypowiedzi normatywne o charakterze ogólnym, stanowiące ważną wskazówkę w procesie stanowienia i stosowania prawa. Część autorów wyróżnia wśród nich zasady naczelne, mające znaczenie dla określonej gałęzi prawa, a nawet dla całego systemu prawa$^1$. Podstawą dla uznania, że na gruncie danego systemu prawnego obowiązuje określona zasada, są zazwyczaj akceptowane przez naukę, judykaturę i ogół adresatów wartości tego systemu, wyznaczające kierunki jego rozwoju i funkcjonowania; bywa i tak, że podstawą obowiązywania danej zasady prawnej jest przepis czy grupa przepisów należących do danego systemu prawa i w odniesieniu do takich dyrektyw używa się niekiedy określenia „reguła”, co ma ją odróżnić od innych zasad$^2$. Jedną z takich właśnie zasad jest zasada humanizmu czy – jak chcą inni – --- $^1$ M. Cieślak, Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia, Warszawa 1990, s. 117; idem, Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne, Warszawa 1984, s. 205–207; S. Waltoś, Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 1998, s. 206. $^2$ Zob. M. Cieślak, Polskie prawo karne…; także: W. Cieślak, Prawo karne. Zarys instytucji i naczelne zasady, Warszawa 2010, s. 42. humanitaryzmu, określona w treści przepisu art. 3 Kodeksu karnego, który stanowi, że „kary oraz inne środki przewidziane w tym kodeksie stosuje się z uwzględnieniem zasad humanitaryzmu, w szczególności z poszanowaniem godności człowieka”. II. W moim przekonaniu, aby jednak w pełni uchwycić sens tej dyrektywy, warto rzucić okiem na pewien proces, który doprowadził do umieszczenia jej w polskim systemie prawnym. Przedstawiając ewolucję prawa karnego, Marian Cieślak podkreślił m.in., że „linia rozwojowa prawa karnego nie jest krzywą płynną, pełno w niej załamań, nawrotów. Ogólnie jednak biorąc, można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić dominującą tendencję ewolucyjną w postaci postępującego łagodzenia tego prawa. Coraz większą uwagę skupia się na pytaniu, czy reakcja karna w ogóle jest niezbędna, konieczna w danym wypadku i czy jest niezbędna w takim kształcie jakościowym i ilościowym. Wiąże się to, z jednej strony, z postępującym uswiadomieniem sobie »społecznych kosztów« reakcji karnej, z drugiej – z postępującą (pomimo wszelkich wynaturzeń i zagrożeń, w które obfituje wiek XX) humanizacją życia społecznego, a zwłaszcza z postępami, jakie notuje w zakresie prawa i w świadomości społeczeństw doktryna praw człowieka. W skazanym widzi się w dalszym ciągu osobę ludzką, podmiot praw, które tylko w zakresie koniecznym mogą być ograniczone (...).”³ W tym ujęciu zatem postępujące łagodzenie represji karnej poprzez ograniczanie, w myśl zasady poena ultima ratio, zakresu stosowania prawa karnego, które w swym działaniu zawsze przecież pociąga za sobą wyrządzenie innemu człowiekowi większej czy mniejszej dolegliwości oraz eliminowania szczególnie drastycznych form reakcji prawnokarnej, byłoby zgodne z podstawowymi założeniami humanizmu, rozumianego jako pewna postawa moralna i intelektualna, wyrażającym się w uznaniu człowieka za wartość najwyższą i źródło wszelkich innych wartości⁴, które to założenie można wyrazić syntetycznie stwierdzeniem „wszystko przez człowieka i wszystko dla człowieka”.⁵ I rzeczywiście, trudno byłoby pogodzić podobną postawę z akceptacją dla stosowania w życiu społecznym środków, które co najmniej nie uwzględniałyby takiej perspektywy.⁶ Nie może zatem dziwić fakt, że członkowie --- ³ M. Cieślak, Polskie prawo karne..., s. 48 i przywołana tam literatura. Zob. także M. Filar, S. Frankowski, K. Poklewski-Koziełł, A. Spotowski, A. Wąsek, [w:] S. Frankowski (red.), Prawo karne państw Europy Zachodniej, Warszawa 1982; S. Strycharz, Wybrane problemy karania na tle tendencji depenalizacyjnych, Warszawa 1982, s. 43–68. ⁴ M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, t. 1: A–K, Warszawa 1978, s. 758; J. Tokarski (red.), Słownik wyrazów obcych, Warszawa 1980, s. 289; zob. także D. Tanalski, Wolność człowieka. Personalizm a marksizm, Warszawa 1968, s. 17–18. ⁵ B. Suchodolski, Rozwój współczesnej filozofii człowieka, Warszawa 1967, s. 88. ⁶ Należy jednak odnotować pojawiające się w ostatnich latach głosy poświęcone „możliwym oddziaływaniom posthumanizmu na paradygmatyczny obecnie związek nastawienia humanistycznego z prawem karnym”, gdzie ów posthumanizm to „stanowiący przede wszystkim (...) zbiór przekonań (ustaleń, paradygmatów) rzucający radykalne wyzwanie tradycyjnje (klasycznie) ujmowanemu komisji do spraw reformy prawa karnego, utworzonej po zmianach społeczno-ustrojowych, jakie zaszyły na początku lat 90. ubiegłego wieku, uznał, że „nowe prawo karne musi przyjąć nową aksjologię odpowiadającą demokratycznemu państwu prawa, w którym prawo karne służy ochronie systemu podstawowych wartości i nie jest przede wszystkim instrumentem polityki. Myślą przewodnią nowego prawa karnego musi być ochrona godności człowieka, zarówno jako pokrzywdzonego, jak i sprawcy przestępstwa, a także ochrona dóbr służących człowiekowi, jego rozwijowi i pokojowemu współżyciu z innymi ludźmi”$^7$. W toku prac legislacyjnych pojawił się też postulat zapisania wprost w ustawach karnych zasady humanizmu. Myśl ta nie była nowa. Wskazane idee stanowiły przesłankę do sformułowania już wcześniej w doktrynie polskiego prawa karnego zasady humanizmu, stanowiącej jedną z naczelnych dyrektyw tej gałęzi prawa we wszystkich współczesnych systemach prawnych$^8$. Znacznie tej reguły zgodnie podkreślało, jeszcze pod rządami kodyfikacji karnych z 1969 r., wielu przedstawicieli nauk penalnych$^9$, zaś jej treść najbardziej bodaj szczegółowo przedstawił M. Cieślak, akcentując, że jest ona wskazówką, zgodnie z którą „organy państwowe i społeczne powinny mieć na oku dobro człowieka, działać w sposób ludzki i życzliwy, uznając nienaruszalne prawo człowieka do życia, uwzględniając szacunek dla jego osoby i jego ludzkiej godności oraz unikając zwiększenia dolegliwości i ograniczeń ponad miarę niezbędną dla realizacji celów prawa”$^{10}$. I choć w takim ujęciu zasada humanizmu $^7$ Uzasadnienie do projektu kodeksu karnego, „Państwo i Prawo” 1994, z. 31. $^8$ Zasada humanizmu/humanitaryzmu znajduje się oparcie w normach Konstytucji RP, tj. w art. 30 o treści: „Przyrodzona i niezbytna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych” oraz w art. 40 o treści: „Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje się stosowania kar cielesnych”, a także w międzynarodowych aktach praw człowieka, ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską, tj. w art. 7 i w art. 10 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, art. 3 Europejskiej konwencji praw człowieka, Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania z dnia 10 grudnia 1984 r. (t.j. Dz.U. z 1989 r., Nr 63, poz. 378 ze zm.) oraz w innych umowach międzynarodowych. Zob. uwagi S. Leentala, [w:] idem, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, wyd. szóste, Warszawa 2017, s. 41 i nast.; A. Grześkowiak, [w:] A. Grześkowiak, K. Wiak (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. trzecie, Warszawa 2015, s. 48. $^9$ Por. J. Śliwowski, Prawo karne, Warszawa 1974, s. 11; I. Andrejew, Polskie prawo karne w zarysie, Warszawa 1989, s. 37; K. Buchala, Prawo karne materialne, Warszawa 1980, s. 91–92; A. Grześkowiak, [w:] A. Marek (red.), Prawo karne. Zagadnienia teorii i praktyki, Warszawa 1986, s. 214–215; A. Marek, Prawo karne. Część ogólna, Bydgoszcz 1992, s. 243–244; M. Cieślak, Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia, wyd. trzecie, Warszawa 1995. $^{10}$ M. Cieślak, Polskie prawo karne..., s. 48; idem, Zasada humanizmu jako naczelna dyrektywa w sferze prawa karnego, „Zeszyty Naukowe Wydziału Prawa i Administracji UG” 1985, nr 13, s. 90. Zob. także A. Wąsek, Problematyka odpowiedzialności karnej w okresie prac nad reformą prawa karnego, [w:] A. Strzembosz (red.), O prawo karne oparte na zasadach sprawiedliwości, byłaby regułą odnoszącą się do całego systemu prawa, to przecież szczególny wymiar uzyskałaby ona na gruncie prawa karnego, które operuje narzędziami tak głęboko ingerującymi w prawa jednostki, że jedynie szczególnie uważne posługiwanie się nimi może zlagodzić konflikt między nimi a uzasadnioną ochroną interesów innych ludzi czy zbiorowości. Realizując zatem powierzone im zadania, organy państwa powinny działać zgodnie z ich treścią, co na gruncie prawa karnego dotyczy zwłaszcza stanowienia norm określających zasadę odpowiedzialności, system sankcji i regul jej ustawowego wymiaru oraz właściwego stosowania tych przepisów w toku wykładni przepisów, stosowania środków przymusu procesowego, sądowego wymiaru sankcji oraz wykonania kary i innych środków. III. Przedstawione w poprzednim punkcie szczegółowe wskazania, wynikające z zasady humanizmu oraz postulat jej zapisania w ustawach, zostały na ogół dobrze przyjęte w nauce polskiego prawa karnego. Część autorów jednak oponowała przeciwko takiemu rozwiązaniu, podkreślając, że wyobrażenie o możliwości realizacji co do tak ujętej zasady humanizmu jest iluzją, proponując jednocześnie, niejako w zamian, przyjęcie dyrektywy humanitaryzmu, która miałaby przede wszystkim odnosić się głównie do stosowania kar i innych środków penalnych. Taki kierunek obrali też ostatecznie twórcy Kodeksu karnego z 1997 r., formułując w art. 3 zasadę humanitaryzmu o treści następującej: „Kary oraz środki karne przewidziane w tym kodeksie stosuje się z uwzględnieniem zasad humanitaryzmu, w szczególności z poszanowaniem godności człowieka”. Zastanawiający jest jednak pewien dysonans pomiędzy taką treścią przepisu a odpowiadającym mu fragmentem uzasad- --- prawach człowieka i miłosierdziu, Lublin 1988, s. 87; A. Spotowski, Zasada humanizmu jako dyrektywa reformy prawa karnego, „Państwo i Prawo” 1998, z. 9, s. 115. 11 Z zasady humanizmu związana jest najciszej zasada równości wobec prawa. Zakłada ona, że wszyscy ludzie są równi, wszak każdy z nich jest nosicielem najwyższej wartości – człowieczeństwa, a w związku z tym wszelkie inne różnice, jakie pomiędzy nimi występują, muszą jeźić na dalszy plan (tak: I. Andryew, Polskie prawo karne w zarysie, Warszawa 1987, s. 37–38). Idea ta przeznika do zasady humanizmu i sprawia, że owa reguła na gruncie prawa karnego ma dwa aspekty oblicza. W jej obrębie mieścić się będzie bowiem zarówno dyrektywa dla podejmowania działań zmierzających do zapewnienia szczególnej ochrony takich dóbr, jak życie, zdrowie i wolność każdego człowieka, jak i nakaz humanitarnego traktowania oskarżonego i skazanego czy wreszcie wskazani dla poszanowania godności, tak pokrzywdzonego, jak również i sprawcy. Uwzględnienie obu tych aspektów zasady humanizmu, z zachowaniem między nimi właściwych proporcji, decyduje o pełnej jej realizacji (zob. A. Marek, Prawo karne. Część szczegółowa, Bydgoszcz 1992, s. 244). 12 L. Gardocki, Prawo karne, wyd. trzecie, Warszawa 1999, s. 27–28 i – konsekwencknie – w wyd. siedmiestanym (Warszawa 2011, s. 26). Autor ten wyrażał obawy, że zbyt ogólne rozumiana zasada humanizmu mogłaby prowadzić do uprzywilejowania interesów jednostki w relacji do interesów ogólnospolecznych. Podobnie: H.J. Bartsch, Zakaz stosowania tortur i zlego traktowania w europejskim systemie ochronnym, [w:] J. Skupinski, J. Jakubowska-Hara (red.), Standardy praw człowieka a polskie prawo karne, Warszawa 1995, s. 279. Odmiennie: A. Wąsek, [w:] M. Filar, Kodeks karny. Komentarz, wyd. trzecie, Warszawa 2012, s. 23 (aktualizacja M. Kulik). nienia rządowego projektu Kodeksu karnego, w którym wywodzi się, że „kodeks z 1997 r. zawiera wprost wymaganie, aby odpowiedzialność karna oraz związane z nią kary i środki stosowane były z uwzględnieniem zasad humanizmu oraz z poszanowaniem godności człowieka. Zawarta w kodeksie norma nie ma znaczenia deklaratoryjnego, lecz powinna stanowić zasadniczą dyrektywę wymiaru kary i stosowania innych środków będących prawnokarną reakcją na popełnienie czynu zabronionego”$^{13}$. Dziś już trudno określić, czy przedstawiona rozbieżność jest wynikiem omyłki lub niestaranności w redagowaniu ostatniej wersji uzasadnienia, czy też wyrazem stanowiska komisji, które można w najprostszej postaci ująć następująco: jednym ze wskazań wywodzonych z humanizmu byłby nakaz humanitarnego traktowania oskarżonego/skazanego, ale i – jak się wydaje – innych uczestników procesu. Gdyby jednak uznać, że mamy do czynienia z pewnym uchybieniem twórców obecnej ustawy karnej, polegającym na stawianiu znaku równoważności pomiędzy humanizmem a humanitaryzmem, to należałoby taką tezę zanegować. Jeżeli bowiem w ogóle podjąć próbę określenia relacji między zakresem pojęć „humanizm” i „humanitaryzm”, to należy chyba przyjąć, że pozostają one w stosunku podrzędności, tzn. zachowanie każdego humanisty winno odznaczać się humanitaryzmem$^{14}$, lecz nie każdy, kto postępuje humanitarnie, musi być humanistą$^{15}$. Próby uchwycenia relacji pomiędzy tymi pojęciami nie ułatwia w żaden sposób posłużenie się przez ustawodawcę i autorów uzasadnienia projektu rządowego liczbą mnogą; wszak w przepisie i w uzasadnieniu mowa jest o zasadach humanitaryzmu i zasadach humanizmu. Można zatem odnieść wrażenie, że możemy mówić o dwóch zbiorach dyrektyw charakteryzujących się wspólnymi właściwościami, między którymi jednak nie zachodzi relacja wymienności --- $^{13}$ Uzasadnienie do projektu... $^{14}$ Najnowsze dzieje świata dostarczają jednak zbyt wielu przykładów działań niehumanitarnych podejmowanych rzekomo dla dobra człowieka i ludzkości; dodajmy, że niekiedy owe okrutne postępowanie nie było często czynnikiem zlej woli, a szczerego, choć niewątpliwie błędnego, przekonania o konieczności takich działań na danym etapie drogi wiodącej ku ogólnemu szczęściu. $^{15}$ Podobnie: A. Wąsek, Kodeks karny. Komentarz, t. 1, Gdańsk 1999, s. 51: „Humanizm jest pojęciem szerszym od humanitaryzmu”, a także A. Marek, Prawo karne, wyd. szóste, Warszawa 2005, s. 246 oraz J. Warylewski, Prawo karne. Część ogólna, wyd. trzecie, Warszawa 2007, s. 98. W tym kontekście warte niewątpliwie odnotowania, choć nie w pełni klarowne, jest stanowisko W. Zalewskiego, który wyraził pogląd, że „jeżeli mówimy o zasadzie humanizmu, a nie idei humanizmu w prawie karnym, treść normatywna tak rozumianej zasady humanizmu i humanitaryzmu pozostaje jednakna. Wydaje się, że nie ma przeszkód do rekonstruowania w oparciu o art. 3 właśnie zasady humanizmu” – W. Zalewski, [w:] M. Królikowski, R. Zawlocki (red.), Kodeks karny. Część ogólna, t. 1: Komentarz do artykułów 10–31, Warszawa 2011, s. 266–267. Pewien problem polega tu na wprowadzeniu do wywołu obok pojęcia zasad (co do którego do zakresu znaczeniowego na gruncie prawa karnego brak jest poważniejszych wątpliwości) także „zasad normatywnych” oraz „idei” i przeciwstawieniu tych określeń przynajmniej w odniesieniu do humanizmu. Wydaje się jednak, że próba przekazania myśli, zgodnie z którą humanizm w prawie karnym miałby skonkretyzować się wyłącznie w postulacie humanitarnego traktowania uczestników procesu, jest zbyt daleko idącym uproszczeniem. zakresów. Z zasady humanizmu można ewentualnie wyprowadzać szczególną dyrektywę humanitaryzmu, ale nie na odwrót i w żadnym razie owa szczególna dyrektywa nie wyczerpuje zakresu zasady humanizmu. Niezależnie od tego, czy rozdźwięk pomiędzy deklarowanymi przez członków komisji kodyfikacyjnej założeniami nowego Kodeksu karnego (i treścią uzasadnienia projektu rządowego) a treścią przepisu był wynikiem przecochenia, czy świadomym działaniem, nie ulega wątpliwości, że zamierzeniem twórców nowych kodyfikacji karnych było stworzenie mechanizmów karnoprawnych, które w optymalny sposób odpowiadałyby ideom humanizmu oraz zbudowania ram, w których organy stosujące normy prawa karnego funkcjonowaloby zgodnie z zasadami humanitaryzmu$^{16}$, przy czym owa zgodność powinna występować na każdym z etapów szeroko pojętego stosowania sankcji, począwszy od decyzji o uruchomieniu ścigania, poprzez staranne rozpoznanie występowania albo braku przesłanek odpowiedzialności karnej, wybór sankcji, poczynając od tej najmniej dolegliwej, określenie jej niezbędnej (według wiedzy na tym etapie procesu) miary, po decyzję dotyczącą jej wykonania, reżimu, w jakim miałaby być ona wykonywana, modyfikację dotyczące przebiegu wykonywania kary, aż po ewentualne orzeczenie korygujące niezbędną miarę dolegliwości i wreszcie uznanie skazania za niebyłe$^{17}$. Należy jednak dodać, że o ile silne zaakcentowanie zasady humanizmu (humanitaryzmu) w Kodeksie karnym było rozwiązaniem nowym, to na gruncie prawa karnego wykonawczego funkcjonowało ono od lat niemal trzydziestu. Oto bowiem zgodnie z art. 7 § 3 ustawy z dnia 14 maja 1969 r. Kodeks karny wykonawczy$^{18}$ „kary wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego”, pozostający w związku z treścią przepisu § 2 tego artykułu, który stanowił, że „ograniczenie praw skazanego nie może --- $^{16}$ Wydaje się, że w literaturze zgodnie przyjmuje się, że zasadę humanitaryzmu należy interpretować jako dyrektywę skierowaną do organów stosujących prawo karne, aby te w wykonywaniu swych obowiązków dążyły do minimalizowania cierpień i innych dolegliwości przyczynianych człowiekowi przy stosowaniu norm tej gałęzi prawa i wskazania odnoszące się do stosowania sankcji karnych tylko w granicach prawa i w zakresie niezbędnym dla realizacji jego zadań – zob. A. Wąsek, [w:] M. Filar (red.), op. cit., s. 23–24 i przywołana tam literatura (aktualizacja M. Kulik); M. Bojarski, [w:] M. Bojarski, J. Giezek, Z. Sienkiewicz, Prawo karne materialne. Część ogólna i szczegółna, Warszawa 2004, s. 42. W literaturze wskazuje się, że pierwsze postulaty humanitaryzacji prawa karnego przywoływane były w XVIII w. (C. Thomasius i C. Beccaria) – zob. W. Wróbel, A. Zoll, Polskie prawo karne. Część ogólna, Kraków 2010, s. 50. $^{17}$ W moim przekonaniu zawężanie zakresu pojęcia „stosowanie”, mające postać, według obecnej redakcji, uwzględniającej zmiany, jakie od 1989 r. zaszły w kodeksowym instrumentarium: „kary oraz inne środki przewidziane w tym kodeksie stosuje się z uwzględnieniem zasad humanitaryzmu”, do stadium wykonawczo-likwidacyjnego procesu, jest pomyłką. „Stosowanie” obejmować powinno i wcześniejsze chronologicznie ujmując, fazy procesu, od momentu gdy zostanie dostatecznie uprawdopodobniony fakt stanowiący rację ewentualnego późniejszego zastosowania i wykonania sankcji, poprzez weryfikację poglądu o potrzebie jego stosowania, wymierzenie z określeniem miary, wykonanie, likwidację skutków przestępstwa, aż po jego zatarcie. $^{18}$ T.j. Dz.U. z 1969 r., Nr 13, poz. 98 ze zm. przekraczać granic niezbędnych do prawidłowego wykonania orzeczonej kary lub zastosowanego środka”. W tym kontekście zasadę humanitaryzmu interpretowano jako poszanowanie ludzkiej godności oraz ograniczenie uprawnień skazanego tylko do granic niezbędnych do prawidłowego wykonania kary, zwłaszcza kary pozbawienia wolności$^{19}$. Jednocześnie podkreślano, że zasada ta stanowi generalną dyrektywę dla kształtowania polityki kryminalnej, formułowania przepisów wykonawczych, wykładni norm prawa karnego wykonawczego oraz wszystkich regulacji związanych z polityką wykonywania orzeczeń$^{20}$. Podobną formę ma obecny odpowiednik tego przepisu, tj. art. 4 Kodeksu karnego wykonawczego$^{21}$. Podobna treść przepisów nie przekłada się jednak na nadanie im tożsamego znaczenia i zakresu. Zatem już w uzasadnieniu projektu podkreślano, że nawiązuje on do art. 10 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, zaś projektowane przepisy w znacznie bardziej wyczerpujący sposób określają prawa i obowiązki skazanych, zwłaszcza tych, wobec których orzeczono karę pozbawienia wolności oraz tymczasowo --- $^{19}$ Zob. S. Pawela, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa 1972, s. 32: „Przepis art. 7 § 2 i 3 jest ustawową granicą, poza którą nie może sięga ograniczenie praw Skazanego w postępowaniu wykonawczym. Tą generalną linią jest zasada, że ograniczenie praw skazanego nie może przekraczać granic niezbędnych do prawidłowego wykonania orzeczonej kary lub zastosowanego środka i że wykonuje się je w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej. Dlatego wszystkie formy postępowania, które by nie były zgodne z celami kary, np. traktowanie kary jako zemsty lub odwetu, powodowanie udreki fizycznej i poniżanie godności osobistej, uniemożliwianie skazanym obrony, powierzanie skazanym czynności, które zawierają w sobie elementy władzy dyscyplinarnej, celowe wystawienie skazanych na widok publiczny i narażanie na zniewagę i podobne formy postępowania, są niehumanitarne, sprzeczne z ustawą i niedopuszczalne”. Zob. także S. Walczak, Prawo penitencjarnie. Zarys systemu, Warszawa 1972, s. 264–265. $^{20}$ „Przepis art. 7 § 2 i 3 jest normą o charakterze programowym, wyrażającym zasadę humanitaryzmu i poszanowania godności przy wykonywaniu orzeczeń w sprawach karnych. Jest to generalna dyrektywa dla polityki penitencjarnej i praktyki wykonywania orzeczeń. Poza tym omawiany przepis ma charakter normy programowej, jeśli chodzi o formułowanie przepisów wykonawczych do ustawy, a także dla wykładni przepisów kodeksu karnego wykonawczego oraz innych przepisów normujących lub związanych z dziedziną wykonywania orzeczeń” – S. Pawela, op. cit., s. 33. Należy podkreślić, że wejście w życie 1 stycznia 1970 r. Kodeksu karnego wykonawczego było rezultatem wieloletnich starań polskich penitencjarystów, wśród których bardzo istotna rola przypadała prof. Emilowi Stanisławowi Rappaportowi – zob. S. Lelemental, Wprowadzenie, [w:] C. Beccaria, O przestępstwach i karach, przel. E.S. Rappaport, Łódź 2014, s. II–XVII. Zob. także uwagi B. Stańdo-Kaweckiej, Problemy spójności prawa karnego – uwagi na tle kodyfikacji prawa karnego, [w:] W. Zalewski, J. Potulski, T. Snarski (red.), Zbrodnia i kara. Refleksje o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości prawa karnego. Księga upamiętniająca Profesora Jarosława Warylewskiego, Gdańsk 2022, s. 269 i nast. $^{21}$ Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 1997 r., Nr 90, poz. 577 ze zm.), art. 4: „§ 1. Kary, środki karne, środki kompensacyjne, przepadek, środki zabezpieczające i środki zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. § 2. Skazany zachowuje prawa i wolności obywatelskie. Ich ograniczenie może wynikać jedynie z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia”. aresztowanych, zaś wszystkie ograniczenia praw i wolności obywatelskich muszą mieć oparcie w przepisach prawa\textsuperscript{22}. Należy zaznaczyć, że kodyfikacje karne z 1997 r., oprócz wyrażonej wprost zasady humanitaryzmu, niosły za sobą szereg rozwiązań, które należało uznać za autentyczne przejawy humanizacji instrumentów tej gałęzi prawa. Na czoło wysuwało się tu niewątpliwie zniesienie kary śmierci. Ale przecież należałoby wskazać także inne rozwiązania. Tak zatem na gruncie Kodeksu karnego należy zwrócić uwagę na wyłączenie możliwości orzeczenia kary grzywny w sytuacji, gdy sprawca nie ma możliwości jej uiszczenia – art. 58 § 2 Kodeksu karnego (uchylony jednak z dniem 1 lipca 2015 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw\textsuperscript{23}, z inicjatywy zwolenników zaostrzenia represji karnej), zatarcie z mocy prawa w przypadku skazania za czyn, który w związku ze zmianą ustawy nie jest zagrożony karą (art. 4 § 4 Kodeksu karnego) czy szczególnie, łagodniejsze zasady wymiaru kary i nadzwyczajnego zlagodzenia kary w stosunku do nieletniego i młodocianego (art. 10 § 3, art. 54 i art. 60 § 1 \textit{in fine} Kodeksu karnego). Także przepisy procesowe i wykonawcze przewidywały szereg norm, w których bez trudu odnajdziemy postulaty humanitarnego traktowania podejrzanych, oskarżonych i skazanych. Warto wskazać tu ograniczenie stosowania tymczasowego aresztowania (art. 259 §§ 2 i 3 Kodeksu postępowania karnego), normy regulujące niektóre aspekty wykonywania tymczasowego aresztowania (art. 260 Kodeksu postępowania karnego), obo- \textsuperscript{22} „Na czoło rozdziału III projekt wysuwa przepis stanowiący, że kary wykonuje się w sposób humanitarny z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego (art. 4 § 1). Taka sama treść zawiera przepis art. 7 § 3 k.k.w., ale jego obecne usytuowanie w projekcie w sposób wyraźniejszy nawiązuje do artykułu 10 Międzynarodowego Paku Praw Obywatelskich i Politycznych. Należy też podkreślić, że projekt w sposób znacznie bardziej wyczerpujący normuje sytuację prawną skazanego niż czyni to obowiązujący kodeks karny wykonawczy. Przepisy art. 7 i 8 dotyczą skazanych na wszystkie rodzaje kar i środków, a także – w zakresie określonym w ustawie – tymczasowo aresztowanych. Z treści przepisów art. 4 § 2 oraz art. 5 § 2 wynika szereg ważnych konstatacji dla określenia statusu prawnego osób skazanych. Po pierwsze, osoby te bez względu na rodzaj zastosowanej wobec nich kary lub orzeczonego środka zachowują prawa i wolności obywatelskie. Jest to szczególnie ważne dla osób pozbawionych wolności, a więc skazanych, tymczasowo aresztowanych i umieszczonych w zakładach zabezpieczających. Po drugie, ograniczenie praw i wolności obywatelskich tych osób może wynikać jedynie z ustawy i przepisów wydanych na jej podstawie oraz z prawomocnego orzeczenia lub decyzji uprawnionego organu. Ograniczenie obywatelskich praw i wolności skazanego w oparciu o inne podstawy wskazane w art. 4 § 2, a więc przez sąd lub uprawniony organ administracji, dotyczyć może konkretnych praw lub wolności obywatelskich (np. praw wyborczych w ramach pozbawienia praw publicznych), przy czym te orzeczenia i decyzje również oparte być muszą na przepisach prawa” – tak: Projekt kodeksu karnego wykonawczego wraz z uzasadnieniem, „Państwo i Prawo” 1994, z. 7–8 (wkladka), s. 72. Zob. J. Stasiolek, \textit{Humanitaryzm wykonywania kary pozbawienia wolności w polskim systemie penitencjarnym}, [w:] W. Cieślak, M. Romańczuk-Grącka, M. Kurzyński (red.), op. cit., s. 279 i nast.; E. Mazur, \textit{Zasada humanitaryzmu i poszanowania godności w oddziaływaniach penitencjarnych}, [w:] W. Cieślak, M. Romańczuk-Grącka, M. Kurzyński (red.), op. cit., s. 291 i nast. \textsuperscript{23} Dz.U. z 2015 r., poz. 396 ze zm. wiązki ciążące na organie procesowym w związku z zastosowaniem tymczasowego aresztowania (art. 260–262 Kodeksu postępowania karnego), ograniczenia w zakresie stosowania poręczenia majątkowego (art. 266 § 2 Kodeksu postępowania karnego) czy możliwość warunkowego przedterminowego zwolnienia, nawet w wypadku skazania na dożywotnie pozbawienie wolności oraz regulacje dotyczące odroczenia wykonania kary$^{24}$ lub przerwy w jej wykonaniu. Wyrazem humanizmu było także poświęcenie większej uwagi pokrzywdzonemu, a zwłaszcza jego procesowym uprawnieniom, czy dążenie do takiego ukształtowania postępowania, aby ograniczyć ryzyko wtórnej wiktymizacji$^{25}$. Jak słusznie bowiem podnosi się w literaturze, zasada humanitarianyzmu odnosi się do każdej osoby, która znalazła się w polu działania prawa karnego$^{26}$. Trudno tu jednak oprzeć się gorzkiej refleksji. Otóż wiele z tych słusznych rozwiązań zostało zmienionych przez kreatorów polityki kryminalnej, kształtowanej w myśl ich wyobrażeń o prawdziwych czy rzekomych preferencjach części społeczeństwa, część zaś skarykaturyzowana jest przez praktykę, gdzie np. tymczasowe aresztowanie nie jest ostatecznością, a codziennością, przy czym bywa, że stanowi nawet dogodny środek „zmiękczania” podejrzanego, zaś warunkowe przedterminowe zwolnienie przez same sady określane była jako dobrodziejstwo i jako szczególny akt łaski. Trudno doprawdy nie zgodzić się ze stwierdzeniem, że humanizacja życia społecznego, w tym szeroko pojętego wymiaru sprawiedliwości, może i jest pewną zauważalną tendencją, ale przecież nie wolną od niespodziewanych zwrotów i regresów. IV. Reasumując, należy stwierdzić, że zasada humanitarianyzmu, stanowiąca regułę prawną w przepisach Kodeksu karnego i Kodeksu karnego wykonawczego, jest pochodną – jak się wydaje – od zasady humanizmu i ma stałe miejsce w naszym systemie prawnym. Obie te zasady znajdują swoje odbicie w wielu szczegółowych uregulowaniach ustawowych. Należy postulować, by pełniły doniosłą rolę jako pewne ramowe założenia w procesie stanowienia prawa i były istotną wskazówką interpretacyjną na wszystkich etapach stosowania prawa, przyczyniając się do lepszego zrozumienia treści i sensu przepisów$^{27}$. I aby były wykorzystywane jako dyrektywa kolizyjna, pozwalająca rozstrzygnąć ewentualną kolizję norm w myśl zasady in dubio pro humanitate. --- $^{24}$ J. Raglewska, Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności a zasada humanitarianyzmu, [w:] W. Cieślak, M. Romańczuk-Grącka, M. Kurzyński (red.), op. cit., s. 326 i nast. $^{25}$ Odnosnie do wiktymizacji wtórnej zob. E. Bieńkowska, [w:] L. Mazowiecka (red.), Wiktymizacja wtórna – geneza, istota i rola w przekształcaniu polityki traktowania ofiar przestępstw, Warszawa 2012, s. 69 i nast. $^{26}$ Tak m.in.: M. Melezini, [w:] T. Kaczmarek (red.), Nauka o karze. Sądowy wymiar kary, seria: System Prawa Karnego, t. 5, Warszawa 2017, s. 169; M. Trafny, Zasada humanitarianyzmu w kodeksie karnym, „Prokuratura i Prawo” 2007, nr 3, s. 37–38. $^{27}$ Zob. M. Dąbrowska-Kardas, Analiza dyrektywna przepisów części ogólnej kodeksu karnego, Warszawa 2012, s. 304. Wykaz literatury Andrejew I., Polskie prawo karne w zarysie, PWN, Warszawa 1987. Andrejew I., Polskie prawo karne w zarysie, PWN, Warszawa 1989. Bartsch H.J., Zakaz stosowania tortur i złego traktowania w europejskim systemie ochronnym, [w:] J. Skupiński, J. Jakubowska-Hara (red.), Standardy praw człowieka a polskie prawo karne, Wyd. Scholar, Warszawa 1995. Bieńkowska E., [w:] L. Mazowiecka (red.), Wiktymizacja wtórna – geneza, istota i rola w przekształcaniu polityki traktowania ofiar przestępstw, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Bojarski M., [w:] M. Bojarski, J. Giezek, Z. Sienkiewicz, Prawo karne materialne. Część ogólna i szczegółowa, LexisNexis, Warszawa 2004. Buchala K., Prawo karne materialne, PWN, Warszawa 1980. Cieślak M., Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne, PWN, Warszawa 1984. Cieślak M., Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia, PWN, Warszawa 1990. Cieślak M., Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia, wyd. trzecie, PWN, Warszawa 1995. Cieślak M., Zasada humanizmu jako naczelna dyrektywa w sferze prawa karnego, „Ze- szyty Naukowe Wydziału Prawa i Administracji UG” 1985, nr 13. Cieślak W., Prawo karne. Zarys instytucji i naczelne zasady, Wolters Kluwer, Warszawa 2010. Dąbrowska-Kardas M., Analiza dyrektywalna przepisów części ogólnej kodeksu karnego, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Frankowski S. (red.), Prawo karne państw Europy Zachodniej, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1982. Gardocki L., Prawo karne, wyd. trzecie, C.H. Beck, Warszawa 1999. Gardocki L., Prawo karne, wyd. siedemnaste, C.H. Beck, Warszawa 2011. Grześkowiak A., [w:] A. Grześkowiak, K. Wiak (red.), Kodeks karny. Komentarz, wyd. trzecie, C.H. Beck, Warszawa 2015. Grześkowiak A., [w:] A. Marek (red.), Prawo karne. Zagadnienia teorii i praktyki, PWN, Warszawa 1986. Lelental S., Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, wyd. szóste, C.H. Beck, Warszawa 2017. Lelental S., Wprowadzenie, [w:] C. Beccaria, O przestępstwach i karach, przeł. E.S. Rappaport, Wyd. UŁ, Łódź 2014. Marek A., Prawo karne, wyd. szóste, C.H. Beck, Warszawa 2005. Marek A., Prawo karne. Część ogólna, Branta, Bydgoszcz 1992. Marek A., Prawo karne. Część szczegółowa, Branta, Bydgoszcz 1992. Mazur E., Zasada humanitaryzmu i poszanowania godności w oddziaływaniach peni- tencjarnych, [w:] W. Cieślak, M. Romańczuk-Grącka, M. Kurzyński (red.), In dubio pro humanitate. W stulecie urodzin Profesora Mariana Cieślaka, Wyd. UWM, Olsztyn 2023. Melezini M., [w:] T. Kaczmarek (red.), Nauka o karze. Sądowy wymiar kary, seria: System Prawa Karnego, t. 5, C.H. Beck, Warszawa 2017. Pawela S., Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1972. Raglewska J., Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności a zasada humanitaryzmu, [w:] W. Cieślak, M. Romańczuk-Grącka, M. Kurzyński (red.), In dubio pro hu- manitate. W stulecie urodzin Profesora Mariana Cieślaka, Wyd. UWM, Olsztyn 2023. Snarski T., Posthumanizm prawa karnego?, [w:] W. Cieślak, M. Romańczuk-Grącka, M. Kurzyński (red.), In dubio pro humanitate. W stulecie urodzin Profesora Mariana Cieślaka, Wyd. UWM, Olsztyn 2023. Spotowski A., Zasada humanizmu jako dyrektywa reformy prawa karnego, „Państwo i Prawo” 1998, z. 9. Stańdo-Kawecka B., Problemy spójności prawa karnego – uwagi na tle kodyfikacji prawa karnego, [w:] W. Zalewski, J. Potulski, T. Snarski (red.), Zbrodnia i kara. Refleksje o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości prawa karnego. Księga upamiętniająca Profesora Jarosława Warylewskiego, Wyd. UG, Gdańsk 2022. Stasiołek J., Humanitaryzm wykonywania kary pozbawienia wolności w polskim systemie penitencjarnym, [w:] W. Cieślak, M. Romańczuk-Grącka, M. Kurzyński (red.), In dubio pro humanitate. W stulecie urodzin Profesora Mariana Cieślaka, Wyd. UWM, Olsztyn 2023. Strycharz S., Wybrane problemy karania na tle tendencji depenalizacyjnych, Wyd. UW, Warszawa 1982. Suchodolski B., Rozwój współczesnej filozofii człowieka, PWN, Warszawa 1967. Szymczak M. (red.), Słownik języka polskiego, t. 1: A–K, PWN, Warszawa 1978. Śliwowski J., Prawo karne, PWN, Warszawa 1974. Tanalski D., Wolność człowieka. Personalizm a marksizm, Książka i Wiedza, Warszawa 1968. Tokarski J. (red.), Słownik wyrazów obcych, PWN, Warszawa 1980. Trafny M., Zasada humanitarianyzmu w kodeksie karnym, „Prokuratura i Prawo” 2007, nr 3. Walczak S., Prawo penitencjarnie. Zarys systemu, PWN, Warszawa 1972. Waltoś S., Proces karny. Zarys systemu, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 1998. Warylewski J., Prawo karne. Część ogólna, wyd. trzecie, LexisNexis, Warszawa 2007. Wałęk A., Kodeks karny. Komentarz, t. 1, Wyd. Arche, Gdańsk 1999. Wałęk A., Problematyka odpowiedzialności karnej w okresie prac nad reformą prawa karnego, [w:] A. Strzembosz (red.), O prawo karne oparte na zasadach sprawiedliwości, prawach człowieka i miłosierdziu, RW KUL, Lublin 1988. Wałęk A., [w:] M. Filar, Kodeks karny. Komentarz, wyd. trzecie, LexisNexis, Warszawa 2012. Wróbel W., Zoll A., Polskie prawo karne. Część ogólna, Znak, Kraków 2010. Zalewski W., [w:] M. Królikowski, R. Zawlocki (red.), Kodeks karny. Część ogólna, t. 1: Komentarz do artykułów 10–31, C.H. Beck, Warszawa 2011. Summary Principles of humanism and humanitarianism in Polish criminal law Keywords: criminal law, executive criminal law, humanism, humanitarianism. The article is an analysis of the principles of humanism and humanitarianism in criminal law. Both principles are reflected in many detailed statutory regulations, especially in substantive and executive criminal law. The purpose of this analysis is to determine the content of these principles, their function and practical significance at the stage of lawmaking and application. The main conclusion of the author is the postulate that these principles should be used primarily as a conflict directive, allowing to resolve a possible conflict of norms in accordance with the principle of in dubio pro humanitate. Zwłoki ludzkie w świetle polskiego prawa Wstęp Autorzy postawili sobie za cel zweryfikowanie hipotezy, że pojęcia zwłok i szczątków ludzkich nie są w polskim prawie dostatecznie precyzyjnie określone. Nie jest też jasne, czy ochrona czci zmarłego dotyczy dóbr osobistych osoby zmarłej, czy też prawa osób najbliższych do pamięci o tej osobie. W badaniu tych kwestii oraz zagadnienia obecnie dozwolonych form pochowania zwłok posłużyło się metodą analizy dogmatycznej szeregu polskich ustaw, które odnoszą się do postępowania wobec ciała człowieka zmarłego (pobierania części ciała do przeszczepów, zachowań przestępczych w stosunku do zwłok, form pochówku, a także specyficznych praktyk religijnych lub artystycznych, których przedmiotem są ludzkie zwłoki). Autorzy rozważają nadto kwestię momentu, w którym ciało człowieka staje się zwłokami i czy to pojęcie odnosi się także do płodów ludzkich, części ludzkich zwłok i zarodków wytworzonych in vitro. Opowiadają się za szerokim rozumieniem pojęcia „zwłoki ludzkie”. Wprawdzie po śmierci człowieka nie są chronione jego dobra osobiste, chyba że można je odnieść do osoby, której dobrem osobistym jest pamięć o zmarłym, to jednak ze względu przede wszystkim na moralność publiczną cały szereg zachowań w przestrzeni publicznej wobec zwłok ludzkich nie powinno być dopuszczalne. Pojęcie artefaktu w odniesieniu do zwłok ludzkich może być związane z upływem czasu. Wskazówką byłoby trwanie pamięci o konkretnej osobie lub konkretnym zdarzeniu historycznym, zwłoki mogą być uznane za artefakt po zaniknięciu takiej pamięci. We współczesnym świecie nie wydaje się usprawiedliwione tworzenie nowych relikwii. Co do osób anonimowych, publiczne pokazywanie ich ciał jako artefaktu nie powinno być dopuszczalne ze względu na cześć należną zwłokom w kulturze niemal wszystkich społeczności. Konkluzją rozważań dotyczących dopuszczenia nowych praktyk funeralnych jest postulat szerokiego ich dopuszczenia, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie względy kulturowe, sanitarne lub ekologiczne. Moment, w którym ciało ludzkie staje się zwłokami Ciało człowieka w chwili, w której nastąpiła jego śmierć, staje się w pojęciu prawa zwłokami ludzkimi. Człowiek stanowi integrum elementów fizycznych i duchowych i z tego rodzaju całością związana jest chroniona konstytucyjnie jego przyrodzona godność (por. art. 30 Konstytucji RP), wynikająca z samego faktu bycia człowiekiem. Dopóki człowiek żyje, godność ta podlega ochronie prawnej we wszystkich aspektach. Ochronę zapewnia zarówno prawo cywilne, jak i prawo karne, poczynając od ochrony życia każdego człowieka. Norma konstytucyjna, zapewniająca ochronę życia, jako jedyna posługuje się określeniem „każdy człowiek”, co ma podkreślać, że ochrona życia ludzkiego nie jest zależna od żadnych jego cech (stanu zdrowia, wieku, świadomości itd.) poza tą jedną – że jest człowiekiem. W związku z tym pojęciem „zwłoki ludzkie” można objąć każdą fizyczną postać człowieka, który zmarł, więc zarówno martwy płód ludzki, jak i zarodek ludzki (wytworzony in vitro) pozbawiony życia$^1$, a nawet osobne części ciała człowieka$^2$. Wszystkie te okresy życia człowieka są obecnie objęte karnoprawną ochroną przed pozbawieniem życia, chociaż zarówno zakres jego ochrony, a także grożące za pozbawienie życia kary są różne. Życie płodu ludzkiego (ciąża, dziecko poczęte, dziecko w łonie matki – możliwe są rozmaite określenia fazy życia płodowego człowieka) chronią przepisy o niezgodnym z prawem przerywaniu ciąży (art. 152 i nast. Kodeksu --- $^1$ Dyskusja dotyczyła kwestii, czy płód ludzki martwo urodzony stanowi zwłoki w ich rozumieniu dla potrzeb ochrony prawnej. L. Peiper napisał, że nie stanowi zwłok ludzkich płód martwo urodzony – konieczne jest, by żył, choćby krótko, poza organizmem matki. Por. L. Peiper, Komentarz do kodeksu karnego, Kraków 1936, s. 361. Pogląd ten był odosobniony, pozbawiony zresztą wówczas, a dziś – wobec możliwości rozwoju życia in vitro – tym bardziej racjonalnego uzasadnienia. Poglądy na temat tego, co jest zwłokami ludzkimi, przedstawili B. Sygit, M. Romańczuk-Gracza, Kryminalizacja zachowań przeciwko zmarłym, [w:] B. Sygit, T. Kuczur (red.), Aktualne problemy kryminalizacyjne, Toruń 2013, s. 13. $^2$ Pojęcie „zwłoki ludzkie” określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2001 w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1910) w § 2 jako „ciała osób zmarłych i dzieci martwo urodzonych, bez względu na czas trwania ciąży”. Rozporządzenie to w § 8 nakazuje postępować analogicznie jak ze zwłokami ze szczątkami ludzkimi w postaci popiołów powstałych w wyniku spopielania zwłok; pozostałościami zwłok wydobytych przy kopaniu grobu lub w innych okolicznościach; częściami ciała ludzkiego, odlaczonymi od całości. karnego$^3$), zaś życie zarodków ludzkich chroni ustawa o leczeniu niepłodności (art. 83$^4$). Ustawa chroni przed zniszczeniem tylko zarodki ludzkie zdolne do prawidłowego rozwoju, czyli poddane już badaniu genetycznemu. Inne zarodki można bezkarnie zniszczyć, z czego nie wynika jednak, że powinny być po obumarciu traktowane inaczej niż szczątki ludzkie. Wobec zwłok ludzkich osoby bliskie, wymienione w art. 10 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych$^5$, mają obowiązek ich pochowania. Wydaje się, że obecnie obowiązek pochowania dotyczy także dzieci martwo urodzonych, bo tylko na wniosek osób uprawnionych do pochowania zwłoki te mogą być spopielone przez zakłady opieki zdrowotnej, dysponujące odpowiednimi urządzeniami do tego celu$^6$. Przepis art. 10 nie określa obecnie kolejności uprawnień$^7$. Każda z osób wymienionych ma równie uprawnienia do pochowania zwłok. Niewywiązywanie się z tego obowiązku nie ma żadnej sankcji, a zastępczo, gdy żadna z wymienionych osób nie czyni tego, wykonuje gmina właściwa ze względu na miejsce zgonu (szczególna regulacja dotyczy osób pozbawionych wolności), chyba że właściwy starosta zadecyduje o przekazaniu zwłok uczelni medycznej dla celów dydaktycznych i naukowych (art. 10 ust. 2 ustawy o cmentarzach$^8$). Człowiek za życia może na piśmie wyrazić wolę oddania swoich zwłok uczelni medycznej dla celów badawczych i dydaktycznych (art. 10 ust. 6 ustawy o cmentarzach), może także zarejestrować sprzeciw wobec pobrania z jego zwłok materiału do przeszczepów. Co do pierwszego uprawnienia, realizacja nawet ujawnionej woli zmarłego nie jest możliwa przymusowo wobec innej decyzji osób uprawnionych do pochowania zwłok, zaś wzruszenie zarejestrowanego za życia sprzeciwu także nie jest możliwe. Po analizie norm odnoszących się do dysponowania za życia swoim ciałem po śmierci, można uznać to prawo za dość iluzoryczne. Tylko prawidłowo zarejestrowany za życia sprzeciw co do pobrania części ciała do przeszczepów nie jest wzruszalny decyzją osób bliskich. --- $^3$ Ustawa z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1138). $^4$ Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 o leczeniu niepłodności (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 442). $^5$ Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1947). $^6$ Zob. § 7 ust. 4 rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2001 w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1910). $^7$ Procedowany od 2020 r. projekt zmian w ustawie o cmentarzach i chowaniu zmarłych (zob. EW-020-387/21) wydaje się to zmieniać. Proponowane nowe brzmienie art. 10 sprawdzie określa tylko nieco inny krąg osób uprawnionych, nie wspominając o kolejności uprawnień, ale już propozowany art. 12a w ustępie 10 wyraźnie określa kolejność prawa do przechowywania urny z prochami, zgodną z wyliczeniem art. 10. $^8$ Zasady przekazywania zwłok uczelniom określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie trybu i warunków przekazywania zwłok dla celów naukowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 129, poz. 1067). System sprzeciwu wobec pobrania ze zwłok ludzkich materiału do przeszczepów został przyjęty w polskiej ustawie$^9$ (art. 5) ze względu na to, że – jak sądzono – zapewni większą liczbę tkanek lub narządów do przeszczepów, bo niewiele osób za życia złoży w sposób prawem przewidziany sprzeciw głównie dlatego, że o śmierci nie myślą. Istniejąca w ustawie możliwość stwierdzenia przez bliskich zmarłego, że nie dopuszczał możliwości użycia części swego ciała do przeszczepów, wyrażając swą wolę w innej formie niż zarejestrowanie sprzeciwu (art. 10 ustawy transplantacyjnej), spowodowała, iż materiału do przeszczepów jest niewiele$^{10}$. A jako że Polacy nie rozmawiają o śmierci, nie prowadzi się albo prowadzi w bardzo niewielkim zakresie akcje informacyjne o tym, że ofiarowanie części swego ciała po śmierci dla ratowania zdrowia czy życia innych ludzi jest szlachetnym darem serca. Bliscy zmarłego mają także wpływ na przeprowadzenie sekcji zwłok, z wyjątkiem zarządzonej przez prokuratora w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa (art. 209 Kodeksu postępowania karnego), zaś możliwość ekshumacji jest ograniczona prawnie (art. 15 ustawy o cmentarzach), chyba że ma związek z prowadzonym postępowaniem karnym (art. 210 Kodeksu postępowania karnego), wówczas bliscy nie mogą się ekshumacji sprzeciwić. Jest to jedna z dopuszczalnych czynności prowadzących do uzyskania dowodu procesowego i o jej przeprowadzeniu decyduje wyłącznie prokurator$^{11}$. Dobra osobiste człowieka a pamięć o zmarłym i jej ochrona W świetle prawa dobra osobiste człowieka zmarłego przestają być bezpośrednim przedmiotem ochrony zarówno prawa cywilnego (art. 23 i nast. Kodeksu cywilnego), jak i prawa karnego (zniesławienie i zniewaga)$^{12}$, zwłoki ludzkie objęte są natomiast specyficzna ochroną jako przedmiot (rzecz) szczę- $^9$ Ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2280), dalej jako ustawa transplantacyjna. $^10$ Por. E.M. Guzik-Makaruk, Transplantacja narządów, tkanek i komórek. Wybrane aspekty kryminologiczne i prawnokarne. Białystok 2016, s. 19–44. $^11$ Przykładem takiej sytuacji są tzw. ekshumacje ofiar smoleńskich czy sprawa Solska i Rybicka v. Polska – wyrok ETPC z 20 września 2018 r., połączone skargi nr 30491/17 i nr 31083/17, Legalis. Szerzej na ten temat: D. Jagiełło, Taktyka kryminalistycznych czynności dowodowych, Warszawa 2019, s. 268–269. $^12$ Odmienne: J. Mazurkiewicz, P. Szymaniec, „Nie wszystek umrę, wiele ze mnie tu zostanie…”, Kulturowe i prawne aspekty pochówku, wizerunku zwłok oraz napisów nagrobnych, „Studia Prawnoustrojowe” 2019, nr 46, s. 262. Autorzy są zwolennikami istnienia/zachowania dóbr osobistych post mortem. Na tej koncepcji opierają również postulat, by miejsce pochówku było zgodne z wyrażoną za życia wolą zmarłego. Przywołują przy tym liczne, interesujące przykłady z orzecznictwa sądowego, dotyczące naruszenia czci lub tylko woli osoby zmarłej. gólnego rodzaju\textsuperscript{13}. Nie znaczy to, że pamięć dotycząca zmarłego nie jest w żaden sposób chroniona prawem. Przedmiotem ochrony jest szczególne dobro osobiste osób bliskich zmarłego w postaci pamięci o zmarłym, które jest chronione przepisami prawa cywilnego dotyczącymi dóbr osobistych osób żyjących, które zachowały tę pamięć. Ochrona ta jest zatem ograniczona czasem w takim sensie, że trwa dopóty, dopóki żyją osoby bliskie pamiętające zmarłego. Później pamięć o zmarłych może mieć tylko charakter historyczny. Ochrona dóbr osobistych osób żyjących w postaci wspomnienia o zmarłym nie może także stanowić ograniczenia badań historycznych, w których brali udział ludzie już nieżyjący. Były jednak podejmowane takie próby\textsuperscript{14}. Pierwsza w Polsce sprawa cywilna z art. 530 ustawy o IPN odnosiła się do książki \textit{Dalej jest noc. Losy Żydów w wybranych powiatach okupowanej Polski} (2018) profesorów Jana Grabowskiego i Barbary Engelking. Proces zakończył się w lutym 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zobowiązał autorów do publicznego przeproszenia powódki, 84-letniej kobiety, którą wspierała w postępowaniu sądowym organizacja Reduta Dobrego Imienia. Autorów pozwano o naruszenie jej dobra osobistego, jakim miała być cześć zmarłego krewnego, o którym w książce wspomniano, że wspierał Niemców w prześladowaniu Żydów i przywłaszczył sobie własność zamordowanych. Następnie Sąd Apelacyjny uznał pozew za nieuzasadniony i oddalił powództwo w całości\textsuperscript{15}. Pewne działania w stosunku do zwłok ludzkich są zakazane z innych niż ochrona samych zwłok przyczyn. I tak zakaz pobierania komórek rozrodczych ze zwłok ludzkich\textsuperscript{16} uzasadniony jest ochroną interesów dzieci, które mogłyby zostać poczęte z użyciem takich komórek, mianowicie ich prawa do posiadania obojga rodziców. Podobne uzasadnienie dotyczy zakazu implementowania zarodków utworzonych \textit{in vitro} po śmierci jednego z dawców komórek rozrodczych\textsuperscript{17}. Nie można też nie wspomnieć o ochronie zwłok i miejsca spoczynku zmarłego przez prawo karne. Kodeks karny w art. 262 penalizuje znieważenie zwłok, prochów ludzkich lub miejsca spoczynku zmarłego. Przestępstwo takie było przewidziane też we wszystkich poprzednio obowiązujących polskich Kodeksach karnych. Uzasadnieniem penalizacji jest szeroko rozumiana moralność publiczna, a odpowiedzialność karna nie jest zależna od tego, czy owo znieważe- \textsuperscript{13} Szerzej: T. Gardocka, \textit{Czy zwłoki ludzkie są rzeczą i co z tego wynika?}, [w:] J. Gołączyński, J. Mazurkiewicz, J. Turlukowski, D. Karkut (red.), \textit{Non omnis moriar. Osobiste i majątkowe aspekty prawnie śmierci człowieka. Wybrane zagadnienia}, Wrocław 2015, s. 268–280. \textsuperscript{14} W ustawie o Instytucie Pamięci Narodowej postulowano wprowadzenie art. 55a i 55b. Szerzej: T. Gardocka, D. Jagiello, \textit{Pamięć narodowa a relacje międzynarodowe Polski}, „\textit{Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem}” 2020, nr 42(4), s. 353 i nast. \textsuperscript{15} Por. M. Dekel, \textit{Poland’s current memory politics are rewriting history}, https://www.bostonreview.net/articles/polands-current-memory-politics-are-rewriting-history/ (data dostępu: 29.12.2022). \textsuperscript{16} Art. 24 ustawy transplantacyjnej. \textsuperscript{17} Art. 18 ust. 1 ustawy transplantacyjnej. nie dotknęło dóbr osobistych innej osoby$^{18}$. O tym, co stanowi bezpośredni przedmiot ochrony przepisu dotyczącego znieważenia zwłok ludzkich lub miejsca spoczynku zmarłego, wypowiada się również Marta Romańczuk-Grącka$^{19}$, która wydaje się podzielać wcześniejsze poglądy, że zasadniczym motywem penalizacji tego rodzaju zachowań były interesy szeroko pojętej opinii publicznej, co my nazywamy szeroko pojętą moralnością publiczną. Szczeżtki ludzkie jako artefakt W kulturze mają swe miejsce artefakty stanowiące zwłoki człowieka lub części tych szczątków. Przykładami są zarówno szczątki pochodzące z czasów prehistorycznych (człowiek z Cromagnon stanowiący eksponat wystawiony w British Museum w Londynie), z głębokiej starożytności (szczątki ofiar wybuchu Wezuwiusza zachowane i eksponowane w Pompejach czy egipskie mumie), jak i relikwie będące przedmiotem kultu religijnego chrześcijan. Jeżeli chodzi o eksponaty muzealne, będące szczątkami ludzkimi, stały się one artefaktami przede wszystkim przez wpływ czasu. W obszarze cywilizacji zachodniej nie dopuszczamy myśli, by artefaktem mogły stać się szczątki osób zmarłych stosunkowo niedawno, nie tylko za życia obecnych pokoleń, ale także za życia osób, dla których wypadki zakończone ich śmiercią, stanowią bliską im historię, np. ofiary II wojny światowej czy zagłady Żydów. Nie dopuszczamy myśli, by zbiorowe odsłonięte groby tych ludzi mogły być po odpowiednim przygotowaniu (np. zasłonięciu szkłem) eksponowane jako artefakty dostępne dla publiczności. Choćż już fragmenty szczątków ludzkich (np. włosy obcięte ofiarom Holokaustu w obozie Auschwitz) stanowią przedmiot ekspozycji ku przestrodze kolejnych pokoleń, którym mają unaocnić rozmiar dokonanych zbrodni. Innym problemem są relikwie – zarówno te chrześcijańskie, jak i związane z kultem o charakterze politycznym (np. wystawione na widok publiczny zwłoki Lenina). Te związane z kultem politycznym mają zapewne na celu przedłużanie pamięci historycznej widokiem zwłok osoby, której kultu dotyczą i są bardziej wyrazistym odpowiednikiem grobowca. Ludzie żywiej reagują na widok ciała zmarłego niż miejsca pamięci w postaci grobowca czy pomnika. Przeciwnieństwem takiego kultu zwłok bywa chęć zniszczenia szczątków osób, które ze względu na swe zbrodnie mają być zapomniane po wszyscy czasy, np. zwłoki straconych w Norymberdze w 1946 r. zbrodniarzy nazistowskich zo- --- $^{18}$ Na temat znamion tego przestępstwa zob. analizę: R.A. Stefański, Przestępstwo znieważenia zwłok, prochów ludzkich lub grobu (art. 262 k.k.), „Prokuratura i Prawo” 2004, nr 10, s. 21 i nast. $^{19}$ Zob. M. Romańczuk-Grącka, Z problematyki kwalifikacji prawnej znieważania zwłok, prochów ludzkich lub miejsca spoczynku zmarłego, „Studia Prawnoustrojowe” 2016, nr 31, s. 165. stały spopielone, a popioły rozsypane w nieznanym miejscu, by pamięć o nich nie przetrwała, a miejsce pochówku dla nikogo nie mogło być tym miejscem, gdzie przechowywana jest o nich pamięć$^{20}$. Podobnie uczyniono z prochami Adolfa Eichmanna, straconego w 1962 r. w izraelskim więzieniu. Ma to znaczenie przede wszystkim symboliczne, równie – chociaż przeciwnie – istotne, jak wzmacnianie pamięci przez wystawianie zwłok na widok publiczny w mauzoleum zamiast je pochować. Współcześnie spotykamy się również z wystawianiem w celach zarobkowych odpowiednio spreparowanych zwłok osób zmarłych. Przykładem takim jest wystawa spreparowanych zwłok, zatytułowana Human Bodies, gdzie eksponaty mają pokazać laikom budowę ciała ludzkiego po odsłonięciu warstw skóry. Ta kontrowersyjna wystawa pokazywana jest w wielu miastach Europy, także w Warszawie. Relikwie o charakterze religijnym mają w kościele katolickim długą tradycję, wyśmiewaną przez jednych w dziełach literackich$^{21}$, dla innych, także współczesnych, stanowiąc przedmiot czci czy nawet kultu religijnego. Trudno uwierzyć, że w XXI w. części ciała Jana Pawła II (krew, ząb) stały się relikwią, czyli przedmiotem czci wyznawców. Pytanie, czy takie traktowanie części zwłok, a niekiedy całych zwłok (np. zmumifikowane ciało świętego męczennika w cerkwi w Charkowie), np. wystawianie ich na widok publiczny, jest zgodne z prawem, szczególnie gdy nie może być usprawiedliwione upływem długiego czasu od śmierci. Z pewnością traktowanie fragmentów ciała jako przedmiotu kultu religijnego nie stanowi przestępnego znieważenia zwłok lub szczątków ludzkich, wręcz przeciwnie – w zamiarze wyznawców jest formą czci dla tych szczątków. Natomiast zamienianie części zwłok ludzkich w relikwie wydaje się naruszać prawo w tej części, w której określa ono, co wolno legalnie uczynić ze zwłokami ludzkimi według polskiego prawa. Dozwolone w Polsce formy pochowania zwłok ludzkich Dopuszczalne formy pochowania zwłok są obecnie w Polsce bardzo ograniczone. Zgodnie z ustawą o cmentarzach zwłoki można pochować w grobie ziemnym lub je skremować, a spopielone prochy zamknąć w jednej urnie, --- $^{20}$ Podobne przypadki możemy odszukać w Polsce, np. do dziś nie jest znane dokładne miejsce pochówku Zdzisława Marchwickiego, nazywanego Wampirem z Zagłębia. Obecnie narosła legenda odnośnie do ewentualnej pomylki wymiaru sprawiedliwości i tła politycznego związanego z jego skazaniem, zaś miejsce pochówku nie zostało podane do publicznej wiadomości. Kolejni autorzy literatury faktu próbują te kwestie odświeżać. Por. P. Semczuk, Wampir z Zagłębia, Kraków 2016 (i kolejne wydanie tej książki z 2021 r., sygnowane jako nowe, uzupełnione o rzekomy pamiętnik wampla). $^{21}$ Np. Sanderus, który handlował m.in. mlekiem Matki Boskiej; jedna z postaci występująca w powieści Krzyżacy H. Sienkiewicza. która trzeba umieścić w grobie lub w miejscu do tego przeznaczonym (kolumbarium, katakumby) na cmentarzu. Wyjątki w postaci pochowania nie na cmentarzu robi się dla osób o wyjątkowym statusie, których zwłoki bywają składane w miejscach historycznych (np. złożenie zwłok Prezydenta Lecha Kaczyńskiego i Marii Kaczyńskiej na Wawelu). Nie wolno tworzyć obecnie grobów poza terenem cmentarnym, chociaż takie groby historyczne są faktycznie tolerowane m.in. w ogrodach pałacowych$^{22}$. Na przestrzeni ostatnich lat dopuszczalne formy pochówku były ograniczane. Jeszcze w ostatnich latach XX w. istniały łaki czy pola pamięci, gdzie po świeckiej ceremonii rozsypywano popioły ze skremowanych zwłok. Obecnie już nie toleruje się oficjalnie takiej formy pochówku, chociaż kontrola nad tym, co dzieje się z popiołami, nie istnieje. Z pewnością nie chodzi o względy sanitarne ani też o brak społecznej akceptacji dla takiej formy pochówku. Wydaje się, że cmentarze, które są obecnie w ogromnej większości wyznaniowe, zarządzane przez kościoły i związki wyznaniowe, ze względu na własne przekonania ich dysponentów ściśle opierają się o regulacje ustawy o cmentarzach, która wylicza dopuszczalne prawnie formy pochowania zwłok. Ocena prawna „nowych praktyk funeralnych” z punktu widzenia polskiego prawa Zwyczaje pogrzebowe panujące w różnych krajach świata, z uwagi na odmienne uwarunkowania kulturowe, są inne od tych panujących w Polsce. Kilkadzieśiąt lat temu większość pogrzebów realizowano w formie tradycyjnego pochówku w grobie z wykorzystaniem trumny, podczas gdy kremacja stanowiła odstępstwo. Dziś statystycznie częściej wybierane są pochówki z uprzednią kremacją. Zwolennicy argumentują to ograniczoną liczbą miejsc na cmentarzach (argument ekologiczny), a także mniejszymi kosztami całego pochówku$^{23}$. Na drugim biegunie należy przywolać stanowisko Anetty Breczko, która stwierdziła, że wraz z medykalizacją współczesnego świata coraz bardziej pogłębia się postawa profanacji, szczególnie obecna w nowoczesnych szpitalach, gdzie wyraziste staje się zinstytucjonalizowanie śmierci. Ciała ludzkie pod- $^{22}$ Czy też złożenie zwłok producenta filmowego Piotra Woźniaka-Staraka w rodzinnej miejscowości Fuleda w woj. warmińsko-mazurskim. $^{23}$ Rekordowa liczba śmierci i kremacji. Ponad pół miliona pogrzebów w ubiegłym roku, https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1047689%2Crekordowa-liczba-smierci-i-kremacji-ponad-pol-miliona-pogrzebow-w-ubieglym (data dostępu: 18.12.2022). Zwolennicy kremacji twierdzą również, że pozwala ona osiągnąć efekt podobny do tego, który zachodzi w ziemi podczas średnio 20 lat, czyli w sposób kontrolowany na obrócenie się ciała w proch. Poza tym są osoby twierdzące, że ogień w ramach kremacji spowoduje swoiste oczyszczenie. dawane są pewnym zrutowizowanym procedurom. Bywają traktowane rzeczowo, obojętnie czy wręcz niehumanitarnie\textsuperscript{24}. W świecie znane są kremacje polowe, np. w Indiach zwłoki pali się na stosach usytuowanych nad rzekami – najwięcej nad świętą dla Hindusów rzeką Ganges. Tu wskazać trzeba, że do kremacji używa się drewna (nawet 200–300 kg na jedną kremację) oraz materiałów łatwopalnych – nafty czy spirytusu. Wybór zależny jest od zamożności rodziny. Odnosnie do ludzi ubogich stosuje się papier lub słomę, co nie gwarantuje pełnego spopielenia ciała. Alternatyw dla kremacji jest wiele. Przykładowo w USA czy w Wielkiej Brytanii wykonywana jest tzw. eko-kremacja, zwana biokremacją, resomacją czy akwamacją\textsuperscript{25}. Polega ona na poddaniu ciała działaniu specjalnego roztworu (mieszanki wody i wodorotlenku potasu) w komorze ciśnieniowej (w resomatorze). W temperaturze 160°C pod ciśnieniem przeprowadza się proces alkalicznej hydrolizy, którego efektem jest rozkład ciała. Końcowym efektem jest pozostanie białych kości, a także płynu biologicznego złożonego z aminokwasów, peptydów, cukrów i z soli. Następnie kości pokruszone na proch przekazuje się rodzinie osoby zmarłej. Pozostały płyn wylewa się do ziemi w powstałych na tę okoliczność parkach pamięci, czasem prosto na łąki lub pola. Szczątki zmarłego zamienione w ciecz można wykorzystać np. jako płynny nawóz, zwłaszcza że metoda ta niszczy całkowicie wszelki ślad tożsamości, włącznie z kodem DNA\textsuperscript{26}. Mimo że metoda ta określana jest mianem nowej, patent na jej wykonywanie uzyskał w 1888 r. Amos Herbert Hobson. Rozsławiona została szczególnie w 2022 r. za sprawą poddania akwamacji ciała zmarłego aktywisty arcybiskupa z RPA Desmonda Mpilo Tatu, który za walkę z apartheidem otrzymał w 1984 r. Pokojową Nagrodę Nobla\textsuperscript{27}. \textsuperscript{24} A. Breczko, \textit{Wybrane problemy biojustanatologii – spór o zakres autonomii woli człowieka w dysponowaniu ciałem po śmierci}, [w:] Z. Wladek, J. Stelmasiak, W. Gogloza, K. Kukuryk (red.), \textit{Biojurysprudencja. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Romanowi A. Tokarczykowi}, Lublin 2013, s. 162. Zob. też: M. Romańczuk-Grącka, \textit{Badania naukowe, medyczno-sądowe i kryminalistyczne jako okoliczności wyłączające bezprawność czynu z art. 262 k.k.}, [w:] J. Kasprzak, W. Cieślak, I. Nowicka (red.), \textit{Meandry prawa karnego i kryminalistyki. Księga jubileuszowa prof. zw. dr hab. Stanisława Pikulskiego}, Szczytno 2015, s. 551–559. \textsuperscript{25} Zwłoki można poddać akwamacji w USA (20 stanów), Kanadzie (trzy prowincje: Saskatchewan, Ontario i Quebec), Republice Południowej Afryki (prawo zezwala na wodną kremację od listopada 2019 r., lecz oferuje ją jedynie jeden zakład), Meksyku (od 2019 r. i świadczy ją największy dostawca usług pogrzebowych w kraju), Australii (prowincje Wiktoria, Nowa Południowa Walia, Queensland, Australia Południowa i Australijskie Terytorium Stołeczne) i w Wielkiej Brytanii. \textsuperscript{26} A. Breczko, op. cit., 165; M. Romańczuk-Grącka, \textit{Znaczenie biojurysprudencji w kształtowaniu prawa karnego na przykładzie ochrony godności zwłok ludzkich w obliczu nowych praktyk funeralnych}, [w:] S. Pikulski, W. Cieślak, M. Romańczuk-Grącka (red.), \textit{Przyszłość polskiego prawa karnego. Alternatywne reakcje na przestępcwo}, Olsztyn 2015, s. 81–82. \textsuperscript{27} https://www.wprost.pl/swiat/10587475/desmond-tutu-nie-zyje-jego-zwloki-poddane-bedą-akwamacji.html (data dostępu: 17.12.2022). Kolejną wartą przywołania metodą jest promesja (promession), która pojawiła się w Szwecji, kiedy pod koniec lat 90. XX w. szwedzka biolog Susanne Wiigh-Mäsak zakładała możliwość poddania ciała zmarłego działaniu bardzo niskiej temperatury. Autorka metody wywodzącej się z nurtu ekologicznego opracowała sposób szybkiego przekształcania ludzkich zwłok w bogaty w składniki pokarmowe dla roślin humus, czyli kompostowanie martwego ciała. Metoda polega na poddaniu zwłok procesowi liofilizacji (pozbawienie wody), a następnie sproszkowaniu (postać granulatu) przy użyciu ultradźwięków i umieszczeniu w biodegradowalnej trumnie, np. ze skrobi kukurydzianej, którą następnie zakopuje się niezbyt głęboko (ok. 20 cm), aby tlen miał do niej dostęp, sadząc jednocześnie w tym miejscu rośliny ozdobne. Jest to realizacja idei recyklingu w stosunku do martwego ciała$^{28}$. Na miejscu pochówku umieszcza się sadzonkę drzewa lub krzewu, co pozwala oznaczyć miejsce pochówku, a zarazem stanowi symbol nowego życia narodzonego na prochu życia, które już dobiegło końca. Metoda promesji, testowana głównie na świńach, do tej pory nie zyskała wielu zwolenników. Nowatorskimi formami pochówków określić można: karbonizację, liofilizację, hibernację, plastynację, pochówek kosmiczny i cybernekropolię$^{29}$. Znane są także działania mające na celu uwiecznienie człowieka np. w diamencie (tzw. nekrobijuteria, zmierzająca do ukazania pozostania w bliskości z ukochaną osobą zmarłą$^{30}$). Twórca i głównym propagatorem kolejnej formy konserwacji zwłok jest Günther von Hagens, który stworzył technikę plastynacji polegającej na zastąpieniu cieczy organicznych tworzywami syntetycznymi w ramach złożonego procesu, następnie na utwardzeniu tak przetworzonych zwłok, które stają się prawie niezniszczalne. Z wykorzystaniem tej metody proponuje się przetwarzanie twarzy zmarłego (plastynację), a następnie zawieszenie w galerii przodków w domu zamiast masek pośmiertnych. Tak przetworzone zwłoki składają się w 70% z tworzywa sztucznego (plastikowa wieczność)$^{31}$. Interesująca jest wypowiedź Ewy M. Guzik-Makaruk odnośnie do niedopuszczalności w Polsce plastynacji zwłok celem ich publicznej prezentacji$^{32}$. Autorzy ni- --- $^{28}$ P. Morcinec, Ostatnia posługa wobec martwego ciała, „Wykłady” 2010, nr 6, s. 28; idem, Bioetyka personalistyczna wobec zwłok ludzkich, Opole 2009, s. 158–159. $^{29}$ P. Morcinec, Ostatnia posługa…, s. 21. $^{30}$ Proces produkcyjny nekrodiamentów jest analogiczny jak w naturze, ale przyspieszony. Wysokie ciśnienie i temperatura ok. 3000°C prowadzą do karbonizacji zwłok. Pozostaje ok. 30% masy w postaci węgla, który zostaje odpowiednio „sprasowany”. Z jednych zwłok można stworzyć kilkanaście sztuk diamentów, zależnie od wielkości. Por. R. Morcinec, Bioetyka personalistyczna…, s. 153–157; Diament ze zmarłego. Straszliwa nekro-bijuteria to popularny biznes na Zachodzie, https://wgospodarce.pl/informacje/17260-diament-ze-zmarlego-straszliwa-nekro-bijuteria-to-popularny-biznes-na-zachodzie (data dostępu: 18.12.2022). $^{31}$ P. Morcinec, Ostatnia posługa…, s. 23–25; idem, Bioetyka personalistyczna…, s. 157–158. $^{32}$ E. Guzik-Makaruk, Plastynacja – sztuka, piękno, prowokacja, patologia?, „Studia Prawnoustrojowe” 2019, nr 43, s. 116 i nast. niejszego artykułu podzielają pogląd autorki, że ta forma nie jest w Polsce dopuszczalna. Inną praktyką funeralną jest malowanie farbami zawierającymi w swym składzie prochy pokremacyjne$^{33}$. Niektóre z nich wykorzystuje się do wykonywania tatuaży (zjawisko szczególnie powszechne w Wielkiej Brytanii, gdzie również zapanowała moda na malowanie obrazów farbami zawierającymi skremowane prochy ludzkie$^{34}$). Przedstawione metody nie są w Polsce legalne. Zgodnie z ustawą o cmentarzach prochy nie mogą być przechowywane przez bliskich lub rozsypane. Możliwe jest złożenie ich w grobie lub kolumbarium. Ciało można zatopić w morzu, ale tylko w sytuacji, gdy śmierć nastąpiła na statku, który znajduje się daleko od portu. Rozsypianie popiołów niezależnie od wyrażonej uprzednio woli zmarłego wypełnia znaczenia art. 262 Kodeksu karnego. Z uwagi na brzmienie ustawy o cmentarzach nie można ponadto udzielić zezwolenia np. na pochowanie spopielonych szczątków pod drzewem na terenie prywatnej posesji lub na rozsypanie tam prochów$^{35}$. Co do produkcji nekrobizuterii, plastynacji zwłok czy namalowania obrazu farbami pochodzącymi z prochów ludzkich, nie można wykluczyć, że wraz z upływem czasu, np. po śmierci zleceniodawców, produkty wytworzone tymi metodami będą przedmiotem odsprzedaży czy kradzieży, a to spowoduje zwielokrotnienie zachowań obecnie przestępczych. Projekt zmian w ustawie o cmentarzach$^{36}$ zawiera jednak dopuszczenie nowych (ekologicznych) form postępowania z ciałami zmarłych, mianowicie biourney, drzewa i ogrody pamięci. Są one w projekcie zdefiniowane w następujący sposób: - biourna – zamykane naczynie służące do umieszczenia prochów wraz z nasionami lub sadzonka drzewa lub krzewu oraz niezbędnymi substancjami, --- $^{33}$ P. Morcinec, Ostatnia posługa…, s. 26. $^{34}$ W Polsce głośna była sprawa obrazu szwedzkiego artysty Carla Michaela von Hausswolf-fa, który twierdził, że namalował go popiołem zebranym z pieców krematoryjnych nazistowskiego obozu koncentracyjnego na Majdanku. Wystawienie akwareli w jednej z galerii w mieście Lund na południu Szwecji wzbudziło kontrowersje, a wystawę zamknięto. Artysta wyjaśniał, że prochy zebrał podczas wizyty w muzeum na Majdanku w 1989 r., kiedy przygotowywał materiał do wystawy w Kazimierzu Dolnym, ostatecznie nie wykorzystał popiołu. Do pomysłu powrócił w 2010 r., gdy „prochy wysypał ze słoika i zmieszwał je z wodą”. Powstała „farba”, którą namalował nie-wielki prostokątny obraz przedstawiający szaro-brązowe linie. Postępowanie umorzono z uwagi na okres przedawnienia karalności czynu popełnionego w 1989 r. i brak jurysdykcji w sprawie o czyn z 2010 r. popełniony poza terytorium Rzeczypospolitej. Por. https://polskieradio24.pl/5/3/Artykul/758319,Szwedzki-obraz-z-prochow-Majdanka-Ruszylo-sledztwo (data dostępu: 18.12.2022); https://polskieradio24.pl/5/3/artykul/820326,obraz-z-popiolu-ofiar-majdanka-sledztwo-umorzono (data dostępu: 18.12.2022). $^{35}$ Por. wyrok NSA z 19 maja 1997 r., sygn. akt SA/Ka 1717/95, Lex nr 117441. Szerzej: I. Sierpowska, Smierć w ujęciu prawa administracyjnego, Warszawa 2020. $^{36}$ Zob. przypis 7. którego właściwości umożliwiają wzrost tego drzewa lub krzewu w naturalnych warunkach (projektowany art. 1a pkt 2); - drzewo pamięci – drzewo lub krzew wyrosły z biourney umieszczonej w grobie biournowym w ogrodzie pamięci (projektowany art. 1a pkt 6); - grób biournowy – grób urnowy ziemiański przeznaczony wyłącznie do chowania biourney (projektowany art. 1a pkt 8); - ogród pamięci – niezabudowane, wydzielone miejsce, usytuowane na terenie cmentarza, wolne od grobów, kolumbariów, katakumb i pól pamięci, na którym znajdują się groby biournowe (projektowany art. 1a pkt 18); - pole pamięci – niezabudowane, wydzielone miejsce, usytuowane na terenie cmentarza, wolne od grobów, kolumbariów lub katakumb, służące do rozsypanywania prochów (projektowany art. 1a pkt 20). Projekt dopuszcza także przechowywanie urny z prochami pochodzącymi ze skremowania zwłok w domu przez osobę najbliższą, pod warunkiem zgłoszenia miejsca, gdzie urna jest przechowywana. Będzie to mogło być tylko miejsce zamieszkania takiej osoby najbliższej. Trudno stwierdzić, czy jest to wystarczające poluzowanie „dyscypliny pogrzebowej” wynikającej z ustawy cmentarzach. Wydaje się, że zakazy w tej mierze powinny być oparte o kryterium ewentualnego zagrożenia sanitarnego i uwzględniać postulaty wynikające z ekologii oraz zmieniającej się obyczajowości (kultury) społeczeństwa. Wnioski Analiza aktów prawnych odnoszących się do zwłok i szczątków ludzkich z nimi zrównanych prowadzi do wniosku, że jest to regulacja bardzo tradycyjna, zawierająca wiele niejasności i liczne nieuzasadnione ograniczenia, a także niejednoznaczna – bo już kwestia, co obejmuje pojęcie „zwłoki ludzkie” i rzeczy z nimi zrównane, nie jest jasna, szczególnie co do obumarłych („zniszczonych”) zarodków wytworzonych in vitro. Tradycyjna dlatego, bo zawiera nieuzasadnione, ani względami sanitarnymi, ani kulturowymi, ani ekologicznymi ograniczenia rodzaju dopuszczalnych prawnie sposobów pochowania zwłok ludzkich. Także podejście do zwłok i szczątków jako artefaktu nie tylko toleruje artefakty powstałe historycznie (m.in. relikwie), co jest usprawiedliwione, ale również nie przeciwdziała ani nie napiętnuje tworzenia nowych relikwii (np. części zwłok Jana Pawła II czy uznanej za świętą Kościoła katolickiego siostry Faustyny), a nawet wydaje się przymykać oczy na handel tymi nowymi relikwiami. Tradycyjna również w tym sensie, że nie dopuszcza łączenia pamięci o zmarłym z przechowywaniem jego popiołów, nie pozwala też na dzielenie popiołów między kilka najbliższych zmarłemu osób. Opublikowany w 2020 r. projekt zmian w ustawie o cmentarzach budzi pewne nadzieje, że stosunek do szczątków ludzkich stanie się nie tylko łaskawszy dla pozostałych na tym świecie bliskich, ale także pozwoli na zapewnienie skutecznej egzekucji oświadczonej za życia woli człowieka, co należy uczynić z jego ciałem po śmierci. Pierwszym krokiem do zmiany podejścia prawnego wydaje się być uświadomienie sobie problemów obecnych czasów w tym zakresie i praw człowieka do podejmowania za życia decyzji dotyczących losów jego szczątków po śmierci, ograniczanych miejsc służących pochówkom, prawa bliskich do swoistego miejsca pamięci o zmarłym. Czasy się zmieniają, a wraz z tym powinna zmieniać się tradycja. Wykaz literatury Breczko A., Wybrane problemy biojustanatologii – spór o zakres autonomii woli człowieka w dysponowaniu ciałem po śmierci, [w:] Z. Wladek, J. Stelmasiak, W. Gogłoza, K. Kukuryk (red.), Biojurysprudencja. Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Romanowi A. Tokarczykowi, Wyd. Muz. Polihymnia, Lublin 2013. Dekel M., Poland’s current memory politics are rewriting history, https://www.boston-review.net/articles/polands-current-memory-politics-are-rewriting-history/. Gardocka T., Czy zwłoki ludzkie są rzeczą i co z tego wynika?, [w:] J. Golaczyński, J. Mazurkiewicz, J. Turlukowski, D. Karkut (red.), Non omnis moriar. Osobiste i majątkowe aspekty prawa śmierci człowieka. Wybrane zagadnienia, Oficyna Wydawnicza WPAiE UWr, Wrocław 2015. Gardocka T., Jagiello D., Pamięć narodowa, a relacje międzynarodowe Polski, „Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” 2020, nr 42(4). Guzik-Makaruk E.M., Plastynacja – sztuka, piękno, prowokacja, patologia?, „Studia Prawnoustrojowe” 2019, nr 43. Guzik-Makaruk E.M., Transplantacja narządów, tkanek i komórek. Wybrane aspekty kryminologiczne i prawnokarne, Temida2, Białystok 2016. Mazurkiewicz J., Szymaniec P., „Nie wszystek umrę, wiele ze mnie tu zostanie…”, Kulturowe i prawne aspekty pochówku, wizerunku zwłok oraz napisów nagrobnych, „Studia Prawnoustrojowe” 2019, nr 46. Morciniec P., Bioetyka personalistyczna wobec zwłok ludzkich, Opole 2009. Morciniec P., Ostatnia posługa wobec martwego ciała, „Wykłady” 2010, nr 6. Peiper L., Komentarz do kodeksu karnego, Wyd. Leon Frommer, Kraków 1936. Romańczuk-Grącka M., Badania naukowe, medyczno-sądowe i kryminalistyczne jako okoliczności wyłączające bezprawność czynu z art. 262 k.k., [w:] J. Kasprzak, W. Cieślak, I. Nowicka (red.), Meandry prawa karnego i kryminalistyki. Księga jubileuszowa prof. zw. dra hab. Stanisława Pikulskiego, WSPol, Szczytno 2015. Romańczuk-Grącka M., Znaczenie biojurysprudencji w kształtowaniu prawa karnego na przykładzie ochrony godności zwłok ludzkich w obliczu nowych praktyk funeralnych, [w:] S. Pikulski, W. Cieślak, M. Romańczuk-Grącka (red.), Przyszłość polskiego prawa karnego. Alternatywne reakcje na przestępstwo, ElSet, Olsztyn 2015. Romańczuk-Grądzka M., Z problematyki kwalifikacji prawnej znieważania zwłok, prochów ludzkich oraz miejsca spoczynku zmarłego, „Studia Prawnoustrojowe” 2016, nr 31. Semczuk P., Wampir z Zagłębia, Znak, Kraków 2016. Summary Human remains in Polish law Keywords: law, human remains, burial, new funeral practices. The goal of the authors was to verify the hypothesis, that the Polish law does not define the concepts of the human corpse and remains precisely enough. It is also unclear whether the protection of the respect for the deceased is concerned with protecting the personal interests of the diseased person or the right of relatives to honour this person. While researching this matter and the issue of currently allowed burial practices we used the method of dogmatic analysis of several Polish laws that are concerned with dealing with the body of a deceased person (organ harvesting for transplantations, criminal behaviour towards the corpse, allowed burial forms and specific religious or artistic practices, concerned with the human corpse). We considered the issue of the moment, in which the human body becomes a corpse and whether this concept also applies to human foetuses, parts of human remains and embryos created in vitro. We advocate for a wide understanding of the concept of human corpse. We acknowledge that after an individual’s death their personal interests are not protected, unless they can be attributed to a person, whose personal interest is the memory of the deceased. However, mainly because of the concern for public morality, many behaviours towards a human corpse in the public space should not be allowed. The concept of an artifact can be applied to a human corpse du tot the passing of time. An indicator is a lasting memory about a certain person or a certain historical event, remains can be considered an artifact after such memory has ceased to exist. In the modern world, the creation of new relics seems unjustified. When it comes to anonymous persons, public display of their bodies as an artifact should not be allowed due to the respect given to human corpses in the cultures of almost all societies. The conclusion of considering new funeral practices, is postulating for a wide permission of them, unless there are cultural, sanitary or ecological issues in the way. Nowelizacja art. 217c Kodeksu karnego wykonawczego a ograniczenie prawa do obrony Wstęp Zgodnie z polską proceduralą karną tymczasowe aresztowanie jest jednym ze środków zapobiegawczych, jednocześnie uważanym za najbardziej restrykcyjny środek ze względu na charakter izolacyjny. Regulacje Kodeksu postępowania karnego¹ stanowią, że w sytuacji gdy inny środek zapobiegawczy jest wystarczający, tymczasowego aresztowania się nie stosuje (art. 257 § 1 k.p.k.). Ponadto normy k.p.k. przewidują szereg ograniczeń jego stosowania (art. 259 k.p.k.). Przedmiotem analizy dokonanej w niniejszym artykule jest norma prawna dotycząca możliwości porozumiewania się obrony z osobą tymczasowo aresztowaną, tj. dokonanie analizy art. 217c Kodeksu karnego wykonawczego po zmianach wprowadzonych ustawą o zmianie ustawy kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw². Celem wprowadzonych zmian była – zgodnie ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości – „poprawa warunków bezpieczeństwa jednostek penitencjarnych, ochrona społeczeństwa przed sprawcami najcięższych przestępstw, poprawa warunków wykonywania obowiązków przez funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej oraz usprawnienie procedur związanych z wykonywaniem kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania”³. Wprowadzone zmiany art. 217c k.k.w. nasuwają wiele wątpliwości, które dotyczą możliwości realizowania w sposób niczym niezakłócony zagwaran- ¹ Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1375 ze zm.), dalej jako k.p.k. ² Art. 217c ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2023 r., poz. 127), dalej jako k.k.w. ³ Ocena skutków regulacji projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy z dnia 20 listopada 2020 r., s. 1. towanego w Konstytucji RP prawa do obrony$^4$ na wszelkich etapach postępowania. Podejmując rozważania nad tematem, należy dokonać analizy uprawnień przysługujących osobom tymczasowo aresztowanym w kontekście możliwości korzystania przez nich ze środków porozumiewania na odległość w celu korzystania z przysługującego prawa do obrony. Osoby tymczasowo aresztowane W polskiej procedurze karnej tymczasowe aresztowanie jest jednym ze środków zapobiegawczych uregulowanych w art. 258 k.p.k. Środek ten jest orzekany jedynie przez sąd na wniosek prokuratora. W uzasadnieniu wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania prokurator jest zobowiązany do wskazania okoliczności i dowodów, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na sprawstwo podejrzanego. Nadto niezbędne jest wykazanie, że istnieje prawdopodobieństwo utrudniania postępowania przygotowawczego przez podejrzanego, wpływania na jego przebieg bądź popełnienia przez podejrzanego innego ciężkiego przestępstwa. Tymczasowe aresztowanie, z uwagi na to, że jest określane jako najsurowszy z przewidzianych w k.p.k. środków zapobiegawczych, może być stosowane jedynie w uzasadnionych i ściśle określonych w kodeksie przypadkach$^5$. Ustwodawca wskazał ponadto w art. 257 § 1 k.p.k., że środek ten może być stosowany jedynie w sytuacji, gdy pozostałe przewidziane przez przepisy prawa środki zapobiegawcze są niewystarczające. Sposób wykonywania analizowanego środka zabezpieczającego został uregulowany w art. 214 k.k.w., który stanowi, że „tymczasowo aresztowany korzysta co najmniej z takich uprawnień, jakie przysługują skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności w systemie zwykłym w zakładzie karnym typu zamkniętego i nie stosuje się do niego ograniczeń innych niż te, które są konieczne do zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego, utrzymania porządku i bezpieczeństwa w areszcie śledczym oraz zapobieżenia wzajemnej demoralizacji tymczasowo aresztowanych”$^6$. Wykonywanie tymczasowego aresztowania jest szczegółowo uregulowane przede wszystkim w art. 207–223a k.k.w. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 207 k.k.w. sposób realizacji omawianego środka zabezpieczającego ma na celu przede wszystkim zapewnienie prawidłowego toku postępowania karnego$^7$. --- $^4$ Art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483), dalej jako Konstytucja RP. $^5$ K. Dąbkiewicz, Tymczasowe aresztowanie, Warszawa 2012, s. 37–38. $^6$ Art. 214 k.k.w. $^7$ Z. Holda, J. Holda, J. Migdał, B. Żórawska, Prawo karne wykonawcze, Warszawa 2021, s. 313. Z uwagi na powyższe w stosunku do osób tymczasowo aresztowanych k.k.w. przewiduje możliwe do zastosowania ograniczenia związane np. ze sposobem rozmieszczenia ich na terenie placówki (art. 212, 212a, 212b), zakaz posiadania poszczególnych przedmiotów (art. 216 § 1 zdanie drugie), ograniczenia widzeń tymczasowo aresztowanych (art. 217) czy też analizowane w niniejszym artykule prawo do korzystania ze środków łączności w postaci możliwości odbywania rozmów telefonicznych (art. 217c)$^8$. Pomimo szeregu ograniczeń przewidzianych w stosunku do osób tymczasowo aresztowanych, należy podkreślić, że sposób wykonywania środkaabezpieczającego nie może naruszać uprawnień procesowych przewidzianych zgodnie z art. 207a k.k.w. w stosunku do osób tymczasowo aresztowanych. Przede wszystkim wymienić należy prawo do porozumiewania się z obrońca, pełnomocnikiem będącym adwokatem albo radcą prawnym oraz przedstawicielem niebędącym adwokatem ani radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania skazanego przed tym Trybunałem, podczas nieobecności innych osób oraz korespondencyjnie$^9$. Rozpoczynając rozważania na temat możliwości telefonicznego kontaktowania się z osobą tymczasowo aresztowaną, należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na fakt, że uprawnienie to stanowi element prawa do obrony przysługującego tym osobom. Geneza zapewnienia tymczasowo aresztowanemu prawa do obrony Podstaw prawnych realizacji w stosunku do osób tymczasowo aresztowanych prawa do obrony należy upatrywać w dokumentach o charakterze międzynarodarnodowym. Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych$^{10}$ w art. 14 ust. 3 lit. d wskazuje, że „każda osoba oskarżona o popełnienie przestępstwa ma prawo, na zasadach pełnej równości, co najmniej do obecności na rozprawie, bronienia się osobistość lub przez obrońca przez siebie wybranego; do otrzymania informacji, jeżeli nie posiada obrońcy, o istnieniu powyższego prawa oraz posiadania obrońcy wyznaczonego dla niej w każdym przypadku, kiedy interesy sprawiedliwości tego wymagają, bez ponoszenia kosztów obrony w przypadkach, kiedy oskarżony nie posiada dostatecznych --- $^8$ J. Izydorczyk, Stosowanie tymczasowego aresztowania w polskim postępowaniu karnym, Kraków 2002, rozdz. I, pkt 2, ppkt 2.2; T. Szymanowski, J. Migdał, Prawo karne wykonawcze i polityka penitencjarna, Warszawa 2014, s. 427. $^9$ J. Izydorczyk, op. cit., rozdz. I, pkt 2, ppkt 2 i nast. $^{10}$ Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r., Nr 38). środków na ich pokrycie”\textsuperscript{11}. Uprawnienie przysługujące każdemu oskarżonemu wykonywania w stosunku do niego rzetelnego prawa do obrony zostało potwierdzone w art. 6 ust. 3 lit. b Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, który stanowi, że „każdy oskarżony o popełnienie czynu zagrożonego karą ma co najmniej prawo do posiadania odpowiedniego czasu i możliwości przygotowania obrony”\textsuperscript{12}. Regulacje dotyczące zapewnienia prawa do obrony zostały także uwzględnione w Europejskich regulach więziennych, przede wszystkim regule 98.2: „Zapewnia się wszystkie niezbędne warunki, aby pomóc więźniom śledczym w przygotowaniu własnej obrony i kontaktach z ich przedstawicielami prawnymi”\textsuperscript{13}. Ustwodawca w art. 215 k.k.w. zawarł regulacje dotyczące prawa do obrony oraz sposobu jego realizowania. Jednak aby dokonać analizy szczegółowych przepisów dotyczących prawa do obrony, należy sięgnąć do jego genezy w ustawodawstwie krajowym, mianowicie do art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, określającego prawo do obrony w postępowaniu karnym i innych postępowaniach represyjnych. Prawo do obrony zagwarantowane w Konstytucji RP stanowi fundamentalną zasadę, na której oparte jest postępowanie karne. Jest też jednym ze standardów demokratycznego państwa prawnego. Należy klasyfikować je jako prawo osobiste, tj. przysługujące każdej osobie, co do której zostało wszczęte postępowanie karne\textsuperscript{14}. Można rozpatrywać je w dwóch ujęciach – materialnym i formalnym. W ujęciu materialnym prawo do obrony oznacza możliwość osobistego udziału w postępowaniu każdej osobie, co do której postępowanie karne zostało wszczęte. Natomiast prawo do obrony w ujęciu formalnym oznacza możliwość korzystania przez osobę, co do której toczy się postępowanie karne, z pomocy obrońcy z wyboru lub z urzędu\textsuperscript{15}. Zapewnienie tymczasowo aresztowanemu swobodnego kontaktu z obrońcą ma podstawowe znaczenie dla zagwarantowania mu prawa do obrony. Zostało to potwierdzone w orzecznictwie sądów powszechnych i Trybunału Konstytucyjnego, który badał zgodność art. 73 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) z art. 42 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP i wskazał, że „uprawnienia obrońcy to nie tylko możliwość przeglądania akt postępowania karnego – zapoznawania się z ma- \textsuperscript{11} Ibidem, poz. 167. \textsuperscript{12} Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284). \textsuperscript{13} Europejskie reguły więzienne z dnia 11 stycznia 2006 r., stanowiące zalecenia Rec. (2006)2 Komitetu Ministrów Rady Europy. \textsuperscript{14} P. Hofmański, E. Sadzik, K. Zgryzek, \textit{Kodeks postępowania karnego. Komentarz}, t. 1–2, Warszawa 1999, s. 909; R.A. Stefański, \textit{Środki zapobiegawcze w nowym k.p.k.}, Warszawa 1998, s. 43–44. \textsuperscript{15} P. Wiliński, \textit{Zasady procesu karnego}, cz. 2, seria: System Prawa Karnego Procesowego, t. 3, Warszawa 2019, s. 777. teriałem dowodowym, ale przede wszystkim kontakt z jego mocodawcą. To na podstawie osobistego kontaktu obrońca pozyskuje faktyczną wiedzę o czynie sprawcy oraz okolicznościach zdarzenia będącego przedmiotem postępowania, buduje strategię obrony, zgłasza wnioski dowodowe i współdziała z innymi obrońcami występującymi w sprawie”$^{16}$. W stosunku do osób tymczasowo aresztowanych zagwarantowane w Konstytucji RP prawo do obrony powinno być realne i efektywne, co oznacza, że kontakt z obrońcą powinien być stosunkowo swobodny i w miarę możliwości łatwy, tj. umożliwiony np. za pomocą środków porozumiewania się na odległość, czyli choćby telefonów. W przeciwnym razie, tj. w przypadku utrudniania lub zakazywania takiego kontaktu, można rozważyć, czy nie doszło do naruszenia konstytucyjnego prawa do obrony$^{17}$. Szczegółowe zasady korzystania przez tymczasowo aresztowanego ze środków łączności w celu kontaktu z obrońcą zostały uregulowane w k.k.w. Zasady korzystania przez tymczasowo aresztowanego z prawa do kontaktu telefonicznego z obrońcą na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw Realizacja zagwarantowanego w Konstytucji RP prawa do obrony w aspekcie wykonawczym w odniesieniu do osób tymczasowo aresztowanych i ich możliwości do porozumiewania się z obrońcą za pośrednictwem aparatu telefonicznego została uregulowana w art. 217c k.k.w. Przepis ten został dodany do k.k.w. na mocy ustawy z dnia 24 lipca 2003 r.$^{18}$ który stanowił, że „tymczasowo aresztowany nie może korzystać z aparatu telefonicznego oraz innych środków łączności przewodowej i bezprzewodowej”$^{19}$. W cytowanym brzmieniu ta norma prawna obowiązywała do wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r.$^{20}$ Dokonanie zmiany wskazanego przepisu było podyktowane koniecznością wykonania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 25 listopada 2014 r. w sprawie K 54/13, wydanego w wyniku rozpatrzenia wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie omawianej normy z Konstytucją RP. Trybunał orzekł, --- $^{16}$ Wyrok TK z 17 lutego 2004 r., sygn. akt SK 39/02, cz. III, pkt 3. $^{17}$ L. Garlicki, Prawo Konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2017, rozdz. 4. $^{18}$ Ustawa z dnia 24 lipca 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r., Nr 142, poz. 1380). $^{19}$ Ibidem, art. 217c. $^{20}$ Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 395). że „bezwzględny zakaz kontaktu telefonicznego oskarżonego pozbawionego wolności z obrońcą narusza konstytucyjne prawo do obrony. (...) Swobodne porozumiewanie się oskarżonego ze swoim obrońcą stanowi element konstytucyjnego prawa do obrony i należy do fundamentów rzetelnego procesu sądowego, w którym umożliwia się przygotowywanie obrony i realizowanie jej w toku postępowania. Porozumiewanie się obrońcy i jego klienta powinno być co do zasady nieskrępowane, wolne od kontroli i innych, nadmiernych utrudnień. Ograniczenia tych kontaktów są dopuszczalne, jednak muszą mieć ważną podstawę i być rzetelnie uzasadnione”$^{21}$. W konsekwencji Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ten jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Mając na uwadze treść przedstawionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rząd w uzasadnieniu projektu zmiany ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw z dnia 20 lutego 2015 r. wprowadził do art. 217c k.k.w. nowe uprawnienie, przyznające tymczasowo aresztowanym możliwość kontaktu telefonicznego. W uzasadnieniu swego projektu rząd wskazał, że taka postać regulacji ma na celu zagwarantowanie rzetelnego wykonywania prawa do obrony$^{22}$. Co ważne, brzmienie art. 217c k.k.w. było tożsame z tekstem regulacji zaproponowanym w rządowym projekcie. Zgodnie z nim „tymczasowo aresztowany za zgodą organu, do którego dyspozycji pozostaje, może korzystać z aparatu telefonicznego na zasadach określonych w regulaminie organizacyjno-porządkowym wykonywania tymczasowego aresztowania”$^{23}$. Wskazana norma prawna przewidywała także możliwość odmowy udzielenia zgody na kontakt telefoniczny, jedynie w sytuacjach wprost wynikających z przepisu, tj. w przypadku wystąpienia uzasadnionej obawy, że taki sposób porozumiewania się może być wykorzystany do utrudniania postępowania karnego albo popełnienia przestępstwa$^{24}$. Mimo tego, jak słusznie wskazał Stefan Lelental, umożliwienie osobom tymczasowo aresztowanym korzystania z porozumiewania się telefonicznego, choćby z pewnymi zastrzeżeniami, stanowiło zasadniczą zmianę w porównaniu do wcześniej obowiązującej regulacji$^{25}$. W czerwcu 2022 r. do Sejmu RP wpłynął projekt ustawy o zmianie Kodeksu karnego wykonawczego oraz niektórych innych ustaw. Stanowił on efekt prac legislacyjnych przeprowadzonych w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz Centralnym Zarządzie Służby Więziennej. Celem, który przyświecał ustawodawcy do podjęcia prac nad nowelizacją, była m.in. poprawa poziomu bezpieczeństwa w jednostkach penitencjarnych, a także ochrona przed sprawcami --- $^{21}$ Wyrok TK z 25 listopada 2014 r., sygn. akt K 54/13, Dz.U. z 2014 r., poz. 1707. $^{22}$ Uzasadnienie rządowego projektu do ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. $^{23}$ Art. 217c ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2015 r., poz. 369). $^{24}$ K. Dąbkiewicz, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa 2015, art. 217c. $^{25}$ S. Lelental, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa 2020, art. 217c. najcięższych rodzajowo przestępstw i usprawiedliwienie procedur związanych z wykonywaniem kar oraz środka zabezpieczającego w postaci tymczasowego aresztowania\textsuperscript{26}. Jako jedno z rozwiązań wyszczególnionych w projekcie wskazano „uregulowanie sposobu realizacji przez skazanego i tymczasowo aresztowanego rozmów telefonicznych za pomocą samoinkasującego aparatu telefonicznego i innych środków łączności oraz zmianę zasad kontroli rozmów w zakładach karnych typu zamkniętego i typu otwartego”\textsuperscript{27}. W konsekwencji ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw wprowadziła w życie zasadnicze modyfikacje normy prawnej wyrażonej w art. 217c k.k.w. Wprowadzone zmiany nadały nowe brzmienie § 1 oraz dodały §§ 1a–c w art. 217c k.k.w., które stwarzają tymczasowo aresztowanym możliwość realizacji prawa do obrony w zakresie kontaktu z obrońcą za pomocą samoinkasujących aparatów telefonicznych. Jednocześnie analizowana norma prawa umożliwiła wprowadzenie zakazu korzystania z innych środków komunikacji niż samoinkasujący aparat telefoniczny. Jak słusznie zauważa Jerzy Lachowski, w świetle dyspozycji art. 217c § 1 pkt 2 k.k.w. wskazany zakaz ma charakter bezwzględny, o czym świadczy użyte sformułowanie „nie może korzystać”. W konsekwencji organ dysponujący nie może wyłączyć lub ograniczyć zastosowania powyższego zakazu również poprzez wydanie zarządzenia odpowiedniej treści\textsuperscript{28}. W odniesieniu do kwestii zakresu podmiotowego rzeczonego zakazu należy wskazać, że ma on zastosowanie do każdej osoby, z którą osoba tymczasowo aresztowana chciałaby się porozumiewać za pośrednictwem innych niż aparat telefoniczny środków łączności przewodowej lub bezprzewodowej. Z uwagi na dyspozycję § 1 art. 217c k.k.w. szczegółowe zasady korzystania przez osoby tymczasowo aresztowane z aparatu telefonicznego zostały określone w §§ 25–28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania\textsuperscript{29}. Zgodnie z § 25 ust. 2 wskazanego rozporządzenia, który został uznany za uchylony, „organ dysponujący w zarządzeniu podaje numer telefonu oraz imię i nazwisko odpowiednio obrońcy lub pełnomocnika będącego adwokatem albo radcą prawnym lub osoby najbliższej”\textsuperscript{30}. \textsuperscript{26} Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw z dnia 21 czerwca 2022 r., druk nr 2376. \textsuperscript{27} Ibidem. \textsuperscript{28} J. Lachowski, \textit{Kodeks karny wykonawczy. Komentarz}, Warszawa 2021, art. 217c. \textsuperscript{29} Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2022 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz.U. z 2022 r., poz. 2848). \textsuperscript{30} Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz.U. z 2016 r., poz. 2290), uznany za uchylony, § 25 ust. 2. Wskazana regulacja budziła istotne obawy dotyczące naruszania prawa do obrony w postaci kontaktu telefonicznego z obrońcą z uwagi na to, że ogranicza i odsuwa w czasie jego realizację, najczęściej z przyczyn techniczno-organizacyjnych. Przyczyny te sprowadzały się do kwestii rozpoznania wystosowanego przez obrońcę wniosku o wyrażenie zgody na kontakt telefoniczny przez organ, do którego dyspozycji pozostaje tymczasowo aresztowany, w formie zarządzenia o wyrażeniu zgody na taki kontakt. Czas niezbędny do podjęcia czynności techniczno-organizacyjnych związanych ze złożeniem, rejestracją, rozpoznaniem wniosku, a także fizycznym wydaniem zarządzenia i zgłoszeniem się z tym zarządzeniem do aresztu śledczego znacznie ogranicza prawo tymczasowo aresztowanego do kontaktu telefonicznego z obrońcą. Dodatkowe utrudnienie do korzystania z prawa do obrony stanowi regulacja § 1a art. 217c k.k.w., stanowiącego że „tymczasowo aresztowany może korzystać co najmniej raz w tygodniu w terminach ustalonych w porządku wewnętrznym obowiązującym w areszcie śledczym z samoinkasującego aparatu telefonicznego”$^{31}$ m.in. do kontaktu z obrońcą. Do tej pory k.k.w. nie przewidywał uprawnienia do określenia minimalnej liczby rozmów telefonicznych. Praktyką wielu jednostek penitencjarnych było umożliwiawanie wykonywania telefonów do obrońców znacznie częściej, w niektórych przypadkach nawet codziennie. W konsekwencji wprowadzenie ustawowej regulacji może prowadzić do zmiany regulacji wewnętrznych jednostek na niekorzyść osób tymczasowo aresztowanych. Znowelizowane przepisy k.k.w. dopuszczają co prawda możliwość skorzystania przez osoby tymczasowo aresztowane z dodatkowej, wykraczającej poza terminy wymienione w porządku wewnętrznym jednostki penitencjarnej rozmowy z podmiotami, o których mowa w art. 8 § 3 k.k.w., za zgodą dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego, jednak może to nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Dotyczy to sytuacji, gdy terminy wyznaczonych czynności procesowych wymagają niezwłocznego przeprowadzenia rozmowy. Nie można przy tym uznać za zasadne twierdzenia, że kontakty obrońcy z tymczasowo aresztowanym powinny być uzależnione od wyznaczonych czynności procesowych podejmowanych w sprawie, gdyż realizowanie niczym nieskrępowanego prawa do obrony jest możliwe jedynie, gdy jest dostępne do zrealizowania na różnych etapach postępowania w zależności od potrzeb uzyskania takiego kontaktu przez tymczasowo aresztowanego oraz jego obrońcę. Zatem omawiane prawo nie może być w żaden sposób ograniczane pod względem częstotliwości oraz czasu$^{32}$. Zgodnie z regulacją art. 217c $^{31}$ Art. 217c § 1a k.k.w. $^{32}$ Uwagi Rzecznika Praw Obywatelskich do projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw, znak sprawy: IX.022.1.2021, s. 11. § 2 k.k.w. „organ, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje, wydaje zarządzenie o zgodzie na korzystanie z aparatu telefonicznego, chyba że zachodzi uzasadniona obawa, że zostanie ona wykorzystana: 1) w celu bezprawnego utrudniania postępowania karnego; 2) do popełnienia przestępstwa, w szczególności podżegania do przestępstwa”$^{33}$. Zarządzenie o zgodzie na kontakt telefoniczny powinno być wydane przez organ dysponujący bezzwłocznie$^{34}$. Jak słusznie zauważają Anna Drozd i Jacek Szymański, problem czasowy związany z rozpoznaniem takiego wniosku pojawia się w praktyce. Mianowicie proces ten od momentu złożenia wniosku może trwać kilka lub kilkanaście dni, w czasie których brak jest możliwości kontaktu telefonicznego tymczasowo aresztowanego z obrońcą, co może stanowić istotny problem w realizacji prawa do obrony, w szczególności na początkowym etapie postępowania$^{35}$. W świetle dyspozycji nowo wprowadzonego cytowanego § 2, należy podkreślić, że wymienia on wprost przesłanki, które skutkują brakiem wydania zgody na korzystanie przez tymczasowo aresztowanego z aparatu telefonicznego. Jak podkreśla J. Lachowski, „żadne inne podstawy nie mogą stanowić przyczyny odmowy wyrażenia zgody na korzystanie z aparatu telefonicznego przez tymczasowo aresztowanego”$^{36}$. W tym miejscu należy podkreślić, że organ, do którego dyspozycji pozostaje tymczasowo aresztowany, nie może odmówić mu zgody na kontakt z obrońcą, jednak zniewelizowana regulacja pozostawia możliwość niejako utrudnienia kontaktu poprzez wydanie zgody na jednorazowy kontakt telefoniczny. Powyższe wynika z tego, że prawo tymczasowo aresztowanego z obrońcą może być umożliwione jedynie na skutek decyzji wydanej przez organ dysponujący. Zgodnie z regulacją zawartą w § 3, gdy „tymczasowo aresztowany pozostaje do dyspozycji kilku organów, wymagana jest zgoda każdego z nich [na kontakt telefoniczny z obrońcą], chyba że organy te zarządzają inaczej”$^{37}$. Dodatkowo w § 3a jako zasadę przyjęto rozwiązanie dotyczące obowiązywania zarządzenia o „zgodzie na wielokrotne korzystanie z aparatu telefonicznego do kontaktu z obrońcą do chwili zakończenia wykonywania tymczasowego aresztowania, bez względu na zmianę organu, do którego dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje”$^{38}$. Zgoda ta przestaje obowiązywać po przekazaniu sprawy do sądu, tj. po wniesieniu aktu oskarżenia. W tej sytuacji niezbędne jest wydanie nowego zarządzenia przez sąd. Natomiast do momentu --- $^{33}$ Art. 217c § 2 k.k.w. $^{34}$ § 190 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz.U. z 2017 r., poz. 1206). $^{35}$ A. Drozd, J. Szymański, Tymczasowe aresztowanie, Wrocław 2020, s. 43. $^{36}$ J. Lachowski, op. cit., art. 217c k.k.w. $^{37}$ Art. 217c § 3 k.k.w. $^{38}$ Art. 217c § 3a k.k.w. dostarczenia go do aresztu śledczego osoba tymczasowo aresztowana nie może wykonywać połączeń telefonicznych do obrońcy$^{39}$. Co istotne, zgodnie § 4 analizowanego przepisu prawa decyzja w przedmiocie udzielenia zgody na kontakt telefoniczny jest zaskarżalna. W przypadku wydania przez organ zarządzenia o braku zgody na korzystanie z aparatu telefonicznego tymczasowo aresztowanemu lub jego obrońcy przysługuje zażalenie, które rozpoznaje sąd, do którego dyspozycji pozostaje. Natomiast zażalenia na zarządzenia prokuratora rozpoznaje prokurator nadrzędny. Zgodnie z dyspozycją § 339 ust. 5 regulaminu urzęduowania sądów powszechnych „zażalenie na zarządzenie o odmowie wyrażenia zgody na korzystanie z aparatu telefonicznego sąd powinien rozpoznac w ciągu 48 godzin od chwili otrzymania zażalenia”$^{40}$. Dodatkowo §§ 5 i 6 tego przepisu prawa wskazują na możliwość realizacji uprawnienia wynikającego z normy art. 217c § 1 k.k.w. przez przywięzienne zakłady pracy. Osoba tymczasowo aresztowana, jak i oskarżona, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego, może posiadać maksymalnie trzech obrońców. W sytuacji gdy rzeczywiście tymczasowo aresztowany posiada więcej niż jednego obrońcę, ma prawo uzyskania możliwości do wykonania połączenia telefonicznego z każdym z nich. Czas połączeń telefonicznych z obrońcom nie jest limitowany$^{41}$. Jednakże utrudnienie korzystania z tego prawa pojawia się w kontekście konieczności zgłoszenia prośby o doprowadzenie do aparatu telefonicznego celem kontaktu z obrońca. W porządku wewnętrznym każdej jednostki penitencjarnej ustalane są konkretne dni i godziny, w jakich jest możliwe wykonanie połączenia. Tymczasowo aresztowany może wskazać w swej prośbie, w jakiej godzinie chciałby wykonać połączenie, ale nie ma gwarancji, że taka prośba zostanie spełniona. W związku z tym może zdarzyć się sytuacja, że obrońca nie odbiera telefonu z uwagi na inne podejmowane przez niego czynności. Przepisy prawa nie określają liczby podejmowanych prób połączenia przez tymczasowo aresztowanego. Porządek wewnętrzny reguluje czas korzystania z aparatu telefonicznego, którego nie należy utożsamiać z czasem trwania rozmowy$^{42}$. Wobec czego za niezgodną z prawem należy uznać odmowę podję- --- $^{39}$ § 107 ust. 6 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 czerwca 2015 r. w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przysnuszu skutkujących pozbawieniem wolności oraz dokumentowania tych czynności (Dz.U. z 2020 r., poz. 869). $^{40}$ Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzęduowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2514). $^{41}$ § 28 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2022 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz.U. z 2022 r., poz. 2848). $^{42}$ Ibidem. cia ponownej próby połączenia telefonicznego, w przypadku gdy osoba, z którą próbuje się nawiązać połączenie, nie odbiera. Z kolei § 28 ust. 3 regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania przewiduje możliwość wydania w stosunku do tymczasowo aresztowanego zgody na wykonanie dodatkowego połączenia. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach tymczasowo aresztowany może wystąpić do dyrektora aresztu śledczego z pisemną prośbą o wyrażenie zgody na wykonanie dodatkowego połączenia telefonicznego. W piśmie powinny zostać wskazane wyjątkowe okoliczności, które przemawiają za wydaniem zgody. Dyrektor jednostki ma prawo, ale nie obowiązek, do udzielenia zgody, wobec czego ma pozostawioną pełną swobodę przy dokonaniu oceny wskazanych w piśmie okoliczności i na tej podstawie udzielać lub odmawiać zgody na dodatkowe połączenie. Wnioski W myśl art. 42 ust. 2 Konstytucji RP każda osoba, przeciwko której toczy się postępowanie karne, ma prawo do prowadzenia obrony na wszystkich etapach toczącego się postępowania. Zgodnie z regulacją art. 31 ust 3 Konstytucji RP „prawo do obrony może podlegać ograniczeniom, jednak te ograniczenia mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób, nie mogą też naruszać istoty wolności i praw”$^{43}$. Co prawda zmiany wprowadzone ostatnią nowelizacją k.k.w. zostały wprowadzone w drodze ustawy, to dokonanie ich szczegółowej analizy prowadzi do wniosku, że nie spełniają one przesłanki konieczności wprowadzenia ograniczenia możliwości i częstotliwości kontaktu telefonicznego tymczasowo aresztowanego z obrońcą. W dalszej perspektywie może to prowadzić do naruszenia przysługującego im prawa do obrony. Zgodnie z treścią znowelizowanego przepisu rozmowy tymczasowo aresztowanego z obrońcą „mogą być prowadzone co najmniej raz w tygodniu w terminach określonych w porządku wewnętrznym zakładu karnego lub aresztu śledczego”$^{44}$. Takie brzmienie normy prawnej – zdaniem autorki – rodzi uzasadnioną obawę, że zostanie wprowadzona zasada jednej rozmowy telefonicznej w tygodniu z podmiotami określonymi w art. 8 § 4 k.k.w. Powoduje to kolejną, jeszcze dalej idącą obawę – że w sytuacji gdy tymczasowo aresztowany w jednym tygodniu skorzysta z możliwości kontaktu telefonicz- $^{43}$ Art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. $^{44}$ Art. 217c § 1a k.k.w. nego z rodziną, funkcjonariusze Służby Więziennej będą mogli odmówić takiej osobie kontaktu z obrońca, gdyż wykorzystał już możliwość przeprowadzenia rozmowy telefonicznej w danym tygodniu. W konsekwencji kontakt telefoniczny z obrońcą sprowadzony do jednej rozmowy w tygodniu nie daje gwarancji wykonywania obrony w należyty sposób i właściwego reprezentowania interesów osób osadzonych w toczących się postępowaniach karnych. Dodatkowo należy podkreślić, że prawo do obrony wymaga, by kontakt z obrońcą był swobodny, a także możliwie łatwy, również w przypadku tych podejrzanych, którzy są już pozbawieni wolności. W związku z tym realizacja prawa do obrony nie powinna być limitowana i uzależniona od częstotliwości i czasu trwania rozmów. Oczywiście, jak wskazano w poprzedniej części artykułu, tymczasowo aresztowanemu przysługuje prawo do wykonania dodatkowego połączenia telefonicznego w uzasadnionych wypadkach, gdy na taką konieczność wskazują wyznaczone terminy czynności procesowych. Jednak ustawodawca pozostawił dużą swobodę decyzyjną w stosunku do organów rozpatrujących takie wnioski. Co więcej, możliwość wykonywania skutecznego i niczym nieskrępowanego prawa do obrony jest możliwa, gdy nie jest ograniczona żadnymi wytycznymi, w tym wyznaczonymi terminami czynności procesowych. Kontakty tymczasowo aresztowanego z obrońcą mogą wymagać znacznie większej intensyfikacji na różnych etapach postępowania. W odniesieniu do kwestii praktycznych należy wskazać, że rozwiązanie przyjęte w znowelizowanej ustawie, dotyczące konieczności wystosowania wniosku do organu, do którego dyspozycji pozostaje tymczasowo aresztowany o udzielenie zgody na kontakt telefoniczny, stanowi nieuzasadnioną zwłokę w realizacji przysługującego prawa do obrony. Mimo że treść art. 217 § 2 k.k.w. wskazuje, iż organ procesowy ma obowiązek wydania takiej zgody, a jej odmowa może nastąpić jedynie w ścisłe określonych w tej normie prawnej przypadkach, to czas potrzebny na podjęcie czynności czysto technicznych związanych ze sformułowaniem i złożeniem wniosku oraz jego rozpatrzeniem powoduje na tym etapie postępowania ograniczenie realizacji prawa do obrony. Co więcej, wydania kolejnej zgody na kontakt telefoniczny tymczasowo aresztowanego z obrońcą wymaga sytuacja, w której przeciwko tymczasowo aresztowanemu toczy się przed innym organem kolejne postępowanie karne. W takim wypadku niezbędne jest uzyskanie zgody na kontakt, wydanej przez wszystkie organy, do których dyspozycji tymczasowo aresztowany pozostaje. Problemy techniczne może również powodować zmiana sygnatury akt sprawy, jednostki prokuratury prowadzącej postępowanie czy skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Podsumowując, można wywnioskować, że znowelizowana norma prawna art. 217c k.k.w., regulująca wykonywanie kontaktów telefonicznych między tymczasowo aresztowanym a obrońcą, w znacznym stopniu ogranicza to prawo. Ponadto nakłada wymóg spełnienia dodatkowych czynności technicznych w postaci złożenia stosownego wniosku o umożliwienie kontaktu. Co istotne, znowelizowane przepisy prawa nie przewidują żadnych innych, nowych rozwiązań, które zabezpieczyłyby realizację efektywnego i realnego prawa do obrony w odniesieniu do możliwości kontaktu telefonicznego osoby tymczasowo aresztowanej z obrańcą. Wykaz literatury Dąbkiewicz K., Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2015. Dąbkiewicz K., Tymczasowe aresztowanie, LexisNexis, Warszawa 2012. Drozd A., Szymański J., Tymczasowe aresztowanie, Wyd. Prawo Anny, Wrocław 2020. Garlicki L., Prawo Konstytucyjne. Zarys wykładu, Wolters Kluwer, Warszawa 2017. Hofmański P., Sadzik E., Zgryzek K., Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. 1–2, C.H. Beck, Warszawa 1999. Holda Z., Holda J., Migdał J., Żórawska B., Prawo karne wykonawcze, Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Izydorczyk J., Stosowanie tymczasowego aresztowania w polskim postępowaniu karnym, Zakamycze, Kraków 2002. Lachowski J., Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2021. Lelental S., Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2020. Stefański R.A., Środki zapobiegawcze w nowym k.p.k., Wolters Kluwer, Warszawa 1998. Szymanowski T., Migdał J., Prawo karne wykonawcze i polityka penitencjarna, Wolters Kluwer, Warszawa 2014. Wiliński P., Zasady procesu karnego, cz. 2, seria: System Prawa Karnego Procesowego, t. 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2019. Summary Amendment of article 217c of the Executive Penal Code and the restriction of the right to defence Keywords: Executive Criminal Law, right to defence, remand prisoner, telephone contact, contact with a defence lawyer. The Constitution of the Republic of Poland in Art. 42 sec. 2 guarantees all persons against whom criminal proceedings are pending the right to defence. The implementation of this right in relation to persons under temporary arrest manifests itself, among others, in contacting the attorney by phone. This issue has been regulated in Art. 217c of the Executive Penal Code. The recent amendment to this provision of law raises many doubts regarding the possibility of the uninterrupted exercise of the right to defence guaranteed in the Constitution of the Republic of Poland at all stages of the proceedings. This article aims to analyze the rights of persons under temporary arrest in the context of their ability to use means of distance communication to exercise their rights of defence. In addition, consider whether the changes introduced by the legislator have a real impact on implementing this right in practice. The current legal norm regulating telephone contact between a detained person and a defence lawyer significantly limits this right. In addition, it imposes on the detained person or his defender the obligation to perform additional technical activities in the form of submitting an appropriate request for contact. This leads to a time limitation of the exercise of the right to defence, which should be unrestricted at every stage of the proceedings. (Nie)bezpieczeństwo dziecka w sieci – analiza krytyczna zjawiska sharentingu, troll parentingu i monetyzacji wizerunku dziecka Wstęp Rozwój nowych technologii i mediów społecznościowych spowodował, że coraz więcej osób chętnie dzieli się swoją codziennością z innymi użytkownikami Internetu, często czyniąc to bez większej refleksji na temat udostępnianych informacji czy zdjęć. Nie jest dziś rzeczą skomplikowaną, by np. dowiedzieć się, gdzie pracują poszczególni użytkownicy sieci lub gdzie spędzili swoje ostatnie wakacje. O ile jednak dorośli są głównymi decydentami udostępnianych przez siebie informacji, o tyle bardzo często wizerunek dziecka jest wykorzystywany bez zgody samych zainteresowanych. Mimo że Internet i media społecznościowe są dużą częścią naszego codziennego życia oraz stanowią istotny dla młodego pokolenia środek komunikowania i rozrywki, wypełniając znamięona niekiedy stałego elementu socjalizacji, to jednak zautomatyzowane działania i nadmierna ekspozycja pewnych treści oraz informacji w Internecie może budzić poważne wątpliwości nie tylko natury etycznej czy moralnej, ale również prawnej. Warto wskazać, tworząc ilościowy obszar niniejszych rozważań, jaka jest skala korzystania z Internetu oraz mediów społecznościowych. Zgodnie ze statystykami w styczniu 2023 r. 5,16 mld ludzi na świecie korzystało z Internetu (64,4% całej populacji), a z mediów społecznościowych – 4,76 mld ludzi (59,4% światowej populacji)$^1$. --- $^1$ Digital population worldwide, https://www.statista.com/statistics/617136/digital-population-worldwide/ (data dostępu: 27.02.2023). Istota sharentingu Jednym z kluczowych zagadnień z perspektywy poruszanej problematyki jest zjawisko sharentingu, które definiowane jest jako nadmierne udostępnianie w sieci wirtualnej wizerunku swojego dziecka i informacji z nim związanych. Termin ten powstał poprzez połączenie słów share (dzielić się, rozpowszechniać, udostępniać) oraz parenting (‘pełnienie roli rodzicielskiej i bycie rodzicem’)². Areną, na której dochodzi do upubliczniania wizerunku dziecka, są najczęściej media społecznościowe, a dokładniej prywatne konta rodziców. Ponadto sharenting stanowi pewnego rodzaju obszar wymiany doświadczeń, myśli i informacji istotnych z perspektywy wychowania dziecka³. Zgodnie z jedną z definicji sharenting polega na „(...) regularnym zamieszczaniu w mediach społecznościowych szczegółowych informacji (zdjęć, filmików i innych treści) o swoich dzieciach”⁴. Dodatkowym desygnałem dla przedmiotowego zjawiska zdaniem Obserwatorium Językowego Uniwersytetu Warszawskiego jest bezrefleksyjność działań rodziców⁵. Istota troll parentingu Innym niebezpiecznym z perspektywy dobra dziecka zjawiskiem jest troll parenting, który definiowany jest najczęściej jako udostępnianie i dzielenie się treściami, które w sposób bezpośredni kompromitują dzieci bądź ukazują trudne, wstydliwe momenty z ich życia⁶. Rodzice umieszczają tego typu treści na swoich serwisach społecznościowych. Ponadto została stworzona specjalna strona internetowa Reasons My Son Is Crying, na której zamieszczane są zdjęcia płaczących dzieci opatrzone podpisami powodów, przez które dziecko na zdjęciu znajduje się w tak trudnej emocjonalnie chwili, np. „Nie pozwoliłem mu otworzyć puszki z piwem”, „Odkrył, że zupa jest domowa”, „Zjadłem karkersa, którego włożyła mi do ust”⁷. --- ² A. Brosch, Sharenting – nowy wymiar rodzicielstwa?, „Świat Małego Dziecka” 2017, nr 17(42), s. 380. ³ P. Uram, M. Reiter, O. Graf, Sharenting – kreowanie i ochrona wizerunku dzieci w social mediach, „Pedagogika Społeczna” 2020, nr 2(76), s. 155. ⁴ J. Uliasz, Prawna ochrona prywatności oraz wolności dzieci w internecie, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Prawnicza” 2020, nr 110, s. 287. ⁵ Hasło: sharenting, https://nowewyrazy.uw.edu.pl/haslo/sharenting.html?pdf=1 (data dostępu: 13.03.2023). ⁶ B. Chrostowska, Sharenting – skala i wielowymiarowość zjawiska (nierozważnego) ujawniania przez rodziców informacji o dzieciach w mediach społecznościowych, „Problemy Wczesnej Edukacji” 2018, nr 4(43), s. 59. ⁷ Reasons My Son is Crying, https://www.facebook.com/ReasonsMySonCry (data dostępu: 29.01.2023). Zdjęcia te, które w przypadku odbiorcy mogą stanowić wątpliwe walory etyczno-moralne, dla rodziców są element zabawnych momentów z życia dziecka. Co więcej, rodzice często udostępniają zdjęcia dzieci, które są nagie albo w samej bieliźnie. Jak wynika z badań, które realizował australijski rząd i komisarz ds. bezpieczeństwa wirtualnego dzieci, ponad połowa zdjęć znajdujących się na portalach pedofilskich pochodziła właśnie z mediów społecznościowych rodziców. Istota monetyzacji wizerunku dziecka Poprzez termin „monetyzacja wizerunku dziecka” mamy na myśli takie wykorzystanie wizerunku dziecka, aby uzyskać korzyść materialną. Podstawą dla dalszych rozważań będzie zjawisko monetyzacji w obliczu mediów społecznościowych. W ramach rozważań podjętych w niniejszym artykule wyłączeniu podlegać będzie m.in. spot reklamowy, którego idea jest zaaranżowanie scen pod konkretny scenariusz. Zatem monetyzacja wizerunku dziecka stanowi działanie zaplanowane i najczęściej z prawnego punktu widzenia sformalizowane. Wspomniane zjawisko polega przede wszystkim na ukazywaniu życia codziennego w mediach społecznościowych i temporalnym lokowaniu określonych produktów w celu uzyskania korzyści majątkowej. Korzyścią może być zapałta finansowa lub wręczenie reklamowanego produktu. Żeby mówić o efektywnej monetyzacji, należy uprzednio zbudować odpowiednie grono odbiorców, osób obserwujących, którzy skłonni będą np. zakupić reklamowany produkt. Pożądane jest również pozostawianie komentarzy, reakcji w odpowiedzi na obserwowany film lub zdjęcie, a także ich udostępnianie szerszemu gronu odbiorców. Sceny wymagające zareklamowanie danego produktu, choć z życia codziennego, są dokładnie analizowane i aranżowane tak, by trafiły do jak największej liczby obserwujących. Uchwyczone są odpowiednie momenty, kadry, oświetlenie, które w realiach niestudynijnych wypełniają założoną estetykę. Dzieci występujące w tego typu materiałach promocyjnych często nie są świadome sytuacji, w której się znajdują. Na negatywne przesłanki płynące z tych procesów zwróciła uwagę norweska partia Venstre, która złożyła projekt, w którym zakazuje się publikacji wizerunku i danych dziecka w celach komercyjnych, a zatem np. podczas współpracy reklamowej rodziców dziecka w mediach społecznościowych. Zgodnie z argumentacją partii „kiedy każdy aspekt --- 8 L. Battersby, Millions of social media photos found on child sites exploitation sharing sites, https://www.smh.com.au/national/millions-of-social-media-photos-found-on-child-exploitation-sharing-sites-20150929-gixe55.html (data dostępu: 29.01.2023). 9 J. Dąbrowska-Cydzik, Norweska partia chce zakazać pokazywania dzieci w internecie w celach reklamowych, https://www.virtualnemedia.pl/artykul/norweska-partia-chce-zakazac-pokazywania-dzieci-w-internecie-w-celach-reklamowych (data dostępu: 10.02.2023). życia dziecka nagle staje się częścią kampanii marketingowej mamy lub taty, to etycznie nieuzasadnione. Nawet jeśli dziecko wyrazi zgodę na wykonanie zdjęć, nie będzie miało wpływu na to, gdzie i jak zostaną udostępnione i dalej wykorzystywane. [Dzieci] są ofiarami szeroko pojętej i długotrwałej ekspozycji swojego życia – życia, w którym powinny mieć spokój i ciszę, aby [móc się] kształtować”\textsuperscript{10}. Zdarzają się sytuacje, w których niewinne reklamowanie produktu przez dziecko przeradza się w stały mechanizm zarobkowy. Dla przykładu słoweńska inspekcja pracy ukarała grzywną w kwocie 1500 euro rodziców, którzy wykorzystywali wizerunek swojego dziecka w celach zarobkowych na profilach społecznościowych. Podstawą prawną dla powyższego działania jest przewidziany zakaz pracy dla dzieci do 15 roku życia\textsuperscript{11}. Podstawy prawne Zasadniczym punktem wyjścia do niniejszych rozważań jest prawidłowa eksplanacja terminu „wizerunek”. W polskim porządku prawnym brak jest jednak jego legalnej, normatywnej definicji. Zgodnie z definicjami słownikowymi wizerunek to podobizna na zdjęciu, rysunku, obrazie itp.\textsuperscript{12} Podobne stanowisko z perspektywy naukowej i prawnej przyjął Sąd Apelacyjny w Katowicach w swoim orzecznictwie: „Przez pojęcie wizerunku należy rozumieć każdą podobiznę bez względu na technikę wykonania, a więc fotografię, rysunek, wycinankę sylwetki, film, przekaz telewizyjny bądź przekaz wideo”\textsuperscript{13}. Istotne aspekty związane z definiowaniem wizerunku przedstawiono również w orzecznictwie z 2009 r.: „(…) przeważa stanowisko, w którym wybijają się dostrzegalne, fizyczne cechy człowieka, tworzące jego wygląd i pozwalające na identyfikację osoby wśród ludzi, jako obraz fizyczny, portret, rozpoznawalną podobiznę”\textsuperscript{14}. Poza wymienionymi cechami, które mogą pozwolić na jednoznaczną identyfikację osoby na podstawie zaprezentowanego wizerunku, należy również wskazać również na dodatkowe elementy, które wpływają na aspekt rozpoznawalności, tj. ubiór, sposób poruszania się, gesty, makijaż, rekwizyty\textsuperscript{15}. \textsuperscript{10} Ibidem. \textsuperscript{11} Rodzice-influencerzy ukarani za pracę dziecka w social mediach, https://www.wirtualne-media.pl/artykul/rodzice-influencerzy-ukarani-za-prace-dziecka-w-social-mediach-gdzie-slowensia-jaka-kara (data dostępu: 10.02.2023). \textsuperscript{12} Hasło: wizerunek, https://sjp.pwn.pl/sjp/:2579940 (data dostępu: 6.03.2023). \textsuperscript{13} Wyrok SA w Katowicach z 28 maja 2015 r., sygn. akt I ACa 158/15. \textsuperscript{14} Wyrok SN z 15 października 2009 r., sygn. akt I CSK 72/09, OSNC 2010, Nr A, poz. 29 \textsuperscript{15} E. Jóźwiak, Ochrona wizerunku w mediach, „Kortowski Przegląd Prawniczy” 2016, nr 3, s. 64–65. Ponadto, jak wynika z przepisów normatywnych, wizerunek jest dobrem osobistym człowieka wynikającym bezpośrednio z zapisów art. 23 Kodeksu cywilnego, co zostanie szerzej zanalizowane w dalszej części artykułu. Polskie ustawodawstwo nie odnosi się wprost do sharentingu, troll parentingu bądź monetyzacji wizerunku dziecka. Czyni to kumulatywnie, przybliżając przepisy prawne kilku fundamentalnych aktów prawnych. Z perspektywy prawnokarnej znamienienny będzie przepis art. 191a § 1 Kodeksu karnego, który stanowi w swojej istocie o naruszeniu intymności poprzez utrwalanie wizerunku nagiej osoby. Zgodnie z powyższym artykułem „któ utrwala wizerunek nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej, używając w tym celu wobec niej przemocy, groźby bezprawnej lub podstęp, albo wizerunek nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej bez jej zgody rozpoznawszchnia, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”$^{16}$. Wydawać by się mogło, że przepis ten pozostaje w zrozumiałej korelacji ze zjawiskiem sharentingu i/lub troll parentingu poprzez chociażby udostępnianie na portalach społecznościowych zdjęć dzieci, nierazdko nagich, podczas codziennych czynności, np. kąpieli dziecka, przewijaniu pieluszki bądź wypoczynku na plaży. Niemniej jednak przepis ten nie wyczerpuje całościowo negatywnych następstw sharenintgu, bowiem ogranicza jedynie zakres kryminalizacji do sytuacji, w której ukazany zostanie wizerunek nagiego dziecka. Natomiast zjawisko sharentingu ma o wiele więcej desygnałów, które związane są chociażby szerzej z publikowaniem zdjęć, na których dziecko pozostaje w niezręcznej lub dwuznacznej sytuacji. Momentem przełomowym, potwierdzającym zasadność rozszerzenia stopnia kryminalizacji powyższych sytuacji, był prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie w 2017 r. Sprawa dotyczyła wówczas skazania mężczyzny, który umieścił na jednym z popularnych portali społecznościowych zdjęcie nagiego syna, który w jednej rączce trzymał butelkę z napojem alkoholowym, a w drugiej swoje genitalia$^{17}$. Sprawę zgłosiła matka chłopca, choć w toku sprawy ujawniono, że również i ona umieszczała nagie zdjęcia syna w Internecie. Zdjęcia te co prawda stanowiły pamiątkę wakacyjną i były robione na plaży, jak również prezentowały wizerunek dziecka podczas kąpieli, natomiast w związku z zaistniałymi okolicznościami sąd zmniejszył karę dla mężczyzny z 9 miesięcy ograniczenia wolności na 3 miesiące ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania prac na cele społeczne$^{18}$. Zasadniczą trudnością, którą można napotkać w przedmiotowej problematyce, a która odzwierciedla stan faktyczny powyższej sprawy, jest fakt, że zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 191a § 1 może --- $^{16}$ Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r., poz. 1138), art. 191a § 1. $^{17}$ W. Quader, Parental trolling – wybrane zagadnienia prawnie, „Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy” 2019, nr 32(3), s. 139–140. $^{18}$ Ibidem, s. 140. nastąpić jedynie na wniosek osoby pokrzywdzonej. W tym przypadku wnioskodawcą może być drugi rodzic. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy oboje rodziców umieszczają i rozpowszechniają wizerunek swojego dziecka w sieci. Sluszny hipotetycznie jest zatem pogląd, co do którego należałoby wprowadzić zmianę polegającą na wdrożeniu możliwości ścigania sprawców tego typu przestępstw z oskarżenia publicznego. Niestety, taki zabieg w swojej istocie mógłby przyczynić się do eskalacji zgłoszeń i nadużyć w przedmiotowych sytuacjach, z uwagi na różne wrażliwości odbiorców tego typu treści$^{19}$. Tym, co z prawnokarnego punktu widzenia może okazać się kluczowe, rozpatrując zagadnienie sharentingu i/lub troll parentingu w kontekście przytoczonego wyżej artykułu, jest aspekt pornografii dziecięcej z art. 202 § 1 Kodeksu karnego, zgodnie z którym „kto publicznie prezentuje treści pornograficzne w taki sposób, że może to narzucić ich odbior osobie, która tego sobie nie życzy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”$^{20}$. Aspekty dotyczące coraz powszechniejszego zjawiska sharetningu, troll parentingu oraz zabiegu monetyzacji wizerunku dziecka podejmowane są również na gruncie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zasadniczy w tym miejscu jest art. 95 § 1, który określa istotę władzy rodzicielskiej. „Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw”$^{21}$. Ponadto rozwinięciem § 1 jest § 3 tego artykułu: „Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny”$^{22}$. Wskazane zestawienia przepisów stanowią podłoże dla rozpatrywania negatywnych przejawów sharentingu, troll parentingu oraz monetyzacji wizerunku dziecka, akcentując w sposób wyraźny fakt oraz obowiązek poszanowania praw i godności dziecka. Interesujący w kontekście przytoczonego orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie jest sposób zdefiniowania władzy rodzicielskiej, a raczej to, kto nią dysponuje i w jakim zakresie. W analizowanym przypadku zarówno ojciec, jak i matka posiadały pełną władzę rodzicielską, więc mogli wyrazić zgodę na upublicznienie wizerunku dziecka, choćby i w takiej nagannej perspektywie, z uwagi na fakt, że dziecko nie posiadało wówczas zdolności do czynności prawnych (dziecko miało 2 lata)$^{23}$. Kluczową podstawą prawną wobec niwelowania tych negatywnych zjawisk jest art. 23 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym „dobra osobiste człowieka, --- $^{19}$ R. Prankcz, Prawnokarne aspekty umieszczania w internecie wizerunku dziecka, https://wyborcza.pl/7,162657,28158501.prawnokarne-aspekty-umieszczania-w-internecie-wizerunku-dziecka.html (data dostępu: 25.01.2023). $^{20}$ Art. 202 § 1 Kodeksu karnego. $^{21}$ Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 2022 r., poz. 2140). $^{22}$ Art. 95 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. $^{23}$ W. Quader, op. cit., s. 141. jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach$^{24}$. Wobec powyższego dziecko posiada dobra osobiste w postaci ochrony m.in. swojego wizerunku. Fundamentem prawnym, a zarazem rozwinięciem analizowanego zagadnienia prawnocywilnego jest z całą pewnością Konstytucja RP, która w myśl art. 30 traktuje o godności ludzkiej: „Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych”$^{25}$. Z racji tego, że ustawa zasadnicza stanowi najważniejszy hierarchicznie dokument prawny w państwie, stanowi podstawę do dalszych rozważań prawnych w oparciu o tożsamy wymiar aksjonormatywny w niej zawarty. Z perspektywy prawnych rozwiązań międzynarodowych istotny będzie zapis art. 16 Konwencji o prawach dziecka, zgodnie z którym „żadne dziecko nie będzie podlegało arbitralnej lub bezprawnej ingerencji w sferę jego życia prywatnego, rodzinnego lub domowego czy w korespondencję ani bezprawnym zamachom na jego honor i reputację”$^{26}$. W ust. 2 tego artykułu stwierdza się również o posiadanej przez dziecko prawnej ochronie przeciwko tego rodzaju czynnościom$^{27}$. Przyczyny zjawiska Interesujący aspekt niniejszych rozważań może stanowić refleksja nad przyczynami wspomianego zjawiska udostępniania wizerunku dziecka. Warto zatem zadać sobie pytanie, dlaczego rodzice tak chętnie, często bezrefleksyjnie, umieszczają nie tylko zdjęcia swoich dzieci w Internecie, ale również podstawowe dane o nich w postaci imienia, nazwiska, daty urodzenia itp. Pierwszym powodem jest fakt, że wraz z narodzinami dziecka bezpośrednie kontakty towarzyskie ulegają pewnym ograniczeniom. Z uwagi na to, że komunikacja za pośrednictwem mediów społecznościowych jest łatwo dostępna i szybka, rodzice chętnie dzielą się swoimi momentami życia wraz z nowo narodzoną pociechą. Zaznacza się zatem, że „sharenting pełni istotną funkcję w kształtowaniu i utrzymaniu kapitału społecznego młodych rodziców”$^{28}$. --- $^{24}$ Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r., poz. 1360). $^{25}$ Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.). $^{26}$ Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 ze zm.). $^{27}$ Art. 16 ust. 2 Konwencji o prawach dziecka. $^{28}$ A. Brosch, op. cit., s. 382. Drugim powodem może być chęć obserwacji życia innych rodziców i tym samym dokonywanie pewnego rodzaju komparatystyki, co z perspektywy teorii porównań społecznych znajduje swoje uzasadnienie w chęci odnalezienia m.in. swojej własnej tożsamości grupowej$^{29}$. W kontekście powyższego chęć pokazania światu swojego dziecka znajduje swoje naukowe uzasadnienie. Kolejny powód zjawiska troll parentingu dotyczy perspektywy rodzica, według którego dziecko znajduje się w zabawnej sytuacji, co ma wzbudzić w odbiorcy pozytywne skojarzenia, śmiech. Przyczyną tego typu rzeczy może być chęć uzyskania aprobaty i/lub podziwu dla zaistniałej sytuacji. Przesłanką, z którą mamy do czynienia, dotyczącą wręcz nadmiernego eksponowania wizerunku własnego dziecka, jest rodzicielska duma. I choć wydawać by się mogło to rzeczą naturalną i zrozumiałą – wszak domeną rodzicielstwa jest często bycie dumnym ze swojej pociechy, co wiąże się z chęcią podzielenia się tym faktem z innymi – o tyle istotne powinno być nakreślenie granic, do których może ona sięgać. Z perspektywy mechanizmu monetyzacji wizerunku dziecka powodem udostępniania wizerunku dziecka jest chęć zysku. Gdy już rodzice ugruntują swoją pozycję w mediach społecznościowych, mając sporą liczbę osób obserwujących, zgłaszają się często do nich firmy, proponując zareklamowanie ich produktu. Ponadto mając już ugruntowane grono stałych odbiorców swoich treści, rodzice mogą liczyć na przychylne komentarze, bycie podziwianym, ważnym czy wręcz pewnego rodzaju autorytetem dla wirtualnej społeczności. Do innych przesłanek zalicza się również m.in. „potrzebę bycia zabawnym w towarzystwie, dążenie do poprawy autoprezencji, okazywanie dumy ze swoich dzieci, skłonność do informowania znajomych o życiu rodzinnym, udzielanie znajomym porad wychowawczych, proszenie o porady wychowawcze, chęć uzyskania polubień lub innych reakcji od znajomych, stymulowanie rozmowy ze znajomymi, stymulowanie rozmowy z własnymi dziećmi, kolekcjonowanie wspomnień, udzielanie rad znajomym, branie udziału w konkursach internetowych”$^{30}$. Skala zjawiska Kluczowym zagadnieniem z perspektywy podejmowanej problematyki jest ukazanie zjawiska nie tylko poprzez jego eksplanację, ale również zaprezentowanie go w optyce ilościowej. Na potrzeby niniejszego artykułu zaprezentowano statystyki badania przeprowadzonego w 2019 r. dotyczącego zjawiska sharentingu. Dokładna skala pozostałych zjawisk, tj. troll parentingu oraz --- $^{29}$ Ibidem. $^{30}$ W. Grabalska, R. Wielki, Czy dzieci powinny trafić do sieci? Prawne i kryminologiczne aspekty zjawiska sharentingu, „Prawo w Działaniu” 2022, nr 49, s. 53. monetyzacji wizerunku, nie została jeszcze zweryfikowana. Przedstawione wyniki pochodzą z badania „Sharenting po polsku, czyli ile dzieci wpadło do sieci? Pierwszy raport w Polsce na temat wizerunku dzieci w internecie na zlecenie Clue PR”$^{31}$. Badania zostały przeprowadzone na ogólnopolskiej próbie tysiąca obywateli (65% kobiet i 35% mężczyzn; średni wiek 38 lat; rodzice dzieci w wieku 0–18 lat). Zgodnie z wynikami badań ok. 40% badanych dokumentuje dorastanie dzieci w mediach społecznościowych, z czego 81% z nich ocenia udostępnianie zdjęć pozytywnie lub neutralnie. Zasadniczo osoby, które nie udostępniają zdjęć dzieci w sieci, deklarują jednocześnie swoje negatywne stanowisko wobec tych czynności. Badając częstotliwość publikowanych zdjęć należy stwierdzić, że 21% rodziców czyni to raz w tygodniu lub częściej, natomiast 61% rodziców udostępnia tego typu materiały raz w miesiącu lub częściej. Ilościowo są to średnio 72 zdjęcia i 24 filmiki rocznie oraz 6 zdjęć i 2 filmiki miesięcznie. Najczęściej dokumentowanymi materiałami są odpowiednio: wyjątkowe wydarzenia, np. urodziny (75%), codzienne sytuacje, np. spacer i zabawa (46%), sukcesy i osiągnięcia, np. wygrana w konkursie (44%), kolejne etapy rozwoju dziecka, np. pierwsze kroki (34%), oraz śmieszne sytuacje z życia dziecka, np. zabawne zachowania (30%). Jedynie 25% ankietowanych rodziców pyta o zgodę dziecka na opublikowanie jego wizerunku, jeśli wiek dziecka pozwala na złożenie takiej deklaracji. Praktyka wskazuje, że wraz z wiekiem rodzice częściej pytają swoje dzieci o zgodę na udostępnienie tego typu materiałów. Badaniu poddana była również tendencja do przedstawienia, gdzie aktualnie przebywa dziecko. Zgodnie z tym 39% rodziców publikowało materiały wskazujące na aktualny pobyt dziecka, 26% ankietowanych po publikacji materiałów zastanawia się, czy dobrze zrobili, udostępniając takie informacje. Grupą, do której kierowane są zdjęcia dzieci, to bliscy i znajomi w grupie do 200 osób (42% rodziców deklaruje taką grupę). Natomiast 20% rodziców udostępnia wizerunek dziecka szerszej grupie odbiorców – ponad 200 osób. Zagrożenia wynikające z publikacji wizerunku dziecka w sieci Udostępniając wizerunek dziecka w sieci, należy liczyć się z poważnymi konsekwencjami. Pierwszym zagrożeniem, będącym swojego rodzaju punktem --- $^{31}$ Sharenting po polsku, czyli ile dzieci wpadło do sieci? Pierwszy raport w Polsce na temat wizerunku dzieci w internecie na zlecenie Clue PR, Warszawa 2019. wyjścia do dalszych rozważań, jest nieodwracalny ślad cyfrowy – nazywamy nim wszystko to, co pozostawiamy po sobie podczas korzystania z Internetu. Można go jednak rozpatrywać w perspektywie dwubiegunowej, która uzależniona jest od czynności podejmowanych przez użytkowników. Zatem rozróżnić można pasywny oraz aktywny ślad cyfrowy. Ten pierwszy związany jest z przypadkowym pozostawieniem po sobie informacji, jak np. adres IP albo historia odwiedzanych witryn. Drugie z kolei zagrożenie jest związane z naszym aktywnym i celowym działaniem, jak np. udostępnianie zdjęć lub przesyłanie wiadomości mailowych. Należy przypomnieć o pozostawianiu cyfrowego śladu w sieci$^{32}$. Pytaniem otwartym pozostaje zatem kwestia, w jakim zakresie i czy celowo powiększamy ten ślad. Udostępnianie bowiem wizerunku dziecka w mediach społecznościowych z pewnością wypełnia idee aktywnego śladu cyfrowego bez świadomości dziecka. Co interesujące i jednocześnie niepokojące, cyfrowy ślad dzieci dotyczy również tych jeszcze nienarodzonych, bowiem zgodnie z wynikami badań ślad cyfrowy dzieci w 23% dotyczy publikacji zdjęć płodu$^{33}$. Ponadto już w 2010 r. 92% dwuletnich dzieci w Stanach Zjednoczonych posiadało ślad cyfrowy$^{34}$. Kolejnym zagrożeniem wynikającym z nadmiernego udostępniania wizerunku dziecka w Internecie jest doxing. Zjawisko to polega w szczególności na gromadzeniu danych i informacji o innych użytkownikach Internetu. Celem tego działania jest takie wykorzystanie zdobytych informacji, aby osmieszyć, zawstydzić daną osobę, szantażować ją, uzyskać korzyści majątkowe lub wyrządzić krzywdę głównie o podłożu emocjonalnym$^{35}$. Z doxingiem związane jest także zagrożenie cyberbullyingu, który definiowany jest jako „rodzaj przemocy z użyciem nowoczesnych technologii, głównie internetu oraz telefonów komórkowych”$^{36}$. Zjawisko cyfrowego nękania jest niestety coraz powszechniejsze wśród dzieci i młodzieży. Według badań przeprowadzonych przez Naukową i Akademicką Sieć Komputerową Państwowego Instytutu Badawczego co piąty uczeń padł ofiarą internetowej przemocy. Najczęstszymi formami było odpowiednio wyzywanie (29,7%), ośmieszanie (22,8%), poniżanie (22%), straszenie (13,4%)$^{37}$. --- $^{32}$ Cyfrowy ślad, https://tech-lib.net/definition/digital_footprint.html (data dostępu: 10.02.2023). $^{33}$ Z. Polak (red.), Cyfrowy ślad małego dziecka, Warszawa 2021, s. 6, https://dyzurnet.pl/uploads/2021/07/Cyfrowy_slad_malego_dziecka.pdf (data dostępu: 10.02.2023). $^{34}$ W. Grabalska, R. Wielki, op. cit., s. 59. $^{35}$ Co to jest doxing? Jak się przed nim bronić?, https://bezpiecznyinternet.edu.pl/doxing/ (data dostępu: 10.02.2023). $^{36}$ Ż. Rachwancie-Szczecińska, Cyberbullying – współczesne oblicze przemocy, https://web.swps.pl/strefa-psyche/blog/relacje/2180-cyberbullying-wspolczesne-oblicze-przemocy?dt=1676024510476 (data dostępu: 10.02.2023). $^{37}$ Cyberbullying – nękanie w sieci, https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/cyberbullying--nekanie-w-sieci (data dostępu: 10.02.2023). Zgodnie z polskim porządkiem prawny cyberprzemoc stanowi przestępstwo w myśl art. 190a Kodeksu karnego. Kluczowa jest zatem dbałość o to, co umieszczamy w sieci, tak aby nie stanowiło w późniejszym czasie podłoża dla cyberprzestępców. Może zdarzyć się bowiem, że dziecko, którego rodzic umieści wizerunek w Internecie, stanie się ofiarą cyberprzemocy ze strony rówieśników z powodu udostępnionego zdjęcia krępującego go lub zawstydzającego. Z uwagi na intensyfikację tego negatywnego zjawiska UNICEF stworzył poradnik, w którym można dowiedzieć się o istocie cyberbullyingu oraz jak można jemu przeciwdziałać\textsuperscript{38}. Z mechanizmem wykorzystywania materiałów internetowych związana jest również kradzież tożsamości. Istotne w tym kontekście jest to, ile i jak szczegółowe informacje zamieszczamy. Jak wynika z badań, prawie 40% Polaków opublikowało więcej niż 100 zdjęć swojego dziecka, 90% podało imię dziecka, a 84% udostępniło datę jego urodzenia\textsuperscript{39}. Niepokojące informacje płyną również z badań przeprowadzonych przez brytyjski bank Barclays, zgodnie z którymi „szacuje się, że do 2030 r. to właśnie sharenting będzie odpowiadał za 2/3 kradzieży tożsamości osób małoletnich, co może generować 670 mln funtów strat związanych z oszustwami finansowymi”\textsuperscript{40}. Jednocześnie podkreśla się, że aby doszło do skutecznego mechanizmu kradzieży tożsamości, przestępca potrzebuje jedynie trzech danych: imię i nazwiska, daty urodzenia oraz adresu zamieszkania\textsuperscript{41}. Dla przykładu rodzice, którzy celebrują urodziny swojego dziecka, udostępniają zdjęcie w sieci, często wskazują imię dziecka, datę narodzin i lokalizację, gdzie zdjęcie zostało wykonane. To stanowi podstawę dla przestępcy do uzyskiwania większej ilości informacji. Następnym zagrożeniem, które może wynikać z procesów zbierania danych i informacji, jest pedofilia. Często zdarza się, co zostało wcześniej zaakcentowane w niniejszym artykule, że rodzice udostępniają zdjęcia dzieci podczas intymnych sytuacji. Badania przeprowadzone w 2019 r. wskazały, że „ponad 67% rodziców udostępniło co najmniej jedno zdjęcie uznane przez badaczy za nieodpowiednie, najczęściej prezentujące nagość lub jej elementy, w szczególności chodziło tutaj o zdjęcia z kąpieli lub plaży, wykonane dzieciom poniżej 3 roku życia”\textsuperscript{42}. Nietrudno zatem o pobranie takiego zdjęcia przez przestępców i wykorzystanie w celach pedofilskich. Innym ryzykiem dla dziecka, wynikającym pośrednio ze zjawiska sharentingu i bezpośrednio z monetyzacji wizerunku, może być jego seksualizacja, co jest zauważalne zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych, gdzie popularność \textsuperscript{38} Cyberbullying: what is it and how to stop it. What teens want to know about cyberbullying, https://www.unicef.org/end-violence/how-to-stop-cyberbullying (data dostępu: 10.02.2023). \textsuperscript{39} Z. Polak (red.), op. cit., s. 7. \textsuperscript{40} Ibidem. \textsuperscript{41} Ibidem. \textsuperscript{42} Ibidem. cieszą się konkursy miss dla dziewczynek. W takich konkursach piękności biorą udział również najmłodsze dzieci. Dla przykładu w jednym z konkursów udział wzięła 3-letnia dziewczynka. Był to dla niej dziewiąty tego typu konkurs\textsuperscript{43}. Podczas rywalizacji o koronę miss dziewczynki poddawane są różnorodnym zabiegiom estetycznym: mają przedłużane włosy, regulowane brwi, doklejane sztuczne rzęsy, są również opalane natryskowo\textsuperscript{44}. Już od najmłodszych lat ich ciała stylizowane są na dojrzałsze i ocieniane. Na ryzykowne zachowania rodziców zwrócono również uwagę w dokumencie \textit{Toddlers & Tiaras} emitowanym w USA, w którym pokazywano od kulis przebieg konkursów miss piękności dzieci. W jednym z nich matka 6-letniej dziewczynki przebrała córkę, umieszczając pod koszulką dziecka stanik wypełniony materiałem, który imitował duży biust, tak by dziecko mogło wcielić się w postać Dolly Parton\textsuperscript{45}. W innym odcinku matka 3-letniej dziewczynki wystylizowała córkę na główną bohaterkę filmu \textit{Pretty Women}, która była prostytutką\textsuperscript{46}. Jedną z gwiazd dziecięcego show była również Honey Boo Boo – dziewczynka, która w wieku zaledwie 6 lat otrzymała swój własny program telewizyjny. Przyniósł on jej tak ogromną popularność, że cała rodzina utrzymywała się z dochodów dziecka\textsuperscript{47}. Ten ostatni aspekt jest niezwykle istotny z perspektywy zjawiska monetyzacji wizerunku dziecka, ponieważ to dziecko i jego wizerunek był podstawowym źródłem funkcjonowania gospodarstwa domowego całej rodziny. Poddając rozważaniom kwestie związane z seksualnością dzieci i przestępnym wykorzystaniem jego wizerunku, a także mechanizmem kradzieży tożsamości, należy wskazać na zjawisko Baby Role Play, które jest przestępstwem polegającym na wykorzystaniu skradzionego w sieci zdjęć dziecka w celach realizowania fantazji o podłożu seksualnym lub przemocowym. Dokładniejsza analiza zjawiska wskazuje, że „pobrany z internetu wizerunek dziecka umieszczany jest na specjalnie założonym profilu w portalu społecznościowym. Dziecku nadawane jest nowe imię, a na jego profilu dołączany jest opis jego aktywności, tego, co lubi, a czego nie. Osoba udostępniająca wizerunek dziecka może wcielać się w różne role, np. rodzica dziecka. Inni użytkownicy mogą zamieszczać posty i komentarze budując narrację wokół neutralnej początkowo foto- \textsuperscript{43} K. McDermott, \textit{Adorable toddler overcomes her shyness to wow beauty pageant judges at just THREE (and her mother says her confidence has skyrocketed)}, https://www.dailymail.co.uk/femail/article-4987946/Michigan-s-three-year-old-beauty-queen.html (data dostępu: 15.02.2023). \textsuperscript{44} Z. Polak (red.), \textit{op. cit.}, s. 9. \textsuperscript{45} E. Krupnick, \textit{Toddlers & Tiaras: Contestant Dons Paddes Bra to play Dolly Parton}, https://www.huffpost.com/entry/toddlers-tiaras-boobs_n_944687 (data dostępu: 15.02.2023). \textsuperscript{46} J. Hibbard, \textit{Toddlers & Tiaras: 3-year-old dressed in „Pretty Woman” prostitute costume}, https://www.huffpost.com/entry/toddlers-tiaras-3-year-old_n_948694 (data dostępu: 15.02.2023). \textsuperscript{47} \textit{Kulisy dziecięcych konkursów piękności – doklejane rzęsy, presja i lzy}, https://kobieta.interia.pl/dziecko/news-kulisy-dziecieczych-konkursow-pieknosci-doklejane-rzesy-presj,nId,5641006 (data dostępu: 17.02.2023). grafii”\textsuperscript{48}. Zjawisko Baby Role Play utożsamiane jest najczęściej z cyberporwaniem. Podsumowanie Reasumując, należy zaznaczyć, że umieszczanie wizerunku dziecka w sieci nie jest zabronione i karalne, zasadniczo nie budzi również wątpliwości natury etyczno-moralnej, o ile wizerunek ten nie narusza godności dziecka. Niemniej jednak wszelkiego rodzaju udostępnianie materiałów w Internecie wymaga uważności i staranności, tak aby udostępnianie tego typu materiałów nie stało się pewnym rytuałem, automatyzowanym, bezrefleksyjnym procesem dzielenia z (nie)znanymi użytkownikami Internetu życiem swoich dzieci. Nadmierne dzielenie się prywatnymi materiałami z innymi użytkownikami sieci, szczególnie gdy w grę wchodzi wizerunek dziecka, budzi poważne zastrzeżenia nie tylko etyczne i psychologiczne, ale również prawne. Warto podkreślić, że iż „dobrami osobistymi, które najczęściej są naruszane przez media (czyli również w Internecie), są cześć, wizerunek i prywatność”\textsuperscript{49}. Podsumowując powyższe rozważania, można je usystematyzować w kilku zasadniczych punktach w formule pytań, stanowiących nie tylko w sposób pośredni pewne postulaty, lecz przede wszystkim przestrzeń do szerszego dyskursu na temat analizowanych zjawisk. 1. Czy dziecko tego chce? W przypadku osób najmłodszych, które nie mogą same o sobie stanowić, należy zastanowić się przede wszystkim, czy dziecko chciałoby również taki wizerunek siebie udostępnić innym, często obcym osobom. Jak wynika z zaprezentowanych w ramach niniejszego artykułu badań, jedynie niewielki procent badanych rodziców pyta o zgodę swoje dzieci na publikację ich wizerunku. Najczęściej umieszczane są zdjęcia małych dzieci, które nie posiadają jeszcze możliwości złożenia deklaracji dotyczących zgody na publikację ich wizerunku. 2. Jakie są z tego korzyści? Rozwinięciem powyższego jest fakt, że prawdopodobne dziecko, które nie ma jeszcze wykształconej własnej świadomości i percepcji wobec otaczającego go świata, nie będzie dostrzegało jakichkolwiek korzyści płynących z udostępnianego wizerunku przez jego rodziców. Jedyną dostrzegalną korzyścią w tym kontekście może być korzyść dla rodzica w postaci lajków pod zdjęciem i przychylnie komentarze osób doceniających i aprobowujących to, co widnieje na zdjęciu. Natomiast dziecko nie osiągnie żadnych osobistych korzyści. Wydawać by się \textsuperscript{48} A. Borkowska, Zjawisko sharentingu a bezpieczeństwo dzieci w internecie, Materiały konferencji „Zagrożenia w sieci – zapobieganie, reagowanie”, Kraków 2020, s. 21. \textsuperscript{49} P. Modrzejewski, Sposoby naruszania dobrych osobistych w Internecie – zagadnienia wybrane, „Studia Prawnoustrojowe” 2019, nr 44, s. 295. mogło, że nadmierne umieszczanie zdjęć dzieci w Internecie, choćby i tych spełniających wszelkie etyczno-moralne warunki, nie niesie ze sobą żadnych korzyści (zwłaszcza dla dziecka), poza pewnego rodzaju ekshibicjonistyczną potrzebą ukazywania innym użytkownikom swojej pociechy. 3. Czy to jest właściwa wizja siebie? Wysoko prawdopodobne jest, że dziecko będzie miało inną wizję siebie jako osoby działającej już aktywnie i świadomie w social mediach, niż ta, jaką prezentowali jego rodzice. Ponadto może zechcieć w ogóle nie uczestniczyć w mediach społecznościowych, a mimo to będzie miało spory ślad cyfrowy za sprawą rodziców, którzy regularnie udostępniali jego wizerunek i informacje. Przez zasygnalizowane zjawiska dochodzi do pewnego rodzaju zawłaszczenia osobistej narracji dziecka na swój temat, co może wiązać się z negatywnymi skutkami w życiu dorosłym. 4. Jakie będę kompetencje cyfrowe? Ważne jest to, jakie kompetencje i wzorce cyfrowe przekażemy dzieciom. Z jednej strony może być to model rodziny pochłoniętej światem cyfrowym, z drugiej strony model rodziny okazjonalnie korzystającej z Internetu. Dziecko od najmłodszych lat obserwuje osoby dorosłe i próbuje je naśladować. Ryzykowne jest zatem pokazywanie wzorców, wedle których prawdziwa radość, rozrywkę i przyjaciół znajdziemy, zanurzając się w świecie wirtualnym. Wobec zjawiska sharentingu dajemy dzieciom sygnał i budujemy przekonanie o konieczności relacjonowania każdego fragmentu naszego codziennego życia, nieregulko również w celach reklamowych. 5. Jakkształtuje się poczucie własnej wartości? Udostępniając coraz to nowsze zdjęcia, godzimy się w pewien sposób na bycie ocenianym poprzez inne osoby. Najczęściej poprzez udostępnianie wizerunku odbywa się to pod kątem estetyki i naszej aparycji. Nieprzychylne, niekiedy wulgarnie i okrutne komentarze mogą zniszczyć poczucie własnej wartości u dziecka, budując jednocześnie przekonanie, że jedynym słusznym wyznacznikiem jego wartości jest to, co uzewnętrzniione i widzialne. Zgodnie z poradnikiem Dove. Piękno bez filtra presja mediów społecznościowych wobec wyglądu młodych osób jest na tyle duża, że „aż 91% dziewczynek w Polsce modyfikowało wygląd lub używało filtrów i nakładek, by otrzymywać idealne selfie”$^{50}$. Podsumowując, można uznać, że zjawisko sharentingu, troll parentingu oraz monetyzacji wizerunku dziecka stają się – w obliczu postępujących technologii i rozwoju relacji ludzkich –zjawiskami dosyć powszechnymi. Wraz z ich intensyfikacją, przy jednoczesnym podnoszeniu społecznej świadomości w postaci dyskursu na temat zagrożeń płynących z cyberprzestrzeni, zwłaszcza tych w kontekście wykorzystania wizerunku małych dzieci, prawdopodob- $^{50}$ Dove. Piękno bez filtra, https://www.dove.com/pl/stories/campaigns/confidence.html (data dostępu: 10.02.2023). nie możliwe będą narastające roszczenia względem rodziców i opiekunów prawnych, którzy dopuszczali się nadmiernego publikowania wizerunku swoich dzieci. Kluczowe w tym zakresie jest również narażanie dzieci na różnego rodzaju niebezpieczeństwa płynące z cyberprzestrzeni. Wobec powyższego uznaje się za zasadne i niezwykle istotne uwrażliwianie rodziców na zagrożenia związane z bezrefleksyjnym udostępnianiem różnego typu informacji w Internecie przez kampanie społeczne, jak również szkolenia i kursy organizowane przez właściwe ku temu środowiska. Ponadto niebagatelną rolę pełni odpowiedni kształt ustawodawstwa, zwłaszcza w perspektywie prawnokarnej. Wykaz literatury Battersby L., Millions of social media photos found on child sites exploitation sharing sites, https://www.smh.com.au/national/millions-of-social-media-photos-found-on-child-exploitation-sharing-sites-20150929-gjxe55.html. Borkowska A., Zjawisko sharentingu a bezpieczeństwo dzieci w internecie, Materiały konferencji „Zagrożenia w sieci – zapobieganie, reagowanie”, Kraków 2020. Brosch A., Sharenting – nowy wymiar rodzicielstwa?, „Świat Małego Dziecka” 2017, nr 17(42). Chrostowska B., Sharenting – skala i wielowymiarowość zjawiska (nierozważnego) ujawniania przez rodziców informacji o dzieciach w mediach społecznościowych, „Problemy Wczesnej Edukacji” 2018, nr 4(43). Co to jest doxing? Jak się przed nim bronić?, https://bezpiecznyinternet.edu.pl/doxing/. Cyberbullying – nękanie w sieci, https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/cyberbullying--nekanie-w-sieci. Cyberbullying: what is it and how to stop it. What teens want to know about cyberbullying, https://www.unicef.org/end-violence/how-to-stop-cyberbullying. Cyfrowy ślad, https://tech-lib.net/definition/digital_footprint.html. Dąbrowska-Cydzik J., Norweska partia chce zakazać pokazywania dzieci w internecie w celach reklamowych, https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/norweska-partia-chce-zakazac-pokazywania-dzieci-w-internecie-w-celach-reklamowych. Digital population worldwide, https://www.statista.com/statistics/617136/digital-population-worldwide/. Dove. Piękno bez filtra, https://www.dove.com/pl/stories/campaigns/confidence.html. Grabalska W., Wielki R., Czy dzieci powinny trafiać do sieci? Prawne i kryminologiczne aspekty zjawiska sharentingu, „Prawo w Działaniu” 2022, nr 49. Hibbard J., Toddlers & Tiaras: 3-year-old dressed in “Pretty Woman” prostitute costume, https://www.huffpost.com/entry/toddlers-tiaras-3-year-old_n_948694. Jóźwiak E., Ochrona wizerunku w mediach, „Kortowski Przegląd Prawniczy” 2016, nr 3. Krupnick E., Toddlers & Tiaras: Contestant Dons Paddles Bra to play Dolly Parton, https://www.huffpost.com/entry/toddlers-tiaras-boobs_n_944687. Kulisy dziecięcych konkursów piękności – doklejane rzęsy, presja i tzy, https://kobieta.interia.pl/dziecko/news-kulisy-dziecieczych-konkursow-pieknosci-doklejane-rzesy-presj,nld,5641006. McDermott K., Adorable toddler overcomes her shyness to wow beauty pageant judges at just THREE (and her mother says her confidence has skyrocketed), https://www.dailymail.co.uk/femail/article-4987946/Michigan-s-three-year-old-beauty-queen.html. Modrzejewski P., Sposoby naruszania dóbr osobistych w Internecie – zagadnienia wybrane, „Studia Prawnoustrojowe” 2019, nr 44. Polak Z. (red.), Cyfrowy śląd małego dziecka, Warszawa 2021, https://dyzurnet.pl/uploads/2021/07/Cyfrowy_slad_malego_dziecka.pdf. Prankcz R., Prawnokarne aspekty umieszczania w internecie wizerunku dziecka, https://wyborcza.pl/7_162657_28158501,prawnokarne-aspekty-umieszczania-w-internecie-wizerunku-dziecka.html. Quader W., Parental trolling – wybrane zagadnienia prawne, „Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy” 2019, nr 32(3). Rachwaniec-Szczecińska J., Cyberbullying – współczesne oblicze przemocy, https://web.swps.pl/strefa-psyche/blog/relacje/2180-cyberbullying-wspolczesne-oblicze-przemocy?dt=1676024510476. Reasons My Son is Crying, https://www.facebook.com/ReasonsMySonCry. Rodzice-influencerzy ukarani za prace dziecka w social mediach, https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/rodzice-influencerzy-ukarani-za-prace-dziecka-w-social-mediach-gdzie-slowenia-jaka-kara. Sharenting po polsku, czyli ile dzieci upadło do sieci? Pierwszy raport w Polsce na temat wizerunku dzieci w internecie na zlecenie Clue PR, Warszawa 2019. Uliasz J., Prawna ochrona prywatności oraz wolności dzieci w internecie, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Prawnicza” 2020, nr 110. Uram P., Reiter M., Graf O., Sharenting – kreowanie i ochrona wizerunku dzieci w social mediach, „Pedagogika Społeczna” 2020, nr 2(76). Summary (Un)safety of a child on the Internet – a critical analysis of the phenomenon of sharing, troll parenting and monetization of a child’s image Keywords: criminal law, sharenting, troll parenting, monetization, image, child, Internet, cyber space, threats. The aim of this article is to draw attention to the intensification of the phenomenon of sharing, troll parenting and monetization of the image of a child on the Internet. The basis of these considerations will be the presentation of the most important legal solutions correlating with the discussed phenomena. In addition, the most important threats related to mass and unreflective sharing of information in social media will also be presented. To the extent necessary for this text, statistics related to the subject matter will be presented. The conclusions drawn from the undertaken issues concern in particular the presentation of threats, as well as the main postulates systematized in the form of questions. The basic postulate is a special benefit for not related to what brings unreflective sharing of a child’s image on the Internet. Magdalena Ickiewicz-Sawicka Politechnika Białostocka ORCID: 0000-0002-1833-3642 email@example.com Kryminologiczna osnowa islamskiego fundamentalizmu religijnego – wybrane wymiary Wstęp We współczesnym świecie, szczególnie w środowiskach masowego przekazu, nieustannie pojawiają się informacje na temat drastycznych i pełnych przemocy wydarzeń z udziałem przedstawicieli radykalnego (fundamentalistycznego) islamu czy precyzyjnie islamizmu$^2$. Ideologia ta ujawniła się dopiero w XXI w., wcześniej pojęcie to nie było stosowane w kryminologii, naukach politycznych czy w nauce o stosunkach międzynarodowych. W związku z tym w powszechnej percepcji społecznej panuje stereotyp muzułmanina-terrorysty, --- $^1$ Najprostsza, popularna, intuicyjna definicja fundamentalizmu religijnego identyfikuje to zjawisko jako powrót do źródeł religii, do jej zapomnianych fundamentów – J. Danecki, Od tłumacza, [w:] B. Tibi, Fundamentalizm religijny, przeł. J. Danecki, Warszawa 1995, s. 5. Francuski badacz Olivier Roy stwierdza, że nurty konserwujące tradycje religijną, głównie te, które umieszczają w orbicie oddziaływania islamskiego fundamentalizmu, nie stanowią automatycznego niebezpieczeństwa. Problem zaczyna się w momencie, gdy ruchy te dążą do stworzenia swoich politycznych struktur i reprezentacji. Jeśli przyjmie się, że religijne fundamenty islamu nie zawierają otwartej zachęty do stosowania terroru i nie wyrastają z politycznej interpretacji Koranu, to w miejsce ogólnie przyjętego określenia „fundamentalizm religijny” proponuje się stosowanie zastępczych sformułowaniń, takich jak: „neofundamentalizm”, „radykalizm islamski”, „totalitarny system religijno-polityczny” lub „islamizacja nowoczesności”. Tendencje fanatyczne kwalifikuje się po stronie dewiacyjnej w postaci ortodoksjii, a polityczno-militarystyczne próby użycia religii określa się mianem islamistycznego odchylenia – Z. Kunicki, Religia. Fundamentalizm religijny i liberalne wyzwania. Od doktryny do postawy, „Forum Politologiczne” 2005, t. 2, http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-306a5a2a-524a-4d47-83de-257e475742ca (data dostępu: 10.05.2022). $^2$ Islamizm – ideologia polityczna wywiedziona z fundamentalizmu islamskiego. W islamizmie islam jest traktowany nie tylko jako religia, lecz także jako całościowy system polityczny, który powinien regulować prawne, gospodarcze i społeczne aspekty funkcjonowania państwa na bazie literalnej interpretacji Koranu oraz hadisów. Islamizm to rygorystyczne przestrzeganie zasad islamu połączone z dążeniem do wprowadzenia ustroju państwowego opierającego się na religijnym prawie islamu. Szerzej zob. E. Sivan, Radykalny islam, przeł. A. Kosior, Kraków 2005, s. 32–44 i 45–67; G. Kepel, Fitna. Wojna w sercu islamu, przeł. K. Pachniak, Warszawa 2006, s. 244–249. który w samobójczym zamachu pragnie zabić jak największą liczbę niewinnych, przypadkowych ofiar. Z punktu widzenia kryminologii i prawa karnego terrorystyzm samobójczy jest zjawiskiem zorganizowanym. Terrorysta zaś czuje się zobowiązany wobec grupy, swojego społecznego systemu oraz wspólnego losu$^3$. W związku z powyższym niezwykle rzadko podaje się informacje na temat zamachów terrorystycznych (w tym także samobójczych) rzetelnie, obiektywnie, z poszanowaniem wszystkich stron konfliktu. Tego typu informacje zwykle są prezentowane szybko, sugestywnie, a przede wszystkim mają wzbudzić strach, lęk i przerażenie. Do szerokiego grona odbiorców incydentalnie docierają pogłębiane studia czy analizy dotyczące skomplikowanego i różnorodnego świata islamu, także mającego radykalne oblicze. Tego rodzaju publikacje z jednej strony są zbyt specjalistyczne (hermetyczne) i kierowane wyłącznie do środowiska naukowego, z drugiej zaś niektóre z nich odznaczają się niskim poziomem wiedzy, stronniczością i europocentrycznym podejściem do islamu. W związku z tym w niniejszym tekście został zaprezentowany wybrany odcinek radykalnej religii muzułmańskiej, głównie w kontekście informacyjnym, edukacyjnym, a nie ideologicznym czy światopoglądowym. Zagadnienie to zostanie podjęte z perspektywy nauk penalnych, szczególnie kryminologii, z uwzględnieniem politologicznego i socjologicznego aspektu radykalnych ruchów religijnych. Islam$^4$ – główne nurty Różnorodność świata islamu jest niebywale rozbudowana. Wbrew potocznej opinii, że ten świat to monolit, posiada on wiele odłamów i nurtów; podobnie jak chrześcijaństwo. Na Bliskim Wschodzie, a dokładniej Środkowym Wschodzie (Middle East), wyznawcy islamu traktują chrześcijan jako tzw. krzyżowców. Przeważająca większość muzułmanów funkcjonują w dwóch głównych odmianach: szyici i sunnici. W odniesieniu zaś do chrześcijaństwa także wyróżniamy dwa zasadnicze nurty: rzymski katolicyzm$^5$ i prawosławie$^6$. Nie oznacza to jednak, że przytoczony podział jest skończony. Chrześcijaństwo to także luteranie, protestanci, anglikanie, adwentyci, zielonoświątkowcy oraz tzw. ruchy pentakostalne (szczególnie w Ameryce Południowej). W islamie zaś wyróżnia się, oprócz sunnitów i szyitów, charydżytów, alawitów, wahhabitów, --- $^3$ W. Filipkowski, R. Lonca, Analiza zamachów samobójczych w aspekcie kryminologicznym i prawnym, cz. I, „Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego” 2010, nr 2(10), s. 14. $^4$ Według statystyk prowadzonych przez The Pew Research Center's Forum on Religion & Public Life islam wyznaje około 1,6 mld ludzi, czyli 23% wszystkich zadeklarowanych wierzących, co stanowi, zaraz po chrześcijaństwie, drugi wynik na świecie. $^5$ Katholikos – z jęz. gr. ‘powszechny’. $^6$ Orthodoxia – z jęz. gr. ‘prawowierność’. dzihadystów, bektaszytów, salafitów, sufitów itp. Niektóre z nich prezentują skrajną, autorytarną, pochodząca wręcz ze średniowiecza wersję islamu. Najważniejszym dążeniem muzułmańskich organizacji fundamentalistycznych jest oparcie funkcjonowania państwa na prawie islamu. Jej wyznawcy dążą do całkowitego podporządkowania prawa i zasad społecznych regułom Koranu. „Fundamentalizm religijny, zazwyczaj jako radykalny odłam, ukrywa w sobie idee autokratyczne, a dążąc do realizacji swoich zamierzeń, stosuje różnorodne formy walki, w tym przede wszystkim terror”$^7$. Fundamentalizm religijny to przede wszystkim określona koncepcją państwa i prawa, a terroryzm – w tym kontekście – to zjawisko skrajne i ekstremalne$^8$. Jednak o wartości religijnego przesłania stanowi także sposób jego praktycznego wykorzystania. Tezę tę potwierdza Jean Delumeau, który uważa, że wyzwolone spod kontroli rozumu sacrum wtrąca człowieka między skrajności: budzi skrajną niechęć do wrogów i skrajną miłość do zwolenników$^9$. W związku z tym terroryzm motywowany wiarą jest wyjątkowo niebezpieczny i kryminogenny. W 1996 r. Organizacja Narodów Zjednoczonych przyjęła definicję zakładającą, że działania terrorystyczne to akty przestępcze skierowane przeciwko innemu państwu lub ludności państwa oraz te, które obliczone są na wywołanie stanu terroru w umysłach oficjalnych osobistości lub grup osób albo całego społeczeństwa$^{10}$. Definicję terroryzmu przyjęli też w dniu 20 września 2001 r. ministrowie spraw wewnętrznych państw członkowskich Unii Europejskiej: „Aktem terrorystycznym są wszelkie celowe akty popełniane przez pojedyncze osoby lub organizacje przeciwko jednemu lub kilku państwom, ich instytucjom lub ludności, w celu zastraszenia oraz poważnego osłabienia lub zniszczenia struktury politycznej, gospodarczej i społecznej kraju”$^{11}$. Ponadto polski prawnik Tadeusz Hanausek określa terroryzm jako „zaplanowaną, zorganizowaną i zazwyczaj uzasadnioną ideologicznie, a w każdym razie posiadającą polityczne podłoże motywacyjne działalność osób lub grup (…), polegającą na zastosowaniu środków fizycznych, które naruszają dobrą osob postronnym, tj. takich, które nie dały wyrazu swemu negatywnemu nastawieniu do aktu terrorystycznego, jego celu lub uzasadnienia, ani nawet do określonej ideologii czy zapatrywań”$^{12}$. --- $^7$ W. Zubrzycki, Fundamentalizm religijny w islamie, „Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje” 2016, nr 23, s. 286–299. $^8$ Ibidem. $^9$ J. Delumeau, Strach w kulturze Zachodu, przeł., A. Szymanowski, Warszawa 1986, s. 149. $^10$ Brzmienie zbliżone do definicji terroryzmu zaproponowanej przez Ligę Narodów w projekcie konwencji dotyczącej zapobiegania terroryzmu. Konwencja Ligi Narodów została przyjęta w 1937 r., jednak nigdy nie weszła w życie. Zob. J. Piwowarski, J. Depo, P. Pajorski, Fundamentalizm islamski a terroryzm w XXI wieku, Kraków 2015, s. 13. $^11$ J. Pawłowski, Terroryzm we współczesnym świecie, Warszawa 2001, s. 12. $^12$ T. Hanausek, [w:] G. Kędzierska (red.), Organizacyjne i prawne aspekty działań antyterrorystycznych, Szczytno 2002, s. 8. Ze względu na ograniczone ramy tego artykułu zostaną opracowane (głównie informacyjnie) dwa główne nurty (sunnici i szyici) oraz odlam wahhabicki, który jednoznacznie prezentuje fundamentalistyczne oblicze islamu, nierazadko o kryminogennym charakterze: - sunnici – główne ugrupowanie w islamie (ok. 90% wyznawców). Doktryna sunnitów rozwinęła się w toku walk politycznych o władzę w początkowym okresie islamu; sunnici (z jęz. arab. ahl as-sunna wa al-dżama’a ‘ludzie tradycji i wspólnoty’) nie uznawali aspiracji szyickich imamów do sprawowania zwierzchności nad wszystkimi muzułmanami. Zasady prawa sunnickiego$^{13}$ i szyickiego (szkoła dżafarytów) różnią się jedynie detalami. Mimo tych niewielkich różnic oba nurty zarzucają sobie odstępstwo od zasad islamu, nawołując czasem wręcz do podjęcia dżihadu przeciwko sobie (np. wojna iracko-irańska 1980–1988). Niestety, wysiłki teologów muzułmańskich, którzy od XIX w. podejmują starania scalenia owych doktryn, są niszczone przez polityków$^{14}$; - szyici – nazwa nurtu religijnego i politycznego w islamie; reprezentowany przez liczne ugrupowania (szi’a partia, stronnictwo), opowiadające się za prawem czwartego kalifa „sprawiedliwego” Alego Ibn Abi Taliba (656–661), brata stryjecznego i zięcia proroka Mahometa, oraz jego potomków do sprawowania zwierzchności nad wszystkimi muzułmanami. Ponieważ po śmierci Alego jego potomkom nigdy nie udało się zdobyć władzy, wystąpili jako opozycja wobec panujących kalifów, uważając ich za uzurpatorów i walcząc z nimi otwarcie lub skrycie (m.in. kierując się koncepcją takijji, czyli nieujawnienia swoich szyickich poglądów)$^{15}$. Wynikiem takiej postawy było upowszechnienie w szyizmie mistycyzmu oraz otaczanie kultem imamów szyickich, następców Alego. Charakterystyczne dla szyizmu jest oczekiwanie na powrót (radża, tj. paruzja) ostatniego z imamów (który nie umarł, a „znikł”), jako zbawcy całej ludzkości (tj. mahdiego)$^{16}$. W VIII w. powstała odrębna szkoła prawa muzułmańskiego w szyizmie stworzona przez szóstego imama Dżafara as-Sadika, tzw. dżafarycka. Różnice między ugrupowaniami szyickimi zależą od liczby potomków Alego uznawanych za imamów; największą grupę stanowią imamici uznający 12 imamów szyickich, z których ostatni żył w IX w. (gł. Iran, Irak, niektóre kraje Zatoki Perskiej). Isma’ilici uznają 7 imamów. Ugrupowanie to rozpadło się na wiele podgrup, m.in. Fatymidów (panujących w Egipcie w X–XII w.), nizarytów, bohorów w Indiach, druzów. Zajdyci uznają zaś 4 lub wg innej klasyfikacji 5 imamów --- $^{13}$ Islam sunnicki składa się z czterech szkół: malikickiej, hanbalickiej, szafiickiej, hana fickiej. $^{14}$ Hasło: sunnici, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3981378 (data dostępu: 11.07.2023). $^{15}$ Ibidem. $^{16}$ Hasło: szyici, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/szyizm;3983753.html (data dostępu: 11.07.2023). (przetrwali głównie w północnym Jemenie). Spośród różnych wczesnych skrajnych ugrupowań szyizmu przetrwali nusajryci (zw. też alawitami)$^{17}$. W historii islamu szyici odegrali ważną rolę jako jedna z podstawowych grup opozycyjnych wobec władzy, a jednocześnie wprowadzająca do islamu wiele nowych wartości kulturowych, religijnych i filozoficznych. Ponadto przyczynili się do zdobycia władzy przez największą dynastię kalifów muzułmańskich Abbasydów (750–1258). Szyici doprowadzili również do zwiększenia politycznego znaczenia islamu, zwłaszcza gdy islam szyicki stał się religią państw w Persji za dyn Safawidów (1502–1736) oraz obecnym Iranie$^{18}$. Istotna różnica pomiędzy sunnitami a szyitami polega głównie na tym, że szyici mają hierarchiczną kastę wyższych duchownych, ajatollahów, podczas gdy islam sunnicki ma swoje religijne, prawne i polityczne autorytety, ale nie ma jednego zwierzchnika. Tymczasem w szyizmie ajatollah może być zarazem przywódcą duchowym, jak politycznym, a nawet, jak w Iranie, pierwszą osobą w państwie$^{19}$; - wahhabici – kierunek teologiczny w islamie stworzony przez teologa i reformatora religijnego Muhammada Ibn Abd al-Wahhaba (1704–1792), teolog hanbalickiej szkoły prawa muzułmańskiego i twórca wahhabizmu. Kontynuatorzy Fayṣal Ibn ‘Abd al-Azīz, z dynastii saudyjskiej (1905–1975) – król Arabii Saudyjskiej od 2 listopada 1964 r.$^{20}$ Wahhabicki nurt w islamie to islam pustyni, prymitywny, atawistyczny surowy i oparty na hierarchii i karności. Gabriele Marranci wywodzi ten charakter islamu wprost z lokalnych uwarunkowań, gdzie niewielka gęstość zaludnienia w terenie pustynnym sprzyjała bezpośredniej relacji ze światem nadprzyrodzonym. Niebezpieczne dla życia otoczenie wymuszało surowe warunki życia we wspólnocie, a ponieważ początkowo brak było wykształconego duchowieństwa, to lokalne tradycje bezwiednie przenikały się z islamem. Gdyby nie odkrycie w Arabii Saudyjskiej ogromnych złóż ropy naftowej w latach 30. XX w. i jej masowy eksport od lat 70. ubiegłego stulecia, wahabizm byłby jedynie marginalny. Obecnie saudyjscy wahhabici kontrolują ponad 150 meczetów we Francji, często wybudowanych za pieniądze prywatnych fundacji powiązanych z Rijadem. We Włoszech do wahabitów należy 60% meczetów. Po wojnie domowej na Balkanach wielka fala saudyjskich pieniędzy trafiła również do Bośni. Jak twierdzi Peter Cockburn, dziennikarz i autor książki The Rise of Islamic State, dla stosunkowo niewielkich społeczności muzułmańskich w krajach Zachodu ekskluzywizm wahabizmu niejednokrotnie --- $^{17}$ Ibidem. $^{18}$ Ibidem. $^{19}$ https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/swiat/1638919,1,szyici-i-sunnici-skad-sie-bierze-konflikt-miedzy-nimi.read (data dostępu: 12.12.2023). $^{20}$ Hasło: wahhabizm, https://encyklopedia.pwn.pl/encyklopedia/wahhabizm;1.html (data dostępu: 12.07.2023). okazał się ratunkiem przed rozmyciem się w dominującej kulturze. W latach 90. XX w. nastąpił rozwit w wahabizmu w byłych republikach radzieckich, przede wszystkim w Kazachstanie i w Czeczenii. Z tego samego źródła finansowane były pierwsze wahabickie madrasy (szkoly religijne) w Pakistanie, Afganistanie, nowy kampus Al-Azhar w Kairze i „eksport” w sumie 25 tys. wahabickich duchownych do Indii$^{21}$. Niniejszy głos wzmacnia Karen Armstrong$^{22}$, twierdząc, że saudyjskie środki finansowe na całe pokolenia zatrzymały proces akomodacji islamu do współczesnego, zglocalizowanego świata, co było zawsze wielką siłą tej religii. Fundamentalizm religijny a terroryzm i przestępczość zorganizowana „Nowe, silne motywy, szczególnie religijne, w połączeniu z łatwym dostępem do zasadniczych informacji na temat broni masowej zagłady i jej podstawowych składników mogą zapowiadać nastanie jeszcze bardziej krwawej i niszczycielskiej epoki przemocy niż wszystko, co widzieliśmy dotychczas”$^{23}$. Obecnie tuż za polską granicą obserwujemy nie tylko akty zbrodni wojennych, ale także wzmożoną aktywność zorganizowanych grup przestępczych$^{24}$ oraz pojawienie się nowej generacji terrorystów$^{25}$. Jak słusznie podkreśla Ryszard Lonca, gdyby strategie antyterrorystyczne były opracowywane i wdrażane przez kompetentnych specjalistów oraz nie były motywowane politycznie, większość tego typu ataków zostałaby udaremniona lub co najmniej zmniejszone byłyby ich skutki. Przykładowo w 1996 r. zostały zignorowane zarówno raporty, jak i prognozy dotyczące zmiany modus operandi międzynarodowego terroryzmu islamskiego, który modyfikuje formy swojej przestępczej działalności$^{26}$, m.in. łącząc ją z zorganizowanymi grupami przestępczymi o charakterze zbrojnym. Tego rodzaju hybrydy wykorzystują finansowe, gospodarcze i społeczne mechanizmy globalizacji oraz posługują się anonimowym systemem przypły- --- $^{21}$ Ł. Wójcik, Islam eksportowy, „Polityka” z 21 marca 2017 r., nr 3103, s. 56, https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/swiat/1698344,1,saudowie-promują-na-swicie-toksyczna-wersje-islamu.read (data dostępu: 12.07.2023). $^{22}$ Szerzej: K. Armstrong, W imię Boga. Fundamentalizm w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie, przel. J. Kolczyńska, Warszawa 2005. $^{23}$ Zob. B. Hoffman, Oblicza terroryzmu, przel. H. Pawlikowska-Gannon, Warszawa 2001, s. 197. $^{24}$ Zob. Z. Parafianowicz, Śniadanie pachnie trupem (Ukraina na wojnie), Kraków 2022. $^{25}$ Na temat organizacji terrorystycznych szerzej: https://www.state.gov/foreign-terrorist-organizations/ (data dostępu: 1.01.2023). $^{26}$ R. Lonca, Polska wobec obecnych zagrożeń terroryzmu globalnego, [w:] E.W. Plywaczewski (red.), Przestępczość zorganizowana. Świadek koronny. Terroryzm. W ujęciu praktycznym, Kraków 2005, s. 395 i nast. Na temat metod i kategorii międzynarodowych aktów terrorystycznych zob. B. Holyst, Kryminologia, wyd. piąte, Warszawa 1994, s. 85 i nast. wu kapitału. Poparcie tej tezy można znajdować na łamach „Forbesa”, gdzie izraelski dziennikarz Itai Zehorai charakteryzuje kolejne organizacje przestępcze i terrorystyczne pod kątem regionu działania, celów, stosowanych metod i zasobów finansowych; wymienia również główne źródła ich finansowania: 1) ISIS – roczny obrót: 2 mld dol., główne źródła finansowania: handel ropą, porwania i okupy, ściąganie haraczy i podatków, napady na banki i grabieże; 2) Hamas – roczny obrót: 1 mld dol., główne źródła finansowania: podatki i opłaty, pomoc finansowa i darowizny (zwłaszcza z Kataru)$^{27}$; 3) Hezbollah – roczny obrót: 500 mln dol., główne źródła finansowania: pomoc finansowa i darowizny (zwłaszcza z Iranu), produkcja narkotyków i handel nimi; 4) Talibowie – roczny obrót: 400 mln dol., główne źródła finansowania: handel narkotykami (głównie produkcja opium i heroiny), opłaty i podatki od sponsorów, pomoc finansowa i darowizny; 5) Al-Ka’ïda – roczny obrót: 150 mln dol., główne źródła finansowania: pomoc finansowa i darowizny, porwania, okup i handel narkotykami; 6) Lashkar-e-Taiba (Armia Sprawiedliwych) – roczny obrót: 100 mln dol., główne źródła finansowania: pomoc finansowa i darowizny; 7) Al-Shabab – roczny obrót: ok. 70 mln dol., główne źródła finansowania: porwania i okup, nielegalny handel i działalność piracka, opłaty od sponsorów i podatki; 8) Boko Haram – roczny obrót: 25 mln dol., główne źródła finansowania: porwania i okup, opłaty i podatki, ochrona, napady na banki i grabieże$^{28}$. Z kolei autorzy raportu Financing of the Terrorist Organisation Islamic State in Iraq and the Levant (ISIL) 21, opublikowanego w lutym 2015 r. przez Financial Action Task Force, wskazali pięć głównych źródeł finansowania tzw. Państwa Islamskiego: – bezprawny przychód pochodzący z terytoriów okupowanych przez tzw. Państwo Islamskie, uzyskany z plądrowania banków, wymuszania, kontroli pól naftowych i rafinerii, kradzieży aktywów ekonomicznych oraz bezprawnego opodatkowywania towarów i gotówki przesyłanych tranzytem przez te terytoria (podatek wynosił 2% wartości tych towarów lub gotówki), – uprowadzenia dla okupu (rocznie tzw. Państwo Islamskie potrafiło uzyskać sumy 30–50 mln dol.). --- $^{27}$ K. Karolczak, Finansowanie terroryzmu – zarys problematyki, https://www.abw.gov.pl/ftp/foto/Wydawnictwo/terroryzm/nr2/9-artykul_K_Karolczak.pdf (data dostępu: 13.07.2023); The world’s 10 richest terrorist organizations, „Forbes” z 12 grudnia 2014 r., http://www.forbes.com/sites/forbesinternational/2014/12/12/the-worlds-10-richest-terrorist-organizations/#336a6802ffae (data dostępu: 13.07.2023). $^{28}$ Ibidem. – donacje otrzymywane od organizacji non profit, – wsparcie materialne otrzymywane na zasadzie FTF (ang. friend to friend), – fundusze zdobywane za pośrednictwem nowoczesnych sieci komunikacyjnych (portale społecznościowe)$^{29}$. Fakt zagrożenia bezpieczeństwa światowego i regionalnego przez międzynarodową przestępczość zorganizowaną po raz pierwszy odnotowano w raporcie Organizacji Narodów Zjednoczonych z 1994 r., dotyczącym Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (United Nations Development Programme)$^{30}$. Raport wyraźnie wskazuje, że aktywność międzynarodowych grup przestępczych rozciąga się na wiele dziedzin życia, począwszy od globalnego zanieczyszczania środowiska, poprzez wspieranie rebeliantów w lokalnych konfliktach zbrojnych$^{31}$, nielegalny obrót środkami odurzającymi, terroryzm, konflikty etniczne, do dezintegracji społecznej. Wszystkie te czynniki potwierdzają bezdyskusyjnie, że „współcześnie terroryzm i przestępczość zorganizowana stanowią jedno z głównych zagrożeń bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego”$^{32}$. Problem jest na tyle istotny, że nie istnieje jedna uniwersalna definicja terroryzmu i – jak słusznie podkreśla Emil Pływaczewski – interpretację tego terminu należy rozpatrywać w określonych kontekstach: a) politycznym – brak ogólnoświatowego, politycznego poparcia walki z terroryzmem oraz znaczone zróżnicowanie globalnych, regionalnych i lokalnych interesów państw i innych aktorów międzynarodowych. Ponadto terroryzm jest silnie zakorzeniony w religii i ideologii, zaś te zjawiska cechują się rozbudowanym kapitałem społecznym i relacyjnym oraz dysponują rozbudowaną siecią logistycznych powiązań$^{33}$; b) specyfiki samego zjawiska terroryzmu, które odznacza się płynnością, zasięgiem dokonywanych zamachów, szerokim wykorzystaniem najnowszych technologii, posługiwaniem się Internetem, sieciami społecznościowymi, obrotom bezgotówkowym, bankowością elektroniczną, elektroniką precyzyjną itp.$^{34}$ --- $^{29}$ K. Karolczak, op. cit.; Financing of the terrorist organisation Islamic State in Iraq and the Levant, www.fatf-gafi.org/topics/methodsandtrends/documents/financing-of-terrorist-organisation-isil.html (data dostępu: 13.07.2023). $^{30}$ Zob. S. Redo, Uzbekistan i Narody Zjednoczone w walce z międzynarodową przestępczością zorganizowaną, [w:] T. Bodio (red.), Uzbekistan. Historia – społeczeństwo – polityka, Warszawa 2001, s. 469. Zob. United Nations Development Programme, Human Development Report 1994, New York 1994, s. 22. $^{31}$ Obecnie dotyczy to postaci badające najbardziej znanego handlarza bronią Wiktora Buta. Zob. R. Leniarski, Handlarzu Śmiercią, Wiktorze Bucie, Rosja nie zapomniała twojego milczenia, https://wyborcza.pl/7,75399,29245241,handlarzu-smiercia-wiktorze-bucie-rosja-nie-zapomniała-twojego.html (data dostępu: 1.01.2023). $^{32}$ E.W. Pływaczewski, Wokół związków pomiędzy terroryzmem a przestępczością zorganizowaną, [w:] K. Indecki (red.), Przestępczość terrorystyczna. Ujęcie praktyczno-dogmatyczne, Poznań 2006, s. 48–62. $^{33}$ Ibidem. $^{34}$ Ibidem. Ponadto działalność terrorystyczna połączona ze zorganizowaną przestępczością nierzadko jest politycznie identyfikowana jako z jednej strony walka narodowowyzwoleńcza (np. działalność Armii Wyzwolenia Kosowa\textsuperscript{35}), z drugiej zaś jako sponsor terroryzmu państwowego (np. uznanie przez Parlament Europejski Federacji Rosyjskiej za państwo stosujące terroryzm\textsuperscript{36}). Toczy się ona głównie w następujących sferach: politycznej, energetycznej, chemicznej, nuklearnej (liczne groźby użycia taktycznej broni jądrowej w trakcie wojny rosyjsko-ukraińskiej przez Władimira Putina), ale także religijnej (wypowiedzi Patriarchy Rosji i Wszechchrusi Cyryla na temat charakteru tej wojny)\textsuperscript{37}. Należy zatem wyraźnie stwierdzić, że istnieją realne związki pomiędzy religią (szczególnie w fundamentalnej formie), państwem a strukturami zorganizowanej przestępczości. Owa triada realnie odzwierciedliła się już wcześniej, m.in. w postaci tzw. Państwa Islamskiego (DAESZ). ISIS (DAESZ) jako fundamentalistyczna wersja ideologii islamizmu – geneza ISIS Historia tzw. Państwa Islamskiego\textsuperscript{39} rozpoczęła się w 2004 r., kiedy w Iraku po połączeniu kilku mniejszych grup islamistycznych pod przywództwem Abu Musaba az-Zarqawiego doszło do powstania zbrojnej organizacji \textsuperscript{35} Zob. M. Ickiewicz-Sawicka, \textit{Serbsko-albański konflikt o Kosowo. Studium kryminologiczne}, Białystok 2019. \textsuperscript{36} https://www.europarl.europa.eu/news/pl/press-room/20221118IPR55707/parlament-europejski-oglasza-rosje-panstwem-sponsorujacym-teroryzm (data dostępu: 1.01.2023). Wcześniej „tradycyjnie” krajami sponsorującymi terroryzm były: Kuba, Libia, Iran, Irak, Północna Korea, Sudan czy Syria. \textsuperscript{37} „Zmasowany atak rosyjski na Ukrainę 24 lutego br. stał się źródłem polaryzacji postaw duchowieństwa Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego. Część duchownych, na czele z patriarchą Cyrylem, poparła agresję. Inni dystansowali się od decyzji Władimira Putina i postawy patriarchy czy wręcz protestowali przeciwko wojnie. Dalsze walki w Ukrainie oraz rosnąca liczba ofiar cywilnych mogą skutkować wzrostem tendencji separatystycznych w Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego, co istotnie osłabi wpływy Cerkwi rosyjskiej w Ukrainie” – A. Szabeciuk, \textit{Święta wojna Patriarchy Cyryla}, komentarz ISS nr 563 (75/2022), https://ies.lublin.pl/komentarze/swieta-wojna-patriarchy-cyryla/ (data dostępu: 1.01.2023). \textsuperscript{38} Według Janusza Daneckiego pojęcie Państwo Islamskie stało się praktycznie oficjalną nazwą, mimo że przymiotnik „islamski” jest neologizmem. Został on stworzony i rozpropagowany pod wpływem języków zachodnich w latach 70. XX w. i zastąpił pierwotne określenie „muzułmański”. W literaturze anglojęzycznej zaś najpopularniejszymi nazwami są: ISIS (\textit{Islamic State of Iraq and Syria; Islamic State of Iraq and al-Sham}) oraz ISIL (\textit{Islamic State of Iraq and Levant}). Ponadto stosuje się także zwroty pochodzące bezpośrednio z języka arabskiego: Al Dawlah (‘Państwo’) lub Da’esh/Da’ish. Stanowi to akronim arabskich słów: \textit{ad-Dawlah al-Islāmiyah fī l-Irāq wa-sh-Shām}, które w języku angielskim uzyskuje nazwę ISIS: Państwo Islamskie Iraku i Syrii – M.G. Bartoszewicz, \textit{Sila czy przesilenie? Działalność i znaczenie Państwa Islamskiego}, „Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego” 2020, nr 20(22), s. 39. \textsuperscript{39} Zob. Z. Laub, \textit{The Islamic State}, https://www.cfr.org/backgrounder/islamic-state, 2016 (data dostępu: 10.05.2022). przestępczej – samozwańczego kalifatu na terenach Syrii i znacznej części rozpadającego się Iraku. Państwo Islamskie, jak podkreśla Jürgen Todenhöfer, było jedną z konsekwencji wojny w Iraku$^{40}$, a jego twórcy, jak dodaje Patrick Cockburn, pragnęli zmieniać świat za pomocą siły i przemocy$^{41}$. W szerszym kontekście historycznym zjawisko tego rodzaju terroryzmu międzynarodowego nasiłiło się po zakończeniu II wojny światowej i nabralo szczególnego znaczenia na Bliskim Wschodzie$^{42}$. Na pierwszy plan w kontek- ście terroryzmu wysuwa się ciągle istniejący konflikt palestyńsko-żydowski. Drugi plan był związany z ruchami antykolonialnymi, których siła zaczęła słabnąć pod koniec lat 70. ubiegłego stulecia. Oba nurtu charakteryzują się powstaniem organizacji, które dla osiągnięcia celu politycznego posługują się przemocą. Następnymi ruchami tego rodzaju były organizacje motywowane religijnie (patrz: zamieszczone wcześniej rozważania na temat działalności Braci Muzułmanów), a także ugrupowania, takie jak Hamas i Hezbollah oraz inne, działające np. w Iranie czy Afganistanie. Niemniej jednak istotnym czyn- nikiem determinującym powstanie i rozwój takich ugrupowań była amerykań- ska interwencja w Iraku i jego okupacja. Wówczas zrodziła się idea utworzenia na okupowanym terytorium aktywnej organizacji bojowej i jednocześnie dzia- łającej w ramach struktur dżihadystycznych tworzonych pod egidą Al-Kaidy$^{43}$ (inaczej: Al-Kaida Iraku). Plan az-Zarkawiego zakładał wieloplaszczyznowe destabilizowanie sytuacji wewnętrznej w Iraku. Działania te obejmowały nie tylko walki zbrojne. Ich celem były także zamachy bombowe, zabójstwa poli- tyczne, egzekucje pracowników organizacji międzynarodowych oraz przedsta- wicieli władz państwowych i lokalnych. W 2006 r. az-Zarqawi zginął w bom- bardowaniu przeprowadzonym przez Amerykanów, a nowym przywódcą opisywanej organizacji został Abu Ajjub al-Masri. Organizacja ta sukcesywnie zmieniała nazwę: w latach 2006–2013 było to Islamskie Państwo w Iraku, --- $^{40}$ J. Todenhöfer, ISIS od środka. 10 dni w „Państwie Islamskim”, przeł. E. Kowynia, Kraków 2015, s. 9. $^{41}$ P. Cockburn, The rise of the Islamic State, New York–London 2015, s. 8; M.G. Bartoszewicz, op. cit., s. 40. $^{42}$ M.M. Dziekan, K. Zdulski, R. Bania, Arabska wiosna i świat arabski u progu XXI wieku, Łódź, 2020, s. 126–140. $^{43}$ Minister obrony Francji Florence Parly potwierdziła, że 3 czerwca francuski kontyngent w Mali 3 zlikwidował Abdelmaleka Droukdala – szefa Al-Kaidy w Afryce Północnej. Został on zabity w zasadzce w pobliżu miasta Tessalit na północy kraju. Abdelmalek Droukdal (badż Dro- ukdel), znany również jako Abou Moussab Abdelwadoud, był z zawodu inżynierem. Wcześniej walczył w Afganistanie. Gdy pod koniec 2004 r. objął funkcję emira salafickiej grupy nauczania (kaznodziejstwa) i walki, stosunkowo szybko przekształcił ją w lokalną gałąź Al-Kaidy. Powstanie AQMI ogłoszono w 2007 r. Północne rejony Mali zostały opanowane grupy dżihadystów związane z Al-Kaidą w marcu i kwietniu 2012 r. Islamiści zostali stamtąd wyparci w wyniku francuskiej interwencji zbrojnej, rozpoczętej w styczniu 2013 r. Jednak całe obszary kraju wciąż pozostają poza kontrolą sił malijskich, francuskich czy oznetałowskiej misji Minusma – https://polskieradio24. pl/5/1223/Artykul/2526344,Lider-AlKaidy-w-Afryce-Polnocnej-zabity-Francuski-resort-obrony- potwierdza,2020 (data dostępu: 8.06.2022). w latach 2013–2015 Islamskie Państwo w Iraku i Lewancie (IPIL), czyli salaficka organizacja terrorystyczna, oraz samozwańczy kalifat ogłoszony w 2014 r. na terytorium państwowym Iraku i Syrii\textsuperscript{44}. W 2010 r. al-Masri zginął w samobójczym wybuchu, a kontrolę nad organizacją przejął Abu Bakr al-Baghdadi. W tym kontekście należy wspomnieć, że to właśnie Irak stał się klasycznym przykładem żywiołowego rozwoju i ewolucji terroryzmu samobójczego. Było to bezpośrednio związane z obecnością wojsk amerykańskich i osiągnęło dość znaczną skalę, niespotykaną w innych częściach świata\textsuperscript{45}. Rozwój tzw. Państwa Islamskiego (ISIS) Kolejnym etapem w historii ekspansji tzw. Państwa Islamskiego było połączenie się w 2013 r. tej organizacji z frontem an-Nusra, jedną z komórek al-Kaidy w Syrii. Po pewnym czasie ugrupowanie przyjęło kolejną nazwę: Islamic State in Iraq and Greater Syria (ISIS) – Państwo Islamskie Iraku i Wielkiej Syrii (czasami w zastępstwie wykorzystuje się też nazwę Lewant, tworząc skrót ISIL)\textsuperscript{46}. Ostatecznie 29 czerwca 2014 r. islamscy ogłosili powstanie tzw. Państwa Islamskiego z Abu Bakrem al-Baghdadim jako kalifem na czele. Państwo Islamskie próbuje promować się jako nowy kalifat i tę nazwę popularzuje w mediach\textsuperscript{47}. Tak zwane Państwo Islamskie, salaficka organizacja terrorystyczna, nieuznawane państwo arabskie oraz samozwańczy kalifat, bezpośrednio odwołuje się do ideologii i tradycji fundamentalistycznego kalifatu charydytów\textsuperscript{48}. ISIS od początku istnienia było wspierane przez arabskie monarchie absolutne, takie jak Katar czy Arabia Saudyjska, których głównym celem pozostaje szerzenie radykalnej wersji salafickiego islamu wahhabitów. W ten sposób zwalczają oni swoich adwersarzy – inne odmiany islamu, np. tzw. bektaszytów na Bałkanach\textsuperscript{49}. \textsuperscript{44} Zob. P. Cockburn, \textit{The rise of Islamic State: ISIS and the New Sunni Revolution}, London 2014. \textsuperscript{45} W. Filipkowski, R. Lonca, op. cit., s. 13. \textsuperscript{46} Zob. P. Cockburn, \textit{The rise of Islamic State: ISIS}… \textsuperscript{47} P.D. Goodgame, \textit{The globalists and the Islamists: fomenting the “clash of civilizations” for a New World Order}, www.redmoonrising.com/lkhwan/BritIslam.html, 2012 (data dostępu: 10.06.2020); S.K. Aburish, \textit{A brutal friendship: The West and the Arab elite}, New York 1998. \textsuperscript{48} Ibidem. \textsuperscript{49} J.Th. Gordon, \textit{ISIS’ desire to erase Sykes-Picot is rooted in fiction. Not history}, www.nationalinterest.org/feature/isis’-desire-erase-sykes-picot-rooted-fiction-not-history-11293 (data dostępu: 10.06.2022). Bektaszijja (bektaszyści) to bractwo sufickie założone w XIII w. w Anatolii przez Bektasza Walego z Niszapuru. Ten nurt islamu rozpowszechnił się głównie w Turcji, ale także na Bałkanach, które pozostawały pod osmańska administracją przez cały czas istnienia imperium. Ostateczny kształt wierzeniem i rytuałem bektaszijji opracował w XVI w. Balim Sultan. Bektaszycka odmiana islamu ma w sobie silny pierwiastek szyicki (kult Alego Ibn Abi Taliba i 12 imamów) i przybliża bektaszijję do alewitów. Ich doktryna religijna zawiera także elementy chrześcijańskie i pogańskie. Główne cechy tego nurtu islamu to: wiara w magię liter, celibat oraz Upadek Imperium Osmańskiego doprowadził do uformowania się nowego układu sił na Bliskim Wschodzie i dominacji Zachodu w tej części świata. Nie bez znaczenia był też fakt, że na tym obszarze odkryto znaczne złoża ropy naftowej, która w XX w. stała się wyjątkowo pożądanym surowcem, napędzającym gospodarkę mocarstw kolonialnych. W trakcie I wojny światowej imperialne ambicje Anglii i Francji na Bliskim Wschodzie osiągnęły apogeum, którego bolesne konsekwencje mieszkańcy tego regionu ponoszą do dziś. Następstwem owego układu był pakt Sykes-Picot$^{50}$, który doprowadził do powstania kolejnych europejskich kolonii na Bliskim Wschodzie, a po rozpadzie imperiów kolonialnych – nowych państw: Jordanii, Syrii, Libanu, Iraku i Kuwejtu. Kolonialiści, pragnąc utrzymać kontrolę nad podbitymi terytoriami, umiejętnie wykorzystywali i podsycali narodowo-etniczne waśnie między zantagonizowanymi mieszkańcami dawnego Imperium Osmańskiego, wykorzystując do tego lokalnych przywódców. Strategiczny cel tzw. Państwa Islamskiego (ISIS) Celem ugrupowania o nazwie Państwo Islamskie, będącego spadkobiercą sunnickich ekstremistów wahhabickich z okresu okupacji Iraku przez siły pokojowe ONZ i NATO, było ustanowienie państwa wyznaniowego opartego na skrajnych zasadach szariatu (prawa koranicznego)$^{51}$ na terytorium Iraku, --- $^{50}$ Umowa Sykes-Picot – tajne porozumienie z maja 1916 r. zawarte między Wielką Brytanią a Francją, za zgodą imperialnej Rosji, w sprawie podziału Imperium Osmańskiego. Porozumienie doprowadziło do rozczłonkowania Turcji, Syrii, Iraku, Libanu i Palestyny na różne obszary administrowane przez Francję i Brytyjczyków. Umowa wzięła swoją nazwę od głównych negocjatorów z Wielkiej Brytanii i Francji – sir Marka Sykesa i François Georges-Picota. Ze strony rosyjskiej obecny był także Siergiej Dimitrijewicz Sazonow, jako trzeci członek Trójporozumienia – https://www.britannica.com/event/Sykes-Picot-Agreement (data dostępu: 12.07.2023). $^{51}$ Szariat – arab. szari’a(t) ‘droga prowadząca do wodopoju’ – prawo normujące życie wyznawców islamu zarówno w jego odmianie sunnickiej, jak i szyickiej. Islam nie uznaje rozdziału życia świeckiego od religijnego i dlatego reguluje zwyczaje religijne, organizacje władzy religijnej oraz codzienne życie muzułmanina. Szariat jest sprzeczny z prawem do wolności religijnej. Opiera się na założeniu, że prawo musi dostarczać wszystkiego, co potrzebne dla duchowego i fizycznego rozwoju jednostki. Wszystkie czyny muzułmanina są podzielone na pięć kategorii: konieczne, chwałne, dozwolone, naganne oraz zakazane. Podstawą określenia czynów koniecznych jest pięć filarów islamu. Zob. M. Marcinko (red.), Ochrona praw człowieka w wymiarze regionalnym, Kraków 2012, s. 122–131; K. Lankosz, G. Sobol (red.), Wybrane problemy współczesnego prawa międzynarodowego, Kraków 2013, s. 198–209; A. Hourani, Historia Arabów, przel. J. Danecki, Gdańsk 1995, s. 78. Syrii oraz Libanu. Samozwańczy kalifat, oprócz operacji militarnych, dopuszczał się czystek etnicznych czy wysiedleń ludności oraz posługiwał się tzw. wojną psychologiczną, wykorzystując strategie zarządzania strachem$^{52}$. W związku z tym rzecznik prasowy ISIS Abu Muhammad al-Adnani al-Szami oświadczył, że tzw. niewierni mają tylko następującą alternatywę: albo dokonają konwersji na islam, albo zostaną zobowiązani do płacenia podatku od innowierców (jizyah), pobieranego w krajach muzułmańskich, oraz poddania się woli samozwańczego państwa ISIS$^{53}$. W ten sposób tzw. Państwo Islamskie sprawowało kontrolę nad podbitym terytorium, stosując przemoc, terror, wyzysk oraz wykorzystując strach członków podbitej ludności$^{54}$. Należy wyraźnie zaznaczyć, że żadne z ugrupowań fundamentalistycznych (nie licząc nigeryjskiego Boko Haram oraz właśnie ISIS) nie odważyło się zapowiedzieć odbudowy kalifatu i odrodzenia się stanowiska kalifa. Kalifat w wydaniu ISIS stanowi hierarchiczną strukturę organów państwowych, która obejmuje również inne instytucje, tworzące cały aparat tzw. Państwa Islamskiego$^{55}$. Organizacja ta doskonale łączy w sobie wszystkie cechy przypisywane nowoczesnym, hybrydowym organizacjom terrorystycznym. Nosi znamiona grupy terrorystycznej, państwa, organizacji przestępczej, formacji o charakterze zbrojnym, sieci terrorystycznej, a także organizacji o podłożu religijnym. Składa się ona z następujących części: Rady Szariatu, Rady Ummy, Rady Wojskowej oraz Rady Bezpieczeństwa$^{56}$. Ponadto przywódcy ISIS przekształcili dotychczasowe struktury lokalnej administracji, powołując do życia własne prowincje – wilajety$^{57}$. W związku z tym tzw. Państwo Islamskie zawiera prawie wszystkie niezbędne elementy struktury państwowej, które określa prawo międzynarodowe publiczne: ludność, terytorium (warunek częściowo spełniony$^{58}$) i władzę najwyższe$^{59}$. Niemniej jednak doktryna współczesnego --- $^{52}$ Zob. A. Öhman, Strach i lęk z perspektywy ewolucyjnej, poznawczej i klinicznej, [w:] M. Lewis, J. Haviland-Jones (red.), Psychologia emocji, przeł. M. Kacmajor i in., Gdańsk 2005, s. 719–744; U. Beck, Społeczeństwo światowego ryzyka. W poszukiwaniu utraconego bezpieczeństwa, przeł. B. Baran, Warszawa 2012, s. 204. $^{53}$ W. Święciecka-Salwin, W jakim kierunku zmierzają działania ISIS, www.nowastrategia.org.pl/w-jakim-kierunku-zmierzaja-dzialania-isis/, 2015 (data dostępu: 10.05.2022). $^{54}$ Zob. R. Bania, Powstanie tzw. Państwa Islamskiego w Iraku, [w:] R. Bania, R. Czulda, K. Zdulski (red.), Problemy bezpieczeństwa Bliskiego Wschodu i Północnej Afryki (MENA), Łódź 2016. $^{55}$ Ibidem. $^{56}$ M. Wachnicki, Jak wygląda struktura organizacyjna Państwa Islamskiego? „Ma wiele elementów totalitaryzmu”, http://wyborcza.pl/1,76842,16899161,Jak_wyglada_struktura_organizacyjna_Panstwa_Islamskiego_.html#ixzz3tULYAm9B, 2014 (data dostępu: 10.06.2022). $^{57}$ T. Karosik, ISIS continues its state-building project unabaled, http://english.alarabija.net/en/views/news/middle-east/2014/11/23/ISIS-continues-its-state-building-project-unabaled.html (data dostępu: 10.06.2020). $^{58}$ I. Neriah, The structure of the Islamic State (ISIS), http://www.jcpa.org/structure-of-the-islamic/state, 2014 (data dostępu: 10.05.2022). $^{59}$ R. Bierzanek, J. Symonides, Prawo międzynarodowe publiczne, Warszawa 2005, s. 115–118. prawa międzynarodowego publicznego podaje jeszcze jeden warunek, a mianowicie powszechne uznanie międzynarodowe, którego z oczywistych względów ISIS nie uzyskało. Powstanie i spektakularny rozwój ISIS pozostaje ściśle związany z pojawieniem się pod koniec lat 90. XX w. nowych organizacji terrorystycznych na Bliskim Wschodzie. Wszystkie te ugrupowania charakteryzuje znaczna motywacja religijna oraz to, że są celem podejmowanych przeciwko nim działań Stanów Zjednoczonych, dążących do regionalnej dominacji na Bliskim Wschodzie$^{60}$. Obecnie jednak „amerykańska inicjatywa” powoli traci na sile, a na horyzoncie pojawił się „stary gracz”, czyli Rosja (wcześniej ZSRR). Zdecydowanie później postanowiła ona zaangażować się w Syrii także przeciwko ISIS, ale w wyniku rozproszenia tzw. Państwa Islamskiego ma szansę na odzyskanie dawnych stref wpływów w tej części świata$^{61}$. Należy jednak wyraźnie stwierdzić, że powstanie ISIS to efekt różnorodnych, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych czynników, a tylko jednym z nich jest ukształtowanie się na Bliskim Wschodzie ideologii fundamentalistycznej (antyzachodniej i oskarżającej Zachód o wszelkie problemy i nierówności, będące udziałem muzułmanów). „Kolejnym czynnikiem jest radykalizacja nastrojów politycznych, związana z amerykańskimi operacjami wojskowymi w obszarze Zatoki, podkreślającymi przekonanie fundamentalistów o negatywnej roli Zachodu w polityce bliskowschodniej$^{62}$. Innym elementem są wydarzenia Arabskiej Wiosny, w czasie której Zachód, USA czy wreszcie lokalne państwa arabskie przyjęły realizację polityki, która sama generowała dalsze problemy w państwach bliskowschodnich$^{63}$. Pojawienie się i powolny rozpad ISIS rodzi kolejne pytania o przyszłość tego rodzaju ugrupowań, bo – jak pokazuje historia – mogą one dysponować znaczną siłą, zarówno militarną, jak i polityczną, i są zdolne do podporządkowywania sobie ludności i terytorium. Niemniej jednak „zbyt wczesne przejście od fazy planowania do realizacji projektu tworzenia nowego państwa podważa w istocie sukces całego przedsięwzięcia (pod postacią kalifatu)”. Sytuację komplikuje także dobór środków wykorzystywanych do realizacji tego celu. Apoteozowanie przemocy i pomijanie mniej spektakularnych działań zraża do projektu odtworzenia kalifatu znaczącą większość społeczności muzułmańskiej wyznającej umiarkowane poglądy. Tzw. Państwo Islamskie zamiast perswazji --- $^{60}$ C. Acun, Neo al Qaeda: The Islamic State of Iraq and the Sham (ISIS), „SETA Perspective” 2014, nr 10, s. 22; E. Hunt, Zarqawi’s “Total War” on Iraqi Shiites Exposes a Divide among Sunni Jihadists, http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/zarqawis-total-war-on-iraqi-shiites-exposes-a-divideamong-sunni-jihadists, 2005 (data dostępu: 10.05.2022). $^{61}$ Wałek obecności Federacji Rosyjskiej na Bliskim Wschodzie powoli wraca w związku z rosyjską interwencją w Syrii i wsparciem Rosji dla reżimu Baszara al-Asada. Ramy tego opracowania nie pozwalają na rozwinięcie tej tezy (została ona jedynie zasygnalizowana). $^{62}$ Zob. R. Bania, op. cit. $^{63}$ Ibidem. stosowało opresję, a działania integrujące ummę zastępowało represjami. Przemoc spełniała swoją rolę tylko w krótkiej perspektywie czasowej. Projekty długofalowe, takie jak budowa kalifatu (państwa), wymagają szerokiego poparcia społecznego, na które dżihadyści z Państwa Islamskiego jeszcze nie zapracowali”$^{64}$. Tak zwane Państwo Islamskie (ISIS) to salaficka organizacja terrorystyczna, która bynajmniej nie była nową strukturą organizacyjną, ale ze względu na spektakularny zasięg jej działań, a przede wszystkim ich skutki, sta-nowiła swoiste novum na Bliskim Wschodzie$^{65}$. Jednym z najważniejszych postulatów organizacji było jawne zakwestionowanie bliskowschodniego ładu terytorialnego i kontrpropozycja utworzenia (odnowienia) kalifatu arabskiego i namaszczenie przywódcy ISIS, Abu Bakra al-Baghdadiego, na nowego kalifa. Wydarzenie to było katalizatorem mobilizującym ówczesnych członków organizacji i przełożyło się na pozyskiwanie nowych naśladowców. Twórcy ruchu umiejętnie posłużyli się narracją odnoszącą się do tradycji politycznej świata arabsko-muzułmańskiego, legitymizując działania ISIS$^{66}$. W związku z tym przywódcy tzw. Państwa Islamskiego, określając się jako nowe i w założeniu jego twórców jedyne bliskowschodnie państwo, zwrócili się przeciwko pozostałym regionalnym aktorom. Generowało tym samym konflikty lub podtrzymywało już istniejące. Twórcy ISIS podjęli dość ambitną próbę zagarnięcia muzułmańskiego świata na Bliskim Wschodzie i narzucenia innym wyznawcom (nie tylko islamu) swojej dominacji pod postacią quasi-państwowej struktury społecznej. Jednocześnie przywódcy ISIS nie zamierzali zrezygnować ze strictae terrorystycznego i zarazem kryminalnego modus operandi, o czym świadczą zamachy przeprowadzane w Europie$^{67}$. Stanowi to dowód na to, że działalność tzw. Państwa Islamskiego przeciwko podmiotom regionalnym i międzynarodowym bardzo często opisywana jest w kontekście spłotu fundamentalizmu religijnego, terroryzmu i przestępczości kryminalnej z elementami zbrodni wojennych (patrz: działalność ISIS w Syrii). Obecnie ISIS pozostaje w rozkładzie, a jego poszczególne części ulegają bądź rozproszeniu, bądź przekształceniu w kierunku organizacji terrorystycznej (w świetle doktryny międzynarodowego prawa karnego ISIS nigdy nie było państwem, ale organizacją terrorystyczną działającą na zasadach międzynarodowej organizacji przestępczej). Niemniej jednak idea kalifatu jest już za- szczepiona, a znawcy tematyki bliskowschodniej zgodnie twierdzą, że islamski fundamentalizm będzie regularnie powracał w różnych odsłonach (patrz: działalność tzw. organizacji kulturalnych na Bałkanach Zachodnich, głównie --- $^{64}$ A. Wejkszner, Państwo Islamskie – fenomen nowego dżihadystycznego protopaństwa, „Przegląd Politologiczny” 2016, nr 4, s. 77–91. $^{65}$ M.M. Dziekan, R. Bania, K. Zdulski, op. cit., s. 126–140. $^{66}$ Ibidem. $^{67}$ Ibidem. w Bośni i Hercegowinie). Tezę tę uwiarystodnia wypowiedź asyryjskiego uchodźcy znajdującego się w Szwecji: „Zachód chce wierzyć, że między fundamentalistami są jakieś zasadnicze różnice, więc w to wierzy, ale Państwo Islamskie, Bractwo Muzułmańskie, Wolna Armia Syryjska, Al-Kaida, An-Nusra, ugrupowania opozycyjne wobec Asada to jedno i to samo. Wszyscy chcą powołania kalifatu, sunnickiego państwa rządzonego przez muzułmanów, w którym nie ma miejsca dla chrześcijan ani żadnych innych mniejszości na Bliskim Wschodzie. Nie będzie chrześcijan, nie będzie jazydów, nie będzie Asyryjczyków ani Ormian. Zostaną tylko muzułmanie”\textsuperscript{68}. * * * W połowie lipca 2023 r. polskie media podały informację, że młody Polak, który dokonał konwersji na islam, planował zamach samobójczy. Jego zamiaty udaremniły polskie służby bezpieczeństwa. Podsumowanie Fundamentalistyczne odłamy islamu nie są bynajmniej wytworem współczesnego świata. Liczne historyczne źródła dowodzą, że tego rodzaju ugrupowania religijne towarzyszyły ludzkości od zarania dziejów, a jedynie różne były: ich pochodzenie, ideologia, motywy działania czy środki powiększania wspólnoty wiernych. Obecnie obserwuje się szczególną aktywność tych ugrupowań na Bliskim Wschodzie i w Europie Zachodniej. Ideologia ISIS było swoistą hybrydą radykalnej doktryny religijnej, surowych norm obyczajowych i arabskiej ekonomii. Próbowała wprowadzić w życie koncepcję kalifatu. Wprawdzie ISIS została utworzona jako „nowe arabskie państwo”, to jednak w rzeczywistości organizacja ta działała jak wzorcowa zorganizowana grupa przestępcza, posługująca się przemocą, torturami i gwałtem. Otoczka religijna miała jakoby usprawiedliwiać owe zbrodnie, które były niezbędne do ustanowienia na podbitych ziemiach tzw. muzułmańskiego domu pokoju. Ponadto członkowie ISIS (dowództwo rekrutowało się z dawnych irackich oficerów) bezwzględnie wykorzystywali reguły średniowiecznego radykalnego islamu (dyskryminacja kobiet, innowierców, konwertytów i innych) celem podporządkowania i terroryzowania autochtonicznej ludności, sami zaś damali reguły, które siłą wprowadzali na podbite tereny. Ideolodzy ISIS eklektycznie i bardzo wybiórczo czerpali inspirację z charydyzmu, wahhabizmu i dorobku Braci Muzułmanów\textsuperscript{69}, tworząc niebezpiecz- \textsuperscript{68} D. Rosiak, \textit{Ziarno i krew (podróż ślädami bliskowschodnich chrześcijań)}, Wołowiec 2015, s. 30. \textsuperscript{69} Niniejsze odłamy radykalnego islamu zostały jedynie zasygnalizowane i wymagają odny monolit opierający się na regułach radykalnego islamu, przeciwstawiający się modernizmowi, demokracji, tolerancji religijnej i prawom człowieka. Wymienione wartości reprezentuje cywilizacja Zachodu, która siłą próbowała je narzucić muzułmańskim społecznościom Bliskiego Wschodu. Doprowadziło to do niekontrolowanych przemian tego regionu, rozbicia tradycyjnej tkanki społecznej, w końcu do konfliktu zbrojnego i zaangażowania się możnych tego świata w operację na Bliskim Wschodzie. W ten oto sposób bogata Europa spłaca kolonialny dług wobec arabskich i muzułmańskich narodów oraz ludów, które uprzednio podbiła, skolonizowała i ograbiła z licznych bogactw (starożytnych zabytków, manuskryptów, rzeźb itp.), a nade wszystko eksploatowała istniejące w tym regionie złoża ropy naftowej. Wymienione działania stały się katalizatorem do odradzania się skrajnych, fundamentalistycznych muzułmańskich ruchów religijnych. Wprawdzie, jak stwierdza Monika G. Bartoszewicz, siła militarna Kalifatu upadła, jednak duch symbolizujący tzw. Państwo Islamskie przerósł jego siłę wojskową, instytucjonalną, ekonomiczną i terytorialną$^{70}$ oraz wzmacnił ideologię fundamentalistycznego islamu czy – jak podkreślono w niniejszym tekście – islamizmu. Wykaz literatury Aburish S.K., A brutal friendship: The West and the Arab elite, St. Martin’s Griffin, New York 1998. Acun C., Neo al Qaueda: The Islamic State of Iraq and the Sham (ISIS), „SETA Perspective” 2014, nr 10. Amstrong K., W imię Boga. Fundamentalizm w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie, Wyd. W.A.B., Warszawa 2005. Bania R., Powsitanie tzw. Państwa Islamskiego w Iraku, [w:] R. Bania, R. Czulda, K. Zdulski, (red.), Problemy bezpieczeństwa Bliskiego Wschodu i Północnej Afryki (MENA), Łódź 2016. Bartoszewicz M.G., Siła czy przesilenie? Działalność i znaczenie Państwa Islamskiego, „Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego” 2020, nr 20(22). Beck U., Społeczeństwo światowego ryzyka. W poszukiwaniu utraconego bezpieczeństwa, przeł. B. Baran, Wyd. Scholar, Warszawa 2012. Bierzanek R., Symonides J., Prawo międzynarodowe publiczne, LexisNexis, Warszawa 2005. Cockburn P., The rise of the Islamic State, Verso, New York–London 2015. Cockburn P., The rise of Islamic State: ISIS and the New Sunni Revolution, Verso, London 2014. Delumeau J., Strach w kulturze Zachodu, przeł. A. Szymanowski, Wyd. PAX, Warszawa 1986. Dziekan M.M., Zdulski K., Bania R., Arabska wiosna i świat arabski u progu XXI wieku, Wyd. UŁ, Łódź 2020. --- $^{70}$ M.G. Bartoszewicz, op. cit., s. 61. Filipkowski W., Lonca R., Analiza zamachów samobójczych w aspekcie kryminologicznym i prawnym, cz. I, „Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego” 2010, nr 2(10). Goodgame P.D., The globalists and the islamists: fomenting the „clash of civilizations” for a New World Order, www.redmoonrising.com/Ikhwan/BritIslam.html, 2012. Gordon J.Th, ISIS’ desire to erase Sykes-Picot is rooted in fiction. Not history, www.nationalinterest.org/feature/isis’-desire-erase-sykes-picot-rooted-fiction-not-history-11293. Hanausek T., [w:] Kędzierska G. (red.), Organizacyjne i prawne aspekty działań antyterrorystycznych, Wyd. WSPol, Szczytno 2002. Hoffman B., Oblicza terroryzmu, przeł. H. Pawlikowska-Gannon, Świat Książki, Warszawa 2001. Holyst B., Kryminologia, wyd. piąte, PWN, Warszawa 1994. Hourani A., Historia Arabów, przeł. J. Danecki, Wyd. Marabut, Gdańsk 1995. Hunt E., Zarqawi’s “Total War” on Iraqi Shiites Exposes a Divide among Sunni Jihadists, http://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/zarqawis-total-war-on-iraqi-shiites-exposes-a-divideamong-sunni-jihadists, 2005. Karosik T., ISIS continues its state-building project unabaled, http://english-alarabijanet/en/views/news/middle-east/2014/11/23/ISIS-continues-its-state-building-project-unabaled.htm. Kepel G., Fitna. Wojna w sercu islamu, przeł. K. Pachniak, Wyd. Dialog, Warszawa 2006. Kunicki Z., Religia. Fundamentalizm religijny i liberalne wyzwania. Od doktryny do postawy, „Forum Politologiczne” 2005, t. 2. Lankosz K., Sobol G. (red.), Wybrane problemy współczesnego prawa międzynarodowego, Wyd. Kasper, Kraków 2013. Laub Z, The Islamic State, https://www.cfr.org/backgrounder/islamic-state, 2016. Leniarski R., Handlarzu Śmiercią, Wiktorze Bucie, Rosja nie zapomniała twojego milczenia, https://wyborcza.pl/7,75399,29245241,handlarzu-smiercia-wiktorze-bucie-rosja-nie-zapomniaла-twojego.html. Lonca R., Polska wobec obecnych zagrożeń terroryzmu globalnego, [w:] E.W. Pływaczewski (red.), Przestępczość zorganizowana. Świadek koronny. Terroryzm. W ujęciu praktycznym, Zakamyczne, Kraków 2005. Marcinko M. (red.), Ochrona praw człowieka w wymiarze regionalnym, Ośrodek Międzynarodowego Prawa Humanitarnego i Praw Człowieka WPiA UJ, Kraków 2012. Neriah I., The structure of the Islamic State (ISIS), http://www.jcpa.org/structure-of-the-islamic/state, 2014. Öhman A., Strach i lęk z perspektywy ewolucyjnej, poznawczej i klinicznej, [w:] M. Lewis, J. Haviland-Jones (red.), Psychologia emocji, przeł. M. Kacmajor i in., GWP, Gdańsk 2005. Parafianowicz Z., Śniadanie pachnie trupem (Ukraina na wojnie), Wyd. Mando, Kraków 2022. Pawlowski J., Terroryzm we współczesnym świecie, Bellona, Warszawa 2001. Piwowarski J., Depo J., Pajorski P., Fundamentalizm islamski a terroryzm w XXI wieku, Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego „Apeiron”, Kraków 2015. Pływaczewski E.W., Wokół związków pomiędzy terroryzmem a przestępczością zorganizowaną, [w:] K. Indecki (red.), Przestępczość terrorystyczna. Ujęcie praktyczno-dogmatyczne, Wyd. WiS, Poznań 2006. Redo S., Uzbekistan i Narody Zjednoczone w walce z międzynarodową przestępczością zorganizowaną, [w:] T. Bodio (red.), Uzbekistan. Historia – społeczeństwo – polityka, Wyd. Elipsa, Warszawa 2001. Rosiak D., Ziarno i krew (podróż śladami bliskowschodnich chrześcijan), Wyd. Czarne, Wołowiec 2015. Sivan E., Radykalny islam, przeł. A. Kosior, Wyd. Libron, Kraków 2005. Święcicka-Salwin W., W jakim kierunku zmierzają działania ISIS, www.nowastrategia.org.pl/w-jakim-kierunku-zmierzaja-dzialania-isis/, 2015. Todenhöfer J., ISIS od środka. 10 dni w „Państwie Islamskim”, przeł. E. Kowynia, Wyd. UJ, Kraków 2015. United Nations Development Programme, Human Development Report 1994, New York 1994. Wachnicki M., Jak wygląda struktura organizacyjna Państwa Islamskiego? „Ma wiele elementów totalitaryzmu”, http://wyborcza.pl/1,76842,16899161,Jak_wyglada_struktura_organizacyjna_Panstwa_Islamskiego.html#ixzz3tULYAm9B, 2014. Wejkszner A., Państwo Islamskie – fenomen nowego dżihadystycznego protopaństwa, „Przegląd Politologiczny” 2016, nr 4. Wójcik Ł., Islam eksportowy, „Polityka” z 21 marca 2017 r., nr 3103. Zubrzycki W., Fundamentalizm religijny w islamie, „Kultura Bezpieczeństwa. Nauka – Praktyka – Refleksje” 2016, nr 23. Summary Criminological basis of Islamic religious fundamentalism – selected dimensions Keywords: criminal law, international law, criminology, radical Islam, religious terrorism, religious fundamentalism, security, organized crime. The main thesis of the article is that the fundamentalist branches of Islam are not a product of modern times. Numerous historical sources indicate the existence of such groups from the beginning of the existence of this religion. The article consists of three main parts. The first one contains an introductory introduction to the subject presented in the study. The second contains concise information on the theoretical and practical links between religious fundamentalism, terrorism and organized crime. The third concerns the genesis, functioning and collapse (or rather dispersion) of the so-called the Islamic State – in reality, a terrorist criminal organization that cynically uses strict religious precepts to subjugate the conquered territories and the population living there. The summary of the text contains final conclusions that clearly remind about radical religious movements that often form a kind of criminal and terrorist criminal conglomerate appearing in various parts of the world (both in Europe, Asia and Africa); with varying intensity. These organizations are clearly opposed to the values of the so-called the west; they reject the idea of human rights and promote the values (or anti-values) of fundamental criminal religious movements. Pomiędzy prawem a etyką – wolność słowa w zawodzie adwokata w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Wstęp Wolność słowa jest ważną gwarancją nieskrępowanego wykonywania zawodu przez adwokatów. Profesja ta należy do zawodów zaufania publicznego$^1$, co oznacza, że jej wykonywanie określone jest normami etyki zawodowej, treścią ślubowania, odpowiednim wykształceniem, uzyskaną specjalizacją czy też tradycją korporacji zawodowej$^2$. Celem i głównym założeniem artykułu jest analiza aspektów etycznych i prawnych związanych z wykonywaniem obowiązków zawodowych przez adwokatów w kontekście jednej z ważniejszych gwarancji, z których korzysta, tj. swobody wypowiedzi. W pracy posłużono się metodą prawno-dogmatyczną, w ramach której badana jest sama treść prawa, jak również jego interpretacje, które można odnaleźć zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze przedmiotu. Opracowanie łączy w sobie dwa kluczowe zagadnienia. Z jednej strony zostało ono poświęcone aspektom związanym etyką zawodową adwokata. Z kolei drugą część artykułu poświęcono analizie wybranego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej jako ETPC lub Trybunał), w których Trybunał rozpatruje sprawy związane z wolnością słowa adwokatów$^3$. Wypowiedzi adwokatów muszą mieścić się w pewnych ramach. Powinni oni dążyć do zachowania balansu pomiędzy różnymi wartościami, takimi jak chociażby ochrona godności zawodu czy wymaganiami związanymi z należy- --- $^1$ Na temat pojęcia zaufania publicznego i zawodów zaufania publicznego zob. K. Dąbrowski, Zawody zaufania publicznego na gruncie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., 2022, Legalis, rozdz. III. $^2$ D. Jaroszewska-Choraś, Adwokaci, [w:] S. Sykuna (red.), Etyka prawnicza. Zagadnienia podstawowe, Warszawa 2018, s. 65–66. $^3$ W artykule przedstawiono również wybrane orzeczenia sądów polskich. tym sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości. Bardzo ważną kwestią jest kontekst wypowiedzi, jak również to, do kogo adwokat kieruje swoje krytyczne słowa. Z orzecznictwa ETPC wynika, że np. krytyka świadka może iść dalej niż krytyka sądu. Poruszane w artykule zagadnienie jest nadal aktualne i ważne, gdyż wyroki przyjmowane przez Trybunał mają wpływ m.in. na sposób interpretowania przepisów regulujących zasady wykonywania zawodu adwokata w Polsce$^4$. Ocena, czy w danej sytuacji adwokat przekracza granice związane ze swobodą wypowiedzi, nie jest jednowymiarowa. Zależy bowiem od wielu czynników, jak np. poziom wrażliwości sędziego, kontekstu sprawy czy też kultury prawnej uczestników postępowania. Analiza wybranych wyroków ETPC wskazuje, że u sędziów występuje dosyć niski próg odporności na krytykę płynącą ze strony adwokatów. Prowadzi to do sytuacji, że sąd podejmuje decyzję o ukaraniu pełnomocnika za przekroczenie granic swobody wypowiedzi. Powinna być ona jednak przemyślana, gdyż w konsekwencji może to prowadzić do naruszenia art. 10 Europejskiej konwencji praw człowieka. Wolność słowa i pisma adwokata a etyka zawodowa Odwołanie do wolności słowa znalazło się we wszystkich aktach prawnych regulujących zawód adwokata i zadania adwokatury przyjętych po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. W 1918 r. wydano dekret Naczelnika Państwa w przedmiocie statutu tymczasowego Palestry Państwa Polskiego$^5$. Składał się on z 59 artykułów oraz przepisów przejściowych. W art. 9 statutu wskazano, że „adwokat przy wykonywaniu swoich obowiązków korzysta z wolności słowa i pisma”. Następnie w dwudziestoleciu międzywojennym przyjęto rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 7 października 1932 r. Prawo o ustroju adwokatury$^6$. Zdaniem ówczesnego środowiska prawniczego, jak również strony rządowej, przyjęty akt prawny wymagał udoskonaleń. W związku z tym w dniu 4 maja 1938 r. została uchwalona ustawa Prawo o ustroju adwokatury$^7$. Do 1982 r., czyli do czasu wydania obowiązującego obecnie aktu prawnego, --- $^4$ Nie tylko w kontekście wolności słowa. Trybunał rozstrzyga np. sprawy związane z tajemnicą zawodową adwokatów. Zob. K. Milkowski, Tajemnica adwokacka w świetle Orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Prawnicza” 2020, z. 111. $^5$ Dokument został wydany na podstawie dekretu Naczelnika Państwa z dnia 24 grudnia 1918 r. w przedmiocie statutu tymczasowego Palestry Państwa Polskiego. $^6$ Dz.U. z 1932 r., Nr 86, poz. 738. Wolność słowa i pisma została uregulowana w art. 24, który stanowił: „Przy wykonywaniu czynności zawodowych adwokat korzysta z wolności słowa i pisma w granicach obowiązujących przepisów i rzeczowej potrzeby (...).” $^7$ Dz.U. z 1938 r., Nr 33, poz. 289. Wolność słowa i pisma została uregulowana w przepisie zawartym w art. 78 ust. 1, a brzmienie przepisu było tożsame z tym przyjętym w rozporządzeniu z 1932 r. tj. ustawy Prawo o adwokaturze$^8$, przyjęto jeszcze ustawę z dnia 27 czerwca 1950 r. o ustroju adwokatury (znowelizowana w dniu 29 listopada 1956 r.)$^9$. Oprócz tego zasady wypowiedzi zostały uregulowane w Kodeksie etyki adwokackiej$^{10}$. Można wyróżnić swoisty katalog standardów wypowiedzi adwokatów, do którego zaliczyć należy zasadę rzeczowości, prawdomówności, ogłędność, zachowanie taktu i umiaru, współmierność, zakaz naruszania powagi sądu, zakaz naruszania godności uczestników postępowania czy też sposób kontaktowania się z mediami i dziennikarzami$^{11}$. Z kolei ustawodawca zagwarantował adwokatom wolność słowa w art. 8 ustawy Prawo o adwokaturze$^{12}$. W myśl tych przepisów adwokat przy wykonywaniu zawodu adwokackiego korzysta z wolności słowa i pisma w granicach określonych przez zadania adwokatury i przepisy prawa (ust. 1). Nadużycie tej wolności, stanowiące ściganą z oskarżenia prywatnego zniewagę lub zniesławienie strony, jej pełnomocnika lub obrońcy, kuratora, świadka, biegłego lub tłumacza, podlega ściganiu tylko w drodze dyscyplinarnej (ust. 2). Pojęcie wolności słowa, z którego korzysta adwokat przy wykonywaniu zawodu, oraz ustalenie jego granic stanowią przedmiot analiz zarówno w literaturze przedmiotu$^{13}$, jak i w orzecznictwie sądowym oraz uzasadnieniach orzeczeń dyscyplinarnych$^{14}$ wydanych przez sady dyscyplinarne izb adwokackich i Wyższy Sąd Dyscyplinarny$^{15}$. Jak wskazuje Paweł Skuczyński, „wypowiadanie się jest najważniejszą aktywnością prawników, a słowo jest narzędziem pozwalającym osiągać cele”$^{16}$. W związku z tym podczas wykonywania obowiązków zawodowych może pojawić się konieczność ustalenia granic swobody wypowiedzi. Osoby wykonujące zawód adwokata nie wprowadzają w sposób samodzielny tych granic. Zostały one bowiem przewidziane w przepisach ustawy Prawo o adwokaturze --- $^8$ Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1184 ze zm.). $^9$ Dz.U. z 1956 r., Nr 54, poz. 248. $^10$ Warto zauważyć, że 22 września 2022 r. przyjęta została uchwała nr 230/2022 Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks etyki adwokackiej). $^11$ Szerzej zob. P. Skuczyński, Etyka zawodowa adwokatów i radców prawnych, 2016, Legalis, rozdz. VII. $^12$ Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1184 ze zm.). $^13$ Zob. np. H. Izdebski, P. Skuczyński, S. Sykuna, Pomoc prawna, [w:] R. Hauser, Z.K. Niwiadomski, A. Wróbel (red.), Etyka urzędnicza i etyka służby publicznej, seria: System Prawa Administracyjnego, t. 13, 2016, Legalis, rozdz. XV, § 55. $^14$ Jak wskazuje P. Czarnecki, „odpowiedzialność dyscyplinarna stanowi jeden z rodzajów odpowiedzialności prawnej, a większość przedstawicieli nauki prawa uznaje, że stanowi ona odpowiedzialność quasi-karną, a zatem znajdującą zakorzenienie w sferze prawa represyjnego” – P. Czarnecki, Postępowanie dyscyplinarne wobec osób wykonujących prawnicze zawody zaufania publicznego, 2013, Legalis, rozdz. III. $^15$ Np. orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z 6 kwietnia 2019 r., sygn. akt WSD 23/19. $^16$ P. Skuczyński, op. cit., rozdz. VII. oraz Kodeksie etyki adwokackiej. Zagwarantowanie swobody wypowiedzi i jednocześnie ukształtowanie jej granic stanowić może dosyć duże wyzwanie, gdyż łączą się one z konfliktem dwóch wartości$^{17}$. Z jednej strony adwokat wykonujący swoje czynności zawodowe przede wszystkim reprezentuje klienta$^{18}$ i dba o jego interesy. Powinien on również kierować się w swoich wypowiedziach zasadą taktu i umiaru$^{19}$, a z drugiej strony musi pamiętać o zakazie naruszenia godności uczestników postępowania$^{20}$. W jednym z wyroków Sąd Najwyższy wskazał, że „forma wypowiedzi nie może być drastyczna; powinny ją chować umiar i oględność. Opinia dotycząca osoby powinna być wyrażona w powiązaniu z twierdzeniami faktycznymi i dowodami, nie może natomiast być gołosłowna i niemająca oparcia w prezentowanym materiale sprawy. Adwokat nie ma obowiązku weryfikacji faktów i twierdzeń podawanych przez stronę i nie ponosi odpowiedzialności za ich zgodność z prawdą, powinien jednak rozważyć, czy nie wzbudzają one oczywistych wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistością”$^{21}$. Dla oceny, czy adwokat przy prowadzeniu konkretnej sprawy nie przekroczył granic wolności słowa, znaczenie ma to, czy jego wypowiedź uzasadniona była rzeczowa potrzebą wynikającą z obrony interesu reprezentowanej strony$^{22}$. Do podobnych wniosków doszedł Sąd Apelacyjny w Warszawie, który zaznaczył, że przy ocenie, czy rzeczowa obrona interesów w tocącym się postępowaniu uzasadnia określoną wypowiedź pełnomocnika strony, decydujące znaczenie ma charakter sprawy, który w znacznym stopniu determinuje celowość i potrzebę danej wypowiedzi$^{23}$. Z kolei zdaniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku „dla oceny działania profesjonalnego pełnomocnika nie jest obojętne – przy uwzględnieniu okoliczności towarzyszących sprawie – użycie formuły polegającej na odwołaniu się do twierdzenia, poglądu lub stanowiska strony, którą reprezentuje w procesie, bądź innych jego uczestników. Powinien on rozważyć, czy upubliczniane przez niego fakty i twierdzenia nie wzbudzają oczywistych wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistością. Ponosi odpowiedzialność za wypowiedziane lub --- $^{17}$ Ibidem. $^{18}$ Warto podkreślić, że dla moralnych relacji pomiędzy adwokatem a klientem ogromne znaczenie ma skuteczna komunikacja między nimi. Jak wskazuje R. Tokarczyk, „różnorodne uchybienia prawnika w komunikowaniu się z klientem należą do najpoważniejszych moralnie skarg na prawników”. Zob. R. Tokarczyk, Etyka prawnicza, Warszawa 2011, s. 95. $^{19}$ Zgodnie z § 17 Kodeksu etyki adwokackiej adwokat, mając zagwarantowaną przy wykonywaniu czynności zawodowych wolność słowa, powinien zachować umiar, współmierność i oględność w wypowiedziach, zarówno wobec sądu, organów oraz instytucji, przed którymi występuje, a nadto w wystąpieniach publicznych, tak aby nie uchybić zasadzie godności zawodu. $^{20}$ Regulacje związane z zachowaniem umiaru i taktu przed adwokata zostały ujęte także w rozdziale III Kodeksu etyki adwokackiej, który dotyczy obowiązków w stosunku do sądu, urzędów i instytucji przed którymi występuje adwokat. Szerzej na temat zasady umiaru i taktu zob. A. Podolska, Zasada umiaru i taktu, [w:] S. Sykuna (red.), op. cit., s. 169–176. $^{21}$ Wyrok SN z 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt V CSK 2/06. $^{22}$ Ibidem. $^{23}$ Wyrok SA w Warszawie z 23 lipca 2014 r., sygn. akt VI ACa 1444/13. napisane słowa, z której nie zwalnia go powoływanie się na zasłyszane w toku procesu, nie zweryfikowane informacje”\textsuperscript{24}. Zagadnienie wolności słowa adwokatów było również przedmiotem rozstrzygnięcia podjętego przez Trybunał Konstytucyjny, który w jednym ze swoich wyroków wskazał: „Wolność słowa i pisma, obejmująca – w ramach prawa i etyki – także prawo do krytyki sądów i innych władz, jest podstawą niezależności adwokatury. Uważa się ją za jeden z fundamentów niezależności tego zawodu, a ta z kolei jest niezbędna dla spełniania przez adwokatów przypisanej im funkcji, którą – jak wynika z łacińskich korzeni określenia »adwokat« – jest niesienie pomocy prawnej”\textsuperscript{25}. ETPC – „strażnik” swobody wypowiedzi Swoboda wypowiedzi jest jednym z fundamentalnych praw człowieka chronionych przez normy zawarte zarówno na poziomie dokumentów międzynarodowych, jak i w regulacjach rangi konstytucyjnej\textsuperscript{26}. Wolność wypowiedzi zaliczana jest do praw osobistych i politycznych. Zasady ujmowania tego prawa są jednak zróżnicowane. W przypadku art. 10 Europejskiej konwencji praw człowieka\textsuperscript{27}, „wolność wyrażania opinii” jest kategorią generalną, a w dalszej części przepisu znajdują się jej poszczególne elementy. Z kolei w Powszechnej deklaracji praw człowieka\textsuperscript{28} czy też w Międzynarodowym pakcie praw obywatelskich i politycznych\textsuperscript{29} wyodrębniono „wolność posiadania poglądów” od wolności „wyrażenia poglądów”\textsuperscript{30}. \textsuperscript{24} Wyrok SA w Białymstoku I Wydział Cywilny z 24 marca 2011 r., sygn. akt I ACa 90/11. \textsuperscript{25} Wyrok TK z 14 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 22/05. \textsuperscript{26} W przepisie zawartym w art. 54 Konstytucji RP wskazano: „Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji (ust. 1). Cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu oraz koncesjonowanie prasy są zakazane. Ustawa może wprowadzić obowiązek uprzedniego uzyskania koncesji na prowadzenie stacji radiowej lub telewizyjnej (ust. 2)”. (Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.). W tym przepisie można wyróżnić trzy elementy, czyli wolność posiadania poglądów, wolność wyrażania poglądów i przekazywania informacji w każdy sposób oraz wolność poszukiwania, pozyskiwania i otrzymywania informacji przy użyciu wszelkich środków. Kreują one zakres przedmiotowy konstytucyjnej ochrony swobody wypowiedzi w wewnętrznym systemie prawnym. Szerzej na temat konstytucyjnego zakresu przedmiotowego ochrony wolności wypowiedzi zob. W. Mojski, \textit{Konstytucyjna ochrona wolności wypowiedzi w Polsce}, Lublin 2014, s. 68–74. \textsuperscript{27} Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), dalej jako EKPC lub Konwencja. \textsuperscript{28} Powszechna deklaracja praw człowieka, Paryż, 10 grudnia 1948 r., dalej jako PDPC. Tekst deklaracji dostępny na stronie internetowej: http://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/onz/1948.html (data dostępu: 23.03.2023). \textsuperscript{29} Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167), dalej jako MPPOiP. \textsuperscript{30} L. Garlicki, P. Hofmański, A. Wróbel, [w:] L. Garlicki (red.), \textit{Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności}, t. 1: \textit{Komentarz do artykułów 1–18}, 2010, Legalis. Zarówno w doktrynie, jak i w regulacjach prawnych wykorzystywane jest różnorodne nazewnictwo tej wolności. W aktach prawa międzynarodowego wskazuje się na „prawo” (np. art. 19 ust. 1 MPPOiP), „wolność” (art. 10 EKPC) czy też „prawo do wolności” (art. 19 PDPC)$^{31}$. Warto podkreślić, że zgodnie z poglądami doktryny tłumaczenie art. 10 Konwencji, które przyjęła Polska, nie jest do końca odpowiednie$^{32}$. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że istotę tego prawa oddaje sformułowanie „wolność ekspresji”$^{33}$ czy „swoboda wypowiedzi”$^{34}$. W przepisie zawartym w art. 10 EKPC znajduje się triada uprawnień związanych z „wolnością wyrażania opinii”, czyli prawo do posiadania własnych poglądów, prawo do przekazywania informacji oraz prawo do poszukiwania i otrzymywania informacji i idei$^{35}$. Zostało to potwierdzone w jednym z wyroków ETPC. W 1989 r. w sprawie Markt intern Verlag GmbH i K. Bergmann v. RFN Trybunał uznał, że pojęcie „wypowiedź” obejmuje poglądy, informacje i idee wszelkiego rodzaju, bez względu na treść i formę ich podniesienia$^{36}$. Według ETPC wolność wypowiedzi dotyczy nie tylko informacji lub idei, które są przychylnie przyjmowane lub uważane za nieszkodliwe lub obojętne, ale także do tych, które obrażają czy też szokują. Pomimo swojego podstawowego charakteru swoboda wypowiedzi nie ma charakteru bezwzględnego i może podlegać ograniczeniom. Jednak ze względu na fakt, że swoboda --- $^{31}$ D. Jaroszewska-Choraś, A. Wedel-Domaradzka, Między wolnością ekspresji a ochroną praw autorskich – uwagi na tle praktyki orzeczniczej Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, „Problemy Współczesnego Prawa Międzynarodowego, Europejskiego i Porównawczego” 2017, vol. 15, s. 79. $^{32}$ M.A. Nowicki, Wokół Konwencji Europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Warszawa 2009, s. 413; I.C. Kamiński, Ograniczenia swobody wypowiedzi dopuszczalne u Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Analiza krytyczna, Warszawa 2010, s. 27–28. $^{33}$ M. Skwarzyński, Podmiotowe granice wolności słowa w wypowiedziach publicznych, „Pravo w Działaniu. Sprawy Cywilne” 2021, nr 48, s. 262. $^{34}$ Jak podkreślił I.C. Kamiński, tłumaczenie konwencji opublikowane w Dzienniku Ustaw ma kilka błędów, np. taki, że art. 10 chroni „swobodę wypowiedzi” a nie „wolność wyrażania opinii”. Szerzej zob. I.C. Kamiński, Swoboda wypowiedzi w orzeczeniach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, Kraków 2006, s. 18. $^{35}$ Według art. 10 EKPC „każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe. Niniejszy przepis nie wyklucza prawa Państw do poddania procedurze zezwoleń przedsiębiorstw radiowych, telewizyjnych lub kinematograficznych (ust. 1). Korzystanie z tych wolności pociągających za sobą obowiązki i odpowiedzialność może podlegać takim wymogom formalnym, warunkom, ograniczeniom i sankcjom, jakie są przewidziane przez ustawę i niezbędne w społeczeństwie demokratycznym w interesie bezpieczeństwa państwowego, integralności terytorialnej lub bezpieczeństwa publicznego ze względu na konieczność zapobieżenia zakłóceniu porządku lub przestępstwu, z uwagi na ochronę zdrowia i moralności, ochronę dobrego imienia i praw innych osób oraz ze względu na zapobieżenie ujawnieniu informacji poufnych lub na zagwarantowanie powagi i bezstronności władzy sądowej (ust. 2)”. $^{36}$ Wyrok ETPC z 20 listopada 1989 r. w sprawie Markt intern Verlag GmbH i K. Bergmann v. RFN, skarga nr 10572/83, § 26, za: D. Jaroszewska-Choraś, A. Wedel-Domaradzka, op. cit., s. 80. wypowiedzi odgrywa ogromną rolę w systemach demokratycznych, ograniczenia powinny być nakładane rozważnie, aby nie naruszać tego prawa\textsuperscript{37}. Ogromny wpływ na kształtowanie się treści praw człowieka jak i standardów ochrony tych praw mają wyroki wydawane przez ETPC z siedzibą w Strasburgu. Jak zauważa Agnieszka Demczuk, „Europejski Trybunał Praw Człowieka, dokonując kontroli przestrzegania prawa od 1959 r. w państwach – stronach EKPC, bada, czy w danej sprawie skierowanej do niego, w postaci skargi jednostki lub grupy jednostek przeciw danemu państwu, doszło do naruszenia, czy też miała miejsce jedynie dopuszczalna ingerencja”\textsuperscript{38}. Polska ratyfikowała EKPC 19 stycznia 1993 r. W tym samym roku złożono deklarację o uznaniu jurysdykcji ETPC. Ratyfikacja Konwencji spowodowała, że państwo polskie zaakceptowało obowiązki wynikające z art. 1, których konsekwencją jest nakaz zagwarantowania praw oraz wolności przewidzianych w rozdziale I EKPC\textsuperscript{39}. Jak słusznie wskazuje Adam Bodnar, EKPC jest jedną z umów międzynarodowych, które zostały ratyfikowane przez Polskę, mającą na celu zobowiązanie do przestrzegania praw człowieka. Jednak jest ona umową wyjątkową, ponieważ zawiera w sobie reguły pierwotne i reguły wtórne\textsuperscript{40}. Z kolei połączenie norm pierwotnych i wtórnych sprawia, że w regionalnych systemach ochrony praw człowieka EKPC wyróżnia się najwyższym poziomem przestrzegania i egzekwowania ochrony praw człowieka\textsuperscript{41}. ETPC jest gwarantem przestrzegania praw oraz wolności człowieka zawartych w Konwencji. Wydawane przez niego wyroki, zgodnie z art. 44\textsuperscript{42} EKPC, są wiążące, w momencie gdy orzeczenie jest ostateczne. Według Michała Balcerzaka „odnośnie mocy wiążącej orzeczeń Trybunału, z treści \textsuperscript{37} L. Moreira Alcici, \textit{The protection of the right to freedom of expression in international human rights law: an overview}, „Studies in Law: Research Papers” 2020, nr 2(27), s. 154. \textsuperscript{38} A. Demczuk, \textit{Wolność wypowiedzi w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka a polskim prawie i praktyce sądowej}, [w:] M. Haczkowska, F. Tereszkiewicz (red.), \textit{Europejska konwencja o ochronie praw człowieka – praktyka stosowania i funkcjonowanie w przestrzeni europejskiej}, Opole 2016, s. 146. \textsuperscript{39} B. Latos, \textit{Klauzula derogacyjna i imitacyjna w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych wolności}, Warszawa 2008, s. 17. \textsuperscript{40} Reguły pierwotne (\textit{primary rules}) mogą oznaczać katalog praw zagwarantowanych w Konwencji. Należą do nich prawa materialne, które wynikają z Konwencji oraz protokołów dodatkowych. Z kolei reguły wtórne (\textit{secondary rules}) decydują o tym, czy reguły pierwotne będą przestrzegane. Zob. A. Bodnar, \textit{Wykonywanie orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Polsce. Wymiar instytucjonalny}, Warszawa 2018, s. 38–39. \textsuperscript{41} Ibidem. \textsuperscript{42} Zgodnie z brzmieniem tego przepisu: „1) Wyrok Wielkiej Izby jest ostateczny. 2) Wyrok Izby staje się ostateczny a) jeżeli strony oświadczą, że nie będą składać wniosku o przekazanie sprawy do Wielkiej Izby, lub b) po upływie trzech miesięcy od daty wydania wyroku, jeżeli nie złożono wniosku o przekazanie sprawy do Wielkiej Izby, lub c) jeżeli zespół Wielkiej Izby odrzuci wniosek o przekazanie sprawy Wielkiej Izbie w trybie artykułu 43. 3) Ostateczny wyrok podlega opublikowaniu”. art. 46 Konwencji należy wywnioskować, że ma ona zastosowania do państw, które są stronami danej sprawy”\textsuperscript{43}. Przepis zawarty w art. 46 ust. 1 Konwencji stanowi: „Wysokie Układające się Strony zobowiązują się do przestrzegania ostatecznego wyroku Trybunału we wszystkich sprawach, w których są stronami”. Wprowadza on odpowiedzialność prawnomiedzynarodową państw-stron EKPC w kontekście wykonania wyroku, który ich dotyczył. Natomiast w odniesieniu do wykonania orzeczenia na gruncie przepisu zawartego w art. 46 ust. 1 będą miały zastosowanie ogólne zasady prawa międzynarodowego publicznego. Pojawiają się w związku z tym pewne zobowiązania nalożone na państwo wykonujące wyrok, takie jak restytucja, odszkodowanie, zadośćuczynienie oraz związane z nimi zasady interpretacyjne\textsuperscript{44}. Wybrane orzeczenia ETPC dotyczące swobody wypowiedzi adwokatów Trybunał wielokrotnie odnosił się w swoich orzeczeniach do zagadnienia wolności słowa osób wykonujących zawody prawnicze\textsuperscript{45}. Jednocześnie rozpatruje on również sprawy związane z krytyką funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, wskazując, że tego typu wypowiedziom przyznawana jest szersza ochrona. Z kolei sędziowie, którzy zostali skrytykowani, mają mniejsze możliwości obrony przez krytykę\textsuperscript{46}. W jednym z wyroków ETPC przypomniał, że sędziowie powinni wykazać się powściągliwością w korzystaniu z wolności \textsuperscript{43} M. Balcerzak, \textit{Zagadnienie precedensu w prawie międzynarodowym praw człowieka}, Toruń 2008, s. 163. \textsuperscript{44} A. Bodnar, op. cit., s. 70–71. \textsuperscript{45} Orzeczenia takie dotyczą m.in. spraw związanych z jednej strony ze swobodą wypowiedzi dziennikarzy, a z drugiej z zachowaniem autorytetu i bezstronności wymiaru sprawiedliwości. Zob. I.C. Kamiński, \textit{Ograniczenia swobody…}, s. 33–424. I tak np. w wyroku w sprawie \textit{Prager i Oberschlick v. Austria}, który zapadł w 1995 r., Trybunał stwierdził, że skazanie dziennikarza i wydawcy nie było naruszeniem art. 10 Konwencji. W artykule prasowym napisano o sędziach np.: „traktują od początku każdego oskarżonego tak, jakby był już skazany” lub „straszny typ”. Trybunał podkreślił, że jeżeli dziennikarz odnosi się w artykule do pracy sędziów, powinien wziąć pod uwagę fakt, że sądownictwo jest zasadniczym gwarantem sprawiedliwości w państwie prawa. Sądownictwo powinno cieszyć się zaufaniem wśród społeczeństwa. Należy zapewnić mu ochronę przed destrukcyjnymi atakami. Zob. A. Redelbach, \textit{Wolność słowa w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka}, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2000, R. LXII, z. 3, s. 15. W wyroku z 13 listopada 2008 r. w sprawie \textit{Kayasu v. Turcja} (skargi nr 64119/00 i 76292/01) Trybunał przypomniał, że „władze sądowe muszą zachowywać najwyższą dyskrecję (…), nawet odpowiadając na prowokacje. Wymagają tego wyższe racje sprawiedliwości i znaczenie funkcji sędziowskiej”. Szerzej zob. M.A. Nowicki, \textit{Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wybór orzeczeń 2008}, Warszawa 2009, s. 233–237. \textsuperscript{46} A. Wiśniewski, \textit{Koncepcja marginesu oceny w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka}, Gdańsk 2008, s. 216. wyrażania opinii we wszystkich sprawach, w których istnieje prawdopodobieństwo podważenia autorytetu i bezstronności sądownictwa\textsuperscript{47}. Jednak, jak wskazał Trybunał, „należy wyraźnie odróżnić krytykę od znieważenia. Jeżeli wyłączną intencją jakiejkolwiek formy wyrażania opinii jest znieważenie sądu lub członków składu sędziowskiego, odpowiednia kara nie stanowi, co do zasady, naruszenia art. 10 ust. 2 EKPC. Przy ocenie proporcjonalności ingerencji należy uwzględnić również charakter i surowość nałożonych kar. W niniejszej sprawie skarżącego, wykonującego zawód sędziego, uznano za winnego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na uchybieniu godności urzędu sędziego poprzez przekroczenie granic wolności słowa wobec opinii sędziego – wizytatora w procedurze awansu zawodowego i nałożono na niego najlagodniejszą możliwą karę. Informacje dotyczące wyroku skazującego w postępowaniu dyscyplinarnym umieszczone w jego aktach osobowych na okres pięciu lat. Trybunał zauważył jednak, że ingerencja w wolność wyrażania opinii może mieć skutek zniechęcający do korzystania z takiego prawa. Trybunał wskazał, że w przypadku skarżącego wyrok dyscyplinarny mógł mieć negatywny wpływ na jego perspektywy kariery zawodowej w charakterze sędziego”\textsuperscript{48}. W niniejszej sprawie ETPC uznał, że doszło do naruszenia art. 10 Konwencji. Profesjonalni prawnicy występują w roli pośredników między sądami i społeczeństwem. Są zobligowani do tego, aby postępować w sposób „dyskretny, uczciwy i godny”. Z kolei od sędziów oczekuje się przestrzegania „obowiązku zachowania rezerwy, lojalności i dyskrekcji” należnego ich pracodawcy, czyli państwu\textsuperscript{49}. W maju 2022 r. ETPC wydał wyrok w sprawie \textit{Simić v. Bośnia i Hercegowina}\textsuperscript{50}, w którym stwierdzono, że ukaranie karą pieniężną adwokata za obrażę sądu, który opowiedział żart na sali sądowej, stanowiło naruszenia prawa do swobody wypowiedzi. Skargę do Trybunału wniósł serbski adwokat. Podczas rozprawy apelacyjnej w sprawie cywilnej klienta, którego reprezentował porównał swoją sytuację procesową do egzaminu, a sędziego do profesora, który oczekuje od swoich studentów podania nie tylko liczby, ale również danych osobowych wszystkich ofiar wybuchu bomby atomowej w Hiroszimie. Sąd „miał inne poczucie humoru” niż adwokat i ukarał go karą porządłową. Skarżący wskazał przed Trybunałem, że stanowiło to naruszenie jego prawa do swobody wypowiedzi, chronionej w art. 10 EKPC\textsuperscript{51}. Trybunał podkreślił, że uwagi krytyczne, które zostały uznane za znieważające przez sądy krajowe, \textsuperscript{47} Wyrok ETPC z 15 października 2020 r. w sprawie \textit{Remigiusz Goc v. Polska}, skarga nr 965/12, pkt 89. \textsuperscript{48} Ibidem, pkt 2. \textsuperscript{49} S. Smet, \textit{Freedom of expression and the right to reputation: human rights in conflict}, „American University International Law Review” 2010, vol. 26/1, s. 225–226. \textsuperscript{50} Wyrok ETPC z 17 maja 2022 r., w sprawie \textit{Simić v. Bośnia i Hercegowina}, skarga nr 39764/20. \textsuperscript{51} Ibidem, pkt 1. zostały wypowiedziana przez skarżącego w kontekście toczącego się postępowania sądowego, podczas którego zadaniem adwokata jest w głównej mierze dbanie o interesy klienta. Zdaniem ETPC wypowiedź adwokata nie stanowiła bezpodstawnego ataku osobistego na sędziego czy na skład sądu$^{52}$. Choć użyte przez niego sformułowania miały charakter „uszczypliwy”, a nawet sarkastyczny, to nie można jednak uznać, że stanowiły przekroczenie granic wolności wypowiedzi$^{53}$. Trybunał podkreślił również, że adwokat, będąc na sali sądowej, nie może uchybiać godności sądu, ale z drugiej jednak strony musi mieć możliwość skutecznego reprezentowania interesów swojego klienta, a swoim zachowaniem musi wzbudzać jego zaufanie. Adwokaci, jako niezależni profesjonalisci, odgrywają ważną rolę w zapewnieniu publicznego zaufania do sądów. Ta szczególna rola profesjonalnych pełnomocników w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pociąga za sobą szereg obowiązków – ich zachowanie zawodowe musi być dyskretne, uczciwe i godne. Jednakże aby członkowie społeczeństwa mieli zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, muszą wierzyć w możliwość zapewnienia swej skutecznej reprezentacji przez przedstawicieli zawodów prawniczych$^{54}$. W opinii Trybunału powody przedstawione przez sądy krajowe na uzasadnienie ingerencji w prawo skarżącego do wolności wypowiedzi nie były „istotne i wystarczające”. Trybunał ma świadomość zasadniczo pomocniczej roli systemu konwencyjnego. Jednakże, mając na względzie brak przedstawienia przez sądy krajowe istotnych i wystarczających powodów na uzasadnienie przedmiotowej ingerencji, Trybunał stwierdził, iż nie można uznać, by sądy krajowe zastosowały standardy „zgodne z zasadami chronionymi przez art. 10” lub „oparły swe decyzje na akceptowalnej ocenie istotnych okoliczności faktycznych”$^{55}$. ETPC uznał, że ingerencja w prawa skarżącego do wolności wypowiedzi nie była „niezbędna w społeczeństwie demokratycznym” i w związku z tym doszło do naruszenia art. 10 Konwencji$^{56}$. Granice swobody wypowiedzi adwokatów dotyczył również wyrok, który zapadł przed Wielką Izbą ETPC w sprawie Morice v. Francja$^{57}$. Skarżącym był adwokat, który został skazany za zniesławienie sędziów śledczych w związku z jego krytyczną wypowiedzią opublikowaną w prasie. Adwokat Olivier Morice wraz z adwokatem L. de Caunes zostali ukarani po tym, jak w liście do ministra sprawiedliwości skarżyli się na działania sądu w związku z prowadzoną przez nich sprawą. Dotyczyła ona tajemniczej śmierci sędziego Bernarda Borrela, który w 1994 r. został oddelegowany w charakterze doradcy --- $^{52}$ Ibidem, pkt 6. $^{53}$ Ibidem, pkt 6. $^{54}$ Ibidem, pkt 7. $^{55}$ Ibidem, pkt 8. $^{56}$ Ibidem, pkt 8 i 10. $^{57}$ Wyrok ETPC z 23 kwietnia 2015 r. w sprawie Morice v. Francja, skarga nr 29369/10. przez Ministerstwo Sprawiedliwości do Dżibuti w Afryce. Rok później jego półnagie i częściowo spalone ciało zostało znalezione w tejże miejscowości. Miejscowi śledczy uznali, że sędzia Borrel popełnił samobójstwo przez samo-spalenie$^{58}$. Adwokaci wskazali w zażaleniu z 6 września 2000 r. przesłanym do ministra sprawiedliwości, że zachowanie sędziów śledczych było „całkowicie sprzeczne z zasadami bezstronności i rzetelności”$^{59}$. Sędziowie śledczy uznali, że zostali zniesławieni. Ostatecznie adwokat O. Morice został ukarany grzywną w wysokości 4 tys. euro. Ponadto sąd nakazał, aby wspólnie z drugim oskarżonym adwokatem zapłacili 7500 euro odszkodowania dla każdego z dwóch sędziów śledczych. Oprócz tego O. Morice został zobligowany do opublikowania informacji o wyroku w gazecie „Le Monde”$^{60}$. Skazany adwokat skierował sprawę do ETPC. W skardze zarzucił naruszenie art. 6 EKPC$^{61}$, a także naruszenie prawa do wolności wypowiedzi (art. 10 Konwencji). ETPC podkreślił, że sędziowie stanowią ważną część instytucji państwa i w związku z tym mogą być (poza bardzo szkodliwymi atakami) przedmiotem krytyki w dozwolonych granicach i to nie tylko w sposób ogólny i teoretyczny. W sytuacji gdy działają oni w charakterze urzędowym, to można zaakceptować krytykę w szerszym zakresie, aniżeli w przypadku „zwykłych” obywateli$^{62}$. Trybunał przypomniał również, że prawnicy profesjonalni mają centralne miejsce w strukturze wymiaru sprawiedliwości – są bowiem pośrednikami między sądami a społeczeństwem. Odgrywają zasadniczą rolę w zagwarantowaniu, aby sądy korzystały z publicznego zaufania. Jednocześnie społeczeństwo, które obdarza wymiar sprawiedliwości zaufaniem, musi również ufać w zdolności adwokatów do zapewnienia przez nich skutecznej reprezentacji prawnej$^{63}$. Adwokaci z jednej strony korzystają ze swojego szczególnego statusu, ale z drugiej muszą stosować się do ograniczeń dotyczących ich zachowania. Musi je cechować dyskrecja, uczciwość i godność. Korzystają oni również co do zasady ze swobodnej argumentacji przed sądem$^{64}$. --- $^{58}$ Ibidem, pkt 10. $^{59}$ Ibidem, pkt 33. $^{60}$ Ibidem, pkt 41. $^{61}$ W niniejszym artykule kwestia dotycząca naruszenia art. 6 EKPC nie będzie podlegała analizie. $^{62}$ Wyrok ETPC z 23 kwietnia 2015 r. w sprawie Morice v. Francja..., pkt 131. $^{63}$ W zbliżony sposób Trybunał wypowiedział się w wyroku z 28 września 2016 r. w sprawie Radobuljac v. Chorwacja, skarga nr 51000/11. Trybunał wskazał w nim, że specyficzny status prawników zapewnia im centralną pozycję w wymiarze sprawiedliwości jako pośredników między społeczeństwem a sądami. Jednak aby społeczeństwo miało zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, to musi mieć zaufanie do przedstawicieli zawodów prawniczych, którzy potrafią zapewnić im skutecną reprezentację. W związku z tym swoboda wypowiedzi prawników związana jest z niezależnością zawodów prawniczych, która ma kluczowe znaczenie dla skutecznego funkcjonowania rzetelnego wymiaru sprawiedliwości (pkt 60 i 62 wyroku). $^{64}$ Wyrok ETPC z 23 kwietnia 2015 r. w sprawie Morice v. Francja..., pkt 132, 133. Trybunał podkreślił, że swoboda wypowiedzi adwokatów obejmuje zarówno obszar wyrażanych idei i informacji, ale również formę ich przekazywania. Adwokaci mogą zatem w odpowiednich granicach komentować publicznie wymiar sprawiedliwości. Granice zazwyczaj są nakładane przez członków palestry. Wynikają one również z postanowień zawartych w Kodeksie etyki prawników europejskich$^{65}$. Trybunał zwrócił uwagę na kwestie związane z honorem, prawością oraz poczuciem poszanowania wymiaru sprawiedliwości$^{66}$. Zdaniem ETPC swoboda wypowiedzi powiązana jest z niezależnością zawodu adwokata. Wiąże się ona ze skutecznym funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości. Jedynie pod pewnymi wyjątkami ograniczenie swobody wypowiedzi adwokata, który występuje w sprawie karnej, można zaakceptować jako konieczne w demokratycznym społeczeństwie$^{67}$. Warto podkreślić, że Trybunał dokonał rozróżnienia między swobodą wypowiedzi adwokata na sali sądowej a poza nią$^{68}$. Zagadnienie to było rozpatrywane przez ETPC również w innych wyrokach$^{69}$. W pierwszej sytuacji swoboda wypowiedzi, z której może korzystać adwokat, choć nie jest nieograniczona, to jest dosyć szeroka, o ile nie przybiera formy obraźliwych lub obelżywych uwag. W drugiej sytuacji swoboda wypowiedzi, z której korzysta adwokat poza salą sądową, jest bardziej ograniczona. Jednak widać również tendencję, że sąd dąży, aby adwokaci, którzy nie są zaangażowani w sprawę, mieli prawo do swobodnej krytyki decyzji sądu – przede wszystkim tam, gdzie głównym powodem tłumienia krytyki jest zaspokojenie ego sędziów$^{70}$. W omawianej sprawie Trybunał orzekł, że skazanie O. Morice przez sądy krajowe za współudział w zniesławieniu stanowiło nieproporcjonalną ingerencję w prawo do swobody wypowiedzi, która nie była konieczna w demokratycznym społeczeństwie. Zdaniem Trybunału doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 i art. 10 Konwencji. Granic swobody wypowiedzi adwokatów dotyczył również wyroku ETPC w sprawie Ottan v. Francja$^{71}$. Adwokat Alain Ottan występował w postępowaniu cywilnym w imieniu ojca 17-latka, który został zastrzelony przez żan- --- $^{65}$ Kodeks etyki prawników europejskich został pierwotnie przyjęty na Sesji Plenarnej CCBE w dniu 28 października 1988 r. Zmiany w treści dokumentu wprowadzano na Sesjach Plenarnych CCBE w dniach 28 listopada 1998 r., 6 grudnia 2002 r. oraz 19 maja 2006 r. Kodeks obejmuje memorandum wyjaśniające, które zostało zaktualizowane na Sesji Plenarnej CCBE w dniu 19 maja 2006 r., https://www.brrp.pl/pdf/Kodeks_Etyki_Prawnik%C3%B3w_Europejskich.pdf (data dostępu: 15.03.2023). $^{66}$ Wyrok ETPC z 23 kwietnia 2015 r. w sprawie Morice v. Francja…, pkt 134. $^{67}$ Ibidem, pkt 135. $^{68}$ Ibidem, pkt 136, 137, 138. $^{69}$ Np. w wyroku z 21 marca 2002 r. w sprawie Nikula v. Finlandia, skarga nr 31611/96. Szerzej zob. I.C. Kamiński, Swoboda wypowiedzi…, s. 382–394. $^{70}$ J.F. Flauss, The European Court of Human Rights and the freedom of expression, „Indiana Law Journal” 2009, vol. 84, s. 832. $^{71}$ Wyrok ETPC z 19 lipca 2018 r. w sprawie Ottan v. Francja, skarga nr 418441/12. darma. Dosyć ważnym aspektem tej sprawy był fakt, że ojciec i syn „pochodzi- li ze środowiska o zagranicznym pochodzeniu”. Żandarmowi postawiono zarzut popelnienia zabójstwa, jednak został on uniewinniony. Po ogłoszeniu wyroku adwokat A. Ottan powiedział dziennikarzom, że zawsze uważał, iż taki wyrok był możliwy. Mówił również o „białej, wyłącznie białej, ławie przysięgłych, w której nie wszystkie społeczności były reprezentowane”. W jego ocenie „bio- rac pod uwagę to, że drzwi do uniewinnienia zostały szeroko otwarte, wyrok nie był niespodzianką”$^{72}$. Jego wypowiedź spowodowała, że 2 kwietnia 2010 r. został wezwany przed komisję dyscyplinarną Izby Adwokackiej przy Sądzie Apelacyjnym. Postawiono mu zarzut naruszenia zasad etyki adwokackiej z uwagi na brak powściągliwości i naruszenie zasad wrażliwości. Ostatecznie Izba go uniewinniła$^{73}$. Sprawa nie zakończyła się na tym etapie, gdyż inter- wencję podjął prokurator. Wniósł on apelację, w wyniku której sąd orzekł, że adwokat naruszył swoje obowiązki zawodowe. W opinii sądu użyte przez ad- wokata sformułowania mogły poddawać w wątpliwość uczciwość członków ławy przysięgłych i nie miało na celu otwarcia dyskusji lub refleksji w tej materii. Alain Ottan został ukarany upomnieniem$^{74}$. Ostatecznie adwokat skierował skargę do ETPC, wskazując, że jego zdaniem doszło do naruszenia swobody wypowiedzi, zagwarantowanej w art. 10 ETPC. W ocenie Trybunału kara dyscyplinarna wymierzona skarżącemu stanowiła ingerencję w jego prawo do wolności wypowiedzi. Trybunał podkreślił, że co prawda skarżący w chwili zarzuconej wypowiedzi znajdował się w siedzibie sądu, to jednak wypowiedź stanowiła odpowiedź na pytanie dziennikarza. Pytanie zadano mu zaraz po zakończeniu rozprawy przed sądem przysięgłych i ogłoszeniu wyroku unie- winniającego. W związku z tym – według Trybunału – sporne wypowiedzi nie stanowiły „faktu procesowego” i należało je uważać za pochodzące od adwo- kata wypowiadającego się poza salą sądową$^{75}$. Również w tym wyroku ETPC zwrócił uwagę na kwestie swobody wypo- wiedzi na sali sądowej i poza nią. Trybunał zwrócił również uwagę na ważną kwestię – że zabójstwo chłopca wywołało dużą reakcję na poziomie lokalnym i krajowym. Z kolei w dzielnicy, w której mieszkał nastolatek, wybuchły za- mieszki. Wypowiedź adwokata na temat przebiegu procesu karnego, kwestii użycia broni palnej, funkcjonowania władzy sądowniczej, jak również postę- powania przez sądem przysięgłym z udziałem ławy przysięgłych wpisywały się ramy debaty prowadzonej w interesie ogółu społeczeństwa$^{76}$. Trybunał przypomniał, że sądy nie mogą właściwie funkcjonować bez relacji opartych $^{72}$ M.A. Nowicki, Przegląd orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach adwokackich, „Palestra” 2018, nr 6, s. 100. $^{73}$ Ibidem. $^{74}$ Ibidem. $^{75}$ Ibidem, s. 101. $^{76}$ Ibidem, s. 102. na szacunku i wzajemnym uznaniu między różnymi reprezentantami wymiaru sprawiedliwości, w tym w szczególności sędziami i adwokatami. Zdaniem Trybunału w omawianej sprawie nie doszło jednak do zamachu w autorytet wymiaru sprawiedliwości i nie było podstaw do ukarania adwokata$^{77}$. Według Trybunału wypowiedź adwokata była częścią działań podjętych w imieniu klienta. Podkreślił też, że ukaranie adwokata było nieproporcjonalną ingerencją w jego prawo do swobody wypowiedzi i naruszyło art. 10 EKPC$^{78}$. Podsumowanie Analiza wyroków ETPC w sprawach granic swobody wypowiedzi w zawodzie adwokata prowadzi do kilku zasadniczych wniosków. Przede wszystkim orzecznictwo Trybunału może być pewnym drogowskazem pokazującym, w jaki sposób powinny być interpretowane polskie przepisy, które regulują zagadnienie swobody wypowiedzi adwokata wykonującego swoje obowiązki. Kwestia ta dotyczy głównie przytaczanego w niniejszym opracowaniu art. 8 ustawy Prawo o adwokaturze. Trybunał wyraźnie rozróżnia zagadnienia związane ze swobodą wypowiedzi adwokata na sali sądowej oraz poza nią. Na sali sądowej, gdzie adwokatowi towarzyszy stres, napięcie i odpowiedzialność za klienta, którego reprezentuje, łatwo o przekroczenie dopuszczalnej granicy swobody wypowiedzi, za którą znajdują się takie elementy, jak godność stron postępowania, ich pełnomocników, biegłych czy świadków. Przekraczając tę granicę, adwokat może również doprowadzić do naruszenia powagi sądu. Jednak z orzecznictwa ETPC wynika, że w pierwszym przypadku swoboda wypowiedzi, z której korzysta adwokat, jest dosyć szeroka, ale wypowiedź taka nie może zawierać obraźliwych uwag. W drugiej strony rozpatrywane wyroki ETPC pokazały, że swoboda wypowiedzi, z której korzysta obrońca poza salą sądową, jest bardziej ograniczona. Wydaje się, że wymiar sprawiedliwości w wielu przypadkach zbyt dosłownie i restrykcyjnie interpretuje słowa adwokatów. Prowadzi to dość często np. do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Należy pamiętać, że w razie naruszenia powagi, spokoju lub porządku czynności sądowych albo ubliżenia sądowi, innemu organowi państwowemu lub osobom biorącym udział w sprawie, sąd może ukarać winnego karą porządłową grzywny w wysokości do 3 tys. zł lub karą pozbawienia wolności do 14 dni$^{79}$. Przepis ten w pewnym zakresie ma zastosowanie również do obrońców i pełnomocników będących adwokatami lub radcami prawnymi oraz aplikantami adwokackimi lub aplikan- --- $^{77}$ Ibidem. s. 103. $^{78}$ Ibidem. s. 104. $^{79}$ Art. 49 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 217 ze zm.). tami radcowskimi. W ich przypadku sąd może zastosować karę porządłową grzywny, ale nie ma możliwości ukarania obrońcy karą pozbawienia wolności. W każdym przypadku kwestia nałożenia kary za przekroczenie granic swobody wypowiedzi, w szczególności gdy do wypowiedzi tej doszło na sali sądowej, musi być bardzo dobrze uzasadniona. Powinien zostać zachowany balans i rozsądek, aby nie doprowadziło to do naruszenia swobody wypowiedzi obrońcy zagwarantowanej art. 10 Konwencji. Wykaz literatury Balcerzak M., Zagadnienie precedensu w prawie międzynarodowym praw człowieka, TNOiK, Toruń 2008. Bodnar A., Wykonywanie orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Polsce. Wymiar instytucjonalny, Wolters Kluwer, Warszawa 2018. Czarnecki P., Postępowanie dyscyplinarne wobec osób wykonujących prawnicze zawody zaufania publicznego, 2013, Legalis. Dąbrowski K., Zawody zaufania publicznego na gruncie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., 2022, Legalis. Demczuk A., Wolność wypowiedzi w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka a polskim prawie i praktyce sądowej, [w:] M. Haczkowska, F. Tereszkiewicz (red.), Europejska konwencja o ochronie praw człowieka – praktyka stosowania i funkcjonowanie w przestrzeni europejskiej, Oficyna Wyd. Politechniki Opolskiej, Opole 2016. Flauss J.F., The European Court of Human Rights and the freedom of expression, „Indiana Law Journal” 2009, vol. 84. Garlicki L., Hofmański P. Wróbel A., [w:] L. Garlicki (red.), Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, t. 1: Komentarz do artykułów 1–18, 2010, Legalis. Izdebski H., Skuczyński P., Sykuna S., Pomoc prawna, [w:] R. Hauser, Z.K. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Etyka urzędnicza i etyka służby publicznej, seria: System Prawa Administracyjnego, t. 13, 2016, Legalis. Jaroszewska-Choraś D., Adwokaci, [w:] S. Sykuna (red.), Etyka prawnicza. Zagadnienia podstawowe, C.H. Beck, Warszawa 2018. Jaroszewska-Choraś D., Wedel-Domaradzka A., Miedzy wolnością ekspresji a ochroną praw autorskich – uwagi na tle praktyki orzeczniczej Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, „Problemy Współczesnego Prawa Międzynarodowego, Europejskiego i Porównawczego” 2017, vol. 15. Kamiński I.C., Ograniczenia swobody wypowiedzi dopuszczalne u Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Analiza krytyczna, Wolters Kluwer, Warszawa 2010. Kamiński I.C., Swoboda wypowiedzi w orzeczeniach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, Zakamyczne, Kraków 2006. Latos B., Klauzula derogacyjna i imitacyjna w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych wolności, Wyd. Sejmowe, Warszawa 2008. Milkowski K., Tajemnica adwokacka w świetle Orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Prawnicza” 2020, z. 111. Mojski W., Konstytucyjna ochrona wolności wypowiedzi w Polsce, Tow. Wydawnictw Nauk. „Libropolis”, Lublin 2014. Moreira Alcici L., The protection of the right to freedom of expression in international human rights law: an overview, „Studies in Law: Research Papers” 2020, nr 2(27). Nowicki M.A., Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wybór orzeczeń 2008, Wolters Kluwer, Warszawa 2009. Nowicki M.A., Przegląd orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach adwokackich, „Palestra” 2018, nr 6. Nowicki M.A., Wokół Konwencji Europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Wolters Kluwer, Warszawa 2009. Podolska A., Zasada umiaru i taktu, [w:] S. Sykuna (red.), Etyka prawnicza. Zagadnienia podstawowe, C.H. Beck, Warszawa 2018. Redelbach A., Wolność słowa w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2000, R. LXII, z. 3. Smet S., Freedom of expression and the right to reputation: human rights in conflict, „American University International Law Review” 2010, vol. 26/1. Skuczynski P., Etyka zawodowa adwokatów i radców prawnych, 2016, Legalis. Skwarzyński M., Podmiotowe granice wolności słowa w wypowiedziach publicznych, „Prawo w Działaniu. Sprawy Cywilne” 2021, nr 48. Tokarczyk R., Etyka prawnicza, LexisNexis, Warszawa 2011. Wiśniewski A., Koncepcja marginesu oceny w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Fundacja Rozwoju UG, Gdańsk 2008. Summary Between law and morality – freedom of expression in legal professions considering European Court of Human Rights jurisprudence Keywords: Human rights, legal ethics, Freedom of speech, limits of the freedom of speech of advocates, European Court of Human Rights, European Convention of Human Rights. Freedom of speech is an important guarantee of the free exercise of the profession by advocates. An advocate belongs to the profession of public trust, which means that his/her actions are determined by professional ethics, by the oath, by the appropriate education and the obtained specialization, as well as by the tradition of a corporation. The major goal and assumption of this paper is the analysis of the ethical and legal aspects related to the performance of professional duties by advocates in the context of one of their most important guarantees, namely the freedom of expression. This study contains two aspects: on one hand it is devoted to the matter of the ethics of advocates. The second part concerns the analysis of the selected jurisprudence of the European Court of Human Rights (ECHR). The most important conclusion coming from the presented analysis of the jurisprudence of the European Court of Human Rights is that the freedom of speech in the case of advocates has its limits. The Court clearly distinguishes the aspects concerning the freedom of speech of advocates in the courtroom and outside of the court. In the first case, the freedom of expression benefiting advocates is quite broad. However, their statements cannot contain any offensive comments, remarks or offensive language. On the other hand, the analysis of ECHR judgements shows that the freedom of speech and expression exercised outside of the courtroom is more limited. In some situations, as presented in this paper, the judiciary system interprets the words of advocates too literally and restrictively, which results in penalties for violating the freedom of speech. However, whenever the penalty is too strict, such judgement may lead to a violation of Article 10 of the European Convention on Human Rights. Granice twórczości zależnej i inspirowanej w poglądach doktryny i orzecznictwa sądowego Zagadnienia wstępne Warto zauważyć, że nie tylko utwory samoistne, ale również utwory nawiązujące do dzieł, które powstały już wcześniej, znajdują się pod ochroną prawa autorskiego$^1$. Problematyka dotycząca twórczości zależnej i inspirowanej uregulowana jest w art. 2 ustawy o Prawie autorskim i prawach pokrewnych$^2$. Należy wskazać, że na podstawie art. 2 pr. aut. w doktrynie wyprowadzono trzy szczególne postaci utworów: utwory zależne, określone w ust. 1, utwory inspirowane (ust. 4), a także utwory z zapożyczeniami, które nie są wprost wskazane$^3$. Analizując problematykę utworu zależnego, nierzadko zestawia się go z utworem inspirowanym. Porównanie to ma na celu ukazanie różnego stopnia powiązania z cudzym, uprzednio stworzonym utworem. Związek ten przy utworze zależnym jest ścisły, tymczasem przy utworze inspirowanym bardzo luźny$^4$. Utwór zależny jest utworem niesamoistnych (wcieśla cudzą chronioną twórczość intelektualną do własnego wytworu intelektualnego). Natomiast utwór inspirowany to przykład twórczości samoistnej (wcieśla cudzą niechronioną twórczość), mimo uwzględnienia unormowania z utworem zależnym$^5$. Należy zauważyć, że konstrukcja utworu zależnego nie jest regulowana na poziomie unijnym. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej do tej pory --- $^1$ D. Flisak, Komentarz do art. 2, [w:] idem, Komentarz do wybranych przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, 2018, Lex. $^2$ Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2509), dalej jako pr. aut. $^3$ E. Laskowska-Litak, Autorskie prawa zależne, [w:] R. Markiewicz (red.), Ustawy autorskie. Komentarze, t. 1, Warszawa 2021, s. 134. $^4$ J. Barta, R. Markiewicz, A. Matlak, Utwory zależne, [w:] J. Barta (red.), Prawo autorskie, seria: System Prawa Prywatnego, t. 13, Warszawa 2017, s. 57. $^5$ E. Laskowska-Litak, op. cit., s. 134. nie rozstrzygał kierowanych do niego pytań prejudycjalnych, które dotyczyły by interpretacji tejże materii$^6$. Gdzie kończy się inspiracja cudzą twórczością, a zaczyna twórczość zależna?$^7$ Określenie wyraźnej granicy jest trudne. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że poprzednia ustawa o prawie autorskim z 1952 r.$^8$ regulowała to zagadnienie bardziej klarownie niż obowiązująca$^9$. Art. 3 § 4 tej ustawy stanowił, że „utworu, który ma cechy samodzielnej twór- czości, chociaż podnietę do niego dał cudzy utwór, nie uważa się za opracowa- nie cudzego utworu”. Mimo że przesłanka samodzielnej twórczości nie mogła stanowić wystarczającego kryterium odróżniającego, ponieważ – jak często zauważano w doktrynie – „wszystkie przedmioty prawa autorskiego musi ce- chować pewien stopień samodzielnej twórczości, w tym także opracowania”, to z regulacji tej wynikało, iż w przypadku inspiracji czerpanie z cudzego utworu powinno ograniczyć się do pobudki$^10$. Również pojęcie „podnietą twór- cza” także mogło wzbudzać pytania i obiekcje, jednak klarownie wskazywało, że „impulsem do stworzenia późniejszego utworu, i tylko impulsem był w tej sytuacji cudzy utwór, który jednakże nie stanowił tworzywa dla tego innego utworu, istniejąc niejako poza nim czy obok niego”$^11$. Gdzie zatem leży granica między utworem zależnym a inspirowanym? Choć ust. 4 art. 2 pr. aut. wyznacza granicę między utworem inspirowanym i zależnym$^12$, zauważyć trzeba, że nie jest ona jasna. W literaturze wskazuje się$^13$, że ze względu na nieostrość kryteriów określenie wyraźnych granic między utworem zależnym a utworem inspirowanym powoduje duże trudności w praktyce orzeczniczej, a także w literaturze przedmiotu. Ta materia ogar- nicza się do pytania o zakres dozwolonego zaczerpnięcia części składowych cudzej twórczości w kontekście przyznawanego monopolu prawnego. Słusznie stwierdza Ewa Laskowska-Litak, że powoduje to rozważania nad zasadnością wprowadzania do ustawy osobnej kategorii normatywnej przedmiotu prawa autorskiego. Należy zgodzić się z autorką, że umiejscowienie utworu inspiro- wanego w ramach regulacji utworu zależnego w art. 2 ust. 4 pr. aut. przywodzi --- $^6$ Ibidem, s. 133. $^7$ Zob. E. Traple, Przedmiot prawa autorskiego, [w:] J. Barta, R. Markiewicz (red.), Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, wyd. piąte, Warszawa 2011, s. 67. $^8$ Ustawa z dnia 10 lipca 1952 r. o prawie autorskim (Dz.U. z 1952 r., Nr 34, poz. 234). $^9$ E. Ferenc-Szydelko, Utwór zależny, [w:] E. Ferenc-Szydelko (red.), Ustawa o prawie au- torskim i prawach pokrewnych. Komentarz, wyd. czwarte, 2021, Legalis, nb 23; E. Traple, op. cit., s. 66; M. Późniak-Niedzielska, [w:] M. Późniak-Niedzielska (red.), Prawo autorskie i prawa po- krewne. Zarys wykładu, Bydgoszcz 2007, s. 26. $^10$ E. Traple, op. cit., s. 66–67. $^11$ M. Późniak-Niedzielska, [w:] M. Późniak-Niedzielska (red.), op. cit., s. 26. $^12$ E. Laskowska-Litak, op. cit., s. 133. $^13$ Tak: J. Barta, R. Markiewicz, A. Matlak, op. cit., s. 57; E. Laskowska-Litak, op. cit., s. 165; R.M. Sarbiński, Autorskie prawa zależne, [w:] W. Machała, R. M. Sarbiński (red.), Prawo autorskie i prawa pokrewnne. Komentarz, Warszawa 2019, s. 158; E. Ferenc-Szydelko, op. cit., nb 23; J.M. Doliński, Utwór inspirowany w prawie autorskim, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiel- łońskiego. Prace z Prawa Własności Intelektualnej” 2011, z. 114, s. 19; D. Flisak, op. cit. powiązania konstrukcyjne z twórczością niesamoistną, co w rezultacie prowokuje dalsze pytania, czy i w jakim zakresie w stosunku do utworu inspirowanego mają zastosowanie unormowania dotyczące „klasycznego” przedmiotu prawa autorskiego$^{14}$. Celem niniejszego opracowania jest zaprezentowanie problematyki dotyczącej granicy między twórczością zależną a inspirowaną, a także usystematyzowanie poglądów wyrażonych w doktrynie i judykaturze dotyczących tego zagadnienia. Tekst ma na celu również wskazanie kryteriów odróżniających utwór zależny od inspirowanego. Biorąc pod uwagę temat rozważań podjętych w artykule, zdecydowano się na wykorzystanie kilku uzupełniających się metod badawczych: metodę analizy aktów prawnych i orzeczeń sądowych oraz metodę analizy literatury. Utwór zależny a inspirowany Na początku należy wyjaśnić pokrótce, czym jest utwór zależny i utwór inspirowany. Z art. 2 ust. 1 pr. aut. wynika, że opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego. Warto zauważyć, że katalog ten nie jest zamknięty. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w Łodzi w wyroku z 25 października 2013 r.$^{15}$, opracowania określa się jako dzieła przejmujące z innego utworu treść, a zazwyczaj częściowo również formę, które noszą piętno osobistej twórczości opracowującego i służą do „rozszerzenia form komunikowania treści dzieła pierwotnego poza jego formą macierzystą”. Tak jak w przypadku dzieł inspirowanych, przesłanka twórczości odgrywa tu zasadniczą rolę$^{16}$. Jak zauważa Ewa Ferenc-Szydelko, do tej pory w nauce prawa autorskiego nie zdefiniowano pojęcia „opracowanie cudzego utworu”. W związku z tym aby uregulować materię ochrony prawnej tego wytworu intelektualnego, ustawodawca opisał go przykładami: tłumaczenie, przeróbka, adaptacja. Znamiennie dla takich utworów jest to, że powstały na dziele stworzonym uprzednio przez innego autora$^{17}$. W świetle powyższego utworem zależnym, czyli opracowaniem, będzie takie dzieło, które zawiera autorskoprawny wkład twórczy autora opracowania, zarazem przejmuje z utworu macierzystego elementy twórcze$^{17}$. Istotą utworu zależnego jest twórcza ingerencja w cudzy utwór lub utwory, która prowadzi do powstania nowego utworu (utworu pochodnego, zależnego), który ustawodawca określa jako „opracowanie cudzego utworu”. Dzieło zależne zawiera --- $^{14}$ E. Laskowska-Litak, op. cit., s. 165. $^{15}$ Wyrok SN w Łodzi z 25 października 2013 r., sygn. akt I Aca 543/13, Lex nr 1394240. $^{16}$ E. Ferenc-Szydelko, op. cit., teza 1. $^{17}$ R. Markiewicz, Zabawy z prawem autorskim, Warszawa 2015, s. 42. zatem zarówno elementy twórcze przejęte z utworu pierwotnego (macierzystego), a także elementy twórcze dodane przez autora opracowania$^{18}$. Należy zaznaczyć, że nie ma porozumienia między autorem dzieła macierzystego i autorem opracowania przy powstawaniu utworu zależnego. Wkład obu autorów w tym utworze mocno się splatają, uniemożliwiając ich odrębną eksploatację$^{19}$. Utwór inspirowany natomiast określony jest w ust. 4 art. 2 pr. aut., z którego wynika, że za opracowanie nie uważa się utworu, który powstał w wyniku inspiracji cudzym utworem. Ustawodawca wskazuje, że utwór inspirowany jest utworem samoistnym, a wykonywanie praw do niego nie podlega ograniczeniom, tak jak ma to miejsce w przypadku opracowania$^{20}$. Autor utworu inspirowanego może rozporządzać nim i korzystać z niego w sposób swobodny bez wymogu uzyskania pozwolenia autora utworu macierzystego$^{21}$. Warto zauważyć, że dokładne i klarowne scharakteryzowanie zagadnienia twórczości inspirowanej sprawia w doktrynie liczne problemy. Zdaniem Marleny Jankowskiej dzieło inspirowane jest formą przejściową pomiędzy dziełem w pełni samoistnym a dziełem zależnym$^{22}$. Utwór inspirowany, jak trafnie zauważa E. Laskowska-Litak, różni się od utworu zależnego tym, że zaczerpnięte elementy z cudzej twórczości nie są objęte z ochrona prawnoautorską z powodu niespełnienia przez nie choćby jednej z przesłanek konstytutywnych określonych w art. 1 pr. aut. Elementy pochodzące z czyjejś twórczości, które wykorzystano w utworze inspirowanym, są rozpoznawalne i „stanowią łącznik między utworem inspirowanym a inspiracją, umożliwiając odbiorcy identyfikację źródła »pobudki«”$^{23}$. Kryteria odróżniające utwór inspirowany od utworu zależnego w orzecznictwie sądów i w poglądach doktryny W odniesieniu do problematyki ujętej w niniejszym artykule sądy$^{24}$ niejednokrotnie wypowiadały się w kwestii dotyczącej granicy pomiędzy twórczością zależną a inspirowaną, podejmując próby określenia granic tej twó- --- $^{18}$ J. Barta, R. Markiewicz, A. Matlak, op. cit., s. 58–59. $^{19}$ Ibidem, s. 55. $^{20}$ Ibidem, s. 56. $^{21}$ M. Późniak-Niedzielska, J. Szczotka, Prawo autorskie. Zarys problematyki, Warszawa 2020, s. 35. $^{22}$ M. Jankowska, Autor i prawo do autorstwa, Warszawa 2011, s. 451. $^{23}$ E. Laskowska-Litak, op. cit., s. 166 i cytowana tam literatura przedmiotu. $^{24}$ Poddane w artykule analizie orzeczenia wydają się być najistotniejsze, jeśli chodzi o problematykę określenia granic między utworem zależnym a inspirowanym. czości\textsuperscript{25}. Trafnie wskazują Janusz Barta, Ryszard Markiewicz i Andrzej Matlak, że próby dostarczenia pomocnych wytycznych mają jednak nieznaczną wartość\textsuperscript{26}. Trzeba przywołać wyrok Sądu Najwyższego w Warszawie z 10 maja 1963 r.\textsuperscript{27}, z którego wynika, że jeżeli twórczość autora podbudowana jest przez cudze dzieło, a autor nie przejmuje do swego utworu formy czy treści cudzego dzieła, wówczas mamy do czynienia z twórczością samodzielną. Natomiast w wyroku Sądu Najwyższego w Warszawie z 2 kwietnia 1971 r.\textsuperscript{28} zaznaczono, że utwór inspirowany nie stanowi dzieła zależnego tylko wówczas, gdy „ma cechy samodzielnej twórczości”, to znaczy „jest na równi z utworem inspirującym dziełem oryginalnym”. Oryginalność utworu inspirowanego nie wyklucza skorzystania z tematu utworu inspirującego, jednakże ujęcie to musi być własnym, indywidualnym ujęciem autora. W przypadku braku takiego ujęcia mamy do czynienia z pozbawieniem utworu inspirowanego cechy oryginalności, co może skutkować naruszeniem osobistych i majątkowych praw autorskich autora dzieła inspirującego\textsuperscript{29}. Sąd Najwyższy w wyroku z 23 czerwca 1972 r.\textsuperscript{30} podjął próbę określenia kryterium rozgraniczającego utwór inspirowany od zależnego. Za kryterium odróżniające uznał „twórcze przetworzenie elementów dzieła inspirującego, że o charakterze dzieła inspirowanego decydują już jego własne, indywidualne elementy (a nie elementy przejęte)”. Przy utworze inspirowanym zostaje zaczepnięty „tylko wątek utworu cudzego, powstaje utwór nowy i o cechach twórczości samodzielnej”. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z 10 lipca 2014 r.\textsuperscript{31} Zdaniem sądu „zaczerpnięcie tylko samego wątku cudzego utworu nie wymaga zgody autora dzieła inspirującego, ponieważ istotą utworu inspirowanego jest właśnie jego powstanie w wyniku pobudki twórczej dostarczonej przez utwór inspirujący. Elementy utworu inspirowującego w nowo powstałym utworze inspirowanym są i mogą być rozpoznawalne, ale nie dominujące, stanowiąc efekt emocjonalnego i intelektualnego impulsu wywołanego cudzym dziełem”. Ponadto stwierdził, że „samo więc zapożyczenie cudzej postaci bądź jej określenia uzasadnia kwalifikację utworu jako powstałego w wyniku inspiracji cudzym utworem (art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 ze zm.), chyba że przejęcie to stanowi zasadniczą istotę dzieła inkorporującego”. Istotne jest, że podstawą utworu inspirowane- \begin{itemize} \item E. Traple, op. cit., s. 67; E. Ferenc-Szydelko, op. cit., teza 23. \item J. Barta, R. Markiewicz, A. Matlak, op. cit., s. 57. \item Wyrok SN w Warszawie z 10 maja 1963 r., sygn. akt II CR 128/63, Legalis nr 11988. \item Wyrok SN w Warszawie z 2 kwietnia 1971 r., sygn. akt I CR 23/71, Lex nr 63347. \item Szerzej na temat naruszeń praw autorskich: I. Kalinowska-Maksim, \textit{Wybrane prawnokarne aspekty ochrony praw autorskich}, „Studia Prawnoustrojowe” 2019, nr 44, s. 195–203. \item Wyrok SN w Warszawie z 23 czerwca 1972 r., sygn. akt I CR 104/72, Lex nr 63572. \item Wyrok SN w Warszawie z 10 lipca 2014 r., sygn. akt I CSK 539/13, Lex nr 1532942. \end{itemize} go jest wykorzystanie elementów dzieła inspirującego niepodlegającego ochronie w prawie autorskim. Gdy zaś mamy do czynienia z zapożyczeniem chronionych elementów w sposób, który granice dozwolonego użytku przekracza, wówczas dany utwór będzie plagiatem lub opracowaniem$^{32}$. Analiza wskazanych wyżej orzeczeń Sądu Najwyższego prowadzi do wniosku, że możemy mówić o jednolitej linii orzeczniczej w odniesieniu do kryterium rozgraniczającego utwór inspirowany od zależnego. Warto wskazać także wyrok Sądu Najwyższego z 31 grudnia 1974 r.$^{33}$, w którym sąd stwierdził, że „utwór, który powstał jedynie z podnietu twórczej innego utworu, objęty jest prawem autorskim niezależnym (utwór samodzielny). Utwór inspirowany to zaczepnięcie tylko wątku cudzego utworu”. Ponadto zaznaczył, że „nowy utwór jest utworem oryginalnym, do którego powstania dostarczyło dzieło inspirowujące tylko określonych podniet twórczych”. Utwór zależny jest przeróbką dzieła oryginalnego. Istnieje tu możliwość rozpoznania dzieła inspirowującego w dziele inspirowanym, a także zawiera „wkład twórczy autora dzieła zależnego. Zakres tego wkładu może być różny”. Przywołać należy wyrok Sądu Najwyższego z 28 listopada 2006 r.$^{34}$, z którego wynika, że „twórczy” charakter, w rozumieniu prawa autorskiego, wymagany jest także w przypadku opracowania, co oznacza, że utwór zależny musi spełniać podstawowy warunek przyznania mu ochrony autorskiej, czyli być rezultatem twórczości. Sąd zauważył, że twórcze opracowania cudzego (macierzystego) utworu podlegają pełnej ochronie i że przedmiotem autorskich praw zależnych jest całe dzieło, które wchodzi w obrót w stosunkach zewnętrznych. „Zależność” dzieła przejawia się w stosunkach wewnętrznych pomiędzy autorami dzieła pierwotnego i opracowania. Za Elżbietą Traple należy powtórzyć, że najtrudniej jest stwierdzić, gdzie kończy się inspiracja, a zaczyna opracowanie$^{35}$. Autorka trafnie stwierdza, że błędne oznaczenie utworu inspirowanego powoduje, że twórca dzieła inspirowującego (lub na mocy art. 78 ust. 4 pr. aut. stowarzyszenie twórców właściwe ze względu na rodzaj twórczości) ma możliwość wystąpienia z roszczeniem o zaprzeczenie autorstwa$^{36}$. Na przestrzeni lat w doktrynie wykształciły się różnorodne kryteria wskazywane jako pomocne przy kwalifikacji (odróżnianiu) konkretnego utworu zależnego bądź inspirowanego. Wśród nich wymienia się w szczególności: kryterium oryginalności (czy też przejęcia elementów oryginalnych)$^{37}$, kryterium --- $^{32}$ A. Niewęgłowski, Prawo autorskie. Komentarz, Warszawa 2021, s. 99. $^{33}$ Wyrok SN w Warszawie z 31 grudnia 1974 r., sygn. akt I CR 659/74, Lex nr 64198. $^{34}$ Wyrok SN w Warszawie z 28 listopada 2006 r., sygn. akt IV CSK 203/06, Lex nr 369175. $^{35}$ E. Traple, op. cit., s. 67. $^{36}$ Ibidem, s. 66. $^{37}$ A. Kopff, Granice swobodnego użytkowania dzieł chronionych prawem autorskim, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Prawa Własności Intelektualnej” 1961, z. 8, s. 49, 53. rozpowszechniania\textsuperscript{38}, kryterium rozpoznawalności\textsuperscript{39}, kryterium związku między dziełem inspirującym a inspirowanym\textsuperscript{40}, kryterium sposobu korzystania z utworu wcześniejszego\textsuperscript{41}, kryterium stosunku autora do dzieła\textsuperscript{42}. Jak słusznie zauważa Maria Późniak-Niedzielska, aby wyznaczyć granice pomiędzy utworem zależnym a inspirowanym, konieczne jest wyjaśnienie terminu „inspiracja”. Nie jest to pojęcie jednoznaczne. Najczęściej jest jednak rozumiane jako synonim pomysłu, wpływu, podsunięcia myśli lub pomysłu albo sugestii. Tu utworami inspirowanymi będą dzieła, które autorzy, nie przedstawiając tego faktu lub nawet nie będąc tego świadomymi, tworzą pod wpływem doznań naukowych lub artystycznych dostarczonych przez utwór macierzysty\textsuperscript{43}. W tym miejscu należy rozważyć, czy o twórczości inspirowanej może być mowa wyłącznie wtedy, gdy utwory należą do tej samej dziedziny sztuki, czy wręcz przeciwnie – powinno przyjmować się rozumienie w szerokim znaczeniu, gdzie za utwór inspirowany będzie można uznać dzieło czerpiące z różnych dziedzin twórczości\textsuperscript{44}. Zdania w tej kwestii są w doktrynie podzielone. E. Traple uważa, aby pojęcia „inspiracja” nie rozumieć szeroko. Utwory inspirowane to takie, które powstały w ramach tej samej dziedziny sztuki, czyli tam, gdzie mogłaby powstać niepewność, czy mamy do czynienia z twórczością samodzielną, czy zależną\textsuperscript{45}. Podobne rozumienie proponują Andrzej Kopff\textsuperscript{46} i Elżbieta Czarny-Drożdżejko\textsuperscript{47}. Przeciwne stanowisko prezentuje A. Jankowska, w opinii której nie należy ograniczać rozumienia twórczości inspirowanej tylko do jednej dziedziny twórczości\textsuperscript{48}. Analogicznie twierdzą J. Barta i R. Markiewicz. Ich zdaniem twórczość inspirowaną powinno się rozumieć szeroko – utwór inspirujący oraz utwór inspirowany mogą należeć do różnych dziedzin twórczości artystycznej\textsuperscript{49}. Podobne rozumienie przyjął Damian Flisak, według którego inspiracja może mieć charakter interdyscyplinarny\textsuperscript{50}. Wydaje się, że słuszna jest koncepcja prezentowana przez J. Jankowską, J. Bartę, M. Markiewicza i D. Flisaka, ponieważ – jak wskazuje E. Traple – \textsuperscript{38} F. Zoll, \textit{Polska ustawa o prawie autorskiem i Konwencja Berneńska}, Warszawa–Kraków–Lwów–Poznań 1926, s. 20–21. \textsuperscript{39} S. Ritterman, \textit{Komentarz do ustawy o prawie autorskim}, Kraków 1937, s. 18. \textsuperscript{40} J. Barta, R. Markiewicz, A. Matlak, op. cit., s. 56. \textsuperscript{41} M. Późniak-Niedzielska, J. Szczotka, op. cit., s. 36. \textsuperscript{42} J.M. Doliński, op. cit., s. 9 i cytowana tam literatura przedmiotu. \textsuperscript{43} M. Późniak-Niedzielska, J. Szczotka, op. cit., s. 35. \textsuperscript{44} Podobnie: M. Jankowska, op. cit., s. 452. \textsuperscript{45} E. Traple, \textit{Dzieło zależne jako przedmiot prawa autorskiego}, Warszawa 1979, s. 40. Por. E. Czarny-Drożdżejko, \textit{Utwór i przedmioty praw pokrewnych w systemie polskim i francuskim}, cz. II: \textit{Utwór i przedmioty praw pokrewnych w polskim systemie prawnym}, Kraków 2019, s. 86. \textsuperscript{46} A. Kopff, op. cit., s. 39. \textsuperscript{47} E. Czarny-Drożdżejko, op. cit., s. 86. \textsuperscript{48} M. Jankowska, op. cit., s. 452–453. \textsuperscript{49} J. Barta, R. Markiewicz, A. Matlak, op. cit., s. 56. \textsuperscript{50} D. Flisak, op. cit. wąskie rozumienie pojęcia inspiracji nie będzie miało zastosowania do np. dzieła filmowego powstałego w wyniku inspiracji dziełem literackim$^{51}$. Takich przykładów na inspirację, która nie mieści się w wąskim rozumieniu, istnieje więcej, np. utwór plastyczny, do stworzenia którego inspiracją było dzieło literackie$^{52}$. A. Kopff stwierdza, że aby odpowiedzieć na pytanie, czy w danej sytuacji mamy do czynienia z przekroczeniem granicy swobodnego użytkowania dzieła inspirującego, pożyteczna jest koncepcja warstwowej budowy dzieła artystycznego. Zdaniem autora przy dziele inspirowanym potrzeba, aby „artysta wtórny, ulegający urokowi cudzego utworu, potraktował go jako podnietę twórczą, każąca mu fantazjować na ten sam temat w celu przekazania własnej prawdy rzeczowej, psychologicznej i ideologicznej, obleczonej w taką formę, jaka dla jego obrazu zindywidualizowanego jest właściwa”. Zaliczyć tu możemy parodie, karykatury i pastisze. Różnica pomiędzy tymi dziełami – według badacza – polega na tym, że „tworzenie na ten sam temat obejmuje tylko wybór tego samego ogólnego typu sytuacji przedstawieniowej”. Autor utworu inspirowanego przeksztalciał „cudzy obraz zindywidualizowany”$^{53}$. W celu rozróżnienia utworu inspirowanego i zależnego A. Kopff zaproponował posługiwanie się kryterium oryginalności$^{54}$. Stwierdził, że „wyłącznym kryterium określającym, czy ma się do czynienia z utworem inspirowanym, nie zaś zależnym, jest ustalenie jego oryginalności”. Według A. Kopffa to kryterium jest pomocne, aby stwierdzić, czy mamy w danym przypadku do czynienia z utworem inspirowanym, czy zależnym. Utworami inspirowanymi będą takie, które posiadają „własny obraz zindywidualizowany, ukształtowany na podstawie cudzego obrazu zindywidualizowanego”. Autor zalicza do nich parodie, karykatury, pastisze, ewentualnie dzieła naukowej krytyki, które dają ocenę indywidualną cudzych naukowych poglądów lub cudzego utworu artystycznego, którymi są prace z dziedziny krytyki artystycznej$^{55}$. Podobnie według E. Traple kryterium oryginalności może być wystarczającym wyznacznikiem przy rozstrzyganiu, czy dane dzieło jest inspirowane, czy też zależne. Autorka słusznie stwierdza, że oryginalność stanowi główną wskazówkę przy stwierdzaniu zależności dzieł. Nie możemy mówić o twórczości zależnej, jeżeli żaden element chroniony (oryginalny) nie został przejęty$^{56}$. Z tym stanowiskiem należy się zgodzić. Przy odróżnianiu, czy mamy do czynienia z dziełem zależnym, czy inspirowanym, E. Traple trafnie proponuje określić, w jakich elementach utworu pierwotnego „najbardziej przejawia się --- $^{51}$ E. Traple, Przedmiot prawa autorskiego…, s. 67. $^{52}$ Por. szerzej: M. Jankowska, op. cit., s. 452. $^{53}$ A. Kopff, op. cit., s. 43–47. $^{54}$ Podobnie: E. Traple, Dzieło zależne…, s. 43, 50. $^{55}$ A. Kopff, op. cit., s. 49, 53. $^{56}$ E. Traple, Dzieło zależne…, s. 43, 50. Podobnie: J. Barta, R. Markiewicz, A. Matlak, op. cit., s. 56. indywidualność twórcy”. Podstawowym elementom utworu inspirującego, świadczącymi o jego oryginalności, powinny odpowiadać elementy nowe w utworze inspirowanym, które są wynikiem twórczości autora utworu inspirowanego$^{57}$. Dlatego też należy podzielić pogląd$^{58}$ Sądu Najwyższego z 16 lutego 1962 r.$^{59}$, który stwierdził, że „wykorzystanie cudzego pomysłu, a nawet imion z cudzego utworu, przy oryginalnej treści nowego dzieła, nie stanowi jeszcze opracowania cudzego utworu, ale własny oryginalny utwór”. Podobny pogląd prezentuje Adrian Nieweglowski, który twierdzi, że kwalifikacja danego dzieła jako inspirowanego jest zależna od okoliczności faktycznych, tzn. czy i w jakim stopniu nastąpiło przejęcie elementów podlegających ochronie z wcześniejszego, cudzego dzieła$^{60}$. Podobne stanowisko przyjął Rafał M. Sarbiński, który uważa, że konkretny utwór można uznać za dzieło inspirowane wtedy, kiedy jedynie nawiązuje ono do dzieła istniejącego wcześniej w sposób widoczny dla odbiorcy. Przy przejęciu zaś jakichkolwiek elementów twórczych pierwotnego dzieła będziemy mieć do czynienia już z dziełem nie-samoistnym, z którego korzystanie będzie związane z obowiązkiem spełnienia wymogów zależnych od jego rodzaju$^{61}$. Przy utworze inspirowanym mamy do czynienia z wyrażeniem innych treści, a utwór inspirujący jest jedynie punktem odniesienia$^{62}$. Kolejnym kryterium rozróżniającym dzieło zależne od inspirowanego jest kryterium rozpowszechniania, które proponował Fryderyk Zoll młodszy. Autor twierdził, że „rozpowszechnianie dzieła zależnego łączy się z rozpowszechnianiem dzieła dawniejszego [oryginalnego – przyp. aut.]”. Inaczej jest w sytuacji, „gdy dzieło pierwsze było wprawdzie pobudką do powstania dzieła drugiego, ale to drugie jest tak samoistnem, tak oderwanem elementami twórczymi od swojego pierwowzoru, iż rozpowszechnianie jego nie jest już rozpowszechnianiem pierwszego, np. autor pobudzony przez dzieło malarskie pisze dramat, powieść i na odwrót”$^{63}$. Z kolei Stefan Ritterman wyróżnił kryterium rozpoznawalności$^{64}$. Autor w komentarzu do ustawy o prawie autorskim postawił pytanie: „Kiedy kończy się korzystanie z podniet, płynących z cudzego dzieła, a zaczyna się wręcz jego eksploatacja?”. Według autora nie jest tylko użytkowaniem, a wręcz eksplo- --- $^{57}$ E. Traple, Przedmiot prawa autorskiego…, s. 67–68. $^{58}$ Podobnie: ibidem, s. 68. $^{59}$ Wyrok SN z 16 lutego 1962 r., sygn. akt II CR 528/71, niepubl. $^{60}$ A. Nieweglowski, op. cit., s. 99. $^{61}$ R.M. Sarbiński, Autorskie prawa zależne, [w:] W. Machala, R.M. Sarbiński (red.), Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, Warszawa 2019, s. 162. $^{62}$ E. Czarny-Drożdżejko, Wylączne prawo do zwieloekrotnienia utworu w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na tle problematyki dzieła zależnego i inspirowanego, „Przegląd Sądowy” 2021, nr 7–8, s. 49 i cytowana tam literatura przedmiotu. $^{63}$ F. Zoll op. cit., s. 20–21. Por. E. Wojnicka, Autorskie prawa zależne, Łódź 1990, s. 71. $^{64}$ S. Ritterman, op. cit., s. 17–18. Por. A. Kopff, op. cit., s. 39; J. Bleszyński, Prawo autorskie, Warszawa 1988, s. 112. acja sytuacja, gdy utwór pierwotny jest rozpoznawalny w utworze wtórnym i utwór wtórny posiada w większym czy mniejszym stopniu ten sam indywidualny charakter, co utwór pierwotny. W sytuacji jeżeli cudzy utwór wpłynął tylko na czyjąś twórczość, ale nosi piętno osobiste twórcy wtórnego, to mamy do czynienia z utworem samoistnym. W ocenie S. Rittermana należało ustalić, czy autor „nie zaoszczędził sobie pracy twórczej”$^{65}$. Stwierdził również, że obowiązek analizy konkretnego stanu faktycznego spoczywać będzie na analizie sędziowskiej opartej na opinii rzeczoznawców$^{66}$. Analogicznie kryterium wyróżnia Jan Bleszyński, twierdząc, że gdy ma miejsce przejęcie twórczych wartości z cudzego utworu w sposób rozpoznawalny, powstaje wówczas utwór zależny$^{67}$. Zgodzić się należy z opinią A. Kopffa, że samo kryterium rozpoznawalności nie jest wystarczające, ponieważ np. karykatury lub parodie uznajemy za utwory samoistne, a przecież jest w nich rozpoznawalny utwór macierzysty$^{68}$. Jako kolejne kryterium trzeba wymienić kryterium związku między dziełem inspirującym a inspirowanym. Należy zgodzić się z poglądem J. Barty, R. Markiewicza i A. Matlaka, że związek, jaki występuje między utworami inspirowanymi i ich twórcami, należy rozpatrywać przede wszystkim na płaszczyźnie psychologicznej, emocjonalnej. Dzieło innego autora istniejące wcześniej nie jest inkorporowane do utworu nowego w poszczególnych warstwach czy całości, lecz stanowi jedynie naukową lub artystyczną podnietę (zachętę) do jego stworzenia$^{69}$. M. Późniak-Niedzielska proponuje natomiast, aby przy klasyfikacji danego utworu jako inspirowanego czy zależnego brać pod uwagę sposób, w jaki korzystano z utworu wcześniejszego, a nie przynależność do określonej dziedziny literatury czy sztuki$^{70}$. W literaturze wymienia się także kryterium stosunku autora do dzieła – przy analizie, czy dane dzieło ma charakter inspirowany, powinno się brać pod uwagę stosunek autora do dzieła, a także związek, jaki łączył go z tym dziełem w procesie twórczym$^{71}$. Zgodzić się należy z opinią Jakuba M. Dolińskiego, że badanie poziomu inspiracji należy do nielatwych ocen prawnoautorskich, do których niezbędna jest szeroka specjalistyczna wiedza, dlatego w każdym przypadku analiza porównawcza powinna być traktowana indywidualnie w stosunku do każdego utworu$^{72}$. --- $^{65}$ S. Ritterman, op. cit., s. 17–18. $^{66}$ Ibidem, s. 17. $^{67}$ J. Bleszyński, Prawa autorskie zależne, [w:] J. Bleszyński, J. Rajski (red.), Rozprawy z prawa cywilnego. Księga pamiątkowa ku czci Witolda Czachórskiego, Warszawa 1985, s. 250. Zob. też: idem, Glosa do wyroku SN z 10.05.1963 r., II CR 128/63, „Państwo i Prawo” 1964, z. 10, s. 620 i nast. $^{68}$ A. Kopff, op. cit., s. 39–40. $^{69}$ J. Barta, R. Markiewicz, A. Matlak, op. cit., s. 56. $^{70}$ M. Późniak-Niedzielska, J. Szczotka, op. cit., s. 36. $^{71}$ J. M. Doliński, op. cit., s. 9 i cytowana tam literatura przedmiotu. $^{72}$ Ibidem, s. 19. Z kolei Elżbieta Wojnicka zauważyła, że żadne z powyższych kryteriów, pozwalających odróżnić utwór inspirowany od utworu zależnego, stosowane samodzielnie, nie będzie wystarczające, aby określić charakter prawny utworu. Natomiast jeżeli posłużymy się wieloma kryteriami, stosując je łącznie, będzie można – zdaniem autorki – wyznaczyć granicę między utworami, a prawdopodobieństwo wystąpienia błędu w kwalifikacji danego utworu jako inspirowanego czy zależnego będzie mniejsze$^{73}$. Podsumowanie Z powyższych rozważań wynika, że ustawodawca nie przedstawia w sposób wyraźny różnicy między utworem zależnym a inspirowanym. Dlatego nie budzi wątpliwości, że wskazanie granicy między dziełem zależnym a inspirowanym na tle obowiązujących unormowań nie jest łatwe i powoduje problemy w praktyce. Sady wypowiadały się w tej materii i niejednokrotnie podejmowały próby ustalenia granic między tymi rodzajami twórczości. Starały się określić wyraźne kryterium rozgraniczające dzieło inspirowane od dzieła zależnego, jednakże orzeczenia te miały wartość nieznaczną, a udzielane wskazówki były raczej ogólne. Co więcej, należy zgodzić się z R. Markiewiczem, że granica między utworem inspirowanym a utworem zależnym nie jest możliwa do dokładnego określenia i daje wolność indywidualnym kwalifikacjom sędziowskim, „opartym w istocie na osobistym odczuciu słuszności”$^{74}$. Nawet przy posługiwaniu się wieloma kryteriami i przy stosowaniu ich łącznie nadal wyznaczenie granicy między utworami będzie powodowało trudności. Nie sposób nie wskazać, że w obecnym stanie prawnym wciąż brak jest zasadniczych wytycznych i ostrych kryteriów pomocnych przy określaniu granic między twórczością zależną a inspirowaną. W związku z tym opracowanie to powinno być widziane jako przyczynkę do dalszej dyskusji, w głównej mierze jeśli chodzi usunięcie wątpliwości interpretacyjnych pojawiających się przy określaniu granic między tymi rodzajami twórczości. Aby granica ta była bardziej przejrzysta, wydaje się, że należy wziąć pod uwagę – za E. Laskowską-Litak – możliwość umiejscowienia utworu inspirowanego poza art. 2 pr. aut. i tym samym wprowadzenia do ustawy osobnego rozwiązania normatywnego dotyczącej utworu inspirowanego. Wydaje się również, że w tym celu warto rozważyć dodanie do pr. aut. art. 2$^1$, w którym utwór inspirowany umieszczony byłby niezależnie (odrębnie) od utworu zależnego. W przepisie tym materia dotycząca dzieła inspirowanego powinna być oczywiście stosownie doprecyzowana. Przede wszystkim wydaje się, że najważniejsze jest, po pierwsze, kon- $^{73}$ E. Wojnicka, op. cit., s. 77–78. $^{74}$ R. Markiewicz, op. cit., s. 40. kretne i klarowne wskazanie, iż do utworów inspirowanych zaliczają się te, które są dziełami charakteryzującymi się własnymi, nienasładowczymi elementami twórczymi. Inaczej rzecz ujmując, są to utwory, w których nie da się zidentyfikować elementów cudzej twórczości. Dzięki temu granica ta byłaby bardziej wyraźnie określona i być może ograniczyłoby to liczne wątpliwości interpretacyjne, mogące doprowadzać do naruszenia praw autora oraz problemy pojawiające się w praktyce na tym tle. Wykaz literatury Barta J., Markiewicz A., Matlak A., Utwory zależne, [w:] J. Barta (red.), Prawo autorskie, seria: System Prawa Prywatnego, t. 13, C.H. Beck, Warszawa 2017. Bleszyński J., Glosa do wyroku SN z 10.05.1963 r., II CR 128/63, „Państwo i Prawo” 1964, z. 10. Bleszyński J., Prawa autorskie zależne, [w:] J. Bleszyński, J. Rajski (red.), Rozprawy z prawa cywilnego. Księga pamiątkowa ku czci Witolda Czachórskiego, PWN, Warszawa 1985. Bleszyński J., Prawo autorskie, PWN, Warszawa 1988. Czarny-Drożdżeko E., Utwór i przedmioty praw pokrewnych w systemie polskim i francuskim, cz. II: Utwór i przedmioty praw pokrewnych w polskim systemie prawnym, Wyd. Nauk. UPJPII, Kraków 2019. Czarny-Drożdżeko E., Wylęcne prawo do zwielokrotnienia utworu w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na tle problematyki dzieła zależnego i inspirowanego, „Przegląd Sądowy” 2021, nr 7–8. Doliński J. M., Utwór inspirowany w prawie autorskim, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Prawa Własności Intelektualnej” 2011, z. 114. Ferenc-Szydelko E., Utwór zależny, [w:] E. Ferenc-Szydelko (red.), Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Komentarz, wyd. czwarte, 2021, Legalis. Flisak D., Komentarz do art. 2, [w:] idem, Komentarz do wybranych przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, 2018, Lex. Laskowska-Litak E., Autorskie prawa zależne, [w:] R. Markiewicz (red.), Ustawy autorskie. Komentarze, t. 1, Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Jankowska M., Autor i prawo do autorstwa, Wolters Kluwer, Warszawa 2011. Kalinowska-Maksim I., Wybrane prawnokarne aspekty ochrony praw autorskich, „Studia Prawnoustrojowe” 2019, nr 44. Kopff A., Granice swobodnego użytkowania dzieł chronionych prawem autorskim, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Prawa Własności Intelektualnej” 1961, z. 8. Markiewicz R., Zabawy z prawem autorskim, Wolters Kluwer, Warszawa 2015. Nieweglowski A., Prawo autorskie. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Późniak-Niedzielska M., Szczotka J., Prawo autorskie. Zarys problematyki, Wolters Kluwer, Warszawa 2020. Późniak-Niedzielska M., [w:] M. Późniak-Niedzielska (red.), Prawo autorskie i prawa pokrewne. Zarys wykładu, Branta, Bydgoszcz 2007. Ritterman S., Komentarz do ustawy o prawie autorskim, Wyd. L. Frommer, Kraków 1937. Issues regarding derivative and inspired creativity are stated within Art. 2 of the Act on Copyright and Related Rights. One should point that discussing the issue regarding the derivative creativity it is often being collated with inspired creativity. There is no doubt the legislator hasn’t clearly defined the boundaries between those two types of creativity. As a result, incorrect classification of a work may result in infringement of the author’s rights. It should be emphasized that the national courts have repeatedly commented on the matter concerning the boundaries between derivative and inspired creativity. They attempted to provide guidelines for these boundaries, but the guidelines were more general. For this reason, defining clear boundaries between a derivative and inspired work causes great difficulties in jurisprudence practice and in the literature on the subject. The text aims to present the issue of the boundary between derivative and inspired creativity and to systematize the opinions expressed in the doctrine and judicature in this matter, as well as to indicate the criteria distinguishing a derivative and inspired work. To achieve the indicated target, the article analyzes the binding regulations of law, court judgments and the doctrine representatives’ opinions on these issues. It seems that one should share the view on the possibility of introducing to the Act a separate normative solution regarding an inspired work, apart from Art. 2 of the Act on Copyright Act. For this reason, there was a need to take a closer look at the issue of the boundary between derivative and inspired creativity. Ekobójstwo – wielowymiarowe zagrożenie dla środowiska Wstęp Dynamika życia społecznego, rozwój naukowo-technologiczny i gospodarczy zwiększają presję człowieka na środowisko. Postępująca degradacja eko-systemów wymaga skuteczniejszych form ochrony. Obecnie przestępczość wymierzona w środowisko naturalne przyspiesza szybciej niż rozwój gospodarki światowej$^1$. Niepowstrzymywanie negatywnych działań przeciwko środowisku zagraża zdrowiu człowieka oraz równowadze w strukturach biologicznych składających się na połączoną sieć życia w przyrodzie. Intensywność i skala rozlicznych zagrożeń dla środowiska sprawiają, że dotychczasowe mechanizmy ochrony są niewystarczające. W związku z tym coraz częściej podnoszony jest postulat kryminalizacji ekobójstwa na forum międzynarodowym. W niniejszych rozważaniach zostaną przedstawione zmiany w dotychczasowym sposobie rozumienia ekobójstwa, które polega na metodycznym niszczeniu środowiska. Ekobójstwo prowadzi do utraty bioróżnorodności i zachwiania naturalnych funkcji w ekosystemach. Retrospekcja historyczno-prawna pomoże zidentyfikować czynniki, które przyczyniły się do przekształcenia ekobójstwa ze zjawiska antropogenicznego występującego na skalę lokalną w jeden z priorytetowych dyskursów w prawie międzynarodowym. $^1$ Parlament Europejski, Opinia z dnia 6 lutego 2023 r. Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych dla Komisji Prawnej w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne i zastępującej dyrektywę 2008/99/WE (COM(2021)0851 – C9-0466/2021 – 2021/0422(COD)), s. 2, 4. Ewolucja zjawiska ekobójstwa Człowiek już w czasach najdawniejszych poprzez nieustanne próby przekształcania otoczenia dokonywał zmian w środowisku naturalnym. Rozwój urbanistyczny, wynalazki i infrastruktura techniczna sukcesywnie pochłaniały tereny przyległe. Działania, które możemy zakwalifikować jako ekobójstwo, pierwotnie miały charakter lokalny. Przykładem tego może być historia Wyspy Wielkanocnej (Rapa Nui). Masowe wycinanie lasu subtropikalnego spowodowało katastrofę ekologiczną$^2$. Przybycie Europejczyków, epidemie chorób oraz ekspansja szczura pacyficznego (polinezyjskiego) stanowiły kolejne czynniki, które w sposób skumulowany złożyły się na przeobrażenie zielonej wyspy w pustkowie z kamiennymi posagami, jednymi niemiymi świadkami tych wydarzeń. Rapa Nui stanowi ostrzeżenie przed nadmierną eksploatacją surowców naturalnych oraz rabunkową gospodarką. Los wyspy pokazuje, do czego może doprowadzić porzucenie przez człowieka harmonijnych stosunków z przyrodą. Często zapomina się, że człowiek nie jest samowystarczalny, nie znajduje się „nad”, lecz żyje „w obrębie” natury. Rywalizacja o przestrzeń i surowce, egoistyczne cele decydentów w wielu zakątkach Ziemi doprowadziły do wojen i kryzysów ekologicznych. W efekcie ramy bezpieczeństwa publicznego stawały się coraz bardziej płynne i niestabilne. Mimo upływu lat w dalszym ciągu skłaniają do refleksji słowa Edwarda Van Dykea Robinsona, że każde pokolenie pisze własną historię wydarzeń z przeszłości w celu interpretacji w znaczeniach i terminach, które „odpowiadają ich potrzebom”$^3$. Na przestrzeni czasu ekobójstwo naznaczone było indywidualnym lub zbiorowym światopoglądem wynikającym z ram społecznych, struktur politycznych oraz strategii militarnej. Rozwój maszyny wojennej spowodował, że ekobójstwo zaczęło używać do określenia czynów polegających na świadomym niszczeniu zasobów naturalnych w czasie konfliktów zbrojnych$^4$. Działania w tym zakresie polegały na wywoływaniu spustoszeń na terenach rolniczych i zurbanizowanych w celu osłabienia potencjału oraz zdolności defensywnych zaatakowanego państwa lub narodu. W powyższy definiens kwalifikuje się, np. niszczenie systemu melioracyjnego, taktyka spalonej ziemi, zatruwanie ujęć wody, stosowanie trujących substancji pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego$^5$. Czynniki te powodowały kryzys gospodarczy, który ge- --- $^2$ T.L. Hunt, C.P. Lipo, Revisiting Rapa Nui (Easter Island), „Ecocide”, „Pacific Science” 2009, vol. 63, nr 4, s. 601, 608. $^3$ E. Van D. Robinson, War and economics in history and in theory, „Political Science Quarterly” 1900, vol. 15, nr 4, s. 581. Zob. H.S. Levie, History of the law of war on land, „International Review of the Red Cross” („Revue Internationale de la Croix-Rouge”) 2000, vol. 82, nr 838, s. 350. $^4$ L.A. Teclaff, Beyond restoration – the case of ecocide, „Natural Resources Journal” 1991, vol. 34, z. 4, s. 933. $^5$ Przykładowo ok. 600 r. p.n.e. do zatrucia wody greckiego miasta Kyrra posłużono się korzeniem ciemiernika białego (Helleborus niger) – zob. R. Kopeć, Broń chemiczna, [w:] O. Wasiuta, nerował napięcia społeczne, osłabiał morale obrońców, pozbawiał mieszkańców atrybutów związanych z lokalną kulturą i tradycją$^6$. Wraz ze zmianą postrzegania pola walki modernizowano taktykę wojskową. Metody prowadzenia walki stawały się coraz bardziej destrukcyjne, podstępne i wyrafinowane. Jaskrawy przykład stanowi wojna w Zatoce Perskiej z lat 90. ubiegłego wieku. Wysadzono ówcześnie ponad 700 szybów naftowych, co spowodowało skażenie powietrza oraz zatrucie wód powierzchniowych. Przemieszczające się transporty wojska niszczyły wierzchnią warstwę gleby, przyspieszając proces erozji. Siedliska wielu gatunków roślin i zwierząt zostały zdewastowane. Wyrządzone szkody spowodowały klęskę humanitarną oraz katastrofę ekologiczną określana jako ekobójstwo$^7$. W Zatoce Perskiej niszczenie środowiska nie było efektem ubocznym, lecz stanowiło cel i narzędzie działań zbrojnych. Ekobójstwo – kwestie terminologiczne W dyskursie publicznym termin „ekobójstwo” upowszechnił botanik i biocytyk Arthur W. Galston, prowadzący badania nad cyklem rozwojowym roślin oraz środkami ich ochrony. Wbrew intencjom naukowca defolianty znalazły jednak „podwójne” zastosowanie. Podczas wojny w Wietnamie posłużyono się nimi do niszczenia szaty roślinnej, co doprowadziło do zubożenia różnorodności oraz zachwiania procesów zachodzących w fitosferze$^8$. Równowaga biologiczna --- $^6$ R. Klepka, R. Kopeć (red.), Vademecum bezpieczeństwa, Kraków 2018, s. 186. Z kolei mieszkańcy miasta Hatra w celu obrony przez najęźdźca umieścili w glinianych słojach skorpiony wytwarzające silną neurotoksynę. Skorpiony zostały uwolnione, gdy legioni rzymskie cesarza Septymiusza Sewera (145/146–211) przystąpiły do ataku – zob. S. Fleming, Biwar in Ancient Times – a discussion with A. Mayor, „Expedition” 2005, vol. 47, nr 1, s. 46. $^7$ T. Fleming, M. Stevens, Ending the silence. Ecocide and renewal in Iraq’s Mashlands, „Earth First! Journal” 2011, vol. 31, nr 3, s. 14; D. Ruiz, Ecocide in the Iraqi Marshes, „Freedom from Fear” 2010, z. 6, s. 16–19; A. Schwabach, Ecocide and genocide in Iraq: international law, the Marsh Arabs, and environmental damage in non-international conflicts, „Colorado Journal of International Environmental Law and Policy” 2004, vol. 15, z. 1, s. 1–18. Zob. Resolution adopted by the UN General Assembly, 18 December 1992, International Cooperation to Mitigate the Environmental Consequences on Kuwait and other Countries in the Region resulting from the Situation between Iraq and Kuwait, A/RES/47/151. $^8$ Z przeprowadzonych badań naukowych wynika, że zawartość dioksyn w glebie oraz warstwach wodonośnych może utrzymywać się przez ponad 100 lat – E. Cusato, From ecocide to voluntary remediation projects: legal responses to ‘environmental warfare’ in Vietnam and the spectre of colonialism, „Melbourne Journal of International Law” 2018, vol. 19, nr 2, s. 6. Dioksyny wywołują daleko idące konsekwencje zdrowotne u ludzi, silne skażenie obszarów przyrodniczych, defoliację roślin. Duong Trung Le, Thanh Minh Pham i Solomon Polacheck użycie w Wietnamie w ekosystemach uległa zakłóceniu. Ze względu na rozmiar i skutki zniszczeń ekobójstwo zaczęto określać jako „Auschwitz dla wartości przyrodniczych” (as an Auschwitz for environmental values) oraz „środowiskowy holocaust” (environmental holocaust). Stąd podczas konferencji nt. wojny i odpowiedzialności państwowej (Conference on War and National Responsibility), która odbyła się w Waszyngtonie w 1970 r. A.W. Galston zaapelował do społeczności międzynarodowej o podjęcie kroków w celu wprowadzenia zakazu ekobójstwa (international agreement to ban ecocide). Występował w celu potępienia na forum międzynarodowym formy destrukcji, podobnie jak po drugiej wojnie światowej Organizacja Narodów Zjednoczonych postąpiła z ludobójstwem. Współcześnie ekobójstwo obejmuje czyny, które powodują poważne, rozległe i trwałe szkody w środowisku. Usystematyzowanie materii badawczej może wesprzeć analiza etymologiczna. Przedrostek eko- z języka greckiego oznacza ‘dom, miejsce zamieszkania’, natomiast przyrostek -cide pochodzi z języka łacińskiego caedere ‘posiekać, pościnać, powalić’. Ekobójstwo nie odnosi się zatem do powierzchownych szkód, lecz do masowego niszczenia ekosystemów, eksterminacji żywych stworzeń, pozbawiania flory i fauny warunków do rozwoju w naturalnym środowisku. Darryl Robinson wskazał, że ekobójstwo stanowi jedno z największych współczesnych zagrożeń. W odniesieniu do omawianego zjawiska określenie „transgraniczne” jest jednak niewystarczające, gdyż szkody wyrządzane w przyrodzie coraz częściej nie ograniczają się do terenów przygranicznych, lecz stanowią zagrożenie dla pro- defoliantów określili mianem „kontrowersyjnej i agresywnej wojny chemicznej” (The long-term health impact of Agent Orange: evidence from the Vietnam War, Bonn 2021, s. 5). Wydarzenia z Wietnamu zintensyfikowały debaty w kwestii wprowadzenia zakazu stosowania defoliantów oraz innych środków toksycznych (broni chemicznej) w czasie konfliktów zbrojnych. W tym zakresie znaczenie posiada Konwencja o zakazie prowadzenia badań, produkcji, składowania i użycia broni chemicznej oraz o zniszczeniu jej zapasów, podpisana w Paryżu dnia 13 stycznia 1993 r. (Dz.U. z 1999 r., Nr 63, poz. 703). W preamble wskazano na zakaz używania herbicydów jako środka prowadzenia wojny. Twórcy konwencji zaapelowali, aby wynalazki i osiągnięcia w dziedzinie chemii stosować wyłącznie dla dobra ludzkości. 9 E. Cusato, op. cit., s. 8. 10 F.J. Brosswimmer, Ecocide. A short history of the mass extinction of species, London–Sterling 2002, s. 77. 11 A. Gauger, M.P. Rabatel-Fernel, L. Kulbicki, D. Short, P. Higgins, Ecocide is the missing 5th Crime Against Peace, [w:] A. Gauger, M.P. Rabatel-Fernel, L. Kulbicki, D. Short, P. Higgins, The ecocide project ‘Ecocide is the missing 5th Crime Against Peace’. A report, London 2012, s. 5. 12 Art. 1 Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 9 grudnia 1948 r. (Dz.U. z 1952 r., Nr 2, poz. 9). 13 M.A. Gray, The international crime of ecocide, „California Western International Law Journal” 1996, vol. 26, nr 2, s. 216. 14 P. Higgins, Eradicating ecocide. Laws and governance to prevent the destruction of our planet, London 2010, s. XI. 15 W. Bar, Ekobójstwo i grzech ekologiczny: dwa terminy – dwa porządki – wspólna sprawa, „Studia Prawnicze KUL” 2020, nr 2(82), s. 34. 16 D. Robinson, Ecocide – puzzles and possibilities, „Journal of International Criminal Justice” 2022, vol. 20, z. 2, s. 319. cesów zachodzących w całym środowisku. Stąd wniosek, że pojęcie ekobójstwo nie ma charakteru definicji enumeratywnej. Zmienia się wraz z dynamiką społeczną oraz modyfikacjami w otoczeniu życia człowieka. Z tego też względu nie powinno posłużywać się określeniem definitional full stop¹⁷, gdyż ekobójstwo jest wpisane w cywilizację i wraz z nią ulega transformacji. Ekobójstwo wiąże się z wielowymiarową ingerencją w środowisko naturalne, w które wtopiona jest egzystencja człowieka. Pauline Helène „Polly” Higgins podkreślała, że „wszyscy jesteśmy jednością”¹⁸. Na forum międzynarodowym aktywnie występowała o uznanie ekobójstwa jako piątej zbrodni przeciwko pokojowi¹⁹. Organizacja „Stop Ecocide Foundation” kontynuuje działania w celu wprowadzenia ekobójstwa do Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego (dalej jako MTK)²⁰. W 2021 r. przedstawiono propozycję definicji ekobójstwa: „bezprawne lub bezmyślne czyny popełnione ze świadomością, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo poważnej oraz rozległej lub długotrwałej szkody dla środowiska naturalnego spowodowanej tymi działaniami”²¹. Powyższy wywód znajduje odzwierciedlenie w stanowisku przyjętym na gruncie unijnym. W świetle opinii 2021/0422(COD) Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych dla Komisji Prawnej ekobójstwo zdefiniowano jako „czyny bezprawne lub czyny samowolne popełnione ze świadomością, że istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia poważnych oraz albo rozległych, albo długotrwałych szkód w środowisku naturalnym”²². Zakłada się, że w tychże okolicznościach sankcje byłyby wdrażane w zależności od wagi wyrządzonych szkód. Ekobójstwo staje się stopniowo priorytetem na mapie działań Unii Europejskiej w zakresie rozwijania międzynarodowej współpracy sądowej. W dniu 20 stycznia 2021 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję, na podstawie której zwrócił się do państw członkowskich o promowanie działań w kierunku uznania ekobójstwa za zbrodnię w świetle statutu MTK²³. Jednym z pierwszych krajów, który poparł wprowadzenie ekobójstwa do międzynar- --- ¹⁷ Ibidem, s. 320. ¹⁸ P. Higgins, Seeding intrinsic values: how a law of ecocide will shift our consciousness, „Cadmus” 2012, vol. 1, z. 5, s. 9. ¹⁹ Idem, Eradicating ecocide…, s. 61 i nast. ²⁰ Rzymski statut Międzynarodowego Trybunału Karnego sporządzony w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r. (Dz.U. z 2003 r., Nr 78, poz. 708). ²¹ Statement to the 20th Assembly of States Parties to the Rome Statute of the International Criminal Court, Stop Ecocide Foundation, December 2021. ²² Parlament Europejski, Opinia z dnia 6 lutego 2023 r. Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych dla Komisji Prawnej w sprawie wniosku dotyczącego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne i zastępującej Dyrektywę 2008/99/WE (COM(2021)0851 – C9-0466/2021 – 2021/0422(COD)), s. 6. ²³ European Parliament Resolution of 20 January 2021 on Human Rights and Democracy in the World and the European Union’s Policy on the Matter. Annual Report 2019 (2020/2208(INI)), pkt 12. dowego prawa karnego, była Belgia. W dniu 2 grudnia 2021 r. Izba Reprezentantów (nid. Kamer van Volksvertegenuwoordigers) przyjęła w tym zakresie akt prawny$^{24}$. We wspomnianym dokumencie opowiadano się także za uznaniem ekobójstwa za przestępstwo na podstawie prawa wewnętrznego. Belgijscy parlamentarzyści wskazali, że ekobójstwo stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa całej planety (fr. sûreté de la planète)$^{25}$. Unormowanie ekobójstwa wymaga zreformowania punktu odniesienia w prawie i systemie zarządzania środowiskiem, w którym obecnie dominuje ekonomia, uprzedmiotowienie i komodyfikacja. W tym zakresie nie należy zwlekać, ponieważ „rozwój ekonomiczny często ma cechy kanibalistyczne: pożera zarówno środowisko naturalne, jak i ludzi”$^{26}$. Podsumowując, przez długi czas termin ekoboistwo odnoszono do działań podejmowanych podczas konfliktów zbrojnych, które skutkowały degradacją obszarów przyrodniczych oraz terenów uprawnych w celu pozbawienia przeciwnika żywności, surowców naturalnych i infrastruktury niezbędnej dla dalszej efektywnej obrony. Powyższy sposób definiowania może wydawać się uproszczeniem analizowanego zagadnienia. Pozwala jednak zauważyć, że ekobójstwo ulega systematycznym modyfikacjom pod względem formy i struktury przestrzennej. Ochrona środowiska w czasie konfliktów zbrojnych W prawie międzynarodowym mimo pogłębiającego się kryzysu ekologicznego nie opracowano podstaw normatywnych ani skutecznych mechanizmów ochrony$^{27}$. Na obszarach, na których zasoby naturalne ulegają zubożeniu, zwiększa się ryzyko występowania konfliktów na tle rywalizacji o surowce i terytorium. W dotychczasowych normach międzynarodowego prawa humanitarnego ochrona środowiska występuje głównie w rozumieniu „sposobu --- $^{24}$ Chambre des représentants en Belgique, 8 juillet 2020, Proposition de résolution visant à inclure le crime d’écocide dans le Statut de Rome de la Cour pénale internationale et le droit pénal belge (déposée par MM. Samuel Cogolati, Wouter De Vriendt et consorts), DOC 55 1429/001, Date de dépôt: 08/07/2020, Vote Chambre: 02/12/2021. $^{25}$ Ibidem, s. 3; pkt B, s. 13. $^{26}$ B. Unmüßig, W. Sachs, T. Fatheuer, Critique of the green economy. Toward social and environmental equity. Berlin 2012, s. 47. $^{27}$ Należy wyjaśnić, iż zbrodnię ekobójstwa uwzględnił Richard A. Falk, który opracował projekt konwencji (International Convention on the Crime of Ecocide) wraz z protokołem o wojnie ekologicznej (Protocol on Environmental Warfare), [w:] Environmental warfare and ecocide facts, appraisal and proposals, „La Revue belge de droit international” 1973, nr 1, s. 18. W rozważaniach R.A. Falk skłaniał się do rozpatrywania ekobójstwa jako zbrodni wojennej popełnianej intencjonalnie (zamiar) – A. Gauger, M.P. Rabatel-Fernel, L. Kulbicki, D. Short, P. Higgins, op. cit., s. 5. Konwencja wraz z protokołem nie weszła w życie, z perspektywy czasu wniosła jednak wkład w formowanie współczesnego rozumienia zjawiska ekobójstwa. Zob. M. Nyka, Crime against the natural environment – ecocide – from the perspective of international law, „Eastern European Journal of Transnational Relations” 2022, vol. 6, nr 2, s. 11. ochrony ludzi”\textsuperscript{28}. Zmiany w strategii militarnej z powodu amorficznych i hybrydowych zagrożeń wskazują na potrzebę ochrony środowiska jako celu wynikającego z faktu, że przyroda posiada wartość samą w sobie. Konieczne zatem jest zwiększanie standardów ochrony środowiska nie tylko w obliczu sytuacji kryzysowych. Na podstawie art. 35 ust. 3 protokołu z 1977 r. do Konwencji genewskich zabroniono stosowania metod i środków prowadzenia wojny, które miałyby na celu wywołanie rozległych, długotrwałych i poważnych szkód w środowisku\textsuperscript{29}. Należy jednak zaznaczyć, że poza zakresem zastosowania pozostawiono konflikty o charakterze wewnętrznym. Ochrona środowiska w świetle art. 35 rozpatrywana jest „z punktu widzenia metod walki” (from the point of view of methods of warfare)\textsuperscript{30}, co skutkuje wyłączeniem szkód w środowisku o charakterze niemilitarnym. Natomiast aktualnie do szczególnie dotkliwych szkód środowiskowych coraz częściej dochodzi w okresie względnej stabilizacji za pomocą środków, które nie stanowią \textit{stricte} metod prowadzenia walki. Z kolei konwencja podpisana w Genewie dnia 18 maja 1977 r.\textsuperscript{31} stanowi o technikach modyfikacji środowiska, które można zakwalifikować jako broń geofizyczną do zakłócania funkcji w nieożywionych elementach przyrody. Broń geofizyczna może zostać wykorzystana do wywoływania gwałtownych zjawisk atmosferycznych, np. mgieł, silnych opadów deszczu, śniegu, trzęsień ziemi, tsunami. Należy jednak zważyć, że w przypadku ekobójstwa szkody wyrządzane w nieożywionych warstwach przyrody nie pozostają bez wpływu na funkcjonowanie żywych istnień, np. zniszczenie zbiornika wodnego spowoduje unicestwienie żyjących tam roślin i zwierząt oraz ich siedlisk. W traktatach międzynarodowych wprowadza się zakazy stosowania określonej broni lub/i środków militarnych\textsuperscript{32}. W powyższych okolicznościach regulacje nie dotyczą jednak bezpośrednio zapobiegania i ścigania szkód wyrzą- \begin{itemize} \item[28] M. Marcinko, \textit{Cele wojskowe a obiekty cywilne oraz dobra i obiekty poddane szczególnej ochronie}, [w:] Z. Falkowski, M. Marcinko (red.), \textit{Międzynarodowe prawo humanitarne konfliktów zbrojnych}, Warszawa 2014, s. 156. \item[29] Protokół dodatkowy do Konwencji genewskich z dnia 12 sierpnia 1949 r. dotyczący ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych (Protokół I) sporządzony w Genewie dnia 8 czerwca 1977 r. (Dz.U. z 1992 r., Nr 41, poz. 175). \item[30] Y. Sandoz, C. Swinarski, B. Zimmermann (red.), \textit{Commentary on the Additional Protocols of 8 June 1977 to the Geneva Conventions of 12 August 1949}, Geneva 1987, s. 663. \item[31] Konwencja o zakazie używania technicznych środków oddziaływania na środowisko w celach militarnych lub jakichkolwiek innych wrogich celach, otwarta do podpisu w Genewie dnia 18 maja 1977 r. \item[32] Z katalogu umów międzynarodowych, np. Konwencja o zakazie prowadzenia badań, produkcji i gromadzenia zapasów broni bakteriologicznej (biologicznej) i toksycznej oraz o ich zniszczeniu sporządzona w Moskwie, Londynie i Waszyngtonie dnia 10 kwietnia 1972 r. (Dz.U. z 1976 r., Nr 1, poz. 1); Konwencja o zakazie lub ograniczeniu użycia pewnych broni konwencjonalnych, które mogą być uważane za powodujące nadmiernie cierpienia lub mające niekontrolowane skutki wraz z załącznikami podpisana w Genewie dnia 10 października 1980 r. (Dz.U. z 1984 r., Nr 23, poz. 104); Konwencja w sprawie znakowania plastycznych materiałów wybuchowych w celu ich wykrywania podpisana w Montrealu dnia 1 marca 1991 r. (Dz.U. 2007, Nr 135, poz. 948). \end{itemize} dzonych w środowisku w wyniku aktów ekobójstwa. W formalizowaniu omawianego zjawiska na forum międzynarodowym istotną rolę mogą spełnić akty prawa „miękkiego” (soft law). W rezolucji Zgromadzenia Narodów Zjednoczonych do spraw Środowiska uwypuklono, że środowisko naturalne powinno być chronione w każdym czasie, zarówno podczas konfliktów, jak i stabilizacji (pkt 1)$^{33}$. Zniszczenie określonego elementu ekosystemu, zgodnie z holistycznym punktem widzenia, wpływa na funkcjonowanie przyrody jako całości. Koresponduje to z wywodem Sailesha Mehta i Priscy Merz, którzy przyrównali dewastację przyrody do „wojny”, będącej „atakiem na pokojowe korzystanie z siedlisk wszystkich gatunków”$^{34}$. Mimo zwiększających się przestępstw przeciwko środowisku w statucie MTK obowiązują przepisy, które dotychczas tylko w sposób pośredni nawiązują do rzeczywej problematyki. W dokumencie wydanym w 2016 r. przez Biuro Prokuratora MTK wskazano na potrzebę ścigania przestępstw, których skutkiem jest dewastacja środowiska$^{35}$. Biorąc pod uwagę, że w świetle art. 123 ust. 1 statutu MTK „rewizja może obejmować w szczególności listę zbrodni wymienionych w artykule 5”, pytanie o wprowadzenie ekobójstwa do katalogu zbrodni międzynarodowych pozostaje otwarte. Zmiany w paradygmacie ekobójstwa Ekobójstwo zaczęło stopniowo przybierać coraz bardziej podstępne i destrukcyjne formy. Obecnie nie budzi wątpliwości, że może powstać zarówno w wyniku umyślnych działań (np. wprowadzenie toksycznych substancji do wody, gleby i powietrza; fizyczne uszkodzenie zabezpieczeń technicznych fabryk i zakładów, co może wywołać transgraniczną katastrofę ekologiczną), jak i zaniechań (np. arbitralne decyzje lub milcząca zgodna urzędników nadzorujących przestrzeganie norm ochrony środowiska)$^{36}$. Rozwój urbanizacji, prze- --- $^{33}$ United Nations Environment Assembly of the United Nations Environment Programme, Protection of the Environment in Areas Affected by Armed Conflict, 6th Plenary Meeting 27 May 2016, Nairobi, UNEP/EA.2/Res.15. $^{34}$ S. Mehta, P. Merz, Ecocide – a new crime against peace?, „Environmental Law Review” 2015, vol. 17, z. 1, s. 3. $^{35}$ International Criminal Court, The Office of the Prosecutor, Policy Paper on Case Selection and Prioritisation, 15 September 2016, § 41. Zob. także N. Ahmed, Proof of ecocide: towards a forensic practice for the proposed international crime against the environment, „Archaeological and Environmental Forensic Science” 2017, vol. 1, nr 2, s. 141; J. Durney, Crafting a standard: environmental crimes as crimes against humanity under the International Criminal Court, „Hastings Environmental Law Journal” 2018, vol. 24, nr 2, s. 413. $^{36}$ S. Kowalska, Prakseologia działań zapobiegawczo-prewencyjnych w obliczu intensyfikacji zjawiska ekobójstwa, [w:] J. Wołęjszo, K. Malasiewicz, N. Prusiński (red.), Prakseologia w naukach o bezpieczeństwie. Sprawność działania w bezpieczeństwie narodowym, Kalisz 2021, s. 237–258. mysłu i gospodarki powoduje w szybkim tempie dewastację kolejnych obszarów przyrodniczych. Aktualnie pojęcie ekobójstwa nie odnosi się do czynów popełnianych tylko w czasie konfliktów zbrojnych, lecz jest rozumiane szerzej – jako zbrodnia przeciwko środowisku. W tym ujęciu, jak wskazuje Rafał Fic, ekobójstwo odnosi się do „każdego poważnego naruszenia, każdej ingerencji powodującej degradację, a nawet zniszczenie całego ekosystemu”$^{37}$. W efekcie paradygmat analizowanego zjawiska podlega przekształceniom, wywołując coraz większe zagrożenia również w czasie pokoju. Dla zilustrowania wywodów zostaną przytoczone dwa przykłady zagrożeń związanych z narastającą antropopresją na środowisko. Mount Everest, najwyższy szczyt świata, mimo że stanowi ekstremalne wyzwanie dla wspinaczy, wciąż przyciąga kolejnych śmiałków$^{38}$. Podczas wspinaczki pozostawiane są tam odpady, m.in. metalowe puszki, opakowania żywności, butelki plastikowe, elementy ekwipunku. Część śmieci jest spalana. Do powietrza uwalniają się wówczas toksyczne substancje chemiczne. Ilość pozostawianych odpadów i ludzkich ekskrementów zwiększa się do tego stopnia, że Mount Everest określany jest jako „najwyższe na świecie wysypisko śmieci” (the world’s highest garbage dump)$^{39}$. Zanieczyszczenie wpływa negatywnie na cały ekosystem. Mimo że tony odpadów co roku są usuwane, dziewicze tereny Himalajów zamieniają się w ogromny śmietnik. Innym przykładem ukazującym wzrost niszczenia środowiska wskutek działalności antropogenicznej jest przemysł tekstylny, który w skali świata przyczynia się do emisji znacznej ilości dwutlenku węgla. W zależności od materiału, z którego odzież została wykonana, proces rozkładu trwa od kilkudziesięciu do 200 lat lub nawet dłużej. W wielu krajach ze względu na zawartość chemikaliów odzież tekstylna może być składowana tylko w specjalnie przystosowanych punktach. W praktyce ogromna część odzieży nie jest przekazywana do utylizacji. Jedno z największych składowisk odzieży na świecie znajduje się nieopodal miasta Alto Hospicio na chilijskiej pustyni Ata- $^{37}$ R. Fic, Akty prawa międzynarodowego dotyczące odpowiedzialności karnej w prawie ochrony środowiska w kontekście środków penalnych przewidzianych w prawie polskim, „Prawne Problemy Górnictwa i Ochrony Środowiska” 2022, nr 2, s. 3. $^{38}$ Według danych co roku ok. 1500 wspinaczy podejmuje próbę zdobycia najwyższej góry świata. Zob. R.B. Huey, R. Salisbury, J.-L. Wang, M. Mao, Effects of age and gender on success and death of mountaineers on Mount Everest, „Biology Letters”, 14 August 2007, s. 1. Potęga gór i sił natury pozostawia jednak swój ślad. Wielu nawet doświadczonych alpinistów nie wraca ze swojej wędrówki. Topniejące lodowce w Himalajach co roku odsłaniają cmentarzyska osób, które znalazły się na granicy życia i śmierci. Himalaje stają się grobowcem dla osób, które poszły za głosem wiatru i zamiast powrócić, stały się częścią potężnego masywu skalnego i lodu. Ludzkie szczątki „zastygłe” w lodzie stają się coraz częściej „atrakcją turystyczną”. Niebotyczny szczyt górski stanowi przestroge i powinien skłaniać do zadumy i szacunku dla miejsc pamięci. $^{39}$ H. Pallathadka, The impact of excessive tourism in Mount Everest, „European Journal of Molecular & Clinical Medicine” 2020, vol. 7, z. 11, s. 8981. kama, na którą rocznie trafia od 59 000 do 150 000 ton odzieży, w tym odzież fast fashion (tzw. szybka odzież, zazwyczaj produkowana z poliestru – materiału syntetycznego będącego pochodną ropy naftowej i glikolu etylenowego, z tych samych składników produkuje się butelki plastikowe)⁴⁰. Odzież przywożona jest z Azji, Stanów Zjednoczonych, krajów europejskich i państw ościennych. Pożary i celowe podpalanie składowisk powodują emisję trujących związków chemicznych do atmosfery. Okoliczni mieszkańcy z powodu wdychania szkodliwych substancji narażeni są na liczne schorzenia i utratę zdrowia⁴¹. Rosnące niebezpieczeństwo destrukcji środowiska skłania kolejne kraje do wprowadzania do kodeksów karnych przestępstw ekobójstwa⁴². W kodeksie karnym Ukrainy⁴³ ekobójstwo zostało wprowadzone do rozdziału XX Przestępstwa przeciwko pokojowi, bezpieczeństwa ludzkości i międzynarodowemu porządkowi prawnemu. Na podstawie art. 441 ekobójstwo zdefiniowano jako „masowe niszczenie flory i fauny, zatruwanie powietrza lub zasobów wodnych, a także wszelkie inne działania mogące spowodować katastrofę ekologiczną”. Atak Rosji na Ukrainę świadczy dobrze, że aktualnie ekobójstwo ewoluuje, stając się kwalifikowanym czynem bezprawnym wymierzonym zarówno w tkankę społeczną, jak i przyrodniczą. Podaje się, że w ciągu trzech pierwszych miesięcy wojny Rosjanie dopuścili się 245 czynów o znamionach ekoprzestępstw (eco-crimes)⁴⁴, które z każdym dniem przybierają na sile. Dowódcy rosyjscy za cel obierają infrastrukturę krytyczną w tym magazyny ropy naftowej, zakłady chemiczne i metalurgiczne, których niszczenie wywołuje rozległą dewastację środowiska. W dalszym ciągu nie słabnie groźba ataków na obiekty jądrowe, które mogą spowodować promieniowanie o zasięgu międzynarodowym. Pozostawiony sprzęt wojskowy, bomby lotnicze, czołgi, które utknęły na terenach podmokłych, zanieczyszczają wodę, glebę i powietrze toksycznymi związkami chemicznymi. Główny Zarząd Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy powiadomił, że wojska rosyjskie planują niszczenie obszarów przyrodniczych oraz przeprowadzenie masowego wyrębu lasów na terytorium Ukrainy. Podejmowane z premedytacją działania wojsk rosyjskich określa się --- ⁴⁰ V. Bates-Kassatly, D. Baumann-Pauly, Amplifying misinformation. The case of sustainability indices in fashion, Geneva 2023, s. 35. ⁴¹ Zob. M. Zych, W. Pilis, Wpływ poliestru na zdrowie człowieka, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Dlugosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna” 2013, t. XII, nr 2, s. 161–171. ⁴² Wśród krajów, które zdecydowały się na kryminalizację ekobójstwa na gruncie prawa krajowego, znajdują się np.: Armenia (art. 394, Criminal Code of the Republic of Armenia, adopted on 18 April 2003), Gruzja (art. 407, Law of Georgia No. 2937 of 28 April 2006 – LHG I, No. 14, 15.5.2006, Criminal Code of Georgia, adopted on 22 July 1999); Moldawia (art. 136, Criminal Code of the Republic of Moldova, art.136 amended by Law No. 277-XVI dated 18.12.2008, in force as of 24.5.2009, No. 985-XV dated 18.04.2002). ⁴³ Criminal Code of the Republic of Ukraine, entered into force on 1 September 2001. ⁴⁴ H. Bazhenova, The war in Ukraine: Crimes against the environment (part 1), „IEŚ Commentaries” 2022, nr 605, s. 1. jako ekobójstwo\textsuperscript{45}. Wywołanie dewastacji miałoby utrudnić obronę i pozbawić Ukrainę cennych zasobów naturalnych, zrujnować gospodarkę i rolnictwo. Skalę zagrożenia pogłębia fakt, że wojska rosyjskie używają broni zakazanej przez prawo, w tym broni kasetowej i bomb fosforowych. Wysadzenie tamy na Dnieprze w Nowej Kachowce (ukr. Новá Кахóвка; ang. Nova Kakhovka) na początku czerwca 2023 r. traktowane jest przez Ukraińców jako rażący akt ekobójstwa\textsuperscript{46}. W wyniku zniszczenia tamy doszło do katastrofy humanitarnej i ekologicznej. Ludzie stracili swoje domy i dobytek całego życia, wciąż brakuje wody zdanej do picia. Miejsca ewakuacji ludności w obwodzie chersońskim są ostrzeliwane przez Rosjan. Tysiące ton ropy wpływa do Dniepru, a toksyczne substancje przedostają się do gleby i powietrza. Obszary chronionej przyrody zostały zdegradowane, zniszczeniu uległy naturalne siedliska roślin i zwierząt, w tym gatunków endemicznych i zagrożonych wyginięciem. Ukraiński minister środowiska podnosi, że konsekwencje wysadzenia tamy już dzisiaj mają katastrofalne skutki dla ludzi i środowiska, a część elementów przyrody ożywionej oraz nieożywionej zostanie „utracona na zawsze”\textsuperscript{47}. W związku z wydarzeniami w Nowej Kachowce Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oskarżył Rosję o popełnienie ekobójstwa, określając wysadzenie tamy jako „ekologiczną bombę masowego rażenia” (\textit{an environmental bomb of mass destruction})\textsuperscript{48}. Ukraińskie władze występują o utworzenie specjalnego międzynarodowego trybunału ds. karania zbrodni agresji rosyjskiej na Ukrainie\textsuperscript{49}. Terror i okrucieństwo popełniane przez Rosję stanowi rażące pogwałcenie zasad cywilizowanego świata, praw człowieka i prawa międzynarodowego. \begin{footnotesize} \begin{itemize} \item[45] M. Starr, \textit{Ukraine accuses Russia of planning to cut down and sell its forests in ‘ecocide’}, https://www.jpost.com/international/article-701426 (data dostępu: 9.06.2023). Zob. także \textit{Wywiad Ukrainy: Rosja chce przeprowadzić masowy wyrób ukraińskich lasów}, https://www.rp.pl/konflikty-zbrojne/art35866631-wywiad-ukrainy-rosja-chce-przeprowadzic-masowy-wyrab-ukrainskich-lasow (data dostępu: 9.06.2023). \item[46] T. Schauenberg, \textit{Ukraine: destroyed Kakhovka Dam amounts to ‘ecocide’}, https://www.dw.com/en/ukraine-destroyed-kakhovka-dam-amounts-to-ecocide/a-65849713 (data dostępu: 7.06.2023). \item[47] Ibidem. \item[48] A. Hall, \textit{Russia has been accused of ‘ecocide’ over the destruction of a Ukrainian dam. What is it?}, https://www.sbs.com.au/news/article/russia-has-been-accused-of-ecocide-over-the-destruction-of-a-ukrainian-dam-what-is-it/j57st8rqi (data dostępu: 9.06.2023). \item[49] Parlament Europejski w Rezolucji z dnia 19 stycznia 2023 r. [2022/3017(RSP)] zaapelował do instytucji Unii Europejskiej i państw członkowskich do „ścisłej współpracy z Ukrainą w celu poszukiwania i budowania politycznego wsparcia na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ i innych forach międzynarodowych, w tym Rady Europy, OBWE i G-7, w celu utworzenia specjalnego trybunału ds. zbrodni agresji przeciwko Ukrainie” (pkt 4). \end{itemize} \end{footnotesize} W kierunku przepisów intergeneracyjnych W celu zapobiegania zjawisku ekobójstwa powinno się opracowywać strategię ochrony realizowaną w sposób ciągły. Deklaracja sztokholmska, przyjęta podczas obrad Konferencji Narodów Zjednoczonych w 1972 r.$^{50}$, stała się podstawą formowania nowej etyki ekologicznej, w której wskazano na potrzebę otaczania ochroną bytów innych niż ludzie (zasada 3). Deklaracja zapoczątkowała debaty o normatywizacji wartości ekologicznych w prawie międzynarodowym i ustawodawstwach krajowych. Wskazano na potrzebę opracowania skuteczniejszego mechanizmu zapobiegania zanieczyszczeniom środowiska, które przekraczają granice państwowe$^{51}$. Brak ograniczania nadmiernej konsumpcji surowców naturalnych, przeciwdziałania dewastacji środowiska mogą w konsekwencji doprowadzić do erozji struktur funkcjonowania ludzi, państw i narodów. Utrata zasobów naturalnych w wyniku ekobójstwa nie jest zatem zwykłym „marnotrawstwem”$^{52}$. W wyniku pogłębiającej się dewastacji środowiska zachwianiu ulega życie społeczno-kulturowe$^{53}$. Stąd w konwencji z Espoo wskazano na rolę stanowienia perspektywicznych przepisów prawa oraz rozwijanie wybiegającej w przyszłość polityki w celu zapobiegania szkodliwym oddziaływaniom człowieka na środowisko$^{54}$. Należy zaznaczyć, że zakłócanie równowagi biologicznej w środowisku nie zawsze od razu przynosi widoczne i odczuwalne skutki. W przyrodzie występują zasoby nieodnawialne. Kształtowanie nowej etyki ekologicznej w ujęciu interegeneracyjnym może wspomóc proces reformowania norm prawnych oraz form instytucjonalnej ochrony przyrody. Zapobieganie ekobójstwu powinno stać się obowiązkiem o charakterze prawnomiedzynarodowym, gdyż jest zbrodnią wymierzoną przeciwko „całemu życiu, nie tylko ludzkiemu życiu”$^{55}$. $^{50}$ United Nations Conference on the Human Environment, 5–16 June 1972, Stockholm. $^{51}$ G. Chiarini, Ecocide and International Criminal Court procedural issues: additional amendments to the ‘Stop Ecocide Foundation’ proposal, Legal Research Series, Working Paper No. 15, November 2021, s. 3. $^{52}$ M.A. Gray, The international crime of ecocide, „California Western International Law Journal” 1996, vol. 26, nr 2, s. 216. Zob. M. Bowman, A. Boyle (red.), Environmental damage in international and comparative law. Problems of definition and valuation, Oxford 2002; Y. Khalatbari, A. Poorhashemi, „Environmental damage: challenges and opportunities in international environmental law”, „CIFILE Journal of International Law” 2019, vol. 1, nr 1, s. 21–28. $^{53}$ W raporcie Benjamina Whitakera o zapobieganiu i karaniu zbrodni ludobójstwa poddano refleksji możliwość rozszerzenia definicji ludobójstwa (genocide) o kulturobójstwo (cultural genocide) oraz ekobójstwo (ecocide) – Review of Further Developments in Fields with which the Sub-Commission has been Concerned. Revised and Updated on the Question of the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide prepared by Mr B. Whitaker, United Nations Economic and Social Council, Commission on Human Rights, Sub-Commission on Prevention of Discrimination and Protection of Minorities, Thirty-eighth Session, E/CN.4/Sub.2/1985/6, 2 July 1985, § 33. $^{54}$ Preambuła, Konwencja o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym podpisana w Espoo dnia 25 lutego 1991 r. (Dz.U. z 1999 r., Nr 96, poz. 1110). $^{55}$ A. Greene, The campaign to make ecocide an international crime: quixotic quest or moral imperative?, „Fordham Environmental Law Review” 2019, vol. 30, nr 3, s. 4. Wnioski W świetle przeprowadzonych wywodów można wyprowadzić wniosek, że ekobójstwo oznacza rozległą dewastację środowiska. Czyny bezprawne popełniane w ramach ekobójstwa prowadzą do zachwiania procesów przyrodniczych, reakcji biologicznych i fizykochemicznych, które podtrzymują istnienie życia na naszej planecie. Za niepokojący należy jednak uznać fakt, że w obliczu wzrostu zagrożeń związanych z ekobójstwem panuje fragmentaryczne podejście do spraw ochrony środowiska. Podejmowanie działań na rzecz zapobiegania ekobójstwu utrudnia brak spójnych regulacji prawnych, strategii bezpieczeństwa, skorelowanych mechanizmów ostrzegawczych oraz systemu wymiany informacji. Luki w postaci braku prawnokarnej regulacji ekobójstwa na forum międzynarodowym przyczyniają się do powstawania pustki normatywnej, która pogłębia erozję bezpieczeństwa ekologicznego. Zważywszy że ekobójstwo stanowi wielowymiarowe zagrożenie dla eko-systemów i funkcjonowania człowieka, społeczność międzynarodowa powinna utworzyć w tym zakresie solidarnościową koalicję współpracy. Wdrażanie działań w celu kryminalizacji ekobójstwa na forum międzynarodowym otwiera drogę do zapobiegania zbrodni przeciwko środowisku naturalnemu, które jest wspólnym dobrem, ale także zobowiązaniem dla ludzkości o charakterze międzypokoleniowym. Powinno podejmować się skoordynowane działania wznoszące się ponad doraźne potrzeby ekonomiczne, aby zapobiegać skutkom, które w niedalekim czasie mogą być dla ludzkości katastrofalne. Wyłania się zatem potrzeba (re)definiowania relacji z naturą, w których zostanie przywrócona świadomość, że człowiek jest cząstką ogromnego żyjącego organizmu przyrody. Wykaz literatury Ahmed N., Proof of ecocide: towards a forensic practice for the proposed international crime against the environment, „Archaeological and Environmental Forensic Science” 2017, vol. 1, nr 2. Bar W., Ekobójstwo i grzech ekologiczny: dwa terminy – dwa porządki – wspólna sprawa, „Studia Prawnicze KUL” 2020, nr 2(82). Bates-Kassatly V., Baumann-Pauly D., Amplifying misinformation. The case of sustainability indices in fashion, Geneva Center for Business & Human Rights, Geneva 2023. Bazhenova H., The war in Ukraine: crimes against the environment (part 1), „IEŚ Commentaries” 2022, nr 605. Bowman M., Boyle A. (red.), Environmental damage in international and comparative law. Problems of definition and valuation, Oxford University Press, Oxford 2002. Broswimmer F.J., Ecocide. A short history of the mass extinction of species, Pluto Press, London–Sterling 2002. Chiarini G., Ecocide and International Criminal Court procedural issues: additional amendments to the ‘Stop Ecocide Foundation’ proposal, Legal Research Series, Working Paper No. 15, November 2021. Cusato E., From ecocide to voluntary remediation projects: legal responses to ‘environmental warfare’ in Vietnam and the spectre of colonialism, „Melbourne Journal of International Law” 2018, vol. 19, nr 2. Durney J., Crafting a standard: environmental crimes as crimes against humanity under the International Criminal Court, „Hastings Environmental Law Journal” 2018, vol. 24, nr 2. Falk R.A., Environmental warfare and ecocide facts, appraisal and proposals, „La Revue belge de droit international” 1973, nr 1. Fic R., Akty prawa międzynarodowego dotyczące odpowiedzialności karnej w prawie ochrony środowiska w kontekście środków penalnych przewidzianych w prawie polskim, „Prawne Problemy Górnictwa i Ochrony Środowiska” 2022, nr 2. Fleming S., Biowar in Ancient Times – a discussion with A. Mayor, „Expedition” 2005, vol. 47, nr 1. Fleming T., Stevens M., Ending the silence. Ecocide and renewal in Iraq’s Mashlands, „Earth First! Journal” 2011, vol. 31, nr 3. Gauger A., Rabatel-Fernel M.P., Kulbicki L., Short D., Higgins P., Ecocide is the missing 5th Crime Against Peace, [w:] A. Gauger, M.P. Rabatel-Fernel, L. Kulbicki, D. Short, P. Higgins, The ecocide project ‘Ecocide is the missing 5th Crime Against Peace’. A report, Human Rights Consortium, University of London, London 2012. Gray M.A., The International crime of ecocide, „California Western International Law Journal” 1996, vol. 26, nr 2. Greene A., The campaign to make ecocide an international crime: quixotic quest or moral imperative?, „Fordham Environmental Law Review” 2019, vol. 30, nr 3. Hall A., Russia has been accused of ‘ecocide’ over the destruction of a Ukrainian dam. What is it?, https://www.sbs.com.au/news/article/russia-has-been-accused-of-ecocide-over-the-destruction-of-a-ukrainian-dam-what-is-it/j57st8rqi. Higgins P., Eradicating ecocide. Laws and governance to prevent the destruction of our planet, Shepheard-Walwyn Ltd, London 2010. Higgins P., Seeding intrinsic values: how a law of ecocide will shift our consciousness, „Cadmus” 2012, vol. 1, z. 5. Huey R.B., Salisbury R., Wang J.-L., Mao M., Effects of age and gender on success and death of mountaineers on Mount Everest, „Biology Letters”, 14 August 2007. Hunt T.L., Lipo C.P., Revisiting Rapa Nui (Easter Island), „Ecocide”, „Pacific Science” 2009, vol. 63, nr 4. Khalatbari Y., Poorhashemi A., „Environmental damage”: challenges and opportunities in international environmental law, „CIFILE Journal of International Law” 2019, vol. 1, nr 1. Kopeć R., Broń chemiczna, [w:] O. Wasiuta, R. Klepka, R. Kopeć (red.), Vademecum bezpieczeństwa, Instytut Nauk o Bezpieczeństwie UP, Kraków 2018. Kowalska S., Prakseologia działań zapobiegawczo-prewencyjnych w obliczu intensyfikacji zjawiska ekobójstwa, [w:] J. Wołejszo, K. Malasiewicz, N. Prusiński (red.), Prakseologia w naukach o bezpieczeństwie. Sprawność działania w bezpieczeństwie narodowym, Wyd. Nauk. Akademii Kaliskiej im. Prezydenta S. Wojciechowskiego, Kalisz 2021. Le D.T., Pham T.M., Polachek S., The long-term health impact of Agent Orange: evidence from the Vietnam War, Institute of Labor Economics, Bonn 2021. Levie H.S., History of the law of war on land, „International Review of the Red Cross” (“Revue Internationale de la Croix-Rouge”) 2000, vol. 82, nr 838. Marcinko M., Cele wojskowe a obiekty cywilne oraz dobra i obiekty poddane szczególnej ochronie, [w:] Z. Falkowski, M. Marcinko (red.), Miedzynarodowe prawo humanitarne konfliktów zbrojnych, WCEO, Warszawa 2014. Matić U., Scorched earth: violence and landscape in New Kingdom Egyptian representations of war, „Istraživanja Journal of Historical Researches” 2017, nr 28. Mehta S., Merz P., Ecocide – a new crime against peace?, „Environmental Law Review” 2015, vol. 17, z. 1. Nyka M., Crime against the natural environment – ecocide – from the perspective of international law, „Eastern European Journal of Transnational Relations” 2022, vol. 6, nr 2. Pallathadka H., The impact of excessive tourism in Mount Everest, „European Journal of Molecular & Clinical Medicine” 2020, vol. 7, z. 11. Robinson E. Van D., War and economics in history and in theory, „Political Science Quarterly” 1900, vol. 15, nr 4. Robinson D., Ecocide – puzzles and possibilities, „Journal of International Criminal Justice” 2022, vol. 20, z. 2. Ruiz D., Ecocide in the Iraqi Marshes, „Freedom from Fear” 2010, z. 6. Sandoz Y., Swinarski C., Zimmermann B. (red.), Commentary on the Additional Protocols of 8 June 1977 to the Geneva Conventions of 12 August 1949, International Committee of the Red Cross, Martinus Nijhoff Publishers, Geneva 1987. Schauenberg T., Ukraine: destroyed Kakhovka Dam amounts to ‘ecocide’, https://www.dw.com/en/ukraine-destroyed-kakhovka-dam-amounts-to-ecocide/a-65849713. Schwabach A., Ecocide and genocide in Iraq: international law, the Marsh Arabs, and environmental damage in non-international conflicts, „Colorado Journal of International Environmental Law and Policy” 2004, vol. 15, z. 1. Starr M., Ukraine accuses Russia of planning to cut down and sell its forests in ‘ecocide’, https://www.jpost.com/international/article-701426. Teclaff L.A., Beyond restoration – the case of ecocide, „Natural Resources Journal” 1991, vol. 34, z. 4. Unmüßig B., Sachs W., Fatheuer T., Critique of the green economy. Toward social and environmental equity, Heinrich Böll Foundation, Berlin 2012. Wywiad Ukrainy: Rosja chce przeprowadzić masowy wyrąb ukraińskich lasów, https://www.rp.pl/konflikty-zbrojne/art35866631-wywiad-ukrainy-rosja-chce-przeprowadzic-masowy-wyraub-ukrainskich-lasow. Zych M., Pilis W., Wpływ poliestru na zdrowie człowieka, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Dlugosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna” 2013, t. XII, nr 2. Ecocide causes the destruction of ecosystems and the devastation of flora and fauna habitats. According to the holistic outlook, all elements of the ecosystem are necessary and together contribute to the functioning of nature in a harmonious and organized manner. Blind acceptance of the idea that man is to subdue nature led to a situation in which rationality and moral principles began to be superseded by striving for power, territory and natural resources. The expansion of agriculture, economy, and industry has obscured ecological values, emphasizing economics and militarism. The aim of the article is to discuss the evolution of legal norms and the current understanding of ecocide on the international forum. In consideration, the transformations in the paradigm of the analyzed phenomenon will be shown, from which it follows that ecocide is subject to dynamic changes, posing a threat to the functioning of man and nature in a cumulative way. The article elaborates on the claim that ecocide is a crime against nature and the environment of human life. Due to the fragility of ecosystems, much of the environmental damage may be irreversible. Nevertheless, the normalization of ecocide has not been carried out in international law so far. The lack of correlated regulations and strategies hinders preventive and protective endeavours. During the analysis, norms are discussed, which may prove to be supportive in building a new paradigm of nature protection aimed towards the ecological public order. With the aim of implementing protective measures in a future-oriented manner, the substantive and procedural layer needs a binder in the form of an axiology resulting from the natural order. The reformulation of the existing reference point in the law and mechanisms of environmental protection is a civilizational necessity. Kryptoreklama stosowana w influencer marketingu jako czyn nieuczciwej konkurencji i nieuczciwa praktyka rynkowa Wstęp Ustanowiona w Polsce społeczna gospodarka rynkowa stymuluje rozwój gospodarczy, zapewniając co do zasady wolny dostęp do rynku i dopuszczając mnogość podmiotów w obrocie gospodarczym. Jak podkreśla Janusz Szwaja, „konkurencja jest zjawiskiem występującym od zarania dziejów w wielu dziedzinach działalności poszczególnych ludzi, ich grup i całych społeczeństw, z polityką i gospodarką na czele. (...) Uczestniczenie w niej, a przynajmniej w niektórych jej rodzajach i przejawach, jest właściwie nieuniknione dla poszczególnych jednostek”$^1$. Ogromna liczba rywalizujących podmiotów w obrocie gospodarczym ma przyczynić się do konkurowania między nimi w celu dotarcia do klientów, czego rezultatem jest również polepszenie jakości oferowanych przez nich usług czy produktów. Nieustanna potrzeba maksymalizacji zysków i budowania przewagi konkurencyjnej może jednak „zachęcać” niektórych przedsiębiorców do podjęcia działań przyspieszających proces pozyskania klientów. Niestety, w wielu przypadkach godzą one jednocześnie w uczciwą konkurencję w obrocie gospodarczym i jego prawidłowe funkcjonowanie. Legalne prowadzenie działalności gospodarczej, która przynosi efekty i dynamizuje rozwój, jest w wielu przypadkach kwestią wyboru – decyzji przedsiębiorcy co do rodzaju działań, które podejmie i ich stosunku do interesów innych uczestników obrotu gospodarczego oraz do zbiorowych interesów konsumentów. Obecny rynek jest bowiem dla wielu branż trudny. I nie wynika to tylko z kwestii wysokich kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, rosnącej inflacji czy pędu innowacyjno-technologicznego. Owa trudność jest rów- --- $^1$ J. Szwaja (red.), Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, 2019, Legalis. nież w dużej mierze determinowana praktykami, jakie stosują inne podmioty działające na rynku, oraz potencjałem dostępnym dla przedsiębiorców w zakresie promocji produktów czy usług. Ten potencjał czasem zachęca do wyboru „drogi na skróty” kosztem innych przedsiębiorców czy konsumentów. Czy możliwa jest zatem skuteczna promocja w ramach dobrych praktyk rynkowych z poszanowaniem interesów różnych osób i grup? Tak, zdecydowanie. Choć rzeczywiście nieuczciwe praktyki rynkowe w promocji są niekiedy częściej dostrzegalne niż rzetelne działanie z poszanowaniem konkurencyjności. Dlaczego? Ponieważ szybciej dają efekt, realnie zwiększają liczbę klientów, istotnie wpływają na podejmowane przez nich decyzje i maksymalizują zyski. Jednocześnie nie są akceptowane ani społecznie, ani gospodarczo przez innych przedsiębiorców, a nieświadomi konsumenti w jeszcze większym stopniu napędzają maszynę nieuczciwości (dokonując wyboru produktu/usługi promowanego w nieuczciwy sposób). Niniejszy artykuł ma na celu analizę obszaru promocji produktów i usług z wykorzystaniem przekazu reklamowego, który nie stanowi instrumentu wyłącznie wykreowanego przez praktykę gospodarczą, a jest uregulowany przez przepisy prawa. Badanie obejmuje zakresem te działania, które naruszają przepisy prawa i stanowią czyn nieuczciwej konkurencji, jak również nieuczciwe praktyki rynkowe. Autorka skupi się w nim na działalności influencerów, których aktywność stanowi jedną z popularniejszych w ostatnich czasach form docierania do klientów i wpływania na ich decyzje zakupowe. Jednocześnie warto podkreślić, że reklama z wykorzystaniem influencer marketingu i rzetelność w tym zakresie są przedmiotem wyraźnego zainteresowania Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Uczciwa konkurencja – potrzeba rynku czy utopia gospodarcza? Obrót gospodarczy nie posiada legalnej definicji, jednak powszechnie wskazuje się, że jest to przestrzeń wymiany dóbr w postaci towarów i usług za pośrednictwem pieniądza. Jak podkreśla Robert Zawłocki, „przez obrót należy rozumieć nie tylko (i nie tyle) wymianę dóbr i usług odbywającą się z reguły z użyciem środków płatniczych, ale przede wszystkim towarzyszące tej wymianie i powstające w jej procesie stosunki między jej podmiotami (uczestnikami)”$^2$. Pojęcie obrotu należy przy tym nierozerwalnie wiązać z pojęciem działalności gospodarczej. Przestrzeń owej wymiany regulują przede wszystkim przepisy prawa, jak również dobre praktyki wykreowane przez uczestników. Ich przestrzeganie --- $^2$ R. Zawłocki, Prawo karne gospodarcze, Warszawa 2007, s. 3. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie obrotu oraz ochronę wartości istotnych z perspektywy gospodarki, ale i samego społeczeństwa (bowiem w obrocie uczestniczą również „podmioty nieprofesjonalne”, takie jak konsumentci). Do tych wartości należy zaliczyć m.in.: interes przedsiębiorców, interes konsumentów, uczciwe praktyki rynkowe, uczciwą konkurencję oraz szeroko pojęty interes publiczny. Prawo chroni zachowanie równości i proporcjonalności warunków konkurowania między przedsiębiorcami – w skali mikro, jak i makro. Jak podkreśla Anna Dobaczewska, „celem takiej regulacji jest oczywiście zrównanie szans podmiotów o słabszej pozycji na rynku konkurencyjnym i umożliwienie im konkurencji”$^3$. Sama konkurencja, czyli współzawodnictwo pomiędzy uczestnikami obrotu gospodarczego, jest niezwykle doniosła w swej roli. Janusz Szweja podkreśla, że „współcześnie uważa się konkurencję za jeden z najważniejszych czynników rozwoju gospodarczego”. Trudno nie zgodzić się z autorem, zwłaszcza obserwując dynamikę rozwoju wielu obszarów mających duży wpływ na sytuację w obrocie gospodarczym (np. rozwój technologiczny, digitalizacja, wykorzystanie sztucznej inteligencji itp.). Do pojęcia konkurencji odniósł się również Sąd Najwyższy, przyjmując, że „złożone i wielopłaszczyznowe zagadnienie konkurencji można określić jako rywalizację co najmniej dwóch podmiotów w dążeniu do osiągnięcia tego samego celu, lecz z jednoczesnym działaniem zmierzającym do uzyskania przewagi. Konkurencja gospodarcza rozumiana jako zespół środków i czynników mających ukazać atrakcyjność i siłę przedsiębiorstwa jest nieodłącznym elementem wolności handlowej i przemysłowej w warunkach gospodarki rynkowej”$^4$. Konkurencja pełni wiele funkcji, które mają doniosłe znaczenie dla funkcjonowania i rozwoju gospodarki: - „powoduje daleko idącą standaryzację zachowań przedsiębiorców. Jest to niezbędne, aby przedsiębiorstwo mogło przetrwać oraz zachować swoje znaczenie rynkowe”$^5$; - „prowadzi do zwiększenia efektywności działalności konkurencyjnych przedsiębiorstw”$^6$; - chroni interesów indywidualnych słabszych uczestników rynku$^7$; - „steruje produkcją (...), kieruje przepływem towarów i środków produkcji, decyduje o rozdziele środków rzeczowych, finansowych i osobowych pomiędzy przedsiębiorstwa i gałęzie gospodarki (...), przyspiesza postęp technicz- --- $^3$ A. Dobaczewska i in., Nowe prawo przedsiębiorców, Warszawa 2018, s. 56–57. $^4$ Wyrok SN z 20 maja 1991 r., sygn. akt. II CR 445/90, OSG 1991, Nr 4, poz. 78, s. 38. $^5$ C. Kosikowski, T. Ławicki, Ochrona prawna konkurencji i zwalczanie praktyk monopoliastycznych, Warszawa 1994, s. 10. $^6$ Ibidem, s. 12. $^7$ W. Jurasz, Zakres podmiotowy regulacji ustaw: o ochronie konkurencji i konsumentów, zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, „Monitor Prawniczy – dodatek” 2010, nr 8, Legalis. ny i organizacyjny, znacząco wpływa na podział dochodów, przez co sprzyja rozwojowi przedsiębiorstw lepszych, bardziej wydajnych i jednocześnie eliminuje przedsiębiorstwa słabe, które nie mogą sprostać konkurencji”$^8$. Konkurencja wypełnia wszystkie te funkcje, gdy jest uczciwa i zgodna z przepisami prawa, stanowiąc kwintesencją obrotu gospodarczego. Jednak, jak podkreśla Sąd Najwyższy w swoim wyroku, nie wszystkie środki użyte w celu poparcia własnych dążeń w walce o rozszerzenie kręgu odbiorców dla sprzedawanych (produkowanych) towarów okazują się – w świetle obowiązujących przepisów – dozwolone$^9$. Ma to m.in. związek z faktem, że: - przedsiębiorcy, konkurując między sobą o pozycję na rynku, stawiają za najważniejszy (i często jedyny) cel zysk, osiągając go kosztem innych przedsiębiorców i konsumentów; - „interesy konsumentów pozostają w zasadniczej sprzeczności z dążeniem przedsiębiorstwa do powiększania zysków. Powoduje to stałe zagrożenie tych interesów na różnych etapach działalności przedsiębiorstwa”$^10$. Istota prawidłowo funkcjonującego obrotu gospodarczego jest uczciwe konkurowanie, które nie narusza interesów innych podmiotów. Można stwierdzić, że jest to silna potrzeba rynku, która zapewnia ochronę zarówno przedsiębiorcom, jak i konsumentom, szczególnie gdy „powszechnie uważa się, że konkurencja wpływa dodatnio na rozwój poszczególnych branż i całej gospodarki narodowej. Określa się ją nierzaz jako koło zamachowe gospodarki”$^11$. Nieuczciwość w prowadzeniu działalności to skaza na opartej na wolności działalności gospodarczej społecznej gospodarce rynkowej. Reklama i jej rola w obrocie gospodarczym Konkurowanie przedsiębiorcy ma na celu zdobycie przez niego przewagi na rynku, zwiększenie liczby klientów i maksymalizację zysku. Można uczynić to na wiele sposobów, wykorzystując narzędzia finansowe (rabaty, odroczone terminy realizacji zapłaty, grupy cenowe, wyprzedaże itp.), podnosząc jakość swoich produktów lub usług, wprowadzając innowację na rynek lub – co kluczowe w świetle analizowanego tematu – wykorzystując narzędzia marketingowe i promując swoją ofertę. Jednocześnie, odwołując się do zasad uczciwej konkurencji, w tym przypadku również prawo „zakazuje działań, które w sposób nieuczciwy ingerowałyby w konkurencję”$^12$. Tym samym należy --- $^8$ J. Szwaja (red.), op. cit. $^9$ Wyrok SN z 20 maja 1991 r., sygn. akt. II CR 445/90, OSG 1991, Nr 4, poz. 78, s. 38. $^10$ C. Kosikowski, T. Ławicki, op. cit., s. 11. $^11$ J. Szwaja (red.), op. cit. $^12$ A. Pietrzak (red.), Prawo przedsiębiorców. Komentarz, Warszawa 2019, s. 33. stwierdzić, że przedsiębiorca ma swobodę w informowaniu o swoich produktach i usługach, pod warunkiem że nie narusza interesów przedsiębiorców i zbiorowych interesów konsumentów, nie stosuje nieuczciwych praktyk rynkowych lub też nie popełnia czynów nieuczciwej konkurencji. Reklama, jako forma przekazu promocyjnego, może być postrzegana w wymiarze: - cywilnym – jako oświadczenie woli reklamodawcy (przedsiębiorcy) oraz czynność zmierzająca do zawarcia umowy cywilnoprawnej; - gospodarczym – jako czyn nieuczciwej konkurencji; - karnym – jako przestępstwo lub wykroczenie. W świetle prowadzonej analizy kluczowy będzie wymiar gospodarczy. Reklama w obowiązującym do końca lat 80. ubiegłego wieku centralnym systemie zarządzania gospodarką nie była koniecznością, bowiem problem nieuczciwej konkurencji nie istniał. „Nie istniała sama konkurencja, a przeważającą część produktów wytwarzały przedsiębiorstwa państwowe, które miały obowiązek stosować centralnie ustalone normy”$^{13}$. Obecnie w gospodarce wolnorynkowej brak reklamy jest czynnem godzącym w rozwój i funkcjonowanie samego przedsiębiorstwa. Potocznie mówi się nawet: „Nie ma Cię w Internecie, nie widać Cię na bilbordach – nie ma Cię”. W trakcie realizacji przez autorkę niniejszego artykułu projektu „Nowoczesny Uniwersytet” studenci otrzymywali zadania w ramach spotkań projektowych. Jednym z nich było wyszukanie i ocena informacji na temat danego przedsiębiorstwa w Internecie. Celem zadania była weryfikacja i rozróżnienie informacji o statusie przedsiębiorstwa od informacji marketingowych. Studenci przedsiębiorstwa, które nie miały swoich stron internetowych czy profili w mediach społecznościowych, określali je jako „nieistniejące” lub „które zaprzestały funkcjonowania”. Biorąc pod uwagę, że pokolenie Z jest znaczącym i będzie jeszcze bardziej znaczącym klientem wielu przedsiębiorstw, ich zdanie dobrinie ukazuje, że reklama w obecnych realiach obrotu gospodarczego jest niezbędna. Ustawodawca podjął się stworzenia definicji legalnej pojęcia reklamy. Ciekawe, w polskim systemie prawnym nie ma aktu prawnego, który skupiałby wszystkie regulacje z zakresu marketingu, promocji i reklamy. Są one usytuowane w różnych aktach prawnych. I tak definicja reklamy zawarta została w art. 4 pkt 17 ustawy z dnia z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji$^{14}$. Reklamą jest przekaz handlowy, pochodzący od podmiotu publicznego lub prywatnego, w związku z jego działalnością gospodarczą lub zawodową, zmierzający do promocji sprzedaży lub odpłatnego korzystania z towarów, lub usług; reklama jest także autopromocją. „Reklamą w rozumieniu RTVU jest więc przekaz handlowy o charakterze ogłoszenia promocyjnego rozpowszechnianego $^{13}$ A. Malarewicz, Konsument a reklama. Studium cywilnoprawne, Warszawa 2009, s. 121. $^{14}$ Dz.U. z 2022 r., poz. 1722. lub udostępnianego publicznie przez dostawcę usługi medialnej”\textsuperscript{15}. Hanna Marcinkiewicz-Grzesiak, komentując analizowany przepis, stawia tezę, że ustawa nie precyzuje formy reklamy, więc „mianem reklamy możemy określić szeroki zakres działań promocyjnych, które wpływają na kształtowanie postaw zakupowych odbiorców”\textsuperscript{16}. Ustawodawca, zawężając pojęcie reklamy do branży farmaceutycznej, wprowadził jej definicję również w ustawie z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne\textsuperscript{17}. Zgodnie z art. 52 ust. 1 reklamą produktu leczniczego jest działalność polegająca na informowaniu lub zachęcaniu do stosowania produktu leczniczego, mająca na celu zwiększenie: liczby przepisywanych recept, dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych. Kolejnym przykładem definicji reklamy jest ta zawarta w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi\textsuperscript{18}. Ustawa definiuje reklamę napojów alkoholowych jako publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych, służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych; za reklamę nie uważa się informacji używanych do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami zajmującymi się produkcją, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi. Literatura przedmiotu uzupełnia powyższe definicje ustawodawcy, przyjmując, że reklama: - jest sposobem komunikowania się przedsiębiorstwa z otoczeniem\textsuperscript{19}; - to „każda płatna forma nieosobistej prezentacji oraz popierania idei, dóbr i usług przez ściśle określona, zainteresowaną osobę” (definicja American Marketing Association)\textsuperscript{20}; - nie jest synonimem marketingu – „zrównywanie pojęć marketingu i reklamy jest błędem, bowiem terminy te nie są tożsame i nie należy stosować ich zamiennie”\textsuperscript{21}. Głównym celem reklamy jest „zwrócenie uwagi potencjalnych nabywców (konsumentów) na usługi lub towary oferowane przez danego reklamodawcę (przedsiębiorcę)”\textsuperscript{22}. Rola owego „zwrócenia uwagi” jest nieodzowna w procesie \textsuperscript{15} S. Piątek (red.), \textit{Ustawa o radiofonii i telewizji. Komentarz}, 2014, Legalis. \textsuperscript{16} H. Marcinkiewicz-Grzesiak, \textit{Wytyczne Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – oznaczanie reklam i współprac w social media i wątpliwości prawne oraz technologiczne, „Prawo Nowych Technologii”} 2023, nr 1, Legalis. \textsuperscript{17} Dz.U. z 2022 r., poz. 2301. \textsuperscript{18} Dz.U. z 2023 r., poz., 165, 240, 535, 803. \textsuperscript{19} H. Marcinkiewicz-Grzesiak, op. cit. \textsuperscript{20} J. Altkorn (red.), \textit{Podstawy marketingu}, Kraków 1996, s. 309. \textsuperscript{21} N. Szok, \textit{Viral marketing usług prawnych zawodowych pełnomocników}, „Monitor Prawniczy” 2022, nr 18, s. 969, Legalis. \textsuperscript{22} H. Marcinkiewicz-Grzesiak, op. cit. pozyskiwania nowych klientów i maksymalizowania zysków. Dlatego tak istotnym z perspektywy zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obrotu gospodarczego jest, aby reklama i jej wykorzystanie było zgodne z prawem i zasadami uczciwej konkurencji. Możliwości związane z wykorzystaniem nowych mediów, innowacyjnych narzędzi marketingowych czy trendów z Zachodu powodują, że przepisy prawa wydają się budzić pewne wątpliwości co do ich aktualności i realnym zapewnieniu ochrony przed nieuczciwymi praktykami w reklamie. Słusznie zresztą podkreśla H. Marcinkiewicz-Grzesiak, że „regulacje w przedmiocie prawa reklamy nie nadążają w tym zakresie za rozwojem techniki oraz za narzędziami oferowanymi w Internecie, w tym przede wszystkim za pośrednictwem portali społecznościowych”$^{23}$. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów stworzył nawet swoisty przewodnik Rekomendacje Prezesa UOKiK dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów w mediach społecznościowych$^{24}$, stanowiący dopełnienie regulacji prawnych i próbę dostosowania ochrony do zmieniających się realiów gospodarczych i społecznych. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że ustawodawca wprowadza w przepisach szczegółowych zakazy reklam w określonych branżach: - zakaz reklamy i promocji wyrobów tytoniowych na podstawie art. 8 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych$^{25}$; - zakaz reklamy wyrobów medycznych na podstawie art. 54–61 ustawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych$^{26}$; - zakaz reklamy gier hazardowych na podstawie art. 134 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych$^{27}$; - zakaz reklamy alkoholu na podstawie art. 13$^1$ ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Nieprzestrzeganie przepisów z zakresu zakazów określonych reklam może stanowić czyn nieuczciwej konkurencji lub nieuczciwą praktykę rynkową. Pojęcie „influencer marketingu” Jeżeli przyjąć, odwołując się do przytoczonych definicji reklamy, że jest ona sposobem komunikowania się przedsiębiorstwa z otoczeniem, a jej celem --- $^{23}$ Ibidem. $^{24}$ Rekomendacje Prezesa UOKiK dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów w mediach społecznościowych, s. 4, https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=18944 (data dostępu: 27.05.2023). $^{25}$ Dz.U. z 2023 r., poz. 700. $^{26}$ Dz.U. z 2022 r., poz. 974. $^{27}$ Dz.U. z 2023 r., poz. 227. jest zwrócenie uwagi potencjalnych nabywców na usługi lub towary oferowane przez danego reklamodawcę, to influencer marketing świetnie i w pełni wpisuje się w te założenia. Oczywiście influencer występuje w roli promującego dane przedsiębiorstwo, a nie jako formalny przedstawiciel czy pracownik przedsiębiorstwa. Z perspektywy aktualnych trendów w marketingu jego „zewnętrzna rola” nie ma negatywnego wpływu na reklamę i promocję, wręcz przeciwnie – ma wysoce pozytywny wpływ na decyzje konsumentów jako potencjalnie „niezależny” podmiot. Zacząć należy od samej definicji „influencer marketingu”. Słowo to pochodzi z języka ang. influence (wpływ). I rzeczywiście na tym wpływie influencer opiera swoją działalność. Jest to bowiem osoba, twórca aktywnie promujący swoje działania w Internecie, zwłaszcza w social mediach, ukazujący swoje życie, wyznaczający pewne wzorce czy nawet standardy (zależy od intensywności wpływu, jaki wywiera). Komunikuje się on ze swoimi, z reguły licznymi obserwatorami i poprzez swoje publikacje może wpływać na ich opinie, decyzje czy zachowania. Influencer marketing w ostatnich latach stał się bardzo popularny i został uznany za strategię marketingową 2017 r.$^{28}$ Jednak z czego wynika fakt, że wykorzystuje się te osoby do promocji i reklamy? Jak podają Ewa Jaska, Agnieszka Werenowska i Bartosz Gomoła, „największe przedsiębiorstwa reprezentujące różne obszary życia społeczno-gospodarczego posiadają swoje własne kanały w social mediach. Jednak często zasięgi tych profili są niewystarczające, by poinformować wszystkich odbiorców o nowych lub udoskonalonych produktach. Pomocni w tym zakresie są influencerzy oraz ich profile, na których w sposób natywny mogą dzielić się swoimi nowymi informacjami”$^{29}$. Influencer marketing nie jest definiowany przez ustawodawcę. Określenia, które znajdują się w literaturze przedmiotu, stanowią, że jest to: - „poszukiwanie popularnych i wpływowych osób w danej dziedzinie i współpracę z nimi nad promocją marki bądź produktu dzięki wykorzystaniu społeczności zorganizowanej wokół tej persony”$^{30}$; - „działalność twórcy aktywnie prowadzącego swoje media społecznościowe, komunikującego się ze swoimi obserwatorami. Poprzez swoje publikacje może wpływać na ich opinie, decyzje, czy zachowania”$^{31}$; --- $^{28}$ S. Kuczamer-Kłopotowska, K. Piekarska, Realizacja funkcji influencer marketingu w opinii influencerów oraz ich followersów, „Zarządzanie i Finanse/Journal of Management and Finance” 2018, vol. 16, nr 3(3), s. 162, http://www.wrz.ug.edu.pl/zif/2018_32.pdf (data dostępu: 28.05.2023). $^{29}$ E. Jaska, A. Werenowska, B. Gomoła, Wykorzystanie influencer marketingu w kreowaniu wizerunku marki, „Polityki Europejskie, Finanse i Marketing” 2019, vol. 21(70), https://pefim.sggw.pl/article/view/1038 (data dostępu: 27.05.2023). $^{30}$ R. Wilusz, Influencer marketing potężny ponad miarę, [w:] H. Hall (red.), Marketing (r) Evolution. Nowe techniki, pomysły, rozwiązania, Rzeszów 2017, s. 250. $^{31}$ Rekomendacje Prezesa UOKiK…, s. 4. „działalność influencera, który powinien posiadać grupę wiernych fanów i być ekspertem w swojej dziedzinie”\textsuperscript{32}; „współpraca pomiędzy konkretnymi firmami a blogerami, vlogerami czy celebrytami”\textsuperscript{33}. Zasadnicze pytanie, które należy po analizie definicji postawić, to: jaka jest rzeczywista rola influencera w zwiększaniu liczby klientów i maksymalizowaniu zysków przedsiębiorstwa, które reklamuje? Dużą skuteczność tego typu działań należy upatrywać w aktualnych trendach i zachowaniach konsumentów – internautów, zwłaszcza gdy analizujemy raporty e-commerce, w których autorzy wskazują, że na populację 37,6 mln osób blisko 30 mln są Interneutami\textsuperscript{34}. Taka liczba ma znaczenie i nie pozostaje obojętna wobec produktów i usług, które oferuje wiele przedsiębiorców. Internauci szukają wśród influencerów swoich wzorców i autorytetów\textsuperscript{35}. W przeszłości były to osoby znane z telewizji czy gazet, dziś są to osoby bardzo aktywne w mediach społecznościowych, które dzielą się całym swoim życiem, mając bardzo wielu obserwujących. Do tego „influencerzy odznaczają się umiejętnością opowiadania historii, dzięki czemu ich przekaz znacznie bardziej angażuje odbiorców. Metodą potwierdzającą to założenie jest tzw. storytelling, czyli sztuka budowania relacji. Według badań, komunikaty reklamowe oparte na opowieściach wywołują pozytywne skojarzenia i zwiększają intencje zakupowe”\textsuperscript{36}. Co niezwykle istotne, zgodnie z rekomendacjami Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów influencer jest przedsiębiorcą, jeśli ze swojej aktywności internetowej czerpie korzyści materialne (nie tylko finansowe) i jednocześnie prowadzi zorganizowaną działalność gospodarczą we własnym imieniu i w sposób ciągły. Dotyczy to także sytuacji, gdy influencer nie zarejestrował działalności gospodarczej\textsuperscript{37}. W praktyce gospodarczej influencerzy często nie są przedsiębiorcami, a ich działania, które godzą w uczciwą konkurencję i prawidłowe funkcjonowanie obrotu gospodarczego, jest zupełnie nieświadome. Niekiedy występuje sytuacja, w której influencerem jest jednocześnie przedsiębiorca promującym swoje produkty/usługi i influencerem dla innego reklamodawcy (przedsiębiorcy). Dostrzegane jest to często w przypadku jednoosobowych działalności gospodarczych. Przykładem może być tu dietetyk, który \textsuperscript{32} S. Kuczamer-Klopotowska, K. Piekarska, op. cit., s. 159. \textsuperscript{33} D. Marzec, \textit{Znaczenie influencer marketingu w kształtowaniu decyzji współczesnych konsumentów}, „Media i Społeczeństwo” 2022, nr 16, s. 162, http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_53052_MiS_2022_16_10 (data dostępu: 27.05.2023). \textsuperscript{34} \textit{Raport E-commerce w Polsce}, 2022, s. 14, https://www.iab.org.pl/aktualnosci/raport-e-commerce-2022-juz-dostepny/ (data dostępu: 27.05.2023). \textsuperscript{35} D. Marzec, op. cit., s. 162. \textsuperscript{36} M. Hajdas, \textit{Storytelling – nowa koncepcja budowania wizerunku marki w epoce kreatywnej}, „Współczesne Zarządzanie” 2011, nr 1, s. 12, https://docplayer.pl/17768913-Storytelling-nowa-koncepcja-budowania-wizerunku-marki-w-epoce-kreatywnej.html (data dostępu: 27.05.2023). \textsuperscript{37} \textit{Rekomendacje Prezesa UOKiK}... prowadzi działalność gospodarczą i świadczy usługi dietetyczne. Komunikuje się on ze swoimi odbiorcami, pokazując im produkty, z których korzysta lub które poleca (np. suplementy, które są nieodłącznym elementem jego usług). Innym przykładem jest optyk, który pokazując stylizacje okularowe, jednocześnie reklamuje garderobę pasującą do danych oprawek. Te przykłady współpracy będą jeszcze przedmiotem analizy. Kryptoreklama jako czyn nieuczciwej konkurencji i nieuczciwa praktyka rynkowa „Influencer marketing stał się efektywnym narzędziem uskuteczniającym sprzedaż”$^{38}$. To jest już w dzisiejszych czasach pewne i przedsiębiorcy (reklamodawcy) z powodzeniem wykorzystują owo narzędzie, zwłaszcza że jego koncepcja zdecydowanie odbiega od marketingu tradycyjnego. Obserwatorzy zaczynają być ufni wobec marki ze względu na rekomendowanie jej przez ulubionych twórców. „Popularna osoba może utrzymywać stały kontakt ze swoimi fanami, co nie jest możliwe w przypadku klasycznej reklamy”$^{39}$. Reklamodawcy nie pozostają obojętni na ten potencjał i coraz częściej korzystają ze współpracy z influencerem. Jednak przytaczając ponownie treść wyroku Sądu Najwyższego, nie wszystkie środki użyte w celu poparcia własnych dążeń w walce o rozszerzenie kregu odbiorców dla sprzedawanych (produkowanych) towarów okazują się – w świetle obowiązujących przepisów – dozwolone$^{40}$. Jednym z nich jest stosowanie tzw. reklamy ukrytej, która „ma miejsce wtedy, gdy jej odbiorca odnosi mylne wrażenie, że chodzi nie o reklamę, ale o bezstronną, obiektywną prezentację towaru lub usługi”$^{41}$. Jej definicję ustawodawca wprowadził w ustawie z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym$^{42}$ (dalej jako p.n.p.r.). Zgodnie z art. 7 pkt 11 p.n.p.r. jest to wykorzystanie treści publicystycznych w środkach masowego przekazu w celu promocji produktu, w sytuacji gdy przedsiębiorca zapłacił za tę promocję, a nie wynika to wyraźnie z treści, obrazów lub dźwięków łatwo rozpoznawalnych przez odbiorców reklamy. „Kryptoreklama została uznana za nieuczciwą praktykę rynkową zakazaną w każdych okolicznościach”$^{43}$. Stanowi ona w istocie rzeczy szczególną postać reklamy wpro- --- $^{38}$ D. Marzec, op. cit., s. 162. $^{39}$ I. Wolska-Zogata, Social media i nowy marketing w społeczeństwie konsumpcyjnym, „Forum Socjologiczne” 2018, t. 9, s. 153. $^{40}$ Wyrok SN z 20 maja 1991 r., sygn. akt. II CR 445/90, OSG 1991, Nr 4, poz. 78, s. 38. $^{41}$ J. Szwaja (red.), op. cit. $^{42}$ Dz.U. z 2023 r., poz. 845. $^{43}$ M. Modrzejewska, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, 2020, Legalis. wadzającej w błąd. Jednocześnie odnosi się do niej ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji$^{44}$ (dalej jako z.n.k.), określając kryptoreklamę jako czyn nieuczciwej konkurencji. Jest to wypowiedź, która, zachęcając do nabywania towarów lub usług, sprawia wrażenie neutralnej informacji (pkt 4). Do pojęcia tego typu reklamy odnosi się również orzecznictwo. W wyroku z 17 czerwca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie stwierdził, że „kryptoreklamą jest omawianie lub pokazywanie w programach towarów, usług, nazw, znaków firmowych lub działalności producenta towarów lub świadczącego usługi, jeżeli jest to w sposób zamierzony przez instytucję telewizyjną przekazywane w celach reklamowych, a ogół widzów może być wprowadzony w błąd w odniesieniu do prawdziwego celu danego opisu lub prezentacji, zaś opis i prezentacja uważane są za zamierzone szczególnie w przypadku ich nadawania za odpłatnością lub innym, podobnym świadczeniem”$^{45}$. Oczywiście definicję tę możemy stosować analogicznie do nowych metod reklamy, jakim są media społecznościowe. Jak wskazuje się w literaturze, „na tle reklamy ukrytej dochodzi do konfliktu interesów przedsiębiorców oraz konsumentów. Przedsiębiorcy (reklamodawcy, nadawcy oraz agencje reklamowe) są zainteresowani dotarciem do jak największej liczby odbiorców; ukrycie faktycznej natury treści przekazu ułatwia im oczywiście realizację tego celu”$^{46}$. Jaką zatem kwalifikację może mieć naruszenie zasad uczciwej konkurencji, uczciwych praktyk rynkowych i prawidłowego funkcjonowania obrotu gospodarczego w ramach działalności inflencera? - zgodnie z art. 16 ust. 1 z.n.k. – czyn nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy – wypowiedź, która, zachęcając do nabywania towarów lub usług, sprawia wrażenie neutralnej informacji (pkt 4); - zgodnie z art. 4 ust. 1 p.n.p.r. – nieuczciwa praktyka rynkowa – jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcać zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu; - zgodnie z art. 5 ust. 1 p.n.p.r. – działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął; - zgodnie z art. 6 ust. 1 p.n.p.r. – czyn zaniechania wprowadzającego w błąd, jeżeli praktyka pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsu- --- $^{44}$ Dz.U. z 2022 r., poz. 1233. $^{45}$ Wyrok SA w Warszawie z 17 czerwca 2014 r., sygn. akt. VI ACa 1562/13, Legalis. $^{46}$ J. Szwaja (red.), op. cit. mentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął; - zgodnie z art. 7 pkt 11 p.n.p.r. – kryptoreklama, polegająca na wykorzystywaniu treści publicystycznych w środkach masowego przekazu w celu promocji produktu w sytuacji, gdy przedsiębiorca zapłacił za tę promocję, a nie wynika to wyraźnie z treści lub z obrazów lub dźwięków łatwo rozpoznawalnych przez konsumenta. Co to oznacza w praktyce? Influencer na zlecenie przedsiębiorcy (reklamodawcy) informuje swoich odbiorców o danym produkcie lub usłudze, polega go/ją, informuje o jego/jej cechach, atutach, wartościach, przewadze konkurencyjnej nad innymi. Informacja ta jest kształtowana na podstawie płatnego zlecenia od przedsiębiorcy (reklamodawcy), o czym influencer w żaden sposób nie informuje swoich odbiorców. Pozostają oni w przekonaniu, że jest to neutralna rekomendacja osoby, która sama korzystała z produktu/usługi i chce ją bezinteresownie polecić. „Stosowanie tego typu przekazu reklamowego spowodowane jest spostrzeżeniem, że jego adresat ma większe zaufanie do neutralnej informacji niż do informacji zawartej w reklamie”$^{47}$. „Obdarzają oni (bowiem) większym zaufaniem wypowiedzi, które stanowią w ich przekonaniu bezstronne informacje o towarach lub usługach, natomiast że znacznie większą rezerwą odnoszą się do ogłoszeń reklamowych”$^{48}$, zwłaszcza że zapłata za promocję nie wynika wyraźnie z treści lub z obrazów lub dźwięków łatwo rozpoznawalnych przez konsumenta. Tym samym influencer wprowadza odbiorców w błąd, pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumen-towi do podjęcia decyzji. Czasem zdarza się, że influencer dla zachowania pozorów zgodności z przepisami prawa umieszcza w promocyjnym materiale (tekst, zdjęcie lub film) #add (z jęz. angielskiego ‘reklama’), co w ocenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest niewystarczającą informacją dla odbiorcy. Co ciekawe, nie ma znaczenia, czy treść wypowiedzi influencera jest prawdziwa. „Istotny jest jedynie sposób jej prezentacji, który podnosi wiarygodność przekazu i silniej oddziałuje na odbiorcę. Podmiot dokonujący przekazu ukrywa jego cel reklamowy, chociaż jak każda reklama zmierza do skłonienia odbiorców do zakupu towaru lub skorzystania z usługi. Ukrycie reklamowego celu sprawia, że przekaz taki ma cechy rzetelnego, neutralnego, ale w rzeczywistości stanowi zachętę do nabycia towaru lub usługi. Adresat reklamy odbiera dany przekaz jak bezstronną prezentację produktu”$^{49}$. --- $^{47}$ M. Modrzejewska, op. cit. $^{48}$ J. Szwaja (red.), op. cit. $^{49}$ M. Sieradzka, [w:] M. Zdyb, M. Sieradzka (red.), Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2016, s. 879. Influencer popełnia więc czyn nieuczciwej konkurencji i czyn nieuczciwej praktyki rynkowej. Jak podkreśla Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w rekomendacjach, konsument powinien być informowany, że ma do czynienia z reklamą. Niezgodne z prawem są: brak wyróżnienia materiałów reklamowych i nieodróżnianie ich od tych niekomercyjnych. Każda reklama, czyli treść komercyjna lub materiał reklamowy, powinna być odróżniona od informacji neutralnej$^{50}$. Szczególnym rodzajem treści komercyjnej jest autopromocja, która jest reklamą marki własnej. Zdaniem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie ma znaczenia, w jakiej formie influencer nawiązuje umowę z agencją reklamową lub reklamodawcą dla uznania treści za komercyjną. Nie ma również znaczenia, w jakiej formie influencer otrzymuje korzyść materialną dla uznania treści jako komercyjnej. Jak podkreśla Sąd Apelacyjny w Warszawie, „istnienie zapłaty lub podobnego wynagrodzenia nie stanowi niezbędnego elementu dla stwierdzenia, że kryptoreklama ma charakter zamierzony”$^{51}$. Korzyść materialna może mieć formy wynagrodzenia pieniężnego lub rzeczowego, czyli m.in.$^{52}$: - produktów lub usług; - zniżek na zakup produktów lub usług; - zysków z publikacji kodów zniżkowych, linków afiliacyjnych, udzielanych licencji; - voucherów promocyjnych; - bonusów; - pokrycia dodatkowych kosztów udziału w wydarzeniu oprócz biletu wstępu. Oczywiście możliwe jest prowadzenie komunikacji marketingowej przez influencera, który realizuje zlecenie od przedsiębiorcy (reklamodawcy) w sposób zgodny z prawem. Ma w to dużej mierze, z perspektywy praktyki marketingowej, związek z pozycją i postrzeganiem samego influencera. Jeśli jest on autentycznym przedstawicielem określonego zawodu lub określonej dziedziny wiedzy i legitymuje się zaufaniem wśród swoich odbiorców, to sam fakt informowania o reklamowym (płatnym) charakterze komunikacji nie oddziałuje niekorzystnie. Przykładem legalnej, jednocześnie skutecznej płatnej promocji w mediach społecznościowych jest dietetyk, którego relacje widoczne są na poniższych zdjęciach. --- $^{50}$ Rekomendacje Prezesa UOKiK... $^{51}$ Wyrok SA w Warszawie – V Wydział Cywilny z 17 czerwca 2014 r., sygn. akt. VI ACa 1562/13. $^{52}$ Rekomendacje Prezesa UOKiK... Jak podkreśla Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w rekomendacjach, należy oznaczać współpracę wyraźnie i informować, jaką markę się reklamuje. Takie oznaczenie powinno być w widocznym miejscu, wyróżniać się pod względem pozostałej treści, być napisane wyraźną i wystarczająco dużą czcionką, w języku polskim (o ile profil jest w tym języku prowadzony), z użyciem odznaczeń jednocześnie wskazujących na charakter komercyjny publikacji$^{53}$. Na swojej stronie internetowej oraz na profilach w mediach społecznościowych Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów informuje o wszczętych postępowaniach i wydanych decyzjach. Analiza tych informacji prowadzi do wniosku, że osoby, które są bardzo znane w społeczeństwie (muzycy, celebryci i inni), podejmują różne działania, które mają na celu: --- $^{53}$ Ibidem. naruszenie lub obejście przepisów dotyczących szeroko pojętej kryptoreklamy i wprowadzania odbiorców w błąd, przykładowo$^{54}$: – Dorota Rabczewska, która w niektórych przypadkach dodawała do swoich postów hashtag #reklama dopiero po kilku dniach od publikacji materiału, – Małgorzata Rozenek-Majdan nie oznaczała informacji jako reklam również w opisie czy na materiale. Poprzestawała jedynie na wskazaniu marki produktów oraz – w niektórych przypadkach – na zamieszczeniu hashtagu #współpraca, który nie wskazuje w sposób jednoznaczny na komercyjny charakter działalności, – w swoich publikacjach Filip Chajzer nie ujawniał charakteru treści sponsorowanych, mimo że niektórzy reklamodawcy zamieszczają u siebie analogiczne wpisy z jego wizerunkiem. Dziennikarz poprzestawał na wskazaniu marki produktów – ani nie używał funkcjonalności platformy, ani nie dodawał odpowiednich adnotacji w opisie lub bezpośrednio na zdjęciu czy wideo, unikanie współpracy z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów po postawieniu zarzutów i wszczęciu postępowania. Przykładowo Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał 6 decyzji, które dotyczą ukarania influencerów za brak współpracy w ramach prowadzonego postępowania, a sankcje wyniosły łącznie 139 tys. zł$^{55}$. Influencer, agencja reklamowa i reklamodawca mogą ponosić odpowiedzialność za nieuczciwe praktyki rynkowe i czyny nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 106 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów$^{56}$ Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona również w przypadku działania nieumyślnego. Dodatkowo konsumenti lub konkurencja mogą indywidualnie dochodzić swoich roszczeń od przedsiębiorców stosujących nieuczciwe praktyki rynkowe w ramach odrębnego postępowania cywilnego (niezależnie od działań Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów). Na podstawie art. 12 p.n.p.r oraz art. 18 z.n.k. mogą oni żądać zaniechania nieuczciwych praktyk, usunięcia ich skutków oraz złożenia odpowiednich oświadczeń. --- $^{54}$ https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=19340&news_page=4 (data dostępu: 27.05.2023). $^{55}$ https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=18645&news_page=16 (data dostępu: 27.05.2023). $^{56}$ Dz.U. z 2021 r., poz. 275 i z 2022 r., poz. 2581, 2640. Rola Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przeciwdziałaniu naruszeniom Szeroko zakrojone badanie zjawiska stosowania kryptoreklamy i naruszania przepisów z zakresu ochrony uczciwej konkurencji oraz uczciwych praktyk rynkowych przyniosły jeszcze jeden bardzo ważny wniosek. Wymaga on wyraźnego podkreślenia, ponieważ działalność tego organu nie polega tylko i wyłącznie na nakładaniu kar, a na szeroko pojętej edukacji. Zdjęcie 2. Profil Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na Instagramie Źródło: https://www.instagram.com/uokikgovpl/ (data dostępu: 27.05.2023). 31 marca minął rok, od kiedy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przężnie edukuje i dzieli się widzą na Instagramie (notabene na platformie, w której dochodzi do największej liczby naruszeń). Profil @uokikgovpl ma obecnie (stan na 28 maja 2023 r.) 26,6 tys. obserwujących. Jak podają jego twórcy, „dynamiczny świat social mediów zapewniał nam dużo wyzwań i nowych doświadczeń – w szczególności związanych z publikacją Rekomendacji dla influencerów. To ważny dla nas kanał otwartej rozmowy z konsumentami i przedsiębiorcami”\textsuperscript{57}. I jest tego wyraźny rezultat, ponieważ jako specjalistka w zakresie marketingu online autorka niniejszego artykułu może z czystym sumieniem stwierdzić, że to jeden z najefektywniej prowadzonych profili organu administracji publicznej w Polsce. Efektywność mierzona jest tu zakresem publikowanych danych, identyfikacją wizualną (dostosowaną do samej platformy jak i grupy młodszych odbiorców), ale przede wszystkim podnoszeniem świadomości społeczeństwa i przedsiębiorców w zakresie praktyk, które są nieuczciwe w obrocie gospodarczym. Ponadto Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów: - organizuje różnego rodzaju webinary, gdzie w jeszcze większym stopniu dzieli się wiedzą (np. webinar \#oznaczamreklamy\textsuperscript{58}); - prowadzi portal „Prawa konsumetna” z licznymi materiałami do pobrania i webinarami\textsuperscript{59}; - stworzył nakładkę filtr AR, który pomaga prawidłowo oznaczać różne treści komercyjne\textsuperscript{60}; - dzieli się wiedzą poprzez tworzenie rekomendacji i zaleceń (np. Rekomendacje dla influencérów jak oznaczać reklamy); - zbiera sygnały, monitoruje rynek i działa, gdy zagrożone są zbiorowe interesy konsumentów; - nakazuje przedsiębiorcom zmianę praktyk, regulaminów, wypłatę rekompensat, inicjuje zmiany w prawie; - finansuje pomoc dla konsumentów: infolinię i e-porady. W odczuciu autorki rola Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przeciwdziałaniu naruszeniom na rynku jest nieodzowna i warta uznania. Przyrzeczone hasło: „Dbamy o rynek i chronimy Wasze prawa” jest wyraźnie realizowane w praktyce. Oczywiście jest jeszcze wiele działań do podjęcia, zwłaszcza że w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw dochodzi do niezwykle wielu naruszeń. Skupienie się na dużych markach lub influencerach o dużym zasięgu wynika z pewnością na tym, że ich działania naruszają zbiorowe interesu konsumentów i innych przedsiębiorców. Jest to zasadne, przy czym skala mikro również potrzebuje wsparcia w tym zakresie. \textsuperscript{57} https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=19472&news_page=1 (data dostępu: 27.05.2023). \textsuperscript{58} https://www.instagram.com/p/Cjz8aUxMH8t/ (data dostępu: 27.05.2023). \textsuperscript{59} https://prawakonsumenta.uokik.gov.pl/ (data dostępu: 27.05.2023). \textsuperscript{60} https://www.instagram.com/p/CjkH0hgOXrq/ (data dostępu: 27.05.2023). Podsumowanie Żyjemy w czasach, gdy „gospodarka rynkowa proponuje konsumentom wiele ofert handlowych, a im bardziej atrakcyjniejsza i bogatsza jest oferta, tym bardziej powiększa ona zakres możliwości zaspokajania odczuwalnych potrzeb konsumentów”$^{61}$. A przecież o to najbardziej chodzi przedsiębiorcom – aby wychodzić naprzeciw potrzebom konsumentów oraz klientów i spełniać je, maksymalizując swoje zyski. Mnogość podmiotów, co udowodniono w niniejszym opracowaniu, daje rzeczywiście szeroki zakres dostępnych produktów i usług, ale jednocześnie zagraża prawidłowemu funkcjonowaniu obrotu gospodarczego i uczciwej konkurencji. Dlaczego? Ze względu na trudność w dotarciu do klienta i zdobycia jego uwagi. Pokuszenie się o nieuczciwe praktyki rynkowe czy o czyny nieuczciwej konkurencji mogą przybliżyć przedsiębiorcę do jego finansowych celów, ale – po pierwsze – narażają na szwank zbiorowe interesy konsumentów i innych przedsiębiorców; po drugie, godzą w uczciwą konkurencję tak ważną w prawidłowym funkcjonowaniu obrotu gospodarczego. Skupiając się jednak na działalności w zakresie reklamy i promocji swoich produktów czy usług, należy wnioskować, że czyny naruszające wspomniane wartości i zasady znajdują swoje odzwierciedlenie w wielu aktach prawnych z obszaru szeroko pojętej ochrony konkurencji i konsumentów. Kwalifikacja czynu, jakim jest kryptoreklama czy wprowadzenie w błąd konsumentów, dokonywana będzie na podstawie trzech aktów prawnych. Można by konkludować, że zapewnia to większy zakres ochrony konsumentów i przedsiębiorców. Jednak poszukiwanie przepisów, zaczynając od ustawy o radiofonii i telewizji, przez ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów, a kończąc na ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, może wprowadzać w zakłopotanie i nie być efektywne, zwłaszcza że definicja reklamy z ustawy o radiofonii i telewizji nie odnosi się wprost do najpopularniejszego dziś narzędzia promocji, czyli social mediów. Ochrona przed naruszeniami jest zapewniona – to nie ulega żadnej wątpliwości. Jednak poszukiwanie jej zakresu, definiowanie czynów mogłoby być przez ustawodawcę ujednolicone i dostosowane do aktualnych realiów obrotu gospodarczego i marketingu. Być może i z tego powodu dochodzi do tak wielu naruszeń w zakresie kryptoreklamy. Świadomość społeczeństwa i przedsiębiorców, mimo bardzo dużej aktywności Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wydaje się być nadal zbyt mała, aby skutecznie przeciwdziałać nieuczciwym praktykom. Zasadne jest zatem zbadanie poziomu tej świadomości, co dla autorki będzie kolejnym elementem pogłębiającej analizy zjawiska kryptoreklamy jako czynu nieuczciwej konkurencji i nieuczciwej praktyki rynkowej. $^{61}$ I. Ozimek, Ochrona konsumentów korzystających z usług – wybrane zagadnienia, Warszawa 2012, s. 11. Wykaz literatury Altkorn J. (red.), Podstawy marketingu, Inst. Marketingu, Kraków 1996. Dobaczewska A. i in., Nowe prawo przedsiębiorców, C.H. Beck, Warszawa 2018. Hajdas M., Storytelling – nowa koncepcja budowania wizerunku marki w epoce kreatywnej, „Współczesne Zarządzanie” 2011, nr 1, https://docplayer.pl/17768913-Storytelling-nowa-koncepcja-budowania-wizerunku-marki-w-epoce-ekratywnej.html. Jaska E., Werenowska A., Gomola B., Wykorzystanie influencer marketingu w kreowaniu wizerunku marki, „Polityki Europejskie, Finanse i Marketing” 2019, nr 21(70), https://pefim.sggw.pl/article/view/1038. Jurasz W., Zakres podmiotowy regulacji ustaw: o ochronie konkurencji i konsumentów, zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, „Monitor Prawniczy – dodatek” 2010, nr 8, Legalis. Kosikowski C., Ławicki T., Ochrona prawna konkurencji i zwalczanie praktyk monopolistycznych, PWN, Warszawa 1994. Kuczamer-Klopotowska S., Piekarska K., Realizacja funkcji influencer marketingu w opinii influencerów oraz ich followersów, „Zarządzanie i Finanse/Journal of Management and Finance” 2018, vol. 16, nr 3(3), http://www.wzr.ug.edu.pl/zif/2018_32.pdf. Malarewicz A., Konsument a reklama. Studium cywilnoprawne, Wolters Kluwer, Warszawa 2009. Marcinkiewicz-Grzesiak H., Wytyczne Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – oznaczanie reklam i współprac w social media a wątpliwości prawne oraz technologiczne, „Prawo Nowych Technologii” 2023, nr 1, Legalis. Marzec D., Znaczenie influencer marketingu w kształtowaniu decyzji współczesnych konsumentów, „Media i Społeczeństwo” 2022, nr 16, http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_53052_MiS_2022_16_10. Modrzejewska M., Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, 2020, Legalis. Ozimek I., Ochrona konsumentów korzystających z usług – wybrane zagadnienia, Wyd. SGGW, Warszawa 2012. Piątek S. (red.), Ustawa o radiofonii i telewizji. Komentarz, 2014, Legalis. Pietrzak A. (red.), Prawo przedsiębiorców. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2019. Raport E-commerce w Polsce, 2022, https://www.iab.org.pl/aktualnosci/raport-e-commerce-2022-juz-dostepny/. Rekomendacje Prezesa UOKiK dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów w mediach społecznościowych, https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=18944. Sieradzka M., [w:] M. Zdyb, M. Sieradzka (red.), Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Wolters Kluwer, Warszawa 2016. Szok N., Viral marketing usług prawnych zawodowych pełnomocników, „Monitor Prawniczy” 2022, nr 18, Legalis. Szwaja J. (red.), Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, 2019, Legalis. Wilusz R., Influencer marketing potężny ponad miarę, [w:] H. Hall (red.), Marketing (r) Evolution. Nowe techniki, pomysły, rozwiązania, Oficyna Wydawnicza PRz, Rzeszów 2017. Wolska-Zogata I., Social media i nowy marketing w społeczeństwie konsumpcyjnym, „Forum Socjologiczne” 2018, t. 9. Zawłocki R., Prawo karne gospodarcze, C.H. Beck, Warszawa 2007. Summary Hidden advertisements used in influencer marketing as an anti-competitive practice and unfair business practice Keywords: law, anti-competitive practice, advertisement, influencer marketing, unfair business practice, trade, economics. The free market economy, technological progress, and the multitude of entities on the market require ensuring the principles of fair competition in economic transactions. The aim of the author was to investigate the legal aspects of promoting products and services using influencer marketing. During the research, she concluded that as part of their activities, influencers take actions that may (and in practice often do) violate the law, constituting an act of unfair competition as well as unfair market practices. The analysis of legal acts in the field of fair competition and consumer protection law has led to the conclusion that protection against infringements is ensured. However, the search for its scope and the definition of acts could be standardized by the legislator and adapted to the current realities of economic turnover and marketing. At the same time, it is worth emphasizing that advertising with the use of influencer marketing and reliability in this area are of clear interest to the Office of Competition and Consumer Protection, specific examples of which the author cites in the article. Prawne aspekty ustanawiania i finansowania stypendium okresowego dla zawodników e-sportowych przez gminy. Kazus miasta Sosnowca Wstęp Sport elektroniczny (dalej również jako e-sport) jest zjawiskiem, które w debacie publicznej dotyczącej zakwalifikowania rywalizacji w ramach gier sportowych jako formy sportu uznaje się za kontrowersyjne – ze względu na jego cechy, które nie wpływają na zdrowie publiczne$^1$. W świecie nauki trwa dyskusja na temat tego, czy e-sport można uznać za „prawdziwy” sport$^2$, wskazując, że rywalizacja odbywa się na opracowanych regulaminach turniejów czy lig e-sportowych, a występujące w nich współzawodnictwo pozwala zweryfikować umiejętności uczestników. Ze względu na rozwój technologii informatycznych, dostępnych praktycznie nieograniczonej liczbie osób, sport elektroniczny stał się rywalizacją na niemalże masową skalę. Turnieje czy zawody e-sportowe (zazwyczaj eliminacje) przeprowadzane są za pośrednictwem sieci Internet, ponadto mogą być rozgrywane poprzez połączenie urządzeń w ramach sieci lokalnych (tj. sieci LAN – turnieje właściwe rozgrywane w czasie rzeczywistym). Jak wskazuje Kalle Danielsson, „sieci LAN różnią się wielkością i mogą składać się z 2 do 5000 komputerów. Gry komputerowe są dominujące w e-sporcie (...). Konsole do gier wideo z funkcjami online i towarzyszącymi im grami są również używane w e-sporcie (...)$^3$. --- $^1$ K. Jonasson, J. Thiborg, Electronic sport and its impact on future sport, „Sport in Society” 2010, nr 13, s. 287, https://www.researchgate.net/publication/248952070_Electronic_sport_and_its_impact_on_future_sport_Sport_in_Society_132_287-299 (data dostępu: 23.06.2023). $^2$ Y. Jae-gu, J. Yunduk, A case study of factors impacting aspiring e-sports athletes in South Korea, „Studia sportiva” 2022, nr 2, s. 215. $^3$ K. Danielsson, E-sport: rörelse utan rörelse, https://idrottsforum.org/articles/danielsson/danielsson051214.pdf (data dostępu: 23.06.2023). Rywalizacji towarzyszy zwykle spora publiczność, np. w 2014 r. odbyły się zawody Pucharu Świata League of Legends (LoL World Cup) na stadionie Sangam World Cup Stadium w Seulu, gdzie ponad 40 000 płacących widzów zapełniło stadion, aby obejrzeć współzawodniczące ze sobą dwie drużyny złożone z pięciu graczy każda$^4$. W zawodach Free Fire World Series 2021 Singapore podczas szczytowej oglądalności odnotowano obecność ponad 5,4 mln widzów, na 2021 League of Legends World Championships – ok. 4 mln, zaś według szacunków ogólna liczba widzów e-sportu na świecie w 2021 r. wyniosła ponad 465 mln osób$^5$. Mając na uwadze taki fenomen sportu elektronicznego, w tym jego biznesowej strony, w Korei Południowej uruchomiono kanał telewizyjny poświęcony wyłącznie e-sportowi, a także wprowadzono instrumenty prawne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania tej gałęzi gospodarki. Rezultatem dużego zainteresowania społecznego e-sportem jest fakt, że Międzynarodowy Komitet Olimpijski w Lozannie w 2017 r. rozpoczął dyskusję nad warunkami, jakie muszą zostać spełnione, aby e-sport stał się dyscypliną olimpijską$^6$. Warto zaznaczyć, że sport elektroniczny, mimo swej ogromnej popularności na świecie$^7$, w Polsce nie doczekał się kompleksowej regulacji prawnej. Implikuje to w praktyce powstawanie problemów prawnych w zakresie dopuszczalności ustanawiania oraz finansowania okresowych stypendiów sportowych ze środków budżetu jednostek samorządu terytorialnego (dalej jako j.s.t.). Należy jednak zauważyć, że na „samorządowej mapie Polski” pionierską gminą, która zdecydowała się przyjąć uchwałę dotyczącą wsparcia zawodników e-sportowych, było miasto Sosnowiec. Tej lokalnej regulacji autor w ramach artykułu poświęci zasadniczą jego część. Mając na uwadze jednostkowe i przyczynkarskie prace z zakresu finansowania e-sportu, opracowanie tego zagadnienia w ramach artykułu, zdaniem autora, wzbogaci aktualną literaturę przedmiotu. Celem niniejszego opracowania jest rozwiązanie problemu prawnego, polegającego na znalezieniu odpowiedzi na pytanie o dopuszczalność ustanawiania i finansowania przez gminy okresowych stypendiów sportowych dla zawodników sportów elektronicznych na podstawie art. 31 ustawy o sporcie. --- $^4$ S.J. Park, Is esport ‘real’ sport?, „The Korean Journal of Physical Education” 2020, nr 59, s. 48. $^5$ https://markethub.pl/rynek-e-sportu/ (data dostępu: 23.06.2023). $^6$ https://sport.tvp.pl/37960889/miedzynarodowy-komitet-olimpijski-zapowiedzial-debate-o-esporcie (data dostępu: 13.01.2023); https://www.ppe.pl/news/59320/Miedzynarodowy-Komitet-Olimpijski-bedzie-rozmawiac-o-esporcie.html (data dostępu: 13.01.2023). $^7$ Zob. szerzej: W. Sosnowski, Prawne i organizacyjne uwarunkowania rozwoju e-sportu w Republice Korei (Korei Południowej), [w:] L. Klimczyk, M. Leciał (red.), E-sport. Aspekty prawne, Warszawa 2020, s. 15–30; K. Kunc-Urbańczyk, Analiza prawna regulacji e-sportowych we Francji, [w:] K. Grzybczyk (red.), E-sport. Prawne aspekty, Warszawa 2021, s. 321 i nast. W artykule zastosowano metodę dogmatycznoprawną polegającą na analizie regulacji prawnych dotyczących ustanawiania i finansowania stypendiów sportowych, ponadto wykorzystano wypowiedzi doktryny i judykatury. Tytulowe zagadnienie opracowano w ramach kilku jednostek redakcyjnych, a poszczególne części odpowiadają głównemu zarysowi problemu i jego związkowi z ważnymi kwestiami naukowymi i praktycznymi. Kwalifikacja prawna e-sportu jako sportu Słowo „sport” wywodzi się z języka łacińskiego; disporto ‘poza bramą’ (porta ‘brama’, dis ‘poza’) było używane na określenie organizowanych dla mieszkańców miast gier i zabaw poza murami$^8$. Zdaniem Huberta Radke „historycznie pojęcie sportu używane było w odniesieniu do różnych rodzajów ludzkiej aktywności, umiejscawiane pomiędzy pracą i zabawą, rywalizacją i rekreacją, aczkolwiek próby dokładnego określenia odkrywają dynamiczną i nieustannie zmieniającą się naturę sportu”$^9$. Obecna definicja, zawarta w Słowniku języka polskiego, wyjaśnia sport jako „ćwiczenia i gry mające na celu rozwijanie sprawności fizycznej i dążenie we współzawodnictwie do uzyskania jak najlepszych wyników”$^10$. Aktualnie w dyskursie naukowym sport jawi się jako zjawisko interdyscyplinarne, mimo że przez wiele lat było zasadniczo przedmiotem nauk o kulturze fizycznej. Warto zaznaczyć, że opisując pojęcie sportu, przedstawiciele każdej z dyscyplin naukowych w odmienny sposób je wyjaśniają, uwypuklając inne aspekty z nim związane$^11$. Ze względu na to, że polski ustawodawca wprowadził do ustawy o sporcie definicję legalną sportu, mając na uwadze przedmiot niniejszego artykułu, dotyczący dysponowania przez j.s.t. środkami publicznymi na stypendia sportowe dla osób fizycznych, autor skupi się na jego analizie prawnej. Zgodnie z art. 2 ust 1–2 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie$^12$: „1. Sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach. 1a. Za sport uważa się również współzawodnictwo oparte na aktywności intelektualnej, którego celem jest osiągnięcie wyniku --- $^8$ S. Fundowicz, Prawo sportowe, Warszawa 2013, s. 15. $^9$ H. Radke, Sport, [w:] M. Leciak (red.), Leksykon prawa sportowego. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2017, s. 205. $^10$ Hasło: sport, https://sjp.pwn.pl/sjp/sport;2523172.html (data dostępu: 24.06.2023). $^11$ Z. Waśkowski, Uwarunkowania i sposoby wdrażania orientacji marketingowej w klubach sportowych, Poznań 2007, s. 5. $^12$ T.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1599 ze zm. sportowego. 2. Sport wraz z wychowaniem fizycznym i rehabilitacją ruchową składają się na kulturę fizyczną”. Obecny kształt tej definicji wynika z wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów$^{13}$, w wyniku której dodano ust. 1a. W uzasadnieniu do tejże ustawy wskazano, że „projekt ustawy o zmianie ustawy o sporcie (...) rozszerza definicję sportu o aktywność intelektualną. Obowiązujące aktualnie uregulowanie skupia się wyłącznie na aktywności fizycznej. Uwzględnienie w tej kategorii takich sportów, jak szachy, warcaby czy brydż sportowy do tej pory mogło budzić wątpliwości. Proponowana zmiana wyjaśnia tę kwestię. Ponadto rozszerzenie definicji sportu o aktywność intelektualną umożliwi uwzględnienie w regulacjach cieszących się dużą popularnością kategorii sportów elektronicznych (e-sport)”. Wskazana nowelizacja stała się w środowisku prawniczym podstawą do dyskursu o możliwość zakwalifikowania e-sportu jako sportu na gruncie ustawy o sporcie, a w konsekwencji o możliwość ustanawiania i finansowania e-sportu przez j.s.t.. Mając na uwadze przesłanki wskazane w art. 2 ust 1a ustawy o sporcie, e-sport będzie można uznać na gruncie ustawy za sport w przypadku spełnienia łącznie trzech kryteriów ustawowych: po pierwsze, w ramach e-sportu musi wystąpić współzawodnictwo; po drugie, owo współzawodnictwo musi być oparte na aktywności intelektualnej; po trzecie, cel w ramach tego współzawodnictwa musi być ukierunkowany na osiągnięcie wyniku sportowego. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie objaśnia żadnego z elementów składających się na definicję legalną sportu, dlatego też w ramach wykładni językowej należy sięgnąć do potocznego rozumienia tych pojęć zawartych w Słowniku języka polskiego. „Współzawodnictwo” to „ubieganie się kilku osób lub grup o pierwszeństwo w czymś, o zdobycie czegoś”$^{14}$. Pojęcie „aktywność intelektualna” składa się z dwóch słów: aktywność (‘skłonność do działania’$^{15}$) i intelektualny (‘dotyczący intelektu lub intelektualistów; umysłowy, rozumowy’$^{16}$); termin „wynik sportowy” podobnie: wynik (‘to, co wynika z jakiejś działalności, pracy z jakiegoś zjawiska; skutek, rezultat, następstwo’$^{17}$) i sportowy (‘dotyczący sportu lub sportowców’$^{18}$). Z kolei „sportowiec” to człowiek uprawiający jakąś dyscyplinę sportową$^{19}$, natomiast „sport” – ćwiczenia i gry --- $^{13}$ Dz.U. poz. 1600. $^{14}$ L. Drabik, E. Sobol, Słownik języka polskiego, wyd. pierwsze, Warszawa 2007, s. 1173. $^{15}$ Ibidem, s. 8. $^{16}$ Ibidem, s. 281. $^{17}$ Ibidem, s. 1174 $^{18}$ Ibidem, s. 947. $^{19}$ Ibidem. mające na celu rozwijanie sprawności fizycznej i dążenie we współzawodnictwie do uzyskania jak najlepszych wyników\textsuperscript{20}. Pomocne w kwalifikacji e-sportu jako sportu będzie orzecznictwo sądowe. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 marca 2019 r. sąd podkreślił: „Nie jest tak, że automatycznie wszystkie gry elektroniczne należy uznać za sport. Istotne jest tu brzmienie przepisu art. 2 ust. 1a ustawy z 2010 r. o sporcie – za sport może być uważane współzawodnictwo oparte na aktywności intelektualnej, nie zaś współzawodnictwo we wszelkich typach gier elektronicznych”\textsuperscript{21}. Mając na uwadze powyższe przesłanki, a także wytyczne określone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, należy wskazać, że przy założeniu spełnienia kryteriów, określonych w art. 2 ust. 1a ustawy o sporcie, będzie możliwa kwalifikacja e-sportu jako sportu. Zasadniczo zatem będzie to współzawodnictwo, oparte w istotnej części na aktywności intelektualnej (np. realizowanej strategii) oraz prowadzące do osiągnięcia wyznaczonego wyniku rywalizacji, np. osiągnięcia określonego miejsca na podium. Przykładowo takie przesłanki spełnia rywalizacja w grę League of Legends\textsuperscript{22}. Pojęcie stypendium sportowego W ustawie o sporcie brak definicji ustawowej pojęcia stypendium sportowego. W związku z powyższym pojęcie to należy wykładać na podstawie znaczenia potocznego. W \textit{Słowniku języka polskiego} „stypendium” oznacza pieniądze wypłacane okresowo uczniom, studentom, pracownikom nauki itp. na pokrycie kosztów nauki lub badań naukowych, zaś „sportowy” – dotyczący sportu lub sportowców. W piśmiennictwie Jacek Foks wyjaśnia, że za stypendium sportowe należy uznać świadczenie materialne (przede wszystkim pieniężne) na rzecz sportowca, dokonywane jednorazowo lub okresowo przez określony podmiot (m.in. organ administracji rządowej lub samorządowej, związek czy klub sportowy) z tytułu działalności związanej ze sportem (np. członkostwa w kadrze narodowej lub klubie sportowym czy osiągania wysokich wyników sportowych)\textsuperscript{23}. Z kolei Tomasz Dauerman tłumaczy, że „stypendium sportowe stanowi jedną z form finansowego wsparcia dla osoby uprawiającej sport, które zbliża tę formę pomocy dla zawodników do wynagrodzenia, które \textsuperscript{20} Hasło: sport, https://sjp.pwn.pl/sjp/sport;2523172.html (data dostępu: 24.06.2023). \textsuperscript{21} Wyrok WSA w Warszawie z 27 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1079/18, Lex nr 2691347. \textsuperscript{22} M. Ludyga, \textit{Czy e-sport jest sportem?}, [w:] K. Grzybczyk (red.), op. cit., s. 18–20; K. Kopańko, \textit{Polski e-sport}, Kraków 2021, s. 390 i nast.; M. Biliński, \textit{Sport elektroniczny. Charakter prawny}, Warszawa 2021, s. 46. \textsuperscript{23} J. Foks, \textit{Stypendia sportowe – zagadnienia publicznoprawne}, „Sport Wyczynowy” 2002, nr 11–12, s. 66–67. otrzymują profesjonalni sportowcy”\textsuperscript{24}. W \textit{Leksykonie prawa sportowego} podkreślą się, że wobec braku jednolitej definicji pojęcia stypendium sportowego należy je definiować poprzez jego cechy\textsuperscript{25}. Takie cechy wyróżnia Karolina Tetłak, wskazując, że stypendium sportowe jest „jednostronnym, bezzwrotnym świadczeniem pieniężnym, przyznanym za osiągnięcie określonego wyniku sportowego lub w celu umożliwienia przygotowania się do imprezy sportowej. W zależności od podmiotu uprawnionego do udzielenia stypendium oraz warunków wyplaty i sposobu finansowania wyróżnia się stypendia finansowane ze środków publicznych przez: jednostki samorządu terytorialnego, ministra właściwego do spraw kultury fizycznej oraz rektorów uczelni wyższych. (...) Stypendia za wyniki sportowe mogą być również przyznawane przez podmioty prywatne i organizacje pożytku publicznego (np. kluby sportowe)”\textsuperscript{26}. We wskazanych definicjach pojęcia stypendium sportowego zwraca się zatem uwagę, że jest ono jednostronnym (K. Tetłak) świadczeniem pieniężnym (J. Foks, T. Dauerman, K. Tetłak), dokonywanym przez podmiot publiczny lub prywatny (J. Foks, K. Tetłak) jednorazowo lub okresowo (J. Foks), przyznanym za osiągnięcie określonego wyniku lub w celu umożliwienia przygotowania się do imprezy sportowej (K. Tetłak) albo z tytułu działalności związanej ze sportem (J. Foks) na rzecz sportowca (J. Foks) lub zawodnika (T. Dauerman). W tym miejscu należy poczynić uwagę interpretacyjną, że pojęcie zawodnika utożsamiane jest powszechnie z pojęciem sportowca, jednakże zakres znaczeniowy tego drugiego terminu jest szerszy. W piśmiennictwie wskazuję się, że pojęcie sportowiec nie jest zawężone do osoby fizycznej, uczestniczącej we współzawodnictwie, lecz oznacza każdego uprawiającego sport\textsuperscript{27}. Wobec powyższego autor na potrzeby niniejszego artykułu przez stypendium sportowe będzie rozumiał jednostronne bezzwrotne świadczenie pieniężne przyznane okresowo przez gminę na rzecz osoby fizycznej za osiągnięcie określonego wyniku sportowego w ramach współzawodnictwa. \section{Stypendia sportowe dla zawodników sportów elektronicznych na przykładzie uchwały Rady Miejskiej w Sosnowcu} Przyjmując, że e-sport jest sportem na gruncie ustawy o sporcie, należy odpowiedzieć na pytanie, czy jest możliwe ustanawianie i finansowanie okre- \begin{itemize} \item[24] T. Dauerman, \textit{Stypendia sportowe ustanawiane przez jednostki samorządu terytorialnego}, „Finanse Komunalne” 2017, nr 7–8, s. 15. \item[25] K. Tetłak, \textit{Stypendium sportowe}, [w:] M. Leciak (red.), op. cit., s. 221. \item[26] Eadem, \textit{Finanse publiczne i podatki w sporcie}, [w:] M. Leciak (red.), \textit{Prawo sportowe}, Warszawa 2018, s. 258–259. \item[27] S. Fundowicz, op. cit., s. 41. \end{itemize} sowych stypendiów sportowych przez gminy na rzecz zawodników sportów elektronicznych (analiza na przykładzie uchwały Rady Miejskiej w Sosnowcu)? W myśl art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie „jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe oraz nagrody i wyróżnienia dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe”. Zgodnie zaś z ust. 3 „organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy”. Mając powyższe na uwadze, gmina może ustanowić i sfinansować stypendium sportowe w przypadku, gdy dana osoba fizyczna osiągnie określony przez nią wynik sportowy. Ponadto, mając na uwadze wytyczne z ust. 3, e-sport powinien mieć znaczenie dla danej j.s.t. Pierwszą w Polsce i w momencie opracowania niniejszego artykułu jedyną (wedle wiedzy autora) uchwałę dotyczącą stypendiów sportowych dla e-zawodników przyjęła Rada Miejska Sosnowca. Jest to uchwała nr 550/XXX/2020 Rady Miejskiej w Sosnowcu z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia stypendiów sportowych miasta Sosnowca (dalej jako uchwała), której załącznikiem jest Regulamin przyznawania i pozbawiania stypendiów sportowych miasta Sosnowca (dalej jako regulamin). Uchwała wraz z załącznikiem została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego w dniu 14 września 2020 r. pod poz. 6483. Dokonując krótkiej charakterystyki tej uchwały, należy podkreślić, że tym aktem ustanowiono stypendia sportowe miasta Sosnowca dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe. Realizując delegację ustawową, w regulaminie określono szczegółowe zasady i tryb przyznawania i pozbawiania oraz rodzaj i wysokość stypendiów sportowych miasta Sosnowca. W ramach zasad wyszczególniono kryteria otrzymania okresowego stypendium sportowego. W § 1 wskazano, że może je otrzymać osoba fizyczna (mieszkaniec Sosnowca) za osiągnięcie wyniku sportowego wskazanego w § 2, uwzględniając znaczenie danego sportu dla gminy Sosnowiec zgodnie z postanowieniami § 3. W § 2 regulaminu określono zaś wynik sportowy uprawniający do otrzymania stypendium sportowego, który ustalono jako udział w jakiejś istotnej formie współzawodnictwa sportowego, np. w igrzyskach olimpijskich, lub też ustalono jako zajęcie określonego miejsca w klasyfikacji generalnej zawodów, np. za miejsce od I do III w mistrzostwach województwa śląskiego w kategorii wiekowej: młodzieżowiec albo junior, albo junior młodszy, albo kadet, albo młodzik. Określono ponadto (co jest novum w działalności uchwalodawczej j.s.t. na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie) wyniki sportowe w ramach sportów elektronicznych. Ponadto w § 3 uwzględniono znaczenie danego sportu dla gminy Sosnowiec, określając, że takie znaczenie ma sport, w którym w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa został utworzony i działa zgodnie z ustawą o sporcie polski związek sportowy lub w sporcie elektronicznym (konsekwencja uwzględnienia możliwości otrzymania stypendium sportowego przez e-sportowców). W § 5 regulaminu określono, że stypendium będzie wypłacane w odpowiednich transzach w zależności od osiągniętego wyniku sportowego. Zgodnie z treścią upoważnienia ustawowego w § 4 regulaminu oraz w § 7–8 regulaminu określono tryb przyznawania i pozbawiania stypendium sportowego, gdzie uregulowano m.in., że stypendium sportowe można otrzymać na podstawie złożonego uprzednio wniosku, wskazano miejsce oraz termin złożenia takiego wniosku, ustalono organ właściwy do wydania aktu administracyjnego w sprawie stypendium sportowego. Wyszczególniono też rodzaj stypendium sportowego, mianowicie stypendium sportowe dla osób fizycznych osiągających wyniki sportowe (nie zaś stypendium sportowe dla trenerów). Ostatnią kwestią zgodnie delegacją ustawową była kwestia wysokości stypendium sportowego, którą uregulowano w § 6 regulaminu oraz w załącznikach nr 1 i 2 do regulaminu. Zanim autor opracowania podejmie się oceny prawnej dopuszczalności ustanawiania i finansowania okresowych stypendiów sportowych dla osób fizycznych, należy wskazać charakter prawny uchwały dotyczącej stypendiów sportowych. Organ stanowiący jako delegację do wydania tego aktu normatywnego wskazał art. 31 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie. W tym miejscu należy zaakcentować, że zarówno w orzecznictwie$^{28}$, jak i w piśmiennictwie$^{29}$ wskazuje się, iż uchwała wydana na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie posiada wszelkie cechy uznania jej za akt prawa miejscowego (przede wszystkim posiada normy generalno-abstrakcyjne)$^{30}$, co w przypadku przekroczenia lub niewypełnienia tego upoważnienia ustawowego szczegółowego wiąże się ze stwierdzeniem nieważności tego aktu ze skutkiem ex tunc. Mając na uwadze ramy niniejszego artykułu, autor nie będzie analizował szczegółowo przedmiotowej uchwały w kontekście cech aktu prawa miejscowego, skupi się zaś na analizie przesłanek merytorycznych, będących podstawą do ustanawiania i finansowania stypendiów sportowych dla e-sportowców. --- $^{28}$ Zob. wyroki NSA z 22 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 1357/20, Lex nr 3325849 i z 22 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 1405/17, Lex nr 2772165. $^{29}$ P. Kuczkowski, Glosa aprobowująca do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2017 r. Sygn. akt II GSK 282/16, „Roczniki Prawa i Administracji” 2021, z. 4, s. 289; A. Jakubowski, Test decyzji administracyjnej i dopuszczalność modyfikacji trybu jej wydawania aktem podustawnowym. Glosa do wyroku NSA z dnia 19 marca 2019 r., „Gdańskie Studia Prawnicze” 2020, nr 2, s. 166; P. Daniel, Forma przyznania przez jednostkę samorządu terytorialnego stypendiów sportowych oraz nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe. Glosa do wyroku NSA z dnia 19 marca 2019 r., I OSK 1222/17, „Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych” 2019, nr 3, s. 113 i nast. $^{30}$ D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2020, s. 85–103; J. Ciapała, Powszechnie obowiązujące akty prawa miejscowego, „Przegląd Sejmowy” 2000, nr 3, s. 53–56. Przechodząc zatem do meritum, należy poddać analizie prawnej poszczególne części uchwały, które tyczą się zawodników sportów elektronicznych oraz rozważać prawidłowość określenia w uchwale przesłanek podmiotowych oraz przedmiotowych stypendium sportowego. Pierwszym zagadnieniem do analizy jest regulacja dotycząca kryterium podmiotowego. W § 1 ust. 1 załącznika do uchwały określono, że „stypendium sportowe miasta Sosnowca (zwane dalej: »stypendium«) przyznaje Prezydent Miasta Sosnowca osobie fizycznej, dla której miasto Sosnowiec jest miejscem zamieszkania w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny (zwanej dalej: »kandydat«), za osiągnięcie wyniku sportowego wskazanego w § 2, uwzględniając znaczenie danego sportu dla gminy Sosnowiec zgodnie z postanowieniami § 3”. Lokalny prawodawca w ramach kryterium podmiotowego określił, że stypendium sportowe może otrzymać: po pierwsze, osoba fizyczna; po drugie, osoba, dla której miejscem zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego jest miasto Sosnowiec. Zdaniem autora artykułu prawidłowo w uchwale Rady Miejskiej w Sosnowcu nastąpiło określenie podmiotu właściwego do otrzymania stypendium sportowego, gdyż z przepisu art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie wynika, że j.s.t. może ustanawiać i finansować stypendia sportowe dla osób fizycznych. Należy wskazać, że ustawodawca nie ustanowił praktycznie żadnych ograniczeń podmiotowych niezbędnych do otrzymania stypendium, np. w zakresie wieku czy przynależności do klubów sportowych. Ponadto skoro w przepisie art. 31 ust. 1 określono, że tylko osoba fizyczna może być stypendystą sportowym$^{31}$, to w ramach wnioskowania prawniczego argumentum a contrario$^{32}$ stypendystami sportowymi nie mogą być osoby prawne czy też jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej$^{33}$. Ponadto stypendia sportowe mogą być przyznawane zarówno zawodnikom o statusie amatora, którzy nie pobierają wynagrodzenia, jak i tym o statusie zawodowca, pobierającym takie świadczenie$^{34}$, w zamian za udział we współzawodnictwie sportowym i osiągane wyniki$^{35}$. --- $^{31}$ W myśl art. 33 ust. 1 ustawy o sporcie „osoby pobierające stypendia sportowe, o których mowa w art. 5, art. 31 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1, art. 32a ust. 1, art. 32b ust. 1 oraz art. 32c ust. 1, są stypendystami sportowymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1009, 1079, 1115 i 1265), a okres ich pobierania zalicza się do okresu zatrudnienia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2022 r., poz. 690, 830 i 1079) oraz do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Podstawę zaliczenia okresu pobierania stypendium sportowego stanowi zaświadczenie wydane przez podmiot wypłacający stypendium”. $^{32}$ L. Morawski, Wstęp do prawoznaustwa, Toruń 2001, s. 190. $^{33}$ W. Cajsel, Ustawa o sporcie. Komentarz, 2011, Legalis: „Beneficjantami ww. świadczeń mogą być tylko osoby fizyczne. Zatem wykluczone jest przyznawanie np. nagród lub wyróżnień osobom prawnym (klubom sportowym, związkom sportowym, polskim związkom sportowym itp.)”. $^{34}$ E.J. Krześniak, Ustawa o sporcie. Komentarz, 2020, Lex, art. 31. $^{35}$ Zob. H. Radke, Sport i prawo, [w:] M. Leciaik (red.), Prawo sportowe…* Skoro ustawodawca jednoznacznie ustalił krąg podmiotowy osób uprawnionych do otrzymania stypendium sportowego, to organy stanowiące nie mogą tego kryterium modyfikować, gdyż w ten sposób naruszyłyby delegację ustawową wynikającą z ustawy o sporcie$^{36}$. Powyższą konstatację potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych oraz organów nadzorczych. Przykładowo w myśl wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 25 kwietnia 2019 r. „zakres podmiotowy stypendium sportowego został ustawowo uregulowany i nie jest dopuszczalne jego modyfikowanie przez organ stanowiący gminy w drodze uchwały podjętej na podstawie art. 31 ust. 3 tej ustawy”$^{37}$. Podobnie w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 2 grudnia 2016 r.$^{38}$ „ustawa o sporcie nie upoważniła organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego do samodzielnego określania kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania stypendiów sportowych, a tym bardziej do jego nieuzasadnionego ograniczenia”. Określając podmiot uprawniony do otrzymania stypendium sportowego, w uchwale zawarto ponadto, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej musi być miasto Sosnowiec. Wynika z tego, że ustanawiając i finansując stypendia sportowe, gmina realizuje swoje zadanie własne$^{39}$ w zakresie sportu. Z powyższego wynika, że stypendia sportowe, jako rezultat realizacji zadania własnego gminy w zakresie sportu, czy szerzej w zakresie kultury fizycznej$^{40}$, powinny być ustanawiane i finansowane dla członka tej wspólnoty lokalnej, tj. dla osoby fizycznej, która zamieszkuje na terenie gminy. Zamieszkanie należy rozumieć zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, gdzie wskazuje się, że „miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu”. Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 marca 2022 r., podkreślił, że w zakresie podmiotowym „istotnym jest wyłącznie przynależność do danej wspólnoty terytorialnej, wyznaczana kryterium zamieszkiwania na jej obszarze. A zatem potencjalnymi beneficjentami stypendium sportowego są wszyscy mieszkańcy danej gminy, o ile osiągają wyniki sportowe w sporcie mającym znaczenie dla danej gminy”$^{41}$. Autor --- $^{36}$ B. Ulijasz, Wykonywanie i organizowanie sportu w Polsce, Toruń 2019, s. 66. $^{37}$ Wyrok WSA w Krakowie z 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 221/19, Lex nr 2657148. $^{38}$ Rozstrzygnięcie nadzorczce Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 2 grudnia 2016 r., PN.4131.408.2016 (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. z 2016 r., poz. 4936). $^{39}$ M. Augustyniak, T. Moll, Art. 7, [w:] B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. trzecie, 2021, Lex. Zdaniem Moniki Augustyniak oraz Tomasza Molla „przy zaspokajaniu potrzeb wspólnoty organy gminy kierują się dobrem ogólnym mieszkańców gminy”. Zadanie własne gminy, w myśl art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jest zadaniem publicznym, które służy zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej. $^{40}$ Zgodnie z art. 2 ust 3 ustawy o sporcie „sport wraz z wychowaniem fizycznym i rehabilitacją ruchową składają się na kulturę fizyczną”. $^{41}$ Wyrok NSA z 31 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 225/22, Lex nr 3343765. z niniejszą konstatacją się w pełni zgadza, zatem należy podkreślić, że Rada Miejska Sosnowca prawidłowo określiła kryterium podmiotowe wynikające z art. 31 ust. 1 ustawy o sporcie. Przechodząc do kolejnego zagadnienia, a mianowicie do analizy regulacji dotyczącej kryterium przedmiotowego, należy podkreślić, że zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały określono, iż stypendium sportowe przyznaje się za osiągnięcie wyniku sportowego wskazanego w § 2, uwzględniając znaczenie danego spor- tu dla gminy Sosnowiec zgodnie z postanowieniami § 3. Tożsame przesłanki wynikają z art. 31 ustawy o sporcie, gdzie wskazano: „Jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać i finansować okresowe stypendia sportowe (…) dla osób fizycznych za osiągnięte wyniki sportowe (ust. 1)”. Ponadto w myśl ust. 3 „organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa, w drodze uchwały, szczegółowe zasady, tryb przyznawania i pozabwiania oraz rodzaje i wysokość stypendiów sportowych, nagród i wyróżnień, o których mowa w ust. 1 i 2, biorąc pod uwagę znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego oraz osiągnięty wynik sportowy”. W § 2 ust. 1 pkt 4 regulaminu, będącego załącznikiem do uchwały, lokalny prawodawca określił wyniki sportowe uprawniające do przyznania stypen- dium sportowego za współzawodnictwo w zakresie sportu elektronicznego, tj. w sporcie elektronicznym: – za udział w międzynarodowym turnieju rangi mistrzowskiej: Majory w Counter Strike: Global Offensive, mistrzostwa świata w League of Legends (Worlds), – za udział w międzynarodowych rozgrywkach ligowych: ESL Pro League, BLAST Premier, FLASHPOINT, League of Legends European Championship Series, League of Legends Championship Series, – za udział w turniejach: DreamHack Open, Games Clash Masters, Good Game League, Intel Extreme Masters, – za udział w ogólnopolskich rozgrywkach ligowych: ESL Mistrzostwa Polski, Ultraliga, Polska Liga Esportowa, ERL w League of Legends, Edu Esports League. W tej części autor poszuka odpowiedzi na pytanie, czy Rada Miasta So- snowca prawidłowo ustaliła zgodnie z wytycznymi upoważnienia ustawowego szczegółowego, zagadnienie wyniku sportowego. Dokonując analizy prawnej przepisu art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, w którym jest zawarta pierwsza przesłanka przedmiotowa, należy od razu wyjaśniać, co należy rozumieć jako wynik sportowy. Pojęcie wyniku sportowego nie ma swojej definicji legalnej na gruncie ustawy o sporcie. W powszechnym rozumieniu wynik jest tym, „co powstało na skutek jakiegoś działania, zdarzenia lub procesu”$^{42}$, czyli wynik sportowy będzie skutkiem rywalizacji oso- $^{42}$ Hasło: wynik, https://sjp.pwn.pl/sjp/sport;2523172.html.pl/haslo/podglad/3829/wynik/4817815/dzialan (data dostępu: 23.12.2022). by fizycznej (zarówno amatora, jak i profesjonalisty) w ramach współzawodnictwa e-sportowego. Jak wynika z przepisu art. 31 ust. 3 ustawy, to rada gminy ma w ramach upoważnienia ustawowego uprawnienie wyłączne do określenia wyniku sportowego, który będzie uprawniał do otrzymania stypendium sportowego. W piśmiennictwie podkreśla się, że nie jest niezbędne, aby taki wynik był wyróżniający się czy też wysoki$^{43}$. Konstatację taką autor artykułu jak najbardziej aprobuje, gdyż przepis ustawy w tym zakresie nie określa żadnych wytycznych. Można mieć pewien niedosyt, że w uchwale Rada Miejska wskazała, że wynikiem sportowym jest udział w określonym turnieju, ale trzeba wskazać, iż są to rozgrywki, w których uczestniczą najlepsi zawodnicy e-sportowi (w wielu przypadkach aby wziąć udział w tych turniejach, należy przejść eliminacje). Należy zaznaczyć jednocześnie, że osiągnięcie wyniku sportowego następuje w związku ze współzawodnictwem sportowym, a takie zasadniczo prowadzą polskie związki sportowe, natomiast w ramach e-sportu nie ma takiego związku. Czy zatem niemożliwe jest osiągnięcie wyniku sportowego zawodnika sportów elektronicznych w ramach współzawodnictwa? W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o sporcie „w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie może być utworzony polski związek sportowy”, który to przepis należy łącznie rozpatrywać z art. 13 ust. 1 ustawy: „Polski związek sportowy ma wyłączne prawo do organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie”. W ramach wykładni językowej dochodzimy do wniosku, że ustawodawca przyznał polskiemu związkowi sportowemu uprawnienie do organizowania i prowadzenia współzawodnictwa, jednakże nie jest to podmiot wyłącznie uprawniony w tym zakresie (poza prawem organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski). Niniejsze zapatrywanie autora artykułu aprobuje Sławomir Fundowicz, który podkreśla, że polski związek sportowy nie jest wyłącznym podmiotem uprawnionym do organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w ramach danej dyscypliny, ale takimi podmiotami mogą być również inne podmioty, w tym również osoby fizyczne$^{44}$. Przenosząc tenże pogląd na grunt sportów elektronicznych, autor skłania się do wniosku, że jeśli nie tylko polski związek sportowy jest uprawniony na gruncie ustawy o sporcie do organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego (z wyłączeniem Mistrzostw Polski i Pucharu Polski), ale również inne podmioty, to finalnie należy skonstatować, iż w ramach e-sportu osoby fizyczne czy też prawne, a także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, w tym np. producenci gier komputerowych, mogą być podmiotami uprawnionymi do organizacji współzawodnictwa sportowego. --- $^{43}$ E.J. Krześniak, op. cit. $^{44}$ S. Fundowicz, op. cit., s. 76. Pogląd przeciwny prezentuje Paweł Derlecki, podkreślając, że „skoro zatem sport elektroniczny w Polsce nie doczekał się póki co utworzenia związku sportowego, to należy uznać, że wyniki sportowe uzyskiwane w ramach wirtualnej rywalizacji nie mogą stanowić podstawy do przyznawania zawodnikom e-sportowym stypendiów finansowanych przez jednostki samorządu terytorialnego”$^{45}$. W tej części autor rozważy, czy Rada Miasta Sosnowca prawidłowo ustaliła zgodnie z wytycznymi upoważnienia ustawowego szczegółowego zagadnienie znaczenia danego sportu dla j.s.t. Ostatnim kryterium przedmiotowym – poza osiągniętym wynikiem sportowym – jest uwzględnienie znaczenia danego sportu dla gminy Sosnowiec, zgodnie z postanowieniami § 3. W myśl § 3 ust. 1 regulaminu „stypendium przyznaje się za osiągnięcie wyniku sportowego w sporcie, w którym w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w tym sporcie został utworzony i działa zgodnie z ustawą o sporcie polski związek sportowy lub w sporcie elektronicznym”. Rozpoczynając rozważania w tym zakresie, również należy podkreślić brak wskazówek ze strony prawodawcy, jak należy interpretować zwrot „znaczenie danego sportu dla tej jednostki samorządu terytorialnego”. W Słowniku języka polskiego „mieć znaczenie” znaczy tyle, co ‘posiadanie wartości, bycie ważnym dla kogoś’$^{46}$. Warto przyzrzeć się także orzecznictwu sądowemu. Przykładowo w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 15 października 2020 r.$^{47}$ sąd doszedł do wniosku, że „dyscyplinami sportowymi mającymi znaczenie dla jednostki samorządu terytorialnego mogą być dyscypliny o ugruntowanej tradycji lokalnej czy ponadlokalnej, cieszące się popularnością wśród mieszkańców (...).” W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2019 r. wskazało natomiast, że „nie ma także przeszkód, aby gmina za godne propagowania i wspierania uznała dyscypliny olimpijskie (paraolimpijskie) i wchodzące w skład współzawodnictwa ogólnopolskiego (...). Nie jest zadaniem sądu administracyjnego wnikać i weryfikować, z jakich powodów określone dyscypliny gmina uznała za mające dla niej znaczenie, w szczególności międzynarodowa ranga dyscypliny jest równie dopuszczalną przesłanką jak miejscowa tradycja w uprawianiu jakiegoś sportu”. Zatem w orzecznictwie sądowym ścierają się dwa odmienne poglądy – pierwszy, że znaczenie dla społeczności lokalnej mogą mieć dyscypliny o ugruntowanej tradycji lokalnej lub ponadlokalnej, oraz drugi, że to gmina w ramach pełnej swobody może określić, jakie dyscypliny mają dla niej znaczenie jako te, które cieszą się określonym prestiżem ogólnopolskim czy międzynarodowym. --- $^{45}$ P. Derlecki, Dopuszczalność finansowania przez jednostki samorządu terytorialnego stypendiów sportowych przeznaczonych dla zawodników sportów elektronicznych, „Przegląd Prawa Publicznego” 2021, nr 12, s. 112–113. $^{46}$ Hasło: znaczenie, https://sjp.pwn.pl/szukaj/znaczenie.html (data dostępu: 23.12.2022). $^{47}$ Wyrok WSA w Łodzi z 15 października 2020 r. sygn. akt II SA/Ld 497/20. Mając na uwadze powyższe, autor artykułu stoi na stanowisku, że sport elektroniczny można uznać za mający znaczenie dla danej społeczności, jeśli cieszy się popularnością w ramach danej społeczności, a na terenie gminy organizowane jest w tym zakresie współzawodnictwo sportowe lub mieszkańcy gminy osiągają wyniki w ramach współzawodnictwa wykraczającego poza teren gminy. Należy wspomnieć, że w wielu miejscowościach na terenie Polski od wielu lat organizowane są profesjonalne rozgrywki e-sportowe, np. Intel Extreme Masters w Katowicach$^{48}$. Ponadto cyklicznie od wielu lat również w mniejszych miejscowościach prowadzone jest współzawodnictwo e-sportowe, organizowane często przez podmioty prywatne, choć także przez jednostki organizacyjne gmin miejskich czy wiejskich, np. ośrodki sportu i rekreacji (co było zauważalne szczególnie w okresie pandemii COVID-19). W przedmiotowej uchwale w § 3 Rada Miejska Sosnowca określiła sport elektroniczny jako mający dla niej znaczenie: „1. Stypendium przyznaje się za osiągnięcie wyniku sportowego w sporcie, w którym w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w tym sporcie został utworzony i działa zgodnie z ustawą o sporcie polski związek sportowy, lub w sporcie elektronicznym. 2. Sporty, o których mowa w ust. 1, są sportami o szczególnym znaczeniu dla Gminy Sosnowiec”. W związku z powyższym Rada Miasta Sosnowca wzięła pod uwagę znaczenie sportu elektronicznego dla lokalnej społeczności. Można rozważyć, czy w uchwale nie powinno zostać doprecyzowane, jaki sport elektroniczny jest dla niej ważny, tzn. czy rozgrywki np. w Star Craft, czy League of Legends, jednakże w ramach sportu elektronicznego, inaczej niż w sporcie tradycyjnym, nie mamy poszczególnych związków sportowych zajmujących się określoną dyscypliną, dlatego też takie wyodrębnienie mogłoby być problematyczne. Podsumowanie Konkludując, zdaniem autora – w ramach wywódów zaprezentowanych w niniejszym artykule – sport elektroniczny przy określonych założeniach może spełniać definicję sportu określoną w art. 2 ust. 1a ustawy o sporcie. W związku z tym istnieje prawna możliwość na gruncie ustawy o sporcie (mając zarazem na uwadze przepisy ustawy o finansach publicznych w zakresie wydatkowania środków budżetowych) do ustanawiania i finansowania przez gminy czy szerzej przez wszystkie j.s.t. okresowych stypendiów sportowych dla zawodników sportów elektronicznych. Wniosek ten wywodzi się z następujących przesłanek: jeśli dane współzawodnictwo w e-sporcie jest organizowane przez osoby fizyczne czy też prawne $^{48}$ https://intelextrememasters.com (data dostępu: 7.01.2023). lub jednostki organizacyjnej nieposiadające osobowości prawnej (nie musi to być polski związek sportowy) i w ramach tego współzawodnictwa dana osoba fizyczna osiągnie określony przez lokalnego prawodawcę wynik sportowy w ramach współzawodnictwa intelektualnego (rywalizacji w ramach gry opartej na aktywności intelektualnej), a dodatkowo sport elektroniczny ma znaczenie dla tej jednostki samorządu terytorialnego, to nie ma przeszkód prawnych, aby ustanowić i finansować stypendia sportowe. Według autora przedmiotowa uchwała Rady Miejskiej Sosnowca, w aspekcie dotyczącym stypendium dla zawodników e-sportowych, mimo że można ją uznać za pionierską, spełnia wytyczne w zakresie kryterium przedmiotowego oraz podmiotowego określonego w art. 31 ustawy o sporcie. Jako akt prawa miejscowego została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego i przeszła analizę organu nadzoru. W ramach wniosków de lege ferenda, ze względu na specyfikę e-sportu oraz występujących zasadniczych odmienności od sportu tradycyjnego, należy wnioskować o wprowadzenie kompleksowej regulacji dotyczącej sportu elektronicznego. Wykaz literatury Augustyniak M., Moll T., Art. 7, [w:] B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. trzecie, 2021, Lex. Biliński M., Sport elektroniczny. Charakter prawny, C.H. Beck, Warszawa 2021. Cajsel W., Ustawa o sporcie. Komentarz, 2011, Legalis. Ciapała J., Powszechnie obowiązujące akty prawa miejscowego, „Przegląd Sejmowy” 2000, nr 3. Daniel P., Forma przyznania przez jednostkę samorządu terytorialnego stypendiów sportowych oraz nagród i wyróżnień za osiągnięte wyniki sportowe. Glosa do wyroku NSA z dnia 19 marca 2019 r., I OSK 1222/17, „Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych” 2019, nr 3. Danielsson K., E-sport: rörelse utan rörelse, https://idrottsforum.org/articles/danielsson/danielsson051214.pdf Dauerman T., Stypendia sportowe ustanawiane przez jednostki samorządu terytorialnego, „Finanse Komunalne” 2017, nr 7–8. Dąbek D., Prawo miejskie, Wolters Kluwer, Warszawa 2020. Derlecki P., Dopuszczalność finansowania przez jednostki samorządu terytorialnego stypendiów sportowych przeznaczonych dla zawodników sportów elektronicznych, „Przegląd Prawa Publicznego” 2021, nr 12. Drabik L., Sobol E., Słownik języka polskiego, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2007. Foks J., Stypendia sportowe – zagadnienia publicznoprawne, „Sport Wyczynowy” 2002, nr 11–12. Fundowicz S., Prawo sportowe, Wolters Kluwer, Warszawa 2013. Jakubowski A., Test decyzji administracyjnej i dopuszczalność modyfikacji trybu jej wydawania aktem podstawowym. Glosa do wyroku NSA z dnia 19 marca 2019 r., „Gdańskie Studia Prawnicze” 2020, nr 2. Jae-gu Y., Yunduk J., A case study of factors impacting aspiring e-sports athletes in South Korea, „Studia sportiva” 2022, nr 2. Jonasson K., Thiborg J., Electronic sport and its impact on future sport, „Sport in Society” 2010, nr 13. Kopańko K., Polski e-sport, Znak Horyzont, Kraków 2021. Krześniak E.J., Ustawa o sporcie. Komentarz, 2020, Lex. Kuczkowski P., Glosa aprobowająca do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2017 r. Sygn. akt II GSK 282/16 „Roczniki Prawa i Administracji” 2021, z. 4. Kunc-Urbańczyk K., Analiza prawna regulacji e-sportowych we Francji, [w:] K. Grzybczyk (red.), E-sport. Prawne aspekty, Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Ludyga M., Czy e-sport jest sportem?, [w:] K. Grzybczyk (red.), E-sport. Prawne aspekty, Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Morawski L., Wstęp do prawoznauistwa, TNOiK, Toruń 2001. Park S.J., Is esport ‘real’ sport?, „The Korean Journal of Physical Education” 2020, nr 59. Radke H., Sport i prawo, [w:] M. Leciak (red.), Prawo sportowe, C.H. Beck, Warszawa 2018. Sosnowski W., Prawne i organizacyjne uwarunkowania rozwoju e-sportu w Republice Korei (Korei Południowej), [w:] Ł. Klimczyk, M. Leciak (red.), E-sport. Aspekty prawne, C.H. Beck, Warszawa 2020. Tetlak K., Finanse publiczne i podatki w sporcie, [w:] M. Leciak (red.), Prawo sportowe, C.H. Beck, Warszawa 2018. Tetlak K., Stypendium sportowe, [w:] M. Leciak (red.), Leksykon prawa sportowego. 100 podstawowych pojęć, C.H. Beck, Warszawa 2017. Ulijasz B., Wykonywanie i organizowanie sportu w Polsce, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2019. Waśkowski Z., Uwarunkowania i sposoby wdrażania orientacji marketingowej w klubach sportowych, Wyd. UE, Poznań 2007. Summary Legal aspects of the establishment and financing of a periodic stipend for e-sports players by municipalities. The case of the city of Sosnowiec Keywords: administrative law, E-sport, sports scholarship, electronic sports, local act. The purpose of this study is to address the legal problem of finding an answer to the question of the permissibility of municipalities establishing and financing periodic sports scholarships for athletes of electronic sports based on Article 31 of the Sports Act. This study also undertook an analysis of the pioneering resolution of the Sosnowiec City Council concerning sports scholarships for individuals achieving results in electronic sports competition, from the point of view of the occurrence in it of the subject and object premises specified in the Sports Act. The results of the research contained in this paper have proven that there is a legal possibility, based on the Sports Act (at the same time bearing in mind the provisions of the Public Finance Act regarding the expenditure of budget funds), of establishing and financing periodical sports scholarships for eSports competitors by municipalities, or more broadly by all local authorities. The article is original in nature and is devoted entirely to the issue of periodic scholarships for e-sports players. Bearing in mind the individual works on e-sports financing, the elaboration of this issue within the article, in the author’s opinion, will undoubtedly enrich the current literature. The analysis of the problem was based primarily on the Polish provisions of the Act, which contains the regulations on sports scholarships, as well as on case law and doctrine. Marek Kulik Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie ORCID: 0000-0003-0191-6558 firstname.lastname@example.org Czy niestawiennictwo do odbycia czynnej służby wojskowej jest występkiem trwałym? Występek z art. 144 § 1 Kodeksu karnego (dalej jako k.k.) polega na niezgłoszeniu się osoby powołanej do odbycia czynnej służby wojskowej w określonym terminie i we wskazanym miejscu. Dość powszechnie jest określany w literaturze i doktrynie jako występek trwały, przy czym przyjmuje się, że jest to występek trwały z zaniechania, a czas jego popełniania rozciąga się tak długo, jak długo istnieje obowiązek zgłoszenia się do służby wojskowej$^1$. Niesie to ze sobą szereg skutków charakterystycznych dla przestępstwa rozciągniętego w czasie. Czasem ich popełnienia jest okres miedzy pierwszym --- $^1$ Wyrok SN z 23 sierpnia 1974 r., sygn. akt Rw 412/74, Lex nr 21638; uchwała SN z 30 września 1985 r., sygn. akt U 1/85; OSNKW 1986, z 1, poz. 3; wyrok SN z 11 marca 2021 r., sygn. akt V KK 33/21, Lex nr 3209564; postanowienie SN z 26 maja 2021 r., sygn. akt I KZP 11/20, Lex nr 3215598 z głosą krytyczną J. Kuleszy, „Przegląd Sejmowy” 2023, nr 1, s. 127–144; P. Kozlowska-Kalisz, [w:] M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2023, s. 577; S. Hoc, [w:] R.A. Stefański (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2021, s. 919; idem, Przestępstwo niezgłoszenia się do służby (art. 144 Kodeksu karnego) – wybrane aspekty, „Prawo w Działaniu” 2022, nr 51, s. 8 (tekst stanowi streszczenie wyroku SN z 11 marca 2021, sygn. akt V KK 33/21, bez analitycznego wkładu autorskiego, jednak jednym z przytoczonych poglądów jest ten o trwałym charakterze czynu, o którym mowa). Wprost o trwałym charakterze czynu pisze S. Hoc, [w:] M. Filar (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2016, s. 922. Z kolei w jeszcze innym miejscu autor ten pomiędzy innymi, czasem wzajemnie się wykluczającymi poglądami z orzecznictwa, cytuje in extenso bez własnego komentarza tezę uchwały z 30 września 1985 r., sygn. akt U 1/85, co pozwala domniemywać, że ją akceptuje. Zob. S. Hoc, [w:] O. Górniok, S. Hoc, M. Kalitowski, S.M. Przyjemski, Z. Sienkiewicz, J. Szumski, L. Tyszkiewicz, A. Wąsek, Kodeks karny. Komentarz, t. 2, Gdańsk 2005, s. 101. W zasadzie wprost nie wypowiadają się w tej sprawie M. Flemming, J. Wojciechowska, [w:] A. Wąsek, R. Zawlocki (red.), Kodeks karny. Komentarz. Część szczegółowa, t. 1, Warszawa 2010, s. 122, choć piszą o utrzymywaniu staniu przestępnego, co pozwala mniemać, że uważają ten czyn za trwały. Za trwały uznają ten występek: P. Kozlowska-Kalisz, [w:] M. Mozgawa (red.), op. cit., s. 577; Z. Ćwiąkalski, [w:] W. Wróbel A. Zoll (red.), Kodeks karny. Część szczegółowa, t. 2; Komentarz do art. 117–211a (cz. 1), Warszawa 2017, s. 235; J. Kulesza, [w:] M. Królkowski, R. Zawlocki (red.), Kodeks karny, t. 2: Część szczegółowa. Komentarz do art. 117–221, Warszawa 2021, s. 215; D. Gruszecka, [w:] J. Giezek (red.), Kodeks karny. Część szczegółowa. Komentarz, Warszawa 2014, s. 142. zachowaniem rozpoczynającym realizację ustawowych znamion a zakończeniem stanu przeciwprawnego. Istotę przestępstwa trwałego rzecznie i obrazowo ujmuję Jan Kulesza, pisząc, że jest to takie przestępstwo, w którym sprowadzony przez sprawcę stan przeciwprawny trwa już po dokonaniu czynu zabronionego, a sprawca jest władny go zakończyć$^2$. Zatem w pewnym momencie następuje dokonanie, ale czyn jest popełniany także i po dokonaniu – czas zakończenia czynu zabronionego jest późniejszy, niekiedy znacznie późniejszy. Z punktu widzenia instytucji, która nasuwa się chyba od razu, czyli przedawnienia karalności, nie ma to wielkiego znaczenia. Termin przedawnienia karalności uruchamia się bowiem nie w czasie dokonania, czyli zrealizowania wszystkich ustawowych znamion czyn zabronionego, lecz w czasie zakończenia. Znamię czynnościowe przestępstwa trwałego polega na wywołaniu i utrzymaniu stanu przeciwprawnego. Z kolei termin przedawnienia karalności biegnie od czasu nie dokonania, a popełnienia czynu zabronionego. Nie ma wątpliwości, że jeśli po dokonaniu sprawca jeszcze przez jakiś czas popełnia czyn zabroniony, a tak właśnie jest w wypadku przestępstwa trwałego, to termin przedawnienia karalności biegnie od ostatniego czasu, w którym czyn ten jeszcze był popełniany, zupełnie niezależnie od tego, że był popełniany też wcześniej$^3$. W wypadku innych instytucji niż przedawnienia karalności nie jest już tak łatwo. Można sobie wyobrazić, że część przestępstwa trwałego jest popełniona w czasie przed upływem terminu tzw. przedawnienia recydywy specjalnej, a część po tym terminie$^4$, że część czynu trwałego jest popełniona przed ukończeniem przez sprawcę 17 lat życia, że następuje zmiana ustawy karnej w czasie trwania stanu przeciwprawnego, że zmienia się układ personalny, np. sprawca wywołuje stan przeciwprawny sam, a okresowo podtrzymuje go wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami (względnie odwrotnie), albo że ma miejsce podżeganie lub pomocnictwo ograniczone tylko do pewnych etapów czynu trwałego. Całe to spektrum zagadnień aktualizuje się w sytuacji, kiedy uznamy, że rzeczywiście mamy do czynienia z występkiem trwałym. To zaś w wypadku niestawiennictwa do służby wojskowej wcale nie jest takie oczywiste, jak mogłoby się początkowo wydawać. Występek ten dość powszechnie jest uważany za trwały. Jednak takie powszechne rozumienie rzadko jest połączone z jakąś głębszą analizą. Czasem --- $^2$ J. Kulesza, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt I KZP 11/20, „Przegląd Sejmowy” 2023, nr 1, s. 129. $^3$ M. Kulik, Przedawnienie karalności i przedawnienie wykonania kary w polskim prawie karnym, Warszawa 2014, s. 278. $^4$ Zob. interesujące uwagi K. Kmąka, Termin przedawnienia recydywy specjalnej w przypadku przestępstw rozciągniętych w czasie. Kilka uwag o czasie popełnienia przestępstwa, „Prawo i Więz” 2021, nr 1, s. 271 i nast. (częściej) w ogóle nie jest$^5$, a jeżeli jest, sprowadza się do stwierdzenia, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, obowiązek ten nadal ciąży na sprawcy, a skoro tak, przestępstwo jest popełniane przez cały czas, w którym nie stawia się on do odbycia służby wojskowej$^6$. Tymczasem kwestia ta zasługuje na uwagę choćby właśnie z powodu niedostatków argumentacji podnoszonej na rzecz poprawności stawianej tezy. Wypada zacząć od przypomnienia, na czym polega realizowanie znamion przestępstwa trwałego, następnie należy ustalić, na czym polega zrealizowanie znamion niestawiennictwa do odbycia służby wojskowej. W istocie chodzi o zbadanie, na czym polega czynność wykonawcza w obu przypadkach – do tego bowiem da się sprowadzić zagadnienie. To pozwoli na stwierdzenie, czy uchylanie się od stawiennictwa do odbycia służby wojskowej jest występkiem trwałym. Chyba najklarowniej mechanizm popełniania czynu z art. 144 § 1 k.k. postrzeganego jako występek przedstawia J. Kulesza$^7$. Autor ten wychodzi od stwierdzenia, że przestępstwo trwałe to takie, w którym sprowadzony przez sprawcę stan przeciwprawny trwa już po dokonaniu czynu zabronionego, a sprawca jest władny go zakończyć,$^8$ co jest trafnym ujęciem istoty przestęp- --- $^5$ S. Hoc, [w:] R.A. Stefański (red.), op. cit., s. 919; idem, Przestępstwo niezgłoszenia się…, s. 8; uchwała SN z 30 września 1985 r., sygn. akt U 1/85, OSNKW 1986, z. 1, poz. 3; wyrok SN z 11 marca 2021 r., sygn. akt V KK 33/21, Lex nr 3209564; postanowienie SN z 26 maja 2021 r., sygn. akt I KZP 11/20, Lex nr 3215598 z głosą krytyczną J. Kuleszy, „Przegląd Sejmowy” 2023, nr 1, s. 127–144. $^6$ Wyjątek stanowi ujęcie J. Kuleszy, który klarownie wyjaśnia, czemu postrzega omawiane przestępstwo jako występek trwały – J. Kulesza, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 maja…, s. 129. Patrz też przypis 7 niniejszego opracowania. $^7$ Dodam, że wywód ten należy szczególnie docenić, gdyż jest on prowadzony niejako na marginesie analizy głównego problemu badawczego, którym J. Kulesza uczynił zagadnienie wpływu stanu osoby stawiającej się do odbycia służby na odpowiedzialność za omawiany występek. Autor ten, odnosząc się do głosowanego postanowienia SN, słusznie wytknął, że SN ucieka od istoty problemu, wchodząc w kwestie nieistotne da jej zbadania. Podjął zatem sam – skądinąd bardzo interesującą – próbę zbadania tego, przed czym SN się uchylił, a kwestię trwałości przestępstwa tylko zasygnalizował. Siłą rzeczy sygnalizacja ta musiała być zwięzła. Zwraca uwagę, że mimo zwięzości, ma ona te zalety, jakich nie ma wiele innych ujęć w tym zakresie, ograniczających się do stwierdzenia, że mamy do czynienia z występkiem trwałym. Już w tym miejscu trzeba zastrzec, że w zakresie zagadnienia, które J. Kulesza uczynił głównym przedmiotem swych badań, czyli wpływu zdolności do odbywania służby na realizację znamion, podzielam stanowisko autora, z jednym drobnym uzupelnieniem. Uważam, że stawienie się w terminie, ale w stanie niezdolności do pełnienia służby, jest niestawiennictwem w rozumieniu art. 144 § 1 k.k. Jednak jeżeli sprawca stawia się na tyle długo przed upływem terminu stawiennictwa, że zdąży odzyskać stan zdolności do pełnienia służby przed owym upływem, do realizacji ustawowych znamion jednak nie dochodzi. $^8$ J. Kulesza, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 maja…, s. 129. Zob. też: idem, [w:] P. Daniluk (red.), Leksykon prawa karnego – część ogólna. 100 podstawowych pojęć, Warszawa 2018, s. 271. Por. starsze ujęcia: I. Andrejew, Glosa do uchwały SN z dnia 29 XI 1962 r. (sygn. VI KO 60/62), OSPiKA 1963, z. 10, s. 568; J. Bafia, Polskie prawo karne, Warszawa 1989, s. 123; M. Cieślak, Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia. Warszawa 1994, s. 396; W. Grzeszczyk, Glosa do uchwały SN z dnia 10 VII 1987 r. (sygn. VI KZP 8/87), „Problemy Praworządności” 1988, nr 8–9, s. 107; J. Kulesza, Glosa do postanowienia SN z dnia 29 czerwca 2010 r. stwa trwałego, a następnie zwięźle przenosi to ustalenie na grunt art. 144 § 1 k.k., stwierdzając, że skoro czyn zostaje dokonany w momencie niezgłoszenia się do służby$^9$, to zgłoszenie się nie znosi dokonania, kończy jedynie stan przeciwprawny, przestępstwo staje się i dokonane, i zakończone$^{10}$. Z tej perspektywy występek z art. 144 § 1 k.k. jest typowym występkiem trwałym, polegającym za wywołaniu i utrzymywaniu stanu przeciwprawnego – sprawca dokonuje czynu zabronionego, nie zgłaszając się do odbywania służby w terminie, a jego dalsze niezgłaszanie się stanowi realizację czynu zabronionego$^{11}$. Postrzeganie występek, o którym mowa, jest funkcją sposobu rozumienia trwałości cechującej występek trwały. Wiemy, że trwałość owa sprowadza się do tego, że sprawca wywołuje i utrzymuje stan bezprawny, który trwa przez cały czas popełniania czynu, a przerwanie go jest w mocy sprawcy$^{12}$. Do przestępstw trwałych zaliczają się te, które polegają na zabronionym posiadaniu różnych przedmiotów,$^{13}$ a także bezprawne pozbawienie wol- $^9$ Należy podkreślić, że niezgłoszenia się w terminie. $^10$ J. Kulesza, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 26 maja…, s. 169. $^11$ Idem, Glosa do postanowienia SN z dnia 29 czerwca…, s. 129. $^12$ I. Andrzejew, Polskie prawo karne w zarysie, Warszawa 1989, s. 252; J. Bafia, op. cit., s. 1989; J. Makarewicz, Kodeks karny z komentarzem, Lwów 1938, s. 151; S. Śliwiński, Polskie prawo karne materialne, Warszawa 1946, s. 402; W. Wolter, Prawo karne – zarys wykładu systematycznego. Część ogólna, t. 1, Warszawa 1969, s. 291; W. Wolter, Glosa do wyroku SN z dnia 4 V 1972 r. (sygn. IV KR 210/71), „Nowe Prawo” 1973, nr 1, s. 166. $^13$ W. Wolter, Nauka o przestępstwie…, s. 331; A. Gubiński, Zasady prawa…, s. 125; F.Ch. Schroeder, Besitz als Straftat, [w:] J. Giezek (red.), Przestępstwo – kara – polityka kryminalna. Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Tomasza Kaczmarka, Kraków 2006, s. 561 i nast.; E. Strensee, Besitzdelikte, [w:] E. Samson, F. Dencker, P. Frisch, H. Ferster, W. Reiß (red.), Festschrift für Gerald Grünwald zum siebzigsten Geburtstag, Baden-Baden 1999, s. 716–721; A. Piaczyńska, Posiadanie jako znamię czynu zabronionego, „Prokuratura i Prawo” 2010, nr 7–8, s. 63; wyrok SN z 13 sierpnia 1993 r., sygn. akt WR 107/93, OSNKW 1993, z. 11–12, poz. 74. ności$^{14}$, dezercja w postaci polegającej na pozostawianiu poza jednostką lub wyznaczonym miejscem przebywania$^{15}$, przestępstwo niepowrócenia do zakładu karnego określone w art. 242 § 2 k.k.$^{16}$ Jest występkiem trwałym udaremniać egzekucję w zakresie, w jakim polega na ukrywaniu przedmiotu$^{17}$. Można uważać za występek trwały przestępną niealimentację (art. 209 k.k.)$^{18}$. Cechą czynu trwałego jest wywołanie i utrzymywanie stanu bezprawnego czy też stanu sprzecznego z prawem. Jednak wydaje się, że nie jest to jego cecha konstytutywna, a raczej konieczny efekt ujęcia jego znamienia czynnościowego. To, że sprawca wywołuje stan sprzeczny prawem, jest koniecznym skutkiem wyczerpania ustawowych znamion przestępstwa trwałego, ale jest tak dlatego, że tak, a nie inaczej, ujęte są ustawowe znamiona czynu$^{19}$. Jednak trzeba dodać, że stan bezprawnym o którym mowa, jest stanem bezprawnym na gruncie prawa karnego. Mowa zatem nie o stanie bezprawnym z punktu widzenia jakiejkolwiek dziedziny prawa, a o stanie bezprawnym na gruncie prawa karnego. Jest to stwierdzenie niezwykle istotne dla ustalenia, co właściwie jest zabronione i na czym polega występek trwały. Dodajmy, że rzecz nie tkwi w tym, jak rozumieć bezprawność na gruncie prawa karnego, czy poprawne --- $^{14}$ M. Mozgawa, Odpowiedzialność karna za bezprawne pozbawienie wolności (art. 165 k.k.), Lublin 1994, s. 126–140; L. Tyszkiewicz, op. cit., s. 361; W. Wolter, Prawo karne…, s. 86; J. Waszczyński, [w:] J. Waszczyński (red.), op. cit., s. 118. $^{15}$ Postanowienie SN z 5 kwietnia 1966 r., sygn. akt Rw 234/66, OSNKW 1966, z. 7, poz. 74. Wątpliwości może budzić, czy dezercja w postaci opuszczenia jednostki w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej jest przestępstwem trwałym (L. Tyszkiewicz, op. cit., s. 361). Wśród przykładów przestępstwa trwałego wymienia je M. Kulik, op. cit., s. 277, jednak można mieć wątpliwości, czy na pewno dezercja w postaci oddalenia się z jednostki lub miejsca przebywania ma cechę trwałości. Niewątpliwie sprawca działa w celu trwałego uchylenia się od służby wojskowej, jednak znamię to charakteryzuje stronę podmiotową czynu zabronionego. Sprawca nie uchyla się trwale od służby wojskowej, lecz opuszcza jednostkę lub miejsce w celu trwałego uchylenia się od służby. Z tego punktu widzenia można sądzić, że to nie jest przestępstwo trwałe. $^{16}$ Uchwała SN z 7 września 2000 r., sygn. akt I KZP 22/00, OSNKW 2000, z. 9–10, poz. 79. Por. też głosę krytyczną A. Marek, „Prokuratura i Prawo” 2001, nr 1, s. 108 i nast. oraz aprobowającą D. Wysockiego, OSP 2001, z. 12, poz. 182. Podobnie: uchwała SN z 17 marca 2000 r., sygn. akt I KZP 58/99, OSNKW 2000, z. 3–4, poz. 23 z głosą aprobowującą J. Cieszkowskiej, „Prokuratura i Prawo” 2001, nr 2, s. 108. Zob. W. Dadak, Przestępstwo tzw. niepowrotu do zakładu karnego lub aresztu śledczego (art. 242 § 2 k.k.), „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 1999, z. 24–25, s. 14–15. $^{17}$ Por. uchwałę SN z 20 grudnia 1972 r., sygn. akt VI KZP 61/72, OSNKW 1973, z. 2–3, poz. 23. $^{18}$ Sprawca naraża pokrzywdzonego na niemożność zaspokojenia potrzeb życiowych, co stanowi skutek względnie trwałej i możliwy do uchylenia przez sprawcę. Por. wyrok SA w Lublinie z 17 stycznia 2002 r., sygn. akt II KKN 45/01, Lex nr 53020. $^{19}$ Dlatego właśnie W. Wróbel słusznie podaje, że sytuacja, kiedy moment dokonania i zakończenia czynu zabronionego nie pokrywają się w układzie, w którym po dokonaniu czynu zabronionego, a więc realizacji wszystkich znamion typu czynu zabronionego, może dojść do dalszej realizacji znamion – W. Wróbel, Zmiana normatywna i zasady intertemporalne w prawie karnym, 2003, Lex, rozdz. V, 7.3. jest jej ujęcie monistyczne\textsuperscript{20} czy pluralistyczne\textsuperscript{21}. Uważając, że istnieje jedna bezprawność, a w jej ramach karalność, dochodzimy na gruncie analizowanego zagadnienia do podobnych praktycznych wniosków, jak stojąc na stanowisku, że każda dziedzina prawa operuje swoim własnym ujęciem bezprawności. Istotne jest bowiem, że jakieś zachowanie może być bezprawne karnie lub (w zależności od ujęcia) karygodne i jednocześnie bezprawne administracyjnie (cywilnie) lub (w zależności od ujęcia) po prostu bezprawne. Ale może też być i tak, że dane zachowanie nie jest karygodne, będąc bezprawne, lub – inaczej rzecz ujmując – jest bezprawne na gruncie prawa administracyjnego lub cywilnego, nie będąc bezprawnym na gruncie prawa karnego. Stojąc na stanowisku, że prawo karne może (choć czyni to niezwykle rzadko) zabraniać pod groźbą kary zachowań, które nie są bezprawne na gruncie innych gałęzi prawa, będę trzymał się konwencji pojęciowej, zgodnie z którą istnieje rozróżnienie między bezprawnością karną, administracyjną i cywilną. Zaznaczam jednak, że przyjęcie tej koncepcji nie ma znaczenia dla oceny charakteru niewstiennictwa do odbycia służby, gdyż mamy tu do czynienia z zachowaniem, które stanowi bezprawie zarówno na gruncie prawa karnego, jak i administracyjnego. Pozwala to nie tylko na prezentowanie każdej z konkuruujących koncepcji bezprawności, ale ma też znaczenie dla samej istoty zagadnienia. Obowiązek stawiennictwa do pełnienia służby wojskowej wynika z art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny\textsuperscript{22}. Zgodnie z tym przepisem osoba powołana do odbycia obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej jest obowiązana stawić się do tej służby w określonym terminie i miejscu. W przypadku niestawienia się osoby powołanej do odbycia obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej bez uzasadnionej przyczyny starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), właściwy ze względu na jej miejsce pobytu stałego albo pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące, na wniosek szefa wojskowego centrum rekrutacji, zarządza przymusowe doprowadzenie powołanego przez Policję do wskazanej jednostki wojskowej w trybie przepisów \textsuperscript{20} Zob. w szczególności: A. Zoll, \textit{O normie prawnej z punktu widzenia prawa karnego}, „Kra- kowskie Studia Prawnicze” 1990, R. XXIII, s. 72 i nast.; idem, \textit{Karalność i karygodność czynu jako odrębne elementy struktury przestępstwa}, [w:] T. Kaczmarek (red.), \textit{Teoretyczne problemy odpowiedzialności karnej w polskim oraz niemieckim prawie karnym. Materiały Polsko-Niemieckiego Sympozjum Prawa Karnego, Karpacz, maj 1990}, Wrocław 1990, s. 103; idem; \textit{Aksjologiczne podstawy prawa karnego}, [w:] B. Czech (red.), \textit{Filozofia prawa a tworzenie i stosowanie prawa}, Katowice 1992, s. 304; P. Kardas, \textit{Dozwolone ryzyko sportowe – pozaustawowy kontrotyp czy element precyzujący płaszczyznę bezprawności?}, „Przegląd Sądowy” 2009, nr 1, s. 17; W. Wróbel, \textit{Relacyjne i wartościujące ujęcie bezprawności w prawo karnym}, „Przegląd Prawa Karnego” 1993, nr 8, s. 5 i nast. \textsuperscript{21} Z. Jędrzejewski, \textit{Bezprawność jako element przestępnosci czynu}, Warszawa 2009, s. 461 i nast.; R. Zawlocki, \textit{Pojęcie i funkcje społecznej szkodliwości czynu w prawie karnym}, Warszawa 2007, s. 328 i nast.; M. Królikowski, \textit{Sprawiedliwość karania w społeczeństwach liberalnych}, Warszawa 2005, s. 70 i nast. \textsuperscript{22} Dz.U. z 2022 r., poz. 2305 ze zm. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 160 ust. 2 ustawy o obrońnie Ojczyzny). Zatem w wypadku niestawiennictwa do odbycia służby wojskowej w określonym czasie powstaje stan przeciwprawny, który może zostać zniesiony przez dwa zdarzenia: stawiennictwo do odbycia służby lub przymusowe doprowadzenie w trybie określonym w art. 160 ust. 2 ustawy.$^{23}$ Czy to jednak ten właśnie stan przeciwprawny jest sankcjonowany przez art. 144 § 1 k.k.? I tak, i nie. Otóż niewątpliwie sprawca czynu trwałego$^{24}$ wywołuje stan przeciwprawny.$^{25}$ Stan ten musi być przez sprawcę podtrzymywany. W danym wypadku podtrzymywanie go odbywa się przez niewykonywanie ciążącego na sprawcy obowiązku. Stwierdzenie to nie jest specjalnie odkrywcze. Skoro – jak się przyjmuje – jest to czyn trwały z zaniechania, jego popełnianie, czyli innymi słowy realizowanie czynności sprawczej polega na podtrzymywaniu stanu sprzecznego --- $^{23}$ Rzecz jasna w wypadku, gdy niestawiennictwo wynikło z uzasadnionej przyczyny, nie powstaje stan przeciwprawny, zachowanie nie jest bezprawne administracyjnie. Ponieważ art. 144 § 1 k.k. tworzy sankcje karną dla zakazu administracyjnego, nie może być też mowy o przestępstwie. Otwarta kwestia pozostaje, czy czyn nie jest pierwotnie, czy wtórnie bezprawny. Jest to zagadnienie uboczne dla tematu niniejszego opracowania, dlatego go nie rozwijam. $^{24}$ Używane (także tutaj) określenie „przestępstwo trwałe” oceniam jako poprawne, dlatego posługuję się nim. Uważam jednak za potrzebne zaznaczenie, że trwałość w strukturze przestępstwa występuje na poziomie typizacji. Trwałość jest kwestią ujęcia ustawowych znamiów czynu zabronionego, konkretnie zmienienia czynności wykonawczej. Istnieją zatem przestępstwa trwałe, które jednak pierwotnie są czynami zabronionymi o charakterze trwałym. $^{25}$ Uboczna kwestią jest, czy stan ten można uznać za skutek. Pisząc te słowa tak właśnie określił ów stan (M. Kulik, op. cit., s. 279), aczkolwiek jest to też w znacznej mierze kwestia sposobu rozumienia skutku jako takiego. Dlatego widzę mocne strony stanowiska, K. Kmąka, op. cit., s. 280, który uważa, że w stan przeciwprawny wywołany czynem trwałym nie musi stanowić skutku przestępnego charakteryzującego czyn o charakterze materialnym. Jeżeli przyjmiemy, że skutkiem czynu jest wywołana przez sprawcę czynnością sprawczą zmiana w świecie zewnętrznym, dająca się w jakiś sensowny sposób odłączyć (odseparować) od samej czynności wykonawczej, to można stać na stanowisku, że stan przeciwprawny, który wywołuje sprawca, nie jest skutkiem, lecz charakteryzuje czynność wykonawczą. Sprawca stanów bowiem swym działaniem lub zaniechaniem podtrzymuje i wówczas można mieć wątpliwości, czy owo oddzielenie, o którym tu mowa, w istocie ma miejsce. Wymagana separacja skutku od czynności wykonawczej może mieć bardzo różne postaci. W gruncie rzeczy nie da się wskazać żadnych uniwersalnych cech owej separacji. Gdyby uznać, że skutek musi istnieć choć chwilę dłuższej niż czynność, która go wywołała, musiałbyśmy uznać, że przestępstwo trwałe nie musi być skutkowe, gdyż stan przeciwprawny istnieje tak długo, jak długo jest podtrzymywany. Gdyby zaś owa separacja skutku od czynności, która go wywołała, nie musiała polegać ani wiązać się z odsunięciem w czasie, można byłoby stan przeciwprawny wywołany zachowaniem sprawcy potraktować jako skutek przestępný. Na obecnym etapie swojej refleksji nad istotą przestępstwa trwałego i skutku przestępnego skłonny jestem przychylać się do pierwszego z tych poglądów, rewidując swoje stanowisko wyrażone wcześniej. Kwestia ta nie jest pierwszorzędna dla analizowanej problematyki, z tym jednak zastrzeżeniem, że jej roztrząsanie unaocznia niezwykle istotną okoliczność – mianowicie że stan przeciwprawny charakterystyczny dla przestępstwa trwałego utrzymywany jest przez wykonywanie czynności sprawczej. W tym sensie nie jestem bardzo przywiązany do wyrażonego swego czasu poglądu o tym, że przestępstwo trwałe zawsze ma charakter skutkowy – zob. M. Kulik, Glosa do wyroku SN z 24.10.2013 r. (III KK 311/13), LEX nr 1379928, „Prawo w Działaniu” 2014, nr 18, s. 186. z prawem przez niewykonwanie ciążącego na sprawcy obowiązku. Nie powinno bowiem być wątpliwości, że trwały charakter przestępstwa musi wynikać wprost z ujęcia jego ustawowych znamion$^{26}$. Konkretnie chodzi o ujęcie znaczenia czynnościowego, przez realizację którego sprawca podtrzymuje stan sprzeczny z prawem. Odmienne, według mnie niesłusznie, uważa Katarzyna Banasik, która jest zdania, że trwałość może wynikać z okoliczności popełnienia konkretnego czynu$^{27}$. Takie ujęcie sprawia, że i w wypadku czynu z art. 144 § 1 k.k. mielibyśmy typowo do czynienia z występkiem trwałym. Recz jednak w tym, że trwałość charakteryzująca stan bezprawny będzie wówczas wywołana realizacją znamion, ale nie będzie ową realizacją znamion podtrzymywana. Właśnie dlatego należy podkreślić, że dla bytu czynu trwałego ujęcie ustawowych znamion jest absolutnie kluczowym, co więcej – jedynym warunkiem. Trwałość zatem musi wynikać z określenia czynności sprawczej. W wypadku analizowanego typu czynu zabronionego sprawca nie wykonuje obowiązku stawienia się do odbycia służby wojskowej. Nie stawiając się w terminie, wywołuje stan sprzeczny z prawem, a nie stawiając się, w dalszym ciągu stan ten podtrzymuje. Niestawiennictwo do odbycia służby wojskowej po upływie terminu nie-wątpliwie stanowi podtrzymywanie stanu sprzecznego z prawem wywołanego przez sprawcę niestawienniem się w terminie. Czy jednak stanowi realizację ustawowych znamion czynu zabronionego stypizowanego w art. 144 § 1 k.k.? Otóż można i należy mieć co do tego istotne wątpliwości. Czyn trwały polega na wywołaniu i utrzymywaniu stanu sprzecnego z prawem, ale nie chodzi o stan sprzeczny z prawem cywilnym czy administracyjnym, lecz o stan sprzeczny z prawem karnym i to niezależnie od tego, czy wywołany stan sprzeczny z prawem nazwać stanem bezprawnym prawnokarnie, czy po prostu stanem karygodnym$^{28}$. Istotne jest to, że stan sprzeczny z prawem nie tylko zostaje wywołany, ale i jest podtrzymywany zachowaniem sprawcy, lecz nie jakimkolwiek, tylko realizującym znamię czynnościowe. Zatem podtrzymywanie stanu bezprawnego winno być uskuteczniane przez zachowanie realizujące znamię czynnościowe. Jest to podstawowa cecha czynu trwałego, niekiedy umykająca w refleksji nad istotą trwałości, która to refleksja, często skupiona na stwierdzeniu zaistnienia stanu przeciwprawnego, pomija zagadnienie sposobu podtrzymywania stanu przeciwprawnego (czy stanu karygodnego). Dobrze widać to na przykładzie czynu trwałego polegającego na nielegalnym posiadaniu broni. Sprawca rozpoczyna realizację znamienia czynnościowego, nabywając --- $^{26}$ Zob. J. Kulesza, Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 maja…, s. 179; L. Tyszkiewicz, op. cit., s. 365; M. Nawrocki, Przestępstwo trwałe w teorii i praktyce, „Prokuratura i Prawo” 2019, nr 6, s. 28 i nast.; K. Kmąk, op. cit., s. 277. $^{27}$ K. Banasik, Przestępstwa trwałe i delikty trwałe, „Prokuratura i Prawo” 2013, nr 7–8, s. 105–106. $^{28}$ Co zależy w istocie od przyjęcia monistycznej lub pluralistycznej koncepcji bezprawności. posiadanie broni. Wywołuje w ten sposób stan przeciwprawny i podtrzymuje go stale, ale czyni to w ten sposób, że realizuje znamię czynnościowe. Stale bowiem posiada broń, co jest zabronione pod groźbą kary. Jest to sytuacja inna niż w wypadku bigamii, gdy sprawca, zawierając związek małżeński, mimo że pozostaje w innym takim związku, wywołuje stan przeciwprawny, który trwa i później$^{29}$, ale który nie musi być już zachowaniem sprawcy podtrzymywany. Podobnie jest w wypadku kilku innych typów, kiedy sprawca wywołuje realizacją stan sprzeczny z prawem, który trwa po zakończeniu wykonywania czynności sprawczej$^{30}$. Jasne jest, że nielegalne posiadanie broni jest czynem trwałym, a bigamia jest czynem jednorazowym ze skutkiem trwałym. Spójrzmy teraz na niestawiennictwo do odbycia służby wojskowej. Otóż art. 140 § 1 k.k. zabrania pod groźbą kary niestawienia się do odbycia służby w terminie. To, że powstaje stan przeciwprawny, jest jasne, jednak jego dalsze utrzymywanie rodzi jedynie konsekwencje określone w art. 160 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny$^{31}$. Ustawowe znamiona zostają zrealizowane jeden raz, mianowicie w czasie niestawienia się do służby w terminie. Zatem nie jest to czyn trwały, lecz czyn jednorazowy z trwałym skutkiem w postaci niewykonywania administracyjnoprawnego obowiązku odbywania służby wojskowej. Jest tak dlatego, że o ile stan nieodbywania służby, będący skutkiem niestawienia się do jej odbywania, jest trwały i może zostać przerwany przez sprawcę, o tyle po upływie terminu stawienia się do służby wojskowej nie może on już wykonać obowiązku stawienia się do niej w terminie. Tymczasem znamię czynnościowe polega --- $^{29}$ Jest to już jednak stan przeciwprawny nie karne, ale cywilnoprawne. Sprawca, pozostając w małżeństwie bigamicznym, nie realizuje ustawowych znamion czynu zabronionego, który wszak polega na zawarciu małżeństwa, a nie na pozostawaniu w nim. $^{30}$ Jest tak w wypadku choćby czynu z art. 212 § 1 lub 2 k.k., gdy czas dokonania czynu kończy się z chwilą ogłoszenia zniesławiającej informacji. Jeżeli dokonuje się to w sposób utrwalony, np. drukiem czy w Internecie, zniesławiający wpis istnieje po zakończeniu czynu i wywołuje stan sprzeczny z prawem. Nie czyni to jednak ze zniesławienia czynu trwałego. Postanowienie SN z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I KZP 7/10, Lex nr 583984; D. Charko, Glosa do postanowienia z 29 VI 2010, I KZP 7/10, „Państwo i Prawo” 2011, z. 4, s. 133–134; C. Kąkol, Glosa do postanowienia SN z dnia 29 czerwca 2010 r., I KZP 7/10, 2011, Lex; K. Kmąk, op. cit., s. 277. Odmienne: M. Sowa, Odpowiedzialność karna sprawców przestępstw internetowych, „Prokuratura i Prawo” 2002, nr 4, s. 68; M. Kornak, Glosa do postanowienia SN z dnia 29 czerwca 2010 r., I KZP 7/10, 2010, Lex. Ta ostatnia autorka pisze, że stan bezprawności utrzymuje się jednak przez cały okres, w jakim treść pomawiająca widnieje na stronie internetowej. Jest to słuszné stanowisko, co jednak nie znaczy, że czyn był popełniany przez cały czas trwania owego stanu. Czyn był popełniony w czasie realizacji ustawowych znamion czynu zabronionego, później trwał stan bezprawnym nim wywołany, w podobnym sensie, jak w wypadku kradzieży. Była ona dokonana w określonym czasie (zabrania rzeczy w celu jej przywłaszczenia – niezależnie od tego, jak ten czas rozumieć). Tymczasem po zaborze rzeczy sprawca może ją nadal posiadać, a przez fakt zaboru rzeczy nie staje się on jej właścicielem. Posiada zatem cudzą rzecz – stan ten jest sprzeczny z prawem. Rzecz w tym, że nie jest sprzeczny z prawem karnym. $^{31}$ Czyli możliwość przymusowego doprowadzenia. nie na niestawieniu się do służby w ogóle, ale na niestawieniu się do niej w terminie\textsuperscript{32}. Z powyższego wynika, że czyn ten jest popełniony w czasie, kiedy obowiązek jeszcze mógł zostać wykonany w terminie, a zatem w końcowym czasie terminu\textsuperscript{33}, co w danym wypadku oznacza, że jest to koniec dnia, w którym upływa termin stawiennictwa, ze wszystkimi skutkami, jakie ma to dla określenia np. uruchomienia biegu terminu przedawnienia karalności i tzw. przedawnienia recydwy. Nie pojawia się zagadnienie zmiany ustawy w czasie popełniania czynu, gdyż zostaje on popełniony w jednym punkcie czasowym. Nie ma tu rozciągnięcia w czasie typowego dla czynów trwałych. Nie pojawiają się zatem żadne wątpliwości dotyczące określenia czasu popełnienia przestępstw rozciągniętych w czasie\textsuperscript{34}, zawsze trudne od strony teoretycznej, jak i praktycznej. W danym bowiem wypadku mamy do czynienia z przestępstwem jednorazowym. \section{Wykaz literatury} Andrejew I., \textit{Glosa do uchwały SN z dnia 29 XI 1962 r. (sygn. VI KO 60/62)}, OSPiKA 1963, z. 10. Andrejew I., \textit{Polskie prawo karne w zarysie}, PWN, Warszawa 1989. Bafia J., \textit{Polskie prawo karne}, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1989. Banasik K., \textit{Przestępstwa trwałe i delikty trwałe}, „Prokuratura i Prawo” 2013, nr 7–8. Charko D., \textit{Glosa do postanowienia z 29 VI 2010}, \textit{I KZP 7/10}, „Państwo i Prawo” 2011, z. 4. Cieszkowska J., \textit{Glosa do uchwały SN z 17 marca 2000 r. (I KZP 58/99)}, „Prokuratura i Prawo” 2001, nr 2. Cieślak M., \textit{Polskie prawo karne. Zarys systemowego ujęcia}, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1994. Ćwiąkalski Z., [w:] W. Wróbel, A. Zoll (red.), \textit{Kodeks karny. Część szczególna}, t. 2: \textit{Komentarz do art. 117–211a (cz. 1)}, Wolters Kluwer, Warszawa 2017. Dadak W., \textit{Przestępstwo tzw. niepowrotu do zakładu karnego lub aresztu śledczego (art. 242 § 2 k.k.)}, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 1999, z. 24–25. Flemming M., Wojciechowska J., [w:] A. Wąsek, R. Zawlocki (red.), \textit{Kodeks karny. Komentarz. Część szczególna}, C.H. Beck, Warszawa 2010. \textsuperscript{32} Czyn ten zatem miałby charakter trwały, gdyby znamie czynnościowe zostało ujęte np. następująco: „nie stawia się do niej, mimo upływu terminu stawiennictwa”. \textsuperscript{33} Sygnalizuję tu tylko szerszy problem, mianowicie kontrowersje dotycząca określenia czasu popełnienia przestępstwa z zaniechania. Część przedstawicieli doktryny stoi na stanowisku, że czasem popełnienia takiego czynu jest pierwszy moment, w którym nie można już wykonać obowiązku, którego niewykonanie jest zabronione pod groźbą kary. Inna część uważa, że chodzi o ostatni moment, kiedy ten obowiązek jeszcze może zostać wykonany. Stojąc na stanowisku, że niewykonanie obowiązku może rodzić skutki prawnokarne tylko wtedy, gdy obowiązek ów obowiązuje, opowiadam się za drugim ze wskazanych stanowisk. \textsuperscript{34} Na najważniejsze z nich wskazano na początku tekstu. Goc S., [w:] O. Górniok, S. Hoc, M. Kalitowski, S.M. Przyjemski, Z. Sienkiewicz, J. Szmuski, L. Tyszkiewicz, A. Wąsek, Kodeks karny. Komentarz, Wyd. Arche, Gdańsk 2005. Gruszecka D., [w:] J. Giezek (red.), Kodeks karny. Część szczegółowa. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2014. Grzeszczyk W., Glosa do uchwały SN z dnia 10 VII 1987 r.* (sygn. VI KZP 8/87), „Problemy Praworządności” 1988, nr 8–9. Gubiński A., Wykroczenia ciągłe i wykroczenia trwale, „Zagadnienia Karno-Administracyjne” 1962, nr 3. Gubiński A., Zasady prawa karnego, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1996. Hoc S., Przestępstwo niezgłoszenia się do służby (art. 144 Kodeksu karnego) – wybrane aspekty, „Prawo w Działaniu” 2022, nr 51. Hoc S., [w:] M. Filar (red.), Kodeks karny. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016. Hoc S., [w:] R.A. Stefański (red.), Kodeks karny. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2021. Jedrzejewski Z., Bezprawność jako element przestępnosci czynu, Wolters Kluwer, Warszawa 2009. Kardas P., Dzwolone ryzyko sportowe – pozaustawowy kontratyp czy element precyzujący płaszczyznę bezprawności?, „Przegląd Sądowy” 2009, nr 1. Kmąk K., Termin przedawnienia recydywy specjalnej w przypadku przestępstw rozciągającenych w czasie. Kilka uwag o czasie popełnienia przestępstwa, „Prawo i Więz” 2021, nr 1. Kornak M., Glosa do postanowienia SN z dnia 29 czerwca 2010 r., I KZP 7/10, 2010, Lex. Kozłowska-Kalisz P., [w:] M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2023. Królikowski M., Sprawiedliwość karania w społeczeństwach liberalnych, C.H. Beck, Warszawa 2005. Kulesza J., Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt I KZP 11/20, „Przegląd Sejmowy” 2023, nr 1. Kulesza J., Glosa do postanowienia SN z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. I KZP 7/10, „Prokuratura i Prawo” 2011, nr 6. Kulesza J., [w:] P. Daniluk (red.), Leksykon prawa karnego – część ogólna. 100 podstawowych pojęć, C.H. Beck, Warszawa 2018. Kulesza J., [w:] M. Królikowski, R. Zawłocki (red.), Kodeks karny, t. 2: Część szczegółowa. Komentarz do art. 117–221, C.H. Beck, Warszawa 2021. Kulik M., Glosa do wyroku SN z 24.10.2013 r. (III KK 311/13), LEX nr 1379928, „Prawo w Działaniu” 2014, nr 18. Kulik M., Przedawnienie karalności i przedawnienie wykonania kary w polskim prawie karnym, C.H. Beck, Warszawa 2014. Lernell L., Wykład prawa karnego. Część ogólna, t. 1, Wyd. UW, Warszawa 1969. Makarewicz J., Kodeks karny z komentarzem, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Lwów 1938. Marek A., Glosa do uchwały SN z 7 września 2000 r. (I KZP 22/00), „Prokuratura i Prawo” 2001, nr 1. Mozgawa M., Odpowiedzialność karna za bezprawne pozbawienie wolności (art. 165 k.k.), Wyd. UMCS, Lublin 1994. Nawrocki M., Przestępstwo trwale w teorii i praktyce, „Prokuratura i Prawo” 2019, nr 6. Olszewski M., Wykroczenia trwałe, „Zagadnienia Wykroczeń” 1989, nr 3. Piaczyńska A., Posiadanie jako znamię czynu zabronionego, „Prokuratura i Prawo” 2010, nr 7–8. Rejman G., [w:] G. Rejman (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1999. Schroeder F.Ch., Besitz als Straftat, [w:] J. Giezek (red.), Przestępstwo – kara – polityka kryminalna. Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Tomasza Kaczmarka, Zakamycze, Kraków 2006. Sowa M., Odpowiedzialność karna sprawców przestępstw internetowych, „Prokuratura i Prawo” 2002, nr 4. Struensee E., Besitzdelikte, [w:] E. Samson, F. Dencker, P. Frisch, H. Ferster, W. Reiß (red.), Festschrift für Gerald Grünwald zum siebzigsten Geburtstag, Nomos, Baden-Baden 1999. Śliwiński S., Polskie prawo karne materialne, Gebethner i Wolff, Warszawa 1946. Świda W., Prawo karne, PWN, Warszawa 1989. Tyszkiewicz L., O przestępstwie trwałym i jego desygnatach, [w:] L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Z. Holda (red.), W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Waska, Wyd. UMCS, Lublin 2005. Waszczyński J., [w:] J. Waszczyński (red.), Prawo karne w zarysie. Nauka o ustawie karnej i przestępstwie, Wyd. UŁ, Łódź 1992. Wolter W., Glosa do wyroku SN z dnia 4 V 1972 r. (sygn. IV KR 210/71), „Nowe Prawo” 1973, nr 1. Wolter W., Nauka o przestępstwie, PWN, Warszawa 1973. Wolter W., Prawo karne – zarys wykładu systematycznego. Część ogólna, Gebethner i Wolff, Warszawa 1947. Wróbel W., Relacyjne i wartościujące ujęcie bezprawności w prawo karnym, „Przegląd Prawa Karnego” 1993, nr 8. Wróbel W., Zmiana normatywna i zasady intertemporalne w prawie karnym, 2003, Lex. Wysocki D., Glosa do uchwały SN z 7 września 2000 r. (IKZP 22/00), OSP 2001, z. 12, poz. 182. Zawłocki R., Pojęcie i funkcje społecznej szkodliwości czynu w prawie karnym, C.H. Beck, Warszawa 2007. Zoll A., Aksjologiczne podstawy prawa karnego, [w:] B. Czech (red.), Filozofia prawa a tworzenie i stosowanie prawa, Wyd. IWS, Katowice 1992. Zoll A., Karalność i karygodność czynu jako odrębne elementy struktury przestępstwa, [w:] T. Kaczmarek (red.), Teoretyczne problemy odpowiedzialności karnej w polskim oraz niemieckim prawie karnym. Materiały Polsko-Niemieckiego Sympozjum Prawa Karnego, Karpacz, maj 1990, Wyd. UW, Wrocław 1990. Zoll A., O normie prawnej z punktu widzenia prawa karnego, „Krakowskie Studia Prawnicze” 1990, R. XXIII. Summary Is failure to appear for active military service a persistent offence? Keywords: criminal law, failure to appear, military service, persistent offence, omission. This paper aims to assess the legal nature of the offence of failure to appear for active military service. This offence is commonly regarded as a persistent offence in the literature and jurisprudence. However, a detailed analysis shows that the prohibited conduct does not consist in creating and maintaining a state contrary to the law, but in its one-off induction. This situation, which is detached from the offender’s conduct, then exists regardless of the fact that the offender continues to fail to report for military service. From the point of view of administrative law, the obligation to present oneself for military service continues to exist despite the expiry of the deadline, but the criminal act consists of the failure to present oneself for military service within the indicated deadline, with the result that we are dealing here not with a permanent offence, but with a one-off act of omission. This is important for determining the time when the act was committed and for determining the commencement of the limitation period. Wory w zakonie w Rosji jako zjawisko kryminologiczne Wstęp Wory w zakonie w Rosji stanowią niezwykle interesujący przedmiot badań kryminologicznych. Ta około 100-letnia instytucja środowiska przestępczego jest zjawiskiem zarówno historycznym, jak też współczesnym. Badaczy interesuje ich radziecko-rosyjska specyfika, koloryt, żywotność i siła oddziaływania. Celem niniejszego opracowania jest ukazanie warunków kształtowania się i przemian worów w zakonie w dawnej i współczesnej Rosji oraz ich aktualnej sytuacji. Dlatego na potrzeby prowadzonych rozważań sformułowano następujący problem badawczy: czy we współczesnej Rosji ugrupowanie worów w zakonie zanika, czy się rozwija? Przedmiotem analiz będzie rosyjska literatura kryminologiczna. Geneza powstania i etiologia rozwoju worów w zakonie Współczenie brak jest pełnych i wiarygodnych informacji określających czas powstania worów w zakonie. Wersji przedstawiających okoliczności jest kilka. Jedna z nich wskazuje, że jako stowarzyszenie zawodowych przestępców powstali w carskiej Rosji. Uznaje się, że część jego norm stworzono w XVIII w.¹ Inni uważają, że wory wywodzą się z elity więziennej drugiej połowy XIX w.² Należeli do niej włóczęgi (brodiagi) nieposiadający rodzin i domu, prowadzący --- ¹ О.В. Епихина, К вопросу о формировании лидеров криминальной среды в России, [w:] Состояние и перспективы борьбы с преступностью в России. Сборник материалов, Воронеж 2007, s. 125. ² С.А. Кутакин, Д.В. Теткин, А.А. Брюхнов, От „бродяг” и „иванов” к „ворам в законе”: история и современные перспективы противодействия криминальному феномену, „Философия права” 2020, nr 3, s. 173. koczujący tryb życia i sprzeciwiający się organom państwowym$^3$. Uważano ich za „najbardziej profesjonalną część świata przestępczego”. W więzieniach najczęściej byli szefami cel i starostami tych placówek$^4$. Autorytety spośród nich nazywano iwanami$^5$. Prawdopodobnie na przełomie XIX i XX w. powstały podwaliny i podstawy późniejszego worowskiego prawa. W latach 20. ubiegłego wieku w Rosji sytuacja polityczna spowodowała kryzys w świecie przestępczym, co doprowadziło w nim do zmiany sfer wpływów$^6$. W związku z licznymi represjami liczba więźniów politycznych umieszczonych w obozach była znaczna$^7$. Przebywali w nich „kulacy”, „oportuniści”, „szkodnicy”$^8$, a także złodzieje różnych specjalizacji (wory)$^9$, w tym okradający mieszkania, sejfy, sklepy. Wśród nich dominowali włamywacze do mieszkań i domów. Do grupy tej nie przyjmowano drobnych złodziejasków$^10$. Ukształtowało to nowy społeczny stan populacji penitencjarnej$^11$. Najprawdopodobniej kategoria worów w zakonie wykształciła się w miejscowościach wykonywania kary pozbawienia wolności na przełomie lat 20 i 30.$^12$ Uważa się, że pojęcie wory w zakonie pochodzi od zwrotu używanego wobec administracji placówek penitencjarnych, który brzmiał: „»Jestem w prawie«, dlatego postąpiłem w ten sposób, a nie inaczej, to znaczy na podstawie prawa i zwyczajów przestępczego świata”$^13$. Sytuacja w obozach doprowadziła do stworzenia worowskiego kodeksu$^14$. Skazani ustalili swoją hierarchię, tryb i system jego funkcjonowania. Przyjęte metody były „radykalne i brutalne”. Spis wartości zakładał w szczególności niemieszanie się w politykę, gospodarkę państwa oraz niezajmowanie się legalną pracą$^15$. Przewidywał obowiązek przekazywania pieniędzy do wspólnej --- $^3$ В. Чалидзе, [w:] О.Е. Калинская, Особенности возникновения и развития организованной преступности в дореволюционной России, „Юриспруденция” 2020, т. 20, nr 4, s. 104–105. $^4$ С.А. Кутякин, Д.В. Теткин, А.А. Брюхнов, op. cit., s. 173. $^5$ В. Чалидзе, [w:] О.Е. Калинская, op. cit., s. 105. $^6$ А.И. Мухин, Российская организованная преступность и власть. История взаимоотношений, Москва 2003, s. 12. $^7$ Организованная преступность и спецслужбы СНГ, Служба анализа и профилактики, Федеральная служба полиции 2007, s. 5. $^8$ В.М. Анисимков, [w:] Е.А. Мохов, ФСБ: борьба с организованной преступностью, Москва 2006, s. 46. $^9$ Ю.В. Латов, „Воры в законе как субъекты рыночной модернизации в России“, s. 177, http://ecsocman.hse.ru/data/354/679/1219/023.LATOV.pdf (data dostępu: 5.08.2023). $^10$ С.А. Кутякин, Г.В. Курбатова, „Воры в законе”: на рубеже веков, Рязань 2003, s. 5; О.И. Мальчук, История развития феномена „вор в законе”, „Проблемы в российском законодательстве” 2018, nr 5, s. 109. $^11$ В.М. Анисимков, [w:] Е.А. Мохов, op. cit., s. 46. $^12$ Ю.В. Латов, op. cit., s. 177. $^13$ С.И. Сухов, А.А. Турских, Исторический аспект возникновения преступных лидеров, „Вестник Восточно-Сибирского Института МВД России” 2009, nr 3, s. 66. $^14$ А.И. Мухин, op. cit., s. 12. $^15$ Организованная преступность и спецслужбы…, s. 5. kasy (obszczaka$^{16}$) oraz kolegialne rozwiązywanie problemów środowiska przestępczego w miejscach wykonywania kary pozbawienia wolności podczas spotkań przestępców (tzw. schodek$^{17}$). Ustalono zatem nieformalny system postępowania, określono obyczaje, które porządkowały funkcjonowanie grupy. Dalszy rozwój worów następował wraz z rozrostem systemu obozów w ZSRR oraz zwiększeniem liczby skazanych. Przestępcy ci byli ich liderami$^{18}$. Stalinowskie represje lat 30. XX w. doprowadziły do znacznego wzrostu liczby więźniów w obozach. Pracowali oni w kopalniach, przy budowie kanałów, autostrad i miast. W placówkach przetrzymywano miliony ludzi „o negatywnych postawach społecznych”. W warunkach dużej koncentracji ludzi odizolowanych od społeczeństwa wśród skazanych panowała przemoc, powstawały różne grupy skazanych. W tej sytuacji rodziły się ich przywódcy potrafiący zarządzać, kontrolować i utrzymywać porządek w obozach. Taka sytuacja odpowiadała ich administracji. Do ugrupowania worów w zakonie przyjmowano tylko wyselekcjonowanych, tj. przestrzegających prawa złodziei$^{19}$. System Gulagu zapętniał się „wrogami ludu”, „szpiegami”, „oportunistami”, „szkodnikami”. W tym okresie nastąpił podział skazanych na trzy poziomy: wysoki, średni i niski. Poziom wysoki stanowili wory w zakonie. Byli ono następcami przedrewolucyjnych autorytetów – iwanów. Wory zaczęli dorewolucyjne obyczaje i tradycje dostosowywać do ówczesnych warunków. Uznali worożwstwo za jedyny sposób życia uprawniający do stania się autorytetem środowiska przestępczego. Przyjęto też, że wor nie może należeć do żadnych organizacji społecznych$^{20}$. Stał się nauczycielem młodszych niedoświadczonych skazanych, kształtował ich morale, wprowadzał w meandry życia obozowego. Był szanowany, bo wspierał innych i gwarantował poczucie bezpieczeństwa$^{21}$. Średni poziom tworzyli tzw. zwykłe wory zobowiązani do dbania o przestrze- --- $^{16}$ Obszczak – skrót nazwy Общая касса (obszczaja kassa) w znaczeniu ‘wspólna kasa’. $^{17}$ В.И. Монахов, [w:] М.П. Клейменов, Д.В. Корнеев, Криминальные лидеры вчера и сегодня, „Вестник Омского университета” 2012, nr 3, s. 40; М.В. Королева, Организованная преступность, [w:] В.Е. Эминов (red.), Криминология, Москва 2015, s. 136. $^{18}$ А.В. Федотова, О.В. Безлепкина, Исторический аспект образования преступного феномена вор в законе в Российском государстве, [w:] Уголовная политика и правоприменительная практика. Сборник материалов VII-ой Международной научно-практической конференции, Санкт Петербург 2019, s. 470. $^{19}$ У.А. Хасиев, Формирование российской организованной преступности, https://superinf.ru/view_helpstud.php?id=599 (data dostępu: 4.07.2023). $^{20}$ И.Н. Курина, Ю.А. Соколова, О.В. Морозова, И.В. Плаксина, Эволюция тюремной субкультуры в советский период российской истории: уроки прошлого, „Пенитенциарное право: юридическая теория и правоприменительная практика” 2018, nr 4, s. 102. $^{21}$ С.А. Кутякин, Некоторые исторические аспекты возникновения феномена «воры» в местах лишения свободы России второй половины XIX века, „Уголовно-исполнительное право” 2007, nr 1, https://cyberleninka.ru/article/n/nekotorye-istoricheskie-aspekty-voznikneniya-fenomena-vory-v-mestah-lisheniya-svobody-rossii-vtoroy-poloviny-xix-veka/viewer (data dostępu: 4.07.2023). ganie tradycji, odpowiadający za to przed worami w zakonie. Łącznikami między wysokim i średnim poziomem byli mużiki, tj. dobrze pracujący, wypełniający plan pracy skazani, nieuczestniczący w subkulturze. Niski poziom zajmowali tzw. szestiorki, tj. wykonawcy decyzji worów$^{22}$. Wory funkcjonowali według worowskich pojęć. Stanowiły je: solidarność członków worowskiego ugrupowania, zakaz kontaktów z władzą, podejmowania pracy i posiadania prywatnego majątku oraz kontrola życia skazanych przebywających w obozach$^{23}$. Mimo trudnych warunków w placówkach liderzy przestępczy organizowali schodki, a także zjazdy delegatów z innych obozów. Podczas ich trwania ustalano zakres obowiązujących norm. Za ich naruszenie przewidywano system kar obejmujący publiczne uderzenie w twarz, wydalenie ze społeczności i śmierć$^{24}$. Początkowo, jak wspomniano, worowskie ugrupowanie powołane było do zarządzania skazanymi przebywającymi w obozach. Jednakże często po opuszczeniu obozu przenosili oni te zachowania na wolność. Często ponownie wracali do placówek$^{25}$. Warto w tym miejscu podkreślić, że ukształtowała się procedura przyjęcia w poczet worów w zakonie. Obejmowała ona najczęściej przechodzenie okresu sprawdzającego wierność kandydata worowskim zasadom, otrzymanie rekomendacji innych worów w zakonie, rytuał koronacji podczas schodki, nadanie pseudonimu, otrzymanie tatuaży$^{26}$. Przyjęto, że w czasie trzyletniego okresu pretendent musiał uczyć się złodziejskiego rzemiosła przestępczego pod kierunkiem doświadczonych worów$^{27}$. Całym swym życiem powinien był udowodnić zaangażowanie w przestrzeganie worowskich zasad$^{28}$. Na tej podstawie wory wystawiali mu pozytywną opinię i rekomendowali go, a następnie w czasie schodki przyjmowali do grona worów. Następnie składał on przysięgę, która brzmiała: „Ja, jako pacan wkroczyłem na ścieżkę życia złodziei. Przysięgam przed worami, którzy są na zgromadzeniu. Być godnym worem, nie uczestniczyć w żadnych aferach czekistów”$^{29}$. Zatem wor powinien być wierny worowskiej ideologii opartej na „legendzie opiewającej szlachetność, nieustraszoność, silną wolę, zręczność, inteligencję i zaradność”$^{30}$. --- $^{22}$ И.Н. Куркина, Ю.А. Соколова, О.В. Морозова, И.В. Плаксина, op. cit., s. 103. $^{23}$ Ю.В. Латов, op. cit., s. 177, $^{24}$ В.А. Хасиев, op. cit. $^{25}$ В.В. Волков, Силовое предпринимательство в современной России, s. 36–37, https://cyberleninka.ru/article/n/silovoe-predprinimatelstvo-v-sovremennoy-rossii-glava-4-vory-i-bandity (data dostępu: 4.07.2023). $^{26}$ С.А. Кутякин, Г.В. Курбатова, op. cit., s. 19. $^{27}$ В.И. Монахов, [w:] М.П. Клейменов, Д.В. Корнеев, op. cit., s. 405. $^{28}$ А.В. Федотова, О.В. Белепкина, op. cit., s. 473. $^{29}$ В.И. Монахов, [w:] М.П. Клейменов, Д.В. Корнеев, op. cit., s. 405. $^{30}$ М.П. Клейменов, Д.В. Корнеев, op. cit., s. 405. Po koronacji otrzymywał szereg nowych kompetencji, których nie posiadał przestępca nie mający tytułu wora w zakonie.$^{31}$ Tytuł był dożywotni.$^{32}$ W związku z napaścią Niemiec na ZSRR w dniu 22 czerwca 1941 r. przedterminowo zwolniono ok. 25% różnych kategorii skazanych i skierowano na front do walki z bronią, a w latach 1942–1943 – kolejne 10% skazanych. Wśród nich byli też wory.$^{33}$ Zatem w celu obrony ojczyzny z więzień uwolniono ok. 35% populacji skazanych.$^{34}$ Po II wojnie światowej „uczciwe”, „prawdziwe”, „stare” wory uważali się za obrońców tradycji przestępczych i prawa worowskiego. Przeszkadzało im uczestnictwo w wojnie części skazanych i współpraca z władzą, w tym w obozach. Traktowano to jako zdradę zagrożoną śmiercią. W związku z tym wykształciły się dwie grupy: skazanych doświadczonych, posiadających długi staż więzienny, oraz skazanych uczestników walk na frontach wojny z Niemcami.$^{35}$ Nastąpił podział na worów oraz na suki (odrost z pnia drzewa), które poprzez udział w wojnie naruszyły worowskie prawo.$^{36}$ Po wojnie większość suk wróciła do obozów i kolonii, gdzie rządzyły prawdziwe wory. Suki traktowano jak zdrajców. W rezultacie agresji ze strony worów suki zjednoczyły się z polskimi worami.$^{37}$ (skazane byłe wory biorące udział w walkach w Polsce). Suki stworzyły nowy worowski zakon, pozwalający m.in. na pracę w obozach i zajmowanie w nich różnych stanowisk, posiadanie rodziny, służbę w armii. Z kolei wory zaostrzyli swoje prawo (m.in. dotyczące przyjmowania do społeczności).$^{38}$ Od 1946 r. lub od 1947 r. do początku 1950 r. rozgorzała wojna między worami w zakonie a sukami. Tzw. sucza wojna trwała kilka lat.$^{39}$ W jej wyniku nastąpiło przejście worów od przestępczości zawodowej (złodziei) do przestępczości zorganizowanej. O ile dawniej wor był zwykłym przestępcą, o tyle po wojnie stał się „przywódcą i organizatorem świata przestępczego”.$^{40}$ --- $^{31}$ В.Г. Гриб, [в:] Г.А. Дымов, Криминальная субкультура как элемент организованной преступности, „Вестник Владимирского юридического института” 2012, nr 1, s. 84. $^{32}$ А.Я. Гришко, Криминологическая характеристика лица, занимающего высшее положение в преступной иерархии (часть 4 статьи 210 уголовного кодекса Российской Федерации), „Человек: преступление и наказание” 2016, nr 3, s. 86. $^{33}$ С.В. Михеева, В.С. Михайлов, Криминальная общность в местах лишения свободы, Самара 2016, s. 8. $^{34}$ В.В. Важенкин, Д.А. Васильченко, Е.А. Зуев, Закономерности формирования и развития высшего криминального сословия в России, „Общество и право” 2015, nr 4, s. 21. $^{35}$ К.Г. Войтехович, Послевоенный преступный мир: причины и итоги внутренней борьбы, s. 47–48, http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/227329/4/47-51.pdf (data dostępu: 4.07.2023). $^{36}$ В.В. Важенкин, Д.А. Васильченко, Е.А. Зуев, op. cit., s. 21. $^{37}$ Polskie wory – skazane byłe wory skierowani na front, biorące udział w walkach w Polsce. $^{38}$ В.В. Важенкин, Д.А. Васильченко, Е.А. Зуев, op. cit., s. 21. $^{39}$ А.В. Сенатов, Трансформация традиций криминальной субкультуры в отношении лидеров уголовно-преступной среды, „Пенитенциарное право: юридическая теория и правоприменительная практика” 2020, nr 4, s. 42. $^{40}$ К.Г. Войтехович, op. cit., s. 50. W marcu 1947 r. została zniesiona kara śmierci w czasie pokoju, co oznaczało, że za przestępstwa popełnione w obozach groziło jedynie podwyższenie wysokości kary. Wywołało to nowe konflikty i przestępstwa przeciwko innym skazanym i administracji. Opozycyjna działalność worów doprowadziła na początku lat 50. ubiegłego wieku do całkowitej dezorganizacji obozów$^{41}$. Wobec ich zorganizowanej działalności, oporu wobec administracji i prawa$^{42}$ oraz w warunkach cichego przyzwolenia na działalność worów prowadzono wobec nich określone przedsięwzięcia$^{43}$. Stanowiły je przenosiny do innego oddziału, zmiana warunków odbywania kary$^{44}$, stosowanie innego systemu izolacji, a nawet ich fizyczną eliminację$^{45}$. W latach 1958–1961 wprowadzono szereg rozwiązań prawnych związanych z wykonywaniem pracy poprawczej$^{46}$. Zmiany dotyczące funkcjonowania obozów wymusiły dostosowanie przez worów norm do nowych ograniczeń, co wprowadziło wymóg „czystości” swoich szeregów$^{47}$. Różnymi surowymi metodami dążono do zmniejszenia liczby liderów$^{48}$. Wydawało się, że represje stosowane wobec worów spowodowały ich likwidację$^{49}$, a proces eliminacji został zakończony$^{50}$. Było to jednak iluzoryczne. Niektóre wory ukryli się, nie przejawiali aktywności, czekali na właściwy czas ujawnienia się. Jednakże nadal pielęgnowali swoje tradycje, byli dominującą częścią więziennej subkultury$^{51}$. Inna część worów, będąc w tym czasie na wolności, przestrzegała zasad, co prowadziło do walk między starymi i nowymi worami$^{52}$. Mimo to władze ogłosiły zwycięstwo nad worami, przekonując społeczeństwo o eliminacji przestępczości zawodowej i zorganizowanej$^{53}$. Pod koniec lat 60. XX. worów w koloniach i więzieniach było już niewielu. Zmiany w strukturze skazanych spowodowały, że zaczęli oni porzucać dawne --- $^{41}$ В.А. Анфиногенов, Исторические аспекты борьбы с идеологами преступного мира в советское время, „Пробелы в российском законодательстве” 2018, nr 5, s. 154–155. $^{42}$ С.А. Кутякин, Г.В. Курбатова, op. cit., s. 19. $^{43}$ В.А. Анфиногенов, op. cit., s. 153. $^{44}$ С.А. Кутякин, Г.В. Курбатова, op. cit., s. 19. $^{45}$ В.А. Анфиногенов, op. cit., s. 153. $^{46}$ И.Н. Курина, Ю.А. Соколова, О.В. Морозова, И.В. Плаксина, op. cit., s. 104. $^{47}$ Е.А. Мохов, op. cit., s. 49. $^{48}$ О.Ю. Ельчанинова, Феномен тюремной общины как угроза правовой безопасности в пенитенциарной системе, [w:] А.Ф. Галузин, Р.А. Ромашов (red.), Правовая безопасность в пенитенциарной системе: понимание, структура, обеспечение, Самара 2012, s. 60. $^{49}$ О.И. Мальчук, op. cit., s. 109. $^{50}$ В.Н. Фадеев, Л.В. Тесс, Трансформация профессиональной и организованной преступности, [w:] Международный Пенитенциарный Форум „Преступление, наказание, исправление”. Сборник тезисов выступлений и докладов участников к 140-летию уголовно-исполнительной системы России и 85-летию Академии ФСИН России, Рязань 2019, s. 271. $^{51}$ О.И. Мальчук, op. cit., s. 109–110. $^{52}$ В.Н. Фадеев, Л.В. Тесс, op. cit., s. 271. $^{53}$ О.И. Мальчук, op. cit., s. 110. zakazy. Mogli mieć rodzinę, dom i pracę, ale nie mogli służyć w armii i uczestniczyć w organizacjach społecznych. Utrzymany został też obszczak. Na początku roku 1970 wory zanikli. Jednak w krótkim okresie nastąpił wzrost przestępczości, który spowodował ponowne pojawienie się w miejscach wykonywania kary złodziei, grabieżców i oszustów tworzących struktury. Na ich czele stawali liderzy „pretendujący do roli nosicieli worowskich tradycji” i organizujący obszczak. Administracja nie dostrzegała zagrożenia i nie podejmowała walki z nimi. W kolejnych latach worowska ideologia wciąż zabraniła prowadzenia biznesu i bogacenia się dzięki niemu. Jednakże w okresie deficytu wielu towarów, oprócz nielegalnej działalności cechowników, tj. przedsiębiorców z szarej strefy, swą aktywność prowadzili też oszuści, spekulanci, łapówkarze, którzy osiągali ogromne korzyści. Ich sposobami osiągania dochodów zainteresowali się wory. W szczególności eksploatowali cechowników, z którymi następnie doszli do kompromisu. W połowie lat 70. zorganizowali zjazd wory w zakonie i przedstawicieli cechowników, na którym nałożyli na cechowników 10-procentowy „podatek” od dochodu przekazywany do obszczaka. W ten sposób zrosły się interesy cechowników z worymi. Dzięki temu utworzono silne ugrupowania przestępcze pod przywództwem wory. „Od tego czasu zaczyna się nowy etap merkantylizacji „ruchu worowskiego”, który ostatecznie obalił mit o jego „pełności” (tego, że idea droższa od pieniądzy)”. Od 1980 r. w warunkach zmian ekonomiczno-politycznych wory zaczęli legalizować się, tj. inwestować nielegalnie uzyskane środki w gospodarkę państwa. W latach 90., po latach wielu wyrzeczeń woram zaczęło powodzić się znacznie lepiej. Zdobyci mnóstwo środków finansowych, zostali legalnymi biznesmenami, inwestowali w gospodarkę i przenosili biznes za granicę. Pod koniec XX w. posiadali rodziny, dzieci, konta w rosyjskich i zagranicznych bankach, zarządzały własnymi firmami, współpracowali z władzą, chcieli wejść --- 54 И.Н. Куркина, Ю.А. Соколова, О.В. Морозова, И.В. Плаксина, op. cit., s. 104–105. 55 О.Е. Калининская, Зволюция организованной преступности в СССР в послевоенный период, „История государства и права” 2010, nr 5, s. 26. 56 В.И. Попов, Актуальные проблемы борьбы с наиболее опасными проявлениями организованной преступности, Москва 2004, s. 16. 57 С.А. Кутякин, Д.В. Теткин, „Воры в законе”: анализ истории и современности, „Вестник Российского университета. Серия «Человек и общество»” 2020, nr 1, s. 127. 58 А.В. Кузьмин, „Воры в законе” в СССР и России, „Научный компонент” 2019, nr 3, s. 113–114. 59 С.А. Кутякин, Г.В. Курбатова, op. cit., s. 22. 60 О.Е. Калининская, Зволюция организованной..., s. 27. 61 С.А. Кутякин, Г.В. Курбатова, op. cit., s. 22. 62 М.П. Клейменов, Д.В. Корнеев, op. cit., s. 409. 63 С.И. Сухов, А.А. Турских, op. cit., s. 70. 64 С.А. Кутякин, Д.В. Теткин, op. cit., s. 127. 65 А.И. Мухин, op. cit., s. 26. do polityki\textsuperscript{66}. W tym okresie byli najczęściej przestępcami, którym tytuł nadano podczas \textit{schodki}, karanymi i przestrzegającymi zasad subkultury przestępczej. Od kandydatów na \textit{wora} wymagano wówczas: sprzedania się idealom \textit{worowskim}, posiadania organizatorskich zdolności i doświadczenia przestępczego, znajomości \textit{worowskich} praw, braku kompromitujących informacji świadczących o współpracy ze strukturami państwowymi oraz braku udziału w organizacjach społecznych i uzyskiwania nagród od państwa, posiadania autorytetu wśród przestępców zawodowych. \textit{Worem} mogła zostać wówczas także osoba niezupelnie spełniająca ww. wymagania, ale dysponująca znacznym majątkiem i przekazująca jego część do \textit{worowskiej kasy}\textsuperscript{67}. Spowodowało to podział w środowisku \textit{worów} na nowych i starych według kryterium stosunku do dawnych norm. Stare \textit{wory} byli stronnikami i następcami \textit{worów} przestrzegających zasad świata przestępczego ukształtowanego w latach 1920–1930, a nowe \textit{wory} byli reformatorami starego kodeksu i twórcami nowych praw, obyczajów, tradycji\textsuperscript{68}. W latach 90. XX w. narastały konflikty między \textit{worami} starej i nowej formacji. Starzy obwiniali młodych o nieprzestrzeganie tradycji (posiadanie rodziny, kontakty w organami, korzystanie z \textit{obszczaka} dla własnych celów, uczestnictwo w biznesie, posiadanie wielu dóbr, brak ascezy)\textsuperscript{69}. Nastąpiła „komercjalizacja wielu przestępczych autorytetów i związana z tym dezintegracja środowiska \textit{worowskiego}, z którego wydzieliły się bandy, co świadczyło o kryzysie ideologii \textit{worowskiej}”\textsuperscript{70}. Doszło do tego, gdyż nowe \textit{wory} nie osiągali, jak kiedyś, dochodów wyłącznie z kradzieży, ale głównie z popełniania nowych przestępstw (bandytyzm, wymuszenia). Uznawano to za dopuszczalne\textsuperscript{71}. Obie grupy walczyły ze sobą, by nieco później zbliżyć się do siebie i nawiązać współpracę. Powodem tego była obawa bandytów dotycząca złego traktowania ich przez \textit{worów} podczas pobytu w kolonii lub więzieniu\textsuperscript{72}. Od ok. 1990 r. nastąpił też podział \textit{worów} według kryterium narodowościowego, tj. na \textit{wory} z Rosji i Zakaukazia. Pierwsi, tj. tradycjonalisci, wywodzili się z kręgu zawodowych przestępców przywiązanych do starych norm. W miejscach wykonywania kary pozbawienia wolności byli liderami\textsuperscript{73}. Drudzy (nowi) pojawili się na Kaukazie, zwłaszcza w Gruzji. W okresie ZSRR stanowili oni ok. 1/3 wszystkich \textit{worów}\textsuperscript{74}. Popelniali przestępstwa ukierunkowane \textsuperscript{66} И.Г. Яковенко, \textit{Цивилизация и варварство в истории России}, „Общественные науки и современность” 1996, nr 3, s. 94. \textsuperscript{67} С.А. Кутякин, Г.В. Курбатова, op. cit., s. 23–24. \textsuperscript{68} О.В. Епихина, op. cit., s. 125. \textsuperscript{69} В.Г. Гриб (red.), \textit{Проблемы с организованной преступностью, коррупцией и терроризмом}, Москва 2000, s. 48. \textsuperscript{70} Г. Мишин, \textit{Профессиональная и организованная преступность: сравнительный анализ}, „Уголовное право” 1999, nr 4, s. 99. \textsuperscript{71} В.Г. Гриб (red.), op. cit., s. 48. \textsuperscript{72} А.В. Кузьмин, op. cit., s. 115. \textsuperscript{73} А.И. Долгова, \textit{Преступность, ее организованность и криминальное общество}, Москва 2003, s. 366. \textsuperscript{74} С.В. Михеева, В.С. Михайлов, op. cit., s. 11. na osiąganie korzyści w warunkach gospodarki rynkowej i swobodnej działalności gospodarczej. Nie posiadali doświadczenia więziennego, więc nie mogli uzyskać tytułu wor w zakonie ani się nim posługiwać. Zaczęli więc go sobie kupować, co doprowadziło do konfliktów$^{75}$. Od początku XXI w. wor w zakonie stali na czele zarówno grup bandyckich, jak i ekonomicznych, organizowali działalność przestępczą, tworzyli struktury, nawiązywali więzi z innymi, przestrzegali swej ideologii i moralności$^{76}$. Jednocześnie dostosowywali się do zmieniającej się sytuacji w środowisku przestępczym, państwie i w społeczeństwie. Fenomen worów w zakonie we współczesnej Rosji Obecnie w Rosji występują dwie kategorie worów: wiernie przestrzegający starych worowskich praw i dostosowujący je do nowych zmieniających się warunków społeczno-ekonomicznych. Starych, tj. prawdziwych worów, jest dziś niewielu. Najczęściej są to ludzie w podeszłym wieku, wielokrotnie karani, którzy znaczną część życia spędzili w placówkach penitencjarnych i nieprzejawiający chęci współpracy z przestępcami ekonomicznymi$^{77}$. Obwiniają oni worów nowego pokolenia o nieprzestrzeganie zasad worowskiego kodeksu czci, posiadanie rodziny, wykorzystanie obszczazaka do prywatnych celów, uczestnictwo w biznesie, posyłanie dzieci do prywatnych uczelni, brak ascezy życia$^{78}$. Z kolei nowe wory to ludzie o odmiennych cechach – młodzi, o niewielkim stażu więziennym, chętnie nawiązujący kontakty z przestępcami ekonomicznymi$^{79}$, którzy porzucili zakaz współpracy z organami państwowymi, w tym w instytucjach poprawczych. Uznali, że „wygodniej jest współpracować niż być w opozycji”. Coraz częściej przyjmują wyłącznie pozycje liderów środowiska przestępczego. Tytuł mogą kupić$^{80}$. „Ważne stało się uzyskiwanie maksymalnych dochodów drogą przestępczą”$^{81}$. Od nowych worów nie wymaga się okresu odbycia kary w kolonii czy więzieniu. Gdy trafiają do nich, często naruszają zasady worowskie, co wywołuje niezadowolenie wśród osadzonych, utratę autorytetu tytułu$^{82}$. --- $^{75}$ А.И. Долгова, ор. сит., с. 366–367. $^{76}$ А.В. Самохина, Функции лидера в организованной преступной группе, „Следователь” 2000, nr 3, с. 16–17. $^{77}$ О.И. Мальчук, ор. сит., с. 110. $^{78}$ В.С. Разинкин, [вч] Г.А. Дымов, ор. сит., с. 84. $^{79}$ О.И. Мальчук, ор. сит., с. 110. $^{80}$ Е.М. Глушкова, Тенденции профессиональной преступности в России, „Современная наука: актуальные проблемы теории и практики. Серия: Экономика и право” 2016, nr 1, с. 104. $^{81}$ С.Ю. Качалов, Криминальные авторитеты современной России: тенденции и проблемы, „Научный портал МВД Росси” 2009, nr 2, с. 58. $^{82}$ В.Ф. Лельх, А.Э. Позднякова, Самоорганизация осужденных в пенитенциарной системе России, „Вестник КемГУ” 2012, nr 1, с. 303. Współcześnie szacuje się, że ok. 79% worów to obywatele krajów kaukaskich, „całkowicie zasymilowani z legalnym biznesem”. Wcześniej więcej wśród nich było worów słowiańskich. Na taką sytuację wpłynęły ułatwienia w koronowaniu (kupno tytułu). Współcześnie liczby worów w Rosji są trudne do ustalenia, głównie ze względu na ich wyjazdy za granicę, ucieczki i ukrywanie się. Dane z lat 1990–2000 wskazują na setki, a nawet na tysiące. Współczesne szacunki przekonują o aktywności ok. 400 worów w zakonie. Obecnie wory w zakonie prowadzą swą działalność – jak dawniej – w instytucjach poprawczych oraz na wolności. Posiadają w grupie autorytet i władzę. Wpływają na zachowania członków grup i podejmują istotne decyzje. Są to jednostki odgrywające centralną rolę w działalności grup i kształtowaniu wewnętrznych relacji w nich. „Worowscy gubernatorzy” przebywający na wolności mają swoich namiestników (smotriaszczich) w instytucjach poprawczych. Wyznaczają w nich smotriaszczego obiektoowego, który kontroluje sytuacje we wszystkich pomieszczeniach, blokach, pralniach, laźniach itd. Dzięki temu posiadają wiedzę na temat życia skazanych i działań administracji. Celem społeczności worowskiej w placówce jest ustanowienie władzy nad społecznością skazanych, osłabienie wpływu administracji na skazanych worów i skazanych z nimi współpracujących oraz tworzenie obszczaka. Mimo nieaktualności wielu norm worowskich następuje „odradzanie się i kultywowanie tradycji worów w zakonie”. Wory w zakonie w instytucjach poprawczych pełnią szereg funkcji: - przygotowują przestępstwa i kierują nimi; - dbają o nabór w swoje szeregi i tworzą nowe kadry; --- 83 А.Я. Гришко, оп. сіт., с. 86. 84 А.Г. Корчагин, В.А. Номоконов, В.И. Шульга, Организованная преступность и борьба с ней, Владивосток 1995, с. 16; С.В. Ванюшкин, Организованная преступность, [в:] А.И. Долгова (ред.), Криминология, Москва 2001, с. 694; А.И. Долгова, Организованная преступность, [в:] А.И. Долгова (ред.), Криминология, Москва 2010, с. 569. 85 А.Е. Шалагин, Криминальная среда и ее общественная опасность, „Ученые записки Казанского юридического института МВД России” 2016, т. 2, с. 137; В.Г. Громов, А.А. Судейкина, Проблемы определения лиц занимающих, высшее положение в преступной иерархии, [в:] Е.М. Якимова (ред.), Правовые средства обеспечения национальной безопасности Российской Федерации: история и современность. Материалы международной научно-практической конференции, Иркутск 2020, с. 16. 86 В.Г. Гриб (ред.), оп. сіт., с. 46. 87 С.И. Сухов, А.А. Турских, оп. сіт., с. 63. 88 С.А. Кутякин, Г.В. Курбатова, оп. сіт., с. 31–32. 89 Г.В. Курбатова, Воры в законе: прошлое и настоящее криминального феномена России, [в:] П.В. Головод (ред.), Уголовное наказание в России и за рубежом: проблемы назначения и исполнения (к 10-летию принятия Европейских Пенитенциарных Правил). Сборник материалов международной научно-практической конференции. В 2-х частях, Вологда 2017, с. 168. 90 Ю.А. Воронин, Криминальный профессионализм: современные тенденции, „Вестник ЮрГУ. Серия Право” 2018, т. 18, пг 1, с. 15. organizują finansowanie środowiska przestępczego; gromadzą, analizują, oceniają informacje o skazanych i funkcjonariuszach instytucji poprawczych; dokonują podziału obowiązków miedzy członkami grup i kontrolują wy- pełnianie przez nich zadań; określają zadania i możliwości grupy, przewidują oraz określają ryzyka i trudności; wyznaczają kary członkom grup przestępczych naruszających normy worowskie, wyznaczają sposób jej wykonania i osobę; rozpropagowują ideologię przestępczą i „uromantyczniają” ją w celu za- chęty młodzieży do wstąpienia do grupy; chronią interesy tych, którzy są pod wpływem grupy; odpowiadają za poprawność podejmowanych decyzji; dyskredytują negatywnie do nich nastawionych skazanych; będąc na wolności, wpływają na przebywających w instytucjach popraw- czych w celu przeciwstawiania się administracji. Wory, utrzymując dyscyplinę w określonym środowisku przestępczym, mają wpływ na kontrolę sytuacji w świecie przestępczym. Nadal kultywują ideologię przestępczego trybu życia i moralności. W celu realizacji swoich celów posiadają szerokie korupcyjne powiązania zarówno na wolności, jak i w instytucjach poprawczych. Współcześnie wory nawiązują kontakty z innymi placówkami i określony- mi osobami na wolności. Stały kontakt ze środowiskiem wolnościowym wory przebywający w placówkach utrzymują poprzez telefony komórkowe. Zwal- czają organizacje skazanych posłusznie wykonujących polecenia administra- cji. Dyskredytują ich, zniechęcają do współpracy z administracją, zachowują się wobec nich agresywnie, niszczą ich mienie, grożą rodzinom. W ostatnich latach coraz częściej skazani uczestniczący w worowskich grupach inicjują zainteresowanie swą sytuacją organizacji społecznych i masmediów. Wory wdrażają wartości worowskie, zajmując ważne miejsce w życiu skazanych. --- 91 М.В. Максименко, Е.Е. Гашев, Современная структура и состояние преступной херархии. Аналитический обзор, Пермь 2021, с. 10–12. 92 В.Г. Громов, А.А. Судейкина, оп. сіт., с. 17. 93 В.Г. Граб, [в:] Г.А. Дымов, оп. сіт., с. 84. 94 С.А. Кутякин, Влияние „воров в законе” на криминологическую ситуацию в исправительных учреждениях, „Уголовно-исполнительное право” 2014, пг 2, с. 66. 95 С.А. Кутякин, Д.В. Теткин, оп. сіт., с. 129. 96 С.А. Кутякин, „Смотрящие” как субъекты криминального менеджмента в местах лишения свободы, „Вестник Самарского юридического института” 2014, пг 3, с. 26. 97 С.А. Кутякин, Д.В. Теткин, оп. сіт., с. 130. 98 Н.П. Барабанов, Криминальная субкультура осужденных в исправительных учреждениях: “воры в законе”, “воровские группировки”, лидеры уголовно-преступной среды, криминальные „авторитеты”, „Уголовно-исполнительное право” 2015, пг 1, с. 21. 99 А.А. Брюхнов, С.А. Кутякин, И.П. Нашихенко, Историко-криминологический анализ состояния противодействия ворам в законе и криминальным авторитетам в местах Tak jak dawniej, ważną rolę w funkcjonowaniu środowiska przestępczego odgrywa schodka\textsuperscript{100}, podczas której określane są sfery wpływów przestępczych i rozwiązywane konflikty\textsuperscript{101}. Kiedyś w czasie takich spotkań omawiano problemy życia skazanych i środowiska przestępczego, a współcześnie dyskutuje się „o polityce i innych nie rozwiązanych problemach współczesnego społeczeństwa”\textsuperscript{102}. Obecnie schodki odbywają się regularnie głównie na poziomie regionalnym i służą zarządzaniu przestępczością\textsuperscript{103}. Podobnie ważny jest obszczak, stanowiący specyficzny bank oszczędnościowy\textsuperscript{104}. Występuje on zarówno w środowisku przestępczym na wolności, jak i w instytucjach poprawczych\textsuperscript{105}. W placówkach tworzą go pieniądze pochodzące z jakichkolwiek dóbr (paczka) lub z dokonywanych czynności (wygrana w karty). Wspólną kasę zasila 20% uzyskanych „przychodów”. Pieniądze, jedzenie, papierosy i alkohol są dzielone na podstawie decyzji wora. Obecnie w instytucjach poprawczych występują dwa rodzaje obszczaka: worowski (przeznaczony dla worów) i ogólny (przeznaczony dla pozostałych skazanych)\textsuperscript{106}. Kiedyś chronił go szanowany skazany, wskazany i rekomendowany przez wora ze stażem. Zasoby obszczaka służyły do „podgrzania” skazanych członków worowskiego ugrupowania w kolonii. Współcześnie służy także do inwestycji w różne przedsięwzięcia po uzyskaniu zgody schodki\textsuperscript{107}. Rozwój systemu bankowego przeniósł go w nowe miejsce – do banku. Dzięki temu przestępcy otrzymują odsetki, a ulokowane środki służą jako kapitał do nowych inwestycji. Część przekazuje się go do kolonii, ale tylko wtedy, gdy jest to opłacalne\textsuperscript{108}. Należy podkreślić, że podejmowane w Rosji od lat działania o charakterze prawnym i instytucjonalnym mało skutecznie ograniczają aktywność worów w zakonie. Regulacje art. 210 ust. 4 kodeksu karnego z 1996 r. (kryminalizujące określone czyny popełnione przez osobę zajmującą najwyższą pozycję w przestępczej hierarchii) oraz art. 210\textsuperscript{1} (karzącego zajmowanie najwyższej pozycji w hierarchii przestępczej) są trudne do zastosowania ze względu na posługiwanie się niedookreślonymi znamionami, często o charakterze kryminologicznym, a nie prawnym. Z kolei działania administracji instytucji po- \textsuperscript{100} А.Г. Корчагин, В.А. Номоконов, В.И. Шульга, ор. сіт., с. 16. \textsuperscript{101} А.И. Мухин, ор. сіт., с. 15. \textsuperscript{102} С.И. Кузьмин, Е.А. Малетина, \textit{Классификация субкультурных отношений в криминальном сообществе}, „Вестник института: преступление, наказание, исправление” 2019, nr 13, с. 26. \textsuperscript{103} Ю.В. Латов, ор. сіт., с. 181. \textsuperscript{104} А.И. Мухин, ор. сіт., с. 15. \textsuperscript{105} С.А. Кутякин, \textit{Криминальный “общак”: назначение, структура и способы формирования в местах лишения свободы}, „Всероссийский научный журнал »Вопросы правоведения»” 2010, nr 3, с. 353. \textsuperscript{106} С.А. Кутякин, Г.В. Курбатова, ор. сіт., с. 29–30. \textsuperscript{107} А.И. Мухин, ор. сіт., с. 15. \textsuperscript{108} В.В. Волков, ор. сіт., с. 42. prawczych wskazują na problemy z ujawnianiem, izolowaniem i karaniem worów za popełnione przestępstwa i naruszenia regulaminu. Podsumowanie Podsumowując, analiza chronologii powstania i aktywności worów w zakonie wskazuje, że w latach 20. XX w. funkcjonowali oni wyłącznie w więzieniach i obozach. Przez kolejnych 20 lat ugruntowywali w nich swą wysoką pozycję, jednakże pod znaczną kontrolą administracji obozów Gulagu. Od roku 1950, z powodu niechęci władzy do dzielenia się „rządem dusz” nad skazanymi, restrykcyjnymi, ale skutecznymi działaniami o charakterze prawno-organizacyjnym, ograniczono ich działalność, niemal zniszczono. W pierwszej połowie lat 60. zmusiło ich to do konspiracji, a w drugiej połowie – dzięki odwilży chruszczowowskiej i zmianom w środowisku przestępczym – spowodowało odrodzenie. W kolejnym dziesięcioleciu wory wyszły z kolonii oraz więzień i zaczęły uczestniczyć w nielegalnej części gospodarki państwa. Działały równolegle zarówno w placówkach, jak i na wolności. Oba światy efektywnie się przenikały. Od roku 1980 nastąpiło odrodzenie worowskiej ideologii i dostosowywanie się do zmieniających się warunków ekonomicznych. W latach 90. XX w. doszło do modyfikacji norm i odrzucenia niektórych (możliwość kupna tytułu wora), wejścia w legalną gospodarkę i sięgania po różne szczeble władzy. Działania prowadzono nawet poza granicami Rosji. W ciągu ostatnich 20 lat nastąpiło przekształcenie worowskich ugrupowań w przedsiębiorstwa i legalizowanie się worów w zakonie w strukturze społecznej, awansowanie w jej hierarchii. Zatem od wielu lat wory, działając w instytucjach poprawczych i tam tworząc swe zaplecza, poszerzają wpływy na wolności. Współcześnie środowisko worowskie ewoluuje i przeobraża się. Sporo jego norm ulega zmianie i dostosowaniu do rzeczywistości. Coraz bardziej zacierają się granice między światem przestępczym i legalnym. Opracowanie należy zakończyć udzieleniem odpowiedzi na postawione na początku analiz nurtujące wielu badaczy pytanie. W ramach odpowiedzi, według niektórych badaczy, można wskazać na defensywe, a wręcz regres worowskich norm i tradycji, spowodowany nową filozofią funkcjonowania współczesnych worów w zakonie, stosowanymi sposobami i celami prowadzenia działalności przestępczej. W związku z tym nie wywołuje to potrzeby posiadania tytułu wora koronowanego, natomiast pozwala bogatym na jego zakup. Inni badacze wskazują, że wory w zakonie współcześnie są w dobrej kondycji. W zmodyfikowanej formie, popełniając szereg przestępstw, organizując schodki, dysponując obszczakiem i będąc liderami struktur, efektywnie wpływają na organy państwowe oraz środowisko społeczne i przestępcze współczesnej Rosji. Autorka niniejszego opracowania jest zwolenniczką tego stanowiska. Wykaz literatury Анфиногенов В.А., Исторические аспекты борьбы с идеологами преступного мира в советское время, „Пробелы в российском законодательстве” 2018, nr 5 [Anfinogenov V.A., Historical aspects of combating the ideologists of the criminal world in Soviet era, “Gaps in Russian legislation” 2018, No. 5]. Барабанов Н.П., Криминальная субкультура осужденных в исправительных учреждениях: „воры в законе”, „воровские группировки”, лидеры уголовно-преступной среды, криминальные „авторитеты”, „Уголовно-исполнительное право” 2015, nr 1 [Barabanov N.P., Criminal subculture of convicts in correctional institutions: “vory u zakone”, “vory u zakone groups”, leaders of the criminal environment, criminal authorities”, “Criminal Executive Law” 2015, No. 1]. Брюхнов А.А., Кутякин С.А., Нацкханенко И.П., Историко-криминологический анализ состояния противодействия ворам в законе и криминальным авторитетам в местах лишения свободы в конце 80-х – начале 90 годов ХХ века, „Философия права” 2019, nr 2 [Bruykhnov A.A., Kutyakin S.A., Napkhanenko I.P., Historical and criminological analysis of the state of countering vory u zakone and criminal authorities in penitentiary institutions in the late 80s – early 90s of the XX century, “Philosophy of Law” 2019, No. 2]. Долгова А.И., Преступность, ее организованность и криминальное общество, Москва 2003 [Dolgova A.I., Crime, its organization and criminal society, Moscow 2003]. Долгова А.И. (red.), Криминология, Москва 2010 [Dolgova A.I. (ed.), Criminology, Moscow 2010]. Дымов Г.А., Криминальная субкультура как элемент организованной преступности, „Вестник Владимирского юридического института” 2012, nr 1 [Dymov G.A., Criminal subculture as an element of organized crime, “Bulletin of the Vladimir Law Institute” 2012, No. 1]. Фадеев В.Н., Тесс Л.В., Трансформация профессиональной и организованной преступности, [w:] Международный Пенитенциарный Форум „Преступление, наказание, исправление”. Сборник тезисов выступлений и докладов участников к 140-летию уголовно-исправительной системы России и 85-летию Академии ФСИН России, Рязань 2019 [Fadeev V.N., Tess L.V., Transformation of Professional and Organized Crime [in:] International Penitentiary Forum “Crime, Punishment, Correction”. Collection of abstracts of speeches and reports of participants for the 140th anniversary of the criminal correctional system of Russia and the 85th anniversary of the Academy of the Federal Penitentiary Service of Russia, Ryazan 2019]. Федотова А.В., Безлешкина О.В., Исторический аспект образования преступного феномена вор в законе в Российском государстве, [w:] Уголовная политика и правоприменительная практика. Сборник материалов VII-ой Международной научно-практической конференции, Санкт Петербург 2019 [Fedotova A.V., Bezlepkina O.V., The historical aspect of the formation of the criminal phenomenon vor u zakone in the Russian state, [in:] Criminal politics and law enforcement practice. Collection of materials of the VII-th International scientific and practical conference, St. Petersburg 2019]. Глушкова Е.М., Тенденции профессиональной преступности в России, „Современная наука: актуальные проблемы теории и практики. Серия: Экономика и право” 2016, nr 1 [Glushkova E.M., Trends in professional crime in Russia, “Modern science: actual problems of theory and practice. Series: Economics and Law” 2016, No. 1]. Гриб В.Г. (ред.), Проблемы с организованной преступностью, коррупцией и терроризмом, Москва 2000 [Grib V.G. (ed.), Problems with organized crime, corruption and terrorism, Moscow 2000]. Гришко А.Я., Криминологическая характеристика лица, занимающего высшее положение в преступной иерархии (часть 4 статьи 210 уголовного кодекса Российской Федерации), “Человек: преступление и наказание” 2016, nr 3 [Grishko A.Ya., Criminological characteristics of a person holding the highest position in the criminal hierarchy (Part 4 of Article 210 of the Criminal Code of the Russian Federation), “Human: Crime and Punishment” 2016, No. 3]. Громов В.Г., Судейкина А.А., Проблемы определения лиц занимающих, высшее положение в преступной иерархии, [в:] Е.М. Якимова (ред.), Правовые средства обеспечения национальной безопасности Российской Федерации: история и современность. Материалы международной научно-практической конференции, Иркутск 2020 [Gromov V.G., Sudeikina A.A., Problems of determining persons holding the highest position in the criminal hierarchy, [in:] E.M. Yakimova (ed.), Legal means of ensuring the national security of the Russian Federation: past and present. Materials of the international scientific and practical conference, Irkutsk 2020]. Хасиев У.А., Формирование российской организованной преступности [Khasiev U.A., Formation of Russian organized crime], https://superinf.ru/view_help-stud.php?id=599. Яковенко И.Г., Цивилизация и варварство в истории России, “Общественные науки и современность” 1996, nr 3 [Yakovenko I.G., Civilization and barbarism in the history of Russia, “Social sciences and modernity” 1996, No. 3]. Ельчанинова О.Ю., Феномен тюремной общины как угроза правовой безопасности в пенитенциарной системе, [в:] А.Ф. Галузин, Р.А. Ромашов (ред.), Правовая безопасность в пенитенциарной системе: понимание, структура, обеспечение, Самара 2012 [Elchaninova O.Yu., The phenomenon of the prison community as a threat to legal security in the penitentiary system, [in:] A.F. Galuzin, R.A. Romashov (eds.), Legal security in the penitentiary system: understanding, structure, provision, Samara 2012]. Епихина О.В., К вопросу о формировании лидеров криминальной среды в России, [в:] Состояние и перспективы борьбы с преступностью в России. Сборник материалов, Воронеж 2007 [Epikhina O.V., On the formation of the leaders of the criminal environment in Russia, [in:] State and prospects of combating crime in Russia. Collection of materials, Voronezh 2007]. Качалов С.Ю., Криминальные авторитеты современной России: тенденции и проблемы, “Научный портал МВД России” 2009, nr 2 [Kachalov S.Yu., Criminal authorities of modern Russia: trends and problems, “Scientific portal of the Ministry of Internal Affairs of Russia” 2009, No. 2]. Калпинская О.Е., Эволюция организованной преступности в СССР в послевоенный период, “История государства и права” 2010, nr 5 [Kalpinskaya O.E., Evolution of organized crime in the USSR in the post-war period, “History of State and Law” 2010, No. 5]. Калпинская О.Е., Особенности возникновения и развития организованной преступности в дореволюционной России, “Юриспруденция” 2020, t. 20, nr 4 [Kalpinskaya O.E., Features of genesis and development of organized crime in pre-revolutionary Russia, “Jurisprudence” 2020, Vol. 20, No. 4]. Клейменов М.П., Корнеев Д.В., Криминальные лидеры вчера и сегодня, „Вестник Омского университета“ 2012, nr 3 [Kleymenov M.P., Korneev D.V., Criminal leaders yesterday and today, “Bulletin of the Omsk University” 2012, No. 3]. Курбатова Г.В., Воры в законе: прошлое и настоящее криминального феномена России, [w:] П.В. Голодов (red.), Уголовное наказание в России и за рубежом: проблемы назначения и исполнения (к 10-летию принятия Европейских Пенитенциарных Правил). Сборник материалов международной научно-практической конференции. В 2-х частях, Вологда 2017 [Kurbatova G.V., Vory u zakone: past and present of the criminal phenomenon in Russia, [in:] P.V. Golodov (ed.), Criminal Punishment in Russia and abroad: problems of appointment and execution (to the 10th anniversary of the adoption of the European Prison Rules). Collection of materials of the international scientific-practical conference. In 2 parts, Vologda 2017]. Корчагин А.Г., Номоконов В.А., Шульга В.И., Организованная преступность и борьба с ней, Владивосток 1995 [Korchagin A.G., Nomokonov V.A., Shulga V.I., Organized crime and the fight against it, Vladivostok 1995]. Королева М.В., Организованная преступность, [w:] В.Е. Эминов (ред.), Криминология, Москва 2015 [Koroleva M.V., Organized crime, [in:] V.E. Eminov (ed.), Criminology, Moscow 2015]. Куркина И.Н., Соколова Ю.А., Морозова О.В., Плаксина И.В., Эволюция тюремной субкультуры в советский период российской истории: уроки прошлого, „Пенитенциарное право: юридическая теория и правоприменительная практика“ 2018, nr 4 [Kurkina I.N., Sokolova Yu.A., Morozova O.V., Plaksina I.V., The evolution of prison subculture in the Soviet period of Russian history: lessons from the past, “Penal law: legal theory and law enforcement practice” 2018, No. 4]. Кутякин С.А., Некоторые исторические аспекты возникновения феномена «воры» в местах лишения свободы России второй половины XIX века, „Уголовно-исполнительное право“ 2007, nr 1 [Kutyakin S.A., Some historical aspects of the emergence of the phenomenon of “vory” in penitentiary institutions in Russia in the second half of the 19th century, “Penal Law” 2007, No. 1]. Кутякин С.А., Курбатова Г.В., „Воры в законе: на рубеже веков“, Рязань 2003 [Kutyakin S.A., Kurbatova G.V., “Vory u zakone”: at the turn of the century, Ryazan 2003]. Кутякин С.А., Криминальный „общак“: назначение, структура и способы формирования в местах лишения свободы, „Всероссийский научный журнал «Вопросы правоведения»“ 2010, nr 3 [Kutyakin S.A., Criminal “common fund”: purpose, structure and methods of formation in penitentiary institutions, “All-Russian scientific journal »Issues of jurisprudence»” 2010, No. 3]. Кутякин С.А., Влияние „воров в законе” на криминологическую ситуацию в исправительных учреждениях, „Уголовно-исполнительное право“ 2014, nr 2 [Kutyakin S.A., The influence of “vory u zakone” on the criminological situation in correctional institutions, “Criminal Law” 2014, No. 2]. Кутякин С.А., „Смотрящие как субъекты криминального менеджмента в местах лишения свободы“, „Вестник Самарского юридического института“ 2014, nr 3 [Kutyakin S.A., “Watchers” as subjects of criminal management in penitentiary institutions, “Bulletin of the Samara Law Institute” 2014, No. 3]. Кутякин С.А., Теткин Д.В., „Воры в законе: анализ истории и современности, „Вестник Российского университета. Серия «Человек и общество»“ 2020, nr 1 [Kutyakin S.A., Tetkin D.V., “Vory v zakone”: analysis of history and modernity, “Bulletin of the Russian University. Series »Man and Society»” 2020, No. 1]. Кутякин С.А., Теткин Д.В., Брюхнов А.А., От „бродяг“ и „иванов“ к „ворам в законе“: история и современные перспективы противодействия криминальному феномену, „Философия права“ 2020, nr 3 [Kutyakin S.A., Tetkin D.V., Bryukhnov A.A., From “tramps” and “Ivans” to “vory v zakone”: history and modern prospects for countering the criminal phenomenon, “Philosophy of Law” 2020, No. 3]. Кузьмин А.В., „Воры в законе“ в СССР и России, „Научный компонент“ 2019, nr 3 [Kuzmin A.V., “Vory v zakone” in the USSR and Russia, “Scientific component” 2019, No. 3]. Кузьмин С.И., Малетина Е.А., Классификация субкультурных отношений в криминальном сообществе, „Вестник института: преступление, наказание, исправление“ 2019, nr 13 [Kuzmin S.I., Maletina E.A., Classification of subcultural relations in the criminal community, “Institute Bulletin: Crime, Punishment, Correction” 2019, No. 13]. Латов Ю.В., „Воры в законе“ как субъекты рыночной модернизации в России [Latov Yu.V., “Vory v zakone” as subjects of market modernization in Russia], http://ecsocman.hse.ru/data/354/679/1219/023.LATOV.pdf. Лелюх В.Ф., Позднякова А.Э., Самоорганизация осужденных в пенитенциарной системе России, „Вестник КемГУ“ 2012, nr 1 [Lelyukh V.F., Pozdnyakova A.E., Self-organization of convicts in the penitentiary system of Russia, “Bulletin of the KemSU” 2012, No. 1]. Максименко М.В., Гашев Е.Е., Современная структура и состояние преступной херархии. Аналитический обзор, Пермь 2021 [Maksimenko M.V., Gashev E.E., Modern structure and state of the criminal hierarchy. Analytical review, Perm 2021]. Мальчук О.И., История развития феномена „вор в законе“, „Проблемы в российском законодательстве“ 2018, nr 5 [Malchuk O.I., The history of the development of the phenomenon of “vor v zakone”, “Problems in Russian legislation” 2018, No. 5]. Михеева С.В., Михайлов В.С., Криминальная общность в местах лишения свободы, Самара 2016 [Mikheeva S.V., Mikhailov V.S., Criminal community in penitentiary institutions, Samara 2016]. Мишин Г., Профессиональная и организованная преступность: сравнительный анализ, „Уголовное право“ 1999, nr 4 [Mishin G., Professional and organized crime: a comparative analysis, “Criminal Law” 1999, No. 4]. Мохов Е.А., ФСБ: борьба с организованной преступностью, Москва 2006 [Mokhov E.A., FSB: fighting organized crime, Moscow 2006]. Мухин А.И., Российская организованная преступность и власть. История взаимоотношений, Москва 2003 [Mukhin A.I., Russian organized crime and authority. Relationship history, Moscow 2003]. Организованная преступность и спецслужбы СНГ, Служба анализа и профилактики, Федеральная служба полиции 2007 [Organized crime and intelligence services of the CIS, Analysis and Prevention Service, Federal Police Service 2007]. Попов В.И., Актуальные проблемы борьбы с наиболее опасными проявлениями организованной преступности, Москва 2004 [Popov V.I., Actual problems of combating the most dangerous manifestations of organized crime, Moscow 2004]. Самокхина А.В., Функции лидера в организованной преступной группе, „Следователь“ 2000, nr 3 [Samokhina A.V., The functions of a leader in an organized criminal group, “Investigator” 2000, No. 3]. Сенатов А.В., Трансформация традиций криминальной субкультуры в отношении лидеров уголовно-преступной среды, „Пенитенциарное право: юридическая теория и правоприменительная практика” 2020, nr 4 [Senatov A.V., Transformation of the traditions of the criminal subculture in relation to the leaders of the criminal environment, “Penal Law: Legal Theory and Law Enforcement Practice” 2020, No. 4]. Сухов С.И., Турских А.А., Исторический аспект возникновения преступных лидеров, „Вестник Восточно-Сибирского Института МВД России” 2009, nr 3 [Sukhov S.I., Turskikh A.A., The historical aspect of the emergence of criminal leaders, “Bulletin of the East Siberian Institute of the Ministry of Internal Affairs of Russia” 2009, No. 3]. Шалагин А.Е., Криминальная среда и ее общественная опасность, „Ученые записки Казанского юридического института МВД России” 2016, т. 2 [Shalagin A.E., The criminal environment and its social danger, “Scientific notes of the Kazan Law Institute of the Ministry of Internal Affairs of Russia” 2016, Vol. 2]. Ванюшкин С.В., Организованная преступность, [в:] А.И. Долгова (ред.), Криминология, Москва 2001 [Vanyushkin S.V., Organized crime, [in:] A.I. Dolgova (ed.), Criminology, Moscow 2001]. Важенкин В.В., Васильченко Д.А., Зуев Е.А., Закономерности формирования и развития высшего криминального сословия в России, „Общество и право” 2015, nr 4 [Vazhenkin V.V., Vasilchenko D.A., Zuev E.A., Patterns of formation and development of the highest criminal class in Russia, “Society and Law” 2015, No. 4]. Войтехович К.Г., Послевоенный преступный мир: причины и итоги внутренней борьбы* [Voitekhovich K.G., Post-war criminal world: causes and results of internal combat], http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/227329/4/47-51.pdf. Волков В.В., Силовое предпринимательство в современной России [Volkov V.V., Power Entrepreneurship in Modern Russia], https://cyberleninka.ru/article/n/silovoe-predprinimatelstvo-v-sovremennoy-rossii-glava-4-vory-i-bandity. Воронин Ю.А., Криминальный профессионализм: современные тенденции, „Вестник ЮурГУ. Серия Право” 2018, т. 18, nr 1 [Voronin Yu.A., Criminal professionalism: modern trends, “Bulletin of SUSU. Series Law” 2018, Vol. 18, No. 1]. Summary Vory v zakone in Russia as a criminological phenomenon Keywords: criminology, vory v zakone, criminal authority figures, organized crime, Soviet Union, Russia. The paper presents the development and evolution of criminal authority figures called vory v zakone in the Soviet Union and Russia. It shows the unique characteristics of their activities both in penitentiary institutions and at large. The purpose of this paper is to show the conditions for the formation and transformation of vory v zakone in historical and modern Russia and their current situation. The analyses carried out have led to the belief that over the 100 years since the emergence of this group, despite the transformation of the socio-economic and political system in Russia, vory v zakone continues to occupy a dominant position in the world of organized crime. Even though they do not follow many long-established restraining moral principles, they successfully achieve their goals. Kilka uwag o roli NGO w tworzeniu globalnego ładu podatkowego Wstęp Organizacje NGO (tzw. trzeci sektor) odgrywają ważną rolę w kształtowaniu globalnych norm w wielu dziedzinach. Wzorcowe przykłady to prawa człowieka i ekologia. Są jednak sfery, w których aktywność NGO jest mała, a ich wpływ na powstające rozwiązania ograniczony. Jedną z nich jest globalny ład podatkowy. Jego ewolucja rozpoczęła się sto lat temu, a przyspieszyła wraz z falą globalizacji w drugiej połowie XX w. Procesy te zdominowały organizacje państw (takie jak OECD) oraz kraje zainteresowane korzystnymi rozwiązaniami. Od pewnego czasu rosną wpływy wielkich ponadnarodowych korporacji. Ograniczona jest jednak rola NGO. Brak ich wyraźnego głosu powoduje, że w debacie pomijany bywa szereg istotnych aspektów, ostateczne rozwiązania nie zawsze są sprawiedliwe, a wprowadzanie przełomowych zmian jest opóźniane. Autor stawia tezę, że zwiększenie roli NGO w kształtowaniu światowego ładu podatkowego jest możliwe i pożądane. Wzorcami działania mogą być doświadczenia organizacji z dziedziny ekologii i praw człowieka. W niniejszym artykule przeanalizowano funkcje, które powinny w tym zakresie pełnić NGO i postulaty dotyczące ich celów. W badaniach zastosowano metodę teoretyczno-prawną służącą do analizy poglądów doktryny i zbadania głównych nurtów polemicznych oraz pomocniczo metody dogmatyczno-prawną oraz logiczno-językową. NGO w czasach globalizacji Istnieje ogólna zgoda uznająca aktywność obywatelską za bardzo ważny obszar życia społecznego. Podkreśla się konieczność istnienia trzech współzależnych sektorów: instytucje państwowe, komercyjne organizacje prywatne oraz trzeci sektor – organizacje, które nie są częścią instytucji państwa, a ich celem nie jest uzyskiwanie komercyjnych dochodów$^1$. Obok określenia „trzeci sektor” używa się nazw „organizacje pozarządowe” oraz NGO (z ang. Non-Governmental Organization), choć brak jest jednolitej definicji. Według Rady Europy są to organizacje społeczne założone w celu realizacji niezarobkowych celów swoich założycieli lub członków$^2$. Zbigniew Zawadzki uznaje za trzeci sektor organizacje społeczne lub grupy charytatywne zrzeszone wspólną wolą, działające formalnie lub nieformalnie$^3$. Lester M. Salamon i Helmut K. Anheier wskazują na ich wspólne cechy – formę instytucjonalną, niezależność od państw, samorządność, dobrowolność i działanie non-profit$^4$. Sam trzeci sektor za kluczowy uznaje następujący cel: angażowanie się w kwestie praw człowieka, działania humanitarne lub rozwojowe$^5$. Spektrum działalności NGO jest szerokie. Do ich podstawowych celów zalicza się: – monitorowanie przestrzegania norm w danej dziedzinie; – dostarczanie informacji rządom i agendom państwowym; – współtworzenie norm postępowania; – organizowanie pomocy$^6$. NGO są obecnie bardzo ważnym elementem samoorganizującego się społeczeństwa, ułatwiając aktywność obywateli poza komercyjnym obszarem rynku i bez upoważnienia państwa. W krajach demokratycznych trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie społeczeństw bez ich udziału. W państwach z deficytem demokracji dostrzec można negatywne skutki braku takich organizacji lub ograniczenia ich roli. Procesy globalizacyjne zmieniają tradycyjne formuły legitymizacji i demokratycznej kontroli. Zdaniem Włodzimierza Anioła „pod wpływem globalizacji i aktywności nowych podmiotów na scenie światowej państwo narodowe, główne do tej pory źródło społecznej legitymizacji, przeżywa widoczny kryzys i znaczącą transformację. Centra decyzyjne przesuwają się do innych miejsc i ośrodków, których oddolna kontrola jest ograniczona”$^7$. Jednocześnie globalizacja prowadzi do „poszerzania skali organizowania i wykonywania --- $^1$ K. Rogaczewska, Organizacje pozarządowe w polityce międzynarodowej, Projekt „Kształcenie wysoko wykwalifikowanych specjalistów dla sfery publicznej w wymiarze transeuropejskim”, Wrocław 2015, s. 5. $^2$ https://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=330 (data dostępu: 11.07.2023). $^3$ Z. Zawadzki, Organizacje pozarządowe formą aktywności społecznej, „Edukacja Ustawicznna Dorosłych” 2021, nr 3, s. 22. $^4$ L.M. Salamon, H.K. Anheier, In search of the non-profit sector. The question of definitions, „Voluntas” 1992, nr 2, s. 125–151. $^5$ https://humanrightscareers.com/issues/what-is-ngo/ (data dostępu: 11.07.2023). $^6$ B-S. Baek, RHRIs, NHRIs and human rights NGOs, „Florida Journal of International Law” 2012, nr 24, s. 241–242. $^7$ W. Aniol, Deficyt demokratyczny w systemie globalnym, „Studia Europejskie” 2002, nr 4, s. 10. władzy”\textsuperscript{8}. To oznacza możliwość oddziaływania NGO na kształt norm i ich stosowanie. W konsekwencji nauki polityczne i prawne stawiają pytania o istnienie i rolę globalnego społeczeństwa obywatelskiego oraz jego wpływ na tworzenia norm będących nośnikiem „pozytywnych wartości i działań”\textsuperscript{9}. NGO są aktywne także w sferze gospodarki\textsuperscript{10}. Celem tej aktywności jest zwiększenie „równoważącego wpływu instytucji przedstawicielskich możliwie wszystkich środowisk społecznych (...) na sposób rozwiązywania problemów i spraw decydujących w ostatecznym efekcie o dalszych losach świata”\textsuperscript{11}. Ma to prowadzić do „demokratyzacji globalnej gospodarki”, w której pierwszorzędne znaczenie ma mieć aktywność i rola samych obywateli. Wzrasta zarówno liczba, jak i jakość organizacji społecznych zaangażowanych w kształtowanie otoczenia gospodarki\textsuperscript{12}. Coraz częściej działania globalne inicjują lub koordynują podmioty o charakterze ponadnarodowym. Przewiduje się, że ich rola powinna systematycznie wzrastać. Ewolucja światowego ładu podatkowego Globalne zasady podatkowe zaczęły powstawać sto lat temu. Ich rozwój początkowo przebiegał wolno, a przyspieszenie nastąpiło w drugiej połowie XX w. Wyróżnić można kilka etapów tego procesu, począwszy od stworzenia systemu bilateralnych traktatów o unikaniu podwójnego opodatkowania, poprzez tworzenie systemowych, uniwersalnych i globalnych rozwiązań określonych problemów (niektóre skutecznie – standardy cen transferowych, innych tylko z ograniczonym sukcesem – zwalczanie zjawiska rajów podatkowych), aż po inicjatywy globalne, takie jak projekty Base Erosion Profit Shifting (BEPS), Pillar I i II oraz GloBE. Dziś można już mówić o wyłanianiu się zrębow światowego ładu podatkowego (\textit{global tax order}), czyli systemu ogólnie uznawanych reguł i mechanizmów ich tworzenia\textsuperscript{13}. Działania dotyczące światowych rozwiązań podatkowych inicjowane są głównie przez państwowe organizacje międzynarodowe. Zasady cen transfe- \textsuperscript{8} J. Szambelańczyk, \textit{Kapitał społeczny a globalny kryzys finansowy na początku XXI wieku}, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu” 2009, nr 23, s. 84. \textsuperscript{9} E. Pietrzak, \textit{Globalne prawo – lokalne prawo}, [w:] M. Haliżak, M. Pietraś (red.), \textit{Poziomy analizy stosunków międzynarodowych}, Lublin 2012, s. 209. \textsuperscript{10} R. Lambell, G. Ramia, Ch. Nyland, M. Michelotti, \textit{NGOs and international business research: progress, prospects and problems}, „International Journal of Management Reviews” 2008, nr 1, s. 75–92. \textsuperscript{11} J. Golebiowski, \textit{Zarządzanie globalne w gospodarce światowej (dotychczasowe formy i ich ewolucja)}, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu” 2009, nr 23, s. 60. \textsuperscript{12} Ch. Ku, \textit{Strengthening international law’s capacity to govern through multilayered strategic partnerships}, „South African Yearbook of International Law” 2007, nr 1, s. 114. \textsuperscript{13} T.C. Halliday, G. Shaffer, \textit{Transnational legal orders}, seria: Cambridge Studies in Law and Society, nr 56, Cambridge 2015, s. 7. rowych oraz unikania podwójnego opodatkowania wypracowała Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (ang. Organisation for Economic Co-operation and Development; dalej jako OECD). Projekt BEPS zainicjowany został przez grupę G20, ale jego realizację powierzono także OECD. Próby wpływu na światowe reguły podatkowe podejmuje Organizacja Narodów Zjednoczonych$^{14}$ (dalej jako ONZ). Unia Europejska skutecznie wspiera globalną recepcję własnych idei podatkowych$^{15}$. Istotny wpływ na kształtowanie światowego ładu podatkowego mogą mieć także pojedyncze państwa (tzw. państwa-hegemony), które aktywnie kreują korzystny dla siebie ład międzynarodowy$^{16}$. Obecnie tylko USA dysponują odpowiednią siłą ekonomiczną, polityczną, a także mogą mobilizować inne kraje w stopniu pozwalającym na uznanie ich za państwo o takim statusie$^{17}$. Wzrasta także wpływ wielkich korporacji zainteresowanych korzystnymi rozwiązaniami fiskalnymi. Zjawisko to oceniane jest jako jednoznacznie negatywne$^{18}$. Oderwane od siebie zasady globalnego porządku podatkowego nie tworzą jeszcze systemu. Bardzo istotne zagadnienia nie zostały uregulowane (opodatkowanie dochodów z działalności e-commerce), lub regulacje są nieskuteczne (zjawisko rajów podatkowych). Obowiązujące rozwiązania nie są uznawane za efektywne i sprawiedliwe. Zarzuca się im, że nie nadążają za zmianami mechanizmów prowadzenia międzynarodowej działalności gospodarczej (takich jak rola wartości niematerialnych i prawnych i poziom mobilności kapitału), faworyzują kraje rozwinięte kosztem państw o niższym poziomie rozwoju i promują nieuczciwą konkurencję$^{19}$. Mimo tych słabości należy się spodziewać przyspieszenia w omawianej dziedzinie, wynikającego z dalszej globalizacji gospodarki. Co więcej, coraz odważnie postuluje się wprowadzenie danin o charakterze globalnym (podatki od bogactwa, ekologiczne, pandemiczne)$^{20}$. Dotychczasowe inicjatywy w tym zakresie nie kończyły się sukcesami i wykazały, że procesy te nie będą proste$^{21}$. --- $^{14}$ K. Lipka, Organizacja Narodów Zjednoczonych a przyszłość światowych norm podatkowych, „Kwartalnik Prawa Podatkowego” 2023, nr 2, s. 21–40. $^{15}$ E.O. Eriksen, The EU: a cosmopolitan vanguard?, Paper to the ECPR Fourth Pan-European Conference on EU Politics, University of Latvia, Riga, 25 September 2008. $^{16}$ L. Hakelberg, The hypocritical hegemon. How the United States shapes global rules against tax evasion and avoidance, Nowy Jork 2020, s. 11. $^{17}$ M. Koenig-Archibugi, Mapping global governance, [w:] D. Held, A. McGrew (red.), Governing globalization: power, authority and global governance, Cambridge 2003, s. 7–11. $^{18}$ S. Hager, J. Baines, The tax advantage of big business: how the structure of corporate taxation fuels concentration and inequality, „Politics & Society” 2020, nr 2, s. 275–305. $^{19}$ A. Harpaz, International tax reform: who gets a seat at the table?, „University of Pennsylvania Journal of International Law” 2023, s. 1007. $^{20}$ G. Malinowski, J. Tomkiewicz, Koncepcja globalnego podatku majątkowego, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy” 2015, nr 43, s. 92–101. $^{21}$ S. Schulmeister, The struggle over the financial transactions tax. A politico-economic farce, „Revue de l’OFCE” 2015, nr 5, s. 15–55. Powolne tempo wyłaniańia się światowego ładu podatkowego spowodowane jest nie tylko konfliktami między interesariuszami, postawą państw i wielkich korporacji, ale też brakiem jasnych zasad procedowania, a przede wszystkim brakiem silnego lidera o odpowiednim umocowaniu. Obecnie trudno wskazać, kto i w jaki sposób mógłby przyjąć taką rolę. Często sugeruje się, że powinny to być OECD lub ONZ albo zupełnie nowy podmiot. W efekcie rozwiazania powstają pod wpływem nacisków różnych interesariuszy i zależą od ich siły wpływu, procesy nie są transparentne, a zainteresowane strony mogą je skutecznie blokować. Społeczna świadomość znaczenia problemu podatków globalnych, wielkości potencjalnych dochodów budżetowych, stopnia niesprawiedliwości w dystrybucji danin i jej wpływu na zachwianie zasad uczciwej konkurencji jest niska$^{22}$. Doświadczenia z innych dziedzin sugerują, że zwiększenie aktywności obywatelskiej mogłoby mieć pozytywny wpływ na ewolucję analizowanego zjawiska$^{23}$. Znaczenie NGO dla światowych rozwiązań podatkowych Skala działalności NGO jest olbrzymia. Szacunki dotyczące ilości takich organizacji na świecie sugerują istnienie nawet 10 mln podmiotów$^{24}$. NGO pozostają aktywne zarówno lokalnie, jak i transgranicznie oraz globalnie. Niektóre są obecne w ponad 100 krajach (np. Amnesty International). Znaczenie NGO jest różne w poszczególnych dziedzinach, można jednak zaryzykować twierdzenie, że bez nich współczesne rozwiązania dotyczące praw człowieka, ekologii lub społecznej odpowiedzialności biznesu przyjęłyby zupełnie inny kształt$^{25}$. Są też obszary, w których aktywność obywatelska jest mniejsza. Jednym z nich są daniny publiczne, a w szczególności globalne rozwiązania podatkowe. Istnieje wprawdzie grupa ponadnarodowych NGO zajmujących się tymi zagadnieniami, nie są to jednak podmioty o wysokim poziomie rozpoznawalności, faktycznym wpływie na debatę publiczną i mogące realnie oddziaływać na kształt ostatecznych rozwiązań podatkowych. Dwie najważniejsze organizacje to Global Tax Justice oraz Tax Justice Network. Wymienić należy też Tax Foundation, Action for Economic Reforms, --- $^{22}$ R.W. McGee M.V. Achim, How serious is tax evasion? A survey of Polish opinion, www.researchgate.net/profile/Robert-McGee-5/publication/371966940_How_Serious_is_Tax_Evasion_A_Survey_of_Polish_Opinion/links/649f92f595bbbe0c6e0506a3.pdf (data dostępu: 11.07.2023). $^{23}$ T. Kafel, Rola organizacji pozarządowych a współczesne wyzwania społeczno-gospodarcze, „Studia i Prace Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie” 2009, nr 4, s. 513–522. $^{24}$ https://www.standardizations.org/bulletin/?p=841 (data dostępu: 11.07.2023). $^{25}$ Por. B. Ziemblicki, Rola organizacji pozarządowych w ochronie praw człowieka, [w:] J. Jaskiernia, K. Spryszak (red.), Ochrona praw człowieka w wymiarze uniwersalnym. Aksjologia – instytucje – nowe wyzwania – praktyka, Toruń 2017, s. 359–373. GATJ Tax and Gender Working Group, Financing for Development Forum (FFD), ICTD, Platform for the Collaboration on Tax (PCT), High Level Political Forum (HLPF), CEDAW Review process, Christian Aid, SOMO, Addis Tax Initiative, Network of Tax Organisations, International Tax, czy wzbudzający liczne kontrowersje ze względu na formy działań OXFAM. Organizacją przygotowujący materiały dla innych NGO (np. Guide to Tax Work for NGOs) jest International Budget Partnership. Podmioty te zajmują się monitorowaniem sytuacji związanej z kształtem światowego ładu podatkowego, próbując wpływać nań poprzez krytyczne komentowanie proponowanych rozwiązań i przedstawianie własnych idei, podnoszą kwestie znaczenia globalnych rozwiązań dla poszczególnych grup państw (np. krajów rozwijających się) lub potencjalnych skutków propozycji dla konkretnych zagadnień (ekologii, praw kobiet, itp.). Aktywność NGO w zakresie podatków jest często osadzona w szerszych nurtach społecznych. Ważną obserwacją było dostrzeżenie, że świat mierzy się obecnie z coraz większą liczbą problemów o charakterze globalnym, a takie wyzwania łatwiej jest rozwiązywać używając globalnych narzędzi (np. globalnych danin). NGO podnoszą, że wprowadzanie zmian społecznych (zarówno przez państwa jak i przez inne podmioty) wymaga zabezpieczenia wpływów finansowych. Niewłaściwy lub niesprawiedliwy rozkład obciążeń podatkowych prowadzi do negatywnych zjawisk i uniemożliwia podejmowanie pożądanych działań. Jednym z celów aktywności jest zwiększenie globalnej świadomości wagi zagadnień związanych z podatkami i ich bardziej sprawiedliwą alokacją. Dostrzegając, że kwoty danin publicznych traconych przez państwa w wyniku istniejących reguł są znaczne, podkreśla się, że środki te mogłyby pokryć dużą część postulowanych wydatków, dla których obecnie brak finansowania. Same NGO oceniają, że mają realny wpływ na debatę o podatkach światowych$^{26}$. Jest tak jednak tylko w pewnym stopniu. Należy zaznaczyć, że ilość organizacji aktywnie zajmujących się podatkami na skalę globalną jest ograniczona, a ich głos słabo słyszalny. Trudno o precyzyjną diagnozę takiego stanu rzeczy. Wydaje się, że wpływ na to ma niskie zainteresowanie społeczne omawianą tematyką, co wynika także z obojętnej postawy środków przekazu uznających problemy sprawiedliwego opodatkowania za mało atrakcyjne medialnie. Kwestie podatkowe są skomplikowane i trudne do prezentacji, co jest skutkiem dominacji w debacie podatkowej profesjonalnego języka wykluczającego osoby niezajmujące się zawodowo tym zagadnieniem$^{27}$. Ograniczeniem roli NGO zainteresowany jest też biznes. Wielkie korporacje są beneficjentami --- $^{26}$ J. White, How NGOs changed the global tax debate, www.internationaltaxreview.com/article/2a6a3wdiumi40dufkq8zk/how-ngos-changed-the-global-tax-debate (data dostępu: 11.07.2023). $^{27}$ J. Kangave, M. Katusimire, Tax bargains: understanding the role played by public and private actors in influencing tax policy reform in Uganda, „UN Research Institute for Social Development” 2015, s. 19. istniejących, ułomnych rozwiązań, a zmiany szczególnie te inicjowane przez aktywistów społecznych mogłyby oznaczać zwiększenie obciążen fiskalnych. Organizacjom pozarządowym udało się wprowadzić niektóre kwestie podatkowe do debaty publicznej. Jednak ze względu na opór innych interesariuszy wpływ NGO na konkretne rozwiązania ciągle pozostaje ograniczony. Część winy za taki stan rzeczy leży po stronie samych organizacji. Analiza jakości pracy NGO zajmujących się podatkami wykazuje, że są one skoncentrowane głównie na krytyce obowiązujących zasad. Kampanie NGO mają na celu „podkreślenie niesprawiedliwości obecnej światowej polityki”$^{28}$, brak przy tym wyraźnego pozytywnego programu i realnych sugestii jakie rozwiązania powinny być wprowadzone. Dużym problemem jest ograniczona współpraca między ponadnarodowymi NGO. Badacze podkreślają, że „na arenie międzynarodowej instytucje, by mogły osiągnąć własne wartości i cele, muszą wchodzić w relacje z innymi podmiotami”$^{29}$. Ten stan w dziedzinie globalnych rozwiązań podatkowych nie został jeszcze osiągnięty. Dla porządku należy zaznaczyć, że istnieją NGO mające w swoim programie spowolnianie tworzenia rozwiązań globalnych. Przykładem organizacji osiągającej na tym polu wymierne sukcesy jest CF&P, która skutecznie wspierała blokowanie inicjatyw w zakresie wymiany informacji podatkowej$^{30}$. Funkcje NGO w kształtowaniu globalnego ładu podatkowego Z różnorodności instytucjonalnej oraz funkcjonalnej NGO wynika wielość funkcji, które są przez nie realizowane. Samuel Sharp, Stephanie Sweet i Alina R. Menocal wskazują na potrójną rolę NGO w kształtowaniu podatków światowych: analizowanie informacji, wyrażanie sprzeciwu lub poparcia dla konkretnych rozwiązań i zwiększanie społecznej świadomości tematyki$^{31}$. Można jednak pokusić się o bardziej szczegółową analizę funkcji realizowanych przez NGO w badanym zakresie$^{32}$. Są to: - funkcja poznawcza – funkcja ta ma dwa wymiary: po pierwsze, zbieranie i opracowywanie danych i informacji na temat zjawisk, które są następnie --- $^{28}$ T. Rixen, Politicization and institutional (non-)change in international taxation, „Discussion Paper SP IV 2008-306, Wissenschaftszentrum für Sozialforschung” 2008, s. 10. $^{29}$ M. Domiter, A. Marciszewska, Trzeci sektor w Europie wobec deficytu demokratycznego w dobie integracji i globalizacji, „Ekonomia XXI Wieku” 2018, nr 1, s. 70. $^{30}$ D.M. Ring, Who is making international tax policy? International organizations as power players in a high stakes world, „Fordham International Law Journal” 2010, nr 3, s. 649–722. $^{31}$ S. Sharp, S. Sweet, A.R. Menocal, Civil society engagement in tax reform, „Accountability & Transparency Initiative Report” 2019, s. 8. $^{32}$ K. Rogaczewska, op. cit., s. 41. prezentowane szerokim grupom odbiorców, pozwalając im zapoznać się z różnymi aspektami problemu. Często materiały opracowywane przez organizacje ukazują zjawiska w nowym świetle, mogą też być to informacje skrywane przez władze państwowe lub pomijane przez media. Drugi wymiar funkcji poznawczej realizowany jest poprzez sprzężenie zwrotne i dostarczanie organom władzy opinii i uwag dotyczących planowanych i podejmowanych działań. Organizacje monitorują daną tematykę i reagują na propozycje zmian. Dzięki temu decydenci uzyskują informację o szerszej akceptacji (lub jej braku) dla poszczególnych propozycji. W zakresie światowego ładu podatkowego funkcja ta jest istotna, ponieważ poziom świadomości społecznej dotyczącej zagadnienia jest niski, a podejmowane działania państw i organizacji międzynarodowych są słabo monitorowane przez niezależne podmioty. Istnieje konieczność promowania wiedzy o potencjalnym znaczeniu podatków globalnych i ich wpływie na światową społeczność. Bardzo ważne jest publikowanie danych o negatywnych stronach istniejącego stanu spraw (wielkości i rozkładu zjawisk ucieczki od opodatkowania, postawy międzynarodowych korporacji i niektórych rządów); - funkcja organizatorska – również ta funkcja ma kilka przejawów. W jej ramach ludzie podzielający określone wartości i cele mogą jednoczyć się dla wspólnego działania. NGO uczestnicząc w formalnym życiu politycznym, artykułują swój punkt widzenia i docierając do nowych zwolenników. Mogą przy tym korzystać z dostępnych źródeł finansowania i nadanych im uprawnień (udział w pracach agend państwowych, dostęp do informacji itp.). W zakresie analizowanego zjawiska także ta funkcja jest niezwykle istotna. NGO powinny stać się platformami, które zintegrują osoby chcącą uczestniczyć w procesach kształtowania światowego ładu podatkowego oraz udostępnić im narzędzia organizacyjne (w tym finansowanie). Powinny pełnić rolę interesariuszy procesów zmian na podobieństwo roli Amnesty International w kwestii praw człowieka lub Greenpeace w ekologii. To aktywność organizacji pozarządowych jest najlepszym sposobem na zapewnienie, aby głos społeczeństwa obywatelskiego był słyszalny w procesach globalnego zarządzania$^{33}$; - funkcja inspirująca – organizacje NGO mogą oddziaływać na społeczności pobudzając ich zainteresowanie problemami i konsolidując aktywność. Może to być realizowane poprzez promowanie wzorców zachowań lub bezpośrednie wsparcie lokalnych struktur (organizacyjne, finansowe, merytoryczne i materialowe). W tym zakresie istotne jest przyciągnięcie uwagi interesariuszy reprezentujących różne środowiska i zapewnienie, że lokalne społeczności będą aktywnie włączać się do wspólnych działań. Koordynacja $^{33}$ B. Ziemlicki, op. cit., s. 359. międzynarodowa może nadać promowanym postulatom uniwersalny charakter; - funkcja lobbingowa – dobrze skoordynowane działania lobbingowe mogą prowadzić do zmian zachowań zarówno państw, jak i podatników. NGO uznawane są za podmioty stosunków międzynarodowych, mogą więc być aktywne na tej płaszczyźnie i stanowić instrument nacisku. Realizacja tej funkcji wpłynie na kształt konkretnych rozwiązań podatkowych, a przede wszystkim na ich recepcję i stosowanie w praktyce. Dla realizacji swoich funkcji NGO stosują przemyślane strategie działania, właściwe dla danej tematyki i jej społecznej percepcji. Wyróżnia się cztery podstawowe strategie (nazywane też politykami)³⁴: - strategia informacji – NGO zbierają obiektywne dane o charakterze naukowym i dokonują ich transkrypcji na język zrozumiały dla otoczenia. Działanie to jest ukierunkowane przede wszystkim na opinię publiczną. NGO mogą też dostarczać decydentom, zarówno informacje o nastrojach społecznych jak i poddane odpowiedniej prezentacji wyniki badań naukowych. Rola tej strategii wzrasta wraz z ekspansją mediów społecznościowych. W zakresie podatków globalnych NGO mogą pełnić rolę obiektywnego źródła informacji, zdolnego do prezentacji również tzw. niewygodnych danych; - strategia symboliczna – organizacje pozarządowe kreują stronę symboliczną zagadnienia, operując pewnymi uogólnionymi modelami. Wprowadzają do technicznej debaty element emocji odwołując się do uczuć, idei i wartości. W sytuacji zdominowania dyskursu o globalnym ładzie podatkowym przez środowiska eksperckie, rola ta może okazać się kluczowa dla stworzenia szeroko zrozumiałego przekazu symbolicznego i umożliwienie identyfikacji społeczności obywatelskich z problematyką i postulatami; - strategia nacisku – NGO aktywne globalnie muszą podejmować działania o mocy adekwatnej do siły podmiotów, na które chcą wywrzeć wpływ. Może to wymagać oddziaływania na rządy i organizacje międzynarodowe, które tworzą normy. NGO dysponują licznymi narzędziami nacisku, od udziału w publicznej debacie, aż do akcji bezpośrednich takich jak protesty, bojkoty itp. Ponieważ światowe regulacje podatkowe powstają w wyniku tarć potężnych sił (państw, globalnych firm, organizacji takich jak OECD), niezbędne jest, by także NGO dysponowały (i mogły używać) siłą pozwalającą im odgrywać odpowiednią rolę; - strategia odpowiedzialności – ma na celu podniesienie świadomości interesariuszy (często podmiotów gospodarczych) i wymuszenie na nich odpowiednich zachowań. Pod naciskiem NGO korporacje kreując swój wizerunek zobowiązują się do pewnych działań lub zaniechań. Podobna polityka może --- ³⁴ K. Rogaczewska, op. cit., s. 78. być też prowadzona z wykorzystaniem skoordynowanych wysiłków społeczności lokalnych i globalnych w stosunku do rządów i organizacji państw\textsuperscript{35}. Tezy debaty o standardach podatkowych są uzależniane od interesów państw i firm dążących do narzucenia rozwiązań dla siebie korzystnych oraz uznania ich za uniwersalne i globalne. Dlatego należy wzmocnić w niej głos instytucji niezależnych, stawiających pytania dotyczące sprawiedliwości podatkowej i zasad współpracy koniecznych do jej efektywnego osiągnięcia\textsuperscript{36}. Rolą NGO powinno być wprowadzenie do dyskursu brakujących elementów. Należałoby oczekiwać w szczególności: - zrównoważenia narracji narzuconej przez obecnych liderów (OECD, ONZ), koncentrującej się na aspektach technicznych rozwiązań, a często zdominowanej przez państwa rozwinięte; - artykułowania głosu sprzeciwu wobec postawy państw-hegemonów (w praktyce USA); - wpływania na przyspieszenie działań w najbardziej drażliwych sferach, w których brak uregulowań skutkuje utratą dochodów i zjawiskami nieuczciwej konkurencji (np. w kwestii e-commerce); - zwiększenia stopnia transparentności procedur tworzenia standardów. Obecnie rozwiązania powstają bez demokratycznego nadzoru. Opinia publiczna nie ma dostępu do informacji jak przebiegają prace i podejmowane są decyzje (np. w OECD). Nie są jasne mechanizmy wyboru rozwiązań, stosowanych kryteriach i skali nacisków lobbingowych determinujących ostateczny kształt propozycji; - wsparcia pozycji krajów rozwijających się (często) odmiennych od interesów tzw. państw północy. Obecnie kraje rozwijające się nie są dostatecznie reprezentowane w organizacjach mających wpływ na powstawanie regulacji (tzw. inclusion deficit), co wpływa negatywnie na kształt proponowanych norm\textsuperscript{37}. W efekcie to „potężne państwa dyktują globalny porządek działań, a głos słabszych jest marginalizowany”\textsuperscript{38}. Zwiększony udział NGO mógłby zrównoważyć skutki tych zjawisk; - piętnowania postaw wypaczających sens ładu globalnego i zrażających do tej idei kraje dostrzegające w niej przejawy hipokryzji (np. zwalczanie przez kraje rozwinięte zjawiska tax havens w krajach karibskich przy jednoczesnym tolerowaniu go w Irlandii i Luksemburgu\textsuperscript{39}). \textsuperscript{35} Ch. Ku, op. cit., s. 116. \textsuperscript{36} G. Carlo, \textit{Cosmopolitan rights, global tax justice, and the morality of cooperation}, „Bocconi Legal Studies Research Paper” 2021, s. 1–13. \textsuperscript{37} R.D. Germain, \textit{Global financial governance and the problem of inclusion}, „Global Governance” 2001, nr 7, s. 411–426. \textsuperscript{38} S. Fung, \textit{The questionable legitimacy of the OECD/G20 BEPS Project}, „Erasmus Law Review” 2017, nr 2, s. 76–88. \textsuperscript{39} M. Pawlak, \textit{Raje podatkowe i ich wykorzystanie przez zagraniczne korporacje działające na terenie Polski}, „Nowe Tendencje w Zarządzaniu” 2022, nr 2, s. 21–49. wsparcia organizacji międzynarodowych zrzeszających znaczącą liczbę państw (np. ONZ), tak aby w debacie stanowiły przeciwwagę dla organizacji elitarnejch (OECD) reprezentujących tylko wybrane grupy państw. Na koniec należy wymienić dwa postulaty mające w ocenie autora znaczenie fundamentalne: - dopuszczenie krytycznego spojrzenia na obecne od stu lat rozwiązania fiskalne i przełamanie obowiązujących dogmatów (np. oparcia rozwiązań cen transferowych na zasadach separate entity oraz ALP zamiast użycia formuł alokacji); - ujęcie problemu podatków światowych od strony człowieka, a nie tylko przez pryzmat liczb, a nade wszystko nadanie debacie „ludzkiej twarzy”. W obecnie narzuconym podejściu zapomina się, że podatki nie są celem samym w sobie, a sposobem na rozwiązywanie problemów z którymi zmaga się ludzkość. Ryzyka i zagrożenia Działalność NGO, w szczególności w przestrzeni międzynarodowej nie jest wolna od zagrożeń. Unia Europejska zwraca uwagę na trzy podstawowe grupy problemów – przede wszystkim na kwestie związane z regulacjami ograniczającymi funkcjonowanie (swoboda działania, wolność słowa, itp.). Te problemy wydają się mniej istotne dla organizacji zajmujących się podatkami. Druga grupa ograniczeń dotyczy finansowania umożliwiającego ciągłość funkcjonowania i jest bardzo istotna dla wszystkich NGO. Ostatnia grupa wyzwań odnosi się do działalności operacyjnej i kwestii, takich jak dostęp do informacji, uznania NGO za partnerów dialogu i szanowanie ich postulatów$^{40}$. Te wyzwania wydają się kluczowe dla działalności NGO w zakresie podatków światowych. Obok ryzyka „zewnętrznego” NGO narażone są na liczne zagrożenia wynikające z ich własnej specyfiki. Jednym z nich jest ryzyko uzależnienia organizacji od rządów lub korporacji. Można dostrzec sieć powiązań między państwami, a niektórymi NGO, rodzającymi pytania o stopień ich niezależności$^{41}$. Również korporacje mogą chcieć wykorzystywać organizacje trzeciego sektora do wpływania na zakres i dynamikę debaty podatkowej. Firmy dysponują znacznymi zasobami finansowymi, które mogą być jeszcze większe, gdy wy- --- $^{40}$ http://fra.europa.eu/en/publication/2018/challenges-facing-civil-society-organisations-working-human-rights-eu (data dostępu: 11.07.2023). $^{41}$ Przykładowo International Tax Compact (ITC) świadczy usługi wsparcia (secretariats, networks, incubator) dla trzech NGO: Addis Tax Initiative, Network of Tax Organisations i DRM. Tymczasem ITC zostało założone przez Niemieckie Ministerstwo Współpracy Gospodarczej, a od roku 2022 inicjatywa jest współfinansowana przez UE – https://www.taxcompact.net/mission-and-functions (data dostępu: 11.07.2023). siłki – aby promować rozwiązania dla siebie korzystne – podejmuje grupa podmiotów (działania firm tzw. big tech). Podatnicy będący beneficjentami obecnego status quo mogą próbować użyć organizacje NGO do blokowania decyzji (np. poprzez narzucanie rozwiązań ekstremalnych, trudnych do zaakceptowania przez rządy), tak by jak najdłużej utrzymywać impas. Istnieje też ryzyko radykalizacji debaty. Doświadczenia z działań w zakresie ekologii lub praw człowieka pokazują, że istnieje wiele środowisk akceptujących tylko bardzo skrajne rozwiązania. Grupy te są obecne w mediach (ze względu na stosowane przez nie metody działania) i mogą narzucać sposób postrzegania problemu. Debata zredukowana do takiego poziomu mogłaby prowadzić do braku możliwości osiągnięcia kompromisów i wypaczenia idei światowego ładu podatkowego. Postawy skrajne często powodują wykluczenie niektórych środowisk z dialogu, a także akceptację języka i zachowań z pogranicza hejtu i agresji. Coraz częstszy problem to przekształcanie się NGO w podmioty realizujące komercyjne cele kierownictwa. Badania potwierdzają istnienie zjawiska wykorzystywania NGO jako „lukratywnych miejsc pracy dla cynicznych karierowiczów”$^{42}$. Remedium na powyższe zagrożenia może być tylko rygorystyczne respektowanie zasad zarówno w zakresie odpowiedzialności zewnętrznej (przestrzeganie prawa, tzw. compliance, upublicznianie informacji o organizacji), jak i wewnętrznej (transparentność i respektowanie procedur, poddawania się kontrolom i audytom)$^{43}$. Dzięki temu opinia publiczna i interesariusze mogą weryfikować, czy NGO postępuje zgodnie z prawem, w jakim stopniu działania są inspirowane siłami zewnętrznymi oraz jak wydawane są środki. Podsumowanie W ciągu najbliższych kilku dekad kształtować się będą ramy światowego porządku podatkowego. Proces ten już się rozpoczął i nie można go powstrzymać, choć nie musi przebiegać szybko. Obecnie w jego kształtowaniu tylko ograniczoną rolę odgrywają NGO. Rozwój globalnych norm w sferach typu prawa człowieka i ekologia udowodniły, że organizacje takie mogą mieć w tych procesach konkretne i ważne zadania do wypełnienia. Bez zwiększenia ich roli powstawać będą rozwiązania trudne do zaakceptowania dla międzynarodowej społeczności, choć korzystne dla globalnych korporacji i niektórych państw. Dlatego ważne jest, by NGO zwiększały aktywność w omawianej tematyce i śmielej artykułowały swoje postulaty. --- $^{42}$ J. Petras, NGOs: in the service of imperialism, „Journal of Contemporary Asia” 1999, nr 4, s. 430. $^{43}$ E. Panas, Problem odpowiedzialności transnarodowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, [w:] M. Halizak, M. Pietras (red.), op. cit., s. 757. Rola NGO to przede wszystkim uświadomienie znaczenia rozwiązań globalnych w podatkach szerokiej opinii publicznej, uproszczenie języka debaty, promowanie bardziej sprawiedliwych modeli, a także wpływanie na przyspieszenie procesów, które obecnie w przypadku braku konsensusu potrafią być latami blokowane. NGO powinny tworzyć „skuteczny pod względem siły oddziaływania punkt odniesienia w dyskusjach i działaniach mających na celu usprawniać, korygować, zmieniać funkcjonowanie mechanizmów” światowego systemu podatkowego\textsuperscript{44}. Wykaz literatury Aniol W., Deficyt demokratyczny w systemie globalnym, „Studia Europejskie” 2002, nr 4. Baek B-S., RHRIs, NHRIs and human rights NGOs, „Florida Journal of International Law” 2012, nr 24. Carlo G., Cosmopolitan rights, global tax justice, and the morality of cooperation, „Bocconi Legal Studies Research Paper” 2021. Domiter M., Marciszewska A., Trzeci sektor w Europie wobec deficytu demokratycznego w dobie integracji i globalizacji, „Ekonomia XXI Wieku” 2018, nr 1. Eriksen E.O., The EU: a cosmopolitan vanguard? Paper to the ECPR Fourth Pan-European Conference on EU Politics, University of Latvia, Riga, 25 September 2008. Fung S., The questionable legitimacy of the OECD/G20 BEPS Project, „Erasmus Law Review” 2017, nr 2. Germain R.D., Global financial governance and the problem of inclusion, „Global Governance” 2001, nr 7. Gołębiowski J., Zarządzanie globalne w gospodarce światowej (dotychczasowe formy i ich ewolucja), „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu” 2009, nr 23. Hager S., Baines J., The tax advantage of big business: how the structure of corporate taxation fuels concentration and inequality, „Politics & Society” 2020, nr 2. Hakelberg L., The hypocritical hegemon. How the United States shapes global rules against tax evasion and avoidance, Cornell University Press, Nowy Jork 2020, Harpaz A., International tax reform: who gets a seat at the table?, „University of Pennsylvania Journal of International Law” 2023. Halliday T.C., Shaffer G., Transnational legal orders, seria: Cambridge Studies in Law and Society, nr 56, Cambridge University Press, Cambridge 2015. Kafel T., Rola organizacji pozarządowych a współczesne wyzwania społeczno-gospodarcze, „Studia i Prace Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie” 2009, nr 4. Kangave J., Katusiimeh M., Tax bargains: understanding the role played by public and private actors in influencing tax policy reform in Uganda, „UN Research Institute for Social Development” 2015. Ku Ch., Strengthening international law’s capacity to govern through multilayered strategic partnerships, „South African Yearbook of International Law” 2007, nr 1. Koenig-Archibugi M., Mapping global governance, [w:] D. Held, A. McGrew (red.), Governing globalization: power, authority and global governance, Polity Press, Cambridge 2003. \textsuperscript{44} J. Gołębiowski, op. cit., s. 60. Lambell R., Ramia G., Nyland Ch., Michelotti M., NGOs and international business research: progress, prospects and problems, „International Journal of Management Reviews” 2008, nr 1. Lipka K., Organizacja Narodów Zjednoczonych a przyszłość światowych norm podatkowych, „Kwartalnik Prawa Podatkowego” 2023, nr 2. McGee R.W., Achim M.V., How serious is tax evasion? A survey of Polish opinion, https://www.researchgate.net/profile/Robert-Mcgee-5/publication/371966940_How_Serious_is_Tax_Evasion_A_Survey_of_Polish_Opinion/links/649f92f595bbbe0c-6e0506a3/How-Serious-is-Tax-Evasion-A-Survey-of-Polish-Opinion.pdf. Malinowski G., Tomkiewicz J., Koncepcja globalnego podatku majątkowego, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy” 2015, nr 43. Panas E., Problem odpowiedzialności transnarodowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, [w:] M. Halizak, M. Pietraś (red.), Poziomy analizy stosunków międzynarodowych, Polskie Tow. Studiów Międzynarodowych, Lublin 2012. Pawlak M., Raje podatkowe i ich wykorzystanie przez zagraniczne korporacje działające na terenie Polski, „Nowe Tendencje w Zarządzaniu” 2022, nr 2. Petras J., NGOs: in the service of imperialism, „Journal of Contemporary Asia” 1999, nr 4. Pietrzak E., Globalne prawo – lokalne prawo, [w:] M. Halizak, M. Pietraś (red.), Poziomy analizy stosunków międzynarodowych, Polskie Tow. Studiów Międzynarodowych, Lublin 2012. Ring D.M., Who is making international tax policy? International organizations as power players in a high stakes world, „Fordham International Law Journal” 2010, nr 3. Rixen T., Politicization and institutional (non-)change in international taxation, „Discussion Paper SP IV 2008-306, Wissenschaftszentrum für Sozialforschung” 2008. Rogaczewska K., Organizacje pozarządowe w polityce międzynarodowej, Projekt „Kształcenie wysoko wykwalifikowanych specjalistów dla sfery publicznej w wymiarze transeuropejskim”, Wrocław 2015. Salamon L.M., Anheier H.K., In search of the non-profit sector. The question of definitions, „Voluntas” 1992, nr 2. Schulmeister S., The struggle over the financial transactions tax. A politico-economic farce, „Revue de l’OFCE” 2015, nr 5. Sharp S., Sweet S., Menocal A.R., Civil society engagement in tax reform, „Accountability & Transparency Initiative Report” 2019. Szambelańczyk J., Kapitał społeczny a globalny kryzys finansowy na początku XXI wieku, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu” 2009, nr 23. White J., How NGOs changed the global tax debate, https://www.internationaltaxreview.com/article/2a6a3,wdiumi40dufkq8zk/how-ngos-changed-the-global-tax-debate. Zawadzki Z., Organizacje pozarządowe formą aktywności społecznej, „Edukacja Ustawicznza Dorosłych” 2021, nr 3. Ziembiński B., Rola organizacji pozarządowych w ochronie praw człowieka, [w:] J. Jaskiernia, K. Spryszak (red.), Ochrona praw człowieka w wymiarze uniwersalnym. Akjologia – instytucje – nowe wyzwania – praktyka, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2017. NGOs play an important role in shaping global norms in many areas – particularly human rights and ecology. Not so when it comes to the evolving global tax order, however. This area is dominated by international organizations such as the OECD. Individual countries and large, multinational corporations are promoting their own ideas, as well. The aim of the article is to analyse the role of NGOs in reshaping the global tax order and to examine their potential contributions (functions) to the process. The conclusions confirm that if NGOs remain largely excluded, the global tax structure that does emerge will lack an important component and implementation will certainly be delayed. Szkoda antymonopolowa. Zakres pojęciowy oraz przesłanki odpowiedzialności Pojęcie szkody antymonopolowej – ustalenia terminologiczne Pojęcie szkody antymonopolowej nie jest terminem języka prawnego, nie posługuje się nim ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji$^1$. Nazwa „szkoda antymonopolowa” używana jest natomiast w języku prawniczym. Wywodzi się ona z zagranicznej siatki pojęciowej – antitrust injury$^2$. Tę konwencję terminologiczną akceptuje także rodzima doktryna. Sama etymologia wyrażenia „szkoda antymonopolowa” może sugerować, że chodzi tu o szkodę będącą wynikiem przeciwdziałania koncentracji aktywności gospodarczej w jednym ręku. Mimo tych mankamentów odstąpienie od tej nazwy jest nieuzasadnione. Jak wspomniano, ma ona utrwalony sens we współczesnym piśmiennictwie, przynajmniej w podstawowym zakresie desygnatów. Spełnia nadto wymóg komunikatywności. W ustawie odszkodowawczej prawodawca posługuje się pojęciem „szkoda wyrządzona przez naruszenie prawa konkurencji”$^3$. Konsekwentnie jednak nie ustanawia definicji legalnej tej szkody. Objaśnia natomiast pojęcie naruszenia prawa konkurencji, które to w myśl art. 2 pkt 1 jest naruszeniem za- --- $^1$ Ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1132), dalej jako u.r.n.s. lub ustawa odszkodowawcza. $^2$ D.C. Richman, Antitrust standing, antitrust injury, and the per se standard, 93 YALE L.J. 1309, 1984; K. Kohutek, Szkoda antymonopolowa. Zasady odpowiedzialności oraz dochodzenie roszczeń odszkodowawczych, Warszawa 2018, s. 18. $^3$ Przepis art. 1 u.r.n.s. stanowi, że ustawa określa zasady odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez naruszenie prawa konkurencji oraz zasady dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji w postępowaniu cywilnym. kazów określonych w art. 101 lub art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej$^4$ lub zakazów określonych w art. 6 lub art. 9 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów$^5$. Określenie szkoda antymonopolowa nie jest więc pojęciem normatywnym, stanowi pewnego rodzaju skrót myślowy zaakceptowany przez doktrynę$^6$. Odnosząc się na wstępie do samego pojęcia szkody, należy wskazać, że również przepisy Kodeksu cywilnego$^7$, w szczególności art. 361, nie definiują tego pojęcia, lecz wytyczają granice obowiązku jej naprawienia. W orzecznictwie przyjmuje się, że szkodę należy rozumieć jako uszczerbek poniesiony w dobrach chronionych poszkodowanego, powstały wbrew jego woli oraz w wyniku zdarzenia wyrządzającego szkodę$^8$. Doktryna zgłasza zastrzeżenia co do braku woli poszkodowanego. W piśmiennictwie trafnie zakwestionowano zasadność wzbogacenia doktrynalnej definicji szkody o ten właśnie element. Doktryna ujmuje szkodę jako naruszenie dóbr służących poszkodowanemu bądź skutek takiego naruszenia. Trafny jest ten drugi sposób rozumienia szkody, gdyż znajduje on silne uzasadnienie normatywne w art. 361 § 1 k.c., w którym odrębnie wymieniono następstwa działania lub zaniechania oraz szkodę$^9$. Szkoda to ujemna dla poszkodowanego zmiana stanu faktycznego (względnie niekorzystny jej brak – art. 361 § 2 k.c.), stanowiąca efekt zdarzenia szkodzącego (niekoniecznie określonego w ustawie, choć wyłącznie następstwa takich zdarzeń mają znaczenie dla powstania obowiązku kompensacyjnego)$^{10}$, która jednak ni musi być jego bezpośrednim następstwem$^{11}$. Oba elementy szkody majątkowej mają ugruntowane orzecznictwem znaczenia. Poprzez stratę należy rozumieć pogorszenie się sytuacji majątkowej poszkodowanego w następstwie uszczuplenia aktywów lub zwiększenia pasywów. Do zmniejszenia aktywów dochodzi poprzez „utrata, ubytek lub zniszczenie poszczególnych elementów majątkowych, które dotąd przysługiwały poszkodowanemu, zatem omawiana postać szkody polega na tym, że pomniejszeniu ulega strona czynna majątku”$^{12}$. Celem uzupełnienia warto- --- $^4$ Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wersja skonsolidowana z 2016 r. (Dz. Urz. UE 2016 C 202), dalej jako TFUE. $^5$ Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2017 r., poz. 229, 1089 i 1132), dalej jako u.o.k.k. $^6$ K. Kohutek, op. cit., s. 19. $^7$ Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.), dalej jako k.c. $^8$ Wyrok SN z 31 października 1974 r., sygn. akt II CR 594/74, OSNC 1975, Nr 12, poz. 175; wyrok SN z 4 października 1966 r., sygn. akt II PR 123/66, OSNC 1967, Nr 12, poz. 219; uchwała SN z 29 marca 1994 r., sygn. akt III CZP 29/94, Lex nr 84472. $^9$ M. Kalinśki, Szkoda na mieniu i jej naprawienie, Warszawa 2008, s. 232. $^10$ Ibidem, s. 42, 101 i nast.; A. Szpunar, Odszkodowanie za szkodę majątkową. Szkoda na mieniu i osobie, Bydgoszcz 1998, s. 21. $^11$ D. Kaczan, Pomiędzy zasadą jedności szkody a teorią wielości szkód – głos w dyskusji, „Studia Iuridica Toruniensia” 2017, t. 19, s. 53–76. $^12$ Wyrok SA w Szczecinie z 22 kwietnia 2020 r., sygn. akt I ACa 29/20, Lex nr 3112833. wyeksponować pogląd doktryny, który na poczet starty zalicza zwiększenie się tych zobowiązań poszkodowanego, których powstanie lub powiększenie się ich rozmiaru stanowi skutek zdarzenia przypisanego osobie zobowiązanej do naprawienia szkody$^{13}$. Utracone korzyści w judykaturze są definiowane jako brak osiągnięcia spodziewanego majątku po stronie poszkodowanego przez zaistnienie zdarzenia szkodzącego. Typowe przykłady utraconych korzyści to: nieuzyskanie zarobku lub dochodu, utrata pożytków rzeczy lub prawa. Innymi słowy są to wszelkie aktywa, które nie weszły do majątku wskutek zdarzenia szkodzącego$^{14}$, przy czym należy wskazać, że fakt osiągnięcia korzyści musi cechować się wysokim prawdopodobieństwem, graniczącym z pewnością, gdyby nie zaistniało zdarzenie wywołujące szkodę. W momencie gdy owe prawdopodobieństwo jest niższe, występuje szkoda ewentualna – utrata szansy uzyskania korzyści. Ten typ szkody nie podlega naprawieniu$^{15}$. Ocena, czy doszło do utracenia korzyści, polega na swoistej ocenie indywidualnej sytuacji poszkodowanego z uwzględnieniem typu wpływów finansowych lub innych aktywów majątkowych oraz na doświadczeniu życiowym$^{16}$. Zabieg ten następuje jedynie jako stwierdzenie hipotetycznych reperkusji następstwa szkody w majątku konkretnego podmiotu$^{17}$. W związku z powyższym oraz kierując się doktryną i orzecznictwem cywilistycznym, szkodą antymonopolową będzie uszczerbek na dobrach poszkodowanego, polegający na różnicy między stanem tych dóbr powstały m wskutek naruszenia prawa konkurencji (antymonopolowego) a stanem, jaki by istniał, gdyby naruszenie prawa nie wystąpiło, zaznaczając, że zdarzeniem szkodzącym w przypadku szkody antymonopolowej może być tylko naruszenie prawa konkurencji (konkretnie zdarzenie normatywnie zdefiniowane)$^{18}$. Naruszeniem prawa konkurencji jest zatem „naruszenie zakazów określonych w art. 101 lub art. 102 TFUE, (...) lub zakazów określonych w art. 6 lub art. 9 u.o.k.k.”. Oznacza to, że krajowe uregulowanie pozwala jednoznacznie określić, z jakimi zdarzeniami, będącymi naruszeniami prawa konkurencji, zostanie powiązany obowiązek naprawienia szkody. Dyrektywa odszkodowawcza również odwołuje się do szkody rozmianej jako strata oraz utracone korzyści. Wyrazem czego jest pkt 12 preambuły, w którym ujęto szkodę jako „stratę rzeczywistą --- $^{13}$ Zob. Z. Radwański, A. Olejniczak, Zobowiązania, Warszawa 2008, s. 91; T. Dybowski, [w:] Z. Radwański (red.), System prawa cywilnego, t. 3, cz. 1: Prawo zobowiązań – część ogólna, Wrocław 1981, s. 213–215 oraz np. wyrok SN z 21 lipca 2016 r., sygn. akt II CSK 668/15, Lex nr 2202491. $^{14}$ A. Koch, [w:] M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny, t. 2: Komentarz. Art. 353–626, 2022, Legalis, komentarz do art. 361, nb 62–63. $^{15}$ Wyrok SA w Białymstoku z 6 marca 2019 r., sygn. akt AGA 165/18, Lex nr 2722032; wyrok SA w Białymstoku z 29 października 2020 r. sygn. akt I ACa 757/19 Lex nr 3127222; wyrok SA w Katowicach z 21 maja 2020 r., sygn. akt V ACa 507/19, Lex nr 3150885. $^{16}$ Ibidem. $^{17}$ Ibidem. $^{18}$ K. Kohutek, op. cit., s. 19–21. (damnum emergens) i szkodę z tytułu zysku, którego [poszkodowany – przyp. aut.] został pozbawiony (utracone korzyści lub lucrum cessans)". Odwołując się do dorobku doktryny, stratę rzeczywistą należy rozumieć jako szkodę materialną, która polega na faktycznym obniżeniu stanu majątkowego (kontekst ekonomiczny). Utracone korzyści natomiast oznaczają zysk, który nie został osiągnięty z powodu naruszenia prawa konkurencji$^{19}$. Zależenie od konkretnego stanu faktycznego, szkoda antymonopolowa może występować jako strata i jako utracone korzyści lub ograniczać się do któregoś z tych elementów. Zatem do szkody antymonopolowej dochodzi w wyniku naruszenia materialnych przepisów prawa publicznego z zakresu prawa konkurencji. Należy jednak pamiętać o szczególnych regulacjach przewidujących wyłączenia z zakazów antymonopolowych, które neutralizują działania antykonkurencyjne. W takim przypadku dana szkoda nie będzie szkodą antymonopolową, ponieważ wywolujące ją zachowanie nie stanowi naruszenia prawa konkurencji. Ustawa odszkodowawcza znajdzie zatem zastosowanie, gdy określone zachowanie będzie jednocześnie naruszeniem prawa konkurencji (w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.r.n.s.) i jednocześnie czynem nieuczciwej konkurencji. A posteriori prowadzi do odrzucenia części ogólnych regulacji odszkodowawczych. Oznacza to, że szkoda antymonopolowa powstanie tylko w przypadku naruszenia prawa konkurencji. Trzeba mieć przy tym na względzie dualne rozumienie pojęcia szkody i wskazać, że strata i utracone korzyści to ekonomiczne składowe szkody. Jednak interpretując dyrektywę odszkodowawczą oraz postulat pełnej kompensacji szkody antymonopolowej$^{20}$, należy dojść do wniosku, że na poczet straty w pewnych sytuacjach można zaliczyć też nieekonomiczne następstwa zdarzenia szkodzącego (np. utrata reputacji, dobrego imienia, utraconej szansy na zawarcie kontraktu)$^{21}$. Biorąc pod uwagę otwarte katalogi zawierające wyliczenia typów naruszeń prawa konkurencji oraz różnorodne ujmowanie elementów szkody w doktrynie i judykaturze, można zauważyć, że w praktyce występuje kilka rodzajów szkody antymonopolowej. Przesłanki odpowiedzialności za szkodę antymonopolową Konieczność zestawienia różnic i podobieństw między odpowiedzialnością cywilną za szkody kartelowe a odpowiedzialnością deliktową w Kodeksie cywilnym została ostatnio zauważona w doktrynie niemieckiej. Poświecono temu --- $^{19}$ A. Koch, [w:] M. Gutowski (red.), op. cit., komentarz do art. 361, nb 62–63. $^{20}$ Przepis art. 3 ust. 1 dyrektywy 2014/104/UE stanowi, że państwa członkowskie zapewniają, by każda osoba fizyczna lub prawna, która poniosła szkodę wynikającą z naruszenia prawa konkurencji, mogła dochodzić i uzyskać pełne odszkodowanie z tytułu tej szkody. $^{21}$ K. Kouhtek, op. cit., s. 24. zagadnieniu obszerne opracowanie monograficzne\textsuperscript{22}. Dalsze uwagi skoncentrują się na uwypukleniu węzłowych zagadnień dotyczących odpowiedzialności za szkodę antymonopolową w rodzimej doktrynie, z odniesieniami do orzecznictwa TSUE i obecnych rozwiązań prawnych. Naruszenie prawa konkurencji jako zdarzenie szkodzące normatywnie zdefiniowane Aby poprawnie zdefiniować przesłanki powstania szkody antymonopolowej, należy powtórzyć, że do naruszenia prawa konkurencji dochodzi poprzez zawarcie porozumienia ograniczającego konkurencję (art. 101 TFUE oraz art. 6 u.o.k.k.) lub nadużycie pozycji dominującej na rynku (102 TFUE oraz art. 9 u.o.k.k.), czyli wcześniej wspomniane zdarzenie normatywnie określone\textsuperscript{23}. Ze względu na tożsamość celu i brzmienia art. 6 u.o.k.k. oraz 101 TFUE, rozważania dotyczące wykładni pojęcia zakazanych porozumień będą aktualne dla obu aktów prawnych. Zakazane porozumienia oznaczają umowy zawarte między przedsiębiorcami, związkami przedsiębiorców lub związkami przedsiębiorców a przedsiębiorcami. Porozumienia te mogą przybierać również inne postać niż umowa i mogą obejmować tylko niektóre postanowienia umów. Zarówno forma, jak i świadomość uczestnictwa nie jest istotna z perspektywy stosowania art. 6 u.o.k.k.\textsuperscript{24} Wystarczająca jest możliwość przewidzenia, że antykonkurencyjny cel wynika z treści porozumienia, a jego realizacja może doprowadzić do skutku w postaci co najmniej zakłócenia konkurencji na rynku właściwym\textsuperscript{25}. Podobnie obojętna jest kwestia, czy strony rzeczywiście zre- \textsuperscript{22} Szerzej: M. Mevißen, \textit{Die Haftung für Kartellschäden im System des allgemeinen Deliktsrechts}, Baden-Baden 2023, passim. \textsuperscript{23} Krajowy prawodawca zdecydował się na wprowadzenie wspólnego reżimu prawnego dla dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji, które mają wpływ na handel między państwami członkowskimi, jak również dla tych o charakterze krajowym. Dyrektywa odszkodowawcza w swej rozpiętości dotyczy roszczeń o naprawienie szkody, która jest wynikiem naruszenia art. 101 lub 102 TFUE lub krajowego prawa konkurencji. W art. 2 pkt 2 dyrektywy prawo konkurencji zostało zdefiniowane w bardzo wąski sposób – są to przepisy prawa krajowego, których cel jest identyczny z art. 101 i 102 TFUE i które stosuje się do tej samej sprawy i równolegle z unijnym prawem konkurencji na mocy art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1/2003, z wyłączeniem przepisów prawa krajowego, które nakładają kary na osoby fizyczne, chyba że takie kary są sposobem egzekwowania reguł konkurencji mających zastosowanie do przedsiębiorstw. Dyrektywa nie dotyczy więc naruszeń krajowego prawa konkurencji, które mają czysto wewnętrzny charakter, tj. nie wpływają na handel między państwami członkowskimi, co wyklucza zastosowanie art. 101 i 102 TFUE. Jednocześnie w motywie 10 dyrektywy odszkodowawczej wskazano, że dyrektywa nie powinna wpływać na powództwa o odszkodowanie z tytułu naruszenia krajowego prawa konkurencji, jeżeli to naruszenie nie wpływa na handel między państwami członkowskimi w rozumieniu art. 101 lub 102 TFUE. \textsuperscript{24} Wyrok SA w Warszawie z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt VI ACa 1799/14, Lex nr 2023538. \textsuperscript{25} Wyrok SA w Warszawie z 27 marca 2015 r., sygn. akt VI ACa 526/14, Lex nr 1843245. alizowały (lub realizują) porozumienie w praktyce. Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że zakres przedmiotowy art. 6 u.o.k.k., ze względu na użycie alternatywy łącznej „celem lub skutkiem”, odnosi się do przypadków, w których cel porozumienia został osiągnięty, ale też również obejmuje samo uczestnictwo w porozumieniu wymierzonemu w dobro chronione, jakim jest swobodna konkurencja$^{26}$. Dla kwalifikacji porozumienia jako niedozwolonego wystarcza wykazanie, że celem działań przedsiębiorców było naruszenie reguł konkurencji. Naruszenie reguł konkurencji oznacza każde sztuczne zakłócenie warunków konkurencji, wynikające ze skoordynowanych działań stron w drodze porozumienia. Tego typu postępowania są nieważne z mocy prawa, w całości lub części (w zależności od zakresu porozumienia)$^{27}$. Drugą normatywnie określoną praktyką antykonkurencyjną jest nadużywanie pozycji dominującej przez jednego lub kilku przedsiębiorców. Punktrem wyjścia do rozważań na temat nadużycia pozycji dominującej w myśl art. 102 TFUE i krajowego odpowiednika z art. 9 u.o.k.k. jest zasygnalizowanie kwestii definiowania pozycji dominującej oraz nadużycia tej pozycji. Przepis art. 102 TFUE (podobnie art. 9 u.o.k.k.) nie zawiera definicji legalnej pozycji dominującej, wpracowała ją natomiast praktyka orzeczniczca Unii Europejskiej. Bezpośrednim odzwierciedleniem wykładni dokonanej przez organy Unii jest art. 4 pkt 10 u.o.k.k., w którym krajowy ustawodawca przyjął, że pozycja dominująca to taka, która umożliwia przedsiębiorcy zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez możliwość działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Przyjmuje się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%$^{28}$. Ze względu na brak legalnej definicji nadużycia pozycji dominującej w prawie unijnym i krajowym, doktryna korzysta z definicji zawartych w orzecznictwie unijnym oraz w aktach o charakterze soft law, ze względu na podobieństwo między art. 9 u.o.k.k. a art. 102 TFUE$^{29}$. Orzecznictwo wspólnoty europejskiej określa mianem nadużycia pozycji dominującej wszelkie zachowania przedsiębiorcy w znaczeniu obiektywnym, które mogą ingerować w panującą strukturę rynku „poprzez sięganie do metod odbiegających od tych, które zwykle warunkują normalną konkurencję (...), utrudnia- --- $^{26}$ Por. wyrok SN z 17 marca 2021 r. sygn. akt I NSKP 4/21, Lex nr 3225302; wyrok SA w Warszawie z 19 stycznia 2016 r., sygn. akt VI ACa 468/15, Lex nr 2000411. $^{27}$ Wyrok SA w Warszawie z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt VI ACa 624/14, Lex nr 1733748. $^{28}$ Przepis art. 4 pkt 10 u.o.k.k. wprowadza definicję legalną pozycji dominującej, przez którą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów (przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%). $^{29}$ R. Blicharz, K. Horubski, M. Pawelczyk, [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Publiczne prawo gospodarcze, seria: System Prawa Administracyjnego, t. 8B, Warszawa 2014, s. 659. ją zachowanie konkurencji istniejącej na rynku lub rozwój konkurencji”, niebędące uzasadnione, a mające na celu osłabienie konkurencji$^{30}$. Oznaczenie pozycji dominującej wymaga wyznaczenia rynku właściwego, co pozawała na stwierdzenie, czy dany przedsiębiorca posiada udział przekraczający 40% w rynku, umożliwiając tym samym ograniczenie konkurencji oraz eksploatację pozycji rynkowej kosztem innych uczestników obrotu$^{31}$. Warto podkreślić, że sama pozycja dominująca nie jest zakazana, co potwierdzają regulacje dotyczące uzyskania takiej pozycji w drodze koncentracji oraz fakt, że pozycja dominująca może wynikać z innych zdarzeń, które same w sobie nie są antykonkurencyjne. Sąd Najwyższy w wyroku z 20 kwietnia 2017 r. przyjął, że dla określenia posiadania przez przedsiębiorcę pozycji dominującej konieczne jest spełnienie kumulatywnie dwóch przesłanek: posiadania pozycji umożliwiającej zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym oraz zdolności przedsiębiorcy do działania w znacznym stopniu niezależnie od konkurentów, kontrahentów i konsumentów. Autonomia działania przedsiębiorcy powinna dawać mu możliwość zapobiegania konkurencji na rynku właściwym, ponieważ sama zdolność przedsiębiorcy do niezależnego działania, która nie wpływa na stan konkurencji, nie jest wystarczająca do stwierdzenia, że przedsiębiorca ten ma pozycję dominującą$^{32}$. W przypadku nadużycia pozycji dominującej cel czy skutek działań nie mają znaczenia dla oceny jej antykonkurencyjnego charakteru$^{33}$. Oznacza to, że nie jest istotne, czy działania miały na celu zysk konkurencyjny, czy też mogły wynikać z innych motywacji. Istotne jest samo nadużycie pozycji dominującej, które wpływa na konkurencję na rynku. Przepis art. 9 u.o.k.k. zakazuje takiego nadużywania pozycji dominującej i nie przewiduje wyłączeń od jego stosowania$^{34}$. --- $^{30}$ Por. wyrok S(PI) z 29 marca 2012 r., sygn. akt T-336/07, ZOTSiS 2012, Nr 3, poz. II-172; wyrok TS z 17 lutego 2011 r., sygn. akt C-52/09, ZOTSiS 2011, Nr 2, poz. I-527; wyrok S(PI) z 17 grudnia 2009 r., sygn. akt T-57/01, ZOTSiS 2009, Nr 11–12, poz. II-4621. $^{31}$ Zob. wyrok S(PI) z 17 grudnia 2003 r., sygn. akt T-219/99, Lex nr 186095. $^{32}$ Wyrok SN z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SK 21/16, Lex nr 2310099. $^{33}$ A. Stawicki, [w:] E. Stawicki (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, wyd. drugie, 2016, Lex, komentarz do art. 9. $^{34}$ Artykuł 9 u.o.k.k. ma charakter bezwzględny. Natomiast art. 6 u.o.k.k. przewiduje odstępstwa, dlatego nie każde porozumienie między przedsiębiorcami na tym samym rynku będzie nieważne z mocy prawa. W ust. 3 art. 101 TFUE (odpowiednio art. 7 i 8 u.o.k.k.) przewidziane zostały odstępstwa od ogólnej reguły nieważności postanowień ograniczających konkurencję. Funkcjonowanie gospodarki rynkowej opiera się na wielowymiarowej współpracy między konkurencyjnymi przedsiębiorcami w sposób równoległy, jak i przedsiębiorcami występującymi na różnych szczeblach obrotu. Taka kooperacja wymaga zawierania różnych porozumień między współpracującymi konkurentami. Zastosowanie art. 6 u.o.k.k. ograniczone będzie art. 7 i 8 u.o.k.k. w myśl reguły lex specialis derogat legi generali. Te dwie normy prawne przewidują odstępstwa od zakazu zawierania antykonkurencyjnych porozumień. Związek przyczynowy pomiędzy szkodą a zdarzeniem szkodzącym Ostatnia przesłanka, której istnienie warunkuje odpowiedzialność od- szkodowawcza z tytułu naruszenia prawa konkurencji, jest występowanie związku przyczynowego pomiędzy czynem naruszającym prawo konkurencji a szkodą. W tym zakresie państwa implementujące dyrektywę miały swobo- dę co do przyjęcia regulacji normującej związek przyczynowy, byleby zapro- ponowane rozwiązania były zgodne z orzecznictwem unijnym, zasadą słuszności oraz zasada równoważności$^{35}$. Z orzeczeń m.in. w sprawie C-557/12 Kone AG i in. v. ÖBB-Infrastruktur AG$^{36}$ oraz C-435/18 Otis GmbH i in. v. Land Oberösterreich i in.$^{37}$ wynika szeroka interpretacja związku przyczynowego. Pozwala to na przypisanie naruszycielowi prawa konkurencji odpowiedzial- ności za szkody powstałe na rynkach innych niż te, na których naruszyciel koncentruje swoją działalność (rynki te mogą nawet nie być tożsame lub po- dobne przedmiotowo), oraz za szkody wyrządzone podmiotom, które nie mają relacji prawnych ze sprawcą. Powyższe jedykaty stają się podstawą do przy- jęcia, że szkoda antymonopolowa nie musi powstać w bezpośrednim następstwie naruszenia prawa konkurencji$^{38}$. Skoro przepisy dyrektywy nie obejmują bezpośrednio zagadnienia zwią- zku przyczynowego$^{39}$, uzasadnia to odwołanie się do wypracowanych przez rodzimą doktrynę rozwiązań funkcjonujących na gruncie art. 415 k.c., a mia- nowicie stosowania art. 361 § 1 k.c., który łączy odpowiedzialność po stronie zobowiązanego do naprawienia szkody z normalnymi działaniami lub zanie- chaniami$^{40}$. Kluczowe znaczenie ma test normalności. Jego celem jest stwier- dzenie, czy zdarzenie wskazywane jako przyczyna szkody zazwyczaj wywołu- je takie następstwa, jakie wystąpiły w rozpatrywanym stanie faktycznym. Za normalne następstwa badanej przyczyny uznać należy takie, których prawdo- podobieństwo zostaje każdorazowo zwiększone przez jej pojawienie się, przy czym wystarczy ustalenie, że prawdopodobieństwo jego zawiśnięcia ulega zwiększone przez przyczynę badaną w porównaniu do sytuacji, w których ów --- $^{35}$ Tak stanowi motyw 11 dyrektywy odszkodowawczej. $^{36}$ Wyrok TS z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt C-557/12 Kone AG i in. v. Öbb-Infrastruktur AG, ZOTSiS 2014, nr 6, poz. I-1317. $^{37}$ Wyrok TS z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt C-435/18, Lex nr 2751013. $^{38}$ K. Kohutek, Jakie szkody można przypisać naruszycielom prawa konkurencji? Glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 12.12.2019 r., C-435/18, Otis GmbH i in. przeciwko Land Oberösterreich i in., „Europejski Przegląd Sądowy” 2020 nr 4, s. 46–47. $^{39}$ W preambule dyrektywy (pkt 11), powołując się na orzecznictwo, potwierdza się istnienie tej zasady, zaznaczając, że w związku z brakiem regulacji unijnych dotyczących tego zagadnienia podlega ona „krajowym przepisom i procedurom państw członkowskich”. $^{40}$ A. Koch, Związek przyczynowy jako podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym, Warszawa 1975, s. 66. czynnik sprawczy nie występuje\textsuperscript{41}. W nauce utrwalony jest pogląd akceptujący możliwości wskazania jako przyczyny wyrządzającej szkodę takiego zachowania się, które ów skutek wywołuje poprzez wieloczłonowe czynniki kauzalne (przyczyny pośrednie)\textsuperscript{42}. Domniemanie szkody Dotychczasowe uwagi jednoznacznie wskazują na istniejące różnice pomiędzy klasycznym pojęciem szkody a omawianą szkodą antymonopolową. Jednym z istotniejszych zagadnień różnicujących te pojęcia jest wprowadzenie domniemania szkody powstałej na skutek naruszenia prawa konkurencji. Domniemanie powstania szkody w wyniku naruszenia prawa konkurencji zostało implementowane do art. 7 u.r.n.s. na wzór regulacji z dyrektywy odszkodowawczej zawartej w art. 17 ust. 2\textsuperscript{43}. Z treści wspomnianego przepisu wynika, że ustanawia on wzruszalne domniemanie istnienia szkody będącej rezultatem wystąpienia na rynku zakazanego porozumienia, czyli kartelu. Jak wynika z motywu 47 dyrektywy 2014/104, prawodawca Unii ograniczył to domniemanie do spraw kartelowych z uwagi na ich tajny charakter. Przymiot tajności zwiększa asymetrię w dostępie do informacji, a w konsekwencji utrudnia poszkodowanym uzyskanie dowodów niezbędnych do wykazania istnienia szkody. Regulacja zawarta w art. 7 rodzimej regulacji ma szerszy zakres, ponieważ obejmuje wszelkie naruszenia prawa konkurencji, a nie tylko naruszenia kartelowe, jak przewidują przepisy unijne. Przepis art. 7 u.r.n.s. ma charakter szczególny, ponieważ odwraca ogólną zasadę wyrażoną w art. 6 k.c. Co do zasady fakty, z których wywodzone jest dochodzone roszczenie, powinny być dowiedzione przez powoda, pozwany natomiast dowodzi fakty tamujące oraz niwecające te twierdzenia i dowody\textsuperscript{44}. Zasada ta obowiązuje w ramach dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na zasadach ogólnych z tytułu wystąpienia szkody (art. 415 i nast. k.c.). Tymczasem domniemanie wyrządzenia szkody na skutek naruszenia prawa konkurencji ma charakter domniemania wzruszalnego, które odwraca ciężar dowodzenia. Motywacją wprowadzenia takiego rozwiązania było przekonanie \textsuperscript{41} Szerzej: M. Kaliński, op. cit., s. 387; P. Sobolewski, [w:] K. Osajda (red.), \textit{Kodeks cywilny. Komentarz}, t. 3A Warszawa 2017, s. 152–153. \textsuperscript{42} A. Koch, [w:] M. Gutowski (red.), op. cit., nb 19 i nast.; P. Sobolewski, [w:] K. Osajda (red.), op. cit., s. 153. \textsuperscript{43} Art. 17 ust. 2 dyrektywy 104/2014/UE ma następującą treść: „Domniemywa się, że naruszenia kartelowe wyrządzają szkodę. Sprawca naruszenia ma prawo obalić to domniemanie”. \textsuperscript{44} Wyrok SN z 30 listopada 2011 r., sygn. akt III CSK 28/11, Lex nr 1102263; wyrok SN z 14 lipca 2011 r., sygn. akt III SK 4/10, Lex nr 901642; wyrok SN z 10 lutego 2011 r., sygn. akt IV CSK 335/10, Lex nr 784972; wyrok SN z 26 marca 2010 r., sygn. akt I CSK 444/09, Lex nr 583733. prawodawców, że udowodnienie faktu szkody antymonopolowej przez osoby poszkodowane byłoby zbyt utrudnione lub niemożliwe, podczas gdy obalenie domniemania wynika z okoliczności znanych drugiej stronie (naruszycielowi)$^{45}$. Konstrukcja ta ma na celu ułatwienie poszkodowanemu wykazania przesłanek odpowiedzialności sprawcy naruszenia, w szczególności w kontekście tajnych karteli, których przepis dyrektywy bezpośrednio dotyczy. Celem przepisów prawa o charakterze domnieman jest zwolnienie stron z ciężaru dowodu, aby chronić określone kategorie podmiotów$^{46}$ (w tym wypadku chodzi o podmioty dotknięte pośrednio lub bezpośrednio szkodą antymonopolową). Wprowadzenie domniemania szkody przełamuje dotychczasowe rozwiązania przyjęte w polskim porządku prawnym, stanowiąc przy tym wyraźne rozróżnienie szkody antymonopolowej i szkody w ujęciu klasycznym. Jednak nie można pomijać, że domniemanie to dotyczy szkody co do zasady, a nie jej wysokości$^{47}$. Biorąc pod uwagę dualny sposób pojmowania szkody, należy stwierdzić, że szkoda objęta domniemaniem to zarówno strata, jak i utracone korzyści. Oznacza to, że poszkodowany musi wykazać: a) wysokość szkody (naruszenie prawa konkurencji doprowadziło do powstania szkody indywidualnej), b) związek przyczynowy (między szkodą indywidualną a wspomnianym naruszeniem), c) sam fakt naruszenia prawa konkurencji$^{48}$. Ostatecznie domniemanie okazuje się w dużej mierze nieprzydatne w dochodzeniu roszczeń, ponieważ poszkodowane strony nadal muszą udowodnić rzeczywistą wysokość szkody, co wiąże się z trudnościami dowodowymi. W tym miejscu warto zasygnalizować postulaty de lege ferenda. Prawodawca unijny lub krajowy mógłby rozważyć wprowadzenie domniemania wysokości szkody, np. poprzez uznanie, że kartele powodują nadmierną szkodę cenową w wysokości 10%. Podobne rozwiązanie wprowadzono na Węgrzech oraz w Łotwie$^{49}$. Rumunia zakłada nawet domniemanie szkody w wysokości 20%$^{50}$. Takie podejście znacznie ułatwiłoby i przyspieszyło egzekwowanie pra- --- $^{45}$ Postanowienie SN z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt IV CSK 282/12, Lex nr 1288720. $^{46}$ P. Machnikowski, [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Zarys prawa cywilnego, Warszawa 2016, s. 115. $^{47}$ Motyw 47 dyrektywy: „Domniemanie nie powinno obejmować konkretnej wartości szkody” (“Presumption should not cover the concrete amount of harm”); ale również: wyrok TS z 16 lutego 2023 r., C-312/21 Tráfics Manuel Ferrer s.l. and Ignacio v. Daimler A.G., Lex nr 3487039, w szczególności pkt 11. $^{48}$ Ibidem, s. 93. $^{49}$ Podobne rozwiązanie przyjęła Łotwa, szerzej: http://m.lkumi.lv/ta/en/en/id/54890-competition-law/ (data dostępu: 27.06.2023) oraz Węgry, § 88/C ust. 6 węgierskiej ustawy kartelowej, https://mkogy.jogtar.hu/jogszbaly?docid=a0900014.TV/ (data dostępu: 27.06.2023). $^{50}$ Art. 16 ust. 2 ustawy Ordonanță De Urgență nr 170 din 14 octombrie 2020 privind acțiunile în despăgubire în cazurile de încălcare a dispozițiilor legislației în materie de concurență, precum și pentru modificarea și completarea Legii concurenței nr 21/1996 zawiera domniemanie, wa prywatnego, a ponadto istotnie wpłynęłoby na możliwość pozasądowego dochodzenia roszczeń z tytułu szkody antymonopolowej z pominięciem trudnego procesu dowodzenia wysokości szkody antymonopolowej. Nadmierne obciążenie jako starta Analizując pojęcie szkody antymonopolowej, nie sposób pominać instytucji nadmiernego obciążenia (czyli jeden z rodzajów szkody antymonopolowej, mający zarazem charakter normatywny$^{51}$) i związanych z tym zagadnieniem regulacji. To właśnie nadmierne obciążenie jest jednym typem szkody, który definiuje ustawa odszkodowawcza w ślad za przepisami unijnymi. Genezy idei przerzucania nadmiernego obciążeń można doszukać się w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako TSUE) w sprawach zwyczajowo nazywanych Courage$^{52}$ i Manfredi$^{53}$, na kanwie których uznano, że każda osoba fizyczna jest uprawniona do dochodzenia odszkodowania za wyzwądzoną szkodę. Termin „każda osoba fizyczna” ma obejmować zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich nabywców produktów lub usług. Nadmierne obciążenie stanowi stratę, którą ponoszą ofiary naruszeń kartelowych – klienci/nabywcy naruszycieli (przynajmniej w zakresie, w jakim ci nabywcy nie przerzucili tej różnicy, tj. podwyższonej ceny, na własnych klientów)$^{54}$. Nadmierne obciążenie definiowane jest jako różnica między ceną faktycznie zapłaconą a ceną, która by obowiązywała, gdyby nie doszło do naruszenia prawa konkurencji$^{55}$. Mechanizm powstania nadmiernego obciążenia, który został uregulowany w przepisach unijnych, a następnie krajowych, dotyczy zarówno klientów podmiotu odpowiedzialnego za delikt antymonopolowy (nabywca bezpośredni$^{56}$), ale też podmiotów działających na dalszych szczęblach obrotu/łańcucha dystrybucji (nabywców pośrednich nabywających produkty --- $^{51}$ Normatywny, ponieważ nadmierne obciążenie zostało zdefiniowana w art. 2 pkt 3 u.r.n.s. $^{52}$ Wyrok TS z 20 września 2001 r., sygn. akt C-453/99, Lex nr 83378. $^{53}$ Wyrok TS z 25 listopada 1998 r., sygn. akt C-308/97, Ecr 1998, Nr 11, poz. I-7685. $^{54}$ Ibidem, s. 20–21. $^{55}$ Definicja legalna ustanowiona w przepisie art. 2 ust. 20 dyrektywa 2014/104/UE oraz art. 2 pkt 11 u.r.n.s. $^{56}$ W myśl art. 2 ust. 23 dyrektywy odszkodowawczej „nabywca bezpośredni” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która nabyła bezpośrednio od sprawcy naruszenia produkty lub usługi objęte naruszeniem prawa konkurencji. lub produkty pochodne, które objęte są deliktem). Dyrektywa, a następnie regulacja krajowa pojęcie przecucenia koncentrują na nabywcach pośrednich$^{57}$. W przypadku gdy nadmiernie obciążenie dotyka właśnie nabywców pośrednich (i dalszych)$^{58}$, dochodzi do przerzucenia nadmiernego obciążenia, a w konsekwencji podmioty te mogą powołać się na zarzut ujęty w art. 4 u.r.n.s., mający zarazem charakter domniemania przerzucenia nadmiernego obciążenia na nabywcę pośredniego. W tym miejscu warto zwrócić uwagę, że zarzut przerzucenia nadmiernego obciążenia może być stosowany w sposób dwojaki: defensywny, który ma miejsce, gdy powołuje się na niego sprawca powstałego obciążenia (efekt tzw. tarczy), lub sposób ofensywny, który służyć ma dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych w trybie powództwa przez nabywcę pośredniego$^{59}$. Mimo kazuistycznej regulacji należy przyjąć, iż domniemanie przerzucenia polega na przyjęciu, że nabywca bezpośredni nabył produkty bądź usługi obarczone cechą naruszenia prawa konkurencji, przerzucił część nadmiernego obciążenia poprzez zbycie (po cenie wyższej niż po takiej, gdyby zbył, gdyby nie doszło do nadmiernego obciążenia) na kolejnego nabywcę dóbr lub usług (tzn. na nabywcę pośredniego). W ten sposób nabywca bezpośredni w pewnym stopniu niweluje własną szkodę wynikającą z nadmiernego obciążenia, poprzez częściową podwyżkę cen zbywanych produktów lub usług w łańcuchu dystrybucji, natomiast nabywca pośredni doświadcza pomniejszenia zysków własnych$^{60}$. Na przywołane domniemanie może powoływać się tylko nabywca pośredni, który dochodzi odszkodowania bezpośrednio od naruszyciela (taka legitymację in concreto zawiera przepis art. 3 u.r.n.s.). Warunkami skutecznego powołania się na zarzut z art. 4 u.r.n.s. są: 1) wystąpienie nadmiernego obciążenia w stosunku do nabywcy bezpośredniego (nabycie produktu lub usług od naruszyciela prawa konkurencji) i 2) zbycie na rzecz nabywcy pośredniego towarów lub usług nabytech od naruszyciela, przez nabywcę pośredniego za cenę własną (wyższą). $^{57}$ Dyrektywa odszkodowawcza definiuje w art. 20 ust. 24 „nabywcę pośredniego” jako osobę fizyczną lub prawną, która nie bezpośrednio od nabywcy, ale od nabywcy bezpośredniego lub kolejnego nabywcy nabyła produkty lub usługi, które były przedmiotem naruszenia prawa konkurencji, lub produkty lub usługi zawierające je lub z nich pochodzą. $^{58}$ Efekty przerzucenia nadmiernego obciążenia mogą przybrać postać kaskadową, bowiem nabywca pośredni może dalej zbyć nabyte produkty lub usługi dotknięte naruszeniem. $^{59}$ K. Kohutek, Obrona passing-on w procesie naprawienia szkody antymonopolowej: analiza krytyczna na tle unormowań dyrektywy, orzecznictwa oraz instytucji prawa cywilnego, „Transformacje Prawa Prywatnego” 2020, nr 3, s. 45. $^{60}$ B. Turno, [w:] A. Piszcz, A. Stawicki, D. Wolski (red.), Roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. Komentarz, Warszawa 2018, s. 169–170; K. Drzewicka, A. Gulińska, [w:] K. Lis-Zarrias, P. Machnikowski (red.), Ustawa o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej naruszeniem prawa konkurencji. Komentarz, 2018, Legalis, art. 4, nb 6–7. Celem wprowadzenia regulacji dotyczącej przerzucenia nadmiernego obciążenia jest efektywna kompensacja powstałej szkody, w sposób zgodny z zasadą pełnego odszkodowania, jednocześnie bez doprowadzenia do bezpodstawnego wzbogacenia poszkodowanego (sytuacji, gdy odszkodowanie przewyższa poniesioną szkodę)⁶¹. Unormowania dyrektywy⁶² nie tylko określają zasady stosowania instytucji przerzucenia nadmiernego obciążenia (ang. passing-on), ale też stanowią wyraz uznania tej instytucji w porządku prawnym, w szczególności w trybie prywatnoprawnego dochodzenia szkody wyrządzonej naruszeniem prawa konkurencji⁶³ (tzw. private enforcement), czyli szkody antymonopolowej⁶⁴. Warto w tym miejscu odnotować, że w prawie niemieckim odwołanie do instytucji przerzucenia nadmiernego obciążenia pojawiło się wcześniej niż sama dyrektywa, ponieważ dopuszczalność obrony z przerzuceniem obciążeń i prawo klientów pośrednich do wniesienia skargi zostały wykazane już w wyroku BGH w sprawie ORWI z 2011 r.⁶⁵ Jednakże podejście usankcjonowane w dyrektywie oficjalnie wdrożone zostało w § 33c⁶⁶ Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen⁶⁷, który ułatwia powoływanie się na pass-on as a shield, a przede wszystkim na pass-on as a sword⁶⁸ (stosowania de facto zarzutu przerzucenia nadmiernego obciążenia w sposób defensywny – jako tarcza lub ofensywny – jako miecz). W tym zakresie regulacja niemiecka nie odbiega od sposobu unormowania owego zarzutu w polskiej ustawie odszkodowawczej. Podsumowanie W porównaniu do szkody w klasycznym znaczeniu szkoda antymonopolowa może mieć bardziej abstrakcyjny charakter. Może ona obejmować szerszy zakres szkód, takich jak utrata możliwości konkurencji, ograniczenie dostępu --- ⁶¹ Wyroki SN: z 4 listopada 2010 r., sygn. akt IV CSK 126/10, Lex nr 898263; z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II CSK 100/18, Lex nr 2648598. ⁶² Zagadnieniu temu w dyrektywie poświęcono rozdział IV Nadmierne obciążania, który obejmuje art. 12–16. ⁶³ K. Kohutek, Obrona passing-on…, s. 46. ⁶⁴ Ibidem. ⁶⁵ Wyrok BGH z 28 czerwca 2011 r., sygn. akt KZR 75/10, Entscheidungen des Bundesgerichtshofs in Zivilsachen 190, s. 45. ⁶⁶ Poprawka ustawy, która weszła w życie 9 czerwca 2017 r., wdrażając w szczególności dyrektywę UE w sprawie odszkodowań z tytułu naruszenia prawa konkurencji – Das deutsche Kartellrecht in der Reform: Überblick über die 9. GWB-Novelle, BB 2017, s. 1155. ⁶⁷ Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen. In der Fassung der Bekanntmachung vom 15.7.2005 (BGBl. I S. 2114, ber. 2009, s. 3850). ⁶⁸ J. Franck, [w:] U. Immenga, E. Mestmäcker (red.), Wettbewerbsrecht, München 2020, komentarz do § 33c, nb 2. do rynku, utrudnienia dla innych uczestników rynku itp. Szkoda antymonopolowa często dotyczy również interesów ogólnego dobra, jak efektywna alokacja zasobów czy ochrona konsumentów. Dotychczas w przypadku zaistnienia szkody z tytułu naruszenia prawa konkurencji jej naprawienie następowało na zasadach ogólnych określonych w Kodeksie cywilnym. Dopiero ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji, będąca implementacją dyrektywy unijnej 2014/104/UE$^{69}$, tzw. dyrektywy odszkodowawczej, wprowadziła rozwiązania mające na celu ułatwienie dochodzenia odszkodowania z tytułu wąsko rozumianej szkody antymonopolowej w trybie prywatnoprawnym. Ustawa zapewniła równowagę między publicznoprawnym i prywatnoprawnym mechanizmem realizowania prawa konkurencji, jak również zagwarantowała prawo do pełnej kompensacji szkody z tytułu naruszenia unijnych i krajowych reguł konkurencji$^{70}$ (będąc jednocześnie regulacją szczególną wobec unormowań ogólnych przewidzianych w Kodeksie cywilnym). Pierwsze rozstrzygnięcie, stanowiące niejako punkt zwrotny w ustaleniu prawa do naprawienia szkody antymonopolowej, zapadło w sprawie Courage Ltd. v. Crehan. Wówczas TSUE wyraźnie uznał istnienie prawa do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na rzecz jednostek, podkreślając bezpośredni skutek przepisów art. 102 TFUE. Wówczas stwierdzono, że w przypadku naruszenia praw jednostki, przewidzianych przepisami unijnymi, należy umożliwić jej dochodzenie naprawienia szkody poniesionej przez czyn bezprawny. Zasada ta została wyraźniej potwierdzona w kolejnym wyroku TSUE, tj. w sprawie Manfredi, gdzie trybunał stwierdził, że „każda osoba może dochodzić naprawienia poniesionej szkody, jeżeli istnieje związek przyczynowy między tą szkodą a porozumieniem lub praktyką zakazaną przez art. 81 WE [obecnie art. 101 TFUE – przyp. aut.]”$^{71}$. Postulat dotyczący konieczności unormowania wykonywania prawa konkurencji w interesie publicznym oraz w interesie poszkodowanych za pomocą instytucji prawa prywatnego został podkreślony również w dyrektywie 2014/104/UE. Od tego momentu w obrocie prawnym funkcjonować zaczęło pojęcie szkody antymonopolowej, które – jak wynika z przeprowadzonej analizy – jest konstrukcją analogiczną do ogólnej kategorii szkody ujętej w przepisach Kodeksu cywilnego. Przy odtwarzaniu pojęcia szkody antymonopolowej, kierując się dotychczasowym dorobkiem doktryny i orzecznictwa, można przyjąć, że --- $^{69}$ Dyrektywa 2014/104/UE w sprawie niektórych przepisów regulujących dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji państw członkowskich i Unii Europejskiej, objęte przepisami prawa krajowego, (Dz.U. UE L 2014.349.1), dalej jako dyrektywa odszkodowawcza. $^{70}$ A. Tworkowska-Baraniuk, K. Zapolska, Prywatnoprawny tryb egzekwowania zakazów praktyk ograniczających konkurencję, „Studia Prawnoustrojowe” 2017, nr 35, s. 10–112. $^{71}$ Cytowane wcześniej wyroki TS: z 20 września 2001 r., sygn. akt C-453/99, pkt 61 i z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt C-435/18, pkt 43. jest to uszczerbek w dobrach poszkodowanego polegający na różnicy między stanem tych dóbr, powstały wskutek naruszenia prawa konkurencji (antymonopolowego), a stanem, jaki by istniał, gdyby naruszenie to nie miało miejsca$^{72}$. Istotną różnicą konstrukcyjną jest podstawa zaistnianej szkody – ponieważ w przypadku szkody antymonopolowej zdarzeniem szkodzącym może być tylko konkretne zdefiniowane zdarzenie, jakim jest naruszenie prawa konkurencji. Istotnym posunięciem ze strony ustawodawcy, czy to krajowego, czy unijnego, jest wprowadzenie domniemania szkody antymonopolowej oraz regulacji dających możliwość kompensacji tego typu szkody również podmiotom pośrednio nią dotkniętych. Domniemanie wyrządzenia szkody na skutek naruszenia prawa konkurencji miało ułatwić poszkodowanemu wykazywanie przesłanek odpowiedzialności sprawcy naruszenia. Z praktycznego punktu widzenia, mimo implikacji tego domniemania w celu usunięcia asymetrii dostępu informacji, jakimi dysponuje poszkodowany i naruszyciel$^{73}$, nie został rozwiązany podstawowy problem, tzn. ustalenie wyrządzenia szkody oraz ustalenie jej rozmiaru wyznaczonego granicami art. 361 § 2 k.c. Pomimo wdrożenia do porządku krajowego rozwiązań dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/104/UE z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie niektórych przepisów regulujących dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji państw członkowskich i Unii Europejskiej, ustawa z dnia 21 kwietnia 2017 r. o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji roszczenia z tytułu szkody antymonopolowej, tzw. private enforcement, nie są dochodzone na drodze sądowej$^{74}$. Do tej pory pojawiło się niewiele orzeczeń sądów powszechnych$^{75}$ dotyczących bezpośrednio zagadnienia szkody antymonopolowej. Bez wątpienia na uwagę zasługuje wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 2 lipca 2021 r., sygn. akt XVI GC 2042/13, będący nijako prejudykatem w dochodzeniu szkody antymonopolowej w rozumieniu ustawy odszkodowawczej$^{76}$. Być może ten wyrok będący korzystnym rozstrzygnięciem dla strony powodowej doprowadzi do intensyfikacji dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w trybie prywatnoprawnym, zgodnie z motywacją prawodawcy unijnego, a następnie krajowego. --- $^{72}$ M. Kaliński, op. cit., s. 168. $^{73}$ Tak też: motyw 47 dyrektywy odszkodowawczej. $^{74}$ Szerzej: http://kohutek.pl/wyrok-w-sprawie-magna-polonia-emitel-zasadzenie-odszkodowanie-za-naruszenie-prawa-konkurencji-krok-w-kierunku-rozwoju-private-enforcement-w-polsce/(data dostępu: 13.04.2023). $^{75}$ Inne orzeczenia podkreślające istotę private enforcement to m.in. wyrok SO w Warszawie z 30 marca 2023 r., sygn. akt XX GC 342/20 oraz wyrok SO w Warszawie z 28 października 2022 r., sygn. akt XX GC 74/19, Lex nr 3459510. $^{76}$ Wyrok SO w Warszawie z 2 lipca 2021 r., sygn. akt XVI GC 2042/13, Lex nr 3256659. Wykaz literatury Blicharz R., Horubski K., Pawelczyk M., [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), Publiczne prawo gospodarcze, seria: System Prawa Administracyjnego, t. 8B, C.H. Beck, Warszawa 2014. Drzewicka K., Gulińska A., [w:] K., Lis-Zarrias, P. Machnikowski (red.), Ustawa o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej naruszeniem prawa konkurencji. Komentarz, 2018, Legalis. Dybowski T., [w:] Z. Radwański (red.), System prawa cywilnego, t. III, cz. 1: Prawo zobowiązań – część ogólna, Ossolineum, Wrocław 1981. Franck J., [w:] U. Immenga, E. Mestmäcker (red.), Wettbewerbsrecht, C.H. Beck, München 2020. Kaliński M., Szkoda na mieniu i jej naprawienie, C.H. Beck, Warszawa 2008. Kaczan D., Pomiędzy zasadą jedności szkody a teorią wielości szkód – głos w dyskusji, „Studia Iuridica Toruniensia” 2017, t. 19. Koch A., [w:] M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny, t. 2: Komentarz. Art. 353–626, 2022, Legalis. Koch A., Związek przyczynowy jako podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym, PWN, Warszawa 1975. Kohutek K., Jakie szkody można przypisać naruszycielom prawa konkurencji? Glosa do wyroku Trybunatu Sprawiedliwości z 12.12.2019 r., C-435/18, Otis GmbH i in. przeciwko Land Oberösterreich i in., „Europejski Przegląd Sądowy” 2020, nr 4. Kohutek K., Obrona passing-on w procesie naprawienia szkody antymonopolowej: analiza krytyczna na tle unormowań dyrektywy, orzecznictwa oraz instytucji prawa cywilnego, „Transformacje Prawa Prywatnego” 2020, nr 3. Kohutek K., Szkoda antymonopolowa. Zasady odpowiedzialności oraz dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, Wolters Kluwer, Warszawa 2018. Machnikowski P., [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Zarys prawa cywilnego, C.H Beck, Warszawa 2016. Mevißen M., Die Haftung für Kartellschäden im System des allgemeinen Deliktsrechts, Nomos, Baden-Baden, 2023. Olejniczak A., Radwański Z., Zobowiązania, C.H Beck, Warszawa 2008. Richman D. C., Antitrust Standing, Antitrust Injury, and the Per Se Standard, 93 YALE L.J. 1309, 1984. Sobolewski P., [w:] K. Osajda (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3A, C.H. Beck, Warszawa 2017. Stawicki A., [w:] E. Stawicki (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, wyd. drugie, 2016, Lex. Szpunar A., Odszkodowanie za szkodę majątkową. Szkoda na mieniu i osobie, Branta, Bydgoszcz 1998. Turno B., [w:] A. Piszcz, A. Stawicki, D. Wolski (red.), Roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2018. Tworkowska-Baraniuk A., Zapolska K., Prywatnoprawny tryb egzekwowania zakazów praktyk ograniczających konkurencję, „Studia Prawnoustrojowe” 2017, nr 35. Summary Antitrust damages. The conceptual scope and preconditions of liability Keywords: civil law, competition law, private law, damage, antitrust damages. The purpose of this study is to attempt to reconstruct the concept of antitrust damages, the origin of which should be sought in Directive 2014/104/EU of 26 November 2014 on certain provisions governing the pursuit of claims for damages for infringement of the competition law of the Member States and of the European Union and the implementing Act of 21 April 2017 on claims for damages caused by infringement of competition law. Due to the specificity of the subject matter of the Act, the study refers to EU and national jurisprudence, taking into account the achievements of doctrine in the field of substantive civil law. The paper attempts to evaluate the adopted regulations, in particular their effectiveness in improving the situation of victims of anticompetitive torts. The analysis is based on dogmatic, legal and, to a limited extent, comparative law methods. On the basis of the analyses conducted, it is concluded that the general structure of antimonopoly damages does not differ from that of civil damages. However, attention should be paid to the presumptions introduced in the provisions of the Act on Claims for Damages for Infringement of Competition Law, which were intended to make the private law mode of pursuing claims for damages for infringement of competition law more attractive, in particular, the presumption of antimonopoly damage as a result of an infringement of competition law and the presumption of overcharging. Prawno-finansowe uwarunkowania funkcjonowania miast metropolitalnych w Polsce w turbulentnym otoczeniu – doświadczenia po pandemii COVID-19* Wstęp Od momentu reaktywacji samorządu terytorialnego w Polsce w 1991 r. zasady jego działania podlegały licznym zmianom, które w pierwszych latach miały z reguły charakter ewolucyjny. Jednak począwszy od 2007 r. i ogólnoswiatowego kryzysu finansowego funkcjonowanie jednostek samorządu terytorialnego (dalej jako JST) w dużym stopniu było determinowane także aktualną sytuacją społeczno-gospodarczą, co w konsekwencji powodowało brak stabilności warunków prawno-ekonomicznych działania JST. Wpływ kryzysów fiskalnych i gospodarczych na finanse publiczne i związane z nimi ograniczenia fiskalne oraz sposoby przywracania równowagi finansów publicznych są często analizowane w literaturze przedmiotu. Kryzysy te powodują rosnące oczekiwania instytucji międzynarodowych dotyczące ograniczenia wydatków, * Publikacja została napisana w wyniku odbywania przez współautorkę (Annę Wichowską) stażu w Katedrze Finansów Publicznych, Kolegium Ekonomii, Finansów i Prawa na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie, współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (Program Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój), zrealizowanego w projekcie Program Rozwojowy Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (POWR.03.05.00-00-Z310/17). Projekt finansowany w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą „Regionalna Inicjatywa Doskonałości” w latach 2019–2022, nr projektu: 021/RID/2018/19, kwota finansowania: 11 897 131,40 zł. zapewnienia zrównoważonych budżetów oraz zmniejszenia kwoty długu publicznego. Jednocześnie od rządów oczekuje się działań mających na celu zaspokojenie popytu na usługi oraz pobudzenie wzrostu gospodarczego$^1$. W konsekwencji zwiększa się rola procesu planowania budżetowego$^2$, w przypadku którego szczególnego znaczenia nabiera racjonalizacja wydatków publicznych. Zdaniem Daniela J. Wilsona$^3$ reakcja fiskalna na kryzys wywołany pandemią COVID-19 wykazuje wiele podobieństw do tej, będącej odpowiedzią na kryzys zapoczątkowany w 2007 r. Podobieństwa do wcześniejszego kryzysu dostrzegają także Marilyn M. Rubin i Katherine Willoughby$^4$, wskazując, że pomoc finansowa państwa została przekazana do budżetów samorządowych w celu dalszego skierowania wsparcia finansowego do podmiotów indywidualnych. W rzeczywistości przed wybuchem pandemii w 2020 r. samorządy miały dobrą kondycję fiskalną. Choćż państwa nie przewidziały pandemii, po jej wybuchu wiele z nich wykazało się szybką reakcją na nową sytuację, co pozwoliło na złagodzenie negatywnych skutków kryzysu. Działania te polegały na zmianie obowiązujących przepisów prawnych (np. zmianie terminów składania rozliczeń podatkowych, wprowadzaniu zwolnień podatkowych, czy łagodzeniu reguł zadłużania się JST), ale także związane były z wprowadzaniem nowych rozwiązań (np. mechanizmów finansowania). Działania będące odpowiedzią na kryzys finansowy na poziomie samorządu terytorialnego różnią się od polityki realizowanej na szczeblu centralnym, zwłaszcza w przypadku kierunków i szybkości wdrażanych rozwiązań$^5$. Wynika to z faktu, że decyzje podejmowane na szczeblu lokalnym wpływają na poziom i zakres świadczonych usług, a ograniczeniu dochodów budżetowych często towarzyszy rosnący popyt na usługi publiczne$^6$. Reakcja JST na kryzys finansowy uzależniona jest od ich wielkości, stopnia uzależnienia finansowego od transferów rządowych oraz zdolności do gromadzenia własnych dochodów. Oznacza to, że inny jest wpływ kryzysu na dochody i wydatki poszczególnych szczebli samorządu. W odniesieniu do powiatów i województw reakcja ta jest --- $^1$ W. Kickett, How the German government responded to the financial, economic and fiscal crises, „Public Money & Management” 2013, nr 33(4), s. 291–296; J. Peters, The rise of finance and the decline of organised labour in the advanced capitalist countries, „New Political Economy” 2011, nr 16(1), s. 75–80. $^2$ E. Anessi-Pessina, C. Barbera, M. Sicilia, I. Steccolini, Public sector budgeting: a European review of accounting and public management journals, „Accounting, Auditing & Accountability Journal” 2016, nr 29(3), s. 492. $^3$ D.J. Wilson, The COVID-19 fiscal multiplier: lessons from the great recession, „FRBSF Economic Letter” 2020, nr 13, s. 1–5. $^4$ M.M. Rubin, K. Willoughby, State budget balancing strategies: COVID-19 and the Great Recession, „Public Budgeting & Finance” 2021, nr 41(3), s. 22–41. $^5$ D.B. Miller, T. Hokenstad, Rolling downhill: effects of austerity on local government social services in the United States, „Journal of Sociology & Social Welfare” 2014, nr 41, s. 104–105. $^6$ D. Cepiku, R. Mussari, F. Giordano, Local governments managing austerity: approaches, determinants and impact, „Public Administration” 2016, nr 94(1), s. 223. zdecydowanie bardziej ograniczona, co wynika z faktu, że w przypadku tych szczebli samorządu udział dochodów własnych w dochodach ogółem jest zde- cydowanie mniejszy. Natomiast jeśli chodzi o gminy, które z punktu widzenia realizacji zadań publicznych i zaspokajania potrzeb społeczności lokalnych mają największe znaczenie, to możliwości podejmowania działań w odpowiedzi na kryzys są bez porównania większe. Jest to zwłaszcza widoczne w przypad- ku gmin miejskich i miast na prawach powiatu. Z kolei gminy zależne w dużym stopniu finansowo od transferów bieżących z budżetu państwa (głównie gmi- ny wiejskie i miejsko-wiejskie) mogą być mniej dotknięte kryzysem dzięki zwiększeniu wsparcia finansowego państwa. W konsekwencji kryzys finanso- wy w szczególności ma wpływ na duże miasta o stosunkowo wysokim stopniu samodzielności finansowej$^7$. Stąd też, mając na uwadze znaczący wpływ kryzysu na sytuację finanso- wą JST, w szczególności miast metropolitalnych w Polsce, w artykule sfor- mułowano dwa cele badawcze. Pierwszym celem była identyfikacja zmian prawnych w zakresie finansowania jednostek samorządu terytorialnego ze szczególnym uwzględnieniem okresu pandemii COVID-19. Drugim celem była ocena wpływu pandemii COVID-19 na sytuację finansową największych miast w Polsce należących do Unii Metropolii Polskich oraz identyfikacja skutków pandemii i ich zróżnicowania w obszarze finansów miast metropolitalnych. Dla realizacji określonych celów dokonano analizy zmian przepisów praw- nych oraz analizy dochodów i wydatków 12 miast metropolitalnych. Wykorzy- stano do tego analizę wskaźnikową – wybrane wskaźniki finansowe jako miarę zmian stanu budżetowego i finansowego w latach 2019–2021. Wskaź- niki te zostały opracowane m.in. przez Ministerstwo Finansów. Struktura opracowania odzwierciedla przyjęte cele badawcze. W pierwszej kolejności dokonano krytycznej analizy literatury przedmiotu i aktów prawnych w zakresie uwarunkowań prowadzenia gospodarki finansowej JST w dobie kryzysu, ze szczególnym uwzględnieniem pandemii COVID-19 i jej skutków dla budżetów JST. Następnie w sposób syntetyczny przedstawiono najważniej- sze zmiany przepisów prawa w zakresie finansów samorządowych. W kolejnej części artykułu zaprezentowano wyniki badań własnych na temat wpływu pandemii i zmian prawnych wprowadzonych w jej następstwie na sytuację finansową miast metropolitalnych w Polsce. Ponadto przeprowadzono analizę porównawczą otrzymanych wyników z badaniami innych autorów. Ostatnią część opracowania stanowi zakończenie, w którym zawarto najistotniejsze wnioski płynące z badań. --- $^7$ OECD, The impact of the COVID-19 crisis on regional and local governments, „OECD Re- gional Development Working Papers” 2020, https://www.oecd-ilibrary.org/urban-rural-and-region- al-development/the-impact-of-the-covid-19-crisis-on-regional-and-local-governments_fb952497-en (data dostępu: 31.01.2022). Prawne determinanty gospodarki finansowej JST w dobie pandemii COVID-19 Ostatnia dekada przed wybuchem pandemii COVID-19 była dla jednostek samorządu terytorialnego okresem stabilnego rozwoju. W 2019 r. dochody JST wzrosły w stosunku do 2010 r. o blisko 42%. Z drugiej jednak strony już w 2019 r. zwracano uwagę na konieczność przeprowadzenia reform, które pozwolilyby organom samorządu terytorialnego odpowiedzialniej i efektywniej wypełniać ich zadania wobec obywateli i przedsiębiorstw$^8$. W szczególności wskazywano na problemy wynikające ze zmian celów i instrumentów polityki budżetowej Unii Europejskiej po 2020 r., narastających dysproporcji rozwojowych w ramach poszczególnych województw, a także podziału zadań publicznych pomiędzy administrację rządową a samorząd terytorialny. Ten ostatni aspekt był szczególnie istotny, gdyż wpływał na gospodarkę finansową JST poprzez procedury ustalania kwot dotacji celowych oraz zasady wyliczania subwencji$^9$. Pandemia COVID-19 i będąca jej następstwem znacząca zmiana przepisów prawa, w tym dotyczącego finansów publicznych, nie tylko wzmogły skale i zakres problemów sygnalizowanych już w 2019 r., ale stały się źródłem wielu nowych wyzwań. Wprawdzie w 2020 r. wydatki gmin ogółem zwiększyły się o 6,2% w stosunku do 2019 r., to wydatki majątkowe zmniejszyły się o 7,2% (w tym wydatki na inwestycje o 7,6%). Należy również zwrócić uwagę na wskaźnik wykonania wydatków inwestycyjnych, który w 2020 r. wyniósł w gminach 79%. Było to o 4,1 punktów procentowych mniej w stosunku do roku poprzedniego$^{10}$. Jak wiadomo, ograniczenie zakresu realizowanych inwestycji bądź też rezygncja z nich może mieć negatywne skutki nie tylko dla gospodarki, ale również dla społeczności lokalnej. Problemy te stanowiły typowe przejawy kryzysu finansowego. Wzrostowi wydatków budżetowych towarzyszył spadek dochodów i nadwyżki operacyjnej, co z kolei istotnie wpływało na realizację zadań przez władze lokalne i spowolnienie dotychczasowego ożywienia$^{11}$. Rozważania zawarte w niniejszym artykule wpisują się w dyskusję na temat niestabilności warunków działania szeroko rozumianych podmiotów sektora finansów publicznych, będących efek- --- $^8$ L. Patrzalek, Wyzwania dla finansów jednostek samorządu terytorialnego w Polsce po 2020 r., „Samorząd Terytorialny” 2019, nr 3, s. 5. $^9$ Ibidem, s. 13. $^{10}$ Główny Urząd Statystyczny, Gospodarka finansowa jednostek samorządu terytorialnego 2020, Warszawa 2021, https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5483/5/17/1/gospod_finansowa_jst_2020.pdf (data dostępu: 8.12.2022). $^{11}$ M. Leachman, E. McNichol, Pandemic’s impact on state revenues less than earlier expected but still severe. Center on budget and policy priorities, https://www.cbpp.org/research/state-budget-and-tax/pandemics-impact-on-state-revenues-less-than-earlier-expected-but (data dostępu: 21.07.2022). tem kryzysów finansowych. Thomas Hale i współautorzy$^{12}$ oraz Luca Fornaro i Martin Wolf$^{13}$ wskazywali, że rosnące zadłużenie i deficyty budżetowe w związku ze zwiększonymi wydatkami publicznymi w odpowiedzi na pandemię COVID-19 należy traktować jako sygnały ostrzegawcze przed nadchodzącym spowolnieniem gospodarczym. Z kolei Samira Meier i współautorzy analizowali kierunki działań i reformy w zakresie przepisów prawa, które zostały zaproponowane jako reakcja na światowy kryzys finansowy i europejski kryzys zadłużenia w poszczególnych krajach$^{14}$. Olga Cantó i inni rozważali wpływ kryzysu na finanse publiczne w Belgii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i we Włoszech, wskazując różnice w stosowanych politykach publicznych$^{15}$. Emmanuel Saez i Gabriel Zucman$^{16}$ oraz Amílcar Moreira i Rod Hick$^{17}$ analizowali natomiast reakcje rządów państw europejskich na gospodarcze skutki pandemii COVID-19, podkreślając stosowanie nowych nadzwyczajnych i innowacyjnych środków i rozwiązań prawnych na znacznie większą skalę niż w przypadku kryzysu z roku 2008. Collin Marrs zauważył, że pandemia COVID-19 zachwiała podstawami rządowego planowania finansowego i równowagę finansową na wszystkich szczeblach władzy, ale w szczególności na poziomie lokalnym, gdzie zdolność do absorpcji i adaptacji do funkcjonowania w warunkach kryzysu jest bardziej ograniczona$^{18}$. Do podobnych wniosków doszli Kate Ogden i David Phillips, podkreślając szczegółowy wpływ pandemii COVID-19 na sytuację finansową miast o dużej liczbie mieszkańców, w przypadku których istotnie wzrosły koszty realizacji określonych zadań przy jednoczesnym spadku dochodów własnych$^{19}$. Wynika to z faktu, że dochody wła- --- $^{12}$ T. Hale, N. Angrist, B. Kira, A. Petherick, T. Phillips, S. Webster, Variation in government responses to COVID-19, https://www.bsg.ox.ac.uk/sites/default/files/2020-12/BSG-WP-2020-032-v10.pdf (data dostępu: 21.07.2022). $^{13}$ L. Fornaro, M. Wolf, Covid-19 coronavirus and macroeconomic policy, „Working Papers from Barcelona Graduate School of Economics” 2020, nr 1168, https://repositori.upf.edu/bitstream/handle/10230/48498/CREIFornaroWolfCorona_v2.pdf?sequence=1&isAllowed=y (data dostępu: 21.07.2022). $^{14}$ S. Meier, M.R. Gonzalez, F. Kunze, The global financial crisis, the EMU sovereign debt crisis and international financial regulation: lessons from a systematic literature review, „International Review of Law and Economics” 2020, nr 65. $^{15}$ O. Cantó, F. Figari, C.V. Fiorio, S. Kuypers, S. Marchal, M. Romaguera-de-la-Cruz, I.V. Tasseva, G. Verbiest, Welfare resilience at the onset of the COVID-19 pandemic in a selection of European countries: Impact on public finance and household incomes, „Review of Income and Wealth” 2022, nr 68(2), s. 293–322. $^{16}$ E. Saez, G. Zucman, Keeping business alive: the government will pay, „Social Europe” 2020, nr 18(3). $^{17}$ A. Moreira, R. Hick, COVID-19, the Great Recession and social policy: is this time different?, „Social Policy & Administration” 2020, nr 55(2), s. 261–279. $^{18}$ C. Marrs, An eye to the future: preparing public finances for life after Covid-19, „Public Finance” 2020, nr 23, https://www.publicfinance.co.uk/feature/2020/06/eye-future-preparing-public-finances-life-after-covid-19 (data dostępu: 21.07.2022). $^{19}$ K. Ogden, D. Philips, The financial risk and resilience of English local authorities in the coronavirus crisis, https://ifs.org.uk/publications/14893 (data dostępu: 27.07.2022). sne dominują w strukturze dochodów ogółem i pobierane są one ze źródeł zlokalizowanych na ich terenie$^{20}$, a ich poziom uzależniony jest od stopnia rozwoju społeczno-gospodarczego miasta i czynników o charakterze makroekonomicznym i polityczno-prawnym$^{21}$. Sytuacja taka wystąpiła w Polsce. W niniejszym artykule skupiono się na konsekwencjach kryzysu wywołanego pandemią COVID-19 dla gospodarki finansowej miast metropolitalnych, które są istotnym ogniwem samorządu terytorialnego. Stąd rozważania teoretyczne obejmują przegląd literatury odnoszącej się nie tylko do badanych jednostek, ale także do samorządu terytorialnego jako podsektora finansów publicznych. W przypadku kryzysu wywołanego pandemią COVID-19, w celu ograniczenia jego skutków, kluczowe znaczenie miały dochody transferowe, tj. przekazywane JST w formie dotacji i subwencji. Wbrew początkowym obawom to gminy małe w mniejszym stopniu odczuwały skutki kryzysu. Wynikało to z faktu, że dochody transferowe dominują w ich dochodach ogółem. W konsekwencji skutki nagłych kryzysów gospodarczych i społecznych są bardziej dotkliwe dla dużych miast, gdyż dysponują one większymi dochodami własnymi i licznymi powiązaniami gospodarczymi z innymi podmiotami sektora publicznego i sektorem prywatnym$^{22}$. Warto również zwrócić uwagę na fakt, że wsparcie finansowe w formie transferów zależy od uwarunkowań polityczno-prawnych i jest narzędziem o charakterze dyskrecjonalnym, a jego skutki są z reguły krótkotrwałe i nie zabezpieczają przed kolejnym kryzysem$^{23}$. Mimo że JST borykały się ze skutkami różnych kryzysów, to jednak w przypadku ostatniego z nich zarówno przyczyny, jak i sposoby przeciwdziałania mu różniły się od dotychczas znanych. Po pierwsze, natura kryzysu była odmienna – źródłem kryzysu gospodarczego był kryzys zdrowotny; po drugie, w celu ograniczania jego skutków zaangażowano na niespotykaną dotąd skalę środki publiczne. Podstawą dla podjęcia tych działań była ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych$^{24}$. Nieprzewidywalność sytuacji sprawiła, że w pierwszym roku obowiązywania była ona zmieniana ponad 40-krotnie, co spowodowało, iż w 2020 r. przyjęto 15 ustaw oraz ok. 200 uchwał. --- $^{20}$ OECD, The impact of… $^{21}$ A. Wichowska, Determinanty budżetów gmin na przykładzie województwa warmińsko-mazurskiego, Olsztyn 2020. $^{22}$ M. Poniatowicz, Wpływ kryzysu gospodarczego na systemy finansowe jednostek samorządu terytorialnego. Na przykładzie największych miast w Polsce, Warszawa 2011, s. 30–32. $^{23}$ M. López-Santana, P. Rocco, Fiscal federalism and economic crises in the United States: lessons from the COVID-19 pandemic and great recession, „The Journal of Federalism” 2021, nr 51(3), s. 365–395. $^{24}$ Dz.U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm. i rozporządzeń dotyczących problematyki związanej z COVID-19\textsuperscript{25}. Z punktu widzenia gospodarki finansowej JST istotna była również ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r.\textsuperscript{26}, nowelizująca wspomnianą ustawę i specustawę z dnia 31 marca 2020 r.\textsuperscript{27} Część przepisów odnosząca się do JST określono jako „tarczę samorządową”. Miały one na celu przede wszystkim ułatwienie zarządzania finansami, złagodzenie reguł fiskalnych i zwiększenie bezpieczeństwa finansowego. Zmiany te przedstawiono w tabeli 1. Tabela 1 Najważniejsze zmiany przepisów prawnych w zakresie finansów samorządowych w latach 2020–2022 \| Cel \| Zakres \| Charakterystyka zmian \| \|-----\|--------\|-----------------------\| \| 1 \| \| \| \| Zlagodzenie reguł fiskalnych \| Zasada zrównoważonego budżetu \| Określono kwoty, o jakie JST, dokonując zmian budżetu, mogły przekroczyć tę zasadę. Po stronie dochodowej obejmuje ona ubytek wynikający ze skutków pandemii. Po stronie wydatkowej wyłącono kwotę wydatków bieżących poniesionych w celu przeciwdziałania kryzysowi w części sfinansowanej dochodami majątkowymi lub przychodami. W szczególności chodzi tutaj o przychody pochodzące: – ze sprzedaży papierów wartościowych wyemitowanych przez JST, – z kredytów, – z pożyczek, – z prywatyzacji majątku jednostki samorządowej, – ze splat udzielonych pożyczek w latach ubiegłych. \| \| --- \| --- \| --- \| \| \| Indywiduany wskaźnik zadłużenia \| Wyłącono z limitu zadłużenia pożyczki, kredyty i emisję obligacji wynikającą z ubytku dochodów wskutek wystąpienia kryzysu. Pomniejszono wysokość splaty długu w kolejnych latach o zobowiązania wynikające z wydatków bieżących z 2020 r. poniesionych na przeciwdziałanie skutkom pandemii. \| \| \| Zasady przekazywania subwencji \| Zliberalizowano przepisy dotyczące terminów przekazywania subwencji ogólnej – w 2020 r. raty poszczególnych części mogły być przekazywane JST wcześniej. Przedłużono termin wpłat dokonywanych przez JST do budżetu państwa, których dochody podatkowe przekraczały ustawowy wskaźnik na II półrocze 2020 r. \| \textsuperscript{25} J. Łubina, \textit{Oddziaływanie pandemii COVID-19 na finanse jednostek samorządu terytorialnego}, „Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu” 2021, nr 9(4), s. 103–116. \textsuperscript{26} Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 1086 z późn. zm.). \textsuperscript{27} Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 568 z późn. zm.). \| 1 \| 2 \| 3 \| \|---\|---\|---\| \| Zwiększenie bezpieczeństwa finansowego \| Reguły zadłużenia \| Wprowadzono limit relacji długu na koniec kwartału do planowanych w danym roku dochodów na poziomie 80% planowanych w danym roku budżetowym dochodów tej jednostki. Wprowadzono dodatkowo jednoroczny limit relacji długu do dochodów wykonanych na poziomie 80% - jednak nie dotyczył on jednostek, które stosowały wyłączenia splaty zobowiązań zaciągniętych w związku z ubytkami w dochodach i nie przekroczyły indywidualnego wskaźnika zadłużenia. \| \| \| Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych (RFIL) \| Za pośrednictwem utworzonego RFIL przekazywano z budżetu państwa środki na inwestycje służące społeczeństwu m.in. na budowę żłobków, przedszkoli czy dróg, a także na inne niezbędne lokalnie działania. W ramach RFIL przeznaczono dla JST ponad 13 mld zł (w tym 5 mld zł dla miast na prawach powiatu). \| \| Ułatwienia w zakresie zarządzania finansami \| Nadwyżka operacyjna \| Przy obliczaniu nadwyżki wyłączone koszty obsługi zadłużenia. Oznacza to, że w latach 2020–2025 wydatki bieżące podlegają pomniejszeniu o wydatki bieżące na obsługę długu. \| Źródło: art. 15zo–zof ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.); J. Łubina, op. cit., s. 103–116; Główny Urząd Statystyczny, Gospodarka finansowa jednostek samorządu terytorialnego 2020, Warszawa 2021, s. 19–20, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rachunki-narodowe/statystyka-sektora-instytucji-rządowych-i-samorządowych/gospodarka-finansowa-jednostek-samorządu-terytorialnego-2020,5,17.html (data dostępu: 20.01.2023). Sytuacja społeczno-gospodarcza, w której znalazły się JST w związku z pandemią, oznaczała konieczność działania w nowych warunkach i stosowania narzędzi polityki budżetowej na bardzo szeroką skalę. Wprowadzane w okresie pandemii COVID-19 przepisy prawne miały ograniczać negatywne skutki kryzysu związane ze spadkiem dochodów budżetowych i rosnącymi wydatkami, a w konsekwencji ze wzrostem deficytu i zadłużenia oraz pogorszeniem stanu gospodarki lokalnej. Należy jednak podkreślić, że JST równolegle odczuwały skutki zmian prawnych wynikających ze zmian ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które szczególnie odczuwane były przez gminy miejskie i miasta na prawach powiatu. W przypadku tych jednostek bowiem dochody z tytułu udziałów w PIT stanowią jedno z najbardziej wydajnych fiskalnie źródeł dochodów. Chodzi przede wszystkim o skutki zmian: – wprowadzonych począwszy od 2019 r. (wprowadzenie tzw. PIT dla Młodych, podniesienie kosztów uzyskania przychodów, obniżenie stawki z 18% do 17%28, zmiany w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych wprowadzone w 2020 r.29), – obowiązujących od 1 stycznia 2022 r. (podniesienie kwoty wolnej do 30 000 zł i progu podatkowego do 120 000 zł, likwidacja możliwości odliczania składki zdrowotnej od podatku, wprowadzenie ulgi dla klasy średniej, zwolnienie z podatku dla rodzin wychowujących co najmniej czwórkę dzieci)30, – które weszły w życie 1 lipca 2022 r. (obniżenie stawki podatkowej do 12%, częściowe przywrócenie możliwości odliczania składki zdrowotnej w zależności od formy opodatkowania, likwidacja ulgi dla klasy średniej)31. W związku z pandemią i częstymi zmianami przepisów prawnych JST działały w odmiennym środowisku prawnym i w warunkach dużej niepewności, co stało się źródłem wielu wyzwań w obszarze procesów finansowych, społecznych i gospodarczych, w tym dotyczących wyboru skutecznych instrumentów pozwalających na ograniczenie negatywnych skutków kryzysu gospodarczego i finansowego. Metoda badawcza i wyniki badań W związku z podjętym w opracowaniu problemem badawczym w części empirycznej opracowanie sformułowano następujące pytania: 1) Jakie skutki dla dochodów budżetowych i kondycji finansowej miast metropolitalnych w Polsce miała pandemia COVID-19? 2) Czy skutki pandemii i zmian przepisów prawnych były zróżnicowane w poszczególnych miastach? Wpływ pandemii COVID-19 na sytuację finansową największych miast w Polsce należących do Unii Metropolii Polskich oceniono na podstawie danych wtórnych pochodzących ze sprawozdań z wykonania ich budżetów. W badaniach wykorzystano analizę wskaźnikową – wybrane wskaźniki dla 12 miast metropolitalnych w Polsce jako miarę zmian stanu budżetowego i finansowego w latach 2019–2021. Wskaźniki te zostały opracowane m.in. przez Ministerstwo Finansów i służą ocenie sytuacji finansowej JST w Polsce32. Uzyskane dane poddano analizie statystycznej z wykorzystaniem metod analizy wielowymia- --- 28 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1835). 29 Ustawa z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 2123). 30 Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2105). 31 Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1265). 32 Ministerstwo Finansów, Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2018–2020, Warszawa 2021, https://www.gov.pl/web/finanse/wskaznikirowej, w tym grupowania metodą Warda, która opiera się na kryterium wariancji w celu zminimalizowania całkowitej wariancji w grupach\textsuperscript{33}. Metodę aglomeracji Warda z odległością euklidesową zastosowano do grupowania miast w grupy jednorodne pod względem wskaźników budżetowych: WB1 – udział dochodów bieżących w dochodach ogółem; WB2 – udział dochodów własnych w dochodach ogółem; WB3 – udział nadwyżki operacyjnej w dochodach ogółem; WB4 – udział wydatków majątkowych w wydatkach ogółem; WB5 – obciążenie wydatków bieżących wydatkami na wynagrodzenia i pochodnymi od wynagrodzeń; WB6 – udział nadwyżki operacyjnej i dochodów ze sprzedaży majątku w dochodach ogółem; WB7 – wskaźnik samofinansowania. Grupowanie zostało poprzedzone analizą korelacji pomiędzy badanymi wskaźnikami. Wskaźnik udziału nadwyżki operacyjnej i dochodów ze sprzedaży majątku w dochodach ogółem (WB6) został wyłączony z grupy wskaźników ze względu na zbyt dużą korelację z udziałem nadwyżki operacyjnej w dochodach ogółem – 0,96. Wyniki badań zaprezentowano na rysunkach 1 i 2. Zastosowanie metody aglomeracji Warda pozwoliło na wyodrębnienie trzech grup miast w 2019 r. oraz 2021 r. W 2019 r. miasta o najwyższych poziomach wskaźników budżetowych znalazły się w grupie trzeciej (Lublin, Kraków, Warszawa). Grupa pierwsza to miasta, w których zaobserwowano średnie poziomy wskaźników, a grupa druga to miasta z najniższymi wartościami badanych wskaźników. W 2020 r. struktura badanych grup i poziom wskaźników budżetowych w efekcie pandemii COVID-19 znacząco różniły się od obserwowanych w 2019 r. Po pierwsze, wszystkie wskaźniki uległy spadkowi, a różnice pomiędzy badanymi grupami się zmniejszyły. Dodatkowo jedno z badanych miast (Poznań) znalazło się poza trzema wyodrębnionymi grupami. W tym przypadku spadek poziomu wskaźników budżetowych był mniejszy niż w innych miastach. Poznań charakteryzował się najlepszą sytuacją finansową w 2020 r., co uniemożliwiło przypisanie tego miasta do innych grup. Grupa pierwsza (Bydgoszcz, Gdańsk, Katowice, Wrocław) charakteryzowała się najwyższym poziomem wskaźników (poza Poznaniem) na tle pozostałych grup, natomiast w przypadku miast z drugiej grupy (Białystok, Rzeszów, Szczecin, Łódź) wskaźniki były na średnim poziomie. W grupie trzeciej wskaźniki były na najniższym poziomie i w 2020 r. największe zmiany zaobserwowano właśnie w przypadku tej grupy. W 2019 r. znajdowały się w niej miasta najlepiej ocenione pod względem sytuacji finansowej. Zmianie uległy miasta wchodzące w jej skład i w największym stopniu spadł średni poziom badanych wskaźników (o 15 pkt. proc.) względem 2019 r. Tym samym w 2020 r. w grupie tej znalazły się miasta o relatywnie niskich poziomach wskaźników: Lublin, Kraków, Warszawa. Miasta te w największym stopniu odczuły z jednej strony finansowe skutki \textsuperscript{33} F. Murtagh, P. Legendre, \textit{Ward’s hierarchical agglomerative clustering method: which algorithms implement Ward’s criterion?}, „Journal of Classification” 2014, nr 31, s. 274–295. Rys. 1. Wyniki grupowania metodą Warda miast metropolitalnych w Polsce ze względu na wskaźniki budżetowe w 2019 r. i w 2020 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów. Rys. 2. Wyniki grupowania metodą Warda miast metropolitalnych w Polsce ze względu na wskaźniki budżetowe w 2020 r. i w 2021 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów. pandemii, a z drugiej konsekwencje zmian prawnych wprowadzonych w obszarze finansów JST. Natomiast Wrocław, który znajdował się w 2019 r. w grupie miast o najwyższych poziomach wskaźników (trzecia grupa), trafił do grupy pierwszej, w przypadku której wskaźniki uległy pogorszeniu w najmniejszym stopniu i były w 2020 r. na najwyższym poziomie. Tym samym grupa ta charakteryzowała się relatywnie najlepszą sytuacją finansową. W przypadku grupy drugiej zmiana dotyczyła jedynie jednego miasta (zamiast Lublina w grupie tej znalazła się Łódź) i jednocześnie zaobserwowano w tej grupie najmniejszy spadek wskaźników, co oznaczało, że wpływ pandemii COVID-19 na ich sytuację był mniejszy niż w przypadku innych miast. W 2021 r. średni poziom analizowanych wskaźników zwiększył się w każdej grupie. Najwyższy średni poziom wskaźników odnotowano w grupie pierwszej (tak jak w 2020 r.). Grupa ta obejmowała Bydgoszcz, Białystok, Warszawę. Skład poszczególnych grup uległ zasadniczej zmianie, co wskazuje, że skutki pandemii i zmian prawnych, nawet w przypadku stosunkowo jednorodnej grupy miast metropolitalnych, były bardzo zróżnicowane. W 2021 r. miasta, które charakteryzowały się najniższym średnim poziomem wskaźników, znalazły się w grupie trzeciej (Rzeszów, Szczecin, Lublin, Kraków). W przypadku Rzeszowa, Szczecina i Lublina oznacza to, że ich sytuacja finansowa uległa zmianie w najmniejszym stopniu, natomiast w przypadku Krakowa negatywne skutki pandemii i zmian prawnych były najsilniejsze. Z grupy miast o średnim poziomie wskaźników w 2019 r. Kraków trafił do grupy miast charakteryzujących się najniższymi wskaźnikami finansowymi. Było to jedyne miasto o liczbie mieszkańców powyżej 750 tys. mieszkańców, które znalazło się w tej grupie. W 2021 r. w przypadku miast z drugiej grupy odnotowano podobny poziom wskaźników, jak w 2020 r. Wskaźniki tej grupy pozostały w dalszym ciągu na średnim poziomie na tle pozostałych grup. Zmianie uległa natomiast struktura grup w porównaniu do 2020 r. – w grupie drugiej znalazły się nowe miasta: Katowice, Poznań, Gdańsk, Wrocław, natomiast Białystok i Szczecin, które były w drugiej grupie w 2020 r., znalazły się odpowiednio w grupie pierwszej i w grupie trzeciej. Zmiany, które nastąpiły w 2021 r., związane były z poprawą sytuacji finansowej miast metropolitalnych i wychodzeniem ze skutków kryzysu pandemicznego z 2020 r. W przypadku wszystkich badanych grup miast poziomy wskaźników w 2021 r. w dużym stopniu uległy poprawie. Można jednak zauważyć, że niektóre z miast silniej odczuły skutki zmian prawnych oraz kryzysu pandemicznego i jednocześnie skutki te miały bardziej trwały charakter. Przykładem takiego miasta jest Kraków. Ocena wpływu skutków pandemii COVID-19 i zmian przepisów prawa finansowego na sytuację finansową miast metropolitalnych w Polsce Przeprowadzone badania wskazują, że zmiany przepisów prawnych w obszarze finansów JST, jak i pandemia COVID-19 miały istotny wpływ na kształtowanie się wskaźników będących podstawą do oceny sytuacji finansowej miast metropolitalnych w Polsce. W literaturze przedmiotu wskazuje się na różne skutki kryzysu i sposoby przeciwdziałania im$^{34}$. Przykładowo Christopher Hood i Ruth Dixon wskazali, że wpływ ogólnoświatowego kryzysu finansowego na dochody własne jednostek samorządowych, jak i jego wpływ na zmiany poziomu dochodów transferowych wynikał z ograniczeń budżetowych na poziomie centralnym$^{35}$. Z kolei Sanjay Pandey podkreślał, że podmioty kreujące politykę lokalną w dobie kryzysu muszą optymalizować działania tak, aby pogodzić rosnące zapotrzebowanie na usługi publiczne, a co za tym idzie – wzrost wydatków oraz potrzebę zapewnienia równowagi fiskalnej$^{36}$. Walter Kickert zauważył, że władze lokalne mają możliwość stosowania wielu rozwiązań od wprowadzenia mechanizmów rynkowych, często negatywnie ocenianych społecznie aż po ograniczenie zakresu realizowanych zadań publicznych$^{37}$. Reakcja na globalny kryzys finansowy wywołany pandemią COVID-19 i będące jego konsekwencją zmiany przepisów prawa mogą być analizowane przez przyzmat skutków finansowych, gospodarczych czy społecznych. Skutki te są rozpatrywane w kontekście decyzji politycznych, zaufania obywateli, wyników wyborów, centralizacji w porównaniu z decentralizacją, zmiany zakresu aktywności sektorów, tj. sektora publicznego, sektora prywatnego oraz tzw. trzeciego sektora, czyli społeczeństwa obywatelskiego$^{38}$. W przypadku miast metropolitalnych w Polsce w aspekcie finansowym zaobserwowano zmiany poziomu wskaźników budżetowych, które wynikały --- $^{34}$ M. Lodge, C. Hood, Into an age of multiple austerities? Public management and public service bargains across OECD countries, „Governance” 2012, vol. 25(1), s. 97–98; J. F.A. Overmans, M. Noordegraaf, Managing austerity: rhetorical and real responses to fiscal stress in local government, „Public Money & Management” 2014, nr 34(2), s. 99–106. $^{35}$ C. Hood, R. Dixon, A model of cost-cutting in government? The great management revolution in UK central government reconsidered, „Public Administration” 2013, nr 91(1), s. 128–129. $^{36}$ S.K. Pandey, Cutback management and the paradox of publicness, „Public Administration Review” 2010, nr 70(4), s. 568–569. $^{37}$ W. Kickert, State responses to the fiscal crisis in Britain, Germany and the Netherlands, „Public Management Review” 2012, nr 14(3), s. 299–303. $^{38}$ S. Moulton, C. Wise, Shifting boundaries between the public and private sectors: implications from the economic crisis, „Public Administration Review” 2010, nr 70(3), s. 349–360; A. Schick, Repairing the budget contract between citizens and the state, „OECD Journal on Budgeting” 2011, nr 11(3), s. 1–27; C. Breunig, M.R. Busemeyer, Fiscal austerity and the trade-off between public investment and social spending, „Journal of European Public Policy” 2012, nr 19(6), s. 921–938; C. Hood, R. Dixon, op. cit., s. 128–129. m.in. ze zmiany struktury dochodów budżetowych, zwłaszcza zwiększenia dochodów transferowych, i jednoczesnego spadku dochodów własnych. Było to rezultatem zmian przepisów prawnych, które zostały omówione w części pierwszej artykułu. Podobnych obserwacji dokonali Kate Ogden i David Phillips, dodatkowo zauważając, że mniejsze miasta w szczególności obawiały się rosnących kosztów i oczekiwań mieszkańców w odniesieniu do zadań dotyczących m.in. pomocy społecznej$^{39}$. Wspólną jednak płaszczyzną dla wszystkich jednostek lokalnych były trudności w planowaniu budżetowym dochodów. Plany finansowe każdorazowo powinny bowiem uwzględniać aktualną sytuację społeczno-gospodarczą na poziomie regionu, kraju i świata, ale także szerokie spektrum skutków lokalnych kryzysu np. dla opieki zdrowotnej i społecznej, mieszkaniactwa, transportu, edukacji i innych dziedzin działalności samorządu lokalnego. Przygotowanie planów było szczególnie utrudnione w związku z licznymi i częstymi zmianami przepisów prawa finansowego, które niejednokrotnie nie były konsultowane ze stroną samorządową. Wynikało to z faktu, że kryzys wywołany pandemią w pierwszej swojej fazie charakteryzował się dużym dynamizmem i niepewnością, co znaczaco utrudniało procedurę przygotowania i uchwalania budżetu$^{40}$. Należy podkreślić, że powyższe problemy finansowe i zarządcze JST miały również swoje źródło w poprzednim kryzysie finansowym, którego początki sięgają 2007 r. Przede wszystkim wynikało to z ograniczonych rezerw budżetowych oraz reguł bezpieczeństwa, które zostały przyjęte w wielu państwach członkowskich Unii Europejskiej$^{41}$. Reguły te wskazywały, że rezerwy takie mogą zostać przeniesione jedynie na działalność bieżącą w kierunkach z góry określonych w długookresowych planach inwestycyjnych i finansowych jednostek$^{42}$. Nie było więc możliwości wykorzystania ich na walkę z pandemią i jej skutkami. Można zatem stwierdzić, że problemy budżetowe pogłębiła niska elastyczność dochodów lokalnych i ograniczone możliwości finansowania z nich nowych wyzwań przeciwdziałających recesji w związku z pandemią COVID-19. Podmioty odpowiedzialne za kreowanie polityki finansowej musiały więc wzmocnić instytucje finansowe i przygotować je na kryzys, pamiętając, że rząd w pewnym sensie zobowiązany jest wspierać finansowo samorząd lokalny w okresie dekoniunktury$^{43}$. Znalazło to wyraz w licznych regulacjach --- $^{39}$ K. Ogden, D. Philips, op. cit. $^{40}$ T. Ahrens, L. Ferry, Newcastle City Council and the grassroots: accountability and budgeting under austerity, „Accounting, Auditing & Accountability Journal” 2015, nr 28, s. 909–933. $^{41}$ K. Maj-Waśniowska, M. Cycoń, Reguły fiskalne dotyczące jednostek samorządu terytorialnego jako element konsolidacji fiskalnej w Polsce, „Zeszyty Naukowe/Polskie Towarzystwo Ekonomiczne” 2012, nr 13, s. 192–193. $^{42}$ T. Ahrens, L. Ferry, op. cit., s. 909–933. $^{43}$ T. Ahrens, L. Ferry, Financial resilience of English local government in the aftermath of COVID-19, „Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management” 2020, nr 32(5), s. 813–823. prawnych, zwiększających wsparcie finansowe dla jednostek samorządowych z budżetu centralnego w okresie pandemii COVID-19 i zmieniających zasady zadłużania się JST. Rozważając wpływ pandemii COVID-19 na kondycję finansową miast w Polsce, należy wskazać na źródła dochodów budżetowych oraz możliwe kierunki transmisji kryzysu pandemicznego na dochody budżetowe. Na podstawie art. 9 Europejskiej karty samorządu terytorialnego⁴⁴ JST mają prawo do posiadania własnych środków budżetowych, którymi mogą rozporządzać zgodnie z przepisami prawa. W Polsce jednym z ważniejszych źródeł dochodów budżetowych, z punktu widzenia idei samorządności lokalnych jednostek, są wspomniane już dochody własne. Dochody te podlegają autonomicznej polityce finansowej miast. Podstawowymi kategoriom dochodów własnych w Polsce są: podatki i opłaty lokalne, udziały w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) i w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT), dochody z majątku, środki zagraniczne, spadki, zapisy i darowizny oraz odsetki od udzielonych pożyczek⁴⁵. Konsekwencje pandemii COVID-19 i wywołanej przez nią recesji oraz zmian prawnych nie pozostały bez wpływu na te dochody. Dochody własne pobierane są bowiem ze źródeł zlokalizowanych na terenie jednostek samorządowych i tym samym w całości oraz bezterminowo przekazywane są do ich dyspozycji⁴⁶. Co więcej, Marzanna Poniatowicz wskazuje, że dochody te w dużym stopniu uzależnione są od koniunktury gospodarczej poprzez mechanizm redystrybucji poziomej dochodów, który może ograniczyć samodzielność finansową JST o najwyższym potencjale ekonomicznym⁴⁷. Stąd miasta są jednostkami, które najszybciej odczuwają skutki kryzysu wywołanego pandemią COVID-19 w zakresie ich wpływu na dochody własne⁴⁸. Jednym ze skutków kryzysu zdrowotnego i gospodarczego, odzwierciedlającym wpływ sytuacji makroekonomicznej na dochody i kondycję finansową JST, jest spadek dochodów z tytułu udziałów w podatkach państwowych. Spadek dochodów z tytułu udziału w podatku PIT w 2020 r. wynikał przede wszystkim ze spadku PKB o 2,7 punktu procentowego w stosunku do roku --- ⁴⁴ Europejska karta samorządu terytorialnego z dnia 15 października 1985 r. (Dz.U. z 1994 r., Nr 124, poz. 607). ⁴⁵ K. Maj-Waśniowska, R. Góral, Zasada adekwatności w finansowaniu zadań oświatowych jednostek samorządu terytorialnego w Polsce, „Zeszyty Naukowe Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie” 2010, nr 840, s. 94–95. ⁴⁶ L. Pratchett, Local autonomy, local democracy and the new localism, „Political Studies” 2004, nr 52(2), s. 358–375. ⁴⁷ M. Poniatowicz, O tym jak kryzys finansowy podważył ideę redystrybucji poziomej dochodów w sektorze samorządowym, „Zeszyty Naukowe Polskie Towarzystwo Ekonomiczne” 2011, nr 10, s. 237–251. ⁴⁸ Eadem, Wpływ kryzysu gospodarczego na systemy finansowe jednostek samorządu terytorialnego. Na przykładzie największych miast w Polsce, Warszawa 2011, s. 30–32; OECD, The impact of…, s. 16-17. poprzedniego\textsuperscript{49}. Na spadek dochodów JST z tego tytułu miały także wpływ zmiany wprowadzone w podatku PIT w 2019 r., polegające na obniżeniu stawki podstawowej z 18% do 17%, wprowadzeniu zwolnienia z podatku dla osób do 26 roku życia oraz podniesieniu kosztów uzyskania przychodu. W tym miejscu należy również podkreślić, że od stycznia 2022 r. weszły w życie kolejne zmiany w tymże podatku\textsuperscript{50}, których skutkiem będzie dalszy spadek dochodów gmin z tego źródła. Wskazuje to na istotny wpływ wspomnianych czynników o charakterze prawnym na dochody własne JST. Również w przypadku drugiej grupy dochodów budżetowych miast metropolitalnych w Polsce, czyli transferów zewnętrznych, wskutek pandemii i zmian prawnych odnotowano istotne zmiany. Dotyczyły one zarówno subwencji ogólnej, jak i dotacji celowych. Dochody transferowe mają na celu uzupełnienie dochodów JST i z reguły mają charakter redstrybucyjny\textsuperscript{51}. Rolą subwencji jest przede wszystkim wyrównywanie różnic w dochodach, natomiast dotacje celowe przekazywane są w celu finansowania lub dofinansowywania kosztów realizacji zadań publicznych miasta. W przypadku kryzysu wywołanego pandemią COVID-19 to właśnie transfery celowe odegrały istotną rolę w przeciwdziałaniu jego skutkom finansowym i społecznym. Mimo że część pomocy państwa przekazywanej w tej formie skierowana była bezpośrednio do osób fizycznych i przedsiębiorstw, to miała ona również duże znaczenie dla zachowania stosunkowo dobrej kondycji finansowej JST. Przeciwdziałała ona pogarszaniu się lokalnej koniunktury\textsuperscript{52}. W kontekście wsparcia finansowego państwa dla JST w formie transferów ważne wydają się wnioski płynące z badań Mariely López-Santana i Philip Rocco\textsuperscript{53}. Autorzy zwracają uwagę na pewne niebezpieczeństwo, wskazując, że zarówno w przypadku kryzysu z 2007 r., jak i kryzysu związanego z COVID-19, państwowe antycykliczne wsparcie dla samorządów zależało od uwarunkowań polityczno-prawnych i pozwało na działanie dyskrejonalne. Biorąc pod uwagę te ograniczenia, pomoc antycykliczna działa doraźnie, chroniąc do pewnego stopnia finanse na szczeblu lokalnym, ale jest niebezpieczna w sytuacji kolejnego kryzysu. \textsuperscript{49} Statistic Poland, \textit{Statistical bulletin}, nr 4, Warszawa 2021. \textsuperscript{50} Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2105). \textsuperscript{51} M. Poniatowicz, \textit{Koncepcja federalizmu fiskalnego w systemie finansów samorządu terytorialnego}, Warszawa 2018, s. 176. \textsuperscript{52} M.M. Rubin, K. Willoughby, op. cit., s. 22–41. \textsuperscript{53} M. López-Santana, P. Rocco, op. cit., s. 365–395. Zakończenie Sytuacja finansowa JST w okresie kryzysów determinowana jest m.in. polityką finansową państwa, zarówno fiskalną, jak i monetarną, oddziałującą na sferę gospodarczą i społeczną. Działania podejmowane na szczeblu samorządowym koncertowały głównie się na wdrażaniu strategii działań oraz wyborze skutecznych instrumentów finansowych, pozwalających w największym stopniu na ograniczenie negatywnych skutków kryzysu gospodarczego, finansowego i społecznego. W przypadku kryzysu wywołanego pandemią COVID-19 istotny wpływ na jego skutki i reakcję na nie miał rodzaj gminy, a co za tym idzie – możliwości gromadzenia dochodów własnych oraz poziom uzależnienia finansowego od transferów rządowych. Ponadto regulacje prawne określające zasady prowadzenia gospodarki finansowej JST w dobie pandemii podlegały zasadniczym zmianom. Dotyczyły one zarówno rozwiązań wynikających z ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych$^{54}$ (np. zasady równowagi budżetowej, indywidualnego wskaźnika zadłużenia), jak i zawartych w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego$^{55}$ (np. w zakresie zasad przekazywania subwencji). Zmiany wprowadzono także w ustawach regulujących podatki i opłaty lokalne. W ramach przeciwdziałania skutkom pandemii ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych$^{56}$ zmieniono zasady realizacji zadań i funkcjonowania JST w wybranych obszarach. Ponadto, jak wskazano w artykule, niezależnie od zmian przepisów prawa, będących odpowiedzią na skutki pandemii, wprowadzono szereg kluczowych z punktu widzenia dochodów JST zmian prawnych. Przede wszystkim związane były one z kolejnymi nowelizacjami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także ze zmianami w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Miały one szczególne znaczenie dla jednostek samorządowych, w przypadku których dochody z tytułu udziałów w podatkach centralnych stanowią znaczące źródło dochodów własnych. Zjawisko to związane jest z „urynkowieniem budżetów” gmin, czyli silnym uzależnieniem dochodów budżetów zwłaszcza dużych gmin miejskich od dochodów osób fizycznych i przedsiębiorstw$^{57}$. Problemy budżetowe pogłębiły również ograniczone możliwości finansowania z dochodów lokalnych zadań mających na celu przeciwdziałanie recesji w związku z pandemią COVID-19. $^{54}$ Dz.U. z 2022 r., poz. 1634 z późn. zm. $^{55}$ Dz.U. z 2022 r., poz. 2267. $^{56}$ Dz.U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm. $^{57}$ M. Będzieszak, Dochody gmin w sytuacji kryzysu gospodarczego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekonomiczne Problemy Usług” 2010, nr 43, s. 9–18. Wpływ wymienionych zmian prawnych i skutków pandemii na sytuację finansową JST potwierdzają wyniki przeprowadzonych badań w grupie miast metropolitalnych. W ich przypadku skutki kryzysu były szczególnie dotkliwe, co wynikało ze struktury ich dochodów, a zwłaszcza stosunkowo znaczącej roli dochodów własnych (podatkowych) i jednocześnie relatywnie niskiego udziału dochodów transferowych, które w większym stopniu skierowane były do jednostek o mniejszym potencjale finansowym. W efekcie pandemii nastąpiło istotne pogorszenie się sytuacji finansowej miast metropolitalnych w Polsce. Należy jednak zauważyć, że skutki pandemii i zmian prawnych nawet w przypadku stosunkowo jednorodnej grupy miast metropolitalnych były bardzo zróżnicowane. Najsilniej odczuły je takie miasta, jak: Lublin, Kraków, Warszawa. Wskaźniki budżetowe w 2020 r. w tych miastach były na najniższym poziomie spośród badanych grup; co więcej, w największym stopniu uległy one pogorszeniu w stosunku do 2019 r. Podobnie jak skala negatywnych skutków pandemii, tak również ich trwałość były zróżnicowane. O ile w 2021 r. wskaźniki budżetowe wszystkich badanych miast uległy poprawie, to jednak w przypadku Krakowa była ona stosunkowo niewielka. Na tle średniego poziomu wskaźników grupy miast o najgorszej sytuacji finansowej w 2021 r. wskaźniki dla Krakowa były najniższe. Kryzys pandemiczny wyeksponował dotychczasowe problemy w obszarze finansów samorządu terytorialnego, jak również stał się źródłem nowych wyzwań. Przeprowadzona analiza zmian przepisów prawnych pozwala stwierdzić, że ich skutki mają wpływ nie tylko na zasady prowadzenia gospodarki finansowej, ale przede wszystkim na poziom i strukturę dochodów JST (w szczególności miast metropolitalnych). Niepokojący jest fakt, że regulacje te ograniczyły samodzielność finansową poprzez zmniejszenie znaczenia dochodów własnych, przy jednoczesnym zwiększeniu roli transferów zewnętrznych. Mimo że najtrudniejszy okres działania w warunkach niepewności i wysokiego poziomu ryzyka zakończył się, to jednak przed jednostkami samorządu terytorialnego wciąż stoją kolejne wyzwania. Z jednej strony wynikają one wciąż ze skutków kryzysu pandemicznego i aktualnej sytuacji gospodarczej, a z drugiej są efektem czynników o charakterze głównie geopolitycznym. Biorąc pod uwagę aktualną sytuację makroekonomiczną i realizowaną politykę finansową, JST będą musiały uwzględnić w swoich strategiach działania rosnące koszty realizacji zadań publicznych, które wynikają m.in. z wysokiego poziomu inflacji, rosnącego poziomu płac wraz z pochodnymi, rosnących cen materiałów i usług, a także rosnącego zadłużenia i kosztów obsługi związanych z wysokim poziomem stóp procentowych. Natomiast wyzwania wynikające z sytuacji geopolitycznej wiążą się m.in. z kryzysem energetycznym, napływem uchodźców, rosnącymi wymaganiami na poziomie Unii Europejskiej w zakresie ochrony środowiska, nierozwiązanymi problemami dotyczącymi wsparcia finansowego z budżetu Unii Europejskiej dla Polski na przeciwdziałanie skutkom pandemii. COVID-19 (brak wypłaty środków z Krajowego Planu Odbudowy). Zarówno wyzwania wynikające z sytuacji makroekonomicznej, jak i geopolitycznej ze względu na swój charakter w największym stopniu dotykają gmin miejskich i miast metropolitalnych. Stąd wydaje się, że konieczne jest – niezależnie od postulowanej od kilkunastu lat reformy finansów samorządowych – dodatkowe wsparcie jednostek najbardziej dotkniętych skutkami kryzysu i zmian prawnych i jednocześnie najbardziej narażonych na ryzyka związane z wskazanymi wyzwaniami. Wykaz literatury Ahrens T., Ferry L., Financial resilience of English local government in the aftermath of COVID-19, „Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management” 2020, nr 32(5). Ahrens T., Ferry L., Newcastle City Council and the grassroots: accountability and budgeting under austerity, „Accounting, Auditing & Accountability Journal” 2015, nr 28. Anessi-Pessina E., Barbera C., Sicilia M., Steccolini I., Public sector budgeting: a European review of accounting and public management journals, „Accounting, Auditing & Accountability Journal” 2016, nr 29(3). Będzieszak M., Dochody gmin w sytuacji kryzysu gospodarczego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekonomiczne Problemy Usług” 2010, nr 43. Breunig C., Busemeyer M.R., Fiscal austerity and the trade-off between public investment and social spending, „Journal of European Public Policy” 2012, nr 19(6). Cantó O., Figari F., Fiorio C.V., Kuypers S., Marchal S., Romaguera-de-la-Cruz M., Tasseva I.V., Verbist G., Welfare resilience at the onset of the COVID-19 pandemic in a selection of European countries: Impact on public finance and household incomes, „Review of Income and Wealth” 2022, nr 68(2). Cepiku D., Mussari R., Giordano F., Local governments managing austerity: Approaches, determinants and impact, „Public Administration” 2016, nr 94(1). Fornaro L., Wolf M., Covid-19 coronavirus and macroeconomic policy, „Working Papers from Barcelona Graduate School of Economics” 2020, nr 1168, https://repositori.upf.edu/bitstream/handle/10230/48498/CREIFornaroWolfCorona_v2.pdf?sequence=1&isAllowed=y. Główny Urząd Statystyczny, Gospodarka finansowa jednostek samorządu terytorialnego 2020, Warszawa 2021, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rachunki-narodowe/statystyka-sektora-instytucji-rzadowych-i-samorzadowych/gospodarka-finansowa-jednostek-samorzadu-terytorialnego-2020,5,17.html. Hale T., Angrist N., Kira B., Petherick A., Phillips T., Webster S., Variation in government responses to COVID-19, https://www.bsg.ox.ac.uk/sites/default/files/2020-12/BSG-WP-2020-032-v10.pdf. Hood C., Dixon R., A model of cost-cutting in government? The great management revolution in UK central government reconsidered, „Public Administration” 2013, nr 91(1). Kickert W., How the German government responded to the financial, economic and fiscal crises, „Public Money & Management” 2013, nr 33(4). Kickert W., State responses to the fiscal crisis in Britain, Germany and the Netherlands, „Public Management Review” 2012, nr 14(3). Leachman M., McNichol E., Pandemic’s impact on state revenues less than earlier expected but still severe. Center on budget and policy priorities, https://www.cbpp.org/research/state-budget-and-tax/pandemics-impact-on-state-revenues-less-than-earlier-expected-but. Lodge M., Hood C., Into an age of multiple austerities? Public management and public service bargains across OECD countries, „Governance” 2012, vol. 25(1). López-Santana M., Rocco P., Fiscal federalism and economic crises in the United States: Lessons from the COVID-19 pandemic and great recession, „The Journal of Federalism” 2021, nr 51(3). Łubina J., Oddziaływanie pandemii COVID-19 na finanse jednostek samorządu terytorialnego, „Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu” 2021, nr 9(4). Maj-Waśniowska K., Cycoń M., Reguły fiskalne dotyczące jednostek samorządu terytorialnego jako element konsolidacji fiskalnej w Polsce, „Zeszyty Naukowe/Polskie Towarzystwo Ekonomiczne” 2012, nr 13. Maj-Waśniowska K., Góral R., Zasada adekwatności w finansowaniu zadań oświatowych jednostek samorządu terytorialnego w Polsce, „Zeszyty Naukowe Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie” 2010, nr 840. Marrs C., An eye to the future: preparing public finances for life after Covid-19, „Public Finance” 2020, nr 23, https://www.publicfinance.co.uk/feature/2020/06/eye-future-preparing-public-finances-life-after-covid-19. Meier S., Gonzalez M.R., Kunze F., The global financial crisis, the EMU sovereign debt crisis and international financial regulation: lessons from a systematic literature review, „International Review of Law and Economics” 2020, nr 65. Miller D.B., Hokenstad T., Rolling downhill: effects of austerity on local government social services in the United States, „Journal of Sociology & Social Welfare” 2014, nr 41. Ministerstwo Finansów, Wskazniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2018–2020, Warszawa 2021, https://www.gov.pl/web/finanse/wskazniki-do-oceny-sytuacji-finansowej-jednostek-samorzadu-terytorialnego-w-latach-2018-2020. Moreira A., Hick R., COVID-19, the Great Recession and social policy: is this time different?, „Social Policy & Administration” 2020, nr 55(2). Moulton S., Wise C. Shifting boundaries between the public and private sectors: implications from the economic crisis, „Public Administration Review” 2010, nr 70(3). Murtagh F., Legendre P., Ward’s hierarchical agglomerative clustering method: which algorithms implement Ward’s criterion?, „Journal of Classification” 2014, nr 31. OECD, The impact of the COVID-19 crisis on regional and local governments, „OECD Regional Development Working Papers” 2020, https://www.oecd-ilibrary.org/urban-rural-and-regional-development/the-impact-of-the-covid-19-crisis-on-regional-and-local-governments_fb952497-en. Ogden K., Philips D., The financial risk and resilience of English local authorities in the coronavirus crisis, Institute for Fiscal Studies 2020, https://ifs.org.uk/publications/14893. Overmans J.F.A., Noordegraaf M., Managing austerity: rhetorical and real responses to fiscal stress in local government, „Public Money & Management” 2014, nr 34(2). Pandey S.K., Cutback management and the paradox of publicness, „Public Administration Review” 2010, nr 70(4). Patrzalek L., Wyzwania dla finansów jednostek samorządu terytorialnego w Polsce po 2020 r., „Samorząd Terytorialny” 2019, nr 3. Peters J., The rise of finance and the decline of organised labour in the advanced capitalist countries, „New Political Economy” 2011, nr 16(1). Poniatowicz M., Koncepcja federalizmu fiskalnego w systemie finansów samorządu terytorialnego, CeDeWu, Warszawa 2018. Poniatowicz M., O tym jak kryzys finansowy podważył ideę redystrybucji poziomej dochodów w sektorze samorządowym, „Zeszyty Naukowe Polskie Towarzystwo Ekonomiczne” 2011, nr 10. Poniatowicz M., Wpływ kryzysu gospodarczego na systemy finansowe jednostek samorządu terytorialnego. Na przykładzie największych miast w Polsce, CeDeWu, Warszawa 2011. Pratchett L., Local autonomy, local democracy and the new localism, „Political Studies” 2004, nr 52(2). Rubin M.M., Willoughby K., State budget balancing strategies: COVID-19 and the Great Recession, „Public Budgeting & Finance” 2021, nr 41(3). Saez E., Zucman G., Keeping business alive: the government will pay, „Social Europe” 2020, nr 18(3). Schick A., Repairing the budget contract between citizens and the state, „OECD Journal on Budgeting” 2011, nr 11(3). Statistic Poland, Statistical bulletin, nr 4, Warszawa 2021. Wichowska A., Determinanty budżetów gmin na przykładzie województwa warmińsko-mazurskiego, Wyd. UWM, Olsztyn 2020. Wilson D.J., The COVID-19 fiscal multiplier: lessons from the great recession, „FRBSF Economic Letter” 2020, nr 13. Summary Legal and financial conditions of the functioning of metropolitan cities in Poland in a turbulent environment – experiences after the COVID-19 pandemic Keywords: financial law, financial management of local government units, revenues of local government units, COVID-19 pandemic, financial crisis. The COVID-19 pandemic and its effects in the form of lockdown and significant changes in the legal conditions of the functioning of local government units were important factors affecting the financial management of local government in 2020–2021. The scale and type of effects varied depending on the level of self-government and the type of municipalities. In the case of large cities, the effects of sudden economic and social crises are even more severe as cities have relatively higher own revenues and are characterized by a number of economic connections with the public and private sectors. Hence, the research goal of the study was to identify legal changes in the field of financing local government units, with particular emphasis on the period of the COVID-19 pandemic, and to assess the impact of the COVID-19 pandemic on the financial situation of the largest cities in Poland belonging to the Union of Polish Metropolises. To achieve the goals defined in this way, first, an analysis of changes in legal regulations and an analysis of selected financial indicators for 12 metropolitan cities in Poland in 2019–2021 were carried out, and then an assessment of the diversity of the effects of the pandemic in the study group. The results of the research constitute a complementation of the research gap on the effects of the COVID-19 pandemic on local government finance. They concern not only about the impact of the pandemic on the financial situation of metropolises in Poland but also include an assessment of the impact of the most important changes in legal regulations on the financial situation of local government units. The analysis of changes in legal regulations allows us to conclude that their effects have an impact not only on the principles of financial management but above all on the level and structure of local government units’ revenues (especially in metropolitan cities). These regulations limited financial independence by reducing the importance of own revenues, while increasing the role of external transfers. As a result of the pandemic, the financial situation of metropolitan cities in Poland has significantly deteriorated. It should be noted, however, that the effects of the pandemic and legal changes, even in the case of a relatively homogeneous group of metropolitan cities, were very diverse. Lublin, Cracow and Warsaw were the most affected. Decyzja o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych Wstęp Realizacja obiektu budowlanego często bywa skomplikowana pod względem technicznym, co nieraz powoduje, że nie jest możliwe przeprowadzenie części prac budowlanych bez wejścia na teren cudzego, sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. Jednakże wejście i korzystanie w celu przeprowadzenia prac przygotowawczych i budowlanych z cudzej nieruchomości stanowi ingerencję w prawo własności. Z tego względu ustawodawca w ustawie Prawo budowlane¹ uregulował możliwość wejścia na teren takich nieruchomości. Warto zaznaczyć, że preferencją ustawodawcy jest dobrowolne porozumienie się inwestora z właścicielem sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu) w celu przeprowadzenia robót budowlanych. Właściciele, wykonując przysługujące im prawo własności, mogą udzielić zgody na wejście na ich teren, niezależnie od tego czy faktycznie jest to niezbędne do wykonania określonych robót budowlanych. W przypadku braku porozumienia w kwestii wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu) możliwe jest zwrócenie się do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wydanie decyzji administracyjnej, zezwalającej na takie wejście w celu przeprowadzenia prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Taka decyzja wydawana jest po spełnieniu przez inwestora przesłanek określonych przez ustawodawcę, ale jednocześnie stanowi ingerencję w prawo własności. Z tego względu ustawodawca zawdzięczało możliwość uzyskania takiej decyzji tylko do tych przypadków, w których wykonanie określonych prac budowlanych nie może być dokonane bez wejścia na teren sąsiedniej, cudzej nieruchomości (budynku, lokalu). ¹ Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 682 z późn. zm.). Celem artykułu jest poddanie analizie art. 47 ustawy Prawo budowlane regulującego przedstawioną powyżej problematykę i ustalenie, czy obecnie obowiązujące przepisy nie stanowią nadmiernej ingerencji w prawo własności, umożliwiając udzielenie zgody w formie decyzji administracyjnej na wejście na teren cudzej nieruchomości. Ochrona własności a zasada wolności budowlanej W polskim porządku prawnym ochrona własności zajmuje szczególne miejsce, gdyż przepisom dotyczącym ochrony własności nadano rangę konstytucyjną. Konstytucja RP w art. 64 wprowadza zasadę ochrony prawa własności, jednakże w ust. 3 tego przepisu wprowadza możliwość ograniczenia tego prawa. Przepis ten wskazuje, że ograniczenie prawa własności może nastąpić tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że prawo właściciela do dysponowania nieruchomościami nie jest prawem absolutnym$^2$ i nie jest nieograniczone$^3$. Każda ingerencja w prawo własności musi jednak spełniać wymóg proporcjonalności nakazujący zachowanie odpowiedniej relacji między ograniczeniem prawa a zamierzonym celem określonej regulacji prawnej$^4$. Z prawa własności wywodzi się zasada wolności budowlanej wyrażona w art. 4 ustawy Prawo budowlane$^5$. Przepisy tej ostatniej ustawy, kierując się dobrem wspólnym, wprowadzają ograniczenia prawa własności$^6$, z których większość skierowana jest do właściciela nieruchomości. Ograniczenia te związane są z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę, zgłoszenia robót budowlanych czy też zachowaniem określonych warunków technicznych przy realizacji obiektów budowlanych. Sama realizacja wolności zabudowy bezpośrednio wpływa na prawa innych podmiotów prawa zabudowy$^7$. Realizacja obiektu budowlanego zwykle będzie oddziaływała w sposób faktyczny, a niekiedy i prawny na inne nieruchomości, w szczególności na nieruchomości sąsiednie. Niemniej jednak realizacja zasady wolności zabudowy podlega równej ochronie prawnej, podobnie jak prawo własności. Tym samym właściciele sąsiednich nieruchomości nie mogą podej- --- $^2$ L. Garlicki, S. Jarosz-Żukowska, [w:] L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 2, Warszawa 2016, art. 64; wyrok NSA z 9 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1284/17, Lex nr 2480270. $^3$ Wyrok WSA w Gdańsku z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 42/18, Lex nr 2493913. $^4$ Wyrok NSA z 8 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1330/15, Lex nr 2282127. $^5$ Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm.). $^6$ T. Bąkowski, O wolności budowlanej de lege lata i de lege ferenda, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2015, nr 1, s. 63–72. $^7$ W. Jakimowicz, Wolność zabudowy w prawie administracyjnym, Warszawa 2012, s. 75 i nast. mować względem siebie takich zachowań, które utrudniałoby lub uniemożliwiłaby zabudowę, bowiem godziłoby to w zasadę wolności zabudowy. Oznacza to, że ustawodawca w prawie budowlanym umożliwił ograniczanie prawa własności nieruchomości także po to, aby urzeczywistnić zasadę wolności zabudowy. Ingerencja w prawo własności nieruchomości sąsiedniej nie może być jednak nieograniczona. Właściciele nieruchomości sąsiednich, a także użytkownicy wieczysti lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego muszą mieć zapewnione poszanowanie ich uzasadnionych interesów$^8$. Realizacja procesu inwestycyjnego może wiązać się z koniecznością wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, budynku czy też lokalu, co może ograniczać chronione konstytucyjnie prawo własności$^9$. Taka czynność nie może być jednak dokonywana samowolnie, bowiem godziłaby w prawo własności. Z tego też względu ustawodawca uregulował instytucję wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, budynku czy też lokalu, która z jednej strony umożliwia realizację zasady wolności zabudowy, a z drugiej strony jest dozwolonym przez ustawodawcę sposobem ograniczenia prawa własności. Niewątpliwie instytucja ta jest konieczna, bowiem dzięki niej możliwe jest zrealizowanie określonych prac budowlanych wymagających wejścia na teren sąsiedni. Jednocześnie też ma na celu zapewnienie ograniczenia prawa własności tylko w niezbędnym stopniu. Forma administracyjnoprawnej zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości Jak wcześniej wspomiano, preferowanym przez ustawodawcę trybem udzielenia zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu) w celu przeprowadzenia robót budowlanych jest tryb cywilnoprawny, w którym dochodzi do osiągnięcia konsensusu przez inwestora i właściciela sąsiedniej nieruchomości. W tym trybie interesy właściciela sąsiedniej nieruchomości są najmocniej chronione, ponieważ właśnie to od niego zależy, czy udzieli takiej zgody i jaki będzie zakres wykorzystania jego nieruchomości. Natomiast w sytuacji gdy nie uda się osiągnąć takiego konsensusu, ustawodawca umożliwia inwestorowi skorzystanie z trybu administracyjnoprawnego, w którym organ administracji publicznej władca rozstrzyga o możliwość wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu przeprowadzenia robót budowlanych. Warto podkreślić, że w ten sposób dochodzi niejako do rozwiązania sporu powstałego między ww. podmiotami co do możliwości oraz sposobu --- $^8$ Wyrok NSA z 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2117/16, Lex nr 2566370. $^9$ J. Wyporska-Frankiewicz, Ugoda w sprawach z zakresu prawa budowlanego, [w:] eadem, Publicznoprawne formy działania administracji o charakterze dwustronnym, 2009, Lex. wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu)$^{10}$. Jednak wydając decyzję administracyjną, rozstrzygającą o możliwości wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, umożliwia się zrealizowanie określonej inwestycji. A zatem tego typu decyzja administracyjna służy urzeczywistnieniu skonkretyzowanego prawa do zabudowy, choć w istocie czyni to, ograniczając inne prawo, tj. prawo własności. Rozstrzygając o wejściu na teren sąsiedniej nieruchomości, organ wydaje decyzję administracyjną, zaś samo postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek inwestora. Wniosek o wydanie decyzji można złożyć w postaci papierowej lub formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem portalu e-Budownictwo. Dokonując oceny zasadności złożonego przez inwestora wniosku, organ administracji publicznej zobowiązany jest do ustalenia, czy łącznie zachodzą następujące przesłanki: 1) czy podjęto starania celem uzyskania zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej i czy starania te okazały się bezskuteczne, 2) czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne w celu wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, 3) czy wniosek dotyczy legalnie prowadzonych prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Należy dodać, że ustawodawca wskazuje, iż w przypadku łącznego spełnienia ww. przesłanek organ administracji orzeka o udzieleniu zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu). Zakres podmiotowy i przedmiotowy Dobrowolne porozumienie się co do wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu) jest możliwe między inwestorem a właścicielem takiej sąsiedniej nieruchomości. Jako właściciela nieruchomości należy także rozumieć użytkowania wieczystego i zarządzę nieruchomości$^{11}$. Podmioty te mogą być również reprezentowane przez pełnomocników. Podobnie stronami postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości będą te podmioty. Ustawodawca wskazał, że decyzja wydana na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane umożliwia wejście do sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu). W doktrynie podkreśla się, że zgodnie z ustawą o własności --- $^{10}$ B. Deskiewicz, Decyzja w przedmiocie niezbedności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości a ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, „Samorząd Terytorialny” 2008, nr 9, s. 60–67. $^{11}$ T. Filipowicz, [w:] A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, 2022, Lex, art. 47. lokalni do lokalu mogą przynależeć jako jego części składowe pomieszczenia, choćby nawet do niego nie przylegały (np. piwnica, strych, komórka), co powoduje, że decyzja wydawana w trybie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane powinna obejmować także takie części składowe$^{12}$, o ile będzie to niezbędne do przeprowadzenia robót budowlanych. Natomiast lokalem sąsiednim nie jest lokal, który stanowi część nieruchomości, będący własnością inwestora, wynajmowany osobom trzecim. W przypadku gdy wynajmujący nie może się porozumieć z własnym najemcą co do sposobu i terminu udostępnienia lokalu, nie może skorzystać z trybu administracyjnoprawnego$^{13}$. W takim przypadku właściwą drogą do rozstrzygnięcia takiego sporu jest droga cywilnoprawna. Ustawodawca w art. 47 ustawy Prawo budowlane wskazał, że decyzja zezwalająca na weście na teren sąsiedniej nieruchomości może być wydana, w sytuacji gdy niezbędne jest wykonanie robót budowlanych lub prac przygotowawczych. Termin roboty budowlane znajduje się w słowniczku ustawowym ustawy Prawo budowlane, ale definicja ustawowa$^{14}$ nie przesądza, czy inwestor, planując przeprowadzenie takich robót, musi uzyskać odpowiednią zgodę administracyjnoprawną. Analizując przepisy dotyczące robót budowlanych, których podjęcie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, należy podkreślić, że art. 29 ustawy Prawo budowlane wskazuje, iż określone rodzaje robót budowlanych nie wymagają uzyskania takiego pozwolenia lub dokonania zgłoszenia. A zatem określone roboty budowlane mogą być wykonywanie bez konieczności uzyskania zgody administracyjnoprawnej na ich podjęcie. Należy uznać zatem, że są to również roboty budowlane wykonywane legalnie. Tym samym także przy wykonywaniu takich robót budowlanych można ubiegać się o wydanie decyzji zezwalającej na weście na teren sąsiedniej nieruchomości, bowiem roboty te mogą być niezbędne do zrealizowania określonej inwestycji. Natomiast w art. 41 ustawy Prawo budowlane wskazano, że pracami przygotowawczymi są: - wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie; - wykonanie niwelacji terenu; - zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów; - wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. W postępowaniu o wydanie decyzji zezwalającej na weście na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu) organ nie jest uprawniony do oceny zarzutów kierowanych pod adresem udzielonego pozwolenia na budowę$^{15}$. --- $^{12}$ Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. jedenaste, Warszawa 2022, art. 47. $^{13}$ Wyrok NSA w Krakowie z 30 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 763/99, Legalis nr 94182. $^{14}$ Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane robotami budowlanymi są budowa i prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiorce obiektu budowlanego. $^{15}$ Wyrok WSA w Gdańsku z 11 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 547/21, Lex nr 3345309. stępowanie to nie może więc służyć podważeniu decyzji organu wyrażającego zgodę na realizację określonych robót budowlanych. Ponadto prowadząc takie postępowanie, organ nie jest uprawniony do zakwestionowania rodzaju planowanych robót budowlanych czy samej potrzeby ich przeprowadzania$^{16}$. Niezbedność wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości Ustawodawca w art. 47 ustawy Prawo budowlane w bardzo ogólny sposób sformułował przesłankę wydania decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu), jaką jest niezbędność przeprowadzenia robót budowlanych. Przesłankę niezbędności należy utożsamiać przede wszystkim z fizyczną niemożliwością przeprowadzenia robót budowlanych z innego miejsca, jak właśnie teren sąsiedniej nieruchomości. Oznacza to, że niezbędność zaistnieje wtedy, gdy nie będzie żadnego alternatywnego sposobu przeprowadzenia robót budowlanych niż poprzez fizyczną obecność na terenie sąsiedniej nieruchomości. Typowym przykładem może być konieczność przeprowadzenia prac budowlanych, tj. wykonanie ocieplenia czy tynku, w przypadku położenia ściany budynku przy granicy nieruchomości. Z niezbędnością będziemy także mieli do czynienia, gdy bez wejścia na teren w sąsiedniej nieruchomości inwestycja nie będzie mogła zostać zrealizowana$^{17}$. Taka sytuacja będzie miała miejsce, gdy roboty budowlane mają zostać wykonane przy granicy działki sąsiedniej bądź z uwagi na zbyt mały teren na nieruchomości inwestora, uniemożliwiając przeprowadzenie takich robót$^{18}$. W orzeczeniu WSA w Łodzi z 10 listopada 2021 r. sąd wskazał, że teren dostępny na działce inwestora o szerokości gruntu wynoszącej ok. 20 cm uniemożliwia przeprowadzenie prac budowlanych i z tego też powodu wejście na teren nieruchomości sąsiedniej jest niezbędne$^{19}$. Należy podkreślić, że organ ma obowiązek ustalenia, czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest obiektywnie konieczne$^{20}$, bowiem uzyskanie władczej zgody na korzystanie z sąsiedniej nieruchomości nie powinno być nadużywane, czy też nie można uzasadniać wydania takiej decyzji przeprowadzeniem każdych, wskazanych przez inwestora robót budowlanych. Należałoby się także zastanowić, czy występowanie możliwości przeprowadzenia robót budowanych poza wejściem na teren sąsiedniej nieruchomości, --- $^{16}$ Wyrok WSA w Łodzi z 11 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Ld 592/21, Lex nr 3338212. $^{17}$ Wyrok WSA w Warszawie z 6 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 669/20, Lex nr 3152316. $^{18}$ Wyrok WSA w Warszawie z 14 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2599/18, Lex nr 3073831; wyrok WSA w Gdańsku z 11 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 384/17, Lex nr 2380798. $^{19}$ Wyrok WSA w Łodzi z 10 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Ld 393/21, Lex nr 3282110. $^{20}$ Wyrok WSA w Warszawie z 6 listopada 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 669/20, Lex nr 3152316. która jest ekonomicznie nieuzasadniona, wyklucza przesłankę niezbędnosci. Niewątpliwie celem ustawodawcy jest racjonalne prowadzenie inwestycji budowlanych. A zatem gdy istnieje co prawda techniczna możliwość zrealizowania robót budowlanych, której skutkiem będzie zużycie znacznie większej ilości energii, zasobów oraz doprowadzenie do większej emisji zanieczyszczeń niż wykonanie tych robót z terenu sąsiedniej nieruchomości, należy uznać, że wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu) jest niezbędne. Podobnie należy stwierdzić, że niezbędnosc wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości zaistnieje, gdyby alternatywny do wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości sposób przeprowadzenia robót budowlanych narażałby na niebezpieczeństwo osoby wykonujące prace budowlane i osoby postronne. Należy dodać, że zgoda na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości dotyczy jedynie takich prac budowlanych, które wynikają z pozwolenia na budowę bądź dokonanego zgłoszenia$^{21}$. Nie można więc uznać, że dostęp do nieruchomości sąsiedniej jest niezbędny do dokonania innych czynności pośrednio związanych z pracami budowlanymi. Nie może więc inwestor twierdzić, że taki dostęp jest niezbędny w celu zapewnienia np. dojazdu do placu budowy, jak też nie uprawnia do zainstalowania lub wykonywania na nieruchomości sąsiedniej jakichkolwiek elementów budowlanych, które miałby tam pozostać$^{22}$. Z drugiej zaś strony niezbędnosc wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości wystąpi, w przypadku gdy np. zabezpieczenia czy podpory rusztować muszą być zamontowane na sąsiedniej nieruchomości w celu zapewnienia bezpieczeństwa prowadzonych prac budowlanych, a te będą fizycznie przeprowadzone jedynie z terenu należącego do inwestora. Legalność prowadzonych robót budowlanych Decyzja zezwalająca na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości może być wydana wyłącznie w przypadku, gdy dotyczy robót budowlanych wykonanych legalnie. A zatem inwestor, ubiegając się o taką zgodę, musi dysponować wymaganym przez przepisy prawa pozwoleniem na budowę lub dokonać skutecznego zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych. Zgoda ta nie może być także udzielona w sytuacji naruszenia przepisów prawa budowlanego, tj. gdy inwestor odstąpił w sposób istotny od warunków pozwolenia na budowę lub prowadzi roboty budowlane odbiegające od dokonanego zgłoszenia. W takich właśnie przypadkach mamy do czynienia z samowolą budowlaną, która nie może być podstawą do udzielenia zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu). W przeciwnym wypadku doszłoby wręcz do urzędowej legalizacji realizacji samowoli budowlanych. --- $^{21}$ Wyrok NSA z 4 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1870/13, Lex nr 1794224. $^{22}$ D. Okolski (red.), Prawo budowlane i nieruchomości. Komentarz. 2020, Legalis, art. 47. Jak wspomniano, wykonywanie niektórych robót budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania ich zgłoszenia. A zatem wskazane przez ustawodawcę w art. 29 ust. 4 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane także mogą być objęte decyzją zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu) i należy uznać, że będą to roboty budowlane wykonywane legalnie. W przypadku gdy w trakcie rozpatrywania wniosku o zezwolenie na wejście na teren nieruchomości sąsiedniej organ stwierdzi, że inwestor nie dysponuje wymaganą, wykonalną decyzją o pozwoleniu na budowę lub nie dokonał wymaganego zgłoszenia robót budowlanych, wniosek taki nie podlega rozpatrzeniu, a organ zobowiązany jest do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego$^{23}$. Warto także nadmienić, że podjęcie robót budowlanych przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę oraz podjęcie robót budowlanych przed wyrażeniem „milczącej akceptacji” przez organ stanowi samowolę budowlaną i również przesądza o konieczności umorzenia postępowania. Brak zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości W przypadku braku zgody właściciela nieruchomości sąsiedniej na wejście na teren jego nieruchomości (budynku, lokalu) inwestor zawsze może dokonać zmian w planowanym lub realizowanym obiekcie budowlanym w taki sposób, żeby nie było konieczności wykonywania prac budowlanych z tego terenu. Brak takiej zgody umożliwia również ubieganie się o wydanie decyzji administracyjnej zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu). Ustawodawca wymaga od inwestora aktywności w kwestii uzyskania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Nie oznacza to, że o braku zgody można mówić jedynie w sytuacji, gdy inwestor nie dysponuje pisemnym oświadczeniem, w którym właściciel sąsiedniej nieruchomości nie wyraża zgody na wejście na teren jego nieruchomości. Wystarczające jest skierowanie listu do właściciela nieruchomości sąsiedniej z prośbą o wyrażenie takiej zgody$^{24}$, co oznacza, że wymagane jest podjęcie próby uzyskania takiej zgody$^{25}$. Obowiązkiem organu jest więc ustalenie, czy inwestor podjął starania o uzyskanie przedmiotowej zgody i że starania te okazały się bezskuteczne$^{26}$. Warto również dodać, że zgoda na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości może być udzielona przez jej właściciela do czasu wydania przez organ --- $^{23}$ Wyrok NSA z 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2517/14, Lex nr 2106676. $^{24}$ Wyroki WSA w Warszawie z 26 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1819/09 i z 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 110/09, CBOSA. $^{25}$ Wyrok WSA w Opolu z 11 października 2011 r. sygn. akt II SA/Op 201/07, CBOSA. $^{26}$ Wyrok WSA w Lublinie z 20 września 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 269/12, Lex nr 1225226. decyzji. A zatem może to nastąpić także w trakcie toczącego się w tym przedmiocie postępowania$^{27}$. Oznacza to, że preferowane przez ustawodawcę jest ugodowe ustalenie możliwości wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej, natomiast władca ingerencja organu administracji publicznej powinna nastąpić dopiero wtedy, gdy nie uda się uzyskać konsensusu między zainteresowanymi podmiotami. Skutki uwzględnienia wniosku Po ustaleniu, że zostały spełnione wszystkie wymienione wyżej przesłanki wydania decyzji zezwalającej na weście na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu), organ zobowiązany jest do określenia w jakich granicach możliwe będzie korzystanie z nieruchomości sąsiedniej oraz warunków wykorzystania tej nieruchomości$^{28}$. Pozytywna decyzja wydana przez organ powinna więc określać, w jakiej dokładnie części nieruchomość sąsiednia może być używana i wskazać właśnie obszar, na który może wejść inwestor. W niektórych sytuacjach, gdy np. sąsiednia nieruchomość jest stosunkowo mała i niezabudowana, może się okazać, że do wykonania prac budowlanych niezbędne będzie wejście na cały teren takiej nieruchomości. Podobnie organ zobowiązany jest do określenia terminu lub terminów, w jakich możliwe będzie „używanie” sąsiedniej nieruchomości przez inwestora. Nie jest jednak możliwe określenie tego terminu w bardzo rozległy sposób, np. do zakończenia wszystkich prac budowlanych związanych z realizacją określonej inwestycji. Przeciwnie, organ powinien dokładnie sprecyzować, w jakich dniach lub na jaki okres czasu inwestor uprawniony jest do wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Warto zaznaczyć, że w zależności od planowanych prac budowlanych wskazany okres może być bardzo dokładny, a w przypadku gdy wykonywanie takich prac uzależnione jest od warunków pogodowych, powinien być podany w przybliżeniu, przez np. wskazanie pory roku, podczas której uprawnienie do wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości może być wykonane. W tym ostatnim przypadku organ powinien sprecyzować, na ile dni inwestor będzie mógł wejść na teren sąsiedniej nieruchomości. Tak określony termin powinien być określony od daty ostateczności decyzji$^{29}$. Ustawodawca poprzez określenie 14-dniowego terminu dla organu na wydanie decyzji od dnia złożenia wniosku chciał, aby instytucja ta była racjonalna i efektywna, niemniej jednak wobec tego typu decyzji mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administra- --- $^{27}$ Wyrok WSA w Krakowie z 7 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 259/21, Lex nr 3199819. $^{28}$ Wyrok WSA w Kielcach z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 227/14, Lex nr 1483389. $^{29}$ Wyrok NSA w Krakowie z 25 sierpnia 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 784/99, Lex nr 655950. cyjnego\textsuperscript{30}. Tym samym decyzji takiej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli będą spełnione przesłanki określone w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak też termin określony w tej decyzji może być zmieniony przez organ II instancji. Należy również dodać, że wraz z wydaniem pozytywnej decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości inwestor uzyskuje ograniczone w czasie prawo przebywania na sąsiedniej nieruchomości oraz wykonywania tam związanych z inwestycją robót budowlanych\textsuperscript{31}. W związku z tym, że decyzja taka niewątpliwie ingeruje w prawo własności, aby zapobiec nadużywaniu przyznanego uprawnienia do wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, wymagane jest precyzyjne określenie w decyzji administracyjnej sposobu realizacji tego uprawnienia. Wydanie decyzji na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane może dotyczyć jedynie planowanych do przeprowadzenia robót budowlanych\textsuperscript{32}, co zaś oznacza, że decyzja taka nie może niejako legalizować tych sytuacji, w których inwestor bez zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości wszedł na jej teren. Warto dodać, że w przypadku gdy inwestor porozumiał się z właścicielem sąsiedniej nieruchomości co do możliwości wejścia na jej teren, możliwe jest ustalenie wysokości rekompenzaty z tego tytułu za zgodą obu stron. Zaś gdy organ przychyla się do wniosku o zezwolenie na weście na teren nieruchomości sąsiedniej, nie jest możliwe określenie w decyzji administracyjnej wysokości przysługującej właścicielowi rekompenzaty. Po pierwsze, art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie przewiduje takiej możliwości; po drugie, wysokość rekompenzaty powinna być określona na postawie przepisów Kodeksu cywilnego po wykonaniu prac budowlanych\textsuperscript{33}. Po zakończeniu robót budowlanych inwestor, który korzystał sąsiedniej nieruchomości, jest obowiązany do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego i do zabrania z niej wszystkich swoich urządzeń i przedmiotów\textsuperscript{34}. Ponadto art. 47 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakłada na inwestora obowiązek naprawienia właścicielowi sąsiedniej nieruchomości powstałej szkody na skutek korzystania przez niego z cudzej nieruchomości na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, choć ustawodawca nie wskazuje, o jakie dokładnie zasady chodzi. W doktrynie podkreśla się, że nie będzie to odpowiedzialność \textsuperscript{30} A. Plucińska-Filipowicz, T. Filipowicz, A. Kosicki, \textit{Budowa przy granicy sąsiada}, „Nieruchomości” 2017, nr 6, s. 101 i nast. \textsuperscript{31} Wyrok WSA w Opolu z 11 października 2007 r., sygn. akt II SA/Op 201/07, Lex nr 419005. \textsuperscript{32} Wyrok WSA w Poznaniu z 13 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 777/10, Lex nr 1694719. \textsuperscript{33} Wyroki NSA z 16 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 825/00 i z 10 marca 2000 r., sygn. akt II SA/Ld 183/97. \textsuperscript{34} R. Godlewski, [w:] H. Kisilowska (red.), \textit{Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjnej. Komentarz}, Warszawa 2010, art. 47. z tytułu czynów niedozwolonych, bowiem uprawnienie inwestora do wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu) wynika z decyzji administracyjnej. Co więcej, to właśnie art. 47 ust. 3 ustawy Prawo budowlane będzie stanowił samoistną podstawę obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przez inwestora w skutek realizacji prawa do wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu)$^{35}$. Wydaje się więc, że ustawodawca miał na myśli przepisy dotyczące sposobu naprawienia szkody – art. 363 Kodeksu cywilnego. Naprawienie szkody może nastąpić poprzez wykonanie przez inwestora określonych prac naprawczych$^{36}$, poprzez przywrócenie np. ogrodzenia do stanu poprzedniego. Ponadto możliwe jest, że zamiast takich prac inwestor wpłaci właścicielowi odszkodowanie. W sytuacji braku porozumienia między inwestorem a właścicielem sąsiedniej nieruchomości co do sposobu naprawienia szkody, inwestor może dochodzić odszkodowania w drodze cywilnoprawnej. Jednocześnie nieuzasadnione będzie żądanie przez właściciela sąsiedniej nieruchomości kwoty znacznie przewyższającej wartość wyrządzonej szkody, mając wręcz zarobkowy charakter$^{37}$. Istotne jest przy tym to, że właściciel obowiązany jest do naprawy takiej szkody po zakończeniu robót objętych decyzją wyrażającą zgodę na korzystanie z sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu). A zatem gdy decyzja uprawnia inwestora do kilkukrotnego wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, obowiązek naprawienia szkody powstanie z chwilą zrealizowania tego uprawnienia. Warto nadmienić, że decyzja organu zezwalającego na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości nie zawiera rozstrzygnięcia, jakie konkretnie prace budowlane inwestor może przeprowadzić z sąsiedniej nieruchomości. Organ, udzielając takiej zgody, przesądza, że bez dostępu do sąsiedniej nieruchomości nie da się zrealizować określonej inwestycji, a co za tym idzie – właściciel sąsiedniej nieruchomości nie ma uprawnień do kwestionowania zasadności prowadzenia określonych robót budowlanych przez inwestora, jeżeli odbywają się w okresie i na warunkach określonych w decyzji administracyjnej. Podsumowanie Możliwość uzyskania decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu) niewątpliwie umożliwia zrealizowanie robót budowlanych w tych sytuacjach, w których realizacja określonych prac budowlanych wymaga wejścia na teren cudzej nieruchomości sąsiedniej. Choć poprzez --- $^{35}$ Z. Kostka, [w:] A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. trzecie, Warszawa 2016, art. 47. $^{36}$ Wyrok WSA w Szczecinie z 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 66/21, Lex nr 3206042. $^{37}$ Z. Niewiadomski (red.), op. cit., komentarz do art. 47. wydanie takiej decyzji dochodzi do ograniczenia prawa własności, to należy wskazać, że ustawodawca zapewnił, iż ingerencja ta nie będzie nadmierna. Przede wszystkim słusznie ustawodawca sformułował przesłankę niezbędności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej. Przesłanka ta umożliwia zawężenie sytuacji, do których może być wydana przedmiotowa decyzja, jeśli przeprowadzenie robót budowlanych jest fizycznie niemożliwe bez wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu). Pewien niedosyt budzi jednak to, że orzecznictwie powiązano przesłankę niezbędności jedynie z fizyczną niemożnością przeprowadzenia robót budowlanych bez dostępu do cudzej nieruchomości. Wydaje się uzasadnione twierdzenie, że niezbędność zajęcie także tam, gdzie dostęp do cudzej nieruchomości w znaczący sposób zwiększy bezpieczeństwo związane z prowadzeniem prac budowlanych lub przyczyni się do ochrony zasobów, w tym do ochrony środowiska. Decyzja zezwalająca na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu) zapewnia poszanowanie prawa własności także poprzez określenie, w jakim okresie i zakresie inwestor może korzystać z cudzej nieruchomości. Można więc uznać, że decyzja ustanawia swoistego rodzaju krótkotrwałą służbę administracyjną, której warunki wykonywania są dokładnie określone w decyzji administracyjnej. Ma to istotne znaczenie dla właściciela nieruchomości, bowiem inwestor nie może korzystać z niej w sposób przekraczający to, co jest niezbędne do wykonania określonych prac budowlanych. Czy zatem ustawodawca nie ingeruje w sposób nadmierny w prawo własności poprzez wydanie tego typu decyzji? Odpowiedź na to pytanie wydaje się przeczcząca, bowiem niewątpliwie zapewniono, że przedmiotowe decyzje będą wydawane niejako w ostateczności, jedynie gdy nie ma możliwości przeprowadzenia prac budowlanych bez dostępu do sąsiedniej nieruchomości (budynku, lokalu). Niemniej jednak warto wskazać, że w ustawie Prawo budowlane nie sprecyzowano sposobu naprawienia szkody powstałej w wyniku korzystania inwestora z cudzej nieruchomości (budynku, lokalu), odsyłając w tym zakresie do przepisów Kodeksu cywilnego. Taka konstrukcja może powodować, że właściciel nieruchomości będzie musiał sam podjąć często kosztowne i długotrwałe starania w tym zakresie na drodze cywilnoprawnej. Wydaje się, że właśnie brak nakazania w decyzji administracyjnej obowiązku przywrócenia do stanu poprzedniego nieruchomości osłabia ochronę interesów właściciela takiej nieruchomości. Wykaz literatury Bąkowski T., O wolności budowlanej de lege lata i de lege ferenda, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2015, nr 1. Deskiewicz B., Decyzja w przedmiocie niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości a ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, „Samorząd Terytorialny” 2008, nr 9. Filipowicz T., [w:] A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, 2022, Lex. Garlicki L., Jarosz-Żukowska S., [w:] L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. 2, Wyd. Sejmowe, Warszawa 2016. Godlewski R., [w:] H. Kisilowska (red.), Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjnej. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010. Jakimowicz W., Wolność zabudowy w prawie administracyjnym, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Kostka Z., [w:] A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. trzecie, Wolters Kluwer, Warszawa 2016. Niewiadomski Z. (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. jedenaste, C.H. Beck, Warszawa 2022. Okolski D. (red.), Prawo budowlane i nieruchomości. Komentarz, 2020, Legalis. Plucińska-Filipowicz A., Filipowicz T., Kosicki A., Budowa przy granicy sąsiada, „Nieruchomości” 2017, nr 6. Wyrorska-Frankiewicz J., Ugoda w sprawach z zakresu prawa budowlanego, [w:] eadem, Publicznoprawne formy działania administracji o charakterze dwustronnym, 2009, Lex. Summary Decision on the necessity of entering the neighbouring property to undertake construction works Keywords: construction law, decision granting permission to enter the neighbouring property, building freedom. The article analyses the conditions for issuing a decision permitting entry to a neighbouring building, premises or land of a neighbouring property in order to carry out preparatory work or construction works. It analyses in which situations the issuance of such a decision is necessary to carry out construction works and to what extent the investor may use someone else’s property. The aim of the article was to analyse whether the current regulations do not constitute an excessive interference with the right to property by allowing consent in the form of an administrative decision to enter someone else’s property. While it has been established that the current regulations do not excessively interfere with the ownership right, the legislator has not specified the manner of repairing the damage resulting from the investor’s use of someone else’s real property (building, premises), referring in this respect to the Civil Code. Such a construction may result in the owner of the real estate having to undertake often costly and long-lasting efforts in this respect on his/her own through civil law. An overview of offences against monuments in the Polish law Introduction Over the last hundred years, Polish law for the protection of cultural heritage has been shaped by four basic legal acts$^1$. These were, in turn: Decree of the Regency Council on the Care of Art and Cultural Monuments of 1918$^2$, Regulation of the President of Poland on the Care of Monuments of 1928$^3$, Act on the Protection of Cultural Property of 1962$^4$ and the Act on the Protection and Guardianship of Monuments 2003$^5$. The doctrine indicates that the law of cultural heritage protection should be considered as a separate, special branch of law. This is due to the fact that the regulations pertaining to the issue in question contain provisions of various branches of law, such as constitutional law, administrative law, criminal law, civil law, international law$^6$. I should be pointed out that the legislator uses a diverse conceptual grid regarding criminal protection of monuments. In legal acts regulating the sub- --- $^1$ See: K. Zeidler, M. Marcinkowska (eds.), Dekret Redy Regencyjnej z 1918 r. o opiece nad zabytkami sztuki i kultury z komentarzem czyli eseje o prawie ochrony dziedzictwa kultury, Gdańsk 2017. $^2$ Decree of the Regency Council on the Care of Art and Cultural Monuments (Journal of Laws 1918, No. 16, item 36), repealed on 29 March 1928. $^3$ Regulation of the President of the Republic of Poland on the Care of Monuments (Journal of Laws 1928, No. 29, item 265), repealed on 22 May 1962. $^4$ Act of 15 February 1962 on the Protection of Cultural Property (Journal of Laws 1999, No. 98, item 1150, consolidated text with amendments), repealed on 17 November 2003. $^5$ Act of 23 July 2003 on the Protection and Guardianship of Monuments (Journal of Laws 2022, item 840, consolidated text with amendments), hereinafter referred to as the APM or Act on Protection of Monuments. $^6$ K. Zeidler, Prawo ochrony dziedzictwa kultury jako nowa gałąź prawa, [in:] K. Zeidler (ed.), Prawo ochrony zabytków, Warszawa–Gdańsk 2014, p. 23–33; idem, Prawo ochrony dziedzictwa kultury, Warszawa 2007, p. 15–19; W. Kowalski, K. Zalasińska, Prawo ochrony dziedzictwa kulturowego w Polsce – próba oceny i wniosków, [in:] B. Szmygin (ed.), System ochrony zabytków w Polsce – analiza, diagnoza, propozycje, Lublin–Warszawa 2011, p. 33. ject matter in question appear, among others, such notions as “cultural heritage”, “cultural goods”, “goods of particular importance for culture” and “monuments”. These notions are not identical and should not be considered synonymous. The heterogeneity of the terms used in particular acts, and the lack of legal definitions for most of them, raises difficulties of interpretation related to the application of the legislation and thus hinders the effective protection of cultural heritage$^7$. The literature uses the notion “crime against monuments”, which in criminal law terms can be defined \textit{sensu stricto}, \textit{sensu largo} and \textit{sensu largissimo}. In the narrow (\textit{sensu stricto}) sense, “crime against monuments” is only criminal acts that are considered as offences. The broader (\textit{sensu largo}) view includes not only crimes but also misdemeanours directed against monuments. The broadest perspective of this term (\textit{sensu largissimo}) covers all acts for which legal liability is envisaged (crimes, petty offences and administrative torts)$^8$. The notion “crime against monuments” is a part of concept so-called “crime against heritage”. The provisions criminalizing behaviours directed against monuments are of so-called “semi-code” nature$^9$. This means that some of them are located in the Penal Code$^10$, the Petty Offence Code$^11$ and other legal acts, which, according to the doctrine, is not conducive to the transparency of the system of criminal law protection of monuments$^12$. The main core of criminal law regulations ensuring the preservation of monuments is the Act of 2003 on Protection of Monuments. Other legal acts regulating the criminal law on the protection of monuments are: Act of 1996 on Museums$^13$, Act 1983 on the National Archival Resource and Archives$^14$, Act 1997 on Libraries$^15$, Act of 2017 on the Restitution of National Cultural Property$^16$. --- $^7$ M. Trzcinski, \textit{Przestępczość przeciwko zabytkom}, „Prokuratura i Prawo” 2011, No. 6, p. 36. $^8$ See also: B. Gadecki, O. Jakubowski, M. Trzcinski, K. Zeidler (eds.), \textit{Praktyczne aspekty zwalczania przestępczości przeciwko dziedzictwu kulturowemu}, Gdańsk 2019, p. 42; M. Bojarski, W. Radecki, \textit{Ochrona zabytków w polskim prawie karnym. Stan aktualny i propozycje de lege ferenda}, [in:] J. Kaczmarek (ed.), \textit{Prawnokarna ochrona dziedzictwa kultury. Materiały z konferencji Gdańsk, 30 maja – 1 czerwca 2005}, Kraków 2006, p. 22. $^9$ B. Gadecki, \textit{Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Art. 108–120. Przepisy karne. Komentarz}, Warszawa 2014, p. VII. $^10$ Act of 6 June 1997 Penal Code (Journal of Laws 2022, item 1138, consolidated text with amendments), hereinafter referred to as the PC. $^11$ Law of 20 May 1971 Petty Offence Code (Journal of Laws 2021, item 2008, consolidated text with amendments). $^12$ O. Jakubowski, \textit{Karnoprawna ochrona zabytków – rozważania nad kierunkami zmian prawnych}, [in:] K. Zeidler (ed.), op. cit., p. 482 – 483. $^13$ Act of 21 November 1993 on Museums (Journal of Laws 2022, item 385, consolidated text). $^14$ Act of 14 July 1983 on the National Archival Resource and Archives (Journal of Laws 2020, item 164, consolidated text with amendments). $^15$ Act of 27 June 1997 on Libraries (Journal of Laws 2022, item 2393, consolidated text). $^16$ Act of 25 May 2017 on the Restitution of National Cultural Property (Journal of Laws 2019, item 1591, consolidated text). The presented study is to provide overview of the criminal law regulations on the protection of monuments in Poland. The work is primarily of popularization character. Its aim is to acquaint the international society with the Polish law provisions concerning the subject in question. Due to the complexity and extensiveness of the issue studied, the paper focuses exclusively on offences against monuments contained in the Penal Code and the Act of 2003 on the Protection of Monuments. The basic research methods used for purposes of this article were the formal-dogmatic method, consisting in analysis the content of legal sources and the method of analysis of literature on the subject. Key terms The broadest of aforementioned in introduction terms is “cultural heritage”. It is emphasized that this notion is very complex, as it consists not only of movable and immovable monuments, but also of industrial heritage, works of art, cultural routes, intangible heritage, underwater heritage, etc.$^{17}$ The criteria that determine the recognition of an object as “cultural heritage” therefore demonstrate great diversity, causing problems in their identification, recording and description$^{18}$. In literature, the most frequently quoted definition is that created by Jan Pruszyński, according to whom “cultural heritage” is “a stock of immovable and movable property together with associated spiritual values, historical and customary phenomena considered worthy of legal protection for the benefit of society and its development and passing on to future generations, due to understandable and accepted historical, patriotic, religious, scientific and artistic values having significance for the identity and continuity of political, social and cultural development, proving the truth and commemorating historical events, cultivating the sense of beauty and civilization community”$^{19}$. Summarily and at the same time aptly, the notion of “cultural heritage” has been defined by Wiesław Plywaczewski as “the material and immaterial heritage of a given group of communities”$^{20}$. If the heritage refers to a particular nation, its cultural identity resulting from a common language, history or religious traditions, it should be regarded as “national --- $^{17}$ See also: W. Plywaczewski, Grabież i niszczenie podwodnego dziedzictwa kultury, „Prokuratura i Prawo” 2008, No. 2, p. 24–37. $^{18}$ B. Szmygin, System ochrony zabytków w Polsce – próba diagnozy, [in:] B. Szmygin (ed.), op. cit., p. 10. $^{19}$ J. Pruszyński, Dziedzictwo kultury Polski. Jego straty i ochrona prawna, t. 1, Kraków 2001, p. 50. $^{20}$ W. Plywaczewski, Niszczenie dziedzictwa kulturowego – między imperatywem ekonomii i ekologii. Kryminologiczne ujęcie problemu, [in:] E.W. Plywaczewski (ed.), Współczesne zagrożenia przestępczością i innymi zjawiskami patologicznymi, a prawo karne i kryminologia, „Białostockie Studia Prawnicze” 2009, Issue 6, p. 196. heritage”. Article 5 of the Constitution of the Republic of Poland$^{21}$ stipulates that the role of the state is to guard the “national heritage”, without, however, specifying what is meant by this term. Furthermore, an Article 6 of this act indicates that the state is to create conditions for the dissemination of and equal access to cultural goods, which are the source of the identity of the Polish nation, its continuity and development, and to provide assistance to Poles residing abroad in preserving their links with the national cultural heritage$^{22}$. Another concept, narrower in scope, is “cultural property”, which was defined in the expired Act on the Protection of Cultural Property of 1962. This term was understood as “any movable or immovable object, ancient or modern, which is of significance for heritage and cultural development due to its historical, scientific or artistic value”. However, this concept was not introduced into the binding Act on the protection of monuments of 2003, but at the same time, it is used by the PC of 1997. It is due to the fact that the Law on the Protection of Cultural Property was still in force when the Criminal Code was passed. When interpreting the term “cultural asset”, one may refer to the Act on the Restitution of National Cultural Assets of 2017$^{23}$. Article 2 of this act stipulates that a “cultural asset” is “a monument within the meaning of Article 3(1) of the Act on the Protection of Monuments, a movable thing that is not a monument, as well as their components or ensembles, the preservation of which is in the public interest due to their artistic, historical or scientific value or due to their significance for heritage and cultural development”. Furthermore, this concept is clarified in Article 2 of the European Parliament and Council (EU) Regulation 2019 on the entry and import of cultural goods$^{24}$ as “any object of archaeological, prehistoric, historical, literary, artistic or scientific interest, listed in the Annex”. The term “cultural property” was also explicit in the Hague Convention for the Protection of Cultural Property In the event of armed conflict from 1954$^{25}$. According to art. 1 of the Convention, “cultural property” is considered to be, regardless of their origin and of the person of their owner: a) movable or immovable goods which are of great importance for the cultural heritage of a nation, for example, architectural, artistic or historical monuments, whether --- $^{21}$ Act of 2 April 1997 The Constitution of the Republic of Poland (Journal of Laws 1997, No. 78, item 483, with the amendments). $^{22}$ B. Gadecki, Prawnokarna ochrona dziedzictwa kultury, [in:] B. Gadecki, O. Jakubowski, M. Trzcinski, K. Zeidler (red.), op. cit., pp. 39–40. $^{23}$ Act of 25 May 2017 on the Restitution of National Cultural Property (Journal of Laws 2019, item 1591, consolidated text). $^{24}$ Regulation (EU) 2019/880 of the European Parliament and of the Council of 17 April 2019 on the introduction and the import of cultural goods (Journal of UE Laws 2019, No. 151, p. 1). $^{25}$ Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict with Regulations for the Execution of the Convention. The Hague 14 May 1954 (Journal of Laws 1957, No. 46, item 212). religious or secular; archaeological sites; building complexes having historical or artistic significance as such; works of art, manuscripts, books and other objects of artistic, historical or archaeological interest, as well as scientific collections and major collections of books, archival materials or reproductions of the goods referred to above; b) buildings whose primary and practical purpose is the storage or exhibition of movable cultural goods as defined in subparagraph (a), for example, museums, large libraries, archives depots and shelters for the storage, in the event of armed conflict, of movable cultural goods as defined in subparagraph (a); c) centres housing a significant number of the cultural goods referred to in points (a) and (b), hereinafter referred to as “heritage centres”. In this definition, the key element is that movable and immovable goods are to possess the feature of being “of great importance for the cultural heritage of a nation”. It is therefore within the discretion of the state concerned to decide which goods meet this criterion. states themselves may therefore determine which goods meet this criterion\textsuperscript{26}. In the Criminal Code, the legislator also uses the term “goods of particular cultural importance”. The literature on the subject points out that the classification of an item as a “good of particular cultural importance” is not determined by its value (although these are usually items of high property value), but by the fact that the item must be included among cultural goods of national significance\textsuperscript{27}. Noteworthy is the classification of goods which are considered to be of special significance for culture by Bartłomiej Gadecki. According to this author, such goods should be regarded as: 1) monuments recognized as monuments of history; 2) monuments inscribed on the “Heritage Treasures List”; 3) monuments in respect of which the Minister in charge of culture and national heritage protection refused to issue a single permit for the permanent export of the monument abroad in the case where the monument has a special value for cultural heritage; 4) cultural goods included in the “International Register of Cultural Property under Special Protection”; 5) cultural goods under enhanced protection included in the “List of Cultural Property under Enhanced Protection”; 6) goods included in the “World Heritage List”\textsuperscript{28}. The narrowest in scope of aforementioned terms is “monument”. In addition, this concept is one of the few that has a legal definition which is contained in Article 3 pt 1 of the Act on Protection of Monuments. Within the meaning of this legal act, a monument is “an immovable or movable property, parts or \textsuperscript{26} Zob. B. Gadecki (ed.), \textit{Kodeks karny. Komentarz. Art. 1–316}, 2023, Legalis, komentarz do art. 125 k.k.; H. Schreiber, \textit{Konwencja o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego wraz z Regulaminem wykonawczym do tej Konwencji oraz Protokół o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego podpisane w Hadze dnia 14 maja 1954 r.}, [in:] K. Zalesińska (ed.), \textit{Konwencje UNESCO w dziedzinie kultury. Komentarz}, Warszawa 2014, pp. 37–58. \textsuperscript{27} R.A. Stefański (ed.), \textit{Kodeks karny. Komentarz}, 2023, Legalis, komentarz do art. 294 k.k. \textsuperscript{28} B. Gadecki (ed.), op. cit., komentarz do art. 294 k.k. complexes thereof, being the work of man or related to his activity and being a testimony of a bygone era or event, the preservation of which is in the public interest due to its historical, artistic or scientific value”. The Act on Protection of Monuments enumerates three types of monuments. These are, respectively: immovable monuments$^{29}$ (Article 3 pt 2 APM), movable monuments$^{30}$ (Article 3 pt 3 APM) and archaeological monuments, which are a qualified type of monuments and may take the form of both immovable and movable monuments$^{31}$ (Article 3 pt 4 APM). According to the APM, an immovable monument is “an immovable thing, a part of it or a group of immovable things referred to in pt 1”. A movable monument is “a movable thing, a part of it or a group of movable things referred to in pt 1”. The last of the above-mentioned group of monuments consists of an archaeological monument which is defined as “an immovable monument, which is a surface, underground or underwater remnant of human existence and activity, consisting of cultural strata and the products or traces thereof contained therein, or a movable monument, which is such a product”. The definition of monument contained in the Article 3 of the APM is supplemented by Article 6 of the APM which lists examples of objects and areas to which, irrespective of their state of preservation, the legislator grants statutory protection and care, provided that they meet the criteria for recognition as monuments. The Act on Protection of Monuments give protection and care to three groups of objects, regardless of their state of prevention. The first one concerns immovable monuments which are, in particular: cultural landscapes; urban and rural layouts and building complexes; works of architecture and construction; works of defence works; technical facilities, and in particular mines, steelworks, power stations and other industrial plants; cemeteries; parks, gardens and other forms of designed greenery; places commemorating historical events or the activities of prominent personalities or institutions. The second group refers to movable monuments which are, in particular: works of fine arts, artistic crafts and applied arts; collections, being collections of objects assembled and arranged according to the ideas of people who created these collections; numismatic and historical memorabilia, in particular militaria, flags, seals, badges, medals and orders; technological creations, in particular equipment, means of transport, machines and tools bearing witness to material culture, characteristic of old and new forms of economy, documenting the level of science and the development of civilization; library materials referred to in Article 5 of the Act on libraries$^{32}$; musical instruments; folk art and $^{29}$ M. Duda, Zabytki nieruchome, [in:] K. Zeidler, M. Marcinkowska (eds.), op. cit., pp. 92–99. $^{30}$ J. Narodowska, Zabytki ruchome, [in:] K. Zeidler, M. Marcinkowska (eds.), op. cit., pp. 130–136. $^{31}$ M. Trzciński, Definicja zabytku archeologicznego – problemy i kontrowersje wokół stosowania prawa, [in:] K. Zeidler (ed.), op. cit., pp. 115–122. $^{32}$ Act of 27 June 1997 on libraries (Journal of Laws of 2019, item 1479, consolidated text with amendments). handicraft products and other ethnographic objects; objects commemorating historical events or the activities of eminent personalities or institutions. The last group covers archeological monuments which are, in particular: field remains of prehistoric and historic settlements; cemeteries; burial mounds relics of economic, religious and artistic activities. Offences against monuments - Penal Code offences against monuments The binding Penal Code does not devote a separate chapter to provisions criminalizing acts directed neither against cultural heritage nor monuments. At the same time, representatives of the doctrine postulate that the creation of such a chapter would raise the wound of legal norms protecting cultural heritage, especially the monuments$^{33}$. Furthermore, none of the provisions of the Penal Code use the term “monument” to define the constituent elements of the crime. Instead, one may encounter undefined terms such as “cultural asset/property” and “good of particular importance for culture”. Determining the scope of the particular terms is essential to be able to hold the perpetrator criminally liable under a relevant criminal provision (subsumption). For example, every monument will constitute a cultural asset, but not every cultural asset will meet the criteria of a monument. A similar relationship will apply to a good of particular importance for culture and a monument$^{34}$. Under the Penal Code, criminal liability for acts against monuments is primarily envisaged in chapter XVI entitled “Offences against Peace, Humanity and War Crimes” and chapter XXXV “Offences against Property”. The provisions of chapter XVI of the Penal Code concerning the protection of monuments correlate closely with the with international legal acts dealing with armed conflicts to which the Republic of Poland is a party$^{35}$. Article 125 § 1 of the PC criminalizes the acts of destroying, damaging, looting or appropriating cultural property in violation of international law. The place of the perpetrator’s behaviour is an area occupied, seized or where armed actions are taking place. The subject of the assault in the light of the disposition of Article 125 of PC is cultural heritage, which is exposed to depletion during armed conflicts. This provision protects both the legal order established by international law and property in the form of cultural property$^{36}$. --- $^{33}$ M. Bojarski, W. Radecki, op. cit., pp. 27–28. $^{34}$ M. Trzcinski, Przestępczość przeciwko…, p. 47. $^{35}$ See: P. Chorbot, M. Nowiński, Ochrona dziedzictwa kulturowego w trakcie konfliktów zbrojnych, [in:] W. Plywaczewski, B. Gadecki (eds.), Ochrona dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego. Perspektywa prawna i kryminologiczna. Warszawa 2015, pp. 74–100. $^{36}$ V. Konarska-Wrzosek (ed.), Kodeks karny. Komentarz, 2020, Lex. The offence is of a substantive nature, which means that an result is required in order to incur criminal liability on the perpetrator. The offender’s behaviour takes the form of action\textsuperscript{37}. It is a common offence that can only be committed intentionally. The criminal threat for the basic type is imprisonment of between year and 10 years. The qualified type is stipulated in Article 125 § 2 of the PC. In this case the prohibited acts involve the behaviours listed in § 1, and the objects of the attack are goods of particular importance for culture. The criminal sanction is deprivation of liberty for a period of not less than 3 years. As of 1 October 2023, the criminal sanction for the offence of Article 125 § 2 of the PC will be between three and 20 years’ imprisonment. The offences under Article 125 of the PC are subject to the jurisdiction of the Polish courts on general principles and no international agreement introduces universal jurisdiction in this respect. The doctrine emphasizes that this offence requires the dual criminality of international law and criminal illegality. It should be noted that the Charter of the International Military Tribunal from 1945\textsuperscript{38} does not mention the destruction of cultural property among war crimes\textsuperscript{39}. In the international context, \textit{ratio legis} of the art 125 of the PC are primarily: the Hague Convention of 1954\textsuperscript{40}, the Paris Convention of 1970\textsuperscript{41}, Protocol II to the Hague Convention of 1954\textsuperscript{42}. In the Rome Statute of the International Criminal Court, the issue of cultural property is included in Article 8(2)(b) (ix). The aforementioned stipulation considers as the “war crime” an act of “intentionally directing attacks against buildings dedicated to religion, education, art, science or charitable purposes, historic monuments, hospitals and places where the sick and wounded are collected, provided they are not military objectives”\textsuperscript{43}. The legislator in Article 126a of the PC has introduced the punishment of behaviour consisting in public incitement or public praise of the commission of offences under Article 125 of the PC. A subsequent provision, Article 126 § 2 of the PC, criminalizes the use of a protective sign identifying cultural property in violation of international law \textsuperscript{37} M. Mozgawa (ed.), \textit{Kodeks karny. Komentarz aktualizowany}, 2021. Lex; E. Jurgielewicz-Delegacz, \textit{Wybrane aspekty prawnokarnej ochrony zabytków na przykładzie Kodeksu karnego z 1997 r.}, „\textit{Studia Prawnoustrojowe}” 2019, No. 43, pp. 143–144. \textsuperscript{38} Agreement for the prosecution and punishment of the major criminals of the European Axis. Signed at London, on 8 August 1945 (\textit{Journal of Laws} 1947, No. 63, item 367). \textsuperscript{39} R.A. Stefański (ed.), op. cit., komentarz do art. 125 k.k. \textsuperscript{40} Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict with Regulations for the Execution of the Convention, Hague, 14 May 1954. \textsuperscript{41} Convention on the Means of Prohibiting and Preventing the Illicit Import, Export and Transfer of Ownership of Cultural Property, Paris, 14 November 1970. \textsuperscript{42} Second Protocol to the Hague Convention of 1954 for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict, Hague, 26 march 1999 (\textit{Journal of Laws} 2012, item 248). \textsuperscript{43} Rome Statute of the International Criminal Court of 17 July 1998 (\textit{Journal of Laws} 2003, No. 78, item 708). during military operations\textsuperscript{44}. The disposition of this provision is aimed at protecting the legal order established by international law and ensuring the reliability of signs ensuring security (in this particular case, the security of cultural property). This offence may be committed either by act or omission\textsuperscript{45}. Only intentional conduct by the perpetrator is punishable. The penalty for this act is up to 3 years’ imprisonment. Article 294 § 2 of the PC provides for criminal liability for the commission of the offences specified in § 1 of this article, if the acts are detrimental to goods of particular importance for culture. The following offences are listed in § 1 of this provision: theft (Art. 278 § 1, 2 or 5 of the PC), particularly aggravated theft (278a § 1 of the PC), appropriation (284 § 1 or 2 of the PC), theft of telephone impulses (Art. 285 § 1 of the PC), fraud (Art. 286 § 1 or 2 of the PC), computer fraud (Art. 287 § 1 of the PC), violation of the integrity of property (Art. 288 § 1 or 3 of the PC), illegal logging and timber theft (Art. 290 § 1 of the PC) or handling stolen items (Art. 291 § 1 of the PC). Representatives of the doctrine point out that the content of Article 294 § 2 of the PC is fairly problematic. Firstly, its provision is non-self-contained in relation to the basic type (Article 294 § 1 of the PC), as it does not specify the elements of the prohibited act. Secondly, the necessary element for the application of Article 294 § 2 is the attribution to the good the characteristic of “particular importance for culture”. In addition, it is argued that placing this offence in the chapter concerning offences against property may cause wrong perception of goods of particular importance for culture assessed mainly through their material value\textsuperscript{46}. According to some representatives of doctrine the shortcoming of this provision is that it does not cover all cultural goods, but only those whose importance is particular, and the interpretation of this concept is difficult\textsuperscript{47}. The penal sanction for the basic type and the qualified type under Article 294 of the PC is the same and consists of imprisonment from one to ten years. \textsuperscript{44} As an aside, it should be added that the author of this emblem is a Pole, Jan Zachwatowicz, who was the General Conservator of Monuments in Poland at the time of the enactment of the aforementioned Convention. See more on the website of the Ministry of Culture and National Heritage MKiDN – Znak Błękitnej Tarczy (accessed: 23.11.2020). \textsuperscript{45} M. Mozgawa (ed.), op. cit. \textsuperscript{46} J. Karaźniewicz, \textit{Specyfika postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawach o przestępstwa przeciwko dobrom kultury}, „Prokuratura i Prawo” 2019, No. 1, p. 66; B. Gadecki, \textit{Kontrwersje wokół odpowiedzialności za zniszczenie lub uszkodzenie dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury}, „Ius Novum” 2013, No. 4, pp. 19–31. \textsuperscript{47} M. Trzciński, \textit{Przestępczość przeciwko…}, p. 49. Offences under the Act of 2003 on the Protection and Guardianship of Monuments The basic legal act regulating the issues related to monuments is the Act on Protection of Monuments passed in 2003. Chapter XII, entitled “Criminal Provisions”, lists the prohibited acts that are either criminal offences or misdemeanours. The initial version of the APM provided for only two offences, which were included in Articles 108 and 109 of the Act. However, the legislator successively expanded the catalogue of prohibited acts by adding further editorial units. As it stands, the APM contains six offences, which are defined in Articles 108, 108a, 109, 109a, 109b, 109c, eleven petty offences, i.e. Articles 110, 112, 113, 113a, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 119a$^{48}$ and five administrative torts, i.e. 107a, 107b, 107c, 107d, 107e$^{49}$. The disposition of Article 108 of the APM has remained unchanged since the entry into force. The behaviours penalized under the provision are destruction or damage of a monument, which in the literature is also referred to as “vandalism of monuments”$^{50}$. It has been stated in the judicature that “destruction” of a monument consists in such change that the restoration of the previous state is not possible at all. On the other hand, “damage” to a monument involves such a change of properties or condition of the monument that it renders the monument permanently or temporarily unusable to perform the function for which it was intended$^{51}$. This offence can be committed both by action and omission. In the case of an action, a subject to criminal liability is everyone. It is irrelevant whether the monument is someone else’s thing for the perpetrator (the subject to criminal liability is also the owner or holder of the monument)$^{52}$. On the other hand, criminal liability for an offence of omission is incurred only by the person who is under a legal obligation to prevent the result$^{53}$. --- $^{48}$ See more: M. Duda, Wykroczenia przeciwko zabytkom, [in:] M. Duda, S. Buczyński (eds.), Prawnokarne i kryminologiczne aspekty ochrony dziedzictwa kultury pograniczna, Warszawa 2021, pp. 214–228. $^{49}$ B. Gadecki, Zmiany w zakresie karnoprawnej ochrony zabytków w związku z uchwaleniem ustawy z dnia 22 czerwca 2017 roku o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw, „Santander Art and Culture Law Review” 2018, No. 1(4), pp. 81–96. $^{50}$ J. Narodowska, M. Duda, Wandalizm zabytków z perspektywy kryminologicznej, „Santander Art and Law Review” 2017, No. 1(3), pp. 37–52; J. Narodowska, M. Duda, Ochrona zamków oraz pałaców i dworów szlacheckich na Warmii i Mazurach – aspekty prawnokarne i kryminologiczne, „Studia Prawnoustrojowe” 2019, No. 43, pp. 250–253. $^{51}$ Judgment of the Supreme Court of 24 June 1993, III KRN 98/93, OSNKW 1993, No. 9–10, item 64, p. 46. $^{52}$ A. Gerecka-Żołyńska, Rozważania wokół współczesnych problemów karnoprawnej i karnoprocesowej ochrony zabytków, [in:] W. Szafrański (ed.), Wokół problematyki prawnej zabytków i dzieł sztuki, Vol. 2, Poznań 2008, p. 134. $^{53}$ B. Gadecki, Karnoprawna ochrona zabytków architektury, [in:] W. Plywaczewski, S. Buczyński (eds.), Wandalizm wobec dziedzictwa naturalnego i kulturowego, Olsztyn 2015, p. 56; Different type is included in paragraph 1 and involves intentional conduct by the offender. The criminal penalty is imprisonment for a term of 6 months to 8 years. A mitigated penalty is provided for the privileged type as defined in paragraph 2 and covers the unintentional conduct of the offender. If the perpetrator intentionally destroyed a monument, the court obligatorily orders punitive damages in the amount up to the value of the destroyed monument to be paid to the National Heritage Preservation Fund. If the perpetrator has intentionally damaged the monument, the court awards an obligation to restore the monument to its previous state, and if it is not possible, impose on perpetrator an obligation to pay punitive damages for the benefit of national Heritage Preservation Fund in the amount up to the value of the damage to the monument$^{54}$. The offence under Article 108a the APM was introduced by the 2021 amendment to the Act on Protection of Monuments$^{55}$. The addition of another prohibited act was a consequence of the enactment of the Regulation 2019 of the UE Parliament and of the Council on the introduction and the import of cultural goods into the European Union from the third countries$^{56}$. Article 108a of the APM criminalizes conduct consisting in the introduction into the territory of the Republic of Poland of cultural goods specified in part A of the Annex to the above-mentioned regulation, which have been removed from the territory of a country which is not a member of the European Union, where the cultural property originated or was discovered, in violation of the statutory provisions of such country. The criminal sanction for infringement of the disposition of Article 108a item 1 of the APM is alternatively a fine, restriction of freedom or imprisonment of up to 2 years. In Part A of the Annex to the aforesaid Regulation, the following cultural goods are listed: a) rare collections and specimens of fauna, flora, minerals and anatomy, and objects of palaeontological interest; b) property relating to history, including the history of science and technology and military and social history, to the life of national leaders, thinkers, scientists and artists and to events of national importance; c) products of archaeological excavations (including regular and clandestine) or of archaeological discoveries on land or underwater; d) elements of artistic or historical monuments or archaeological sites which have been $^{54}$ See B. Gadecki, Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom, [in:] K. Zeidler, M. Marcinkowska (eds.), op. cit., p. 253. $^{55}$ Act of 15 April 2021 amending the Act on the Protection and Guardianship of Monuments and the Act on the National Revenue Administration (Journal of Laws 2021, item 954). $^{56}$ Regulation (EU) 2019/880 of the European Parliament and of the Council of 17 April 2019 on the introduction and the import of cultural goods (Journal of Law UE L 151 of 2019, p. 1). The Regulation stipulates conditions for the introduction of cultural goods and procedures for the importation of cultural goods in order to protect the world cultural heritage and to prevent illegal trafficking in cultural goods, in particular if illegal trafficking could be used to finance terrorism. dismembered\textsuperscript{57}; e) antiquities more than one hundred years old, such as inscriptions, coins and engraved seals; f) objects of ethnological interest; h) objects of artistic interest, such as: (i) pictures, paintings and drawings produced entirely by hand on any support and in any material (excluding industrial designs and manufactured articles decorated by hand); (ii) original works of statuary art and sculpture in any material; (iii) original engravings, prints and lithographs; (iv) original artistic assemblages and montages in any material; h) rare manuscripts and incunabula; i) old books, documents and publications of special interest (historical, artistic, scientific, literary, etc.) singly or in collections; j) postage, revenue and similar stamps, singly or in collections; k) archives, including sound, photographic and cinematographic archives; l) articles of furniture more than one hundred years old and old musical instruments. A mitigated penalty is stipulated in Article 108a item 2 of the APM. In the case of a minor offence, the offender is liable to a fine. Thus, the penal sanction depends on the degree of reprehensibility of the perpetrator’s behaviour, and the criterion determining the classification of the offender’s act is, inter alia, the degree of social harmfulness\textsuperscript{58}. In addition, if the perpetrator fulfil the disposition of Article 108a item 1 and 2 of the APM, the court may impose the forfeiture of a cultural asset even though it is not the property of the perpetrator. The aforementioned UE Regulation in Article 3 item 1 also indicates that customs authorities and relevant authorities are to take all appropriate measures in order to prevent the illegal introduction of cultural goods listed in Part A of the Annex. This provision is in correlation with the Article 33 item 1 pt 10 lit. h of the Act on National Revenue Administration\textsuperscript{59}, according to which the Head of National Revenue Administration is obligated to detect and combat the offences of under Article 108a and 109 of the APM. The subject of the act referred to in Article 108a of the APM can be anyone (common subject). Punishable is only an intentional act of the perpetrator. However, it is incomprehensible that the legislator placed the offence of illegal transport and export of monuments after Article 108 of the APM, which penalizes behaviour consisting in destruction or damage of a monument. Due to the content of Article 108a of the APM, it would seem more reasonable to place it after Article 109 of the Act, which criminalizes transporting a monument abroad without a permit. An argument that the legislator did not opt for such a solution may \textsuperscript{57} Liturgical icons and statues, even free-standing, are to be considered as cultural goods belonging to this category. \textsuperscript{58} See: W. Kowalski, \textit{Nowe zasady wywozu zabytków za granicę w świetle prawa polskiego}, [in:] \textit{Stop przestępczości przeciwko dziedzictwu. Dobre praktyki i rekomendacje}, Warszawa 2011, pp. 31–34. \textsuperscript{59} Act of 16 December 2016 on National Revenue Administration (Journal of Laws 2021, item 422, consolidated text with amendments). be the fact that the remaining offences from Act on Protection of Monument specified in Articles 109a, 109b, 109c would then have to be renumbered. This legislative procedure could have caused some inconvenience for the procedural authorities. The behaviour concerning illegal transporting monuments outside the Republic of Poland is penalized under Article of 109 of the APM. The binding content of this provision was introduced by the 2015 amendment to the Act on Protection of Monuments$^{60}$. In the light of the disposition of Article 109 of the APM, two acts are criminalized: transporting the monument outside of the Republic of Poland without permission and not bringing the previously transported monument back to the country. In the first situation, any removal of the monument without the required permit is prohibited. According to the doctrine, it is not exportation if a monument is moved to the territory of an embassy or consulate of a foreign state located on the territory of the Republic of Poland. This is because the territory of diplomatic representations accredited in Poland is its territory$^{61}$. On the other hand, in the case where an antique is placed on board a Polish sea or air vessel which then moves outside the territory of the Republic of Poland, exportation is performed. This is because a Polish watercraft or aircraft does not constitute a part of Polish territory, but only falls under Polish jurisdiction, which is relevant for the application of the Polish criminal law, but is not relevant for the interpretation of the element of exporting an object abroad$^{62}$. In the second situation the penalized behaviours consist in exporting the monument abroad and thereafter failing to bring it to Poland within the period of validity of the export permit or, in the case referred to in Article 58, within 60 days from the date on which the decision on the refusal to issue another permit for the temporary export of the monument abroad became final or from the date of receipt of information on leaving the application for another permit for the temporary export of the monument abroad unprocessed$^{63}$. The criminal sanction for infringement of the disposition of Article 109 of the APM is imprisonment from 3 months to 5 years. A mitigated criminal sanction is imposed for an unintentional act of the perpetrator, who is subject to a fine, restriction of liberty or imprisonment for up to 2 years. In the case of an intentional act, the court orders punitive damages to be paid to a social purpose designated for the care of monuments. The value of the punitive damages is between three times and 30 times the minimum wage. If the perpetrator act unintentionally the court is not obliga- $^{60}$ Act of 10 July 2015 amending the Act on the Protection and Guardianship of Monuments and the Act on Museums (Journal of Laws 2016, item 1330). $^{61}$ L. Gardocki, Zasady obowiązywania ustawy, “Palestra” 1996, No. 3–4, p. 90. $^{62}$ B. Gadecki, Ustawa o ochronie…, pp. 51–53. $^{63}$ K. Zalasińska, Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz, Warszawa 2020, pp. 316–317. ted to impose punitive damages. In addition, the court may order the forfeiture of the monument, even if it is not the property of the offender. Article 109a of the APM was added to the catalogue of offences against monuments in 2006. The introduction of another prohibited act was dictated by the need to regulate the issues concerning the forgery of cultural goods and their introduction into circulation in order to gain financial benefits. It was observed that neither the Act on Protection of Monuments nor the Penal Code penalize this type of behaviour. At the same time, the demand for the introduction of such a provision has been raised for many years by antiquarians and collectors of monuments$^{64}$. The disposition of art. 109a of the APM criminalizes two types of act which consist in “counterfeiting” or “reworking” a monument in order to use it in the trade of monuments. According to legal doctrine, the following acts are considered as “counterfeiting” a monument: giving it a different appearance from the original one; altering an authentic monument; altering an existing monument in such a way that it may be perceived as a monument different from the one it actually is or it will not be perceived as a monument at all; introducing certain changes in order to deceive the purchaser$^{65}$. On the other hand, “reworking a monument” is defined as changing the original artistic or esthetic content of a monument and involves interfering with an existing monument$^{66}$. Such reworking may consist, among others, in: giving the monument a different appearance than the original one; altering the existing monument in such a way that it may be perceived as a different monument or not perceived as a monument at all$^{67}$. The offence under Article 109a of the APM is a common offence, which means that anyone capable of criminal responsibility can be held criminally liable. Only the intentional act of the perpetrator (\textit{dolus directus coloratus}) is punishable. It is important to show that the perpetrator’s aim is to use the counterfeited or reworked monument in trade on the monument market. It is also indicated that the perpetrator must have intended to use such an object in the circulation of monuments even before or during the act of counterfeiting or reworking. The perpetrator will not be subject to criminal liability under Article 190a of the APM if the intention to introduce such an object in the circulation of the monuments only arises after the forgery or alteration has been carried $^{64}$ Justification of the Government Bill on Amendments to the Law on the Protection of Monuments; Parliamentary Paper No. 50 (accessed: 14.03.2021). $^{65}$ K. Zalasinska, op. cit., p. 320; B. Gadecki, \textit{Ustawa o ochronie…}, pp. 71–74; idem, \textit{Kopia a falsyfikat w ujęciu prawnym}, [in:] A. Jagielska-Burduk, W. Szafranski (eds.), \textit{Kultura w praktyce. Zagadnienia prawne}, Vol. 3, Poznań 2014, p. 199; A. Szczekala, \textit{Falszerstwa dzieł sztuki. Zagadnienia prawnokarne}, Warszawa 2012, p. 116. $^{66}$ D. Wilk, \textit{Falszerstwa dzieł sztuki. Aspekty prawne i kryminalistyczne}, Warszawa 2015, p. 36. $^{67}$ See more B. Gadecki, \textit{Kopia a falsyfikat…}, p. 199. out\textsuperscript{68}. An important criterion for determining the possibility of criminal liability is the timing of the intention. This limitation is criticized by the doctrine\textsuperscript{69}. Furthermore, it does not constitute an offence under Article 190a of the APM if the perpetrator counterfeits or reworks an monument for the purpose of: merely demonstrating his skill, adding it to his collection; trading in such a monument, but with the intention of informing the purchaser that the monument purchased is counterfeited or reworked. In the doctrine, however, there are concerns on the understanding of the term “circulation” of monuments. According to B. Gadecki, the term covers only the sale of a monument or its exchange. The term does not include donation. Therefore, if the perpetrator counterfeits or reworks a monument in order to make a donation, the disposition of Article 190a of the APM will not be violated\textsuperscript{70}. A different view has been expressed by Agnieszka Szczekala, who considers donation also as a form of turnover, as the monument changes ownership\textsuperscript{71}. The offence under art. 190a is sanctioned with a fine, restriction of freedom or imprisonment for up to 2 years. In the literature on the subject, the offence of Article 109b of the APM is referred to as offence of introducing a counterfeit into circulation\textsuperscript{72}, handling of stolen monuments\textsuperscript{73}, and offence of fraud on the monuments market\textsuperscript{74}. The 2006 amendments to the Act on the Protection of Monuments sanctioned in Article 109b two forms of the offender’s conduct, which are the disposal of a movable thing as a monument or the disposal of a monument as another monument. In the first case, the offence consists in the disposal of a movable object which is not a monument, but has been counterfeited as a monument. The essence of this act is the “counterfeiting” of a movable object. If the perpetrator disposes of a “forged” movable object as a monument, he may be punished under Article 286, i.e. offence of fraud\textsuperscript{75}. In the second variant, the \textsuperscript{68} B. Gadecki, \textit{Odpowiedzialność karna za podrabianie i przerabianie zabytków oraz obrót podrobionymi i przerobionymi zabytkami}, [in:] W. Szafrański, K. Zalasińska (eds.), \textit{Prawna ochrona dziedzictwa kulturowego}, Vol. 3, Poznań 2009, p. 297. \textsuperscript{69} See: W. Szafrański, \textit{Przeciwdziałanie fałszerstwom dzieł sztuki. Ku nowym rozwiązaniom prawnym}, [in:] \textit{Problematyka autentyczności dzieł sztuki na polskim rynku sztuki. Teoria – praktyka – prawo}, Warszawa 2012, p. 416; B. Gadecki, \textit{Karnoprawna ochrona autentyczności zabytków – aktualny stan prawny i propozycje de lege ferenda}, [in:] K. Zeidler (ed.), \textit{Prawo ochrony zabytków}, Warszawa–Gdańsk 2014, p. 566–567. \textsuperscript{70} B. Gadecki, \textit{Ustawa o ochronie…}, p. 71–72. \textsuperscript{71} A. Szczekala, op. cit., p. 121. \textsuperscript{72} K. Zeidler, \textit{Nowe przestępstwa w systemie karnoprawnej ochrony dziedzictwa kultury}, „\textit{Ochrona Zabytków}” 2006, No. 4, p. 66. \textsuperscript{73} K. Zeidler, \textit{Rola i zadania Policji w zakresie ochrony dziedzictwa kultury}, [in:] A. Szymaniak, W. Ciepelia (eds.) \textit{Policja w Polsce. Stan obecny i perspektywy}, Poznań 2007, p. 402. \textsuperscript{74} W. Kotowski, B. Kurzępa, \textit{Przestępstwa pozakodeksowe. Komentarz}, Warszawa 2007, p. 612. \textsuperscript{75} B. Gadecki, \textit{Przestępstwo zbycia falsyfikatu. Komentarz do art. 109b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami}, „\textit{Ochrona Zabytków}” 2008, No. 56/2 (241), p. 89. disposal refers to a monument that has been counterfeited, however, the legislator has not derived a limitation exclusively to movable monuments\textsuperscript{76}. It can be any category of monuments (movable, immovable or archaeological). Some doubts are raised with regard to the content of the verb “dispose”. This concerns the question of whether “disposal” covers only paid or unpaid transactions, including donation. The scientific community is divided on this issue\textsuperscript{77}. The offence under Article 109b of the APM can only be committed intentionally by action. The circle of persons who may be held liable is not limited to the counterfeiter, but also to other persons. There are also proposals that it would be reasonable to introduce criminalization of the unintentional introduction of the counterfeit into circulation. It has been suggested that the privileged type could formulated as follows: “Whoever disposes of a monument which, on the basis of the surrounding circumstances, he ought and may presume to have been counterfeited or forged, shall be subject to a fine, the penalty of restriction of liberty or the penalty of deprivation of liberty for up to one year”\textsuperscript{78}. Extending the scope of criminalization to unintentional form would enhance the safety of the circulation of monuments and their authenticity. Illegal search for monuments as defined in Article 190c of the APM has been introduced to catalogue of offences in 2017\textsuperscript{79}. It should be noted that such behaviour had already been penalized under Article 111 of the APM. The criminal sanction for this petty offence was arrest, restriction of freedom or a fine. The legislator, by moving aforementioned behavior from the catalogue of misdemeanours to offences, clearly indicated that, in his opinion, illegal search for monuments has a significant degree of social harm\textsuperscript{80}. Article 109c of the APM sanctions the conduct of searching for hidden or abandoned monuments without permission or in violation of the conditions of permission, including with the use of any kind of electronic device, technical devices and diving equipment. The introduction of a requirement to obtain a permit in order to undertake searches implements the standard contained in Article 3 of the La Valletta Convention of 1992\textsuperscript{81}. The object of protection is the inte- \textsuperscript{76} A. Księżopolska-Kukulska, \textit{Dobra kultury jako przedmiot ochrony w prawie karnym}, „Prokurator” 2007, No. 2, p. 109; D. Olejniczak, \textit{Zarys problematyki prawniej falszerstwu dzieł malarskich}, [in:] J. Wlodarski, K. Zeidler (eds.), \textit{Prawo muzeów}, Warszawa 2008, pp. 88–89. \textsuperscript{77} B. Gadecki, \textit{Przestępstwo zbycia…}, pp. 89–90. \textsuperscript{78} Idem, \textit{Karnoprawna ochrona zabytków: propozycje de lege ferenda}, „Ochrona Zabytków” 2009, No. 64(247), p. 93. \textsuperscript{79} Act of 22 June 2017 amending the Act on the Protection and Guardianship of Monuments and other acts (Journal of Laws 2017, item 1595). \textsuperscript{80} See more: J. Narodowska, M. Duda, \textit{Eksplozacja archeologiczna obszarów leśnych}, [in:] W. Pływaczewski, M. Duda (eds.), \textit{Nielegalna eksploatacja obszarów leśnych}, Olsztyn 2013, pp. 192–204; W. Plywaczewski, \textit{Grabież i niszczenie…}, p. 28. \textsuperscript{81} European Convention on the Protection of the Archaeological Heritage (Revised), signed at La Valetta on January, 16, 1992 (Journal of Laws 1996, No. 120, item 564). grity of monuments and the correctness of the search for hidden or abandoned monuments. Although the legislator did not expressly state whether it refers to movable or immovable monuments, in the context of art. 36 item 1 pt 12 of the APM, it shall be assumed that the provision of art. 109c of the AMP refers to movable monuments, including archaeological ones$^{82}$. It is a crime which can be committed only by action, however to hold perpetrator liable it is not necessary that the result of finding the monument has occurred. If the perpetrator breaches the disposition of Article 109c of the APM, he is subject to a fine, restriction of liberty or imprisonment for up to 2 years. Conclusions Since the Act on Protection of Monuments came into force in 2003, it has been amended several times and the catalogue of acts considered as crimes has been gradually expanded. The addition of new offences was dictated primarily by the necessity to adapt national provisions to the EU laws and international acts to which Poland is a party. Although most of the offences against monuments have been sanctioned under the Act on the Protection of Monuments, a large number of them still operates in other Acts, which, as indicated above, does not favour the transparency of the system of monument protection. It is worth mentioning the Criminal Code, which, despite providing a number of provisions protecting monuments, does not include the term “monument” in the description of any of the prohibited acts. Moreover, the regulations protecting monuments are located in several unrelated chapters of the Penal Code. It has been rightly argued in the doctrine that due to the nature of the protected property, i.e. “monuments”, it is reasonable to introduce a separate chapter containing regulations condemning acts committed against monuments or even cultural heritage, which is a broader concept. Undoubtedly, this would raise the status of such regulations and point out to the public the particular need to preserve monuments. These assets are a testimony to history of mankind and constitute an unquantifiable national, European and global legacy. Therefore, due to their special nature, monuments should be granted enhanced legal protection so that they can serve future generations. Another element that weakens the protection of monuments and cultural heritage is the use by the legislator of terms which do not have legal definitions on the ground of Polish law. Aforementioned terms are imprecise, hence, in determining their scope, one has to resort to acts of international law, jurisprudence and definitions formulated by the doctrine. Inconsistencies concerning $^{82}$ M. Duda, Nielegalne poszukiwania zabytków jako zagrożenie dla dziedzictwa kulturowego, [in:] W. Plywaczewski, B. Gadecki (eds.), op. cit., p. 170. the understanding of particular concepts, e.g. “cultural asset”, “asset of particular importance for culture”, “cultural heritage”, “national heritage”, cause problems in performing the proper legal qualification of an act. Due to the fact that these concepts are undefined in nature, they require assessment by the trial authority in each case. A consequence of the inconsistent system of notions relating to cultural heritage are practical difficulties in conducting criminal proceedings, e.g. in carrying out evidentiary activities and determining the powers of specialized bodies. These elements affects the effectiveness disclosure of crimes in the investigated area. Therefore, it seems that the available statistical data do not fully reflect a reliable depiction of crime against monuments. In this respect, it is also postulated to introduce their definitions into the legal system. This would greatly improve the work of services responsible for prosecuting crimes against monuments, and thus affect their effectiveness. Another issue is the relationship between the provisions contained in the Criminal Code and the Law on the Protection of Monuments. An example of this is Article 294 § 2 of the PC, which criminalises, inter alia, theft, misappropriation, fencing, destruction or damage of an object of particular importance to culture. In the doctrine, doubts arise as to whether, due to the fact that this offence is located in the chapter “Offences against property”, it is necessary to apply the amount criterion when qualifying an act against an asset of particular importance for culture, as in the case of other property. In recent years, there has also been a trend of moving offences from the catalogue of acts criminalized under criminal law to the catalogue of administrative torts in various areas of law. This is also reflected in the area of monument protection law. Indeed, in 2018, the legislator introduced a new chapter 10a entitled “Administrative fines” into the Law on the Protection of Monuments. The change of responsibility from criminal-legal to administrative-legal was dictated by the low effectiveness of the previous criminal sanctions. The aim of the amendments was to increase the efficiency of the implementation of tasks under the protection of monuments. In the face of the armed conflict in Ukraine, one of the challenges in the field of the law on the protection of monuments, including criminal law, is the fulfillment of the provisions of international law. It is necessary to point out that the catalogue of acts which are detrimental to monuments remains the responsibility of individual countries. Thus, the scope of criminalization and the dimension of criminal sanctions vary from state to state. The exception is conventional law (within conventional crime), which is binding on the states that are parties to Conventions. References Bojarski M., Radecki W., Ochrona zabytków w polskim prawie karnym. Stan aktualny i propozycje de lege ferenda, [in:] J. Kaczmarek (ed.), Prawnokarna ochrona dziedzictwa kultury. Materiały z konferencji Gdańsk, 30 maja – 1 czerwca 2005, Zakamyczce, Kraków 2006. Chorbot P., Nowiński M., Ochrona dziedzictwa kulturalnego w trakcie konfliktów zbrojnych, [in:] W. Plywaczewski, B. Gadecki (eds.), Ochrona dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego. Perspektywa prawna i kryminologiczna, C.H. Beck, Warszawa 2015. Duda M., Nielegalne poszukiwania zabytków jako zagrożenie dla dziedzictwa kulturowego i naturalnego. Perspektywa prawna i kryminologiczna, C.H. Beck, Warszawa 2015. Duda M., Wykroczenia przeciwko zabytkom, [in:] M. Duda, S. Buczyński (eds.), Prawnokarne i kryminologiczne aspekty ochrony dziedzictwa kultury pogranicza, Difin, Warszawa 2021. Duda M., Zabytki nieruchome, [in:] K. Zeidler, M. Marcinkowska (eds.), Dekret Rady Regencyjnej z 1918 r. o opiece nad zabytkami sztuki i kultury z komentarzem czyli eseje o prawie ochrony dziedzictwa kultury, Wyd. UG, Gdańsk 2017. Gadecki B. (ed.), Kodeks karny. Komentarz. Art. 1–316, Legalis, 2023. Gadecki B., Jakubowski O., Trzcinski M., Zeidler K. (eds.), Praktyczne aspekty zwalczania przestępczości przeciwko dziedzictwu kulturowemu, Wyd. UG, Gdańsk 2019. Gadecki B., Karnoprawna ochrona autentyczności zabytków – aktualny stan prawny i propozycje de lege ferenda, [in:] K. Zeidler (ed.), Prawo ochrony zabytków, Wolters Kluwer/UG, Warszawa–Gdańsk 2014. Gadecki B., Karnoprawna ochrona zabytków architektury, [in:] W. Plywaczewski, S. Buczyński (eds.), Wandalizm wobec dziedzictwa naturalnego i kulturowego, Katedra Kryminologii i Polityki Kryminalnej WPiA UWM, Olsztyn 2015. Gadecki B., Karnoprawna ochrona zabytków: propozycje de lege ferenda, „Ochrona Zabytków” 2009, No. 64(247). Gadecki B., Kontrowersje wokół odpowiedzialności za zniszczenie lub uszkodzenie dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury, „Ius Novum” 2013, No. 4. Gadecki B., Kopia a falsyfikat w ujęciu prawnym, [in:] A. Jagielska-Burduk, W. Szafrański (eds.), Kultura w praktyce. Zagadnienia prawne, Vol. 3, PTPN, Poznań 2014. Gadecki B., Odpowiedzialność karna za podrabianie i przerabianie zabytków oraz obrót podrobionymi i przerobionymi zabytkami, [in:] W. Szafrański, K. Zalasinska (eds.), Prawna ochrona dziedzictwa kulturowego, Vol. 3, Wyd. Poznańskie, Poznań 2009. Gadecki B., Odpowiedzialność za wykroczenia przeciwko przepisom, [in:] K. Zeidler, M. Marcinkowska (eds.), Dekret Rady Regencyjnej z 1918 r. o opiece nad zabytkami sztuki i kultury z komentarzem czyli eseje o prawie ochrony dziedzictwa kultury, Wyd. UG, Gdańsk 2017. Gadecki B., Prawnokarna ochrona dziedzictwa kultury, [in:] B. Gadecki, O. Jakubowski, M. Trzcinski, K. Zeidler (eds.), Praktyczne aspekty zwalczania przestępczości przeciwko dziedzictwu kulturowemu, Wyd. UG, Gdańsk 2019. Gadecki B., Przestępstwo zbycia falsyfikatu. Komentarz do art. 109b ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, „Ochrona Zabytków” 2008, No. 56/2 (241). Gadecki B., Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Art. 108–120. Przepisy karne. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2014. Gadecki B., Zmiany w zakresie karnoprawnej ochrony zabytków w związku z uchwalemieniem ustawy z dnia 22 czerwca 2017 roku o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw, „Santander Art and Culture Law Review” 2018, No. 1(4). Gardocki L., Zasady obowiązywania ustawy, „Palestra” 1996, No. 3–4. Gerecka-Żołyńska A., Rozważania wokół współczesnych problemów karnopraunej i karnoprocesowej ochrony zabytków, [in:] W. Szafranński (ed.), Wokół problematyki prawnej zabytków i dzieł sztuki, Vol. 2, Wyd. Poznańskie, Poznań 2008. Golat R., Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz, Zakamycze, Kraków 2004. Jakubowski O., Karnoprawna ochrona zabytków – rozważania nad kierunkami zmian prawnych, [in:] K. Zeidler (ed.), Prawo ochrony zabytków, Wolters Kluwer/UG, Warszawa–Gdańsk 2014. Jurgielewicz-Delegacz E., Wybrane aspekty prawnokarnej ochrony zabytków na przykładzie Kodeksu karnego z 1997 r., „Studia Prawnoustrojowe” 2019, No. 43. Karaźniewicz J., Specyfika postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawach o przestępstwa przeciwko dobrom kultury, „Prokuratura i Prawo” 2019, No. 1. Konarska-Wrzosek V. (ed.), Kodeks karny. Komentarz, 2020, Lex. Kotowski W., Kurzępa B., Przestępstwa pozakodeksowe. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2007. Kowalski W., Zalasińska K., Prawo ochrony dziedzictwa kulturowego w Polsce – próba oceny i wnioski, [in:] B. Smygin (ed.), System ochrony zabytków w Polsce – analiza, diagnoza, propozycje, Polski Komitet Narodowy Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków, Lublin–Warszawa 2011. Kowalski W., Nowe zasady wywozu zabytków za granicę w świetle prawa polskiego, [in:] Stop przestępczości przeciwko dziedzictwu. Dobre praktyki i rekomendacje, Narodowy Inst. Dziedzictwa, Warszawa 2011. Księżopolska-Kukulska A., Dobra kultury jako przedmiot ochrony w prawie karnym, „Prokurator” 2007, No. 2. Mozgawa M. (ed.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, 2021, Lex. Narodowska J., Zabytki ruchome, [in:] K. Zeidler, M. Marcinkowska (eds.), Dekret Redy Regencyjnej z 1918 r. o opiece nad zabytkami sztuki i kultury z komentarzem czyli eseje o prawie ochrony dziedzictwa kultury, Wyd. UG, Gdańsk 2017. Narodowska J., Duda M., Eksplozacja archeologiczna obszarów leśnych, [in:] W. Plywaczewski. M. Duda (eds.), Nielegalna eksploatacja obszarów leśnych, Katedra Kryminalologii i Polityki Kryminalnej WPiA UWM, Olsztyn 2013. Narodowska J., Duda M., Ochrona zamków oraz pałaców i dworów szlacheckich na Warmii i Mazurach – aspekty prawnokarne i kryminologiczne, „Studia Prawnoustrojowe” 2019, No. 43. Narodowska J., Duda M., Wandalizm zabytków z perspektywy kryminologicznej, „Santander Art and Law Review” 2017, No. 1(3). Olejniczak D., Zarys problematyki prawnej fałszerstw dzieł malarskich, [in:] J. Włodarski, K. Zeidler (eds.), Prawo muzeów, Wolters Kluwer, Warszawa 2008. Plywaczewski W., Grabież i niszczenie dziedzictwa podwodnego kultury, „Prokuratura i Prawo” 2008, No. 2. Plywaczewski W., Niszczenie dziedzictwa kulturowego – między imperatywem ekonomii i ekologii. Kryminologiczne ujęcie problemu, [in:] E.W. Plywaczewski (ed.), Współczesne zagrożenia przestępczością i innymi zjawiskami patologicznymi, a prawo karne i kryminologia, „Białostockie Studia Prawnicze” 2009, z. 6. Pruszyński J., Dziedzictwo kultury Polski. Jego straty i ochrona prawna, t. 1, Zakamycze, Kraków 2001. Schreiber H., Konwencja o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego wraz z Regulaminem wykonawczym do tej Konwencji oraz Protokół o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego podpisane w Hadze dnia 14 maja 1954 r., [in:] K. Zalesińska (ed.), Konwencje UNESCO w dziedzinie kultury. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2014. Stefański R.A. (ed.), Kodeks karny. Komentarz, 2023, Legalis. Szafranński W., Przeciwdziałanie falszerstwom dzieł sztuki. Ku nowym rozwiązaniom prawnym, [in:] Problematyka autentyczności dzieł sztuki na polskim rynku sztuki. Teoria – praktyka – prawo, Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, Warszawa 2012. Szczekala A., Falszerstwa dzieł sztuki. Zagadnienia prawnokarne, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Szymygın B., System ochrony zabytków w Polsce – próba diagnozy, [in:] B. Szymygın (ed.), System ochrony zabytków w Polsce – analiza, diagnoza, propozycje, Polski Komitet Narodowy Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków, Lublin–Warszawa 2011. Trzcinski M., Definicja zabytku archeologicznego – problemy i kontrowersje wokół stosowania prawa, [in:] K. Zeidler (ed.), Prawo ochrony zabytków, Wolters Kluwer/UG, Warszawa–Gdańsk 2014. Trzcinski M., Przestępczość przeciwko zabytkom, „Prokuratura i Prawo” 2011, No. 6. Trzcinski M., Przestępczość przeciwko zabytkom, Wolters Kluwer, Warszawa 2010. Wilk D., Falszerstwa dzieł sztuki. Aspekty prawne i kryminalistyczne, C.H. Beck, Warszawa 2015. Zalasińska K., Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2020. Zeidler K., Prawo ochrony dziedzictwa kultury, Wolters Kluwer, Warszawa 2007. Zeidler K., Nowe przestępstwa w systemie karnoprawnej ochrony dziedzictwa kultury, „Ochrona Zabytków” 2006, No. 4. Zeidler K., Marcinkowska M. (eds.), Dekret Redy Regencyjnej z 1918 r. o opiece nad zabytkami sztuki i kultury z komentarzem czyli eseje o prawie ochrony dziedzictwa kultury, Wyd. UG, Gdańsk 2017. Zeidler K., Prawo ochrony dziedzictwa kultury jako nowa gałąź prawa, [in:] K. Zeidler (ed.), Prawo ochrony zabytków, Wolters Kluwer/UG, Warszawa–Gdańsk 2014. Zeidler K., Rola i zadania Policji w zakresie ochrony dziedzictwa kultury, [in:] A. Szymaniak, W. Ciepiela (eds.), Policja w Polsce. Stan obecny i perspektywy, Wyd. Nauk. INPID UAM, Poznań 2007. Summary An overview of the offences against monuments in Polish law Keywords: law on protection of monuments, crime against monuments, monuments, offences, cultural heritage, Act on the Protection and Guardianship of Monuments. The aim of the article is to overview the criminal law regulations and the standpoints of Polish doctrine concerning the protection of monuments under Polish law. The main discussion is preceded by an introduction, which explains key concepts relating to crime against monuments, including what is to be understood by the criminological term “crime against monuments”. The next part of the study discusses crimes against monuments governed by the Penal Code and the Law on the Protection and Guardianship of Monuments. The paper closes with brief conclusions. One of the main postulates is the need to strengthen the criminal law protection of monuments by creating a separate chapter of the Penal Code dedicated to these assets. Streszczenie Przegląd przestępstw przeciwko zabytkom w prawie polskim Słowa kluczowe: prawo ochrony zabytków, przestępczość przeciwko zabytkom, zabytki, przestępstwa, dziedzictwo kulturowe, ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Celem artykułu jest przegląd regulacji prawnokarnych oraz stanowisk polskiej doktryny dotyczących ochrony zabytków na gruncie prawa polskiego. Główne rozważania poprzedza wstęp, w którym wyjaśniono kluczowe pojęcia odnoszące się do przestępczości przeciwko zabytkom, w tym co należy rozumieć pod kryminologicznym pojęciem „przestępczość przeciwko zabytkom”. W kolejnej części opracowania zanalizowano przestępstwa przeciwko zabytkom uregulowane w Kodeksie karnym oraz w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Opracowanie zamykają krótkie wnioski. Jednym z głównych postulatów jest potrzeba wzmocnienia karnoprawnej ochrony zabytków poprzez utworzenie oddzielnego rozdziału Kodeksu karnego poświęconemu zabytkom. Michał Prusek Uniwersytet Opolski ORCID: 0000-0002-4652-5529 email@example.com W kwestii ujednolicenia dolnej granicy wieku odpowiedzialności karnej i górnej granicy wieku obrony obligatoryjnej Wstęp Ustawą nowelizacyjną z dnia 27 września 2013 r.$^1$ ustawodawca dokonał zmiany art. 79 § 1 pkt 1 k.p.k.$^2$ Zrezygnowano z posługiwania się pojęciem nieletniego i w sposób wyraźny wskazano, że oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu karnym, jeżeli nie ukończył 18 lat. Tym samym wyeksponowano różnicę między wspomnianym cenzusem wieku a podstawową dolną granicą wieku odpowiedzialności karnej z art. 10 § 1 k.k.$^3$ na poziomie 17 lat. Nowelizacja spowodowała wzmocnienie postulatów de lege ferenda dotyczących ujednolicenia wspomnianych przepisów poprzez określenie takiej samej granicy wieku, która z jednej strony zasadniczo będzie wyznaczała początek odpowiedzialności karnej, z drugiej natomiast koniec obrony obligatoryjnej$^4$. Niniejsze opracowanie zmierza do oceny zasadności tych postulatów, poszerzając kontekst o przepisy prawa cywilnego. --- $^1$ Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 1247), dalej jako ustawa nowelizacyjna z 27 września 2013 r. $^2$ Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1375 ze zm.), dalej jako k.p.k. $^3$ Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r., poz. 1138 ze zm.), dalej jako k.k. $^4$ R.A. Stefański, Konstytucyjne prawo do obrony a obrona obligatoryjna w świetle noweli z dnia 27 września 2013 r., [w:] T. Gardocka i in., Prawo do obrony w postępowaniu pentalnym. Wybrane aspekty, Warszawa 2014, s. 20–21; M. Maraszek, Dolna granica wieku odpowiedzialności karnej w prawie polskim, Warszawa 2012, s. 139. Zob. także: K. Zgryzek, Obrona obligatoryjna w polskim procesie karnym – zagadnienia wybrane, „Radca Prawny. Zeszyty Naukowe” 2019, nr 4, s. 38; idem, Prawo do obrony po noweli wrześniowej – kilka uwag, [w:] B.T. Bieńkowska, H. Gajewska-Kraczkowska, M. Rogacka-Rzewnicka (red.), Wokół gwarancji współczesnego procesu karnego. Księga jubileuszowa profesora Piotra Kruszyńskiego, Warszawa 2015, s. 561. Rys historyczny Już na wstępie warto wskazać, że zróżnicowanie cenzusów wieku ma w polskim ustawodawstwie pewną tradycję. Wprawdzie art. 88 k.p.k. z 1928 r.$^5$ pierwotnie zastrzegał obronę obligatoryjną dla oskarżonych, którzy nie ukończyli 17 lat, jeżeli nie odpowiadałi w postępowaniu przed sądem dla nieletnich. Natomiast z art. 69 i 70 k.k. z 1932 r.$^6$ wynikała zasadniczo odpowiedzialność karna osób, które ukończyły 17 lat. Mimo to w art. 10 i 11 Kodeksu cywilnego (dalej jako k.c.) ustawodawca przyjął, iż pełną zdolność do czynności prawnych osoba fizyczna uzyskuje w momencie ukończenia 18 lat, chyba że wcześniej zawarła małżeństwo$^7$. Jednocześnie na podstawie art. 426 k.c. wyłączono tzw. zdolność deliktową osób, które nie ukończyły 13 lat$^8$. Powstała niejednolitość została w dalszych latach pogłębiaona przez ustawodawcę, bowiem w art. 9 § 1 k.k. z 1969 r.$^9$ przyjął on podstawowy dolny próg odpowiedzialności karnej na poziomie 17 lat, z możliwością pociągnięcia do warunkowej odpowiedzialności karnej od 16 lat w § 2. Natomiast w art. 99 § 1 ust. 1 lit. b u.p.n.$^{10}$ uzależniono obronę obligatoryjną ze względu na wiek od popełnienia czynu między 13 a 17 rokiem życia sprawcy oraz wszczęcia --- $^5$ Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 19 marca 1928 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 33, poz. 313), dalej jako k.p.k. z 1928 r. $^6$ Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 60, poz. 571), dalej jako k.k. z 1932 r. $^7$ R. Strugala, Komentarz do art. 10 k.c., [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Warszawa 2021, s. 37; M. Gutowski, Komentarz do art. 10 k.c., [w:] M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny, t. 1: Komentarz do art. 1–352, Warszawa 2021, s. 142; J. Regan, Komentarz do art. 11 k.c., [w:] M. Zalucki (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Warszawa 2023, s. 20; P. Nazaruk, Komentarz do art. 10 k.c., [w:] J. Ciszewski, P. Nazaruk (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, 2023, Lex, tezy 1, 6, 7; M. Maraszek, op. cit., s. 130, 136, 138. Por. A. Grześkowiak, Prawo nieletnich, Warszawa 2020, s. 23; O. Sitarz, A. Sołtysiak-Blachnik, S. Dwornicka, Granica wieku odpowiedzialności karnej – dwugłos, [w:] T. Dukiet-Nagórska (red.), Zagadnienia współczesnej polityki kryminalnej, Bielsko-Biała 2006, s. 120–121. $^8$ P. Machnikowski, O zdolności deliktejw, [w:] E. Gniewek (red.), Podmiotowość cywilnoprawna w prawie polskim, Wrocław 2008, s. 113–114; M. Gutowski, Komentarz do art. 11 k.c., [w:] M. Gutowski (red.), op. cit., s. 147; P. Książek, Komentarz do art. 11 k.c., [w:] K. Osajda, W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, 2022, Legalis, teza 10; M. Pilich, Komentarz do art. 11 k.c., [w:] J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1: Część ogólna, cz. 1 (art. I–55(4)), Warszawa 2021, s. 264; A. Rzetecka-Gil, Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania – część ogólna, 2011, Lex, art. 426, teza 7; Z. Banaszczczyk, Glosa do wyroku SN z dnia 11 stycznia 2001 r., IV CKN 1469/00, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2002, nr 1, s. 7; P. Nazaruk, Komentarz do art. 11 k.c., [w:] J. Ciszewski, P. Nazaruk (red.), op. cit., teza 6; M. Walachowska, Komentarz do art. 426 k.c., [w:] M. Fras, M. Habdas (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3: Zobowiązania. Część ogólna (art. 353–534), Warszawa 2018, s. 461–462. $^9$ Ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 13, poz. 94), dalej jako k.k. z 1969 r. $^{10}$ Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U. z 2018 r., poz. 969 ze zm.), dalej jako u.p.n. postępowania przed ukończeniem przez niego 18 lat\textsuperscript{11}. Z jednej strony wprowadzone zmiany można postrzegać jako krok w stronę ujednolicenia przepisów. Obrona obligatoryjna bowiem tak samo jak co do zasady odpowiedzialność karna zostały w sposób tożsamy uzależnione od wieku sprawcy z chwili czynu. Dostrzega się spójność przedstawionego rozwiązania z dolnym progiem tzw. zdolności deliktowej\textsuperscript{12}. Ponadto wyłączenie odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 426 k.c. także jest niezależne od wieku z chwili postępowania\textsuperscript{13}. Z drugiej strony zmiany wprowadzone u.p.n. można potraktować jako pogłębienie różnic, bowiem w chwili ukończenia 17 lat rozpoczyna się zasadniczo pełna odpowiedzialność karna, co nie oddziaływało na koniec obrony obligatoryjnej w procesie karnym, ponieważ ta może nadal trwać, jeżeli czyn karalny został popełniony między 13 a 17 rokiem życia. Jako zlagodzenie wspomnianych różnic można postrzegać uzależnienie istnienia obrony obligatoryjnej w procesie karnym od wieku z chwili wszczęcia postępowania. Jednak granica wieku została w tym zakresie ustalona nie na poziomie 17 lat, lecz na poziomie 18 lat, co przybliżało komentowane rozwiązanie do wieku pełnej zdolności do czynności prawnych z art. 10 i 11 k.c. Kolejną zmianę stanowiło uchwalenie art. 79 § 1 pkt 1 k.p.k., który pierwotnie zastrzegał obronę obligatoryjną dla nieletnich niezależnie od ich wieku w chwili wszczęcia postępowania. Przepis art. 99 § 1 ust. 1 lit. b u.p.n. ustawodawca pozostawił bez modyfikacji, co spowodowało zaistnienie dwóch podstaw obrony obligatoryjnej nieletnich w procesie karnym. Zakres normowania wspomnianych przepisów częściowo się pokrywał, częściowo zaś uzupełniał\textsuperscript{14}. \textsuperscript{11} M. Korczył-Wolska, \textit{Postępowanie w sprawach nieletnich na tle standardów europejskich}, Warszawa 2015, s. 39; idem, \textit{Sądy rodzinne w Polsce orazkujące w sprawach nieletnich – wczoraj, dziś i jutro}, [w:] K. Krajewski, B. Stańdo-Kawecka (red.), \textit{Problemy penologii i praw człowieka na początku XXI stulecia. Księga poświęcona pamięci Profesora Zbigniewa Holdy}, Warszawa 2011, s. 207; G. Rdzanek-Piwowar, \textit{Nieletniość i jej granice}, Warszawa 1993, s. 101; A. Krukowski, \textit{Komentarz do art. 1 u.p.n.}, [w:] A. Krukowski (red.), \textit{Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich. Komentarz}, Warszawa 1991, s. 19; B. Stańdo-Kawecka, \textit{Prawo karne nieletnich od opieki do odpowiedzialności}, Warszawa 2007, s. 301; M. Maraszek, \textit{Głos do wyroku SN z dnia 22 kwietnia 2009 r., III KK 21/09}, 2010, Lex, teza 2.III; K. Gromek, \textit{Komentarz do ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich}, Warszawa 2004, s. 59; V. Konarska-Wrzosek, \textit{Komentarz do art. 1 u.p.n.}, [w:] P. Górecki, V. Konarska-Wrzosek (red.), \textit{Postępowanie w sprawach nieletnich. Komentarz}, Warszawa 2019, s. 32; T. Bojarski, \textit{Komentarz do art. 1 u.p.n.}, [w:] T. Bojarski, E. Kruk, E. Skrętowicz (red.), \textit{Postępowanie w sprawach nieletnich. Komentarz}, Warszawa 2016, s. 47–48, 51. \textsuperscript{12} J. Gudowski, G. Bieniek, \textit{Komentarz do art. 426 k.c.}, [w:] J. Gudowski (red.), \textit{Kodeks cywilny. Komentarz}, t. 3: \textit{Zobowiązania. Część ogólna}, Warszawa 2018, s. 803; J. Kuźnicka-Sulikowska, \textit{Zasady odpowiedzialności deliktowej w świetle nowych tendencji w ustawodawstwie polskim}, Warszawa 2011, s. 157. \textsuperscript{13} W. Borysiak, \textit{Komentarz do art. 426 k.c.}, [w:] K. Osajda, W. Borysiak (red.), op. cit., teza 12; P. Machnikowski, op. cit., s. 114; G. Bieniek, \textit{Komentarz do art. 426 k.c.}, [w:] G. Bieniek (red.), \textit{Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania}, t. 1, Warszawa 2011, s. 478. \textsuperscript{14} A. Grześkowiak, op. cit., s. 261–262; S. Steinborn, \textit{Komentarz do art. 79 k.p.k.}, [w:] S. Steinborn (red.), \textit{Kodeks postępowania karnego. Komentarz do wybranych przepisów}, 2016, Lex, teza 3. W konsekwencji z chwilą gdy wiek nieletniego tempore procedendi przestał mieć znaczenie dla obrony obligatoryjnej w procesie karnym, podobieństwo wspomnianego warunku z art. 99 § 1 ust. 1 u.p.n. do wieku pełnej zdolności do czynności prawnych z art. 10 i 11 k.c. straciło na znaczeniu. Z czasem poddano krytyce uzależnienie obrony obligatoryjnej od wieku nieletniego tempore criminis. Za pozbawiony racjonalnego uzasadnienia uznawano stan prawny, w którym osobie np. w wieku 25 lat przepisy zastrzegały obronę obligatoryjną tylko dlatego, że osoba ta popełniła czyn karalny między 13 a 17 rokiem życia$^{15}$. Wspomniana krytyka przyczyniła się do zmiany art. 79 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez przyznanie obrony obligatoryjnej osobom, które tempore procedendi nie ukończyły 18 lat. W uzasadnieniu ustawy nowelizacyjnej z dnia 27 września 2013 r. wskazano, że nowelizacja w komentowanym zakresie zmierza do zapewnienia każdemu dziecku pomocy prawnej w przygotowaniu i prezentowaniu obrony zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt b lit. ii Konwencji o prawach dziecka$^{16}$, a ponadto do usunięcia wątpliwości i trudności związanych z wykładnią art. 79 k.p.k.$^{17}$ W wykładni art. 79 § 1 pkt 1 k.p.k. po zmianach ugruntowało się stanowisko, zgodnie z którym obrona obligatoryjna w procesie karnym kończy się z chwilą ukończenia przez oskarżonego 18 lat$^{18}$. Wydaje się jednak, że przytoczone stanowisko nie uwzględniało art. 18 § 2 pkt 1 lit. b u.p.n., zastrzegającego wzorem art. 99 § 1 ust. 1 lit. b u.p.n. obronę obligatoryjną dla nieletnich, --- $^{15}$ T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego, t. 1: Artykuły 1–467, Warszawa 2014, s. 349. Zob. też K. Eichstaedt, Komentarz do art. 79 k.p.k., [w:] D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz aktualizowany, t. 1, 2022, Lex, teza 5. $^{16}$ Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. Nr 120, poz. 526 ze zm.). $^{17}$ Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego, ustawy Kodeks karny i niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 870, Sejm VII kadencji, s. 27, 29–30, https://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/druk.xsp?nr=870 (data dostępu: 1.04.2023); M. Zimna, Kształtowanie się instytucji obrony obligatoryjnej w świetle ostatnich zmian kodeksu postępowania karnego, „Ius Novum” 2015, nr 4, s. 40; R.A. Stefański, Obrona obligatoryjna po 1 lipca 2015 r., [w:] P. Wiliński (red.), Obrona i pełnomocnik w procesie karnym po 1 lipca 2015 r. Przewodnik po zmianach, Warszawa 2015, s. 28; K. Zgryzek, Prawo do obrony…, s. 560–561; K.T. Boratyńska, P. Czarnecki, Komentarz do art. 79 k.p.k., [w:] A. Sakowicz (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2023, s. 314. $^{18}$ R.A. Stefański, Komentarz do art. 79 k.p.k., [w:] R.A. Stefański, S. Zabłocki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. 1, Warszawa 2017, s. 883; D. Drajewicz, Obrona z urzędu w nowelizowanym Kodeksie postępowania karnego, „Monitor Prawniczy” 2016, nr 5, s. 244; D. Świecki, Czynności procesowe obrony i pełnomocnika w sprawach karnych, Warszawa 2016, s. 64; J. Kosonoga, Appointed counsel for the defence in the polish criminal proceeding, „Ius Novum” 2016, nr 2, s. 100; W. Posnow, Komentarz do art. 79 k.p.k., [w:] J. Skorupka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2021, s. 243–244; K. Zgryzek, Obrona obligatoryjna…, s. 38; M. Smarzewski, Granice efektywności prawa do korzystania z pomocy obrony w kontekście ostatnich nowelizacji KPK, „Monitor Prawniczy” 2016, nr 21, s. 1155; K. Eichstaedt, op. cit., teza 5; postanowienie SN z 2 lutego 2016 r., sygn. akt II KK 288/15, Lex nr 2194922; postanowienie SN z 2 lutego 2016 r., sygn. akt IV KK 337/15, Lex nr 1976250. którzy w chwili wszczęcia postępowania nie ukończyli 18 lat. Tym samym nadal istniały dwie podstawy obrony obligatoryjnej w procesie karnym, które w części miały tożsame zakres normowania. Wydaje się, że art. 79 § 1 pkt 1 k.p.k. po zmianach zbliżył koniec obrony obligatoryjnej do art. 10 i 11 k.c. i oddalił od art. 10 § 1 k.k., zgodnie z którym odpowiedzialność karną ponosi osoba, która w chwili popełnienia przestępstwa ukończyła 17 lat. Należy jednak pamiętać, że w świetle obowiązującego wówczas art. 18 § 2 pkt 1 lit. b u.p.n. jednym z warunków obrony obligatoryjnej nieletnich w procesie karnym było nieukończenie 17 lat w chwili czynu, co wykazywało spójność z art. 10 § 1 k.k. Aktualny stan prawny Wspomniana zbieżność została utrzymana przez ustawodawcę także po uchyleniu u.p.n., bowiem w art. 67 ust. 2 pkt 1 u.w.r.n.$^{19}$ zastrzeżono obronę obligatoryjną nieletnich, którzy odpowiadają w procesie karnym na podstawie art. 10 § 2 k.k. niezależnie od wieku w chwili wszczęcia postępowania. Jednocześnie w art. 1 ust. 1 pkt 2 u.w.r.n. utrzymano definicję nieletniego w sprawach o czyny karalne jako osoby, która popełniła taki czyn między 13 a 17 rokiem życia. W świetle powyższych rozważań, jeszcze przed przystąpieniem do oceny postulatów ujednolicienia dolnej granicy wieku odpowiedzialności karnej i górnej granicy wieku obrony obligatoryjnej, należy zwrócić uwagę, że co do zasad w zakresie odpowiedzialności karnej nieletnich jednolitość ta jest zapewniona przez rzeczony art. 67 ust. 2 pkt 1 u.w.r.n. Jeżeli bowiem oskarżony zostaje pociągnięty do warunkowej odpowiedzialności karnej za czyn popełniony przed ukończeniem 17 roku życia, jest objęty obroną obligatoryjną. Wspomniany postulat zyskuje zatem w większym stopniu znaczenie w odniesieniu do oskarżonych niebędących nieletnimi, którym art. 79 § 1 pkt 1 k.p.k. przyznaje obronę obligatoryjną do ukończenia 18 lat. Podnosi się, że z jednej strony w k.k. ustawodawca przyjmuje, że dopiero w wieku 17 lat „sprawca osiąga taki poziom rozwoju intelektualnego, emocjonalnego oraz społecznego, że potrafi prawidłowo rozpoznać znaczenie swego czynu oraz znaczenie normy prawnej, którą tym czynem narusza”$^{20}$. Natomiast z drugiej strony w k.p.k. uznaje, że do ukończenia 18 lat „dojrzałość psychiczna i społeczna nie jest w pełni wykształcona i z tego powodu konieczna jest (...) pomoc podmiotu fachowego”$^{21}$. --- $^{19}$ Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz.U. z 2022 r., poz. 1700), dalej jako u.w.r.n. $^{20}$ R.A. Stefański, Konstytucyjne prawo…, s. 20. $^{21}$ Ibidem. Stąd za słuszné przyjmuje się podniesienie dolnego progu odpowiedzialności karnej co do zasady do 18 lat\textsuperscript{22}. Kryteria określenia dolnej granicy wieku odpowiedzialności karnej Odnosząc się do zasadności zgłoszonego postulatu, wydaje się, że zróżnicowanie przepisów można racjonalnie uzasadnić. W tym celu konieczne staje się nawiązanie do \textit{ratio legis} przepisów określających dolny próg wieku odpowiedzialności karnej oraz regulujących obronę obligatoryjną ze względu na wiek. Określając wiek, od którego osoba ponosi pełną odpowiedzialność karną, ustawodawca kierował się stopniem rozwoju biologicznego, psychicznego, społecznego oraz moralnego człowieka, opierając się na danych statystycznych\textsuperscript{23}. Mimo że ukończenie procesu dojrzewania psychicznego człowieka bywa datowane na 25 rok życia\textsuperscript{24}, zdaniem ustawodawcy ukończenie 17 roku życia jest „równoznaczne z osiągnięciem dojrzałości w sferze prawa karnego, co z kolei jest immanentnie związane z możliwością przypisania sprawcy winy będącej subiektywną podstawą odpowiedzialności za czyn”\textsuperscript{25}. Z chwila osiągnięcia tego wieku „sprawca osiąga taki poziom rozwoju intelektualnego, emocjonal- \textsuperscript{22} Ibidem; M. Maraszek, \textit{Dolna granica…}, s. 139. Zob. jednak: K. Zgryzek, \textit{Obrona obligatoryjna…}, s. 38; idem, \textit{Prawo do obrony…}, s. 561. Zob. także wcześniejsze postulaty: P. Kardas, \textit{O podstawach odpowiedzialności nieletnich na zasadach określonych w Kodeksie karnym. Uwagi na tle sporów dotyczących wymierzenia nieletniemu kary}, [w:] P. Hofmański, S. Waltoś (red.), \textit{W kręgu prawa nieletnich. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Marianny Korczył-Wolskiej}, Warszawa 2009, s. 94–95. \textsuperscript{23} O. Rataj, \textit{Projektowane zmiany w zakresie odpowiedzialności karnej nieletnich w kodeksie karnym}, „Prokuratura i Prawo” 2008, nr 1, s. 126, 129, 135; O. Sitarz, \textit{Komentarz do art. 10 k.k.}, [w:] M. Królikowski, R. Zawlocki (red.), \textit{Kodeks karny}, t. 1: Część ogólna. Komentarz. Art. 1–116, Warszawa 2021, s. 329–330; P. Kardas, op. cit., s. 97; A. Zoll, \textit{Komentarz do art. 10 k.k.}, [w:] W. Wróbel, A. Zoll (red.), \textit{Kodeks karny. Część ogólna}, t. 1, cz. 1: Komentarz do art. 1–52, Warszawa 2016, s. 186; P. Kobes, \textit{Orzekanie i wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec nieletnich w Polsce}, Warszawa 2015, s. 18, 21, 23, 80; V. Konarska-Wrzosek, \textit{Prawny system postępowania z nieletnimi w Polsce}, Warszawa 2013, s. 23; M.J. Lubelski, \textit{Zagadnienia stykowe kodeksu karnego i ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich (art. 10 § 1, art. 10 § 3, art. 10 § 4, art. 38 § 3, art. 1 § 3 k.k.)}, [w:] T. Bojarski, E. Skrętowicz (red.), \textit{Teoretyczne i praktyczne problemy stosowania ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich}, Lublin 2001, s. 56 \textsuperscript{24} V. Konarska-Wrzosek, \textit{Prawny system…}, s. 22. \textsuperscript{25} M. Maraszek, \textit{Glosa do wyroku SN z dnia 1 czerwca 2006 r.}, V KK 158/06, 2010, Lex, teza 2. Zob. też: idem, \textit{Odpowiedzialność karna nieletnich (art. 10 § 2 k.k., art. 13 i 91 u. niel.)}, „Przegląd Sądowy” 2011, nr 7–8, s. 125; P. Kardas, op. cit., s. 96; M. Kornak, \textit{Glosa do wyroku SN z dnia 29 września 2009 r.}, III KK 105/09, 2010, Lex, teza 1; M. Korczył-Wolska, \textit{Uwagi o konstytucyjnie gwarantowanych prawach obywatelskich nieletnich w świetle rozwiązań przyjętych w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia 26 października 1982 r.}, [w:] P. Kardas, T. Sroka (red.), \textit{Państwo prawa i prawo karne. Księga jubileuszowa Profesora Andrzeja Zolla}, t. 2, Warszawa 2012, s. 151. nego oraz społecznego, że potrafi prawidłowo rozpoznać znaczenie swego czynu oraz znaczenie normy prawnej, którą tym czynem narusza”\textsuperscript{26}. Jest świadomy swojego postępowania i jego konsekwencji oraz potrafi dokonać wyboru swojego zachowania\textsuperscript{27}. Tym samym nieletniego charakteryzuje mniejsza autonomizacja procesów poznawczych, opisowych oraz mniejszy zasób doświadczenia życiowego i pamięci\textsuperscript{28}, a także brak kontroli mechanizmów własnego zachowania oraz ograniczona zdolność do autodeterminacji. W mniejszym stopniu jest w stanie przewyciążyć motywy skłaniające go do popełnienia czynu karalnego. Wykazuje większą podatność na emocje oraz wpływy zewnętrzne z powodu niewykształconych jeszcze w pełni hamulców etycznych i moralnych\textsuperscript{29}. Z uwagi na powyższe wskazuje się, że zasadniczo ukończenie 17 lat w chwili czynu jest warunkiem przypisania sprawcy winy\textsuperscript{30}. Jednocześnie dostrzega się brak jednolitości poglądów w zakresie przypisania winy nieletniemu. Z jednej strony wskazuje się, że jest to konieczne, aby pociągnąć nieletniego do odpowiedzialności karnej\textsuperscript{31}. Dostrzega się także, że wina nieletniego jest zawsze ograniczona\textsuperscript{32}. W opozycji do przedstawionego stanowiska \textsuperscript{26} J. Giezek, Komentarz do art. 10 k.k., [w:] J. Giezek (red.), \textit{Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz}, Warszawa 2021, s. 90. Zob. też: R.A. Stefański, \textit{Obrona obligatoryjna…}, s. 28–29; M. Maćzyńska, \textit{Kilka uwag o granicach nieletniości w prawie polskim w świetle historycznych, obowiązujących i projektowanych rozwiązań prawnych}, [w:] W. Cieślak, S. Steinborn (red.), \textit{Profesor Marian Cieślak – osoba, dzieło, kontynuacje}, Warszawa 2013, s. 355; A. Grześkowiak, op. cit., s. 245; P. Kardas, op. cit., s. 92–93; A. Szwarc, \textit{Pojęcie zdolności do ponoszenia odpowiedzialności karnej}, [w:] P. Kardas, T. Sroka (red.), op. cit., s. 617. \textsuperscript{27} O. Sitarz, op. cit., s. 312–313. Zob. M. Maćzyńska, op. cit., s. 355; P. Kardas, op. cit., s. 98; T. Bojarski, \textit{Komentarz do art. 10 k.k.}, [w:] T. Bojarski (red.), \textit{Kodeks karny. Komentarz}, Warszawa 2016, s. 79–80. \textsuperscript{28} R.A. Stefański, \textit{Obrona obligatoryjna…}, s. 28–29. \textsuperscript{29} O. Rataj, op. cit., s. 129. Zob. też: V. Konarska-Wrzosek, \textit{Prawny system…}, s. 22–23; P. Kobes, op. cit., s. 76, 129–133. \textsuperscript{30} M. Maraszek, \textit{Glosa do wyroku SN z dnia 1 czerwca…}, teza 2; idem, \textit{Glosa do uchwały SN z dnia 24 maja 2005 r.}, I KZP 12/05, 2011, Lex, teza 6.VI; idem, \textit{Glosa do wyroku SN z dnia 29 września 2009 r. III KK/105/09}, 2011, Lex, teza 2.III; J. Giezek, op. cit., s. 90; O. Sitarz, op. cit., s. 312; B. Stańdo-Kawecka, op. cit., s. 324; M. Korcyl-Wolska, \textit{Postępowanie w sprawach…}, s. 46; P. Kobes, op. cit., s. 23, 25; M.J. Lubelski, op. cit., s. 54; A. Zoll, \textit{Czy nieletniość jest okolicznością wyłączającą winę?}, [w:] P. Hofmaniski, S. Waltos (red.), op. cit., s. 191. Por. O. Rataj, op. cit., s. 129; P. Kardas, op. cit., s. 99; M. Budyn-Kulik, \textit{Komentarz do art. 10 k.k.}, [w] M. Mozgawa (red.), \textit{Kodeks karny. Komentarz aktualizowany}, 2023, Lex, teza 4, 10. \textsuperscript{31} K. Burdziak, \textit{Art. 10 § 2 k.k. i art. 94 u.p.n. z perspektywy art. 40 ust. 3 Konwencji o prawach dziecka, czyli kilka słów na temat odpowiedzialności karnej nieletnich}, „\textit{Probacja}” 2019, nr 2, s. 45; A. Grześkowiak, op. cit., s. 243–245; idem, \textit{Komentarz do art. 10 k.k.}, [w:] A. Grześkowiak, K. Wiak (red.), \textit{Kodeks karny. Komentarz}, Warszawa 2021, s. 151–152, 156–157; M. Budyn-Kulik, op. cit., teza 10; M.J. Lubelski, op. cit., s. 54; M. Korcyl-Wolska, \textit{Postępowanie w sprawach…}, s. 46. \textsuperscript{32} O. Rataj, op. cit., s. 135; A. Marek, \textit{Kodeks karny. Komentarz}, Warszawa 2010, s. 46; A. Walczak-Żochowska, J. Dąbrowski, \textit{Komentarz do art. 10 k.k.}, [w:] R.A. Stefański, \textit{Kodeks karny. Komentarz}, Warszawa 2023, s. 178; Z. Sienkiewicz, \textit{O dyrektywie wymiaru kary wobec nieletnich i młodocianych (uwagi na tle art. 54 § 1 k.k.)}, [w:] J. Skorupka (red.), \textit{Rzetelny proces przyjmuje się, że w przypadku nieletniego w ogóle nie rozważa się winy\textsuperscript{33}, co zdaniem niektórych czyni odpowiedzialność nieletnich za czyny karalne od- powiedzialnością o charakterze obiektowym czy przedmiotowym\textsuperscript{34}. Niekwestionowany związek wieku \textit{tempore criminis} z winą spowodował zarysowanie się tezy zrównującej nieletniość z niepoczystalnością\textsuperscript{35}. Zgodnie bowiem z art. 31 § 1 k.k. niepoczystalność to niemożność rozpoznania znacze- nia czynu lub pokierowania swoim postępowaniem, spowodowana jednak chorobą psychiczną, upośledzeniem umysłowym lub innym zakłóceniem czynno- ści psychicznych. Wprawdzie w skutkach niepoczystalność może wykazywać podobieństwo do nieletniości, jednak różnicą jest czynnik wywołujący wspo- mniane rezultaty, który w przypadku art. 31 § 1 i 2 k.k. ma charakter pato- logiczny. W przypadku nieletniego natomiast wynika z przyczyn naturalnych, tj. braku pełnego rozwoju psychicznego\textsuperscript{36}. \textbf{Kryteria określenia górnej granicy wieku obrony obligatoryjnej} Inne natomiast są cele obrony obligatoryjnej. Rzeczona instytucja nakła- da na oskarżonego obowiązek korzystania z pomocy obrońcy, bowiem zakła- dają się, że jako nieletni nie będzie posiadał odpowiedniej wiedzy prawniczej oraz doświadczenia procesowego czy doświadczenia życiowego, a to znacznie utrud- ni albo uniemożliwi samodzielne realizowanie przez oskarżonego prawa do obrony\textsuperscript{37}. Podkreśla się, że taki oskarżony jest niezdolny do obrony\textsuperscript{38}. Obrona obligatoryjna ma zatem zapewnić równowagę sił w procesie karnym\textsuperscript{39}. Jedno- cześnie komentowana instytucja zmierza do zabezpieczenia praw oskarżonego, \begin{footnotesize} \begin{itemize} \item[33] A. Zoll, Komentarz do..., s. 171; idem, Czy nieletniość..., s. 194, 196; J. Mierzwińska-Lorencka, \textit{Kwalifikowany typ przestępstwa zgwałcenia o odpowiedzialność karna nieletniego}, [w:] A. Rzepliński, I. Rzeplińska, M. Nielaczna, P. Wiktorowska (red.), \textit{Pozbawienie wolności – funkcje i koszty. Księga jubileuszowa Profesora Teodora Szymanowskiego}, Warszawa 2013, s. 909–910; P. Kardas, op. cit., s. 100–101. \item[34] O. Sitarz, op. cit., s. 314; P. Kardas, op. cit., s. 99. \item[35] A. Grześkowiak, \textit{Prawo nieletnich...}, s. 245; J. Mierzwińska-Lorencka, op. cit., s. 908–909. \item[36] P. Kobes, op. cit., s. 21; O. Rataj, op. cit., s. 134; J. Giezek, op. cit., s. 92. \item[37] J. Kosonoga, \textit{Przesłanki obrony obligatoryjnej w postępowaniu wykonawczym}, [w:] A. Rzepliński, I. Rzeplińska, M. Nielaczna, P. Wiktorowska (red.), op. cit., s. 511, 527; M. Maraszek, \textit{Glosa do wyroku SN z dnia 26 czerwca 2008 r.}, VKK 126/08, 2012, Lex, teza II; R.A. Stefański, Komentarz do..., s. 878–879; M. Smarzewski, op. cit., s. 1157; M. Zimna, op. cit., s. 32. \item[38] J. Kosonoga, \textit{Appointed counsel...}, s. 99. \item[39] Ibidem, s. 99–100; M. Matusiak-Frańczak, \textit{Okręszenie momentu postępowania karnego, w którym podejrzewanemu lub oskarżonemu powinien być udostępniony kontakt z obrońcą. Glosa do wyroku ETPC z dnia 27 listopada 2008 r.}, 36391/02, 2013, Lex, teza 5. \end{itemize} \end{footnotesize} co w przypadku nieletniości jest wymagane z punktu widzenia interesu publicznego oraz względów słuszności$^{40}$. W praktyce w zachowaniu nieletnich przed sądem widoczna jest także obniżona zdolność pojmowania powagi sytuacji, w jakiej się znajdują, biorąc udział w procesie karnym w charakterze oskarżonego$^{41}$. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że inne są cele określenia granic wiekowych oskarżonego na potrzeby odpowiedzialności karnej względem obrony obligatoryjnej. Zróżnicowanie ratio legis może uzasadniać niespójność wspomnianych cenzusów wieku. Wprawdzie niedojrzałość intelektualna, moralna i społeczna wskazywane są jako okoliczności uzasadniające zarówno granice wiekowe odpowiedzialności karnej, jak i obrony obligatoryjnej nieletnich$^{42}$. Ponadto nieletnich charakteryzuje brak „refleksji nad tym, że ludzie żyją w ogólniejszym systemie – znaczenie normy prawnej może się zmieniać w zależności od obiektu identyfikacji aż do odmówienia osobom spóźna grupy ochronnego waloru normy prawnej czy też usprawiedliwienia złamania normy prawnej wtedy, gdy dla jednostki ważniejsza jest identyfikacja z aprobowającą grupą”$^{43}$, którą mogą tworzyć nie tyle rodzice, co w wielu przypadkach koledzy i rówieśnicy$^{44}$. Wspomniany brak refleksji może dotyczyć każdej normy prawa, niezależnie od jej ratio legis. Należy jednak zwrócić uwagę na różnice w określaniu zdolności do dokonywania czynności zgodnych z prawem i niezgodnych z prawem$^{45}$. Inaczej oceniana będzie świadomość nieletniego przez pryzmat znajomości przez niego norm formulujących zachowania zakazane w społeczeństwie, a inaczej świadomość i umiejętność wykorzystania norm regulujących uprawnienia jednostki, w szczególności na gruncie przepisów postępowania karnego$^{46}$. Mając na uwadze sygnalizowane wcześniej związki nieletniości z niepo- --- $^{40}$ R.A. Stefański, Konstytucyjne prawo…, s. 18; F. Prusak, Komentarz do Kodeksu postępowania karnego, Warszawa 1999, s. 294; M. Zimna, op. cit., s. 32. $^{41}$ O. Sitarz, A. Sołtysiak-Blachnik, S. Dwornicka, op. cit., s. 128–129. $^{42}$ R.A. Stefański, Obrona obligatoryjna w polskim procesie karnym, Warszawa 2012, s. 98–100. Zob. też G. Rdzanek-Piwowar, op. cit., s. 102. $^{43}$ R.A. Stefański, Obrona obligatoryjna w polskim procesie…, s. 128. $^{44}$ Ibidem, s. 130. $^{45}$ P. Księżak, op. cit., teza 10; A. Lutkiewicz-Rucińska, Komentarz do art. 11 k.c., [w:] M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2022, s. 42; P. Nazaruk, Komentarz do art. 11…, teza 6; M. Pazdan, Zdolność do czynności prawnych i inne postaci zdolności czynnej, [w:] Z. Radwański, M. Safjan (red.), Prawo cywilne – część ogólna, seria: System Prawa Prywatnego, t. 1, Warszawa 2012, s. 1104; T. Sokolowski, Komentarz do art. 11 k.c., [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1: Część ogólna, Warszawa 2012, s. 76–77; J. Kuźmicka-Sulikowska, op. cit., s. 157; P. Machnikowski, op. cit., s. 111. $^{46}$ Początek zdolności do dokonywania czynności niezgodnych z prawem bywa określany nawet na wiek 7 czy 10 lat. Zob. G. Bieniek, op. cit., s. 482–483 i wskazane tam orzecznictwo; J. Gudowski, G. Bieniek, op. cit., s. 807–808; J. Kuźmicka-Sulikowska, op. cit., s. 157–158. ny obligatoryjnej ze względu na uzasadnione wątpliwości co do poczytalności oskarżonego w art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k. w brzmieniu sprzed ustawy nowelizacyjnej z 27 września 2013 r. Sprzeciwiano się wówczas używaniu pojęcia poczytalności na określenie stanu zdrowia psychicznego oskarżonego tempore procedendi. Poczytalność jako pojęcie wywodzące się z art. 31 § 1 i 2 k.k. w sposób naturalny było powiązane ze stanem zdrowia psychicznego sprawcy tempore criminis i oznaczało zdolność rozpoznania znaczenia swojego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem. Tak rozumiana poczytalność była kwestionowana jako kryterium oceny stanu zdrowia psychicznego tempore procedendi, ponieważ w chwili postępowania oskarżony nie popełnia przestępstw$^{47}$. Z punktu widzenia podstaw obrony obligatoryjnej, ze względu na stan zdrowia psychicznego, w toku procesu znaczenie zyskuje nie tyle zdolność do rozpoznania normy zakazanej i adekwatnego zachowania się do zakazu, co zdolność do rozpoznania norm procesowych i wykorzystania ich na swoją korzyść w postępowaniu, w którym oskarżony bierze udział. Wyodrębnienie wspomnianych dwóch rodzajów zdolności spowodowało zróżnicowanie kryteriów obrony obligatoryjnej w orzecznictwie, co w konsekwencji doprowadziło do zmiany art. 79 § 1 pkt 3 k.p.k., poprzez jego rozbicie na dwie odrębne podstawy obrony obligatoryjnej wyrażone obecnie w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.$^{48}$ Znaczenie wieku dla zdolności w prawie cywilnym W podobny sposób ustawodawca traktuje wiek jako kryterium zdolności do dokonywania czynności zgodnych z prawem i niezgodnych z prawem na gruncie prawa cywilnego. Pełną zdolność do czynności prawnych przyznaje się osobom, które ukończyły 18 lat, co stanowi wyraz uznania, że osiągnięcie wspomnianego wieku wiąże się z uzyskaniem odpowiedniego stopnia dojrza- --- $^{47}$ R. A. Stefański, Obrona obligatoryjna w polskim…, s. 126–128; E. Habzda-Siwek, Dylematy związane z opinią o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego (refleksje wokół art. 202 k.p.k.), [w:] K. Krajewski (red.), Nauki penalne wobec problemów współczesnej przestępczości. Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Andrzeja Gaberle, Warszawa 2007, s. 186; K. Eichstaedt, Niepoczytalny sprawca czynu zabronionego – zagadnienia wybrane, „Przegląd Sądowy” 2019, nr 11–12, s. 90, 93; T. Grzegorczyk, op. cit., s. 351–353; S. Ładoś, Pozycja prawna oskarżonego z zaburzeniami psychicznymi, Warszawa 2013, s. 185–186; P. Nycz, Obrona obligatoryjna związana ze stanem psychiki oskarżonego – uwagi na marginesie postanowienia SN z 29 czerwca 2010 r., I KZP 6/10, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2011, nr 3, s. 53–58; A. Platek, Poczytalność oskarżonego „w czasie postępowania” czy psychiczna zdolność do „rozumnej obrony”?, „Palestra” 2009, nr 5–6, s. 70, 72; D. Krakowiak, Sprawca niepoczytalny w procesie karnym, Łódź 2018, s. 21–26; R. Kmiecik, O poczytalności oskarżonego „w czasie postępowania” – polemicznie, „Palestra” 2007, nr 5–6, s. 92–94. $^{48}$ Uzasadnienie rządowego projektu…, s. 29–30; S. Steinborn, op. cit., teza 6; M. Zimna, op. cit., s. 41–42; postanowienie SN z 29 czerwca 2010 r., sygn. akt I KZP 6/10, Lex nr 583986. dości\textsuperscript{49}. Dopiero wówczas, w oparciu o ogólnie przyjęte poglądy dotyczące dojrzałości biologicznej i umysłowej człowieka, zyskuje on zdolność do samodzielnego kształtowania praw i obowiązków, korzystania z uprawnień i zaciągania zobowiązań\textsuperscript{50}. Podkreśla się jednak, że art. 10 i 11 k.c. są wyrazem pewnej konwencji. Bowiem rzeczywista chwila uzyskania wspomnianej dojrzałości jest kwestią indywidualną każdego człowieka. Ponadto granica wieku na poziomie 18 lat jest uznawana za zanioszoną, bowiem dojrzałość umysłową człowiek uzyskuje później. Tym niemniej tak niskie usytuowanie wieku osiągnięcia zdolności do czynności prawnych uzasadnia się względami praktycznymi i potrzebami obrotu\textsuperscript{51}. Mimo powyższej argumentacji jako początek potencjalnej zdolności do ponoszenia odpowiedzialności odszkodowawczej ustawodawca w art. 426 k.c. wyznacza ukończenie 13 roku życia. Jako kryterium przywołuje się w tym zakresie stopień rozwoju psychofizycznego pozwalający na rozpoznanie znaczenia swojego czynu i właściwe kierowanie swym postępowaniem\textsuperscript{52}. Mając na uwadze podobieństwo rzeczonego kryterium do przesłanek poczytalności, osoby w wieku poniżej 13 lat zrównuje się z osobami niepoczytalnymi\textsuperscript{53}. Jednocześnie podkreśla się, że początek tzw. zdolności deliktowej zbiega się z możliwością pociągnięcia nieletniego do odpowiedzialności za popełnienie \textsuperscript{49} R. Strugała, op. cit., s. 37; A. Lutkiewicz-Rucińska, \textit{Komentarz do art. 10 k.c.}, [w:] M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak (red.), op. cit., s. 37; M. Pilich, \textit{Komentarz do art. 10 k.c.}, [w:] J. Gudowski (red.), \textit{Kodeks cywilny…}, t. 1, s. 259–260. Nieco odmiennie: S. Kalus, \textit{Komentarz do art. 11 k.c.}, [w:] M. Fras, M. Habdas (red.), \textit{Kodeks cywilny. Komentarz}, t. 1: \textit{Część ogólna (art. 1–125)}, Warszawa 2018, s. 67–68. \textsuperscript{50} P. Księżak, \textit{Komentarz do art. 10 k.c.}, [w:] K. Osajda, W. Borysiak (red.), op. cit., teza 7; J. Regan, \textit{Komentarz do art. 10 k.c.}, [w:] M. Żalucki (red.), op. cit., s. 19; idem, \textit{Komentarz do art. 11…}, s. 20; R. Strugała, \textit{Komentarz do art. 11 k.c.}, [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), op. cit., s. 38; M. Gutowski, \textit{Komentarz do art. 11…}, s. 145; A. Lutkiewicz-Rucińska, \textit{Komentarz do art. 11…}, s. 40–41; P. Nazaruk, \textit{Komentarz do art. 11…}, teza 1 i 2; S. Dmowski, \textit{Komentarz do art. 11 k.c.}, [w:] S. Rudnicki, S. Dmowski, \textit{Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna}, Warszawa 2011, s. 81. Nieco odmiennie: S. Kalus, op. cit., s. 67–68; M. Pilich, \textit{Komentarz do art. 11…}, s. 264; M. Pazdan, op. cit., s. 1091. \textsuperscript{51} P. Księżak, \textit{Komentarz do art. 10…}, teza 7; idem, \textit{Komentarz do art. 11…}, teza 5; M. Gutowski, \textit{Komentarz do art. 10…}, s. 143; J. Regan, \textit{Komentarz do art. 10…}, s. 19; A. Lutkiewicz-Rucińska, \textit{Komentarz do art. 10…}, s. 37. Nieco odmiennie: S. Kalus, op. cit., s. 67–68. \textsuperscript{52} W. Dubis, \textit{Komentarz do art. 426 k.c.}, [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), op. cit., s. 964; P. Machnikowski, op. cit., s. 113; I. Długoszewska-Kruk, \textit{Komentarz do art. 426 k.c.}, [w:] M. Żalucki (red.), op. cit., s. 921–922; Z. Banaszczyk, \textit{Komentarz do art. 426 k.c.}, [w:] K. Pietrzykowski (red.), \textit{Kodeks cywilny. Komentarz}, t. 1: \textit{Art. 1–449}\textsuperscript{10}, Warszawa 2020, s. 1539–1540; idem, \textit{Glosa do wyroku…}, s. 7; A. Olejniczak, \textit{Komentarz do art. 426 k.c.}, [w:] A. Kidyba (red.), \textit{Kodeks cywilny. Komentarz}, t. 3: \textit{Zobowiązania – część ogólna}, Warszawa 2014, s. 468; A. Rzetecka-Gil, op. cit., art. 426, tezy 1 i 7. \textsuperscript{53} W. Dubis, op. cit., s. 965; M. Marcinkowski, \textit{Obiektywizacja odpowiedzialności deliktowej małoletnich we Francji i Polsce}, „Państwo i Prawo” 1999, nr 8, s. 88; A. Śmieja, \textit{Wiek sprawcy szkody jako przestanka odpowiedzialności cywilnej z tytułu czynów niedozwolonych}, „Państwo i Prawo” 1979, nr 3, s. 123; W. Borysiak, op. cit., teza 1, III, 9; Z. Banaszczyk, \textit{Komentarz do art. 426…}, s. 1539–1540; idem, \textit{Glosa do wyroku…}, s. 6. czynu karalnego na podstawie uprzednio u.p.n., a obecnie u.w.r.n.$^{54}$ Tym samym zdaniem części doktryny i orzecznictwa osoba, która ukończyła 13 lat, odpowiada tak jak dorosły w cywilnoprawnym rozumieniu tego pojęcia$^{55}$. Należy jednak pamiętać, że również w tym przypadku przepisy są wyrazem przyjętej konwencji, która nie uwzględnia indywidualnych predyspozycji poszczególnych osób$^{56}$. Wnioski Przykłady zróżnicowania cenzusów wieku można mnożyć, nawiązując chociażby do zdolności sądowej i procesowej w postępowaniu cywilnym albo do zdolności procesowej i zdolności do czynności procesowych w postępowaniu karnym. Obszarem badawczym można by także objąć przepisy pozwalające na zawieranie związków małżeńskich, czynny udział w wyborach, zakup alkoholu czy uzyskanie prawa jazdy$^{57}$. Wydaje się jednak, że poglądy zaprezentowane powyżej są wystarczające do sformułowania pewnych wniosków natury ogólnej. W ocenie postulatów ujednolicenia dolnej granicy wieku odpowiedzialności karnej i górnej granicy wieku obrony obligatoryjnej nie sposób ograniczać się jedynie do analizy art. 79 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 10 § 1 k.k. Kwestia ta wymaga szerszego spojrzenia na osobę nieletniego z uwzględnieniem chociażby przytoczonych przepisów u.w.r.n. czy k.c. W świetle powyższego zasadne jest odrębne dokonywanie oceny zdolności do dokonywania czynności zgodnych z prawem i niezgodnych z prawem. Należy mieć na uwadze, że art. 79 § 1 pkt 1 k.p.k. dotyczy pierwszej z wymienionych zdolności, natomiast art. 10 § 1 k.k. – drugiej z nich. Trudno zatem zgodzić się z postulatem ujednolicenia komentowanych cenzusów wieku przyjętych we wspomnianych przepisach. Nie należy wykluczać postulatu podniesienia podstawowego wieku odpowiedzialności karnej z 17 do 18 lat, jednak jego oceny powinno się dokonywać z uwzględnieniem celów i funkcji prawa karnego ze szczególnym uwzględnieniem stopnia dojrzałości nieletniego. Tym niemniej nawet w przypadku pozytywnej oceny wspomnianego postulatu wydaje się on mało realny, mając na uwadze głęboko zakorzeniony w polskim porządku prawnym podstawowy próg odpowiedzialności karnej usytuowany na poziomie 17 lat oraz ostatnie zmiany --- $^{54}$ J. Gudowski, G. Bieniek, op. cit., s. 803; J. Kuźmicka-Sulikowska, op. cit., s. 157. $^{55}$ M. Zelek, Komentarz do art. 426 k.c., [w:] M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny, t. 2: Komentarz do art. 353–626, Warszawa 2021, s. 689. Zob. też: A. Szpunar, Glosa do wyroku SN z dnia 11 stycznia 2001 r., IV CKN 1469/00, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2002, nr 6, s. 306; M. Marcinkowski, op. cit., s. 88. Odmienne: G. Bieniek, op. cit., s. 478; J. Gudowski, G. Bieniek, op. cit., s. 803. Nieco inaczej: M. Walachowska, op. cit., s. 462–463. $^{56}$ J. Gudowski, G. Bieniek, op. cit., s. 803; J. Kuźmicka-Sulikowska, op. cit., s. 158. $^{57}$ M. Maraszek, Dolna granica…, s. 138–139. art. 10 k.k., zmierzające do dalszego obniżania wieku warunkowej odpowiedzialności karnej$^{58}$. Wyrażona wątpliwość zyskuje na sile przy uwzględnieniu, że podejmując na przestrzeni lat kolejne decyzje w przedmiocie obniżenia wieku warunkowej odpowiedzialności karnej, ustawodawca kierował się nie tyle szacunkowym stopniem dojrzałości nieletniego, co poziomem zagrożenia społeczeństwa ze strony zdemoralizowanych sprawców$^{59}$. Wykaz literatury Banaszczyk Z., Glosa do wyroku SN z dnia 11 stycznia 2001 r., IV CKN 1469/00, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2002, nr 1. Banaszczyk Z., Komentarz do art. 426 k.c., [w:] K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1: Art. 1–449$^{10}$, C.H. Beck, Warszawa 2020. Bieniek G., Komentarz do art. 426 k.c., [w:] G. Bieniek (red.), Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobowiązania, t. 1, LexisNexis, Warszawa 2011. Bojarski T., Komentarz do art. 1 u.p.n., [w:] T. Bojarski, E. Kruk, E. Skrętowicz (red.), Postępowanie w sprawach nieletnich. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016. Bojarski T., Komentarz do art. 10 k.k., [w:] T. Bojarski (red.), Kodeks karny. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016. Boratyńska K.T., Czarnecki P., [w:] A. Sakowicz (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2023. Borysiak W., Komentarz do art. 426 k.c., [w:] K. Osajda, W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, 2022, Legalis. Budyn-Kulik M., Komentarz do art. 10 k.k., [w:] M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, 2023, Lex. Burdziak K., Art. 10 § 2 k.k. i art. 94 u.p.n. z perspektywy art. 40 ust. 3 Konwencji o prawach dziecka, czyli kilka słów na temat odpowiedzialności karnej nieletnich, „Probacja” 2019, nr 2. Dlugoszewska-Kruk I., Komentarz do art. 426 k.c., [w:] M. Załucki (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2023. Dmowski S., Komentarz do art. 11 k.c., [w:] S. Rudnicki, S. Dmowski, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna, LexisNexis, Warszawa 2011. Drajewicz D., Obrońca z urzędu w zniewolizowanym Kodeksie postępowania karnego, „Monitor Prawniczy” 2016, nr 5. Dubis W., Komentarz do art. 426 k.c., [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2021. Eichstaedt K., Komentarz do art. 79 k.p.k., [w:] D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz aktualizowany, t. 1, 2022, Lex. --- $^{58}$ Ustawa z 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 2600). $^{59}$ Zob. A. Grześkowiak, Komentarz do art. 10…, s. 142–143; eadem, Prawo nieletnich…, s. 226; J. Giezek, op. cit., s. 93; K. Burdziak, op. cit., s. 40; Uzasadnienie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 2024, Sejm IX kadencji, s. 1–4, 6–7, https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/druk.xsp?nr=2024 (data dostępu: 1.04.2023). Zob. też słuszną krytykę O. Rataj, op. cit., s. 138; P. Kobes, op. cit., s. 78, 342. Eichstaedt K., Niepoczytalny sprawca czynu zabronionego – zagadnienia wybrane, „Przegląd Sądowy” 2019, nr 11–12. Giezek J., Komentarz do art. 10 k.c., [w:] J. Giezek (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Gromek K., Komentarz do ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, LexisNexis, Warszawa 2004. Grzegorczyk T., Kodeks postępowania karnego, t. 1: Artykuły 1–467, Wolters Kluwer, Warszawa 2014. Grześkowiak A., Komentarz do art. 10 k.c., [w:] A. Grześkowiak, K. Wiak (red.), Kodeks karny. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2021. Grześkowiak A., Prawo nieletnich, C.H. Beck, Warszawa 2020. Gudowski J., Bieniek G., Komentarz do art. 426 k.c., [w:] J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3: Zobowiązania. Część ogólna, Wolters Kluwer, Warszawa 2018. Gutowski M., Komentarz do art. 10 k.c., [w:] M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny, t. 1: Komentarz do art. 1–352, C.H. Beck, Warszawa 2021. Gutowski M., Komentarz do art. 11 k.c., [w:] M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny, t. 1: Komentarz do art. 1–352, C.H. Beck, Warszawa 2021. Habzda-Siwek E., Dylematy związane z opinią o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego (refleksje wokół art. 202 k.p.k.), [w:] K. Krajewski (red.), Nauki penalne wobec problemów współczesnej przestępczości. Księga jubileuszowa z okazji 70. rocznicy urodzin Profesora Andrzeja Gaberle, Wolters Kluwer, Warszawa 2007. Kalus S., Komentarz do art. 11 k.c., [w:] M. Fras, M. Habdas (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1: Część ogólna (art. 1–125), Wolters Kluwer, Warszawa 2018. Kardas P., O podstawach odpowiedzialności nieletnich na zasadach określonych w Kodeksie karnym. Uwagi na tle sporów dotyczących wymierzenia nieletniemu kary, [w:] P. Hofmański, S. Waltoś (red.), W kręgu prawa nieletnich. Księga pamiątkowa ku czci Profesor Marianny Korcyl-Wolskiej, Wolters Kluwer, Warszawa 2009. Kmiecik R., O poczytalności oskarżonego „w czasie postępowania” – polemicznie, „Palestra” 2007, nr 5–6. Kobes P., Orzekanie i wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec nieletnich w Polsce, Difn, Warszawa 2015. Konarska-Wrzosek V., Komentarz do art. 1 u.p.n., [w:] P. Górecki, V. Konarska-Wrzosek (red.), Postępowanie w sprawach nieletnich. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2019. Konarska-Wrzosek V., Prawny system postępowania z nieletnimi w Polsce, Wolters Kluwer, Warszawa 2013. Korcyl-Wolska M., Postępowanie w sprawach nieletnich na tle standardów europejskich, Wolters Kluwer, Warszawa 2015. Korcyl-Wolska M., Sądy rodzinne w Polsce orzekające w sprawach nieletnich – wczoraj, dziś i jutro, [w:] K. Krajewski, B. Stańdo-Kawecka (red.), Problemy penologii i praw człowieka na początku XXI stulecia. Księga poświęcona pamięci Profesora Zbigniewa Hotdy, Wolters Kluwer, Warszawa 2011. Korcyl-Wolska M., Uwagi o konstytucyjnie gwarantowanych prawach obywatelskich nieletnich w świetle rozwiązań przyjętych w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia 26 października 1982 r., [w:] P. Kardas, T. Sroka (red.), Państwo prawa i prawo karne. Księga jubileuszowa Profesora Andrzeja Zolla, t. 2, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Kornak M., Glosa do wyroku SN z dnia 29 września 2009 r., III KK 105/09, 2010, Lex. Kosonoga J., Appointed counsel for the defence in the polish criminal proceeding, „Ius Novum” 2016, nr 2. Kosonoga J., Przestanki obrony obligatoryjnej w postępowaniu wykonawczym, [w:] A. Rzepliński, I. Rzeplińska, M. Nielaczna, P. Wiktorowska (red.), Pozbawienie wolności – funkcje i koszty. Księga jubileuszowa Profesora Teodora Szymanowskiego, Wolters Kluwer, Warszawa 2013 Krakowiak D., Sprawu niepoczytalny w procesie karnym, Wyd. UŁ, Łódź 2018. Krukowski A., Komentarz do art. 1 u.p.n., [w:] A. Krukowski, (red.), Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich. Komentarz, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1991. Księżak P., Komentarz do art. 10 k.c., [w:] K. Osajda, W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, 2022, Legalis. Księżak P., Komentarz do art. 11 k.c., [w:] K. Osajda, W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, 2022, Legalis. Kuźmicka-Sulikowska J., Zasady odpowiedzialności deliktowej w świetle nowych tendencji w ustawodawstwie polskim, Wolters Kluwer, Warszawa 2011. Lubelski M.J., Zagadnienia stykowe kodeksu karnego i ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich (art. 10 § 1, art. 10 § 3, art. 10 § 4, art. 38 § 3, art. 1 § 3 k.k.), [w:] T. Bojarski, E. Skrętowicz (red.), Teoretyczne i praktyczne problemy stosowania ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, Wyd. UMCS, Lublin 2001. Lutkiewicz-Rucińska A., Komentarz do art. 10 k.c., [w:] M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2022. Lutkiewicz-Rucińska A., Komentarz do art. 11 k.c., [w:] M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2022. Ładoś S., Pozycja prawna oskarżonego z zaburzeniami psychicznymi, Wolters Kluwer, Warszawa 2013. Machnikowski P., O zdolności deliktowej, [w:] E. Gniewek (red.), Podmiotowość cywilnoprawna w prawie polskim, Wyd. UWr, Wrocław 2008. Maraszek M., Dolna granica wieku odpowiedzialności karnej w prawie polskim, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Maraszek M., Glosa do uchwały SN z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 12/05, 2011, Lex. Maraszek M., Glosa do wyroku SN z dnia 22 kwietnia 2009 r., III KK 21/09, 2010, Lex. Maraszek M., Glosa do wyroku SN z dnia 1 czerwca 2006 r., V KK 158/06, 2010, Lex. Maraszek M., Glosa do wyroku SN z dnia 26 czerwca 2008 r., V KK 126/08, 2012, Lex. Maraszek M., Glosa do wyroku SN z dnia 29 września 2009 r., III KK/105/09, 2011, Lex. Maraszek M., Odpowiedzialność karna nieletnich (art. 10 § 2 k.k., art. 13 i 91 u. niel.), „Przegląd Sądowy” 2011, nr 7–8. Marcinkowski M., Obiektywizacja odpowiedzialności deliktowej małoletnich we Francji i Polsce, „Państwo i Prawo” 1999, nr 8. Marek A., Kodeks karny. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2010. Matusiak-Frączczak M., Określenie momentu postępowania karnego, w którym podejrzanemu lub oskarżonemu powinien być udostępniony kontakt z obrońcą. Glosa do wyroku ETPC z dnia 27 listopada 2008 r., 36391/02, 2013, Lex. Mączyńska M., Kilka uwag o granicach nieletniosci w prawie polskim w świetle historycznych, obowiązujących i projektowanych rozwiązań prawnych, [w:] W. Cieślak, S. Steinborn (red.), Profesor Marian Cieślak – osoba, dzieło, kontynuacje, Wolters Kluwer, Warszawa 2013. Mierzwińska-Lorencka J., Kwalifikowany typ przestępstwa zgwałcenia a odpowiedzialność karna nieletniego, [w:] A. Rzepliński, I. Rzeplińska, M. Nielaczna, P. Wiktorowska (red.), Pozbawienie wolności – funkcje i koszty. Księga jubileuszowa Profesora Teodora Szymanowskiego, Warszawa 2013. Nazaruk P., Komentarz do art. 10 k.c., [w:] J. Ciszewski, P. Nazaruk (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, 2023, Lex. Nazaruk P., Komentarz do art. 11 k.c., [w:] J. Ciszewski, P. Nazaruk (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, 2023, Lex. Nycz P., Obrona obligatoryjna związana ze stanem psychiki oskarżonego – uwagi na marginesie postanowienia SN z 29 czerwca 2010 r., IKZP 6/10, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2011, nr 3. Olejniczak A., Komentarz do art. 426 k.c., [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3: Zobowiązania – część ogólna, Wolters Kluwer, Warszawa 2014. Pazdan M., Zdolność do czynności prawnych i inne postaci zdolności czynnej, [w:] Z. Radwański, M. Safjan (red.), Prawo cywilne – część ogólna, seria: System Prawa Prywatnego, t. 1, C.H. Beck, Warszawa 2012. Pilich M., Komentarz do art. 10 k.c., [w:] J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1: Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55(4)), Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Pilich M., Komentarz do art. 11 k.c., [w:] J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1: Część ogólna, cz. 1 (art. 1–55(4)), Wolters Kluwer, Warszawa 2021. Platek A., Poczytalność oskarżonego „w czasie postępowania” czy psychiczna zdolność do „rozumnej obrony”?, „Palestra” 2009, nr 5–6. Posnow W., Komentarz do art. 79 k.p.k., [w:] J. Skorupka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2021. Prusak F., Komentarz do Kodeksu postępowania karnego, Wyd. Prawnicze, Warszawa 1999. Rataj O., Projektowane zmiany w zakresie odpowiedzialności karnej nieletnich w kodeksie karnym, „Prokuratura i Prawo” 2008, nr 1. Rdzanek-Piwowar G., Nieletniość i jej granice, Wyd. WSPS, Warszawa 1993. Regan J., Komentarz do art. 10 k.c., [w:] M. Zalucki (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2023. Regan J., Komentarz do art. 11 k.c., [w:] M. Zalucki (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2023. Rzetecka-Gil A., Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania – część ogólna, 2011, Lex. Sienkiewicz Z., O dyrektywie wymiaru kary wobec nieletnich i młodocianych (uwagi na tle art. 54 § 1 k.k.), [w:] J. Skorupka (red.), Rzetelny proces karny. Księga jubileuszowa Profesor Zofii Świdy, Wolters Kluwer, Warszawa 2009. Sitarsz O., Komentarz do art. 10 k.k., [w:] M. Królikowski, R. Zawłocki (red.), Kodeks karny, t. 1: Część ogólna. Komentarz. Art. 1–116, C.H. Beck, Warszawa 2021. Sitarsz O., Soltysiak-Blachnik A., Dwornicka S., Granica wieku odpowiedzialności karnej – dwugłos, [w:] T. Dukiet-Nagór ska (red.), Zagadnienia współczesnej polityki kryminalnej, Wyd. STO, Bielsko-Biała 2006. Smarzewski M., Granice efektywności prawa do korzystania z pomocy obrońcy w kontekście ostatnich nowelizacji KPK, „Monitor Prawniczy” 2016, nr 21. Sokołowski T., Komentarz do art. 11 k.c., [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1: Część ogólna, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Stańdo-Kawecka B., Prawo karne nieletnich od opieki do odpowiedzialności, Wolters Kluwer, Warszawa 2007. Stefański R.A., Komentarz do art. 79 k.p.k., [w:] R.A. Stefański, S. Zablocki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. 1, Wolters Kluwer, Warszawa 2017. Stefański R.A., Konstytucyjne prawo do obrony a obrona obligatoryjna w świetle noweli z dnia 27 września 2013 r., [w:] T. Gardocka i in., Prawo do obrony w postępowaniu penalnym. Wybrane aspekty, Biuro RPO, Warszawa 2014. Stefański R.A., Obrona obligatoryjna po 1 lipca 2015 r., [w:] P. Wiliński (red.), Obronna i pełnomocnik w procesie karnym po 1 lipca 2015 r. Przewodnik po zmianach, Wolters Kluwer, Warszawa 2015. Stefański R.A., Obrona obligatoryjna w polskim procesie karnym, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Steinborn S., Komentarz do art. 79 k.p.k., [w:] S. Steinborn (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz do wybranych przepisów, 2016, Lex. Strugala R., Komentarz do art. 10 k.c., [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2021. Strugala R., Komentarz do art. 11 k.c., [w:] E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2021. Szpunar A., Glosa do wyroku SN z dnia 11 stycznia 2001 r., IV CKN 1469/00, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2002, nr 6. Szwarc A., Pojęcie zdolności do ponoszenia odpowiedzialności karnej, [w:] P. Kardas, T. Sroka (red.), Państwo prawa i prawo karne. Księga jubileuszowa Profesora Andrzeja Zolla, t. 2, Wolters Kluwer, Warszawa 2012. Śmieja A., Wiek sprawcy szkody jako przesłanka odpowiedzialności cywilnej z tytułu czynów niedozwolonych, „Państwo i Prawo” 1979, nr 3. Świecki D., Czynności procesowe obrońcy i pełnomocnika w sprawach karnych, Wolters Kluwer, Warszawa 2016. Walczak-Zochowska A., Dąbrowski J., Komentarz do art. 10 k.k., [w:] R.A. Stefański, Kodeks karny. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2023. Walachowska M., Komentarz do art. 426 k.c., [w:] M. Fras, M. Habdas (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3: Zobowiązania. Część ogólna (art. 353–534), Wolters Kluwer, Warszawa 2018. Wąsek A., Komentarz do art. 10 k.k., [w:] O. Górniok (red.), Kodeks karny. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006. Zelek M., Komentarz do art. 426 k.c., [w:] M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny, t. 2: Komentarz do art. 353–626, C.H. Beck, Warszawa 2021. Zgryzek K., Obrona obligatoryjna w polskim procesie karnym – zagadnienia wybrane, „Radca Prawny. Zeszyty Naukowe” 2019, nr 4. Zgryzek K., Prawo do obrony po noweli urzęśniowej – kilka uwag, [w:] B.T. Bieńkowska, H. Gajewska-Kraczkowska, M. Rogacka-Rzewnicka (red.), Wokół gwarancji współczesnego procesu karnego. Księga jubileuszowa profesora Piotra Kruszyńskiego, Wolters Kluwer, Warszawa 2015. Zimna M., Kształtowanie się instytucji obrony obligatoryjnej w świetle ostatnich zmian kodeksu postępowania karnego, „Ius Novum” 2015, nr 4. Zoll A., Czy nieletniość jest okolicznością wyłączającą winę?, [w:] P. Hołmański, S. Waltoś (red.), W kręgu prawa nieletnich. Księga pamiątkowa ku czci Profesor Marianny Korczył-Wolskiej, Wolters Kluwer, Warszawa 2009. Zoll A., Komentarz do art. 10 k.k., [w:] W. Wróbel, A. Zoll (red.), Kodeks karny. Część ogólna, t. 1, cz. 1: Komentarz do art. 1–52, Wolters Kluwer, Warszawa 2016. Summary On the matter of uniforming the lower limit of the age of criminal liability and the upper age of mandatory defense Keywords: criminal liability of minors, obligatory defence of minors, the legal capacity of minors, tort capacity of minors, standardization of age qualifications. In recent years, the postulate to unify the lower age limit for criminal responsibility and the upper age limit for mandatory defence has gained strength. This article aims to assess the legitimacy of this postulate. The conducted analysis goes beyond the framework of criminal law and proceedings and refers to civil law, in the field of legal capacity and tortious capacity. The study considered the psychological approach to the juvenile’s abilities and practical experience of the juvenile’s functioning in court proceedings. Pranie pieniędzy pochodzących z eko-przestępczości. Wyrafinowane przestępstwo czy prymitywny proceder? Zagadnienia wprowadzające Niniejszy artykuł stanowi pokłosie referatu wygłoszonego podczas międzynarodowej konferencji naukowej „Transgraniczna (zorganizowana) eko-przestępczość w Europie i poza jej granicami”, która odbyła się w Olsztynie w dniach 10–11 października 2022 r. Autor, dostrzegając doniosłość problematyki przestępczości skierowanej przeciwko szeroko rozumianemu środowisku naturalnemu, postanowił zwrócić uwagę na nieco bardziej „przyziemny” aspekt tego zjawiska. Trudno jest bowiem wyobrazić sobie, aby przedmiotowe delikty popełniane były w imię jakiejkolwiek idei albo jedynie ku ucięsze ich sprawców – znakomita ich większość wydaje się mieć tylko jeden cel, tj. przysporzenie wymiernej korzyści ekonomicznej. Na potrzeby niniejszej pracy rozważania zostaną oparte na przykładzie przestępczości związanej z nielegalnym handlem (przymytem) okazami dzikiej fauny i flory, które najczęściej ma charakter transgraniczny, a nawet globalny. Zjawisko to zostało również przeanalizowane przez FATF¹ i stało się przedmiotem raportu tej organizacji, opublikowanego w 2020 r.² ¹ The Financial Action Task Force (FATF) – niezależna, międzyrządowa organizacja o charakterze doradczym, który opracowuje i upowszechnia standardy, rekomendacje dotyczące ochrony światowego systemu finansowego m.in. przed praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu. Rekomendacje FAFT uznawane są za standardy przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML) oraz przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu (CTF). Źródło: https://www.fatf-gafi.org/ (data dostępu: 12.10.2022). ² FATF, Money laundering and the illegal wildlife trade, Paris 2020, www.fatf-gafi.org/publications/methodandtrends/documents/money-laundering-illegal-wildlife-trade.html (data dostępu: 12.10.2022). Zyski czerpane przez organizacje przestępcze z przestępstw przeciwko środowisku naturalnemu szacunkowo mieszczą się w przedziale od 110 do 281 mld dol. amerykańskich (USD) rocznie$^3$. Liczby te wydają się uzasadniać swoistą atrakcyjność tego sektora dla grup przestępczych. Oczywiście nielegalny handel dzikimi zwierzętami i roślinami nie ogranicza się jedynie do gatunków chronionych, jednak to właśnie z uwagi na ich ograniczony dostęp, a nawet jego brak, ceny, jakie trzeba za nie zapłacić, czynią ten obszar działalności atrakcyjnym. Ten rodzaj przestępczości, jak podaje Maciej A. Duda, określany jest w kryminologii mianem CITES crimes, od nazwy Konwencji waszyngtońskiej z 1973 r. (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora – CITES), obejmującej ochroną zagrożone gatunki fauny i flory$^4$. Choć w opinii publicznej tego rodzaju delikty często wydają się być marginalizowane, np. z uwagi na ich znikomy wpływ na społeczeństwo (czy też w skali globalnej – na ludzkość), jednak trzeba stwierdzić, że dotykają one i szkodzą wszystkim: zdrowiu publicznemu (wylesianie olbrzymich połaci ziemi, przyspieszenie globalnego ocieplenia), egzystencji lokalnych społeczności (plemiona Indian w Amazonii), stabilności i bezpieczeństwu systemu finansowemu (pranie pieniędzy). Zgodnie z powszechnie znanym porządkiem – popyt rodzi podaż – można wyróżnić różnego rodzaju determinanty, które w dużej mierze przyczyniają się do rosnącej liczby omawianych czynów zabronionych. Trzeba bowiem zauważyć, że sam rynek nielegalnego handlu okazami dzikiej fauny i flory szacunkowo wart jest między 7 a 23 mld USD$^5$. Jak wskazuje Wiesław Plywaczewski, „rabunkowa eksploatacja świata roślin i zwierząt” jest prowadzona z uwagi na zapotrzebowanie i wykorzystywanie tych surowców przez kilka wiodących branż, tj. przemysł mięsny i gastronomię, farmaceutykę i przemysł kosmetyczny, branżę tekstylną i futrzarską, przemysł jubilerski oraz pamiątkarski$^6$. Wskazane sektory gospodarki, jak podaje W. Plywaczewski, wykazują zapotrzebowanie na całą gamę produktów pochodzenia zwierzęcego oraz roślinnego, np. „dziczycznę” (mięso antylop, rzadkich gatunków ryb, kawior etc.), składniki potrzebne do wytworzenia leków lub suplementów diety i kosmetyków (również stosowane w tzw. medycynie ludowej), skóry do produkcji odzieży, obuwia, jak również innego rodzaju galanterii (np. znana już w popkulturze „torebka z krokodyla”)$^7$. Tytułem przykładu warto przytoczyć dane przedsta- --- $^3$ FATF, Money laundering from environmental crimes, Paris 2021, s. 5, https://www.fatf-gafi.org/publications/methodsandtrends/documents/money-laundering-environmentalcrime.html (data dostępu: 12.10.2022). $^4$ M.A. Duda, CITES crimes in Poland – causes, manifestations, counteracting, „Studia Prawnoustrojowe” 2021, nr 52, s. 82. $^5$ FATF, Money laundering and…, s. 13. $^6$ W. Plywaczewski, Nielegalny rynek chronionych gatunków dzikiej fauny i flory. Geneza, przejawy, przeciwdziałanie, Szczytno 2016, s. 34–35. $^7$ Ibidem. wione przez Europol, dotyczące przemytu węgorza szklistego (węgorza europejskiego) w sezonie połowowym 2018–2019, kiedy to europejskim organom ścigania udało się przechwycić łącznie 5789 kg tej ryby, a szacunkowa wartość była określona na 2000 euro za kg$^8$. Droga „towaru” od pozyskania do odbiorcy Geografia i związana z nią zasobność i bogactwo środowiska naturalnego determinują w istocie rolę państw, jaką pełnią one w nielegalnym handlu chronionymi gatunkami zwierząt i roślin. Nie jest nadużyciem stwierdzenie, że mowa jest w tym kontekście o pewnym „łańcuchu dostaw”, gdzie wyróżnić można swoją klasyfikację państw świata według właśnie pełnionej roli na: 1) państwa źródłowe (source countries), 2) państwa tranzytowe (transit countries), 3) państwa przeznaczenia, docelowe (destination countries). Do pierwszej kategorii należy zaliczyć kraje, których lokalna fauna i flora stanowią przedmiot nielegalnego handlu, a co za tym idzie – są atrakcyjnym „towarem” na nielegalnym rynku zwierząt i roślin. Wydaje się, że przykładów takich państw upatrywać można przede wszystkim w Azji, Amerykach, Afryce, biorąc pod uwagę bioróżnorodność tych kontynentów oraz liczbę chronionych przez CITES gatunków (ponad 29 000 z ok. 39 000 ogółem)$^9$. Za państwa tranzytowe należy uznać kraje, przez których terytorium przesyłane są poszczególne okazy będące przedmiotem transakcji. Najczęściej będą to państwa bezpośrednio graniczące z państwami źródłowymi, jak też takie, które dysponują dużymi centrami logistycznymi, np. międzynarodowymi portami lotniczymi albo morskimi. Wśród europejskich krajów można jako przykład wskazać Holandię (Rotterdam – największy port morski w Europie) czy też Wielką Brytanię z największym portem lotniczym Londyn-Heathrow. Jak podkreślono w przywoływany już raporcie FATF, kraje tranzytowe cechuje wysoki poziom korupcji$^{10}$. Może to być uzasadnione tym, że przekupując np. urzędników celnych, w wyraźny sposób zwiększa się prawdopodobieństwo dokonania skutecznego przemytu. Co ważne, kraj uznawany powszechnie jako tranzytowy również może okazać się docelowym. Nie można bowiem wykluczyć, że znajdzie się na jego terenie odbiorca danego towaru. Ostatnią grupę stanowią państwa docelowe (przeznaczenia). W kontekście poczynionych uprzednio rozważań można stwierdzić, że będą to kraje, w któ- --- $^8$ https://www.europol.europa.eu/media-press/newsroom/news/over-5-tonnes-of-smuggled-glass-eels-seized-in-europe-year (data dostępu: 27.12.2022). $^9$ https://cites.org/eng/disc/species.php oraz https://www.speciesplus.net/ (data dostępu: 27.12.2022). $^{10}$ FATF, Money laundering and…, s. 13. rych siedziby (czy też wytwórnie) mają firmy farmaceutyczne, odzieżowe etc. W aspekcie branży gastronomicznej można przypuszczać, że będą to raczej regiony obsługujące bardziej ekskluzywną (majętną) klientelę – trudno bowiem zakładać, że kosztowne, egzotyczne mięso z gatunków chronionych będzie dystrybuowane w miejscach pospolitych. W zasadzie nie sposób wytworzyć zamkniętego ani nawet nieco skonkretyzowanego katalogu państw, które określić można mianem kraju docelowego. Tytułem przykładu jedynie można wskazać, że kolekcjonerzy rzadkich gatunków w praktyce występują na całym świecie. Przedstawiony podział ma charakter ogólny. Z uwagi na fakt, że nielegalny handel fauną i florą (na zauważalną skalę) jest z reguły domeną zorganizowanych grup przestępczych, warto również podjąć próbę uszczegółowienia i charakterystyki poszczególnych etapów handlu i ich uczestników w zakresie dostawy towaru oraz zapłaty. Obrazować to może schemat 1. Schemat 1. Charakterystyka poszczególnych etapów handlu fauną i florą i ich uczestników Źródło: opracowanie własne na podstawie FATF, Money laundering and…, s. 13. Analizując powyższy schemat, wyraźnie widać, że cały przestępczy cykl – od pozyskania okazu gatunków chronionych do zapłaty umówionej za niego ceny – ma charakter zamknięty. Z praktycznego punktu widzenia rozpoznanie pochodzenia danego towaru nie musi się okazać zadaniem trudnym, wszak np. organizmy uznawane jako endemiczne jednoznacznie mogą być zidentyfikowane co do miejsca pozyskania. Zauważać jednak trzeba, że grupy przestępcze dokładają starań zmierzających do zakamuflowania kraju pozyskania, np. poprzez wielokrotne przeładunki towaru w portach państw pozornie nieleżących na szlaku handlowym, wybór dalszej drogi, fałszowanie dokumentów przewozowych etc.$^{11}$ Pranie pieniędzy pochodzących z eko-przestępczości Powyższe rozważania dotyczące stricte problematyki nielegalnego handlu chronionymi gatunkami fauny i flory pozwalają w pełny sposób spojrzeć na proceder prania znacznych sum pieniężnych, czerpanych z tej działalności. Należy w tym miejscu przedstawić również kilka uwag teoretycznych, dotyczących tego zjawiska. W literaturze przedmiotu zauważa się, że wskazanie historycznego momentu, w którym po raz pierwszy użyto sformułowania „pranie pieniędzy”, jest praktycznie niemożliwe. Jako najbardziej prawdopodobny wskazuje się okres lat 20. XX w., gdy w Stanach Zjednoczonych panowała prohibicja$^{12}$. Jak wskazuje Marcin Mazur, „termin pranie pieniędzy wszedł do powszechnego użytku podczas śledztwa w sprawie afery Watergate, która miała miejsce w drugiej połowie lat siedemdziesiątych. Wiązał się on bezpośrednio z działalnością komitetu (Committee to Re-elect the President), zajmującego się zbieraniem funduszy na kampanię R. Nixona i dokonującego w tym celu transferu brudnych środków do Meksyku i z powrotem. »The Guardian«, opisując te działania, posłużył się właśnie pojęciem »pranie« w odniesieniu do podejmowanych przez komitet czynności związanych z transferowaniem pieniędzy i ukrywaniem ich nielegalnego pochodzenia”$^{13}$. Słuszne wydaje się zatem określenie tego zjawiska jako proces pozornej legalizacji pieniędzy pochodzących z przestępstwa. Zasygnalizowany problem natury praktycznej musiał się spotkać z reakcją legislacyjną. Zdefiniowanie prania pieniędzy, penalizacja oraz standardy przeciwdziałania są obecne w porządkach prawnych większości cywilizowanych krajów świata, np. w państwach Unii Europejskiej czy w Stanach Zjednoczonych. Przykładem takiej regulacji o charakterze międzynarodowym jest dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. W art. 1 ust. 3 uznano pranie pieniędzy jako czyny popełnione umyślnie poprzez: a) „konwersję lub przekazywanie mienia, ze świadomością, że pochodzi ono z działalności przestępczej lub z udziału w takiej działalności, w celu ukrywania lub zatajania nielegalnego pochodzenia tego mienia lub udzielenia --- $^{11}$ Ibidem, s. 15. $^{12}$ M. Mazur, Penalizacja prania pieniędzy, Warszawa 2014, s. 20. $^{13}$ Ibidem. pomocy dowolnej osobie, która bierze udział w takiej działalności, dla umożliwienia tej osobie uniknięcia konsekwencji prawnych takiego działania; b) ukrycie lub zatajenie prawdziwego charakteru mienia, jego źródła, miejsca położenia, rozporządzania nim, przemieszczania, praw odnoszących się do mienia lub własności mienia, ze świadomością, że mienie to pochodzi z działalności przestępczej lub z udziału w takiej działalności; c) nabycie, posiadanie lub użytkowanie mienia, ze świadomością w momencie jego otrzymania, że mienie to pochodzi z działalności przestępczej lub z udziału w takiej działalności; d) udział lub współdziałanie w popełnieniu, usiłowanie popełnienia oraz pomocnictwo, podżeganie, ułatwianie oraz doradzanie przy popełnieniu któregokolwiek z czynów, o których mowa w lit. a, b i c”. Penalizacja analizowanego rodzaju zachowań została również wprowadzona do polskiego porządku prawnego. Przestępstwo prania pieniędzy zostało określone w art. 299 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. Trzeba zauważyć, że przywołany przepis ma charakter relatywnie złożony. Ustawodawca wyszczególnił bowiem szeroki katalog czynności wykonawczych, będących znamiennymi strony przedmiotowej analizowanego przestępstwa. Co więcej, katalog ten ma charakter otwarty, o czym świadczy sformułowanie „podejmuję inne czynności” użyte w kontekście udaremnienia lub znacznego utrudnienia identyfikacji przestępnego pochodzenia środków finansowych. Odpowiedzialności na podstawie art. 299 § 1 k.k. podlegał będzie ten, kto przyjmuje, przekazuje, posiada, używa, ukrywa, dokonuje transferu lub konwersji, wywozi za granicę środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, prawa majątkowe lub inne mienie ruchome lub nieruchomości, które pochodzą z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego. Ponadto penalizowane jest również sygnalizowane powyżej podejmowanie innych czynności, które mogą udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia wymienionych środków, jak również ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku. Jak trafnie wskazuje Robert Zawłocki, w istocie „zakres kryminalizacji przepisów art. 299 k.k. obejmuje dwa pierwsze etapy prania wartości majątkowych, tj. samo posługiwanie się jeszcze nielegalnym majątkiem. Legitymizacja nielegalnego majątku nie jest kryminalizowana”. --- 14 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylającą dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE (Dz.U. L 141 z 5.6.2015). 15 T.j. Dz.U. z 2022 r., poz 1138, dalej jako k.k. 16 R. Zawłocki, Komentarz do art. 299 k.k., [w:] R. Zawłocki (red.), Kodeks karny. Część szczegółowa, t. 2: Komentarz art. 222–316, Warszawa 2017, s. 874. Analiza poszczególnych znamion, wyartykułowanych powyżej, z punktu widzenia tematu niniejszego artykułu nie jest konieczna. Jednak trzeba zaznaczyć, że są one szeroko komentowane w literaturze przedmiotu$^{17}$. Przechodząc do stricte praktycznego ujęcia rzeczonej problematyki, wydaje się słuszne wyodrębnienie dwóch potencjalnych modeli prania pieniędzy pochodzących z przemytu zwierząt i roślin ze względu na podmiot tego czynu, tj.: 1) przedsiębiorstwo/osoba niezwiązana zawodowo z obrotem fauną i florą; 2) przedsiębiorstwo/osoba związana zawodowo z obrotem fauną i florą. W pierwszym ze wskazanych przypadków omawiane zjawisko przyjmuje „klasyczną” formę, zaś w drugim wykrycie przestępstwa wydaje się być nieco trudniejsze, gdyż sprawcy mogą ukrywać nielegalne pochodzenie środków płatniczych pod pozorem legalnie prowadzonej działalności gospodarczej. Odnosząc się do wspomnianej klasycznej formy analizowanego problemu, trzeba podkreślić, że pranie pieniędzy ma charakter wieloetapowy. W literaturze przedmiotu powszechnie przyjmuje się, że zjawisko to podzielone jest na poszczególne procesy, tj. umiejscawianie brudnych pieniędzy (ang. placement), ich maskowanie (ang. layering) oraz integracja (ang. integration)$^{18}$. Pierwsza z wymienionych faz polega na ulokowaniu środków pochodzących z czynów zabronionych w systemie finansowym. Metody, jakimi posługują się sprawcy cały czas ewoluują, jednak możliwe jest wyróżnienie i zasygnalizowanie choćby kilku z nich, np. smurfing, czyli dokonywanie wielu, drobnych wpłat, transakcji; rozproszenie, structuring, który stanowi formę rozproszenia, polegającą na podzieleniu transferowanej kwoty na mniejsze, bardzo często tuż poniżej progu raportowania transakcji przez instytucje finansowe, czy blending, czyli mieszanie pieniędzy brudnych z dochodami pochodzącymi z legalnej działalności$^{19}$; niezwykle istotny sposób z punktu widzenia zaproponowanego powyżej modelu prania pieniędzy w kontekście omawianego tematu. Wydaje się, że ten etap ma krytyczne znaczenie zarówno dla osób trudniących się tym procederem, jak też z punktu widzenia jego zwalczania, bowiem z założenia sprawcy będą starali się dochować najwyższej staranności, aby ukryć pochodzenie pieniędzy, z drugiej zaś strony, jak zauważa Patrycja Chodnicka-Jaworska, najwięcej przestępstw jest wykrywanych właśnie na tym etapie$^{20}$. Choć przywołana autorka nie podaje wprost powodów tej wykrywalności, wydaje się słuszne założenie, że mają na to wpływ m.in. obowiązki instytucji finansowych (np. banków) w zakresie badania źródeł dochodu swoich klientów (źródeł pochodzenia środków wpłacanych gotówką na rachunek bankowy w kwocie przewyższającej próg raportowania). Takie stwierdzenie wy- --- $^{17}$ Zob. J. Potulski, Komentarz do art. 299 k.k., [w:] R.A. Stefański (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2018, s. 1781–1782. $^{18}$ P. Chodnicka, Pranie pieniędzy. Regulacje i ryzyko sektora bankowego, Warszawa 2015, s. 48. $^{19}$ Ibidem, s. 50. $^{20}$ Ibidem, s. 48. daje się potwierdzać M. Mazur, który wskazuje, że „jest to newralgiczny punkt czasowy prania pieniędzy, przede wszystkim dlatego, iż w momencie tym powstaje ślad buchalteryjny, tzn. dokumentowy, inaczej określany jako paper-trail lub audit-trail, dlatego też przestępcy robią wszystko, by tego uniknąć. Mając to na uwadze, widać, jak wiele zależy od tzw. okienka bankowego, a co za tym idzie – od profesjonalnych programów przeciwdziałania praniu pieniędzy w instytucjach finansowych i niefinansowych”$^{21}$. Przedstawiając proceder prania pieniędzy na przykładzie szeroko rozumianej eko-przestępczości czy też ściślej – na przyjętym za punkt wyjścia niniejszej pracy – przemycie okazów fauny i flory, trzeba również zauważyć, że ich wykrycie jest niezwykle trudne. Odnosząc się do zaproponowanego uprzednio modelu prania, gdzie podmioty uczestniczące nie są zawodowo (gospodarczo) związane z obrotem zwierzętami lub roślinami, można stwierdzić, że to instytucje finansowe wydają się być tymi, które najszybciej będą w stanie zidentyfikować, że mamy do czynienia z procesem prania pieniędzy. Na poparcie takiej tezy autor proponuje następujące argumenty: 1) brak możliwości fizycznej kontroli ze strony służb państwowych przedsiębiorstwa – z uwagi na brak takiego przedsiębiorstwa operującego w przedmiotowej branży, 2) jedyny ślad to ślad księgowy, transakcyjny; wykrycie potencjalnych nieprawidłowości (np. brak ekonomicznego uzasadnienia transferu środków pieniężnych pomiędzy dwoma podmiotami) w zasadzie jest możliwe wyłącznie po stronie instytucji finansowej. Oczywiście istnieją pewne metody, za pomocą których można „wytropić” podejrzaną operację finansowe. Wymaga to jednak zwracania uwagi na bardzo wiele złożonych czynników oraz posiadania kompleksowej wiedzy na temat funkcjonowania zorganizowanych grup przestępczych. W kontekście tematu niniejszego opracowania wysoce pożądana jest umiejętność rozpoznania tzw. krajów pozyskania w ich geograficznym ujęciu. Należy bowiem pamiętać, że analizując ślad przepływu pieniądza, spoglądamy na proceder od drugiej strony. W pewnym zakresie pomocne mogą okazać się również listy krajów „wysokiego ryzyka”, opracowywane i aktualizowane zarówno przez FATF, jak również Komisję Europejską. W rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2016/1675 z dnia 14 lipca 2016 r. określono „wykaz jurysdykcji państw trzecich mających strategiczne braki w swoich systemach przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, które to braki stwarzają znaczące zagrożenie dla systemu finansowego Unii (»państwa trzecie wysokiego ryzyka«) (...)$^{22}$. --- $^{21}$ M. Mazur, op. cit., s. 51. $^{22}$ Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2016/1675 z dnia 14 lipca 2016 r., uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 przez wskazanie państw trzecich wysokiego ryzyka mających strategiczne braki, art. 1 (Dz.U. L 254 z 20.9.2016, s. 1), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:02016R1675-20220313#tocId5 (data dostępu: 15.01.2023). Analogiczne aktualizowane listy przedstawia wspomniana już FATF\textsuperscript{23}. Warto zwrócić uwagę, że na obu wskazanych listach możemy odnaleźć m.in. państwa powszechnie uznawane za tzw. raje podatkowe (także „oazy podatkowe”), jak np. Panama, Kajmany. Obecność tego rodzaju jurysdykcji w przepływie środków pieniężnych powinna sugerować wzmożoną uwagę, w grę wchodzić bowiem mogą nie tylko aspekty tzw. optymalizacji podatkowej, ale również właśnie chęć ukrycia (rozmycia) śladu i źródła pochodzenia pieniędzy. Przechodząc do drugiego z zaproponowanych modeli, tj. sytuacji gdy podmiot przestępstwa jest zawodowo związany z sektorem obrotu gatunkami fauny i flory, można stwierdzić, że możliwości wykrywania procederu są dużo większe. Oczywiście aktualne pozostają wcześniejsze rozważania dotyczące uwarunkowań geograficznych, jednak w tym przypadku instytucje zajmujące się zwalczaniem prania pieniędzy dysponują dodatkowymi metodami. Za przykład niech posłuży sklep zoologiczny, operujący w jednym z tzw. krajów docelowych. Uwagę powinny zwrócić transakcję finansowe, a konkretne środki wychodzące od takiego przedsiębiorstwa do firm zajmujących się szeroko rozumianym importem i eksportem, głównie tzw. wielobranżowych, zagranicznych przedsiębiorstw logistycznych, zagranicznych prywatnych hodowli lub ogrodów botanicznych, czy też handlarzy skórami i wyrobami skórzanymi. Takie relacje handlowe mogą – choć wcale nie muszą – dotyczyć właśnie przemytu gatunków zwierząt i roślin. Oczywiście nadużyciem byłoby arbitralne i prostolinię określenie, że każda tego typu relacja handlowa oznaczać będzie udział jej podmiotów w nielegalnym procederze, jednakże wydaje się, że słuszne jest traktowanie ich jako potencjalnie niebezpiecznych. Ryzyko to wzrasta w sytuacji, gdy obserwacja wszystkich okoliczności pozwala na stwierdzenie, tytułem przykładu, następującej konfiguracji czynników: 1) płatnik (sklep zoologiczny lub powszechnie znany kolekcjoner) znajduje się w kraju docelowym, 2) rachunek bankowy płatnika prowadzony jest przez instytucję finansową zlokalizowaną w jurysdykcji wysokiego ryzyka, 3) odbiorca (np. prywatny hodowca, przedsiębiorstwo hodowlane) zlokalizowane w jednym z tzw. krajów pochodzenia (np. azjatyckich), uznawanych za kraj wysokiego ryzyka. Dodatkowo dokumentacja dotycząca takiej transakcji (np. faktury, dokumenty przewozowe) może wskazywać, że dostawa towaru będącego przedmiotem tej aktywności odbywała się z wykorzystaniem krajów, które nie leżą na typowym szlaku handlowym pomiędzy danymi państwami. Zebranie takich informacji pozwala instytucjom zajmującym się zwalczaniem prania pieniędzy na wyciągnięcie dość trafnych wniosków, a co za tym idzie – podjęcie odpowiednich działań zmierzających do wykrycia przestępstwa oraz jego sprawców. \textsuperscript{23} http://search.fatf-gafi.org/publications/high-risk-and-other-monitored-jurisdictions/documents/increased-monitoring-october-2022.html (data dostępu: 15.01.2023). Jak trafnie zauważa Robert Lizak, „ponieważ pranie pieniędzy jest jedynym z niewielu przestępstw, którego celem jest skuteczne ukrycie jego przebiegu i skutków, dlatego w jego przeciwdziałaniu i zwalczaniu istotną rolę odgrywa rozpoznanie metodyki działania sprawców”$^{24}$. Podsumowanie Konkludując niniejsze rozważania, będące w istocie jedynie zarysem szerokiego problemu, należy stwierdzić, że na pytanie postawione w tytule pracy nie sposób odpowiedzieć jednoznacznie. Pranie pieniędzy pochodzących z ekoprzestępczości może mieć charakter prymitywny, jednak wtedy obarczone jest relatywnie dużym ryzykiem jego wykrycia (teoretycznie możliwe jest, że płatnik w tytule przelewu zawrze nazwę gatunkową zwierzęcia lub rośliny, będących pod ochroną). Biorąc pod uwagę fakt, że omawianym procederem zajmują się na dużą skalę zorganizowane grupy przestępcze, złożoność problemu wskazywałaby bardziej na jego wyrafinowaną formę – poprzez wielość instrumentów finansowych wykorzystywanych do legitymizacji nielegalnych dochodów, podmiotów uczestniczących zarówno w samym przemyśle, jak też w późniejszym praniu pieniędzy, czy wreszcie zachowań korupcyjnych, które wydają się nieodzownym elementem wpływającym na skuteczność działania przestępców. Dlatego też w ocenie autora słuszne będzie przychylenie się do stanowiska, że mamy do czynienia ze złożonym, a więc wyrafinowanym czynem zabronionym. Konkluzją płynącą z przeprowadzonej analizy może być zwrócenie uwagi na możliwości przeciwdziałania temu zjawisku. Według autora warto zasygnalizować takie elementy, jak: wnikliwa obserwacja aktywności finansowej podmiotów potencjalnie mogących uczestniczyć w przemyśle i późniejszym praniu pieniędzy, wzmożona i szczegółowa kontrola przesyłek i bagażu czy wreszcie edukacja, a w zasadzie wyczulenie społeczeństwa na to, że problem przemytu zwierząt i roślin ma negatywny wpływ na całe społeczeństwo. Wykaz literatury Chodnicka P., Pranie pieniędzy. Regulacje i ryzyko sektora bankowego, Wyd. Nauk. Wydz. Zarządzania UW, Warszawa 2015. Duda M.A., CITES crimes in Poland – causes, manifestations, counteracting, „Studia Prawnoustrzowe” 2021, nr 52. Lizak R., Pranie pieniędzy w prawie polskim na tle europejskim, międzynarodowym i amerykańskim, C.H. Beck, Warszawa 2018. $^{24}$ R. Lizak, Pranie pieniędzy w prawie polskim na tle europejskim, międzynarodowym i amerykańskim, Warszawa 2018, s. 203. Summary Money laundering related to funds from eco-crimes. A sophisticated crime or a primitive practice? Keywords: criminal law, natural environment, money laundering, trafficking of fauna and flora, organised criminal groups. The aim of the article was to draw attention to and bring closer the issue of money laundering related to funds from eco-crime and the practical aspect of this phenomenon. This practice is most often typical for organized crime groups. It has been noticed by international organizations dealing with counteracting money laundering and financing terrorism, which proves its significance. Counteracting this phenomenon seems to be very important, because by effectively preventing the use of unlawfully obtained funds, the devastation of the natural environment will cease to be economically viable. Recognizing the serious threats of illegal trade in species of fauna and flora, it must be stated that in practice each of us is a victim of such crimes, due to the potential threat of zoonotic diseases, extinction of species, threat to the existence of local communities, etc. The answer to the question posed in the title is not unequivocal, however, the author tends to say that in the cases described, money laundering will most often take on a very complex character, and therefore it can be qualified as a sophisticated crime. Kilka refleksji odnośnie do trybów stosowania pracy zdalnej w świetle przepisów Kodeksu pracy Uwagi wprowadzające Problematyka wykonywania pracy w warunkach pracy zdalnej budzi zrozumiale zainteresowanie doktryny. Wprawdzie ukazało się już wiele publikacji na temat pracy zdalnej, to dotyczyły one przede wszystkim stosowania tej formy wykonywania pracy wskutek polecenia pracodawcy w okresie pandemii COVID-19. Wydaje się, że szczególnie teoretyczne i praktyczne znaczenie ma zagadnienie odnoszące się do trybów stosowania pracy zdalnej. Warto podkreślić, że choć wiele przepisów regulujących pracę zdalną jest szczegółowych, to te odnoszące się do trybów jej stosowania są ogólnikowe. Dlatego rzeczona problematyka wydaje się być nader interesująca i wymagająca jednocześnie pogłębionej refleksji. De lege lata istotne znaczenie dla omawianej problematyki posiadają postanowienia art. 67¹⁹ § 1, 3, 6 Kodeksu pracy (dalej jako k.p.), art. 67³³ § 1 k.p. i art. 188¹ § 1 k.p. Przepisy te statuują, że praca zdalna może być stosowana wskutek: 1. uzgodnienia stron umowy o pracę, 2. polecenia pracodawcy, 3. wniosku pracownika, będącego w szczególnie trudnej sytuacji rodzinnej lub osobistej, 4. wniosku pracownika o zastosowanie do niego elastycznej organizacji pracy, 5. wniosku pracownika o pracę zdalną okazjonalną. Zanim jednak szczegółowej analizie poddane zostaną wymienione tryby stosowania pracy zdalnej, warto w kontekście rozważanej problematyki zwrócić uwagę na postanowienia art. 67¹⁸ k.p. Przepis ten stanowi, że praca zdalna może być wykonywana całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (praca zdalna). Użycie przez ustawodawcę określenia „pod adresem zamieszkania pracownika” przede wszystkim uwypukla, że standardem pracy zdalnej jest realizacja obowiązków pracowniczych w przestrzeni prywatnej pracownika. Tezę tę wzmocnia fakt, że inicjatywę wskazywania miejsca wykonywania pracy ustawodawca przyznał pracownikowi. Warto także podkreślić, że zgodnie z komentowanym przepisem praca zdalna może być częściowo wykonywana w miejscu wskazanym przez pracownika. Strony zatem mogą ustalić, że praca zdalna będzie łączona z pracą w zakładzie pracy. Autor niniejszego artykułu wyraża przekonanie, że istotą pracy zdalnej nie jest przeniesienie pracy „poza zakład pracy” (na czym polegala telepraca), ale co do zasady umiejscowienie jej pod adresem zamieszkania pracownika. Zgodnie z art. 188¹ § 1 k.p. ustawodawca uważa pracę zdalną za elastyczną formę organizacji pracy. Stosowanie pracy zdalnej wskutek uzgodnienia stron umowy o pracę Z art. 67¹⁹ § 1 k.p. wynika, że praca zdalna może być stosowana wskutek uzgodnienia pomiędzy stronami umowy o pracę. W tym miejscu godzi się jednak zauważyć, że o instytucji uzgodnienia stanowi art. 25¹ § 2 k.p. Wykonywanie pracy w warunkach telepracy również odbywało się wskutek uzgodnienia stron umowy o pracę (ówczesny art. 67⁷ § 1 k.p.). Z kolei w art. 140 k.p. i art. 171 § 3 k.p. jest mowa o „porozumieniu stron umowy o pracę”. Takie „uzgodnienie” czy też „porozumienie” jest przejawem woli stron umowy o pracę i tym samym uzależnione od nich czynności nie mogą być dokonywane jednostronnie. Przy czym zarówno uzgodnienie, jak i porozumienie mają charakter dorąży, związany z określoną sytuacją w trakcie zatrudnienia. Kontynuując analizę art. 67¹⁹ § 1 k.p., należy podkreślić, że uzgodnienie dotyczące wykonywania pracy zdalnej może nastąpić przy zawieraniu umowy o pracę albo w trakcie zatrudnienia. Jeżeli uzgodnienie następuje przy zawieraniu umowy o pracę (art. 67¹⁹ § 1 pkt 1 k.p.), wówczas z treści umowy o pracę (art. 29 § 1 pkt 2 k.p.) powinno jednoznacznie wynikać, że uzgodnione przez strony miejsce wykonywania pracy zdalnej zostało wskazane przez pracownika. Tożsame stwierdzenie powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzgodnieniu stron umowy o pracę, dotyczącym wykonywania pracy zdalnej w trakcie zatrudnienia (art. 67¹⁹ § 1 pkt 2 k.p.). Podkreślenie, że miejsce wykonywania pracy wskazuje pracownik, jest nader istotne, wszak w świetle art. 67¹⁸ k.p. przesądza o tym, że praca jest wykonywana w warunkach pracy zdalnej. Innymi słowy jest to przesłanka obligatoryjna, determinująca istotę pracy zdalnej. Inicjatywa w sprawie uzgodnienia stosowania pracy zdalnej w trakcie zatrudnienia przysługuje zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy. Jednocześnie inicjatywa ze strony pracodawcy nie może dotyczyć miejsca wykonywania pracy zdalnej, gdyż uprawnienie w tym zakresie przysługuje, jak podkreślono, wyłącznie pracownikowi. Z propozycją wykonywania dotychczasowej pracy w warunkach pracy zdalnej każda ze stron stosunku pracy może wystąpić w dowolnym czasie. Zarówno oferta pracodawcy, jak i wniosek pracownika nie mają charakteru wiążącego. Stanowi to potwierdzenie tezy, że stosowanie pracy zdalnej zgodnie z art. 67$^{19}$ § 1 pkt 1 i 2 k.p. ma charakter dobrowolny, zależy wszakże od zgodnej woli stron stosunku pracy. W tym kontekście warto zaakcentować, iż tę swobodę stron umowy o pracę w zakresie stosowania pracy zdalnej w trybie wynikającym z art. 67$^{19}$ § 1 k.p. ogranicza w pewnym stopniu „rodzaj pracy”. Wynika to wprost z art. 67$^{31}$ § 4 pkt 1–5 k.p., w którym wyszczególniono rodzaje pracy, których praca zdalna nie obejmuje. Nadto niektóre rodzaje aktywności z istoty rzeczy nie mogą być wykonywane w warunkach pracy zdalnej, np. na budowie czy w transporcie. Pracy zdalnej nie należy także utożsamiać z pracą mobilną, czyli np. aktywnością przedstawiciela handlowego czy serwisanta sprzętu danego rodzaju, którzy swoje obowiązki realizują na określonym obszarze geograficznym$^1$. W kontekście powyższych rozważań nader istotne znaczenie ma regulacja zawarta w art. 67$^{22}$ k.p. Z przepisu tego wynika, że w przypadku podjęcia pracy zdalnej w trakcie zatrudnienia każda ze stron umowy o pracę może w dowolnym czasie wystąpić z wiążącym wnioskiem o zaprzestanie wykonywania pracy zdalnej i przywrócenie poprzednich warunków wykonywania pracy. Strony ustalają termin przywrócenia poprzednich warunków wykonywania pracy nie dłuższy niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku. W razie braku porozumienia przywrócenie poprzednich warunków wykonywania pracy następuje ex lege w dniu następującym po upływie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Kontynuując rozważania na temat tej procedury, warto podkreślić, że z jednej strony odzwierciedla ona zasadę dobrowolności wykonywania pracy w warunkach pracy zdalnej, z drugiej zaś stwarza „stan tymczasowości”, który może przysporzyć wielu problemów zarówno pracodawcy, jak i pracownikowi. Owa tymczasowość może także prowadzić do ograniczenia w korzystaniu z pracy zdalnej. Tytulem przypomnienia należy wskazać, że przepisy Kodeksu pracy odnoszące się do telepracy regulowały tę kwestię odmiennie. Ówczesny art. 67$^{8}$ k.p. stanowił, że jeżeli uzgodnienie między stronami umowy o pracę dotyczące --- $^1$ L. Mitrus, Praca zdalna de lege lata i de lege ferenda – zmiana miejsca wykonywania pracy czy nowa koncepcja stosunku pracy? Część 1 i 2, „Praca i Zabezpieczenia Społeczne” 2020, nr 11, s. 6. wykonywania pracy w warunkach telepracy przez pracownika następowało w trakcie zatrudnienia, to każda ze stron w terminie 3 miesięcy mogła wystąpić z wiążącym wnioskiem o zaprzestanie wykonywania pracy w warunkach telepracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy. W piśmiennictwie zauważono, że okres na złożenie wiążącego wniosku powinien wynosić 6 miesięcy. Zdaniem autorki tego poglądu byłby to okres wystarczający dla stron, by poznać zalety i zagrożenia pracy w warunkach telepracy$^2$. Regulacja wynikająca z art. 67$^{22}$ § 1 k.p. nie ma natomiast zastosowania, gdy uzgodnienie między stronami umowy o pracę dotyczące wykonywania pracy zdalnej przez pracownika nastąpiło przy zawieraniu umowy o pracę (67$^{19}$ § 1 pkt 1 k.p.). W związku z powyższym w piśmiennictwie podkreśla się, że rozwiązanie to jest zbyt rygorystyczne, naruszające zasadę równego traktowania pracowników i budzące wątpliwości w zakresie zgodności z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP$^3$, dodając, że „z prawa do przywrócenia poprzednich warunków wykonywania pracy mogą korzystać wyłącznie pracownicy, którzy przepracowali choć jeden dzień w biurze. Pracownicy, którzy od początku wykonują pracę zdalną nie mają takiego uprawnienia”$^4$. Literalna wykładnia art. 67$^{22}$ § 1 k.p. skłania do wniosku, że jedynym kryterium determinującym prawo do wiążącego wniosku o zaprzestanie wykonywania pracy zdalnej i przywrócenia poprzednich warunków pracy jest ich istnienie, w momencie w którym strony umowy o pracę dokonują uzgodnienia dotyczącego wykonywania pracy zdalnej przez pracownika. Powyższe kryterium niewątpliwie zostaje spełnione, gdy do uzgodnienia dochodzi w trakcie zatrudnienia. Warto także zaakcentować, że przesłankę „poprzednie warunki wykonywania pracy” ustawodawca zdaje się odnosić wyłącznie do pracodawcy, z którym pracownik w trakcie zatrudnienia dokonuje uzgodnienia dotyczącego wykonywania pracy zdalnej. Stąd też jeżeli do uzgodnienia dochodzi zgodnie z art. 67$^{19}$ § 1 pkt 1 k.p., to poprzednie warunki wykonywania pracy w rozumieniu art. 67$^{22}$ § 1 k.p. nie istnieją. W efekcie uprawniona jest konstatacja, że w świetle art. 67$^{22}$ § 1 k.p. jeżeli przy zawieraniu umowy o pracę dochodzi do uzgodnienia dotyczącego wykonywania pracy zdalnej (art. 67$^{19}$ § 1 pkt 1 k.p.), wówczas bez znaczenia pozostaje kryterium stażu pracy. Odnosi się to również do stażu pracy u pracodawcy, z którym pracownik dokonuje uzgodnienia przy zawieraniu umowy o pracę. --- $^2$ G. Spytek-Bandurska, Telepraca jako nietypowa strona zatrudnienia w Polsce. Aspekty prawne i społeczne, Warszawa 2015, s. 372. $^3$ M. Gladoch, Praca zdalna. Kontrola trzeźwości. Nowelizacja Kodeksu pracy, Warszawa 2023, s. 85. $^4$ Ibidem. W związku z powyższym warto zaakcentować, że pracownik wykonujący pracę zdalną wskutek uzgodnienia stron przy zawieraniu umowy o pracę de lege lata może wystąpić z ofertą porozumienia zmiany miejsca wykonywania pracy na tradycyjne. W piśmiennictwie proponuje się, aby w przypadku odpowiedzi odmownej na ofertę pracownik miał prawo do szybkiego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia za kilkudniowym (np. siedmiodniowym) uprzedzeniem, ze skutkami jakie dla pracownika łączą się z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem$^5$. Powyższa propozycja wydaje się godna uwagi, chociaż dla pracodawcy odejście pracownika w terminie kilku dni niewątpliwie mogłoby spowodować problemy organizacyjne. Z drugiej strony praca wykonywana w przestrzeni prywatnej może oznaczać istotne uciskliwości dla pracownika oraz jego bliskich. Ważkim problemem na tle analizowanego zagadnienia jest dopuszczalność w świetle art. 67$^{22}$ § 1 k.p. wystąpienia przez strony z wiążącym wnioskiem o częściowe zaprzestanie wykonywania pracy zdalnej i przywrócenie w tej części poprzednich wykonywania pracy, co oznaczaloby, że praca zdalna była by łączona z pracą w zakładzie pracy – taka kombinacja potocznie bywa określana „pracą hybrydową”. Literalne brzmienie wskazanego przepisu zdaje się nie wykluczać takiej możliwości. Z powyższych rozważań wynika, że na gruncie regulacji kodeksowych zgodna wola stron jest warunkiem sine qua non stosowania pracy zdalnej. Warto także podkreślić, że z perspektywy treści umowy o pracę uzgodnienie dotyczące wykonywania pracy zdalnej stanowi istotny jej element, wszak odnosi się do miejsca wykonywania pracy (art. 29 § 1 pkt 2 k.p.). Stąd też jeżeli uzgodnienie ma miejsce przy zawieraniu umowy o pracę (art. 67$^{19}$ § 1 pkt 1 k.p.), to znajduje odzwierciedlenie w jej treści (art. 29 § 1 pkt 2 k.p.). Obowiązywanie uzgodnienia jest determinowane terminem nawiązania stosunku pracy (art. 26 k.p.). Uzgodnienie w trakcie zatrudnienia (art. 67$^{19}$ § 1 pkt 2 k.p.) również skutecznie modyfikuje treść umowy o pracę w zakresie miejsca wykonywania pracy, przy czym zmiana ta nie wymaga zachowania formy pisemnej (art. 67$^{19}$ § 2 k.p.). W tym miejscu wypada zaakcentować, że pracodawca powinien dokumentować przebieg zatrudnienia. Stąd też ze względu na potrzebę zachowania jasności i pewności stanu prawnego zasadnym wydaje się, aby treść tego uzgodnienia była w niej odzwierciedlona. Przykładowo w ślad za dokonaniem uzgodnienia pracodawca może w korespondencji mailowej (albo w zeskanowanym dokumencie) przesłać potwierdzenie ustaleń, że dotychczasowa praca będzie wykonywana zdalnie. Uzgodnienie obowiązuje od dnia w nim określonego. Należy także przyjąć, że uzgodnienie może dotyczyć uregulowań, które wiążą --- $^5$ L. Mitrus, op. cit., s. 6. się ze specyfiką pracy w warunkach zdalnych oraz uwypuklać interesy stron, jednak nie mogą one być mniej korzystne dla pracownika, niż to stanowią przepisy prawa pracy (art. 18 k.p.). Praca zdalna stosowana wskutek polecenia pracodawcy Praca zdalna wykonywana wskutek polecenia pracodawcy stanowi nie-wątpliwie wyjątek od wspomnianej zasady. Stąd też zgodnie z art. 67$^{19}$ § 3 k.p. może być stosowana wyłącznie: 1) w okresie obowiązywania stanu nadzwyczajnego$^6$, stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz w okresie 3 miesięcy po ich odwołaniu lub 2) w okresie, w którym zapewnienie przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków w dotychczasowym miejscu nie jest czasowo możliwe z powodu siły wyższej$^7$. W związku z powyższym nasuwa się refleksja, czy uzasadnione jest połączenie w jednej regulacji i potraktowanie na równi różnych pod względem ciężaru gatunkowego przesłanek wydania przez pracodawcę polecenia wykonywania przez pracownika pracy zdalnej. Wszakże stan nadzwyczajny, stan epidemii albo stan zagrożenia epidemicznego są prawnie zdefiniowane i w przypadku ich zaistnienia dopuszcza się ograniczenie wolności praw człowieka i obywatela (w tym wolności i praw określonych w Konstytucji RP)$^8$. Natomiast sytuacje związane z działaniem siły wyższej nie skutkują zaistnieniem stanów, które wymienia wskazany przepis ustawy zasadniczej. Z drugiej strony uprawnione wydaje się podkreślenie, że polecenie wykonywania przez pracownika pracy zdalnej dozwolone jest w sytuacjach zagrażających zdrowiu lub życiu pracowników. Wpisuje się więc w realizację podstawowego obowiązku pracodawcy w zakresie bhp i szeroko pojmowaną ochronę pracy (art. 207 §§ 1 i 2 k.p.). Podjęcie decyzji o zainicjowaniu wykonywania przez pracownika pracy zdalnej w wyszczególnionych wyżej okolicznościach wchodzi w zakres kompetencji kierowniczych pracodawcy (zwłaszcza art. 22 § 1 k.p. oraz art. 100 § 1 k.p.). Niemniej jednak uznaniowość pracodawcy ogranicza § 3 art. 67$^{19}$ k.p., bowiem --- $^6$ Zgodnie z art. 228 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), dalej jako Konstytucja RP, za taki uznaje się: stan wojenny, stan wyjątkowy lub stan klęski żywiołowej. $^7$ Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym (m.in. wyrok SA w Lublinie z 19 listopada 2019 r., sygn. akt III APa 15/19) za siłę wyższą jest uznane wyłącznie zdarzenie charakteryzujące się następującymi cechami: zewnętrznością, niemożliwością jego przewidzenia oraz możliwością zapobieżenia jego skutkom. W konsekwencji za przejaw siły wyższej uznaje się katastrofalne zjawiska wywołane działaniem siły natury, np. powodzie, huragany, trzęsienia ziemi, pożary lasów. $^8$ Por. art. 233 Konstytucji RP. zgodnie z jego brzmieniem „praca zdalna może być wykonywana na polecenie pracodawcy, jeżeli pracownik złoży bezpośrednio przez wydaniem polecenia oświadczenie w postaci papierowej lub elektronicznej, że posiada warunki lokalowe i techniczne do wykonywania pracy zdalnej”. Zatem pracownik uzyskał – przynajmniej w pewnym stopniu – możliwość współdecydowania o stosowaniu pracy zdalnej wskutek polecenia pracodawcy. Nie ma również przeszkód normatywnych, aby w sytuacjach wskazanych w § 3 z propozycją pracy zdalnej wystąpił pracownik, przy czym wniosek pracownika nie wiąże pracodawcy. Mimo że ustawodawca w komentowanym przepisie posługuje się pojęciem „warunki lokalowe i techniczne”, to ich nie zdefiniował. W piśmiennictwie „warunki lokalowe” postrzega się jako „możliwość wygospodarowania przestrzeni potrzebnej do wykonywania pracy zdalnej”$^9$. Podkreśla się także, iż „powinny to być warunki, które zapewniają skupienie i spokój psychiczny pracownika podczas świadczenia pracy”$^10$. Natomiast podchodząc do przepisów bardzo rygorystycznie, można by przyjąć, że kryteria lokalowe w zakresie pracy zdalnej spełnia tylko ten pracownik, u którego praca może być zorganizowana zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz.U. z 2003 r., poz. 1650 ze zm.)$^11$. Z kolei „warunki techniczne” postrzegane są „jako związane ze sprzętem i całym wyposażeniem, którym dysponuje pracownik (przede wszystkim komputer), zapewniającym wykonywanie pracy i przesyłania jej efektów za pośrednictwem Internetu (środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość). W przypadku natomiast wykonywania prac innych niż biurowe, np. wytwórczych lub usługowych, może chodzić o maszyny np. służące do produkcji w warunkach domowych”$^12$. W związku z powyższym podkreśla się, że „potwierdzenie posiadania przez pracownika warunków technicznych prowadzi do wniosku, że dysponuje on już własnym sprzętem, koniecznym do wykonywania pracy”$^13$. Wedle odmiennego poglądu „warunki techniczne” należy postrzegać np. jako „dostęp do szybkiego Internetu”$^14$ czy też jako „dostęp do łączy telekomunikacyjnych i innych mediów niezbędnych do świadczenia pracy”$^15$. W przekonaniu autora to odmienne rozumienie określenia „warunki techniczne” spowodowane jest brakiem definicji „narzędzi pracy w tym urządzeń technicznych”, o którym mowa m.in. w art. 67$^{24}$ § 1 pkt 1 i 2 k.p. Wydaje się, że ww. przepis swoim zakresem obejmuje „środki bezpośredniego porozumie- --- $^9$ Zob. L. Mitrus, op. cit., s. 4. $^10$ M. Gładoch, op. cit., s. 68. $^11$ Ibidem. $^12$ Ibidem. $^13$ Ibidem, s. 90. $^14$ L. Mitrus, op. cit., s. 6. $^15$ M. Krzyszkowska-Dąbrowska, Praca zdalna. Praktyczny poradnik, Warszawa 2020, s. 34. wania się na odległość”, o których mowa w art. 67\textsuperscript{18} k.p. Natomiast określenie „warunki techniczne” nie mieszczą się w jego ramach. W związku z tym należy je postrzegać m.in. jako np. dostęp do łączy telekomunikacyjnych czy też dostęp do szybkiego Internetu. Innymi słowy posiadanie przez pracownika „warunków technicznych” do wykonywania pracy zdalnej należy rozumieć jako dostęp do infrastruktury technicznej, która umożliwia prawidłowe funkcjonowanie „narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych”. Z kolei ich prawidłowe funkcjonowanie umożliwia porozumiewanie się na odległość. Za taką opcją interpretacyjną przemawia także art. 67\textsuperscript{19} § 5 k.p., który stanowi, iż w przypadku zmiany warunków technicznych uniemożliwiających wykonywanie pracy zdalnej, pracownik informuje o tym niezwłocznie pracodawcę. Wówczas pracodawca niezwłocznie cofa polecenie wykonywania pracy zdalnej. Zatem gdyby „warunki techniczne” dotyczyły narzędzi pracy w tym urządzeń technicznych, wtedy pracodawca nie byłby zobligowany do cofnięcia polecenia wykonywania przez pracownika pracy zdalnej, lecz wykonałby swój obowiązek wynikający z art. 67\textsuperscript{24} § 1 pkt 2 k.p. Z przepisu tego bowiem wynika, że to pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalną konserwację i serwis narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do wykonywania tej pracy lub pokryć koszty z tym związané. Komentowany przepis potwierdza, że pracodawca ponosi ryzyko organizacyjne związane z wykonywaniem pracy zdalnej. Zatem nie tylko jest zobowiązany do dbania o narzędzia pracy, w tym urządzenia techniczne, lecz także o ich prawidłowe funkcjonowanie. Awaria narzędzi pracy w tym urządzeń technicznych koniecznych do świadczenia pracy w warunkach zdalnych obciąża więc pracodawcę. W efekcie uprawniona wydaje się być konstatacja, że awaria narzędzi pracy w tym urządzeń technicznych nie oznacza, że zmieniały się warunki techniczne, uniemożliwiając wykonywanie pracy zdalnej. Natomiast „warunki techniczne” rozumiane jako infrastruktura techniczna nie podpadają pod władztwo pracodawcy, w konsekwencji ich zmiana uniemożliwiająca wykonywanie pracy zdalnej skutkuje cofnięciem przez pracodawcę polecenia. W tym kontekście warto zaznaczyć, że pracodawca nie może narzucić pracownikowi własnych wymagań technicznych i lokalowych do wykonywania pracy zdalnej. Kontynuując wywody na temat oświadczenia pracownika, należy podkreślić, że ze sposobu zredagowania art. 67\textsuperscript{19} § 3 k.p. wynika, iż ustawodawca nie różnicuje sytuacji, w której pracownik składa oświadczenie o braku warunków lokalowych i technicznych do wykonywania pracy zdalnej od sytuacji, w której nie składa tego oświadczenia. Zatem niezłożenie przez pracownika oświadczenia – w świetle komentowanego przepisu – traktuje się na równi z oświadczeniem o braku możliwości lokalowych i technicznych do wykonywania pracy zdalnej. W konkluzji uzasadnione wydaje się zaakcentowanie, że obie te sytuacje wywołują ten sam skutek prawny – brak możliwości wydania polecenia przez pracodawcę. W przekonaniu autora brak prawnego rozróżnienia powyższych sytuacji budzi pewne wątpliwości choćby ze względu na zasady ogólne (np. zasady współżycia społecznego), jak i zwykle obowiązki pracownika (dbałość o dobro zakładu pracy). Ocena warunków lokalowych i technicznych leży wyłącznie w gestii pracownika, wynika to m.in. z faktu, że to on wskazuje miejsce wykonywania pracy zdalnej i co do zasady będzie to miejsce pod adresem zamieszkania pracownika. Przepisy nie przyznają prawa pracodawcy do weryfikacji warunków lokalowych i technicznych. Owa regulacja opiera się więc na zaufaniu stron, co nie oznacza, że pracownik może go nadużywać. Oświadczenie pracownika, że posiada warunki lokalowe do wykonywania pracy zdalnej, jest równoznaczne ze wskazaniem miejsca. Kończąc ten wątek rozważań, warto zaakcentować, że w myśl ówczesnego art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych$^{16}$ praca zdalna wskutek polecenia pracodawcy mogła być świadczena „poza miejscem jej stałego wykonywania”. Zatem to pracodawca decydował o miejscu wykonywania pracy zdalnej. W konsekwencji jeżeli pracownik oświadczył, że nie posiada warunków lokalowych do wykonywania pracy zdalnej, wówczas pracodawca mógł wyznaczyć inne bezpieczne miejsce. Mając na uwadze, że polecenie wykonywania pracy zdalnej (zarówno wówczas, jak i obecnie) dozwolone jest wyłącznie w sytuacjach nadzwyczajnych zagrażających życiu lub zdrowiu pracowników, to wydaje się, iż ówczesna regulacja była bardziej elastyczna w kontekście możliwości realizowania przez pracodawcę ciążącego na nim obowiązku, który wynika z art. 207 §§ 1 i 2 k.p. Spostrzeżenie to zdają się potwierdzać przepisy ustaw pragmatycznych regulujące pracę zdalną – m.in. z art. 189a ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz.U. z 2022 r.) wynika, że praca zdalna wskutek polecenia może być wykonywana „poza miejscem jej stałego wykonywania”$^{17}$. Prawo pracy nie określa formy polecenia, co oznacza, że może zostać wydane na piśmie, w formie korespondencji elektronicznej, ustnej, a nawet przez SMS. Z perspektywy dowodowej najbardziej wskazana jest forma pisemna, e-mailowa lub przynajmniej następcze potwierdzenie w jednej z tych form --- $^{16}$ Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. $^{17}$ Por. także art. 81a ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz.U. z 2021 r., poz. 575, 1728 i 2333 oraz z 2022 r., poz. 655 i 1115). wydanego uprzednio polecenia ustnego\textsuperscript{18}. Dla uniknięcia wątpliwości powinno ono zostać wystosowane indywidualnie do danego pracownika. Zgodnie z art. 67\textsuperscript{19} § 4 k.p. pracodawca ma prawo cofnięcia polecenia w każdym czasie z co najmniej dwudniowym uprzedzeniem. Przywrócenie poprzednich warunków wykonywania pracy jest w pełni usprawiedliwione w razie ustania okoliczności uzasadniających wydanie polecenia. Zastrzeżenie „w każdym czasie” oznacza, że polecenie zaprzestania wykonywania pracy zdalnej może być uchylone także w okresie np. stanu epidemii. W takim przypadku ryzyko ewentualnego pogorszenia warunków pracy przejmuje na siebie pracodawca, któremu powinna towarzyszyć świadomość, iż w konkretnym przypadku może narażać się na zarzut naruszenia obowiązku określonego w art. 207 § 2 k.p. W konkluzji rozważań na temat wykonywania pracy zdalnej wskutek polecenia pracodawcy warto jeszcze raz podkreślić, że instytucja polecenia może być stosowana wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach (art. 67\textsuperscript{19} § 3 pkt 1 i 2 k.p.). Jego wydanie, a także cofnięcie są determinowane spoczywającym na pracodawcy obowiązkiem ochrony zdrowia i życia pracownika (art. 207 § 2 k.p.), a także związanej z nim zasady, że to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bhp w zakładzie pracy (art. 207 § 1 k.p.). W tym kontekście warto podkreślić, że ochrona ekonomicznych interesów pracodawcy, a mianowicie możliwości kontynuacji działalności gospodarczej, odgrywa rolę drugoplanową. \textbf{Stosowanie pracy zdalnej wskutek wniosku pracownika będącego w szczególnej sytuacji osobistej lub rodzinnej} Art. 67\textsuperscript{19} §§ 6 i 7 k.p. stanowi, że pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika, o którym mowa w art. 142\textsuperscript{1} § 1 pkt 2 i 3 k.p., o wykonywanie pracy zdalnej. Wskazany przepis wyodrębnia grupę pracowników będących w szczególnie trudnej sytuacji osobistej lub rodzinnej, tj. pracownice w ciąży, pracownika wychowującego dziecko (do ukończenia przez nie 4 roku życia), a także pracownika sprawującego opiekę nad innym członkiem najbliższej rodziny lub inną osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadającymi orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Warto zaakcentować, że przyjęcie w analizowanej regulacji wieku dziecka do lat 4 ma na celu zapewnienie spójności z rozwiązaniami już przyjętymi w art. 148 pkt 3 k.p., art. 178 § 2 k.p. i art. 188\textsuperscript{1} k.p., a także wpisuje się w stałą tendencję do projektowania przepisów prawa pracy w kierunku ułatwiającym pracownikom łączenia obowiązków rodzicielskich z zawodowymi. \textsuperscript{18} M. Krzyszkowska-Dąbrowska, \textit{op. cit.}, s. 20. Wniosek pracownika o wykonywanie pracy zdalnej nie wymaga żadnej formy, jednakże dla celów dowodowych warto skorzystać z postaci papierowej lub elektronicznej. We wniosku pracownik wskazuje miejsce wykonywania pracy zdalnej, oraz czy dotychczasową pracę zamierza w warunkach pracy zdalnej wykonywać całkowicie lub częściowo. Celowe wydaje się również podanie przyczyny skorzystania z pracy zdalnej. Ustawodawca nie określił terminu na złożenie wniosku. De lege ferenda racjonalnym rozwiązaniem wydaje się termin nie krótszy niż 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy zdalnej. Taki termin przyjęto m.in. odnośnie do wniosku pracownika o łączenie korzystania z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu (art. 182\textsuperscript{1e} § 1 k.p.), a także do wniosku pracownika o zastosowanie do niego elastycznej organizacji pracy (art. 188\textsuperscript{1} k.p.). Z drugiej strony warto podkreślić, że w przypadku wniosku o zaprzestanie wykonywania pracy zdalnej strony umowy o pracę ustalają termin przywrócenia poprzednich warunków wykonywania pracy, nie dłuższy niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 67\textsuperscript{22} § 1 k.p.). W świetle art. 67\textsuperscript{19} § 6 k.p. obowiązek uwzględnienia wniosku pracownika o pracę zdalną nie ma charakteru bezwzględnego. Pracodawca może bowiem nie wyrazić zgody na pracę zdalną, jeżeli nie jest to możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. W tym miejscu wypada podkreślić, że ustalenie organizacji pracy co do zasady jest domeną pracodawcy, należącą do jego kompetencji dyrektywnych. Ryzyko organizacyjne, obejmujące zwłaszcza przestoje i szkody wynikające z niezapewnienia właściwej organizacji pracy, spoczywa na pracodawcy. Innymi słowy organizacja pracy dotyczy procesu zarządzania i często wiąże się z profilem prowadzonej działalności. W tym kontekście warto zwrócić uwagę na podporządkowanie pracownika pracodawcy w procesie pracy. Za uzasadniony należy więc uznać pogląd, że względy organizacyjne, skutkujące odmową wniosku pracownika o pracę zdalną, mogą dotyczyć np. świadczenia pracy w ruchu ciągłym czy też inny ściśle skooperowany sposób, w którym pracownik jest obowiązany wykonywać pracę w tym samym wymiarze, co pozostali pracownicy\textsuperscript{19}. Tak samo należałoby potraktować świadczenie pracy przez lektora języka obcego (chyba że szkoła prowadzi naukę bądź kursy online)\textsuperscript{20}. Natomiast „rodzaj pracy” to pojęcie języka prawnego (w doktrynie oraz w orzecznictwie) i w sposób niekwestionowany należy do essentialia negotii czynności prawnej, która ma wpływ na ważność i skuteczność umowy o pracę. Może być określone przez wskazanie konkretnego stanowiska, funkcji, jeżeli są one wyodrębnione w strukturze organizacyjnej zakładu pracy (np. w jego \textsuperscript{19} M. Latos-Milikowska, Komentarz do art. 182\textsuperscript{1e} k.p., [w:] L. Florek (red.), Kodeks pracy. Komentarz, 2017, Lex. \textsuperscript{20} E. Suknarowska-Drzewiecka, Komentarz do art. 67\textsuperscript{6} k.p., [w:] K. Walczak (red.), Kodeks pracy. Komentarz, 2020, Legalis. regulaminie organizacyjnym), zawodu, specjalności, opisu charakteru pracy lub czynności, które mają być wykonywane przez pracownika. Nie ulega wątpliwości, że rodzaj pracy powinien zostać określony w sposób konkretny, przy najmniej na tyle, aby nie wzbudzał wątpliwości, jaka praca będzie przez pracownika wykonywana. W efekcie uprawniona wydaje się konstatacja, że niektóre rodzaje aktywności z istoty rzeczy nie mogą być wykonywane w warunkach pracy zdalnej, np. w budownictwie, transporcie, handlu (z wyjątkiem oczywiście sklepu internetowego). W kontekście rozważań odnoszących się do „rodzaju pracy” warto odnotować, że w art. 67$^{31}$ k.p. zostały wyszczególnione prace, których praca zdalna nie obejmuje. Stąd uprawniony wydaje się wniosek, że „rodzaj pracy” w największym stopniu determinuje stosowanie pracy zdalnej. Analizując ustawowe przesłanki, których zaistnienie uzasadnia odmowę uwzględnienia wniosku pracownika o pracę zdalną, warto zastanowić się, w jakim stopniu na decyzję pracodawcy w tej materii może mieć wpływ wskazane przez pracownika miejsce wykonywania pracy. Punktem wyjścia będzie konstatacja, że zgodnie z art. 67$^{18}$ k.p. miejsce wykonywania pracy zdalnej wskazuje pracownik i każdorazowo uzgadnia je z pracodawcą. Pracodawca może zatem nie zaakceptować wskazanego przez pracownika (we wniosku) miejsca wykonywania pracy zdalnej. W takiej sytuacji jedynie możliwa wydaje się modyfikacja wniosku pracownika, wszakże nieuwzględnienie wniosku pracownika o pracę zdalną z powodu braku akceptacji przez pracodawcę wskazanego miejsca wykonywania pracy byłoby bezprawne w świetle art. 67$^{19}$ § 6 k.p. O przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku pracodawca informuje pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni roboczych od dnia złożenia wniosku (art. 69$^{19}$ § 6 k.p.). Pracodawca narusza ten przepis wskutek braku reakcji na wniosek pracownika, wyrażenia odmowy bez podania przyczyny lub podania przyczyny nieprawdziwej. Pracownikowi w takiej sytuacji przysługuje roszczenie do sądu pracy o wykonywanie dotychczasowej pracy w warunkach pracy zdalnej. Wydaje się także, iż brak podania przyczyny lub podanie przyczyny nieprawdziwej można traktować jako delikt o naruszenie dóbr osobistych pracownika w zakresie dostępu do pracy wykonywanej w warunkach zdalnych, zwłaszcza że pracownicy, o których mowa 142$^1$ § 1 pkt 2 i 3 k.p., znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji rodzinnej lub osobistej, co uzasadnia roszczenie o zadośćuczynienie oraz odszkodowanie$^{21}$. Nadtto wydaje się, że bezzasadna odmowa uwzględnienia wniosku pracownika czy też odmowa wskutek nieprawdziwych przyczyn uprawnia pracownika do rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 55 k.p., gdyż pracodawca nie --- $^{21}$ Por. A. Sobczyk, Komentarz do art. 67$^{6}$ i art. 182$^{1e}$ k.p., [w:] A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz, 2023, Legalis. dopuścił obowiązku związanego z rzetelnym rozpatrzeniem wniosku o wykonywanie dotychczasowej pracy w warunkach pracy zdalnej. Co więcej, naruszył obowiązek przestrzegania zasady współżycia społecznego, której przestrzeganie należy do podstawowych obowiązków pracodawcy w rozumieniu art. 55 § 1 k.p. W przypadku wykonywania pracy zdalnej na podstawie art. 67 §§ 6 i 7 k.p. pracownik może wystąpić z wiążącym wnioskiem złożonym w postaci papierowej lub elektronicznej o zaprzestanie jej wykonywania i przywrócenia poprzednich warunków wykonywania pracy. Przywrócenie poprzednich warunków wykonywania pracy odbywa się wedle procedury określonej w art. 67 § 1 k.p. Zgodnie z § 2 tego przepisu takie uprawnienie nie przysługuje pracodawcy, chyba że dalsze wykonywanie pracy zdalnej nie jest możliwe ze względu na organizację lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. Stosowanie pracy zdalnej wskutek wniosku pracownika o zastosowanie wobec niego elastycznej organizacji pracy Art. 188 § 1 k.p. stanowi, że pracownik wychowujący dziecko (do ukończenia przez nie 8 roku życia) może złożyć wniosek o zastosowanie do niego elastycznej organizacji pracy. Wedle § 2 tego przepisu za elastyczną organizację pracy uważa się również pracę zdalną. Wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej składa się w terminie nie krótszym niż 21 dni przed planowanym rozpoczęciem pracy zdalnej. We wniosku wskazuje się: 1. imię i nazwisko oraz datę urodzenia dziecka; 2. przyczynę konieczności skorzystania z pracy zdalnej; 3. termin rozpoczęcia i zakończenia korzystania z pracy zdalnej. Pracodawca, rozpatrując wniosek, uwzględnia potrzeby pracownika, w tym termin oraz przyczynę konieczności korzystania z pracy zdalnej, a także potrzeby i możliwości pracodawcy, w tym konieczność zapewnienia normalnego toku pracy, organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. Zgodnie z § 5 analizowanego przepisu pracodawca informuje pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej o uwzględnieniu wniosku albo o przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku lub o innym możliwym terminie skorzystania z pracy zdalnej niż wskazany we wniosku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku. --- 22 Zob. wyrok SN z 8 października 2009 r., sygn. akt II PK 114/09, OSNP 2011, Nr 9–10, poz. 127. Pracownik korzystający z pracy zdalnej w ramach elastycznej organizacji pracy może w każdym czasie złożyć wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej o powrót do poprzednich warunków wykonywania pracy przez upływem terminu, o którym mowa w § 3 pkt 3 analizowanego przepisu, gdy uzasadnia to zmiana okoliczności, będąca podstawą do korzystania przez pracownika z pracy zdalnej. Pracodawca po rozpatrzeniu wniosku pracownika o zaprzestanie wykonywania pracy zdalnej informuje pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej o uwzględnieniu albo przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku lub o możliwym terminie powrotu do poprzednich warunków wykonywania pracy w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku (§ 5 analizowanego przepisu). Pracodawca narusza ten przepis wskutek braku reakcji na wniosek pracownika wyrażenia odmowy bez podania przyczyny lub podania przyczyny nieprawdziwej. Pracownikowi w takiej sytuacji przysługuje roszczenie do sądu pracy. Komentowany przepis nie przewiduje uprawnienia pracodawcy do wystąpienia z wnioskiem o zaprzestanie wykonywania pracy zdalnej i przywrócenia poprzednich warunków wykonywania pracy. Warto jednak podkreślić, że pracodawca de lege lata może wystąpić z ofertą porozumienia w sprawie zaprzestania wykonywania pracy zdalnej i powrót pracownika do wykonywania pracy w poprzednich warunkach. Stosowanie pracy zdalnej wskutek wniosku pracownika o pracę zdalną okazjonalną Kolejny tryb stosowania pracy zdalnej wynika z art. 67$^{23}$ § 1 k.p. Zgodnie z tym przepisem praca zdalna w wymiarze nieprzekraczającym 24 dni w roku kalendarzowym może być wykonywana okazjonalnie na wniosek pracownika. Z założenia jej istotą jest elastyczność – świadczy o tym fakt, że do tej formy wykonywania pracy nie stosuje się przepisów art. 67$^{19}–67^{24}$ oraz art. 67$^{31}$ § 3 k.p.$^{23}$ Zgodnie zaś z intencją ustawodawcy ma służyć przede wszystkim interesom pracownika. Wniosek o pracę zdalną okazjonalną może być złożony w postaci papierowej lub elektronicznej. Powinien zawierać przynajmniej określenie wymiaru i daty skorzystania z pracy zdalnej okazjonalnej, przy czym uprawnione wydaje się podkreślenie, iż kwestie proceduralne, m.in. czas składania wniosku, termin jego rozpatrzenia, z uwagi na wyłączenie art. 67$^{20}$ k.p., mogą zostać doprecyzowane w innych aktach wewnętrzczakładowych, np. w regulaminie pracy. Istotne jest to, aby przyjęte procedury były jednakowe dla ogółu pra- $^{23}$ Wyłączając stosowanie tych przepisów, ustawodawca, jak się wydaje, miał na względzie incydentalność pracy zdalnej okazjonalnej oraz stosunkowo niewielkie koszty ponoszone przez pracownika. cowników. Stosowanie przez pracodawcę różnej praktyki może być bowiem odczytywane jako faworyzowanie wybranych pracowników, co z kolei prowadzi do zarzutu nierównego traktowania lub dyskryminacji$^{24}$. Jeżeli rodzaj i organizacja pracy umożliwiają wykonywanie pracy w warunkach pracy zdalnej okazjonalnej, to pracodawca co do zasady powinien uwzględnić wniosek pracownika. Pracodawca, uwzględniając wniosek pracownika, jednocześnie akceptuje wskazane przez niego miejsce wykonywania pracy. Niewykorzystana liczba dni pracy zdalnej okazjonalnej nie przechodzi na rok następny. W kontekście powyższych rozważań ważnym problemem wydaje się wymiar pracy zdalnej okazjonalnej pracowników, którzy zgodnie z art. 67$^{19}$ §§ 1, 3, 6 i 7 k.p. – a więc w trybach wcześniej opisanych – wykonują już pracę zdalną częściowo, np. tydzień pod adresem zamieszkania, a następny tydzień w zakładzie pracy. Innymi słowy czy w takiej sytuacji przy korzystaniu z pracy zdalnej okazjonalnej nie powinna być stosowana zasada proporcjonalności? Literalne brzmienie art. 67$^{33}$ k.p. zdaje się nie pozostawiać w tej materii żadnych wątpliwości, wszak przepis ten nie zawiera żadnych ograniczeń w zakresie uprawnień do korzystania z pracy zdalnej okazjonalnej. W tym kontekście należy podkreślić, że pracownik, korzystając z pracy zdalnej okazjonalnej, wykonuje swoje obowiązki. Natomiast w sytuacji, w której pracownik w ciągu roku kalendarzowego wykonuje pracę kolejno na rzecz dwóch pracodawców i u pierwszego z nich skorzystał z pracy zdalnej okazjonalnej w wymiarze 18 dni, to u drugiego – zgodnie z art. 67$^{33}$ § 1 k.p. – będzie mógł skorzystać z 6 dni. Jeszcze inna sytuacja może mieć miejsce, gdy pracownik w danym roku kalendarzowym wykonuje pracę na rzecz dwóch pracodawców jednocześnie. W takim przypadku jest on uprawniony do pracy zdalnej okazjonalnej w wymiarze 24 dni, przy czym nie ma znaczenia, czy z uprawnienia skorzysta u jednego z nich, czy też u obydwu. Istotne wydaje się również podkreślenie, że uprawniony do pracy zdalnej okazjonalnej w wymiarze nieprzekraczającym 24 dni w roku jest w każdy pracownik bez względu na wymiar czasu, w jakim wykonuje pracę. Podsumowanie W konkluzji powyższych rozważań warto podkreślić, że na gruncie regulacji kodeksowych zgodna wola stron jest warunkiem sine qua non stosowania pracy zdalnej. Dotyczy to zwłaszcza trybu stosowania pracy zdalnej wskutek uzgodnienia pomiędzy stronami umowy o pracę (art. 67$^{19}$ § 1 k.p.). --- $^{24}$ M. Gładoch, op. cit., s. 6. Wyjątek od tej zasady stanowi stosowanie pracy zdalnej wskutek polecenia pracodawcy. Jednak tryb ten – zgodnie z art. 67\textsuperscript{19} § 3 k.p. – może być stosowany wyłącznie w sytuacjach zagrażających zdrowiu lub w życiu pracowników. Wpisuje się więc w realizację podstawowego obowiązku pracodawcy w zakresie bhp oraz szeroko pojmowaną ochronę pracy (art. 207 §§ 1 i 2 k.p.). Natomiast stosowanie pracy zdalnej wskutek wniosku pracownika będącego w szczególnej sytuacji osobistej lub rodzinnej (art. 67\textsuperscript{19} §§ 6 i 7 k.p. i art. 188\textsuperscript{1} k.p.) należy ocenić nader pozytywnie, gdyż wpisuje się w stałą tendencję do projektowania przepisów prawa pracy w kierunku ułatwiającym pracownikom łączenie obowiązków rodzicielskich z zawodowymi. Kolejny tryb stosowania pracy zdalnej wynika z art. 67\textsuperscript{33} § 1 k.p. Zgodnie z tym przepisem praca zdalna w wymiarze nieprzekraczającym 24 dni w roku kalendarzowym może być stosowana okazjonalnie na wniosek pracownika. Z założenia jej istotą jest elastyczność i ma służyć przede wszystkim interesom pracownika. Kodeksowe tryby stosowania pracy zdalnej – w myśl 67\textsuperscript{34} k.p. – odnoszą się także do stosunków pracy nawiązanych na innej podstawie niż umowa o pracę. Zatem przepis ten odnosi się do pozaumownych stosunków pracy (art. 2 k.p.). Należy także zauważyć, że obecnie praca świadczona na odległość jest dozwolona wyłącznie w ramach zanalizowanych trybów stosowania pracy zdalnej. Wykaz literatury Gładoch M., Praca zdalna. Kontrola trzeźwości. Nowelizacja Kodeksu pracy, C.H. Beck, Warszawa 2023. Krzyszkowska-Dąbrowska M., Praca zdalna. Praktyczny poradnik, Wolters Kluwer, Warszawa 2020. Latos-Miłkowska M., Komentarz do art. 182\textsuperscript{1e} k.p., [w:] L. Florek (red.), Kodeks pracy. Komentarz, 2017, Lex. Mitrus L., Praca zdalna de lege lata i de lege ferenda – zmiatana miejsca wykonywania pracy czy nowa koncepcja stosunku pracy? Część 1 i 2, „Praca i Zabezpieczenia Społeczne” 2020, nr 11. Sobczyk A., Komentarz do art. 67\textsuperscript{6} i art. 182\textsuperscript{1e} k.p., [w:] A. Sobczyk (red.), Kodeks pracy. Komentarz, 2023, Legalis. Spytek-Bandurska G., Telepraca jako nietypowa forma zatrudnienia w Polsce. Aspekty prawne i społeczne, Aspra, Warszawa 2015. Suknarowska-Drzewiecka E., Komentarz do art. 67\textsuperscript{6} k.p., [w:] K. Walczak (red.), Kodeks pracy. Komentarz, 2020, Legalis. Summary Some reflections on the modes of application of remote work in light of the provisions of the Labour Code Keywords: law remote work, accord, instruction, agreement, application, employer, employee. Regulating remote work in the Labour Code is undoubtedly one of the most important solutions in labour law, as it responds to the challenges of the modern labour market. It should be noted that this regulation was eagerly awaited by both employers and employees. The issues related to this regulation deserve special attention given that they have not been subject to closer analysis in labour law scholarly literature. Of particular theoretical and practical importance is the issue of the mode of application of remote work. De lege lata, fundamental significance in this matter is held by Article 64\textsuperscript{19} § 1 points 1 and 2, § 3, § 6, and § 7; Article 67\textsuperscript{22} §§ 1 and 2; Article 67\textsuperscript{33} §§ 1 and 2 of the Labour Code. According to these provisions, remote work can be applied as a result of an agreement between the parties to the employment contract, an instruction of an employer, an application of an employee who is in a particularly difficult personal or family situation, an application of an employee who makes a request for flexible work organisation, a request of an employee for occasional remote work. The objective of the paper is to analyse the above-mentioned modes of applying remote work, as the provisions regulating this matter raise interpretational doubts. The author regards the voluntary nature of remote work as the most useful principle from the point of view of the systematization of his reasoning. The essence of this principle lies in the legislator’s sanctioning of the possibility of transferring work to the employee’s private space. It is also worth emphasizing that by the possibility of performing work in the employee’s private space significantly considers the health aspect of remote work – the protection of the employee’s fundamental goods, i.e., health and life (Art. 67\textsuperscript{19} § 3 of the Labour Code).	f710ee33-b1bb-418d-9376-479f97bda320	finepdfs	1.294922	CC-MAIN-2024-33	http://wydawnictwo.uwm.edu.pl/uploads/documents/czytelnia/prawne/SP-61.pdf	2024-08-13T19:20:10+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-33/segments/1722641082193.83/warc/CC-MAIN-20240813172835-20240813202835-00234.warc.gz	50,424,772	0.88109	0.999896	0.999896	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Lat...	pol_Latn	{}	true	[ 159, 1689, 5258, 6176, 7969, 10525, 13114, 16017, 18871, 21980, 24796, 27754, 30399, 32951, 34901, 36736, 39291, 42664, 45787, 49295, 52415, 55554, 58744, 61709, 64568, 67462, 70831, 74349, 77449, 80695, 83453, 86811, 89625, 91034, 93293, 96555, ...	1	0
ROLA I ZADANIA ADMINISTRACJI SAMORZĄDOWEJ W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA Rzeszów - Rynek Uzdrowisko w Rymanowie Zdroju 10. ROLA I ZADANIA ADMINISTRACJI SAMORZĄDOWEJ W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA (Katarzyna Piskur) Marszałek województwa, starosta oraz wójt, burmistrz lub prezydent miasta sprawują kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska w zakresie objętym właściwością tych organów, zgodnie z art. 379 ustawy Prawo ochrony środowiska (2001) oraz zgodnie z zapisami ustaw odrębnych. Do zadań marszałka województwa z mocy przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska (2001) należy całość spraw dotyczących opłat za korzystanie ze środowiska, a w szczególności za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, pobór wód i składowanie odpadów. Ponadto do zadań marszałka w zakresie ochrony środowiska należy: 1. Opracowywanie, realizacja i monitoring wojewódzkich programów w zakresie ochrony środowiska. 2. Opracowywanie opinii do lokalnych programów ochrony środowiska i gospodarki odpadami. 3. Diagnozowanie i ocena sytuacji dotyczącej stanu środowiska w regionie. 4. Realizowanie zadań w zakresie spraw związanych z opłatą produktową. 5. Realizowanie zadań w zakresie spraw związanych z prowadzeniem wojewódzkiej bazy danych dotyczącej wytwarzania i gospodarowania odpadami oraz gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. 6. Prowadzenie spraw związanych ze sprawozdawczością dotyczącą wprowadzania do obrotu baterii i akumulatorów. 7. Prowadzenie spraw związanych ze sprawozdawczością oraz wykazem przedsiębiorców prowadzących stację demontażu. 8. Prowadzenie rejestru rodzaju, ilości i miejsc występowania substancji stwarzających szczególne zagrożenie dla środowiska oraz instalacji i urządzeń, w których substancje te były lub są wykorzystywane. 9. Podział i przekazywanie środków pieniężnych pochodzących z opłat na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie oraz budżetów właściwych powiatów i gmin. 10. Prowadzenie publicznie dostępnego wykazu danych o środowisku. 11. Przygotowywanie projektów pozwoleń zintegrowanych dla instalacji, których funkcjonowanie ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w nich działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. 12. Prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia treści programu dostosowawczego mającego na celu osiągnięcie BAT. 13. Przygotowywanie projektów pozwoleń wodnoprawnych. 14. Prowadzenie spraw dotyczących Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych. 15. Przygotowywanie projektów decyzji w zakresie gospodarki odpadami. 16. Przygotowywanie projektów pozwoleń na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza oraz decyzji ustalających dopuszczalne poziomy hałasu. 17. Opracowywanie programów ochrony powietrza mających na celu osiągnięcie dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu. 18. Opracowywanie programów ochrony środowiska przed hałasem. Do zadań starosty w zakresie ochrony środowiska, z mocy przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska (2001), należy: 1. Współpraca z organizacjami społecznymi działającymi w dziedzinie ochrony środowiska. 2. Wydawanie pozwoleń na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz wytwarzanie odpadów. 3. Wydawanie decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu. 4. Wydawanie pozwoleń zintegrowanych. 5. Prowadzenie postępowań kompensacyjnych w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza. 6. Wydawanie pozwoleń wodnoprawnych na: szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcia lub ograniczenia tych pozwoleń, wykonanie urządzeń wodnych w zakresie gospodarki ściekowej, rolnicze wykorzystanie ścieków w zakresie nie objętym zwykłym korzystaniem z wód, wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska. 7. Dokonywanie przeglądu ustaleń pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych, a także realizacji tych pozwoleń. 8. Nakładanie w drodze decyzji na prowadzącego instalację obowiązku prowadzenia pomiarów wielkości emisji. 9. Wydawanie decyzji eksploatacyjnych dla inwestycji z której emisja nie wymaga pozwolenia tylko zgłoszenia, o ile jest to uzasadnione koniecznością ochrony środowiska. 10. Zobowiązywanie podmiotów prowadzących instalację do przedkładania przeglądu ekologicznego. 11. Wydawanie decyzji zobowiązujących podmioty negatywnie oddziałujące na środowisko do usunięcia przyczyn szkodliwego oddziaływania na środowisko i przywrócenia środowiska do stanu właściwego. 12. Wydawanie postanowień co do konieczności sporządzenia raportu i jego zakresu dla przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których raport może być wymagany. 13. Wydawanie postanowień uzgadniających przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których raport może być wymagany. 14. Zatwierdzanie programów gospodarki odpadami niebezpiecznymi. 15. Wydawanie zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów. 16. Wydawanie zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. 17. Prowadzenie rejestru posiadaczy odpadów zwolnionych z obowiązku uzyskiwania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. 18. Wydawanie zgody na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części. 19. Prowadzenie publicznie dostępnych wykazów danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie. 20. Prowadzenie kontroli przestrzegania wymagań i stosowania przepisów o ochronie środowiska. 21. Prowadzenie okresowych badań jakości gleby lub ziemi. Sprawowanie kontroli przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska jest także podstawowym obowiązkiem wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Zadania w tym zakresie reguluje ustawa Prawo ochrony środowiska (2001) i ustawy odrębne. Według zapisów ustawy o samorządzie gminnym (2001), w szczególności zadania własne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta obejmują sprawy: 1. Ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej. 2. Wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Jednym z elementów ochrony środowiska jest również utrzymanie przyrody, w tym istniejącego drzewostanu. Władze gminy odpowiadają ponadto za prawidłową gospodarkę wodną oraz zaopatrzenie lokalnej społeczności w wodę i odprowadzanie ścieków. Obowiązkiem każdej gminy jest także utrzymanie porządku i czystości na swoim terenie oraz gospodarowanie odpadami. Na mocy ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminie (1996) do zadań jednostek samorządu gminnego należy: 1. Tworzenie warunków do wykonywania prac związanych z utrzymaniem czystości i porządku na terenie gminy. 2. Zapewnienie budowy, utrzymania i eksploatacji własnych lub wspólnych z innymi gminami składowisk odpadów komunalnych i obiektów wykorzystania lub unieszkodliwiania tych odpadów. 3. Zapobieganie zanieczyszczaniu ulic, placów i terenów otwartych przez likwidację składowania odpadów w miejscach do tego nieprzeznaczonych i przeciwdziałanie takiemu składowaniu oraz organizowanie odbioru odpadów komunalnych z urządzeń ruchomych. 4. Tworzenie warunków do selektywnej zbiórki, segregacji i składowania odpadów podatnych do wykorzystania oraz współdziałanie z jednostkami organizacyjnymi i osobami podejmującymi zbieranie i zagospodarowanie tego rodzaju odpadów. 5. Współdziałanie z właściwymi organami administracji rządowej w organizowaniu gospodarki odpadami niebezpiecznymi wydzielonymi z odpadów komunalnych. Na podstawie ustawy Prawo wodne (2001) do zadań organów samorządu terytorialnego należy: 1. Zatwierdzanie ugody w sprawach zmian stosunków wodnych na gruntach. 2. Nakazywanie wykonania niezbędnych urządzeń zabezpieczających wodę przed zanieczyszczeniem lub zakazywanie właścicielowi gruntu wprowadzania ścieków bez pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli zagrażają one środowisku. 153	<urn:uuid:80a922e0-6a1b-4901-81ad-3bd6f99fd9cf>	finepdfs	3.498047	CC-MAIN-2021-43	https://wios.rzeszow.pl/cms/upload/edit/file/opracowania/raporty/2009/r10.pdf	2021-10-21T17:49:01+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-43/segments/1634323585439.59/warc/CC-MAIN-20211021164535-20211021194535-00047.warc.gz	761,141,604	0.999974	0.999993	0.999993	[ "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 71, 118, 4128, 8289 ]	1	0
Urząd Miejski w Radomiu https://bip.radom.pl/ra/rada-miejska/uchwaly/299,Uchwala-nr-404.html 14.11.2024, 13:13 Strona znajduje się w archiwum. Uchwała nr 404 Druk Nr 403 Uchwała Nr 404/2004 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 26.04.2004 r. w sprawie : utworzenia XII Liceum Ogólnokształcącego z oddziałami sportowymi Na podstawie art. 7 ust.1 pkt 8 oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr. 142 poz 1591 z póź. zm.), art. 58 ust.1 i 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996 r. Nr. 67, poz 329 z póź. zm.), oraz art. 18 ust. 3 pkt. 2 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15 poz 148 z póź. zm. ) uchwala się co następuje: § 1 Z dniem 1.09.2004 r. tworzy się XII Liceum Ogólnokształcące na podbudowie programowej gimnazjum w Radomiu, ul. Osiedlowa 36 zwane dalej „Szkołą”, której nadaje się akt założycielski stanowiący załącznik Nr 1 do uchwały. § 2 Szkoła działa w oparciu o statut stanowiący załącznik Nr 2 do niniejszej uchwały. § 3 Szkoła będzie prowadzić gospodarkę finansową na zasadach określonych dla jednostek budżetowych. § 4 Wykonanie uchwały powierza się Prezydentowi Miasta. § 5 Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Przewodniczący Rady Miejskiej Tadeusz Henryk Derlatka Załącznik nr.1 do Uchwały Rady Miejskiej w Radomiu Nr 404/2004 z dnia 26.04.2004r. AKT ZAŁOŻYCIELSKI Na podstawie art. 7 ust.1 pkt 8 oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz 1591 z póź. zm., art. 58 ust 1 i 6 ustawy o systemie oświaty ( Dz. U. z 1996 r. Nr 67 poz 329 z póź. zm. ) oraz Uchwały Nr 404/2004 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 26.04.2004r. w sprawie utworzenia XII Liceum Ogólnokształcącego z oddziałami sportowymi na podbudowie programowej gimnazjum w Radomiu, ul. Osiedlowa 36 zakładasię z dniem 1 września 2004 r. szkołę ponadgimnazjalną o nazwie XII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z oddziałami sportowymi o 3 letnim okresie nauczania z siedzibą w Radomiu przy ul. Osiedlowej 36 Załącznik Nr. 2 do Uchwały Rady Miejskiej w Radomiu Nr 404/2004 z dnia 26.04.2004r. Statut XII Liceum Ogólnokształcącego z oddziałami sportowymi § 1 Zasady ogólne 1. XII Liceum Ogólnokształcące z oddziałami sportowymi zwane dalej „Liceum", ma swoją siedzibę w Radomiu przy ul. Osiedlowej 36. 2. Organem prowadzącym jest Gmina Miasta Radomia. Organem nadzorującym jest Mazowiecki Kurator Oświaty. 1. Nazwa Liceum używana jest w pełnym brzmieniu. Na pieczęciach może być 2. używany skrót nazwy. 5. Liceum prowadzi oddziały sportowe. § 2 Cele i zadania Liceum 1. Cele i zadania Liceum : a) zapewnia uczniom możliwość pełnego rozwoju umysłowego, emocjonalnego i fizycznego w zgodzie z ich potrzebami i możliwościami w warunkach poszanowania ich godności osobistej oraz wolności światopoglądowej i wyznaniowej. b) umożliwia zdobycie wiedzy i umiejętności niezbędnych do uzyskania świadectwa ukończenia szkoły i uzyskania świadectwa dojrzałości. c) umożliwia absolwentom dokonanie świadomego wyboru dalszego kierunku kształcenia. d) umożliwia młodzieży połączenia sportu z nauką w jednolitym procesie nauczania. e) Ponadto szkoła zapewnia: - dochodzenie do zrozumienia, a nie tylko pamięciowego opanowywania przekazywanych treści, - rozwijanie zdolności dostrzegania różnego rodzaju związków i zależności (przyczynowo-skutkowych, funkcjonalnych, czasowych, przestrzennych, itp.) - traktowanie wiadomości przedmiotowych, stanowiących wartość poznawczą samą w sobie, w sposób integralny, prowadzący do lepszego zrozumienia świata, ludzi i siebie, poszanowanie zasad rozwoju osobowego i życia społecznego, - umiejętność planowania, organizowania i oceniania własnej nauki, przyjmowanie za nią odpowiedzialności, - umiejętność skutecznego porozumiewania się w różnych sytuacjach, prezentacji własnego punktu widzenia i uwzględniania poglądów innych ludzi, poprawnego posługiwania się językiem ojczystym, - umiejętności efektywnego współdziałania w zespole, budowania więzi międzyludzkich, podejmowania indywidualnych i grupowych decyzji, skutecznego działania na gruncie zachowania obowiązujących norm, - umiejętności rozwiązywania problemów w twórczy sposób, poszukiwania, porządkowania i wykorzystywania informacji z różnych źródeł, efektywnego posługiwania się technologiami informacyjnymi i komunikacyjnymi, - umiejętności odnoszenia do praktyki zdobytej wiedzy oraz tworzenia potrzebnych doświadczeń i nawyków, rozwijanie sprawności umysłowych oraz osobistych zainteresowań. f) Szkoła kształtuje środowisko wychowawcze, sprzyjające realizowaniu celów i zasad zawartych w Programie Wychowawczym Szkoły. Sprawuje opiekę nad uczniami odpowiednio do ich potrzeb oraz możliwości szkoły, udziela uczniom podstawowej pomocy psychologicznej i pedagogicznej. 2. Program wychowawczy liceum i program profilaktyki, dostosowany do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb środowiska, uchwalony przez radę pedagogiczną, po zasięgnięciu opinii rady rodziców i samorządu uczniowskiego, określa dyrektor liceum w formie załącznika do statutu. 3. Programy nauczania, program wychowawczy i programy profilaktyki winny stanowić spójną całość. 4. Zadania liceum z uwzględnieniem wspomagania ucznia w jego wszechstronnym rozwoju i tworzeniu pozytywnie oddziaływującego środowiska wychowawczego określi dyrektor liceum w załączniku . 5. Zadania nauczycieli i innych pracowników liceum a także zespołów nauczycielskich, w tym zespołów wychowawczych, zespołów przedmiotowych lub innych zespołów problemowo-zadaniowych utworzonych przez dyrektora liceum określa załącznik. 6. Zasady wewnątrzszkolnego systemu oceniania uczniów opracowane na podstawie odrębnych przepisów określa załącznik. 7. Liceum może prowadzić działalność innowacyjną i eksperymentalną zgodnie z odrębnymi przepisami. 8. Zajęcia dodatkowe dla uczniów liceum, z uwzględnieniem ich potrzeb rozwojowych, prowadzone są w zależności od potrzeb i możliwości w tym zakresie. 9. Liceum zapewnia opiekę i pomoc uczniom, którym z przyczyn rozwojowych, rodzinnych lub losowych potrzebna jest pomoc i wsparcie, w tym pomoc materialna w miarę posiadanych środków. 10. Wewnątrzszkolny system doradztwa, zasady współdziałania liceum z instytucjami świadczącymi poradnictwo i specjalistyczną pomoc uczniom i rodzicom, a także formy współdziałania z rodzicami określa załącznik do statutu. Organy Liceum Organami Liceum są: 1. dyrektor a. rada pedagogiczna b. samorząd uczniowski c. rada rodziców lub rada szkoły - jeżeli zostanie utworzona. d. Szczegółowe kompetencje wymienionych w ust. 1 organów a także zasady 1. współdziałania oraz sposoby rozwiązywania sporów między nimi określają regulaminy tych organów, opracowane na podstawie odrębnych przepisów, będące załącznikami do statutu. Zasady współdziałania między organami szkoły oraz sposoby 2. rozwiązywania sporów określają regulaminy, o których mowa w ust. 2. § 4 Organizacja Liceum Podstawową jednostką organizacyjną Liceum jest oddział. 1. Liczba uczniów w oddziale Liceum powinna wynosić nie mniej niż 32. 2. W uzasadnionych przypadkach, za zgodą organu prowadzącego liczba 3. uczniów w oddziale może być niższa od określonej w ust. 2. Zajęcia edukacyjne w ramach kształcenia ogólnego, stanowiące realizację 4. podstawy programowej kształcenia ogólnego ustalonej dla Liceum, są organizowane w oddziałach. Nauczanie języków obcych może być realizowane w zespołach międzyoddziałowych, liczących nie mniej niż 20 uczniów, z uwzględnieniem poziomu ich umiejętności językowych. Godzina lekcyjna trwa 45 minut, w uzasadnionych przypadkach w innym 5. wymiarze, nie dłuższym niż 60 minut z zachowaniem ogólnego tygodniowego czasu zajęć, ustalonego w tygodniowym rozkładzie zajęć. Liczba uczniów w oddziale sportowym powinna wynosić co najmniej 20 6. uczniów. Warunki tworzenia, organizację oraz działanie klas sportowych określają 7. odrębne przepisy. Liceum prowadzi bibliotekę szkolną. Szczegółową organizację biblioteki i 8. zadania nauczyciela bibliotekarza z uwzględnieniem zadań w zakresie: udostępniania książek i innych źródeł informacji, tworzenia warunków do poszukiwania, porządkowania i wykorzystywania informacji z różnych źródeł oraz efektywnego posługiwania się technologią informacyjną, rozbudzania i rozwijania indywidualnych zainteresowań uczniów oraz wyrabiania i pogłębiania u uczniów nawyku czytania i uczenia się, organizowania różnych działań rozwijających wrażliwość kulturową i społeczną określa regulamin pracy biblioteki, zatwierdzony przez radę pedagogiczną w formie załącznika do statutu. Zadania nauczyciela bibliotekarza, zasady współpracy biblioteki szkolnej 1. z uczniami, nauczycielami, rodzicami oraz innymi bibliotekarzami określa regulamin, o którym mowa w ust. 8. Szczegółową organizację nauczania, wychowania i opieki w danym roku 2. szkolnym określa arkusz organizacyjny Liceum opracowany przez dyrektora Liceum z uwzględnieniem szkolnego planu nauczania, w terminie do 30 kwietnia każdego roku. Arkusz organizacyjny zatwierdzany jest przez organ prowadzący Liceum do dnia 30 maja danego roku. W arkuszu organizacyjnym Liceum zamieszcza się w szczególności: 3. liczbę pracowników Liceum, w tym wicedyrektorów i innych pracowników zajmujących stanowiska kierownicze, liczbę godzin zajęć edukacyjnych, liczbę godzin zajęć prowadzonych przez poszczególnych nauczycieli. Dyrektor Liceum ustala tygodniowy rozkład zajęć z uwzględnieniem zasad 1. ochrony zdrowia i higieny pracy ucznia. § 5 Nagrody i kary Rodzaje nagród i kar stosowanych wobec uczniów, tryb odwoływania się, 1. przypadki określające możliwości skreślania ucznia z listy uczniów, określa rada pedagogiczna w porozumieniu z samorządem uczniowskim i radą rodziców, w formie załącznika do statutu. Warunki pobytu ucznia w czasie zajęć szkolnych zapewniające mu 2. bezpieczeństwo i ochronę przed przejawami patologii społecznej określi dyrektor szkoły w załączniku do statutu. Zasady rekrutacji 1. Zasady rekrutacji uczniów do liceum ogólnokształcącego z oddziałami sportowymi określają odrębne przepisy. § 7 Prawa i obowiązki uczniów Prawa i obowiązki uczniów, instytucje oraz tryb składania skarg w przypadku nie przestrzegania praw ucznia określa katalog praw ucznia uwzględniający międzynarodowe konwencje, ustalony wspólnie przez organy o których mowa w § 3 ust.1, stanowiący załącznik do statutu. § 8 Przepisy końcowe Liceum używa pieczęci zgodnie z odrębnymi przepisami. 1. Liceum posiada własny sztandar, godło oraz ceremoniał szkolny. 2. Liceum prowadzi i przechowuje dokumentację szkolną zgodnie z 3. odrębnymi przepisami. Zasady gospodarki finansowej określają odrębne przepisy. 4. Pliki do pobrania uchwala nr 404.doc Uchwała w sprawie : utworzenia XII Liceum Ogólnokształcącego z oddziałami sportowymi w Radomiu ul. Osiedlowa 36 doc, 69 KB, Metadane Data publikacji : 29.04.2004 Obowiązuje od : 26.04.2004 Rejestr zmian Podmiot udostępniający informację: Urząd Miejski w Radomiu Osoba wytwarzająca/odpowiadająca za informację: Wydz. Edukacji i Sportu - dyr. Jakub Kiełbasiński Osoba udostępniająca informację: Agata Gierczak Następny Strona	<urn:uuid:dc02fcf5-b3d7-42df-a546-d1d27be61d36>	finepdfs	1.494141	CC-MAIN-2024-46	https://bip.radom.pl/ra/rada-miejska/uchwaly/299,Uchwala-nr-404.pdf	2024-11-14T12:13:40+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-46/segments/1730477028558.0/warc/CC-MAIN-20241114094851-20241114124851-00378.warc.gz	113,475,645	0.999928	0.999976	0.999976	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown" ]	pol_Latn	{}	false	[ 320, 741, 1057, 1261, 1403, 1925, 2088, 2390, 2899, 3635, 4223, 4963, 5696, 6416, 6714, 7442, 8685, 9414, 10054, 10509, 11234, 11251 ]	1	0
RYNNY Z TECHTAN® Sztuka wykończenia Nicoll by aliaxis GWARANCJA 30 LETNIA Przedstawiony model: Vodalis® RYNNY NICOLL Z TECHTAN® Sztuka wykończenia... dla twojego domu Montując rynny TECHTAN na swoim dachu, wykończysz swój dom w sposób nowoczesny i estetyczny. Nicoll, lider francuski i europejski, proponuje Państwu rynny TECHTAN® - różne modele do dyspozycji. Rynny równie wydajne jak eleganckie! Czym się różnią od innych? TECHTAN®, wyjątkowy materiał kompozytowy stworzony przez Nicoll, posiada 30-letnią gwarancję (patrz strona 5). ZALETY ESTETYCZNE RYNIEN Z TECHTAN® ■ 7 kolorów do wyboru, zarówno modnych jak i ponadczasowych: Biały, Beżowy, Jasny szary, Szary antracyt, Brązowy, Czerwony, Czarny. Możecie być Państwo pewni, że dobierzecie odpowiednie rynny do każdego stylu domu! ■ Wykończenie lakierowane: macie Państwo do dyspozycji wykończenie błyszczące odbijające promienie słoneczne. ■ Niewidoczne haki i gładkie kolanka: Zachowajcie estetykę rynny i budynku dzięki niewidocznym hakom , opatentowanym przez Nicoll. Model niedostępny dla rynien półokrągłych LG16 i LG33 TECHTAN® Materiał kompozytowy o wyjątkowej odporności Nicoll stworzył TECHTAN®, tworzywo estetyczne, skuteczne i całkowicie biodegradowalne. Aby opracować ten wyjątkowy materiał, Nicoll bazował na swoim blisko 60-letnim doświadczeniu w tworzeniu materiałów kompozytowych. ZALETY KOMPOZYTU TECHTAN® Czym jest materiał kompozytowy TECHTAN®? – Materiał kompozytowy ultra odporny, całkowicie biodegradowalny, powstały z unikalnej formuły stworzonej przez Nicoll. TECHTAN® jest szczególnie uznany za lekkość oraz dużą odporność, zwłaszcza na korozję. Materiał powstał w laboratorium działu Badań i Rozwoju firmy Nicoll. Dlaczego warto wybrać TECHTAN® a nie inne materiały? – TECHTAN® w porównaniu do standardowych rynien PCV: lepsza jakość estetyczna, wyższa odporność i trwałość, rynna klejona to trwalsze łączenia. – TECHTAN® w porównaniu do rynny powlekanej: zwiększona odporność na UV, szeroki wybór kolorów i kształtów, nie wrażliwe na drobne zarysowania, lekkie i proste w obróbce i montażu. – TECHTAN® w porównaniu do rynien tytan-cynk: szeroki wybór kształtów, haki PCV= haki metalowe (wg normy EN1462), łatwiejsze w montażu i obróbce (nie wymagają specjalistycznych narzędzi), niepodatne na korozję. RYNNY NICOLL Z TECHTAN® Skuteczność w ... walce z pogodą! Burza, grad, śnieg, mróz ... Niezależnie od warunków klimatycznych, rynny Nicoll z TECHTAN® gwarantują optymalną odporność i idealny spływ wody. Możecie Państwo cieszyć się piękną elewacją domu na co dzień lub zostawić dom wyjeżdżając i nie martwić się. A to przez co najmniej 30 lat! ZALETY RYNIEN Z TECHTAN®-U ■ Wysoka odporność we wszystkich warunkach – Odporność na trudne warunki klimatyczne: mróz, śnieg, grad (Test CSTB), ekstremalne temperatury, promienie UV, wiatry do 200 km/h (Test CSTB). – Wytrzymałość na uderzenia : nacisk drabiny, uderzenie piłką... – Wytrzymałość haków do 100 kg (crochets VODALIS®), wyższa niż wymagania normy (75 kg). CSTB jest niezależną instytucją publiczną działającą na rzecz innowacji w budownictwie. Testy realizowane przez CSTB pozwalają bezstronnie ocenić wydajność materiałów i produktów. ■ Wysokie właściwości hydrauliczne – Wysokie właściwości hydrauliczne rynny uzyskano dzięki dobrze wyprofilowanemu lejowi spustowemu, który ułatwia spływ wody i pozwala uniknąć przelania (VODALIS®). Jeden lej spustowy modelu OVATION® LG38 może odprowadzić wodę ze 100 m2 płaskiego dachu ! ■ Duża łatwość instalacji i utrzymania – Elementy zabezpieczające przed zabrudzeniem. System opatentowany przez VODALIS®. WYJĄTKOWA TRWAŁOŚĆ GWARANCJA 30 LETNIA Odporność na korozję Doskonała wytrzymałość kolorów na działanie promieni UV * Rynny Nicoll z TECHTAN® posiadają 30-letnią gwarancję obejmującą następujące punkty: Odporność na uderzenia i na grad (test CSTB), Odporność na nacisk drabiny, Odporność na korozję (tereny nadmorskie, środowisko przemysłowe i miejskie), Wytrzymałość na silne wiatry (<200 km/g). Wytrzymałość haków na obciążenie zgodnie z zaleceniami montażu Nicoll w strefie śniegowej (norma EN1462). Model Ovation® NICOLL, GWARANCJA JAKOŚCI Lidera francuskiego i europejskiego! Nicoll jest specjalistą w dziedzinie dachów i rynien oraz liderem w zarządzaniu odprowadzaniem wody z budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Innowacyjne, trwałe i ekonomiczne rozwiązania w dziedzinach hydrauliki, sanitariatów oraz odwodnienia budynków, które Nicoll opracowuje od ponad 60 lat, znane są ze swej wysokiej jakości i wiarygodności. Zobowiązanie "made in France" - Opracowanie i produkcja systemów rynnowych we Francji. - Jakość i ciągłe ulepszanie procesów produkcji - Dział Pomocy Technicznej, aby znaleźć rozwiązania dla przedsiębiorców w sprawach problemowych - Gwarantowana dostawa dla Dystrybutorów w przeciągu 72 godzin dzięki wydajnej logistyce. Codzienne zobowiązanie dla środowiska - Eko-koncepcja produktów. - Zobowiązanie zwiększenia do roku 2025 o 5 razy ilości tworzyw sztucznych przetworzonych w produkcji - Kontrola wpływu produkcji na środowisko - Zbieranie i recykling odpadów PCV od 30 lat. - Program redukcji zużycia energii elektrycznej, certyfikowany ISO 50001. NICOLL W LICZBACH 5 zakładów produkcyjnych i 1400 współpracowników we Francji Nicoll zaangażowana w gospodarkę o obiegu zamkniętym Ilość tworzyw sztucznych poddanych recyklingowi w produkcji X5 do 2025 100% Produktów i materiałów syntetycznych jest poddawane recyklingowi ISO 9001 ISO 14001 ISO 50001 BUREAU VERITAS Certification Oprócz śrub i uszczelek. RYNNY I NAKRYCIA DACHOWE Odkryj wszystkie nasze modele TECHTAN®: Ovation®, Vodalis®, Elite®, półokrągłe, a także nasze rozwiązania dla dachów płaskich. - Wszystkie systemy rynnowe, rury spustowe i skrzynki wodne Nicoll wykonane są z TECHTAN® z wyjątkiem elementów miedzianych, akcesoriów metalowych, zacisków kołnierzowych i kołnierzy lirowych. - Pomyślcie także Państwo o obudowie podbitki BELRIV®. Nie wymaga konserwacji i podlega 10 letniej gwarancji. SZEROKI WYBÓR SYSTEMÓW TECHTAN: - systemy rynien półokrągłych (LG16, LG25, LG33) - stanowią doskonałe rozwiązanie w przypadku budynków o tradycyjnej architekturze - system rynnowy OWACJA (LG28, LG38) – oryginalna estetyka dzięki gzymsowemu przekrojowi rynny i owalnym rurom spustowym - system rynnowy Vodalis (LG29) – wydajny system rynnowy który sprawdzi się w budownictwie mieszkaniowym, jak i w domach jednorodzinnych. Nicoll Cholet - Siedziba główna: ul. Pierre et Marie Curie 37 - BP 10966 - 49309 CHOLET cedex SAS z kapitałem 7 683 431 euros - 060 200 128 RCS Angers ©Nicoll 2020. Nicoll jest marką grupy Aliaxis. Wszystkie prawa zastrzeżone. Dokument pozaumowny. Prawa autorskie J.P Donnat, Nicoll. www.nicoll.fr	f9f76f6d-4849-407e-919b-cbab1e8da113	finepdfs	1.069336	CC-MAIN-2024-33	https://idealnydach.pl/wp-content/uploads/2024/04/Katalog_nicoll_techtan_CTECHTAN19PL-1.pdf	2024-08-12T03:07:23+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-33/segments/1722641028735.71/warc/CC-MAIN-20240812030550-20240812060550-00814.warc.gz	243,445,358	0.996805	0.999881	0.999881	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 106, 1101, 2315, 3626, 4150, 5580, 6477, 6778 ]	1	0
ZIELONA SZKOŁA moja lokalizacja SCENARIUSZE ZAJĘĆ SZCZECIN SYRENE STAWY Współrzędne geograficzne Zielonej Szkoły: 53°27'20.9"N 14°30'50.6"E A. Zielona Szkoła B. Plac Edukacji Ekologicznej SZLAK SYRENE STAWY 5 SZŁAKÓW PRZYRODNICZO - DYDAKTYCZNYCH: Zbiorowiska Lasów Liściastych, Ptasia Siedlisko, Ekotop, Flora Hydrogeniczna, Olszyna Źródliskowa 11 STACJI PRZYRODNICZO - DYDAKTYCZNYCH na szlaku SYRENE STAWY: 1. GRZYBY I POROSTY 2. BUCZYNA 3. PLAŻY 4. ŁOZOWISKO 5. PLAŻY I GADY 6. RUNO LEŚNE 7. CIS 8. PAPROCIE 9. ROŚLINNOŚĆ WODNA I BAGIENNA 10. PTAKI I SSSAKI 11. TRAWY, TURZYCE I SIETY. PROPOZYCJA ZAJĘĆ Zaczynamy w wiacie Zielonej Szkoły od zapoznania się z treścią scenariusza i z planem Syrenich Stawów, po czym, w zależności od wielkości grupy, przydzielamy zadania. Zadanie nr 1 dla osób, które pozostaną w wiacie Zielonej Szkoły i przygotują propozycje wycieczek. Rozłóż przez sobą mapę Szczecina lub otwórz mapę w aplikacji. Zobacz jakie są ciekawe miejsca w okolicy, co chciałbyś zobaczyć, wybierz cele wycieczki, trasy, ścieżki lub drogi do celu, oblicz odległość do przebycia, szacowany czas i zaplanuj wycieczki piesze lub rowerowe do wybranego ciekawego miejsca. Czas realizacji zadania: ............... minut. Za każdą propozycję wycieczki 1 punkt Zadanie nr 2 dla osób, które przeniosą do Zielonej Szkoły wiedzę ze Stacji Przyrodniczo-Dydaktycznych. Pojedynczo lub w kilka osób, wybierz lub wylosuj, jedną z 11 Stacji, idź do niej, zapoznaj się z treścią tablicy przyrodniczo - dydaktycznej, i zapamiętuj 3 zdania z tablicy. Wróć do wiaty Zielonej Szkoły. (można zrobić zdjęcie i uczyć się na pamięć idąc). Masz na to ............... minut. Gdy wszyscy wrócą do wiaty Zielonej Szkoły wypowiedz 3 zapamiętane zdania. Za każde zapamiętane zdanie 1 punkt. ZAPRASZAMY. WYBIERZ ZADANIE DLA SIEBIE. http://www.naszewyjeciezcki.pl/images/e-publikacje/SZSZZSwS_1Ai1B_2020_wlk.pdf Zobacz – na bramach Syrenich Stawów – archiwalną mapę Szczecina. Zapoznaj się z obecną mapą Szczecina i okolic. ZIELONA SZKOŁA orientacja w terenie Zielona Szkoła Syrenie Stawy to dobre miejsce do startu / mety pleszo - rowerowych wycieczek po okolicy. CIEKAWA WYCIECZKA zawsze zaczyna się od szukania na mapie ciekawych miejsc i planowania. Potem trzeba wybrać odpowiedni dzień i przygotować na drogę coś do picia / jedzenia. Fajne wycieczki zawsze mają element przygody, dlatego nie ma sensu trzymać się sztywno planu. Należy być otwartym na to, co spotka nas po drodze. Jeżeli w czasie wycieczki po lesie będziemy głośno rozmawiać i przekrzykiwać się na wzajem, to zwierzęta będą się przed nami chować. A jeżeli będziemy poruszać się cicho, to las pokażę nam swoją bioróżnorodność. W lesie zazwyczas jest cicho. Dźwięki tworzą ptaki, szum wiatru, liście, owady. Słyszać z daleka, jak sarny lub dziki przebiegają przez krzaki, albo jak drzewo ociera się o inne drzewo. Niestety, w lesie jest coraz mniej ciszy, bo do lasu wchodzi więcej ludzi. W latach 70-tych XX wieku, idąc przez las na wycieczkę z Warszewa do Leśna Górnego, można było nie spotkać innego człowieka. W 2018 roku, pewnego dnia wiosną, na tej samej trasie, było 29 osób. Przestrzeni mamy więc coraz mniej i częściej niż kiedyś zabieramy ją innym ludziom i zwierzętom. Las jest domem dla wielu zwierząt. Można to zobaczyć, gdy pójdzie się do lasu samemu lub w bardzo małych grupach. Dwie osoby potrafią zrobić dużo hałasu, ale potrafią też iść długo przez las w ciszy. Trzy to już ryzyko hałasu. Cztery osoby - to pewne, że ktoś często będzie nas absorbował i wyrwie nas z bycia sam na sam z własnymi myślami. Dlatego na wycieczkach ważne jest nie tylko dokąd idziemy, ale z kim. Pamiętajmy, że otaczający nas las stanowi dobro nas wszystkich. Szanujmy naturę. Chrońmy bioróżnorodność świata. UWAGA! Na terenie Syrenich Stawów należy chodzić tylko wyznaczonymi ścieżkami. Poza ścieżkami łatwo wypadnąć. Obok Zielonej Szkoły są zarośnięte miejsca, które kryją jeszcze pozostałości po 'Lindenhofie'. Być może w przyszłości Zielona Szkoła powiększy się o nowy skwer, na którym pozostalości starych fundamentów i ozdobnych cegieł postużą do stworzenia dodatkowego ciekawego miejsca. Fajnie by było. Z jednej strony bezpieczna droga dla wózków, z drugiej schodki, które poprowadzą na plenerową wystawę fotograficzną ze zdjęciami: przed rewitalizacją, czyli przed rokiem 2018, zdjęciami z XX wieku, lat 30-tych i 60-tych, 70-tych, 80-tych, 90-tych, itd. Tymczasem pozostaje cieszyć się, korzystać i dbać o to co już zostało zrobione. UWAGA! Chusteczki jednorazowe w lesie, pozostawione w krzakach, zaulkach, na ściołce, za drzewem, to duży problem. Jeżeli w pobliżu nie stoi żaden Toi Toi, to biała 100% celuloza powinna zostać zakopana pod ziemią razem z naturalnym ludzkimi odpadami. Wszystkie inne śmieci, chusteczki zużyte do wycierania nosa, opakowania po żywności, itd. należy zabierać ze sobą i segregować śmieci. W przyszłości wszyscy za to podziękują, a las zawsze będzie nas urzekał. Jeden warunek. Muszą tak robić wszyscy! Uczestnicy zajęć mogą podzielić między siebie zadania nr 1 i 2 lub wybrać tylko jedno z ich. Mogą realizować zadania w pojedynkę lub np. w trzyosobowych grupach. Mogą oceniać się nawzajem, tzn. osoby wykonujące zadanie nr 1 mogą oceniać i stawiać punkty osobom wykonującym zadanie nr 2 i na odwrót. Mogą modyfikować zasady. Mogą czekać na pozostałych uczestników na Placu Edukacji Ekologicznej (zobaczyc: Jak zachowywać się w lesie?). Jak wszyscy będą gotowi przedstawić rezultaty swojego zadania, wtedy każdy siedząc wygodnie w wiacie Zielonej Szkoły, będzie nastawiony na słuchane i w krótkim czasie (kilkaście / kilkadziesiąt minut) usłyszy wiele ciekawych zdań z tablic Stacji Przyrodniczo-Dydaktycznych oraz kilka, a może kilkaście, propozycji wycieczek po zielonych terenach Szczecina. Zobacz – na wiacie Zielonej Szkoły – tablice edukacyjne JAK ODNALEŻĆ SIĘ W LESIE. Zapoznaj się z mapą Szczecina i okolic. http://www.naszewycieczki.pl/images/e-publikacje/SZZSSws_1Ai1B_2020_wlk.pdf	db4a3ab2-68ef-4eb4-9b73-193ea5588cea	finepdfs	2.351563	CC-MAIN-2024-30	https://naszewycieczki.pl/images/e-publikacje/SZZSSSwS_1Ai1B_2020_wlk.pdf	2024-07-14T14:54:59+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-30/segments/1720763514580.77/warc/CC-MAIN-20240714124600-20240714154600-00825.warc.gz	367,161,993	0.999756	0.999814	0.999814	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 2013, 5996 ]	1	0
Uchwała Nr ………… Rady Powiatu w Pułtusku z dnia ………………………… 2019 r. w sprawie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości w formie darowizny. Na podstawie art. 13 ust. 2 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) oraz art. 12 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 511) Rada Powiatu w Pułtusku uchwala, co następuje: § 1. Wyraża się zgodę na zbycie na rzecz Gminy Winnica w formie darowizny następujących nieruchomości, stanowiących własność Powiatu Pułtuskiego: 1) oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym 37 o powierzchni 0,89 ha położonej w obrębie Górki Duże gmina Winnica (KW Nr OS1U/00043647/6), 2) oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym 65/2 o powierzchni 0,78 ha położonej w obrębie Gnaty Szczerbaki gmina Winnica (KW Nr OS1U/00043647/6); 3) oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym 27 o powierzchni 0,08 ha położonej w obrębie Gnaty Szczerbaki gmina Winnica (KW Nr OS1U/00043647/6); 4) oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym 19 o powierzchni 0,17 ha położonej w obrębie Gnaty Lewiski gmina Winnica (KW Nr OS1U/00043647/6); 5) oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym 56 o powierzchni 0,24 ha położonej w obrębie Gnaty Wieśniany gmina Winnica (KW Nr OS1U/00048919/9); 6) oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym 113 o powierzchni 0,74 ha położonej w obrębie Smogorzewo Włościańskie gmina Winnica (KW Nr OS1U/00043647/6); 7) oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym 26/1 o powierzchni 0,40 ha położonej w obrębie Białe Błoto gmina Winnica (KW Nr OS1U/00043647/6); 8) oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym 86/2 o powierzchni 0,48 ha położonej w obrębie Kamionna gmina Winnica (KW Nr OS1U/00043647/6). § 2. Darowizny dokonuje się na cel publiczny – utrzymanie dróg publicznych. § 3. Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu w Pułtusku. § 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. RADCA PRAWNY Stanisław Paszkowski UZASADNIENIE projektu uchwały Rady Powiatu w Pułtusku - w sprawie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości w formie darowizny. Zarząd Powiatu w Pułtusku zaproponował Gminie Winnica przejęcie w formie darowizny od Powiatu Pułtuskiego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, mianowicie działek o numerach: 37 położonej we wsi Górki Duże, 65/2 i 27 położonych we wsi Gnaty Szczerbaki, 19 położonej we wsi Gnaty Lewiski, 56 położonej we wsi Gnaty Wieśniany, 113 położonej we wsi Smogorzewo Włościańskie, 26/1 położonej we wsi Białe Bloto oraz 86/2 położonej we wsi Kamionna, gmina Winnica. Zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.), przedmiotem darowizny między jednostkami samorządowymi mogą być nieruchomości przeznaczone na cele publiczne. Powyższe nieruchomości zostaną przeznaczone na cel publiczny tj. utrzymanie oraz wykonywanie robót budowlanych dróg publicznych, co jest zgodne z art. 6 ww. ustawy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.) do zadań własnych gminy należą sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm.) „do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służącym miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych.” Działki o numerach ewidencyjnych: 37 położona we wsi Górki Duże, 65/2 i 27 położone we wsi Gnaty Szczerbaki, 19 położona we wsi Gnaty Lewiski oraz 56 położona we wsi Gnaty Wieśniany, gmina Winnica (ok. 3230 m długości) są położone w ciągu drogi gminnej. To samo dotyczy działek o numerach ewidencyjnych: 113 położonej we wsi Smogorzewo Włościańskie, 26/1 położonej we wsi Białe Bloto oaz 86/2 położonej we wsi Kamionna, gmina Winnica (ok. 1351 m długości). W związku z powyższym, uzasadnione jest wyrażenie zgody na przekazanie powyższych gruntów w formie darowizny na rzecz Gminy Winnica. Zgodnie z art. 12 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 511) „do wyłącznej właściwości rady powiatu należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych powiatu dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości (...).” W związku z powyższym, Zarząd Powiatu w Pułtusku przedklada projekt uchwały w sprawie wyrażenia zgody na zbycie nieruchomości w formie darowizny dot. gruntów stanowiących drogi publiczne. Sporządziła: Aleksandra Kazimierczak Jan Zalewski	<urn:uuid:cc34e8f8-e4f1-4adc-8408-2e8024800b78>	finepdfs	1.197266	CC-MAIN-2022-21	https://bip.powiatpultuski.pl/pliki/starostwopultusk/projekt_w_spr._wyrazenia_zgody_na_zbycie_nieruchomosci-winnica.pdf	2022-05-17T05:07:19+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-21/segments/1652662515501.4/warc/CC-MAIN-20220517031843-20220517061843-00046.warc.gz	191,641,787	0.999674	0.999689	0.999689	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2030, 4687 ]	1	0
WYMAGANE ZAŁĄCZNIKI: 1. Do pobrania w Starostwie Powiatowym w Zakopanem, ul. Chramcówki 15, tel.: 18 20 17-100 – wydział geodezji : a) kopia mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmującej teren, którego wniosek dotyczy i obszaru, na który inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000; b) kopia mapy sytuacyjno – wysokościowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmującej teren, którego wniosek dotyczy i obszaru, na który inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000 - nie dotyczy działek położonych w miejscowości Białka Tatrzańska; c) kopia mapy ewidencyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, (skala 1 : 2880) - działka na środku kartki - nie dotyczy działek położonych w miejscowości Białka Tatrzańska; d) wypis z rejestru gruntów (dla przedmiotowej działki/działek) z danymi dotyczącymi rodzaju użytków gruntowych występujących na przedmiotowych działkach. UWAGA!! - mapa powinna obejmować analizowany obszar w odległości trzykrotnej szerokości frontu działki objętej wnioskiem, lecz nie mniej niż 50 m. 2. Warunki właściwego zarządcy sieci o możliwości wykonywania uzbrojenia: Rodzaj inwestycji podany w warunkach właściwego zarządcy sieci i we wniosku o ustalenie warunków zabudowy lub lokalizacji inwestycji celu publicznego muszą być ze sobą zgodne, czyli posiadać taką samą nazwę. a) do sieci energetycznej: „TAURON" Dystrybucja S.A., Rejon Dystrybucji Nowy Targ, ul. Parkowa 11, 34-400 Nowy Targ, tel.: 18 264 33 02, fax.: 18 266 77 81, - zgodnie z art. 61 ust. 5 Ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 293) należy dostarczyć warunki przyłączenia traktowane jak przyrzeczenie zawarcia umowy o przyłącz elektroenergetyczny; b) wody: - zapewnienie dostarczenia wody od Spółki Wodociągowej z danej miejscowości, - w przypadku prywatnego ujęcia – zgoda właściciela/właścicieli, - w przypadku studni – nie dotyczy, c) odprowadzanie ścieków: Gminny Zakład Komunalny w Bukowinie Tatrzańskiej, siedziba: Oczyszczalnia Ścieków w Czarnej Górze, ul. Podgórska 46, tel.: 18 208 20 40, kierownik zakładu: Eugeniusz Gogola - zgoda na podłączenie budynku do kanalizacji; - wstępne zapewnienie przyjęcia ścieków socjalno-bytowych do oczyszczalni ścieków- w przypadku projektowanego szczelnego zbiornika na ścieki (tzw. szambo). 3. Pozostałe : a) należy określić granice terenu objętego wnioskiem na kopii mapy zasadniczej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmującej teren, którego wniosek dotyczy i obszaru na który inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000, a w przypadku braku mapy zasadniczej na kopii mapy ewidencyjnej (katastralnej). b) należy określić planowany sposób zagospodarowania terenu oraz charakterystykę zabudowy i zagospodarowania terenu, przeznaczenie i gabaryty projektowanych obiektów budowlanych – w formie opisowej (w treści wniosku) i graficznej; c) dokumenty potwierdzające posiadanie średniej wielkości gospodarstwa rolnego w Gminie Bukowina Tatrzańska – w przypadku wniosku o zabudowę zagrodową; d) ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia – w przypadku gdy planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko); -VERTEe) decyzje zarządców dróg publicznych zezwalające na lokalizację/przebudowę/rozbudowę zjazdu/zjazdów z dróg publicznych na przedmiotową/przedmiotowe działkę/działki – Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym „decyzję o warunkach zabudowy wydaje z zastrzeżeniem ust 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi". Do przepisów odrębnych należy m.in. ustawa o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985r. (Dz. U z 2020r. poz. 470). Zgodnie z art. 29 ust. 1 powyższej ustawy uzyskanie decyzji administracyjnej wydanej przez zarządcę drogi zezwalającej na lokalizację zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi – w przypadku budowy/przebudowy/rozbudowy zjazdu z drogi publicznej; f) pełnomocnictwo upoważniające do reprezentowania Inwestora /jeśli został ustanowiony/ wraz z opłatą w wysokości 17 zł - w przypadku gdy „X" osób fizycznych („X" inwestorów) udzielają pełnomocnictwa opłata skarbowa wynosi „X" x 17 zł. - wysokość stawki określona w ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U z 2019r. poz.1000 ze zm.); g) potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 107 zł – wysokość stawki określona w ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej t.j. Dz. U z 2019r. poz.1000 ze zm. – nie dotyczy budownictwa mieszkaniowego; h) we wniosku należy podać numer telefonu kontaktowego. Wniosek należy złożyć kompletny z w/w załącznikami na Dziennik Podawczy Urzędu Gminy Bukowina Tatrzańska. Dodatkowe informacje: pokój nr: 7 i 15 tel.: 18 20 00 872, fax.: 18 20 00 879, e-mail: firstname.lastname@example.org, email@example.com, firstname.lastname@example.org, email@example.com Godziny przyjęć dla stron: - PONIEDZIAŁEK od godz. 9 oo do godz. 17 oo - WTOREK od godz. 7 30 do godz. 15 30 - ŚRODA – od godz. 7 30 do godz. 15 30 - CZWARTEK od godz. 7 30 do godz. 15 50 - PIĄTEK od godz. 7 30 do godz. 15 30 -VERTE-	<urn:uuid:d3370a58-b8be-436c-842c-0461c9fe02e9>	finepdfs	1.326172	CC-MAIN-2023-23	https://ugbukowinatatrzanska.pl/file/get/MIESZKANCY/Budownictwo_i_nieruchomosci/Budownictwo/Wniosek_o_ustalenie_warunkow_zabudowy_-_lokalizacji_inwestycji_celu_publicznego_ZALACZNIKI.pdf	2023-06-05T13:23:52+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-23/segments/1685224652116.60/warc/CC-MAIN-20230605121635-20230605151635-00040.warc.gz	623,825,789	0.999937	0.999968	0.999968	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 3583, 5660 ]	1	1
INSTYTUT ANALIZ REGIONALNYCH w Kielcach Wyniki z egzaminu gimnazjalnego gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego za okres 2007 - 2003 autor: dr Bogdan Stępień Zabrania się zapisywania opracowania w formie elektronicznej oraz jego drukowania/kopiowania w całości bądź w części. Zabrania się bez zgody autora „na piśmie" wykorzystywania opracowania przez Kuratoria Oświaty i ich oddziały, jednostki samorządu terytorialnego, szkoły oraz inne instytucje z wyłączeniem mediów oraz osób fizycznych. Kontakt z autorem: email@example.com Opracowanie powstało na podstawie danych z www.egzaminy.scholaris.pl wg stanu na dzień 1 września 2007 roku. Wszystkie średnie podane w opracowaniu zostały wyznaczone wyłącznie w oparciu o wyniki osiągnięte przez uczniów rozwiązujących zadania z arkusza standardowego. www.iar.pl Wrzesień'2007 Oznaczenia: Średnie wyniki z części humanistycznej Średnie wyniki z części matematyczno-przyrodniczej SSh średnia szkolna SSm średnia szkolna SGh średnia gminna SGm średnia gminna SPh średnia powiatowa SPm średnia powiatowa SWh średnia wojewódzka SWm średnia wojewódzka SKh średnia krajowa SKm średnia krajowa Liczba zdających egzamin gimnazjalny LZh liczba zdających część humanistyczną Względne % odchylenia z części humanistycznej P % 100 \| × = Kh P % 100 \| × = − SKh SPh SKh SPh − SWh SWh Wh S % 100 \| × = − SKh SSh SKh Kh średniej powiatowej od średniej krajowej średniej powiatowej od średniej wojewódzkiej średniej szkolnej od średniej krajowej średniej szkolnej od średniej wojewódzkiej średniej szkolnej od średniej powiatowej średniej szkolnej od średniej gminnej Względne % odchylenia z części humanistycznej i matematyczno-przyrodniczej średniej szkolnej od średniej krajowej średniej szkolnej od średniej wojewódzkiej Średnie z części humanistycznej i matematyczno-przyrodniczej SSo średnia szkolna SGo średnia gminna SPo średnia powiatowa SWo średnia wojewódzka SKo średnia krajowa LZm liczba zdających część matematyczno-przyrodniczą Względne % odchylenia z części matematyczno-przyrodniczej średniej powiatowej od średniej krajowej średniej powiatowej od średniej wojewódzkiej średniej szkolnej od średniej krajowej średniej szkolnej od średniej wojewódzkiej średniej szkolnej od średniej powiatowej średniej szkolnej od średniej gminnej średniej szkolnej od średniej powiatowej średniej szkolnej od średniej gminnej Wyniki województw w roku 2007 SWo SWh SWm W\|Ko W\|Kh W\|Km Dotyczy części humanistycznej za rok 2007 dla powiatów województwa kujawsko-pomorskiego Dotyczy części matematyczno-przyrodniczej za rok 2007 dla powiatów województwa kujawsko-pomorskiego 50 Dotyczy części humanistycznej za rok 2007 dla województw Dotyczy części humanistycznej za rok 2007 dla województw Dotyczy części matematyczno-przyrodniczej za rok 2007 dla województw Dotyczy części matematyczno-przyrodniczej za rok 2007 dla województw Wyniki z egzaminu gimnazjalnego gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego - za rok 2007 pow. bydgoski SPh: 29,2 P\|Kh: -7,3% P\|Wh: -3,5% SWh: 30,3 SKh: 31,5 SPm: 24,2 P\|Km: -4,5% P\|Wm -1,4% SWm: 24,5 SKm: 25,3 SPo: 53,4 P\|Ko: -6,1% P\|Wo: -2,6% SWo: 54,8 SKo: 56,8 Bydgoszcz SPh: 32,6 P\|Kh: 3,4% P\|Wh: 7,6% SWh: 30,3 SKh: 31,5 SPm: 26,9 P\|Km: 6,2% P\|Wm 9,6% SWm: 24,5 SKm: 25,3 SPo: 59,4 P\|Ko: 4,6% P\|Wo: 8,5% SWo: 54,8 SKo: 56,8 Wyniki z egzaminu gimnazjalnego gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego - za rok 2007 autor: Bogdan Stępień Wyniki z egzaminu gimnazjalnego gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego - za rok 2007 pow. inowrocławski SPh: 30,2 P\|Kh: -4,2% P\|Wh: -0,3% SWh: 30,3 SKh: 31,5 SPm: 24,2 P\|Km: -4,5% P\|Wm -1,4% SWm: 24,5 SKm: 25,3 SPo: 54,3 P\|Ko: -4,3% P\|Wo: -0,8% SWo: 54,8 SKo: 56,8 Wyniki z egzaminu gimnazjalnego gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego - za rok 2007 pow. tucholski SPh: 28,9 P\|Kh: -8,1% P\|Wh: -4,3% SWh: 30,3 SKh: 31,5 SPm: 23,6 P\|Km: -6,9% P\|Wm -3,9% SWm: 24,5 SKm: 25,3 SPo: 52,5 P\|Ko: -7,6% P\|Wo: -4,1% SWo: 54,8 SKo: 56,8 pow. wąbrzeski SPh: 29,1 P\|Kh: -7,8% P\|Wh: -4,0% SWh: 30,3 SKh: 31,5 SPm: SPo: 23 52,0 SWm: 24,5 SWo: 54,8 P\|Wm P\|Wo: -6,3% -5,0% SKm: SKo: 25,3 56,8 P\|Km: -9,2% P\|Ko: -8,4% Nazwa szkoły 1 2 3 4 5 Gimnazjum w Zieleniu Gimnazjum nr 1 im. ks. Stefana Kardynała Wyszy ń Gimnazjum w Ksi ąż kach Gimnazjum im. Jana Pawła II w Ry ń sku Gimnazjum Publiczne w Nowej Wsi Królewskiej 6 Gimnazjum w Zespole Szkół im. gen. Józefa Bema w D ę bowej Ł Włocławek Wyniki z egzaminu gimnazjalnego gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego - za rok 2007 Dane z egzaminu gimnazjalnego za rok 2007 SSo 55,5 54,8 54,6 48,0 47,1 46,0 SSh 30,6 30,9 29,4 27,2 26,6 25,9 LZh SSm LZm S\|Ko S\|Wo 44 219 98 59 92 55 24,9 23,9 25,2 20,8 20,5 20,1 44 219 98 59 92 55 -2,3% -3,5% 1,4% 0,1% -3,9% -0,3% -15,5% -12,3% S\|Po 6,7% 5,4% 5,0% -7,7% -17,1% -14,0% -9,4% -19,0% -16,0% -11,6% SPh: 30,4 SWh: 30,3 SPm: 24,4 ci egzaminu i lat matemat.-przyrod. 07 06 05 04 03 5 4 3 3 4 5 5 3 3 2 31,5 25,3 4 6 4 3 3 5 3 4 5 5 3 2 4 2 3 3 2 3 5 6 P\|Kh: -3,6% P\|Km: -3,6% S\|Go 8,4% 0,0% 0,0% -6,3% 0,0% 0,0% P\|Wh: P\|Wm Staniny wg cz ęś humanistyczna 07 06 05 04 03 5 2 2 3 5 5 4 3 3 3 3 3 2 2 3 0,4% -0,5% SWm: 24,5 4 4 4 3 3 SKh: SKm: SPo: 54,7 P\|Ko: -3,6% P\|Wo: 0,0% SWo: 54,8 SKo: 56,8 3 5 2 5 5 3 3 2 2 4 skiego w W brze ą ź ce ą nie Wyniki z egzaminu gimnazjalnego gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego - za rok 2007 autor: Bogdan Stępień Wyniki z egzaminu gimnazjalnego gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego - za rok 2007 autor: Bogdan Stępień Wyniki z egzaminu gimnazjalnego gimnazjów województwa kujawsko-pomorskiego - za rok 2007 autor: Bogdan Stępień	<urn:uuid:a786c91f-cd48-4d82-b14e-b7231951867f>	finepdfs	1.799805	CC-MAIN-2021-39	https://www.iar.pl/PlikiPdf/Egzaminy/Gimnazja/2007/2007_04_gim_wyniki_egzamin_gimnazjalny_kujawsko-pomorskie_iar_Bogdan_Stepien.pdf	2021-09-25T09:15:26+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-39/segments/1631780057615.3/warc/CC-MAIN-20210925082018-20210925112018-00618.warc.gz	812,661,641	0.966864	0.999548	0.999548	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "unknown", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 830, 2452, 2516, 2605, 2706, 2710, 2768, 2826, 2896, 2966, 3455, 3568, 3867, 4365, 5666, 5779, 5892, 6005 ]	1	0
Szczawin Kościelny Szkoła w Słupie Neoklasycystyczny kościół w Suserzu Pomnik Andrzeja Malkowskiego Wnętrze kościoła w Szczawinie Kościelnym Zespół dworski w Trębkach KONTAKT: Urząd Gminy Szczawin Kościelny ul. Jana Pawła II 10 09-550 Szczawin Kościelny tel.: (24) 235 13 72, 235 13 46, fax: (24) 235 13 66 www.szczawin.pl e-mail: email@example.com Więcej informacji dostępnych pod adresem internetowym: www.aktywnirazem.pl Wydawca: Fundacja AKTYWNI RAZEM, e-mail: firstname.lastname@example.org Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie Publikacja dofinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 – LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 GMINA SZCZAWIN KOŚCIELNY Gmina Szczawin Kościelny leży na północno-zachodnim Mazowszu w odległości 110 km od Warszawy i 75 km od Łodzi. Powierzchnia 12 714 ha zamieszkuje ponad 5,5 tys. osób. Bogate, obfitujące w grzyby lasy stanowią 17% powierzchni gminy. O atrakcyjności turystycznej gminy świadczą przede wszystkim lasy, jeziora (J. Szczawińskie) położone na terenie malowniczego Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Przysowy oraz liczne obiekty zabytkowe (kościoły, dwórki i parki podworskie). Obszar gminy charakteryzuje się dobrymi warunkami do uprawiania różnych form turystyki krajoznawczej (rowerowej, pieszej), a także agroturystyki i łowiectwa. Agroturystyka jest nową rozwijającą się na terenie gminy gałęzią turystyki. Ciszę i spokój w otoczeniu natury oferują bardzo gościnne, gospodarstwa agroturystyczne położone w Szczawinie Kościelnym i Holendrach. Szczawin Kościelny jest gminą rolniczą. Ponadto, duże znaczenie mają gospodarstwa sadownicze w Reszkach, Szczawinku, Suserzu, Woli Trebskiej, Witoldowie, Smolentach i Gorzewie Kolonii. Dominującymi w sadach gatunkami drzew są jabłoni, grusze, śliwy, z krzewów natomiast uprawa nastawiona jest głównie na czarną porzeczkę. Z terenu gminy Szczawin Kościelny pochodziły: Maria Kownacka (pisarka, autorka m.in. „Plastusia”) i Andrzej Malkowski (twórca Harcerstwa Polskiego). Wycieczkę po gminie Szczawin Kościelny proponujemy rozpocząć od zwiedzenia malowniczej doliny rzecznej i jezior położonych na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Przysowy. Na zachód od Szczawnicy znajduje się kilka jezior, wśród których największe: - Jezioro Szczawińskie - wraz z otuliną stanowi ostoję ptactwa wodnego. Teren wokół jezior jest podmokły charakteryzujący się występowaniem ciekawej flory i fauny. Ze względu na duże walory przyrodnicze planuje się utworzenie na tym terenie rezerwatu przyrody. Ochrona proponuje się objąć Jezioro Szczawińskie wraz z otaczającymi je torfowiskami i lasami oraz fragmenty dolin rzek - Osetnicy i Przysowy. Na uwagę zasługuje obszar wysokotorfowiskowy w okolicy wsi Krzymów. Na terenie przyszłego rezerwatu występuje wiele rzadkich i chronionych roślin: grążel żółty, grzybień białe, rosiczka okragłolistna, bagno zwyczajne, modrzewnica zwyczajna i inne. Wśród 100 legowych gatunków ptaków występują rzadkie: cyranka, krakwa, jastrząb, gołębiarz, pojźdżka, pasztkot, myszołów zwyczajny, sowa uszata, dzięcioł średni, kszyk, gil, błotniak stawowy, kureczka zielona i nakrapiana, pokrewka jarzębata, zimorodek, rybitwa czarna, płaskonos, łabędź, bąk, bączek, dudek, błotniak zbożowy, pustułka, podgorzałka, perkozik, trzciniak, trzciniaczek, łozówka, brzeczka, potrosz, bekas, krogulec, remiz, mewa śmieszka, rybitwa zwyczajna i wiele innych. Z uwagi na bogactwo ryb rajem dla wędkarzy jest Jezioro Szczawińskie oraz przyległe do niego kanaly portofrowe. Najbardziej popularne gatunki ryb to: szczupak, dziki karas, lin, okoń i leszcz. W zachodniej części gminy znajdują się bogate, obfitujące w grzyby kompleksy leśne. Zamieszkują je samy, zajęce, lisy, dziki, wędrujące losie oraz bobry, które osiedlili się na rzece Osetnica w okolicy wsi Misiadła. Zainteresowani obserwacją przyrody turysti będą mieli zatem okazję do przeżycia fascynującej przygody. Myśliwi, natomiast powinni skontaktować się z właściwymi terytorialnie kolarni łowieckimi. Charakterystyczną cieszącą się dużą popularnością imprezą gminną jest odbywający się w ostatnią niedzielę czerwca piknik rodzinny. Turyści podróżujących śladowi starych dworów wiejskich zainteresują znajdujące się na terenie gminy 4 zespoły dworskie i parkowo-dworskie. Do atrakcyjnych śladow dziedzictwa kulturowego należą: Dwory i parki podworskie - Park dworski w Dobrowie z bramą wjazdową, oficyną i spichlerzem z 2 pol. XIX w. - Zespół parkowo-dworski w Kamiencu z dworem, oficyną i spichlerzem z pocz. XX w., budynki murowane, projektowane przez arch. Apolinusza Nieniewskiego. - Park krajobrazowy z 2 pol. XIX w. - Zespół parkowo-dworski w Słupie z dworem 4 z ćw. XIX w. (obecnie budynek szkoły). Klasycystyczny dwór rodzinny Kownackich otoczony parkiem, miejsce urodzenia pisarki Marii Kownackiej. W parku znajduje się pomnik powstańców zamordowanych przez hitlerowców. - Zespół dworski w Stawie z XIX w. z drewnianym dworem, rządniczką i parkiem. - Park dworski w Suserzu z drewnianym dworem z 2 pol. XIX w. i parkiem z 2 pol. XIX w. - Zespół dworski w Trębках z XVIII-XIX w. z dwoma dworami należącymi do rodzin Łączyńskich/Malkowskich, oficyną z kościoła XIX w. i gorzelnią z pol. XIX w. /pocz. XX w., parkiem krajobrazowym i ogrodzeniem go otaczającym z pocz. XIX w. (miejsce urodzenia Andrzeja Malkowskiego - twórcy Harcerstwa Polskiego. Znajduje się tutaj wmurowana tablica i pomnik A. Malkowskiego) - Park dworski w Waliszewie z połowy XIX w. Obiekty sakralne - Kościół parafialny w Suserzu pw. Wniebowzięcia NMP z roku 1809 i 1890 neoklasycystyczny z dzwonnicami i ogrodzeniem z bramą i kapliczkami. - Zespół Klasztorny Reformatorów w Szczawnie Kościelnym (XVII-XX w.) z kościołem parafialnym pw. Nawiedzenia NMP z 1661 r. w stylu barokowo-rokokowym i klasztorem (skrzydło wsch., ob. plebania) - Kościół parafialny w Trębках pw. św. Stanisława Kostki z 1802 r. w stylu neoklasycystycznym. Baza gastronomiczna Lokal gastronomiczny, wieś Kaleń, tel.: (24) 235 13 63 Bar, Szczawin Kościelny, tel.: (24) 235 13 63 Gospodarstwa agroturystyczne Halina Wyrwa, Holendry 21, tel.: (24) 236 53 75, kom.: 0602 579 714 Mieczysław i Elżbieta Pszczółkowscy Holendry 15a, tel.: (24) 236 52 07 Ważne adresy i telefony: - Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Pacynie obsługujący gminę Szczawin Kościelny w dwóch Ośrodkach Zdrowia w Szczawnie Kościelnym, tel.: (24) 235 13 05, w Trębkach - tel.: (24) 236 10 08 - Apteka „ESKULAP”, Szczawin Kościelny, tel.: (24) 236 24 60 - Lecznicza dla Zwierząt, Szczawin Kościelny, tel.: (24) 235 13 06, Trębki, tel.: (24) 236 19 96 - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Szczawin Kościelny, tel.: (24) 235 13 45 - Gminna Spółdzielnia „S.CH”, Szczawin Kościelny, tel.: (24) 235 13 26 - Spółdzielnia Usług Rolniczych, Szczawin Kościelny, tel.: (24) 235 13 04 - Bank Spółdzielczy w Gabine, Oddział Szczawin Kościelny, tel.: (24) 235 13 11 - Bank Spółdzielczy w Gostyninie, Punkt Kasowy Szczawin Kościelny, tel.: (24) 235 13 65 - Posterunek Policji, Szczawin Kościelny, tel.: (24) 235 13 07 - Poczta Polska, Szczawin Kościelny, tel.: (24) 235 13 19 - Ochotnicza Straż Pożarna, Szczawin Kościelny, tel.: (24) 235 13 68 - Ochotnicza Straż Pożarna, Suserz, tel.: (24) 235 13 87 - Polski Związek Łowiecki, Zarząd Okręgowy, Płock, Al. Jachowicza 2, tel.: (24) 262 95 02 - Polski Związek Wędkarski, Okręg Płocko-Włocławski, Płock, ul. Klonowa 3a, tel.: (24) 262 74 45	<urn:uuid:fa767e3f-4c39-4cd7-af08-d0f08d4fa939>	finepdfs	2.0625	CC-MAIN-2021-43	http://archiwum.pojezierzegostyninskie.pl/pliki/File/szczawin.pdf	2021-10-15T23:27:14+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-43/segments/1634323583087.95/warc/CC-MAIN-20211015222918-20211016012918-00574.warc.gz	5,244,557	0.999503	0.999547	0.999547	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 733, 7510 ]	1	0
Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Częstochowie tel. (034) 3241153, 3241383, 3610578; tel./fax (034) 3245923 e-mail: email@example.com HARMONOGRAM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI listopad - grudzień 2001 r. Poczta elektroniczna w doskonaleniu nauczycieli Szanowni Państwo, Uruchamiamy w roku szkolnym 2001/2002 nowy system komunikowania się ze szkołami i placówkami oświatowymi. Dyrekcja i konsultanci WOM informują i odpowiadają na pytania także poprzez pocztę elektroniczną. Zachęcamy do wykorzystywania tej formy porozumiewania się i prosimy Państwa Dyrektorów, których szkoły mają dostęp do internetu, o przekazanie przez liderów WDN kontaktowych adresów elektronicznych. Adresy kontaktowe nauczycieli konsultantów VI. Wychowanie przedszkolne; programy nauczania Maria Maciąg firstname.lastname@example.org Wspomaganie rozwoju zawodowego nauczycieli Nauczyciele Częstochowy oraz gmin i powiatów: częstochowskiego, kłobuckiego, myszkowskiego będą wspomagani w rozwoju zawodowym przez wszystkich konsultantów WOM oraz doradców metodycznych współpracujących z naszym Ośrodkiem. Wymienieni niżej konsultanci WOM są odpowiedzialni za przekazywanie informacji w zakresie doskonalenia i awansu zawodowego nauczycieli w poszczególnych gminach. Mamy nadzieję, że konsultant – opiekun nauczycieli w gminie – pomoże lokalnemu środowisku oświatowemu w realizacji zadań edukacyjnych. Ze szczegółami tej działalności zapoznamy Państwa Dyrektorów i liderów WDN na najbliższych spotkaniach. Nauczycieli w gminach wspomagają: Doskonalenie oświatowej kadry kierowniczej Pierwsze spotkanie organizujemy wspólnie z wizytatorami Śląskiego Kuratorium Oświaty, aby dokonać analizy badania osiągnięć szkolnych uczniów, które zostało przeprowadzone w maju 2001 r. w klasach VI szkoły podstawowej i II gimnazjum kilkudziesięciu szkół regionu częstochowskiego. Debata nad koncepcją, przebiegiem i wynikami badań będzie dla kadry kierowniczej okazją do refleksji na temat przygotowania szkół do egzaminów zewnętrznych. Tematem spotkań dla dyrektorów szkół ponadgimnazjalnych będzie organizacja kształcenia w liceach profilowanych i szkołach zawodowych w roku szkolnym 2002/2003. Doskonalenie nauczycieli - nieodpłatne Temat Dla kogo Termin godzina Miejsce Prowadzący Temat Elementy eksperymentu na lekcjach Dla kogo Nauczyciele przyrody szkół Termin godzina 07.11.2001 Miejsce Prowadzący SP nr 5 przyrody podstawowych z gmin : Myszków G. Wróblewska Zapraszamy na nasze strony internetowe http://www.womczest.edu.pl Zapraszamy Państwa do publikowania artykułów na łamach Nauczycielskiego, którego piąty numer ukaże się w marcu 2002r. Preferujemy publikacje dotyczące zreformowanej szkoły w zakresie edukacji : - ekologicznej - regionalnej - informatycznej - prozdrowotnej - medialnej - europejskiej. Zagadnień: - kształcenia zintegrowanego - wychowania - wychowania do życia w rodzinie - szkolnictwa zawodowego - ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi - wychowania przedszkolnego - mierzenia jakości pracy szkoły i placówki - organizacji i zarządzania oświatą - konstruowania programów nauczania - pomiaru dydaktycznego - wychowania poprzez twórczość - języków obcych - przedmiotów humanistycznych, matematyczno – przyrodniczych, ścieżek edukacyjnych. Artykuły będą zamieszczane po akceptacji zespołu programowego złożonego z konsultantów WOM. Wskazówki dla autorów Redakcja kwartalnika uprzejmie informuje, że materiały należy nadsyłać na dyskietce wraz z wydrukiem i własnoręcznym podpisem autora artykułu. Objętość tekstu nie może przekraczać 4 stron maszynopisu. Prosimy o zapis pliku artykułu bez formatowania, bez zdjęć, bez ozdobników. Cały artykuł prosimy umieścić w jednym pliku. Artykuł powinien zawierać: Wstęp, a w nim tytuł artykułu, imię i nazwisko autora, tytuł naukowy, stanowisko, miejsce pracy, krótką informację o artykule i korzyściach płynących z jego lektury. Rozwinięcie stanowiące zasadniczą część artykułu. Zakończenie, w którym należy podsumować treść artykułu w kilku punktach. Bibliografię. Rysunki, wykresy, schematy powinny być wykonane w sposób nadający się do reprodukcji. Prosimy autorów o dołączenie pisemnego oświadczenia, że poglądy wyrażone w artykule pochodzą od autora. Artykuły będą przyjmowane przez p. Marię Głębocką w dniach: 00 ``` 12.11 – 15.11.2001 r. w godz. 9 00 - 15 16.11 (piątek) w godz. 9 00 - 17 00 17.11 (sobota) w godz. 9 00 - 13 00 ``` al. Jana Pawła 126/130 w Częstochowie, pok. 214 Redakcja będzie zwracać materiały nieopublikowane. Biblioteka Pedagogiczna WOM w Częstochowie 42-200 Częstochowa, ul. Bór 61 tel. (034) 3633797 Zapraszamy do korzystania ze zbiorów i usług bibliotecznych: - kształcących się i doskonalących nauczycieli, - studentów przygotowujących się do zawodu nauczyciela, - słuchaczy zakładów kształcenia nauczycieli, - osoby zainteresowane problemem kształcenia i wychowania. Posiadamy do dyspozycji czytelników: - bogaty księgozbiór - 178 tys. woluminów - czasopisma -101 tytułów - zbiory audiowizualne -w tym 1574 kaset VHS (z nowoczesnymi programami edukacyjnymi) Dysponujemy bogatą bazą informacyjną o Reformie Systemu Edukacji, w szczególności: aktualnymi programami nauczania zatwierdzonymi przez MEN, nowymi opracowaniami metodycznymi, informatorami o formach dokształcania i doskonalenia nauczycieli na terenie całego kraju prowadzimy działalność informacyjno- bibliograficzną, udzielamy pomocy i instruktażu metodycznego bibliotekom szkolnym, organizujemy i prowadzimy zajęcia w zakresie edukacji czytelniczej i medialnej dla wszystkich typów szkół (po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym). Filia w Myszkowie Adres: 42-300 Myszków, ul. ks. Wyszyńskiego 7a Telefon: (034) 313-22-23 Filia w Kłobucku Adres: 42-100 Kłobuck, ul. ks. Skorupki 45 Telefon: (034) 317-26-52 (sekretariat szkoły) Filia w Lublińcu Adres: 42-700 Lubliniec, ul. Paderewskiego 18 Telefon: (034) 356-23-66 Filia w Lelowie Adres: 42-235 Lelów, ul. Szczekocińska 31 Telefon: (034) 355-00-88 Ośrodek Szkoleniowy WOM w Złotym Potoku 42-253 Janów, Złoty Potok, ul. Kościuszki 99 Telefony: centrala, fax -(034) 3278262; kierownik -(034) 3278124 e-mail: email@example.com Ośrodek zlokalizowany jest w Jurajskim Parku Krajobrazowym, na terenie ścisłeg rezerwatu przyrody "Parkowe". Wokół budynku las bukowo-dębowy, skały ostańce, źródła rzeki Wiercicy, wywierzyska krasowe oraz jskinie i groty. W odległości 150 m Grota Niedźwiedzia i stary młyn "Kołaczew" oraz hodowla pstrągów. W okolicy Ośrodka od kilku lat organizowane są Ogólnopolskie i Międzynarodowe Biegi na Orientację. 100 m od Ośrodka przebiega główny szlak turystyczny Jury KrajkowskoCzęstochowskiej - Szlak Orlich Gniazd (16 km od ruin zamku w Olsztynie, 40 km od najlepiej zachowanego zamku na Jurze - Ogrodzieńca, a 100 km od Krakowa). W samym Złotym Potoku godne uwagi: - pałac Raczyńskich - dworek polski Zygmunta Krasińskiego - staw Irydion w zabytkowym zespole parkowo-pałacowym - historyczny kościół oraz wiele pomników przyrody. Czyste od zanieczyszczeń przemysłowych powietrze, specyficzny mikroklimat, krystalicznie źródlana woda. Budynek Ośrodka Szkoleniowego murowany, trzykondygnacyjny, w którym znajdują się: sala kominkowa (50 osób) sala konferencyjna (40 osób) stołówka (60 osób) 2 pokoje 1-no osobowe z łazienką i wc 7 pokoi 2-osobowych z łazienką i wc 1 pokój 3-osobowy z umywalką 2 pokoje 4-osobowe z umywalką 7 pokoi 5-osobowych 2 pokoje 8-mio osobowe własny radiowęzeł, sprzęt naglaśniający, telewizja satelitarn Propozycja form doskonalenia na rok szkolny 2001/2002 I. Kursy kwalifikacyjne 34. 35. Techniki przyspieszonego uczenia się w samokształceniu uczniów i nauczycieli ......................15h Nowoczesne planowanie i kierowanie procesem kształcenia w gimnazjum i w szkole	<urn:uuid:0e36a379-1f5e-4022-993c-ffa077b5d30b>	finepdfs	1.916992	CC-MAIN-2023-14	https://www.womczest.edu.pl/public/index.php/download/1037	2023-03-22T02:08:18+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-14/segments/1679296943749.68/warc/CC-MAIN-20230322020215-20230322050215-00511.warc.gz	1,233,983,068	0.998463	0.999849	0.999849	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 204, 722, 809, 1519, 2165, 2259, 2453, 2522, 4520, 5999, 7519, 7599, 7793 ]	3	0
I. Witalij Andrijanc Model postępowania przygotowawczego w Republice Uzbekistanu. Postępowanie przygotowawcze w Republice Uzbekistanu odgrywa ważną rolę przede wszystkim w ochronie praw uczestników postępowania karnego oraz jako podstawa formowania korzystnych warunków do rozpatrywania sprawy w sądzie w celu skutecznego sprawowania funkcji wymiaru sprawiedliwości. Autor przedstawia kompleksowe omówienie modelu obowiązującego w Uzbekistanie, nie uciekając od komparatystyki prawniczej – czyni wiele odniesień do polskiej rzeczywistości. Model of preparatory proceedings (investigations) in the Republic of Uzbekistan. An investigation (preparatory proceedings) in the Republic of Uzbekistan plays an important role, especially in the protection of the rights of the criminal proceedings and as the basis of the formation of favorable conditions for the consideration of the case in court for the effective functioning of the judicial system. The author presents a comprehensive overview of the current model in Uzbekistan, including the aspects of comparative law, namely makes numerous references to the Polish reality. II. Ryszard Bełdzikowski Przestępczość skarbowa jako czynnik destabilizujący system finansów publicznych. Autor omawia przestępstwa i wykroczenia podatkowe przeciwko obowiązkom podatkowym w polskim prawie karnym skarbowym, które należą do jednej z pięciu kategorii przestępstw i wykroczeń skarbowych.Artykuł zawiera szczegółowe omówienie ww. przestępstw na tle uregulowań Kodeksu karno-skarbowego. Autor dokonuje również oceny system gospodarki wolnorynkowej oraz lat przemian ustrojowych i gospodarczych naszego kraju z punktu widzenia regulacji odnoszących się przestępstw skarbowych, jak również bezpośrednio do zjawiska przestępczości skarbowej. Fiscal criminality as destabilizing factor of financial public system. The author discusses tax offences against the tax obligations of the Polish fiscal offence law, which fall into one of five categories of tax offences. The article contains a detailed overview of the discussion of the above mentioned crimes taking into account the regulations provisions of the Code of Fiscal Offence. The author also reviews the system of free market economy and the years of political and economic transformation of our country from the point of view of regulations relating to fiscal offences, as well as directly to the fiscal criminality phenomenon. III. Karol Borchólski Instytucja świadka in cognito, a zwalczanie przestępczości pseudokibiców. Zwalczania przestępczości pseudokibiców nie należy sprowadzać tylko do szukania nowych metod i wprowadzania nowych uregulowań prawnych, lecz również konieczne jest korzystanie z istniejących już w polskim prawie instytucji m.in. takich jak świadek in cognito. Rodzaj czynów zabronionych popełnianych przez psedokibiców oraz sposób ich działania wskazuje, że instytucja ta z powodzeniem może być stosowana w zwalczaniu tego rodzaju przestępczości. Institution of "in cognito" witness and fight against hooligans criminality. Fight against hooligans criminality should not be reduced only to look for new methods and the adoption of new legislation, but it is necessary to use the existing Polish law institutions, including an "in cognito" witness. Type of offences committed by hooligans and how they work indicate that institution of an "in cognito" witness can be successfully used in combating this type of criminality. IV. Agnieszka Dalecka Przepadek korzyści majątkowych. Artykuł zawiera kompleksowe omówienie uregulowań prawnych dotyczących środka karnego w postaci przepadku korzyści majątkowej z punktu widzenia jego celowości i skuteczności walki z przestępczością korupcyjną. Autorka dokonuje oceny trafności i zasadności przepisów prawa w zakresie przepadku korzyści majątkowych. Forfeiture of financial benefit. The article gives a comprehensive overview of the regulatory regime for criminal forfeiture in the form of financial benefits from the point of view of its usefulness and effectiveness of the fight against corruption crimes.The author assesses the relevance and validity of the law of forfeiture of financial benefits. V. Katarzyna Furman-Łajszczak Wybrane problemy polskiej kryminalistyki okresu dwudziestolecia międzywojennego Publikacja ukazuje problemy, jakie stały przed polskim wymiarem sprawiedliwości okresu dwudziestolecia międzywojennego, związane z ograniczeniem metod identyfikacyjnych. Autorka omawia w niej wykorzystywane na potrzeby wymiaru sprawiedliwości metody identyfikacji, przybliża czytelnikowi administracyjne problemy, z jakimi przyszło mierzyć się po odzyskaniu niepodległości przez nasz kraj na polu tworzenia jednolitej policji państwowej. Przytacza historyczne postulaty odnoszące się do organizacji szkolnictwa policyjnego oraz stara się naszkicować na tle epoki ciekawe sprawy, które szerokim echem odbiły się nie tylko na szpaltach przedwojennych gazet codziennych, ale również na kartach prasy fachowej (przypadki tzw. „zabójstw kolejowych", omawianych przez W. Grzywo-Dąbrowskiego). Na potrzeby artykułu autorka przeprowadziła kwerendę źródeł historycznych (która objęła m.in. Gazetę Administracji i Policji Państwowej). Selected issues of polish forensic science before the II World War. The publication presents problems of the Polish justice system between the two World Wars of XX century which were connected with limits of identification methods. The author discusses several methods that have been used by justice representatives; introduces to the readers the administrative problems that Poland faced after the recovery of its independence in the matter of creating the uniform state policy. Author indicates the historical demands, relating to the organization of police education, attempts to sketch - on the backgrounds of the époque - interesting cases, which were presented not only daily newspapers but also scientific publications. For the purpose of the article author conducted a query of historical sources (which, among others, covered Gazeta Administarcji i Policji Państwowej). VI. Michał Kaczmarski Kilka uwag na temat problemu z ustaleniem przestępstwa źródłowego prania pieniędzy na tle statystyk prokuratorskich w Polsce i Niemczech Skuteczna walka z przestępczością generującą znaczne przychody finansowe wymaga nie tylko wykrycia sprawcy czynu, ale być może przede wszystkim, zlokalizowania i zajęcia korzyści majątkowych uzyskiwanych w związku z popełnianiem przestępstw. Doświadczenia organów ścigania pokazują, że dla wielu przestępców kara pozbawienia wolności nie jest tak dotkliwa, jak pozbawienie ich owoców przestępczej działalności. Autor porównuje uregulowania polskie oraz niemieckie w dotyczące zjawiska prania brudnych pieniędzy. Wysuwa również własne propozycje zmian, których wprowadzenie miałoby na celu zwiększenie efektywności walki z tym zjawiskiem. Some remarks on problem of determining predicate offence of "money laundering" against prosecution statistics in Poland and Germany. The effective combating of crime that generates significant financial income requires not only the detection of the perpetrator but perhaps most of all, location and address of financial benefits obtained in connection with the commission of offences. The experience of law enforcement institutions shows that for many offenders imprisonment is not so severe as the deprivation the fruit of criminal activity. The author compares Polish and German regulations concerning the money laundering. Also puts forward his own proposals for amendments which would be implemented to improve the efficiency of the fight against this phenomenon. VII. Maciej Aleksander Kędzierski Wybrana problematyka realizowania czynności operacyjno-rozpoznawczych w zakresie przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu wynikająca z ustaw kompetencyjnych służb bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz bezpieczeństwa państwa (zarys tematyki). W opracowaniu autor szeroko omawia tytułową tematykę, prowadząc swe rozważania z perspektywy podejmowanych działań taktycznych wobec sprawców przestępstw finansowania terroryzmu. Dokonuje analizy obecnych przepisów dotyczących możliwości prowadzenie czynności operacyjno-rozpoznawczych przez poszczególne służby, szczególny nacisk kładąc na znalezienie odpowiedzi na pytanie o to, która ze służb powinna wykonywać działania w przedmiotowym zakresie, nie tylko związanych z przeciwdziałaniem terroryzmowi, ale również ustalaniem sprawców i zbieraniem dowodów przestępstwa z art. 165a Kodeksu karnego. Selected problems of implementation of inquiry procedures aimed at the prevention of terrorism financing arising from the competency acts of the security services as well as public order and national security services (outline). In this paper the author discusses the broad subject of the title, considering the issues from the perspective of tactical actions taken against the perpetrators of terrorist financing. The analysis is carried out of the current regulations regarding the possibility of conducting inquiry procedures by individual services focusing on addressing the question of which of the services should take actions in this respect not only to prevent terrorism but also to identify the perpetrators and to collect evidence crime under article 165a of the Polish Penal Code. VIII. Justyna Kolbuch Narodowe Centrum do spraw Analizy Przestępstw z Użyciem przemocy w Stanach Zjednoczonych– struktura i kompetencje. W Quantico w stanie Virginia znajduje się, poza innymi jednostkami FBI, instytucja federalna o nazwie National Center for the Analysis of Violent Crime – Narodowe Centrum ds. Analizy Przestępstw z Użyciem Przemocy, w skrócie NCAVC. Autorka opisuje genezę powstania NCAVC, zasady oraz standardy przyjęte na potrzeby jego działania. Artykuł zawiera również pomysły autorki na implementację niektórych zasad rządzących pracą ekspertów NCAVC do polskich uregulowań. National Center for the Analysis of Violent Crime in the United States - the structure and competence. In Quantico, Va., there operates, among other entities FBI, federal institution called the National Center for the Analysis of Violent Crime - in short NCAVC.The author describes the origins of NCAVC, policies and standards adopted for the purpose of its operations. Moreover, the article presents the ideas on the implementation of certain rules governing the work of experts NCAVC to Polish regulations. IX. Mateusz Kucharski Modus operandi sprawców włamań – etymologia i różnorodne aspekty znaczenia pojęcia dla kryminalistyki. Istota precyzyjnego operowania pojęciami w kryminalistyce, która jako nauka stosowana bezpośrednio ingeruje w sferę praktycznych zastosowań mających na celu zwalczanie i ujawnianie przestępczości, opiera się przede wszystkim na właściwym poznaniu i zrozumieniu terminologii wybranych pojęć. Autor omawia ewolucję przedmiotowego pojęcia, jak też odnosi się do istotności tego zagadnienia dla współczesnej kryminalistyki. Modus operandi of perpetrators burglary - etymology and various aspects of the concept for meaning in forensic sciences. Being precise handling concepts in forensic sciences which as an applied since directly interferes in the sphere of practical applications aimed at combating crime and its disclosure, based primarily on the relevant knowledge and understanding of the terminology of selected terms.The author discusses the evolution of the concept and also refers to the importance of this issue for modern forensics. X. Paweł Łabuz, Mariusz Michalski Prawo wobec dopalaczy w Polsce W przedstawionej publikacji omówiono kontrowersyjny w obecnych czasach problem związany z wprowadzaniem do obrotu środków i substancji o potocznej nazwie „dopalacze". Zobrazowano aspekty prawne wobec tego zjawiska oraz przedstawiono metody pozwalające zwalczać ten przejaw przestępczości w znaczeniu przeciwdziałania narkomanii. Legal aspects of narcotic substance called "designer drugs" in the Polish market. The presented paper focuses on the controversial issue at the present time connected with lauching the plant and substances commonly named "boosters" – designer drugs into the market. Authors emphasised the legal aspects of this phenomenon and present the methods to combat this crime in the sense of drug addiction prevention. XI. Ludomir Niewiadomski, Tomasz Bednarek Opakowania dowodów rzeczowych (z perspektywy kilkuletnich doświadczeń). Opracowanie stanowi autorską próbę spojrzenia z kilkuletniej perspektywy na stosowane w Komendzie Stołecznej Policji opakowania specjalnie dedykowane do zabezpieczania dowodów rzeczowych podczas oględzin miejsca, osób, bądź rzeczy - mogących być nośnikami wielu śladów kryminalistycznych, realizowanych na podstawie art. 207 § 1 kodeksu postępowania karnego. Opracowanie powstało dopiero teraz, gdyż pozwala na spojrzenie od strony praktycznej z kilkuletniej perspektywy na funkcjonowanie opakowań, stanowiąc jednocześnie przyczynek do oceny ich stosowania. Autorzy odnieśli się również do problematyki obecnych zmian strukturalnych w technice kryminalistycznej. Evidence pack (from the perspective of several years of experience). Development of an author's attempt to look from the perspective of several years of use in the Metropolitan Police Headquarters package specifically designed for securing physical evidence during the inspection of places, persons, or things - which may be carriers of a number of forensic evidence, carried out under Articles. 207 § 1 Code of Criminal Procedure. The development was only now, as it allows you to look at the practicalities of a few years' perspective on the functioning of the package, while providing a contribution to the evaluation of their application. The authors also have suffered to the problems of the current structural changes in forensic technology. XII. Kazimierz Jan Paczesny Prawnokarna ochrona organów konstytucyjnych w polskim kodeksie karnym – wybrane zagadnienia Artykuł opisuje luki w prawnokarnej ochronie najważniejszych urzędów Rzeczypospolitej Polskiej, w kontekście Rozdziału XVII Kodeksu karnego. Wymieniono przykłady zachowań stanowiących potencjalne modus operandi, ujętych w dyspozycji innych przepisów k.k., a pominiętych w art. 128 Kodeksu karnego. Szczególny nacisk położono na wątpliwości związane z interpretacją znamion przez ustawodawcę oraz związaną z nimi zasadę polskiego prawa karnego, iż wszelkie wątpliwości działają na korzyść oskarżonego (łac. in dubio pro reo iudicandum est). Penal protection of constitutional institutions in the Polish penal code - selected issues. The article describes the legal loopholes in the criminal law concerning the protection of the most important institutions in Poland. In the article there are included the lists of examples of conduct constituting a potential modus operandi included the disposal of the other provisions of the Penal Code and Article 128 of the Polish Penal Code. The doubts referring to the interpretation of legal features is discussed in a very detailed way together with the related principle of Polish criminal law, namely, in dubio pro reo iudicandum est . XIII. Marzanna A. Piekarska – Drążek Pomówienia w zeznaniach świadków koronnych i tzw. małych świadków koronnych jako źródło pomyłek procesowych. Największą grupę dowodów w procesie karnym stanowią dowody osobowe, tak więc fałszywe zeznania, fałszywe oskarżenia czy pomówienia mogą stanowić proporcjonalnie duże zagrożenie dla prawidłowości wydawanych przez sąd orzeczeń. Autorka omawia specyfikę zeznań świadków koronnych, ze szczególnym uwzględnieniem „pomówień". Slander in the witnesses testimonies of crown witnesses and so called small crown witnesses as source of trial irregularities. The largest group of evidence in a criminal trial is the evidence of personal character. For that reason false testimony, false accusations and slander may constitute a relatively serious threat to the equitable judgments issued by the court. The author discusses the specificity of crown witnesses with particular emphasis on slander. XIV. Magdalena Sokołowska Charakterystyka wybranych aspektów przestępczości nieletnich Ze względu na multidyscyplinarny charakter zjawiska przestępczości nieletnich pozostaje ono w sferze zainteresowań naukowców z różnych dyscyplin naukowych m. in. prawa, socjologii, psychologii, pedagogiki, kryminologii czy kryminalistyki. Autorka przytacza i komentuje dorobek naukowy w tej dziedzinie. Próbuje w sposób kompleksowy omówić tytułowe zagadnienie na tle najmowych uregulowań prawnych. Characteristics of selected aspects of juvenile delinquency. Due to the multidisciplinary nature of juvenile criminality, it is of interest to researchers from different scientific disciplines, among others: law, sociology, psychology, pedagogy, criminology and forensic science. Trying to comprehensively discuss the main theme of the background law regulation the author cites and comments on the scientific achievements in that field. XV. Łukasz Malinowski, Katarzyna Syroka-Marczewska Rola biegłego w tzw. procesach medycznych Problematyka dotycząca biegłych ma charakter wielopłaszczyznowy. Przedmiotem niniejszego opracowania będzie przedstawienie pozycji biegłego roli jego opinii z perspektywy tzw. procesów medycznych, które mogą toczyć się zarówno przed sądami cywilnymi, jak i karnymi. Ponadto od 1 stycznia 2012 r. wprowadzono do polskiego systemu prawnego mechanizm pozasądowego dochodzenia roszczeń przed wojewódzkimi komisjami do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, w którym ustawodawca zdecydował się na instytucję quasi opinii biegłego. Autorzy w wyniku analizy przepisów prawa, judykatury oraz poglądów doktryny dostrzegli obszary zagrożeń w zakresie roli opinii biegłego lub biegłych w tzw. procesach medycznych. Autorzy wskazują także na potrzebę odpowiedniego formułowania przez biegłych sądowych wniosków końcowych w opiniach, tak aby były one jasne i zrozumiałe dla organów procesowych oraz stron. W opracowaniu zwraca się także uwagę na koniczność sprawnego sporządzania opinii przez biegłych z uwagi na konieczność przeciwdziałania przewlekłości postępowania. The role of an expert in so-called medical trials. The issue of the experts is a multi-faceted. The subject of this analysis is to present the position of an expert's opinion in medical processes that can take place before civil and criminal penalties. In addition, from 1 January 2012, was introduced into the Polish legal system of extra-judicial redress mechanisms before the provincial committees for the rule of medical events in which the legislature has opted for the institution of quasi-expert opinion. Authors from the analysis of law, jurisprudence and doctrine views perceived risk areas in the role of the expert or experts in the so-called. medical processes. They also indicate the need to properly formulate the forensic conclusions of opinion, so that they are clear and understandable for court and parties of process. The study also calls attention to the efficient preparation necessity these opinions because of counteract lengthy proceedings. XVI. Justyna Szostek, Adam Zbieranek Zastosowanie metody Cognitive Interview w polskiej procedurze karnej" Autorzy opracowania podejmują dyskusję nad możliwością zastosowania metody Cognitive Interview w polskiej procedurze karnej, a także związanych z tym ograniczeniami. Powołując się na aktualne przepisy oraz wyroki sądów analizują w jaki sposób CI może być efektywnie prowadzone w Polsce oraz wskazują, iż istnieje praktyczna potrzeba wdrożenia tej procedury w postępowanie śledcze. The cognitive method in polish penal procedure. Authors of the study discuss whether it is possible to introduce Cognitive Interview into polish penal system. They also point out the most important limitations of such step. According to current regulation and court verdicts they analyze the way in which CI would be the most effective tool in process of collecting information during a criminal case. They also indicate the practical need for such change in inquisitory system. XVII. Franciszek Trzebski Działanie przepisów regulujących wywóz zabytków zagranicę – wybrane przypadki. Od czasu przystąpienia Polski do strefy Schengen zmniejsza się liczba wniosków o zezwolenie na wywóz zabytków zagranicę do krajów Unii Europejskiej. Jest to spowodowane ułatwieniem przekraczania granicy zachodniej i południowej, praktycznie bez kontroli celnej. Autor odnosi się nie tylko do ogólnego omówienia przepisów prawnych, które zapobiegać mają wywozowi zabytków za granicę, ale przede wszystkim przedstawia i dokonuje szczegółowego omówienia poszczególnych przykładów. Applicability of regulations concerning export of monuments – case study. Since the Polish accession to the Schengen area the number of applications for permits to export monuments abroad to the European Union countries has decreased. This is due to the ease of crossing the west and south borders with actually no customs control. Author refers not only to the general discussion of the regulations concerning the prevention of export abroad but, most of all, presents and comments on individual cases in detail.	<urn:uuid:18e108f4-0a01-4eb7-8ff3-7b24d232bb25>	finepdfs	2.513672	CC-MAIN-2023-23	https://kryminalistyka.pl/wp-content/uploads/2018/06/PWK16-streszczenia.pdf	2023-06-07T18:02:06+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-23/segments/1685224654012.67/warc/CC-MAIN-20230607175304-20230607205304-00444.warc.gz	389,053,201	0.867209	0.995897	0.995897	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "eng_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2973, 6096, 8967, 11765, 15174, 18194, 20719, 21236 ]	1	0
lejnych rannych kolegów za mur. Niestety tam już nie miał kto ich odebrać. Uważam to za największe swoje dokonanie w czasie Powstania. Nie strzelanie, w czasie którego trafioło się wroga lub nie, ale ocalenie życia kilkunastu ranionym kolegom – fragment powstańczych wspomnień Eugeniusza Tyrajskiego przytoczył Piotr Miiks. – Ja przede wszystkim nie lubię tego słowa „bohater”. Dlaczego? Myslił bym, że bohater, inny jest przystosowany do walki. Dlałem ojca, który dał mi patriotyczne wychowanie, bo sam walczył w 1919 i 1920 roku z Bolszewikami. I my traktowaliśmy to za swój obowiązek. My robiliśmy to, co nas należało. A przy tym byliśmy święte wysoceński i dlatego właśnie... szczęście. – opowiadał Eugeniusz Tyrajski, przewodniczący stowarzyszenia Środowisko Pułku 18 Warszawskiego, Batalionu i innych Mokotowskich Oddziałów Powstańczych, wiceprezes Zarządu Głównego Związku Powstańców Warszawskich. – Ale co to jest to „szczęście”? Każdy z nas szczęścia pragnie, wręcz pożąda. O szczęściu marzy w rozmyślanie godzinie. Nikt jednak nie wie, jak szczęście wygląda i gdy je spotka to często omijamy. Szczęście trzeba umie wykorzystać. Jak to się stało, że walczyłem i ponadtoylem bardzo dobrze wyszkolony – kontynuował Eugeniusz Tyrajski. I dlatego właśnie to, co pan zaczłowywał, ten fragment moich wspomnień terenu wyciągniętych konnych na Służewcu, gdzie majać osiemnastu lat przystąpiłem do powstania, bo to był i kwietnia, ale po takim szkoleniu, że ja już wstawiałem jako zastępcę dowódcy i drugi. Niestety, nie wszyscy, którzy walczyli byli bardzo ciekawe. W pierwszym momencie zdobyliśmy drogę terenów, a potem Niemcy się zorientowali, zorganizowali i zepchnieli nas. Niegóra to, że z 15-osobowej drużyny, której ja byłem zastępcą dowódcy, zginęło sześć kolegów. Gdy mówię o czasach z okresu walk na Wyspach to zawsze też wspominam swoje serdeczne przyjaźnie Kazia Tęsickiego, pseudonim „Kazio”, który wrocił z partyzanckim trzy dni przed powstaniem i przywiózł mi piękną piosenkę „Dziś do ciebie przyjść nie mogę”. To jest jedna z niewielu piosenek, które rzeczywiście powstały na partyzancie. Pamiętam, przed samym wyjściem do akcji do powstania dowódca kompanii wydał nam broń. Za chwilę ja, Ka- zio i drugi mój przyjaciel Adam Szpaderski, ruszamy do akcji na teren wyciągniętych. Ja widzę, że Ka- zio, który zawsze był pełen humoru stoi teraz z jakąś zasępioną miną. Pytam, co się dzieje, a on mi mówi: „Lepiej od razu dostać się do zostanie ranionym to jako tu nie będzie nic do łupić”. Przesłuchiwany Kazio był pierwszym poległym z naszej kompanii. Dlaczego przy każdych wspomnieniach, przy każdej okazji, muszę o nim te dwa słowa powiedzieć. Mój serdeczny przyjaciel przewidział własną śmierć. Nagrody Redaktora Naczelnego W tym roku zostały wyróżnione cztery osoby Nagrodą Redaktora Naczelnego „Południa”. – Widzimo, że każdy burmistrz jest winien wszystkiemu, co jest nie tak, co nie podoba się choćby niktom tylko mieszkańcom. Ale ten człowiek pełni nie tylko funkcję burmistrza, ale działa też pro publico-bono. Honorowo od- al 45 latków krwi. Znalazły dwa dziesięciolecie kluby honorowych dawców krwi. Działa też społecznie w spółdzielniach mieszkaniowych – powiedział redaktor Bogiński. Przedmiot Nagrody Redaktora Naczelnego „Południa” i oddaną kwer i wspieranie klubów Honorowych Dawców Krwi” uhonorował Rafała Miastowski, burmistrza dzielnicy Mokotów. – Mnie „Południe” kojarzy się z wielkim Mokotowem, z którym żywiony się dwie dzielnice: Wilanów i Ursynów. Mam to szczęście, że oba oboje działacze prawdziwie są dla dzielnicy i dla perły w koronie naszego miasta, czyli Stołecznego Warszawy, którego burmistrzem był przez pan prezydent Soszyński, więc perspektywa jest dla burmistrza Mokotowa. Gratulu- luję wszystkim laureatom i oczywiście „Południu”, z którym łączy mnie to, że od blisko 25 lat oddaję krew i wbrew temu, co o mnie mówią, jest to najlepszy dowód, że nie powrót się tak jak, to może niektórzy wyrazy, które w zar- tobił redaktor Rafał Miastowski. Nagrodę Redaktora Naczelnego za „pominięcie się o godny standard zamieszkania na Augustów- ce” uhonorowana została Maria Przybysz, która – jak podkreślił Andrzej Rogiński – jest przykładem osoby, która wcale nie musi należeć do jakiejkolwiek partii, by upominać się o ważne sprawy dla mieszkańców. – Bardzo dziękuję za Nagro- dę. Byłam zakochana i zupełnie nie przygotowana do wystąpienia oraz zupę, którą sami gotujemy z własnych środków. Na facebooku prowadzę zbiórki odzieży i proszę wszystkich, by odwiedzali smiet- niki jak jest minusowa temperatu- ra. Trzech bezdomnych na Pradze Połnoc, którym się opiekowa- lyśmy, nam zamarzało. Na Pradze Połnoc wspaniała współpraca z burmistrzami doprowadziła do tego, że już jedna z naszych pod- opiecznych, która wciągnęliśmy do domu, otrzymała nagrodę za orzęd- mania morskiego. Chciałbym, by Domy Pomocy Pierwszego Miesiąca Bezdomności utworzyć w każdej dzielnicy – przybliżyła swoją działalność i swój nowatorski projekt Katarzyna Czajka z Fundacji Godnie Żyć. Laudacja Franciszka Małuszczaka i ks. Tadeusza Wojdata – Jestemy zaszczyceni z pa- niem Franciszkiem reprezentować przewieńszą Kapitułę. Bardzo serdecznie się kłaniany panństwu. Z okazji jubileuszu 25-lecia tygo- dyńnika „Południe” uznaliśmy się wy- dawcą tego, który wydawca jest oczywicie Kapituła. Dla laureata, pana Andrzeja Rogińskiego, wielkie gratulacje, wielkie podziękowania i wielkie brava – powiedział ksiądz prałat Tadeusz Wojdat, który także odczytał fragment wydawnictwa. – 25 lat to piękny czas. To się na tej scenie wydarzyło i pojawiło laureatów Nagrody Południa. Ja również znałem się wśród nich, za co bardzo dziękuję – dodał Franciszek Małuszczak. Pożegnanie z papierowym „Południem” – 30 maja ukaże się ostatnie pa- pierowe wydanie „Południa”. Jak wiecie, koniec z papierowym wy- dawaniem gazety. Być może będą działy się jeszcze przypadki wy- dawania gazety w takiej formie, ale będzie jej wydawał cyklicznie. Przedmiotem dyskusji nie będzie, natomiast dziennikar- zem nadal jestem i w przestrzeni publicznej będę również obecny. Mam pełną świadomość, że gdyby „Południe” nie miało określonego standardu prasy lokalnej to pan- stwo byście tu dzisiaj nie przyszli. Czuję, że dla miasta Warszawy coś zrobim. Służby nie zaniecham, bo służba pełni się zawsze? Tylko będę pełnił trochę inaczej – zdradzał Andrzej Rogiński. dokończenie na stronie 7 Kant w ubezpieczeniach ANDRZEJ ROGINSKI Jestem zmartwiony. Poważnie zmartwiony odpowiedziami na pytania zawarte w artykułem „Jak towarzystwa ubezpieczeniowe dbają o życie na drogach i bezpieczeństwo ekonomiczne Polski” („Południe” 20 grudnia 2018). Dobrze, że chciałab zlickało posłów oraz Najwyższa Izba Kontroli zachowało się przyzwrocie. Zwróciłem się z ustawkowaniem się do deklarowanego materiału dziennikarskiego oraz zadałem szereg pytań: Komisji Nadzoru Finansowego, Ministrowi Finansów, Ministrowi Infrastruktury, Ministrowi Zdrowia, Polskiej Izbie Ubezpieczeń. Zapytalem Najwyższą Izbę Kontroli czy planuje ona podjąć czynności kontrolne w powyższej sprawie? Odpowiedź Polska Izba Ubezpieczeń stwierdziła m.in., że „brak za ubezpieczeniowym, aż dość sprzyjają się montowaniu części nieznaczonego pochodzenia w naprawach pojazdów. Rzetelna naprawa oznacza wyłącznie montaż części spełniających standardy bezpieczeństwa [...]”. Ubezpieczenie OC ma za zadanie pokryć koszty doprowadzenia pojazdu do stanu sprzed szkody.” Klamka sztuka komentowała. Komisja Nadzoru Finansowego potwierdziła, że „przeprowadziła kontrolę wszystkich zakładów ubezpieczeń oferujących […] produkty w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Kontrole te skutkowały, w zidentyfikowanych przypadkach niespotawaniem Wytycznych, wydaniem zaleceń w celu zapewnienia zgodności działania ubezpieczycieli z przepisami praw bad zapobiegania interesów uprawnionych…”. Zarządzeniu KNF nierozettleność postępowania albowiem skoro jest tak dobrze to dłączo zakłady ubezpieczeń na masową skalę nie realizują Wytycznych KNF? Dobrze, że KNF wydał Wytyczne. Dobrze, że dostrzegł, iż „znaczna część problemów w likwidacji szkód komunikacyjnych, które sygnalizuje Rzecznik Finansowy wynika z braku „wytycznych przepisów prawa”. To dłączo brak jest inicjatywy ustawodawczej? KNF w odpowiedzi przypomina, że według art. 33 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej „składkę ubezpieczeniową ustala się w wysokości, która zapewnia co najmniej wykonanie wszystkich zobowiązań w umowie ubezpieczenia i pokrycie kosztów wykonania działalności ubezpieczeniowej przez zakład ubezpieczeń”. Rzecz w tym, że zobowiązania nie są respektowane, „twierdzenie, jakoby KNF dawała wiara towarzystwu ubezpieczeniowemu, że przestrzeganie Wytycznych KNF miało zagrozić stabilności finansowej towarzystw ubezpieczeniowych jest nieprawdziwe. Ale to towarzystwa ubezpieczeniowe uważają, że przestrzeganie Wytycznych KNF mogłyby zagrozić ich stabilności finansowej”. Ministrowstwo Finansów zauważa, że przez jeden z podspółodków Rady Rozwoju Rynku Finansowego „rozpatrywana była propozycja wpłatą odzakładowania za szkodę w pojedzie nie na podstawie kosztorysu, ale wyłącznie na podstawie przedłożonych faktur”. Postulat ten uchwodził wojewódzcy Rzeczypospolitej w Finansowej KNF – z uwagi na ryzyko niezamiany przedoszkodowanego do rekompensaty doznanej szkody oraz możliwość zarządu naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony własności prywatnej czy równości”. „To do poszkodowanego należy decyzja, czy dokonywać naprawy oraz jaką formę naprawy – a co z tym ubez i formę rozliczenia odzakładowania – wybrać”. O zgrozie? Zakład ubezpieczeń wypłaci podażkę w metrach kwadratowych a podażkę wody odda auto do naprawy w niejestowanej mechanika, który zamontuje części nieodpowiedniej jakości pożądane z starej szkody i do tego zostanie uszpulona za płata o podatek VAT. Poszkodowana może też w ogóle nie naprawić pojazdu. Takie auto wyjdzie na drogie i stanowić może zagrożenie. Gdzie i uszpulona podażka VAT i Czynnik VAT? Ministerstwo Finansów nie powiedziało, że szkoda została właściwie zlikwidowana. Używanie nieprzepisujących norm technicznych zamienników podczas napraw powypadkowych powinno być jasnym sygnałem dla przedstawiciela Ministra Finansów w KNF do podjęcia działań dyscyplinujących zakłady ubezpieczeń i inicjatywy ustawodawczej. A to nie występuje. Rzeczniczka Ministera Infrastruktury stwierdziła, że kwestie, które Pan porusza nie znajdują się w kompetencjach Ministerstwa Infrastruktury… Natwet w pytaniu napisałem, że Ministerstwo Infrastruktury przewodniczy Krajowej Radzie Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Informuję więc rzeczniczka prasowego. Ze zgodnie ze statutem Ministerstwa Infrastruktury i Zarządzaniem Prezesa Rady Ministrów z 20 kwietnia 2018 r. art. 4(3) obszaru Ministerstwa zajmuje się w szczególności w zakresie działań transport Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Minister Zdrowia nie udzielił odpowiedzi, a miał obowiązek co wynika z art. 6 ust. 2 Ustawy Prawo prasowe z dnia 26 stycznia 1984 r. z późn. zmianami. Art. 44. Mówię, że ktoś utrudnił mi wykonywanie prawa – podlega prawom, albo kara ograniczenia wolności. Najwyższa Izba Kontroli poinformowała, że trwała praca nad opracowaniem wyników kontroli „Ochrona praw konsumentów na rynku ubezpieczeniowym”. Celem głównym w kontroli była ocena, czy odpowiedzialne instytucje zapewniły ochronę interesów klientów przed nieuczciwymi praktykami zakładów ubezpieczeń. Sprawmi poruszonymi w grudniowej publikacji zainteresowałem kilkudziesięciu posłów, głównie członków prezydium komisji finansów, infrastruktury i zdrowia. 15 stycznia 2019 posel Jerzy Gosiewski, za posiednicztem Marszałka Sejmu, złożył interpelację do prezesa KNF Mariana Jurekowiaka o powołaniu rady roboczej do uporządkowania rynku ubezpieczeń komunikacyjnych. Interpelacja nadano nr 28931. Panu Premierzel – napisał posel – Składam wniosek o powołanie grupy roboczej, która podjęłaby się próby uporządkowania zagadnień związanych z rynkiem ubezpieczeń komunikacyjnych. Wniosek powołania grupy roboczej do uporządkowania rynku ubezpieczeń komunikacyjnych, ale często zawierały zapewnienia o tym, że nieprawidłowości nie występują. Odpowiedź posi otrzymał od … podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów z upoważnienia Ministra Finansów. Czy to możliwe, że Marszałek Sejmu nie dospierał pisemny opinię? Odpowiedź na interpelację stwierdził m.in., że „w ostatnim czasie Ministerstwo Infrastruktury zaproponowało powołanie między resortowym zespołu, którego zadaniem byłoby wypracowanie rozwiązań uszlachetniających systemu obrotu używanymi częściami samochodowymi oraz demontażu pojazdów. Związane to jest zarówno z kwestiami środowiskowymi, ubezpieczeniem ruchu drogowego, jak i ograniczaniem (likwidowaniem) szarej sprzedaży w gospodarce”. A więc kolega coś zaproponował a minister udał aktywnego. Przypominę, że posel Jerzy Gosiewski, Adam Oldakowski, Krzysztof Maciejewski 5 lutego 2018 r. złożyli interpelację do PIU w sprawie zminimalizowania klientowi ubiegającemu się o odzakładowanie z OC zwrócenia się do niezależnego rzeczownicy do Ministra Finansów: „… mimo bogać orzecznictwa i wytycznych Komisji Nadzoru Finansowego poszkodowany wciąż skarżą się na niesłusznie zainiszowane odzakładowania z OC komunikacyjnych. W związku z tym rzecznik proponuje, aby w przypadku zatrzymania reklamacji klient mógł zwrócić się do niezależnego rzeczownicy. Jeśli klient będzie miał zastrzeżenia co do wyceny, która zostanie podtrzymana w postępowaniu reklamacyjnym, będzie mógł zlecić jej weryfikację przez niezależnego rzeczownicę. Dziś kosztuje to 200-500 zł. Zakład ubezpieczeń będzie mógł podważyć taką opinię, ale tylko przez powołanie drugiego niezależnego rzeczownicy, który wskazał istotny błąd w wycenie przygotowanej dla klienta. Jeśli ten nie potwierdzi zaistnienia istotnego błędu, to zakład ubezpieczeń będzie musiał zapłacić kwotę wyliczoną przez rzeczownicy zaangażowanego przez klienta i zwrócić wydatki za tę opinię”. Zdaniem przesa Polskiej Izby Ubezpieczeń – jak napisał do Ministra Finansów – „redakcja uchwały wydana przez OC komunikacyjnym może wzrastać o około 10-20 %, natomiast przy całkowitej rezygnacji z wypłat kosztorysowych ponad 46 %. […] Porównując wprost średnią wartość odzakładowan wypłacanych w trybie kosztorysowym do średniej wartości wypłat na podstawie rachunków zauważa można ponad 2,5-krotną różnicę”. W artykule z grudnia 2018 wykazałem, że mitem jest niska zyskowność ubezpieczeń komunikacyjnych. Nie dziwię się, dla PIU najważniejszy jest interes zakładów ubezpieczeń. 13 lutego, podczas posiedzenia Sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, odbyło się pierwsze czytanie senackiego projektu ustawy o ubezpieczeniach usług komunikacyjnych. Jego zadaniem powierzchniowej praktyką jest to, że ubezpieczyciele proponują odzakładowanie, które jest niezamożne. Jest to „wzór żenujący” – stwierdził posel. Odzakładowania bywały nawet dziesięciokrotnie zainżane. Martwi mnie zaniechanie działań przez centralne urzędy państwowe. Andrzej Rogiński Ćwierć wieku z „Południem” ANNA TOMASIK dokończenie ze strony 5 Obiecal też, że tygodnik „Południe” nadal będzie obecny na lokalnym rynku prasowym, ale w innej formie i atrakcyjnie. Podziękowałem też działaczkom, którym w ciągu tych 25 lat współpracowały z „Południem”. Tort i wystawa – Szanowni państwo, dzisiaj jest szczególnie święto, bo i cudowna jubileuszowa data dla „Południa”, no i okoliczności, kiedy wręczane są Nagrody dla człowieka Południa. W imieniu władzy i urzędu warszawskiego, prezydenta Rafała Trzaskowskiego chcę złożyć najszczersze gratulacje i najlepsze życzenia 100 lat, choć to oczywiście mało. I mamy nadzieję, że będziemy spotykać się na kolejne 25-lecia. Znacznie więcej osób, które chętnie i z radością czytają „Południe” od początku jego powstania – życzy Robert Soszyński, wiceprezes m.st. Warszawy, z okazji urodzin tygodnika „Południe”. Aby tradycje stało się zachoć nie zabrakło też lampki wina, słodka, lodów i owoców dla podniebienia. Był też okazja urodzinowy tort z życzeniami. Niestety, nie dla wszystkich okazała się retrospektywna wystawa prezentująca stoklatkisław zdjęć z historii tygodnika „Południe”. Można na nich było odnaleźć siebie z tantznych lat, powspominać, pozować… a także działo się do przesądów. Bo pojawili się – na czele Tadeusza Wojdta – przyrośnięty jest tatu, tylko nie wszędzie równomiernie dystrybuowana. Na życie nie ma aplikacji W części artystycznej wystawy dwunastoosobowy zespół wokalny „Decyble” ze Śluzewskiego Domu Kultury pod kierownictwem Agnieszki Piotrowskiej-Murad. W jego wykonaniu udysleźniali muzykę zarówno w języku polskim, jak i angielskim. Publiczność szczodrze nagrodziła młodych artystów gromkimi bramami, a bezapelacyjne przebojem tego wieczoru została piosenka reaktywna wpisująca się do tej najnowszej fazy wojny o „szukanie”. Na życie nie ma aplikacji / tu zalogować się nie da / Przerażam się cię moją komputerze / postanowiłam żyć w realu (…)” Były też muzyczne zagadki „Jaka to piosenka”, kojarzące się z dzieciństwem każdego pokolenia, których autorką jest Krystyna Kwiatkowska, a zaprezentowane przez dzieci pod kierunkiem Marii Śledzer. FOT. JAN KURZAWA Niestrudzony tropiciel absurdów codzienności RAFAŁ DAJBOR Gdyby żył, to w 2019 roku obchodziłby 90 urodziny. Stanisław Barea, bo o nim mowa, choć nie żyje od ponad trzydziestu lat, wciąż cieszy się popularnością. Wciąż gdzieś słyszymy, że coś jest jak „u Bari”, lub jak „u Barei”. I nie jest to żadny plątunelment, bo Barea bezlitośnie pięściował w swoich filmach głupoty, nonsensy i wszelkie niedociągnięcia naszej codzienności. Reżyser urodził się w Warszawie 5 grudnia 1929 roku. W początkowym okresie swej twórczości kręcił komedie czysto rozrywkowe. Począwszy od lat 70. wszystko się zmieniło, a Barea-rozmiślacza zastąpił Barea-tatyk. I tu na razie drapieżny, że traktuje swoją filmografię jako „nieważny pająk”. „Co mi robiłeś jak mnie zapięsz?”, „I, Miś” uznawa- nie są dziż za jeden z odkryć Adama Kina Moralnego Niekoolo. Czyli nur- tu, do którego zaliczają się m.in. „Barwy ochrone” Zanussiego, „Człowiek z marmuru” i „Czło- wiek z zalezu” Andrzeja Wady, a także filmy Holland, Kijowskiego, Kieslowskiego czy Fala. W filmografii Barea występują twórczości Barea umyka nierzadko wątek varsavianizmu. A przecież akcja wszystkich najważniejszych filmów tego reżysera toczy się w Warszawie. W komediach Barea możemy zobaczyć to, czego już dzisiaj w Warszawie nie urzymy. Na przykład tramwaje w alei 3 Maja na Powiślu („Mąż swojej żony”), 611 i na placu Grzybowskim („Miś”, „Barwy ochrone”). Znimierniczy Budynek sklepów wychodzi po granicę Solca („Co mi robiłeś jak mnie zapięsz”, 1978). Tzw. „Burga-garski Cyrk” przy Kruczkowskiej („Miś”). Komedia Barei można dziś oglądać także jako dokument Warszawy, której już nie ma. Wielką siłą filmów Barei był jego aktorzy. Należeli do nich przede wszystkim Wojciech Po- krocz, Krzysztof Kowalewski, Bronisław Pawlikowski, Jan Miecznik, Czesław Czechowski i Wiesław Gola. To jednak tylko polowa aktorskiego sukcesu kul- towych filmów. Ta druga polowa to Mistrzowie Ekipy. Sporość kilkuset aktorów, którzy przewi- nęli się przez plany filmowe dzie- Barea, wydobyć można pewną podgrupę. To ci, którym dane było wypowiedzieć kwestie, które weszły do potocznego poszyczy, zaczęły się własnymi. Po- ługujemy się nim na co dzień w towarzyskich rozmowach Wiemy, że to „u Bari”. Ale... kto to powiedział? Zamienne jest to, że wypowiadane przez tych aktorów słowa przesignalej dzis popularnością ich samych. Wciąż są powtarzane, znane, cytowane. Zaś ich wykonawcy przyciągali so- stali kurzerz zapomnienia. Tu powrócę sobie na autore- klamie. Niektórzy znamienici Krytycy Politycznej ukazała się właśnie moja książka, zatytułowa- się on „Jak u Bari, czyli kto to powie- dział”, poświęcona barejskim Mistrzom Biprodu. Jej bohaterami są m.in. Krzysztof Świętochowski, Jerzy Karaszkiewicz, Józef Naberczak, Mariusz Gorczyński, Ludwik Pak, Wojciech Zagórski, Andrzej Stockingier i Eugeniusz Robaczewski. Wszyscy ci aktor- kacje wypowiadacze w filmach Barea „są, ale nie słowa”, które na co dzień funkcjonują w telewizji, publicystyce, w internetskich ma- wach, w codziennych rozmowach. Warto dowiedzieć się kim byli. Zyciorysy bohaterów tej książki składają się zarówno z sukcesów, jak i dramatycznych wydarzeń, bo życie żadnego z nich nie było nudne! Jestem przekonany, że aktorzy, choć nie są dziś powszechnie znani, zasługują na to, by o nich pamiętać. Ich biografie pełne są niepowtarzalnych przygod woom- ni, aktorzy, czasem także chyboczynnych. – Warto je znać. Zapraszam serdecznie do lektury! Od redaktora: Rafał Dajbor w ciągu osiem lat współpracy z „Południem” ukończył mistrzowską szkołę dziennikarstwa. Nie przynuza, pisze na temat, wy- ciąga na jaw smaczk. Książka jest jakby zwieńczeniem tego solidnej pracy nad każdym tekstem. O poznanie autorów „Południa” świadczą także książki. Ukażo- się ich około 150; jest to liczba orientacyjna. Czy możecie wska- zać Państwo inną gazetę lokalną z takim wynikiem. Przywołam więc następujące nazwiska: Lesław M. Bartelski, Monika Warneńska, Mariola Pryzwan, Czesław Mirosław Szczepaniak, Antoni Kopp, Marcin Popowski, Ewa Ziegler-Brodnicka, Jan Wininecki, Tadeusz Władysław Świątek, Rafał Podra- za, Wojciech Dabrowski. Książki napisane przez te kontrtery: Leo- nad Karpiłowski i Andrzej Sitko. I ja popelnikiem kilka. Nie jestem w stanie wyliczyć wszystkich autorów, którzy pisali dla „Południa”. Ale oprócz wyżej wymienionych przywołuję ponad- te: Marka Szymańskiego, Bogdana Zmijewskiego, Marusza Zb. Ziel- niskiego, Jarosława Aleksandro- wicza, Andrzeja Wiśniowskiego, Alicji Kowalskiej, Marii Mie- dzyńska, Wodzickiego, Jerzego Kraśniewskiego, Zofii Mietka- wicz, Michała Borzymińskiego, Mirosława Mirończyka, Mari- Jolandy Przybysz, Dariusza Ma- ciejewskiego, Władysława Adam- skiego, Tomasza Grochulskiego, Marcina Kalickiego, Jana Kurza- we, Daniela Lage, Wojciecha Ma- tyjaskisa, Przemysława Millera, Piotra Pieńkosza, Anięc Majchrzak. Oto także zapewne wysoki po- ziom dziennikarstwa. Dziękuję Im za współpracę. Andrzej Rogiński	09c2b345-a28d-4cad-be51-62f940ba933d	finepdfs	2.089844	CC-MAIN-2024-38	https://poludnie.com.pl/wp-content/uploads/2019/05/Poludnie-nr-1-z-dnia-30-maja-2019-r.pdf	2024-09-12T18:45:08+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-38/segments/1725700651491.39/warc/CC-MAIN-20240912174615-20240912204615-00069.warc.gz	437,139,586	0.999696	0.999915	0.999915	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 6382, 17243, 22183 ]	1	0
Przeciw globalnemu kapitalizmowi! Pracownicza Demokracja Listopad 2014 Nr 177 (230) Cena: 2 zł Faszyzm STOP! Demonstracja 8 listopada s. 12 Czas na Ruch Sprawiedliwości Społecznej Głosujmy i walczmy o zmianę Żadnych zwolnień na kolei! Termin strajku musi być ustalony s. 3 patrz s. 9 * RUCH SPRAWIEDLIWOŚCI SPOŁECZNEJ * Wybory samorządowe 16 listopada: walczymy o zmianę Przedstawiamy trzy regiony, w których kandydują członkowie Ruchu Sprawiedliwości Społecznej. Wrocław: KWW Lewica Wrocławska Wrocławianki i Wrocławianie, W listopadzie wybierzecie samorząd i będziecie mieli kolejne 4 lata, żeby sobie porozmawiać. Mało kto zna nazwisko choćby jednego radnego. Dlaczego? Bo po wyborach Was wybranci mają Was gdzieś. Teraz jest okres spotkan, zaczepiania podłużania się, ale po wyborach? Spróbujecie pójść do urzędu i coś załatwić a zrozumiecie, że demokracja nie działa, kiedy w radach nie ma „naszych”. Takich, których oburza krzywdą ludzka i którzy zawsze, kiedy takie rzeczy się dzieją znają czas i siły by Was bronić. Takich kandydatów znajdziecie na liście „Lewica Wrocławska”, to jest lista działaczy społecznych, którzy chcą powalczyć o tanią komunikację miejską i godne życie dla tej większości mieszkańców Wrocławia, którzy nie mają pieniędzy w banku, których nie stać na urlop i którzy walczą o jakąkolwiek pracę, żeby nie wegetować tylko żyć naprawdę. Miasto wbrew pozorom może w wielu sprawach pomóc, ale tylko miasto, któremu Wy mieszkańcy patrzycie na ręce. Oni, kandydaci z naszej listy „Lewica Wrocławska” idą tam, żeby skuteczniej pomagać lokatorom, dłużnikom, pracownikom nabitym w butelkę klientem wielkich międzynarodowych korporacji. Rada Wrocławia nie zmieni nieludzkiego systemu, w którym prawa mają tylko ci, którzy mają pieniądze, a reszta jest tych praw pozbawiona, ale mogą zlagodzić niektóre jego aspekty. To jednak wymaga, żebyście wszyscy mieli poczucie, że miasto jest „wasze”, a nie „ich”. I ta kampania na rzecz Wrocławia równych i wolnych ludzi to początek długiej drogi, na której organizują referendum, blokując eksemisje na bruk i mądre głosują zmieniać będziemy Polskę. Zacznijmy ja zmieniać we Wrocławiu. Ludzie, których rekomenduję nie są tak znani ze swej społecznej postawy jak ja. Nie występują w mediach, ale niczym się ode mnie różnią, więc jeśli bliższe wam jest przestanie społecznej sprawiedliwości i pomocy wzajemnej oddającą na nich swój głos, a nie na tych, którzy zapomną o was jak zwykle. Razem odzyskamy Wrocław i całą Polskę! Piotr Ikonowicz Województwo Lubuskie: KWW Nowy Ład Napisali o nas, że jesteśmy anonimowi, tymczasem za tekstem zawsze kryje się człowiek. Poznajcie więc nas, KWW Nowy Ład – szeroka koalicja lubuska, ruchy miejskie, społeczne, działaczy i działaczek partii Zielony, Ruchu Sprawiedliwości Społecznej, Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych, zielonogórskiej grupy Kampanii Przeciw Homofobii. Wszystkich nas łączy wrażliwość społeczna i szczere zaangażowanie na rzecz poprawy jakości życia zwykłego mieszkańca i mieszkanki województwa lubuskiego. Dlatego postanowiliśmy połączyć swoje siły i wspólnie czerpać z naszych doświadczeń. KWW Nowy Ład to nie tylko nowy skład, ale przede wszystkim nowa jakość zarządzania. Warszawa: KWW Ruch Sprawiedliwości Społecznej - Piotr Ikonowicz Przedrukujemy fragmenty wywiadu z Agatą Nosal-Ikonowicz, kandydatką RSS na Prezydentkę Warszawy, który ukazał się na portalu „Polityka Warszawska”. Do kogo kieruje Paní swój polityczny przekaz? RSS celuje w osoby, które do tej pory nie chodziły do wyborów? Od ponad dwudziestu lat większość przegrywa wybory. Ta większość to ludzie, którzy nie głosują. I mają rację, bo żadna partia nie odpowiada na ich potrzeby. Doskonale to rozumiem. Sama w ostatnich latach nie głosowałam. Jestem aktywną obywatełką, większość czasu poświęcam innym ludziom i działalności społecznej. Ale nie będę dodawała głosu na wciąż tą samą politykę ignorowania elementarnych praw i potrzeb większości. A to oferują wszystkie partie parlamentarne. W jaki sposób chcą Państwo tę większość zmotybilizować? Skoro nie mamy na kogo głosować, organizujemy się sami. Z tego powodu powołaliśmy Ruch Sprawiedliwości Społecznej. Bo nie ma innego wyjścia. Niemal o każdym aspekcie naszego życia decydują politycy. Najbardziej wtedy, gdy oświadczają, że daną dziedzinę nie będą się zajmować. Efekty widać gołym okiem. Jakie są przykłady tych efektów? Nie potrzeba specjalnej ustawy reprewacyjnej? No to teraz mamy szmaragdne kuratorów, którzy odzierają kamienice, parki, przychodnie w imieniu martwych dusz, osób które zgodnie z metryką powinny dzisiaj mieć 170 lat. Każdy powinien się o siebie martwić sam? No to pomoc społeczna nie wypełnia swoich funkcji, a najuboższymi obywatelami są dzieci. Tam gdzie państwo i samorządy pozostają bierne, zwyciężą bezwzględna siła, egoizm i owianictwo zamiast interesu społecznego. Co w tej sytuacji mogą zrobić władze lokalne? Samorząd może łagodzić skutki liberalnej i antyspołecznej polityki prowadzonej na szczeblu krajowym. To jest właśnie nasz program dla Warszawy. Tanie usługi publiczne, szerszo pojęta polityka społeczna, edukacja – wszystko to, co służy wyrównywaniu szans. Warszawa ma być miastem równości społecznej i zapewnieniem nam wszystkim pewnego minimum bezpieczeństwa socjalnego. Wtedy każdy będzie wiedział, że utrata pracy to nie jest koniec świata. To uwolni nas od strachu. W ten sposób też strażac rację bytu absurdalne oferty pracy w stylu 4 zł za godzinę w ochronie. W ten sposób wpłyniemy na uczywilizowanie rynku pracy w Warszawie. Na jaki wynik swój i swojego ugrupowania liczy Paní w tych wyborach? Nie powstałymy po to, żeby wziąć udział w tych czy innych wyborach. Jestemy alternatywą. Wiemy, że nie można zmieniać wszystkiego na raz, więc zamierniśmy zająć się tymi dziedzinami, w których zmiana będzie oznaczała powstanie zupełnie innego obrazu całości. Wiemy, że Polska i Warszawa stana się miejscami, w których da się normalnie żyć, bez leku o najbliższą i dalszą przyszłość, że przeciętny obywatel będzie mógł coś planować, realizować te plany. Wszystko zależy więc od tego, czy jako społeczeństwo potrafimy sobie już wyobrazić, że to jest możliwe, że jesteśmy w stanie ich przegłosować. Jeśli tak, to wynik powinien być dobry. Jednak, jeśli nie, to większość, która przegrywa wybory i tym razem, w dniu głosowania znów pozostanie w domu. Jakie są dalsze plany na działalność – szczególnie na szczeblu warszawskim? Będziemy się organizowali na poziomie lokalnym – tworząc poradnie prawne, wspólnoty konsumenckie, społecznie prawny, a także tocząc wspólne walki o te czynie ważne ze społecznego punktu widzenia rozwiązania. Będziemy tworzyli również ogólnopolska organizację, której celem będzie walka o poprawę sytuacji dłużników, którzy nie mogą w samotności ponosić konsekwencji tego, że władze uznały, iż należy z Polski zrobić raj dla firm poszukujących taniej pracy i jednocześnie nie ścigać podatków od korporacji, które wykorzystują Polki i Polaków. Incydentalne interwencje, które oblicuje Ewa Kopacz niewiele wniosą. I dlatego, wcześniej, czy później, zmiany będą konieczne. Rozmawiał: Bartłomiej Kożek (Patrz też s. 7 – wywiad z Filipinem Ikonowskim) Strajkujemy, głosujemy i walczymy z faszyzmem W listopadzie mają się odbyć ważne strajki, organizowana jest demonstracja Razem Przeciw Nacionalizmowi (08.11) i mają miejsce wybory samorządowe (16.11). Według Pracowniczej Demokracji te wydarzenia są ze sobą powiązane - istnieje istotny związek między walką strajkową, głosowaniem i antyfaszyzmem. Kolejarze zapowiadają, że ogłoszą strajk w dniu manifestacji warszawskiej 6 listopada. W tym samym dniu pielęgniarki protestują na Pomorzu i również grożą strajkiem (patrz s. 9). I bardzo dobrze. Obcy więcej pracowników brali z tego przykład i oby doszło w Polsce do wielkiej fali strajków. Wytrącaloby to rządzących polityków i biznesmenów ze ich pewności siebie wobec niezamożnej większości społeczeństwa. Strajki są najważniejszą formą walki dla tej większości. Dlaczego? Źródłem społecznej niesprawiedliwości nie jest ludzka natura, jak mówią prawica, lecz wyzysk. Wszelkie zyski pochodzą z pracy pracowników, a nie "przedsiębiorczości" milarderów. Konflikt między pracą a kapitałem wyraża prawdziwą sprzeczność interesów - inaczej niż sztuczne podziały promowane przez panujących operujące się na różnicach narodowościowych, "rasowych", płciowych, religijnych czy dotyczących orientacji seksualnej. Nie dojdzie do realnych zmian społecznych bez masowych protestów i masowych strajków (więcej o tym na s. 8). W czasach, jak dzisiejsze, kiedy ruchy protestu zwykle nie są masowe, większość ludzi nie wierzy, że istotna poprawa warunków życia ta drogą jest możliwa. Czy zamiast tego ludzie mają więc wiarę w oficjalną drogę do takiej poprawy poprzez głosowanie w wyborach? Taka jest nadzieja klasy rządzącej. Niestety, dla naszych władz, główny nurt polityki nie budzi bynajmniej entuzjazmu. Powszechnie mówi się o kryzysie zaufania do polityków. W sondażu przeprowadzonym w 10 krajach Europy w maju 2014 r. jedynie 3% respondentów w Polsce deklarowało, że ufa przedstawicielom sceny politycznej. Aż 93% mówiło, że w ogóle nie ma zaufania do polityków (we Francji było to nawet 94%). Takie sondaże tylko potwierdzają to, co już niemal wszyscy wiedzą. Dlaczego więc głosować? Dlaczego prowadzić kampanię wyborczą? Pracowniczka Demokracja nie twierdzi, że sama zmienia osób na czele państwa na poziomie krajowym (rząd) lub lokalnym (samorząd) przyniesie ludziom lepsze życie. Obecnie w radach miasta czy w krajowym parlamencie może jednak pomóc w budowaniu oporu na ulicach, na uczelniach i w miejscach pracy. Dlatego próbujemy wspólnie z innymi budować Ruch Sprawiedliwości Społecznej. Niektóre osoby, z którymi działałyśmy w RSS, wierzą, że można zmienić społeczeństwo wygrywaniem wyborów. My tak nie uważamy, jednak łączy nas przekonanie, że trzeba się organizować do przeprowadzenia aktywnych kampanii również poza czasem wyborów. Wiemy, że trzeba walczyć – to jest naszym wspólnym mianownikiem i bardzo dobrym podstawą do wspólnego działania. Kryzys i faszyzm Lewicowe ruchy przeciwko wyżywkowi i dyskryminacji nie są jedynymi, które mogą rosnąć w siłę w obecnych czasach. Z historii wiemy, że głęboki kryzys kapitalizmu stanowi żyżną glebę dla skrajnie prawicowych demagogów, a pośród nich również dla faszyzmu. Obecnie w Polsce faszyści z Ruchu Narodowego nie stanowią wielkiej siły, ale błędem byłoby lekceważyć ich potencjał do wzrostu. W Grecji otwarcie nazistowska partia Złoty Świt otrzymała zaledwie 0,29% głosów w wyborach parlamentarnych w 2009 r., a niedługo potem - w czerwcu 2012 r. - zdobyła 18 mandatów. Jeśli nie stworzymy alternatywy na lewo od polityków głównego nurtu, damy faszyzdom większe szanse na przyciąganie poparcia ludzi niezadowolonych ze swojego losu w tym niesprawiedliwym ustroju. Tak więc tworzenie autentycznie lewicowej alternatywy jest ważną częścią walki z faszyzmem. Jednak to nie wystarczy. Trzeba również organizować antyfaszyzistowskie demonstracje, protestować przeciwko dyskryminacji i popierać strajki. Autentyczna lewica - czyli lewica, która nie ma nic wspólnego z Leszkim Millerem - musi działać przeźnacz w ruchu strajkowym, w kampaniach wyborczych i antyfaszyzistowskich. Tym, co łączy nasze działanie na wszystkich tych polach walki, jest strategia budowania masowej samorganizacji i solidarności klasy pracowniczej. Andrzej Żebrowski Wielka demonstracja kolejarzy 6 listopada Termin strajku musi być ustalony Związki kolejowe podjęły decyzję o zorganizowaniu strajku w Przewozach Regionalnych. Jego termin nie jest jeszcze ustalony. Przedstawiciele 14 central kolejowych związków 20 października podpisali dokument skierowany do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, w którym domagają się zawarcia porozumień dotyczących segmentu przewozów regionalnych w Polsce, oddłużenia spółki i wstrzymania zwolnień z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Zapowiedzieli też, że na realizację tych postulatów związki będą czekać do 31 października. Za sytuacja PR jest m.in. wynikiem decyzji marszałków niektórych województw, które utworzyły własne spółki przewozowe, przeznaczając na to publiczne pieniędze. Pieniądze poszły do nowych firm zamiast zasiłki już istniejącej spółce przewozowej, udzielcowem której są te same samorządy. Związkowcy żądają między innymi zarzucenia współpracy samorządów z konkurencyjnymi spółkami. Ministerstwo w odpowiedzi stwierdziło, że nie może być adresem postulatów związkowych, ponieważ kwestie dotyczące zwolnień pracowników i wstrzymania współpracy ze spółkami konkurencyjnymi nie leżą w kompetencjach Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Wobec takiego stanowiska związki kolejowe podjęły decyzję o zorganizowaniu strajku w Przewozach Regionalnych. Jego termin nie jest jeszcze ustalony. Tymczasem 6 listopada przed MIR w Warszawie odbędzie się pikieta protestacyjna, na którą przyjadą kolejarze z całej Polski. Kolejarze muszą zapewnić, by w czasie demonstracji ogłoszony został termin strajku. Przewozy Regionalne uruchamiają blisko 1,6 tys. pociągów w ciągu doby, z których korzysta dziennie ok. 250 tys. pasażerów - głównie dojeżdżających pociągami do pracy czy szkoły. Joanna Puszwacka Trwa kampania wyborcza do „samorządów”. Uczestniczą w niej również faszysty. Przyjmujemy się bliżej poznaniom największej ze zbierania tego rodzaju – Ruchowi Narodowemu, tworzonymu głównie przez nawiązujące do wzorców z lat trzydziestych XX wieku Oboź Narodowo-Radykalny i Młodzież Wschospelka. W programie RN zawarte są (a jakże by inaczej) postulaty „społecznogospodarcze”. Przeczytać tam można m.in. o potrzebie „...pracy dla zapewnienia dostatku rodzinom. Dziśnia praca w naszym kraju stała się towarem luksusowym, bo obłożonym zdumiewająco wysokimi daninami publicznymi. Obecny system opodatkowania pracy i organizacji świadczeń społecznych jest nie tylko nieefektywny, ale także sprzeczny zarówno z interesami pracodawców, jak i samych pracobiorców (podkreślone, M.W.), wszystkie nastenie moje) (...). Zlikwidujemy Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zniżając miliardy złotych na utrzymanie (...) Niezbędna jest emerytura obywatełska, czyli świadczenie należące wszystkim obywatelom bez wyjątku, niezależnie od ich zarobków i czasu pracy, branży, formy zatrudnienia etc. Świadczenia pozwalające każdemu utrzymać się na minimalnym poziomie. Wszystko, co ponadto, winno wynikać z osobistych i dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnych. (...) Kolajnym środkiem ograniczenia obecnej skali marutowstwa i złodziejstwa jest zawężenie liczby urzędników. Likwidacja biurokracji nie polega na podważeniu roli kompetentnych i uczciwych urzędników, ale na ucieniu nadmiernego zatrudnienia...”. W tej materii faszysty z RN nie wykazują się żadną oryginalnością. Podejście jak wszystkie prawicowe partie od KNP do „pokojaków” przedu o Rzeszomo wysokich „kosztach pracy” w Polsce, gdy w rzeczywistości owe „koszty” są tutaj jednymi z najniższych w Europie. Recepta na „uzdrowienie” gospodarki ma być likwidacja „zdziędziskiego ZUS-u” i „przeróżnionej biurokracji”. Rzecz jasna nie ma najmniejszych powodów, aby lewica uprawiała apologię obecnego systemu emerytalnego. Jednak „rozwiązań” proponowane przez faszystów (i innych prawaków) nie rozwiązuje żadnych patologii obecnego systemu. Główną emeryturę ze „złego” ZUS-u zastąpi po prostu głowna „emeritura obywatelska” wypłacana z „dobrego” budżetu. A jeśli kto chce wyższy standard życia, to proponuje mu się dodatkowe ubezpieczenie dobrowolne. Tak jak obecnie. Owa „równa dla wszystkich” emerytura byłaby w istocie miałącym uderzenie w te grupy pracowników, które wywalczyły sobie szczególne uprawnienia (np. górnicy, nauczyciele) krokiem wstecz, równaniem w dół. Tak samo żalosne zawodzenie o „paszytujących na podatkach urzędnikach”, jest zwykłym szczuciem jednych grup pracowników przeciw drugim. Używając słowa „urzędnik” prawa wrzuca dyrektorów z ministerstw i urzędów centralnych, członków zarządów spółek skarbu państwa, różnych szermierznych „specjalistów” i „konsultantów” zgarniających milionowe „wynagrodzenia” i odpawy, do jednego worka ze zwykłymi, mało zarabiającymi pracownikami administracyjno-biurowymi. Tych pracowników, tak samo jak w innych sektorach, dotykają wyzysk, zwolnienia (zwłaszcza w przypadku wszelkich cieni w wydatkach publicznych), złe warunki pracy, umowy śmieciowe, mobbing. Powinniśmy innych pracowników być solidarni wobec zatrudnionych na niższych szczeblach administracji publicznej, gdyż są członkami tej samej, wyzywanej klasy pracowników najemnych. Natoniek tak holubny przez wszelką prawicę „podatnik” może być zarówno wyzywianym pracownikiem, jak i wyzywającym go tzw. „przedsiębiorca”. Wspólnego interesu między nimi nie ma i być nie może. (...) Na pikierce stawiło się również wielu mieszkańców kocowska i kilku miejscowych lewaków, którzy krzyczeli m.in. „rasici i faszyści”. Kłamstwa Winnickiego o „cygańskim bandryfizmie” są tym bardziej absurdalne, że grupa Romów, która zamieszkała na terenie byłych ogrodów działkowych we Wrocławiu liczy niespełna 60 osób, z których większość to dzieci. Wbrew rasistowskim kłamstwom Winnickiego, państwo polskie wcale nie traktuje „ujęcia” mniejszości etnicznych, Włochów, władze wyczoły proces mieszkańcom kocowska, chcąc ich eksmisować. W Gdańsku władze dokonały po miast interweniować zdecydowanie, osłaniając nielegalną działalność. Domagaliśmy się zdecydowanych działań wobec notorycznego naruszania prawa. Zapowiedzieliśmy również, że gdy Ruch Narodowy dojdzie do władzy, takie problemy będą załatwiane bez żebnej zwłoki i bez oglądania się na poprawność polityczną. (...) Na pikierce stawiło się również wielu mieszkańców kocowska i kilku miejscowych lewaków, którzy krzyczeli m.in. „rasici i faszyści”. Kłamstwa Winnickiego o „cygańskim bandryfizmie” są tym bardziej absurdalne, że grupa Romów, która zamieszkała na terenie byłych ogrodów działkowych we Wrocławiu liczy niespełna 60 osób, z których większość to dzieci. Wbrew rasistowskim kłamstwom Winnickiego, państwo polskie wcale nie traktuje „ujęcia” mniejszości etnicznych, Włochów, władze wyczoły proces mieszkańcom kocowska, chcąc ich eksmisować. Bojówki uliczne Faszysty, oprócz „zwykłego” rozciągania uprzędzeń dolaczają jeszcze przemoc ulicznych bojówek. Przemoc wobec tych, którzy nie pasują do wizji ujednoliconego, opartego na skrajnym konformizmie i dryfu społeczeństwa. Temu służy budowa paramilitarnej bojówki o nazwie Straż Marszu Niepodległości, a przede wszystkim spód rastisowskiej, skrajnie prawicowej hołoty pod nazwą Marsz Niepodległości. Coroczenie związany on jest z atakami na osoby i miejsca ułożsiane z lewicą antysystemową, na przykład oszołoczenie ataku na sklepy Syrena i Przychodnia), alternatywny styl życia (węgierskie restauracje, również nie mieszczą się w faszystowskiej definicji „normalności”), mniejszościami seksualnymi (spalenie „Łęczy” na pl. Zbawiciela). Czy wreszcie po prostu z niszczeniem własności publicznej i atakami na zwykłych warszawiaków. Aby przeciwdziałać temu zagrożeniu, konieczne są dwa, równolegle działania. Pierwszym z nich jest budowa szerokiego frontu antyfaszystowskiego, łączącego różne (nie tylko związek z radykalną lewicą) osoby i organizacje. Organizowanie wydarzeń (jak np. koncerty) i demonstracji (jak 8 listopada) antyfaszystowskich i antyrajsistowskich. Cele tego jest doradne przeciwnie nie się faszystowskim terrorom. Drugim jest budowa prawdziwie lewicowej alternatywy wobec partii głównej, ruchu ludowego. To faszystom podziwiamy się pod lewicowe hasła, kładwanie buntowników wobec obecnego systemu, którymi nie są i być nie mogą. Są bowiem jedynie wyrazicielami frustracji i nienawiści części klasy średniej, drobnych kapitalistów nieradzących sobie w konkurencji z wielkimi korporacjami, lecz również pełnymi gardy dla „robił”. Częścią walki z faszyzmem jest więc także głosowanie w zbliżających się wyborach samorządowych na lewicę społeczną, w tym na współtworzoną przez Pracowniczą Demokrację Ruch Sprawiedliwości Społecznej. 8 listopada odbędzie się ogólnokrajowa demonstracja antyfaszystowska w Warszawie [patrz s. 12]. Podobne demonstracje odbędą się również w innych miastach w innych terminach. Michał Wysocki 200-tysięczne protesty w Irlandii Jeśli rząd nie zniesie opłat za wodę - siła ludu zniesie rząd! Niezch rząd irlandzki będzie ostrzeżony - jeśli nie zniesie opłat za wodę i nie skasuje Irish Water, to rosnąca fala siły ludu zmieści ten rząd. W sumie 200 tys. ludzi w całej Irlandii maszerowało w sobotnich protestach, 1 listopada, w skali niewidzianej od pokolenia. Nowy nastrój oporu i rebelii zainfekował lud Irlandii. Pomimo deszczu ludzie zgromadzili się w miastach i miasteczkach całej kraju. Na niektórych protestach palono pakiety instalacyjne Irish Water. Na innych kończyło zgromadzeniami na głównych rondach i skrzyżowaniach. Rząd był już wcześniej na przegranej pozycji. Jego nerwowi rzecznicy obiecywali redukcje rachunków dla niezamożnych i utrzymywali, że zamierzają ograniczyć opłaty. Jednak wszyscy wiemy, że gdy raz wprowadzą opłaty w jakiejkolwiek formie, będą w stanie podnieść je, gdy protesty ustąpią. Przatego musimy teraz eskalować ten ruch. 10 grudnia dajemy im możliwość tego uczynienia. O godz. 13.00 w dniu, kiedy Ruch Przeciwko Wodzie (Right2Water Campaign) wzywa wszystkich przed parlament (Dail). Odjeździe od pracy, wyjdzie z uczelni. Zabierzcie każdego i każda na protest. Nigdy więcej nie pozwolimy żadnym zradom wpychać nam ciec do gardel i karac nasze dzieci za zbrodnie bankierów. Ruch opłat za wodę może wydać na świat całą nową epokę w polityce irlandzkiej - gdzie zamiast łapówek i karierowiczów podejmujących wszystkie decyzje i śmiejących się z drodze do banku, lud jest czynnikiem, który ma znaczenie. Z www.swp.ie - witryną Socjalistycznej Partii Pracowniczej (SWP), siostrzaną organizacji Pracowniczej Demokracji John Molyneux, członek SWP w Irlandii, mówi: Dziś w Irlandii było wspaniałe. Chodzę na demonstracje od 1968 r. I NIGDY w ciągu tych 46 lat nie widziałem tak masowej mobilizacji ludzi z klasy pracowniczej w ich społecznościach. Liczyło - 8-10 tys. w Letterkenny, 5 tys. w Bray, 1,5 tys. w Gorey, 8 tys. w Drogheda (!) itp. - są niewiarygodne. Teraz musi rozwinąć się to w zgromadzenia lokalne, a następnie skoncentrować na parlamencie w dniu masowej odmowy 10 grudnia - jeśli rząd będzie do tego czasu wcisnąć istni! Tłumaczył Filip Ilkowksi Hongkong Trwają protesty Masowe protesty w Hongkongu wciąż trwają po tym, jak rozmowy między liderami opozycji a rządem skończyły się bez ugody. Demonstracje odbywają się od kilku tygodni – rozpoczęła je strajk studencki 22 września. Protestujący ządają, by w wyborach 2017 roku mieszkańcy mogli sami wybierać szefa lokalnej administracji. Jednak pod koniec sierpnia rząd Chin ogłosił, że będzie można wybierać jedynie sposób dwóch lub trzech zatwierdzonych przez władze kandydatów. Stanowisko Nurtu Międzynarodowego Socjalizmu w sprawie nowej wojny na Bliskim Wschodzie Stanowisko Nurtu Międzynarodowego Socjalizmu w sprawie nowej wojny na Bliskim Wschodzie Stany Zjednoczone na czele tzw. „koalicji chętnych”, obejmującej państwa NATO i arabskie reżimy, rozpetają nową wojnę na Bliskim Wschodzie. Barack Obama i inni zachodni przywódcy zapewniają nas, że jest ona zupełnie czym innym, niż militarne eskapada George’a W. Busha. Celem ma być, rzekomo jedynie „stamszenie, i w końcu całkowita eliminacja” tworu określonego jako „Państwo Islamskie”. ISIS bądź ISIL. Media pełne są doniesień o okrucieństwach popełnianych przez tę organizację. W rzeczywistości ataki wymierzone w ISIS są kontynuacją tzw. „wojny z terroryzmem” Busha. ISIS wytworzyło się pośród chaosu spowodowanego inwazją USA na Irak. Wdrożyło się dzięki sekciarskiej i nie dość dobrze zorganizowanej reżim Bazara al-Asada, by zniszczyć Rewolucję Syryjską - wojnie domowej roznicejanej przez zagorzalszych poparczników USA z Arabii Saudyjskiej i innych państw Zatoki Perskiej. Jak i skromponowanemu i brutalnemu sekciarskiemu reżimu Nuriego al-Malikiego, który Stany podtrzymywały, żeby utrzymać kontrolę nad Irakiem powodując narastające niezadowolenie wśród sunnickiej mniejszości. Umocniło to ISIS przejęcie Faludy i Mosulu. Uspokoiło to swoją kampanią przeciwko ISIS, czyli „średniowieczną” ideologią i brutalność działan - są dokładnie takie same, jak te, których używano przeciw Al-Kaide, aby uzasadnić inwazje na Afganistan i Irak. To prawda: ideologia ISIS jest reakcyjna, a jego metody odrzucające - szczególnie wtedy, gdy atakuje sztyły i chrześcijan, sabotują tym samym rozwój zjednoczonego ruchu przeciw zachodnim mocarstwom imperialistycznym i ich lokalnym sojusznikom. Jednak kierowana przez USA kampania będzie jedynie budować poparcie dla ISIS, umożliwiając dżihadystom kreowanie się na antyimperialistycznych bojowników. Nie można wierzyć, że autorzy wojen, które spustoszyły Afganistan i Irak, będą bronić tych, którzy - jak Kurdowie w Północnej Syrii - są zagrożeni przez „Państwo Islamskie”. To nie jest „wojna humanitarna”, ale wojna w celu utrzymania dominacji zachodniego kapitalizmu nad Bliskim Wschodem i podtrzymywanie reakcyjnego porządku politycznego, który służy tej dominacji. Istnieje alternatywa dla obydwu stron w wojny. W 2011 roku arabskie masy udowodniły, że są w stanie dokonać rewolucji przeciwko skorumpowanym i brutalnym dyktaturom - w Tunezji, Egipcie i Syrii. Prawdziwa zmiana przyszła od dolu - od zwykłych ludzi - usuwając Ben Alego w Tunezji i Mubaraka w Egipcie bez pomocy USA, które w rzeczywistości popierali obu tyranów. Kontrewolucja dążąca do zdławienia tych ludowych powstań stworzyła warunki, w których różne formy reakcji - USA, Izrael, reżim Asada, Arabia Saudyjska, ISIS były w stanie odzyskać inicjatywę. Jestemy jednak przekonani, że kolejne wstrząsy rewolucyjne rozniećą walkę na nowo. Tymczasem zobowiązujemy się mobilizować przeciw tej nowej wojnie i wszystkie katastrofom, jakie ze sobą przyniesie. Koordynacja Nurtu Międzynarodowego Socjalizmu (IST) 7 października 2014 (IST jest nurtem, przy którym jest afiliowana Pracownica Demokracja) Samolot F/A-18 Hornet marynarki wojennej USA. 25. rocznica upadku Muru Berlińskiego OBALIĆ DZISIEJSZE MURY Kiedy w listopadzie 1989 roku walli się Mur Berliński, Gabi Engelhardt należała do działaczek nielegalnej lewicy w Niemczech Wschodnich. O swoich doświadczeniach opowiedziała Yurimu Prasadowi. Wydarzenia, które rozegrały się jesienią 1989 roku oraz koniec państwa wschodnioeuropejskiego, zostały zapoczątkowane wiosną i latem przed obaleniem Muru, a nawet wcześniej. Rewolucje 1989 roku wywodzą się z tradycji rewolii, które miały miejsce w Niemczech Wschodnich w 1953 roku, w Polsce w 1956 roku i w Czechosłowacji w 1968 roku. W Niemczech Wschodnich ludzie „glosowali nogami”, przenosząc się do Niemiec Zachodnich. Gdy w 1989 roku pogorszyła się sytuacja gospodarcza politycznie na całym świecie, a zwłaszcza w bloku wschodnim, masy strumyk emigracji przeskoczyli się w szeroką rzekę. Należałam do tych, którzy uznali, że nie emigrują i nie pozostawiają domów, rodzin ani dotychczasowego życia. Chcieliśmy dokonać zmian w siebie. Kryzys międzynarodowy, niezdołność klasy rządzącej Niemcami Wschodnimi do zareagowania na coraz silniejsze pragnienie reform politycznych i społecznych oraz jej poparcie dla ataku chińskiego wojska na demonstrantów na placu Tiananmen – wszystko to doprowadziło do wybuchu. Działaczka Należałam do lewicowej grupy z Karl Marx Stadl (dzisiejszej Chemnitz), która przekształciła się później w Jednoczoną Lewicę. W 1980 roku jako młoda działaczka ruchu pokojuowego i na rzecz praw człowieka, straciłam pracę maszynistki w miejscowej gazecie. Innymi słowyśioło się o wiele więcej; niektórzy trafił nawet do więzienia. Muśliśmy się wtedy spotykać w kościołach, choć większość z nas nie zaliczała się do wierzących chrześcijan. Tylko tam mogliśmy względnie otwarcie mówić, co myślimy o naszym państwie albo innych tak zwanych krajach „socialistycznych”. Rozmawialiśmy o różnych sprawach – o pociskach manewrujących, ochronie środowiska i prawach człowieka. Dowiedziawszy się o maskarze na placu Tiananmen, zorganizowałyśmy spotkanie poświęcone sytuacji w Chinach. Myśleliśmy, że przyjdzie niewiele osób, ale kościół był przepelniony – podejrzewaliśmy, co prawda, że co najmniej połowa obecnych to agenci Stasi. Ludzie obawiali się, że Tiananmen może się powtórzyć w Niemczech Wschodnich, jeśli powstańcy. Od 1987 roku Niemcy Wschodnie przeżywały poważny kryzys gospodarczy. W sklepach brakowało podstawowych towarów. W 1989 roku ludzie sarkali, że dłużej już tego nie wytrzymają. 7 października, podczas obchodów 40. rocznicy powstania Niemieckiej Republiki Demokratycznej, wyszliśmy z kościołów na ulice. W centrum miasta pod wielkim pomnikiem Karola Marksa dymitraże świętowały urodziny państwa. Policjanci zagrodzili drogę naszemu pochodowi liczącemu około 800 uczestników. Z nami podążały siły specjalne. Zaatakowali nas armatkarze wodnymi i aresztowali 26 osób. Władze były przekonane, że wystarzą nas z ulic, ale się przeliczyli. Tego dnia zaatakowano także zwyczajnych przechodniów. Policja aresztowała nawet gapiów. Po protestie uswiadomiśmy sobie, że zaszła istotna zmiana. Więlu z nas miało wśród rodziny lub przyjaciół wojskowych, którzy powiedzieli nam, że reżim bliski był podjęcia decyzji o wprowadzeniu stanu wojennego i że w bocznych ulicach stały transportery pełne żołnierzy. Nagle wszędzie zaczęły się dyskusje polityczne. Otwarte spotkania musiano już organizować w trzech kościołach na raz, bo jeden nie pomieściłby wszystkich chętnych. Gazety też zaczęły się wyławiać z obowiązującej linii. Nawet członkowie partii rządzącej otwarcie przyznawali, że potrzebne są reformy, ale było to późno. Trwała już rewolucja. Panowało poczucie, że możemy zdziałać wszystko. Ruch nie objął jeszcze fabryk, gdzie skupiała się siła ekonomiczna, ale wkroćce miał i do nich przekroczyć. Wielu z nas żywiło wtedy nadzieję, że kiedy pożegniemy się represyjnej biurokracją państwowej, zbudujemy na Wschodzie nowy socjalizm. Dopiero później większość zdała sobie sprawę, że na bazie tego, co w Niemczech Wschodnich nazywano socjalizmem, nie dało się zbudować prawdziwego socjalizmu. Ponieważ symbolem naszego żądania demokratycznych praw stała się swoboda podróżowania, partia rządząca nie mogła już dłużej zamykać granic. Kiedy się jednak otworzyły, kryzys się pogłębił, ponieważ ludzie mogli porównać swoje życie z poziomem życia w Niemczech Zachodnich. Tak zwany socjalizm w Niemczech Wschodnich oznaczał braki prawie wszystkich podstawowych produktów oraz brak demokratycznych praw. Wydawało się, że kapitalizm na Zachodzie ma o wiele więcej do zaoforowania. Postulat reunifikacji W styczniu w protestach brało już udział 150 tysięcy osób. Hasła na demonstracjach się zmieniły, z „to my jesteśmy narodem” na „jestesmy jednym narodem”. Wrażnie domagano się zjednoczenia Niemiec. Dla części z nas oznaczało to, że chcąc wszczęliśmy rewolucję, przegraliśmy, a kapitalizm wygrał. Dopiero po kilku tygodniach dostrzegłam, że charakter ruchu się zmieniał. Postulat reunifikacji był tak naprawdę domaganiem się lepszego poziomu życia. Klasy panujące wschodniej i zachodniej części Niemiec w obawie przed ruchem społecznym szybko się porozumiały co do ponownego zjednoczenia kraju. Odbyło się ono odgórnie. Odzwierciedlało to problem w przywództwie lewicy. Na samym początku rewolucji nie było wśród nas wrażenie zdefiniowanej grupy, kiedy więc ruch wystartował, niewiele mieliśmy do zaoforowania w sferze ideologii. Recesja Nadzieję 1989 roku zaczęły wkrótce błądzić, gdy zjednoczone państwo pograło się w recesji gospodarczej. Masowo zamknięte fabryki, wskazniki bezrobocia wzrosły w górę. Nowa, połączona klasa panująca wymiała nam, że nie wolno docierać się wyższych płac, ponieważ doprowadzi to do wzrostu liczby bezrobotnych i dalszego zamknięcia zakładów pracy. Wśród bezrobotnych i nisko opłacanych mieszkańców wschodniej części Niemiec występuje dziś swojego rodzaju nostalgia za przeszłość. Ludzie tęsknią za gwarancją, zatrudnienia, mieszkania oraz podstawowym zabezpieczeniem społecznym, choć w rzeczywistości kryzys gospodarczy, który ogarnął Niemcy Wschodnie sprawił, że było to nie do utrzymania. W warunkach dzisiejszej recesji nawet za Zachodzie wielu pracowników uważa, że stary system miał pewne cechy lepsze od powszechnego dzis lęku przed przyszłością. Panuje jednak także realistyczne przekonanie, że nie da się do tego wrócić. Po dwóch latach, jakie upłynęły od rewolucji 1989 roku, znów wylegliśmy na ulice. Tym razem sprzeciwiłyśmy się zamykaniu fabryk. W 2004 roku znów odbyły się podobne demonstracje na znak protestu przeciw próbom cięcia świadczeń społecznych. Wszystkie trzy fale protestów zaczynały się w poniedziałkowe wieczory, znane są pod nazwą „poniedziałkowych demonstracji”. Klasa panująca nadal ma się czego obawiać w związku z wydarzeniami 1989 roku. Teraz, gdy klasa pracująca na wschodzie i zachodzie Niemiec nie jest już podzielona, mamy większą szansę podjęcia zjednoczonej walki, jaka jest nam potrzebna. Doświadczenie 1989 roku uczy nas przede wszystkim tego, że socjalizm nie można narzucić z góry. Musi on wyrosnąć oddolnie. Duch rewolucji nadal żyje. Jeśli pytają mnie, dlaczego nie doprowadził do pożądanych zmian, odpowiem, że rewolucja jeszcze się nie skończyła. Tłumaczyła Hanna Jankowska * PYTANIA W RUCHU * PYTANIA W RUCHU * Akt oskarżenia wobec kapitalizmu Anno Domini 2014 Filip Ilkowski, doktor politologii w Instytucie Nauk Politycznych UW, członek Pracowniczej Demokracji oraz zarządu Ruchu Sprawiedliwości Społecznej, w rozmowie z Janem Błońskim (z tytularnego klubu zielonych "Otrut") formułuje akt oskarżenia przeciwko współczesnemu kapitalizmowi. Kandydat RSS do Rady Warszawy z dzielnicy Praga Południe obnaża mankamenty i wady dzisiejszego sposobu rządzenia światu oraz wskazuje alternatywy. Jan Błoński: Którejś wiedzie droga od zainteresowanych naukowych do konkretnych działań politycznych? Filip Ilkowski: W moim przypadku to jedna i ta sama droga. Jeszcze zanim byłem studentem, angażowałem się w różnego typu działalność. Mieszkałem wtedy w Szczecinie – przygotowywaliśmy spotkania, protesty. Pierwszy, który organizowaliśmy, był w sprawie wojny w Czeczenii w 1994 roku. Te dwie ścieżki się zaczęły przepłatać. - Działa Pan w Pracowniczej Demokracji, która weszła w skład Ruchu Sprawiedliwości Społecznej. Czy angażowanie się w te konkretne ruchy jest jakimś sygnałem niezgodny? Nie łatwiej byłoby działać w PO i utrzymać stan rzeczy, czarpć z niego korzyści, niż próbować go zmieniać? - Działam w ruchach, które są anty-systemowe. To prawda, że jest to radykalna krytyka – w sensie rozumienia radykalizmu jako konsekwentnej opozycji wobec całości dzisiejszego systemu. Tu chodzi o sprawę podstawowej wolności – zarówno społeczne, jak i indywidualne. Sam fakt, że uznałeś to za radykalizm pokazuje, jak bardzo dzisiejsza sytuacja jest sprzeczna z fundamentalnymi potrzebami ludzkimi, które w obecnym świecie mogą i powinny być zaspokajane. - Dlaczego więc te elementarne potrzeby ludzkie nie są w dzisiejszym świecie zaspokajane? - Z tego zacierającego powodu. Mówiąc językami Marksa, sposób organizowania się ludzi, oparty na kapitałistycznych stosunkach produkcji, nie jest w stanie w sposób pełny wykorzystać sił wytwórczych, które dzisiaj posiadamy. Jest wiele absurdów tego systemu – samo istnienie chronicznego głodu, niedożywienia około miliarda ludzi – to potężna liczba – stanowi akt oskarżenia wobec globalnego kapitalizmu anno domini 2014. Jesteśmy w stanie wysyłać ludzi na Marsa – co pewnie wkrótce nastąpi – i dokonywać naprawdę niewarygodnych rzeczy, a nie jesteśmy w stanie wyżywić własnej populacji. - Czy Ruch Sprawiedliwości Społecznej jest szansą na alternatywę, budowanie od podstaw czegoś innego od partii rządzących i ruchów skrajnie prawicowych? - Tak mam nadzieję. Chcemy wyrażać głos świata pracy. Angażujemy się w walkę ze skandalami reprewatyzacji i eksmisjami na bruk, z czego Piotr Ikonowicz, założyciel RSS, jest najbardziej znany. Dążymy do rzeczywistej, ekonomicznej, równości i sprawiedliwości, odebrania bogactwa oligarchom. RSS pragnie być krzykiem niezamożnej większości i przedstawić socjalistyczną alternatywę, przy rozumieniu socjalizmu jako antytytuły zarówno tego, co jest dzisiaj i tego, co było w PRL-u. Czyli socjalizm w sensie rzeczywistej, powszechnej demokracji początkowo od miejsc gospodarki. Staramy się iść w tym kierunku – czy nam się uda, tego oczywiście nie wiadomo. - Wybory samorządowe będą pierwszym tego typu sprawdzeniem? - Będziemy startować w Warszawie. Stądżmy, ile jesteśmy wari tu, w stolicy, gdzie możemy startować samodzielnie. - Jaki jest plan dla miasta? - Jeżeli chodzi o ogólny kierunek – to bardziej równa społecznie Warszawa, której władze stają po stronie niezamożnych mieszkańców w ich konfliktech z pracodawcami, kamienicznikami i bankierami. Nie gettowano ośiedli i wielkie biurowce, apartamentowce, tylko budownictwo komunalne. Nie prywatny cmentarz, tylko stołówki szkolne. Nowe żłobki i przedszkola, szczególnie w rozbudowujących się dzielnicach miasta. Stolica jest rzekomo jednym z najbogatszych miast w Polsce, a większość ludzi tego bogactwa nie czuje w swoich kieszeniach. Niestety, na poziomie samorządu nie możemy zmienić sposobu naliczania podatku od nieruchomości, ale będziemy walczyć o tę zmianę, by ścigać więcej od finansistów i innych właścicieli wielkich biurowców z warszawskiego "City" – o wprowadzenie rozdaju miejskiego podatku równościowego. Na pewno będziemy wszelkimi możliwymi sposobami zwalczać prywatyzacje i reprewatyzacje. Te drugą można uznać za przekręt 25-lecia w stolicy – rodzaj masowego rozdawania bogactw najubożniejszym cwnakom w imię "prawa własności" sprzed 70 lat. Przecież wtedy Wawelberg wykupił mieszkania komunalnych, a te, które są, często znajdują się w fatalnym stanie. Wielu ludzi nie stać na to, żeby kupować mieszkania na wolnym rynku. Naszym zdaniem polityka mieszkaniowa jest odpowiedzialnością władz. Planujemy też doprowadzić do budowy własnej elektronyjnej śmieciowę, w której wykorzystana byłaby energia odnawialna. Oznaczałoby to tani i ekologiczny prąd. Poza tym, konieczne jest promowanie transportu publicznego. Jednak nie w ten sposób, że podniemieśmy opłaty dla samochodów – ale przez obniżkę cen biletów ZTM. Ścieżek rowerowych też jest zbyt mało. Tam, gdzie są najbardziej potrzebne, jest ich najmniej, czego przykładem są Aleje Jerozolimskie. To są oczywiste, nieduże sprawy, ale też istotne. - Ale każda władza obiecuje trzy miliony mieszkań. - Mamy inną wizję, bo nie jesteśmy zakleszczeni w kapitalizmie. Nasza wizja nie jest kapitalistyczna, wręcz przeciwnie – socjalistyczna. Socjalizm, czyli, zgodnie z nazwą, coś społecznego. Socjalizm to samorzadujące się społeczeństwo, a w kapitalizmie rządzą właściciele kapitału. - Czy marksizm jest w XXI wieku ideologią, która może być skuteczna? - Nie wiem, czy nie brzmi to zbyt religijnie: "marksizm jest alternatywą". Marks dość dobrze zrozumiał, jak działa kapitalizm. Oczywiście, nie w każdej sprawie miał 100% racji. Zmarł 130 lat temu, także od tamtej pory minęło sporo czasu. Opisał jednak jak działa kapitalizm, jaka jest jego spirala dynamika, prowadząca do kryzysu i wewnętrznej zapadki hiszpańskiego kapitału, w którym żyjemy – również przyrodniczej. W tym sensie bez Marksa nie zrozumiemy współczesnej gospodarki – to tak, jakby z fizyki zabrac Einstein. - Czy dziś więc wydaje to się łatwiejsze, żeby w wielu krajach nastąpił zorganizowany, zjednoczony bunt robotniczy pod jednym „sztandarem”? Czy pracownicy są w stanie takie działanie zaplanować i przeprowadzić? Jeśli tak, to dlaczego tego nie robią? Jest to pewność latwiejwsze, bo żyjemy w bardzo zintegrowanej gospodarce, dużo bardziej niż na przykład po I wojnie światowej. Również środki przekazu informacji są dużo szybsze i dostępniejsze. Problem jest jednak bardziej złożony, bo każde klasowe społeczeństwo jest w tym sensie zamkniętą całością, że zędziplni również przyjmują ideologię głoszoną przez panujących. Oczywiście, musi być alternatywa, także polityczna, czym się zastąpi obecne państwo. - Trzeba wziąć na siebie tę odpowiedzialność. - Musimy tylko uwierzyć, że potrafimy – nie kupujemy ideologicznych argumentów drugiej strony, które ostatecznie mają na celu utrzymanie władzy tych, którzy nam rządzą ekonomicznie, politycznie, a ostatecznie we wszystkich sferach życia społecznego. Jako zorganizowani pracownicy możemy to zrobić – nikt za nas tego nie zrobi. Tylko pracownicy mogą wyzwolić siebie i swoją pracę z tych pęt kapitału, z jego kajdan. - Jakby to miało wyglądać – robotnicy spotykali by się w grupach na przykład na cotygodniowych zebraniach i ustalali, co jak produkują; że w tym tygodniu, dajmy na to, tyle a tyle stali lub szkła? - W każdym momencie, gdy w historii pojawiali się walki robotnicze na dużą skalę, tworzyły się takie ciała przedstawicielskie. Różnie je nazywano – czy rady robotnicze, czy Międzyzakładowe Komitety Strajkowe, "Solidarność" w 1980 roku w Polsce. To ciała wybierane w zakładach pracy, ale organizujące się też międzyzakładowo, które mogą stać się formą alternatywnej władzy w skali państwa. Te ciała wybierane były w poszczególnych miejscach pracy, gdzie wybierano komitety, które koordynuje działanie danego zakładu. Jednocześnie wybieramy delegatów do tych właśnie międzyzakładowych struktur, które z kolei wybierają z siebie stali rząd, czy stałe przedstawicielstwo. Ta demokracja jest prawdziwa, w tym sensie, że jest odrębna od obecnej, pozornej demokracji, która nie dotyczy w ogóle syfery gospodarki – idę do pracy, muszę robić, co mi każą, i tak ktoś może móc z dnia na dzień wywiązać się z roboty. Myślę, że odpowiednią tego nazwą jest "demokratyczne planowanie produkcji", z wizją stopniowego rozszerzania strefy bezpłatności. To trudny do przewidzenia proces reform, ale zakres rozszerzania tej strefy rośnie w miarę postępu technicznego i możliwości produkcyjnych człowieka. Dzisiaj formalnie mamy bezpłatną służbę zdrowia i edukację, za to w wolnym od wyzysku społeczeństwie socjalistycznym moglibyśmy rozszerzać to na transport, mieszkaniowość, etc. Żeby sama praca stawała się w coraz mniejszym stopniu pracą za pieniędze, pod przyrzemusem, byle tylko przeżyć, a bardziej twórczym rozwiązywaniem zainteresowań. Ta eliminacja rynku jest stopniowa, to już nie jest jednorazowy akt – ale jednorazowo musimy odebrać władzę z rąk właścicieli kapitału. Współpraca jest jedną z cech, które czynią nas ludźmi Kapitalizm nieustannie stawia ludzi przeciwko sobie, jednak to nie jest droga ludzkiej ewolucji – pisze John Parrington. Czy światem rządzi konflikt czy też współpraca? Pisząc w jednym z październikowych numerów dziennika "The Guardian", filozof John Gray stwierdził, że "destrukcyjny konflikt ludzki ma swe źródło w wadach, którymi skażona jest sama istota człowieckiego bytu". Tego rodzaju argument często jest wysuwany przeciwko tym, którzy pragną lepszego świata. Z całą pewnością ostatnie kilkaaset lat jasno dowiodło, że kapitalizm tworzy społeczeństwo skłonne do przemocy i zniesienia. Czy jednak są to nieodłączne cechy ludzkiego charakteru? Studia nad ewolucją człowieka wskazują na coś zupełnie innego. Według nich to współpraca, a nie konflikt, jest naszą decydującą cechą gatunkową. Współdziałanie jest wpisane w naszą biologię, od kiedy ludzie zaczęli używać narzędzi do zmiany otaczającego ich świata. Co istotne ta aktywność od samego początku była oparta na współdziałaniu. Jeśli chcesz znaleźć na to dowody, spójrz w czerwie oczy. Zobaczysz, że składają się one z białek, zabarwionej tęczówką i czarnej żrenicą. Taka budowa wyraźnie różni się od oczu szympansów, naszych najbliższych kuzyków w świecie zwierząt, których gałka oczna ma ciemny kolor. Dzięki wyjątkowym cechom naszych oczu możemy śledzić spojrzenie innych podczas wspólnej pracy nad jakimś zadaniem. Badania nad ludzkimi niemowlętami wykazały, że od bardzo wczesnego wieku zaczynają one śledzić ruchy oczu innych. W przeciwieństwie do ludzi młode szympansy nie wykazują tego typu zainteresowania. Studia nad żyjącymi na wolności szympansami pokazują, że takie czynności życiowe, jak szukanie pożywienia, podejmują one w pojedynkę. Dla nich normą jest konkurencja, a nie współpraca. Kolejną unikalną cechą ludzką jest język. Dzięki niemu możemy wspólnie planować, komunikować złożone pojęcia wyrażające nasze myśli i pragnienia, jak również verbalnie rozwiązywać problemy. To oznacza, że w przeciwieństwie do innych gatunków, ludzie posiadają samoświadomość. To właśnie ta ludzka świadomość, wraz ze zdolnością do odkrywania nowych sposobów manipulacji światem naturalnym, stanowi tajemnicę naszego sukcesu jako gatunku. Jednak te zdolności nie miałyby żadnego znaczenia, gdyby nie umiejętność używania ich we współpracy z innymi ludźmi. Dowodem na to jest fakt, że przez większość czasu istnienia istot ludzkich na Ziemi, nasze społeczeństwa charakteryzowały się przede wszystkim współpracą, a nie konkurencją. Jak stara jest tendencja do współpracy ukazują zachowane skamieniałości. Wskazują one że już ok. 1,8 milion lat temu nasi pra-ludzy przedkowie opiekowali się obłożenie chorymi i niepełnosprawnymi. Oczywiście głupotą byłoby zakląć, że w tych prehistorycznych społecznościach konflikty nie występowaly – na przykład na tle skąpych zasobów żywności. Jednak jest jasne, że zmiana tendencji na rzecz konfliktu zaczęła się wraz z powstaniem społeczeństwa klasowego ok. 8000 lat temu. Dążenie różnych klas rządzących do gromadzenia coraz to większych bogactw prowadzi do wojen, w których zwykle ludzie są tylko pionkami. Jednocześnie zjądztwia nieustannie próbują stosować taktykę „dziel i rządź”. Na przykład dzisiaj politycy obwiniają imigrantów za niskie płace i brak mieszkań, choć wszystkie dowody wskazują na to, że problemem jest kryzys kapitalizmu. Jednakże choć konflikt jest podstawową cechą społeczeństwa klasowego, to zwykle ludzie często skłaniają się do innych zachowań. Ich przykładem może być pomoc obecnemu człowiekowi w potrzebie lub wstąpienie do związku zawodowego. Czytając to odzyskujemy naszą liczącą sobie miliony lat skłonność do współpracy. Biorąc pod uwagę, że obecny kapitalizm zagroża cywilizacji poprzez katastrofę globalnego ocieplenia, ta skłonność jest nam teraz potrzebna bardziej niż kiedykolwiek. Tłumaczył Jacek Szymański Spóźniona pomoc i odroczone badania – Zachód wobec Eboli Niepowstrzymane rozprzestrzenianie się wirusa Ebola w zachodniej Afryce jasno pokazuje, że odpowiedź Zachodu na ten kryzys jest bezsuzeczna. W tym samym czasie na jaw wychodzi coraz więcej dowodów na to, że opracowanie lekarstwa na tę chorobę było odwołane w czasie gdyż – jak sądzono – specyfik ten nie przyniesie zysku. Ostatnie raporty wskazują na to, że Ebola w Afryce Zachodniej rozprzestrzenia się z powodu niedostatecznej pomocy zadeklarowanej przez świat zewnętrznzy. Z kolei pomoc zadeklarowana często nie jest potem realizowana. Według fachowego czasopisma "The Lancet Infectious Diseases" sama Liberia będzie potrzebowała w listopadzie 4800 łóżek szpitalnych. Tymczasem USA zaoferowały 1700 łóżek dla całej Afryki Zachodniej. Eksperci szacują że potrzeba 615 mln funtów (3,285 mld zł.) natychmiastowej pomocy na walkę ze skutkami wybuchu epidemii. Z tej sumy do dnia 17 października dostarczono jedynie 227 mln funtów (1,212 mld zł.). Rzecznik organizacji pozarządowej „Medicins Sans Frontieres” (Lekarze bez granic) powiedział: „Od miesięcy wysyłaliśmy do masowej wysyłki personelu i sprzętu, lecz dostawy są zawsze spóźnione”. Kapitalizm zdaje się być bardzo źle przygotowany na radzenie sobie z wirusem Ebola – nawet w swym zamożnym mateczniku. Doktor Craig Spencer z Nowego Jorku został zdiagnozowany jako zakażony Ebola po powrocie z zachodnioafrykańskiej Gwinei, gdzie przebywał na turnusie leczący chorych z tym wirusem. Natychmiastową odpowiedź władz stanów Nowy Jork, New Jersey, Connecticut i Illinois było poddanie kwarantannie wszystkich pracowników służby zdrowia, powracających z Sierra Leone, Liberii i Gwinei – państw, w których Ebola wybuchnęła w tym konkretnym roku. Podjęto też decyzję wbrew opinii ekspertów medycznych, którzy twierdzili, że taka kompletna kwarantanna jest bezużyteczna. W USA nie przyniesie ona żadnego efektu, może jednak zniechęcić do powrotu tych, którzy mogliby być najbardziej pomocni w przystrojeniu wirusa. Podkopywane paniką zarządzenie zostało ostatecznie wycofane 27 października. Kilka leków przeciwko Eboli jest w trakcie opracowania, jednak żaden z nich nie został jeszcze przetestowany w praktyce. Ebola może być powstrzymana poprzez izolację zarażonych i odtworzenie drogi, jaką doszło do zakażenia. Jednak lekarstwo mogłoby to zadanie znacznie ułatwić. „Na szczepionki przeciwko Eboli nigdy nie było dużego rynku” – powiedział Thomas W. Geisbert, członek zespołu, który był w składzie komisji szkockiego lekarstwa w 2005 r. „The New York Times” dodał, że w owym czasie naukowcy wyprodukowali szczepionkę która osiągnęła 100% skuteczność u małp. Prognozowano wtedy, że gotowy lek może być dostępny w 2011 r. Jednak specyfik nigdy nie został skierowany do badań klinicznych. Firmy farmaceutyczne nie widziały rynku dla tego leku, a co za tym idzie możliwości zysku, więc odłożyli projekt na później. Rząd brytyjski wcześnie podjęł decyzję dotyczącą lekarstwa do Liberii, Sierra Leone i Gwinei, mimo że jego własne ministerstwo spraw zagranicznych odradzało podróże do tych krajów poza „absolutnie koniecznymi” przypadkami. W tym samym czasie Australia wprowadziła całkowity zakaz wydawania wiz wjazdowych dla obywateli wszystkich krajów, dotkniętych przez wirus Ebola. Ken Olende Tłumaczył Jacek Szymański Jastrzębskie Zakłady Remontowe Bez walki nie da się uratować miejsc pracy Komitet Protestacyjno-Strajkowy w Jastrzębskich Zakładach Remontowych wystosował 9 października list otwarty do premier Kopacz, w którym zwrócił się o pomoc w wstrzymaniu zwolnień grupowych w zakładzie. Kilkaset górników ma stracić pracę w związku ze zmianami, jakie wprowadza zarząd spółki. Polegają one na skoncentrowaniu się wyłącznie na działalności remontowej i zrezygnowaniu z działalności górniczej. Zarząd uzasadnia te działania m.in. wysokimi kosztami pracy. Takie argumenty są oburzające piszą związkowcy, gdy wychodzą na jaw fakty o wprowadzeniu ze Spółki przez byłego prezesa i dyrektorów ok 3,2 mln zł w formie łapówek. Ponadto jednocześnie powołuje się nową spółkę, w której wynagrodzenie za te same czynności jest o kilkaset złotych wyższe. Związkowcy bronią miejsc pracy i podejmują w tym celu różne działania. Jednak wydaje się, że proszenie o pomoc przedstawiciela rządu odpowiedzialnego za politykę antypracowniczą nie przyniesie dobrych rezultatów. Siła związków nie są listy, lecz organizowanie protestów i strajków w miejscach pracy. PGE - Ramb, Betrans i Bestgum Za strajkiem W spółkach należących do PG, przez ostatnie dwa miesiące trwało referendum strajkowe. Wzięło w nim udział blisko dwa tysiące pracowników, z czego większość opowiedziała się za strajkiem. Związki zawodowe domagają się podwyżek dla wszystkich pracowników w wysokości od 3 do 5 zł na godzinę. Pomimo mediacji i strajku ostrzegawczego w czerwcu nie doszło do porozumienia w tej sprawie. Decyzja odnośnie daty przeprowadzenia strajku jeszcze nie zapadła. Miedza - Bełchatów Przeciw 6-dniowemu tygodniowi pracy Kilkaset osób wzięło udział 25 października w manifestacji zorganizowanej przez związki zawodowe z kopalni i elektrowni. Uczestnicy manifestacji protestowali przeciwko m.in. planom wprowadzania sześciodniowego tygodnia pracy, wysokiemu bezrobociu oraz niskim placom w spółkach. Oświata Nauczyciele zapowiadają protesty Narasta niezadowolenie nauczycieli z sytuacji w polskiej oświacie. Na konferencji prasowej zorganizowanej z okazji Dnia Edukacji Narodowej przedstawiciele oświatowej Solidarności wyliczali problemy nękające środowisko szkolne. Po pierwsze zbyt małe finansowanie edukacji. Wydatki państwa na oświatę z roku na rok maleją i w 2015 roku wyniosą zaledwie 2,54 proc. PKB. Po drugie niewaloryzowanie wynagrodzeń – nauczycielskie pensje nie wzrosły od 2012 roku. Z drugiej strony według raportu OECD nauczyciele mają największą liczbę dni pracy w roku szkolnym i ich tydzień pracy wynosi 46 godzin. Solidarność domaga się od MEN podwyżek płac o 9% i wycofania się z dalszych zmian w systemie oświaty. Zapowiedziała akcje protestacyjne, strajki i manifestacje w Warszawie prawdopodobnie na wieczny przyszłego roku. Środowisko nauczycielskie jest gotowe do walki o swoje prawa. Ponad połowa nauczycieli, którzy we wrześniu wypełnili ankietę dotyczącą form protestu w oświacie, opowiedziała się za jednolitym strajkiem ostrzegawczym. PKS Kraków - Ukrýli autobus Pracownicy krakowskiego PKS ukryli autobusy by zapobiec jego sprzedaży i zagroziли, że jeśli nie dostaną zaległych wynagrodzeń, autobusu nie wydadzą. Sytuacja w firmie od wielu miesięcy jest trudna. Właściciel wyprzedaże tabor, ale nie płaci pracownikom. Tauron - Akcja protestacyjna Związkowcy z Tauronu zapowiedzieli na 14 listopada pikietę przed siedzibą firmy by wymusić na pracodawcy wznowienie prac nad przygotowanym przez nich projektem Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy. Kompania Węglowa – Emeryci Będzie manifestacja Przed siedzibą Kompanii Węglowej w Katowicach 2 listopada przeprowadzona zostanie manifestacja emerytów górniczych. Będzie to protest przeciwko odebraniu emerytom prawa do bezpłatnego węgla. Pracownicy hipermarketów Demonstracja w Warszawie Związkowcy i pracownicy sklepów wielkopowierzchniowych manifestowali 7 października przed Sejmem. Domagano się m.in. podwyżek płac i poprawy warunków pracy. Pracownicy sieci handlowych pracują często na umowach na czas określony, w niepełnym wymiarze pracy i za najniższą krajową pensję. Związkowcy domagali się też ustanowienia komisji ds. dialogu branżowego wzmożenia kontroli hipermarketów przez Państwową Inspekcję Pracy, a także opodatkowania sieci handlowych. Biedronka Domagają się zwiększenia zatrudnienia Związkowcy z Biedronki zarzucają zarządowi JMP unikanie dialogu ze stroną związkową na temat poprawy warunków pracy w tej sieci handlowej. Związki domagają się m.in. zwiększenia zatrudnienia z uwagi na nadmiernie przecięcenie prac, zwiększenia wynagrodzenia, przestrzegania wewnętrznego regulaminu pracy i zasad BHP. Poczta Polska 7 tysięcy protestuje w Warszawie Okolo 7 tysięcy osób manifestowało 18 października w Warszawie przeciwko nowym warunkom zatrudniania i wynagradzania, które planuje wprowadzić zarząd spółki w ramach restrukturyzacji. Dwa lata temu zawarty został między pocztowcami a pracodawcą układ zbiorowy gwarantujący stabilne warunki zatrudnienia. W lipcu 2014 układ ten obejmujący ponad 78 tys. zatrudnionych został wypowiedziany, a nowy ma zacząć obowiązywać od stycznia 2015. Poczтовcy obawiają się, że pracodawca zmusi ich do podejmowania pracy na śmieciówkach i w niepełnym wymiarze czasowym. Spodziewają się też kolejnych zwolnień (cztery lata temu w spółce pracowało 100 tysięcy osób, a teraz o 20 tysięcy mniej). Na protestie żądano też, by rząd wycofał się z planów prywatyzacji poczty. Protestujący zapowiedzieli kolejną manifestację na 18 listopada w Dzień Pocztaowca, jeśli nie dojdzie do porozumienia z zarządem. Miejskie Szpitale Zespolone w Częstochowie Wywalczyły podwyżki Pielęgniarki i salowe od kilku tygodni domagają się od dyrekcji rozmów w sprawie podwyżek wynagrodzeń – od lat w placówce nie było podwyżek. 20 października w placówce miał miejsce strajk i protest przed wejściem do szpitala. Pod naciskiem zarządu, która gotowa była na okupację gabinetu dyrektora, doszło do negocjacji. W ich wyniku pracownicy dostaną 100 zł więcej do pensji. Dąbrowa Tarnowska Dwugodzinny strajk W szpitalu 15 października odbył się dwugodzinny strajk pielęgniarek i położnych. Protest miał podłoże płacowe. "Nowy Szpital" - Szczecin Protest pielęgniarek Przed siedzibą zarządu spółki "Nowy Szpital" 26 września zebralo się kilkadziesiąt osób. Były to pielęgniarki i inni związkowcy ze szpitali należących do spółki. Głównym postulatem była podwyżka pensji. Pielęgniarki Najpierw pikiety potem strajk Komitet Obrony Pielęgniarek i Położnych Województwa Pomorskiego (powołany przez samorządy pielęgniarskie i związki zawodowe) zapowiedział na 6 listopada pikiety przed urzędami m.in. w Gdańsku. Planowane protesty mają związek z żądaniemi podwyżki płacy zasadniczej, zaprzestania dyskryminowania pielęgniarek wobec lekarzy oraz zatrudniania na szpitalnych oddziałach zgodnie z normami. Komitet zapowiada dalsze działania do strajku włącznie. Strach się bać Halloween Pod koniec października okazało się, iż obok "wszechobecnego gender" i "agresywnego homoprognozowania", najważniejszym problemem Kościoła katolickiego w Polsce jest pustynia ze świecączką w środku. Już od wielu lat hierarchowie podkreślają, że święto Halloween stoi w sprzeczności z tradycją katolicką. Jednak w tym roku atak na Halloween nasilił się. Biskup Pieronek ostrzegał przed świętowaniem 31 października: Widziałem przy tej okazji ekscesy sataniczne. Skąd ta pewności? Biskup wie, ale nie powie, gdzie i kiedy owe ekscesy widział. Dowodów nie ma, trzeba uwierzyć biskupowi Pieronkowi na słowo. Najprostszą drogą do dyskredytacji jakiejkolwiek tradycji, która nie wpisuje się w katolicką doktrynę jest porównanie jej do satanizmu lub poganiowizmu, ewentualnie argument genderowy. Popularność książek o Harrym Potterze też stanowi nie taki problem dla hierarchów, a raczej sytuacyjny bohater książek – K Rowling porównywany był do malego demona, którego czary to czysty okultyzm. W podobny sposób w 2007 roku pocieszył stworkę Tinky Winky z programu dla maluchów Teletubbies został oskarżony o propagowanie homoseksualizmu. O ile Kościół jest uprawniony do po- posiadania podobnych przekonań i nikogo nie może dziwić jego reakcja, dziwi już w przypadku ówczesnej rzecznik praw dziecka Ewy Soinińskiej, która poświęciła dużo energii (być może również "pieniądzy podatników") na tropienie homoseksualnych podtekstów w Teletubbies. Nie tak łatwo temu popularna japońska zabawka Hello Kitty równie trafiała na czarną listę polskiego Kościoła. Egzorcysta diecezji białostockiej ks. Paweł Po- pielnicki oznajmił podczas specjalnie zorganizowanego wykładu na temat zagrożeń okultyzmem i satanizmem, że postać znanej na całym świecie kotka jest w istocie holdrem złożonym szatanowi przez japońskiego twórcę marki Hello Kitty. Dowód? Kotka musi ust. Kościół w Polsce dąży do homogene- nicznej kultury. W katolickiej Polsce nie ma miejsca dla nikogo poza Polakami-katolikami. Zapomina się niestety, że wiele świat chrześcijańskich ma swoje pogańskie korzenie lub też łączy pogańską tradycję z chrześcijańską. Ostatecznie ludzkie istniano na terenach Polski na długo przed sprowadzeniem do kraju chrześcijaństwa. Przenikając do Polski wpływy chrześcijańskie mie- szały się z wierzeniami pogańskimi i część z nich przetrwała w zmienionej formie. Koktajl taki jest obecny między innymi w tradycjach świąt Bożego Narodzenia. Wielkiej Nocy czy wszczęcie dnia Wszystkich Świętych "konkurenta" Halloween. Polskie przesady pogańskie związane na przykład z Wigilii są traktowane na równi z tradycjami chrześcijańskimi. Do datowe miejsce przy stole dla zmarłej bliżej osoby-wędrowca, łuski karpią w portfelu czy nawet choinkę to tylko niewielkie ze zwyczajów o korzeniach pogańskich. Polska to kraj wielu kultur i wielu religii i tradycji. Straszenie "sata- nizmem" jest tak samo niepoważne jak halloweenowe wiedźmy i potwory. Skupiając się na "pogańskiej" duni, Kościół nie chce dostarcz prawdziwych problemów. Kiedy chodzi o wykluczenie społeczne milionów żyjących poniżej minimum społecznego, rasizm, prześladowanie gejów i lesbijków, czy nawet militarytystyczne zapady Polski, Kościół nabiera wody w usta. Halloween wywodzi się z tradycji anglosaskiej. Jednak święto to zgłobi- zowało się (na czym zyskuje również doczepiona do Halloween wielka ma- cierzy biznesowa), przywdrowało do Polski i niewątpliwie uzornożniło naszą kulturę. Decyzje o świętowaniu, zarówno świat katolickich jak i wszelkich innych należy pozostawić w gestii wolnych i de- cydujących o sobie obywateli. Kościół polski bo się zaradno wielokulturowo- ści, jak i "relatywizmu kulturowego" (być może myląc go z "relatywizmem moralnym"), a także otwartego myślenia, bo przez wieki autorytarne i feudalne sprawował "rząd dusz". Nawet papież Franciszek ze swoimi "nowatorskimi" zmianami spędza mu- polskim biskupom sen z powiek. Tymczasem wystarczy zrozumieć, jak twier- dzi kanadyjski antropolog i odkrywca Wade Davis (w Polsce znany przede wszystkim z programów National Geographic), że "świat, w którym żyjemy to tylko jeden z modeli rzeczywistości. Inne kultury to są nadalana próbą bycia naszej kulturą, bez unikalnych przesłaniami człowieczeństwa". W kontekście kulturowym nie taki halloweenowy diabeł straszny, jak go mają. Niewątpliwie dużo bardziej nie- pokoju powinna kwestia warunków, w jakich w chirkach fabrykach produkuje się akcesoria i przebrania dla obcho- dzającego święto duchów Zachodu oraz ilość niepotrzebnych odpadów, jakie co- rocznie generuje ten zwyczaj. Str. 10: Maciej Banczarzewski Antykapitalista Russell Brand Russell Brand to brytyjski komik i aktor. Jego twórczość jest znana w Polsce głównie dzięki filmom komediowym (Chłopaki też płaczą, Arthur, czy Idol z piekła rodem). Od kilku miesięcy Brand intensywnie angażuje się politycznie. Nie byłoby w tym nic dziwnego, wielu celebrytów używa twarzy różnorakim kampaniom i akcjom. Jednak Brand poszedł o krok dalej. Postuluje zmianę całego systemu. W ubiegłym roku komik zaproszony przez Jeremiego Paxmana (brytyjskiego Monikę Olejnik) do programu BBC - Newsnight - zadeklarował, iż nie wierzy w demokrację parlamentarną, którą, jego zdaniem, "po prostu nie działa". Według Russella Branda alternatywą jest tylko socjalistyczne, egalitarne społeczeństwo. Stwierdzenie to wzbudziło konsternację nie tylko u prowadzącego wywiad, ale całego brytyjskiego establismentu. Russell Brand nie poprzestał na tej wypowiedzi. Stał się twarzą wielu akcji społecznych, brytyjskiego ruchu Occupy, a także wielu lokalnych inicjatyw w Londynie. Kilka tygodni temu wydał książkę za tytułowana lakonicznie: Revolution, która natychmiast stała się bestsellerem nie tylko w Wielkiej Brytanii. Brand nie jest politykiem i nie zamierza nim być. Nie chce też stać się liderem rewolucji. Jest natomiast bez wątpienia jej tubą i tubą o coraz większym rezonansie. Pokażuje, jak działają korporacje i jak destrukcyjnym systemem jest kapitalizm. Dzięki popularności artysty, jego głos jest słyszalny. Brand używa prostej języka i prostych przykładów. Głęboko wierzy w możliwość zmiany systemowej i podkreśla, że dzięki jedności wszyscy możemy jej dokonać. Russel Brand nie przebiera w słowach. Cięty język i poczucie humoru to znaki szczególnie charakterystycznego stylu komika. Miejmy nadzieję, że Rewolucja zostanie również przetłumaczona na język polski i stanie się inspiracją także w Polsce. Oni [o decydentach, politykach] nie kwiną palcem, aby zapobiec degradacji środowiska naturalnego; to godziłoby w ich ideolo- gie, dlatego zmiana musi przyjść z zewnątrz. To oznacza, że to my musimy jej dokonać. Cała ta Kyotościena – do roku '97 zredukować emisję o 'x' – nie jest warta funta kłaków. To gówniany gest, jak sałatka w menu McDonalda. Za mało i za późno. Chcesz współpracować z nami? Pracownica Demokracja organizuje się w lokalnych grupach, które regularnie się spotykają. W spotkaniach tych uczestniczą ludzie, którzy chcą działać w swoim mieście, szkole, uczelni czy miejscu pracy. Odbijają się na nich dyskusje o różnych aspektach antykapitalizmu. Organizujemy też większe spotkania publiczne pt. Forum Antykapitalistyczne. Wszystkie nasze spotkania są otwarte. Aby spotkać się z nami, zadzwoni pod numer telefoniczny podany pod miastem najbliżej Twojego miejsca zamieszkania. Zapraszamy na spotkania Pracowniczej Demokracji w środy o godz. 18.30 w Warszawie u FZZ "Metalowców" ul. Dluga 29, I piętro, sala 107 (blisko stacji metra Ratusz) Więcej info: tel. 022 847 27 03 697 05 40 40 lub email@example.com \| Kontakt w miastach \| Informacja o lokalnym działaniu Pracowniczej Demokracji \| \|-------------------\|----------------------------------------------------------\| \| Warszawa: 697 05 40 40 \| Sprzedaż gazety: soboty, godz. 12.00-13.00, Metro Centrum. \| \| Szczecin: 693 001 424 \| Gazeta/kontakt: telefonicznie \| \| Wrocław: 609 517 188 \| Gazeta/kontakt: telefonicznie \| \| Trójmiasto: 880 252855 \| Sprzedaż gazety: telefonicznie \| \| Powiat Słupski: 887 524 465 \| Gazeta: telefonicznie \| \| Warmińsko-Mazurskie \| Gazeta/kontakt: firstname.lastname@example.org \| \| Kraków: 511 067 583 \| Gazeta, spotkania/kontakt: telefonicznie \| \| Katowice: 722 373 024 \| Gazeta/kontakt: telefonicznie \| \| Poznań: 781 169 899 \| Gazeta/kontakt: telefonicznie \| \| Ostrołęka: 696 382 051 \| Gazeta/kontakt: telefonicznie \| \| Kielce: 604 49 73 30 \| Gazeta/kontakt: telefonicznie \| * Broszury * Książki * Prenumerata gazety Pracownica Demokracja Prenumerata: 20 zł. (1 rok /11 nr) Marksizm w nowe milenium Tony Cliff - 5 zł Solidarność 1980-81 a PRL. Analiza marksistowska C. Barker i K. Weber - 10 zł Państwowy kapitalizm w Rosji - od Stalina do Gorbaczowa Tony Cliff - 10 zł Czym jest socjalizm oddolny? John Molyneux - 3 zł W jaki sposób przegrano rewolucję? Chris Harman - 3 zł Marksizm w działaniu Chris Harman - 2 zł Zamówienia: email@example.com Pracownica Demokracja Kim Jesteśmy Pracownica Demokracja jest organizacją działającą w ramach Ruchu Sprawiedliwości Społecznej. Antykapitalizm Żyjemy w światowym systemie kapitalistycznym. Kapitalizm to system wyzysku, krzywdzeń i wojen w którym produkcja zależy od konkurencyjnej walki o zysk a nie od ludzkich potrzeb. Choć to pracownicy tworzą społeczne bogactwo, nie mają oni żadnej kontroli nad produkcją i dystrybucją dóbr. W pogoni za coraz większym zyskiem globalny kapitalizm, uprawiany przez wsparcie potęgi najsiłniejszych i najbogatszych państw świata korporacji, prowadzi do postępującego rozwojowania się dochodów. Rosną obrazy nędzy na świecie. Przy jednostkach bogaceni się korporacje i znikomej możliwości, kosztem bezprądnej degradacji środowiska społecznego i przyrodniczego. Nie jest możliwe stworzenie „kapitalizmu z ludzką twarzą” poprzez parlamentarne reformy systemu. Kapitalizm musi zostać obalony i zastąpiony innym sposobem organizowania się ludzkości. Jesteśmy za stworzeniem społeczeństwa, w którym większość ludzi (a nie korporacje i banki oraz rządy usłużne wobec tych instytucji) będzie decydować o gospodarce, polityce i swoim otoczeniu. Społeczeństwa bez nędzy i bezrobocia, gdzie gospodarka nie będzie służyć gigantycznym zyskom niewielkiej grupy, lecz zaspokojeniu potrzeb wszystkich. Aby osiągnąć taką demokrację potrzebna jest pracownicza kontrola nad fabrykami, biurami i innymi miejscami pracy. Najszersza demokracja System taki nazywamy pracowniczą demokracją lub socjalizmem oddolnym. Nie ma on nic wspólnego z reżimami dawnego Bloku Wschodniego, które były tylko inną formą kapitalizmu - biurokratycznym kapitalizmem państwowym. Demokracja parlamentarna jest niewystarczająca i uboga. Obywatelska demokracja ma charakter pozostawiony o klientelach polityki i tak decydują interesy najbogatszych. Dziśsięsze struktury parlamentu, sądów, policji i administracji, a nawet sparta zarządzania nie mogą być przejęte i wykorzystywane przez pracowników. Prawdziwa demokracja musi opierać się na pracowniczych komitebach delegatów, jakie wiele razy powstawaly w historii, m.in. Międzyszkladowe Komitety Strajkowe w okresie pierwszej „Solidarności” lub rady robotnicze podczas rewolucji w 1905 r. i 1917 r. Istotnymi zasadami takiej oddolnej demokracji muszą być średnia płaca pracownika dla wybranych przedstawicieli oraz możliwość ich natychmiastowego odwołania. Do takich komitetów przyłączają się również inne grupy społeczne, np. rolnicy, studenci, emeryci. Solidarność międzynarodowa Kapitalizm jest systemem globalnym i można z nim wygrać tylko w skali świata. Dlatego istotnym elementem naszego działania jest solidarność międzynarodowa. Przeciwnistawiamy się wszystkiemu, co dzieli i obraça zwykłych ludzi jednego kraju przeciwko drugiemu. Walczymy z rasizmem i nacjonalizmem. Przeciwnistawiamy się militarnej, politycznej i gospodarczej dominacji najpotężniejszych państw nad światem, czyli imperializmowi. Popieramy wszystkie rzeczywiste ruchy narodowowyzwolenicze. Przeciw podziałom Popieramy prawo do obrony dla wszystkich uciskanych mniejszości. Walczymy przeciwko kontroli imigracji. Jesteśmy za świeżym charakterem szkolnictwa i całkowitym oddzieleniem Kościoła od państwa. Jesteśmy za pełną społeczną, ekonomiczną i polityczną emancypacją kobiet. Walczymy przeciwko wszystkim formom dyskryminacji osób homo-, bi- i transseksualnych. Organizacja Obalenie kapitalizmu i utworzenie wobec niego alternatywy musi być dziełem milionów. W ruchu oporu przeciw panującym chcemy organizować polityczny kierunek wskazujący na potrzebę zniszczenia kapitalizmu i zastąpienia go demokracją pracowniczą. Taka polityka musi być oparta na masowym działaniu, na codziennych politycznych i ekonomicznych walkach. Dzielimy się wewnątrz ruchu pracowniczego, antykapitalistycznego i antywojennego. Uważamy, że związki zawodowe są niezbędne w walce o ekonomiczne i polityczne prawa pracowników. Szczególnie związki zawodowe jednak działają wewnątrz nich także niezależnie od liderów związku. Popieramy każdą walkę i strajk pracujących, każdą kampanię przeciw dyskryminacji i niesprawiedliwości. Przyłącz się do nas! Działaj razem z nami! Pracownicza Demokracja Warszawa, 8 listopada Faszyzm STOP DEMONSTRACJA RAZEM PRZECIWKO NACJONALIZMOWI 8 listopada 2014 r. odbędzie się ogólnopolska demonstracja pod hasłem “Razem przeciwko nacjonalizmowi”. Zbieramy się o 13.00 pod bramą Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie w okresie 20-lecia międzywojennego nożownicy z ONR terroryzowali żydowskich studentów. Spotkajmy się razem, w przeddzień Nocy Kryształowej, na demonstracji. Pokażmy, że nie odpowiada nam działalność skrajnych grup prawicowych w Polsce. Razem powiemy NIE nacjonalizmowi i faszyzmowi. Razem jesteśmy silniejsi! Grupa „Razem Przeciwko Nacjonalizmowi” #ide8go (więcej na str. 3 i 4) KAPITALIZM NIE DZIAŁA - DZIAŁAJ Z NAMI Pracownicza Demokracja jest organizacją aktywistów, którzy dążą do zastąpienia systemu opartego na pogoni za zyskiem społeczeństwem autentycznie demokratycznym. WSTĄP DO PRACOWNICZEJ DEMOKRACJI i RUCHU SPRAWIEDLIWOŚCI SPOŁECZNEJ! pracowniczademokracja.org - rss.org.pl 16 listopada Głosujmy na RSS s. 2 RUCH SPRAWIEDLIWOŚCI SPOŁECZNEJ Ruch Sprawiedliwości Społecznej Wszystkie osoby zainteresowane przyłączeniem się i aktywnym budowaniem RSS prosimy o kontakt pod naszym adresem mailowym: firstname.lastname@example.org. Zachęcamy też do odwiedzenia strony internetowej Ruchu: rss.org.pl Osoby deklarujące chęć członkostwa w RSS prosimy jednocześnie o rejestrację poprzez formularz rejestracyjny na portalu rss.org.pl Wybory samorządowe - 16 listopada 2014 r. Hasło przewodnie RSS na wybory samorządowe w Warszawie: Warszawa miastem równości społecznej. Chcesz pomóc RSS w kampanii do wyborów samorządowych? Napisz do nas: email@example.com Pracownicza Demokracja Prenumerata: 20 zł. (1 rok /11 nr) Zamów prenumeratę gazety dla swojej zakładowej organizacji związkowej Skontaktuj się z nami: firstname.lastname@example.org	8f97702c-c7c1-4ba9-8fb3-3839cfabb4fa	finepdfs	1.956055	CC-MAIN-2020-50	http://pracowniczademokracja.org/wp-content/uploads/2020/04/Nr-177-230-Pracownicza-Demokracja-Listopad-2014.pdf	2020-12-05T09:25:41+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2020-50/segments/1606141747323.98/warc/CC-MAIN-20201205074417-20201205104417-00088.warc.gz	78,231,069	0.999856	0.999909	0.999909	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 290, 7223, 13274, 20277, 26212, 33464, 42618, 49872, 56812, 63631, 69889, 71688 ]	1	0
Sprawozdanie ze spotkania polskojęzycznej Intergrupy "Irlandia" 23.11.2014 Intergrupa "Irlandia" spotkała się w Athlone, The Shamrock Lodge Hotel. 1. Spotkanie rozpoczęło się tekstem „Jestem odpowiedzialny". 2. Sporządzenie listy obecności. W spotkaniu IG brali udział przedstawiciele następujących grup: „HORYZONT", „OD NOWA", „AZYL", „GÓRNIK", „NOWA NADZIEJA", „ISKIERKA", „NOWA DROGA", „TALLAGHT". „GAJA". 3. Prowadzący przywitał wszystkich i przedstawił plan spotkania IG. 4. Informacje mandatariuszy grup (w ramach piątej tradycji). Grupa "Gaja" zgłosiła akces do IG i przedstawiła następujące sprawozdanie: Grupa kobieca „Gaja powstała 18.09.2014r. Mitingi odbywają się w czwartki o godzinie 18.30 przy ul. 9-11 Upper Dorset Street (klasztor Dominikanów). Miting trwa 1 godzinę, pracujemy na programie 12 Kroków i 12 Tradycji Anonimowych Alkoholików. Mitingi są zamknięte. Pierwszy czwartek miesiąca miting otwarty (spikerka) + zebranie robocze o 17.30. Drugi czwartek miesiąca- krok. Trzeci czwartek miesiąca- tradycja. Czwarty i piąty czw. miesiąca WK i teksty źródłowe. Wybrane mamy służby: skarbnika, emaila, telefonu, mandatariusza. Na miting przychodzi ok. 6-8 osób. E-mail: firstname.lastname@example.org Nr. telefonu: 0892119292 Grupa "Horyzont" spotyka się w środę o godz. 20.00 i w piątek o godz.19.00 . Mitingi odbywają się w Dublinie przy ulicy 9-11 Upper Dorset Street [klasztor Dominikanów]. Środa- praca na programie 12 kroków AA. Co drugą środę jest spiker który, dzieli się swoim doświadczeniem życia w trzeźwości. W piątek jest czytana Wielka Księga. W pierwszy piątek miesiąca pracujemy na 12 tradycjach, a w ostatni piątek jest spiker. W środę na miting przychodzi około 20-24 osób ,a w piątek około 10-14 osób . Na mitingach pojawiają się nowe osoby i opiekujemy się nimi . Osoby z obu mitynów brały czynny udział w warsztatach na temat PIKu i tradycji organizowanych przez Intergrupę, które odbyły się w Dublinie. Grupa tworzy projekt niesienia posłania wśród bezdomnych w ośrodku „Barka" znajdującym się w Dublinie. Koordynatorem projektu jest Marzenka. Grupa ma nowy numer telefonu 0871042449. Grupa "Od Nowa" ma swoje mityngi w krypcie kościoła św. Audeona pod adresem: 14 High Street , Dublin. Mityngi odbywają się w poniedziałek o 19.30 (zamknięte). Grupa funkcjonuje prężnie. W mityngach uczestniczy średnio 1520 osób. W pierwszy pon. miesiąca jest mityng otwarty, na którym jest „spikerka". Grupa pracuje na „Wielkiej księdze" oraz „12/12". Wybrane służby to: mandatariusz, prowadzący, skarbnik, email ,telefon (nowa służba) i kawiarenka. Grupa przekazuje 40% kapelusza na IG. Uczestniczyła czynnie w warsztatach tradycji i koncepcji. Grupa "Górnik" ma mityngi w piątki o 19.00. Pracuje na programie 12 kroków. Brała udział w warsztatach w Dublinie. Na grupie jest rotacja nowo przybyłych osób. Grupa nawiązała kontakt z osobą z Irl. AA, która uczestniczy w mityngach w zakładzie karnym. Grupa "Iskierka" ma spotkania w soboty o 18.30. Tematy spotkań opierają się na krokach i raz w miesiącu na tradycjach. Pierwszy mityng miesiąca jest otwarty. Ostatni mityng miesiąca poświęcony jest w połowie sprawom organizacyjnym. Frekwencja zwiększyła się i wynosi od 8 do 15 osób. Pojawiły się nowe osoby, z których większość posiada sponsorów. Służby są obsadzone. Telefon grupy czynny jest codziennie od 17.00 do 21.00. Grupa stara się zintegrować z irlandzkim AA. Grupa "Nowa Droga" spotyka się w piątki o godz. 19.00. Pracuje na krokach. Frekwencja 2-4 osób. Grupa "Nowa Nadzieja" spotyka się w soboty o 18.30. Pracuje na „wielkiej księdze" i programie 12 kroków. Frekwencja spadła. Na spotkanie uczęszcza od 2 do 4 osób. Grupa założyła telefon grupowy. Grupa "Tallaght" ma mityngi we wtorki o godz. 19.30 (wszystkie otwarte). Pracuje na krokach i tradycjach AA. Raz w miesiącu na mityngu odbywa się „spikerka multimedialna". Grupa niesie posłanie poprzez roznoszenie ulotek. Frekwencja od 5 do 15 osób. Przychodzą nowe osoby. Grupa stale się rozwija. Grupa "Azyl" spotyka się w soboty o godz. 19.00. W pierwszej części mityngu są „radości i smutki „,w drugiej "praca na krokach". Grupa nie ma większych problemów. Są wybrane służby. 5. Sprawozdania służb Intergrupy. -rzecznik poinformował o zamieszczeniu poprawek do projektu „karty IG", oraz o uczestnictwie w warsztatach w Dublinie. Zaproponował rezygnacje z karty IG i przedstawił propozycję zasad pracy służb Intergrupy. - kolporter (nieobecny) przedstawił następujące sprawozdanie: Witam wszystkich obecnych. Moja służba przebiega spokojnie. Na ostatnich warsztatach zorganizowanych w Dublinie miałem wystawione książki, jednak zainteresowanie było znikome. Korzystając z okazji niesienia posłania dla grupy z Waterford i Wexford, przekazałem dla nich po egzemplarzu "wielkiej księgi", "12x12", "jak to widzi Bill", i "codzienne refleksje"- na każdą z grup. Po tej intergrupie mam zamiar przekazać im jeszcze dwa zestawy ulotek, które prześlę im pocztą. Chciałbym również zachęcić kolporterów do kontaktu ze mną odnośnie literatury i do uczestnictwa w warsztatach dla kolporterów odbywających się w Sielpi, Woj. konińskie. Pozdrawiam was wszystkich serdecznie i przepraszam za nieobecność, ponieważ musze być w pracy i nie miałem się z kim zamienić. - skarbnik odczytał stan kasy IG. Przypomniał o zbliżającym się upływie terminu ogłoszenia w Gazecie Polskiej. Przedstawił sprawozdanie finansowe z warsztatów w Dublinie. -sekretarz poinformował, że służba przebiega bez większych problemów. Dostał informacje, że zgodnie z tradycjami AA, w sprawozdaniach nie powinny znajdować się sprawozdania finansowe skarbnika. Ponadto, aktualizuje na bieżąco spis polskojęzycznych mityngów w Irlandii i rozsyła go na maile grupowe. Na skrzynkę mailową otrzymaliśmy około 20 maili, wszystkie od służb regionu „Europa" .Są to głownie informacje o mityngach rocznicowych , warsztatach na terenie Europy oraz sprawozdania intergrup zrzeszonych w regionie „Europa". -łącznik internetowy przedstawił nast. informacje; zamieścił zmiany na stronie internetowej, tak aby była ona zgodna z tradycjami AA. Liczba odsłon strony – 13000. Znajduje się ona na pierwszych miejscach w wyszukiwarkach internetowych. Wykaz mityngów możliwy jest do pobrania w pliku. Strona opłacona jest do lutego. -delegat do regionu dostał propozycje od służb regionu Europa odnośnie przeprowadzenia warsztatów. Zwrócił się z pytaniem do grup o chęć uczestnictwa w warsztatach. Poinformował o uhonorowaniu Marioli przyjacielem AA przez region „Europa". 6. Przerwa 7. Wnioski, dyskusje, glosowania, sprawy organizacyjne. Uprawnionych do głosowania było 12 osób. * Koordynator do organizacji warsztatów- Basia, przedstawiła sprawozdanie z warsztatów w Dublinie. * Ogłoszenie w gazecie. W związku z mijającym terminem ogłoszenia, Basia wyraziła chęć zajęcia się tą sprawą. * Mandatariusz grupy „Górnik" odczytał sprawozdanie ze służby telefonu IG. Było 35 połączeń, większość z Dublina. Telefon został doładowany kwotą 30e. Stan konta telefonu – 41,12e * Służbę telefonu IG objęła grupa „Od Nowa" do następnego spotkania. * Wniosek o rezygnacje z karty Intergrupy. Po krótkiej dyskusji odbyło się głosowanie" w którym większość uprawnionych do głosowania było „ZA" rezygnacją z Karty IG * Propozycja zasad pracy Intergrupy zostanie rozesłana na grupy. Wniosek ten będzie rozpatrywany na następnym posiedzeniu IG. * Grupa „Górnik" wystąpiła z wnioskiem o przekazanie literatury do zakładu karnego w Roscommon. Książki zostały przekazane . * Plakat informacyjny- wniosek przyjęty. Decyzją intergrupy plakat ten zostanie rozesłany na skrzynki mailowe grup jako plik do pobrania. * Wniosek o powołanie służby łącznika z irlandzkim GSO. Basia zobowiązała zorientować się w GSO i przedstawić informacje na następnym spotkaniu IG. * Wniosek o powołanie służby łącznika do zakładów karnych. Po obszernej dyskusji, temat ten pozostaje otwarty. * Warsztaty zaproponowane przez region Europa. Służby IG zwracają się z pytaniem do grup, o chęć uczestnictwa oraz pomoc we współorganizacji warsztatów. Temat ten będzie kontynuowany na następnym spotkaniu. * „Grupa „ Iskierka" wyraziła chęć zorganizowania następnego mityngu polskojęzycznych grup. Mityng ten odbędzie się na konwencji w Galway Bay Hotel , 10 stycznia 2015, o godzinie 17.00. Następne spotkanie Intergrupy "Irlandia" odbędzie się: 24 stycznia 2015 (sobota) o godzinie 12.00 do 17.00 The Shamrock Lodge Hotel., Athlone, Co. Westmeath. 8. Zakończenie spotkania. Rzecznik podziękował wszystkim, życzył Wesołych Świąt i zakończył spotkanie modlitwą o pogodę ducha. Sekretarz IG Robert.	<urn:uuid:f2594995-f63b-4534-acc4-bb2d0eb5f37f>	finepdfs	1.628906	CC-MAIN-2020-16	https://s124934996912606f.jimcontent.com/download/version/1584398043/module/9655293071/name/23.11.2014%20Athlone.pdf	2020-03-28T11:46:09+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2020-16/segments/1585370491857.4/warc/CC-MAIN-20200328104722-20200328134722-00086.warc.gz	690,455,128	0.999922	0.99992	0.99992	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2134, 4428, 6637, 8600, 8622 ]	1	2
Standardy ochrony małoletnich w Szkole Mistrzostwa Sportowego (wersja zupełna) Wprowadzenie Nowelizacja Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego określiła warunki skutecznej ochrony małoletnich przed różnymi formami przemocy. Wprowadzone zmiany wskazują na potrzebę opracowania jasnych i spójnych standardów postępowania w sytuacjach podejrzenia krzywdzenia małoletnich. ,,Standardy ochrony małoletnich" są jednym z elementów systemowego rozwiązania ochrony małoletnich przed krzywdzeniem i stanowią formę zabezpieczenia ich praw. Należy je traktować jako jedno z narzędzi wzmacniających i ułatwiających skuteczną ochronę małoletnich przed krzywdzeniem. W konstruowaniu ,,Standardów ochrony małoletnich" przyjęto następujące założenia: Standard 1 Szkoła opracowała, przyjęła i wdrożyła do realizacji Standardy Ochrony Małoletnich, które określają: 1. Zasady bezpiecznej rekrutacji personelu; 2. Procedury reagowania na krzywdzenie małoletnich; 3. Procedury i osoby odpowiedzialne za przyjęcie zgłoszenia, dokumentowanie i dalsze działania pomocowe; 4. Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia; 5. Zasady bezpiecznych relacji personel – małoletni, w tym zachowania niedozwolone; 6. Zasady bezpiecznych relacji małoletni – małoletni, w tym zachowania niedozwolone; 7. Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu; 8. Procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w Internecie, w tym ochrony wizerunku i danych osobowych; 9. Zasady upowszechniania i ewaluacji Standardów. Standard 2 Szkoła stosuje zasady bezpiecznej rekrutacji personelu, regularnie szkoli personel ze Standardów. Zasady bezpiecznej rekrutacji pracowników. Stanowią Załącznik 1 do niniejszych Standardów. Standard 3 Szkoła wdrożyła i stosuje procedury interwencyjne, które znane są i udostępnione całemu personelowi. Każdy pracownik wie, komu należy zgłosić informację o krzywdzeniu małoletniego i kto jest odpowiedzialny za działania interwencyjne. Każdemu pracownikowi szkoły udostępnione są dane kontaktowe do lokalnych instytucji odpowiedzialnych za przeciwdziałanie i interwencję w przypadku krzywdzenia małoletnich. Standard 4 Szkoła co najmniej raz na 2 lata monitoruje i, w razie konieczności, ewaluuje zapisy Standardów, konsultując je z personelem, uczniami i rodzicami (opiekunami prawnymi) oraz je aktualizuje. Uwzględniając powyższe założenia niniejszy dokument określa zatem standardy ochrony małoletnich, stanowiące zbiór zasad i procedur postępowania w sytuacjach zagrożenia ich bezpieczeństwa. Jego najważniejszym celem jest ochrona małoletnich przed różnymi formami krzywdzenia oraz budowanie bezpiecznego i przyjaznego środowiska szkolnego. Rozdział 1 Objaśnienie terminów § 1 1. Pracownikiem szkoły jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia. Dzieckiem jest każda osoba do ukończenia 18 roku życia. 2. Opiekunem dziecka jest osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, w szczególności jego rodzic lub opiekun prawny. 3. Zgoda rodzica dziecka oznacza zgodę co najmniej jednego z rodziców dziecka. Jednak w przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka należy poinformować rodziców o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny. 4. Przez krzywdzenie dziecka należy rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym jego opiekunów lub pracownika szkoły. 5. Osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo korzystania z Internetu to wyznaczony przez dyrektora szkoły pracownik, sprawujący nadzór nad korzystaniem z Internetu przez dzieci na terenie szkoły. 6. Osoba odpowiedzialna za Standardy Ochrony Małoletnich przed krzywdzeniem to dyrektor lub wyznaczony przez dyrektora szkoły pracownik sprawujący nadzór nad realizacją Standardów Ochrony Małoletnich w szkole. 7. Dane osobowe dziecka to wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka. Rozdział 2 Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dzieci § 1 1. Pracownicy szkoły posiadają wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia dzieci. 2. Pracownicy szkoły znają i stosują zasady bezpiecznych relacji pracownik szkoły – dziecko i dziecko – dziecko ustalone w szkole. Zasady stanowią Załącznik 2 do niniejszych Standardów. 3. W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka pracownicy szkoły podejmują rozmowę z uczniem i jego rodzicami, przekazując informacje na temat dostępnej oferty wsparcia i motywując ich do szukania pomocy. 4. Pracownicy szkoły monitorują sytuację i dobrostan dziecka. Rozdział 3 Procedury interwencji w przypadku krzywdzenia dziecka § 1 W przypadku podjęcia przez pracownika szkoły podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone, pracownik ma obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazania uzyskanej informacji dyrektorowi szkoły. § 2 1. Dyrektor szkoły wzywa opiekunów dziecka, którego krzywdzenie podejrzewa, oraz informuje ich o podejrzeniu. 2. Dyrektor szkoły powinien sporządzić opis sytuacji szkolnej i rodzinnej dziecka na podstawie rozmów z dzieckiem, nauczycielami i rodzicami, oraz plan pomocy dziecku. 3. Plan pomocy dziecku powinien zawierać wskazania dotyczące: a) podjęcia przez szkołę działań w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, b) wsparcia, jakie szkoła zaoferuje dziecku we współpracy z innymi instytucjami, c) skierowania dziecka do innych podmiotów, działających na rzecz wparcia dzieci krzywdzonych, jeśli zaistnieje taka potrzeba. § 3 1. W przypadkach bardziej skomplikowanych (dotyczących wykorzystywania seksualnego oraz znęcania się fizycznego i psychicznego o dużym nasileniu) dyrektor szkoły powołuje zespół interwencyjny, w skład którego mogą wejść: wicedyrektor, pedagog, szkolny, psycholog oraz inni pracownicy szkoły mający wiedzę o krzywdzeniu dziecka lub o dziecku (dalej określani jako: zespół interwencyjny). 2. Zespół interwencyjny sporządza plan pomocy dziecku, spełniający wymogi określone w Rozdziale 3 § 2 pkt. 3 Standardów, na podstawie opisu sporządzonego przez dyrektora szkoły oraz innych, uzyskanych przez członków zespołu, informacji. 3. W przypadku gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili opiekunowie dziecka, powołanie zespołu jest obligatoryjne. Zespół interwencyjny wzywa opiekunów dziecka na spotkanie wyjaśniające, podczas którego może zaproponować opiekunom zdiagnozowanie zgłaszanego podejrzenia w instytucji zewnętrznej, bezstronnej wobec szkoły. Ze spotkania sporządza się protokół. § 4 1. Plan pomocy dziecku jest przedstawiany opiekunom dziecka z zaleceniem współpracy przy jego realizacji. 2. Dyrektor szkoły informuje opiekunów o obowiązku szkoły zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia dziecka do odpowiedniej placówki (prokuratura/policja lub sąd rodzinny, ośrodek pomocy społecznej bądź przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego – procedura „Niebieskie Karty" – w zależności od zdiagnozowanego typu krzywdzenia i skorelowanej z nim interwencji). 3. Po poinformowaniu opiekunów przez dyrektora szkoły – zgodnie z punktem poprzedzającym – dyrektor szkoły, bądź osoba przez niego wyznaczona, składa zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa do prokuratury/policji lub wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich, ośrodka pomocy społecznej lub przesyła formularz „Niebieska Karta – A" do przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego. 4. Dalszy tok postępowania szkoły uzależniony jest od decyzji instytucji wskazanych w punkcie poprzedzającym. 5. W przypadku, gdy podejrzenie krzywdzenia zgłosili opiekunowie dziecka, a podejrzenie to nie zostało potwierdzone, należy o tym fakcie poinformować opiekunów dziecka na piśmie. § 5 1. Z przebiegu interwencji sporządza się kartę interwencji, której wzór stanowi Załącznik nr 6 do niniejszych Standardów. Kartę załącza się do kwestionariusza ucznia. 2. Wszyscy pracownicy szkoły i inne osoby, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania tych informacji w tajemnicy, wyłączając informacje przekazywane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych. Rozdział 4 Zasady ochrony wizerunku dziecka § 1 1. Szkoła zapewnia najwyższe standardy ochrony danych osobowych dzieci zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. 2. Szkoła, uznając prawo dziecka do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku dziecka. 3. Wytyczne dotyczące zasad publikacji wizerunku dziecka stanowią Załącznik 5 do niniejszych Standardów. § 2 1. Pracownikowi szkoły nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku dziecka (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu dziecka) na terenie szkoły bez pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego dziecka. 2. W celu uzyskania zgody, o której mowa powyżej, pracownik szkoły może skontaktować się z opiekunem dziecka i ustalić procedurę uzyskania zgody. Niedopuszczalne jest podanie przedstawicielowi mediów danych kontaktowych do opiekuna dziecka – bez wiedzy i zgody tego opiekuna. 3. Jeżeli wizerunek dziecka stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak: zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza, impreza szkolna, zgoda rodzica lub opiekuna prawnego na utrwalanie wizerunku dziecka nie jest wymagana. § 3 Upublicznienie przez pracownika szkoły wizerunku dziecka utrwalonego w jakiejkolwiek formie (fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego dziecka z zastrzeżeniem sytuacji wymienionych w § 2 pkt. 3 Rozdział 5 Zasady dostępu dzieci do Internetu § 1 1. Szkoła, zapewniając dzieciom dostęp do Internetu za pośrednictwem Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej jest zobowiązana podejmować działania zabezpieczające dzieci przed dostępem do treści, które mogą stanowić zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju; w szczególności należy zainstalować i aktualizować oprogramowanie zabezpieczające. Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu stanowią Załącznik 3 do niniejszych Standardów. 2. W przypadku dostępu do Internetu realizowanego na zajęciach pod nadzorem pracownika szkoły, pracownik ten ma obowiązek informowania dzieci o zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu. Pracownik szkoły czuwa także nad bezpieczeństwem korzystania z Internetu przez dzieci podczas lekcji. 3. Szkołą nie ponosi odpowiedzialności za dostęp do Internetu w prywatnych urządzeniach multimedialnych (smartfony, smartwatche, tablety, laptopy itp.) dzieci. Rozdział 6 Monitoring stosowania Standardów § 1 1. Dyrektor szkoły odpowiada lub wyznacza osobę odpowiedzialną za Standardy Ochrony Małoletnich w szkole. 2. Osoba, o której mowa w punkcie poprzedzającym, jest odpowiedzialna za szkolenie pracowników, monitorowanie realizacji Standardów, za reagowanie na sygnały naruszenia Standardów i prowadzenie rejestru zgłoszeń oraz za proponowanie zmian w Standardach. 3. Osoba, o której mowa w pkt. 1 niniejszego paragrafu, przeprowadza wśród pracowników szkoły, raz na rok, ankietę monitorującą poziom realizacji Standardów. Wzór ankiety stanowi Załącznik 7 do niniejszych Standardów. 4. W ankiecie pracownicy szkoły mogą proponować zmiany Standardów oraz wskazywać naruszenia Standardów w szkole. 5. Osoba, o której mowa w pkt. 1 niniejszego paragrafu, dokonuje opracowania wypełnionych przez pracowników szkoły ankiet. Sporządza na tej podstawie raport z monitoringu, który następnie przekazuje dyrektorowi szkoły. 6. Dyrektor szkoły wprowadza do Standardów niezbędne zmiany i ogłasza pracownikom szkoły, dzieciom i ich opiekunom nowe brzmienie Standardów. Rozdział 7 Przepisy końcowe Ogłoszenie Standardów następuje w formie zarządzenia dyrektora szkoły oraz poprzez zamieszczenie na stronie internetowej szkoły. Zasady bezpiecznej rekrutacji pracowników szkoły 1. Poznaj dane kandydata/kandydatki, które pozwolą Ci jak najlepiej poznać jego/jej kwalifikacje, w tym stosunek do wartości podzielanych przez placówkę, takich jak ochrona praw dzieci i szacunek do ich godności. Szkoła musi zadbać, aby osoby przez nią zatrudnione (w tym osoby pracujące na podstawie umowy zlecenie) posiadały odpowiednie kwalifikacje do pracy z dziećmi oraz były dla nich bezpieczne. Aby sprawdzić powyższe, w tym stosunek osoby zatrudnianej do dzieci i podzielania wartości związanych z szacunkiem wobec nich oraz przestrzegania ich praw, szkoła może żądać danych (w tym dokumentów) dotyczących: a) wykształcenia, b) kwalifikacji zawodowych, c) przebiegu dotychczasowego zatrudnienia kandydata/kandydatki. 2. W każdym przypadku szkoła musi posiadać dane pozwalające zidentyfikować osobę przez nią zatrudnioną, niezależnie od podstawy zatrudnienia. Szkoła powinna zatem znać: a) imię (imiona) i nazwisko, b) datę urodzenia, c) dane kontaktowe osoby zatrudnianej. 3. Poproś kandydata/kandydatkę o referencje z poprzednich miejsc zatrudnienia. Placówka może prosić kandydata/kandydatkę o przedstawienie referencji od poprzedniego pracodawcy lub o podanie kontaktu do osoby, która takie referencje może wystawić. Podstawą dostarczenia referencji lub kontaktu do byłych pracodawców jest zgoda kandydata/kandydatki. Niepodanie takich danych w świetle obowiązujących przepisów nie powinno rodzić dla tej osoby negatywnych konsekwencji w postaci np. odmowy zatrudnienia wyłącznie w oparciu o tę podstawę. Placówka nie może samodzielnie prowadzić tzw. screeningu osób ubiegających się o pracę, gdyż ograniczają ją w tym zakresie przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych oraz Kodeksu pracy. 4. Pobierz dane osobowe kandydata/kandydatki, w tym dane potrzebne do sprawdzenia jego/jej danych w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Przed dopuszczeniem osoby zatrudnianej do wykonywania obowiązków związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem małoletnich lub z opieką nad nimi szkoła jest zobowiązana sprawdzić osobę zatrudnianą w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym – Rejestr z dostępem ograniczonym oraz Rejestr osób w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze. Rejestr dostępny jest na stronie: rps.ms.gov.pl. By móc uzyskać informacje z rejestru z dostępem ograniczonym, konieczne jest uprzednie założenie profilu szkoły. Wydruk z Rejestru należy przechowywać w aktach osobowych pracownika lub analogicznej dokumentacji dotyczącej osoby zatrudnionej w oparciu o umowę cywilnoprawną. Aby sprawdzić osobę w Rejestrze szkoła potrzebuje następujących danych kandydata/ kandydatki: a) imię i nazwisko, b) data urodzenia, c) pesel, d) nazwisko rodowe, e) imię ojca, f) imię matki. 5. Pobierz od kandydata/kandydatki informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 172 oraz z 2022 r. poz. 2600) lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego. 6. Jeżeli osoba posiada obywatelstwo inne niż polskie wówczas powinna przedłożyć Ci również informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, bądź informację z rejestru karnego, jeżeli prawo tego państwa nie przewiduje wydawania informacji dla w/w celów 7. Pobierz od kandydata/kandydatki oświadczenie o państwie/ach zamieszkiwania w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Rzeczypospolita Polska i państwo obywatelstwa, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. 8. Jeżeli prawo państwa, z którego ma być przedłożona informacja o niekaralności nie przewiduje wydawania takiej informacji lub nie prowadzi rejestru karnego, wówczas kandydat/ kandydatka składa pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o tym fakcie wraz z oświadczeniem, że nie była prawomocnie skazana w tym państwie za czyny zabronione odpowiadające przestępstwom określonym w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz nie wydano wobec niej innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż dopuściła się takich czynów zabronionych, oraz że nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub ustawy, stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi. 9. Pod oświadczeniami składanymi pod rygorem odpowiedzialności karnej składa się oświadczenie o następującej treści: Jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Oświadczenie to zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. 10. Gdy pozwalają na to przepisy prawa, szkoła jest zobowiązana do domagania się od osoby zatrudnianej zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego. Zaświadczenia z KRK można domagać się wyłącznie w przypadkach, gdy przepisy prawa wprost wskazują, że pracowników w zawodach lub na danych stanowiskach obowiązuje wymóg niekaralności. Zasady bezpiecznych relacji pracownik szkoły – dziecko 1. Naczelną zasadą wszystkich czynności podejmowanych przez pracowników szkoły jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Pracownicy szkoły traktują dziecko z szacunkiem oraz uwzględniają jego godność i potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie przemocy wobec dziecka w jakiejkolwiek formie. Pracownicy szkoły realizując te cele działając w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych szkoły oraz swoich kompetencji. Zasady bezpiecznych relacji pracownika szkoły z dziećmi obowiązują wszystkich pracowników. Znajomość i zaakceptowanie zasad są potwierdzone podpisaniem oświadczenia. 2. Pracownicy szkoły są zobowiązani do utrzymywania profesjonalnej relacji z dziećmi i każdorazowego rozważenia, czy ich reakcja, komunikat bądź działanie wobec dziecka są adekwatne do sytuacji, bezpieczne, uzasadnione i sprawiedliwe wobec innych dzieci. Działają w sposób otwarty i przejrzysty dla innych, aby zminimalizować ryzyko błędnej interpretacji ich zachowania. 3. W komunikacji z dziećmi pracownicy zachowują szacunek. Słuchają uważnie dzieci i udzielają im odpowiedzi adekwatnych do ich wieku i danej sytuacji. 4. Nie wolno zawstydzać, upokarzać, lekceważyć i obrażać dziecka. 5. Nie wolno ujawniać informacji wrażliwych dotyczących dziecka wobec osób nieuprawnionych, w tym wobec innych dzieci. Obejmuje to wizerunek dziecka, informacje o jego/jej sytuacji rodzinnej, ekonomicznej, medycznej, opiekuńczej i prawnej. 6. Podejmując decyzje dotyczące dziecka, poinformuj je o tym i staraj się brać pod uwagę jego oczekiwania. 7. Szanuj prawo dziecka do prywatności.. 8. Jeśli pojawi się konieczność porozmawiania z dzieckiem na osobności, zostaw uchylone drzwi do pomieszczenia. Możesz też poprosić drugiego pracownika o obecność podczas takiej rozmowy. 9. Nie wolno zachowywać się w obecności dzieci w sposób niestosowny. Obejmuje to używanie wulgarnych słów, gestów i żartów, czynienie obraźliwych uwag, nawiązywanie w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej oraz wykorzystywanie wobec dziecka relacji władzy lub przewagi fizycznej (zastraszanie, przymuszanie, groźby). 10. Nie wolno nawiązywać z dzieckiem jakichkolwiek relacji romantycznych lub seksualnych ani składać mu propozycji o nieodpowiednim charakterze. Obejmuje to także seksualne komentarze, żarty, gesty oraz udostępnianie dzieciom treści erotycznych i pornograficznych bez względu na ich formę. 11. Nie wolno utrwalać wizerunku dziecka (filmowanie, nagrywanie głosu, fotografowanie) dla potrzeb prywatnych. Dotyczy to także umożliwienia osobom trzecim utrwalenia wizerunków dzieci, jeśli dyrekcja nie została o tym poinformowana, nie wyraziła na to zgody i nie uzyskała zgód rodziców/opiekunów prawnych oraz samych dzieci. 12. Nie wolno proponować dzieciom alkoholu, wyrobów tytoniowych ani nielegalnych substancji, jak również używać ich w obecności dzieci. 13. Nie wolno przyjmować pieniędzy ani prezentów od dziecka, ani rodziców/opiekunów dziecka. Nie wolno Ci wchodzić w relacje jakiejkolwiek zależności wobec dziecka lub rodziców/opiekunów dziecka. Nie wolno Ci zachowywać się w sposób mogący sugerować innym istnienie takiej zależności i prowadzący do oskarżeń o nierówne traktowanie bądź czerpanie korzyści majątkowych i innych. Nie dotyczy to okazjonalnych podarków związanych ze świętami w roku szkolnym, np. kwiatów, prezentów składkowych czy drobnych upominków. 14. Wszystkie ryzykowne sytuacje, które obejmują zauroczenie dzieckiem przez pracownika lub pracownikiem przez dziecko, muszą być raportowane dyrekcji. Jeśli jesteś ich świadkiem reaguj stanowczo, ale z wyczuciem, aby zachować godność osób zainteresowanych. 15. Nie wolno bić, szturchać, popychać ani w jakikolwiek sposób naruszać integralności fizycznej dziecka. 16. Kontakt fizyczny z dzieckiem nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją ani wynikać z relacji władzy. Jeśli będziesz świadkiem jakiegokolwiek z wyżej opisanych zachowań i/lub sytuacji ze strony innych dorosłych lub dzieci, zawsze poinformuj o tym osobę odpowiedzialną i/lub postąp zgodnie z obowiązującą procedurą interwencji. 17. Podczas dłuższych niż jednodniowe wyjazdów i wycieczek niedopuszczalne jest spanie z dzieckiem w jednym łóżku lub w jednym pokoju. 18. Nie wolno zapraszać dzieci do swojego miejsca zamieszkania ani spotykać się z nimi poza godzinami pracy (za wyjątkiem imprez okolicznościowych związanych z życiem szkoły, np. uczestnictwo w meczach uczniów, wyjazdy szkolne, studniówki itp.). Obejmuje to także kontakty z dziećmi poprzez prywatne kanały komunikacji (prywatny telefon, e-mail, komunikatory, profile w mediach społecznościowych). 19. Jeśli zachodzi taka konieczność, właściwą formą komunikacji z dziećmi i ich rodzicami lub opiekunami poza godzinami pracy są kanały służbowe – dziennik elektroniczny, telefon szkolny. 20. Ze względu na specyfikę szkoły dopuszcza się: a. kontakt trenerów z dziećmi za pośrednictwem prywatnych telefonów trenerów i dzieci. Kontakt taki uznaje się za uzasadniony jeśli dotyczy spraw sportowych – informacji o powołaniu na mecz, przesunięć treningów, terminów wyjazdów, informacji o wizytach u fizjoterapeuty itp. pod warunkiem, że przekazywana informacja jest pilna i jej kopia zostaje wysłana również do rodzica lub opiekuna, b. kontakt grupowy nauczycieli lub trenerów z uczniami za pomocą komunikatorów, jeżeli do takiej grupy dołączony jest również inny nauczyciel, trener lub rodzic (np. z trójki klasowej). 21. Jeśli zachodzi konieczność spotkania z dziećmi poza godzinami pracy, musisz poinformować o tym dyrekcję, a rodzice/opiekunowie prawni dzieci muszą wyrazić zgodę na taki kontakt. Zasady bezpiecznej relacji małoletni – małoletni, w tym zachowania niedozwolone 1. Zabronione jest dręczenie lub prześladowanie szkolne, tj. wielokrotna przemoc psychiczna (np. obrażanie, wyśmiewanie, plotki, wykluczanie, odtrącanie), werbalna, relacyjna, materialna, cyfrowa (cyberbullying), seksualna, fizyczna, groźna przemoc fizyczna, wymuszanie. 2. Zachowania niedozwolone: a) w relacjach rówieśniczych jest zabroniona agresja słowna: ubliżanie, dokuczanie, zastraszanie wyśmiewanie, grożenie, obrzucanie wyzwiskami, uszczypliwości, kpiny, ośmieszanie, b) zabroniona jest agresja fizyczna, podczas której dochodzi do kontaktu fizycznego pod postacią popychania, bicia, kopania, plucia, zadawania ran, podcinania, kradzieży pieniędzy lub przedmiotów, zamykania, niszczenia własności, zabierania rzeczy lub pieniędzy przy użyciu siły lub groźby jej użycia. Formą przemocy bez użycia słów i kontaktu fizycznego są wrogie gesty, miny, izolowanie manipulowanie związkami. c) zabroniona jest cyberprzemoc (przemoc cyfrowa), tj. przemoc z użyciem technologii informacyjnych i komunikacyjnych (przede wszystkim Internetu i telefonii komórkowej), tj. nękanie, straszenie, szantażowanie z wykorzystaniem sieci, publikowanie lub rozsyłanie ośmieszających, kompromitujących informacji, zdjęć, filmów w sieci oraz podszywanie się pod kogoś wbrew jego woli, d) zabronione jest noszenie i używanie niebezpiecznych narzędzi, broni, itp. Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu i mediów elektronicznych 1. Infrastruktura sieciowa szkoły umożliwia dostęp do Internetu, zarówno pracownikom szkoły, jak i dzieciom podczas zajęć szkolnych. 2. Sieć jest monitorowana, tak, aby możliwe było zidentyfikowanie sprawców ewentualnych nadużyć. 3. Rozwiązania organizacyjne na poziomie szkoły bazują na aktualnych standardach bezpieczeństwa. 4. Wyznaczona jest osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo sieci w szkole. Do obowiązków tej osoby należą: a. zabezpieczenie sieci internetowej szkoły przed niebezpiecznymi treściami poprzez instalację i aktualizację odpowiedniego, nowoczesnego oprogramowania, b. aktualizowanie oprogramowania w miarę potrzeb. 5. W przypadku znalezienia w komputerach niebezpiecznych treści, wyznaczony pracownik stara się ustalić kto korzystał z komputera w czasie ich wprowadzenia. Informację tę wyznaczony pracownik przekazuje dyrektorowi szkoły, który postępuje zgodnie z procedurami.: a. w przypadku dziecka - aranżuje dla dziecka rozmowę z pedagogiem szkolnym na temat bezpieczeństwa w Internecie. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej rozmowy pedagog uzyska informacje, że dziecko jest krzywdzone, podejmuje działania opisane w procedurze interwencji, b. w przypadku dorosłego – wyjaśnia okoliczności zdarzenia. 6. W sytuacji znalezienia niebezpiecznych treści na komputerze pracownik wyznaczony do tego stara się te treści usunąć. 7. W przypadku dostępu realizowanego pod nadzorem pracownika szkoły/nauczyciela, ma on obowiązek informowania dzieci o zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu. Czuwa on także nad bezpieczeństwem korzystania z Internetu przez dzieci podczas zajęć. 8. W miarę możliwości osoba odpowiedzialna za Internet przeprowadza z dziećmi cykliczne warsztaty dotyczące bezpiecznego korzystania z Internetu. 9. Szkoła nie ponosi odpowiedzialności za treści jakie znajdują się na prywatnych urządzeniach elektronicznych dzieci. Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych dzieci 1. W naszych działaniach kierujemy się odpowiedzialnością i rozwagą wobec utrwalania, przetwarzania, używania i publikowania wizerunków dzieci. 2. Dzielenie się zdjęciami i filmami z naszych aktywności służy celebrowaniu sukcesów dzieci, dokumentowaniu naszych działań i zawsze ma na uwadze bezpieczeństwo dzieci. 3. Ze względu na specyfikę szkoły dopuszcza się nagrywanie zajęć treningowych, meczów i innych wydarzeń sportowych, które służą potem do analizy ewaluacji szkolenia sportowego. 4. Zgoda rodziców/opiekunów prawnych na wykorzystanie wizerunku ich dziecka jest tylko wtedy wiążąca, jeśli dzieci i rodzice/opiekunowie prawni zostali poinformowani o sposobie wykorzystania zdjęć/nagrań. 5. Unikamy podpisywania zdjęć/nagrań informacjami identyfikującymi dziecko z imienia i nazwiska, chyba że służy to do dokumentowania jego szczególnych osiągnięć szkolnych lub sportowych. 6. Nie ujawnianiami informacji wrażliwych o dziecku dotyczących m.in. stanu zdrowia, sytuacji materialnej, sytuacji prawnej i powiązanych z wizerunkiem dziecka (np. w przypadku zbiórek indywidualnych organizowanych przez naszą instytucję), chyba że rodzic wyrazi taką zgodę. 7. Wszystkie dzieci znajdujące się na zdjęciu/nagraniu muszą być ubrane, a sytuacja zdjęcia/nagrania nie jest dla dziecka poniżająca, ośmieszająca ani nie ukazuje go w negatywnym kontekście 8. Wszystkie podejrzenia i problemy dotyczące niewłaściwego rozpowszechniania wizerunków dzieci należy rejestrować i zgłaszać dyrekcji, podobnie jak inne niepokojące sygnały dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa dzieci. 9. Jeśli rejestracja wydarzenia zostanie zlecona osobie zewnętrznej (wynajętemu fotografowi lub kamerzyście) zadbamy o bezpieczeństwo dzieci i młodzieży poprzez: a) zobowiązanie osoby/firmy rejestrującej wydarzenie do przestrzegania niniejszych wytycznych, b) poinformowanie rodziców/opiekunów prawnych oraz dzieci, że osoba/firma rejestrująca wydarzenie będzie obecna podczas wydarzenia i upewnienie się, że rodzice/opiekunowie prawni udzielili pisemnej zgody na rejestrowanie wizerunku ich dzieci. 10. Jeśli przedstawiciele mediów lub dowolna inna osoba będą chcieli zarejestrować organizowane przez nas wydarzenie i opublikować zebrany materiał, muszą zgłosić taką prośbę wcześniej i uzyskać zgodę dyrekcji. W takiej sytuacji upewnimy się, że rodzice/opiekunowie prawni udzielili pisemnej zgody na rejestrowanie wizerunku ich dzieci. Pracownikowi szkoły nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów i osobom nieupoważnionym utrwalania wizerunku dziecka na terenie szkoły bez pisemnej zgody rodzica/opiekuna prawnego dziecka oraz bez zgody dyrekcji. Pracownik szkoły nie kontaktuje przedstawicieli mediów z dziećmi, nie przekazuje mediom kontaktu do rodziców/opiekunów prawnych dzieci i nie wypowiada się w kontakcie z przedstawicielami mediów o sprawie dziecka lub jego rodzica/opiekuna prawnego. Zakaz ten dotyczy także sytuacji, gdy pracownik jest przekonany, że jego wypowiedź nie jest w żaden sposób utrwalana. 11. W celu realizacji materiału medialnego dyrekcja może podjąć decyzję o udostępnieniu wybranych pomieszczeń szkoły dla potrzeb nagrania. Dyrekcja podejmując taką decyzję poleca przygotowanie pomieszczenia w taki sposób, aby uniemożliwić rejestrowanie przebywających na terenie szkoły dzieci. 12. Jeśli rodzice lub opiekunowie prawni nie wyrazili zgody na utrwalenie wizerunku dziecka, będziemy respektować ich decyzję. Z wyprzedzeniem ustalimy z rodzicami/opiekunami prawnymi i dziećmi, w jaki sposób osoba rejestrująca wydarzenie będzie mogła zidentyfikować dziecko, aby nie utrwalać jego wizerunku na zdjęciach indywidualnych i grupowych. Rozwiązanie, jakie przyjmiemy, nie będzie wykluczające dla dziecka, którego wizerunek nie powinien być rejestrowany. 13. Przechowujemy materiały zawierające wizerunek dzieci w sposób zgodny z prawem i bezpieczny dla dzieci. Załącznik nr 6 Karta interwencji 1. Imię i nazwisko dziecka 2. Przyczyna interwencji (forma krzywdzenia) 3.Osoba zawiadamiająca o podejrzeniu krzywdzenia 4. Opis działań podjętych przez pedagoga/psychologa Data Działanie 5. Spotkania z opiekunami dziecka Data Opis spotkania 6. Forma interwencji właściwe) podjętej (zakreślić * zawiadomienie o podejrzeniu popełnieniu przestępstwa, * wniosek o wgląd w sytuację dziecka/rodziny, * inny rodzaj interwencji. Jaki? 7. Dane dotyczące interwencji ( nazwa organu, do którego zgłoszono interwencję) i data interwencji 8. Wyniki interwencji: działania organów wymiaru sprawiedliwości, jeśli placówka uzyskała informacje o wynikach/działaniach rodziców Data Działanie Załącznik nr 7 Monitoring standardów – ankieta \| \| TAK \| NIE \| \|---\|---\|---\| \| 1. Czy znasz Standardy Ochrony Małoletnich obowiązujące w placówce, w której pracujesz ? \| \| \| \| 2. Czy znasz treść dokumentu Standardy Ochrony Małoletnich ? \| \| \| \| 3. Czy potrafisz rozpoznać symptomy krzywdzenia dzieci? \| \| \| \| 4.Czy wiesz jak reagować na symptomy krzywdzenia dzieci ? \| \| \| \| 5.Czy zdarzyło Ci się zaobserwować naruszenie zasad zawartych w Standardach Ochrony Małoletnich przez innego pracownika ? \| \| \| \| 5a. Jeśli tak – jakie zasady zostały naruszone ? (odpowiedz opisowa) \| \| \| \| 5b. Czy podjąłeś /aś jakieś działania; jeśli tak – jakie, jeśli nie dlaczego? (odpowiedź słowna) \| \| \| \| 6. Czy masz jakieś uwagi/poprawki/sugestie dotyczące Standardów Ochrony Małoletnich? (odpowiedź opisowa) \| \| \| Oświadczenie o zapoznaniu się z Standardami Ochrony Małoletnich …………………………….…… ………….. Imię i nazwisko Data …………………………………………… Stanowisko Oświadczenie Oświadczam, że zapoznałem się z Standardami Ochrony Małoletnich przed krzywdzeniem w Szkole Mistrzostwa Sportowego i przyjmuję je do realizacji. ………………………………………… podpis	<urn:uuid:5f6dd3e7-8045-4542-8ed1-2e0c581a2091>	finepdfs	3.410156	CC-MAIN-2025-05	https://sms.glogow.pl/wp-content/uploads/2024/10/Standardy-ochrony-maloletnich-w-Szkole-Mistrzostwa-Sportowego.pdf	2025-01-15T20:01:30+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2025-05/segments/1736703362263.14/warc/CC-MAIN-20250115174754-20250115204754-00472.warc.gz	546,034,879	0.999966	0.999983	0.999983	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2709, 5488, 8152, 10442, 11705, 17315, 23016, 24446, 26378, 30282, 31007, 31824, 32153 ]	1	0
XI Niedziela Zwykła ROK świętego brata ALBERTA Liturgia Słowa Pierwsze czytanie: Wj 19, 2-6a (Obietnice Boże dla ludu wybranego) Psalm responsoryjny: Ps 100 (99), 2-3, 4-5 (R.: por. 3c) Drugie czytanie: Rz 5, 6-11 (Pojednani z Bogiem przez śmierć Chrystusa, dostąpiemy zbawienia przez Jego życie) Ewangelia: Mt 9, 36 – 10, 8 (Rozesłanie Dwunastu) Procesja Bożego Ciała: to coś więcej niż przemarsz Boże Ciało to takie święto, które chyba jako jedyne w roku jest trochę "na opak". Zwykliśmy przecież chodzić do kościołów i sanktuariów z cudownymi obrazami, do miejsc naznaczonych szczególną łaską, do relikwii świętych. A w tym dniu wychodzimy z Najświętszym, i to nie wokół kościoła, a na ulicę, między domy. Początek tego święta sięga roku 1263, kiedy to w Bolesnie jeden ksiądz, wątpiący w rzeczywistą przemianę chleba i wina w Ciało i Krew Chrystusa, wziął hostię do ręki, ta zaczęła krwawić. Korporal, przechowywany do dziś w katedrze w pobliskim Orvieto, jest uznawany za ten, na który wówczas spadły krople krwi. Dotąd widać na nim plamy. W czasie procesji Bożego Ciała obnosí się ten korporal zamiast monstrancji. W 1264 r. papież Urban IV specjalną bullą „Transiturus” ustanowił tę uroczystość dla całego Kościoła. To jest nie tyle pokazywanie białej hostii w ozdobnych monstrancjach, ale przede wszystkim powinno to być umacnianie wiary przez jej pokazywanie, co dla zmysłów jest doprawdy niepojęte, niech dopełni wiara w nas, bo inaczej ta procesja niczym nie będzie się różnić od jakiegoś innego przemarszu, czy pochodu. Boże Ciało to też dobra okazja, by postawić sobie pytanie o proporcję wiary i powiąpienia, ilekroć na naszych oczach dzieje to przeistoczenie. To pytanie stawiać sobie musi każdy, niezależnie od, po której stronie ołtarza by nie stał./ks. Piotr Brząkalik/ Serdeczne Podziękowanie za sponsoring IV Parafialnego Festynu kierujemy do: Gminy i Miasta Góra Kalwaria, Ośrodka Kultury Gminy Góra Kalwaria, Gminy Chynów, Firmom: „Szotun Kamieniarstwo”, Nadleśnictwa Chojnów, Auchan Piaseczno, Caritas Archidiecezji Warszawskiej, Szkółce Roślin Ozdobnych w Żabieńcu, Piekarni Zbigniew Bugno, Firmie Subun, Art Zone Concept z Warszawy, Firmie JUS Polskie Sady, Firmie Zomar z Karoliny, Firmie Kesur z Pęclawia, pp. Malcom z Dębówki oraz Firmie Cembud z Cendrowic. Serdeczne podziękowania za pomoc przy organizacji Festynu kierujemy do: Ignacego Krawczyka, Kazimierza Duszy, Kazimierza Duroka, Alicji Rączka, Grażyny i Wiesława Pieniążków, Urszuli i Zdzisława Tywonków, Anny i Marcina Zielińskich, Katarzyny i Wiesława Olizarowiczów, Witolda Gugały, Zofii i Mieczysława Tywonków, Elżbiety i Włodzimierza Grzewińskich, Bogumiły Dusza, Zbigniew Jeziorski, Mirosława Masnego, Kazimierza Gawędy, Ryszarda Rosłona, Alicji i Jana Berlińskich, Magdy i Tomasza Żączków, Krzysztofa Oriłowskiego, Anny Kabali, Krystyny Borowskiej, Mari Fiejk, Jolanty Górzyńskiej, Jadwigi Otulak, Elżbiety i Zbigniewa Talarków, Zofii Perendyk oraz Uczniom klasy III A z Gimnazjum im. Feliksa Kapackiego w Cendrowicach / /ks. Proboszcz/ Słodkie niebo nad Festynem cz. I W dniu 11 czerwca w godzinach od 13.15 do 21.50 miał miejsce w Sobkowie IV Parafialny Festyn Rodzinny. Niedzielny festyn rozpoczęła Msza św. celebrowana przez Ks. Wikariusza Mariusza Białeckiego. Pod nieobecność na początku festynu Ks. Pral. Proboszcza Włodzimierza Czerwińskiego, z uwagi na Jego udział, z racji sprawowanego urzędu Dziękana, w parafialnych odpustowych uroczystościach św. Trójcy w Chynowie, a następnie udziale w finałowym koncercie laureatów IX Mazowieckiego Festiwalu Piesni Religijnej i Patriotycznej, który miał miejsce w naszej sobkowskiej świątyni, IV Festyn Rodzinny otworzył o godz. 14.30 Ks. Wikariusz Mariusz Białecki. Hasłem tegorocznego festynu było „Niepokalone serce Maryi zatrzymuje”. W 100-lecie Obajwień w Fatimie, Dziekczynienie za dar kanonizacji św. Franciszka i Hiacyny”. Konferansjerkę na scenie żywo i merytorycznie prowadzili p. Elżbieta Talarak – Prezes parafialnego Zespołu Caritas i Kazimierz Dusza członek Parafialnej Rady Ekonomicznej i autor licznych publikacji w naszym tygodniku „Wieści Parafialne”. Pierwszym punktem programu był program słowno-muzyczny uczniów ze SP w Czaplinku. Inscenizacja wykonana przez samych uczniów była oparta o teksty wierszy Jana Brzechwy. Do powodzenia programu uczniowskiego walnie przyczyniły się wychowawczynie i nauczycielki: Monika Proszewska z klasy „O”, Iwona Skomorowska z klasy II, Agnieszka Wrotek z klasy III i Danuta Matracka z klasy IV. Należy dodać, że uczniowie doskonale przyswoili sobie wszystkie teksty, a stroje wspaniale nawiązywały do recytowanych wierszy. Z kolei dzieci ze SP z Czachówka zaprezentowały swój układ taneczny przygotowany pod nadzorem p. dyrektor Anny Giernackiej i Ewy Osińskiej, który był doskonałym programem wprowadzającym do kolejnego muzycznego występu p. Tadeusza Sasa z jego niezawodnym akordeonem. Tadeusz Sas to popularyzator muzyki rozrywkowej i ludowej na terenie miasta i gminy Góra Kalwaria. Kompozytor, autor tekstów, juror przeglądów i festiwali piosenek „Zasłużony dla kultury Polskiej” i „Zasłużony dla Góry Kalwarii”. Jest autorem śpiewnika „Mazowsze – kraino piękna ma”. Na naszym festynie w roli akompaniatora w trakcie występów dwóch piosenkarek: p. Iwony Szymańskiej, nauczycielki Zespołu Szkół w Baniosze i młodzietkiej Wiktorkii Łubianki, uczennicy i klasy LO w Górze Kalwarii. W programie p. Iwony Szymańskiej znalazły się takie utwory jak: „Bolero miłości”, „W moim ogródeczku”, „Zapomnisz” i „Kasztyany”, a piosenki nawiązujące do słonecznej Italii: „O sole mio”, „Wróć do Sorrento”, „Miłość w Portofino” i „Piosenkę o sąsiadzie” śpiewała talentowana Wiktoria Łubianka - członkini zespołu ludowego „Kalwarki”, której śpiew sprawia ogromną radość i towarzyszy jej od szkoły podstawowej. Kolejnym mocnym punktem programu były trzy pokazy walk kickboxingu Klubu Sportowego „Tom Bee Team” kierowanego przez p. Tomasza Baka, wielokrotnego Mistrza Polski i medalistę Pucharów Świata. W pierwszym pokazie zaprezentował się Michał Adamek – 2-krotny Mistrz Świata, Mistrz Europy i aktualny mistrz Polski Juniorów w formule K-1. W drugim pokazie w formule point fighting obejrzyliśmy walkę dwóch sióstr Justyny i Pauliny Roslon (prawdopodobnie córki naszego kościołnego). Kickboxing trenują od 10 lat, a Justyna ma na swym koncie brązowy medal Mistrzostw Świata Juniorów, a Paulina srebrny medal Mistrzostw Europy. W kolejnym pokazie zobaczyliśmy braci Adamków: Michała i jego młodszego brata Marcina w formule kick-light, w której pozwala się na nieco większą siłę ciosów. /Kazimierz Dusza/ Dobra Nowina (nie tylko) dla dzieci XI Niedziela Zwykta 18 czerwca 2017 Kiedyś Jezus powiedział do swojej Mamusi, jestem już zmęczony, ktoś mi pomóc musi, tłumy ludzi się garań, chcą być uzdrawieni. Mają tyle problemów, chcą być pocieszeni, są znęcani i nieraz sam nie dowierzam - są porzuceni jak owce niemające pasterza. Słuchają słów moich o nowej nauce, ja ich wszystkich o moim Ojcu nauczę, o nowej religii opartej na miłości, są tak biedni, że wymagają litości. I rzekł do uczniów których nie brakowało «Znião wprawdzie wielkie, ale robotników mało. Proście Pana znia, żeby wyprawił robotników na swoje znio». Nauka oparta o miłość bliźniego to spoisto, które nas połączy. I powołał dwunastu: najpierw wybrał Szymona, zwanego Piotrem, na końcu zaś Judasza Iskariotę, który okazał się lotrem, wcześniej brata Piotra - Andrzeja, potem Tadeusza, Szymona Gorliwego oraz celnika Mateusza, dwóch Jakubów, syna Zebedeusza i syna Alfeusza, Filipa i Bartłomieja, Tomasza i Jana I powiedział to jest moja grupa wybrana. Wszystkim spośród apostołów, których gościł, powiedział by leczyli rany i wszelkie słabości, by chorych ze wszystkich chorób uzdrawiali, wypędzali złe duchy i umarłych wskrzeszali i wszystkich trędowatych oczyszczając, «Darmo otrzymaliście, darmo dawacie». I jeszcze Jezus powiedział - Idźcie i głosicie: Wszystkim i wszędzie, tylko pogan nie proście Bliskie już jest królestwo niebieskie. Od kiedy przez Chrzest Św. wiarę otrzymaliście i dziecię Bożymi wtedy zostaliście, wy też jesteście małymi apostolami, i do głoszenia prawdy jesteście powołani. /Kazimierz/ 1. Bardzo serdecznie dziękujemy przedstawicielom mieszkańców Czaplinka, Cendrowic, Czarnego Lasu i Sobikowa za przygotowanie ołtarzy na Boże Ciało. Dziękujemy druhow OSP z Czaplinka, Czaplinka i Cendrowic za zapewnienie bezpieczeństwa procesji i liczny w niej udział. Dziękujemy również grupom parafialnym, p. Organiście i Kościelnemu za pomoc w jej uświetnieniu i sprawnym przeprowadzeniu. 2. W czwartek zakończenie Oktawy Bożego Ciała. O godz. 18.00 Msza św. a po niej procesja i błogosławieństwo wianków. Zapraszamy służbę liturgiczną, strażaków, Kółka Różańcowe, dzieci I - komunijne i rocznicowe do jak najliczniejszego udziału w procesji. 3. W piątek 23 czerwca o godz. 18.00 zapraszamy wszystkie dzieci i młodzież na Mszę św. dzięczynną za miniony rok szkolny. Prosić będziemy również o błogosławieństwo Boże na rozpoczynające się wakacje. Możliwość spowiedzi od godz. 17.30. 4. Trwa miesiąc czerwiec. Zapraszamy na tradycyjne nabożeństwa czerwcowe, które w tym roku odprawiane będą w Sobikowie po Mszy św. wieczornej ok. godz. 18.30. W kaplicy w Czachówku nabożeństwo o godz. 19.00. W piątek poprzedza je Msza św. 5. Koło Przyjaciół Radia Maryja organizuje w niedzielę 9 lipca pielgrzymkę do Częstochowy. Koszt 60 zł. Zapisy wraz z zaliczką 40,- zł u ks. Mariusza lub u p. Bogumiły Dusza. 6. W dniach 28 września – 02 października 2017 planujemy 5 - dniową samolotową pielgrzymkę do Fatimy z racji 100 - lecia Objawień. Koszt pielgrzymki 2595,- zł/os. + 60 Euro. Program pielgrzymki i zapisy w zakrystii. Jest jeszcze kilka wolnych miejsc. 7. Do Sakramentu Małżeństwa przygotowują się: – Mateusz Sotek, kawaler z par. w Górze Kalwarii i Agata Pęczek, panna z Krzaków Czaplinkowskich w par. tutejszej. Zapowiedź druga. – Wojciech Zamecki, kawaler z Wincentowa w par. tutejszej i Małgorzata Walaszczyk, panna z Dębówki w par. tutejszej. Zapowiedź druga. – Patryk Łuszczyk, kawaler z Julianowa w par. tutejszej i Karolina Mroczek, panna z par. w Pionkach. Zapowiedź druga. Narzeczonych polecamy modlitwie wiernych. 8. Zachęcamy do czytania prasy katolickiej. W zakrystii jest do nabycia „Gość Niedzielny”. Niestety tygodnik „Niedziela” nie dotarł. Na stoliczku pod chórem wyłożony jest nasz tygodnik parafialny. 18 czerwca br. Sakrament Chrztu św. przyjęła: Maria Lewandowska Panu Janowi Dobeckiemu z okazji 65 rocz. urodzin życzymy wielu łask i błogosławieństwa Bożego oraz dużo zdrowia, dziękując jednocześnie za piękne bezinteresowne odnawianie paramentów liturgicznych w naszej świątyni. /ks. Proboszcz/ Intencje Mszalne 18 VI – 25 VI 2017 Niedziela, 18.06. 8.30 (Czachówek) + Jana Jelenia 8.30 (Czachówek) + cr. Rudzkich 10.00 + Marianny i Antoniego Choińskich, zm. cr. Choińskich i Brzezińskich 10.00 + Wandy, Władysława i Stanisława Pruszewskich Nabożeństwo czerwcowe 12.00 + Witolda Piekarniaka, Jana i Józefy Rolak, Anny, Antoniego, Zygmunta i Marii Piekarniaków 12.00 + Dariusza Seremaka w 2 rocz. śm., Józefa i Marianny Urbanowiczów, Stanisławy i Józefa Seremaków, Aliny Plaska 13.15 + cr. Klosiewiczów 13.15 + Jana Zaręby Poniedziałek 19.06. 17.30 O bł. Boże dla Urszuli i Czesława Piotrowskich 18.00 O łaskę nawrócenia dla Marka Kusaka i jego dzieci Dawida i Gabriela Nabożeństwo czerwcowe Wtorek 20.06. 17.30 + Anny Lewandowskiej w 10 rocz. śm. 18.00 + Jana Zygmunta (im.) Nabożeństwo czerwcowe Środa 21.06. 18.00 Nowenna do Matki Bożej Nieustającej Pomocy Za parafian + Władysławę w 10 rocz. śm., Henryka Wojdatów, Krystynę, Zygmunta, Marka Golików, Antoninę, Czesława Prasolków Nabożeństwo czerwcowe Czwartek 22.06. 18.00 int. wolna Piątek 23.06. 17.00 + Tadeusza Przybylskiego w 14 rocz. śm. 17.30 + Jana Grabarczyka (im.) 18.00 + Wandę (im.), Józefa Marczaków Nabożeństwo czerwcowe 19.00 (Czachówek) Int. wolna Sobota 24.06. 16.00 Ślub: Joanna Freliszka – Maciej Sobolewski 17.00 + Władysława (im.), Wiktorii, Antoniego, Eugeniusza Urbanowiczów, Stanisławę, Franciszka Zwolińskich, Zbigniew Urbanowicza 17.30 + Pawła Peczka (im.) 18.00 O bł. Boże dla Jana Dobieckiego w 65 rocz. urodzin 18.00 + Władysława (im.), Antoniego, Andrzeja, Apolonii Masnych, Jana, Marianny, Tadeusza Chmielewskich Nabożeństwo czerwcowe Niedziela, 25.06. 8.30 (Czachówek) + Leona Winiarka z okazji Dnia Ojca 8.30 (Czachówek) + Krzysztofa Karalucha 10.00 + Jana (im.), Heleny, Mariana, Stefana Makulskich, Marianny Klimek, Marianny Zwolińskiej Refleksja na XI Niedzielę Zwykłą "Z Jezusem odkryjesz siebie" Jezus przywiódł do siebie dwunastu swoich uczniów i udzielił im władzy (umiejętności), które sam posiada, aby robiли to samo, co On. Jesteśmy powołani i uzdolnieni do robienia tego samego, co Jezus. Problem jest jednak w tym, że my rzadko w to wierzymy. "Nie można zrozumieć człowieka bez Chrystusa" - powiedział św. Jan Paweł II. Bez Chrystusa człowiek nie zrozumie kim jest i czym jest obdarowany. Dlatego warto przyjaźnić się z Nim, warto Mu zaufać. Poprzez kontakt z Jezusem człowiek staje się "kimś". Nie czuje się lepszy od innych, ale odkrywa swoją prawdziwą tożsamość, czyli wielkość. /Mieczysław Łusiak SJ/ 10.00 + Zenona (im.), Heleny Chajęckich, Andrzeja Szymczaka Nabożeństwo czerwcowe 12.00 + Władysława, Heleny, Franciszka Tokajów CHRZEST: Alicja Helena Kępa 13.15 + Pawła Jarosza (im.) Weekly tweet - wpis tygodnia Jezus, dwunastu uczniów przywołał do siebie, żniwo jak zawsze wielkie, może chce wziąć i ciebie, zostało jedenastu, jeden Jezusa zdradził, trzos niejednego na złą drogę sprowadził. Zawsze masz szansę zastąpić apostola. Jesteś zdecydowany? Bóg codziennie Cię woła. /Kazimierz/ Tweet od Papieża Tak bardzo potrzebujemy modlitwy i pokuty, aby uprosić łaskę nawrócenia i zakończenia tak wielu wojen na świecie. /Franciszek/	<urn:uuid:b74fdd3b-4d3f-4607-85bc-3b13727214da>	finepdfs	1.064453	CC-MAIN-2017-39	http://sobikow.parafia.info.pl/art_images/art_554/img12600.pdf	2017-09-20T05:44:55Z	crawl-data/CC-MAIN-2017-39/segments/1505818686465.34/warc/CC-MAIN-20170920052220-20170920072220-00438.warc.gz	321,043,944	0.998685	0.999167	0.999167	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 3036, 8187, 10721, 13874 ]	1	0
Żłobki i kluby dziecięce w województwie małopolskim w 2020 r. 10,7% Wzrost liczby miejsc w placówkach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w porównaniu z 2019 r. W 2020 r. w województwie małopolskim wzrosła w porównaniu z rokiem poprzednim liczba placówek opieki instytucjonalnej nad dziećmi w wieku do lat 3 (o 8,9%). Działało 513 żłobków i klubów dziecięcych, które zapewniały 17914 miejsc. Wskaźnik liczby podopiecznych na 1 tys. dzieci w wieku do lat 3 wzrósł z 120 w 2019 r. do 122 w 2020 r. Placówki W dniu 31 grudnia 2020 r. na terenie województwa małopolskiego działało 513 żłobków i klubów dziecięcych. Stanowiły one 11,2% wszystkich placówek opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w Polsce. Więcej placówek funkcjonowało tylko w województwie mazowieckim (788). Tablica 1. Instytucjonalna opieka nad dziećmi w wieku do lat 3 Stan w dniu 31 grudnia W każdym powiecie działała przynajmniej jedna placówka opieki nad małymi dziećmi. Najwięcej takich placówek było zlokalizowanych w Krakowie – 264. W powiecie wielickim działały 33 placówki, a w powiecie krakowskim 27. W pozostałych powiatach liczba żłobków i klubów dziecięcych wahała się między 1 (w powiecie tatrzańskim) a 19 (w powiecie olkuskim). Wśród wszystkich placówek 84,0% należało do sektora prywatnego. Najwięcej żłobków i klubów dziecięcych sektora prywatnego należało do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą (75,2%). Po 8,4% placówek zostało założonych przez spółki cywilne oraz przez spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W sektorze publicznym blisko 98% żłobków i klubów dziecięcych było prowadzonych przez samorządy gminne. Wykres 1. Struktura placówek opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 według sektorów własności w 2020 r. Stan w dniu 31 grudnia żłobki w sektorze prywatnym Najwięcej żłobków było otwartych od 5 do 10 godzin dziennie (54,0%), a pozostałe placówki powyżej 10 godzin. Kluby dziecięce przeważnie pracowały 5–10 godzin w ciągu dnia (96,3%), a sporadycznie do 5 godzin (blisko 4%). 1 15.06.2021 r. Ponad 84% wszystkich placówek opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 to żłobki Udogodnienia dla dzieci niepełnosprawnych posiadało 56,9% placówek opieki nad małymi dziećmi. Najczęściej były to pochylnie, podjazdy i platformy (35,1% ogólnej liczby placówek), łazienki przystosowane do potrzeb dzieci niepełnosprawnych (28,1%) oraz posadzki antypoślizgowe (26,9%). W związku z wystąpieniem stanu epidemii COVID-19 w 2020 r. wprowadzono czasowe ograniczenia działalności placówek opieki nad dziećmi w wieku do lat 3. Przeciętny żłobek był zamknięty przez 40 dni roboczych w ciągu roku, a przeciętny klub dziecięcy nieco dłużej – średnio przez 44 dni robocze. Miejsca Liczba miejsc we wszystkich placówkach opieki nad małymi dziećmi wzrosła z 16184 w 2019 r. do 17914 w 2020 r. Żłobki dysponowały 91,9% wszystkich miejsc. Żłobki i kluby dziecięce sektora prywatnego zapewniały 13010 miejsc, a sektora publicznego – 4904 miejsc. W sektorze prywatnym na 1 żłobek przypadały średnio 32 miejsca, a w sektorze publicznym średnia wartość była ponad dwukrotnie wyższa (68 miejsc). Kluby dziecięce były mniejsze, dysponowały one średnio odpowiednio 18 i 21 miejscami. Dzieci W końcu 2020 r. z instytucjonalnych form opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 korzystało 13402 dzieci, w tym ponad 91% dzieci przebywało w żłobkach. Wskaźnik liczby podopiecznych na 1 tys. dzieci w wieku do lat 3 wyniósł w województwie małopolskim 122 i był niższy od wskaźnika dla Polski, który wyniósł 128. Analizując dostępność opieki na poziomie powiatów można zauważyć, że najwyższą wartością wskaźnika charakteryzował się Kraków (267). W następnej kolejności wyróżniały się Tarnów (192) i Nowy Sącz (152). Wysoką wartość tego wskaźnika odnotowano także w powiecie olkuskim (147) i wielickim (140). Z kolei najniższą wartością wskaźnika wyróżniał się powiat tatrzański (12). Mapa 1. Dzieci w placówkach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 na 1000 dzieci w tym wieku w 2020 r. Stan w dniu 31 grudnia Najliczniejszą grupę dzieci w żłobkach i klubach dziecięcych stanowiły dwulatki (50,8%), a dzieci roczne – ponad 41%. Odsetek dzieci w wieku poniżej 1 roku wyniósł 2,1%. Chłopcy stanowili ponad 51% ogólnej liczby dzieci w placówkach. 2 Blisko 73% wszystkich miejsc w placówkach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 to miejsca w placówkach sektora prywatnego Liczba dzieci przebywających w żłobkach i klubach dziecięcych spadła o 1,3% w porównaniu z 2019 r. W ciągu roku w placówkach przebywało 22607 dzieci, w tym 207 dzieci niepełnosprawnych. Koszty pobytu w placówkach dla 68,9% dzieci zostały częściowo lub całkowicie pokryte przez gminy. Personel W końcu 2020 r. w placówkach opieki nad małymi dziećmi pracowało 2788 osób. Wśród osób pracujących w placówkach przeważały opiekunki dziecięce (ponad 70%). Nauczyciele stanowili blisko 13% ogólnej liczby pracujących. Zdecydowaną większość pracowników stanowiły kobiety (99,7%). Dla ponad 93% opiekunów i nauczycieli placówki opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 były głównym miejscem pracy. W przypadku pielęgniarek i położnych ten odsetek był zdecydowanie niższy i wyniósł odpowiednio około 40% i 48%. Żłobki i kluby dziecięce w swojej działalności były wspierane przez wolontariuszy. W ciągu roku w tych placówkach pomagało 57 wolontariuszy. W porównaniu z poprzednim rokiem ich liczba zmalała o blisko 34%. W przypadku cytowania danych Głównego Urzędu Statystycznego prosimy o zamieszczenie informacji: „Źródło danych GUS", a w przypadku publikowania obliczeń dokonanych na danych opublikowanych przez GUS prosimy o zamieszczenie informacji: „Opracowanie własne na podstawie danych GUS". 3 Ponad 99% wszystkich osób pracujących w żłobkach i klubach dziecięcych to kobiety Wydział Współpracy z Mediami Tel: 22 608 34 91, 22 608 38 04 e-mail: firstname.lastname@example.org www.stat.gov.pl @GUS_STAT @GlownyUrzadStatystyczny Opracowanie merytoryczne: Urząd Statystyczny w Krakowie Dyrektor Agnieszka Szlubowska tel.12 420 40 50 Rozpowszechnianie: Rzecznik Prasowy Prezesa GUS Karolina Banaszek tel.695 255 011 Powiązane opracowania Pomoc społeczna i opieka nad dzieckiem i rodziną w 2019 r. Temat dostępny w bazach danych Baza BDL - temat ochrona zdrowia, opieka społeczna i świadczenia na rzecz rodziny 4	<urn:uuid:2b5b66f0-62b8-4839-8e21-ff3f770e51ce>	finepdfs	2.273438	CC-MAIN-2025-08	https://krakow.stat.gov.pl/download/gfx/krakow/pl/defaultaktualnosci/1797/5/4/1/2021_zlobki_i_kluby_dzieciece_w_wojewodztwie_malopolskim_2020.pdf	2025-02-13T16:58:31+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2025-08/segments/1738831951823.55/warc/CC-MAIN-20250213144115-20250213174115-00328.warc.gz	329,930,020	0.999889	0.999926	0.999926	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2091, 4448, 5723, 6267 ]	1	0
The implementation of the community policing to improve the citizens' sense of security - theoretical or practical problems? Realizacja programu community policing na rzecz poprawy poczucia bezpieczeństwa obywateli – problem teoretyczny czy praktyczny? dr Marta Kowalczyk – Ludzia Uniwersytet Warmińsko – Mazurski email@example.com Abstracts In this paper i will present issues related to the implementation of the community policing. This program relates ideological to the development of the relationship between "neighboring" Police officer and representatives of civil society. The actualization of such demands is not without significance for the actual strengthening security of the local population settlements. In the first part of the paper i show the fixed components of that program. Then, it was agonizing about the reflexive nature of the correlation efficiency of the local Police officer and the actual implementation of the "community policing". Presented observations were based on an analysis of survey results. Przedmiotem niniejszego opracowania będzie prezentacja zagadnień związanych z realizacją programu community policing. Wspomniany program ideologicznie odnosi się do kształtowania relacji między „sąsiedzkim" funkcjonariuszem Policji a przedstawicielami społeczeństwa. Urealnienie takich postulatów nie pozostaje bez znaczenia w zakresie faktycznego wzmacniania poczucia bezpieczeństwa u mieszkańców lokalnych osiedli. W pierwszej części opracowania przedstawiono stałe komponenty tegoż programu. Następnie podjęto dywagacje o charakterze refleksyjnym w zakresie korelacji efektywności działań dzielnicowych a rzeczywistą realizacją programu community policing. Zaprezentowane uwagi zostały sformułowane w oparciu o analizę wyników badań ankietowych. Key words: community policing, domestic security, police officers, neighborhood help, local residents problems community policing, bezpieczeństwo wewnętrzne, funkcjonariusze Policji, pomoc sąsiedzka, lokalne problemy mieszkańców Wprowadzenie Celem niniejszego artykułu będą rozważania odnoszące się do faktycznej realizacji programu community policing. Korelacja działań funkcjonariuszy z podmiotami pozapolicyjnymi może przynieść wymierne efekty na rzecz poprawy poczucia bezpieczeństwa, kształtowanego zwłaszcza we współpracy z mieszkańcami lokalnych osiedli. Zakłada się zatem, że zapewnienie bezpieczeństwa wewnętrznego powinno stać się istotnym elementem pracy funkcjonariuszy. Tematyka opracowania oscyluje wokół kwestii istotnych nie tylko dla policjantów, ale również ważnych dla każdego z nas. Uwagi ogólne Bezpieczeństwo jest terminem o rozległej konotacji. Termin ten można zastosować choćby do bezpieczeństwa: narodowego, zewnętrznego i wewnętrznego [K. Bronowska, A. Ludzia, 2011 r., s. 671 i n.]. Leksykalne znaczenie tego pojęcia ujmuje się jako „stan, w którym brak zagrożenia" [E. Dereń, E. Polański, 2012 r., s. 60]. Zagrożenie poczucia bezpieczeństwa staje się często fundamentalną przyczyną skłaniającą do podejmowania wielu prób przeciwdziałania takiemu stanowi. Wyrazem takich działań na szczeblu lokalnym jest m. in. urealnienie postulatów programu community policing. Według definicji zaproponowanej przez J. Czapską i J. Wójcikiewicza termin community policing oznacza „[…] filozofię sprawowania funkcji policyjnych, realizującą ideę bliskiej współpracy „sąsiedzkiego" policjanta z członkami lokalnej społeczności" [J. Czapska, J. Wójcikiewicz, 1999 r., s. 129]. Z kolei W. Pływaczewski i G. Kędzierska ujmują termin community policing jako „zainicjowany w Stanach Zjednoczonych ogólnospołeczny program profilaktyczny, mający na celu zwalczanie przestępczości i prowadzenie działań profilaktycznych na szczeblu lokalnym, terenowym (gmina, dzielnica) i organizacyjnym (Policja, organizacje rządowe i pozarządowe, samorządy terytorialne itp.). Realizatorem programu ze strony Policji jest dzielnicowy, którego zadaniem jest stworzenie stosunków partnerskich z mieszkańcami swojego rejonu i wspólne rozwiązywanie problemów" [W. Pływaczewski, G. Kędzierska (red.), 2001 r., s. 55]. Z kolei P. J. Juszczyk ujmuje community policing jako program, który „[…] w dużej mierze jest bilansem nowoczesnej kooperacji Policji ze społeczeństwem" [P.J. Juszczyk, Poznań 2007 r., s. 102]. Nadto, jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, definicja community policing odnosi się do „pewnego sposobu współistnienia Policji i społeczeństwa we wspólnym celu, jakim jest poprawa bezpieczeństwa życia człowieka." [E. Żywucka – Kozłowska, M. Kowalczyk – Ludzia, K. Bronowska, A. Ludzia, 2011 r., s. 15]. Pierwotne znaczenie tego terminu odnieść można do idei uświadamiania funkcjonariuszom Policji, jak ważna i społecznie pożyteczna jest wykonywana przez nich praca. Za prekursora w zakresie utworzenia tego nowego nurtu uważa się Arthura Woodsa, będącego w latach 1914 – 1919 r. zwierzchnikiem funkcjonariuszy Policji w Nowym Yorku [E. Żywucka – Kozłowska, M. Kowalczyk – Ludzia, K. Bronowska, A. Ludzia, 2011 r., s. 133]. Gwoli ścisłości dodać należy, że lata 60. uznaje się za początek realizacji community policing 1 . Idea współpracy funkcjonariuszy Policji z przedstawicielami lokalnej społeczności realizowana była w Polsce już od dawna. Wystarczy wspomnieć choćby działalność funkcjonujących m. in. w czasie okupacji pomocniczych formacji tzw. Straży Obywatelskiej zajmującej się ochroną porządku publicznego. Jak zauważa P. Majer, „zakładano, że po wyzwoleniu oddziały Straży Obywatelskiej będą wspomagać działalność gminnych posterunków Straży Samorządowych, a ich członkowie rekrutować się wyłącznie z miejscowej ludności" [P. Majer, 2011 r., s. 208]. Charakterystycznymi wyróżnikami nowego programu stały się jego następujące elementy: – konsultacje celem, których było regularne prowadzenie badań w zakresie potrzeb mieszkańców lokalnych osiedli, co do poczucia bezpieczeństwa w zamieszkałych dzielnicach miasta (wsi); – adaptacja ukierunkowana na możliwość swobodnego dysponowania siłami i środkami, by zaspokoić społeczne oczekiwania w zakresie poprawy poczucia bezpieczeństwa w danym rejonie; – mobilizacja polegająca na podjęciu aktywnej współpracy funkcjonariuszy Policji z przedstawicielami lokalnych społeczności na rzecz poprawy poczucia bezpieczeństwa; – rozwiązywanie problemów charakteryzujące się likwidacją czynników sprzyjających rozwojowi przestępczości i strachu (tzw. prewencja społeczna) [por. J. Czapska, J. Wójcikiewicz, 1999 r., s. 138-139]. Wymienione wyżej cechy charakterystyczne programu community policing, jak wskazują autorzy „Leksykonu Policyjnego", służą realizacji następujących celów: - „zapobieganiu i redukowaniu przestępczości, - redukowaniu takich zjawisk, jak prostytucja uliczna, spożywanie alkoholu w miejscach publicznych, agresywne żebractwo, graffiti lub zaśmiecanie ulic, - wzrostowi poczucia bezpieczeństwa mieszkańców, - poprawie stosunku społeczeństwa do Policji - poprawie komfortu życia w dzielnicach – jako efekt końcowy" [W. Pływaczewski, G. Kędzierska (red.), 2001 r., s. 55]. Wzrost poczucia bezpieczeństwa mieszkańców lokalnych osiedli jest zagadnieniem nie tylko wysoce pożądanym, ale także koniecznym w zakresie budowania społecznego poczucia zaufania wobec funkcjonariuszy Policji. Jak słusznie dowodzi A. Misiuk, powołując się na poglądy angielskiego premiera i ministra spraw wewnętrznych Roberta Peela, do zakresu podstawowych zasad działania Policji zalicza się m.in. następujące reguły: 1. „Zdolności Policji do wykonywania swoich obowiązków zależą od społecznej akceptacji działań policyjnych; 2. Policja musi zapewnić chętnych do współpracy w celu przestrzegania prawa, aby móc zapewnić i utrzymać szacunek opinii publicznej […]; 3. Policja w każdym czasie i sytuacji powinna utrzymać związek ze społeczeństwem" [A. Misiuk, 2011 r., s. 16 – 17]. Trudno zaprzeczyć tym słusznym postulatom. Jeśli zatem przyjąć, że fundamentalnym zadaniem funkcjonariuszy Policji jest rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw i wykroczeń [ por. Ustawy o Policji z 6. 4. 1990 r. (Dz. U. 1990, nr 30, poz. 179 z późn. zm.) art. 14], to istotnym czynnikiem sprzyjającym realizacji wymienionego celu jest ugruntowanie zaufania obywateli do zasadnych działań podjętych przez funkcjonariuszy Policji. Wyznaczony cel zostanie osiągnięty wówczas, gdy wzrośnie efektywność policyjnych działań w poszczególnych regionach Polski. Sukces w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania szeroko pojętej przestępczości, oceniany w skali krajowej, zostanie odniesiony, gdy suma efektywnych działań podjętych w poszczególnych regionach kraju (a więc i wśród lokalnych społeczności) będzie wysoka. Efektywność działań podjętych przez dzielnicowych a realizacja programu community policing – próba oceny Zapewnianie poczucia bezpieczeństwa stanowi fundamentalny cel realizowany w codziennej pracy funkcjonariuszy Policji. W zależności od regionu, w którym pracują funkcjonariusze, lokalne problemy mieszkańców mogą różnić się od siebie, choć często są zbieżne,. Ukonkretnienie wszystkich kwestii związanych z najczęściej występującymi rodzajami zagrożeń na lokalnych osiedlach nie jest w pełni możliwe, bowiem znaczącą rolę odgrywa tu specyfika niebezpieczeństw występujących w poszczególnych regionach kraju. Natomiast należy zgodzić się z następującymi stwierdzeniami, że po pierwsze kluczową rolę w zakresie poznawania społecznych potrzeb mieszkańców lokalnych osiedli odgrywa funkcjonariusz Policji określany mianem dzielnicowy. Po drugie zaś należy podkreślić powagę przedstawionych tu kwestii w zakresie budowania i poprawy relacji obywatel – funkcjonariusz Policji. Szczegółowe zadania dzielnicowych znalazły swoje unormowanie m.in. w Zarządzeniu Komendanta Głównego Policji w sprawie form i metod wykonywania zadań przez dzielnicowego i kierownika rewiru dzielnicowych [Zarządzenie nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6.6. 2007 r. (Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2007, nr 12, poz. 95 z późn. zm.)]. Mając na uwadze korelację zadań dzielnicowych z założeniami programu community policing, w ocenie autorki można zastanowić się nad korelacją założeń teoretycznych tego programu z wymogami prawnymi odnoszącymi się do obowiązków dzielnicowych. We wspomnianym zarządzeniu warto zwrócić uwagę m. in. na następujące kwestie: * prowadzenie rozpoznania przydzielonego mu rejonu służbowego pod względem osobowym, terenowym, zjawisk i zdarzeń mających wpływ na stan porządku i bezpieczeństwa publicznego [Zarządzenie nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6.6. 2007 r. (Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2007, nr 12, poz. 95 z późn. zm.)]; * realizowanie zadań z zakresu profilaktyki społecznej [Zarządzenie nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6.6. 2007 r. (Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2007, nr 12, poz. 95 z późn. zm.)]; * realizowanie zadań z zakresu ścigania sprawców przestępstw i wykroczeń [Zarządzenie nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6.6. 2007 r. (Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2007, nr 12, poz. 95z późn. zm.)]; * kontrolowanie przestrzegania prawa powszechnie obowiązującego oraz przepisów prawa miejscowego [Zarządzenie nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6.6. 2007 r. (Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2007, nr 12, poz. 95 z późn. zm.)]; * gromadzenie niezbędnych informacji dotyczących swojego rejonu służbowego, odnoszących się m.in. do konfliktów społecznych oraz genezy ich powstania, [Zarządzenie nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6.6. 2007 r. (Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2007, nr 12, poz. 95 z późn. zm.)]; * prowadzenie rozpoznania terenowego w okolicach miejsc szczególnie niebezpiecznych (np. ze względu na nasilenie przestępczości narkotykowej czy alkoholowej) [Zarządzenie nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6.6. 2007 r. (Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2007, nr 12, poz. 95 z późn. zm.)]; * zdobywanie informacji o osobach zamieszkałych lub przebywających w jego rejonie służbowym, które ze względu na swoją przeszłość, aktualny tryb życia i zachowania stwarzają zagrożenie porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz podjęcie wobec takich osób stosownych działań o charakterze wychowawczym i społecznym [Zarządzenie nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6.6. 2007 r. (Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2007, nr 12, poz. 95 z późn. zm.)]; * zgłoszenie kierownikowi rewiru dzielnicowych lub innemu policjantowi zapotrzebowania na właściwe rozmieszczenie służb patrolowych, [Zarządzenie nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6.6. 2007 r. (Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2007, nr 12, poz. 95 z późn. zm.)]; * informowanie mieszkańców o występujących zagrożeniach i udzielanie instrukcji do sposobów zabezpieczania się, zachowania się w określonych sytuacjach oraz organizowania się w celu poprawy bezpieczeństwa i utrzymywanie kontaktu z ofiarami przestępstw oraz inicjowanie działań mających na celu rozwiązanie problemu strachu, a także organizowanie doradztwa dla tej grupy osób [Zarządzenie nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6.6. 2007 r. (Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2007, nr 12, poz. 95 z późn. zm.)]. Powyższe unormowania zdają się być zbieżne z teoretycznymi założeniami programu community policing. Można się tu dopatrzeć wszystkich cech charakterystycznych dla tegoż programu. Z jednej strony wypada podkreślić profilaktyczny aspekt wytyczonych obowiązków w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa przedstawicielom lokalnej społeczności. Z drugiej strony zaś akcentu wymaga wspomniany wyżej postulat w zakresie informowania mieszkańców o występujących zagrożeniach i sposobach przeciwdziałania im. Teoretyczne unormowania pracy dzielnicowych, choć słuszne w swym założeniu, nie zawsze znajdują swoje odzwierciedlenie w praktyce. W tym miejscu zastanowienia wymaga odpowiedź na następujący problem badawczy: „Czy praktyczne działania podjęte przez dzielnicowych są zbieżne z założeniami programu community policing?" [por. J. Apanowicz, 2005 r., s. 70]. W poszukiwaniu odpowiedzi na tak zadane pytanie sformułowano następującą hipotezę [por.: J. Pieter, 1975 r., s. 61]: zakłada się, że dzielnicowi, w ramach realizacji programu community policing, wypełniają prawnie określone zadania w sposób odpowiadający wymogom tegoż. Celem weryfikacji słuszności podjętych tu kwestii posłużono się metodą sondażu diagnostycznego. Zdaniem T. Mroza i M. Siwińskiej w zakres badań sondażowych ujmuje się następujące elementy: - „wszelkiego typu zjawiska społeczne o znaczeniu istotnym dla funkcjonowania społeczeństwa, - stany świadomości społecznej, opinii i poglądów określonych zbiorowości, - wykrywanie istnienia zjawisk rozproszonych w społeczeństwie, - ukazywanie atrybutów strukturalnych i funkcjonalnych badanych zjawisk, - gromadzenie wiedzy o dynamice i kierunkach rozwoju określonych zjawisk" [T. Mróz, M. Siwińska, 2010 r., s. 39]. Narzędziem właściwym do zastosowania wspomnianej wyżej metody stał się kwestionariusz ankiety [K. Rubacha, 2012 r., s. 173]. Z uwagi na wieloaspektowość przedstawionego problemu badawczego zasadnym stało się przeprowadzenie ankiety zarówno wśród funkcjonariuszy Policji, jak i wśród przedstawicieli społeczeństwa. Badania 2 przeprowadzono w regionach Polski przedstawionych w tabeli 1. Tabela nr 1. Miejsce zamieszkania badanych osób \| WOJEWÓDZTWO \| % \| \|---\|---\| \| ŁÓDZKIE \| 1,821386604 \| \| ŚLĄSKIE \| 1,233842538 \| \| ŚWIĘTOKRZYSKIE \| 0,235017626 \| \| ŻYTOMIERSKIE \| 0,058754407 \| \| PODKARPACKIE \| 0,17626322 \| \| OPOLSKIE \| 0,17626322 \| \| LUBELSKIE \| 0,17626322 \| \| DOLNOŚLĄSKIE \| 0,17626322 \| \| KUJAWSKO-POMORSKIE \| 2,820211516 \| \| LUBUSKIE \| 2,58519389 \| \| MAŁOPOLSKIE \| 5,346650999 \| \| MAZOWIECKIE \| 7,344300823 \| \| PODLASKIE \| 3,760282021 \| \| POMORSKIE \| 2,350176263 \| \| WARMIŃSKO-MAZURSKIE \| 44,653349 \| \| WIELKOPOLSKIE \| 1,410105758 \| \| ZACHODNIO-POMORSKIE \| 25,32314924 \| \| BRAK ODPOWIEDZI \| 0,352526439 \| Ankietę przeprowadzono wśród 1702 osób, w tym wśród 898 kobiet oraz 796 mężczyzn. Osiem osób nie udzieliło odpowiedzi co do swojej płci. Nadto warto zaznaczyć, że wśród badanych osób 512 to funkcjonariusze Policji, natomiast 1190 respondentów to osoby niebędące funkcjonariuszami Policji. Tabela nr 2. Zestawienie danych o respondentach biorących udział w badaniach \| PŁEĆ \| % \| \|---\|---\| \| K \| 52,76145711 \| \| M \| 46,76850764 \| \| BRAK ODPOWIEDZI \| 0,470035253 \| \| RAZEM \| 100 \| Zapytano 1190 respondentów: „Czy przedstawiciele lokalnej społeczności znają dzielnicowego w miejscu jego zamieszkania?". Na tak sformułowane pytanie 270 osób udzieliło twierdzącej odpowiedzi, natomiast 912 osób odpowiedziało przecząco. Osiem osób w ogóle nie ma zdania w tej kwestii. Tabela nr 3. Dzielnicowy w społeczności lokalnej - według odpowiedzi respondentów \| Czy przedstawiciele lokalnej społecz- ności znają dzielnicowego w miejscu swojego zamieszkania? \| % \| \|---\|---\| \| TAK \| 22,68907563 \| \| NIE \| 76,63865546 \| \| BRAK ODPOWIEDZI \| 0,672268908 \| \| RAZEM \| 100 \| Jak pokazują wyniki z przeprowadzonych badań, blisko w 77% przypadków dzielnicowy nie jest znany przedstawicielom lokalnych społeczności. W ocenie autorki tak znaczący wynik nie pozwala na obojętne potraktowanie przedstawionego problemu. Program community policing powinien służyć nie tylko rozwojowi efektywniejszej pracy podjętej przez funkcjonariuszy Policji, ale przede wszystkim powinien stać się solidnym fundamentem w powstawaniu relacji wzajemnego zaufania między Policjantami a przedstawicielami lokalnych społeczności. Swoje uzasadnienie znajdują tu zatem rozważania w zakresie ustalenia przyczyny powstawania takiej sytuacji. W literaturze przedmiotu można znaleźć poglądy, zgodnie z treścią których, przyczynami sprzyjającymi zaburzeniu relacji zaufania między funkcjonariuszami Policji a przedstawicielami społeczeństwa są m. in.: - przeszkody znacznie utrudniające codzienną pracę funkcjonariuszy Policji, np. problemy ekonomiczne, brak samodzielności jednostek, zagrożenia osobiste, groźby ze strony przestępców, duże natężenie stresu itp. [por. B. Hołyst, 2006 r., s. 1385 - 1389]; - wypalenie zawodowe u policjantów niesprzyjające podjęciu przez nich aktywnej współpracy z mieszkańcami lokalnych osiedli [N. Ogińska – Bulik, 2006 r.]; - błędnie przeprowadzone czynności procesowo – kryminalistyczne, realizowane w ramach postępowań przygotowawczych, niesprzyjające wzrostowi poczucia zaufania obywateli do funkcjonariuszy Policji [E. Gruza, M. Goc, J. Moszczyński, 2011 r., s. 27]; - niekorzystny wpływ niektórych przekazów medialnych na wizerunek funkcjonariuszy Policji [por. J. Stojer, 2010 r., s. 44 i n.]; - nadużywanie stanowiska służbowego przy okazji realizacji ustawowych czynności ze strony niektórych funkcjonariuszy Policji (np. podczas dokonywania zatrzymań) [por. K. Nitkowski 2011 r., s. 222 - 231]; - stereotypy i uprzedzenia [por. E. Gruza, 2009 r. s. 78] 3 ; - zdarzający się brak indywidualnego traktowania każdej osoby, zwłaszcza, gdy taka osoba podejrzewana jest o popełnienie czynu zabronionego [por. E. Gruza, 2009 r. s. 307] 4 ; - zdarzający się brak jednakowego traktowania obywateli przez funkcjonariuszy Policji [I. T. Dziubek, 2012 r., s. 278] 5 ; - częsty brak społecznej wrażliwości na krzywdę innych osób oraz brak wykazywania inicjatywy społecznej w celu współdziałania z funkcjonariuszami Policji [Interesujące uwagi w tej kwestii czynią J. Czapska i J. Wójcikiewicz – zob. J. Czapska, J. Wójcikiewicz, Policja w społeczeństwie obywatelskim, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 1999 r., s. 226 - 236]. Bezdyskusyjny jest fakt, iż nie znając swojego dzielnicowego, trudno obdarzyć taką osobę zaufaniem. A zgodnie z podstawowym założeniem pracy dzielnicowego funkcjonariusz ten jest nie tylko pierwszą osobą, która powinna szczególnie zadbać o bezpieczeństwo mieszkańców z powierzonego mu rejonu, ale również osoba taka powinna być obdarzona zaufaniem mieszkańców, jeśli zgodnie z wyróżnikami programu community policing miałoby dojść do wspólnego rozwiązywania problemów powstałych na lokalnym osiedlu. W tym miejscu wypada przeanalizować ustosunkowanie się funkcjonariuszy Policji do omawianych tu kwestii. Pytanie: „Czy Pani / Pana zdaniem, przedstawiciele lokalnej społeczności znają dzielnicowego w miejscu swojego zamieszkania?" zadano 512 funkcjonariuszom. Udzielono 251 odpowiedzi twierdzących oraz 256 odpowiedzi przeczących, 1 osoba nie wiedziała, jakiej odpowiedzi udzielić. Natomiast 4 osoby w ogóle nie odpowiedziały na to pytanie. Tabela nr 4. Dzielnicowy w społeczności lokalnej - według odpowiedzi funkcjonariuszy Policji \| Czy pani/pana zdaniem przedstawiciele lokalnej społeczności znają dzielnicowego w miejscu swojego zamieszkania? \| % \| Liczbowo \| \|---\|---\|---\| \| TAK \| 49,023438 \| 251 \| \| NIE WIEM \| 0,1953125 \| 1 \| \| NIE \| 50 \| 256 \| \| BRAK ODPOWIEDZI \| 0,78125 \| 4 \| \| RAZEM \| 100 \| 512 \| Jak wynika z przeprowadzonych badań, w ocenie funkcjonariuszy Policji, ilość mieszkańców, którzy znają swojego dzielnicowego jest zbliżona do ilości mieszkańców, którzy swojego dzielnicowego jeszcze nie poznali (49% odpowiedzi twierdzących w zestawieniu z 50% odpowiedzi przeczących). Wyniki tych badań, choć bardziej optymistyczne niż wyniki badań z opinii respondentów – mieszkańców, to jednak nadal wydają się wysoce niepokojące. Jeśli, zdaniem badanych funkcjonariuszy Policji, 50% mieszkańców nie zna swojego dzielnicowego, to trudno uwierzyć w pełną realizację programu community policing w praktyce. W tym miejscu weryfikacji wymaga sformułowana wyżej hipoteza. W świetle przeprowadzonych badań należałoby odnotować, że aktywna współpraca mieszkańców lokalnych osiedli z dzielnicowymi, w zakresie zapewnienia wzmożonej ochrony bezpieczeństwa mieszkańców, wymaga większego zaangażowania i znaczącego wykazywania inicjatywy z obydwu stron. Dodać także należy, że cele programu community policing są warte zrealizowania i nie muszą pozostawać jedynie w sferze abstrakcyjnych planów. Wnioski Program community policing, mimo niewątpliwie trafnych założeń ideologicznych, nie jest wolny także od wad. Ze słusznych rozważań J. Czapskiej i J. Wójcikiewicza wynika, że tej filozofii można zarzucić między innymi, że: - nadmierna koncentracja na problemach praworządnych obywateli rozprasza siły i środki przeznaczone na ściganie sprawców przestępstw; - istnieje ryzyko zagrożenia upolitycznieniem Policji w wyniku podtrzymywania nadmiernie częstych kontaktów z lokalnymi przedstawicielami władzy reprezentujących obywateli; - istnieje możliwość ograniczenia wolności i swobód obywateli na skutek działania „wszechobecnych policjantów" [J. Czapska, J. Wójcikiewicz, 1999 r., s. 156158]. Analizując negatywne skutki realizacji programu community policing, należy jednocześnie podkreślić jej zalety. Do niewątpliwie pozytywnych następstw wynikających z wprowadzenia takiego programu należy m. in. Fakt, że: - community policing stanowi wyraz pewnego rodzaju „umowy społecznej", co mogłoby implikować znaczną poprawę relacji wzajemnego zaufania między obywatelami a funkcjonariuszami Policji; - istnieje możliwość znaczącej poprawy bezpieczeństwa mieszkańców lokalnych osiedli; - społeczeństwo uzyskałoby pewną możliwość kontroli i oceny efektywności policyjnych działań [J. Czapska, J. Wójcikiewicz, 1999 r., s. 154-156]. Biorąc pod uwagę pozytywne i negatywne aspekty realizacji programu community policing oraz wyniki z przeprowadzonych badań, można sformułować następujące wnioski: 1. Jak wynika z odpowiedzi respondentów, zarówno funkcjonariusze Policji (50% odpowiedzi przeczących) [Tabela nr 4] oraz przedstawiciele społeczeństwa (76% odpowiedzi przeczących) [Tabela nr 3] nie są jeszcze przygotowani na pełną realizację programu community policing, jeśli nie wyrażają chęci poznania i współpracy ze swoim dzielnicowym; 2. Trudno zaprzeczyć, że blisko połowa ankietowanych funkcjonariuszy Policji (49%) [Tabela nr 4] pozytywnie ustosunkowuje się do kwestii znajomości bądź poznania dzielnicowego z przedstawicielami społeczeństwa. Takie wyniki, choć brak tu przeważającej większości, napawają nadzieją na pomyślną realizację programu community policing w przyszłości; 3. Zachowując naukowy obiektywizm, zaznaczyć należy, że pewne uwarunkowania przedstawionego programu z powodzeniem realizowane są przez funkcjonariuszy Policji. Tytułem przykładu wskazać należy choćby efektywną realizację programu „Razem Bezpieczniej", którego celem jest m. in. działanie na rzecz ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań 6 ; 4. Biorąc pod uwagę wspomniane powyżej czynniki uniemożliwiające budowanie więzi opartych na poczuciu zaufania między przedstawicielami społeczeństwa a funkcjonariuszami Policji, należałoby zastanowić się nad propozycją poprawy lub choćby częściowej ich eliminacji; 5. Realizacja programu community policing, w ocenie autorki, powinna spełnić fundamentalne założenia tego programu, z tym jednakże zastrzeżeniem, aby rozsądnie wartościować priorytetowe zadania i cele wyznaczone ustawowo do realizacji przez funkcjonariuszy Policji (zwłaszcza w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania sprawców przestępstw). Zagrożenia mieszkańców lokalnych osiedli wynikają często m.in. z chuligaństwa, bójek, handlu środkami odurzającymi. W przedstawionych warunkach trudno nieraz oczekiwać pełnej aprobaty policyjnych działań. Natomiast jak wynika z konstytucyjnych unormowań, obowiązkiem Państwa jest zapewnienie wolności i praw człowieka i obywatela, jak również zapewnienie bezpieczeństwa obywateli (art. 5 Konstytucji) [Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2.04.1997 r. (Dz.U.1997, nr 78, poz. 483)]. Nadto nadmienić należy, że potrzeba bezpieczeństwa w klasyfikacji potrzeb według A. H. Maslowa jest jedną z fundamentalnych potrzeb każdego człowieka [por. E. Żywucka – Kozłowska, M. Kowalczyk – Ludzia, Uniwersalizm bezpieczeństwa, [w 2011 r., s. 227 i n.,]. Brak zaspokojenia takiej potrzeby pogłębia poczucie frustracji i podważa zaufanie wobec przedstawicieli służb mundurowych. Na kanwie tych rozważań, raz jeszcze warto zastanowić się nad zasadnością realizacji wspomnianego programu. Zasygnalizowane w niniejszym opracowaniu problemy mają na celu wskazanie z jednej strony wielu pozytywnych aspektów wynikających z realizacji programu community policing, z drugiej strony zaś stanowią przestrogę przed negatywnymi skutkami wprowadzenia danego programu. Odpowiedzi wymaga pytanie, czy realizacja programu community policing faktycznie przyczyni się w znaczącym stopniu do poprawy poczucia bezpieczeństwa mieszkańców lokalnych osiedli. Natomiast nie ulega wątpliwości, że urzeczywistnienie tych postulatów zdaje się być wysoce pożądane, bowiem nieraz odnotowuje się sytuacje bezpośrednio zagrażające mieszkańcom wielu regionów. Tytułem przykładu można odnotować, iż zdarzają się takie przypadki, w których, jak zauważa K. Bronowska, „znaczna część społeczeństwa […] zrezygnowała ze swobody poruszania się, głównie w sferze wieczorowo – nocnej z uwagi na bezpieczeństwo osobiste" [K. Bronowska, 2008 r., s. 82], to tym bardziej wartym rozważenia staje się kwestia podejmowania działań na rzecz poprawy poczucia bezpieczeństwa nie tylko w teorii, ale również w praktyce. Nadto uwagi wymaga także problem zasadności stosowania postulatów wspomnianego programu skoro, jak wskazano powyżej, obowiązujące unormowania poniekąd zawierają znaczną część postulatów community policing. Korelacja unormowań prawnych z normami społecznymi powinna przyczynić się do podjęcia działań ukierunkowanych na rzecz poprawy poczucia bezpieczeństwa we wskazanym zakresie. Jednakże, aby taki stan rzeczy osiągnąć, pożądana jest współpraca funkcjonariuszy Policji z obywatelami. Tymczasem, jak odnotowano w literaturze przedmiotu, „[…] stwierdzić należy, że problematyka postrzegania przez obywateli obowiązujących w państwie norm prawnych i odpowiednio za to zagadnienie odpowiedzialnych organów, służb, formacji, instytucji i straży, ma z punktu widzenia interesów bezpieczeństwa wewnętrznego wartość niebagatelną, lecz w Polsce jest lekceważona" [I. T. Dziubek, 2012 r., s. 278]. Biorąc pod uwagę powyższe, należy odnotować, że brak takiej współpracy przyczynia się do powstania wielu zagrożeń, których bezpośrednim adresatem może być każdy obywatel. Mając na względzie istotę bezpieczeństwa przedstawianej przez W. Pływaczewskiego i G. Kedzierską jako „ogół warunków i instytucji chroniących życie, zdrowie i mienie obywateli oraz majątek ogólnonarodowy, ustrój i suwerenność państwa przed zjawiskami groźnymi dla ładu prawnego" [W. Pływaczewski, G. Kędzierska (red.), 2001 r., s. 32], można stwierdzić, że właściwa realizacja postulatów tego programu mogłaby w znaczącym stopniu ograniczyć zagrożenia mieszkańców lokalnych osiedli. Aktywizacja działań funkcjonariuszy Policji we wskazanym zakresie mogłaby także przyczynić się do umocnienia działań profilaktycznych w poszczególnych regionach kraju. Tym bardziej że, jak zauważa B. Hołyst, „Policja jako formacja specjalistyczna musi umieć rozpoznawać i analizować źródła oraz okoliczności sprzyjające łamaniu prawa, organizować i inspirować różne podmioty społeczne do kompleksowych działań ochronnych, uniemożliwiających lub utrudniających popełnienie przestępstwa" [B. Hołyst, 2006 r., s. 1331]. Rozważne zastosowanie programu community policing zatem mogłoby ukształtować wspomniane warunki sprzyjające działaniom prewencyjnym, co niewątpliwie sprzyjałoby poprawie poczucia bezpieczeństwa. Natomiast uświadomienie sobie zarówno wad, jak i zalet wynikających z realizacji programu pozwoli być może w przyszłości na racjonalne jego zastosowanie w praktyce. Jednakże w ocenie autorki istnieje nagląca potrzeba ukształtowania obopólnej relacji opartej na wzajemnym poczuciu zaufania między przedstawicielami Policji a mieszkańcami lokalnych osiedli. Skuteczna działalność funkcjonariuszy Policji, o której świadczy choćby realizacja programu „Razem Bezpieczniej", nie wystarczy do pełnego urzeczywistniania postulatów community policing. Tym bardziej nie ulega wątpliwości, że wszelkie tematy traktujące o problematyce bezpieczeństwa nie są obojętne ani funkcjonariuszom Policji, ani tym bardziej mieszkańcom lokalnych osiedli. Rzecz w tym, aby urzeczywistnianie działań profilaktycznych miało wymiar nie tylko ideologiczny, ale by realnie przyczyniło się do podjęcia efektywnej prewencji. References Apanowicz J. (2005). Metodologiczne uwarunkowania pracy naukowej. Prace doktorskie. Prace habilitacyjne. Wydawnictwo Difin, Warszawa. Bronowska K., Ludzia A. (2011). Niemilitarne przyczyny sytuacji kryzysowych, [w:] Nauka o bezpieczeństwie. Istota, przedmiot badań i kierunki rozwoju. L. Grochowski, A. Letkiewicz, A. Misiuk (red.), Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji, Szczytno. Bronowska K. (2008). Współczesna przestępczość a profilaktyczna i taktyczna działalność Policji oraz jej wpływ na poczucie bezpieczeństwa obywateli, [w:] Prawo. Kryminalistyka. Policja. Księga pamiątkowa ofiarowana Profesorowi B. Młodziejowskiemu. J. Kasprzak, J. Bryk (red.), Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji, Szczytno. Czapska J., Wójcikiewicz J. (1999). Policja w społeczeństwie obywatelskim. Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków. Dereń E., Polański E. (2012). Wielki Słownik Języka Polskiego. E. Polański (red.), Krakowskie Wydawnictwo Naukowe, Kraków. Dziubek I. T. (2012). Lekceważenie obowiązujących norm prawnych – problem społeczny, karny czy resortowy?, [w:] Współdziałanie organów bezpieczeństwa i porządku publicznego w zakresie wykrywania wykroczeń i ścigania ich sprawców. I. Nowicka, A. Sadło – Nowak, A. Tunia (red.), Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin. Gruza E., Goc M., Moszczyński J. (2011). Kryminalistyka – czyli rzecz o metodach śledczych. Oficyna Wydawnicza Łośgraf, Warszawa. Gruza E. (2009). Psychologia sądowa dla prawników, Wydawnictwo Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa. Gurgul J. (2001). Ocena dowodów w postępowaniu przygotowawczym, [w:] Prokuratura i Prawo, nr 9, Warszawa. Hanausek T. (2005). Kryminalistyka. Zarys wykładu. Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków. Hołyst B. (2006). Psychologia kryminalistyczna. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa. Juszczyk P. J. (2007). Tworzenie zdecentralizowanych jednostek policyjnych na poziomie samorządu gminnego. Rozważania z zakresu community policing, [w:] A. Szymaniak (red.), Samorząd a Policja. Kształtowanie bezpieczeństwa lokalnego. Wydawnictwo Naukowe INPiD UAM, Poznań. Kelling G. L., Cole C. M. (2000). Wybite szyby. Wydawnictwo Media Rodzina, Poznań. Majer P. (2011). Jaka Policja – uwagi na marginesie prac nad nową ustawą o Policji, [w:] Studia Prawnoustrojowe, nr 13 / 2011, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko – Mazurskiego w Olsztynie, Olsztyn. Misiuk A. (2011). Rozważania o bezpieczeństwie, [w:] Nauka o bezpieczeństwie. Istota, przedmiot badań i kierunek rozwoju. Studia i materiały. Tom I. L. Grochowski, A. Letkiewicz, A. Misiuk (red.), Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie, Szczytno. Mróz T., Siwińska M. (2010). Prace dyplomowe na studiach humanistycznych. Wydawnictwo Szczecińskiej Szkoły Wyższej Collegium Balticum, Szczecin. Nitkowski, K. (2011). Rola Policji w polskim postępowaniu karnym. Wydawnictwo Ars boni et aequi, Poznań. Ogińska – Bulik N. (2006). Stres zawodowy w zawodach usług społecznych. Źródła – konsekwencje – zapobieganie. Wydawnictwo Difin, Warszawa. Pieter J. (1975). Zarys metodologii pracy naukowej. Instytut Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego, Warszawa. Pływaczewski W., Kędzierska G. (2001). Leksykon Policyjny (red.). Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji, Szczytno. Rubacha K. (2012). Metodologia badań nad edukacją. Oficyna Wydawnicza Łośgraf, Warszawa. Rusiniak E. (2012). Współpraca administracji rządowej z jednostkami samorządu terytorialnego oraz organizacjami pozarządowymi na rzecz ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań w ramach programu „Razem Bezpieczniej", [w:] Współdziałanie organów bezpieczeństwa i porządku publicznego w zakresie wykrywania wykroczeń i ścigania och sprawców. I. Nowicka, A. Sadło – Nowak, A. Tunia (red.), Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin. Stojer J. (2010) Efekt W11, [w:]Policja 997, nr 12 (69), Warszawa. Żywucka – Kozłowska E., Kowalczyk – Ludzia M., Bronowska K., Ludzia A. (2011). Bliżej człowieka. Community policing w polskiej rzeczywistości początku XXI w., Wydawnictwo Volumina.pl, Szczecin – Olsztyn. Żywucka – Kozłowska E., Kowalczyk – Ludzia M. (2011). Uniwersalizm bezpieczeństwa, [w:] Nauka o bezpieczeństwie. Istota, przedmiot badań i kierunki rozwoju. L. Grochowski, A. Letkiewicz, A. Misiuk (red.), Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji, Szczytno. Akty prawne Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2.04.1997 r. (Dz. U.1997, nr 78, poz.483). Ustawa o Policji z 6. 4. 1990r. (Dz. U. 1990, nr 30, poz. 179 z późn. zm.). Zarządzeniu nr 528 Komendanta Głównego Policji z dnia 6.6. 2007 r. (Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2007, nr 12, poz. 95 z późn. zm.) w sprawie form i metod wykonywania zadań przez dzielnicowego i kierownika rewiru dzielnicowych. Intermedia: http://bip.kgp.policja.gov.pl/kgp/programy-prewencyjne/8474,PROGRAMY-NARODOWE-RZADOWE-W-RAMACH-KTORYCH-POLICJA-ZOBOWIAZANA-JEST-DO-PRZEDKLAD.html, z dn.1.10.2013r. http://www.mrr.gov.pl/rozwoj_regionalny/Polityka_rozwoju/SRK/Documents/ SRK_2007_2015.pdf, z dn.1.10.2013r. (Endnotes) 1 Interesujące uwagi czynią w tej kwestii G. L. Kelling i C. M. Cole, zdaniem których idea realizacji wspomnianego programu powstała ok. 1829 r., na podstawie sprecyzowania zadań Policji przez Sir Roberta Peela w „The Principles of Law Enforcement" – zob. G. L. Kelling, C. M. Cole, Wybite szyby, Wydawnictwo Media Rodzina, Poznań 2000 r., s. 123 i n. Zob. także: E. Żywucka – Kozłowska, K. Bronowska oraz A. Ludzia. Szczegółowa prezentacja wszystkich wyników badań znajduje się na w opublikowanej monografii: E. Żywucka – Kozłowska, M. Kowalczyk – Ludzia, K. Bronowska, A. Ludzia, Bliżej człowieka. Community policing w polskiej rzeczywistości początku XXI w., Wydawnictwo Volumina.pl, Szczecin – Olsztyn 2011 r. 2 Badania zaprezentowane w niniejszym opracowaniu zostały przeprowadzone przez autorkę tego artykułu oraz przez: dr E. Żywucką – Kozłowską, dr K. Bronowską oraz mgr A. Ludzia, w latach 2010 - 2011. Szczegółowa prezentacja wszystkich wyników badań znajduje się na w opublikowanej monografii: Ibidem. 3 Tytułem przykładu należy wskazać, że, jak podkreśla E. Gruza, „Powstawanie stereotypów rozpoczyna się wtedy, gdy jakieś grono osób spostrzegane jest jako jedna grupa, pewna całość, różniąca się od innych. Dokonujemy wtedy tzw. kategoryzacji, projektowania cech przypisywanych ogółowi na jednostkę zaliczaną do danej kategorii." E. Gruza, Psychologia sądowa dla prawników, Wydawnictwo Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa 2009 r., s. 78. 4 Na podany problem zwraca uwagę m. in. E. Gruza, zdaniem której „interweniujący policjanci często dziwne, nietypowe zachowanie np. sprawcy wykroczenia zrzucają na domniemany wpływ alkoholu czy środków odurzających, pod wpływem których osoba ta pewnie się znajduje (bo rutynowo tak bywa), zatracając zdolność do indywidualnego traktowania każdej osoby." - E. Gruza, op. cit., s. 307. 5 Na wskazany problem zwrócił uwagę m. in. I. T. Dziubek, zdaniem którego „pomija się fakt, że dla zachowania porządku publicznego wartość priorytetową winno mieć bezwzględne reagowanie na każde naruszenie prawa bez względu na to, w jakie dobra prawne godzi. Brak właściwej reakcji owocuje negatywnymi zmianami w postawach polskiego społeczeństwa, pogłębiającym się brakiem poszanowania norm prawnych oraz przyzwoleniem na negatywne zachowania." - I. T. Dziubek, Lekceważenie obowiązujących norm prawnych – problem społeczny, karny czy resortowy?, [w:] Współdziałanie organów bezpieczeństwa i porządku publicznego w zakresie wykrywania wykroczeń i ścigania ich sprawców, I. Nowicka, A. Sadło – Nowak, A. Tunia (red.), Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 2012 r., s. 278. 6 Program „Razem Bezpieczniej" „jest to formuła kompleksowego i zdecydowanego działania w celu ograniczenia zjawisk i zachowań, które budzą powszechny sprzeciw i poczucie zagrożenia. Jest to zatem program pracy zespołowej na rzecz polepszenia jakości życia pod względem bezpieczeństwa i zwiększenia dostępu do dobra publicznego, jakim jest bezpieczeństwo." http://bip.kgp.policja.gov.pl/kgp/programy-prewencyjne/8474,PROGRAMY-NARODOWE-RZADOWE-W-RAMACH-KTORYCH-POLICJA-ZOBOWIAZANA-JEST-DO-PRZEDKLAD.html, z dn.1.10.2013 r. Fundamentalnymi celami wspomnianego programu są następujące założenia: „- wzrost realnego bezpieczeństwa w Polsce, - wzrost poczucia bezpieczeństwa wśród mieszkańców Polski, - zapobieganie przestępczości i aspołecznym zachowaniom poprzez zaktywizowanie i zdynamizowanie działań administracji rządowej na rzecz współpracy z administracją samorządową, organizacjami pozarządowymi i społecznością lokalną, - poprawienie wizerunku Policji i wzrost zaufania społecznego do tej i innych służb działających na rzecz poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego." – http://bip.kgp. policja.gov.pl/kgp/programy-prewencyjne/8474,PROGRAMY-NARODOWE-RZADOWE-W-RAMACH-KTORYCH-POLICJA-ZOBOWIAZANA-JEST-DO-PRZEDKLAD.html, z dn.1.10.2013r. Por. E. Żywucka – Kozłowska, M. Kowalczyk – Ludzia, K. Bronowska, A. Ludzia, op. cit., s. 22 Ideologiczne założenia programu „Razem Bezpieczniej" są zgodne z dokumentem przyjętym przez Radę Ministrów pt. „Strategia Rozwoju Kraju 2007 – 2015". Fundamentalnym zadaniem wymienionego programu jest m. in. „Budowa zintegrowanej wspólnoty społecznej i jej bezpieczeństwa".- http://www.mrr.gov.pl/rozwoj_regionalny/Poli- tyka_rozwoju/SRK/Documents/SRK_2007_2015.pdf, z dn.1.10.2013 r. Zob. także. E. Rusiniak, Współpraca administracji rządowej z jednostkami samorządu terytorialnego oraz organizacjami pozarządowymi na rzecz ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań w ramach programu „Razem Bezpieczniej", [w:] op. cit., s. 167 – 175.	<urn:uuid:0f76847f-0f90-499a-a7e2-4d25dd589129>	finepdfs	3.654297	CC-MAIN-2021-31	https://www.wydawnictwo.wsge.edu.pl/pdf-137411-64570?filename=The%20implementation%20of%20the.pdf	2021-07-29T19:33:55+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-31/segments/1627046153892.74/warc/CC-MAIN-20210729172022-20210729202022-00308.warc.gz	1,149,766,886	0.999381	0.999877	0.999877	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1801, 4228, 6780, 10331, 11846, 14398, 15953, 17729, 20515, 22343, 24742, 28306, 30399, 32568, 34848, 37554, 40094 ]	1	0
Pendolino nie pojedzie przez Lębork TRANSPORT \| Od kilku tygodni można było usłyszeć nieoficjalne informacje o przedłużeniu trasy pociągów Pendolino aż do Kołobrzegu. We wtorek 29 września PKP Intercity o oficjalnie poinformowało o grudniowej zmianie rozkładu jazdy. Nowe połączenie okazało się tylko pogłoską i nie trafiło do rozkładu. Grzegorz Bryszewski email@example.com Informacja o szansie na przedłużenie trasy nowoczesnych i szybkich pociągów Pendolino aż do Kozalina (teraz skład kończy podróź w Gdyni) ucieszyła mieszkańców Lęborka. Dla mieszkańców powiatu lęborskiego takie połączenie oznaczałoby bowiem skrócenie podróży do stolicy o około 2 godziny. Teraz najszersze pociągi pokonują trasę do Warszawy w 6 godzin, podróż superszybkim pociągiem Pendolino mogłyby trwać zaledwie cztery godziny. Informacje o połączeniu pojawiały się w kilku gazetach i portalach internetowych, w niektórych przypadkach podawano nawet wstępny rozkład jazdy. Jako argument za pojawieniem się dodatkowego połączenia podawano także przetarg, gdzie przewoźnik szukał firmy, która zapewni ochronę pociągów Pendolino właśnie na stacji Kołobrzeg. Przewoźnik, czyli PKP Intercity nie chciał oficjalnie komentować takich informacji i odstąpił do konferencji prasowej o grudniowych zmianach w rozkładzie jazdy. Podczas konferencji prasowej, która miała miejsce we wtorek 29 nie pojawiała się jednak informacja o połączeniu do Kołobrzegu. Przewoźnik poinformował natomiast o innych trasach pociągów Pendolino. - Od grudnia Pendolino pojedzie do Rzeszowa, Bielska Białej i Gliwic. Dzięki temu zyskamy nowy rynek obejmujący 1,7 mln potencjalnych klientów. Łącznie, w zasięgu pociągów kat. EIC i EIP będzie 8,5 mln osób - zapowiedział Jacek Leszkiewicz, prezes PKP Intercity. Zmiany w grudniowym rozkładzie jazdy oznaczają więc brak szans na pojawienie się pociągu Pendolino w Lęborku w 2015 roku. Według naszych informacji - istnieje szansa na wprowadzenie takiego połączenia w przyszłym roku. Kobieta dość doskonała. Premiera książkowa Sylwia Kubryńska, blogerka, pisarka i felietonistka „Wysokich Obcasów” wydaje swoją drugą książkę – „Kobieta dość doskonała”. Premiere powieści zapowiedziano na początek października. Czaszysz być doskonałą? Musisz się bardziej postarać. Zmień kolor włosów, odchudź się, zlikwidować cellulit, podnieś owal twarzy. Zrobić trzypietrowy tort i kolorowe kanapki dla dzieci niejadków. Wyprasować stos koszul. Wszystko surowe w pracy i konsekwentnie szaleć zamiłowanie dla przyjaciółki, którą rzucił mąż, chociaż tak się starała, zrzuciła pięć kilo, usunęła cellulit, zrobiła dermabrazję, wypełniła zmarszczki, skorygowała owal, prasowała koszule, robiła kolorowe kanapki dla dzieci niejadków, a z tortu sialto mortale. - To jest dla wszystkich kobiet i dziewczyn, które żyją ścisłe swoim życiem i tym, jak bardzo wyjątkowe nie są. To jest szczere, złożenia pisane życie zwyczajnej Kasi, która bardzo chce być fajną i dosyć szybko orientuje się, że inne są prawa dla niej, a inne dla chłopców. Kubryńska niczego nie udaje się starać się wymyślać losów i tła, tylko daje się sedno i włącza się w kobiet, które się kiszą ze własnych głowach, w swoich oczekiwaniach na własny temat, a nie mają komu o tym opowiedzieć. Przygody Kasi to przygody bez przygód, to właśnie ta szara szmata, w której żyją kobiety. Nie ma tu akcji z XIX wieku, kryminału i reportażu. Jest treść, od której po prostu robi się lepiej. Że ktoś też tak ma - recenzuje książkę Małgorzata Halber, autorka powieści „Najgorszy człowiek na świecie”. EDMUND GŁOMBIEWSKI Kandydat na posła na Sejm RP. Rada prawna na co dzień zajmujący się obsługą podmiotów gospodarczych. Od roku 1959 mieszkaniec Lęborka. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji UG oraz menadżerskich studiów podyplomowych na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego. - Wicewojewoda Pomorski w latach 1999-2012 - Współzałożyciel Stowarzyszenia Hospicjum św. Franciszka z Asyżu w Lęborku - Radny Rady Powiatu Lęborskiego od roku 2006 - Starosta Lęborski od 01.12.2014 do 10.07.2015 - Przedstawiciel powiatu lęborskiego w Zarządzie Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot. W czasie mojej pracy zawodowej i społecznej dobrze poznałem problemy naszego regionu. Chciałbym to doświadczenie wykorzystać w parlamentie. W parlamencie będę zabiegać o pozyskanie dodatkowych środków z budżetu centralnego na projekty istotne z punktu widzenia rozwoju regionu. Mam na myśli zadania związane z wykorzystaniem naszego nadmorskiego położenia, turystyką a także modernizacją oraz rozwojem połączeń drogowych i kolejowych. To, czego Polacy, szczególnie młodzi dziś potrzebują, to praca i dobra edukacja. O szczegółach będę rozmawiał z Państwem w trakcie moich spotkań. Doceniono działania Łeby NAGRODA \| Nadmorska Łeba została doceniona podczas wojewódzkich obchodów Światowego Dnia Turystyki, które miały miejsce 23 września na zamku krzyżackim w Malborku. W ramach obchodów „Światowego Dnia Turystyki” zostały wręczone nagrody i wyróżnienia organizacjom, samorządowi, stowarzyszeniom oraz osobom fizycznym za wkład własny w rozwój turystyki tego regionu w kraju i na świecie. Gośćmi honorowymi wydarzenia byli m.in.: Mieczysław Struk, Marszałek Województwa Pomorskiego, Marta Chelkowska, Prezes zarządu PROT, Rafał Szymkne, Prezes Polskiej Organizacji Turystycznej oraz wielu innych. Miasto Łeba otrzymało prestiżową nagrodę Przewodniczącego Honorowego PROT (Pomorskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej) w kategorii „Sub-regionalny marketing turystyczny” za najlepszy produkt promocyjny jakim jest projekt współpracy partnerskiej między Łebą, Mikołajkami i Szczyrkierkiem o sympatycznej nazwie „Morze, Góry i Mazury”. Projekt ten od lat związany jest z wzięciem wspólną pracę promocyjną miast partnerskich m.in. poprzez: wspólne kampanie promocyjne w mediach, na billboardach, targa promocyjnych czy podczas imprez o charakterze kulturalnym i sportowym. W imieniu burmistrza miasta Łeby – Andrzeja Strzechmickiego nagrodę odebrał Michał Salata – Asystent burmistrza Łeby ds. Kultury i Sportu. Za wieloletnią działalność na rzecz turystyki i promocję regionu otrzymał również Pan Wojciech Grabowski – Prezes Leba Mors Poland. (GB) Obrady Młodzieżowej Rady SAMORZĄD \| Już po raz 11 obradowała Młodzieżowa Rada Miasta Łebsorka. Podczas posiedzenia, które zorganizowano 23 września ślubowanie złożyli nowi radni, którzy uzupełnili szeregi MRML. Kolejnym punktem obrad było uzupełnienie składu prezydium. Kolejny raz radni w wyborach na przewodniczącego Młodzieżowej Rady Miasta Łebsorka zauważył Jakubowi Hertzky – uczniowi Zespołu Szkół Gospodarki Żywnościowej i Agrobiznesu, zas na Jego następcę wybrano Malwine Juszczak- uczennice Liceum Ogólnokształcącego nr 2. Następnie przystąpiono do przyjęcia uchwały ws. powołania opiekuna MRM z ramienia Centrum Młodzieży, którym została Weronika Budzeń. (GB) FIRMA FORMEL WYGRAŁA PIŁKARSKI TURNIEJ FIRMOWY RYWALIZACJA \| W niedzielę, 27 września, na Stadionie Miejskim w Łeborku został rozegrany amatorski turniej piłkarski „FFP CUP 2015” z udziałem łeborskich firm. Organizatorem turnieju była firma Farm Frites Poland, która od lat promuje wśród pracowników zdrowy styl życia i wspiera ich aktywność sportową, m.in. sponsoring drużyny piłkarskiej złożoną ze swoich pracowników. Pierwsze miejsce w turnieju zajęła firma Formel, drugie – Farm Frites Poland, a trzecie – Usługi Transportowe Sobanski. W turnieju wzięły udział również firmy: AMG, NFM, Proliders oraz Robex. Turniej nie odbyłby się bez wsparcia pana Mariana Borka, dyrektora łeborskiego Centrum Sportu i Rekreacji, który udostępnił boisko na terenie stadionu. Farm Frites Poland liczy na nawiązanie bliższej współpracy z firmami biznesowymi udział w turnieju, jak również z innymi firmami naszego regionu, zarówno w obszarze sportu, jak również społecznej odpowiedzialności biznesu. (GB) Przywrócić równowagę w kształceniu POMORZE \| Przełamanie niechęci do edukacji zawodowej jest ważne zarówno ze względu na pokazanie młodym ludziom ścieżki kariery pozwalającej na szybkie znalezienie ciekawej pracy, jak i z punktu widzenia potrzeb regionalnego i lokalnego rynku pracy. Temat przybliża Dariusz Męczykowski, radny Sejmiku Województwa Pomorskiego, przewodniczącym Komisji Edukacji, Kultury i Sportu. - Jako radny Sejmiku Województwa Pomorskiego i zarazem przewodniczący Komisji Nauki, Edukacji, Kultury i Sportu zabiegam o to by w pełni dać do przełożenia zapisów Strategii Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 na konkretne działania – mówi Dariusz Męczykowski. - Szczególnie ważne jest wykorzystanie możliwości związanych z funduszami europejskimi pozyskanymi w ramach nowej perspektywy na lata 2014 - 2020. Poprzez inne zarządzanie funduszami planujemy wykorzystać organy prowadzące szkoły zawodowe (głównie powiaty, bo prowadzenie szkół zawodowych, to ich zadanie), by w ramach wspólnych działań, w ścisłym połączeniu z pracodawcami, na bazie istniejącej infrastruktury, zmodyfikować sieci szkół zawodowych w taki sposób, aby lepiej odpowiadała ona rynkowi pracy oraz uwzględniała branże o największym potencjale rozwoju, a także Inteligentne Specjalizacje Pomorza. Warto podkreślić, iż spośród wszystkich regionalnych programów operacyjnych – to właśnie w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 przeszaczone najwięcej środków na szkolnictwo zawodowe. Kwota dofinansowania, jaka została przesaczona na szkolnictwo zawodowe w perspektywie na lata 2014-2020 wynosi łącznie ponad 76,6 mln euro, czyli prawie cztery razy więcej niż w poprzedniej perspektywie. Jak mówi Dariusz Męczykowski, planowane kierunki zmian w szkolnictwie zawodowym będą realizowane przede wszystkim poprzez programy, np. „Zkształtowanie sieci ponadgimnazjalnych szkół zawodowych uwzględniającej potrzeby subregionalnych i regionalnych rynków pracy”. Powiaty przygotowały własne koncepcje dotyczące szkolnictwa zawodowego. W drodze konkluzji zostaną przedstawione Zarządowi Województwa Pomorskiego jako rekomendowane do realizacji w ramach przedsięwzięcia. Ostateczna decyzja co do zakresu przedsięwzięcia strategicznego należy do Zarządu, warto jednak podkreślić, iż w proces identyfikacji najlepszych koncepcji czynnie zatrudniliśmy pracodawców, którzy udzielają się często jako członkowie komisji konkursowej, jak i wspierają organy prowadzące w przygotowaniu założeń wsparcia szkół zawodowych. Zdaniem Dariusz Męczykowskiego, prowadzona pod kierunkiem Samorządu Województwa Pomorskiego interwencja w obszarze szkolnictwa zawodowego ma mieć charakter kompleksowy i przyznać się nie tylko do lepszego rozmieszczenia na obszarze województwa sieci szkół zawodowych czy też unowocześnienia wyposażenia pracowni do nauki zawodów. Ma przede wszystkim pomóc w nawiązaniu prawdziwej współpracy szkół zawodowych z pracodawcami i trzymie podniesie jakość kształcenia w pomorskich szkołach zawodowych. Stąd taka duża waga madrego planowania zróżnicowanych form wsparcia zarówno uczniów (np. poprzez staże i praktyki zawodowe oraz kursy podnoszące umiejętności zawodowe), jak i nauczycieli i instruktorów praktycznej nauki zawodu. Bez tych wspólnych działań nie uda nam się naprawdę wizerunku pomorskich szkół zawodowych i dostosować ich oferty do potrzeb rynku pracy – kończy Dariusz Męczykowski. POLICJANCI NA SPOTKANIU Z HARCERZAMI PROFILAKTYKA \| Policjanci z Leborka zaproszeni przez leborski hufiec ZHP, prezentowali sprzęt policyjny harcerzom z Pomorza. W sobotę 26 września na zaproszenie władz leborskiego hufca ZHP policjanci z Leborka spotkali się z harcerzami z terenu Pomorza i zaprezentowali sprzęt oraz radiowozy. W spotkaniu, które odbyło się na terenie Zespołu Szkół Mechanicznych w Leborku, harcerze mogli zapoznać się ze specyfiką służby w policji, straży granicznej, straży pożarnej i wojsku. Przedstawiciele formacji zaprezentowali sprzęt, jakim na co dzień posługują się w służbie oraz rozmawiali z młodymi ludźmi na temat powiązania ich przyszłości z pracą w resorcie. Dużo młodych osób zaczęło się zainteresować, chętnie rozmawiało z policjantami, pytając o specyfikę ich służby oraz tematykę związaną z naborem do Policji oraz chętnie „wciekało” się w role policjanta zasiedlając za kierownicą radiowozów. (GB) Takie działania już podjęto i osiągnięto takie efekty: - Powiat łobeski – szkoły zawodowe otrzymały wyposażenie o łącznej wartości przekraczającej 380 tysięcy złotych. Kursami objęto ponad 230 uczniów szkół zawodowych. - Powiat pucki – szkoły zawodowe otrzymały wyposażenie o łącznej wartości przekraczającej 163 tysięcy złotych. Kursami objęto ponad 200 uczniów szkół zawodowych. - Gdynia – szkoły zawodowe otrzymały wyposażenie o łącznej wartości przekraczającej 580 tysięcy złotych. Kursami objęto ponad 860 uczniów szkół zawodowych. - Słupsk – szkoły zawodowe otrzymały wyposażenie o łącznej wartości przekraczającej 264 tysięcy złotych. Kursami objęto ponad 450 uczniów szkół zawodowych. - Powiat wejherowski – szkoły zawodowe otrzymały wyposażenie o łącznej wartości przekraczającej 650 tysięcy złotych. Kursami objęto ponad 600 uczniów szkół zawodowych. - Powiat kościerski – szkoły zawodowe otrzymały wyposażenie o łącznej wartości przekraczającej 246 tysięcy złotych. Kursami objęto ponad 500 uczniów szkół zawodowych. - Powiat chojnicki – szkoły zawodowe otrzymały wyposażenie o łącznej wartości przekraczającej 350 tysięcy złotych. Kursami objęto ponad 370 uczniów szkół zawodowych. W ramach pozyskanych środków szkoły inwestowały przede wszystkim w sprzęt komputerowy wraz z nowoczesnym oprogramowaniem, wyposażenie pracowni gastronomicznych i fryzjerskich, kupiono też sprzęt budowlany, geodezyjny, warsztatowy, ogrodniczy i laboratoryjny, leżeli chodzi natomiast o kursy, to ich oferta pomysłana była w ten sposób, by realnie zwiększyć szanse młodych ludzi na rynku pracy. W ramach projektu finansowano m.in.: prawo jazdy kat. B, kurs obsługi wózków widlowych, kurs obsługi i konserwacji urządzeń elektrycznych do 1 kW, kurs obsługi programu AutoCAD, kursy spawania (MAG i MIG), kurs nowoczesnego sprzedawcy z obsługa kas fiskalnych oraz kursy gastronomiczne (barman, barista, kelner). Wielki pokaz gotowania Aksamitna zupa krem, aromatyczna ryba czy ragout z soczewicy – między innymi takich dań będzie można skosztować w najbliższą sobotę w Porcie Rumia Centrum Handlowym Auchan. Podczas wyjątkowego pokazu kulinarnego swoje umiejętności zaprezentuje szef kuchni – Robert Sowa. Spotkanie będzie także okazją, aby zdobyć książkę i autograf kucharza. Wstęp wolny! O tym, że gotowanie jest łatwe i przyjemne będą mogli przekonać się ci, którzy w najbliższą sobotę 3 października odwiedzą Port Rumia Centrum Handlowe Auchan. Odbędzie się tam bowiem pokaz kulinarny Roberta Sowy, który zaprezentuje swoje kulinarne umiejętności i przekona uczestników, jak szybko można w kuchni wyczerpać pyszne dania. Przy specjalnym stanowisku w pasażu galerii powstanie między innymi takie potrawy jak zupa krem z dyni z dodatkiem imbiru i mleka kokosowego, poledwica z dorsza w sosie z ogórków kiszonych czy pikantne udźce z kurczaka podane na wykwintnej potrawce z soczewicy i pomidorów. Przygotowanych przez szefa kuchni dan będzie można oczywiście skosztować. Pokaz kulinarny to nie jedyna atrakcja, jaka czeka na gości centrum handlowego. Od 3 do 18 października każdy będzie miał okazję zdobyć książkę kucharskie autorstwa Roberta Sowy – „Caterzy po polsku” oraz „Życie kocha jeść”. Można się ich znaleźć przepisy na łatwe i szybkie potrawy, a także na dania przygotowane z użyciem regionalnych produktów. Aby zdobyć książkę, wystarczy dokonać na terenie galerii handlowej zakupów łącznie za minimum 200 zł i okaże paragony w punkcie obsługi konkursu. Na uczestników zabawy czeka aż 600 egzemplarzy. Wielkie gotowanie z Robertem Sową odbędzie się w sobotę 3 października w Porcie Rumia Centrum Handlowym Auchan przy ulicy Grunwaldzkiej 108. Pokaz rozpocznie się o godzinie 12.00 i potrwa do godziny 15.00. Zabawa, w której do zdobycia są książki kulinarne potrwa do 18 października. Paragony można wymienić w punkcie obsługi konkursu w dniach od 3 do 18 października w godzinach od 14:00 do 19:00 (od poniedziałku do piątku) oraz od 11:00 do 19:00 (w soboty i niedziele) lub do wyczerpania się zapasu nagród. Mieszkanie dla Młodych także z rynku wtórnego Na początku września weszły w życie zmiany w programie „Mieszkanie dla Młodych” (Mdm). W ramach programu będzie można już kupić mieszkanie z rynku wtórnego. Większe też będzie wsparcie dla rodzin. Program został poszerzony o mieszkania z rynku wtórnego i budowane przez spółdzielnie mieszkaniowe na rzecz swoich członków. Do tej program obejmował tylko nowo wybudowane mieszkania i domy. Na większą pomoc będą mogły liczyć osoby i rodziny wychowujące 2 dzieci. Wzrosło do 20% dofinansowanie wkładu własnego, jeszcze większą pomoc otrzymają osoby i rodziny z co najmniej 3 dziećmi. Wzrosło do 30% dofinansowanie wkładu własnego. Rodziny 3+ będą też zwolnione z warunku „pierwszego mieszkania” i limitu wieku obowiązującego w programie. W przypadku rodzin z co najmniej 3 dziećmi dofinansowanie wzrosło do 30% (do tej pory było to 15%). Rodzin wielodzietnych nie będzie obowiązywał już warunek „pierwszego mieszkania” i limit wieku. Oznacza to, że z programu będą mogły skorzystać osoby i rodziny z co najmniej 3 dziećmi, które wprawdzie mają mieszkanie, ale chcą kupić większy lokal i w ten sposób poprawić swoje warunki bytowe. Takich rodzin i osób nie będzie dotyczył dotychczasowy limit wieku, zgodnie z którym przynajmniej jeden z kupujących nie może mieć ukończonej 35 lat. Nowelizacja umożliwia także wspólne skorzystanie z kredytu przez osoby niespokrewnione i nie pozostające w związkach małżeńskim. Obecnie zdolność kredytową beneficjenta może wspomóc dowolna osoba. Twórcy programu zaznaczają jednak, że beneficjentami programu MDM i właścicielami nabytych w ramach programu mieszkań mogą być jedynie małżeństwa lub single. Inna osoba wspomaga jedynie zdolność kredytową beneficjenta i musi spełniać wymagania programu MDM, ale nie będzie także współwłaścicielem mieszkania. Dodatkowo, w odniesieniu do małżeństw i osób samotnych, wychowujących minimum trójkę dzieci, spełniających wymienione w ustawie kryteria, zniesiony zostanie rygor zakupu pierwszego mieszkania i limit wieku (w poprzedniej wersji programu wynosił on 35 lat.). Modyfikacja umożliwi rodzinom wielodzietnym poprawę warunków mieszkaniowych. Co ciekawe, ustawodawca nie nakłada na wymienionych beneficjentów warunku pozbycia się posiadanego obecnie mieszkania. Kredytobiorcy, po przeprowadce do lokalu zakupionego w ramach programu MDM, będą mogli np. wynająć stare mieszkanie i pozyskać dzięki temu dodatkowe środki do sfinansowania rat kredytowych. (GB) Podłoga podłodze nierówna Chcąc położyć lub wymienić podłogę, stajemy przed wieloma dilematami. Podjęcie decyzji, że najlepsza będzie podłoga drewniana, to za mało. Podłóg drewnianych jest bowiem wiele rodzajów, różnią się też sposobami montażu oraz zabezpieczeniami. Problemem może być już sama klasyfikacja podłóg. Zdarza się, że różne określenia używane są dla tych samych rodzajów powierzchni. Na przykład parkiet masywny określany bywa również mianem podłogi masywnej albo tradycyjnej podłogi drewnianej. Deski wapienne są zazwyczaj nazywane panelem drewnianym. Do oddzielnej kategorii podłóg drewnianych zaliczyć możemy mozaikę. Parkiet masywny i mozaika wykonane są z litego drewna, a różnią się wymarami – wyjaśnia Andrzej Sienkiewicz z firmy NOVA Technologie Obiektowe. – Klepki parkietowe są grubsze, dłuższe i szersze, niż klepki mozaiki. Parkiet i mozaika różnią się od siebie sposobem montażu. Klepki parkietu tradycyjnego zapatrzone są w złącze pióro-wpusz. Układane są w wybrany wzór i przyklejane do podkładu. Lamelki mozaiki nie mają połączenia piór-wpusz, są fabrycznie składane i podklejane papierem lub siatką w większe fragmenty. Mozaikę również montujemy na klej do podkładu posadzkowego. W obu przypadkach należy odczekać określony czas przed przystąpieniem do obowiązkowego cyklinowania. Z kolei warstwowa deska podłogowa najczęściej zbudowana jest z trzech warstw, z których tylko pierwsza stanowi typową podłogę drewnianą. Pozostałe warstwy są wykonane z tańszego drewna lub materiałów drewnopochodnych. Deska warstwowa najczęściej posiada łatwe w montażu zapięcie na kilk (podłogę na panele warstwowe). Podłoga pływająca nie musi być na stałe przyjmocowana do podkładu, choć niektórzy producenci dopuszczają taką możliwość. Podłogi tego typu mają wykończoną powierzchnię, lakierowaną lub olejowaną, i w związku z tym nie wymagają dodatkowych zabiegów po zmontowanym. Z uwagi na łatwość montażu, możliwe jest samodzielne położenie tego typu podłogi. Ważne jest, że podłoga z paneli drewnianych może być użytkowana niemal natychmiast po jej ułożeniu, co znacząco skracając czas wykończenia pomieszczenia. Wybierając odpowiednią podłogę drewnianą, powinniśmy zwrócić uwagę także na wymaganą grubość podkładu. Najczęściej oczekujemy, że podłoga na całej swojej powierzchni będzie znajdowała się na jednokrotnym poziomie, bez uskoków i prógów. Problem w tym, że różne pokrycia podłogowe wymagają różnych wysokości. Do tego innych parametrów podkładu wymaga podłoga pływająca, a innych wielkowymiaryowa deska z litego drewna. Obecnie, podłogi drewniane najczęściej są zabezpieczane poprzez lakierowanie lub olejowanie. Poza własnymi preferencjami co do sposobu zabezpieczenia, należy również wziąć pod uwagę, jak intensywnie dana posadzka będzie użytkowana. Jeżeli przewidujemy duże natężenie ruchu, a więc intensywne użytkowanie, wówczas lepiej sprawdzać się olejowanie. Ważnym plusem takiego rozwiązania jest możliwość wykonywania napraw punktowych bez potrzebostawiania śladów napraw, co nie jest możliwe do wykonania w przypadku podłóg lakierowanych. W przypadku olejowania, nakładane są specjalne oleje, które wnikają w wierzchnią warstwę drewna, zamkając jego pory, uodparniając na działanie wilgoci i zabrudzeń. Z kolei olejowanie polega na nalążeniu na powierzchnię wosków podłogowych, które tworzą film zabezpieczający drewno przed wpływem czynników zewnętrznych. Po położeniu podłogi drewnianej trzeba pamiętać, że wymaga ona dbałości o czystość i żle znośności chociażby chodziło po niej w zapiszczonych butach. (raf) Dobry projektant wnętrz. Czy jaki? Wybór projektanta wnętrz nie powinien być dziełem przypadku. Zanim złożysz swój podpis na umowie – upewnij się, że zapoznałeś się z jego dotychczasowymi realizacjami w portfolio i wiesz dokładnie, za co chcesz zapłacić. Gdzie i jak szukać dobrej klasy architekta wnętrz? Projektanta wnętrz szukaj w branżowych katalogach firm, wyszukiwarkach, a także w sieciowych informacjach poruszających się wematach ogólnobudowlanych. Nic nie stoi na przeszkodzie, abyś zdecydował się na architektę z polecenia znajomych lub rodziny – musisz wiedzieć jednak, że projekt, który być może przypadł do gustu twoim bliskim, niekoniecznie musi wpisywać się w oczekiwania twoje i twoich domowników. Pamiętaj, że każdy projektant to indywidualista. Architekt, który sprawdza, pomaga się w kwestiach retuś lub kluczki, niekoniecznie spełni twoje oczekiwania co do kuchni urządzonej na wzór rustykalny lub przesadnie modernistyczny. Po tym poznasz, czy masz do czynienia z profesjonalistą 1. Umowa z architektem wnętrz to absolutna podstawa Wszystko, co ustalicie między sobą powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w umowie. Zwróć szczególną uwagę na: • ostateczny koszt projektu, • opłaty za dodatkowe usługi (np. nadzór nad wdrożeniem), • terminy: oddania projektu wstępnego, wizualizacji, rysunku wykonawczego, • odpowiedzialność za nie spełnienie warunków mowy. Podpisana umowa – zaproponuj ci każde dobre twoje projekty! O jej sporządzenie powinna zadbać każda ze stron – to gwarancja współpracy na odpowiednim poziomie i bezpieczeństwo także dla samego projektanta. 2. Projektant powinien zgodzić się na drobne poprawki Dobrej klasy architekt zaakceptuje twoje uwagi. To oczywiście nie znaczy, że miałbyś kwestionować każdą generalną koncepcję, ale np. przezenieienie umywalki z między ścianami, zmiany kolorystyki szafy w kuchni lub liny projektu wewnętrz oświetlenia, czy też kąpieli w łazience nie powinno budzić żadnych negatywnych emocji. Dobrze, jeśli liczba przysługujących ci poprawek trafi do umowy – wtedy nie będziesz miał wątpliwości, jak często i w jakim zakresie przysługuje ci prawo do konsultacji gotowego projektu wnętrz. 3. Architekt nie ma nic przeciw wpisaniu twojego projektu do portfolio Zawrzyj warunek w umowie – projekt twojego wnętrza powinien trafić do oficjalnego portfolio. W ten sposób nie tylko będziesz wiedział, że masz do czynienia z profesjonalistą, ale i upewnisz się, że Twoja kuchnia lub łazienka będzie trzymała również satysfakcjonujący poziom, jak wszystkie inne prace, jakie miałeś okazję obejrzeć w salonie tuż przed podpisaniem umowy. 4. Otrzymujesz wyczerpujące odpowiedzi na każde pytanie To normalne, że jeśli zlecasz swój pierwszy projekt – masz dużo pytań. Podczas spotkania lub wstępnej konsultacji telefonicznej rozmawiaj na temat ogólnych warunków współpracy oraz wszystkiego tego, co budzi twoje wątpliwości. Dobrej klasy specjalista udzieli ci wyczerpujących i zrozumiałych odpowiedzi. Amator będzie szukał ścieżki na skróty. 5. Projektant prosi o przedstawienie wnętrz, które wpisują się w twoje oczekiwania Każdy projekt wnętrz wymaga szczegółowego omówienia. Nawet jeśli sam nie przedstawisz architektowi żadnych inspiracji (np. pod postacią wizualizacji, fotografii itd.), powinieneś cię o nie poprosić. W tym sposobie przyczynisz się do tego, by nie porzucać się na pracę, a nie porozmawiać i wspólnie pracować nad zagospodarowaniem przestrzeni użytkowej. (RP) Jak przygotować instalację grzewczą do sezonu zimowego? Sezon zimowy to prawdziwy sprawdzian dla domowej instalacji grzewczej. Jeżeli jednak będzie ona odpowiednio do niego przygotowana, to nawet największe mrozy nie zakłócają mieszkańcom komfortu cieplnego. Jakie prace konserwacyjne w obrębie instalacji należy przeprowadzić przed nadejściem pierwszych mrozów i o jakie elementy systemu warto szczególnie zadbać? Wskazówek udziela ekspert firmy Wolf-Technika Grzewcza. Od kilku lat jesień w naszym kraju jest ciepła i długa, dlatego też większość ludzi odłada na później wszelkie przygotowania do zimy. Stare przysłowie mówi jednak, że przez zimy zawsze ubiepieczony i to właśnie ta zasada warto kierować się w przypadku instalacji grzewczej. Przeprowadzenie odpowiednio wcześniej wszystkich zabiegów konserwacyjnych, przegląd kotła i sprawdzenie wszystkich niewłaściwych miejsc w całym układzie, pozwoli mieszkańcom uniknąć przykrych niespodzianek w przypadku niespodziewanego nadejścia chłodów. Część z tych zadań można zrealizować samodzielnie, jednak niektóre warto zlecić specjalistom, którzy dysponują odpowiednim sprzętem i są przeszkoleni w zakresie obsługi i konserwacji urządzeń grzewczych. Do grupy czynności, które powinny przeprowadzić profesjonalni, bez wątpienia należy przegląd kotła. Stanowi on serce całego systemu, dlatego też w sezonie zimowym musi działać bez zarzutu. Autoryzowany serwisant sprawdzi urządzenie grzewcze na szczelność połączeń gazowych, skontroluje stan połączeń elektrycznych, przeprowadzi konserwację komory spalania oraz sprawdzi stan elementów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i bezawaryjną pracę urządzenia grzewczego oraz dodatkowo skontroluje nastawy parametrów pracy urządzenia. Co więcej, w przypadku jakichkolwiek nieprawidłowości będzie mógł szybko zareagować i wymienić uszkodzony element. Dzięki temu mieszkańcy nie będą musieli obawiać się, że w chłodne dni i noce kocioł wraz z instalacją grzewczą może się zepsuć, dodaje Mariusz Fraczek, Dyrektor Techniczny firmy Wolf-Technika Grzewcza sp. z o.o. Warto wiedzieć, że niektóre wysokiej klasy urządzenia mogą współpracować z odpowiednimi modułami które poprzez łącza internetowe są w stanie automatycznie poinformować właściciela o potencjalnej awarii w pracy urządzenia. Dodatkowe korzyści jakie dają nam moduły internetowe to możliwość zdalnej zmiany, korekty nastaw, parametrów pracy lub wstępna diagnoza powstałej awarii. Czynności takie może dokonywać tylko profesjonalny serwis. Zdalny podgląd oraz przegląd parametrów pracy kotła to opcja, która umożliwia m.in. moduł ISM7i montowany w urządzeniach serii CGB-2 marki Wolf. Oczywiście nie zastępuje ona standardowej wizyty serwisowej (przynajmniej coroczny przegląd konserwacyjny), ale znaczenie ją ułatwia. Serwisant może bowiem online zdiagnozować potencjalny problem, a jeżeli go gdzieś potrzeba - w razie klienta już z nowym elementem (część zamienia), umożliwiającym szybkie naprawienie usterek - dodaje ekspert firmy Wolf-Technika Grzewcza sp. z o.o. Druga z kwestii, na którą trzeba zwrócić szczególną uwagę przed sezonem zimowym jest sprawdzenie drożności przewodów spalinowych wentylacyjnych w razie konieczności ich czyszczenia go. Konstrukcja przewodów kominowych i wentylacyjnych, podobnie jak przegląd kotła, warto zlecić doświadczonym specjalistom. Prawidłowe działanie instalacji grzewczej zależne jest przede wszystkim od stanu technicznego wszystkich jej elementów. Duże znaczenie dla komfortu cieplnego mieszkańców mają również drobne zabiegi pielęgnacyjne i konserwacyjne, które koniecznie trzeba przeprowadzić przed nadejściem zimy. O jakie czynności chodzi? - Obowiązkowymi punktami na planie prac przygotowawczych do sezonu zimowego jest dokładne oczyszczanie wentylatorów z kurzu, sprawdzenie ciśnienia wody w instalacji grzewczej (o ile istnieje potrzeba uzupełnienie zbiudu wodnego całej instalacji c.o.), oczyszczenie filtrów na instalacji c.o. To tylko niektóre proste zabiegi, które można wykonać samodzielnie, a mają ogromny wpływ na funkcjonowanie całego systemu grzewczego i w konsekwencji na zapewnienie domownikom i oddziedzicielom komfortu cieplnego nawet w najbardziej mroźne dni - tłumaczy Mariusz Fraczek, Dyrektor Techniczny firmy Wolf-Technika Grzewcza sp. z o.o. (GB) LUXTORPEDA wraca do Lęborka KONCERT \| W sobotę 7 listopada 2015 roku w auli Zespołu Szkół Mechaniczno – Informatycznych w Lęborku odbędzie się koncert zespołu LUXTORPEDA. Ta najpopularniejsza w tym momencie grupa rockowa w Polsce zawita do Lęborka w ramach jesiennej trasy koncertowej. Bilety w cenie 39 złotych dostępne są w kasie kina przy ulicy Gdańskiej 12 oraz w Centrum Informacji Turystycznej przy alei Niepodległości 6 w Lęborku. Rezerwacje biletek dla osób spoza Lęborka pod numerem telefonu 59842 01 34. Liczba biletek ograniczona. Zachęcamy do wcześniejszego nabywania wejściówek - mówi Paweł Piwka, dyrektor LCK Fregata. Jako support przed koncertem LUXTORPEDY wystąpi grupa Cuba de Zoo. Koncert rozpocznie się o godzinie 20:00. Wejście na salę od godziny 18:00. Organizatorzy koncertu: LCK „Fregata”, Miasto Lębork i Diecezjalne Sanktuarium Św. Jakuba Apostoła – Lęborscy Franciszkanie. (GB) Przeboje Anny Jantar w Cewicach KONCERT \| 11 października w Gminnym Centrum Kultury w Cewicach odbędzie się koncert wspomnieniowy pt. „Anna Jantar akustycznie”. Wydarzenie zostanie zorganizowane w ramach 35 rocznicy śmierci artystki. Piosenki z repertuaru Anny Jantar wykonają dwie wokalistki z Agencji Artystycznej RO-MA: Małgorzata Michalczuk w duetecie z Pauliną Nowak. Koncert rozpocznie się o godz. 19:00 w sali widowiskowej. Przewidywana ilość miejsc: 150. Wstęp na koncert jest bezpłatny, organizatorzy oczekują jednak wcześniejszej rezerwacji telefonicznej miejsce pod numerem 59 86 11 490. (GB) Kuchni dawnej nauczysz się w Lęborku WARSZTATY \| Dlaczego w średniowieczu nie było słodyczy i co jadano wówczas na deser? Babka z pasternakiem i migdałami, ryżowy deser na migdałowym mleku – takie i inne specjały można będzie poznac i samodzielnie przyrządzić podczas warsztatów kuchni dawnej. Hufiec Przedmi Wójtostwa Lębork, czyli część rekonstrukcyna Lęborskiego Bractwa Historycznego zaprasza na kolejną edycję jesiennych warsztatów dla osób ciekawych tego, co i jak dawniej jadano. Warsztaty odbywać się będą w soboty o godzinie 16.00 w Baszcie nr 32 przy ul. Korczaka 3a (skrzyżowanie ulic Korczaka i Reja). Na 10 października zaplanowano pieczki z szyną, na 17 października zarówno z szyną jak i lub migdałami. W listopadzie uczestnicy nauczają się przyrządzić deser ryżowy na mleku migdałowym (7 listopada) oraz babkę z pasternakiem i migdałami (14 listopada). Można wziąć udział we wszystkich lub tylko wybranych zajęciach. Zgłoszenia należy przesyłać mailem na adres: firstname.lastname@example.org, każdorazowo do godziny poprzedzającej sobotnie zajęcia. Warsztaty współfinansowane są ze środków Powiatu Lęborskiego. Udział w warsztatach jest bezpłatny. Dwa nowe salony sprzedaży Energi POMORZE \| W kompleksie Olivia Business Centre w Gdańsku przy ul. Grunwaldzkiej Energa otworzyła nowy, większy salon sprzedaży. Kolejny powstał w Galerii Przymorze przy ul. Obrońców Wybrzeża Nowe, bardziej komfortowe placówki zastąpią dotychczasowe przy ul. Grunwaldzkiej i Brzozowej. Salon przy ul. Grunwaldzkiej 472 w Gdańsku jest największą i najnowocześniejszą placówką sprzedawczą firmy. Na powierzchni 200 m² znajduje się do 10 stanowisk obsługowych, w zależności od aktualnych potrzeb i liczby klientów. Będzie tam można zawrzeć umowę na sprzedaż energii elektrycznej, aktywować nowe usługi, czy zmienić posiadane taryfy. W estetycznie i funkcjonalnie urządzonej wnetrzu do doradzania klientom zostanie oddany specjalny infoekiosk, w którym samodzielnie będą mogli zalogować się do elektronicznego Biura Obsługi Klienta, a także panel telefoniczny do kontaktu z telefonicznym Biurem Obsługi Klienta. Ewentualne oczekiwania na obsługu umili możliwość skorzystania z konsoli Microsoft XBOX One, a na najmłodszych czeka specjalny kącik zabaw. Rozwiązania, zastosowane w naszym flagowym salonie sprzedaży w Olivia Business Center to odpowieď na oczekiwania klientów. Do ich potrzeb dostosowaliśmy nie tylko liczbę stanowisk, ale także wystrój wnętrza, jego estetykę i funkcjonalność, a także dodatkowe elementy, które pojawią się w salone po raz pierwszy. Stawiamy także na jakość obsługi i dążimy do wielokrotnego, dla klienta czuć się komfortowo i przyjaznie obsłużony – mówi Marcin Ludwicki, wiceprezes Zarządu Energa Obrót SA. Salon jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 9 - 17. Kilka dni po otwarciu flagowego salonu w OBC rozpoczęła działalność kolejna nowa placówka sprzedażowa Energi – w Galerii Przymorze przy ul. Obrońców Wybrzeża 1. Wyjątkowo długie godziny otwarcia, od poniedziałku do soboty od godz. 9 do godz. 21 a w niedziele od godz. 10 do 19, będą udogodnieniem dla klientów. - To kolejna nasza placówka w centrum handlowym. Uważnie wsłuchujemy się nie tylko w trendy na rynku energetycznym, ale także w zmieniające się preferencje klientów. Polacy coraz więcej czasu spędzają na zakupach w galeriach handlowych, stąd nasza obecność tam, gdzie są klienci, którzy oczekują załatwienia kilku innych spraw w jednym miejscu – tłumaczy Marcin Ludwicki. Nowe placówki Energi zastąpią dotychczasowe przy ul. Brzozowej oraz ul. Grunwaldzkiej 472 (także w OBC), które zostały zamknięte. Poza tymi punktami w Trójmieście funkcjonuje także salon sprzedaży w Gdyni przy ul. 10 Lutego 33 oraz punkt partnerski przy ul. Wielkopolskiej 33, a w Gdańsku - w Centrum Handlowym Osowa przy ul. Spacerowej 48. Z W każdym z punktów Energi, także w innych miastach, można zawrzeć umowę na sprzedaż energii elektrycznej, aktywować nowe usługi, czy zmienić posiadane taryfy. Dostępne są wszystkie produkty, w tym m.in. ciesząca się dużą popularnością oferta Office z Energią, która zawiera roczną subskrypcję pakietu Office 365 od Microsoft za 1,23 zł oraz gwarancję niezmienności cen sprzedaży prądu do końca obowiązywania oferty. Natomiast sprawy związane z reklamacjami, windykacją, a także z rozliczeniem faktur za zakupioną energii elektrycznej realizowane są poprzez telefoniczne Biuro Obsługi Klienta, dostępne od 7 do 22 pod numerem 555 555 555. Kilkudziesięciu konsultantów mających dostęp do konta klientów wyjaśnia sprawy związane z zaległymi płatnościami bądź dotyczące przywrócenia energii elektrycznej. Dzięki temu klient może załatwić swoją sprawę bez pośrednictwa biura. Do dyspozycji pozostaje też Elektroniczne Biuro Obsługi Klienta, dostępne pod adresem ebiok.energa.pl. (GB) Dominika Nowakowska zdobyła Westerplatte! BIEGI \| Dominika Nowakowska, zawodniczka LKB im. Braci Petk z Lęborka w pięknym stylu zwyciężyła w najstarszym biegu ulicznym w Polsce – 53 edycji Biegu Westerplatte. Gdański bieg mający wśród biegaczy wyjątkową tradycję i prestiż w tym roku uroczył rekordową liczbę 3150 zawodników. Zawodniczka LKB im. Braci Petk z Lęborka odniósła w historii imprezy drugie zwycięstwo – pierwsze w 2013 rok. Tegoroczna trasa z uwagi na remonty w centrum Gdańska miała linię startu i mety na Westerplatte. Od samego początku biegaczka z Lęborka nruziła mocno tempo i z przewagą blisko 1 minuty finiszowała w czasie nowego rekordu imprezy – 33:53. Druga na mecie Mara Krawczyńska 34:45, a jako trzecia z nowym rekordem życiowym kolejna zawodniczka z powiatu leborskiego – Ewelina Paprocka – 34:53. Warto dodać, że 6 września Nowakowska po raz pierwszy startowała w odleglej Afryce. W stolicy Angoli tegoroczna trzykrotna medalistka mistrzostw Polski wystartowała w Półmaratonie w stolicy kraju – Luandzie zajmując 10 lokatę w czasie 1:16:03. Wynik ten dal pierwsze miejsce wśród europejczyków. - To była wspaniała przygoda i duże wyzwanie. Wyjazd traktowałem turystycznie, a mimo to udało się pobić dobry wynik mimo naprawdę trudnych warunków atmosferycznych – wilgotności ok. 80% i temperatury bliskiej 30 stopni. My europejczycy bez długiej aklimatyzacji nie jesteśmy w stanie prawidłowo funkcjonować w takich warunkach. Dlatego też staralam się nie eksplotować by zachować świeżość na kolejne jesienne starty. Teraz trenuję naprawdę mało i tak będzie do końca października – dla mnie to okres roztrzepania, który przeplatałam kilkomałużniejszymi startami w weekend – podsumowuje swoje sportowe wojaże Dominika Nowakowska. Biegaczka z leborskiego klubu w przyszłym roku pragnie powalczyć o kwalifikację olimpijską. (BG) Młodzieżowa rywalizacja w tenisa TENIS \| 24 zawodników ze szkół podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych rywalizowało 19 września na turnieju tenisa ziemnego w Lęborku. Zawody, które miały miejsce na kortach przy ul. 9 maja zorganizowało Centrum Sportu i Rekreacji w Lęborku i Szkoła Tenisa „Smecz”. Przez kilka godzin leborskie korty były spełnione wspaniałą. Zawody tworzyły dwie osoby grające po jednej grze singlowej, następnie zaś – jeśli był wynik remisowy – rozgrywana była gra deblowa, decydująca o zwycięstwie. W kategoriach mniej licznie obsadzonych rozgrywano turnieje w kategorii „open” / dziewczęcy chłopcy, a także młodzi ze starszymi, których celem było stworzenie możliwości rywalizacji sportowej, pomimo zajęcia już w swojej kategorii I lub II miejsca. Organizatorzy zawodów podkreślają, że w rozgrywkach brali udział także zawodnicy – dzieci i młodzież z terenu gminy Wicko. Wszyscy uczestnicy zawodów otrzymali dyplomy i medale sportowe z rąk dyrektora CSiR Mariana Borka, prowadzącego zawody Andrzeja Borowskiego oraz opiekuna licznej ekipy z Wicka – Piotra Ernesta. (GB) ROBERT SOWA GOTUJE na żywo 3 PAŹDZIERNIKA W GODZ. OD 12:00 DO 15:00 POKAZ KULINARNY MISTRZA KUCHNI ZDOBĄDŹ KSIĄŻKĘ I AUTOGRAF! WWW.PORTRUMIA.PL	a8796589-ea1f-455f-b8b3-436e4a9c1655	finepdfs	1.931641	CC-MAIN-2024-51	http://pdf.expressy.pl/lebork/91.pdf	2024-12-06T04:00:45+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-51/segments/1733066368854.91/warc/CC-MAIN-20241206032528-20241206062528-00757.warc.gz	22,616,900	0.996662	0.999953	0.999953	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 1987, 4724, 7872, 14141, 16259, 18744, 22303, 25761, 30040, 31561, 32732, 36374, 39335, 39483 ]	1	0
Komentarz dnia: Echo wyemitowało 4 letnie niezabezpieczone obligacje o wartości nominalnej 100 mln zł. Od początku roku spółka pozyskała już w ten sposób 134 mln zł, a w 2019 przypada termin wykupu obligacji o wartości 171 mln zł. Naszym zdaniem to informacja pozytywna ze względu na zapewnienie spółce wysokiej płynności. Zwiększa ona również szanse na wypłatę dodatkowej dywidendy w tym roku. WIG30: Cyfrowy Polsat - Cyfrowy Polsat rozpoczął budowę księgi popytu na obligacje o wartości 1 mld PLN - źródła PAP JSW - JSW spodziewa się wzrostu zapotrzebowania na węgiel koksowy w kolejnych latach JSW - Przejęcie kontroli nad Prairie Mining „ciekawą opcją" - prezes JSW LPP - Marża brutto grupy LPP w 2019 roku może być bliżej dolnego przedziału 54-55% LPP - LPP podtrzymuje, że dynamika wzrostu sprzedaży LFL w '19 będzie jednocyfrowa LPP - Grupa LPP otworzyła pierwsze sklepy w Bośni i Hercegowinie Pekao - Restrukturyzacja zatrudnienia przyniesie od '20 do 100 mln PLN rocznych oszczędności Pekao- Pekao utrzymuje w '19 silne trendy sprzedażowe i podtrzymuje cele ze strategii do '20 Pekao - Pekao planuje w '19 otworzyć kilkadziesiąt tysięcy więcej kont osobistych Pekao - Bank Pekao rozważa w 2019 roku emisję długu podporządkowanego Pekao - Pekao nie planuje zamykać placówek w '19, nowymi formatami objętych będzie do 200 oddziałów PKN Orlen - PKN Orlen złożył ofertę finansowania Ruchu z zamiarem przejęcia 100% akcji spółki PKN Orlen, Alior, PZU - Alior Bank chce przejąć 100% akcji Ruchu, a następnie sprzedać je PKN Orlen PKO BP - Wartość finansowania podmiotów gospodarczych przez PKO BP przekroczyła 100 mld PLN Rafako: przełamanie oporu 018 Febr ar March April Ma J ne J l A g st September October No ember December 2019 Febr ar March April Ma Pod koniec ubiegłego roku Rafako rozpoczęło wzrosty. Choć od pierwszej połowy marca kurs konsolidował się, to jednak wczoraj przełamał długą białą świecą krótkoterminowy opór na poziomie ostatnich, lokalnych maksimów i zarazem długoterminową linię trendu spadkowego. W związku z tym, minimalny zasięg ruchu należy wyznaczyć na 2,45 zł, ale bez większych problemów kurs może sięgnąć 2,63 zł lub 2,86 zł, a w średnim terminie i wyżej. WIG30: Cyfrowy Polsat JSW LPP LPP 2 Cyfrowy Polsat rozpoczął budowę księgi popytu na obligacje o wartości 1 mld PLN - źródła PAP Cyfrowy Polsat rozpoczął budowę księgi popytu na siedmioletnie obligacje o wartości 1 mld PLN poinformowały PAP źródła rynkowe. Oczekiwana przez spółkę marża to 190-200 punktów bazowych ponad stawkę WIBOR 6M, podczas gdy marża w obecnej serii obligacji wynosi 250 pb. (PAP) JSW spodziewa się wzrostu zapotrzebowania na węgiel koksowy w kolejnych latach Jastrzębska Spółka Węglowa, największy w UE producent węgla koksowego i znaczący wytwórca koksu, spodziewa się w kolejnych latach wzrostu zapotrzebowania na te surowce, w związku z rosnącym popytem na stal. Spółka planuje zwiększenie produkcji węgla koksowego. Podczas czwartkowego spotkania International Mining Forum 2019 w Katowicach prezes Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW) Daniel Ozon przytoczył prognozy ekspertów, według których w ciągu najbliższych 25-30 lat nie uda się zastąpić koksu w procesie wytopu surówki w wielkich piecach. Prezes przypomniał, że Unia Europejska importuje rocznie około 40 mln ton węgla koksowego, którego największym producentem jest Jastrzębska Spółka Węglowa. Węgiel koksowy i koks to surowce wykorzystywane także w tworzeniu infrastruktury "zielonej" energetyki wiatrowej. Strategia JSW zakłada stopniowy wzrost produkcji węgla do ponad 18 mln ton w 2030 r., przy jednoczesnym zwiększeniu udziału węgla koksowego w strukturze produkcji. W ostatnich dniach spółka podpisała umowy z bankami, zapewniające grupie ponad 1 mld PLN finansowania inwestycji i przedsięwzięć rozwojowych. (PAP) JSW Przejęcie kontroli nad Prairie Mining „ciekawą opcją" - prezes JSW Dla Jastrzębskiej Spółki Węglowej, która prowadzi rozmowy z firmą Prairie Mining na temat projektów górniczych Dębieńsko i Jan Karski, „potencjalnie ciekawą opcją" byłoby nie tylko nabycie polskich aktywów Prairie, ale i przejęcie kontroli nad tą australijską spółką. Według Daniela Ozona potencjalna możliwość przejęcia kontroli nad Prairie przez JSW to jedna z rozważanych koncepcji. Prezes JSW zastrzegł jednak, że spółka nie jest zainteresowana przejęciem kontroli nad spółką poprzez zakup, ale dzięki przejęcie kontroli nad nią w formie objęcia większościowego pakietu akcji. (PAP) Marża brutto grupy LPP w 2019 roku może być bliżej dolnego przedziału 54-55% Wiceprezes LPP Przemysław Lutkiewicz stwierdził, że marża brutto grupy LPP w 2019 roku może być bliżej dolnego przedziału 54-55%, głównie za sprawą niekorzystnego kursu dolara. Spółka poinformowała, że zakładany przedział dotyczy roku kalendarzowego. (PAP) LPP podtrzymuje, że dynamika wzrostu sprzedaży LFL w '19 będzie jednocyfrowa LPP podtrzymuje, że dynamika wzrostu sprzedaży LFL w 2019 roku powinna być jednocyfrowa. Wskaźnik LFL za pierwszy kwartał wyniósł ponad 11%, głównie za sprawą dobrej pogody w pierwszym kwartale bieżącego roku, jednak jak podkreślił wiceprezes LPP Przemysława Lutkiewicza w kolejnych okresach nie ma co liczyć na kilkunastoprocentowe wzrosty. W połowie marca wiceprezes Lutkiewicz informował, że w 2019 roku zakłada jednocyfrowy wzrost dynamiki LFL. W 2018 roku przychody LFL wzrosły o 7,2% (PAP) LPP Grupa LPP otworzyła pierwsze sklepy w Bośni i Hercegowinie Grupa LPP otworzyła pierwsze sklepy w Bośni i Hercegowinie. Jest to dwudziesty czwarty rynek zagraniczny, na którym działa gdańska spółka. Wiceprezes informował wcześniej, że grupa planuje otworzyć w Bośni i Hercegowinie sklepy pięciu swoich marek. Plany LPP na ten rok zakładają wejście ze sklepami własnymi również do Finlandii. Grupa LPP zakłada na 2019 rok CAPEX na poziomie 860 mln PLN, z czego 670 mln PLN zamierza przeznaczyć na sklepy. Łączne wydatki inwestycyjne grupy na lata 2019-2022 wynoszą 3,16 mld PLN, w tym 2,24 mld PLN na sklepy. (PAP) Pekao Restrukturyzacja zatrudnienia przyniesie od '20 do 100 mln PLN rocznych oszczędności Prezes banku Michał Krupiński powiedział, że Pekao ocenia, iż planowana restrukturyzacja zatrudnienia przyniesie od przyszłego roku do 100 mln PLN rocznych oszczędności. Bank poinformował wcześniej, że zamierza rozwiązać umowę o pracę z maksymalnie 950 pracownikami, co oznacza, że zwolnieniami grupowymi może być objętych do ok. 6% pracowników grupy. (PAP) Pekao Pekao Pekao Pekao PKN Orlen PKN Orlen, Alior, PZU PKO BP 3 Pekao utrzymuje w '19 silne trendy sprzedażowe i podtrzymuje cele ze strategii do '20 Bank Pekao utrzymuje w 2019 roku silne trendy sprzedażowe i podtrzymuje cele ze strategii do 2020 roku. W strategii do 2020 roku bank zakładał wzrost zysku netto do ponad 3 mld PLN, osiągnięcie wskaźnika ROE na poziomie 14% (12,5% przy założeniu braku wzrostu stóp procentowych) i spadek wskaźnika kosztów do dochodów do poniżej 40%. Bank liczył, że koszty ryzyka nie będą wyższe niż około 50 pb. (PAP) Pekao planuje w '19 otworzyć kilkadziesiąt tysięcy więcej kont osobistych Bank Pekao, który w 2018 roku otworzył ok. 400 tys. kont osobistych, planuje, że w 2019 roku otworzy ich kilkadziesiąt tysięcy więcej. Bank poinformował w czwartek o wprowadzeniu możliwości mobilnej weryfikacji tożsamości przy zakładaniu konta osobistego. Pekao podał, że 25% kont „na selfie" zostało założonych poza godzinami otwarcia oddziałów. W czerwcu bank planuje uruchomić taką możliwość weryfikacji dla kont dla mikrofirm. (PAP) Bank Pekao rozważa w 2019 roku emisję długu podporządkowanego Prezes banku Michał Krupiński poinformował, że Bank Pekao rozważa w 2019 roku emisję długu podporządkowanego. Prezes podtrzymał, że bank nie planuje akwizycji w Polsce i za granicą. (PAP) Pekao nie planuje zamykać placówek w '19, nowymi formatami objętych będzie do 200 oddziałów Bank Pekao nie planuje zamykać oddziałów w 2019 roku, pracuje nad ich nowymi formatami i zakłada, że do końca roku będzie w nich działało do 200 placówek banku. W tym roku wprowadzony ma być format oddziałów z ograniczoną funkcjonalnością obsługi gotówkowej (cash lite), także format tzw. hubów gotówkowych, czyli dużych oddziałów z obsługą gotówkową, także dla klientów firmowych. Wiceprezes poinformował, że Pekao rozważa m.in. wejście z placówkami do centrów handlowych, a także uruchomienie "lekkiego" formatu placówek na uczelniach. Prezes banku Michał Krupiński poinformował, że pomimo planowanej restrukturyzacji zatrudnienia Pekao nie planuje zamykać oddziałów w 2019 roku. (PAP) PKN Orlen złożył ofertę finansowania Ruchu z zamiarem przejęcia 100% akcji spółki PKN Orlen złożył ofertę finansowania Ruchu z zamiarem przejęcia 100% akcji spółki. Pod koniec lutego prezes informował, że PKN Orlen prowadzi analizy pogrążonego w kłopotach finansowych Ruchu i jeśli wyniki tych analiz będą pozytywne, płocki koncern mógłby kupić tę spółkę. PKN podał w komunikacie prasowym, że rozwój segmentu detalicznego jest jednym z filarów zaktualizowanej w ubiegłym roku strategii. Zakłada ona m.in. rozwój oferty pozapaliwowej, w tym również w ramach formatów funkcjonujących poza stacjami paliw. W poniedziałek wydawcy prasy (wierzyciele Ruchu) zdecydują, czy godzą się na redukcję wierzytelności. (PAP) Alior Bank chce przejąć 100% akcji Ruchu, a następnie sprzedać je PKN Orlen Alior Bank, PKN Orlen i PZU zawarły porozumienie w sprawie warunków transakcji dotyczącej przejęcia spółki Ruch. Porozumienie zakłada, że bank przejmie 100% akcji Ruchu, a następnie sprzeda je PKN Orlen. Alior Bank zamierza przejąć akcje w sposób uzgodniony pomiędzy bankiem a PKN Orlen, przy czym do przejęcia dojdzie po prawomocnym zatwierdzeniu układu w ramach przyspieszonych postępowań układowych Ruchu. Zakup akcji przez PKN Orlen ma nastąpić po spełnieniu się warunków przewidzianych w porozumieniu, m.in.: prawomocnego stwierdzenia wykonania układów zawartych w przyspieszonych postępowaniach układowych Ruchu, uzyskaniu przez strony porozumienia zgód korporacyjnych oraz pozytywnej decyzji UOKiK. Porozumienie zawarte zostało w związku ze złożeniem w czwartek przez PKN Orlen oferty finansowania Ruchu z zamiarem przejęcia 100% akcji spółki. W poniedziałek, 15 kwietnia wydawcy prasy, którzy są wierzycielami Ruchu, zdecydują, czy godzą się na redukcję wierzytelności kolportera. (PAP) Wartość finansowania podmiotów gospodarczych przez PKO BP przekroczyła 100 mld PLN Wartość finansowania podmiotów gospodarczych przez PKO BP przekroczyła 100 mld PLN. Na kwotę tę składa się prawie 70 mld PLN kredytów, 17 mld PLN leasingu, prawie 15 mld PLN w obligacjach firm komunalnych oraz ponad 1 mld PLN limitów faktoringowych. PKO BP obsługuje ponad 15 tys. klientów korporacyjnych i prawie pół miliona mniejszych firm. (PAP) Pozostałe informacje: Sektor energetyczny MPiT przeprowadzi dodatkowe uzgodnienia w sprawie rekompensat dla przemysłu energochłonnego W informacji po posiedzeniu Stałego Komitetu Rady Ministrów podano, że Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii przeprowadzi dodatkowe uzgodnienia w sprawie rekompensat dla przemysłu energochłonnego. (PAP) Sektor energetyczny Asseco SEE Comarch Delko GetBacku MOL 4 Polityka Energetyczna Państwa do 2040 r. w lipcu na Radzie Ministrów - Skobel, ME Wiceminister energii Tadeusz Skobel zapowiedział w czwartek w rozmowie z PAP, że Polityka Energetyczna Państwa do 2040 roku w lipcu będzie przedstawiona na Radzie Ministrów. Dodał, że dokument jest teraz korygowany. (PAP) Asseco South Eastern Europe wypłaci 0,52 PLN dywidendy na akcję za 2018 Akcjonariusze Asseco South Eastern Europe zdecydowali o wypłacie 0,52 PLN dywidendy na akcję z zysku za 2018 rok oraz kapitału rezerwowego. Łącznie na dywidendę trafi 26,99 mln PLN. Dzień dywidendy został ustalony na 28 czerwca, jej wypłata ma nastąpić 11 lipca. (PAP) ZUS zażądał wypłaty 24,2 mln PLN gwarancji bankowej w związku z umową z Comarchem Zakład Ubezpieczeń Społecznych zażądał od CaixaBank wypłaty z gwarancji bankowej należytego wykonania umowy z Comarchem na utrzymanie systemu KSI. Wysokość gwarancji to 24,2 mln PLN. Gwarancja bankowa została udzielona ZUS na zlecenie konsorcjum firm Comarch i Comarch Polska zgodnie z postanowieniami umowy na utrzymanie Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS. Termin wypłaty gwarancji wynosi 14 dni od dnia otrzymania przez bank żądania wypłaty (11 kwietnia). W związku z wpłynięciem do banku żądania wypłaty z gwarancji, Comarch utworzy rezerwę na 24,2 mln PLN, która zostanie uwzględniona w sprawozdaniu finansowym grupy za 2018 rok, co spowoduje odpowiednie zmniejszenie wyniku operacyjnego i wyniku netto. W marcu Zakład Ubezpieczeń Społecznych częściowo odstąpił od umowy z Comarchem na utrzymanie Kompleksowego Systemu Informatycznego. ZUS wezwał ponadto wykonawcę do zapłaty 24,2 mln PLN kary w ciągu siedmiu dni. Jako powód odstąpienia od umowy ZUS wskazał niepowodzenie w weryfikacji gotowości Comarch w zakresie siedmiu tzw. metryk niezaliczonych, co w opinii ZUS spowodowało także konieczność wypowiedzenia umowy w zakresie 23 metryk powiązanych oraz w zakresie pełnienia przez Comarch roli integratora. (PAP) Delko kupiło sieć sklepów Słoneczko oraz 50% udziałów w A&K Hurt-Market Delko kupiło sieć sklepów spożywczych Słoneczko za 3 mln PLN oraz 50% udziałów w spółce A&K Hurt-Market za 7 mln PLN. Do sieci sklepów Słoneczko należy 25 sklepów własnych o powierzchni handlowej 5.359 m kw. Ponadto sieć współpracuje z 349 sklepami franczyzowymi. A&K Hurt-Market działa w obszarze handlu detalicznego artykułami spożywczo-przemysłowymi. Spółka posiada 7 supermarketów w Mielcu. Powierzchnia handlowa sklepów wynosi 3.484 m kw. (PAP) Przemysław Dąbrowski zrezygnował z pełnienia funkcji prezesa zarządu GetBacku Przemysław Dąbrowski zrezygnował z pełnienia funkcji prezesa zarządu GetBacku i rada nadzorcza spółki powołała go na wiceprezesa, gdzie odpowiadać będzie za zamknięcie transakcji sprzedaży aktywów do Hoist. Spółka poinformowała także, że rada nadzorca powołała do zarządu Paulinę Pietkiewicz, która złożyła rezygnację z zasiadania w radzie nadzorczej. Jej zadaniem ma być intensyfikacja działań w obszarze postępowań cywilno-prawnych oraz karnych. Wpływy z tych roszczeń mają stanowić jedno ze źródeł środków na spłaty wierzycieli. (PAP) MOL wypłaci 107,3 mld HUF dywidendy za '18 Walne zgromadzenie spółki MOL zdecydowało, aby z zysku za 2018 rok przeznaczyć na dywidendę łącznie 107,3 mld HUF. Jak podawał wcześniej MOL, dywidenda na akcję miałaby wynieść 142,5 HUF. (PAP) Murapol Neuca Polimex-Mostostal Polnord Skarbiec 5 Murapol ma umowę prawa użytkowania wieczystego działki w Poznaniu pod 267 lokali Murapol podpisał umowę dotyczącą nabycia prawa użytkowania wieczystego działki w Poznaniu, o łącznej powierzchni wynoszącej ponad 1,1 ha, gdzie zrealizuje projekt deweloperski obejmujący 2 budynki, w którym znajdzie się 267 mieszkań. To pierwszy etap inwestycji, która docelowo będzie liczyła min. 833 lokale mieszkalne. Prawo użytkowania wieczystego gruntów pod dalsze jej etapy zostanie kupione przez Murapol w latach 20202021. (PAP) Neuca skupiła 127.534 akcji własnych Neuca skupiła 127.534 akcji własnych po cenie 275 PLN za jedną akcję. Przed rozliczeniem transakcji Neuca posiadała 58.284 akcji własnych, a po jego rozliczeniu ma 185.818 akcji, stanowiących 4,1% kapitału zakładowego i głosów na WZ. Spółka podała, że DM mBanku przyjął zapisy na sprzedaż 823.056 akcji. Stopa redukcji wyniosła 84,51%. Pod koniec marca Neuca ogłosiła ofertę skupu nie więcej niż 127.534 akcji własnych. Przyjmowanie ofert sprzedaży rozpoczęło się 28 marca, a zakończyło 8 kwietnia 2019 r. (PAP) Zysk netto grupy Polimex-Mostostal w '18 wyniósł 16,2 mln PLN, backlog wynosi ok. 1,54 mld PLN Zysk netto grupy Polimex-Mostostal w 2018 roku wyniósł 16,2 mln PLN, podczas gdy rok wcześniej grupa miała 137 mln PLN straty. Przychody ze sprzedaży grupy wyniosły w 2018 roku 1.637 mln PLN (spadek o 48% r/r). Spółka podała, że spadek wynikał z zakończenia realizacji kontraktu Kozienice, które nastąpiło w grudniu 2017 roku. EBITDA w 2018 roku wyniosła 62,1 mln PLN. Wskaźnik rentowności netto sprzedaży wyniósł 1,0%, natomiast marża EBITDA wyniosła 3,8%. Zysk na działalności operacyjnej wyniósł 35,5 mln PLN w porównaniu do straty w 2017 roku w wysokości 74,2 mln PLN. Polimex poinformował, że lepszy wynik z działalności operacyjnej w stosunku do 2017 roku wynika z ujęcia wówczas jednorazowego kosztu z tytułu utraty wartości firmy w wysokości 191,5 mln PLN. Aktualny portfel zamówień grupy pomniejszony o sprzedaż przypadającą na konsorcjantów wynosi ok. 1,54 mld PLN. W poszczególnych latach portfel zamówień kształtuje się następująco: na 2019 rok - 1.170 mln PLN, na 2020 rok - 350 mln PLN, a na 2021 rok i lata następne - 20 mln PLN. (PAP) Polnord sprzedał w I kw. 95 lokali brutto W pierwszym kwartale 2019 roku grupa Polnord, według danych ważonych udziałem w spółkach grupy, sprzedała na podstawie zawartych umów przedwstępnych i rezerwacyjnych łącznie 95 lokali brutto. Szacunkowa liczba lokali, które zostaną rozpoznane w wyniku finansowym grupy za pierwszy kwartał wyniesie 64 sztuki. Spółka podała, że w pierwszym kwartale anulowano 104 umowy zawarte w 2018 roku. (PAP) Skarbiec chce do '22 zgromadzić w ramach PPK środki w wys. 15%. obecnych aktywów Skarbiec liczy, że prowadzone przez niego fundusze w ramach PPK zgromadzą do 2022 r. środki o wartości odpowiadającej ok. 15%. obecnych aktywów pod zarządzaniem, czyli ok. 4 mld PLN. Milewska oceniła, że większa skłonność do oszczędzania występuje w mniejszych firmach (poniżej 250 pracowników) i w firmach prywatnych. Skarbiec nie wyklucza jednak kierowania oferty do przedsiębiorstw zatrudniających ponad 250 pracowników. Skarbiec chce uzyskać przewagę konkurencyjną na rynku PPK m.in. oferując możliwość "szycia na miarę" oferty dla firmy. Spółka podała, że nie ma jednak planów zwiększania zespołu zarządzających na potrzeby PPK. W pozostałych segmentach działalności Skarbiec chce rozwijać sieć dystrybucyjną, m.in. przez multiagencje, sprzedaż bezpośrednią do klientów korporacyjnych posiadających nadwyżki finansowe, a także oferowanie usług asset management. (PAP) TIM TIM TIM Ursus 6 Strategia TIM zakłada wzrost przychodów do 1 mld PLN i rentowności EBITDA do 3,6% do '21 TIM zakłada wzrost przychodów do co najmniej 1 mld PLN i zwyżkę rentowności EBITDA do nie mniej niż 3,6%. Spółka podała, że realizacja celu ma być możliwa dzięki równoległemu rozwojowi w funkcjonującym od ponad pięciu lat hybrydowym modelu sprzedaży artykułów elektrotechnicznych oraz tworzenie alternatywnych modeli handlu materiałami technicznymi, które do 2021 roku mają wygenerować powyżej 10% obrotów TIM-u. TIM podał, że ekspansja geograficzna i produktowa, zwiększenie efektywności i rentowności sprzedaży m.in. poprzez polepszenie i unowocześnienie serwisu dla klientów oraz wzrost świadomości marki TIM mają zaowocować średniorocznym wzrostem przychodów o ponad 5% powyżej poziomu inflacji. (PAP) TIM chciałby regularnie wypłacać dywidendę Prezes TIM Krzysztof Folta poinformował, że spółka chciałby regularnie wypłacać dywidendę, jeśli sytuacja finansowa spółki na to pozwoli. W grudniu 2018 roku spółka wypłaciła zaliczkę na poczet dywidendy w wysokości 22,2 mln PLN, czyli 1 PLN na akcję. (PAP) TIM spodziewa się spowolnienia w sektorze budowlanym w drugim półroczu '19 Prezes spółki Krzysztof Folta na spotkaniu z dziennikarzami i analitykami poinformował, że TIM przewiduje spowolnienie w sektorze budowlanym w drugim półroczu 2019 roku. (PAP) Pol-Mot nie akceptuje ustaleń KNF dot. wykorzystania inf. poufnych i uznaje je za bezpodstawne Pol-Mot nie akceptuje ustaleń KNF, dotyczących wykorzystania informacji poufnych, i uznaje je za bezpodstawne. W odniesieniu do komunikatu KNF, Pol-Mot podał, że sprzedaż akcji Ursusa w dniach 18-20 marca wynikała z braku środków na terminowe opłacenie ciążących na Pol-Mot Auto zobowiązań podatkowych (VAT) i składek ZUS. We wtorek KNF podała, że wystąpiła o blokadę rachunków papierów wartościowych prowadzonych na rzecz Pol-Mot Auto, akcjonariusza Ursusa. Jednocześnie Urząd Komisji złożył do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu wykorzystania opóźnionej informacji poufnej, dotyczącej wszczęcia egzekucji komorniczej należności wobec PKO BP. Jak ustalił Urząd Komisji Nadzoru Finansowego spółka Pol-Mot Auto sprzedawała akcje Ursusa w okresie pomiędzy powstaniem opóźnionej informacji poufnej - o wezwaniu ze strony PKO PB i wszczęciu egzekucji - a jej upublicznieniem. Według ustaleń Urzędu, w okresie 11-20 marca - podczas gdy informacja poufna była objęta opóźnieniem - Pol-Mot Auto sprzedał łącznie 847,2 tys. akcji Ursusa, a wartość transakcji sięgnęła 1,94 mln PLN. (PAP) Wittchen Rada nadzorcza Wittchen warunkowo zatwierdziła program motywacyjny na lata '19-'21 Rada nadzorcza Wittchen warunkowo zatwierdziła program motywacyjny dla kadry kierowniczej spółki na lata 2019-2021. Warunkiem jest zgoda akcjonariuszy na emisję akcji związaną z programem. Łącznie w ramach programu motywacyjnego miałoby zostać wyemitowanych do 210 tys. akcji spółki (po 70 tys. w każdym roku trwania programu), co odpowiadałoby 1,16% wszystkich papierów wyemitowanych dotąd przez Wittchen. Warunkiem emisji akcji w ramach programu miałoby być m.in. osiągnięcie przez spółkę w 2019 roku wzrostu przychodów o 15% wobec bazowego poziomu z 2018 roku. Do uruchomienia programu w latach 2020 i 2021 potrzebny byłby każdorazowo wzrost o kolejne 15% wobec stanu z 2018 roku. Jako warunek programu wskazano ponadto zwiększenie przez spółkę przychodów z rynków zagranicznych - wobec bazowego poziomu z 2018 roku - corocznie o 45% w latach 2019-2021 roku. Program motywacyjny zakłada ponadto wzrost zysku EBITDA spółki, z poziomu 2018 roku, o 10% w każdym z lat 2019-2021, z pominięciem kosztów samego programu. W 2018 roku przychody Wittchen wzrosły o około 14% do 245,1 mln PLN, EBITDA wzrosła o 13% r/r i sięgnęła 45,5 mln PLN. Przychody zagraniczne wzrosły o 49% do 16,8 mln PLN. (PAP) Kalendarz: 7 KONTAKTY INFORMACJE I ZASTRZEŻENIA DOTYCZĄCE CHARAKTERU REKOMENDACJI ORAZ ODPOWIEDZIALNOŚCI ZA JEJ SPORZĄDZENIE, TREŚĆ I UDOSTĘPNIENIE Niniejsza publikacja (dalej: „Publikacja") została opracowana przez Dom Maklerski PKO Banku Polskiego (dalej: „DM PKO BP"), działający zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, wyłącznie na potrzeby klientów DM PKO BP. Publikacja adresowana jest do Klientów, którzy zawarli umowę o sporządzanie analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym w zakresie instrumentów finansowych przez DM PKO BP. Publikacja została przygotowana z dochowaniem należytej staranności i rzetelności, jednak DM PKO BP nie gwarantuje, że informacje zawarte w Publikacji są w pełni dokładne i kompletne. DM PKO BP nie ponosi odpowiedzialności za szkody poniesione w wyniku decyzji podjętych na podstawie informacji zawartych w niniejszej Publikacji. DM PKO BP informuje, iż inwestowanie środków w instrumenty finansowe wiąże się z ryzykiem utraty części lub całości zainwestowanych środków. Niniejsza Publikacja nie stanowi oferty lub zaproszenia do subskrypcji lub zakupu oraz dokonania transakcji na instrumentach finansowych, ani nie ma na celu nakłaniania do nabycia lub zbycia jakichkolwiek instrumentów finansowych. DM PKO BP informuje, że świadczy usługę maklerską w zakresie sporządzania analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym, na podstawie zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 7 października 2010 r. Jednocześnie DM PKO BP informuje, że przedmiotową usługę maklerską świadczy klientom zgodnie z obowiązującym „Regulaminem świadczenia usługi sporządzania analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym w zakresie instrumentów finansowych przez Dom Maklerski PKO Banku Polskiego", jak również umową o świadczenie usługi w zakresie sporządzania analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym przez DM PKO BP. Podmiotem sprawującym nadzór nad DM PKO BP w ramach prowadzonej działalności maklerskiej jest Komisja Nadzoru Finansowego. Objaśnienie używanej terminologii fachowej min (max) 52 tyg - minimum (maksimum) kursu rynkowego akcji w okresie ostatnich 52 tygodni kapitalizacja - iloczyn ceny rynkowej akcji i liczby akcji EV - suma kapitalizacji i długu netto spółki free float (%) - udział liczby akcji ogółem pomniejszonej o 5% pakiety akcji znajdujące się w posiadaniu jednego akcjonariusza i akcje własne należące do spółki, w ogólnej liczbie akcji śr obrót/msc - średni obrót na miesiąc obliczony jako suma wartości obrotu za ostatnie 12 miesięcy podzielona przez 12 ROE - stopa zwrotu z kapitałów własnych ROA - stopa zwrotu z aktywów EBIT - zysk operacyjny EBITDA - zysk operacyjny + amortyzacja EPS - zysk netto na 1 akcję DPS - dywidenda na 1 akcję CEPS - suma zysku netto i amortyzacji na 1 akcję P/E - iloraz ceny rynkowej akcji i EPS P/BV - iloraz ceny rynkowej akcji i wartości księgowej jednej akcji EV/EBITDA - iloraz kapitalizacji powiększonej o dług netto spółki oraz EBITDA marża brutto na sprzedaży - relacja zysku brutto na sprzedaży do przychodów netto ze sprzedaży marża EBITDA - relacja sumy zysku operacyjnego i amortyzacji do przychodów netto ze sprzedaży marża EBIT - relacja zysku operacyjnego do przychodów netto ze sprzedaży rentowność netto - relacja zysku netto do przychodów netto ze sprzedaży 8	<urn:uuid:352f63dc-d674-4da9-a66f-9c115e689463>	finepdfs	1.974609	CC-MAIN-2020-40	https://www.bm.pkobp.pl/analizy-i-rekomendacje/analizy-codzienne/dziennik/cyfrowy-polsat-jsw-lpp-pekao-pkn-orlen-alior-pzu-pko-bp/?download	2020-09-22T11:27:58+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2020-40/segments/1600400205950.35/warc/CC-MAIN-20200922094539-20200922124539-00268.warc.gz	765,996,243	0.999951	0.999956	0.999956	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2224, 6491, 10833, 14593, 18272, 22130, 22145, 25638 ]	1	0
PROTOKÓŁ z II części Walnego Zgromadzenia Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach odbytego w dniu 23 kwietnia 2013 roku w siedzibie Spółdzielni przy ul. Reja 80A w Suwałkach. Członkowie uczestniczący w II części Walnego Zgromadzenia Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach według listy obecności, która stanowi Załącznik Nr 1 do niniejszego protokołu. Ad. 1). Obrady II części Walnego Zgromadzenia Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach, zgodnie z „Porządkiem obrad" o treści: 1. Otwarcie obrad. 2. Wybór Prezydium obrad. 3. Wybór komisji skrutacyjnej Walnego Zgromadzenia MSM w Suwałkach. 4. Rozpatrzenie odwołań od uchwał Rady Nadzorczej MSM w Suwałkach – podjęcie stosownych uchwał. 5. Sprawozdanie Zarządu wraz ze sprawozdaniem finansowym z działalności Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach za rok 2012. 6. Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej MSM w Suwałkach za rok 2012. 7. Dyskusja. 8. Podjęcie uchwał w sprawach: - sprawozdania Zarządu z działalności Spółdzielni za rok 2012, - sprawozdania finansowego MSM w Suwałkach za rok 2012, - podziału nadwyżki bilansowej za rok 2012, - sprawozdania z działalności Rady Nadzorczej MSM w Suwałkach za rok 2012, - absolutorium dla Prezesa Zarządu MSM w Suwałkach za rok 2012, - absolutorium dla Z-cy Prezesa Zarządu MSM w Suwałkach za rok 2012, - zbycia nieruchomości, - przekazania darowizny dla Zespołu Szkół Nr 10 w Suwałkach. 9. Zamknięcie obrad. otworzył Przewodniczący Rady Nadzorczej MSM w Suwałkach Lechosław Bołtrukanis, witając przybyłych na zebranie. Na zebranie przybył również Pan Waldemar Pyrzanowski, pełnomocnik Pani Ewy Marii Pyrzanowskiej – członka Spółdzielni. Pan W. Pyrzanowski warunkowo został dopuszczony do udziału w zebraniu jako obserwator bez prawa zabierania głosu i udziału w głosowaniach, gdyż zgodnie ze statutem Spółdzielni - § 87 ust. 5 „Członek może brać udział w Walnym Zgromadzeniu tylko osobiście". Przewodniczący Rady Nadzorczej poinformował również, że po zamknięciu obrad I części WZ w dniu wczorajszym, na ręce Przewodniczącego zebrania Wiesława Doleckiego, członek Spółdzielni Pani Wiesława Wierzbicka złożyła pismo z prośbą o przekazanie go na II część WZ. Prezes Zarządu poinformował zebranych, iż w tej sprawie przedstawi stanowisko Zarządu w pkt. 7 porządku obrad - „Dyskusja". Ad. 2). Przewodniczący Rady Nadzorczej Lechosław Bołtrukanis zaproponował, zgodnie ze statutem, wybór Prezydium II części Walnego Zgromadzenia w składzie Przewodniczący i Sekretarz i poprosił o zgłaszanie kandydatur. Na Przewodniczącego II części WZ z sali zgłoszono kandydaturę Pana Lechosława Bołtrukanisa. W/w wyraził zgodę na kandydowanie. W wyniku przeprowadzonego głosowania jawnego kandydatura Pana Lechosława Bołtrukanisa na Przewodniczącego II części WZ została przyjęta jednogłośnie. Na Sekretarza II części WZ z sali zgłoszono kandydaturę Pani Małgorzaty ChlabiczObermiller. W/w wyraziła zgodę na kandydowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego kandydatura Pani Małgorzaty Chlabicz-Obermiller na Sekretarza II części WZ została przyjęta jednogłośnie. Ad. 3). Przewodniczący II części WZ zaproponował, zgodnie ze statutem, wybór Komisji Skrutacyjnej II części Walnego Zgromadzenia w składzie Przewodniczący i Sekretarz i poprosił o zgłaszanie kandydatur. Z sali zgłoszono następujące kandydatury: 1. Jacek Bielenik 2. Henryk Grabowski. W/w osoby wyraziły chęć pracy w Komisji. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego zebrani jednogłośnie przyjęli skład Komisji Skrutacyjnej, która zajęła wyznaczone miejsce i rozpoczęła pracę. Ad. 4). Sekretarz II części WZ odczytała odwołanie złożone przez Pana zam. Suwałki ul. Lityńskiego 14/. Na dzień podjęcia uchwały o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego zadłużenie wynosiło łącznie 3.972,86 zł. a na dzień 19.04.2013 r. zadłużenie wynosi 145,70 zł. Odwołujący się nie uczestniczy w dzisiejszych obradach. Przewodniczący II części WZ poddał pod głosowanie projekt uchwały w sprawie odwołania od Uchwały Nr 14/2012 z dnia 05.11.2012 r. Rady Nadzorczej Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach dotyczącej wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nr przy ul. Lityńskiego 14 w Suwałkach przysługującego Panu . Podczas głosowania zwrócono uwagę, iż bierze w nim również udział osoba nieupoważniona – Pan Waldemar Pyrzanowski. Na stanowcze żądanie Prezesa Zarządu zmuszony on został do opuszczenia sali obrad. Po ponownym przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za przyjęciem odwołania oddano 17 głosów, przeciw przyjęciu (za oddaleniem) odwołania oddano 0 głosów. Sekretarz II części WZ odczytała odwołanie złożone przez Panią zam. Suwałki ul. Lityńskiego 16B/. Na dzień podjęcia uchwały o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego zadłużenie wynosiło łącznie 8.433,72 zł. a na dzień 19.04.2013 r. zadłużenie wynosi 10.558,42 zł. Odwołująca się uczestniczy w dzisiejszych obradach. Złożyła ustne zobowiązanie o uregulowaniu całości zadłużenia do końca miesiąca czerwca b.r. Po wysłuchaniu jej wyjaśnień Przewodniczący II części WZ poddał pod głosowanie projekt uchwały w sprawie odwołania od Uchwały Nr 15/2012 z dnia 05.11.2012 r. Rady Nadzorczej Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach dotyczącej wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nr przy ul. Lityńskiego 16B w Suwałkach przysługującego Pani . Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za przyjęciem odwołania oddano 14 głosów, przeciw przyjęciu (za oddaleniem) odwołania oddano 0 głosów. Sekretarz II części WZ odczytała odwołanie złożone przez Panią zam. Suwałki ul. Szpitalna 87/. Na dzień podjęcia uchwały o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego zadłużenie wynosiło łącznie 6.914,24 zł. a na dzień 19.04.2013 r. zadłużenie wynosi 9.703,81 zł. Odwołująca się nie uczestniczy w dzisiejszych obradach. Przewodniczący II części WZ poddał pod głosowanie projekt uchwały w sprawie odwołania od Uchwały Nr 16/2012 z dnia 05.11.2012 r. Rady Nadzorczej Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach dotyczącej wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nr przy ul. Szpitalnej 87 w Suwałkach przysługującego Pani . Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za przyjęciem odwołania oddano 0 głosów, przeciw przyjęciu (za oddaleniem) odwołania oddano 13 głosów. Na prośbę Przewodniczącego II części WZ, Przewodniczący Komisji Skrutacyjnej Jacek Bielenik odczytał protokół Komisji w przedmiocie obecności i uprawnień uczestników II części Walnego Zgromadzenia MSM w Suwałkach. Komisja stwierdza, że Walne Zgromadzenie – jego II część, zostało zwołane zgodnie ze statutem a członkowie zawiadomieni o terminie prawidłowo, jest prawomocne i zdolne do podejmowania uchwał. W II części Walnego Zgromadzenia na 953 uprawnionych członków Spółdzielni na zebranie przybyło 18. Ad. 5). Prezes Zarządu Leszek M. Janiszewski poinformował, że materiały na Walne Zgromadzenie dostępne były do wglądu w siedzibie Spółdzielni oraz na stronie internetowej Spółdzielni. Następnie Prezes Zarządu kolejno omówił sprawozdanie Zarządu z działalności Spółdzielni za rok 2012, informację z realizacji wniosków polustracyjnych z przeprowadzonej lustracji pełnej Spółdzielni za lata 2007-2009, sprawozdanie finansowe Spółdzielni za 2012 r. Sprawozdanie finansowe zostało zbadane przez Biegłego Rewidenta, który ocenił je jako kompletne, sporządzone prawidłowo i rzetelnie przedstawiające informacje istotne dla oceny dobrej sytuacji majątkowej i finansowej Spółdzielni. Sprawozdania stanowią Załączniki Nr 2 i 3 do niniejszego protokołu. Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej MSM w Suwałkach za rok 2012 przedstawił Przewodniczący Rady Nadzorczej Lechosław Bołtrukanis. Sprawozdanie Rady Nadzorczej stanowi Załącznik Nr 4 do niniejszego protokołu. Ad. 7). Przewodniczący II części WZ Lechosław Bołtrukanis otworzył dyskusję. Pierwszy w dyskusji głos zabrał Prezes Zarządu Spółdzielni. Przedstawił stanowisko Zarządu w sprawie przedłożonego pisma członka Spółdzielni Pani Wiesławy Wierzbickiej, które załączono do akt Walnego Zgromadzenia. Pismo, tej samej treści co przedłożone na II część Walnego Zgromadzenia, otrzymał Zarząd Spółdzielni w dniu 17.04.2013 r. W udzielonej odpowiedzi z dnia 18.04.2013 r. przypomniano Pani W. Wierzbickiej, iż kserokopię żądanego dokumentu przesłano jej pismem z dnia 14.01.2013 r. Prezes Zarządu poinformował również, iż obecna na I części WZ Pani W. Wierzbicka nie zabierała głosu w powyższej sprawie ani też w sprawie odmowy umieszczenia jej „żądania" z dnia 08.04.2013 r., które wpłynęło do Spółdzielni dnia 09.04.2013 r., w porządku obrad Walnego Zgromadzenia. Prezes Zarządu przedstawił zebranym historię członkostwa Pani Wiesławy Wierzbickiej w Spółdzielni oraz jej nieuzasadnionych zastrzeżeń do dokumentacji związanej z możliwością ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego. Następnie w odpowiedzi na zapytanie z sali o możliwość wykupu gruntu, na którym zlokalizowany jest budynek Jana Pawła II 16 (obecnie w użytkowaniu wieczystym), Prezes Zarządu wyjaśnił, że Spółdzielnia w przyszłym roku, przy korzystnej cenie na rynku nieruchomości, może wystąpić z takim wnioskiem do Urzędu Miasta w Suwałkach pod warunkiem uzyskania 100% zgody właścicieli lokali w budynku Jana Pawła II 16 na wykup gruntu. Członek Spółdzielni z budynku Jana Pawła II 10 wnioskował o uzupełnienie odpadających cokołów oraz o ułożenie płytek w piwnicach przy najbliższym remoncie klatek schodowych. Zarząd uzależnia podjęcie decyzji od złożenia formalnego wniosku przez grupę członków pod warunkiem, że drzwi do komórek lokatorskich nie są osadzone zbyt nisko. Remont klatek rozpocznie się od klatki po pożarze. Jeden z obecnych członków Spółdzielni zaproponował zmianę nawierzchni boiska asfaltowego przy budynku Jana Pawła II 16 na sztuczną nawierzchnię wykonywaną metodą natryskową, która jest znacznie bezpieczniejsza dla użytkowników i przyczyni się do wyciszenia odgłosów dobiegających z boiska. Zarząd przyjął wniosek do rozważenia. Na prośbę członka z ulicy 11 Listopada, Spółdzielnia wystąpi z wnioskiem do Urzędu Miasta w Suwałkach o przycięcie drzew w pasie drogowym wzdłuż ulicy 11 Listopada. Obecni skarżyli się na nieczystości pozostawiane przez psy. Wyrażono negatywne opinie na temat sprzątania przy ulicy 11 Listopada. W odpowiedzi na zgłoszenie o braku miejsc parkingowych dla inwalidów przy ul. Szpitalnej, Prezes Zarządu wyjaśnił, iż w bieżącym roku wykonany będzie parking, na którym wyznaczone zostaną dwa miejsca parkingowe dla inwalidów. Rozpoczęcie robót planuje się na początku maja br. Przewodniczący II części WZ zamknął dyskusję. Ad. 8). Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie sprawozdania Zarządu z działalności Spółdzielni za rok 2012, Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie sprawozdania finansowego Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach za rok 2012, Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie podziału nadwyżki bilansowej za 2012 r., Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie sprawozdania z działalności Rady Nadzorczej Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach za rok 2012, Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie absolutorium dla Prezesa Zarządu Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach za rok 2012, Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za udzieleniem absolutorium Leszkowi Markowi Janiszewskiemu głosowało 16 członków, przeciw 0. Łącznie za udzieleniem absolutorium Leszkowi Markowi Janiszewskiemu głosowało 32 członków, łącznie przeciw udzieleniu absolutorium głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie absolutorium dla Z-cy Prezesa Zarządu Młodzieżowej Spółdzielni Mieszkaniowej w Suwałkach za rok 2012, Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za udzieleniem absolutorium Magdalenie Wasilewskiej głosowało 16 członków, przeciw 0. Łącznie za udzieleniem absolutorium Magdalenie Wasilewskiej głosowało 33 członków, łącznie przeciw udzieleniu absolutorium głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Przed przystąpieniem do głosowania nad uchwałami w sprawie zbycia nieruchomości, Prezes Zarządu wyjaśnił, że dotyczą one 2 lokali mieszkalnych i wszystkich lokali użytkowych położonych w budynku przy ul. Lityńskiego 1A. Zarząd występował również do Rady Nadzorczej Spółdzielni o przyjęcie do przedstawienia Walnemu Zgromadzeniu projektu uchwały w sprawie zbycia nieruchomości położonej w budynku przy ul. Papieża Jana Pawła II 16, tj. lokalu użytkowego oznaczonego numerem U3 ale projekt uchwały nie uzyskał poparcia. Do wnioskowania o podjęcie takich uchwał skłania Zarząd kierunek prowadzonych prac nad zmianami do ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Wartość rynkowa lokali ustalona zostanie przez rzeczoznawcę a zbycie nastąpi w drodze przetargu nieograniczonego. Uzyskane środki zostaną przekazane na fundusz zasobowy. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie zbycia nieruchomości (lokal mieszkalny oznaczony nr 29), Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie zbycia nieruchomości (lokal mieszkalny oznaczony nr 30), Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie zbycia nieruchomości (lokal użytkowy oznaczony nr I), Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie zbycia nieruchomości (lokal użytkowy oznaczony nr II), Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie zbycia nieruchomości (lokal użytkowy oznaczony nr III), Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie zbycia nieruchomości (lokal użytkowy oznaczony nr IV), Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Po odczytaniu przez Przewodniczącego Komisji Skrutacyjnej projektu uchwały w sprawie zbycia nieruchomości (lokal użytkowy oznaczony nr V), Przewodniczący II części WZ poddał go pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Prezes Zarządu poinformował, że na posiedzeniu Rady Nadzorczej Spółdzielni zostało przedstawione pismo Zespołu Szkół Nr 10 w Suwałkach w sprawie dofinansowania do zakupu roślin ozdobnych do skrzynek, donic i gazonów przy budynku szkoły. Rada Nadzorcza poprzez głosowanie postanowiła wnioskować na Walnym Zgromadzeniu o przekazanie darowizny w wysokości 500 zł. Przewodniczący II części WZ odczytał projekt uchwały w sprawie przekazania darowizny dla Zespołu Szkół Nr 10 w Suwałkach i poddał pod głosowanie. Po przeprowadzeniu głosowania jawnego w II części Walnego Zgromadzenia za uchwałą głosowało 17 członków Spółdzielni, przeciw 0. Łącznie za uchwałą głosowało 34 członków, łącznie przeciw uchwale głosowało 0 członków. Uchwała została przyjęta. Ad. 9). W związku z wyczerpaniem tematów Przewodniczący II części Walnego Zgromadzenia Lechosław Bołtrukanis podziękował obecnym za przybycie i zamknął obrady. Sekretarz Przewodniczący II części Walnego Zgromadzenia II części Walnego Zgromadzenia Małgorzata Chlabicz-Obermiller Lechosław Bołtrukanis	<urn:uuid:6824d048-a1c6-4c3c-8781-fd5f728735fc>	finepdfs	1.109375	CC-MAIN-2024-51	https://msmsuwalki.pl/wz/2013/prot_2cz.pdf	2024-12-14T22:55:41+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-51/segments/1733066127077.38/warc/CC-MAIN-20241214212257-20241215002257-00728.warc.gz	354,447,009	0.999935	0.999958	0.999958	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2332, 4657, 7754, 11272, 14326, 17262, 18833 ]	1	0
Muzyczne i aktywne lato MŁODZI STRAŻACY W AKCJI Imprezy wietrzące okres wakacyjny, pełne dobrej muzyki, tańca i radości, odbyły się w wielu gminach powiatu bielskiego. Szczególnie było świętowanie w Jasienicy, stanowiące okazję do zadeemonstrowania umiejętności przez młodych strażaków. JUBILEUSZ Z KARPIEM Tłumnie w Kaniowie POWIAITOWE INWESTYCJE OŚWIATOWE Szkoły po remontach STUDENCI PRZED ŻYCIOWYM WYBOREM Akademicki nabór ANKIETA WŚRÓD MIESZKAŃCÓW Pomysły na kamieniołom Na wrzesień zaplanowano uroczystości dożynkowe w Jaworzu, Kozach czy Wilamowicach. Co roku to wydarzenia bogate w rozmaito atrakcje, a dzięki temu gromadzące lokalną społeczność. Str. 10, 11, 12 BEZPIECZNE ROWEROWE WEEKENDY W Bielsku-Białej ruszyły dwa Rowerowe Patrole Pierwszej Pomocy. To osoby przeszkolone w udzielaniu pierwszej pomocy, nie tylko rowerzystom. Marny nadzieję, że inicjatywa się rozwinie i dzięki patrolom rekreacyjne tereny miasta staną się bardziej bezpieczne – mówi Przemysław Drabek, jeden z inicjatorów pomysłu. Wprowadzenie rowerowych patroli, służących pomocą odpoczywającym aktywnie w Bielsku osobom, Przemysław Drabek podniósł już rok temu. Z kolei wiosną tego roku zgłosił pomysł jako interpelacja na sesji Rady Miejskiej. Nie doczekał się na razie wrażającej odpowiedzi, ale i tak z grupą zaapaleńców postawił pomysł wprowadzić w życie na własną rękę. W lecie w Bielsku-Białej aktywnie wypożyczają tysiące osób, uprawiając sport, jeżdżą na rowerach, rolkach czy biegając. W naszym mieście w kilku miejscach są rekreacyjne ścieżki rowerowe, do tego należy również doliczyć skate park, miejsca dla rolkarzy. Przy tak dużej aktywności tak wielu osób niestrudno o wypadek. Dzięki wolontariuszom w tych miejscach, gdzie najłatwiej o kontakt, można było uruchomić dwa Rowerowe Patrole Pierwszej Pomocy – wyjaśnia Przemysław Drabek. – Jest to pilotowana akcja, zorganizowana przez mnie we współpracy z trzema organizacjami pozarządowymi. Chcę podkreślić, że uczestnicy patrolu nie są przypadkowymi rowerzystami. To są dobrze wyszkolone osoby, często ratownicy, patrol zostali wyposażeni w odpowiedni sprzęt, opatrunki, a nawet defibrylatory AED. Toteż osoby z patrolu mogą udzielać wszestrzonnej pomocy na miejscu, a w razie konieczności wezwą karetkę – dodaje Przemysław Drabek. Patrole na razie będą działać w czasie największego natężenia ruchu rowerowego, a więc w soboty i niedziele, gdy na rekreacyjne trasy w mieście masowo wyruszają rowerzyści. Na razie to pilotat, toteż będą kursować na dwóch najbardziej obieganych trasach, a więc wokół lotniska w Aleksandrowicach i na Bulwarach w Stroncance. Korzystają z wypożyczonych rowerów, użyczone im też defibrylatory AED, dzięki temu temu będą mogli nieść pomoc nawet w przypadku zatrzymania akcji serca. W wakacyjnej akcji pomocy na rowerach działają wolontariusze z Fundacji Edukacji i Bezpieczeństwa „Salus”, Stowarzyszenia „Ecodrive”, a także Stowarzyszenia Ratowniczego „Rescue”, zaś Pamirbike dołączyła się do akcji wypożyczając rowery. Jak zaznacza Przemysław Drabek, tegoroczne wakacyjne weekendy dla Rowerowych Patroli Pierwszej Pomocy to okres testowania. Na profilu Facebooka „Rowerowy Patrol Pierwszej Pomocy BB” można zgłaszać uwagi i podpowiedzi, aby ulepszyć jego działanie. Pomyślnodawcy żywią nadzieję, że w przyszłym sezonie patroli będzie więcej, uzyskują one także systemowe i stałe wsparcie ze strony władz Bielska-Białej oraz innych organizacji. – To nie są duże wydatki, a w znaczącym stopniu przyczyniają się do poprawy bezpieczeństwa na naszych terenach rekreacyjnych – mówi Drabek. Przemysław Drabek, radny, wiceprzewodniczący Rady Miejskiej w Bielsku-Białej, od wielu lat promuje aktywny odpoczynek, a dwa lata temu zaangażował się również w akcję zwiększającą bezpieczeństwo na drodze. Wraz ze Stowarzyszeniem „Ecodrive” upowszechniał wśród kierowców zasady udostępniania przejazdu przez zatłoczone ulice karetkom pogotowia i innym pojazdom uprzywilejowanym, tzw. korytarza życia. W tym roku promowali fundamentalną na trasach szybkiego ruchu zasadę 3 sekund odstępu od poprzedzającego auta, najbardziej skuteczną bez względu na prędkość samochodów. (t) NOWA PŁYTA CHÓRU ATH Chór ATH wydał nową płytę „Requiem for the Living” Dana Forresta. Material do nowej płyty Chór Akademii Techniczno-Humanistycznej nagrywał w październiku ub.roku w sali koncertowej bielskiej Szkoły Muzycznej. Do nagrań kierownik i dyrygent Chóru ATH dr hab. Jan Borowski zaprosił solistów: Anę Ogóńska – sopran, Wiktorię Zawistowską-Tylilbe – mezzosopran, Rafal Majnnera – tenor oraz zespół muzyczny w składzie: Joanna Majcherczyk – wiolonczela, Magdalena Kania-Lakomik – flet, Jacek Kubik – oboj, Wioletta Koralewska – waltornia. Wojciech Trefon – harfa, Paweł Seligman – organy, Dariusz Bury – perkusja, Malgorzata Koba – skrzypce i Sebastian Sojka – perkusja. Jak nam powiedział Jan Borowski, to pierwsze polskie wykonanie tego utworu. Wybrał je i przedsięwzięcie artystyczne doprowadził do finału, zwieńczonego muzyczną świeżością i głębokim duchowym treścią amerykańskiego kompozytora, uznawanego za jednego z najlepszych. „Requiem for the Living” został zamówiony w 2013 r. przez The Hickory North Carolina Choral Society w nowojorskiego kompozytora Dana Forresta. Dzieło w ciągu kilku zaledwie lat doczekało się olbrzymiej popularności i niezliczonej ilości wykonan na całym świecie. Płyta została wydana nakładem wytwórni DUX. (R) ZMARŁ ZDZISŁAW BYŁOK W wieku 69 lat 13 sierpnia 2019 roku zmarł Zdzisław Byłok, wójt gminy Jaworze w trakcie trzech kadencji, a ostatnio radny powiatowy. Zdzisław Byłok urodził się 29 marca 1950 r. w Jasienicy. Ukończył Wyższą Szkołę Morską, uzyskując tytuł magistra inżyniera nawigatora. Pracę zawodową rozpoczął w Przedsiębiorstwie Polowów Dalekoniemskich w Gdyni, następnie pracował w przedsiębiorstwie „Giryf” w Szczecinie. Po ukończeniu czynnej службы w marynarce powrócił w rodzinne strony i podjął pracę w wybudowanym wcześniej specjalistycznym gospodarstwie rybackim w Jaworzu Nalęczu. Był w tym okresie współzałożycielem m.in. Społecznego Komitetu Gazifikacji w Nalęczu, którego celem było dokonanie budowy gazociągu w Jaworzu Górnym, Bierach oraz Nalęczu. W 1998 r. Byłok rozpoczął swoją czterioletnią kadencję jako radny powiatowy, była to pierwsza kadencja odwzorowujących powiatów. Był równocześnie członkiem Zarządu Gminy Jaworze. Jego lokalna działalność została doceniona przez mieszkańców Jaworza, którzy 10 listopada 2002 r. wybrali Zdzisława Byłoka na wójtę gminy w pierwszych wyborach bezpośrednich i powszechnych. Zaszczytną funkcję pełnił z dużym sukcesem przez dwanaście lat aż do 1 grudnia 2014 r. Był w tym czasie m.in. inicjatorem powstania nowego budynku Muzeum Fauny i Flory Morskiej i Śródlądowej, animatorem Ligi Morskiej i Rzecznej w Jaworzu, pomysłodawcą żeglugi zdrowej i kompleksu sportowo-rekreacyjnego przy ulicy Koralowej. Za jego wotowanie pełną parą wystartowała budowa kanalizacji sanitarnej, będąca największym zadaniem inwestycyjnym w dziecach Jaworza. Podejmował ponadto jako samorządowiec liczne działania na rzecz rozwoju samorządności i aktywności rozmaitych jaworzańskich środowisk, edukacji, ekologii, turystyki, sportu i kultury, a także integracji europejskiej i współpracy międzynarodowej. Zdzisław Byłok swoje zaangażowanie i doświadczenie przekazał także w aktywność poza samorządem Jaworza. Był wieloletnim członkiem zarządu Śląskiego Związku Gmin i Powiatów oraz prezesem i założycielem Lokalnej Grupy Rybackiej „Biecka Kraina”. W 2018 r. uzyskał w następcie wyborów mandat radnego Rady Powiatu Białskiego. Pogrzeb sp. Zdzisława Byłoka odbył się 16 sierpnia. Wybitny samorządowiec spoczął na cmentarzu parafialnym w Jasienicy, zgrzęny przez rodzinę, thumy jaworzan, przyjaciół i współpracowników. (RED) AKADEMIA Z NOWOCZESNA DYDAKTYKA – REKRUTACJA NA STUDIA W ATH Maturzyści z wynikami matur w rękach stają przed koniecznością podjęcia jednej z ważniejszych decyzji w życiu – wyboru studiów. Tym, czym będą się kierować, będą na pewno ich własne zainteresowania, a także – w perspektywie, dobre możliwości zatrudnienia. Wybór jedynie w regionie uczelni państwowej, z długowieczną tradycją, zagwarantuje dydaktykę na wysokim poziomie i udany start w życie zawodowe. Więcej o rekrutacji na studia można dowiedzieć się odwiedzając stronę www.rekrutacja.ath.bielsko.pl. Rekrutacja trwa do 19 września. AKADEMIA – UCZELNIA Z TRADYCJAMI Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej to uczelnia publiczna z pełną praw akademickich, która tworzy pięć wydziałów, oferujących 18 atrakcyjnych kierunków studiów. We wszystkich dziedzinach zatrudniona jest bardzo dobrze przygotowana kadra naukowa. Uczelnia funkcjonuje nieprzerwanie od 1969 roku, pierwotnie jako Filia Politechniki Łódzkiej, a następnie od 2001 r. samodzielną Akademię Techniczno-Humanistyczną. W tym roku przypada więc jubileusz 50-lecia istnienia. Pielegnując wyrosła z politechniki tradycję studiów inżynierskich (tak istotną w regionie o dużym zapotrzebowaniu na kadrę inżynierską), uczelnia pozostaje bliską leżącej u podstaw powstania Akademii idei kształcenia wieloletnikowego, dającego studentom szerokie możliwości w wyborze kierunku studiów także z zakresu studiów humanistycznych, społecznych czy ekonomicznych. Ponadto, jako największa uczelnia o ugruntowanej pozycji w regionie, Akademia podejmuje współpracę z najbardziej liczącymi się firmami i instytucjami, prowadząc wspólne projekty i badania naukowe. PASJA NAUKI W ramach kształcenia oferujemy studentom możliwość wyjazdów zagranicznych, perspektywy zatrudnienia wynikające między innymi z szerokiej współpracy uczelni z biznesem, a także liczne zajęcia, które pozwalają rozwijać zainteresowania. W Akademii działają liczne koła naukowe, skupiające młodych inżynierów, humanistów, ratowników i menedżerów. Studenci zdobywają nagrody w prestiżowych ogólnopolskich i międzynarodowych konkursach oraz zajmują czołowe miejsca w mistrzostwach Polski. Można tu wymienić między innymi: konkurs o nagrodę FCA, liczne sukcesy koła informatycznego „Reset” w konkursach robotycznych, mistrzostwo w Ogólnopolskich Zawodach Uczelni Wyższych w Ratownictwie Medycznym. Moga pochwalić się także organizacją konferencji naukowych, jak chociażby Międzynarodowej Konferencji Studentów oraz Doktorantów „Inżynier XXI wieku”, która miała już osiem edycji. Z kolei w ramach działalności Koła Naukowego „Horyzont” studenci odbywają częste podróże po Europie, między innymi do Pragi, Wiednia, Budapesztu i Lwowa. W Akademii działa także bardzo znany Chór ATH, który co roku zdobywa prestiżowe nagrody na krajowych i międzynarodowych festiwalach. Studenci zainteresowani sportem z kolei realizują swoje pasje w Akademickim Związku Akademickim. Od lat wysoko kwalifikujemy się w rankinguach sportu akademickiego. Już niebawem na terenie kampusu ATH powstanie wyczekiwana od lat nowoczesna hala sportowa. Ponadto, Akademia oferuje wyjazdy w ramach programu Erasmus+. Studenci mogą zrealizować część swojego programu studiów na uczelniach w innych krajach, biorących udział w programie. ABSOLWENCI NA RYNKU PRACY W najnowszym Rankingu Uczelni Akademickich 2019 Akademia Techniczno-Humanistyczna wśród uczelni w Polsce zajęła wysokie 18. miejsce w kategorii Ekonomiczne Losy Absolwentów. Kryterium mierzone jest wskaźnikiem wysokości zarobków absolwentów danej uczelni oraz wskaźnikami ich zatrudnienia według ogólnopolskiego badania Ekonomiczne Losy Absolwentów, przeprowadzonego przez MNiSW z wykorzystaniem danych ZUS. Z badań wynika, że absolwenci Akademii Techniczno-Humanistycznej doskonale radzą sobie finansowo. Jest to rezultat bogatej oferty edukacyjnej Uczelni, staży i praktyk podejmowanych we współpracy z biznesem, a także możliwości rozwijania naukowych pasji studentów w licznych kołach naukowych i organizacjach studenckich. W kreowaniu kariery zawodowej studentów bardzo pomocne jest Biuro Karier ATH, które organizuje liczne szkolenia i warsztaty z doradztwa zawodowego, a także cieszące się dużym zainteresowaniem Targi Pracy. KIERUNKI STUDIÓW ♦ AUTOMATYKA I ROBOTYKA ♦ INFORMATYKA ♦ MECHANIKA I BUDOWA MASZYN ♦ ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI ♦ BUDOWNICTWO ♦ INŻYNIERIA MATERIALOWA ♦ INŻYNIERIA ŚRODOWISKA ♦ OCHRONA ŚRODOWISKA ♦ TRANSPORT ♦ ZARZĄDZANIE ♦ ANALITYKA I KOMUNIKACJA W BIZNESIE ♦ SOCJOLOGIA ♦ FILIOLOGIA (ANGIELSKA, HISZPAŃSKA, SŁOWIAŃSKA) ♦ FILIOLOGIA POLSKA ♦ PEDAGOGIKA ♦ PEDAGOGIKA PRZEDSZKOLNA I WCZESNOSZKOLNA ♦ PIELĘGNIARSTWO ♦ RATOWNICTWO MEDYCZNE TERMINY REKRUTACJI Rejestracja na studia wyższe (pierwszego oraz drugiego stopnia) prowadzona jest w sposób ciągły w terminie od 3 czerwca br. do 19 września br. Cykle rekrutacyjne na dany kierunek studiów będą odbywały się do momentu podjęcia przez Komisję Rekrutacyjną decyzji o zakończeniu rekrutacji. Szczegółowy harmonogram dostępny jest na stronie: www.rekrutacja.ath.bielsko.pl. WIELKI SUKCES SOLIDARNOŚCI OGRANICZENIE BEZPRAWNYCH ZWOLNIEN Już sąd I instancji nieprawomocnym orzeczeniem będzie mógł przywrócić do pracy bezprawnie zwolnionego pracownika. To wielki sukces „Solidarności”, która w październiku 2017 r. wspólnie z ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobro szukała rozwiązania tego problemu podczas konferencji „Wolność zrzeczenia, czy wolność zwalniania”. Dzisiaj te rozwiązania – choć jeszcze nie wszystkie – stają się faktem. Nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego, która wejdzie w życie w listopadzie tego roku, wprowadza przepis, że już sąd pierwszej instancji, jeśli uzna zwolnienie za bezprawne, skutecznie może nakazać dalsze zatrudnianie zwolnionego pracownika bez czekania na prawomocne orzeczenie. To możeaż o połowę skrócić czas, w którym pokrzywdzonemu pracownikowi przywrócone zostanie zatrudnienie. Obecnie przepisy ochronne są fikcyjne, bo z powodu przewlekleści postępowani sądowych bezprawnie zwolnieni pracownicy nawet kilka lat pozostawali bez pracy. CHWAŁA POWSTAŃCOM! W czwartek i piątek minęła 75. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. W Bielsku-Białej, podobnie jak w wielu innych miastach Polski, pamiętaliśmy o tej ważnej rocznicy. Punktualnie o 17.00 – w Godzinę „W” – zawiły syrena, a kilkaset osób, zebranych na biełskim placu Chrobrego, w milczeniu oddał hołd warszawskim powstańcom. Byli wśród nich także związakowcy z podbeskidzką „Solidarnością” (Zarząd Regionu Podbeskidzie NSZZ „Solidarność” był współorganizatorem tego wydarzenia). Było też wspólne śpiewanie patriotycznych piosenek. Później uczestnicy uroczystości złożyli wiązanki kwiatów pod pomnikiem Armii Krajowej na cmentarzu parafialnym w Bielsku-Białej Mikusowicach Śląskich. ŻEGNAMY PRZYJACIÓŁ śp. Jan Sporek Ze smutkiem przyjęliśmy wiadomość, że 27 lipca 2019 r. w Cieszynie zmarł Jan Sporek, działacz „Solidarności” cieszyńskiego Browaru. Miał 64 lata. Jan Sporek był członkiem Międzyszakładowej Organizacji Związkowej NSZZ „Solidarność” Browaru Żywiec i przewodniczącym Komisji Podzakładowej NSZZ „S” w Browarze Zamkowym Geszty. Rodzinnie i przyjaciołom Zmarłego składamy wyrazy współczucia i solidarności w bólu. Śp. Andrzej Prus Następną smutną wiadomość – 5 sierpnia 2019 r. zmarał w wieku 49 lat nadinspektor Andrzej Prus, wieloletni pracownik biełskiego oddziału Okręgowego Inspektora Pracy w Katowicach. Straciliśmy wyprobowanego przyjaciela… – Andrzej Prus zawsze wspierał działania „Solidarności” w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Był praktycznie współtwórcą naszego podbeskidzkiego Klubu Społecznego Inspektora Pracy i jego pierwszym współpracownikiem oraz merytorycznym opiekunem – wspomina Piotr Gorny, przewodniczący Klubu SP przy Zarządzie Regionu Podbeskidzie NSZZ „Solidarność”. GOŚĆ Z FRANCJI Podbeskidzkich związkowców odwiedził Christian Pigeard z Besançon, działacz francuskich związków zawodowych CFDT. Christian Pigeard w stanie wojennym organizował pomoc humanitarną dla Polaków, jeździł też do naszego kraju z transportami tajemnej pomocy. Trafił z nimi także na Podbeskidzie. Po 1989 roku był jednym z inicjatorów rozwoju współpracy między „Solidarnością” Regionu Podbeskidzie i CFDT Regionu Franche-Comté, która zaowocowała podpisaniem formalnej umowy o współpracy. Wielokrotnie gościł w Bielsku-Białej spotykając się z polskimi przyjaciółmi. W 2005 roku został uhonorowany tytułem „Zasłużony dla Solidarności Podbeskidzia”. 350 TYSIĘCY ŻŁ DLA WIKTORII!! Przez ponad dwa miesiące promowaliśmy – między innymi na łamach „Solidarności Podbeskidzia” – akcję zbiorki pieniędzy na operację nożki 4-letniej Wiktorii, wnużce działaczy podziemnej „Solidarności”, Magdy i Adama Pawlików. Potrzebna była gigantyczna kwota 350 tysięcy złotych. We wtorek 30 lipca suma na koniec dziewczynki przekroczyła tę kwotę! ZAPRASZAMY! RAJD I PIELGRYMKA Kończą się już zapisy chętnych do udziału w Ogólnopolskim Górskim Rajdzie „Solidarności”, który odbędzie się w sobotę 7 września. Tym razem trasy prowadzą szlakami Beskidu Żywieckiego, a meta ustytuowana będzie przy schronisku PTTK na Wielkiej Raczy. Organizatorem rajdu jest – tradycyjnie – „Solidarność” Regionu Podbeskidzie wraz z Komisją Krajową naszego związku. Uczestnicy rajdu rywalizować będą w kategoriach najliczniejsza reprezentacja zakładowej organizacji związkowej i najdłuższa pokonana trasa (odkomentowana np. stemplami ze schronisk). Nagrodami będą Puchary Przewodniczącego Zarządu Regionu i Przewodniczącego Komisji Krajowej. Dodatkowych informacji udziela i zgłoszenia przyjmuje główny organizator rajdu – wiceprzewodniczący ZR Andrzej Madyra (tel. 603 769 965). Zbieramy także zgłoszenia osób i grup chętnych do udziału w mszy św., będącej centralnym punktem XXXVII Pielgrzymki Ludzi Pracy na Jasnej Górk, która odprawiona zostanie w niedzielę 15 września o godz. 11. Zarząd Regionu zapewnia bezpłatny przejazd na tę uroczystość. Zapisy chętnych kończą się 9 września. Więcej informacji znaleźć można na stronie internetowej podbeskidzkiej „Solidarności”: www.solidarnosc.org.pl/bbial. SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI Osoby zainteresowane przynależnością do związku zawodowego lub mające problemy w swoich zakładach pracy proszone są o kontakt z Zarządem Regionu Podbeskidzie NSZZ „Solidarność” lub terenowymi oddziałami naszego związku. ZARZĄD REGIONU PODBESKIDZIE NSZZ „SOLIDARNOŚĆ” 43-300 Bielsko-Biała, ul. Adama Asnyka 19 Sekretariat tel. 33 812-67-90 e-mail: firstname.lastname@example.org Dział Rozwoju Związku tel. 33 812-67-90, 530 760 060 e-mail: email@example.com Dział Szkoleń tel. 33 812-67-52 e-mail: firstname.lastname@example.org Dział Prawny tel. 33 812-67-53 e-mail: email@example.com SIEDZIBY ODDEJZAŁÓW Cieszyn, ul. Głęboka 58 Przewodniczący – Michał Marek, tel. 609 436 566 Oświęcim, ul. Śniadeckiego 21 Koordynator – Joanna Ćzerwik, tel. 33 842-57-67 Skoczów, ul. Biełska 18 Przewodniczący – Czesław Chrapek, tel. 696 600 333 Sucha Beskidzka, ul. Semika 1 Koordynator – Beata Mazul, tel. 668 973 092 Żywiec, Al. Piłsudskiego 56 Przewodniczący – Andrzej Madyra, tel. 603 769 965 „Solidarność Podbeskidzia” nr 8 (451) z 23 sierpnia 2019 r. – comiesięczny dodatek związkowy do „Gazety Beskidzkiej”. Redakcja: Zarząd Regionu Podbeskidzie NSZZ „Solidarność”, 43-300 Bielsko-Biała, ul. Adama Asnyka 19, tel. 33 812 67 90, e-mail: firstname.lastname@example.org, więcej informacji: www.solidarnosc.org.pl/bbial BARDZO DUŻO PIERWSZAKÓW Nawet 4 mln zł będzie musiał dopłacić Powiat Bielski do utrzymania szkół w tym roku. Właśnie kończą się remonty i rozbudowy, które poprawiły warunki kształcenia. LEPIEJ W KLASACH Jak co roku okres wakacyjny szkoły przeznaczyły na naprawy, remonty i poprawę stanu technicznego budynków. I tak w czechowickim LO im. Marii Skłodowskiej-Curie wykonano remont 8 sal dydaktycznych za ponad 56 tys. zł. Z kolei w dużym kompleksie oświatowym przy ul. Traugutta 11 w Czechowicach-Dziedzicach, gdzie mieścią się dwa zespoły szkół – Technicznych i Licealnych oraz „Silesia”, przeprowadzono montaż sufitu podwieszanego na sali konferencyjnej (ponad 20 tys. zł) oraz remont tej sali własnymi siłami (zakup materiałów – 22 735 zł). Najbardziej jednak kosztowną inwestycją – najbardziej też oczekiwana – była trwająca jeszcze termomodernizacja budynków, która pochłonie blisko 3,5 mln zł. W czechowickim Zespole Szkół Specjalnych Nr 4 przeprowadzono modernizację pomieszczeń przyziemia, kosztującej 277 tys. zł, a także zagospodarowanie terenu przy szkole, obejmujące plac zabaw i ogród sensoryczny (845 tys. zł). Dużą inwestycję była budowa hali sportowej z zapleczem przy Szkołe Mistrzostwa Sportowego Szczyrk w Buczkowicach. Jej koszt wyniósł ponad 6,7 mln zł, z czego 4,25 mln zł stanowi dofinansowanie z Ministerstwa Sportu i Turystyki. W tej placówce przeprowadzono również drobniejsze prace remontowe, których wartość przekroczyła łącznie 300 tys. zł. Remontem objęto również pozadydaktyczne budynki placówek oświatowych. DOBY NABÓR Prawdziwym wyzwaniem było przygotowanie szkół średnich Powiatu Bielskiego na przyjęcie w nadchodzący rok szkolny skumulowanych roczników po gimnazjach i klasach ósmych szkół podstawowych. Jak wyjaśnia Dorota Nikiel z Zarządu Powiatu Bielskiego, w każdej szkole średniej przygotowano klasy 1 ponadgimnazjalne i ponadpodstawowe zgodnie z możliwościami. Zakładano, że dodatkowych klas będzie o pięć więcej, okazało się jednak, że przybedzie ich aż dziesięć. – Szkoły są przygotowane na przyjęcie podwójnego rocznika, toteż bez większych problemów dodatkowe klasy zostały zorganizowane – mówi Dorota Nikiel. Jaj zdaniem wyraźnie widać, że w szkołach przybyło uczniów. I tak w LO będzie teraz o 124 uczniów więcej (354) w 12 oddziałach (było 8), w ZSTiL – 115 uczniów (699) w 26 oddziałach (22), w Silesii – o 4 uczniów (184) w 6 oddziałach (również 6), a w SMS – 36 (100) w 6 oddziałach (4). W Zespole Szkół Specjalnych, który nabór przeprowadza na innych zasadach, przybędzie 17 uczniów (będzie ich 156) w 26 oddziałach, tak jak przed rokiem. Łącznie powiatowe szkoły będą liczyć o 296 uczniów (1493) kształcących się w 76 oddziałach. KOSZTOWNE WYDATKI Dorota Nikiel z Zarządu Powiatu Bielskiego zauważa, że w dłuższej perspektywie tak duży nabór będzie korzystny dla szkół. W tym roku jednak oznacza pokazane powiększenie niezapowiedzianych wydatków. Nikt nie był bowiem w stanie przewidzieć wysokości wzrostu wydatków związanych z kumulacją roczników. Do tego dochodzi obietnica przez rząd podwyżki dla nauczycieli, o których wypłacające je samorządy nie wiążącego tuż przed rozpoczęciem roku szkolnego powiedzieć nie mogą. – Szczególnie znamy wysokość podwyżek, jakie nauczycielom należy wypłacić, ale nie mamy informacji, kiedy i w jakiej wysokości otrzymamy je z budżetu Państwa – wyjaśnia. Powiat Bielski do końca tego roku z powodu zwiększenia liczby uczniów o blisko 300 będzie musiał wydać dodatkowo 3,69 mln zł, zaś na podwyżki dla nauczycieli – też od września – przygotować 458,7 tys. zł. Łącznie z dokładaną z zaplanowaną w powiatowym budżecie na ten rok kwotą 3,7 mln zł do płata do subwencji oświatowej wyniesie więc prawie 7,86 mln zł. A więc blisko połowę całą otrzymanej subwencji oświatowej, wynoszącej 14,2 mln zł. – To kosztowne, czekamy na działania ministerstwa – mówi Dorota Nikiel. (TU) PLACÓWKI OŚWIATOWE - Dom Wczasów Dziecięcych w Porąbce - Powiatowe Ognisko Pracy Pozaszkolnej „Art” w Czechowicach-Dziedzicach - Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna z siedzibą w Czechowicach-Dziedzicach, Filia w Bielsku-Białej - Szkoła Chroniko Młodzieżowa „Hondrasik” w Szczyrku Przy Zespole Szkół Specjalnych powstał nowy plac zabaw. Budynek kompleksu szkół przy ul. Traugutta w Czechowicach-Dziedzicach poddano termomodernizacji. Szkoła ma wyposażenie do kształcenia w zawodach technicznych. RODZINY BEZPIECZNE I SZCZĘŚLIWE Wiele różnych atrakcji przyciągnęło całe rodziny na pikniki w Żywcu i Skoczowie w sobotę 17 sierpnia. Z mieszkańcami spotkali się reprezentujący Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej minister Bożena Borys-Szopa oraz wiceminister Stanisław Szwed. – Takie spotkania i rozmowy z Polakami w różnych częściach kraju są dla rządu bardzo ważne – mówiła w Żywcu minister Bożena Borys-Szopa, zwracając się do uśmiechniętych uczestników pikniku. Frekwenca tu dopisała, w tym czasie odbywały się Dni Powiatu Żywieckiego, Przegląd Potraw Regionalnych „Próbowacka Jadła Beskidzkiego” oraz Święto Miodu. Na specjalnie przygotowanych stoiskach Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej atrakcji dla wszystkich było pod dostatkiem. Przeprowadzano szereg gier i zabaw, malowano buzie, własnoręcznie wykonywano przypinki oraz bizuterię. Co ważne, aktywności te angażowały całe rodziny, a dzieciom towarzyszyli ich rodzice, a nawet dziadkowie. Spotkanie w Żywcu było zarazem doskonałą okazją do wręczenia nagrody „Zasłużony dla Powiatu Żywieckiego”. Z jak minister Bożeny Borys-Szopy i wiceministra Stanisława Szewda otrzymał ją Stanisław Kępka, twórca pierwszej sekcji biathlonu na Podbeskidziu, działającej w latach 1980-2004. W kolorowe miasteczko dla najmłodszych zamienił się rynek w Skoczowie. Także tu dużym powodzeniem cieszyło się stanowisko do tworzenia przypinek, dzieci ozdabiały nimi następnie ubrania własne i swoich bliskich. Animatorki we włosy dziewczynek wpłatały różnorodne pasma, tworząc efektownie prezentujące się warkoczyny. Każdy chętny mógł wypróbować strzelanie z łuku i grę w badmintona. Końki ustawiały się do zajęć plastycznych, malowania farbami na różnorakie sposoby, a podziw wzburzyli wóz strażacki, który dzieci mogły zobaczyć od środka, radiowóz policyjny oraz karretka Zakonu Maltańskiego. Pikniki w beskidzkim regionie upłynęły także na licznych rozmowach o sytuacji polskich rodzin. Zgodnie podkreślano, że poczucie bezpieczeństwa uległo powszechnie znacznej poprawie wobec wprowadzonych w życie przez rząd programów, m.in. „Rodzina 500 plus” i „Dobry Start”. Tylko w Żywcu rodziny z tytułu „500 plus” otrzymały ponad 56 mln zł, zaś w Skoczowie kwota ta przekroczyła 25 mln. Łącznie na terenie województwa śląskiego wsparcie w ramach sztandarowego projektu ministerialnego wyniosło 7,5 mld zł. (R) KARP W MUZYCZNYM SOSIE Święto Karpia Polskiego w Kaniowie zorganizowano po raz 19., wędkarze jednak uczcili okrągły jubileusz 40-lecia. Na Święcie Karpia Polskiego nigdy nie brakuje muzyki i tańców. Jak zwykle Święto Karpia Polskiego w sobotę 17 sierpnia rozpoczęły poranne zawody wędkarskie. Potem, na terenach rekreacyjnych w Kaniowie, zorganizowano zabawę z karpiem w roli głównej na stoiskach gastronomicznych, a muzykę i tańcem na oraz przed sceną. Zadanie rozgrzania widowni przypadło kapeli biesiadnej „Talizman”, następnie wystąpił Mirek Szotysek, autor śląskich szlagierów, dobrze znany i oczekiwany przez kaniowską publiczność. Dużego aplauzu doczekała się Halina Benedyk i Marcin Antonelli, polsko-włoski duet wykonujący muzykę we włoskim stylu tańecznym. Zabawa przebiegała przy muzyce zespołu „Puls Music”, zaś całość świąteczny efektowny pokaz sztucznych ogni. I jak co roku prawdziwe obłędnie przeżywały stoiska z pieczonym i wędzonym karpiem oraz innymi rybnymi potrawami. Impreza miała także swoją część uroczystą, miejscowi wędkarze świętowali bowiem 40-lecie zrzeszenia się w jednej organizacji. W 1979 r. przy LKS „Przelom” Kaniów powstała sekcja wędkarska. Dziś jest to najstarsza sekcja wędkarska w regionie. W 2006 r. zrzeszenie przemieniono jest w jedną z najbardziej znanych organizacji tego typu w regionie – Stowarzyszenie Wędkarskie „Kaniowski Karp Królewski”, kierowane przez Romana Sas. Zrzesza ono ponad 360 członków, od kilku lat dysponuje własną rybaczówką i – co istotne – jego działalność nie obejmuje jedynie samego wędkarstwa, ale również propagowanie ochrony przyrody, z corocznymi akcjami czyżczania terenów zbiorników wodnych włącznie. Na scenie wójt Artur Beniowski i prezes Stowarzyszenia Roman Sas w towarzystwie innych gości dziękowali zasłużonym wędkarzom i działaczom Stowarzyszenia. Listy gratulacyjne dla osób zasłużonych, przesłowów i działaczy otrzymało: Alojzy Gandor (pośmiertnie, w jego imieniu list odebrała pracowniczka Aneta Kośka), Roman Sas, Mariusz Wojtuszek, Józef Gejska, Stanisław Stwora, Jerzy Zuzałek, Edward Góra. Podziękowania za wkład w rozwój „Kaniowskiego karpia Królewskiego” otrzymały: Stanisław Stwora, Mieczysław Stwora, Andrzej Kosmaty, Leszek Kosmaty, Franciszek Hamerlak, Erwin Iwanicki, Józef Kośka, Bogusław Górka, Edward Góra, Tadeusz Maroszek, Franciszek Kędzior, Józef Jawłowiec, Mariusz Wojtuszek, Jan Adamiec, Ryszard Stolarski, Józef Jakubięc, Tadeusz Bodzek, Barbara Stepek. Organizatorem imprezy był Gminny Ośrodek Kultury w Bestwinie. (51) GOTOWY CHODNIK Zakończyła się budowa chodnika wzdłuż ul. Dankowickiej w Kaniowie, trwają też prace przy innych inwestycjach drogowych w gminie Bestwina. Przypomnijmy, inwestycja na Dankowickiej to dokonanie się większych prac, związanych z wcześniejszą budową w tym miejscu kanalizacji deszczowej. Roboty objęły odcinek o długości ok. 1 km, kosztowały blisko 2 mln zł. – Teraz dodatkowo po remoncie chodnika zostaną położona również nowa nakładka asfaltowa na całej długości ulicy – mówi wójt gminy Bestwina Artur Beniowski. Wójt dodaje, że kończą się też prace przy układaniu chodnika przy innej ważnej drodze – ul. Witosa w Bestwinie, co gminny budżet będzie kosztować ok. 1 mln zł. Ruszyły również roboty remontowe na ul. Okrężnej, na której Gmina Bestwina pozyskała 1,12 mln zł dofinansowania z rządowego funduszu na usuwanie skutków klęsk żywiołowych. – Lato sprząta pracom. Cieszę się, bo te inwestycje znacznie poprawią bezpieczeństwo naszych mieszkańców na drogach – dodaje Artur Beniowski. (t) BOOT CAMP NA ŻWIROWNI Gminny Ośrodek Rekreacji i Sportów Wodnych w Kaniowie staje się coraz popularniejszym miejscem treningów. Regularnie w Ośrodku trenują m.in. kajakarzści, którzy tutaj mają swoją główną siedzibę i bazę treningową, ale również piłkarzka drużyna LKS Bestwina. – Ośrodek jest dobrze przygotowany zarówno dla tych, którzy szukają tutaj odpoczynku nad wodą, jak i sportowców, wymagających odpowiedniego miejsca z zapleczem do treningów – wyjaśnia wójt gminy Bestwina Artur Beniowski. Coraz większą popularność Ośrodek zyskuje sobie także poza regionem. M.in. od pięciu lat korzysta z niego Elżbieta Zarębska, trener i sędzia Polskiego Związku Kulturystyki Fitness i Trójbój Siłowego. Tutaj organizuje Boot Camp, a więc obóz, na którym realizuje swoje nowatorskie metody treningowe. (R) INWESTYCJE I ODPOCZYNEK Sezon budowlany Gmina Jasienica wykorzystuje do poszerzania infrastruktury, służącej rekreacji mleszkarców. Już na początku lata w Roztropicach powstał nowy plac zabaw z elementami siłowni zewnętrznych. Został zbudowany przy strażnicy OSP, która pełni rolę centrum sołeckiego życia społecznego. W samej strażnicy jest sala, w której oprócz drzwi z OSP spotykają się także inne lokalne organizacje, dwa lata temu na terenie przy remizie powstało miejsce rekreacji z zadaszonym grilliem. Teraz zamontowano tutaj cztery urządzenia do zabawy, tj. zestaw zabawowy, huśtawkę dwuosobową, bujak kwiatak, karuzele Europy. Są też dwa zestawy urządzeń siłowych, do wyciskania siedząc/wyciąg górny, a także trzywietr/wahadło. Teren został wyposażony również w dwie ławki z oparciem i kosz na śmieci. Pod urządzeniami zabawowymi oraz siłowymi została wyłożona nawierzchnia bezpieczna z materiałów przepuszczalnych, z mat gumowych, amortyzujących upadek dzieci. Inwestycja kosztowała ponad 110 tys. zł. Z kolei przy kompleksie sportowym Drzewiarz w Jasienicy powstalo boisko do siatkówki plażowej. Boisko jest pełnowymiarowe 8 na 16 m, wyposażone w słupki i siatkę, ma piaszczystą nawierzchnię. To nie wszystko, bo do końca września również w kompleksie sportowo-rekreacyjnym Drzewiarza powstanie tężnia solankowa. Będzie miała kształt regularnego sześcioboku z kolumną tariny pośrodku. Jej wysokość to ponad 6,5 m, a szerokość – 8 m. Solanka do tężni będzie pochodziła z pobliskiego Zablocia w gminie Strumień, którą wykorzystuje się już w fontannie na odnowionym skwerze przy Urzędzie Gminy Jasienica. „To chyba w tej chwili najlepsza solanka, pośiadająca jedną z największych na świecie zawartości jodu, dochodzącej do 140 mg na litr” – wyjaśnia wójt Janusz Pierzyna. Solanka wspomaga leczenie m.in. chorób dróg oddechowych, w tym astmy oskrzelowej, przewleklego, chronicznego zapalenia oskrzeli i płuc, uporczywego kaszlu i alergii, dającego jednocześnie nadzieję do wykorzystania w urządzeniach takich, jak tężnie. Na tężnie trzeba będzie zapaść 195,3 tys. zł, z czego dofinansowanie pozyskane przez wójta z funduszy mikroprojektów wynosi 30 tys. euro, a więc ok. 60 proc. Janusz Pierzyna dodaje, że w tym samym kompleksie Drzewiarza wkrótce powstanie przeszkolny budynek „Ogród Tradycji” w ramach projektu edukacyjnego i turystycznego „Życie i praca na Śląsku Cieszyńskim w dobie rewolucji przemysłowej – budowa Centrum Informacji Turystycznej przy budynku GOK w Jasienicy”. Na projekt warty 1,3 mln zł, wójt pozyskał 85 proc. dofinansowania z funduszy transgranicznych. (t) KOLEJ NA SAŁE Do maja 2021 r. potrwa budowa nowej, dużej sali gimnastycznej przy szkole w Międzyrzeczu Górnym. Nowa sala uzupełni istniejącą, dużo mniejszą. – Szkoła w wyniku reformy oświaty już dzisiaj przyjmuje więcej uczniów. Z myślą o nich właśnie skończyliśmy rozbudowę szkoły o dodatkowy segment dydaktyczny, teraz przyspoczy na stworzenie im warunków także do odbywania zajęć wychowania fizycznego – wyjaśnia wójt gminy Jasienica Janusz Pierzyna. Przypominamy, reforma spowodowała, że zniknęły gimnazja, jednocześnie w szkołach podstawowych przybyły dwa dodatkowe roczniki. Placówka w Międzyrzeczu Górnym była za mała, aby bez komplikacji przyjąć dodatkowe klasy VII i VIII, toteż dwa lata temu zapadła decyzja o rozbudowie placówki. Roboty zostały zakończone w czerwcu, całość pochłonęła 2,1 mln zł. Obecnie trwa wyposażanie czterech klas lekcyjnych, we wrześniu uczniowie rozpoczyną w nich naukę. Nowa sala gimnastyczna powstaje jako osobny segment. Roboty zeszło już się rozpoczęły. Budynek będzie miał wymiary 39 na 19,5 m, sama sala – 27,5 na 16,5 m. Wewnątrz obok sali będzie również zaplecze z szatniami, toaletami, natryskami, wentylatorową i pomieszczeniami magazynowymi. Łącznie budynek będzie dysponować 733,83 mkw. powierzchni użytkowej. Po oddaniu sali do użytku zostanie ona połączona przewiązką z głównym budynkiem szkoły, aby uczniowie między szkołą a salą przychodzili „suchą stopą”, a więc bez konieczności wychodzenia na zewnątrz. Całość ma kosztować blisko 4,3 mln zł, wójt pozyskał 1,52 mln zł dofinansowania z Ministerstwa Sportu. (UGI) MODERNIZACJE DRÓG Zakończył się remont ul. Kopiec w Mazańcowicach, trwają formalności związane z odbiorem po remoncie ul. Strzelców Podhalańskich w tym sołectwie. Przypominamy, że na ich gruntowny remont wójt Janusz Pierzyna pozyskał 885 tys. zł z funduszu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na usuwanie skutków klęsk żywiołowych, drogi były bowiem zniszczone przez katastrofalne deszcze kilka lat temu. W ramach prac został wyremontowany odcinek o długości 418 m ul. Kopiec, co kosztowało 208 tys. zł, z czego 165 tys. zł stanowiło dofinansowanie. Została tu wzmacniona podbudowa i położona nowa nawierzchnia. Z kolei ul. Strzelców Podhalańskich została wyremontowana na odcinku długości 942 m, w tym wypadku koszt prac wyniósł 962 tys. zł. Droga poszerzono do minimum 5 metrów, nawierzchnię pokryto w całości nową nakładką asfaltową. (t) MURAL EFEKTOWNY Dzięki funduszom uzyskanym z budżetu obywatelskiego przez Młodzieżową Radę Gminy Jaworze w centrum miejscowości utworzony został kolejny mural. Nowe dzieło idealnie wpisuje się w scenarię tej części gminy. Mural przyozdobi jedną ze ścian sali gimnastycznej Szkoły Podstawowej nr 2. Przedstawia siedzącego chłopca z książką na kolankach, wpatrującego się z radością w otaczającą go barwną przyrodę. To nawiązanie do sąsiadującego z placówką Muzeum Flory i Fauny Morskiej i Śródlądowej, a także powstającej tuż obok motylarni. – Tak skomponowany mural nie jest więc przypadkowy. Jednocześnie uatrakcyjni otoczenie samej szkoły i wita tych, którzy wjeżdżają na szkolny parking – mówi Barbara Szermańska, dyrektor jaworzańskiej „dwójki” oraz Muzeum. Stworzenie efektownego muralu podjął się Artur „Turbos” Bosowski. Ten sam artysta przed dwoma laty wykonał na ścianie Gimnazjum w Jaworzu grafikę przedstawiającą podwodny świat rafy koralowej. Drugie malowidło w Jaworzu powstało w ramach tegorocznej edycji budżetu obywatelskiego. Projekt „Muralowa szkoła” został zgłoszony przez Młodzieżową Radę Gminy Jaworze, a następnie wybrany do realizacji. – Ciekawych pomysłów nasi mieszkańcy mają jak widać wiele. Taka też była koncepcja budżetu obywatelskiego, aby angażować ich w różnorodne, często bardzo oryginalne inicjatywy – zaznacza wójt Jaworza Radosław Ostalkiewicz. (MAN) JAWORZAŃSKI WRZESIEŃ Od pierwszego wrześniowego piątku rozpocznie się w Jaworzu doroczna impreza dożynkowa. Barwny korowód przemierzający ulice gminy to co roku jedna z największych atrakcji jaworzańskiego Września. Na 6 września od godziny 19 w jaworzańskim amfiteatrze zaplanowano dwugodzinny występ lubianiego zespołu Gang Marcela. O część muzyczną w kolejnych dniach XXXIII „Jaworzańskiego Września” zabiorą m.in. zespoły Red Snow i InoRos, a także Liber, Tomasz Filipczak i Paweł Mikler. Tradycyjnie w kulminacyjnym momencie wydarzenia – w niedzielę 8 września – zaprezentuje się Zespół Regionalny „Jaworz” który poprzedzi muzykę kapel zagranicznych. Doroczne święto społeczności gminy Jaworze to również rozgrywki sportowe dla wszystkich oraz widowiskowe zawody drwali, przewidziane na sobotę 7 września. W niedzielę od godziny 12.15 przejdzie ulicami Jaworza tradycyjnie barwny korowód dożynkowy, po nim uczestnicy wezmą udział w nabożeństwie ekuumenicznym i ceremoniale dożynkowym. (R) PROGRAM XXXIII JAWORZAŃSKIEGO WRZESIENIA: 6 września (piątek) 19.00-20.00 – Gang Marcela, oratorium „Pokój i dobro – dla świata natury” 20.00-21.00 – Gang Marcela, koncert 7 września (sobota) 10.00-12.00 – rozgrywki sportowe: turniej piłki nożnej dla dzieci i piłki siatkowej dla dorosłych (Koralowa Arena, GKS Czarni Jaworze) 12.00-16.00 – Międzynarodowe Zawody Strong Drwal Jaworze 20.00-21.00 – koncert 8 września (niedziela) 10.00 – otwarcie wystawy drobnego inwentarza 12.15-13.30 – przejazd korowodu dożynkowego ulicami Jaworza 14.00-16.00 – nabożeństwo ekuumeniczne i ceremonial dożynkowy 16.00-16.30 – Górska Hora, Program dożynkowy 16.30-17.00 – Zespół Regionalny Jaworze 17.15-17.30 – Folklorny Súbor Duha z Krompachy 17.30-18.00 – Folklorna skupina Ogravia (Lichtari) z Žiaroviej 18.00-19.00 – Folk kapela Górska Hora 19.00-20.30 – koncert Paweł Mikler z zespołem 20.30 – zabawa taneczna z zespołem Party KOLEJNA PLAŻÓWKA Turniej siatkówki plażowej na stałe zagościł w kalendarzu wydarzeń sportowych w gminie Jaworze. Drużyny mieszane rywalizowały w sobotę 20 lipca w kolejnym turnieju siatkówki plażowej w Jaworzu. Jako arena rywalizacji miłośników siatkówki plażowej wykorzystane zostało ustawione przed rokiem boisko na kompleksie sportowym przy ulicy Koralowej. Podobnie, jak przed rokiem, gdy odbyła się inauguracja odsłona zmagań, stawką jaworzańskich zawodów był Puchar Wójta Gminy Radosława Ostalkiewicza. Walkę o trofeum podjęło ostatecznie pięć zespołów, którym podczas otwartego turnieju dopisała pogoda. Po zaciętych meczach z końcową wygraną cieszył się duet Celina Wizner i Szymon Białek, wyprzedzając na podium Romana Miklera i Adama Michałka oraz Patryka Gruszkę w parze z Marcinem Kóską. (M) BEZPIECZEŃSTWO NAJWAŻNIEJSZE – Działania wpływające na poprawę bezpieczeństwa w naszej gminie będą w najbliższych latach systematycznie kontynuowane – mówi wójt Jaworza Radosław Ostalkiewicz. Z inicjatywy wójta nie tak dawno przeprowadzona została wśród mieszkańców gminy ankieta, która pozwoliła na ocenę jakości życia jaworzan. Istotne w niej miejsce zajęły kwestie związane z bezpieczeństwem w przestrzeni publicznej. Znacząca większość głosów pozwoliła na sformułowanie wniosku, iż Jaworze jest miejscowościami bezpieczną. Nie oznacza to jednak, że dalsze działania w ten trend się wpisują nie są potrzebne. Stan dróg i chodników oraz bezpieczeństwo na drogach to zagadnienia, które mieszkańcy gminy wskazali jako szczególnie istotne. W Jaworzu rozpoczęła się już montaż mobilnych punktów radarowego pomiaru prędkości tam, gdzie jest najbardziej wzmożony. – Wybraliśmy lokalizacje stanowiące główne ciągi komunikacyjne w gminie i wykazujemy zwiększone użytkowanie przy korzystaniu z budynków użyteczności publicznej – mówi wójt Radosław Ostalkiewicz. Dodaje, że radary umożliwiają prowadzenie statystyk dotyczących prędkości oraz natężenia ruchu, co w kolei może wpłynąć na wdrożenie innych działań na rzecz bezpieczeństwa drogowego, np. zwiększenie patroli prewencji w danym rejonie gminy. Już po wakacjach w pobliżu jaworzańskich szkół i przedszkoli pojawią się natomiast specjalne znaki. Choć nie będą one zgodne z przyjętym kodeksem drogowym, to w sposób przejrzysty ostrzegają mają przed niebezpieczną jazdą i przekraczaniem prędkości w miejscach wzmożonego ruchu. – W naszej gminie rzeczywistości z różnych względów trudno jest wszędzie montować sygnalizację świetlną czy stosować utrudniające szybką jazdę szyjanki. Musimy jednak – i na to możemy wpływać – ustanowić zasady kultury jazdy i bezpieczeństwa z myślą o najmłodszych mieszkańcach – wyjaśnia wójt Jaworza. Na poprawę bezpieczeństwa w tym roku również planowana rozbudowa gminnego monitoringu. Obecnie zamontowane kamery przydają się w przypadku sporadycznych incydentów, jak choćby tego, gdy wobec nierozważnego postępowania kilkuosobowej grupy młodych osób w poblizu tętni zdrojowej pojawił się ogień. – Jakichkolwiek akcji tów vandalizmu, zniszczenia czy nieposzanowania dla przestrzeni publicznej nie mamy w żadnej mierze tolerować. W ciągu kolejnych lat istotnie poszerzymy sieć monitoringu po to, abyśmy mogli się czuć w Jaworzu po prostu bezpiecznie – podkreśla wójt Ostalkiewicz. Jak dodaje, sami mieszkańcy do najważniejszych aspektów związanych z bezpieczeństwem, zaliczyli we wspomnianej już ankiecie także profesjonalizację i dostępność usług zdrowotnych, walkę ze smogiem oraz obłożność o czystość i porządek w gminie. – Troska o dobro całego Jaworza wymaga od władz samorządowych podejmowania konkretnych działań na różnych płaszczyznach. Sugestie mieszkańców są w tej materii bardzo pozwolanie traktowane i brane pod uwagę – mówi Radosław Ostalkiewicz. (RAF) www.gazetabeskidzka.pl JAKI KAMIENIOŁOM? Aż 1153 osoby wzięły udział w przygotowanej przez gminę ankiecie dotyczącej przyszłości koziańskiego kamieniołomu. Znacząca większość opowiedziała się za koniecznością zagospodarowania tego miejsca. Ankieta, której przeprowadzenie zainicjowano w trakcie czerwcowych Dni Kóz, a następnie kontynuowano do końca miesiąca, wzbudziła duże zainteresowanie. Swoje zdanie wyrazili przede wszystkim mieszkańcy gminy Kozy. Niemal dokładnie 88 proc. głosujących wskazało na potrzebę zagospodarowania terenu dawnego kamieniołomu. Z odpowiedzi, zaproponowanych jako możliwe działania, najwięcej poparcia zyskały inwestycje poprawiające docelowo infrastrukturę pod kątem turystyki, a więc stworzenie szlaków turystycznych i tras rowerowych, zaprojektowanie tarasów widokowych, zagospodarowanie stawu oraz terenów pod kątem sportu i rekreacji. Uwage zwrcono ponadto m.in. na wykonanie infrastruktury wypoczynkowej, szlaku historycznego z opisem procesu pozyskiwania kamienia, parkingu dla pojazdów oraz geologicznych i przyrodniczych ścieżek edukacyjnych. Istotna część ankiet była charakter otwarty. W niej osoby ją wypełniające wskazać mogły inną koncepcję na przyszłość kamieniołomu. Pomyśły pojawiały się bardzo zróżnicowane i nierzadko oryginalne. Analizując wyniki ankiety w pierwszej kolejności dostreśliśmy to, że prawie wszyscy głosujący odpowiedzieli twierdząco na pytanie „czy bywacie na terenie kamieniołomu?”. To tylko potwierdza, że zagospodarowanie dawnego kamieniołomu jest zadaniem społecznie ważnym i w dużej mierze wyczekiwany przez mieszkańców Kóz. W tych okolicach bywają często, udają się tu chętnie w swoim czasie wolnym, doceniając liczne walory. Przeprowadzona ankieta niezwłocznie będzie pomocna przy podejmowaniu kolejnych kroków i decyzji, które mają doprowadzić finalnie do zagospodarowania terenu w sposób jak najbardziej przemyślany. Do tego oczywiście droga jeszcze daleka. Tym bardziej, że przy wszelkich zamierzach inwestycyjnych musimy pamiętać o konieczności ochrony środowiska naturalnego i przyrody, bo także ten watek przewija się przecież w odpowiedziach w części otwartej naszej ankiety. JACEK KALIŃSKI, wojt gminy Kozy: ROCKOWO W PARKU Kilka zespołów muzycznych zadbało o wyjątkowy klimat pierwszej edycji wydarzenia „KozyNostra Rock Fest”. W sobotę 10 sierpnia dziesiątki muzyków rockowych dało się słyszeć w parku dworskim w Kożach już od wcześniejszego popołudnia. Jako pierwsi swój kunst zaprezentowali artyści z koziańskiej formacji „Walimy w Kocioł”, którzy potwierdzili, że niezmiennie prezentują wysokie umiejętności w grze na perkusjach. Następnie wystąpił bielski zespół „District D”, przygotowujący się do wydania premierowej płyty. „Jimmy Esposito” to z kolei kapela z Chęciniec-Dzień, której muzyka łączy w sobie elementy grunge, metalu i hard core. Rock alternatywny od 2012 roku z powodzeniem wykonuje grupa „FreeTrip”, która ma na koncie już dwa studyjne albumy. Wcześniej w parku wypełniły kolejne atrakcyjne konkerty. Muzyczne walory, jako mieszanka ciężkich i melodiwnych rockowych klimatów, zadeemonstrowały zespoły „Meet&Greet” i „More Than Less”. Na koniec zaś wybrzmiał mający wieloletnie doświadczenie „Venflon”, który szerszej publiczności dał się poznać m.in. osiągając półfinał jednej z edycji programu „Must Be The Music. Tylko Muzyka”. Muzyczny festiwal w Kożach spodobał się na tyle, że jego kontynuację w kolejnych latach jest bardzo prawdopodobna. – Chętni, aby to wydarzenie, będące pomysłem wychodzącym w dużej mierze od lokalnych zespołów, na stałe zagościło w kalendarzu koziańskich imprez – przyznaje wójt gminy Jacek Kaliński. (M) DOŻYNKOWA NIEDZIELA Bogato wypełniony atrakcjami będzie program niedzieli 15 września. W gminie Kóz odbędą się wówczas tradycyjne dożynki. Świętowanie koziańskiej społeczności rozpocznie się już od godziny 10, kiedy to formować się będzie korowód dożynkowy. Głównymi ulicami Kóz przejdzie on następnie do kościoła na uroczystą mszę świętą, po niej w parku przedziwiano symboliczną ceremonią przekazania chleba. Od godz. 13 atrakcji dla każdego będzie mnóstwo. Wystąpi m.in. Bartosz Gajda z kabaretu Łowcy. Bądź liczne koziańskie grupy. Do zabawy uczestników gminnych dożynek zaprosi zespół Dravox. Ciekawe zapowiada się „Farmer Show”, a więc II Koziański Wyścig Ciągników Rolniczych, którego stawką będzie Puchar Wiceprezostwo Bielskiego Grzegorza Sztycińskiego. Wójt Jacek Kaliński wróży z kolei puchar dla najefektowniejszych pojazdów, które wezmą udział w korowodzie. Rola starostów dożynkowych będzie pełnić w tym roku państwo Anna i Radosław Wojtusiakowie, którzy w swoim gospodarstwie zajmują się głównie hodowlą byków oraz broilerów. Zgodnie z obowiązkami przydzielonymi starostom to oni zapraszają mieszkańców do przybycia na gminne święto. – Od lat jesteśmy stałymi uczestnikami tego wydarzenia. Atrakcji i dobrych zabawy także w tym roku będzie dla osób w każdym wieku pod dostatkiem, a pogoda na pewno dopisze – mówią z optymizmem starostowie z Kóz. (RED) PROGRAM GMINNYCH DOŻYNEK: 15 WRZEŚNIA (NIEDZIELA) 10.00 – formowanie korowodu dożynkowego 10.30 – przejazd korowodu: plac targowy, ul. Szkolna, Krakowska, Kościelna, pl. Ks. K.Kochaja 11.00 – msza święta dożynkowa (kościół św. Apostołów Szymona i Judyta Tadeusza) 12.00 – przejazd korowodu: pl. Ks. K.Kochaja, ul. Dworcowa, Przecznia, Szkołna (do parku) 12.30 – ceremonia dożynkowa i przekazanie chleba (park) 13.00-14.00 – gwiazda dla rolników Bartosz Gajda (gwiazda kabaretu Łowcy.B) 15.00-18.00 – Farmer Show, II Koziański Wyścig Ciągników Rolniczych O Puchar Wiceprezostwo Bielskiego (pole przy ul. Parkowej) 14.00-15.30 – pokazy i konkursy 15.30 – Eco taniec 15.45-16.30 – występ Młodzieżowej Orkiestry Dętej 16.30-17.20 – „To już 10 lat”, koncert Zespołu Pieśni i Tańca „Jubileusz” 17.20-17.30 – Puchar Wójta Gminy Kozy dla króla korowodu dożynkowego 2019 (ogłoszenie nagród konkursu „korowód”) 17.30-17.45 – Farmer Show (wroczenie nagród zwycięzcom) 17.45-18.00 – występ formacji „Walimy w kocioł” 18.00-24.00 – zabawa „po byku” z zespołem „Dravox” Ponadto: • wioska harcerska (gry i zabawy dla dzieci przygotowane przez koziańskich harcerzy) • stoiska o. Drzewko za makulaturę, Aqua S.A. • stoiska handlowe • dmuchawce i atrakcje dla dzieci • działania artystyczne projektu „Magiel kultury” PIKNIK Z PASJĄ Na zakończenie wakacji, w sobotę 31 sierpnia, odbędzie się w Kożach piknik „Rodzina z pasją”. – To przyjemna propozycja spędzenia czasu przez wszystkich naszych mieszkańców – mówi wójt gminy Jacek Kaliński. Ta wyjątkowa impreza, współorganizowana przez Urząd Gminy, Dom Kultury, grupę TatoNet Podbeskidzie oraz Stowarzyszenie Kozianki, pomysłana została jako wydarzenie dla całej społeczności koziańskiej. – Uznaliśmy za ciekawe i wartościowe zaproponowanie takiej inicjatywy, która z jednej strony zintegruje kozian i będzie zarazem okazją, aby podzielić się z innymi swoimi zainteresowaniami – wyjaśnia wójt Jacek Kaliński. W ostatnią sobotę sierpnia od godziny 14 w parku dworskim prezentować się będą poszczególne grupy mieszkańców, którzy zgłoszą chęć udziału w pikniku i zdemontrowania swojej pasji w wybranej przez siebie formie. Równolegle rozpocznie się tradycyjny Festiwal Duszonke, w którym uczestniczyć może każdy, kto przyznaje ze sobą kociolec wzrą jego zawartość. Poszczególne potrawy, wciągające się tym samym w rolę jury, oceniać będzie publiczność. W programie przewidziano również występy artystyczne i taneczne, pokazy czy rodzime animacje i konkursy. Atrakcyjnie zapowiada się ponadto święto kolorów, które wypuszczane do góry ubarwią osoby obecne w parku. – Wydarzenie mieścić będzie charakter pikniku, więc w każdym momencie dnia można zdecydować się na dołączenie do milego, wspólnego świętowania – zachęca Marcin Lasek, zastępca wójta Kóz. (R) W Starej Wsi trwa budowa boiska piłkarskiego ze sztuczną trawą i oświetleniem, które uzupełni kompleks rekreacyjny w tej części sołectwa. Boisko powstające w Starej Wsi będzie pierwszym tego rodzaju na terenie całej gminy Wilamowice. Jego płyta o wymiarach 90 na 45 metrów stanowić będzie syntetyczną trawę. Umożliwi to korzystanie z obiektu także wtedy, gdy warunki pogodowe utrudnią grę na innych boiskach z naturalną nawierzchnią trawiastą w pozostałych sołectwach. Nowe boisko wyposażone zostanie w płotki chwytawy za bramkami, a odpowiednio zagospodarowana cała zyska ogrodzenie oraz oświetlenie. Również to jest znacznym udogodnieniem. Boisko służyć będzie mogło bowiem gminnym klubom sportowym, ale i mieszkańcom już po zmroku do późnych godzin wieczorowych. Budowany aktualnie obiekt został umiejscowiony w centrum Starej Wsi. Od kilkunastu tygodni funkcjonuje tu nowoczesny plac zabaw dla dzieci, nieopodal znajduje się boisko do siatkówki, także chętnie wykorzystywane. Kompleks rekreacyjny w tej części sołectwa uzupełnia amfiteatr, gdzie odbywają się najważniejsze wydarzenia starowiejskiej społeczności. Z nowego boiska bez trudu będzie można ponadto przedostać się do sąsiedniej z nim szkoły podstawowej. To dzięki budowie, również w ramach tej inwestycji, klady prowadzącej do placówki oświatowej. Wykonanie nowego boiska pochłonie kwotę 1,7 mln zł, 20 procent tych środków stanowi piętnaście wysygnawiane z budżetu Gminy Wilamowice, reszta to dofinansowanie z budżetu państwa. Inwestycja ta doskonale wpisuje się w konsekwentne działania samorządu dla stworzenia możliwie przyjaznej i bogatej bazy pod kątem aktywności fizycznej. Prócz wspomnianego placu zabaw w Starej Wsi, nie tak dawno otwarte zostało podobne miejsce dla najmłodszych w Pisarzowicach. Jeszcze wcześniej zmodyfikowano obiekt LKS Wilamowiczanka, który dostosowano pod możliwość uprawiania lekkiej atletyki. W trakcie jest budowa sali sportowej w Dankowicach, która oddana do użytku będzie w tym roku. Jesienią zrealizowana zostanie z kolei budowa siłowni zewnętrznej, strefy relaksu i placu zabaw w Hecznarowicach w ramach rządowego programu Otwartych Stref Aktywności. (MA) Z FOLKLOREM NA FESTIWALU Zespół Regionalny „Cepelia Fil-Wilamowice” zaprezentował swój artystyczny program podczas pobytu w Herceg Novi w Czarnogórze. Muzycy z Wilamowic przebywali za granicą przez kilka dni w lipcu. W malowniczym mieścieku Herceg Novi w Zatoce Kotorskiej wzięli udział w festiwalu folklorystycznym. Swój kunst i unikatową kulturę mieli okazję zademonstrować w gronie międzynarodowych, oprócz artystów z Rumunii, Chorwacji oraz Słowacji. Widowiskowe prezentacje odbywały się w pobliżu starówki nad samym morzem, dzięki czemu wszystko przyglądały się również turystki chętnie odwiedzające tę część Czarogóry. Pomimo intensywnego wykonanego programu festiwalowego członkowie „Cepelia Fil-Wilamowice” znaleźli czas, aby zwiedzić piękne okolice ze słynną Błękitną Grotą i skorzystać z relaksujących kapeli w ciepłym morzu. (M) PIKNIK ZAKOŃCZYŁ LATO Tradycyjny piknik dla całych rodzin w Wilamowicach poszedł okres wakacyjny. Pożegnanie lata już na stałe wpisało się w kalendarz gminnych wydarzeń. I tym razem organizatorzy, a byli nimi MGOK Wilamowice, TKKF Żywioł, LKS Wilamowiczanka oraz Rada Osiedla Wilamowice, zadbali o świetną zabawę przy towarzyszących atrakcjach. Piknik rozpoczął się bardzo udanie na sportowo, wszak na trasie rozgrywek piłkarskich w nowym sezonie a-klasowym zawodnicy LKS Wilamowiczanka okazały się lepsi wynikiem 5:1 od LKS Żar Międzybrodzie Białskie. Następnie na scenie wystąpił w pełnej krasicie, a więc w efektownych strojach wilamowskich, Zespół Regionalny „Wilamowice”. Równolegle na boocznej płycie boiska trawy rozgrywki dla dzieci, które strzelaly z łuku i biegły na przesłaj, a także tworzyły kredą na asfalcie malowidła z przewodnią tematyką wakacyjną. Dorosli mężczyźni podnosili ciężarki, dla kobiet przygotowano humorystyczny rzut paleniami. W dalszej części pikniku rodzinnego jego uczestników w klimat dawnych lat przeniósł muzycznie zespół „Tingle-Tangle” z Pisarzowic. Ostatnim punktem programu była zabawa taneczna, do której przygrywał zespół „New Transformation Adama Snopka”. (M) DOŻYNKI MIĘDZYNARODOWE Gmina Wilamowice po raz kolejny pożegnała środki finansowe na realizację międzynarodowego projektu, którego rozmaitość działania przeprowadzone będą podczas tegorocznych dożynków. III Dożynki Gminne odbyją się w niedzielę 1 września w Dankowicach przy budynku Ochotniczej Straży Pożarnej. W samo podnóżie wydarzenie rozpocznie uroczysta msza święta, następnie na miejscu przejdzie korowód. W ramach dożynek przewidziano tradycyjny obrządek w wykonaniu Zespołu Regionalnego „Dankowianie”, wręczenie wyróżnień dla rolników, kolejną edycję konkursu wierców dożynkowych oraz liczne występy artystyczne, m.in. regionalnych kapel z Bośni i Hercegowiny oraz Chorwacji, Damiana Holeckiego z zespołem oraz grupy „Aplauz” podczas kilkugodzinnego festynu dla wszystkich uczestników. W trakcie III Dożynek Gminnych realizowany będzie projekt „Solidarna współpraca partnerska naszą przyszłością w Unii Europejskiej”. Główny jego cel stanowi współpraca międzynarodowa i budowanie solidarności w krajach Unii Europejskiej, poprzez udział uczestników projektu w działaniach, jak warsztaty, dyskusje, konferencje i prezentacje kulturowe. W projekcie, obejmującym delegacje miast partnerskich z Węgier, Słowacji, Czech, Chorwacji oraz przedstawicieli z Bośni i Hercegowiny jako partnera, podkreślona zostanie potrzeba integracji unijnej, opartej na solidarności i wolności obywatelskiej. — Na 134 miasta europejskie, które otrzymały wsparcie finansowe, poprzez udział uczestników projektu w działaniach inicjatywy — mówi burmistrz Marian Trela. (RED) CZYSTE POWIETRZE DLA GMIN Kolejne gminy, także w regionie beskidzkim, przystępują do współpracy z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach w zakresie zwiększenia dostępności do programu „Czyste Powietrze”. 29 lipca weszły w życie zmiany w Programie „Czyste Powietrze”, mające na celu usprawnienie w jego realizacji przez potencjalnych beneficjentów. Jedna z najważniejszych kwestii dotyczy umożliwienia gminom udziału w procesie wdrażania Programu. Każda gmina na podstawie porozumienia zawartego z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach może teraz przyjmować wnioski o dofinansowanie i dokonywać wstępnej weryfikacji. Deklaracja współpracy ze strony gmin jest dobrowolna i ma na celu zwiększenie dostępności dla jak największej liczby mieszkańców województwa. – Umożliwienie składania wniosków bezpośrednio do gmin to dla beneficjentów duże udogodnienie. Na podstawie zawartych porozumień mogą składać wnioski nie tylko w naszym biurze w Katowicach oraz punktach w Bielsku-Białej i Częstochowie, ale również w gminach. Te, które wyrażyły deklarację współpracy z Funduszem mogą liczyć na wszelkie wsparcie dotyczące obsługi Programu – mówi Tomasz Bednarczuk, prezes zarządu katowickiego WFOŚiGW. Końcem lipca, jako pierwszy samorząd na Śląsku Cieszyńskim, stosowne porozumienie z Funduszem zawarła gmina Skoczów. Mieszkańcy będą mogli dzięki temu składać wnioski na realizację działań proekologicznych w budynkach jednorodzinnych u odpowiednio przeszkolonych pracowników skoczowskiego magistratu. – Powietrze trzeba natychmiast oczyszczać, bo jego stan ma przecież wpływ na nas wszystkich – tłumaczy burmistrz Skoczowa Mirosław Sitko. Liczba samorządów decydujących się na współpracę w zakresie obsługi Programu „Czyste Powietrze” systematycznie rośnie. Prócz Skoczowa, wśród gmin, które zawarły porozumienie z katowickim Funduszem, są także m.in. Łodygowice i Koszarawa na Wyżynieczyńskie. – Mam nadzieję, że niebawem kolejne gminy w powiatach bieckim, cieszyńskim i żywieckim zdecydują się na współpracę z wójcicielem i burmistrzowiem, co okazać się dobrymi gospodarzami, utlatawiającymi swoim mieszkańcom dostęp do tak ważnego Programu – zauważa Przemysław Drabek, członek Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Katowicach. Warto odnotować, że w skali całego kraju Program „Czyste Powietrze” pochłonął ma przeszło 103 mld zł. Środki te przeznaczono m.in. na wymianę źródeł ciepła na ekologiczne, montaż nowych okien czy remonty dachów. Mieszkańcy liczyć mogą przy tym na zwrot części kosztów poniesionych na inwestycje o minimalnym koszcie wynoszącym 7 tys. zł. (RED) CENTRUM MIKROORGANIZMÓW W Kaniowie uroczyście zainicjowane zostało w lipcu funkcjonowanie nowoczesnego Podbeskidzkiego Centrum Mikroorganizmów. To innowacyjne miejsce w skali regionu powstało w nowym budynku przy ul. Krzyżaków w Kaniowie. Do dyspozycji osób, które zdecydują się przybyć do Centrum, pozostaje licencjonowany doradca probiotykotechnologii, znajduje się tu również punkt sprzedaży oraz sala wykładowo-warsztatowa. Jak mówi Barbara Wójcik, pomysłodawczyni i realizatorka przedsięwzięcia, Centrum pełnić ma ważną rolę, wpisując się w konsepcję jednego zdrowia – od gleby, roślin, zwierząt, środowiska aż po ludzi. – Odwiedzając je można uczyć się pierwszych kroków do zdobycia informacji i wiedzy o naturalnych technologiach, na bazie których opracowane są produkty sprzyjające zdrowiu w każdym aspekcie naszych działalności. To ważne dla wszystkich, którzy chcą długo cieszyć się dobrym zdrowiem – zauważa Barbara Wójcik. W oficjalnej inauguracji Podbeskidzkiego Centrum Mikroorganizmów udział wzięli m.in. wójt gminy Beświn Artur Beniowski, burmistrz Wilamowice Marian Trela, a samorząd powiatu bielskiego reprezentowali wicestarosta Grzegorz Szyteński oraz członek zarządu Barbara Adamska. Goście zgodnie podkreślali, że już samo innowacyjne miejsce robi wrażenie, a działalność prowadzona przez Centrum dotyczy istotnej współczesnej tematyki proekologicznego żywienia. (RA) SADZONKI ZA MAKULATURĘ Bezpłatną sadzonkę będzie można otrzymać w Kożach podczas wrześniowych dożynków. Wcześniej jednak należy dostarczyć do punktu odbioru surowców zalegających w domu makulaturę. Stare książki, gazety, zeszyty, czasopisma czy ulotki przyjmowane są w punkcie Eko-Green przy ulicy Bielskiej 56 w Kożach. Przy odbiorze wydane zostanie potwierdzenie wagi oddanej makulatury, której minimalna ilość to 10 kilogramów. Kwitek ten uprawniałby do otrzymania sadzonki (jedna za każde 10 kg makulatury) w stoku zorganizowanym przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo Bielsko podczas gminnych dożynków w niedzielę 15 września. Organizatorzy akcji przyjęli jednocześnie założenie, że dana osoba odebrać może nie więcej niż pięć sadzonek. Makulatura zbierana jest na rzecz szkolnego wolontariatu, działającego przy Szkołę Podstawowej nr 1 w Kożach. Cała akcja ma uświadomić, że recykling jest ważny, a wielu potencjalnym odpadem można bez trudu nadać „drugie życie”. Przyjmuje się, że każda tona makulatury to aż 15-17 oszczędzonych drzew. (M) EKOLOGICZNE OSZCZĘDNOŚCI W pierwszym półroczu ekologiczne inwestycje Szpitala Pediatricznego w Bielsku-Białej przyniosły 10 tys. zł oszczędności. Było to możliwe dzięki zainstalowaniu baterii solarnych na dachu pawilonu nr 2 oraz ogniw fotowoltaicznych na dachu pawilonu nr 5. Solarnie baterie na dachu pawilonu nr 2 zamontowano jesienią 2014 r., a służą one do podgrzewania używanej w szpitalu wody. Ogniwa fotowoltaiczne na dachu pawilonu nr 5 pojawiły się z kolei pod koniec 2016 r., w ramach gruntownej modernizacji tego obiektu. Produkują ona energię elektryczną, zajmując 144 mkw. powierzchni. Łącznie mają moc 24 kilowatów. – Inwestycje te przynoszą naszemu szpitalowi wymierny skutek ekonomiczny w postaci niższych rachunków za energię. Ale dają one również efekt ekologiczny, gdyż dzięki nim korzystamy z ekologicznej, tak zwanej zielonej energii, powstałej z wykorzystania promieni słonecznych i tym samym ograniczamy wykorzystanie energii pochodzącej ze spalania węgla. Dlatego też zarówno na instalację baterii solarnych, jak i na montaż ogniw fotowoltaicznych, otrzymaliśmy finansowe wsparcie Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach – mówi Czesław Kapala, zastępca dyrektora ds. administracyjno-technicznych Szpitala Pediatricznego w Bielsku-Białej. Oszczędności, jakie przyniosą szpitalowi solarnie baterie oraz ogniwa fotowoltaiczne, nie są bajnajmniej symboliczne. W 2017 r. wyprodukowana przez te urządzenia energia miała wartość 17 697 zł, w roku 2018 było to 19 279 zł, a w pierwszych sześciu miesiącach tego roku wartość tej energii wyniosła 10 285 zł. (SP) SEZON NA GMINNE TERMOMODERNIZACJE Gmina Jasienica prowadzi prace termomodernizacyjne w gminnych budynkach użyteczności publicznej. Gruntowną termomodernizację przehodzi szkoła w Wieszczętach. Zakres robót budowlanych obejmuje docieplenie stropodachu, wykonanie izolacji cieplnej, częściowo wymianę stolarki okiennej i drzwiowej zewnętrznej oraz wymianę pokrycia dachu, wymianę obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych, parapetów, remont schodów, balustrad i krat okiennych, a także generalny remont kotelowni. Dodatkowo zostaną wykonane roboty instalacyjne, tj. wymiana pieców c.o. i c.w.u., powstanie też instalacja solarna. Planowany koszt robót wyniesie blisko 930 tys. zł. Trwają również prace przy termomodernizacji budynków Gminnego Ośrodka Kultury filii w Bierach oraz w Rudzicy. Porównia one stan techniczny budynków, a tym samym warunki zajęć i uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych i społecznych, jakie organizowane są w siedzibach gminy Jasienica. Zakres prac w obu przypadkach jest podobny. Ściany, stropy i dachy w budynkach zostaną ocieplone, wykonane będą także dodatkowe roboty remontowe, m.in. wymiana parapetów, stolarki okiennej i drzwiowej, obróbek blacharskie, wyremontowane będą schody i wejścia do budynków. Poprawą efektywności energetycznej i modernizacji źródeł energii będzie instalacja systemów fotowoltaicznych. Ponadto, każde z wydzielonych pomieszczeń kotelowni również przejdzie remont. Dodatkowo przy filii GOK w Bierach zostanie wykonana pochylnia dla osób niepełnosprawnych. Koniec prac w obu obiektach zaplanowano na połowie listopada, a całkowity koszt remontów wyniesie blisko 2 mln zł. – Efekty prac w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Wieszczętach oraz filiach GOK w Bierach i Rudzicy widać już gołym okiem. Wkrótce też nowy wygląd zyskują kolejne budynki użyteczności publicznej, realizowane w tym projekcie termomodernizacji. Co istotne, osiągniemy realne oszczędności na ograniczeniu kosztów zużycia energii, a przede wszystkim przyczynimy się do zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza, a więc tzw. niskiej emisji – wyjaśnia wójt Janusz Pietrzyca. W tym projekcie termomodernizacji budynków użyteczności publicznej w gminie Jasienica zostaną przeprowadzone remonty łącznie w sześciu placówkach. Oprócz szkoły w Wieszczętach oraz dwóch filii Gminnego Domu Kultury także trzy strażnice OSP: w Wieszczętach (wartość: 649 tys. zł), Rudzicy (990 tys. zł) i Świętoszówce (919,9 tys. zł). Wszędzie źródłem ciepła dla instalacji centralnego ogrzewania będzie kocioł gazowy kondensacyjny, w zależności od wielkości ogrzewanych pomieszczeń, zaspokajający zapotrzebowanie na ciepło od 35 do 57 kW. Ciepła woda będzie przygotowywana w zbiornikach, najczęściej z wykorzystaniem dotkowej instalacji solarnej. Co równie ważne, prace termomodernizacyjne obejmują wykonanie nowej instalacji elektrycznej, która następnie umożliwi założenie na dachach panelów fotowoltaicznych – od 10 do 40 sztuk w zależności od potrzeb, o minimalnej mocy 250 W każdy. (UG) ZŁOTO W KANIOWIE Drużyny kobiet i mężczyzn kaniowskiego UKS Set potwierdziły przynależność do ścisłej czołówki kajak poło w kraju podczas zawodów mistrzowskich w Kaniowie. W pierwszy weekend sierpnia na akwenie w Kaniowie przeprowadzono Lotto XXII Mistrzostwa Polski Seniorów. Drużyna gospodyń w finale zmierzyła się z zawodniczkami Powiśla Warszawa. Emocji w decydującej potyczce nie zabrakło, doszło w niej do dogrywki, a gola na wagę zwycięstwa kaniowianek 5:4 zdobyła Monika Pacyga. Tym samym po raz szósty z rzędu kobieca ekipa UKS Set – w niej przez Pacygę w składzie były również Hanna Sojka, Dominika Sojka, Natalia Pacyga, Klaudia Sachmerda, Katarzyna Malik i Sandra Pilarz – sięgnęła po najcenniejszy z medali. Kajakolściści z Kaniowa w starciu o złoto także trafiли na rywalę ze stolicy i po zaciętym spotkaniu triumfowali 6:5. Mistrzowski zespół stworzyli: Borys Zubczewski, Bartłomiej Dawidek, Tomasz Kabut, Arkadiusz Pilarz, Bartłomiej Ryba, Paweł Michalec i Łukasz Pilarz. Wraz z seniorską rywalizacją w Kaniowie odbył się w ten sam weekend Ogólnopolski Turniej o Puchar Wójta Gminy Bestwina Artura Benińskiego. Młodzikom UKS Set przypadło w mocno obsadzonej stawce 6. miejsce, najlepiej w tradycyjnych warunkach pogodowych poradził sobie podopieczni MOSW Choszczno, zgraniając prestiżowe trofeum. Zawody te zostały wsparte przez Urząd Gminy Bestwina, Starostwo Powiatowe w Bielsku-Białej, Województwo Śląskie oraz sponsorów. (R) MŁODY MISTRZ Nieficjalnie mistrzostwa świata dzieci w skokach narciarskich, jakie w lipcu odbyły się w niemieckim Ruhpolding, przyniosły sukces zawodnikowi LKS Klimczok Bystra Kacpra Tomasikowi. Indywidualny konkurs skoczków do lat 13 był dla młodego podopiecznego klubu z Bystrej bardzo udany. Próby na odległość 45 i 43 metrów sprawiły, że Kacper Tomasik okazał się bezkonkurencyjny. Estończyka Kaimara Vagula wyprzedził w klasyfikacji końcowej o 0,5 punktu dzięki lepszym notom za styl skoków. Tomasik to jedna z największych beskidzkich nadziei w skokach narciarskich. Jest najlepszym zawodnikiem minionego sezonu Narodowego Programu Rozwoju Skoczków Narciarskich i Kombinacji Norweskiej. „Lotos Szukamy Następców Mistrza” w kategorii junior E. Podczas niemieckiego czempionatu nieficjalny mistrz świata do lat 13 sięgnął także po medal brązowy dla Polski w konkursie drużynowym. Inni beskidzcy reprezentanci – Tymoteusz Dyduch z LKS Klimczok oraz Tymoteusz Ciencila z WSS Wisła w Wiśle – byli w składzie zespołu mieszanego, który zgarnął najcenniejszy z medali. (MA) KADRY NA CZELE COS OPO TOMASZ LASZCZAK, mieszkający w Szczyrku i pracujący od lat na rzecz rozwoju miasta, został końcem lipca pełnącym obowiązki dyrektora Centralnego Ośrodka Sportu – Ośrodka Przygotowań Olimpijskich w Szczyrku. Tomasz Laszczak ma 49 lat. Ukończył Zarządzanie i Marketing, Zarządzanie w Administracji i Finanse Organizacji na Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej. Przez 10 lat pracował w Urzędzie Mijskim w Szczyrku na stanowisku inspektora ds. gospodarki gruntami. W ramach obowiązków pełnił nadzór nad nieruchomościami na terenie gminy, uczestniczył w pracach zespołu ds. projektów kluczowych dla miasta Szczyrk. Współpracował również z inwestorami w zakresie realizacji inwestycji narciarskich. Od 2017 roku był kierownikiem ds. kolejarstw w Szczyrkowskim Ośrodku Narciarskim, gdzie odpowiadał m.in. za współpracę z wykonawcami w ramach budowy ośrodka, przygotowanie i utrzymanie tras narciarskich w sezonie zimowym oraz wdrażanie nowych rozwiązań. (R) TOUR WYJĄTKOWY Przez region Podbeskidzia wiodła trasa tegorocznego wyścigu Tour de Pologne. Kolarze zawitali m.in. do Wilamowic i Kóz, a etap ten z powodu tragicznych wydarzeń z dnia poprzedzającego miał szczególny charakter. Największy kolarski wyścig w kraju wystartował w sobotę 3 sierpnia w Krakowie. Nikt nie mógł przypuszczać wówczas, że niebawem sportowemu świętu towarzyszyć będą tragiczne zdarzenia. Podczas etapu numer 3., w Belku w gminie Czerwionka-Leszczyny, w betonowy przepust niepodal trasy wjechał Belg Bjorg Lambrecht. Pomimo przeprowadzonej akcji ratunkowej wypadek okazał się śmiertelny, 22-letni kolarz zmarł na stole operacyjnym. Organizatorzy zawodów poinformowali na krótko przed kolejnym etapem, że zostanie on znetaurzalowany, a kolarze we wtorek 6 sierpnia nie będą wcale rywalizowali. Na początku peleton poprowadził zawodnicy z ekipy Belga Lotto Soudal, następnie każda z drużyn jechała na czele przez 7 kilometrów. Wraz z kolumną sponsorską oraz organizatorami kolarze zatrzymali się na minutę ciszy na granicy Zasola Bielskiego i Wilamowic. Był to symboliczny 48. kilometr, na którym dziedzic wcześniej Belg uległ wypadkowi. Wielu kibiców w specjalnej strefie zgromadziło się na Rynku w Wilamowicach, gdzie pierwotnie kolarze mieli ścigać się na tzw. lotnej premii. O przywitanie peletonu brawnym poprosił do niedawna czynny kolarz Przemysław Niemiec, honorowy obywatel gminy, a obecnie specjalista ds. sportowych w Lang Team. Dyrektor wyścigu Czesław Lang otrzymał od burmistrza Wilamowic Mariana Treli oraz jego zaścępy Stanisława Gawlika lalki w strojach „Parę Wilamowską” oraz album „Strój Wilamowski”. W momencie przejazdu kolarzy w niebo wypuszczono biało-czerwone balony w holdzie zmarłemu Belgowi. Trasa 4. etapu poprowadziła dalej przez Pisarzowice. Od ronda w Wilamowicach do stawów w Pisarzowicach kolarzom towarzyszyli jeżdżący galopującymi na koniach ze stadniny Jana Sadłoka. Peleton skręcił w ulicy Szkolną, gdzie przejechał obok domu rodzinnego Przemysława Niemca, aż w kierunku gminy Kozy. Wyciąg do tej miejscowości zawiał po raz pierwszy w historii, wielu kozian stanęło więc wzdłuż trasy wiodącej ul. Przecznią i Kęcką, by uczestniczyć w wydarzeniu. Nad bezpieczeństwem przejazdu czuwali tu prosto policja także druhowie z koziarskiej Ochotniczej Straży Pożarnej oraz wolontariusze, którzy chętnie zgłaszali taką wole w trakcie wzmożonych przygotowań do kolarskiej imprezy. Metę wyjątkowy etap osiągnął w Kocierzcu, jego trasa została ostatecznie skrócona. Nazajutrz, w środę 7 sierpnia, z kopalni soli „Wieliczka” kolarze udali się w kierunku Bielska-Białej. Po drodze walkę na górskich przełęczy Rychwałd i Hucisko oraz na przełęczy Przegibek. Ostatnie kilometry to widowiskowe i pełne emocji rundy na ulicach miasta. Metę po pokonaniu dystansu 154 km ustanowano w pobliżu terenów ZIAD, najszysciej finiszował Słoweniec Luka Mezgec. (MAN) Na Rynku w Wilamowicach, gdzie zaplanowana została tzw. lotna premia, zgromadziło się wielu kibiców kolarstwa. Okazały rozmiar koszulka przygotowana została przez wilamowian z okazji tegorocznej edycji imprezy i rozłożona na boisku LKS Wilamowiczanka. Do pomocy przy zabezpieczeniu wyścigu na terenie gminy Kozy zgłosiło się sporo wolontariuszy. Etap numer 4. przez powiat bielski kolarze pokonali z czarnymi opaskami na ramionach w holdzie dla tragicznie zmarłego dzień wcześniej Bjorga Lambrechta. KOZIANIN ZWYCIĘŻCA Równolegle do rywalizacji „dorosłego” peletonu w trakcie tegorocznej edycji wyścigu odbywały się zmagania dzieci i młodzieży w cyklu „Kinder+Sport Mini Tour de Pologne 2019”. Doskonale wypadli w nich pochodzący z Kóz Kamil Handzlik. W kategorii młodzików, kolarz broniący barw klubowych UKS Sokół Kóty, podczas startów w Krakowie, Katowicach, Zabrzu, Bielsku-Białej i Kościelisku zgromadził najwięcej punktów z wszystkich uczestników i triumfował w łącznej klasyfikacji generalnej.	60772010-07cf-4aea-b11a-25b0c5b75a39	finepdfs	2.042969	CC-MAIN-2024-38	https://gazetabeskidzka.pl/static/upload/store/2019_08.pdf	2024-09-20T04:12:26+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-38/segments/1725700652130.6/warc/CC-MAIN-20240920022257-20240920052257-00633.warc.gz	253,906,106	0.999872	0.999877	0.999877	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 682, 7785, 12884, 19279, 23659, 26035, 30383, 35409, 42501, 50287, 56062, 61136, 65750, 69273, 73178 ]	1	0
Brainy klasa 6; wyd. Macmillan WYMAGANIA EDUKACYJNE Wymagania edukacyjne proponowane przez wydawnictwo Macmillan zostały sformułowane według założeń Nowej Podstawy Programowej i uwzględniają środki językowe, czytanie, słuchanie, pisanie, mówienie, reagowanie oraz przetwarzanie tekstu. Obejmują zakres ocen 2‒5, nie uwzględniając oceny 1 (niedostatecznej) i 6 (celującej). Wymagania na ocenę celującą znajdują się w Przedmiotowym Systemie Oceniania. Uczeń, który nie spełnia wymagań na ocenę dopuszczającą, otrzymuje ocenę niedostateczną. Poniższe wymagania są dostosowywane przez nauczyciela do potrzeb wynikających z możliwości uczniów, klas oraz przyjętego w szkole wewnątrzszkolnego systemu oceniania. Ocena 2 WELCOME UNIT - Słabo zna i z trudem podaje słownictwo w zakresie następujących obszarów: MIEJSCE ZAMIESZKANIA: dom i jego okolice, wyposażenie domu; CZŁOWIEK: data urodzenia; EDUKACJA: szkoła i jej pomieszczenia, uczenie się; SPORT: sprzęt sportowy; KULTURA: telewizja i inne media. - Z trudem i popełniając błędy podaje liczebniki porządkowe. - Słabo zna i z trudem stosuje 3 - Częściowo zna i podaje słownictwo w zakresie następujących obszarów: MIEJSCE ZAMIESZKANIA: dom i jego okolice, wyposażenie domu; CZŁOWIEK: data urodzenia; EDUKACJA: szkoła i jej pomieszczenia, uczenie się; SPORT: sprzęt sportowy; KULTURA: telewizja i inne media. - Czasem popełniając błędy, podaje liczebniki porządkowe. - Popełniając dość liczne błędy, 4 - W większości zna i na ogół poprawnie podaje słownictwo w zakresie następujących obszarów: MIEJSCE ZAMIESZKANIA: dom i jego okolice, wyposażenie domu; CZŁOWIEK: data urodzenia; EDUKACJA: szkoła i jej pomieszczenia, uczenie się; SPORT: sprzęt sportowy; KULTURA: telewizja i inne media. - Na ogół poprawnie podaje 5 - Zna i poprawnie podaje słownictwo w zakresie następujących obszarów: MIEJSCE ZAMIESZKANIA: dom i jego okolice, wyposażenie domu; CZŁOWIEK: data urodzenia; EDUKACJA: szkoła i jej pomieszczenia, uczenie się; SPORT: sprzęt sportowy; KULTURA: telewizja i inne media. - Zna i poprawnie podaje liczebniki porządkowe - Swobodnie stosuje w zdaniach some i any. Znajomość środków językowych 3 4 UNIT 1 We have to work! nazwy miejsc pracy, czy niezwykłych zawodów. - Słabo zna i z trudem nazywa czynności życia codziennego. - Popełniając liczne błędy, buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Słabo zna zasady tworzenia zdań twierdzących, przeczących i pytających oraz krótkich odpowiedzi z czasownikiem have to; posługując się nimi, popełnia liczne błędy. - Słabo zna zasady tworzenia zdań twierdzących i pytających ze strukturą There is / There are. - Słabo zna i z trudem podaje przyimki miejsca. - Słabo zna zasady tworzenia zdań w trybie rozkazującym (instrukcje). - Słabo zna zasady konstrukcji gerundialnych po czasownikach: live, like, don't mind, don't like, hate. - Słabo zna zasady tworzenia rzeczowników złożonych (np. a sports centre manager). - Słabo zna zasady tworzenia pytań o podmiot (Who …?). zawodów i związanych z nimi czynności i obowiązków, nazwy miejsc pracy, czy niezwykłych zawodów i popełnia dość liczne błędy podając je. - Częściowo zna czynności życia codziennego i popełnia dość liczne błędy nazywając je. - Buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple, popełniając dość liczne błędy. - Zna zasady tworzenia zdań twierdzących, przeczących i pytających oraz krótkich odpowiedzi z czasownikiem have to; posługując się nimi, popełnia dość liczne błędy. - Zna zasady tworzenia zdań twierdzących i pytających ze strukturą There is / There are; posługując się nimi, popełnia dość liczne błędy. - Zna przyimki miejsca; posługując się nimi, popełnia dość liczne błędy. - Słabo zna zasady tworzenia zdań w trybie rozkazującym (instrukcje). - Słabo zna zasady i popełnia liczne błędy stosując konstrukcje gerundialne po nazwy miejsc pracy, czy niezwykłych zawodów; podaje je popełniając nieliczne błędy. - Zna i nazywa czynności życia codziennego popełniając nieliczne błędy. - Bez większego trudu i na ogół poprawnie buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Zna zasady tworzenia zdań twierdzących, przeczących i pytających oraz krótkich odpowiedzi z czasownikiem have to i zazwyczaj poprawnie się nimi posługuje. - Zna zasady tworzenia zdań twierdzących i pytających ze strukturą There is / There are i zazwyczaj poprawnie się nimi posługuje. - Zna przyimki miejsca; zazwyczaj poprawnie się nimi posługuje. - Zna zasady tworzenia zdań w trybie rozkazującym (instrukcje) i zazwyczaj poprawnie się nimi posługuje. - Zna zasady i przeważnie poprawnie stosuje zawodów i związanych z nimi czynności i obowiązków, nazwy miejsc pracy, czy niezwykłych zawodów. - Zna i bezbłędnie nazywa czynności życia codziennego. - Z łatwością i poprawnie buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Zna zasady tworzenia zdań twierdzących, przeczących i pytających oraz krótkich odpowiedzi z czasownikiem have to i zawsze poprawnie się nimi posługuje. - Zna zasady tworzenia zdań twierdzących i pytających ze strukturą There is / There are i zawsze poprawnie się nimi posługuje. - Zna przyimki miejsca i zawsze poprawnie się nimi posługuje. - Zna zasady tworzenia zdań w trybie rozkazującym (instrukcje) i zawsze poprawnie się nimi posługuje. - Zna zasady i zawsze poprawnie stosuje konstrukcje gerundialne po czasownikach: live, like, don't mind, don't like, hate. - Zna zasady tworzenia rzeczowników złożonych (np. a sports centre manager) i zawsze UNIT 2 Every day, now and tomorrow Znajomość środków językowych - Słabo zna i z trudem podaje nazwy członków rodziny i czynności życia codziennego. - Częściowo zna i umie podać nazwy członków rodziny i czynności życia codziennego. - Słabo zna i z trudem potrafi nazwać pomieszczenia i wyposażenie domu, czynności domowe (czynności wykonywane - Częściowo zna i umie nazwać pomieszczenia i wyposażenie domu, czynności domowe (czynności wykonywane podczas odnawiania / - Na ogół zna i umie podać członków rodziny i czynności życia codziennego. - Na ogół zna i umie nazwać pomieszczenia i wyposażenie domu, czynności domowe - Bezbłędnie lub niemal bezbłędnie podaje nazwy członków rodziny i czynności życia codziennego. - Bezbłędnie lub niemal bezbłędnie nazywa pomieszczenia i wyposażenie domu, czynności domowe podczas odnawiania / remontu sprzętów domowych / pomieszczeń). - Słabo zna i z trudem potrafi nazwać miejsca pracy. - Słabo zna i z trudem potrafi podać słownictwo związane z zagrożeniami i ochroną środowiska naturalnego. - Słabo zna i z trudem potrafi nazwać wydarzenia społeczne. - Słabo zna i z trudem potrafi nazwać rodzaje sklepów oraz podać słownictwo związane z kupowaniem w sklepach prowadzonych przez organizacje dobroczynne. - Słabo zna i z trudem potrafi podać słownictwo związane z tradycjami i zwyczajami. - Słabo zna przyimki miejsca; stosując je popełnia liczne błędy. - Nieudolnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple (dla czynności wykonywanych regularnie). - Nieudolnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi z w czasie Present continuous (dla remontu sprzętów domowych / pomieszczeń). - Częściowo zna i umie nazwać miejsca pracy. - Częściowo zna i potrafi podać słownictwo związane z zagrożeniami i ochroną środowiska naturalnego. - Częściowo zna i umie nazwać wydarzenia społeczne. - Częściowo zna i umie nazwać rodzaje sklepów oraz podać słownictwo związane z kupowaniem w sklepach prowadzonych przez organizacje dobroczynne. - Częściowo zna i potrafi podać słownictwo związane z tradycjami i zwyczajami. - Zna przyimki miejsca; nie zawsze poprawnie je stosuje. - Czasem popełniając błędy, tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple (dla czynności wykonywanych regularnie). - Czasem, popełniając błędy, tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present continuous (dla (czynności wykonywane podczas odnawiania / remontu sprzętów domowych / pomieszczeń). - Na ogół zna i umie nazwać miejsca pracy. - Na ogół zna i umie podać słownictwo związane z zagrożeniami i ochroną środowiska naturalnego. - Na ogół zna i umie nazwać wydarzenia społeczne. - Na ogół zna i umie nazwać rodzaje sklepów oraz podać słownictwo związane z kupowaniem w sklepach prowadzonych przez organizacje dobroczynne. - Na ogół zna i umie podać słownictwo związane z tradycjami i zwyczajami. - Zna przyimki miejsca; zazwyczaj poprawnie je stosuje. - Zazwyczaj poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple (dla czynności wykonywanych regularnie) - Zazwyczaj poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w (czynności wykonywane podczas odnawiania / remontu sprzętów domowych / pomieszczeń). - Bezbłędnie lub niemal bezbłędnie nazywa miejsca pracy. - Bezbłędnie lub niemal bezbłędnie podaje słownictwo związane z zagrożeniami i ochroną środowiska naturalnego. - Bezbłędnie lub niemal bezbłędnie nazywa wydarzenia społeczne. - Bezbłędnie lub niemal bezbłędnie nazywa rodzaje sklepów oraz podaje słownictwo związane z kupowaniem w sklepach prowadzonych przez organizacje dobroczynne. - Bezbłędnie lub niemal bezbłędnie podaje słownictwo związane z tradycjami i zwyczajami. - Zna przyimki miejsca; zawsze poprawnie je stosuje. - Swobodnie i poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple (dla czynności wykonywanych regularnie). - Swobodnie i poprawnie błędy. - Z trudnością przekazuje w języku angielskim informacje sformułowane w języku polskim, popełniając liczne błędy. - Przekazuje w języku angielskim informacje sformułowane w języku polskim, często popełniając błędy. sformułowane w języku angielskim. - Na ogół poprawnie przekazuje w języku angielskim informacje sformułowane w języku polskim. UNIT 3 What will happen next? sformułowane w języku polskim. Znajomość środków językowych liczne błędy. - Z trudem i często niepoprawnie przekazuje w języku polskim lub angielskim informacje sformułowane w języku angielskim. UNIT 4 The animal kingdom - Słabo zna i z trudem podaje słownictwo z obszarów: zwierzęta, jedzenie i akcesoria dla zwierząt domowych, zagrożenie i ochrona środowiska naturalnego, przymiotniki opisujące zwierzęta, popełniając liczne błędy. - Słabo zna i popełnia dużo błędów, stosując przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu wyższym. - Słabo zna i popełnia dużo błędów, stosując przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu najwyższym. - Słabo zna i popełnia dużo błędów, stosując przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu równym używając struktury: as … as. - Słabo zna zasady tworzenia zdań twierdzących, popełniając błędy. - Przekazuje w języku polskim lub angielskim informacje sformułowane w języku angielskim, czasem popełniając błędy. - Częściowo zna i podaje słownictwo z obszarów: zwierzęta, jedzenie i akcesoria dla zwierząt domowych, zagrożenie i ochrona środowiska naturalnego, przymiotniki opisujące zwierzęta, czasem popełniając błędy. - Częściowo zna i nie zawsze poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu wyższym. - Częściowo i nie zawsze poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu najwyższym. - Częściowo zna i nie zawsze poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu równym używając struktury: materiałach wizualnych. - Na ogół poprawnie przekazuje w języku polskim lub angielskim informacje sformułowane w języku angielskim. - Zna i na ogół poprawnie podaje słownictwo z obszarów: zwierzęta, jedzenie i akcesoria dla zwierząt domowych, zagrożenie i ochrona środowiska naturalnego, przymiotniki opisujące zwierzęta. - Zna i zazwyczaj poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu wyższym. - Zna i zazwyczaj poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu najwyższym. - Zna i zazwyczaj poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu równym używając struktury: as … as. - Zna zasady tworzenia zdań twierdzących i pytających - Z łatwością i poprawnie przekazuje w języku polskim lub angielskim informacje sformułowane w języku angielskim. - Zna i zawsze poprawnie podaje słownictwo z obszarów: zwierzęta, jedzenie i akcesoria dla zwierząt domowych, zagrożenie i ochrona środowiska naturalnego, przymiotniki opisujące zwierzęta. - Zna i zawsze poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu wyższym. - Zna i zawsze poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu najwyższym. - Zna i zawsze poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu równym używając struktury: as … as. - Zna zasady tworzenia zdań twierdzących, przeczących i pytających oraz krótkich odpowiedzi z czasownikiem UNIT 5 Let's eat! Znajomość środków językowych - Słabo zna i z trudem podaje nazwy nawyków żywieniowych, artykułów spożywczych, posiłków i ich przygotowania. - Z trudem i popełniając liczne błędy posługuje się wyrażeniami opisującymi życie szkoły. - Z trudem i popełniając liczne błędy posługuje się wyrażeniami opisującymi wyposażenie domu (kuchni). - Z trudem i popełniając liczne błędy posługuje się wyrażeniami opisującymi zagrożenie i ochronę środowiska naturalnego. - Z trudem i popełniając liczne błędy nazywa kontynenty. - Słabo zna słownictwo z obszaru: tradycje i zwyczaje; popełnia liczne błędy. - Posługując się przyimkami miejsca, popełnia liczne błędy (on, under, in front of, between, next to). - Słabo zna zasady tworzenia i, czasem popełniając błędy, tworzy zdania twierdzące, - Częściowo zna i podaje nazwy nawyków żywieniowych, artykułów spożywczych, posiłków i ich przygotowania; popełnia dość liczne błędy. - Czasem popełniając błędy, posługuje się wyrażeniami opisującymi życie szkoły. - Czasem popełniając błędy, posługuje się wyrażeniami opisującymi wyposażenie domu (kuchni). - Czasem popełniając błędy, posługuje się wyrażeniami opisującymi zagrożenie i ochronę środowiska naturalnego. - Czasem popełniając błędy, nazywa kontynenty. - Czasem popełniając błędy, używa słownictwa z obszaru: tradycje i zwyczaje. - Nie zawsze poprawnie posługuje się przyimkami miejsca (on, under, in front of, between, next to). - Częściowo zna zasady tworzenia i, czasem popełniając błędy, tworzy - Zna i zazwyczaj poprawnie podaje nazwy nawyków żywieniowych, artykułów spożywczych, posiłków i ich przygotowania. - Popełniając drobne błędy, posługuje się wyrażeniami opisującymi życie szkoły. - Popełniając drobne błędy, posługuje się wyrażeniami opisującymi wyposażenie domu (kuchni). - Popełniając drobne błędy, posługuje się wyrażeniami opisującymi zagrożenie i ochronę środowiska naturalnego. - Zwykle poprawnie nazywa kontynenty. - Zwykle poprawnie używa słownictwa z obszaru: tradycje i zwyczaje. - Zazwyczaj poprawnie posługuje się przyimkami miejsca (on, under, in front of, between, next to). - Zna zasady tworzenia i zazwyczaj poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie - Zna i z łatwością podaje nawyków żywieniowych, artykułów spożywczych, posiłków i ich przygotowania. - Bez trudu i poprawnie posługuje się wyrażeniami opisującymi życie szkoły. - Bez trudu i poprawnie posługuje się wyrażeniami opisującymi wyposażenie domu (kuchni). - Bez trudu i poprawnie posługuje się wyrażeniami opisującymi zagrożenie i ochronę środowiska naturalnego. - Poprawnie nazywa kontynenty. - Poprawnie używa słownictwa z obszaru: tradycje i zwyczaje. - Poprawnie posługuje się przyimkami miejsca (on, under, in front of, between, next to). - Zna zasady tworzenia i zawsze poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Zna i zawsze poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu równym używając struktury: as … as. - Zna i zawsze poprawnie stosuje przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Słabo zna zasady i z trudem, popełniając liczne błędy, stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu równym używając struktury: as … as. - Słabo zna zasady i z trudem, popełniając liczne błędy, stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu wyższym. - Słabo zna zasady tworzenia i z trudem, popełniając liczne błędy, tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi z czasownikiem be w czasie Past simple. - Słabo zna zasady tworzenia i z trudem, popełniając liczne błędy, tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi z różnymi czasownikami w czasie Past simple. - Słabo zna zasady tworzenia zdań twierdzących, przeczących i pytających ze strukturą There was / There were i popełnia liczne błędy. - Popełniając liczne błędy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Częściowo zna zasady i, czasem popełniając błędy, stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu równym używając struktury: as … as. - Częściowo zna zasady i, czasem popełniając błędy, stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu wyższym. - Częściowo zna zasady tworzenia i, czasem popełniając błędy, tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi z czasownikiem be w czasie Past simple. - Częściowo zna zasady tworzenia i, czasem popełniając błędy, tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi z różnymi czasownikami w czasie Past simple. - Częściowo zna zasady tworzenia zdań twierdzących, przeczących i pytających ze strukturą There was / There were i czasami popełnia odpowiedzi w czasie Present simple. - Zna i zazwyczaj poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu równym używając struktury: as … as. - Zna i zazwyczaj poprawnie stosuje przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu wyższym. - Zna zasady tworzenia i zazwyczaj poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi z czasownikiem be w czasie Past simple. - Zna zasady tworzenia i zazwyczaj poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi z różnymi czasownikami w czasie Past simple. - Zna zasady tworzenia zdań twierdzących, przeczących i pytających ze strukturą There was / There were i zazwyczaj poprawnie je tworzy. - Na ogół poprawnie stosuje przysłówki First, Then, Finally. - Zazwyczaj poprawnie stosuje zdania w trybie przymiotniki regularne i nieregularne w stopniu wyższym. - Zna zasady tworzenia i zawsze poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi z czasownikiem be w czasie Past simple. - Zna zasady tworzenia i zawsze poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi z różnymi czasownikami w czasie Past simple. - Zna zasady tworzenia zdań twierdzących, przeczących i pytających ze strukturą There was / There were i zawsze poprawnie je tworzy. - Poprawnie stosuje przysłówki First, Then, Finally. - Poprawnie stosuje zdania w trybie rozkazującym. Pisanie posiłków najbardziej popularnych wśród uczniów, wypowiada się na temat posiłków/lunchu w szkole, nazywa składniki potrawy oraz czynności, jakie trzeba wykonać podczas gotowania, promuje zdrowe żywienie, wyraża prośbę o podanie przepisu na potrawę; wypowiada się na temat czynności w przeszłości, opisuje czynności przeszłe z czasownikiem be, opisuje wygląd miejsca w przeszłości; opisuje sprzęty kuchenne, określa położenie sprzętów kuchennych stosując strukturę There was / There were. - Z trudem rozpoznaje i wymawia dźwięk /uː/. - Mimo pomocy, popełniając liczne błędy, nieudolnie tworzy bardzo proste wypowiedzi pisemne: podaje przepis na potrawę; wypowiada się na temat tradycyjnych posiłków w Polsce i Meksyku; opisuje czynności przeszłe z czasownikiem be; opisuje, co się gdzie znajdowało w posiłków najbardziej popularnych wśród uczniów, wypowiada się na temat posiłków/lunchu w szkole, nazywa składniki potrawy oraz czynności, jakie trzeba wykonać podczas gotowania, promuje zdrowe żywienie, wyraża prośbę o podanie przepisu na potrawę; wypowiada się na temat czynności w przeszłości, opisuje czynności przeszłe z czasownikiem be, opisuje wygląd miejsca w przeszłości; opisuje sprzęty kuchenne, określa położenie sprzętów kuchennych stosując strukturę There was / There were. - Czasami poprawnie rozpoznaje i wymawia dźwięk /uː/. - Sam lub z pomocą nauczyciela tworzy bardzo proste wypowiedzi pisemne: podaje przepis na potrawę; wypowiada się na temat tradycyjnych posiłków w Polsce i Meksyku; opisuje czynności przeszłe z czasownikiem be; opisuje, co się gdzie znajdowało w przeszłości stosując strukturę popularnych wśród uczniów, wypowiada się na temat posiłków/lunchu w szkole, nazywa składniki potrawy oraz czynności, jakie trzeba wykonać podczas gotowania, promuje zdrowe żywienie, wyraża prośbę o podanie przepisu na potrawę; wypowiada się na temat czynności w przeszłości, opisuje czynności przeszłe z czasownikiem be, opisuje wygląd miejsca w przeszłości; opisuje sprzęty kuchenne, określa położenie sprzętów kuchennych stosując strukturę There was / There were. - Na ogół poprawnie rozpoznaje i wymawia dźwięk /uː/. - Popełniając nieliczne błędy niezakłócające komunikacji, tworzy krótkie wypowiedzi pisemne: podaje przepis na potrawę; wypowiada się na temat tradycyjnych posiłków w Polsce i Meksyku; opisuje czynności przeszłe z czasownikiem be; opisuje, uczniów, wypowiada się na temat posiłków/lunchu w szkole, nazywa składniki potrawy oraz czynności, jakie trzeba wykonać podczas gotowania, promuje zdrowe żywienie, wyraża prośbę o podanie przepisu na potrawę; wypowiada się na temat czynności w przeszłości, opisuje czynności przeszłe z czasownikiem be, opisuje wygląd miejsca w przeszłości; opisuje sprzęty kuchenne, określa położenie sprzętów kuchennych stosując strukturę There was / There were. - Poprawnie rozpoznaje i wymawia dźwięk /uː/. - Samodzielnie, stosując urozmaicone słownictwo, tworzy krótkie wypowiedzi pisemne: podaje przepis na potrawę; wypowiada się na temat tradycyjnych posiłków w Polsce i Meksyku; opisuje czynności przeszłe z czasownikiem be; opisuje, co się gdzie znajdowało w przeszłości stosując strukturę UNIT 6 Illnesses and injuries Znajomość środków - Słabo zna i z trudem podaje wymagane wyrazy na określenie samopoczucia, © Macmillan Polska 2019 - Częściowo zna i podaje wymagane wyrazy na określenie samopoczucia, - Zna i podaje większość wymaganych wyrazów na określenie samopoczucia, - Zna i z łatwością podaje wymagane wyrazy na określenie samopoczucia, Pisanie wydarzenie z przeszłości z wykorzystaniem czasowników regularnych i nieregularnych; opowiada o doznanym urazie lub kontuzji. - Z trudem, z dużą pomocą nauczyciela formułuje argumenty 'za' podaną tezą. - Z trudem rozpoznaje i popełniając liczne błędy stara się wymawiać 'ch' na początku wyrazu: / tʃ/, oraz /k/ na końcu wyrazu. - Mimo pomocy, popełniając liczne błędy, nieudolnie tworzy bardzo proste wypowiedzi pisemne: opisuje, jak często ktoś choruje; opisuje sposoby działania w zależności od różnych objawów chorobowych; wyjaśnia przyczynę swojej nieobecności; opisuje wydarzenia z przeszłości z wykorzystaniem czasowników regularnych i nieregularnych, przedstawia przebieg choroby z użyciem czasowników regularnych i nieregularnych; opisuje przyczyny i objawów czasowników regularnych i nieregularnych; opowiada o doznanym urazie lub kontuzji. - Z pomocą nauczyciela formułuje argumenty 'za' podaną tezą. - Czasami poprawnie rozpoznaje i często poprawnie wymawia 'ch' na początku wyrazu: / tʃ/, oraz /k/ na końcu wyrazu. - Sam lub z pomocą nauczyciela tworzy bardzo proste wypowiedzi pisemne: opisuje, jak często ktoś choruje; opisuje sposoby działania w zależności od różnych objawów chorobowych; wyjaśnia przyczynę swojej nieobecności; opisuje wydarzenia z przeszłości z wykorzystaniem czasowników regularnych i nieregularnych, przedstawia przebieg choroby z użyciem czasowników regularnych i nieregularnych; opisuje przyczyny i objawów opisuje wydarzenie z przeszłości z wykorzystaniem czasowników regularnych i nieregularnych; opowiada o doznanym urazie lub kontuzji. - Stara się samodzielnie formułować argumenty 'za' podaną tezą. - Na ogół poprawnie rozpoznaje i wymawia 'ch' - na początku wyrazu: / tʃ/, oraz /k/ na końcu wyrazu. - Popełniając nieliczne błędy niezakłócające komunikacji, tworzy krótkie wypowiedzi pisemne: opisuje, jak często ktoś choruje; opisuje sposoby działania w zależności od różnych objawów chorobowych; wyjaśnia przyczynę swojej nieobecności; opisuje wydarzenia z przeszłości z wykorzystaniem czasowników regularnych i nieregularnych, przedstawia przebieg choroby z użyciem czasowników regularnych i nieregularnych; opisuje czasowników regularnych i nieregularnych; opowiada o doznanym urazie lub kontuzji. - Sprawnie formułuje argumenty 'za' podaną tezą. - Poprawnie rozpoznaje i wymawia 'ch' - na początku wyrazu: / tʃ/, oraz /k/ na końcu wyrazu. - Samodzielnie, stosując urozmaicone słownictwo, tworzy krótkie wypowiedzi pisemne: opisuje, jak często ktoś choruje; opisuje sposoby działania w zależności od różnych objawów chorobowych; wyjaśnia przyczynę swojej nieobecności; opisuje wydarzenia z przeszłości z wykorzystaniem czasowników regularnych i nieregularnych, przedstawia przebieg choroby z użyciem czasowników regularnych i nieregularnych; opisuje przyczyny i objawów kontuzji; opisuje choroby i Znajomość środków językowych UNIT 7 Computers - Słabo zna i z trudem podaje wymagane słowa nazywające uczucia i emocje, umiejętności i zainteresowania; popełnia liczne błędy. - Słabo zna i z trudem nazywa czynności związane z ochroną środowiska naturalnego (korzystanie z używanego sprzętu informacyjnokomunikacyjnego), popełniając dość liczne błędy. - Słabo zna i z trudem nazywa formy spędzania czasu wolnego, popełniając liczne błędy. - Słabo zna i z trudem nazywa zjawiska społeczne (prace społeczne), popełniając liczne błędy. - Słabo zna i z trudem nazywa towary i ich cechy (ceny), popełniając liczne błędy. - Słabo zna i z trudem nazywa czynności związane z życiem szkoły, popełniając liczne błędy. - Słabo zna i z trudem stosuje słownictwo z obszaru: - Częściowo zna i podaje wymagane słowa nazywające uczucia i emocje, umiejętności i zainteresowania; czasem popełnia błędy. - Częściowo zna i nazywa czynności związane z ochroną środowiska naturalnego (korzystanie z używanego sprzętu informacyjnokomunikacyjnego), czasem popełniając błędy. - Częściowo zna i nazywa formy spędzania czasu wolnego, czasem popełniając błędy. - Częściowo zna i nazywa zjawiska społeczne (prace społeczne), czasem popełniając błędy. - Częściowo zna i nazywa towary i ich cechy (ceny), czasem popełniając błędy. - Częściowo zna i nazywa czynności związane z życiem szkoły, czasem popełniając błędy. - Częściowo zna i stosuje - Zna i podaje większość wymaganych słów nazywających uczucia i emocje, umiejętności i zainteresowania. - Zna i nazywa czynności związane z ochroną środowiska naturalnego (korzystanie z używanego sprzętu informacyjnokomunikacyjnego), popełniając nieliczne błędy. - Zna i nazywa formy spędzania czasu wolnego, popełniając nieliczne błędy. - Zna i nazywa zjawiska społeczne (prace społeczne), popełniając nieliczne błędy. - Zna i nazywa towary i ich cechy (ceny), popełniając nieliczne błędy. - Zna i nazywa czynności związane z życiem szkoły, popełniając nieliczne błędy. - Zna i prawie bez błędów stosuje słownictwo z - Zna i z łatwością podaje wymagane słowa nazywające uczucia i emocje, umiejętności i zainteresowania. - Zna i z łatwością nazywa czynności związane z ochroną środowiska naturalnego (korzystanie z używanego sprzętu informacyjnokomunikacyjnego). - Zna i z łatwością nazywa formy spędzania czasu wolnego. - Zna i z łatwością nazywa zjawiska społeczne (prace społeczne). - Zna i z łatwością nazywa towary i ich cechy (ceny). - Zna i z łatwością nazywa czynności związane z życiem szkoły. - Zna i z łatwością stosuje słownictwo z obszaru: korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych i technologii informacyjnokomunikacyjnej. - Zna i z łatwością nazywa czynności związane z trybem życia. - Zna zasady tworzenia i zawsze korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych i technologii informacyjnokomunikacyjnej, czasem popełniając błędy; popełnia liczne błędy. - Słabo zna i z trudem nazywa czynności związane z trybem życia, popełniając liczne błędy. - Popełniając liczne błędy, stara się tworzyć zdania z przymiotnikami w stopniu wyższym. - Słabo zna zasady tworzenia i z licznymi błędami tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Słabo zna zasady tworzenia zdań twierdzących, przeczących i pytających oraz krótkich odpowiedzi w czasie Past Simple. Popełnia liczne błędy. - Słabo zna zasady tworzenia i z licznymi błędami stara się tworzyć zdania twierdzące, przeczące, pytające i krótkie odpowiedzi w czasie Present perfect. - Rzadko poprawnie tworzy formę past participle czasowników regularnych i słownictwo z obszaru: korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych i technologii informacyjnokomunikacyjnej, czasem popełniając błędy. - Częściowo zna i nazywa czynności związane z trybem życia, czasem popełniając błędy. - Częściowo zna zasady tworzenia i zazwyczaj poprawnie tworzy zdania z przymiotnikami w stopniu wyższym. - Częściowo zna zasady tworzenia i z pewnymi błędami tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Częściowo zna zasady tworzenia i z niewielkimi błędami twory zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Past Simple. - Częściowo zna zasady tworzenia i z niewielkimi błędami tworzy zdania twierdzące, przeczące, pytające i krótkie odpowiedzi w czasie obszaru: korzystanie z podstawowych urządzeń technicznych i technologii informacyjnokomunikacyjnej. - Zna i nazywa czynności związane z trybem życia, popełniając nieliczne błędy. - Zna zasady tworzenia i zazwyczaj poprawnie tworzy zdania z przymiotnikami w stopniu wyższym. - Zna zasady tworzenia i zazwyczaj poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Zna zasady tworzenia i zazwyczaj poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Past Simple. - Zna zasady tworzenia i zazwyczaj poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące, pytające i krótkie odpowiedzi w czasie Present perfect. - Na ogół poprawnie tworzy formę past participle czasowników regularnych i poprawnie tworzy zdania z przymiotnikami w stopniu wyższym. - Zna zasady tworzenia i zawsze poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Dobrze zna zasady tworzenia zdań twierdzących, przeczących i pytających oraz krótkich odpowiedzi w czasie Past Simple i poprawnie je stosuje. - Zna zasady tworzenia i zawsze poprawnie tworzy zdania twierdzące, przeczące, pytające i krótkie odpowiedzi w czasie Present perfect. - Zawsze poprawnie tworzy formę past participle czasowników regularnych i nieregularnych. - Zna wszystkie wymagane czasowniki nieregularne. - Poprawnie formułuje zasady/reguły zachowania w trybie rozkazującym. - Zna zasady tworzenia pytań z czasownikiem modalnym can i zawsze poprawnie tworzy pytania o to, do czego mogą być wykorzystane określone sprzęty, oraz odpowiada na te pytania. - Zna znaczenie czasownika Czytanie Mówienie - Ma trudności z rozumieniem ogólnego sensu prostych tekstów lub fragmentów tekstu. - Mimo pomocy z trudem znajduje w tekście określone informacje, przy wyszukiwaniu złożonych informacji popełnia liczne błędy. - Mimo pomocy nieudolnie tworzy proste wypowiedzi ustne, popełniając liczne błędy zaburzające komunikację: nazywa elementy sprzętu komputerowego oraz podstawowe czynności podczas obsługi komputera, porównuje sprzęt komputerowy, wypowiada się na temat zasad zachowania w pracowni komputerowej; opisuje swoje zainteresowanie grami komputerowymi; wypowiada się na temat czynności i wydarzeń, które miały miejsce niedawno, między jakimś momentem w przeszłości a chwilą obecną; nazywa swoje emocje z podaniem przyczyny; bierze udział w - Na ogół rozumie ogólny sens prostych tekstów lub fragmentów tekstu. - Z niewielką pomocą na ogół znajduje w tekście określone informacje, przy wyszukiwaniu złożonych informacji czasem popełnia błędy. - Sam lub z pomocą nauczyciela tworzy proste wypowiedzi ustne, popełniając dość liczne błędy częściowo zaburzające komunikację: nazywa elementy sprzętu komputerowego oraz podstawowe czynności podczas obsługi komputera, porównuje sprzęt komputerowy, wypowiada się na temat zasad zachowania w pracowni komputerowej; opisuje swoje zainteresowanie grami komputerowymi; wypowiada się na temat czynności i wydarzeń, które miały miejsce niedawno, między jakimś momentem w przeszłości a chwilą obecną; nazywa swoje emocje z podaniem - Na ogół rozumie ogólny sens prostych i bardziej złożonych tekstów lub fragmentów tekstu. - Na ogół znajduje w tekście określone informacje, przy wyszukiwaniu złożonych informacji zdarza mu się popełniać błędy. - Popełniając nieliczne, niezakłócające komunikacji błędy, tworzy proste i złożone wypowiedzi ustne: nazywa elementy sprzętu komputerowego oraz podstawowe czynności podczas obsługi komputera, porównuje sprzęt komputerowy, wypowiada się na temat zasad zachowania w pracowni komputerowej; opisuje swoje zainteresowanie grami komputerowymi; wypowiada się na temat czynności i wydarzeń, które miały miejsce niedawno, między jakimś momentem w przeszłości a chwilą obecną; nazywa swoje emocje z podaniem - Bez trudu rozumie ogólny sens prostych i bardziej złożonych tekstów i fragmentów tekstu. - Z łatwością samodzielnie znajduje w tekście podstawowe oraz złożone informacje. - Używając bogatego słownictwa tworzy proste i złożone wypowiedzi ustne: nazywa elementy sprzętu komputerowego oraz podstawowe czynności podczas obsługi komputera, porównuje sprzęt komputerowy, wypowiada się na temat zasad zachowania w pracowni komputerowej; opisuje swoje zainteresowanie grami komputerowymi; wypowiada się na temat czynności i wydarzeń, które miały miejsce niedawno, między jakimś momentem w przeszłości a chwilą obecną; nazywa swoje emocje z podaniem przyczyny; bierze udział w debacie. - Poprawnie rozpoznaje i wymawia dźwięki /aʊ/ i /ʌ/. UNIT 8 Outdoor activities Znajomość środków - Słabo zna i z trudem podaje formy spędzania wolnego czasu; popełnia liczne błędy. - Częściowo zna i podaje formy spędzania wolnego czasu; czasami popełnia błędy. - Zna i, popełniając drobne błędy, podaje formy spędzania wolnego czasu. - Zna i z łatwością podaje formy spędzania wolnego czasu. językowych - Słabo zna i z trudem nazywa wydarzenia społeczne (cleanups, best recycling awards); popełnia liczne błędy. - Słabo zna i z trudem stosuje słownictwo z obszarów: wycieczki, zwiedzanie, baza; popełnia liczne błędy. - Słabo zna i z trudem stosuje słownictwo z obszarów: uprawianie sportu, dyscypliny sportu, sprzęt sportowy; popełnia liczne błędy. - Słabo zna i z trudem stosuje słownictwo z obszarów: zagrożenie i ochrona środowiska naturalnego, krajobraz; czasami popełnia błędy; popełnia liczne błędy. - Słabo zna zasady tworzenia i popełniając liczne błędy, buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Słabo zna zasady tworzenia i popełniając liczne błędy, buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present continuous. - Słabo zna zasady tworzenia i popełniając liczne błędy, buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz - Częściowo zna i nazywa wydarzenia społeczne (cleanups, best recycling awards); czasami popełnia błędy. - Częściowo zna i stosuje słownictwo z obszarów: wycieczki, zwiedzanie, baza; czasami popełnia błędy. - Częściowo zna i stosuje słownictwo z obszarów: uprawianie sportu, dyscypliny sportu, sprzęt sportowy; czasami popełnia błędy. - Częściowo zna i stosuje słownictwo z obszarów: zagrożenie i ochrona środowiska naturalnego, krajobraz; czasami popełnia błędy. - Częściowo zna zasady tworzenia i popełniając błędy, buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Częściowo zna zasady tworzenia i popełniając błędy, buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present continuous. - Częściowo zna zasady tworzenia i popełniając błędy, buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz - Zna i, popełniając drobne błędy, nazywa wydarzenia społeczne (clean-ups, best recycling awards). - Zna i, popełniając drobne błędy, stosuje słownictwo z obszarów: wycieczki, zwiedzanie, baza noclegowa. - Zna i, popełniając drobne błędy, stosuje słownictwo z obszarów: uprawianie sportu, dyscypliny sportu, sprzęt sportowy. - Zna i, popełniając drobne błędy, stosuje słownictwo z obszarów: zagrożenie i ochrona środowiska naturalnego, krajobraz. - Zna zasady tworzenia i na ogół poprawnie buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Zna zasady tworzenia i na ogół poprawnie buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present continuous. - Zna zasady tworzenia i na ogół poprawnie buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz - Zna i z łatwością nazywa wydarzenia społeczne (cleanups, best recycling awards). - Zna i z łatwością stosuje słownictwo z obszarów: wycieczki, zwiedzanie, baza noclegowa. - Zna i z łatwością stosuje słownictwo z obszarów: uprawianie sportu, dyscypliny sportu, sprzęt sportowy. - Zna i z łatwością stosuje słownictwo z obszarów: zagrożenie i ochrona środowiska naturalnego, krajobraz. - Zna dobrze zasady tworzenia i z łatwością buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present simple. - Zna dobrze zasady tworzenia i z łatwością buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Present continuous. - Zna dobrze zasady tworzenia i z łatwością buduje zdania twierdzące, przeczące i pytające oraz krótkie odpowiedzi w czasie Past simple. - Poprawnie tworzy formę past Reagowanie właśnie się wydarzyło; opisuje czynności wykonane przed chwilą; formułuje propozycję, przyjmuje propozycję, odrzuca propozycję; opisuje miejsce, w którym istniało zagrożenie dla środowiska; wypowiada się na temat czynności, których nigdy się nie wykonało lub które się właśnie wykonało; pyta o to, czy kiedykolwiek wykonało się jakąś czynność; pisze ogłoszenie, w którym informuje o planowanej akcji ekologicznej. - Nieudolnie reaguje w prostych sytuacjach, popełniając liczne błędy: uzyskuje i przekazuje informacje odnośnie czynności, które się kiedykolwiek wykonało (ever), które się właśnie wykonało (just) i których się nigdy nie wykonało (never); uzyskuje i przekazuje informacje odnośnie aktywnego wypoczynku i doświadczeń opisuje czynności wykonane przed chwilą; formułuje propozycję, przyjmuje propozycję, odrzuca propozycję; opisuje miejsce, w którym istniało zagrożenie dla środowiska; wypowiada się na temat czynności, których nigdy się nie wykonało lub które się właśnie wykonało; pyta o to, czy kiedykolwiek wykonało się jakąś czynność; pisze ogłoszenie, w którym informuje o planowanej akcji ekologicznej; dość liczne błędy częściowo zakłócają komunikację. - Reaguje w prostych sytuacjach, często popełniając błędy: uzyskuje i przekazuje informacje odnośnie czynności, które się kiedykolwiek wykonało (ever), które się właśnie wykonało (just) i których się nigdy nie wykonało (never); uzyskuje i przekazuje informacje odnośnie aktywnego wypoczynku i doświadczeń z nim związanych oraz na ktoś właśnie zrobił i co właśnie się wydarzyło; opisuje czynności wykonane przed chwilą; formułuje propozycję, przyjmuje propozycję, odrzuca propozycję; opisuje miejsce, w którym istniało zagrożenie dla środowiska; wypowiada się na temat czynności, których nigdy się nie wykonało lub które się właśnie wykonało; pyta o to, czy kiedykolwiek wykonało się jakąś czynność; pisze ogłoszenie, w którym informuje o planowanej akcji ekologicznej. - Popełniając nieliczne błędy, reaguje w prostych i bardziej złożonych sytuacjach: uzyskuje i przekazuje informacje odnośnie czynności, które się kiedykolwiek wykonało (ever), które się właśnie wykonało (just) i których się nigdy nie wykonało (never); uzyskuje i przekazuje informacje odnośnie aktywnego wypoczynku i właśnie się wydarzyło; opisuje czynności wykonane przed chwilą; formułuje propozycję, przyjmuje propozycję, odrzuca propozycję; opisuje miejsce, w którym istniało zagrożenie dla środowiska; wypowiada się na temat czynności, których nigdy się nie wykonało lub które się właśnie wykonało; pyta o to, czy kiedykolwiek wykonało się jakąś czynność; pisze ogłoszenie, w którym informuje o planowanej akcji ekologicznej. - Swobodnie i bezbłędnie lub niemal bezbłędnie reaguje w prostych i złożonych sytuacjach: uzyskuje i przekazuje informacje odnośnie czynności, które się kiedykolwiek wykonało (ever), które się właśnie wykonało (just) i których się nigdy nie wykonało (never); uzyskuje i przekazuje informacje odnośnie aktywnego wypoczynku i doświadczeń z nim	<urn:uuid:6e82b382-39ca-47f7-93d4-625c76fbda8f>	finepdfs	3.427734	CC-MAIN-2023-06	https://sp107krakow.pl/dokumenty/ang%206.pdf	2023-01-30T17:57:56+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-06/segments/1674764499826.71/warc/CC-MAIN-20230130165437-20230130195437-00735.warc.gz	561,368,338	0.999949	0.99999	0.99999	[ "pol_Latn", "unknown", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2162, 2165, 2193, 5642, 6457, 9728, 10142, 13005, 16066, 19179, 22350, 22715, 25569, 28322, 31578, 34509, 34851, 38322, 41349 ]	1	0
Data wydruku: www: Tel: E-mail: uzywanemotorpol.pl 717789829 firstname.lastname@example.org Kontakt: Wymieniony rozrząd, akumulator / Duży serwis/ Fv23% / Salon Polska! 117 900 PLN Marka Skoda Typ nadwozia SUV Rok produkcji 2019 Kolor Niebieski Finansowanie Tak Pojemność skokowa 1968 Skrzynia Automatyczna Kraj pochodzenia Polska Numer rejestracyjny pojazdu WE172XH Bezwypadkowy Tak Liczba miejsc 5 VIN (na stronę) TMBLK7NS1L8503696 5 Model Kodiaq Typ paliwa Diesel Przebieg 147122 VAT faktura Tak Leasing Tak Moc 190 Napęd 4x4 (dołączany automatycznie) Data pierwszej rejestracji 2019-09-26 Pierwszy właściciel Tak Serwisowany w ASO Tak Liczba drzwi 5 Apple CarPlay Zestaw głośnomówiący Tapicerka materiałowa Podłokietniki - tył Zmiana biegów w kierownicy Czujnik deszczu Lampy przednie w technologii LED Lusterka boczne ustawiane elektrycznie Światła do jazdy dziennej Felgi aluminiowe 18 Android Auto Interfejs Bluetooth Gniazdo USB Podgrzewany fotel kierowcy Kierownica skórzana Keyless entry Elektryczne szyby przednie Kontrola odległości z przodu (przy parkowaniu) Podgrzewane lusterka boczne Lampy przeciwmgielne Opony zimowe Poduszka powietrzna kierowcy Poduszka powietrzna pasażera Boczne poduszki powietrzne - przód Kurtyny powietrzne - tył Motorpol Wrocław- największy na Dolnym Śląsku autoryzowany salon i serwis marek Volkswagen, Seat, Cupra i Skoda. aleja Karkonoska 81 53-015 Wrocław Oferowany samochód pochodzi z oferty UŻYWANE CERTYFIKOWANE. UŻYWANE CERTYFIKOWANE to program odkupu i sprzedaży wyselekcjonowanych i sprawdzonych samochodów używanych z gwarancją. Oprócz możliwości zakupu sprawdzonego auta używanego w doskonałym stanie technicznym zyskujesz okazję do sprzedaży lub zamiany posiadanego samochodu na nowszy niezależnie od jego stanu, rocznika i modelu. _________________________________________________________________________________ ROCZNA GWARANCJA na samochód W CENIE Do każdego auta dołączamy certyfikat jakości oraz protokół kontroli pojazdu! Model: Skoda Kodiaq Ambition Wersja silnikowa: 2.0 TDI 190KM Skrzynia biegów: automatyczna Napęd: 4X4 (dołączany automatycznie) Kolor lakieru: niebieski " Błękit Lava", metalik Kolor tapicerki: czarna, materiałowa Istotne informacje o aucie: Forma sprzedaży: Faktura VAT 23%1 właścicielSalon PolskaBezwypadkowyAuto serwisowane w ASOKupujący zwolniony z opłaty skarbowej 2%Samochód po dużym serwisie mechanicznym wraz z wymianą rozrządu !!!Przyjmujemy w rozliczeniu samochody wszystkich marek i w każdym stanie, skontaktuj się z nami - wycenimy Twój samochód!!! Oferta nr: 30 __________________________________________________________________________________ Dostępne formy finansowania Volkswagen Financial Services: 1. Kredyt 2. Leasing* Program UŻYWANE CERTYFIKOWANE to nie tylko najwyższa jakość aut używanych, ale również szereg dodatkowych korzyści: - wyselekcjonowane samochody - sprawdzony przebieg i pochodzenie - sprawdzony stan techniczny - profesjonalne przygotowanie auta - jazda próbna Radio Ekran dotykowy Podgrzewany fotel pasażera Kierownica ze sterowaniem radia Keyless Go Elektryczne szyby tylne Kontrola odległości z tyłu (przy parkowaniu) Ogranicznik prędkości System Start/Stop ABS Poduszka kolan kierowcy Isofix (punkty mocowania fotelika dziecięcego) Klimatyzacja automatyczna, dwustrefowa Podłokietniki - przód Kierownica wielofunkcyjna Uruchamianie silnika bez użycia kluczyków Tempomat Kamera parkowania tył Kontrola trakcji Elektroniczna kontrola ciśnienia w oponach ESP Kurtyny powietrzne - przód 924 2024-08-15 Powered by TCPDF (www.tcpdf.org) - gwarancja - dedykowane opcje finansowania - samochód w rozliczeniu - prawo do wymiany - personalizacja pojazdu - gwarancja mobilności Zapraszamy Państwa serdecznie do naszego salonu na jazdę próbną. Ogłoszenie jest ważne do czasu sprzedaży danego pojazdu. Niniejsze ogłoszenie jest wyłącznie informacją handlową i nie stanowi oferty w myśl art. 66, § 1. Kodeksu Cywilnego. Sprzedający nie odpowiada za ewentualne błędy lub nieaktualność ogłoszenia. *Możliwość leasingowania samochodu jest uzależniona od danego egzemplarza	<urn:uuid:706b07f5-c9b5-4a6d-856a-74ca77ef0927>	finepdfs	1.030273	CC-MAIN-2024-33	https://uzywanemotorpol.pl/doc/7b3b9666f13ca755ed98/ulotka/index/924?	2024-08-15T05:17:49+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-33/segments/1722641151918.94/warc/CC-MAIN-20240815044119-20240815074119-00002.warc.gz	475,133,785	0.999673	0.999603	0.999603	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 3649, 4213 ]	1	0
Ogólne Warunki Handlowe FILTROPOL z dnia 01-12-2009 I. Postanowienia wstępne 1. Ogólne Warunki Handlowe regulują obowiązujące stosunki pomiędzy FILTROPOL (dalej: Sprzedawca) i Klientami (dalej: Kupujący). 2. Niżej podane Ogólne Warunki Handlowe mają pierwszeostwo przed innymi warunkami handlowymi, zwłaszcza przed warunkami handlowymi Kupującego. 3. Jakiekolwiek odstępstwa od poniższych warunków są skuteczne wyłącznie w przypadku potwierdzenia przez obydwie strony. II. Oferty i kontraktacja 1. Umowy sprzedaży pomiędzy Sprzedawcą i Kupującym zostają zawarte w formie pisemnej. Każde zamówienie musi byd potwierdzone przez Sprzedawcę. Zamówienia niepotwierdzone nie powodują zawarcia umowy. 2. Postanowienia powyższe stosuje się również do wszelkich modyfikacji zamówienia przez Kupującego. 3. Jeżeli Sprzedawca pisemnie potwierdzi przyjęcie zamówienia i w potwierdzeniu tym wprowadzi modyfikacje w stosunku do złożonego zamówienia, niezmieniające w sposób istotny warunków, strony wiąże umowa o treści określonej w potwierdzeniu przyjęcia zamówienia, chyba, że Kupujący niezwłocznie sprzeciwi się temu na piśmie. III. Przedmiot dostawy 1. Przedmiot dostawy jest określony w umowie sprzedaży. IV. Cena 1. Jeżeli nie zostało w umowie wyraźnie określone inaczej, cena umowna za towar obejmuje również opakowania. 2. Cena umowna nie obejmuje podatku od towarów i usług (VAT), który jest doliczany zgodnie z bezwzględnie obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa podatkowego. V. Warunki płatnicze 1. Opłaty za towar są dokonywane przez Kupującego przed odebraniem towaru („z góry) albo po odebraniu towaru („z dołu"), w zależności od postanowieo umowy. 2. Opłata „z góry" jest realizowana na podstawie faktury zaliczkowej (pro-forma) wystawionej przez FILTROPOL, numer faktury zaliczkowej oznacza symbol zmienny uiszczenia. Odbiór zamówionego towaru jest możliwy dopiero wtedy, gdy kwota ceny wpłynie na rachunek bankowy Sprzedawcy. 3. Opłata „z dołu" oznacza płatnośd kwoty ceny przez Kupującego po odebraniu towaru, na podstawie wystawionej przez Sprzedawcę faktury VAT. 4. Faktura, o której mowa wyżej w ust.3 określa standardowy termin płatności do 14 dni od dnia wydania towaru Kupującemu, chyba, że strony w umowie postanowiły inaczej. W przypadku opóźnienia w zapłacie ceny Kupujący jest zobowiązany do opłacenia odsetek umownych w wysokości 0, 033% kwoty ceny wraz z podatkiem od towarów i usług (VAT) za każdy rozpoczęty dzieo opóźnienia. 5. Jeżeli Kupujący ma wobec Sprzedawcy dotychczas niespłacone zobowiązania, Sprzedawca jest uprawniony do zaliczenia dokonanych wpłat na poczet wcześniejszych zobowiązao Kupującego wobec Sprzedawcy. W takim przypadku Sprzedawca pisemnie informuje Kupującego o dokonanym zaliczeniu otrzymanej wpłaty. VI. Warunki dostawy 1. Jeśli nie uzgodniono inaczej, warunkiem dostawczym jest EXW Tarnowskie Góry (Incoterms 2000). 2. Wszelkie uzgodnienia o terminach dostaw muszą byd wykonane w formie pisemnej. Opóźnienie dostaw i usług w wyniku okoliczności, które wykluczają odpowiedzialnośd Sprzedawcy, uprawniają Sprzedawcę do zmiany terminów dostaw przedłużając je o czas trwania takiej okoliczności. 3. Kupujący odbiera towar wyłącznie za pośrednictwem osób, uprawnionych do jego reprezentowania albo posiadających pisemne pełnomocnictwo Kupującego do dokonania określonej czynności, podając czytelnie ich imię i nazwisko. 4. Podpisem Kupujący potwierdza odbiór dostawy w podanej ilości i rodzaju i jednocześnie poświadcza, że dostarczony towar jest bez widocznych wad. 5. O widocznych różnicach w ilości czy rodzaju towaru należy bezzwłocznie pisemnie poinformowad Sprzedawcę ewentualnie przewoźnika natychmiast po stwierdzeniu niezgodności z dołączonym dokumentem. O wadach ukrytych zaś natychmiast po ich stwierdzeniu. VII. Przejście własności 1. Towar przechodzi na własnośd Kupującego dopiero przez zapłacenie pełnej ceny sprzedaży wraz z podatkiem od towarów i usług (VAT). 2. Kupujący przyjmuje do wiadomości, że w przypadku nie uiszczenia pełnej ceny sprzedaży wraz z podatkiem od towarów i usług (VAT) w terminie określonym w fakturze VAT, Kupującemu nie wolno, aż do momentu zapłaty, rozporządzad w jakikolwiek sposób otrzymanym od Sprzedawcy towarem. VIII. Gwarancje 1. Sprzedawca gwarantuje bezawaryjną pracę produktów. Okres gwarancji, w którym Kupujący ma prawo do wniesienia roszczeo z tytułu wady towaru przy spełnieniu zwykłych lub osobno podanych warunków magazynowania i zastosowania, wynosi 3 miesiące, jeżeli nie został na dokumencie sprzedaży lub w umowie podany dłuższy czas. 2. Kupujący zobowiązuje się do pisemnego powiadomienia Sprzedawcy o wszelkich ewentualnych wadach bezzwłocznie po ich stwierdzeniu. 3. W przypadku roszczeo z tytułu wad towaru Kupujący ma prawo: a) zażądad usunięcia wad przez naprawę towaru, jeżeli towar można naprawid. Sprzedawca może według swojej własnej decyzji zamiast naprawy dostarczyd towar wolny od wad, b) zażądad dostarczenia zastępczego towaru jednakowego typu i ilości, jeżeli wady nie można naprawid, c) zażądad odpowiedniego obniżenia ceny. 4. Kupujący może dochodzid roszczeo w kolejności określonej w ust.3., jeżeli okaże się, że wad towaru nie można usunąd lub, że z ich naprawą byłyby połączone niewspółmiernie wysokie koszty, Kupujący może żądad dostarczenia zastępczego towaru jednakowego typu i ilości, jeżeli takie wymaganie będzie zaadresowane do Sprzedawcy bezzwłocznie po powiadomieniu Kupującego przez Sprzedawcę o zaistnieniu opisanej wyżej sytuacji. 5. W przypadku dostarczenia przez Sprzedawcę towaru zastępczego, Kupujący ma obowiązek zwrócid Sprzedawcy, na jego koszt, towar wymieniany w stanie, w jakim był on dostarczony Kupującemu. Sprzedawca może według własnej decyzji, po wcześniejszym uzgodnieniu z Kupującym, dostarczyd zastępczy towar innego typu, ale z podobnymi cechami i podobnymi lub wyższymi parametrami. 6. Sprzedawca ponosi jedynie koszty wymiany towaru albo wymiany czy naprawy wadliwej części, jeśli czynności te odbywają się w siedzibie Sprzedawcy. 7. Kupujący traci uprawnienia z tytułu gwarancji w wypadku, kiedy wada powstała w wyniku nieodpowiedniego zastosowania, magazynowania lub manipulacji ze strony Nabywcy, a także w przypadku uszkodzenia oznaczeo znamionowych świadczących o typie urządzenia. W szczególności Kupujący traci uprawnienia z tytułu gwarancji w przypadku użytkowania towaru w sposób niezgodny z jego specyfikacją techniczną albo zastosowanie w takiej aplikacji, dla jakiej towar nie jest przeznaczony, jeżeli Sprzedawca pisemnie nie wyraził na to zgody i nie przedstawił dodatkowych warunków, które takie zastosowanie umożliwi. 8. W przypadku nieuzasadnionej reklamacji lub stwierdzonej utraty uprawnieo z tytułu gwarancji, Kupujący ponosi wszelkie koszty związane z transportem towaru od Kupującego do Sprzedawcy oraz jego zwrotu. W przypadku niedostarczenia przez Kupującego pełnych informacji o rodzaju wady, Sprzedający zastrzega sobie prawo do obciążenia Kupującego kosztami ekspertyzy technicznej sprzętu. 9. Gwarancja nie dotyczy wszelkich szkód Kupującego wynikających z wad towaru i utraconych korzyści. Sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności za szkodę, chyba, że szkodę tę wyrządził Kupującemu umyślnie. Przepis niniejszy nie uchybia regulacjom Kodeksu Cywilnego dotyczącym odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. 10. Uprawnienia Kupującego z tytułu rękojmi za wady są wyłączone. IX. Postanowienia końcowe 1. Strony umowy zobowiązują się, że informacje, które uzyskają w związku z realizacją umowy, nie będą, bez poprzedzającej zgody, wykorzystane do innych celów, niż do wypełnienia obowiązków odpowiedniej umowy sprzedaży. Poza tym strony zobowiązują się, że będą takie informacje przechowywad w tajemnicy. 2. W sprawach nieuregulowanych przez umowę sprzedaży oraz wyżej wymienione Ogólne Warunki Handlowe mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego. 3. Wszelkie kwestie sporne, które mogą wyniknąd z umów sprzedaży zawartych według niniejszych Ogólnych Warunków Handlowych albo w związku z nimi, będą rozwiązywane przede wszystkim przez pertraktacje i wzajemne porozumienie. Jeżeli taki sposób nie będzie możliwy, rozstrzyganie kwestii spornych podlegad będzie przed Sądem Arbitrażowym przy Regionalnej Izbie Gospodarczej w Katowicach, według regulaminu tego Sądu.	<urn:uuid:774dabe6-1ebb-4533-94cc-47ef51a43386>	finepdfs	1.070313	CC-MAIN-2022-27	http://www.sklep.filtropol.pl/images/pdf/ogolne_warunki_handlowe.pdf	2022-07-01T04:52:19+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-27/segments/1656103920118.49/warc/CC-MAIN-20220701034437-20220701064437-00758.warc.gz	105,488,745	0.999987	0.99999	0.99999	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1510, 3779, 7407, 8298 ]	1	1
ZARZĄDZENIE Nr 2/2019 Wójta Gminy Solec nad Wisłą z dnia 10 stycznia 2019 r. w sprawie: wprowadzenia Regulaminu funkcjonowania monitoringu wizyjnego na terenie Urzędu Gminy w Solcu nad Wisłą oraz obszarze miejscowości Solec nad Wisłą Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 14, 9a, 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2500), art. 22\textsuperscript{2} ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz. U. z 2018 poz. 1629), art. 6 ust. 1 lit. e Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE zarządzam co następuje: § 1 Wprowadza się Regulamin funkcjonowania monitoringu wizyjnego na terenie Urzędu Gminy w Solcu nad Wisłą oraz obszarze miejscowości Solec nad Wisłą stanowiący załącznik do niniejszego zarządzenia. § 2 Nadzór nad realizacją zarządzenia powierza się Sekretarzowi Gminy. § 3 Pracowników Urzędu zobowiązuję się do zapoznania z zapisami niniejszego regulaminu oraz załącznikami. § 4 Regulamin monitoringu wraz z załącznikami zostanie zamieszczony na stronie BIP tut. Urzędu. § 5 Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. \[\text{WÓJT}\] mgr Marek Szymczyk REGULAMIN funkcjonowania monitoringu wizyjnego na terenie Urzędu Gminy w Solcu nad Wisłą oraz obszarze miejscowości Solec nad Wisłą § 1 1. Regulamin określa zasady funkcjonowania monitoringu wizyjnego zwanego dalej „monitoringiem” obejmującego ciągi komunikacyjne wewnątrz budynku oraz teren przyległy do Urzędu, obszar Otwartej Strefy Aktywności obok Gminnego Ośrodka Kultury w Solcu nad Wisłą, a także salę Gminnego Ośrodka Kultury podczas sesji Rady Gminy, reguły rejestracji i zapisu informacji, sposób zabezpieczenia oraz możliwość udostępniania zgromadzonych danych. 2. Monitoring stanowi własność Urzędu Gminy w Solcu nad Wisłą. § 2 1. Celem instalacji monitoringu jest zapewnienia bezpieczeństwa oraz ochrony mienia na terenie Urzędu Gminy w Solcu nad Wisłą oraz obszarze miejscowości Solec nad Wisłą. 2. W celu realizacji zasady jawności działalności organów gminy zgodnie z art. 11b, art. 20 ust. 1b Ustawy o samorządzie gminnym zamontowany jest monitoring sali Gminnego Ośrodka Kultury w Solcu nad Wisłą. Rejestrowane odbywa się wyłącznie podczas obrad sesji Rady Gminy i obejmuje dźwięk oraz obraz. Zarejestrowany obraz i dźwięk z przebiegu sesji stanowi informację publiczną i jest powszechnie dostępny, w tym w Biuletynie Informacji Publicznej. § 3 1. System monitoringu wizyjnego obejmuje w szczególności kamery, okablowanie i oprogramowanie, a ponadto stanowisko odbierające obraz z kamer. Miejscem, w którym znajduje się stanowisko jest określone w Załączniku nr 1 do regulaminu. 2. Urząd Gminy posiada monitoring wewnętrzny (wewnątrz budynku Urzędu) oraz zewnętrzny (obejmujący obszar wokół budynku Urzędu Gminy). 3. Monitoring podlega nadzorowi przez Sekretarza Gminy. § 4 1. Monitoring funkcjonuje całodobowo. W godzinach pracy Urzędu dostęp do podglądu na żywo z kamer ma Sekretarz Gminy. 2. Rejestracji i zapisów na nośniku danych podlega obraz z kamer systemu monitoringu wizyjnego. 3. Dane pochodzące z nagrani umożliwiające identyfikację osoby, zarejestrowane i przechowywane uważane są za dane osobowe, w rozumieniu Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych. Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych – monitoring wizyjny stanowi załącznik nr 2 do niniejszego Regulaminu. 4. Rejestracji kamer nie podlegają obszary, w których nie jest wykonywana praca tj. pomieszczenia socjalne, toalety. Nie obejmuje także swoim zasięgiem bezpośrednich stanowisk pracy pracowników Urzędu, z wyłączeniem sprzężaczki. 5. Nagrania z monitoringu przechowywane są od 30 do 60 dni, a następnie są kasowane poprzez automatyczne nadpisanie. 6. Spis miejsc, w których zainstalowane są elementy systemu monitoringu oraz miejsce ich zapisu, stanowi załącznik nr 1 do niniejszego regulaminu. § 5 1. Monitoring ma służyć przede wszystkim działalności prewencyjnej. 2. Udostępnianie nagrań jest możliwe uprawnionym organom lub instytucjom, np. Policji, sądom i prokuratorom itd., po wskazaniu przez nie podstawy faktycznej oraz prawnej, a pozostałym podmiotom - w przypadku wykazania przez nie istnienia interesu prawnego w udostępnieniu. Udostępnienie następuje po wyrażeniu zgody przez Wójta Gminy Solec nad Wisłą. 3. Informacja o prowadzeniu monitoringu wizyjnego jest przekazana za pomocą tabliczek informacyjnych. 4. Dane zapisane na nośniki nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. 5. Udostępnianie nagrań z monitoringu jest ewidencjonowane w „Rejestrze udostępnionych nagrań z monitoringu Urzędu Gminy w Solcu nad Wisłą oraz obszarze miejscowości Solec nad Wisłą”, prowadzonym przez Sekretarza Gminy. § 6 W miarę potrzeb, a także możliwości elementy systemu monitoringu będą udoskonalane, wymieniane i rozszerzane. § 7 Regulamin wchodzi w życie z dniem podpisania przez Wójta Gminy Solec nad Wisłą. Wykaz miejsc, w których znajdują się kamery monitoringu: 1. Jedna kamera na holu przy wejściu do Referatu Finansowego w Urzędzie Gminy w Solcu nad Wisłą. 2. Jedna kamera na holu przy wejściu od strony Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Solcu nad Wisłą. 3. Jedna kamera zewnętrzna na budynku Urzędu Gminy w Solcu nad Wisłą przy skrzyżowaniu ulic Rynek i Plac Bolesława Śmiałego. 4. Jedna kamera zewnętrzna monitorująca Otwartą Strefę Aktywności przy Gminnym Ośrodku Kultury w Solcu nad Wisłą. 5. Jedna kamera w Sali Gminnego Ośrodka Kultury w Solcu nad Wisłą rejestrująca obraz i dźwięk podczas sesji Rady Gminy w Solcu nad Wisłą. 6. Miejsce przechowywania danych – pokój nr 3 (pokój Sekretarza Gminy). KLAUZULA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH Z MONITORINGU WIZYJNEGO URZĘDU GMINY W SOŁCU NAD WISŁĄ Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, uprzejmie informuję się, że: 1) Administratorem Pani/Pana danych osobowych pochodzących z systemu monitoringu wizyjnego jest Wójt Gminy Solec nad Wisłą Marek Szymczyk, tel. (48)37-61-266, 2) Inspektorem Ochrony Danych jest Roksana Dąbrowska-Czerwonka, e-mail: email@example.com, tel. (48)37-61-266, pokój nr 4, 3) Pozyskane dane osobowe przetwarzane będą w celu spełnienia obowiązku ustawowego (zapewnienie porządku, bezpieczeństwa i mienia na określonym terenie) – art. 22\textsuperscript{2} ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 9a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, 4) W niektórych sytuacjach Pana/Pani dane osobowe mogą być udostępniane. Będziemy przekazywać dane wyłącznie podmiotom uprawnionym do ich otrzymywania na podstawie przepisów prawa np. Policja, Prokuratura w związku z prowadzonymi postępowaniami, 5) Pana/Pani dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego/organizacji międzynarodowej, 6) Pana/Pani dane osobowe będą przechowywane przez okres od 30 do 60 dni, 7) Przysługuje Pani/Panu prawo do wglądu i poprawy przetwarzanych danych osobowych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, 8) Posiada Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych z siedzibą w Warszawie w przypadku przetwarzania danych osobowych z naruszeniem przepisów o ochronie danych osobowych, 9) Pozyskane dane osobowe nie podlegają zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji, w tym profilowaniu.	<urn:uuid:97eb3bdd-e94b-4a49-aaec-8623f0a53c94>	finepdfs	1.480469	CC-MAIN-2021-21	http://www.bip.solec.pl/upload/Zarz%C4%85dzenie%20nr%2022019%20W%C3%B3jta%20Gminy%20Solec%20nad%20Wis%C5%82%C4%85.pdf	2021-05-12T13:24:28+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-21/segments/1620243990929.24/warc/CC-MAIN-20210512131604-20210512161604-00414.warc.gz	64,584,060	0.999939	0.999965	0.999965	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1342, 4095, 5350, 6056, 7948 ]	1	1
O NAS Kamil Markiewicz (właściciel) – absolwent germanistyki (specjalizacja literaturoznawstwo) i stosunków międzynarodowych (specjalizacja integracja europejska) na Uniwersytecie Warszawskim. Stypendysta Deutscher Akademischer Austauschdienst (DAAD) i Katholischer Akademischer AusländerDienst (KAAD) na uniwersytetach w Berlinie, Konstancji i Halle nad Soławą. Tłumacz ustny i pisemny (literatury pięknej i popularnonaukowej, dokumentów, filmów oraz tekstów użytkowych z różnych dziedzin) z języka niemieckiego i na język niemiecki. Tłumacz przysięgły języka niemieckiego. Autor opracowań niemcoznawczych dla Polskiej Akademii Nauk i artykułów dla miesięcznika „Więź”. Redaktor elektronicznego „Biuletynu Instytutu Tertio Millennio” – pisma o tematyce społeczno-religijnej. Ma w dorobku tłumaczenia dla renomowanych instytucji krajowych i zagranicznych, takich jak Muzeum Powstania Warszawskiego, Wydawnictwo Znak, Wydawnictwo W.A.B., Wydawnictwo Święty Wojciech, Fundacja Friedricha Naumanna, Stowarzyszenie Wydawców Katolickich, TVP Kultura, miesięcznik „Więź”, biura tłumaczeń Kontekst i Lidex, wydawnictwo „Automobilista” oraz międzynarodowa organizacja kościelna Pomoc Kościołowi w Potrzebie.Jest członkiem Stowarzyszenia Tłumazy Literatury. Z naszą firmą współpracują ponadto doświadczeni tłumacze, redaktorzy i licencjonowani przewodnicy po Warszawie, dzięki czemu jesteśmy w stanie zaoferować usługi skrojone dokładnie na Państwa miarę. Lista najważniejszych publikacji i przekładów Publikacje własne Czy wolność religijna ma przyszłość w Unii Europejskiej?, www.warsztaty.org Die deutsche Politik gegenüber den Baltischen Staaten, M. Kerner, H. Graf (red.), seria BIAB-Berichte nr 34 (w druku), Berlin German Policy Toward Estonia, Latvia And Lithuania Since 1991 As an Element Of The Baltic Sea RegionBuilding, [w:] I. Tarrósy, G. Rosskogler (red.), 1st Summer School, Pécs 2004, Pécs 2004, s. 123-130 „Jesteśmy papieżem!”. Pontyfikat Benedykta XVI w oczach młodych katolików niemieckich, [w:] „Biuletyn Instytutu Tertio Millennio” 5/2006, s. 21-24 Milczenie owieczek, [w:] „Tygodnik Powszechny” 43/2006, s. 8 Na tropach Niemca, [w:] „Więź” 78/2008, s. 152-156 Pomiędzy „Europa” a „Wschodem”. Wizja historii państw bałtyckich w publicystyce Edzarda Schapera, [w:] „Biuletyn Instytutu Tertio Millennio” 6/2006, s. 11-15 Polityka Republiki Federalnej Niemiec wobec Litwy, Łotwy i Estonii, [w:] „Stosunki międzynarodowe” 1-2/2004, s. 145-163 "’Pro Reli’ – a może kontra?” („Więź” 1-2/2009), s. 104-109 Warschau – Spuren der Vergangenheit und Chaos der Gegenwart (Zusammenfassung), [w:] „ISB-Magazin 2002“, s. 126-127 Własnymi drogami. Światy wartości niemieckiej młodzieży katolickiej, [w:] „Więź” 8-9/2010 Warschau, wie es einmal war – Besuch in Alt-Praga, [w:] „ISB-Magazin“ 2004, s. 46 (spis treści) Przekłady (red.), Całkiem zwykli bohaterowie – Losy uwięzionych opozycjonistów w NRD i PRL w czasach Zimnej Wojny/ GANZ NORMALE HELDEN – Einzelschicksale inhaftierter Oppositioneller in der DDR und der Volksrepublik Polen zu Zeiten des Kalten Krieges, Berlin 2007 (katalog wystawy, wraz z in. osobami) P. Skórnicki, (zdjęcia), D. Kolbuszewska (tekst), Fara Poznań, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2009 (wraz z in. osobami) J. Trybuś, G. Piątek, Warschau. Warschau. Der thematische Führer durch Polens Hauptstadt, Schroederscher Buchverlag, Diepholz 2009 C. Veltman, Holandia: sekularyzacja w odwrocie?, [w:] „Więź“ 12/2006, s. 34-41 R. von Weizsäcker, Porozumienie między Polską a Niemcami we wspólnej Europie, Muzeum Powstania Warszawskiego, Warszawa 2007 (wraz z Jutta Kuppinger i Moniką Kowaleczko-Szumowską) P. M. Zulehner, Przyszłość Kościoła, przyszłość duchowości, [w:] „Więź“ 12/2006, s. 57-63 Film: Faust, reż. F. W. Murnau, TVP Kultura 2005 (wraz z Katarzyną Markiewicz) Golem, reż. F. W. Murnau, TVP Kultura 2005 Literatura: J. Bauer, B. Mikocki, Różaniec. W rytmie nieba, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2007 A. Biesinger, H. Kohler-Spiegel (red.), Czy Bóg istnieje? Wielkie problemy religii. Dzieci pytają – naukowcy odpowiadają, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2010 (wraz z Katarzyną Markiewicz) P. Deselaers, D. Sattler, Podążać drogami Boga. Przesłanie Abrahama i Sary, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2011 (wraz z Moniką Waluś) C. Gellner, Chrześcijanin pośród religii świata, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2010 H. Großkopf, A. Großkopf, Poradnik dla zabieganych. Cz. I, II i III, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2007 A. Grün, Dlaczego mnie to spotkało? Niepojęta Boża sprawiedliwość, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2008 W. T. Küstenmacher, Luksus według Jezusa, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2010 G. Kreppold, Samorealizacja czy wyrzeczenie się siebie?, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2007 M. Lätzel, Wątpienie. Brat wiary, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2007 L. Maasburg, Matka Teresa. Cudowne historie, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2010 U. Ruh, Niemcy: Kościół „przy okazji”, [w:] „Więź“ 12/2006, s. 4-13 L. Schick, Rola Kościoła w drodze do pojednania, [w:] „Więź“ 1/2011 P. Seewald, Kiedy znów zacząłem myśleć o Bogu, Wydawnictwo św. Wojciech, Poznań 2009 S. Sekula (wraz z Katarzyną Markiewicz) Mozart w Salzburgu, reż. D. Finkernagel, A. Luck, TVP Kultura 2006 (wraz z Katarzyną Markiewicz) Mozart w Wiedniu, reż. M. Schroeder, TVP Kultura 2006 (wraz z Katarzyną Markiewicz) Referencje (wybór) Niniejszym potwierdzamy, że pan Kamil Markiewicz współpracuje z Wydawnictwem Drukarnia i Księgarnia Św. Wojciecha w charakterze tłumacza języka niemieckiego od 2006 r. oraz że od tego czasu przetłumaczył dla naszego Wydawnictwa (...) pozycje beletrystyczne, publicystyczne i popularnonaukowe o tematyce religijnej, psychologicznej i społecznej (...).P. Markiewicz wywiązał się ze swych zadań w sposób kompetentny i terminowy, wykazując się bardzo dobrą znajomością polskiego i niemieckiego słownictwa w odnośnych dziedzinach. Jego tłumaczenia reprezentowały wysoki poziom stylistyczny, a autor dbał zawsze o weryfikowanie zawartych w tłumaczonych tekstach informacji ks. dr Jerzy Stranz, dyrektor Wydawnictwa św. Wojciech Pan Kamil Markiewicz brał w okresie od maja 2008 r. do marca 2009 r jako tłumacz pisemny i ustny aktywny udział w przygotowaniu i realizacji projektu konferencji polsko-niemieckiej „Barwy sąsiedztwa/ Farben der Nachbarschaft - polsko-niemieckich wyzwania w XXI wieku”, która odbyła się w dniach 10-15 lutego 2009 r. we Wrocławiu. (...) Jako członek zespołu przygotowującego konferencję odpowiedzialny był za tłumaczenie części wygłoszonych w trakcie konferencji referatów naukowych na potrzeby publikacji, a ponadto tłumaczenie dokumentacji projektu, informacji prasowych oraz tekstów na stronę internetową konferencji z języka polskiego na język niemiecki oraz z języka niemieckiego na język polski. (...) P. Markiewicz znakomicie wywiązał się ze swych zadań. Wykazał się wysokim specjalistycznego z dziedziny polityki, stosunków międzynarodowych, historii, społeczeństwa i Kościoła oraz dobrym poziomem stylistycznym tłumaczonych tekstów. Nie ograniczał się przy rym do wykonywania zleconej pracy, lecz dokonywał sprawdzania tekstów pod kątem merytorycznym i w razie potrzeby wyszukiwał i uzupełniał zawarte w nich informacje. Paweł Mitan, wiceprezes Instytutu Tertio Millennio Pan Kamil Markiewicz współpracuje z Muzeum Powstania Warszawskiego w charakterze tłumacza języka niemieckiego od maja 2006 r. (...) P. Markiewicz wywiązał się ze swych zadań bardzo dobrze. Wykazał się dużym profesjonalizmem, terminowością oraz doskonałą znajomością słownictwa specjalistycznego z dziedziny historii, polityki, prawa, zagadnień społecznych oraz turystyki, Jego tłumaczenia cechował wysoki poziom stylistyczny. W ramach tłumaczeń p. Markiewicz wykazywał zawsze dbałość o sprawdzenie tekstów pod kątem merytorycznym (...). Jan Ołdakowski, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego Pan Kamil Markiewicz przełożył z języka niemieckiego trzy teksty, które zostały opublikowane w grudniowym numerze miesięcznika „Więź” z roku 2006 (...) Ze zleconych zadań pan Markiewicz wywiązał się znakomicie. Przekład był wykonany szybko, terminowo i kompetentnie, także pod względem czystości języka polskiego. Mogę z przekonaniem polecić innym redakcjom i wydawnictwom usługi pana Markiewicza jako tłumacza. Zbigniew Nosowski, redaktor naczelny miesięcznika „Więź” Pan Kamil Markiewicz wykonał dla naszego miesięcznika, poświęconego zabytkowej motoryzacji, szereg tłumaczeń artykułów z niemieckich pism „Oldtimer Markt” i „Oldtimer Praxis”. Tłumaczenia Kamila Markiewicz wyróżniają się płynną stylistyką, fachowością (tłumaczone artykuły zawsze zawierały bardzo dużo słownictwa technicznego, specjalistycznego) i łatwością w czytaniu, konieczną dla właściwego zrozumienia tekstu przez naszych czytelników. Automobilista – miesięcznik miłośników starej motoryzacji	<urn:uuid:30885d20-3409-43dd-b7a1-a9400adaa423>	finepdfs	1.429688	CC-MAIN-2018-34	http://niemiecki-niemiecki.pl/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=47	2018-08-20T01:08:11Z	crawl-data/CC-MAIN-2018-34/segments/1534221215487.79/warc/CC-MAIN-20180820003554-20180820023554-00090.warc.gz	310,318,037	0.992438	0.99788	0.99788	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 5162, 8871 ]	2	0
Wniosek o wprowadzenie zmian i podjęcie działań Na podstawie art. 241 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2023 poz. 775 ze zm.), (dalej: „KPA”) składam w imieniu Fundacji Rodzić po Ludzku z siedzibą w Warszawie wniosek o: a. przeprowadzenie wewnętrznej kontroli w następujących obszarach: • przestrzegania przez personel oddziału ginekologiczno-położniczego praw pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem praw związanych z szacunkiem i godnością kobiet, prawa do wyrażania zgody na udzielanie świadczeń medycznych, komunikacji z pacjentkami; • przestrzegania przepisów w Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okotoporodowej (dalej: „Standard”) w zakresie nieprzerwanego, dwugodzinnego kontaktu matki i dziecka „skórka do skóry” i pomocy w przystawieniu noworodka do piersi; • przestrzegania przepisów w zakresie planu porodu określonych w Standardzie; b. przekazanie Fundacji informacji dotyczących przyczyn wydarzeń zaistniałych w Szpitalu które zostały zasygnalizowane Fundacji, tj: • zachowań niosących znamiiona przemocy słownej (wyśmiewanie, krzyczenie, komentowanie wyglądu) powodujących naruszenie art. 47 Konstytucji RP, art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (dalej: „Ustawa”), cz. VI ust. 1 Standardu; • nieomawiania planów porodu, a także nierespektowania jego postanowień oraz braku planu porodu udostępnianego tym kobietom, które nie miały go w swojej dokumentacji medycznej; • łamania Standardu w zakresie dwugodzinnego, nieprzerwanego kontaktu matki z dzieckiem zaraz po narodzinach; c. przeprowadzenie wewnętrznych szkoleń uwzględniających przepisy prawa regulujące opiekę okołoporodową w Polsce, w tym: • szkoleń z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Standardu), ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Ustawy); • szkoleń z obszaru umiejętności społecznych, tj. komunikacja z pacjentami, radzenie sobie ze stresem, przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu, zapobieganie braku szacunku i nadużyć w opiece okołoporodowej; d. zapewnienie kobietom formularza planu porodu; e. zapewnienie personelowi medycznemu dostępu do wsparcia psychologicznego, korzystania ze stałej superwizji; f. wystosowanie apelu lub innej formy zwrócenia uwagi personelowi medycznego (np. materiały, broszury typu handout) na kwestie związane z komunikacją z pacjentami; g. stworzenie własnego systemu zbierania informacji od pacjentek, ale co ważne również personelu placówki, który przewidywałby możliwość zapewnienia bezpieczeństwa osobom sygnalizującym nieprawidłowości lub wręcz zapewnienia im anonimowości. Zgodnie z art. 237 § 1 KPA mają Państwo obowiązek odpowiedzieć na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. Uzasadnienie I. Część ogólna 1. Pragniemy podkreślić, że Fundacja Rodzić po Ludzku jest organizacją pozarządową, której celem jest m.in. poprawa jakości opieki okołoporodowej w Polsce. Jednym z naszych priorytetów jest monitorowanie przestrzegania prawa w placówkach położniczych. 2. Fundacja Rodzić po Ludzku prowadzi stały monitoring opieki okołoporodowej za pomocą specjalnie przygotowanego narzędzia badawczego opracowanego przez zespół ekspertów Fundacji. W zespole pracowali: ekspertki od opieki okołoporodowej, prowadzenia monitoringu przestrzegania praw pacjenta w placówkach, socjolożka medycyny, położna. Prace nad narzędziem odbywały się z udziałem firmy badawczej Kantar Polska. Narzędziem używanym w badaniu jest ankieta elektroniczna wypełniana przez respondentki on-line, dostępna na stronie ankieta.ankietapodludzku.pl (dalej: „Ankieta”). Ankieta zawiera pytania o przygotowanie do porodu, doświadczenia z izby przyjęć, przebieg porodu i pobytu na oddziale położniczych. W ankcie zawarto również pytania dotyczące wspomnień związanych ze sposobem traktowania kobiety przez personel oraz komunikację z rodzącą. Ankieta składa się z ponad 140 pytań i uniemożliwia automatyzację odpowiadania na pytania. Osoba, która chce wypełnić ankietę musi podać swój adres mailowy, może to zrobić tylko raz. Po otrzymaniu indywidualnego linku do ankiety następuje rozdzielenie ankiety od adresu mailowego gwarantując kobiecie anonimowość. Akcja „Głos Matek” – stały monitoring opieki okołoporodowej jest akcją społeczną, której celem poprawa opieki okołoporodowej w Polsce. W Ankiecie znajdują się obowiązkowe pytania i udzielenie odpowiedzi warunkowało przejście do dalszej części ankiety. Część pytań w ankiecie nie była obowiązkowa. Jest to jeden z powodów różnych liczebności podanych na wykresach. W tabelach podane są wartości procentowe ułatwiające analizowanie odpowiedzi, algorytm opracowany do narzędzia zaokrąglą procenty do pełnych liczb, także suma wartości może w niektórych przypadkach może nie być równa 100%. W trakcie monitoringu zostało zebranych 97 ankiet dotyczących opieki okołoporodowej w Państwa placówce wypełnionych przez kobiety, które urodziły w okresie od 2022 do 2023 roku. Analiza wyników Ankiety oraz zawartych w niej wypowiedzi otwartych (komentarzy), a także zgłoszenia indywidualne od kobiet, stały się powodem złożenia niniejszego wniosku do Państwa placówki, co omówione zostanie w dalszych punktach wniosku. 3. Nadrzędnym celem w działaniach Fundacji jest ochrona i polepszenie realizacji zadania stawianego przez art. 63 ust. 3 Konstytucji, tj. zapewniania szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom i kobietom ciężarnym przez władze publiczne. Z perspektywy Fundacji prócz praw pacjenta, tę ochronę władze chciaty zabezpieczyć wprowadzając Standard. Kontrola obywatelska Fundacji realizacji tych zasad przez jednostki uczestniczące w świadczeniu usług medycznych kobietom ciężarnym stuży więc, w ocenie Fundacji, interesowi publicznemu dekodowanemu na poziomie w/w normy konstytucyjnej. Wartym wspomnienia jest, iż przez wiele ankietowanych Państwa placówka oceniana jest dobrze, jednakże pewien odsetek (w niektórych przypadkach znaczący) wskazuje na poważne naruszenie przez Szpital Standardów. Z uwagi zaś na statutowy cel Fundacji jesteśmy zobligowane przeciwdziałać nawet pojedynczym przypadkom naruszenia. 4. Wybrane komentarze, będące podstawą wniosku, stanowią załącznik do niniejszego pisma. 5. Fundacja nie przesądza ani nie przeprowadzała własnego postępowania mającego na celu potwierdzenie, że opisane w Ankiecie, w tym w komentarzach, stany faktyczne lub opinie miały faktycznie miejsce i są w związku z tym zasadne. Niemniej chcemy zwrócić uwagę, że brak możliwości weryfikacji anonimowych sygnałów jest elementem swoistym dla nich, lecz nie powinien być powodem ich odrzucenia. Poza tym szpitale, jako jednostki których dotyczą te sygnały, mają większe możliwości zbadania ich zasadności np. poprzez przeprowadzenie wewnętrznych kontroli lub postępowań wyjaśniających. Jednakże Fundacja podkreśla, że system dodawania komentarzy i opinii został tak przygotowany, aby wykluczyć ewentualny automatyzm dodawania ich treści. Co do zasady dodawanie swoich opinii wymaga poświęcenia czasu na wypełnienia całości ankiety, która w pełnej wersji zawiera ponad 140 pytań oraz przygotowania odpowiedzi na pytania otwarte. 6. Załączone komentarze i odpowiedzi stanowią przykłady i powinny być traktowane jako sygnały do podjęcia działań prewencyjnych lub wyjaśniających (kontrolnych) w ramach jednostki. Mogą być też materiałem pomocnym do rekonstrukcji perspektywy pacjentek i ich percepcji ewentualnych niewłaściwych zachowań personelu również w ramach potrzeb szkoleniowych wewnątrz placówki. II. Część szczegółowa - potencjalne naruszenia 1. Na wstępie trzeba podkreślić, że wszystkie ewentualne zachowania opisywane w komentarzach mają jeden wspólny mianownik - jest nim godny poród jako prawo kobiet rodzących, potencjalnie narażone w mniejszym lub większym stopniu na ich łamanie. Prawa pacjenta jako prawa człowieka mają swoje źródło właśnie w przyrodzonej i niezbytwalnej godności istoty ludzkiej. Prawo do świadczeń zdrowotnych, w tym w trakcie porodu, poszanowania godności i intymności, informacji, tajemnicy, wyrażania zgody na zabiegi. Wszystko razem rozbudowane o tzw. standard okołoporodowy - buduje system prawny ochrony godności rodzącej kobiety i rodzącego się dziecka w tym szczególnym okresie, w którym są tak zależni od opieki ludzi w ich otoczeniu - najczęściej personelu medycznego danej placówki ochrony zdrowia. Warto podkreślić, że choć samo świadczenie medyczne od strony czystej wiedzy i sztuki jego wykonywania to warunek sine qua non dla jakiejkolwiek pozytywnej oceny przebiegu opieki medycznej, to zachowanie całego kompleksu praw pacjentki i standardów wprost nie odnoszących się do stricte sztuki medycznej - również stanowi ważny element oceny i wykonywania świadczeń medycznych zgodnie z należytą starannością. 2. Wskazujemy, iż na pytania dotyczące respektowania praw pacjenta, w tym prawa do poszanowania godności i prawa do wyrażania świadomej zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody, komunikacji z kobietą zostały udzielone następujące odpowiedzi: Czy pytano Panią o zgodę na: \| Opcja \| Tak \| Nie \| Nie wiem \| Dziecko nie wymagało takiego postępowania \| \|--------------------------------------------\|------\|-------\|----------\|------------------------------------------\| \| Kąpiel noworodka \| 30 (31%) \| 54 (56%) \| 9 (9%) \| 3 (3%) \| \| Szczepienia noworodka \| 82 (85%) \| 10 (10%) \| 4 (4%) \| 0 (0%) \| \| Badania noworodka \| 66 (69%) \| 22 (23%) \| 7 (7%) \| 1 (1%) \| \| Dokarmianie noworodka mlekiem modyfikowanym \| 24 (25%) \| 28 (29%) \| 8 (8%) \| 36 (38%) \| \| Podawanie leków \| 37 (39%) \| 28 (29%) \| 6 (6%) \| 25 (26%) \| Suma zaznaczeń: 96 Rys. 1 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy zabiegi dotyczące dziecka takie jak badania, szczepienia itp. były wykonywane w Pani obecności? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|-----------------------------------\|------------------\|--------------------\| \| Tak, wszystkie \| 2 \| 2% \| \| Tak, ale tylko niektóre \| 27 \| 28% \| \| Nie \| 67 \| 70% \| Suma zaznaczeń: 96 Rys. 2 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy zabiegi pielęgnacyjne przy dziecku (takie jak przewijanie, kąpiel) wykonywane były w Pani obecności? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|---------------------------\|------------------\|-------------------\| \| Tak, wszystkie \| 1 \| 1% \| \| Tak, ale tylko niektóre \| 26 \| 27% \| \| Nie \| 69 \| 72% \| Suma zaznaczeń: 96 Rys. 3 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Powyższe pytania dotyczą procedur wykonywanych w stosunku do dziecka. Z udzielonych przez pacjentki odpowiedzi wynika, że zabiegi pielęgnacyjne (72% zaznaczeń) oraz badania i szczepienia (70% zaznaczeń) były w przeważającej większości wykonywane bez obecności matki. Zgodnie z ust. 2 pkt 4 części XIII Standardu wszystkie zabiegi pielęgnacyjne i obowiązkowe standardowe procedury wykonywane są po przekazaniu informacji i uzyskaniu zgody w obecności matki w sali „matka z dzieckiem”, o ile stan zdrowia matki na to pozwala. Spośród respondentek, 56% kobiet nie zostało zapytanych o zgodę na kąpiel noworodka, 10% o szczepienia, a 23% o badania. Czy zapytano Panią o zgodę na wywołanie porodu? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|------------------\|-----------------\|-------------------\| \| Tak \| 13 \| 48% \| \| Nie \| 10 \| 37% \| \| Nie pamiętam \| 4 \| 15% \| Suma zaznaczeń: 27 Rys. 4 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy pytano Panią o zgodę na ten zabieg (kroplówkę z oksytocyną)? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|------------------\|-----------------\|-------------------\| \| Tak \| 14 \| 41% \| \| Nie \| 14 \| 41% \| \| Nie pamiętam \| 6 \| 18% \| Suma zaznaczeń: 34 Rys. 5 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy przed wykonaniem badania wewnętrznego ktoś z personelu pytał Panią o zgodę? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|------------------\|-----------------\|-------------------\| \| Tak, za każdym razem \| 22 \| 34% \| \| Tak, ale nie za każdym razem \| 8 \| 13% \| \| Nie pytano mnie o zgodę w ogóle \| 24 \| 38% \| \| Nie pamiętam \| 10 \| 16% \| Suma zaznaczeń: 64 Rys. 6 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy złożono Pani wenflon (wktucie do żyły obwodowej)? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|-------------------------------------------------------\|------------------\|-------------------\| \| Tak, za moją zgodą \| 42 \| 60% \| \| Tak, bez pytania o zgodę \| 25 \| 36% \| \| Tak, bez pytania o zgodę i mimo mojego sprzeciwu \| 0 \| 0% \| \| Nie \| 1 \| 1% \| \| Nie pamiętam \| 2 \| 3% \| Suma zaznaczeń: 70 Rys. 7 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy podczas porodu miała Pani nacinane krocie? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|-------------------------------------------------------\|------------------\|-------------------\| \| Tak, za moją zgodą \| 18 \| 25% \| \| Tak, bez mojej zgody \| 14 \| 20% \| \| Nie \| 32 \| 45% \| \| Nie pamiętam \| 0 \| 0% \| \| Nie dotyczy \| 7 \| 10% \| Suma zaznaczeń: 71 Rys. 8 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy ma Pani poczucie, że jakaś czynność w szpitalu została wykonana: \| Czynność \| Tak \| Nie \| Trudno powiedzieć \| \|------------------------------------------------\|------\|-------\|-------------------\| \| Za mało delikatnie \| 24 (25%) \| 53 (55%) \| 19 (20%) \| \| Bez Pani zgody \| 26 (27%) \| 57 (59%) \| 13 (14%) \| \| Bez zadbania o Pani prywatność czy intymność \| 21 (22%) \| 65 (68%) \| 10 (10%) \| Suma zaznaczeń: 96 Rys. 9 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Powyższe pytania dotyczą wyrażania przez pacjentkę zgody na interwencje medyczne. Zgodnie z ust. 2 pkt 6 części VI Standardu osoby sprawujące opiekę oraz inne osoby uczestniczące bezpośrednio w udzielaniu świadczeń zdrowotnych każdorazowo uzyskują zgodę rodzącej na wykonanie zabiegów i badań. Ponad co czwarta kobieta (27%), która rodziła w Państwa placówce ma poczucie, że wykonano czynność bez jej zgody. 36% miało założony wenflon bez zapytania o zgodę, co czwarta kobieta (20%) miała nacięte krocie bez jej zgody. O zgodę na wywołanie porodu nie zostało zapytanych 37% kobiet, na podłączenie kroplówki z oksytocyną 41%, a na wykonanie badania wewnętrznego 38%. Proszę przypomnieć sobie w jaki sposób personel rozmawiał z Panią. Czy ma Pani poczucie, że w czasie pobytu w szpitalu, ktoś z personelu: \| \| Tak \| Nie \| \|---------------------------------------------\|------\|-------\| \| Używał niezrozumiałego języka \| 6 (6%) \| 90 (94%) \| \| Podnosił głos/krzyczał na Panią \| 10 (10%) \| 86 (90%) \| \| Obrażał Panią \| 8 (8%) \| 88 (92%) \| \| Wypowiadał niestosowane według Pani komentarze związane z Pani osobą, Pani sytuacją \| 24 (25%) \| 72 (75%) \| \| Wyśmiewał Panią \| 14 (15%) \| 82 (85%) \| \| Nie odpowiadał na Pani pytania \| 11 (11%) \| 85 (89%) \| \| Zwracał się do Pani w trzeciej osobie, np. niech się rozbierze \| 8 (8%) \| 88 (92%) \| \| Zwracał się do Pani w sposób poufaly \| 4 (4%) \| 92 (96%) \| \| Wywyższał się, traktował Panią z góry \| 18 (19%) \| 78 (81%) \| Suma zaznaczeń: 96 Rys. 10 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Osoby, które wskazały, że zdarzyła im się jedna z powyższych sytuacji, były proszone, by opisały szczegóły tego zdarzenia. Niektóre z badanych kobiet opisały sytuacje, w których personel wypowiadał niestosowne komentarze, obrażał pacjentki, podnosił na nie głos lub krzyczał (oryginalna pisownia): - Jedna z położnych powiedziała ze jestem tak gruba i tłusta ze nie widac mi żył i nie potrafiła pobrać krwi - Rozbierz dzieciaka, nie widzisz, że ma źle założonego pampersa?! Jak ty żeś mu to założyła? Mokry cały jest przez Ciebie! (Nie ja przewijałam dziecko, a inna położna, poza tym nikt mnie nie uczył jak to zrobić poprawnie, dopiero położna środowiskowa podczas wizyty patronażowej) - Lekarz, który pojawił się podczas porodu, a położna prosiła by wyszedł, krzyczał że nie umiem przeć, że po co tak głośno krzyczę i że tylko mecze swoje dziecko Kiedy nie miałam siły i ochoty schodzić z łóżka podczas porodu, krzykiem i szarpaniem została do tego zmuszona To ta pani która nie pozwala kąpać dziecka Wyśmiewanie mojej chęci na użycie TENS. Przekazanie dyżuru w trakcie porodu i komentarz, że "koniecznie nie chcę mieć nacietego krocza", miałam poczucie że jestem przez to wyśmiewana Wskazane przez kobiety odpowiedzi stanowią potencjalne naruszenia art. 16 Ustawy oraz Standardu – cz. VI ust. 1 oraz 2 W myśl art. 30 Konstytucji RP godność stanowi źródło wolności praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona stanowi obowiązek władz publicznych. Poszanowanie prawa do godności zobowiązuje personel medyczny do odnoszenia się z szacunkiem do pacjentek bez względu na jego wiek, płeć czy wykształcenie. Rodzica powinna być traktowana podmiotowo, aby nie uwłaczać jej godności. Takie traktowanie umożliwia dokonywanie wyboru oraz samodzielne podejmowanie decyzji przez kobietę. Ewentualne zachowania noszące znamiona przemocy słownej lub fizycznej stanowią potencjalne naruszenie prawa pacjentek do poszanowania godności i intymności (zgodnie z regulacją ust. 1 oraz ust. 2 cz. VI Standardu w zw. z art. 8 oraz 20 ust. 1 i 22 ust. 1 ustawy) oraz prawa do bycia wolnym od tortur oraz nieludzkiego bądź poniżającego traktowania (zgodnie z art. 3 i 5 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności). Natomiast zachowania odbierane jako niekulturalne, chtodne, niesympatyczne, agresywne, np.: krzyk, nierespektowanie lub zaprzeczanie odczuciom pacjentki, sformułowanie infantylne czy też „swojskie”, komentowanie wyglądu, wypowiedzi, pytań, planu porodu, wprowadzanie bez zgody pacjentki osób trzecich np. studentów, brak pytania o potrzeby i oczekiwania, brak wsparcia - niezależnie od subiektywizmu ich oceny - stanowią potencjalne naruszenie prawa pacjentek do poszanowania godności i intymności (zgodnie z regulacją ust. 2 pkt 3 cz. VI Standardu w zw. z art. 8 oraz 20 ust. 1 i 22 ust. 1 i 2 ustawy). Jednym z przejawów wolności jednostki jest również wyrażone w art. 47 Konstytucji RP prawo do prywatności. Przepis ten gwarantuje każdemu prawo do ochrony prawnej życia prywatnego. Artykuł 47 Konstytucji RP w zakresie prawa do poszanowania życia prywatnego jest repliką art. 8 EKPC. Jak zauważył Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu, pojęcie życia prywatnego jest m.in. prawo do decyzji w sprawie zgody na określony zabieg. medyczny. Zachowania w zakresie nierespektowania prawa pacjentek do zgody na dokonywane zabiegi w tym udziętu w podejmowanych decyzjach - stanowią potencjalne naruszenie prawa pacjentek do wyrażania zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych (zgodnie z regulacją art. 15 i 16 ustawy oraz cz. VI ust. 2 pkt 6 Standardu). WHO zwraca uwagę, że przykładami łamania i lekceważenia praw kobiet jest przemoc fizyczna, upokorzenia i wyzwiska słowne, przymus lub stosowanie procedur medycznych bez zgody kobiet, brak poszanowania intymności i poufności, brak pozyskania pełnej, świadomej zgody lub odmowy zastosowania leków przeciwbolesowych. W opinii WHO takie traktowanie nie tylko narusza prawa kobiet do godnej opieki, ale zagraża również ich prawu do życia, ochrony zdrowia, integralności cielesnej i wolności od dyskryminacji. Jednym z ważniejszych postulatów tego oświadczenia jest wezwanie do podjęcia intensywnych działań, dialogu i badań dotyczących skali tego zjawiska w konkretnych krajach$^1$. Przemocą położniczą i ginekologiczną nazywamy nadużycia, których dopuszczają się osoby sprawujące opiekę wobec kobiety w okresie okłoporołowym lub w czasie udzielania świadczeń zdrowotnych z zakresu ginekologii. W języku angielskim, na przykład w dokumentach opublikowanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) i Organizację Narodów Zjednoczonych (ONZ), stosowane jest określenie „obstetric violence”$^2$. „Obstetric” odnosi się do „położnictwa”, czyli specjalizacji lekarskiej, jednak obecne w języku polskim określenie „potożniczy” może się kojarzyć głównie z zawodem i działaniami położnej. Pierwszą publikacją, w której zebrano i skategoryzowano przykłady przemocy położniczej i ginekologicznej, był raport autorstwa Diany Bowser i Kathleen Hill z 2010 r.$^3$. Badacze wyodrębniły siedem kategorii przejawów przemocy położniczej i jest to klasyfikacja, do której odnosi się większość późniejszych publikacji, w tym także --- $^1$ World Health Organization (2014), WHO statement: the prevention and elimination of disrespect and abuse during facility-based childbirth, Geneva: World Health Organization. $^2$ Ibidem. $^3$ Simonovic, D. (2019) A human rights-based approach to mistreatment and violence against women in reproductive health services with a focus on childbirth and obstetric violence, https://digitallibrary.un.org/record/3823698 (Dostęp: 02.04.2024). $^4$ Bowser, D. and Hill, K. (2010) Exploring Evidence for Disrespect and Abuse in Facility-Based Childbirth: Report of a Landscape Analysis. Harvard School of Public Health and University Research, https://www.mhtf.org/document/exploring-evidence-for-disrespect-and-abuse-in-facility-based-childbirth-report-of-a-landscape-analysis/, (Dostęp: 02.04.2024). raport Fundacji Rodzić po Ludzku z 2018 r.$^5$ Formami przemocy położniczej i ginekologicznej w Polsce są m.in.: - procedury wykonane bez uzyskania świadomej zgody, kąpiel noworodka (56% bez zgody), podanie dziecku mieszanki modyfikowanej (29% bez zgody), zatożenie wkłucia do żyły obwodowej (36% bez zgody), ogolenie krocza (25% bez zgody), indukcja porodu (37% bez zgody), podanie kroplówki z syntetyczną oksytocyną (42% bez zgody), badanie wewnętrzne (38% bez zgody). - przemoc słowna, w tym niestosowne komentarze ustyszało 25% kobiet, 15% kobiet było ignorowanych, na 10% kobiet ktoś z personelu podnosił głos, 15% wyśmiewanych, a prawie co piąta (19%) kobieta była traktowana z góry. Doświadczenie badanych wskazuje na to, że w Szpitalu w zakresie komunikacji personel - pacjentka, pojawiają się poważne nadużycia. $ \frac{1}{4} $ badanych (25%) wskazywała, że personel wypowiadał niestosowane komentarze, $ \frac{1}{5} $ respondentek (19%) miała poczucie, że była traktowana z góry. Inne problemy w komunikacji, na które wskazywały kobiety, to nieodpowiedanie na pytania (11%), podnoszenie głosu (10%) i wyśmiewanie (15%). 3. Wskazujemy, iż na pytania dotyczące kontaktu matki z dzieckiem zaraz po narodzinach zostały udzielone następujące odpowiedzi: Czy zaraz po porodzie nagie dziecko zostało położone na Pani nagich piersiach/brzuchu (kontakt „skórka do skóry”)? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|------------------\|------------------\|-------------------\| \| Tak \| 56 \| 97% \| \| Nie \| 2 \| 3% \| \| Nie pamiętam \| 0 \| 0% \| Suma zaznaczeń: 58 Rys. 11 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej $^5$ Adamska-Sala, I. et al. (2018) Raport z monitoringu oddziałów położniczych. Opieka okołoporodowa w Polsce w świetle doświadczeń kobiet, Fundacja Rodzić po Ludzku, [https://rodzicpoludzku.pl/raporty/raport-z-monitoringu-oddzialow-polozniczych-opieka-okoloporodowa-w-polsce-w-swietle-doswiadczen-kobiet/](https://rodzicpoludzku.pl/raporty/raport-z-monitoringu-oddzialow-polozniczych-opieka-okoloporodowa-w-polsce-w-swietle-doswiadczen-kobiet/) (Dostęp: 02.04.2024). ### Jak długo trwał kontakt „skóra do skóry”? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|-------------------------------------------------------\|------------------\|-------------------\| \| Bardzo krótko – kilka minut \| 10 \| 18% \| \| Krótko (np. do czasu oglądania i opatrywania krocza, około 15-30 minut) \| 10 \| 18% \| \| Średnio (powyżej 30 minut, ale mniej niż 2 godziny) \| 15 \| 27% \| \| Długo (2 godziny lub dłużej, do czasu opuszczenia sali porodowej) \| 18 \| 32% \| \| Nie pamiętam \| 3 \| 5% \| Suma zaznaczeń: 56 Rys. 12 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej ### Dlaczego kontakt “skóra do skóry” trwał krótko? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|-------------------------------------------------------\|------------------\|-------------------\| \| Dziecko miało problemy i musiało zostać zbadane przez lekarza/zabrane na oddział neonatologiczny \| 1 \| 5% \| \| Dziecko musiało zostać zważone i zmierzone \| 15 \| 75% \| \| Dziecko musiało zostać ubrane \| 11 \| 55% \| \| Ze względu na moje złe samopoczucie, nie byłam w stanie mieć dziecka przy sobie \| 3 \| 15% \| \| Z innego powodu (jakiego?) \| 0 \| 0% \| \| Nie wiem \| 2 \| 10% \| Suma zaznaczeń: 20 Rys. 13 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy dziecko było kangurowane przez bliską osobę? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|------------------\|-----------------\|-------------------\| \| Tak \| 10 \| 27% \| \| Nie \| 27 \| 73% \| \| Nie wiem/nie pamiętam \| 0 \| 0% \| Suma zaznaczeń: 37 Rys. 14 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Wskazane przez kobiety odpowiedzi stanowią potencjalne naruszenia Standardu – cz. XIII ust. 1 pkt 8. Kontakt “skórą do skóry” zgodny ze Standardem powinien trwać 2 godziny po porodzie. Kontakt ten może być przerwany wyłącznie w sytuacji wystąpienia zagrożenia życia lub zdrowia matki lub noworodka, odnotowanego w dokumentacji medycznej. Na podstawie zebranych ankiet wynika, że ten zapis Standardu nie jest respektowany w Państwa placówce - 36% kobiet stwierdziło, że kontakt był krótki, do 30 minut. 75% kobiet, które miały krótki kontakt z dzieckiem “skórą do skóry” stwierdziło, że kontakt ten został przerwany, ponieważ dziecko musiało zostać zważone/zmierzone, a 55% dlatego, że musiało zostać ubrane. Tym samym zwracamy się z prośbą o dokładne przyjrzenie się stosowanym praktykom w tym zakresie, dokończenie personelu medycznego, jeżeli nie posiada on aktualnej wiedzy na temat tak ważny i istotny jak pierwszy kontakt matki i dziecka tuż po porodzie. Z badań wynika, że wczesny kontakt “skórą do skóry” przyczynia się do niwelowania stresu termicznego po porodzie. Noworodek kolonizuje się florą bakteryjną matki, a nie florą szpitalną. Po porodzie dochodzi w „jałowych” mikrobiologicznie jelitach noworodka do utworzenia nowego ekosystemu: mikroflory układu trawiennego. Zaburzenie przebiegu tego procesu we wczesnym okresie poporodowym może prowadzić w późniejszym okresie życia dziecka do ostatejnego działania układu odpornościowego, tendencji --- 6 Bystrova K. et al. (2003), Skin-to-skin contact may reduce negative consequences of "the stress of being born": a study on temperature in newborn infants, subjected to different ward routines in St. Petersburg. do występowania stanów zapalnych oraz reakcji alergicznych. Pierwotna kolonizacja bakteryjna jest bowiem rodzajem ekspozycji immunologicznej i ma długofalowy wpływ na sprawne działanie układu immunologicznego noworodków$^7$. Oczywiście mamy świadomość tego, iż pewne sytuacje, takie jak zagrożenie zdrowia czy życia matki lub noworodka mogą ten kontakt skrócić, ale odwołując się do opinii kobiet rodzących w Państwa szpitalu wzięliśmy pod uwagę wyłącznie sytuacje fizjologiczne, w których kontakt nie powinien zostać niczym zakłócony. 4. Z pytań dotyczących planu porodu uzyskane zostały następujące odpowiedzi: Czy miała Pani plan porodu? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|--------------------------------------------------------\|------------------\|-------------------\| \| Tak, miałam plan porodu przed przyjściem do szpitala \| 35 \| 36% \| \| Tak, otrzymałam i wypełniłam w szpitalu \| 0 \| 0% \| \| Nie, nie miałam planu porodu \| 54 \| 56% \| \| Nie pamiętam \| 3 \| 3% \| \| Nie dotyczy \| 4 \| 4% \| Suma zaznaczeń: 96 Rys. 15 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej --- $^7$ [https://rodzicpoludzku.pl/baza-wiedzy/pierwszy-kontakt-baza-wiedzy/jak-kontakt-cialo-do-ciala-sts-chroni-uklad-odpornosciowy-noworodka/](https://rodzicpoludzku.pl/baza-wiedzy/pierwszy-kontakt-baza-wiedzy/jak-kontakt-cialo-do-ciala-sts-chroni-uklad-odpornosciowy-noworodka/) (Dostęp: 02.04.2024). Czy ktoś z personelu omówił z Panią plan porodu? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|-----------------------------------------\|------------------\|-------------------\| \| Tak, położna \| 6 \| 16% \| \| Tak, lekarz \| 1 \| 3% \| \| Nie, nikt nie omówił ze mną planu porodu\| 29 \| 78% \| \| Nie pamiętam \| 1 \| 3% \| Suma zaznaczeń: 37 Rys. 16 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy plan porodu był respektowany? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|-----------------------------------------\|------------------\|-------------------\| \| Tak, był w całości respektowany \| 0 \| 0% \| \| Tak, z uzasadnionymi wyjątkami \| 3 \| 9% \| \| Tak, ale nie w całości \| 6 \| 18% \| \| Nie był respektowany \| 12 \| 35% \| \| Trudno powiedzieć \| 13 \| 38% \| Suma zaznaczeń: 34 Rys. 17 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy ktoś w szpitalu omówił z Panią oczekiwania dotyczące porodu i opieki po porodzie? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|------------------\|-----------------\|-------------------\| \| Tak \| 10 \| 16% \| \| Nie \| 37 \| 61% \| \| Nie pamiętam \| 12 \| 20% \| \| Nie dotyczy \| 2 \| 3% \| Suma zaznaczeń: 61 Rys. 18 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Wskazane przez kobiety odpowiedzi stanowią potencjalne naruszenia Standardu – cz. V ust. 3, cz. VI ust. 2 pkt 4 Zgodnie z ust. 3 części V Standard plan opieki przedporodowej i plan porodu są dołączone do indywidualnej zewnętrznej dokumentacji medycznej ciężarnej. Plan porodu przed przyjściem do szpitala przygotowało prawie 36% kobiet, natomiast żadna z badanych nie otrzymała i nie wypełniła planu w szpitalu przed porodem. Jednocześnie 56% respondentek nie miało planu porodu. Ponad połowa osób (78%), które miały przygotowany plan porodu deklarowała, że nikt z nimi nie omówił treści zapisanych w tym dokumencie. Jeśli zapisy planu porodu były omawiane to przeważnie przez położną. Okazuje się zatem, że posiadanie planu porodu nie zawsze oznacza, że personel rozmawia z kobietą o jej oczekiwaniach. W kontekście przedstawionych wyżej wyników warto zwrócić uwagę, że w Standardzie jest napisane, że w celu nawiązania dobrego kontaktu z rodzącą osoby sprawujące opiekę oraz inne osoby uczestniczące bezpośrednio w udzielaniu świadczeń zdrowotnych (...) wspólnie czytają i omawiają plan porodu. Doświadczenie ponad połowy badanych respondentek wskazuje, że zalecenie to nie jest realizowane. W związku z powyższym zwracam się z prośbą o wprowadzenie praktyki omawiania stworzonego przez kobiety planu porodu z położną lub lekarzem. Da to obu stronom okazję zbudowania bardziej partnerskiej relacji oraz możliwość lepszego wzajemnego poznania. Rozmowa na temat Planu jest kluczowa – po zapoznaniu się z nim położna lub lekarz mogą uadekwatnić oczekiwania kobiety, uprzedzić ją, w jakich sytuacjach pewne punkty Planu nie będą mogły być zrealizowane. Mogą wspólnie ustalić plan alternatywny, gdyby coś poszło nie tak. Kobieta, zawczasu o tym uprzedzona, łatwiej przyjmie odstępstwa od swojego Planu i nie będzie czuła się sfrustrowana. 5. Żadna kobieta nie powinna doświadczać w szpitalu łamania prawa, nadużywania władzy, szczególnie w sytuacjach, w których oczekuje pomocy i wsparcia ze strony personelu medycznego. Choć część kobiet pozytywnie ocenia zachowanie personelu, postawę i komunikację, przekazywanie informacji, okazywanie szacunku, dbanie o prywatność i intymność, to z analizy danych wynika, że część kobiet doświadczyło nadużyć związanych z zachowaniem personelu lub niedopełnieniem wszystkich procedur. Z wynikami ankiet w innych obszarach mogą się Państwo zapoznać na naszym portalu: https://gdzierodzic.info/szpital#. Czy gdyby miała Pani rodzić jeszcze raz, wybrałaby Pani ten szpital ponownie? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|------------------\|-----------------\|-------------------\| \| Zdecydowanie tak \| 38 \| 40% \| \| Raczej tak \| 32 \| 33% \| \| Raczej nie \| 9 \| 9% \| \| Zdecydowanie nie \| 10 \| 10% \| \| Trudno powiedzieć\| 7 \| 7% \| Suma zaznaczeń: 96 Rys. 19 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022–2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy w Pani odczuciu podczas pobytu w szpitalu zostało złamane któreś z Pani praw? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|------------------\|-----------------\|-------------------\| \| Tak \| 15 \| 16% \| \| Nie \| 58 \| 60% \| \| Nie wiem \| 23 \| 24% \| Suma zaznaczeń: 96 Rys. 20 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy napisała Pani skargę w tej sprawie (np.: do dyrekcji szpitala, samorządu lekarskiego lub pielęgniarsko-położniczego, Rzecznika Praw Pacjenta)? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|------------------\|-----------------\|-------------------\| \| Tak \| 1 \| 6% \| \| Nie \| 15 \| 94% \| Suma zaznaczeń: 16 Rys. 21 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzących w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Czy w trakcie Pani pobytu w szpitalu personel się przedstawiał? \| Opcja odpowiedzi \| Liczba zaznaczeń \| Procent zaznaczeń \| \|-----------------------------------\|------------------\|-------------------\| \| Tak, zawsze \| 5 \| 5% \| \| Tak, często \| 9 \| 9% \| \| Tak, ale tylko czasami \| 27 \| 28% \| \| Tak, ale rzadko \| 17 \| 18% \| \| W ogóle się nie przedstawiali \| 38 \| 40% \| Suma zaznaczeń: 96 Rys. 22 Źródło: Opieka okołoporodowa w szpitalu w świetle doświadczeń kobiet rodzających w latach 2022-2023 Wolsztyn Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej 73% kobiet wypełniających ankietę wybrałoby Państwa szpital ponownie, gdyby miały rodzić raz jeszcze, średnia ocena jakości opieki została oceniana na 4,07 na 5 pkt. Jednocześnie 16% badanych uznało, że podczas pobytu w szpitalu zostało złamane jakieś ich prawo, a 24% kobiet nie potrafiło stwierdzić, czy doszło do naruszenia prawa. Jedna kobieta złożyła skargę spośród 16, które uznały, że naruszono ich prawa podczas pobytu w Państwa szpitalu. Może to wynikać z niewiedzy kobiet o obowiązujących przepisach oraz światowych standardach opieki, niewiedzy na temat możliwości złożenia skargi, z lęku przed konsekwencjami w momencie złożenia skargi, z międzypokoleniowego przekazu na temat porodów i traktowania kobiet w polskich szpitalach. Powodem może być również niewiedza na temat tego na kogo konkretnie można złożyć skargę - ponad 86% kobiet wskazało, że personel podczas pobytu w szpitalu w ogóle się nie przedstawiał, robił to rzadko albo czasami. To pokazuje, jak wielką pracę ma do wykonania zarówno personel medyczny w zakresie rozumienia praw człowieka i wolności od nadużyć i przemocy, jak i samo społeczeństwo w zakresie rozumienia swoich praw i wolności. 6. Zdajemy sobie sprawę z obciążającego charakteru pracy wykonywanej przez personel medyczny i skali odpowiedzialności. Dlatego też sugerujemy warsztaty w zakresie umiejętności miękkich i radzenia sobie ze stresem. Być może warto rozważyć wdrożenie możliwości stałej superwizji lub wsparcia psychologicznego wobec personelu medycznego. Spośród postulowanych we wniosku rozwiązań szczególnie trudnym w implementacji, ale wartym rozważenia, wydaje się nam wewnętrzny system zgłaszania nieprawidłowości. dostępny zarówno dla pacjentek jak i personelu. Taki system musiałby jednak zabezpieczać możliwość zachowania anonimowości, w szczególności zaś bezpieczeństwa prawnego dla ewentualnych pracowników. Niezależnie od rozważań co do konkretnych rozwiązań, warto wskazać, że nasze propozycje są dwukierunkowe. Propozycje z lit. a, b, d, e, f, g to klasyczne działania nakierowane na wykrywanie skonkretyzowanych zdarzeń, choć oczywiście ich statystyka może być asumptem do działań prewencyjnych jako bazująca na refleksji o zjawiskach. Trzeba też pamiętać, że nieuchronność reakcji na nieprawidłowości jest również formą prewencji. Propozycje z lit. c petitum to propozycje w zakresie edukacji, wsparcia w rozwoju zawodowym - ogólnie działań prewencyjnych. Pozostając w przekonaniu, iż obie instytucje łączy zbieżność celów i idei, sprowadzających się do dbania o interes pacjentek i jak najlepsze przebycie przez nie okresu ciąży, porodu i połogu, przy zachowaniu ich praw i ciągłym polepszaniu standardów opieki, mamy nadzieję na przydatność zebranego materiału dla Państwa praktyki, która znajdzie swoje odzwierciedlenie w przyjęciu wszystkich lub niektórych z proponowanych rozwiązań. Ze swojej strony deklarujemy chęć spotkania z Państwem, w trakcie którego będziemy mogły zaprezentować całość raportu dotyczącego szpitala oraz przedyskutowania możliwych rekomendacji ze strony Fundacji w zakresie działań, które warto podjąć w celu poprawienia standardów opieki okołoporodowej w Państwa placówce. Załącznik nr 1 Komentarze kobiet, które urodziły w latach 2022-2023 związane z pobytom w Państwa placówce (pisownia oryginalna), zebrane w anonimowej ankiecie Fundacji Rodzić po Ludzku, zamieszczonej na stronie ankieta.rodzicpoludzku.pl: I. Co takiego wydarzyło się na izbie przyjęć, na co nie wyraziła Pani zgody lub naruszyło Pani poczucie bezpieczeństwa? Treść odpowiedzi: • Lekarz był arogancki II. Proszę opisać sytuację, gdy personel używał niezrozumiałego języka. Treść odpowiedzi: • Stosowano skróty myślowe, które rozumiały osoby mające styczność z oddziałem na co dzień, a nie dla osoby rodzącej po raz 1 • W trakcie porodu faza parcia, Mąż tłumaczył mi co mam robić go w ogóle nie rozumiałam o co chodzi położnej • Mówienie o badaniach dziecka. • W czasie badania gdy sprawdzano stopień rozwarcia III. Proszę opisać sytuację, gdy personel podnosił głos/krzyczał na Panią. Treść odpowiedzi: • Zabranie poduszki z wolnego łóżka obok, po wcześniejszym zapytaniu o zgodę innej osoby • Lekarz, który pojawił się podczas porodu, a położna prosiła by wyszedł, krzyczał że nie umiem przeć, że po co tak głośno krzyczę i że tylko mecze swoje dziecko • Po porodzie dziecko jeden raz głośno płakało a położna przyszła, zaczęła krzyczeć że słychać je na całym oddziale i nie potrafię się nim zająć i trzeba do piersi przystawić a nie czekać - na zmianie tej położnej nie tylko ja zostałam tak po traktowana • Przy zgłaszaniu boli przed porodowymi pielęgniarka krzyczała twierdząc że nie zgłaszam że mnie coś boli i nikogo o niczym nie informuje i że do jej obowiązków nie należy latanie za mną i pytanie czy coś mi dolega • Ej matka, weź się w garść! • Podczas gdy płakałam bo dziecko nie mogło przystawić się do piersi. • Położna pomagająca przystawić corkę do piersi kiedy ta wymiotowała śluzem odzywała się do mnie podniesionym głosem, że muszę dziecko przystawić a skoro nie umiem lub nie mam pokarmu to dadzą jej mieszankę. Corka zaczęła jesc dopiero kiedy przestała się śluzować. Do tego czasu przeżywalam horror z położną, która na sile próbowała przystawić Mi dziecko do piersi. • Kiedy nie miałam siły i ochoty schodzić z łóżka podczas porodu, krzykiem i szarpaniem zostałam do tego zmuszona W trakcie porodu, wywoływanego, bez uprzedzenia ani pytania przebito mi wody płodowe. Miałaś skurcz i położna i lekarz krzyczał że mam podnieść dupę do góry aby podłożyć miskę na te wody. Podniosłam jak miał skurcz bo nie byłam w stanie tego zrobić ani im odpowiedzieć. Po podpisaniu oświadczenia że nie będę karmić lekarz ginekolog tam pracujący zaczął na mnie krzyczeć. Gdzie już byłam zalamaną ciągle płacąc nie dostalem żadnego wsparcia Jak już wcześniej pisalam. Ostatniego dnia mojego pobytu przyszedł na obchód inny pediatra dziecięcy - mężczyzna. Moje dziecko się rozplakało bo musiałam je wybudzić i rozebrać na badanie. Pan doktor na mnie krzyczał, że mam uspokoić to dziecko. A przy badaniu przerzucał nim w moim odczuciu jak maskotkę, przez co dziecko rozplakało się jeszcze bardziej. IV. Proszę opisać sytuację, gdy personel obrażał Panią. Jakie słowa/sformułowania personelu urazity Panią? Proszę wypisać wszystkie, które Pani pamięta. Treść odpowiedzi: - Jedna z położnych powiedziała ze jestem tak gruba i tłusta ze nie widac mi żył i nie potrafiła pobrać krwi - Co z Ciebie za matka? - Rozbierz dzieciaka, nie widzisz, że ma źle założonego pampersa?! Jak ty żeś mu to założyła? Mokry cały jest przez Ciebie! (Nie ja przewijalam dziecięka, a inna położna, poza tym nikt mnie nie uczył jak to zrobić poprawnie, dopiero położna środowiskowa podczas wizyty patronażowej) - Pielęgniarka która przychodziła podłączyć zapis ktg twierdziła że nie znam się na życiu i każdy poród musi boleć powiedziała że jak weszę to musi teraz wyjść... - Na środku korytarza i na głos położna upokarza i wyśmiewała mnie m.in gruba używając moje nazwisko i nr sali - "ty nic nie umiesz, jak chcesz urodzić to dziecko skoro nawet przeć nie umiesz "Złaź z tego łóżka - "Nie przesadzaj" - Wyrodną matka. Zabieram dziecku co najcenniejsze Nie powinna mieć dzieci jak nie chce karmić piersią. Nie mogtam przystawić dziecka do piersi ciągle płkać i chciatał się poddać z karmieniem. Prosiłam o mleko modyfikowane gdzie mi lekarz odmówił ale położne daty po podpisaniu oświadczenia. - Dziecko też miało bakterie przyjmował antybiotyk to lekarz pediatra powiedział że to moja wina że pewnie gdzieś się zaraziłam V. Proszę opisać sytuację, gdy personel wypowiadał niestosowne według Pani komentarze związane z Pani osobą, Pani sytuacją. Treść odpowiedzi: - Komentowanie, że nie udało się urodzić naturalnie - Komentarze dotyczące mojej wagi. - Położna zaczęła mówić, że nie umiem przeć po tym gdy nie zgodzono się na zmianę pozycji podczas II fazy porodu W 2 dobie po CC dostałem dziecko na całą noc. Od godz. 12 w nocy dziecko było cały czas na piersi ponieważ jak odkładałam to zaczynała płakać. I tak do ok 4 w nocy. Ok 4 przyszła pani od noworodków/laktacji i powiedziała, że co ja robię, dziecko płacze i, że mam dziecku dać mleka, mam się podnieść i nie narzekać. Nacisnęła mi na pierś (ból był okropny) pogadała coś pod nosem i wyszła. Byłam cała zapłakana. Po chwili przyszła i doda wodę z gliceryną z strzykawki i po tym przyklädać do piersi. Nie rozumiem co się do mnie mówi (w trakcie II fazy porodu magle wszystko się szybko zaczęło i nikt mnie wcześniej nie instruował jak to będzie wyglądać i był straszny haos, wyżywano mnie że nie rozumiem co się do mnie mówi Jedna z położnych powiedziała że jestem tak gruba i tłusta ze nie widac mi żyłt i nie potrafiła pobrać krwi Dr.................................-sugerowała cukrzyce-pomimo prwidlowycj wyników Położna-ponaglała o pobranie krwi podczas gdy ja stalem dzien po cc ppd prysznicem Jak sobie nie radzisz, to co z Ciebie za matka? Obudzi (synek) cały oddział tym rykiem! Urodzenie wcześniaka zostało skwitowane stwierdzeniem „seksu się zachciato”. Moja ciąża była zagrożona i dwa miesiące leżałam żeby donosić jak najdłużej dziecko. Jak wyżej. Po porodzie na obchodzie Że chciałaś rodzić naturalnie to się teraz mecz To ta pani która nie pozwala kapać dziecka Co Pani mówi że nie ma pokarmu jak dziecko całe zażygane sirą, że musiałam przebrać (gdzie z mojej piersi kapnęła kropleka siary i była na body) Podczas kryzysu z karmieniem piersią jedna z pań rzucała nieprzyjemne komentarze odnośnie mojej decyzji. Tzn., kiedyś matki karmity piersią, co byście zrobity bez tego mleka modyfikowanego, dzieci by z głodu poumierały " Podczas porodu położna, obrażała mnie mówiąc że nawet dziecka urodzić nie umiem W sytuacji gdzie podpisalam oświadczenie o przestaniu karmienia piersią. Ale pracują a tam położna wspierała mi mówiąc że to moja decyzja Kiedy nie chciałam się zgodzić na kolejny masaż szyjki macicy, który w moim odczuciu był niepotrzebny, położna nawarzczała na mnie, że jak nie będę współpracować to nigdy nie urodzę. Był to mój trzeci poród i w moim odczuciu położna uparta się, żeby jak najszybciej wywołać poród, zamiast poczekać, aż akcja sama nabierze tempa. Nie było wskazań do szybkiego rozwiązania. okolo 7/8h po cesarce w trakcie obchodu lekarz zasugerował wprost i w niemiły sposób że słabo dbam o higienę bo rana jest cała okrwawiona, nie umyta, co nie było prawda. przed wizytą Lekarza przy pomocy położnej bralam prysznic i mytam dokładnie ranę, która po prostu była świeża i krwawiła delikatnie cały czas. po incydencie z lekarzem było mi przykro, poskarzyłam się położnej, niestety ta "zamiotta sprawę pod dywan", zbyła mnie słowami "proszę się nie przejmować" Wyśmiewanie mojej chęci na użycie TENS. Przekazanie dyżuru w trakcie porodu i komentarz, że "koniecznie nie chcę mieć nacietego krocza", miałam poczucie że jestem przez to wyśmiewana VI. Proszę opisać sytuację, gdy personel wyśmiewał Panią. Jakie słowa/sformułowania personelu uraziły Panią? Proszę wypisać wszystkie, które Pani pamięta. Treść odpowiedzi: - J.w. Prześmiewczy stosunek do nie urodzenia naturalnie (to moja największa porażka) - "Ona dokarmia mlekiem modyfikowanym hahaha, jak powiemy to nie wypuszczą jej że szpitala hahahah" - Że nie potrafię przeć jak na zrobienie kupy podczas porodu - Jedna z położnych powiedziała ze jestem tak gruba i tłusta ze nie widac mi żył i nie potrafiła pobrać krwi - Przed i po porodzie - Głównie komentarze dotyczące braku zgody na kąpanie - Z powodu kryzysu podczas karmienia piersią. - Miałam nadciśnienie ciążowe i zgłosiłam się do szpitala dzień przed terminem wyznaczonym porodu z powodu wysokiego ciśnienia. Jedna z położnych wyśmiewała się że przesadzam z tym ciśnieniem, że po nocach jeżdżę zamiast poczekać do rana - sytuacja opisana wyżej - Przekazanie dyżuru w trakcie porodu i komentarz, że "koniecznie nie chcę mieć nacietego krocza", miałam poczucie że jestem przez to wyśmiewana VII. Proszę opisać sytuację, gdy personel nie odpowiadał na Pani pytania. Treść odpowiedzi: - Podczas skurczy nie radziłam sobie z bólem, położne siedziały sobie wyedy na korytarzu i gadaly ze sobą nie odpowiadając mi - Co teraz skoro nie ma postępu porodu, zwinęli Wszysyko i wyszli z sali. - Kiedy wyjdziemy do domu, jak sytuacja z żółtaczka dziecka. - Podczas próby wywoływania porodu przez 2 dni. Nikt nie chciał mi wyttłumaczyć w jaki sposób i co się wydarzy. Położna powiedziała że poinformuje mnie lekarz a lekarz się nie pojawił dopiero na koniec - Gdy pytałam się i zgłaszalam że nie mam siły rodzić i czy zrobią mi Cesarskie Cięcie - Pobyt po terminie porodu, pytanie kierowane do prowadzącego czy poród i kiedy zostanie wywołany poród z racji wcześniejszych ustaleń przed przyjęciem do szpitala? Odpowiedzią było: na razie trzeba czekać, lub teraz mam telefon VIII. Proszę opisać sytuację, gdy personel zwracał się do Pani w trzeciej osobie. Jakie słowa/sformułowania personelu uraziły Panią? Proszę wypisać wszystkie, które Pani pamięta. Treść odpowiedzi: - Ubrać się, rozłożyć nogi - Niech się rozbierze, położcie się IX. Proszę opisać sytuację, gdy personel zwracał się do Pani w sposób poufaly. Treść odpowiedzi: - Zamiast po nazwisku to mówity "kochana" X. Proszę opisać sytuację, gdy personel wywyższał się, traktował Panią z góry. Treść odpowiedzi: - Pani doktor nie wierzyła moim zapewnieniom, że w ciąży nie miałam nadciśnienia i regularnie monitorowałam ciśnienie. Nie wierzyła, że moje wysokie ciśnienie podczas przyjęcia do porodu było spowodowane stresem i tzw.syndromem białego fartucha. - Brak reakcji na Wołanie o złagodzenie bólu - Spędziłam 3 tygodnie w szpitalu a wysłuchiwalam komentarzy, ze w innych szpitalach by mi NFZ nie fundował wakacji z dzieckiem tylko wysłałbym mnie do hotelu naprzeciwko - Pielęgniarka wywyższaając się że ona nią jest kazała mi na środku sali ściągnąć majtki i pokazać wkładkę bo chciała zobaczyć czy sącza mi się wody płodowe - Ja tu jestem lekarzem, niePani. - Po porodzie na obchodzie wieczornym - Podczas pierwszego badania przy przyjęciu dość bolesnego bo miało ono ruszyć moje minimalne rozwarcie lekarz śmiał się z mojej reakcji pokazującej ból i pytał czy dam radę, po czym usłyszałam zdanie : niech sobie Pani nie myśli, że sobie pani przyszła do szpitala tydzień po terminie to urodzi pani dzisiaj bądż jutro, do 42 tygodnia można czekać na akcje (Ps. ja sobie nie przyszłam, a dostątam skierowanie od lekarza prowadzącego) - Nie słuchała tego co do niej mówię, bo ona wie lepiej co ja czuję - Odmówiono mi dodatkowych leków przecibolowych bez konsultacji z lekarzem. Ta kobieta jest specyficzna i mało empatyczna. Ma takie zdanie również personel z nią pracujący jak i inne pacjentki - sytuacja opisana wyżej XI. Z jakiego innego powodu czuła się Pani gorzej traktowana? Treść odpowiedzi: - Na salo była kobieta doktora makowskiego-ja dla niego nie istnialam. - Brak zainteresowania moją osobą, omijanie mnie z daleka - Nie chciałam karmić piersią - Medykiem jestem	d51cc3e7-76aa-4841-85c7-a5e9fe96514f	finepdfs	1.905273	CC-MAIN-2025-05	https://rodzicpoludzku.pl/wp-content/uploads/2024/06/24_04_08_Wniosek_KPA_SPZOZ_w_Wolsztynie.pdf	2025-01-23T01:14:55+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2025-05/segments/1736703363479.62/warc/CC-MAIN-20250122231100-20250123021100-00049.warc.gz	494,214,277	0.999886	0.999938	0.999938	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Lat...	pol_Latn	{}	true	[ 1388, 2915, 5268, 7663, 9201, 10937, 12217, 13940, 15777, 17157, 19145, 21589, 24345, 26703, 28742, 30955, 32802, 34336, 36160, 38082, 39214, 41678, 43178, 45389, 47937, 50935, 53134, 55048 ]	1	0
Potwierdzenie złożenia sprawozdania Konkurs: Otwarty konkurs ofert na wspieranie wykonania w 2017 r. zadań publicznych w obszarze polityki społecznej z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów uzależnień oraz przeciwdziałania przemocy w rodzinie i przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym Rodzaj zadania publicznego: Urząd: Urząd Miejski w Słupsku Departament: Komisja Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Nazwa organizacji: Fundacja Indygo Zadanie: Trzeźwe spojrzenie w przyszłość Numer sprawozdania: 11493 Suma Kontrolna: 27af-b7e9-9bcc Data złożenia wersji elektronicznej: 2018-11-07 12:10:59 Data złożenia (pierwotnej wersji): 2018-01-04 10:57:51 Oświadczam(y), że: 1. od daty zawarcia umowy o realizację zadania publicznego zleconego w ramach konkursu Otwarty konkurs ofert na wspieranie wykonania w 2017 r. zadań publicznych w obszarze polityki społecznej z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów uzależnień oraz przeciwdziałania przemocy w rodzinie nie zmienił się status prawny Zleceniodawcy(-ów); 2. wszystkie podane w niniejszym sprawozdaniu informacje są zgodne z aktualnym stanem prawnym i faktycznym; 3. zamówienia na dostawy, usługi i roboty budowlane za środki finansowe uzyskane w ramach umowy zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.); 4. wszystkie kwoty wymienione w zestawieniu faktur (rachunków) zostały faktycznie poniesione; 5. w zakresie związanym z otwartym konkursem ofert, w tym z gromadzeniem, przetwarzaniem i przekazywaniem danych osobowych, a także wprowadzaniem ich do systemów informatycznych, osoby, których te dane dotyczą, złożyły stosowne oświadczenia zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r.o ochronie danych osobowych (Dz.U.z 2002 r.Nr 101, poz. 926, z późn. zm.). (pieczęć(-cie) Zleceniodawcy(-ów)) (podpis osoby upoważnionej lub podpisy osób upoważnionych do składania oświadczeń woli w imieniu Zleceniodawcy(-ów)) Poświadczenie złożenia sprawozdania FUNDACJA INDYGO 76-200 SŁUPSK ul. Niedzielskowskiego 6 P 8333177939 Reg. 360590273 PREZES ZARZĄDU Jacek Szuba 27af-b7e9-9bcc Strona: 1 z 2 SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA ZADANIA PUBLICZNEGO, O KTÓRYM MOWA W ART. 18 UST. 4 USTAWY Z DNIA 24 KWIECIEŃ 2003 R. O DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO I O WOLONTARIACIE (DZ. U. Z 2016 R. POZ. 239 i 395) Pouczenie co do sposobu wypełniania sprawozdania: Sprawozdanie należy wypełnić wyłącznie w białych pustych polach, zgodnie z instrukcjami umieszczonymi przy poszczególnych polach oraz w przypisach. W przypadku pól, które nie dotyczą danego sprawozdania, należy wpisać „nie dotyczy” lub przekreślić pole. Zażyczenie „”, np.: „Częściowe / Końcowe”, oznacza, że należy skreślić niewłaściwą odpowiedź i pozostawić prawidłową. Przykład: „Częściowej/Końcowe”. \| Rodzaj sprawozdania \| Częściowe/Końcowe \| \|---------------------\|---------------------\| \| Okres, za jaki jest składane sprawozdanie \| Od: 2017-09-04 Do: 2017-12-01 \| \| Tytuł zadania publicznego \| Trzeźwe spojrzenie w przyszłość \| \|---------------------------\|---------------------------------\| \| Nazwa Zleceniodbiórcy(-ców) \| Fundacja Indygo \| \| Data zawarcia umowy \| 2017-08-11 \| \| Numer umowy, o ile został nadany \| 9 \| Część I. Sprawozdanie merytoryczne 1. Informacja, czy zakładany(yne) cel(e) realizacji zadania publicznego został(y) osiągnięty(-te) w wymiarze określonym w części IV pkt 4 oferty. Jeżeli nie, należy wskazać dlaczego. Podczas realizacji projektu zorganizowano 3 seansy kina, 30 września w Parku Kultury i Wypoczynku na terenie SOSiR wyświetliśmy film pt. Pod Mocnym Aniołem, 11 październik na Akademii Pomorskiej na ulicy Arciszewskiego film pt. Jestem Bogiem, a 1 grudnia film Zona Policjanta. Podczas tych seansów nastąpiła edukacja antyalkoholowa, antynarkotykowa i przeciw promocyji u około łącznie 90 uczestników seansów filmowych. Podczas tych eventów stworzyliśmy przestrzeń sprzyjającą dyskusji na temat patologii społecznych. Zainicjowaliśmy rozmawianie na temat własnego życia wśród uczestników naszych spotkań, co mamy nadzieję zwiększyło zrozumienie i akceptację osób uzależnionych alkoholem i obudzeniu postaw zwalczających patologie społeczne. Dzięki internetowej ankiecie poznamy opinię 146 mieszkańców na temat miejsca realizacji kina i wyboru filmów co pomogło w wyborze zarówno lokalizacji jak i repertuaru seansów. Dzięki realizacji projektu zorganizowaliśmy czasu osobom pozostającym w trzeźwości mających problem z zagospodarowaniem wolnego czasu. 2. Opis osiągniętych rezultatów wraz z liczbowym określeniem skali działań zrealizowanych w ramach zadania (należy opisać osiągnięte rezultaty zasama publicznego sposob, w jaki zostały zmierzone; należy wskazać rezultaty trwałe oraz w jakim stopniu realizacja zadania przyczyniła się do osiągnięcia jego celu). Rezultatami projektu była organizacja 3 seansów kina plenerowego i podniesienie wiedzy i uczenia się łącznie około 90 osób na problem nadużywania alkoholu, narkotyków i promocji w rodzinie ( Pierwszy seans 50 osób, 2 seans około 35 osób, 3 seans około 7. W ramach działań zorganizowaliśmy 3 prelekcje na temat problemu alkoholu i jego zgubnych skutków w tym promocji również tej domowej. Zrealizowaliśmy konsultacje społeczne na temat miejsca realizacji kina i wyboru filmów wśród 146 osób. Stworzyliśmy przestrzeń która zorganizowała czas osobom pozostającym w trzeźwości. Stworzyliśmy kampanię promującą projekt, która pozostała trwałym rezultatem) ( 1 artykuł w lokalnej prasie, 1 nagranie w lokalnej telewizji, kampania internetowa na co najmniej 2 fanpagech ) Dodatkowe informacje dotyczące rezultatów realizacji zadania publicznego \| Rezultaty zadania publicznego \| Poziom osiągnięcia rezultatów \| Sposób monitorowania rezultatów/źródło informacji o osiągnięciu wskaźnika \| \|-------------------------------\|-------------------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| nie dotyczy \| nie dotyczy \| nie dotyczy \| 3. Szczegółowy opis wykonania poszczególnych działań (opis powinien zawierać szczegółową informację o zrealizowanych działaniach zgodnie z umówą, z uwzględnieniem stopnia oraz skali ich wykonania, a także wyjaśnić ewentualne odstępstwa w ich realizacji; w opisie należy przedstawić również informacje o zaangażowanych osobach, organizacjach i instytucjach uczestniczących w realizacji działań; w przypadku realizacji działania przez podmiot niebędący stroną umowy 1nażeź to wyraźnie wskazże w opisie tego działania) \| 1. Promocja projektu \| \|-----------------------\| \| Zrealizowano w terminie: 2017-09-04 - 2017-12-15 \| \| Opis: W celach promocyjnych napisany został jeden artykuł, który został opublikowany w lokalnej gazecie Ziemia Wielka. Dwa artykuły o promocji na temat projektu zostały rozsyłane w postaci notatki prasowej do wszystkich lokalnych mediów, a w lokalnej telewizji przedstawiony projekt w programie obserwator. Na terenie miasta rozklejane zostały również plakaty reklamujące projekt i odbywające się przed nimi prelekcje. Promocja obejmowała również publikację informacji na temat zrealizowanego produktu po jego zakończeniu. Informacje o wykonaniu działania przez podmiot niebędący stroną umowy: Nie podano \| \| 2. konsultacje społeczne \| \|--------------------------\| \| Zrealizowano w terminie: 2017-09-04 - 2017-09-17 \| \| Opis: Konsultacje społeczne były prowadzone drogą elektroniczną i dotyczyły miejsca emisji i wyboru repertuaru. Ankiety uzupełniło 146 osób. W kwestii lokalizacji, ankietywowi moźliwieść 3 propozycje. Park Kultury i Wypoczynku został wskazany przez 116 osób, osiedle Akademickie przez 112, kolejne miejsca zostały wybrane przez mniej niż 60 osób. Na temat repertuaru respondenci kwietnionariusza wyraził się dość jednoznacznie wybierając 3 z zaproponowanych przez nas filmów. 80% wybrało jako najlepiej dopasowany do projektu film "Pod Mocnym Aniołem", w następnej kolejności 67% otrzymał film "Zona policjanta", a trzecie miejsce miała produkcja "Jednym Bogiem" która uzyskała 64% głosów. W ankiecie wzięło udział 54,3% mężczyzn i 45,7% kobiet. Główna grupa ankietyowanych ankietyowanych był przedział od 21 do 30 lat. Informacje o wykonaniu działania przez podmiot niebędący stroną umowy: Nie podano \| \| 3. Realizacja prelekcji i kina plenerowego \| \|-------------------------------------------\| \| Zrealizowano w terminie: 2017-09-04 - 2017-08-30 \| \| Opis: Głównym elementem naszych spotkań była prelekcja na temat zębowych skutków zatrucia się w alkoholu i wpływu używek na nasze życie, w tym na temat problemów w rodzinie. Tematyka wykładu przeważnie nawiązywała do prezentowanych filmów, a wykłady prowadzone przez terapeutę Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Wykłady były prowadzone przez doświadczoną terapeutkę w bardzo przyjazny sposób. Inaugurujące spotkania wystąpienia były wyliczane do konstruktywnych dyskusji i nadalnej kolejności na ekranie 9x6 metra wyświetlany był film o tematyce nawiązującej do problemów społecznych. W pierwszej kolejności wyświetlane były film "Pod Mocnym Aniołem", następnie na terenie Akademii Pomocy Rodzinie film "Jednym Bogiem", a na koniec ponownie na terenie kampusu akademickiego produkcję "Zona Policjanta". Filmów tego typu stanowiły dla terapeutów dobiegania rozwiązania się patologii społecznych jak i wsparcie terapii osób, które już mają problemy z alkoholem czy przeszkodą domową. Ogólny wydźwięk filmów dawał nadzieję, że walkę z uzależnieniem da się wygrać i przezwyciężyć przez zębowymi skutkami uzależnieni i zachować o negatywnym społecznym przekazie. Dla widzów rozsławione były miejsca siedzące na ławkach. Była to szansa na alternatywne do patologicznego spędzanie wolnego czasu i docenienie do młodych osób, które przebywały przez zapraszanie do swojego życia używek i ich nadużywania. Ta innowacyjna forma dotarcia do środowiska młodzieżnego na negatywne wpływy społeczne mamy nadzieję wywarła wrażenie zarówno na młodszych jak i starszych uczestnikach projektu. \| \| Informacje o wykonaniu działania przez podmiot niebędący stroną umowy: Nie podano \| \| 4. Opis, w jaki sposób dofinansowanie z dotacji inwestycji związanych z realizacją zadania wpłynęło na jego wykonanie 2 \| \|------------------------------------------------------------------------------------------------------------------\| \| nie dotyczy \| \| Kategoria kosztu \| Rozdział kosztów \| Koszty zgodnie z umową (w zł) \| Faktycznie poniesione wydatki (w zł) \| \|-----------------\|------------------\|-------------------------------\|-------------------------------------\| \| \| koszt całkowity \| z dotacji \| z innych źródeł osobowych finansowych \| z dotacji \| z innych źródeł osobowych finansowych \| z dotacji \| z innych źródeł osobowych finansowych \| Numer( y) lub nazwa(ego) \| Numer( y) lub nazwa(ego) \| z działania zgodnie z umową \| \| Koszty menedżerskie \| Koszty po stronie firmy \| 9 000,00 \| 8 000,00 \| 1 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 3 \| 9 000,00 \| 8 000,00 \| 1 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 3 \| \| 1. Organizacja posiedzeń filmów na klinie plenerowym wraz z opłatami licencyjnymi i zakupem filmów \| 600,00 \| 600,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 3 \| 600,00 \| 600,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 3 \| \| 2. Prefektura na temat promocji w telewizji \| 500,00 \| 500,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 1 \| 500,10 \| 500,00 \| 0,10 \| 0,00 \| 0,00 \| 1 \| Załącznik do sprawozdania Część II. Sprawozdanie z wykonania wydatków 1. Rozliczenie wydatków w latach 2017 - 2017 \| Nr poz. \| Koszty po stronie firmy \| 9 000,00 \| 8 000,00 \| 1 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 3 \| 9 000,00 \| 8 000,00 \| 1 000,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 3 \| \|---------\|--------------------------\|----------\|----------\|----------\|------\|------\|----\|----------\|----------\|----------\|------\|------\|----\| \| 1. \| Organizacja posiedzeń filmów na klinie plenerowym wraz z opłatami licencyjnymi i zakupem filmów \| 600,00 \| 600,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 3 \| 600,00 \| 600,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 3 \| \| 2. \| Prefektura na temat promocji w telewizji \| 500,00 \| 500,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 0,00 \| 1 \| 500,10 \| 500,00 \| 0,10 \| 0,00 \| 0,00 \| 1 \| \| Lp \| Źródło finansowania \| Koszty zgodnie z umową \| Faktycznie poniesione wydatki \| \|----\|-------------------------------------------------------------------------------------\|------------------------\|------------------------------\| \| 1 \| Dotacja, w tym odsetki bankowe od dotacji oraz inne przychody ogółem: \| \| \| \| \| .1 Kwota dotacji \| 9 700,00 zł \| 9 700,00 zł \| \| \| .2 Odsetki bankowe od dotacji \| \| 0,00 zł \| \| \| .3 Inne przychody \| \| 0,00 zł \| \| 2 \| Inne Środki finansowe ogółem⁶; Należy zsumować środki finansowe wymienione w pkt 2.1-2.4 \| 1 200,00 zł \| 1 320,10 zł \| \| \| .1 Środki finansowe własne⁷ \| 1 200,00 zł \| 1 320,10 zł \| \| \| .2 Świadczenia pieniężne od odbiorców zadania publicznego⁸ \| 0,00 zł \| 0,00 zł \| \| \| .3 Środki finansowe z innych źródeł publicznych⁹,¹⁰ \| 0,00 zł \| 0,00 zł \| \| \| .4 Pozostałe⁹ \| 0,00 zł \| 0,00 zł \| \| 3 \| Wkład osobowy i wkład rzeczowy ogółem: (należy zsumować środki finansowe wymienione w pkt 3.1 i 3.2) \| 585,00 zł \| 585,00 zł \| \| \| .1 Koszty pokryte z wkładu osobowego \| 585,00 zł \| 585,00 zł \| \| \| .2 Koszty pokryte z wkładu rzeczonego¹¹,¹² \| 0,00 zł \| 0,00 zł \| \| 4 \| Udział kwoty dotacji w całkowitych kosztach zadania publicznego¹³ \| 84,46 % \| 83,58 % \| \| 5 \| Udział innych środków finansowych w stosunku do otrzymanej kwoty dotacji¹⁴ \| 12,37 % \| 13,61 % \| \| 6 \| Udział wkładu osobowego i wkładu rzeczonego w stosunku do otrzymanej kwoty dotacji¹⁵ \| 6,03 % \| 6,03 % \| 3. Informacje o innych przychodach uzyskanych przy realizacji zadania publicznego (należy opisać przychody powstałe podczas realizowanego zadania, które nie były przewidziane w umowie, np., pochodzące ze sprzedaży towarów lub usług wytworzonych lub świadczeń w ramach realizacji zadania publicznego) Nie uzyskano innych przychodów 4. Informacje o świadczeniach pieniężnych pobranych w związku z realizacją zadania od odbiorców zadania (należy wskazać warunki, na jakich były pobierane świadczenia pieniężne, jaka była faktyczna wysokość świadczenia poniesiona przez pojedynczego odbiorcy oraz jaka była łączna wartość tych świadczeń) nie pobierano świadczeń pieniężnych od odbiorców zadania 6. Zestawienie innych dokumentów potwierdzających realizację zadania publicznego (należy wykazać dokumenty potwierdzające zaangażowanie wkładu osobowego (np. numery zawartych porozumień wolontariusiut, umów stcerania, oświadczenia o wykonywaniu pracy społecznej itp.) i wkładu rzeczowego (np. numery umów użyczenia, najmu itp.) w realizację zadania publicznego) \| Dokumenty z wkładem osobowym \| Lp. \| Numer dokumentu \| Koszt \| Data \| Nazwa \| Opis \| Wkład osobowy \| \|-------------------------------\|-----\|-----------------\|-------\|--------\|--------------------------------------------\|-------------------------------------------\|---------------\| \| \| 1 \| 1/TPS/2017 \| II.1 \| 2017-09-04 \| Karta ewidencji czasu pracy wolontariusza \| koordynacja projektu pn. Trzeźwe spojrzenie w przyszłość \| 325,00 zł \| \| \| 2 \| 2/TPS/2017 \| I.4 \| 2017-09-12 \| Karta ewidencji czasu pracy wolontariusza \| promocja projektu pn. Trzeźwe spojrzenie w przyszłość \| 260,00 zł \| Część III. Dodatkowe informacje Przesłanie projektu było bardzo trafne, a jego wpływ na uczestników można określić jako bardzo silny. Jednocześnie można stwierdzić, że całość projektu mogłaby mieć szerzse grono odbiorców, w przypadku emisji filmów w miesiącach letnich. Oświadczam(-y), że: 1) od daty zawarcia umowy nie zmienił się status prawny Zleceniodawcy(-ców); 2) wszystkie informacje podane w niniejszym sprawozdaniu są zgodne z aktualnym stanem prawnym i faktycznym; 3) wszystkie kwoty wymienione w zestawieniu faktur (rachunków) zostały faktycznie poniesione na realizację zadania opisanego w ofercie i w terminie wskazanym w umowie; 4) w zakresiewiązanym z otwartym konkursem ofert, w tym z gromadzeniem, przetwarzaniem i przekazywaniem danych osobowych, a także wprowadzaniem ich do systemów informatycznych, osoby, których dotyczą te dane, złożyły stosowne oświadczenia zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922). PRZESZ ZARZADU [Podpis] Jacek Szuba [Podpis] Fundacja Indygo 76-200 SŁUPSK ul. Niedzielskowskiego 6 NIP 8383177939, Reg. 360690273 POUCZENIE Sprawozdania składa się osobiście lub przesyła przesyłką poleconą na adres Zleceniodawcy w terminie przewidzianym w umowie. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało wyslane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114, z późn. zm.), za poświęceniem przedłożenia Zleceniodawcy, lub nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. 1) Dotyczy podjęcia realizacji zadania, o którym mowa w art. 1.6 ust. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. 2) Występuje jedynie w przypadku, gdy dotacja była przekazana na dofinansowanie. 3) Na przykład środki finansowe otrzymane z funduszy publiczne (np. dotacje), świadczenia pieniężne od odbiorców zadania. 4) Wkładem osobowym jest każdy rodzaj czynności wykonanych przez osoby fizyczne zaangażowane w realizację zadania publicznego. 5) Występuje jedynie w przypadku, gdy umowa zobowiązująca do wykazania wkładu rzeczowego. 6) Wkładem rzeczowym są np. nieruchomości, środki transportu, materiały itp. Wkładem rzeczowym może być również zasób udostępniony, względnie usługa zapewniona w celu jej przekazania (np. pomieszczenia nieodpłatnie (np. usługa transportowa, hotelowa, poligraficzna itp.). 7) Należy uwzględnić także środki finansowe pochodzące z ostatek bankowych od dotacji oraz z innych przychodów (np. ze sprzedaży towarów lub usług wykonywanych w ramach realizacji zadania publicznego). 8) Dotyczy oferty wspólnej. W przypadku większej liczby ofertantów istnieje możliwość dodawania kolejnych wierszy. 9) Wypełnić jedynie w przypadku wsparcia realizacji zadania publicznego. dokument wygenerowano w systemie wikac.pl, suma kontrolna: 27af47e9-dbec Strona: 8 10) Na przykład dotacja z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, funduszy celowych, środki z funduszy strukturalnych. 11) Wspomniane powyżej w pkt 9.1.1. są to środki finansowe otrzymane wkładu rzeczowego. 12) Wspomnien rzeczowym są np. nieruchomości, środki transportu, maszyny, urządzenia. Zasób rzeczowy może być również zasób udostępniony, względnie usługa świadczona na rzecz tej organizacji przez inną jednostkę publiczną (np. usługa transportowa, hotelowa, pogotowie itp.) 13) Procentowy udział kwoty dotacji, o której mowa w pkt 1.1, w całkowitych kosztach zadania publicznego należy podać z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. 14) Procentowy udział innych środków finansowych, o których mowa w pkt 2, w stosunku do otrzymanej kwoty dotacji należy podać z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. 15) Procentowy udział środków niefinansowych, o których mowa w pkt 3, w stosunku do otrzymanej kwoty dotacji należy podać z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. 16) Należy podać numer faktyry, rachunku, a nie numer ewidencji księgowej. 17) Na przykład środki finansowe oferenta, inne środki publiczne (np. dotacje), świadczenia pieniężne od odbiorców zadania, świadczenia pieniężne od odbiorców zadania. 18) Nie dotyczy sprawozdania sporządzanego w formie dokumentu elektronicznego.	a63ae280-f0b9-4fad-8c23-0707f81fd0f1	finepdfs	1.321289	CC-MAIN-2023-23	https://bip.um.slupsk.pl/file/70342	2023-06-01T05:45:39+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-23/segments/1685224647614.56/warc/CC-MAIN-20230601042457-20230601072457-00087.warc.gz	159,601,349	0.999938	0.999987	0.999987	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 2198, 6110, 10431, 12208, 15462, 19556, 20885 ]	1	0
Systemy Okablowania Strukturalnego ✔ Okablowanie strukturalne miedziane ✔ Okablowanie strukturalne światłowodowe ✔ Szafy teleinformatyczne ✔ Systemy SAT ✔ Akcesoria komputerowe i technologie sieciowe WYGDNE ZAKUPY ONLINE! w biurze, jak i w podróży z aplikacji Live Phone INFORMACJA O DOSTĘPNOŚCI PRODUKTÓW z Centrum Logistycznego w Warszawie w SCHRACK STORE www.schrack.pl Get Ready. Get Schrack. MISJA SCHRACK TECHNIK Misją firmy Schrack Technik jest zaspokojenie potrzeb Klienta w zakresie obsługi techniczno-handlowej oraz zapewnienie szybkich dostaw produktów i rozwiązań dla przemysłu, elektrotechniki, budownictwa, bezpieczeństwa, sieci komputerowych, kabli, oświetlenia i systemów fotowoltaicznych. INFORMACJA O DOSTĘPNOŚCI PRODUKTÓW Z MAGAZYNÓW I SCHRACK STORE W katalogu zawarto informacje o dostępności produktów. Ikonki zamieszczone w tabelach z numerami katalogowymi odnoszą się do dostępności produktów bezpośrednio z półek magazynowych. Wszystkie informacje opracowano na podstawie założeń na dany okres. Ilości produktów w magazynach podlegają rotacji i mogą ulegać zmianom, związanym z rosnącym lub malejącym zapotrzebowaniem na dany produkt. - produkt dostępny w SCHRACK STORE w założonych na dany okres ilościach - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf w założonych na dany okres ilościach - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie w założonych na dany okres ilościach - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) WARUNKI DOSTAW Sprzedaż i dostawa produktów ujętych w katalogu odbywa się na podstawie i zgodnie z postanowieniami Ogólnych Warunków Sprzedaży Schrack Technik Polska sp. z o.o., zamieszczonych na stronie www.schrack.pl Ze względu na postęp technologiczny, zastrzegamy sobie możliwość wprowadzania zmian technicznych. Schrack nie ponosi odpowiedzialności za błędy w druku i pomyłki pisarskie. Wymiary, masy itp. mają wyłącznie charakter orientacyjny. \| Spis treści \| Strona \| \|----------------------------------------------------------------------------\|--------\| \| Podstawy i normy sieci komputerowych \| 1-21 \| \| TOOLLESS LINE Kat.6<sub>A</sub>, Kat.6, Kat.5e – System modularny STP i UTP \| 22-63 \| \| PERFORMANCE LINE Kat.6<sub>A</sub> – System modularny \| 64-81 \| \| LED LINK LINE Kat.6<sub>A</sub> – System modularny STP \| 82-103 \| \| IBDN LINE Kat.6A – System modularny UTP \| 104-117\| \| DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e – System LSA w wersji STP i UTP \| 118-145\| \| Schrack 4 Home – Multimedialny system okablowania domów i mieszkań \| 146-179\| \| Akcesoria (Narzędzia, wtyki, zestawy naprawcze,...) \| 180-189\| \| Okablowanie telefoniczne \| 190-219\| \| Urządzenia pomiarowe \| 220-225\| \| Okablowanie światłowodowe \| 226-261\| \| Szafy teleinformatyczne \| 262-363\| \| SAT Systemy \| 364-441\| \| Akcesoria sieciowe, komputerowe i telekomunikacyjne \| 442-473\| \| Skorowidz \| 474-481\| A man wearing a gray shirt and red gloves is working on a server with blue cables. Podstawy i normy sieci komputerowych Spis treści Zakres obowiązywania norm dotyczących okablowania strukturalnego .................................................. Strona 2 Normy EN ................................................................................................................................................. Strona 3 Topologia budowy systemów okablowania strukturalnego ................................................................. Strona 4 Technologia miedziana ......................................................................................................................... Strona 5 Technologia światłowodowa .................................................................................................................. Strona 10 Komponenty aktywne ............................................................................................................................ Strona 16 ZAKRES OBOWIĄZYWANIA NORM DOTYCZĄCYCH OKABLOWANIA STRUKTURALNEGO NORMA MIĘDZYNARODOWA ISO/IEC 11801 Generic cabling for customer premises NORMA AMERYKAŃSKA TIA/EIA 568 Commercial building telecommunications cabling standard NORMA EUROPEJSKA (POLSKI ODPOWIEDNIK PN-EN) EN 50173-1 Technika informatyczna – Systemy okablowania strukturalnego W serii norm EN 50173 określono wykaz struktur i konfiguracji podsystemów okablowania szkieletowego i poziomego stosowanego w różnych typach pomieszczeń. Określono również wymagania stawiane kanałom, łączom i elementom oraz przedstawiono wzorcowe realizacje okablowania szkieletowego i poziomego, wspomagające wymagania stawiane przez różne środowiska instalacyjne: PN-EN 50173: Technika informatyczna – Systemy okablowania strukturalnego Część 1: Wymagania ogólne Część 2: Pomieszczenia biurowe Część 3: Zabudowania przemysłowe Część 4: Zabudowania mieszkalne Część 5: Centra danych Część 6: Usługi rozporoszone (norma w fazie projektu) Podczas instalacji okablowania strukturalnego obowiązują poniższe standardy: Opisują one, na co należy zwrócić uwagę przy instalacji i sprawdzaniu okablowania strukturalnego. PN-EN 50174: Technika informatyczna – Instalacja okablowania Część 1: Specyfikacja instalacji i zapewnienie jakości Część 2: Planowanie i wykonywanie instalacji wewnątrz budynków Część 3: Planowanie i wykonawstwo instalacji na zewnątrz budynków PN-EN 50346: Technika informatyczna – Instalacja okablowania – Badanie zainstalowanego okablowania Problemy zgodności elektromagnetycznej, wyrównywania potencjałów i uziemienia przy wzrastających częstotliwościach granicznych nabierają coraz większego znaczenia. Obowiązujące normy to: PN-EN 50310: Stosowanie połączeń wyrównawczych i uziemiających w budynkach z zainstalowanym sprzętem informatycznym PN-EN 55022: Urządzenia informatyczne – Charakterystyki zaburzeń radioelektrycznych – Poziomy dopuszczalne i metody pomiarów PN-EN 61000-6-3: Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) – Część 6-3: Normy ogólne – Norma emisji w środowiskach mieszkalnych, handlowych i lekko uprzemysłowionych PN-EN 61000-6-4: Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) – Część 6-4: Normy ogólne – Norma emisji w środowiskach przemysłowych PN-EN 61000-6-1: Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) – Część 6-1: Normy ogólne – Odporność w środowiskach mieszkalnych, handlowych i lekko uprzemysłowionych PN-EN 61000-6-2: Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC) – Część 6-2: Normy ogólne – Odporność w środowiskach przemysłowych Podstawy i normy sieci komputerowych TOPOLOGIA BUDOWY SYSTEMÓW OKABLOWANIA STRUKTURALNEGO Okablowanie szkieletowe Okablowanie poziome Okablowanie szkieletowe, kampusowe Okablowanie światłowodowe Okablowanie miedziane na potrzeby komputerów Okablowanie telefoniczne TECHNOLOGIA MIEDZIANA Międzynarodowa norma ISO/IEC i europejska EN są do siebie podobne, jednak różnią się od normy amerykańskiej TIA/EIA w kategorii i klasie. Kategoria opisuje, przy użyciu jakich metod i wartości sprawdza się pojedyncze elementy. Oznacza to, że pojedyncze elementy mogą być testowane i określane zawsze w danej kategorii. Jeśli łączy się produkty określonej kategorii, powstaje system, który jest zdefiniowany zgodnie z określoną klasą. Przy tym element najniższej kategorii określa wartość klasy. Następną różnicą pomiędzy normą amerykańską a normami ISO/IEC i EN jest kategoria 7 i $7_A$ i klasa F i $F_A$, które to opisane są tylko w tych normach. \| Norma \| Zakres obowiązywania \| Kategoria \| 5 \| 5e \| 6 \| 6_A \| 6A \| 7 \| 7_A \| \|-------------\|----------------------\|-----------\|-----\|-----\|-----\|-----\|-----\|-----\|-----\| \| \| \| Klasa \| D \| - \| E \| E_A \| - \| F \| F_A \| \| \| \| Pasmo (MHz)\| 100 \| 100 \| 250 \| 500 \| 500 \| 600 \| 1000\| \| ISO/IEC \| Międzynarodowy \| \| ✔ \| - \| ✔ \| ✔ \| - \| ✔ \| ✔ \| \| EN \| Europejski \| \| ✔ \| - \| ✔ \| ✔ \| - \| ✔ \| ✔ \| \| TIA/EIA \| Amerykański \| \| ✔ \| ✔ \| ✔ \| - \| ✔ \| - \| - \| RJ45 GG45, Tera UTP & STP STP CHRONOLOGICZNY ROZWÓJ NORM ISO/IEC & EN \| ISO/IEC 11801 & EN 50173 \| ISO/IEC 11801 & EN 50173 \| ISO/IEC 11801 & EN 50173 \| \|--------------------------\|--------------------------\|--------------------------\| \| 1. Wydanie \| 2. Wydanie \| 3. Wydanie \| \| Klasa D / Kat.5 \| Klasa D / Kat.5 \| Klasa D / Kat.5 \| \| \| Klasa E / Kat.6 \| Klasa E / Kat.6 \| \| \| Klasa F / Kat.7 \| Klasa F / Kat.7 \| \| \| Klasa E_A / Kat.6_A \| Klasa E_A / Kat.6_A \| \| \| Klasa F / Kat.7 \| Klasa F / Kat.7 \| \| \| Klasa F_A / Kat.7_A \| Klasa F_A / Kat.7_A \| \| 1995 \| 2002-2003 \| 2008-2011 \| APLIKACJE Następujące aplikacje sieci Ethernet są zdefiniowane dla klas od D do $F_A$ w normie EN 50173-1: \| Klasa \| Opis \| Prędkość \| Protokoł \| Aplikacja sieciowa \| \|-------\|-----------------------\|----------\|----------\|--------------------\| \| Klasa D \| Fast Ethernet \| 100 Mbit/s \| IEEE 802.3u \| CSMA/CD 100BASE-TX \| \| \| Gigabit Ethernet \| 1 Gbit/s \| IEEE 802.3ab \| CSMA/CD 1000BASE-T \| \| Klasa $F_A$ \| 10 Gigabit Ethernet \| 10 Gbit/s \| IEEE 802.3an \| 10GBASE-T \| 10 GIGABIT ETHERNET Model techniczny 10 Gigabit Ethernet jest podobny do 1 Gigabit Ethernet. Na każdą z 4 par w trybie pełnego Duplex’u transmisja osiąga prędkość 2,5 Gigabit/s. Różnica polega na znacznie rozszerzonym zakresie częstotliwości z 62 MHz do 417 MHz. Pod pojęciem AlienNEXT (Alien Near End Crosstalk) rozumie się sprzęganie sygnałów zakłóconych z pary żył jednego lub kilku kabli na parę żył innego kabla w wiązce kablowej. RÓŻNICE MIĘDZY KAT.6A WG. ISO/IEC & EN A – KAT.6A WG. TIA/EIA \| Tor pomiarowy (Permanent Link + Channel) \| ISO/IEC & EN \| TIA/EIA \| \|------------------------------------------\|--------------\|---------\| \| Klasa E<sub>A</sub> \| \| Kat. 6A \| \| Komponenty \| Kat. 6A \| Kat. 6A \| \| NEXT dla trybu Permanent Link \| 29,2 dB \| 26,7 dB \| 2,5 dB \| \| NEXT dla trybu Channel \| 27,9 dB \| 26,1 dB \| 1,8 dB \| \| NEXT komponenty \| 37,0 dB \| 34,0 dB \| 3,0 dB \| SEPARACJA KABLI TELEINFORMATYCZNYCH OD OBWODÓW ZASILAJĄCYCH Norma EN 50174-2 zaleca zachowanie stosownych odległości między kablami elektrycznymi a logicznymi, a także separację od źródeł zakłóceń elektromagnetycznych, takich jak: - Styczniki - Nadajniki o różnych mocach - Nadajniki RTV, nadajniki telefonii komórkowej - Okablowanie koncentryczne pojedyncze lub typu TWINAX - Silniki elektryczne i falowniki - Nagrzewnice indukcyjne i oporowe - Świetlata fluorescencyjne Metody obliczania odległości odseparowania kabli logicznych od elektrycznych i od źródeł zakłóceń, jak również zalecenia dotyczące materiału przegrody separacyjnej znajdują się w powyższej normie. TECHNIKA POMIAROWA Następujące metody pomiarowe są używane do badań certyfikacyjnych: Permanent Link - bez kabli krosowych Channel - z kablami krosowymi RÓŻNICE POMIĘDZY 2- I 4-CONNECTOR CHANNEL 2-Connector Channel Większość instalacji w Polsce prowadzi się wg. modelu 2-Connector Channel. 4-Connector Channel W przypadku 4-Connector Channel dodawane są dwa dodatkowe gniazda do istniejącego połączenia typu 2-Connector Channel. Kanal taki trudniej spełnia wymagania testu a komponenty muszą być optymalnie do siebie dopasowane. NAZEWNICTWO KABLI MIEDZIANYCH - Ekran ogólny - SF = z siatki i z folii - S = z siatki - F = z folii - U = bez ekranu - Ekran na parze - F = z folii - U = bez ekranu - TP = Para skręcona Przykład: S/FTP --- AWG (AMERICAN WIRE GAUGE) American Wire Gauge to znormalizowany system oznaczania średnic przewodów stosowany w Stanach Zjednoczonych a przyjęty zwyczajowo na całym świecie. Wraz z rosnącym numerem AWG maleje grubość przewodu. \| Oznaczenie AWG \| Budowa żyły \| Średnica w mm \| Przekrój w mm² \| Przeznaczenie \| \|----------------\|-------------\|---------------\|----------------\|---------------\| \| AWG 26/7 \| 7-drutowa \| \| 0,140 \| Kabel typu linka \| \| AWG 27/7 \| 7-drutowa \| \| 0,111 \| Kabel typu linka \| \| AWG 24/1 \| Drut lity \| 0,511 \| 0,203 \| Kabel instalacyjny \| \| AWG 23/1 \| Drut lity \| 0,574 \| 0,259 \| Kabel instalacyjny \| \| AWG 22/1 \| Drut lity \| 0,643 \| 0,322 \| Kabel instalacyjny \| --- OZNACZENIE WTYKÓW RJ \| Wtyk \| Przeznaczenie \| Ilość pinów \| Oznaczenie \| \|----------\|----------------------------------------------------\|-------------\|------------\| \| RJ45 \| Panele krosowe, gniazda, przełączniki, PC, telefony (ISDN) \| 8 \| 8P8C \| \| RJ12 \| Telefony i domofony \| 6 \| 6P6C \| \| RJ11 (RJ14) \| Telefony i domofony \| 4 \| 6P4C \| \| RJ10 \| Słuchawki telefoniczne, telefony \| 4 \| 4P4C \| --- SEKWENCJE EIA/TIA 568 A 1 2 3 4 5 6 7 8 EIA/TIA 568 B 1 2 3 4 5 6 7 8 Firma Schrack Technik zaleca zainstalowanie w mieszkaniach minimalnej liczby gniazd przyłączeniowych (oznaczenie na rysunku IT-AE) w zależności od metrażu. Zalecenia takie są także zawarte w ÖVE / ÖNORM E 8015-2. Każde z gniazd przyłączeniowych (IT-AE) jest gniazdem podwójnym. W przypadku mieszkań o podwyższonym standardzie zaleca się poprowadzenie kanalizacji kablowej z wykorzystaniem rur giętych o średnicy Ø 25 i doprowadzenie jej z rozdzielnicy mieszkaniowej (oznaczenie na rysunku jako WÜP) do każdego z punktów przyłączeniowych. \| Powierzchnia mieszkalna \| Minimalna liczba gniazd przyłączeniowych (IT-AE) do telefony i sieć danych \| Minimalna liczba gniazd przyłączeniowych (IT-AE) do zastosowań szerokopasmowych \| Suma gniazd przyłączeniowych \| \|------------------------\|---------------------------------------------------------------\|--------------------------------------------------------------------------------\|-----------------------------\| \| do 50 m² \| 1 (2 przyłącza) \| 2 (4 przyłącza) \| 6 \| \| od 50 m² do 75 m² \| 2 (4 przyłącza) \| 3 (6 przyłącza) \| 10 \| \| od 75 m² do 125 m² \| 3 (6 przyłącza) \| 4 (8 przyłącza) \| 14 \| \| od 125 m² \| 4 (8 przyłącza) \| 5 (10 przyłącza) \| 18 \| Oznaczenia: 1 Piętrowy punkt dystrybucyjny (IT-UV) 2 Rozdzielnica mieszkaniowa (WÜP) 3 Gniazdo przyłączeniowe (IT-AE) PODSTAWY TECHNOLOGII ŚWIATŁOWODOWEJ W normie EN 50173-1 okablowania światłowodowe zostały podzielone na klasy (OF-100, OF-300, OF-500, OF-2000, OF-5000 i OF-10000), a włókna światłowodowe na kategorie (OM1, OM2, OM3, OM4, OS1, OS2). Włókna światłowodowe multimodowe (wielomodowe) charakteryzują się średnicą rdzenia od 50 do 62,5 μm, a włókna jednomodowe 9 μm. \| Kategoria \| Włókno \| Klasa \| \|-----------\|--------------\|----------------\| \| \| \| OF-100 \| OF-300 \| OF-500 \| OF-2000 \| OF-5000 \| OF-10000 \| \| OM1 \| 50/125 μm \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| - \| - \| \| \| 62,5/125 μm \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| - \| - \| \| OM2 \| 50/125 μm \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| - \| - \| \| \| 62,5/125 μm \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| - \| - \| \| OM3 \| 50/125 μm \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| - \| - \| \| OM4 \| 50/125 μm \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| - \| - \| \| OS1 \| 9/125 μm \| - \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| - \| - \| \| OS2 \| 9/125 μm \| - \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| ✓ \| GRANICZNA WARTOŚĆ TLUMIENNOŚCI W ŚWIATŁOWODOWYCH LINIACH TRANSMISYJNYCH \| Klasa \| Maksymalne tlumienie toru transmisyjnego [dB] \| \|---------\|-----------------------------------------------\| \| \| Dla wielomodów \| Dla jednomodów \| \| \| 850 nm \| 1300 nm \| 1310 nm \| 1550 nm \| \| OF-100 \| 1,85 \| 1,65 \| - \| - \| \| OF-300 \| 2,55 \| 1,95 \| 1,80 \| 1,80 \| \| OF-500 \| 3,25 \| 2,25 \| 2,00 \| 2,00 \| \| OF-2000 \| 8,50 \| 4,50 \| 3,50 \| 3,50 \| \| OF-5000 \| - \| - \| 4,00 \| 4,00 \| \| OF-10000\| - \| - \| 6,00 \| 6,00 \| Następujące aplikacje sieci Ethernet (IEEE 802.3) są zdefiniowane w normie EN 50173-1 (wyciąg): \| Kategoria \| Opis \| Prędkość \| Długość fal [nm] \| Średnica Ø [μm] \| Długość [m]* \| Klasa \| Aplikacja – protokół transmisyjny \| \|-----------\|-----------------------\|------------\|------------------\|-----------------\|--------------\|----------------\|-----------------------------------\| \| OM1 \| Ethernet \| 10 Mbit/s \| 850 \| 62,5 \| 1000 \| OF-500 \| FOIRL \| \| \| \| \| 850 \| 62,5 \| 2000 \| OF-2000 \| 10BASE-FL \| \| \| Fast Ethernet \| 100 Mbit/s \| 1300 \| 62,5 \| 2000 \| OF-2000 \| 100BASE-FX \| \| \| Gigabit Ethernet \| 1 Gbit/s \| 850 \| 62,5 \| 275 \| OF-100 \| 1000BASE-SX \| \| \| \| \| 1300 \| 62,5 \| 550 \| OF-500 \| 1000BASE-LX \| \| \| 10 Gigabit Ethernet \| 10 Gbit/s \| 850 \| 62,5 \| 32 \| - \| 10GBASE-SR/SW \| \| \| \| \| 1300 \| 62,5 \| 300 \| OF-300 \| 10GBASE-LX4 \| \| \| 40 Gigabit Ethernet \| 40 Gbit/s \| 850 \| 62,5 \| - \| - \| 40GBASE-SR4 \| \| \| 100 Gigabit Ethernet \| 100 Gbit/s \| 850 \| 62,5 \| - \| - \| 100GBASE-SR10 \| \| OM2 \| Ethernet \| 10 Mbit/s \| 850 \| 50 \| 514 \| OF-500 \| FOIRL \| \| \| \| \| 850 \| 50 \| 1514 \| OF-500 \| 10BASE-FL \| \| \| Fast Ethernet \| 100 Mbit/s \| 1300 \| 50 \| 2000 \| OF-2000 \| 100BASE-FX \| \| \| Gigabit Ethernet \| 1 Gbit/s \| 850 \| 50 \| 550 \| OF-500 \| 1000BASE-SX \| \| \| \| \| 1300 \| 50 \| 550 \| OF-500 \| 1000BASE-LX \| \| \| 10 Gigabit Ethernet \| 10 Gbit/s \| 850 \| 50 \| 82 \| - \| 10GBASE-SR/SW \| \| \| \| \| 1300 \| 50 \| 300 \| OF-300 \| 10GBASE-LX4 \| \| \| 40 Gigabit Ethernet \| 40 Gbit/s \| 850 \| 50 \| - \| - \| 40GBASE-SR4 \| \| \| 100 Gigabit Ethernet \| 100 Gbit/s \| 850 \| 50 \| - \| - \| 100GBASE-SR10 \| \| OM3 \| Ethernet \| 10 Mbit/s \| 850 \| 50 \| 514 \| OF-500 \| FOIRL \| \| \| \| \| 850 \| 50 \| 1514 \| OF-500 \| 10BASE-FL \| \| \| Fast Ethernet \| 100 Mbit/s \| 1300 \| 50 \| 2000 \| OF-2000 \| 100BASE-FX \| \| \| Gigabit Ethernet \| 1 Gbit/s \| 850 \| 50 \| 550 \| OF-500 \| 1000BASE-SX \| \| \| \| \| 1300 \| 50 \| 550 \| OF-500 \| 1000BASE-LX \| \| \| 10 Gigabit Ethernet \| 10 Gbit/s \| 850 \| 50 \| 300 \| OF-300 \| 10GBASE-SR/SW \| \| \| \| \| 1300 \| 50 \| 300 \| OF-300 \| 10GBASE-LX4 \| \| \| 40 Gigabit Ethernet \| 40 Gbit/s \| 850 \| 50 \| 100 \| OF-100 \| 40GBASE-SR4 \| \| \| 100 Gigabit Ethernet \| 100 Gbit/s \| 850 \| 50 \| 100 \| OF-100 \| 100GBASE-SR10 \| \| OM4 \| Ethernet \| 10 Mbit/s \| 850 \| 50 \| 514 \| OF-500 \| FOIRL \| \| \| \| \| 850 \| 50 \| 1514 \| OF-500 \| 10BASE-FL \| \| \| Fast Ethernet \| 100 Mbit/s \| 1300 \| 50 \| 2000 \| OF-2000 \| 100BASE-FX \| \| \| Gigabit Ethernet \| 1 Gbit/s \| 850 \| 50 \| 550 \| OF-500 \| 1000BASE-SX \| \| \| \| \| 1300 \| 50 \| 550 \| OF-500 \| 1000BASE-LX \| \| \| 10 Gigabit Ethernet \| 10 Gbit/s \| 850 \| 50 \| 300 \| OF-300 \| 10GBASE-SR/SW \| \| \| \| \| 1300 \| 50 \| 300 \| OF-300 \| 10GBASE-LX4 \| \| \| 40 Gigabit Ethernet \| 40 Gbit/s \| 850 \| 50 \| 150 \| OF-100 \| 40GBASE-SR4 \| \| \| 100 Gigabit Ethernet \| 100 Gbit/s \| 850 \| 50 \| 150 \| OF-100 \| 100GBASE-SR10 \| \| OS1 \| Gigabit Ethernet \| 1 Gbit/s \| 1310 \| 9 \| 2560 \| OF-2000 \| 1000BASE-LX \| \| \| 10 Gigabit Ethernet \| 10 Gbit/s \| 1310 \| 9 \| 4200 \| OF-2000 \| 10GBASE-LX4 \| \| \| \| \| 1310 \| 9 \| 4200 \| OF-2000 \| 10GBASE-LR/LW \| \| \| \| \| 1550 \| 9 \| 8900 \| OF-2000 \| 10GBASE-ER/EW \| \| \| 40 Gigabit Ethernet \| 40 Gbit/s \| 1310 \| 9 \| 4700 \| OF-2000 \| 40GBASE-LR4 \| \| \| 100 Gigabit Ethernet \| 100 Gbit/s \| 1310 \| 9 \| 6300 \| OF-2000 \| 100GBASE-LR4 \| \| \| \| \| 1550 \| 9 \| 16000 \| OF-10000 \| 100GBASE-ER4 \| \| OS2 \| Gigabit Ethernet \| 1 Gbit/s \| 1310 \| 9 \| 5000 \| OF-5000 \| 1000BASE-LX \| \| \| 10 Gigabit Ethernet \| 10 Gbit/s \| 1310 \| 9 \| 10000 \| OF-10000 \| 10GBASE-LX4 \| \| \| \| \| 1310 \| 9 \| 10000 \| OF-10000 \| 10GBASE-LR/LW \| \| \| \| \| 1550 \| 9 \| 22250 \| OF-10000 \| 10GBASE-ER/EW \| \| \| 40 Gigabit Ethernet \| 40 Gbit/s \| 1310 \| 9 \| 10000 \| OF-10000 \| 40GBASE-LR4 \| \| \| 100 Gigabit Ethernet \| 100 Gbit/s \| 1310 \| 9 \| 10000 \| OF-10000 \| 100GBASE-LR4 \| \| \| \| \| 1550 \| 9 \| 40000 \| OF-10000 \| 100GBASE-ER4 \| * Dłuższe odległości kanałów transmisyjnych są możliwe do osiągnięcia (poza protokołem). CZYM JEST ŚWIATŁO? Światło jest widoczną częścią promieniowania elektromagnetycznego. W próżni fale elektromagnetyczne rozprzestrzeniają się z prędkością światła: \[ C_0 = 300 \, 000 \text{ km/s} \] Widoczne światło obejmuje jedynie wąski zakres całego widma pomiędzy 420 nm (fiolet) a 750 nm (czerwień). Jednakże technologia światłowodowa obejmuje szerokość pasma podczerwieni o długości fali w przybliżeniu od 800 do 1600 nm. UWAGA! Nigdy nie patrz do środka czynnego kabla światłowodowego. Diody emitujące światło lub promieniowanie laserowe może trwale uszkodzić wzrok! WŁÓKNA WIELOMODOWE GRADIENTOWE W kablu wielomodowym, gradientowym, światło rozprzestrzenia się sinusoidalnie pomiędzy rdzeniem i płaszczyznem. Włókna takie produkowane są w kilku średnicach rdzenia. Typowe średnice to: 50/125 μm i 62,5/125 μm. Włókna wielomodowe stosuje się do transmisji na krótsze odległości. WŁÓKNA JEDNOMODOWE Włókno jednomodowe (zazwyczaj 9/125 μm) dzięki swej budowie przenosi osiowo w swym rdzeniu tylko jedną falę świetlną. Nie ma różnic w czasach przebiegu, dyspersja fali = 0. Włókna jednomodowe są używane najczęściej w drugim i trzecim oknie transmisyjnym. Światłowody jednomodowe w ciągu ostatnich kilku lat zyskały na popularności i są stosowane w sieciach teletransmisyjnych, gdzie wymagania odnośnie odległości transmisji i przepustowości przekraczają możliwości światłowodów wielomodowych. KONSTRUKCJA WŁÓKNIEN ŚWIATŁOWODOWYCH 1 = Rdzeń szklany 2 = Płaszcz, sylikon (ekran szklany) 3 = Powłoka pierwotna (akryl uretanowy) KABLE ŚWIATŁOWODOWE Z TUBĄ CENTRALNĄ Przykład: A/I-DQ(ZN)BH 24G50/125 OM3 OZNACZENIA KABLI ŚWIATŁOWODOWYCH WG. DIN/VDE 0888 A/I D Q (ZN) B H 24 G 50/125 OM3 - Kategoria włókna: OM1, OM2, OM3, OM4, OS2 - Średnica włókna (50μm, 62,5μm, 9μm) / średnica płaszcza (125μm) - G = włókno grandientowe, wielomodowe (Multimode), E = włókno jednomodowe (Singlemode) - Liczba włókien lub liczba tub x liczba włókien w tubie - H = płaszcz zewnętrzny bezhalogenowy, 2Y = płaszcz zewnętrzny z PE, Y = płaszcz zewnętrzny z PVC - B = wzmocnienie antygryzoniowe wykonane z włókna szklanego bądź aramidu - SR = Wzmocnienie antygryzoniowe, metalowe - (ZN) = centralny element wzmacniający wykonany z tworzywa - Q = wodoodporny na całej długości ze względu na ułożenie włókien lub zastosowanie pęczniącego materiału - F = wodoodporność zapewniona poprzez zastosowanie materiału samowypełniającego ubytki w płaszczu - D = tuba wypełniona żelem, V = tuba ściśła, K = tuba elastyczna, W = skręcone tuby luźne wypełnione żelem - A/I lub U = kabel uniwersalny, A = zewnętrzny, I = wewnętrzny Tłumienie Tłumienie jest stratą transmitowanego światła w linii światłowodowej. Tłumienie jest istotnym parametrem w planowaniu sieci światłowodowych. W tym kontekście tłumienie zależy od absorpcji i dyfrakcji, jak również od mechanicznego zalania przewodnika. Zjawisko dyspersji Zasadniczym zjawiskiem ograniczającym pasmo przenoszenia jest dyspersja. W uproszczeniu, dyspersja jest rozszczepieniem, czyli zniekształceniem impulsu światelnego na linii nadajnik-odbiornik. Dyspersją nazywamy różne czasy przesyłania w kablach światłowodowych. Powodują one zawężenie pasma transmisji za pośrednictwem włókien. Rozróżniamy trzy podstawowe typy dyspersji: dyspersja materiałowa, falowodowa, modalna. Suma dyspersji materiałowej i falowodowej nazywana jest dyspersją chromatyczną. Zjawiska dyspersji wpływają na ograniczenie pasma przenoszenia włókien wielomodowych. Dla światłowodów jednomodowych, gdzie źródłem światła są lasery o bardzo wąskim widmie, dyspersja jest niewielka i wyrażana w ps/nm×km (ps=pikosekundy), w związku z czym można osiągnąć pasmo częstotliwości rzędu GHz. Dyspersja modalna jest zjawiskiem występującym w szkle oddziałującym na mody światła (różnica długości drogi światła dla różnych modów), powodującym rozszerzanie się impulsów. Zjawisko to ogranicza pasmo przenoszenia, ponieważ istnieje punkt, w którym zbocza impulsów tak się nałożą, że odbiornik nie będzie mógł rozróżnić impulsów, co będzie generować błędy odczytu. Dyspersja chromatyczna zależy od długości fali i szerokości widma emitowanego światła. Czym szersze widmo, tym więcej promieni o różnej długości fali (a co za tym idzie szybkości) przemieszcza się w rdzeniu włókna, docierając do odbiornika w różnym czasie (różnica czasu propagacji), pomimo tego, że są częścią tego samego impulsu. Ten rodzaj dyspersji szczególnie ogranicza pasmo przenoszenia i zależy od jakości nadajnika (źródła) światła. Właściwości fizyczne Szkłem używanym dziś prawie wyłącznie w technologii światłowodowej jest SiO2 (stopiona krzemionka lub szkło kwarcowe). Tłumienie wtrąceniowe jest tak małe, że może nie być brane pod uwagę. Jakość szkła jest ważnym czynnikiem w technologii światłowodowej (zanieczyszczenia przez zabrudzenie). Z dużą częścią tych zanieczyszczeń można dziś sobie poradzić stosując odpowiednie technologie podczas produkcji. Innym parametrem stanowiącym nadal problem, przy produkcji włókien światłowodowych, jest zawartość wody. By zapobiec wpływowi wilgotności powietrza na włókna, niezwłocznie po ich wytworzeniu, nakłada się pierwotną powłokę. Z JAKICH CZĘŚCI SKŁADA SIĘ WTYK? Ferrula to tulejka, która może być ceramiczna, plastikowa lub metalowa. Ferrula wypośrodkowuje włókno we wtyku. Włókno jest prowadzone w centrycznym otworze przez całą długość do czoła ferruli. Większość złączy (wtyków) ma ferrulę o średnicy 2.5 mm, jednak we wtykach typu SFF (Small Form Factor) ma ona średnicę 1.25 mm. Czoło ferruli jest interfejsem dla sygnału świetlnego. CO OZNACZA PC I APC? PC... Physical Contact W przypadku łączenia włókien światłowodu metodą PC (Physical Contact) wypolerowane pod kątem prostym (90 stopni) powierzchnie są umieszczanie naprzeciwko siebie w jak najmniejszej odległości, aby zminimalizować tlumienność złącza. APC... Angled Physical Contact W złączkach kątowych oznaczonych symbolem APC czoło światłowodu jest polerowane pod kątem 8 stopni, co sprawia, że tlumienność odbiciowa takiego połączenia jest mniejsza niż dla złąc typu PC. Norma EN 60874-19 sugeruje następujący kod kolorów dla wtyków światłowodowych: Wielomodowych beżowy lub czarny Jednomodowe (PC) niebieski Jednomodowe (APC) zielone NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANE WTYKI WTYK LC Cechy: Małogabarytowy, zajmujący tylko połowę miejsca wtyku SC, z wyraźnie mniejszą ferrulą niż w w/w złączu. Dostępny również w wersji duplekowej (dwa równolegle wtyki). Używany zarówno do zastosowań wielomodowych jak i jednomodowych. WTYK SC Cechy: Prostokątny, z ferrulą i montażem typu „push-pull”. Dostępny także jako APC. Stosowany zarówno dla kabli wielomodowych, jak i jednomodowych. Jedyny rodzaj wtyku, wymieniony w normie EN 50173. Wtyk SC występuje także w wersji duplekowej (2 połączone ze sobą wtyki). WTYK ST Cechy: Zamknięcie bagnetowe (jak w złączach BNC) dzięki temu jest odporny na skręcanie. Stosowany głównie dla kabli wielomodowych, rzadziej dla jednomodowych. WTYK FC Cechy: Wkręcany z małym nacięciem pełniącym rolę ochrony przed skręceniem. Dostępny także jako APC. Rzadziej stosowany z kablem wielomodowym, a częściej z jednomodowym. Preferowane złącze austriackich i niemieckich operatorów telekomunikacyjnych. WTYK E2000 Cechy: E2000 charakteryzuje się sposobem łączenia push & pull, dodatkowo ma tzw. "klapkę" zabezpieczającą ferrulę przed zabrudzeniem i redukującą poziom emitowanej mocy w przypadku rozłączenia złącza (dla zabezpieczenia oczu instalatora). Dostępny w wersji wielomodowej i jednomodowej. Pozostałe typy złącz funkcjonujące na rynku: MTRJ, miniSD, (MU), ESCON, FSMA, FDDI, Volition (VF45). KOMponenty aktywne – podstawy Typy przełączników i ich właściwości Przełączniki niezarządzalne - Przełączniki tego typu są niekonfigurowalne - Plug and play - Idealne dla małych i średnich sieci (do 200 użytkowników) bez administratora IT Przełączniki zarządzalne - Przełącznik konfigurowalny - Plug and Play - Konfigurowanie nie jest konieczne - Idealny do średnich i dużych sieci (powyżej 200 użytkowników) z administratorem IT - Ustawienia zabezpieczające mogą być konfigurowane, np. VLAN, itd. - Funkcja monitorowania przełącznika może pomóc przy analizie i wykrywaniu usterek w sieci, jak również problemów związanych z szybkością działania - Funkcje zarządzające zależą od producenta i wymagają podstawowej wiedzy o technologii sieciowej i oprogramowaniu - Przełączniki zarządzalne posiadają agenta SNMP, który przez specjalne oprogramowanie umożliwia zarządzanie - Rejestracja inicjacyjna przez port RS232 - Po przydzieleniu adresu IP do przełącznika, może on zostać skonfigurowany również przez Internet - Przełączniki zarządzalne umożliwiają skonfigurowanie: - prędkości transmisji portu - rodzaju transmisji - half/full duplex na port - funkcji spanning tree - funkcji port mirroring - funkcji port trunking - funkcji port security - sieci VLAN - Przełączniki zarządzalne umożliwiają dodatkowo przygotowanie bieżącej statystyki zdarzeń - Przewidywanie trendów w rozbudowie szerokości pasma - Naprawę pojedynczych błędów - Prowadzenie statystyki błędów dla każdego portu Przełączniki centralne - Przełączniki centralne posiadają kilka portów o dużej szybkości (Gigabit), do których można podłączyć serwery, jak również porty światłowodowe lub porty dedykowane modułom SFP, które umożliwiają podłączenie przełączników piętrowych. Przełączniki piętrowe - Wyposażone są w przynajmniej 1 port Gigabit i zazwyczaj 24 porty 100 Mbit/s. - Komputery PC są podłączone do portów standardowych 100 Mbit/s, natomiast do sieci szkieletowej przełącznik jest podłączony poprzez port Gigabit. - Wskazane jest zastosowanie co najmniej 1 portu światłowodowego typu "uplink". ŁĄCZENIE PRZEŁĄCZNIKÓW (KASKADOWE I STAKOWANE) Kaskadowe łączenie przełączników - Łączenie dwóch lub więcej przełączników kablem krosowym poprzez standardowy port RJ45 lub port światłowodowy - Do kaskadowego łączenia używane są standardowe porty przełącznika w celu uniezależnienia się od standardów narzucanych przez producentów urządzeń aktywnych - Można połączyć w kaskadę przełączniki różnych rodzajów i różnych producentów - Prędkości portów muszą być zgodne - Teoretycznie ilość kaskadowanych przełączników nie jest limitowana - Z uwagi na czas transmisji zalecamy kaskadowanie maksymalnie 4 przełączników, - W kaskadowym łączeniu przełączników występuje spadek prędkości (osiągów) w wąskim gardle w połączeniu przełącznik - przełącznik. Rozwiązaniem jest kaskadowanie poprzez porty typu "uplink" wysokiej szybkości transmisji (Gigabit) Stakowanie przełączników - Łączenie dwóch lub więcej przełączników poprzez specjalne porty typu "stack" o wysokiej prędkości (zapewniają one wielogigabitową przepustowość danych) - Dwa lub więcej połączone przez port "stack" przełączniki działają jak jedno urządzenie i uzyskują optymalne osiągi - Port typu "stack" jest zależny od producenta, brak jest standardu na tego rodzaju rozwiązanie. - Port typu "stack" gwarantuje wysoką prędkość transmisji - Przełączniki tego samego producenta umożliwiają łatwą rozbudowę ze względu na identyczność portów - Zwykle można połączyć do 6 przełączników za pomocą portów typu "stack" - Przełączniki z portami typu „stack” gwarantują wyższe osiągi, ale należy liczyć się z większymi kosztami OPROGRAMOWANIE ZARZĄDZAJĄCE - Każdy przełącznik zarządzalny może być konfigurowany za pomocą portu szeregowego lub sieci LAN (Telnet), lub poprzez Internet (poprzez przeglądarkę internetową). - Wygodniejszą wersją jest zarządzanie poprzez oprogramowanie, oparte na usłudze SNMP, które może być zakupione osobno. Programy te oferują łatwy w użyciu interfejs graficzny dla użytkowników. - SNMP: Simple Network Management Protocol (Protokół Prostego Zarządzania Siecią). Jest to powszechnie wykorzystywany standard do zarządzania przełącznikami. Najczęściej używanym programem przeznaczonym do średniej i dużej sieci komputerowej jest SNMPc8 firmy Castle Rock Computing. AUTOSENSE – AUTOROZPOZNAWANIE Port przełącznika automatycznie rozpoznaje przy jakiej maksymalnej prędkości może pracować przyłączone urządzenie i łączy się z urządzeniem korzystając właśnie z tej prędkości. Oznacza to optymalne (maksymalne) osiągi transmisyjne bez konieczności konfigurowania przełącznika. AUTOCROSSING Port przełącznika rozpoznaje czy komputer lub inny przełącznik jest podłączony oraz rozpoznaje za pomocą jakiego kabla krosowego (1:1 lub z przekrosem). Jeżeli kabel krosowy jest nieprawidłowo przyporządkowany, port przełącznika automatycznie wybiera prawidłowe przyporządkowanie par przy złączu RJ45. ZABEZPIECZENIE PORTU PRZEŁĄCZNIKA - Należy podłączyć wszystkie urządzenia sieciowe do przełącznika - Przełącznik uczy się wszystkich podłączonych do niego adresów MAC - Następnie za pomocą oprogramowania do zarządzania korzystamy z funkcji "zablokuj" porty z bieżącymi adresem MAC - Jeżeli do przypisanego portu podłączymy komputer lub urządzenie z innym adresem MAC, to połączenie nie nastąpi - Bezpieczeństwo oparte na porcie przełącznika jest możliwe jedynie przy przełącznikach zarządzalnych i musi zostać odpowiednio skonfigurowane VLAN (SIEĆ WIRTUALNA) Brak kolizji przepływu danych pomiędzy dwoma działami dzięki VLAN DLACZEGO SIECI VLAN? - W sieci firmowej przesyłanie danych może być tak wzmożone, że może zainstnieć konieczność rozdzielenia działów, departamentów itp. w celu zmniejszenia ilości transferowanych danych. Takie wirtualne tworzenie podsieci sprzyja wyższej przepustowości w całej sieci - Ze względu na bezpieczeństwo, użytkownik ma dostęp jedynie do tej części sieci, do której został przypisany. Istotne dane mogą zostać umieszczone w wydzielonych obszarach, do których dostęp mają jedynie autoryzowani użytkownicy. ZASADY SIECI VLAN: - Parametry ustawione dla warstwy 2 danych (Layer 2) nie mogą się zmieniać pomiędzy sieciami VLAN - Dany port może istnieć w jednym lub w kilku sieciach VLAN. Dla kilku sieci VLAN kojarzenie pakietów danych z odpowiednim VLAN'em dokonuje się przez tzw. "tagging" - znakowanie pakietu należącego do danego VLAN'u - Konfigurowanie sieci VLAN jest możliwe jedynie dla przełączników zarządzalnych PROTOKÓŁ SPANNING TREE - W celu zwiększenia wydajności całej sieci, zainstalowane jest połączenie pomiędzy przełącznikiem 1 i przełącznikiem 2 - Jeżeli protokół spanning tree nie jest skonfigurowany, w sieci pojawiają się przypadkowe pętle powodujące zaburzenia transmisji i paraliżujące działanie sieci - Protokół Spanning tree ustala, które połączenie ma być zablokowane, korzystając z ustawionych przez administratora IT priorytetów Spanning Tree umożliwia konfigurację przełączników w sposób zapobiegający powstawaniu pętli. Protokół ten tworzy graf bez pętli (drzewo) i ustala zapasowe łącza, w trakcie normalnej pracy sieci blokuje je tak, by nie przekazywały one żadnych danych, wykorzystywana jest tylko jedna ścieżka, po której może odbywać się komunikacja. Na szczycie grafu znajduje się główny przełącznik tzw. korzeń (ang. root), zarządzający siecią. Korzeniem zostaje przełącznik na podstawie identyfikatora. W momencie, gdy STP wykryje problem, np. zerwany link, to rekonfiguruje sieć uaktywniając łącze zapasowe, w ciągu ok. 30 do 60 sekund. Protokół Spanning Tree występuje tylko w przełącznikach zarządzalnych w drugiej warstwie modelu sieciowego ISO/OSI. Zawsze wymaga też wstępnego skonfigurowania przez administratora. PORT MIRRORING - Port mirroring czyli odbicie lustrzane polega na tym, że pakiety danych poza miejscem docelowym są dodatkowo kierowane do portu lustrzanego w celu monitorowania przesyłu danych w sieci - Port mirroring pozwala administratorowi sieci podłączyć aplikacje typu “sniffer” - W celu znalezienia błędów, administrator może monitorować każdy przepływ danych do użytkownika na porcie lustrzanym i wyciągać odpowiednie wnioski - Port mirroring jest jedynie możliwy w przypadku przełączników zarządzalnych i musi zostać odpowiednio skonfigurowany PORT TRUNKING – IEEE 802.3AD - W celu stworzenia szybszego, wspólnego połączenia, dwa lub cztery porty mogą być konfigurowane jako port wspólny "trunk" - Tablica adresów MAC jest dzielona na dwa porty - Porty wspólne "trunk" umożliwiają proste zwiększanie szerokości pasma dla ważnych połączeń - Porty wspólne "trunk" zmniejszają efekt "wąskiego gardła" - Porty wspólne "trunk" to niedroga alternatywa zwiększenia prędkości połączenia przełączników - Porty wspólne "trunk" mogą być tworzone za pomocą portów typu 10/100, 1000BaseT lub portów GBIC - Niektóre przełączniki pozwalają połączyć 4 porty w jeden port wspólny "trunk" - Niektóre serwery również korzystają z funkcji portu wspólnego zgodnie z 802.1ad Port Trunking - Port Trunking jest możliwy jedynie przy wykorzystaniu przełączników zarządzalnych, które muszą być odpowiednio skonfigurowane MEDIAKONWERTERY – PODSTAWOWE INFORMACJE - Mediakonwertery zamieniają (transformują) sygnał przesyłany jednym rodzajem przewodnika na sygnał odpowiedni do drugiego rodzaju przewodnika, ale nie powodują regeneracji lub wzmacnienia sygnału - Dwa mediakonwertery mogą być podłączone szeregowo, a po nich należy zastosować przełącznik - Przełącznik podłączony jest do mediakonwertera kablem krosowym RJ45 lub światłowodowym kablem krosowym. Zaleca się używanie kabli o maksymalnej długości 3m - Należy używać zawsze mediakonwerterów pracujących w tej samej szybkości. Zalecane jest używanie takich samych typów mediakonwerterów - Kanal światłowodowy musi być przekrosowany - Jako kanał światłowodowy może służyć światłowodowy kabel krosowy, kabel z zarobionymi wtykami lub pospawana linia światłowodowa - Zaleca się aby linię światłowodową zakończyć na panelu krosowym i dopiero za pomocą kabla krosowego światłowodowego podłączyć mediakonwerter - Światłowodowe kable krosowe do mediakonwerterów mogą mieć różne wtyki z obu końców (np. SC, ST, LC, MTRJ) - Mediakonwertery i panele krosowe mogą mieć także różne złącza (adaptery), a zatem należy zwracać uwagę przy dobieraniu odpowiednich kabli krosowych - Mediakonwerter, światłowodowy kabel krosowy oraz światłowodowy kabel instalacyjny muszą być kompatybilne pod względem włókien - Włókno 50/125µm -> konwerter wielomodowy (mulimodowy) - Włókno 62,5/125µm -> konwerter wielomodowy (mulimodowy) - Włókno 9/125µm -> konwerter jednomodowy - Długości transmisji dla światłowodów: - wielomodowy 50/125µm: 2km przy 10Mbps, 2km przy 100Mbps, 550m przy 1Gbps - wielomodowy 62,5/125µm: 2km przy 10Mbps, 2km przy 100Mbps, 275m przy 1Gbps - jednomodowy 9/125µm: do 100km przy 10Mbps, 100Mbps i 1Gbps Powyższe długości są zależne od parametrów optycznych nadajników i odbiorników TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modularny STP i UTP Spis treści Moduły RJ45 ................................................................. Strona 26 Ramki i gniazda .......................................................... Strona 31 Adapter na szynę TH35 ............................................. Strona 35 Panele krosowe ......................................................... Strona 35 Narzędzia ................................................................. Strona 37 Kable krosowe ......................................................... Strona 38 Kable instalacyjne .................................................... Strona 50 Kable koncentryczne, wtyki i adaptery, narzędzia do kabli koncentrycznych ....................... Strona 60 1. TAKI PROSTY 2. TAKI SZYBKI 3. TAKI SCHRACK TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP Moduły RJ45 systemu SCHRACK TOOLLESS LINE charakteryzują się znakomitymi parametrami i łatwością instalacji oraz niezwykle prostym podłączaniem przewodów, bez konieczności stosowania specjalistycznych narzędzi. Zapewnia to duży komfort i bardzo krótkie czasy instalacji. Rozwiązanie dostępne jest w wersji ekranowanej dla Kat.6A, 6 i 5e oraz nieekranowanej dla Kat.6 i 5e. Dodatkową cechą systemu jest możliwość integracji medium koncentrycznego i światłowodowego w panelach i gniazdach za pomocą adapterów typu F i LC. TOOLLESS LINE moduły RJ45 STP Kat.6A / Klasa E, Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł RJ45 TOOLLESS LINE charakteryzuje się formatem Schrack A (SFA). Spełnia wymagania kat.6A i jest przygotowany do transmisji 10Gb Ethernet. Moduł można zarobić bez stosowania specjalistycznych narzędzi, co zapewnia duży komfort i krótkie czasy instalacji. Konstrukcja modułu gwarantuje pełne ekranowanie 360° (szczelna klatka Faraday’a). Moduł wyposażony jest w mocowanie ekranu kabla do ekranu gniazda oraz zacisk uziemiający typu FastOn. Po terminacji moduł można otworzyć. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł keystone RJ45, kat.6A/klasa E, STP, RE-EMBEDDED, ToollessLine (SFA) \| \| \| HSEMRJ6GWA \| \| Moduł keystone RJ45, kat.6A/klasa E, STP, DE-EMBEDDED, ToollessLine (SFA) \| \| \| HSEMRJ6GWT \| \| Zaślepk a antykurzowa do HSEMRJ6GWA/T, 25 sztuk, biała \| \| \| HSEMRJZSKW \| \| Zaślepk a antykurzowa do HSEMRJ6GWA/T, 25 sztuk, niebieska \| \| \| HSEMRJZSKB \| \| Zaślepk a antykurzowa do HSEMRJ6GWA/T, 25 sztuk, czerwona \| \| \| HSEMRJZSKR \| \| Zaślepk a antykurzowa do HSEMRJ6GWA/T, 25 sztuk, żółta \| \| \| HSEMRJZSKY \| \| Zaślepk a antykurzowa do HSEMRJ6GWA/T, 25 sztuk, zielona \| \| \| HSEMRJZSKU \| \| Zaślepk a antykurzowa do HSEMRJ6GWA/T, 25 sztuk, czarna \| \| \| HSEMRJZSKS \| TOOLLESS LINE moduł RJ45 STP Kat.6A / Klasa E, Schrack Format B (SFB) Schrack Info Moduł RJ45 TOOLLESS LINE charakteryzuje się formatem Schrack B (SFB). Spełnia wymagania kat.6A i jest przygotowany do transmisji 10Gb Ethernet. Moduł można zarobić bez stosowania specjalistycznych narzędzi, co zapewnia duży komfort i krótkie czasy instalacji. Konstrukcja modułu gwarantuje pełne ekranowanie 360° (szczelna klatka Faraday’a). Moduł wyposażony jest w mocowanie ekranu kabla do ekranu gniazda oraz zacisk uziemiający typu FastOn. Po terminacji moduł można otworzyć. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł keystone RJ45, kat.6A/klasa E, STP, ToollessLine (SFB) \| \| \| HSEMRJ6GBA \| TOOLLESS LINE moduł RJ45 STP Kat.6 Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł RJ45 TOOLLESS LINE charakteryzuje się formatem Schrack A (SFA). Spełnia wymagania kategorii 6. Moduł można zarobić bez stosowania specjalistycznych narzędzi, co zapewnia duży komfort i krótkie czasy instalacji. Moduł wyposażony jest w mocowanie ekranu kabla do ekranu gniazda oraz zacisk uziemiający typu FastOn. Po terminacji moduł można otworzyć. OPIS Moduł keystone RJ45, kat.6/klasa E, STP, ToollessLine (SFA) DOSTĘPNOŚĆ STORE NR KAT. HSEMRJ6GWS TOOL SFA STP Cat. 6 TOOLLESS LINE moduł RJ45 STP Kat.6 Schrack Format B (SFB) Schrack Info Moduł RJ45 TOOLLESS LINE charakteryzuje się formatem Schrack B (SFB). Spełnia wymagania kategorii 6. Moduł można zarobić bez stosowania specjalistycznych narzędzi, co zapewnia duży komfort i krótkie czasy instalacji. Moduł wyposażony jest w mocowanie ekranu kabla do ekranu gniazda oraz zacisk uziemiający typu FastOn. Po terminacji moduł można otworzyć. OPIS Moduł keystone RJ45, kat.6/klasa E, STP, ToollessLine (SFB) DOSTĘPNOŚĆ STORE NR KAT. HSEMRJ6GBS TOOL SFB VISIO STP Cat. 6 TOOLLESS LINE moduł RJ45 STP Kat.5e Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł RJ45 TOOLLESS LINE charakteryzuje się formatem Schrack A (SFA). Spełnia wymagania kategorii 5e. Moduł można zarobić bez stosowania specjalistycznych narzędzi, co zapewnia duży komfort i krótkie czasy instalacji. Po terminacji moduł można otworzyć. OPIS Moduł keystone RJ45, kat.5e/klasa D, STP, ToollessLine (SFA) DOSTĘPNOŚĆ STORE NR KAT. HSEMRJ5GWS TOOL SFA STP Cat. 5e TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP TOOLLESS LINE moduł RJ45 UTP Kat.6 Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł RJ45 TOOLLESS LINE charakteryzuje się formatem Schrack A (SFA). Spełnia wymagania kategorii 6. Moduł można zarobić bez stosowania specjalistycznych narzędzi, co zapewnia duży komfort i krótkie czasy instalacji. Po terminacji moduł można otworzyć. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł keystone RJ45, kat.6/klasa E, UTP, DE-EMBEDDED, ToollessLine (SFA) \| ![Dostępność] \| ![Store] \| ![Nr Kat.] \| TOOLLESS LINE moduł RJ45 UTP Kat.5e Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł RJ45 TOOLLESS LINE charakteryzuje się formatem Schrack A (SFA). Spełnia wymagania kategorii 5e. Moduł można zarobić bez stosowania specjalistycznych narzędzi, co zapewnia duży komfort i krótkie czasy instalacji. Po terminacji moduł można otworzyć. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł keystone RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, ToollessLine (SFA) \| ![Dostępność] \| ![Store] \| ![Nr Kat.] \| Wkład antykurzowy do modułów RJ45 Schrack Info Zaślepki przeciwkurzowe dostępne są w opakowaniu zbiorczym po 25 sztuk. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Zaślepka przeciwkurzowa gniazda RJ45, opakowanie 25 sztuk \| ![Dostępność] \| ![Store] \| ![Nr Kat.] \| Adapter połączeniowy RJ45-RJ45 STP Klasa Eₐ 10Gb Schrack Format A (SFA) Schrack Info Ekranowany moduł połączeniowy RJ45-RJ45 charakteryzuje się formatem Schrack A (SFA) i spełnia wymagania klasy Eₐ, 10Gb OPIS Moduł połączeniowy RJ45-RJ45 STP, klasa Eₐ, 10GB (SFA) DOSTĘPNOŚĆ STORE NR KAT. HSEMRKRGWS Adapter połączeniowy F-F do kabli koncentrycznych Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł z adapterem typu F w formacie Schrack A (SFA) pozwala integrować aplikacje TV i Audio prowadzone kablem koncentrycznym w panelach i gniazdach. Przed instalacją w gniazdach podtynkowych należy usunąć zaślepkę przeciwkurzową z gniazda. OPIS Moduł keystone TV/Audio typu F-F (SFA) DOSTĘPNOŚĆ STORE NR KAT. HSEMRKFFWS Adaptyery keystone HDMI oraz USB Schrack Info Odpowiednie akcesoria: HSEMRHDMWS HDMI adapter - Panele krosowe niewyposażone: - HSER0240GS - zalecany panel krosowy - HSER0240GP, HSER0240SP, HSER0480GS, HSER0120GS - Gniazda: - HSED02UW1S - zalecane gniazdo - HSEMD02W2F Zazwyczaj zaleca się stosowanie kabli z krótkimi i wąskimi wtykami (slim). Ewentualnie, pod kątem 90° Q7AH0005. TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP Adaptery keystone HDMI oraz USB Schrack Info HSEMRU3AWS USB adapter - Panele krosowe niewyposażone: - HSER0240GS – zalecany panel krosowy - HSER0240GP, HSERO240SP, HSER0480GS, HSERO120GS - Gniazda: - HSED02UW1S: - zalecane gniazdo - HSED01UW2S, HSED02UW2S, HSED03UW2S: Zaślepki antykurzowe muszą zostać usunięte z gniazd - HSEMD02W2F - Adapter na szynę DIN: - HSERH010GS Zazwyczaj zaleca się stosowanie kabli z krótkimi i wąskimi wtykami (slim). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| TOOLLESS LINE HDMI A-A adapter keystone, biały \| \| \| HSEMRHDMWS \| \| TOOLLESS LINE USB 3.0 A-A adapter keystone, biały \| \| \| HSEMRU3AWS \| Moduły światłowodowe Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł przygotowany do adapterów światłowodowych w formacie Schrack A (SFA) pozwala na integrację medium światłowodowego w panelach i gniazdach. Instalacja odbywa się za pomocą pustego modułu i odpowiednich adapterów światłowodowych. W wypadku użycia adapterów z montażem śrubowym, pod moduł należy przeznaczyć co drugie gniazdo panela i używać 3-krotnych gniazd. Przed instalacją w gniazdach podtykowych należy usunąć zaślepkę przeciwkurczową z gniazda. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł keystone pusty dla adaptera światłowodowego LC Duplex/SC Simplex (SFA) \| \| \| HSEMRLLLWS \| \| Adapter światłowodowy LC Duplex, wielomodowy, plastikowy, bez montażu śrubowego, szary \| \| \| HMOLD000103 \| \| Adapter światłowodowy LC Duplex, jednomodowy, plastikowy, bez montażu śrubowego, niebieski \| \| \| HMOLD000104 \| \| Adapter światłowodowy SC Simplex, wielomodowy, z kołnierzem \| \| \| HMOLD000058 \| \| Adapter światłowodowy SC Simplex, jednomodowy \| \| \| HMOLD000055 \| \| Adapter światłowodowy SC/APC SX, SM, bez kołnierza, ECO \| \| \| HMOLD000107 \| TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP Ramki podtynkowe, modularne, 80x80 mm do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Ramki 80x80 mm wykonane są z plastikowych elementów odlewanych cieniowo w kolorze białym (RAL9010) oraz metalowej podstawy montażowej. Są przystosowane do wszystkich modułów w formacie Schrack A (SFA) i B (SFB). Umożliwiają montaż w standardowych puszach podtynkowych o rozstawie śrub mocujących 60 mm. Jako akcesorium oferowana jest również obudowa natynkowa oraz zestaw opisowy. Ramki kątowe wyposażone są w klapki chroniące przed kurzem. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 1 modułu (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED01UW2S \| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 2 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED02UW2S \| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 3 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED03UW2S \| \| Ramka 80x80 mm, prosta, dla 2 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED02UW1S \| \| Zestaw opisowy do ramki 80x80 mm, 2 śruby, wkładka i okienko, do HSED0xUW2S \| \| \| HSEDZBES \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazda podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP842WF \| Ramki podtynkowe, modularne, 80x80 mm do Schrack Format B (SFB), kompatybilne z UAE Schrack Info Ramki 80x80 mm wykonane są z plastikowych elementów odlewanych cieniowo w kolorze białym (RAL9010) oraz metalowej podstawy montażowej. Są przystosowane do modułów w formacie Schrack B (SFB). Płytką centralną ma wymiar 50x50 mm i pasuje do sprzętu elektroinstalacyjnego w formacie UAE - uniwersalnej jednostki przyłączeniowej zgodnej ze standardem RJ. Ramki umożliwiają montaż w standardowych puszach podtynkowych o rozstawie śrub mocujących 60 mm. Jako akcesorium oferowana jest również obudowa natynkowa oraz zestaw opisowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 2 modułów SFB, RAL9010 \| \| \| HSED02UWBS \| \| Zestaw opisowy do ramki 80x80 mm, 2 śruby, wkładka i okienko, do HSED0xUW2S \| \| \| HSEDZBES \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazda podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP842WF \| TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP Integracja z programem osprzętu elektroinstalacyjnego Schrack Technik Schrack Info Integracja z programem osprzętu elektroinstalacyjnego Schrack Technik \| VISIO 50 \| 1 moduł SFA lub SFB \| 2 moduły SFA lub SFB \| 2 moduły SFB \| \|----------\|---------------------\|----------------------\|--------------\| \| Element wsporczy \| EV104005 $^1$ \| EV104005 $^1$ \| HSED02UWBS \| \| Płytki centralna 50x50mm \| EV104003 $^1$ \| EV104004 $^1$ \| EV104006 $^8$ \| \| Ramka 80x80mm \| EV105001 \| EV105001 \| EV105001 \| \| Obudowa natynkowa \| - \| - \| - \| 1) Nie może być użyty z adapterem do kabli koncentrycznych typu F-F i adapterem światłowodowym. Dla tego rodzaju modułów zaleca się użycie elementu wsporczego i płytki centralnej z produktu HSED01UW2S oraz adaptera dopasowującego EV105011--. 2) Nie może być użyty z adapterem do kabli koncentrycznych typu F-F i adapterem światłowodowym. Dla tego rodzaju modułów zaleca się użycie elementu wsporczego i płytki centralnej z produktu HSED02UW2S oraz adaptera dopasowującego EV105011--. 3) Nie może być użyty z adapterem do kabli koncentrycznych typu F-F i adapterem światłowodowym. \| VISIO 45 \| 1 moduł SFA lub SFB \| 2 moduły SFA lub SFB \| 2 moduły SFB \| \|----------\|---------------------\|----------------------\|--------------\| \| Element wsporczy \| ET105002 \| ET105004 \| - \| \| Płytki centralna 45x22,5mm \| EV102017 $^1$ \| EV102017 $^1$ (2x) \| - \| \| Ramka 80x80mm \| ET105010 \| ET105014 \| - \| \| Obudowa natynkowa \| - \| - \| - \| 1) Nie może być użyty z adapterem do kabli koncentrycznych typu F-F i adapterem światłowodowym. \| ELSO \| 1 moduł SFA lub SFB \| 2 moduły SFA lub SFB \| 2 moduły SFB \| \|------\|---------------------\|----------------------\|--------------\| \| Element wsporczy \| - \| - \| HSED02UWBS \| \| Element wsporczy, płytki centralna 50x50mm \| HSED01UW2S \| HSED02UW2S \| - \| \| Płytki centralna 50x50 mm, ramka dopasowująca \| EL203084 \| - \| EL206534 \| \| Ramka dopasowująca \| EL203084 \| - \| - \| \| Ramka 80x80mm, seria Fashion \| EL204104 \| EL204104 \| EL204104 \| \| Ramka 80x80mm, seria Scala \| EL204114 \| EL204114 \| EL204114 \| \| Ramka 80x80mm, seria Riva \| EL204124 \| EL204124 \| EL204124 \| \| Obudowa natynkowa, seria Fashion \| EV234114 $^1$ \| EV234114 $^1$ \| EV234114 $^1$ \| 1) Ramka 80x80mm do serii Fashion EL204104 nie jest potrzebna. Puszki natynkowe, niewyposażone, do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Kompletne obudowy natynkowe umożliwiają montaż wszystkich modułów w formacie Schrack A (SFA) i B (SFB): modułów RJ45, zaślepek, adapterów TV i światłowodowych. Przy instalacji zaślepek, adapterów TV i światłowodowych należy usunąć klapki przeciw kurzowe. W opakowaniu znajdują się: okienka opisowe, klipsy ze ikonami telefonu lub komputera, odpowiednia ilość opasek oraz śruby służące do montażu puszek do ściany oraz taśmy dwustronna. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kompletna obudowa natynkowa dla 1 modułu (SFA)(SFB), RAL9010 \| ![HSED01AW3S](image) \| ![HSED01AW3S](image) \| HSED01AW3S \| \| Kompletna obudowa natynkowa dla 2 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| ![HSED02AW3S](image) \| ![HSED02AW3S](image) \| HSED02AW3S \| \| Kompletna obudowa natynkowa dla 4 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| ![HSED04AW3S](image) \| ![HSED04AW3S](image) \| HSED04AW3S \| \| Kompletna obudowa natynkowa dla 6 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| ![HSED06AW3S](image) \| ![HSED06AW3S](image) \| HSED06AW3S \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) BRAK IKONKI – produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Gniazdo natynkowe puste 12xRJ45 do modułów SCHRACK Format A (SFA) Schrack Info Naścienne gniazda natynkowe puste odpowiednie są do instalacji wszystkich modułów keystone w formacie Schrack Format A (SFA). W komplecie śruby i akcesoria montażowe. Moduły coax oraz światłowodowe nie mogą być instalowane w tej obudowie. Bez klapek antykurzowych. Separacja portów - 6 portów po prawej i 6 portów po lewej stronie obudowy. Kompletna obudowa natynkowa dla 12 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 Płytki centralne 45x45 mm, niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Moduły w formacie Schrack A (SFA) i B (SFB) mogą być stosowane w adapterach 45 x 45 mm. Dostępne są pojedyncze adaptery proste wyposażone w pole opisowe i klapkę chroniącą przed kurzem oraz podwójne adaptery skosne. Dwa adaptery pojedyncze lub adapter pojedynczy plus zaślepka tworzą pełny zestaw 45 x 45 mm. W przypadku zastosowania obudowy natynkowej konieczna jest odpowiednia ramka z suportem. Adaptery dostępne są w kolorze RAL9010. ## TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP ### Płytki centralne 45x45 mm, niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Adapter skośny dla 2 modułów (SFA)(SFB), 45x45 mm, z klapką \| \| \| HSEMD02W2F\| \| Adapter prosty dla 1 modułu (SFA)(SFB), 22.5x45 mm z klapką \| \| \| HSEMD01W1F\| \| Zaślepka 22.5x45 mm, RAL9010 \| \| \| HSEMDZ1W1F\| \| Ramka z metalowym suportem dla 1 wkładu 45x45 mm \| \| \| HSEMDR2WOF\| \| Ramka z metalowym suportem dla 2 wkładów 45x45 mm \| \| \| HSEMDR4WOF\| \| Ramka z metalowym suportem dla 3 wkładów 45x45 mm \| \| \| HSEMDR6WOF\| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazda podtylnych, RAL9010 \| \| \| HSEAP842WF\| \| Obudowa natynkowa dla 2 wkładów 45x45 mm, do zastosowania z HSEMDR4WOF, 148x45x80 mm, RAL9010 \| \| \| HSEMAP4W3F\| \| Obudowa natynkowa dla 3 wkładów 45x45 mm, do zastosowania z HSEMDR6WOF, 205x45x80 mm, RAL9010 \| \| \| HSEMAP6W3F\| \| Adapter na szynę TH35 dla wkładów 45x45 mm \| \| \| HSEMHUTO01\| ### Obudowy IP44, natynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) - Schrack Info Obudowa natynkowa IP44, za pomocą specjalnego adaptera, umożliwia montaż wszystkich modułów formatu Schrack A (SFA) i B (SFB). Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). W celu zminimalizowania naprężenia kabla zalecamy stosowanie śrubowego zacisku kablowego M25/2x8, przewidzianego do wprowadzenia 2 kabli o średnicy do 8 mm. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Obudowa natynkowa, z kluczem, 90 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44APT\| \| Dławik kablowy M25/2x3-8 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44AKT\| \| Wkład do puszki IP44 dla 2 modułów (SFA)(SFB) \| \| \| HSEIP44AUT\| ### Obudowy IP44, podtylnkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) - Schrack Info Obudowa podtylnkowa IP44, za pomocą specjalnego adaptera umożliwia montaż wszystkich modułów formatu Schrack A (SFA) i B (SFB). Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). Do skompletowania gniazda podtylnkowego wymagana jest puszka podtylnkowa, pokrywa puszek oraz adapter do montażu modułów. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Obudowa podtylnkowa, z kluczem, 90 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44APT\| \| Dławik kablowy M25/2x3-8 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44AKT\| \| Wkład do puszki IP44 dla 2 modułów (SFA)(SFB) \| \| \| HSEIP44AUT\| TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP Obudowy IP44, podtynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Pokrywa puszki podtynkowej IP44, z kluczem \| \| \| HSEIP44UPT \| \| Puszka IP44 do montażu podtynkowego, do HSEIP44UPT \| \| \| HSEIP44UDT \| \| Wkład do puszki IP44 dla 2 modułów (SFA)(SFB) \| \| \| HSEIP44AUT \| Adapter na szynę TH35 do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) HSERH010GS Schrack Info Adapter do montażu modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB) na szynie TH35 umożliwia integrację instalacji teletechnicznej w obudowach do zastosowań multimedialnych. Specjalna konstrukcja adaptera zapewnia zachowanie zgodnych z normami promieni gęcia kabli zarówno trasowych jak i krosowych. Adapter wyposażony jest w tabliczkę opisową i zajmuje szerokość 1 modułu TE. Ze względu na możliwą bliskość instalacji elektrycznej Schrack zaleca stosowanie transmisyjnych modułów ekranowanych. Adapter umożliwia wyprowadzenie i montaż ekranu modułów transmisyjnych w przystosowanych zaciskach. TOOLLESS DIN rail SFA SFB STP UTP Cat. 6A 10 GB Cat. 6 Cat. 5e \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter do montażu modułów SFA i SFB na szynę TH35 \| \| \| HSERH010GS \| Panele 19” niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) HSER0240GS HSER0480GS Schrack Info 19” panele Schrack dostarczane są w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwiają montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panele 19” wyposażone są w zestawy montażowe (nakrętka klatkowa, śruby i podkladki M6), kabel PE oraz masywny uchwyt kablowy. TOOLLESS 19” SFA SFB STP UTP Cat. 6A 10 GB Cat. 6 Cat. 5e \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19” panel krosowy 24-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 1U, RAL7035 \| \| \| HSER0240GS \| \| 19” panel krosowy 48-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 2U, RAL7035 \| \| \| HSER0480GS \| \| Zaslepka pustych miejsc w ramkach i panelach krosowych, RAL9010 \| \| \| HSEMRZ01WF \| --- - produkt dostępny w Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt no zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP Panele 19'' niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB), ECO Schrack Info 19'' panele Schrack dostarczane są w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) oraz czarnym (RAL 9005) i umożliwiają montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panele 19'' wyposażone są w zestawy montażowe (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz masywny uchwyt kablowy. Jednoelementowa konstrukcja panela. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' panel krosowy 24-porty [SFA][SFB], niewyposażony, 1U, ECO, RAL7035 \| \| \| HSERO240GP \| \| 19'' panel krosowy 24-porty [SFA][SFB], niewyposażony, 1U, ECO, czarny \| \| \| HSERO240SP \| Panele 19'' wysokiej gęstości portów, niewyposażone do Schrack Format B (SFB) Schrack Info 19'' panele wysokiej gęstości portów przeznaczone są do montażu modułów formatu Schrack B (SFB). Wysoka gęstość upakowania wynosi 48 portów w panelu 1U. Panele 19'' wyposażone są w zestawy montażowe (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz masywny uchwyt kablowy. Wykonane z wysokiej jakości stali nierdzewnej. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' panel krosowy 48-portów dla modułów SFB, niewyposażony, 1U, wysoka gęstość portów \| \| \| HSERO480SB \| Panele 10'' niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info 10'' panel Schrack dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwia montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panel 10'' wyposażony jest w zestaw montażowy (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz uchwyt kablowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 10'' panel krosowy 12-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 1U, RAL7035 \| \| \| HSERO120GS \| Panel typu Desktop niewyposażony do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Panel natynkowy dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwia montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panel może zostać zamocowany do ściany poziomo do góry lub na dół. Jako akcesoria dostępny jest zestaw zacisków, za pomocą którego możliwy jest montaż panela natynkowego na szynie TH 35. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Natynkowy panel krosowy pusty, 8-portowy, do modułów SFA i SFB, RAL7035 \| \| \| HSER0080GV \| \| Adapter do montażu paneli HSERG086GV/HSER0080GV na szynę TH35 \| \| \| HSERHUTADA \| Narzędzia Schrack Info W celu prawidłowej terminacji modułów systemu TOOLLESS LINE firma Schrack zaleca stosowanie odpowiednich narzędzi: obcinarkę nadmiaru zarobionego kabla miedzianego bez skosu oraz ściągaczy izolacji. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1.3 mm \| \| \| HTOOL00002 \| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1.0 mm \| \| \| HTOOL00003 \| \| Ściągacz izolacji kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00004 \| \| Ściągacz izolacji i ekranów kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00005 \| Kable krosowe LED RJ45-RJ45 Kat.6A, ekranowane (kable systemowe klasy E, STP) SCHRACK INFO Kable krosowe PatchFinder z funkcją identyfikacji połączeń są rozwiązaniem pozwalającym na szybkie znalezienie zakończenia kabla przyłączeniowego w chaosie wielu połączeń w szafach krosowych i serwerowych. Swą indywidualność zawdzięczają integracji kabla krosowego i przewodu zasilającego oraz diodom LED zatopionym we wtyki przyłączeniowe. Źródło zasilania do systemu PatchFinder wprowadza napięcie po jednej stronie kabla krosowego, tym samym powodując świecenie obu jego końców. Podpowiedź: używanie kabli krosowych systemu PatchFinder zapobiega sytuacji, w której od przełącznika zostaje odłączony pracujący użytkownik. System pozwala też na łatwą rekonfigurację połączeń i eliminuje możliwość błędnego podłączenia. Kable krosowe typu LED występują jako kable systemowe dla systemów TOOLLESS LINE klasy E, w wersji ekranowanej, przeznaczonej do protokołu 10 Gigabit Ethernet z pasmem 500 MHz. System składa się z dwóch elementów, kabla krosowego oraz źródła zasilania (nr katalogowy HLEDTOOL), które po wetknięciu w dodatkowe piny obudowy wtyku powoduje świecenie zatopionych w nim diod LED po obu stronach kabla. W celu zoptymalizowania identyfikacji, dostępne są 3 tryby świecenia diod: stały, szybko i wolno zmienny. Tryb świecenia ustawiany jest na źródło zasilania. Diody świecą się na kolor jasskrawo czerwony, aby odróżnić się od diob sygnalizujących połączenie na elementach aktywnych, które zwykle sygnalizowane jest kolorem zielonym bądź żółtym. Poprzez zastosowanie kolorowych klipsów, można w dowolny sposób zarządzać grupą kabli krosowych niezależnie od ich koloru i długości. Klipsy (nr katalogowy HLEDCLIPx) dostępne są w kolorach: niebieskim, czerwonym, żółtym i zielonym. Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6A, ekranowane (kable systemowe klasy E6, STP) Schrack Info Ekranowane kable krosowe typu LED kat.6A, obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy E6 (np. 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Charakteryzują się funkcją identyfikacji połączeń co pozwala na szybkie znalezienie zakończenia kabla przyłączeniowego w chosie wielu połączeń w punktach dystrybucyjnych. Swą indywidualność zawdzięczają integracji kabla krosowego i przewodu zasilającego oraz diodom LED zatopionym we wtyki przyłączeniowe. Źródło zasilania do systemu wprowadza napięcie po jednej stronie kabla krosowego, tym samym powodując świecenie obu jego końców. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 0,33m, szary \| \| \| H6GS00K3G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 0,5m, szary \| \| \| H6GS00K5G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 1m, szary \| \| \| H6GS01K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 2m, szary \| \| \| H6GS02K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 3m, szary \| \| \| H6GS03K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 5m, szary \| \| \| H6GS05K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 7m, szary \| \| \| H6GS07K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 10m, szary \| \| \| H6GS10K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 15m, szary \| \| \| H6GS15K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 20m, szary \| \| \| H6GS20K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 30m, szary \| \| \| H6GS30K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 50m, szary \| \| \| H6GS50K0G \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 0,5m niebieski \| \| \| H6GS00K5B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 1m, niebieski \| \| \| H6GS01K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 2m, niebieski \| \| \| H6GS02K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 3m, niebieski \| \| \| H6GS03K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 5m, niebieski \| \| \| H6GS05K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 7m, niebieski \| \| \| H6GS07K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 10m, niebieski \| \| \| H6GS10K0B \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 0,5m, czerwony \| \| \| H6GS00K5R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 1m, czerwony \| \| \| H6GS01K0R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 2m, czerwony \| \| \| H6GS02K0R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 3m, czerwony \| \| \| H6GS03K0R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LS0H, 5m, czerwony \| \| \| H6GS05K0R \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP ### Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6A, ekranowane (kable systemowe klasy E, STP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, czerwony \| \| \| H6GSR07KOR \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, czerwony \| \| \| H6GSR10KOR \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, żółty \| \| \| H6GSY00KSY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, żółty \| \| \| H6GSY01KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, żółty \| \| \| H6GSY02KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, żółty \| \| \| H6GSY03KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, żółty \| \| \| H6GSY05KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, żółty \| \| \| H6GSY07KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m żółty \| \| \| H6GSY10KOY \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, zielony \| \| \| H6GSU00KSU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, zielony \| \| \| H6GSU01KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, zielony \| \| \| H6GSU02KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, zielony \| \| \| H6GSU03KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, zielony \| \| \| H6GSU05KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, zielony \| \| \| H6GSU07KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, zielony \| \| \| H6GSU10KOU \| \| Turkusowe \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m turkusowy \| \| \| H6GSA00KSA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, turkusowy \| \| \| H6GSA01KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, turkusowy \| \| \| H6GSA02KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, turkusowy \| \| \| H6GSA03KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, turkusowy \| \| \| H6GSA05KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, turkusowy \| \| \| H6GSA07KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, turkusowy \| \| \| H6GSA10KOA \| ### Źródło zasilania do kabli krosowych LED Schrack Info Źródło zasilania do systemu kabli krosowych typu LED wprowadza napięcie po jednej stronie kabla, tym samym powodując świecenie obu jego końców. W celu zoptymalizowania identyfikacji, dostępne są 3 tryby świecenia diod: stały, szybko i wolno zmienny. Tryb świecenia ustawiany jest na źródle zasilania. Diody świecą się na kolor jaskrawoczerwony aby odróżnić się od diod sygnalizujących połączenie na elementach aktywnych, które zwykle sygnalizowane jest kolorem zielonym bądź żółtym. Produkt dostarczany jest z kompletom baterii 4 x LR41. HLEDTOOL \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Źródło światła Patchfinder do kabli krosowych typu LED \| \| \| HLEDTOOL \| TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP Kolorowe klipsy do kabli typu LED HLEDCLIPB HLEDCLIPR HLEDCLIPY HLEDCLIPU Schrack Info Poprzez zastosowanie kolorowych klipsów, można w dowolny sposób zarządzać grupą kabli krosowych typu LED niezależnie od ich koloru i długości. Klipsy dostępne są w kolorach: niebieskim, czerwonym, żółtym i zielonym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, niebieski \| \| \| \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, czerwony \| \| \| \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, żółty \| \| \| \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, zielony \| \| \| \| Kable krosowe PUSH PULL RJ45-RJ45 kat.6A, ekranowane (kCble systemowe klasy E,STP) H6GPG02K0G H6GPG02K0G H6GPG02K0G H6GPG02K0G Schrack Info Ekranowane kable krosowe typu PUSH PULL kat.6A, obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy E, (np. 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Charakteryzują się funkcją mechanicznej blokady przed przypadkowym wyciągnięciem wtyku z gniazda RJ45. Współpracują z każdym standardowym gniazdem RJ45 oraz są zoptymalizowane pod kątem wykorzystania w przełącznikach Ethernet o dużej gęstości portów. Wtyki posiadają ekranowanie 360° oferując najwyższy poziom bezpieczeństwa transmisji danych. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy Push RJ45-RJ45, ekran kat. 6A, 10GB, STP; LSOH szary 0,5m \| \| \| \| \| Kabel krosowy Push RJ45-RJ45, ekran kat. 6A, 10GB, STP; LSOH szary 1,0m \| \| \| \| \| Kabel krosowy Push RJ45-RJ45, ekran kat. 6A, 10GB, STP; LSOH szary 1,5m \| \| \| \| \| Kabel krosowy Push RJ45-RJ45, ekran kat. 6A, 10GB, STP; LSOH szary 2,0m \| \| \| \| \| Kabel krosowy Push RJ45-RJ45, ekran kat. 6A, 10GB, STP; LSOH szary 3,0m \| \| \| \| \| Kabel krosowy Push RJ45-RJ45, ekran kat. 6A, 10GB, STP; LSOH szary 5,0m \| \| \| \| \| Kabel krosowy Push RJ45-RJ45, ekran kat. 6A, 10GB, STP; LSOH szary 10m \| \| \| \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt no zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.6A, ekranowane (kable systemowe klasy E_A,STP) Schrack Info Ekranowane kable krosowe kat.6A obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy E, (np. 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Patchcordy dostępne w pięciu wariantach kolorystycznych. Kolor osłony wytku jest taki sam jak kolor kabla. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 0,5m \| \| \| H6GTG00K5G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 1m \| \| \| H6GTG01K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 2m \| \| \| H6GTG02K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 3m \| \| \| H6GTG03K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 5m \| \| \| H6GTG05K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 7m \| \| \| H6GTG07K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 10m \| \| \| H6GTG10K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 15m \| \| \| H6GTG15K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 20m \| \| \| H6GTG20K0G \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 0,5m \| \| \| H6GTB00K5B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 1m \| \| \| H6GTB01K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 2m \| \| \| H6GTB02K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 3m \| \| \| H6GTB03K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 5m \| \| \| H6GTB05K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 10m \| \| \| H6GTB10K0B \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 0,5m \| \| \| H6GTR00K5R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 1m \| \| \| H6GTR01K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 2m \| \| \| H6GTR02K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 3m \| \| \| H6GTR03K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 5m \| \| \| H6GTR05K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 10m \| \| \| H6GTR10K0R \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 0,5m \| \| \| H6GTY00K5Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 1m \| \| \| H6GTY01K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 2m \| \| \| H6GTY02K0Y \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z SCHRACK STORE - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] ## TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.6A, ekranowane (kable systemowe klasy E₆A,STP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 3m \| \| \| H6GTY03K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 5m \| \| \| H6GTY05K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 10m \| \| \| H6GTY10K0Y \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 0,5m \| \| \| H6GTU00K5U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 1m \| \| \| H6GTU01K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 2m \| \| \| H6GTU02K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 3m \| \| \| H6GTU03K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 5m \| \| \| H6GTU05K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 10m \| \| \| H6GTU10K0U \| ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.6 ekranowane (kable systemowe klasy E, STP) - H6GLG02K0G - H6GLG02K0G - H6GLB02K0B - H6GLR02K0R - H6GLY02K0Y - H6GLU02K0U Schrack Info Ekranowane kable krosowe kat.6 obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do E (np. 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) i także usługi VoIP i PoE. Kolor osłony wtyku jest taki sam jak kolor kabla. ### Szare \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 0,5m, szary \| \| \| H6GLG00K3G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 1m, szary \| \| \| H6GLG01K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 2m, szary \| \| \| H6GLG02K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 3m, szary \| \| \| H6GLG03K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 5m, szary \| \| \| H6GLG05K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 7m, szary \| \| \| H6GLG07K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 10m, szary \| \| \| H6GLG10K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 15m, szary \| \| \| H6GLG15K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 20m, szary \| \| \| H6GLG20K0G \| ## TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.6 ekranowane (kable systemowe klasy E, STP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 0,5m, niebieski \| \| \| H6GLB00KSB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 1m, niebieski \| \| \| H6GLB01KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 2m, niebieski \| \| \| H6GLB02KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 3m, niebieski \| \| \| H6GLB03KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 5m, niebieski \| \| \| H6GLB05KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 10m, niebieski \| \| \| H6GLB10KOB \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 0,5m, czerwony \| \| \| H6GLR00KSR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 1m, czerwony \| \| \| H6GLR01KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 2m, czerwony \| \| \| H6GLR02KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 3m, czerwony \| \| \| H6GLR03KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 5m, czerwony \| \| \| H6GLR05KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 10m, czerwony \| \| \| H6GLR10KOR \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 0,5m, żółty \| \| \| H6GLY00KSY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 1m, żółty \| \| \| H6GLY01KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 2m, żółty \| \| \| H6GLY02KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 3m, żółty \| \| \| H6GLY03KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 5m, żółty \| \| \| H6GLY05KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 10m, żółty \| \| \| H6GLY10KOY \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 0,5m, zielony \| \| \| H6GLU00KSU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 1m, zielony \| \| \| H6GLU01KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 2m, zielony \| \| \| H6GLU02KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 3m, zielony \| \| \| H6GLU03KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 5m, zielony \| \| \| H6GLU05KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 10m, zielony \| \| \| H6GLU10KOU \| ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.5e ekranowane (kable systemowe klasy D, STP) - Schrack Info Ekranowane kable krosowe kat.5e obsługują wszystkie aplikacje klasy D (np. 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Kolor osłony wtyku jest taki sam jak kolor kabla. --- TOOLLESS SF/UTP Cat. 5e PVC S O L O N E - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] ## Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.5e ekranowane (kable systemowe klasy D, STP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 0,5m, szary \| \| \| H5GLG00K5G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 1m, szary \| \| \| H5GLG01K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 2m, szary \| \| \| H5GLG02K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 3m, szary \| \| \| H5GLG03K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 5m, szary \| \| \| H5GLG05K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 7m, szary \| \| \| H5GLG07K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 10m, szary \| \| \| H5GLG10K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 15m, szary \| \| \| H5GLG15K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 20m, szary \| \| \| H5GLG20K0G \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 0,5m, niebieski \| \| \| H5GLB00K5B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 1m, niebieski \| \| \| H5GLB01K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 2m, niebieski \| \| \| H5GLB02K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 3m, niebieski \| \| \| H5GLB03K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 5m, niebieski \| \| \| H5GLB05K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 7m, niebieski \| \| \| H5GLB07K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 10m, niebieski \| \| \| H5GLB10K0B \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 0,5m, czerwony \| \| \| H5GLR00K5R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 1m, czerwony \| \| \| H5GLR01K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 2m, czerwony \| \| \| H5GLR02K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 3m, czerwony \| \| \| H5GLR03K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 5m, czerwony \| \| \| H5GLR05K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 7m, czerwony \| \| \| H5GLR07K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 10m, czerwony \| \| \| H5GLR10K0R \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 0,5m, żółty \| \| \| H5GLY00K5Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 1m, żółty \| \| \| H5GLY01K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 2m, żółty \| \| \| H5GLY02K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 3m, żółty \| \| \| H5GLY03K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 5m, żółty \| \| \| H5GLY05K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 7m, żółty \| \| \| H5GLY07K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 10m, żółty \| \| \| H5GLY10K0Y \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 0,5m, zielony \| \| \| H5GLU00K5U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 1m, zielony \| \| \| H5GLU01K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 2m, zielony \| \| \| H5GLU02K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 3m, zielony \| \| \| H5GLU03K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 5m, zielony \| \| \| H5GLU05K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 7m, zielony \| \| \| H5GLU07K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 10m, zielony \| \| \| H5GLU10K0U \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6 nieekranowane (kable systemowe klasy E, UTP) Schrack Info Nieekranowane kable krosowe typu LED kat.6 obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do E (np. 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Charakteryzują się funkcją identyfikacji połączeń co pozwala na szybkie znalezienie zakończenia kabla przyłączeniowego w chasie wielu połączeń w punktach dystrybucyjnych. Swą indywidualność zawdzięczają integracji kabla krosowego i przewodu zasilającego oraz diodom LED zatopionym we wytki przyłączeniowe. Źródło zasilania do systemu wprowadza napięcie po jednej stronie kabla krosowego, tym samym powodując świecenie obu jego końców. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 0,5m, szary \| \| \| H6USG00K5G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 1m, szary \| \| \| H6USG01KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 2m, szary \| \| \| H6USG02KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 3m, szary \| \| \| H6USG03KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 5m, szary \| \| \| H6USG05KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 7m, szary \| \| \| H6USG07KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 10m, szary \| \| \| H6USG10KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 15m, szary \| \| \| H6USG15KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 20m, szary \| \| \| H6USG20KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 25m, szary \| \| \| H6USG25KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 30m, szary \| \| \| H6USG30KOG \| Źródło zasilania do kabli krosowych LED Schrack Info Źródło zasilania do systemu kabli krosowych typu LED wprowadza napięcie po jednej stronie kabla, tym samym powodując świecenie obu jego końców. W celu zoptymalizowania identyfikacji, dostępne są 3 tryby świecenia diod: stały, szybko i wolno zmienny. Tryb świecenia ustawiany jest na źródle zasilania. Diody świecą się na kolor jaskrawoczerwony aby odróżnić się od diod sygnalizujących połączenie na elementach aktywnych, które zwykle sygnalizowane jest kolorem zielonym bądź żółtym. Produkt dostarczany jest z kompletom baterii 4 x LR41. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Źródło światła Patchfinder do kabli krosowych typu LED \| \| \| HLEDTOOL \| Kolorowe klipsy do kabli typu LED HLEDCLIPB HLEDCLIPR HLEDCLIPY HLEDCLIPU Schrack Info Poprzez zastosowanie kolorowych klipsów, można w dowolny sposób zarządzać grupą kabli krosowych typu LED niezależnie od ich koloru i długości. Klipsy dostępne są w kolorach: niebieskim, czerwonym, żółtym i zielonym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, niebieski \| \| \| HLEDCLIPB \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, czerwony \| \| \| HLEDCLIPR \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, żółty \| \| \| HLEDCLIPY \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, zielony \| \| \| HLEDCLIPU \| Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.6 nieekranowane H6ULG02K0G H6ULG02K0B H6ULR02KOR H6ULY02KDY H6ULU02KOU Schrack Info Nieekranowane kable krosowe kat.6 obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do E (np. 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Kolor osłony wykłu jest taki sam jak kolor kabla. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 0,5m, szary \| \| \| H6ULG00KSG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 1m, szary \| \| \| H6ULG01KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 2m, szary \| \| \| H6ULG02K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 3m, szary \| \| \| H6ULG03KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 5m, szary \| \| \| H6ULG05K0G \| ## Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.6 nieekranowane \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 7m, szary \| \| \| H6ULG07KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 10m, szary \| \| \| H6ULG10KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 15m, szary \| \| \| H6ULG15KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 20m, szary \| \| \| H6ULG20KOG \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 1m, niebieski \| \| \| H6ULB01KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 2m, niebieski \| \| \| H6ULB02KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 3m, niebieski \| \| \| H6ULB03KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 5m, niebieski \| \| \| H6ULB05KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 10m, niebieski \| \| \| H6ULB10KOB \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 1m, czerwony \| \| \| H6ULR01KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 2m, czerwony \| \| \| H6ULR02KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 3m, czerwony \| \| \| H6ULR03KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 5m, czerwony \| \| \| H6ULR05KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 10m, czerwony \| \| \| H6ULR10KOR \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 1m, żółty \| \| \| H6ULY01KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 2m, żółty \| \| \| H6ULY02KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 3m, żółty \| \| \| H6ULY03KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 5m, żółty \| \| \| H6ULY05KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 10m, żółty \| \| \| H6ULY10KOY \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 1m, zielony \| \| \| H6ULU01KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 2m, zielony \| \| \| H6ULU02KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 3m, zielony \| \| \| H6ULU03KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 5m, zielony \| \| \| H6ULU05KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 10m, zielony \| \| \| H6ULU10KOU \| ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.5e nieekranowane (kable systemowe klasy D, UTP) - H5ULG02KOG - H5ULG02KOG - H5ULB02KOB - H5ULR02KOR - H5ULY02KOY - H5ULU02KOU ### Schrack Info Nieekranowane kable krosowe kat.5e obsługują wszystkie aplikacje klasy D (np. 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Kolor osłony wyuku jest taki sam jak kolor kabla. --- TOOLLESS - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie U/UTP - produkt dostępny w SCHRACK STORE Cat. 5e - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf PVC - produkt dostępny na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) BRAK IKONKI - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.5e nieekranowane (kable systemowe klasy D, UTP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 0,5m, szary \| \| \| H5ULG00KSG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 1m, szary \| \| \| H5ULG01KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 2m, szary \| \| \| H5ULG02KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 3m, szary \| \| \| H5ULG03KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 5m, szary \| \| \| H5ULG05KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 7m, szary \| \| \| H5ULG07KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 10m, szary \| \| \| H5ULG10KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 15m, szary \| \| \| H5ULG15KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 20m, szary \| \| \| H5ULG20KOG \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 0,5m, niebieski \| \| \| H5ULBOOK5B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 1m, niebieski \| \| \| H5ULB01KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 2m, niebieski \| \| \| H5ULB02KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 3m, niebieski \| \| \| H5ULB03KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 5m, niebieski \| \| \| H5ULB05KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 10m, niebieski \| \| \| H5ULB10KOB \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 0,5m, czerwony \| \| \| H5ULROOK5R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 1m, czerwony \| \| \| H5ULRO1KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 2m, czerwony \| \| \| H5ULRO2KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 3m, czerwony \| \| \| H5ULRO3KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 5m, czerwony \| \| \| H5ULRO5KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 10m, czerwony \| \| \| H5ULRO1KOR \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 0,5m, żółty \| \| \| H5ULY00K3Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 1m, żółty \| \| \| H5ULY01K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 2m, żółty \| \| \| H5ULY02K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 3m, żółty \| \| \| H5ULY03K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 5m, żółty \| \| \| H5ULY05K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 10m, żółty \| \| \| H5ULY10K0Y \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 0,5m, zielony \| \| \| H5ULU00KSU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 1m, zielony \| \| \| H5ULU01KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 2m, zielony \| \| \| H5ULU02KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 3m, zielony \| \| \| H5ULU03KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 5m, zielony \| \| \| H5ULU05KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 10m, zielony \| \| \| H5ULU10KOU \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP Kable krosowe do kabli koncentrycznych HS4HC02KS HS4HC02KS Schrack Info Koncentryczne kable krosowe wyposażone we wtyki typu F-Quick. Spełniają wymagania klasy A, charakteryzują się efektywnością ekanowania > 90 dB. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 0,5m \| \| \| HS4HC00K5\| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 1,0m \| \| \| HS4HC01K0\| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 1,5m \| \| \| HS4HC01K5\| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 2,5m \| \| \| HS4HC02K5\| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 3,5m \| \| \| HS4HC03K5\| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 5,0m \| \| \| HS4HC05K0\| Kabel instalacyjny S/FTP kat.7A 1200 MHz HSEKP422HB HSEKP822HB Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy Fx, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------------------\| \| Kat 7A, zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-9-1 \| \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualnie ekanowane zwinięte pary / przewód podwójny 2x4 \| \|----------------------------------------------------------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| Żyla: \| Drut miedziany, AWG22/1 (0,64 mm) \| \| Izolacja: \| Polietylen komórkowy \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,54mm \| \| Ekran na parze: \| laminowana folia aluminiowa (PiMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany spłot miedziany, pokrycie 50% \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH-3, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034-1/2, EN 50268-1/2 \| \| \| IEC 60754-1/2, EN 50267-1/2 \| \| \| IEC 60332-3-24, EN 60332-3-24 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 8,1 mm ± 0,3mm, przewód podwójny: 8,1 mm ± 0,3mm x 17,5 mm ± 0,5mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: \| Od -30 °C do +60 °C \| \| Zakres temperatur: \| Instalacja: Od 0 °C do +50 °C \| \| \| Minimálny promien zgięcia – eksploatacja: 33mm (ułożenie na płaskiej stronie) \| \| \| Minimálny promien zgięcia – instalacja: 66mm (ułożenie na płaskiej stronie) \| \| Maksymálna siła rozciągająca: \| 110N, przewód podwójny: 220N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 7000J/m, przewód podwójny: 1400Jl/m \| \| Ciężar kabla: \| 6,5kg/km, przewód podwójny: 130kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,73c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7A, 4x2xAWG22/1, 1200 MHz, LSOH, niebieski, oplot 50% \| \| \| HSEKP422HB\| \| Kabel S/FTP kat.7A, 2x(4x2xAWG22/1), 1200 MHz, LSOH, niebieski, oplot 50% \| \| \| HSEKP822HB\| Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 1000 MHz LS0H-3 \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 Kat.7 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-4-1 \| \|--------------------------\|---------------------------------------------\| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualne ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 \| \| Żyle: \| Druż miedziany, AWG23/1 (0,57 mm) \| \| Izolacja: \| Poletylen komórkowy \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,4mm \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (PIMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany opłat miedziany, pokrycie 35% \| \| Płaszcz ochronny: \| LS0H-3, FRNC zgodnie z: IEC 61034-1/2, EN 50268-1/2 IEC 60754-1/2, EN 50267-1/2 IEC 60332-3-24, EN 60332-3-24 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7,5mm, przewód podwójny: 7,5mm x 15,2mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: \| Od -20 °C do +60 °C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0 °C do +50 °C \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 30mm, przewód podwójny: 30mm (ułożenie na płaskiej stronie) \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 60mm, przewód podwójny: 60mm (ułożenie na płaskiej stronie) \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 110N, przewód podwójny: 220N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 600kJ/m, przewód podwójny: 1200kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 59kg/km, przewód podwójny: 136kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,80c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------\|----------------\|-----------\|-------------\| \| Kabel S/FTP kat.7, 4x2xAWG23/1, 1000 MHz, LS0H-3, niebieski \| ![Image](image1.png) \| ![Image](image2.png) \| HSEKP4233K \| \| Kabel S/FTP kat.7, 2x(4x2xAWG23/1), 1000 MHz, LS0H-3, niebieski \| ![Image](image3.png) \| ![Image](image4.png) \| HSEKP8233K \| TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 1000 MHz (kabel systemowy klasy E_A, STP) Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy F, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|----------------------\|------------------------\| \| \| Kat.7 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-4-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualnie ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 \| \|------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| Żyła: \| Drut miedziany, AWG23/1 (0,58mm) \| \| Izolacja żyły: \| Polietilen komórkowy \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,45mm \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (PMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany opal miedziany, pokrycie 40% \| \| Płaszcz ochronny: \| LSZH, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034-1/-2, EN 50268-1/-2 \| \| \| IEC 60754-1/-2, EN 50267-1/-2 \| \| \| IEC 60332-1, EN 60332-1 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7,2mm ± 0,3mm, przewód podwójny: 7,2mm ± 0,3mm x 16,0mm ± 0,5mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -30°C do +60°C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0°C do +50°C \| \| Minimalny promień zgęścia – eksploatacja: \| 29mm, przewód podwójny: 29mm [ulożenie na płaskiej stronie] \| \| Minimalny promień zgęścia – instalacja: \| 58mm, przewód podwójny: 58mm [ulożenie na płaskiej stronie] \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 110N, przewód podwójny: 220N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 500kJ/m, przewód podwójny: 1000kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 53kg/km, przewód podwójny: 111kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,78c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7, 4x2xAWG23/1, 1000 MHz, LS0H, niebieski, oplot 40% \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP423HB \| \| Kabel S/FTP kat.7, 2x(4x2xAWG23/1), 1000 MHz, LS0H, niebieski, oplot 40% \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP823HB \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 800MHz PE OUTDOOR Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy F, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| HCKP08-04E \| \|------------\| \| Zgodność z normami: \| ISO/IEC 11801, EN 50173-1 Kat.7 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-4-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualnie ekranowane zwięzłe pary \| \| Żyle: \| Drut miedziany, AWG23/1 \| \| Izolacja żył: \| Bezhalogenowa pianka \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (PMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany opal miedziany \| \| Płaszcz ochronny zewnętrzny: \| Polyetylen (PE) \| \| Płaszcz ochronny wewnętrzny: \| FRNC zgodnie z: IEC 61034, EN 50268 IEC 60754-2 (FRNC), EN 50267 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 11,7 mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Czarny \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| -40°C do +60°C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| 0°C do +50°C \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 60 mm \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 60 mm \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 367 N \| \| Ciężar kabla: \| 126 kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,75 c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7, 4x2xAWG23/1, 800 MHz, zewnętrzny PE \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HCKP08-04E \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Kabel instalacyjny S/FTP kat.6A, 500 Mhz LSOH-3 Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do E, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z Normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|----------------------\|------------------------\| \| Kat.6A, zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-10-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualnie ekranowane zwinięte pary \| \|-------------------\|------------------------------------------\| \| Żyła: \| Drut miedziany, AWG23 /1 \| \| Izolacja: \| Polietilen komórkowy \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa(PIMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynowany opłot miedziany \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH-3, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034, EN 50268 \| \| \| IEC 60754-2, EN 50267 \| \| \| IEC 60332-3-24, EN 60332-3-24 \| \| Średnica zewnętrzna \| 7,2mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Czarny \| \| Zakres temperatur eksploatacja/składowanie: \| -20°C to +60°C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| 0°C to +50°C \| \| Minimalny promień zgęścia - eksploatacja: \| 22mm \| \| Minimalny promień zgęścia - instalacja: \| 57mm \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 113N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 500kl./m \| \| Ciężar kabla: \| 49kg/km \| \| NVP [Nominalna wartość propagacji]: \| 0,79c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat. 6, 4x2xAWG23/1 500MHz, LSOH-3, czarny \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP4233A \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnienia z Działem Sprzedaży] Kabel instalacyjny F/FTP kat.6A 500 MHz (kabel systemowy klasy E, STP) Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy E, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|----------------------\|------------------------\| \| Kat.6a, zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-10-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualnie ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 \| \|-------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| Żyła: \| Druż miedziany, AWG23/1 \| \| Dren: \| AWG26/1 \| \| Izolacja: \| Bezhalogenowy materiał komórkowy \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (PMF) \| \| Ekran ogólny: \| Laminowana folia aluminiowa \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034, EN 50268 \| \| \| IEC 60754, EN 50267 \| \| \| IEC 60332-1, EN 60332-1 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7.2mm, przewód podwójny: 7.2mm x 15.0mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: \| Od -20 °C do +60 °C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0 °C do +50 °C \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 22mm, przewód podwójny: 22mm [ułożenie na płaskiej stronie] \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 55mm, przewód podwójny: 55mm [ułożenie na płaskiej stronie] \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 14SN, przewód podwójny: 29DN \| \| Obciążenie ogniowe: \| 580kJ/m, przewód podwójny: 1180kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 50kg/km, przewód podwójny: 100kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,79c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel F/FTP kat.6A, 4x2xAWG23/1, 500 MHz, LSOH, niebieski \| [icon] [icon] [icon] \| HSEKP423HA \| \| Kabel F/FTP kat.6A, 2x(4x2xAWG23/1), 500 MHz, LSOH, niebieski \| [icon] [icon] [icon] \| HSEKP823HA \| Kabel instalacyjny SF/UTP kat.5e (kabel systemowy klasy D, STP) Schrack Info Kabel przeznaczony jest do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługuje wszystkie aplikacje klasy D, takie jak np.: 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|----------------------\|------------------------\| \| Kat.5 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-2-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 nieekranowane, skręcone pary \| \|-------------------\|--------------------------------\| \| Żyła: \| Drut miedziany, AWG24/1 (0,52 mm) \| \| Izolacja: \| PE \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,05mm \| \| Ekran ogólny: \| Folia Al i oplot Cu (cynowany), dren \| \| Płaszcz ochronny: \| PVC \| \| Średnica zewnętrzna: \| 6,0mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski \| \| Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: \| Od -20°C do +70°C \| \| Zakres temperatur instalacja: \| Od 0°C do +50°C \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 30mm \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 50mm \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 100N \| \| Ciężar kabla: \| 45kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0.75c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel SF/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, niebieski \| HSEKS424PP \| Kabel instalacyjny F/UTP kat.5e Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klasy D, takie jak np.: 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| HSEKF424H1 \| HSEKF424P1 \| HSEKF424PP \| \|------------\|------------\|------------\| \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| Kat.5 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-2-1 \| \| Budowa przewodów: \| 4 nieekranowane, skręcone pary \| Druż miedziany, AWG24/1 [0.52 mm] \| \| Drem: \| AWG26/7 [0.16 mm] \| PE \| \| Izolacja: \| Laminowana folia aluminiowa \| PVC \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1.05mm \| 0.93mm \| \| Ekran ogólny: \| \| \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH zgodnie z IEC 60332-1, EN 60332-1 \| PVC \| \| Średnica zewnętrzna: \| 5.2mm \| 5.9mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski \| \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -20°C do +70°C \| \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0°C do +50°C \| \| \| Minimalny promień zgłębia – eksploatacja: \| 30mm \| \| \| Minimalny promień zgłębia – instalacja: \| 50mm \| \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 100N \| \| \| Ciężar kabla: \| 39kg/km \| 38kg/km \| 49kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0.75c \| 0.68c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel F/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, niebieski, bębien 500m \| ![icon](image1) ![icon](image2) ![icon](image3) \| ![icon](image4) \| HSEKF424PP \| \| Kabel F/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, niebieski, 305m \| ![icon](image1) ![icon](image2) ![icon](image3) \| ![icon](image4) \| HSEKF424P1 \| \| Kabel F/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, LSOH, niebieski, 305m \| ![icon](image1) ![icon](image2) ![icon](image3) \| ![icon](image4) \| HSEKF424H1 \| \| Kabel F/UTP kat. 5e 4x2xAWG24/1, PE, zewnętrzny, czarny, box \| ![icon](image1) ![icon](image2) ![icon](image3) \| ![icon](image4) \| HSEKF424E3 \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Kabel instalacyjny U/UTP kat.6 300 MHz LSOH-3 (kabel systemowy klasy E, UTP) Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do E, takie jak np.: 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| HSEKU4233B \| \|------------\| \| Zgodność z normami: \| ISO/IEC 11801, EN 50173-1 \| \| \| Kat.6 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-6-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 nieekranowane, skręcone pary \| \| Żyle: \| Druż miedziany, AWG24/1 \| \| Izolacja: \| Polietilen \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,0mm \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH zgodnie z IEC 60332-3-25, EN 60332-1 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 6,6mm ± 0,3mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski \| \| Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: \| -20°C do +75°C \| \| Zakres temperatur instalacja \| 0°C do +50°C \| \| Minimalny promień zgęścia – eksploatacja: \| 26mm \| \| Minimalny promień zgęścia – instalacja: \| 52mm \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 8ON \| \| Ciężar kabla: \| 3,6kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,70c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel U/UTP kat. 6 4x2xAWG24/1, 300MHz, LSOH-3-25, niebieski \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKU4233B \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnienia z Działem Sprzedaży) Kabel instalacyjny U/UTP kat.6 300 MHz (kabel systemowy klasy E, UTP) Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do E, takie jak np.: 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| HSEKU423P1 \| HSEKU423H1 \| HSEKU423E3 \| \|----------------------\|------------\|------------\|------------\| \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \| \| \| \| Kat.6 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-6-1 \| \| \| \| \| Budowa przewodu: \| 4 nieekranowane, skręcone pary \| \|------------------\|--------------------------------\| \| Źyla: \| Druk miedziany, AWG23/1 \| \| Separator krzyżowy: \| Polietilen \| \| Izolacja: \| Polietilen \| \| HDPE \| \| \| Średnica nominalna izolacji: \| Ø 0,6mm \| Ø 0,91mm \| \| Płaszcz ochronny: \| PVC \| \| LSOH zgodnie z IEC 60332-1, EN 60332-1 \| LDPE \| \| Średnica zewnętrzna: \| 5,7mm ± 0,3mm \| 6,5mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski \| Czarny \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -30°C do +60°C \| Od -10°C do +60°C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0°C do +50°C \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 23mm \| 26mm \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 46mm \| 52mm \| \| Maksymalna siła rozcigająca: \| 80N \| 90N \| \| Ciężar kabla: \| 3/kg/km \| 30kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,70c \| 0,69c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel U/UTP kat.6, 4x2xAWG23/1, 300 MHz, PVC, niebieski \| HSEKU423P1 \| \| Kabel U/UTP kat.6, 4x2xAWG23/1, 300 MHz, LS0H, niebieski \| HSEKU423H1 \| \| Kabel U/UTP kat.6, 4x2xAWG23/1, 250 MHz, PE Outdoor, czarny \| HSEKU423E3 \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Kabel instalacyjny U/UTP kat.5e (kabel systemowy klasy D, UTP) Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klasy D, takie jak np.: 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| TOOL LESS \| U/UTP \| Cat. 5e \| LSOH \| PVC \| PE \| \|-----------\|-------\|---------\|------\|-----\|----\| \| \| \| \| \| \| \| \| HSEKU424P1 \| HSEKU424PO \| HSEKU424PB \| HSEKU424H1 \| HSEKU424E3 \| \|------------\|------------\|------------\|------------\|------------\| \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| Kat.5 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-3-1 \| \| \| \| Budowa przewodu: \| 4 nieekranowane, skręcone pary \| \| \| \| \| Żyle: \| Drut miedziany, AWG24/1 (0,51 mm) \| \| \| \| \| Izolacja: \| HDPE \| \| \| \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 0.9 mm \| \| \| 0.91 mm \| \| Płaszcz ochronny: \| PVC \| LSOH zgodnie z IEC 60332-1, EN 60332-1 \| LDPE \| \| \| Średnica zewnętrzna: \| 5.2 mm \| \| \| 5.1 mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski \| Szary \| Niebieski \| Czarny \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -10°C do +60°C \| \| \| \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0°C do +50°C \| \| \| \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 21 mm \| \| \| \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 42 mm \| \| \| \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 90N \| \| \| \| \| Ciężar kabla: \| 30kg/km \| \| \| \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0.69 \| \| \| \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel U/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, niebieski, 305m \| \| \| HSEKU424P1 \| \| Kabel U/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, szary, 305m \| \| \| HSEKU424PO \| \| Kabel U/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, niebieski, bęben 500 lub 1000m \| \| \| HSEKU424PB \| \| Kabel U/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, LSOH, niebieski, 305m \| \| \| HSEKU424H1 \| \| Kabel U/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PE Outdoor, czarny, 305m \| \| \| HSEKU424E3 \| Kable koncentryczne DIGI-SAT 3040 Schrack Info Kable koncentryczne, 75 Ohmów, średnica żyły wewnętrznej 1.02 mm / średnica dielektryka 4.6 mm, efektywność ekranowania 110 dB. Potrójny ekran. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3040 75Ω, 1,02/4,6/6,8mm Cu potrójny ekran, 110dB, Klasa A, PVC, biały, 100m/szpula, przystosowany do rozwiązk XC1609809. \| \| \| XC1609801 \| \| Kabel Koncentryczny DIGI-SAT 3040 75Ω, 1,02/4,6/6,8mm Cu potrójny ekran, 110dB, Klasa A, PVC, biały 500m/szpula. \| \| \| XC1609803 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3040 75Ω, 1,02/4,6/6,8mm Cu potrójny ekran, 100dB, Klasa A, PVC zawiera rozwiązek i uchwyt. \| \| \| XC1609809 \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] ### Kable koncentryczne DIGI-SAT 3030 Schrack Info - Kable koncentryczne, 75 Ohmów, średnica żyły wewnętrznej 1.0 mm / średnica dielektryka 4.6 mm, - efektywność ekranowania 100 dB. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3030 75Ω, 1.02/6.8mm Cu, podwójny ekran, 100dB, Klasa A, PVC, biały, 100m \| \| \| XC1609901 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3030 75Ω, 1.02/6.8mm Cu, podwójny ekran, 100dB, Klasa A, PVC, biały, 500m \| \| \| XC1609903 \| ### Kable koncentryczne DIGI-SAT 3011 Schrack Info - Kable koncentryczne, 75 Ohmów, średnica żyły wewnętrznej 1.1 mm / średnica dielektryka 5.0 mm, - powłoka PE, efektywność ekranowania 90 dB. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3011 75Ω, 1.13/6.8mm CCS, podwójny ekran, 90dB, Klasa A, Outdoor, PE, czarny, 100m \| \| \| XC1601501 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3011 75Ω, 1.13/6.8mm CCS, podwójny ekran, 90dB, Klasa A, Outdoor, PE, czarny, 500m \| \| \| XC1601503 \| ### Kable koncentryczne DIGI-SAT 3010 Schrack Info - Kable koncentryczne, 75 Ohmów, średnica żyły wewnętrznej 1.1 mm / średnica dielektryka 5.0 mm, - efektywność ekranowania 95 dB. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3010 75Ω, 1.13/6.8mm Cu, podwójny ekran, 95dB, Klasa A, PVC, biały, 100m \| \| \| XC1609401 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3010 75Ω, 1.13/6.8mm Cu, podwójny ekran, 95dB, Klasa A, PVC, biały, 500m \| \| \| XC1609403 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3010 75Ω, 1.13/6.8mm Cu, podwójny ekran, 95dB, Klasa A, LSOH, biały, 500m \| \| \| XC1609413 \| TOOLLESS LINE Kat.6A, Kat.6, Kat.5e - System modułarny STP i UTP Kable koncentryczne DIGI-SAT 3000 Schrack Info Kable koncentryczne, 75 Ohmów, średnica żyły wewnętrznej 1.0 mm / średnica dielektryka 4.6 mm, efektywność ekranowania 95 dB. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3000 75Ω, 1.02/6.6mm CCS, podwójny ekran, 90dB, Klasa A, PVC, biały, 100m \| XC1608901 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3000 75Ω, 1.02/6.6mm CCS, podwójny ekran, 90dB, Klasa A, PVC, biały, 500m \| XC1608903 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3000 75Ω, 1.0/6.6mm Cu, podwójny ekran, 95dB, Klasa A, LS0H, biały, 100m \| XC1608911 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3000 75Ω, 1.0/6.6mm Cu, podwójny ekran, 95dB, Klasa A, LS0H, biały, 500m \| XC1608913 \| Coax złącza koncentryczne kompresyjne typu F Schrack Info XC16004983 - Do kabli 1.0mm, DIGI-SAT 3000 (XC16089xx), DIGI-SAT 3030 (XC160990x) i DIGI-SAT 3040 (XC160980x) XC16005183 - Do kabli 1.1mm, DIGI-SAT 3010 (XC160940x) XC160051PE - Do kabli PE, DIGI-SAT 3011 (XC160150x) XC1600720 - Narzędzie do złącz kompresyjnych XC16004983, XC16005183 i XC160051PE \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT wtyk F kompresyjny do kabli z żyłą 1.0mm, DIGI-SAT 3000 (XC16089xx), DIGI-SAT 3030 (XC160990x) oraz DIGI-SAT 3040 (XC160980x) \| XC16004983 \| \| SAT wtyk F kompresyjny do kabli z żyłą 1.1mm, DIGI-SAT 3010 (XC160940x) \| XC16005183 \| \| SAT wtyk F kompresyjny do kabli PE, DIGI-SAT 3011 (XC160150x) \| XC160051PE \| \| SAT Zaciskarka wtyków F kompresyjnych XC16004983, XC16005183 oraz XC160051PE \| XC1600720 \| Wtyki do kabli koncentrycznych - Schrack Info - Odpowiednie do kabli koncentrycznych o średnicy dielektryka pomiędzy 4,6 – 4,9 mm - Odpowiednie do kabli koncentrycznych o średnicy dielektryka pomiędzy 6,6 – 6,8 mm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wtyk typu F nakręcany, na kabel 6,6 - 6,8mm \| \| \| XC1600700 \| \| Wtyk typu F, Push-On, na kabel 6,6-6,8mm \| \| \| XC1600701 \| Adaptery do kabli koncentrycznych - Schrack Info - Adapter F na złącze IEC - Możliwość zamiany połączenia z męskiego na żeńskie - 1 opakowanie = 10 sztuk \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter TV F-damski<>IEC-męski, 10 szt. \| \| \| HS4HFBIS \| \| Adapter TV F-damski<>IEC-damski, 10 szt. \| \| \| HS4HFBIB \| \| Adapter typu F-F do kabli DIGI-SAT \| \| \| XC1600702 \| Narzędzia do kabli koncentrycznych \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Ściągacz izolacji do kabli DIGI-SAT 6,6 - 6,8mm i średnicy zew. 11mm \| \| \| XC1600710 \| The new generation of fiber optic connectors from HARTING is now available in Europe. The new connectors are designed for use with multimode and singlemode fibers, and they offer a range of features that make them ideal for use in a variety of applications. The new connectors are available in a range of different sizes and types, including SC, ST, and FC connectors. They are also compatible with a wide range of fiber optic cables, making them versatile and easy to use. One of the key features of the new connectors is their ease of use. They are designed to be simple to install and use, with a range of different tools and accessories available to help with the installation process. This makes them ideal for use in a variety of environments, including data centers, telecommunications networks, and other applications where fiber optic connectivity is required. In addition to their ease of use, the new connectors also offer a range of other benefits. For example, they are designed to be durable and reliable, with a range of different materials and finishes available to ensure that they can withstand a wide range of environmental conditions. They are also designed to be cost-effective, with a range of different pricing options available to meet the needs of a variety of customers. Overall, the new generation of fiber optic connectors from HARTING is an excellent choice for anyone looking for a high-quality, reliable, and easy-to-use solution for their fiber optic connectivity needs. Whether you are a data center operator, a telecommunications network administrator, or any other type of customer, these connectors are sure to meet your requirements and provide you with a range of benefits. PERFORMANCE LINE Kat.6A – System modularny Spis treści Moduły RJ45 ................................................................. Strona 68 Ramki i gniazda .......................................................... Strona 69 Adapter na szynę TH35 ............................................. Strona 73 Panele krosowe ......................................................... Strona 73 Narzędzia ................................................................. Strona 75 Kable krosowe ......................................................... Strona 76 Kable instalacyjne .................................................... Strona 77 PERFORMANCE LINE moduł RJ45 STP PANELE 19” WYSOKIEJ GĘSTOŚCI PORTÓW PERFORMANCE LINE Kat.6A – System modułarny PERFORMANCE LINE jest najnowszym osiągnięciem w grupie modułów RJ45 kat. 6A oraz klasy E_A. Moduły charakteryzują się łatwością instalacji oraz niezwykle prostym podłączeniem przewodów bez konieczności stosowania specjalistycznych narzędzi. Kompaktowa i zwarta konstrukcja modułów zapewnia dużą gęstość upakowania portów wynoszącą 48 w panelu 1U (24 porty w panelu 0,5U). Dzięki specjalnej konstrukcji styków połacanych 50µ’ moduły obsługują PoE oraz PoE+ zgodnie z IEEE 802.3.at. PERFORMANCE LINE moduł RJ45 STP Kat.6A, Schrack Format B (SFB) Schrack Info Moduł PERFORMANCE LINE HSPMRJ6GxA charakteryzuje się formatem Schrack B (SFB). Moduł spełnia wymagania wydajności kat. 6A i jest przygotowany do transmisji 10Gb Ethernet. Moduł można zarabiać bez stosowania specjalistycznych narzędzi, jednak dla łatwego i szybkiego zaciskania korpusu zalecamy stosowanie równoległych szczypieci HSPTOOL1. Moduł cechuje się dużą wytrzymałością mechaniczną, a jego zwarta konstrukcja zapewnia dużą gęstość upakowania do 48 portów RJ45 na 1U. Moduł wykonany jest z odlewanej ciśnieniowo cynku oraz posiada specjalną konstrukcję styków z 50μ warstwą złota, co zapewnia wsparcie dla PoE i PoE+ zgodnie z IEEE 802.3at. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł keystone RJ45, kat. 6A, 10GB PoE+, PERFORMANCE LINE (SFB) \| \| \| HSPMRJ6G1A \| \| Moduł keystone RJ45, kat. 6A, 10GB PoE+, PERFORMANCE LINE (SFB), 24 sztuki \| \| \| HSPMRJ6G2A \| PERFORMANCE LINE moduł RJ45 STP Klasa E_A Schrack Format B (SFB) Schrack Info Moduł PERFORMANCE LINE HSPMRJ6GxA charakteryzuje się formatem Schrack B (SFB). Moduł spełnia wymagania wydajności klasy E_A i jest przygotowany do transmisji 10Gb Ethernet. Moduł można zarabiać bez stosowania specjalistycznych narzędzi, jednak dla łatwego i szybkiego zaciskania korpusu zalecamy stosowanie równoległych szczypieci HSPTOOL1. Moduł cechuje się dużą wytrzymałością mechaniczną, a jego zwarta konstrukcja zapewnia dużą gęstość upakowania do 48 portów RJ45 na 1U. Moduł wykonany jest z odlewanej ciśnieniowo cynku oraz posiada specjalną konstrukcję styków z 50μ warstwą złota, co zapewnia wsparcie dla PoE i PoE+ zgodnie z IEEE 802.3at. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł keystone RJ45, Klasa E_A, 10GB PoE+, PERFORMANCE LINE (SFB) \| \| \| HSPMRJ6G1T \| \| Moduł keystone RJ45, Klasa E_A, 10GB PoE+, PERFORMANCE LINE (SFB), 24 sztuki \| \| \| HSPMRJ6G2T \| PERFORMANCE LINE Kat.6A – System modułarny Ramki podtynkowe, modularne, 80x80 mm do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) HSED01UW2S HSED02UW2S HSED03UW2S HSED02UW1S Schrack Info Ramki 80x80 mm wykonane są z plastikowych elementów odlewanych cieniowo w kolorze białym (RAL9010) oraz metalowej podstawy montażowej. Są przystosowane do wszystkich modułów w formacie Schrack A (SFA) i B (SFB). Umożliwiają montaż w standardowych puszkach podtynkowych o rozstawie śrub mocujących 60 mm. Jako akcesorium oferowana jest również obudowa natynkowa oraz zestaw opisowy. Ramki kątowe wyposażone są w klapki chroniące przed kurzem. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 1 modułu (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED01UW2S\| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 2 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED02UW2S\| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 3 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED03UW2S\| \| Ramka 80x80 mm, prosta, dla 2 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED02UW1S\| \| Zestaw opisowy do ramki 80x80 mm, 2 śruby, wkładka i okienko, do HSED0xUW2S \| \| \| HSEDZBES \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazd podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP842WF\| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) PERFORMANCE LINE Kat.6A – System modułarny Ramki podtynkowe, modularne, 80x80 mm do Schrack Format B (SFB), kompatybilne z UAE Schrack Info Ramki 80x80 mm wykonane są z plastikowych elementów odlewanych ciśnieniowo w kolorze białym (RAL9010) oraz metalowej podstawy montażowej. Są przystosowane do modułów w formacie Schrack B (SFB). Płytką centralną ma wymiar 50x50 mm i pasuje do osprzętu elektroinstalacyjnego w formacie UAE - uniwersalnej jednostki przyłączeniowej zgodnej ze standardem RJ. Ramki umożliwiają montaż w standardowych puszkach podtynkowych o rozstawie śrub mocujących 60 mm. Jako akcesorium oferowana jest również obudowa natynkowa oraz zestaw opisowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 2 modułów SFB, RAL9010 \| \| \| HSED02UWBS \| \| Zestaw opisowy do ramki 80x80 mm, 2 śruby, wkładka i okienko, do HSED0xUW2S \| \| \| HSEDZBES \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazd podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP842WF \| Puszhki natynkowe, niewyposażone, do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Kompletne obudowy natynkowe umożliwiają montaż wszystkich modułów w formacie Schrack A (SFA) i B (SFB): modułów RJ45, zaślepek, adapterów TV i światłowodowych. Przy instalacji zaślepek, adapterów TV i światłowodowych należy usunąć klapy przeciw kurzowe. W opakowaniu znajdują się: okienka opisowe, klipsy ze ikonami telefonu lub komputera, odpowiednia ilość opasek oraz śruby służące do montażu puszki do ściany oraz taśmy dwustronna. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kompletna obudowa natynkowa dla 1 modułu (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED01AW3S \| \| Kompletna obudowa natynkowa dla 2 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED02AW3S \| \| Kompletna obudowa natynkowa dla 4 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED04AW3S \| \| Kompletna obudowa natynkowa dla 6 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED06AW3S \| Płytki centralne 45x45 mm, niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) HSEMD02W2F HSEMD01W1F HSEMDZ1W1F HSEMDR2WOF HSEMDR4W0F HSEMDR6W0F HSEAP842WF HSEMAP4W3F HSEMAP6W3F HSEMHUTO01 Schrack Info Moduły w formacie Schrack A (SFA) i B (SFB) mogą być stosowane w adapterach 45 x 45 mm. Dostępne są pojedyncze adaptery proste wyposażone w pole opisowe i klapkę chroniącą przed kurzem oraz podwójne adaptery skośne. Dwa adaptery pojedyncze lub adapter pojedynczy plus zaślepkę tworzą pełny zestaw 45 x 45 mm. W przypadku zastosowania obudowy natynkowej konieczna jest odpowiednia ramka z suportem. Adaptery dostępne są w kolorze RAL9010. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Adapter skośny dla 2 modułów (SFA)(SFB), 45x45 mm, z klapką \| \| \| HSEMD02W2F\| \| Adapter prosty dla 1 modułu (SFA)(SFB), 22.5x45 mm z klapką \| \| \| HSEMD01W1F\| \| Zaślepkę 22.5x45 mm, RAL9010 \| \| \| HSEMDZ1W1F\| \| Ramka z metalowym suportem dla 1 wkładu 45x45 mm \| \| \| HSEMDR2W0F\| \| Ramka z metalowym suportem dla 2 wkładów 45x45 mm \| \| \| HSEMDR4W0F\| \| Ramka z metalowym suportem dla 3 wkładów 45x45 mm \| \| \| HSEMDR6W0F\| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazda podtylnkowych, RAL9010\| \| \| HSEAP842WF\| \| Obudowa natynkowa dla 2 wkładów 45x45 mm, do zastosowania z HSEMDR4W0F, 148x45x80 mm, RAL9010 \| \| \| HSEMAP4W3F\| \| Obudowa natynkowa dla 3 wkładów 45x45 mm, do zastosowania z HSEMDR6W0F, 205x45x80 mm, RAL9010 \| \| \| HSEMAP6W3F\| \| Adapter na szynę TH35 dla wkładów 45x45 mm \| \| \| HSEMHUTO01\| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) PERFORMANCE LINE Kat.6A – System modułarny Obudowy IP44, natynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Obudowa natynkowa IP44, za pomocą specjalnego adaptera, umożliwia montaż wszystkich modułów formatu Schrack A (SFA) i B (SFB). Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). W celu zminimalizowania naprężenia kabla zalecamy stosowanie śrubowego zacisku kablowego M25/2x8, przewidzianego do wprowadzenia 2 kabli o średnicy do 8 mm. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obudowa natynkowa, z kluczem, 90 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44APT \| \| Dławik kablowy M25/2x3-8 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44AKT \| \| Wkład do puszki IP44 dla 2 modułów (SFA)(SFB) \| \| \| HSEIP44AUT \| Obudowy IP44, podtynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Obudowa podtynkowa IP44, za pomocą specjalnego adaptera, umożliwia montaż wszystkich modułów formatu Schrack A (SFA) i B (SFB). Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). Do skompletowania gniazda podtynkowego wymagana jest puszka podtynkowa, pokrywa puszkii oraz adapter do montażu modułów. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Pokrywa puszki podtynkowej IP44, z kluczem \| \| \| HSEIP44UPT \| \| Puszka IP44 do montażu podtynkowego, do HSEIP44UPT \| \| \| HSEIP44UDT \| \| Wkład do puszki IP44 dla 2 modułów (SFA)(SFB) \| \| \| HSEIP44AUT \| Adapter na szynę TH35 do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Adapter do montażu modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB) na szynie TH35 umożliwia integrację instalacji teletechnicznej w obudowach do zastosowań multimedialnych. Specjalna konstrukcja adaptera zapewnia zachowanie zgodnych z normami promieni gęścia kabli zarówno trasowych jak i krosowych. Adapter wyposażony jest w tabliczkę opisową i zajmuje szerokość 1 modułu TE. Ze względu na możliwą bliskość instalacji elektrycznej Schrack zaleca stosowanie transmisyjnych modułów ekranowanych. Adapter umożliwia wyprowadzenie i montaż ekranu modułów transmisyjnych w przystosowanych zaciskach. DIN rail \| SFA \| SFB \| STP \| Cat. 6A \| 10 GB \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter do montażu modułów SFA i SFB na szynie TH35 \| \| \| HSERH010GS \| Panele 19'' niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info 19'' panele Schrack dostarczane są w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwiają montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panele 19'' wyposażone są w zestawy montażowe (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz masywny uchwyt kablowy. 19'' \| SFA \| SFB \| STP \| Cat. 6A \| 10 GB \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' panel krosowy 24-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 1U, RAL7035 \| \| \| HSERO240GS \| \| 19'' panel krosowy 48-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 2U, RAL7035 \| \| \| HSERO480GS \| \| Zaślepka pustych miejsc w ramkach i panelach krosowych, RAL9010 \| \| \| HSEMRZ01WF \| PERFORMANCE LINE Kat.6A – System modułarny Panele 19'' niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB), ECO Schrack Info 19'' panele Schrack dostarczane są w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) oraz czarnym (RAL9005) i umożliwiają montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panele 19'' wyposażone są w zestawy montażowe (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz masywny uchwyt kablowy. Jednoelementowa konstrukcja panela. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' panel krosowy 24-porty [SFA][SFB], niewyposażony, 1U, ECO, RAL7035 \| \| \| HSERO240GP \| \| 19'' panel krosowy 24-porty [SFA][SFB], niewyposażony, 1U, ECO, czarny \| \| \| HSERO240SP \| Panele 19'' wysokiej gęstości portów, niewyposażone do Schrack Format B (SFB) Schrack Info 19'' panele wysokiej gęstości portów przeznaczone są do montażu modułów formatu Schrack B (SFB). Wysoka gęstość upakowania wynosząca 48 portów w panelu 1U. Panele 19'' wyposażone są w zestawy montażowe (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz masywny uchwyt kablowy. Wykonane z wysokiej jakości stali nierdzewnej. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' panel krosowy 48-portów dla modułów SFB, niewyposażony, 1U, wysoka gęstość portów \| \| \| HSERO480SB \| Panele 10'' niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info 10'' panel Schrack dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwia montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panel 10'' wyposażony jest w zestaw montażowy (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz uchwyt kablowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 10'' panel krosowy 12-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 1U, RAL7035 \| \| \| HSERO120GS \| PERFORMANCE LINE Kat.6A – System modułarny Panel typu Desktop niewyposażony do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Panel natynkowy dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwia montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panel może zostać zamocowany do ściany poziomo do góry lub na dół. Jako akcesoria dostępny jest zestaw zacisków, za pomocą którego możliwy jest montaż panela natynkowego na szynę TH 35. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Natynkowy panel krosowy pusty, 8-portowy, do modułów SFA i SFB, RAL7035 \| \| \| HSERO080GV\| \| Adapter do montażu paneli: HSERG086GV/HSERO080GV na szynę TH35 \| \| \| HSERHUTADA\| Narzędzia Schrack Info W celu prawidłowej terminacji modułów systemu PERFORMANCE LINE Schrack zaleca stosowanie odpowiednich narzędzi: obcinark nadmiaru zarobionego kabla miedzianego bez skosu oraz ściągacz izolacji. Dla łatwego i szybkiego zamknięcia pokrywy modułu zaleca się użycie równoległych szczypiec zaciskowych HSPTOOL1. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1.3 mm \| \| \| HTOOL00002\| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1.0 mm \| \| \| HTOOL00003\| \| Ściągacz izolacji kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00004\| \| Ściągacz izolacji i ekranów kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00005\| \| Równolegle szczypce do zaciskania gniazd HSP \| \| \| HSPTOOL1 \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.6A, ekranowane (kable systemowe klasy Eₐ, STP) Schrack Info Ekranowane kable krosowe kat.6A obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy Eₐ [np. 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM] jak również usługi VoIP i PoE. Patchcordy dostępne w pięciu wariantach kolorystycznych. Kolor osłony wyuku jest taki sam jak kolor kabla. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 0,5m \| \| \| H6GTG00K5G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 1m \| \| \| H6GTG01K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 2m \| \| \| H6GTG02K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 3m \| \| \| H6GTG03K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 5m \| \| \| H6GTG05K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 7m \| \| \| H6GTG07K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 10m \| \| \| H6GTG10K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 15m \| \| \| H6GTG15K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH szary 20m \| \| \| H6GTG20K0G \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 0,5m \| \| \| H6GTB00K5B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 1m \| \| \| H6GTB01K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 2m \| \| \| H6GTB02K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 3m \| \| \| H6GTB03K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 5m \| \| \| H6GTB05K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH nieb. 10m \| \| \| H6GTB10K0B \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 0,5m \| \| \| H6GTR00K5R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 1m \| \| \| H6GTR01K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 2m \| \| \| H6GTR02K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 3m \| \| \| H6GTR03K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 5m \| \| \| H6GTR05K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH czer. 10m \| \| \| H6GTR10K0R \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## PERFORMANCE LINE Kat.6A – System modułarny ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.6A, ekranowane (kable systemowe klasy E₆, STP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 0,5m \| \| \| H6GTY00KSY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 1m \| \| \| H6GTY01K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 2m \| \| \| H6GTY02K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 3m \| \| \| H6GTY03K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 5m \| \| \| H6GTY05K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH żółty 10m \| \| \| H6GTY10K0Y \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 0,5m \| \| \| H6GTU00K5U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 1m \| \| \| H6GTU01K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 2m \| \| \| H6GTU02K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 3m \| \| \| H6GTU03K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 5m \| \| \| H6GTU05K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, ekran kat. 6A/10GB, LSOH ziel. 10m \| \| \| H6GTU10K0U \| ### Kabel instalacyjny S/FTP kat.7A 1200 MHz, oplot 50% LSOH-3 Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy F₆, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|----------------------\|------------------------\| \| \| Kat.7, zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-9-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualnie ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 \| \|----------------------\|------------------------------------------------------------------\| \| Żyle: \| Drut miedziany, AWG22/1 [0,64 mm] \| \| Izolacja: \| Polietylen komórkowy \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,54mm \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (PIMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany opłat miedziany, pokrycie 50% \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH-3, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034-1/2, EN 50268-1/2 \| \| \| IEC 60754-1/2, EN 50267-1/2 \| \| \| IEC 60332-3-24, EN 60332-3-24 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 8,1 mm ± 0,3mm, przewód podwójny: 8,1 mm ± 0,3mm x 17,5 mm ± 0,5mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: \| Od -30 °C do +60 °C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0 °C do +50 °C \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 33mm, przewód podwójny: 33mm [ułożenie na płaskiej stronie] \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 66mm, przewód podwójny: 66mm [ułożenie na płaskiej stronie] \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 110N, przewód podwójny: 220N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 700kJ/m, przewód podwójny: 1400kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 65kg/km, przewód podwójny: 130kg/km \| \| NVP [Nominalna Wartość Propagacji]: \| 0,73c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7A, 4x2xAWG22/1, 1200 MHz, LSOH, niebieski, oplot 50% \| \| \| HSEKP422HB \| \| Kabel S/FTP kat.7A, 2x(4x2xAWG22/1), 1200 MHz, LSOH, niebieski, oplot 50% \| \| \| HSEKP822HB \| PERFORMANCE LINE Kat.6A – System modułarny Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 1000 MHz, oplot 40% LSOH Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do F takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|----------------------\|------------------------\| \| \| Kat.7 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-4-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualnie ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 \| \|------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| Żyła: \| Drut miedziany, AWG23/1 (0,58mm) \| \| Izolacja żyły: \| Polietilen komórkowy \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,45mm \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (PMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany opal miedziany, pokrycie 40% \| \| Płaszcz ochronny:\| LSOH, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034-1/2, EN 50268-1/2 \| \| \| IEC 60754-1/2, EN 50267-1/2 \| \| \| IEC 60332-1, EN 60332-1 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7,2mm ± 0,3mm, przewód podwójny: 7,2mm ± 0,3mm x 16,0mm ± 0,5mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -30°C do +60°C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0°C do +50°C \| \| Minimalny promień zgęścia – eksploatacja: \| 29mm, przewód podwójny: 29mm [ulożenie na płaskiej stronie] \| \| Minimalny promień zgęścia – instalacja: \| 58mm, przewód podwójny: 58mm [ulożenie na płaskiej stronie] \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 110N, przewód podwójny: 220N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 500kJ/m, przewód podwójny: 1000kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 53kg/km, przewód podwójny: 111kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,78c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7, 4x2xAWG23/1, 1000 MHz, LSOH, niebieski, oplot 40% \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP423HB \| \| Kabel S/FTP kat.7, 2x(4x2xAWG23/1), 1000 MHz, LSOH, niebieski, oplot 40% \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP823HB \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] PERFORMANCE LINE Kat.6A – System modułarny Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 1000 MHz, oplot 30% LSOH oraz LSOH-3 Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do F takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7 4x2xAWG23/1 1000MHz LSOH-3 niebieski 30% \| \| \| HSEKP4233P \| \| Kabel S/FTP kat.7 2x(4x2xAWG23/1) 1000MHz LSOH-3 niebieski 30% \| \| \| HSEKP8233P \| \| Kabel S/FTP kat.7 4x2xAWG23/1 1000MHz LSOH, niebieski, oplot 30% \| \| \| HSEKP423HP \| \| Kabel S/FTP kat.7 2x(4x2xAWG23/1), 1000MHz LSOH, niebieski, oplot 30%\| \| \| HSEKP823HP \| Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 800 MHz, PE OUTDOOR Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy F, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7 4x2xAWG23/1, 800 MHz, zewnętrzny PE \| \| \| HCKP08-04E \| HCKP08-04E \| Zgodność z normami: \| ISO/IEC J1801, EN 50173-1 \| \|----------------------------------------------------------------------\|---------------------------\| \| Budowa przewodu: \| Kat.7 zgodnie z IEC 61562-5, EN 50288-4-1 \| \| Żyła: \| Drut miedziany, AWG23/1 \| \| Izolacja żyły: \| Bezhalogenowa pianka \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (PMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cyklowany oplot miedziany \| \| Płaszcz ochronny zewnętrzny: \| Polyetylen (PE) \| \| Płaszcz ochronny wewnętrzny: \| FRNC zgodnie z: IEC 61034, EN 50268 IEC 60754-2 [FRNC], EN 50267 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 11,7 mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Czarny \| \| Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: \| -40°C do +60°C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| 0°C do +50°C \| \| Minimalny promień zjęcia – eksploatacja: \| 60 mm \| \| Minimalny promień zjęcia – instalacja: \| 60 mm \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 367 N \| \| Ciężar kabla: \| 126 kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,75 c \| HCKP08-04E Kabel instalacyjny S/FTP kat.6A, 500 MHz, oplot 30% LSOH-3 Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do E, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z Normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|----------------------\|------------------------\| \| Kat 6a, according IEC 61156-5, EN 50288-10-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualnie ekranowane zwinięte pary \| \|-------------------\|------------------------------------------\| \| Żyła: \| Drut miedziany, AWG23 /1 \| \| Izolacja: \| Polietilen komórkowy \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa(PIMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynowany oplot miedziany \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH-3, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034, EN 50268 \| \| \| IEC 60754-2, EN 50267 \| \| \| IEC 60332-3-24, EN 60332-3-24 \| \| Średnica zewnętrzna \| 7,2mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Czarny \| \| Zakres temperatur eksploatacja/składowanie: \| -20°C to +60°C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| 0°C to +50°C \| \| Minimalny promień zgęścia – eksploatacja: \| 22mm \| \| Minimalny promień zgęścia – instalacja: \| 57mm \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 113N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 500kl./m \| \| Ciężar kabla: \| 49kg/km \| \| NVP [Nominalna wartość propagacji]: \| 0,79c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat. 6, 4x2xAWG23/1 500MHz, LSOH-3, czarny \| HSEKP4233A \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnienia z Działem Sprzedaży] Kabel instalacyjny F/FTP kat.6A 500 MHz Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy E, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|--------------------------\|------------------------\| \| \| Kat.6A, zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-10-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualnie ekranowane zwinięte pary / przewód podwójny 2x4 \| \|----------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| Żyle: \| Druż miedziany, AWG23/1 \| \| Dren: \| AWG26/1 \| \| Izolacja: \| Bezhalogenowy materiał komórkowy \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (PIMF) \| \| Ekran ogólny: \| Laminowana folia aluminiowa \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034, EN 50268 \| \| \| IEC 60754, EN 50267 \| \| \| IEC 60332-1, EN 60332-1 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7.2mm, przewód podwójny: 7.2mm x 15.0mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: \| Od -20 °C do +60 °C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0 °C do +50 °C \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 22mm, przewód podwójny: 22mm (ułożenie na płaskiej stronie) \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 55mm, przewód podwójny: 55mm (ułożenie na płaskiej stronie) \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 14SN, przewód podwójny: 29DN \| \| Obciążenie ogniowe: \| 580kJ/m, przewód podwójny: 1180kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 50kg/km, przewód podwójny: 100kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,79c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------\|----------------\|-----------\|-------------\| \| Kabel F/FTP kat.6A, 4x2xAWG23/1, 500 MHz, LSOH, niebieski \| ![Image](image1.png) \| ![Image](image2.png) \| HSEKP423HA \| \| Kabel F/FTP kat.6A, 2x(4x2xAWG23/1), 500 MHz, LSOH, niebieski \| ![Image](image3.png) \| ![Image](image4.png) \| HSEKP823HA \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) LED LINK LINE Kat.6A – System modularny STP Spis treści Moduły RJ45 .......................................................... Strona 86 Ramki i gniazda .................................................. Strona 87 Adapter na szynę TH35 ........................................... Strona 89 Panele krosowe .................................................. Strona 90 Prefabrykowane kable instalacyjne ......................... Strona 95 Akcesoria ......................................................... Strona 96 Kable krosowe .................................................. Strona 97 Kable instalacyjne ............................................... Strona 101 LED LINK LINE PREFABRYKOWANY KABEL INSTALACYJNY SCHRACK TECHNIK LED LINK LINE to wysokiej jakości, ekranowany, system okablowania strukturalnego przeznaczony dla biur, centrów przetwarzania danych oraz przemysłu. Montaż samego modułu RJ45 jest bardzo prosty i polega na zamknięciu ramy modułu na bloku kontaktowym, który jest trwale zaciśnięty na kablu instalacyjnym. Blok kontaktowy zaciskany jest za pomocą specjalistycznego narzędzia. System posiada wydajność klasy $E_A$ i jest przygotowany do transmisji protokołu 10 Gigabit Ethernet. Moduł RJ45 spełnia wymagania Kat.$6_A$ i jest dostępny w dwóch wersjach: z diodami LED i bez. Użycie modułów typu LED umożliwia zbudowanie toru transmisyjnego, który zapewni świetlną identyfikację linii instalacyjnej. Po wprowadzeniu urządzenia „Link-finder” do jednej ze stron toru, moduł RJ45 po jego drugiej stronie zaświeci się. Bloki kontaktowe systemu LED LINK LINE dostępne są w dwóch wersjach: dla kabli instalacyjnych (AWG24-AWG22, blok koloru żółtego) oraz dla kabli typu linka (AWG27-AWG26, blok koloru białego). LED LINK LINE umożliwia również zastosowanie połączeń kablowych z preinstalowanymi fabrycznie blokami kontaktowymi z obydwu stron. W kablu takim blok jest zabezpieczony przed przeciąganiem a osłona jest tylko nieznacznie większa od średnicy przewodu. Preinstalowany odcinek jest każdorazowo poddawany testom i dostarczamy do Państwa z protokołem pomiarowym. Dostępne są odcinki kablowe o długościach 15m, 20m, 25m, 30m, 35m, 40m, 45m, 50m, 60m, 70m, 80m i 90m. LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP LED LINK LINE moduły RJ45 STP Kat.6A Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduły RJ45 LED LINK LINE charakteryzują się formatem Schrack A (SFA). Spełniają wymagania kat.6A i są przygotowane do transmisji 10Gb Ethernet. Występują w wersji z podświetleniem LED lub bez, standardowo wyposażone są w klapkę chroniącą przed kurzem. Terminacja modułu polega na zatrzaśnięciu obudowy wokół bloku styków kontaktowych, co gwarantuje pełne ekranowanie 360°. Bloki styków kontaktowych występują dla kabli typu drut [AWG24-AWG22, żółty] i typu linka [AWG27-AWG26, biały] o zaciniecie kabla na bloku odbywa się za pomocą specjalnego narzędzia gwarantującego powtarzalność. Moduły charakteryzują się zwiększoną odpornością na wibracje i obsługują aplikacje PoE i PoE-plus. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Z podświetleniem LED \| \| \| \| \| Moduł RJ45 kat.6A, STP (SFA), z funkcjonalnością LED, z blokami kontaktowymi dla drutu, LED LINK LINE \| ![icon] \| ![icon] \| HSLMGMLI01 \| \| Moduł RJ45 kat.6A, STP (SFA), z funkcjonalnością LED, z blokami kontaktowymi dla linki, LED LINK LINE \| ![icon] \| ![icon] \| HSLMGMLF01 \| \| Moduł RJ45 kat.6A, STP (SFA), z funkcjonalnością LED, bez bloków kontaktowych, LED LINK LINE \| ![icon] \| ![icon] \| HSLMGML-01 \| \| Bez podświetlenia LED \| \| \| \| \| Moduł RJ45 kat.6A, STP (SFA), bez funkcjonalności LED, z blokami kontaktowymi dla drutu, LED LINK LINE \| ![icon] \| ![icon] \| HSLMGLI01 \| \| Moduł RJ45 kat.6A, STP (SFA), bez funkcjonalności LED, z blokami kontaktowymi dla linki, LED LINK LINE \| ![icon] \| ![icon] \| HSLMGOLF01 \| \| Moduł RJ45 kat.6A, STP (SFA), bez funkcjonalności LED, bez bloków kontaktowych, LED LINK LINE \| ![icon] \| ![icon] \| HSLMGOL-01 \| LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP Ramki podtynkowe, modularne, 80x80 mm do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) - HSED01UW2S - HSED02UW2S - HSED03UW2S - HSED02UW1S Schrack Info Ramki 80x80 mm wykonane są z plastikowych elementów odlewanych cieniowo w kolorze białym (RAL9010) oraz metalowej podstawy montażowej. Są przystosowane do wszystkich modułów w formacie Schrack A (SFA) i B (SFB). Umożliwiają montaż w standardowych puszkach podtynkowych o rozstawie śrub mocujących 60 mm. Jako akcesorium oferowana jest również obudowa natynkowa oraz zestaw opisowy. Ramki kątowe wyposażone są w klapki chroniące przed kurzem. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 1 modułu (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED01UW2S \| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 2 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED02UW2S \| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 3 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED03UW2S \| \| Ramka 80x80 mm, prosta, dla 2 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED02UW1S \| \| Zestaw opisowy do ramki 80x80 mm, 2 śruby, wkładka i okienko, do HSED0xUW2S \| \| \| HSEDZBES \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazd podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP842WF \| Integracja z programem osprzętu elektroinstalacyjnego Schrack Technik \| VISIO 50 \| 1 moduł SFA \| 2 moduły SFA \| \|---------------------------\|-------------\|--------------\| \| Element wsparczy \| EV104005 \| EV104005 \| \| Płytki centralna 50x50mm \| EV104003 \| EV104004 \| \| Ramka 80x80mm \| EV105001 \| EV105001 \| \| Obudowa natynkowa \| - \| - \| \| VISIO 45 \| 1 moduł SFA \| 2 moduły SFA \| \|---------------------------\|-------------\|--------------\| \| Element wsparczy \| ET105002 \| ET105004 \| \| Płytki centralna 45x22,5mm\| ET102017 \| ET102017 (2x)\| \| Ramka 80x80 mm \| ET105010 \| ET105014 \| \| Obudowa natynkowa \| - \| - \| \| ELSO \| 1 moduł SFA \| 2 moduły SFA \| \|---------------------------\|-------------\|--------------\| \| Element wsparczy, płytki centralna 50x50 mm \| HSED01UW2S \| HSED02UW2S \| \| Ramka dopasowująca \| EL203084 \| EL203084 \| \| Ramka 80x80mm, seria Fashion \| EL204104 \| EL204104 \| \| Ramka 80x80mm, seria Scala \| EL204114 \| EL204114 \| \| Ramka 80x80mm, seria Riva \| EL204124 \| EL204124 \| \| Obudowa natynkowa, seria Fashion \| EV234114' \| EV234114' \| 1) Ramka 80x80mm do serii Fashion EL204104 nie jest potrzebna. LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP Obudowy IP44, natynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Obudowa natynkowa IP44, za pomocą specjalnego adaptera, umożliwia montaż wszystkich modułów formatu Schrack A (SFA) i B (SFB). Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). W celu zminimalizowania naprężenia kabla zalecamy stosowanie śrubowego zacisku kablowego M25/2x8, przewidzianego do wprowadzenia 2 kabli o średnicy do 8 mm. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obudowa natynkowa, z kluczem, 90 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44APT \| \| Dławik kablowy M25/2x3-8 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44AKT \| \| Wkład do puszki IP44 dla 2 modułów (SFA)(SFB) \| \| \| HSEIP44AUT \| Obudowy IP44, podtynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Obudowa podtynkowa IP44, za pomocą specjalnego adaptera umożliwia montaż wszystkich modułów formatu Schrack A (SFA) i B (SFB). Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). Do skompletowania gniazda podtynkowego wymagana jest puszka podtynkowa, pokrywa puszk i oraz adapter do montażu modułów. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Pokrywa puszki podtynkowej IP44, z kluczem \| \| \| HSEIP44UPT \| \| Puszka IP44 do montażu podtynkowego, do HSEIP44UPT \| \| \| HSEIP44UDT \| \| Wkład do puszki IP44 dla 2 modułów (SFA)(SFB) \| \| \| HSEIP44AUT \| Adapter na szynę TH35 do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Adapter do montażu modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB) na szynie TH35 umożliwia integrację instalacji teletechnicznej w obudowach do zastosowań multimedialnych. Specjalna konstrukcja adaptera zapewnia zachowanie zgodnych z normami promieni gięcia kabli zarówno trasowych jak i krosowych. Adapter wyposażony jest w tabliczkę opisową i zajmuje szerokość 1 modułu TE. Ze względu na możliwą bliskość instalacji elektrycznej Schrack zaleca stosowanie transmisyjnych modułów ekranowanych. Adapter umożliwia wyprowadzenie i montaż ekranu modułów transmisyjnych w przystosowanych zaciskach. OPIS Adapter do montażu modułów SFA i SFB na szynę TH35 DOSTĘPNOŚĆ HSERH010GS STORE NR KAT. HSERH010GS LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP Panele 19'' niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info 19'' panele Schrack dostarczane są w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwiają montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panele 19'' wyposażone są w zestawy montażowe (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz masywny uchwyt kablowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' panel krosowy 24-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 1U, RAL7035 \| \| \| HSERO240GS \| \| 19'' panel krosowy 48-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 2U, RAL7035 \| \| \| HSERO480GS \| \| Zaślepka pustych miejsc w ramkach i panelach krosowych, RAL9010 \| \| \| HSEMRZ01WF \| Panele 10'' niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info 10'' panel Schrack dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwia montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panel 10'' wyposażony jest w zestaw montażowy (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz uchwyt kablowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 10'' panel krosowy 12-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 1U, RAL7035 \| \| \| HSERO120GS \| LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP Panel typu Desktop niewyposażony do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Panel natynkowy dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwia montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panel może zostać zamocowany do ściany poziomo do góry lub na dół. Jako akcesoria dostępny jest zestaw zacisków, za pomocą którego możliwy jest montaż panela natynkowego na szynie TH 35. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|-------------\| \| Natynkowy panel krosowy pusty, 8-portowy, do modułów SFA i SFB, RAL7035 \| \| \| HSER0080GV \| \| Adapter do montażu paneli HSERG086GV/HSER0080GV na szynę TH35 \| \| \| HSERHUTADA \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – Produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP LED LINK LINE 19” wyposażone panele krosowe RJ45 STP Kat.6A Schrack Info 19” panele systemu LED LINK LINE dostarczane są w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) z fabrycznie zainstalowanymi modułami RJ45 kat.6a przygotowanymi do transmisji 10Gb Ethernet. Panele 19” o wysokości 1U wyposażone są w 24 lub 48 modułów oraz zestawy montażowe (nakrętka klakowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz masywny uchwyt kablowy. Gniazda paneli występują w wersji z podświetleniem LED lub bez, standardowo wyposażone są w klapkę chroniącą przed kurzem. Terminacja gniazda polega na zatrzaśnięciu obudowy wokół bloku styków kontaktowych, co gwarantuje pełne ekranowanie 360°. Bloki styków kontaktowych występują dla kabli typu drut (AWG24-AWG22, żółty) i typu linka (AWG27-AWG26, biały) a zaciśnięcie kabla na bloku odbywa się za pomocą specjalnego narzędzia gwarantującego powtarzalność. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|--------------\|-------\|---------\| \| Z podświetleniem LED \| \| \| \| \| Panel 24xRJ45 STP kat.6a, z funkcjonalnością LED, 1U, z blokami kontaktowymi dla drutu, RAL7035 \| HSLP24GMLI \| \| \| \| Panel 24xRJ45 STP kat.6a, z funkcjonalnością LED, 1U, z blokami kontaktowymi dla linki, RAL7035 \| HSLP24GMLF \| \| \| \| Panel 24xRJ45 STP kat.6a, z funkcjonalnością LED, 1U, bez bloków kontaktowych, RAL7035 \| HSLP24GML \| \| \| \| Panel 48xRJ45 STP kat.6a, z funkcjonalnością LED, 1U, z blokami kontaktowymi dla drutu, RAL7035 \| HSLP48GMLI \| \| \| \| Panel 48xRJ45 STP kat.6a, z funkcjonalnością LED, 1U, z blokami kontaktowymi dla linki, RAL7035 \| HSLP48GMLF \| \| \| \| Panel 48xRJ45 STP kat.6a, z funkcjonalnością LED, 1U, bez bloków kontaktowych, RAL7035 \| HSLP48GML \| \| \| \| Bez podświetlenia LED \| \| \| \| \| Panel 24xRJ45 STP kat.6a, bez funkcjonalności LED, 1U, z blokami kontaktowymi dla drutu, RAL7035 \| HSLP24GOLI \| \| \| \| Panel 24xRJ45 STP kat.6a, bez funkcjonalności LED, 1U, z blokami kontaktowymi dla linki, RAL7035 \| HSLP24GOLF \| \| \| \| Panel 24xRJ45 STP kat.6a, bez funkcjonalności LED, 1U, bez bloków kontaktowych, RAL7035 \| HSLP24GOL \| \| \| \| Panel 48xRJ45 STP kat.6a, bez funkcjonalności LED, 1U, z blokami kontaktowymi dla drutu, RAL7035 \| HSLP48GOLI \| \| \| \| Panel 48xRJ45 STP kat.6a, bez funkcjonalności LED, 1U, z blokami kontaktowymi dla linki, RAL7035 \| HSLP48GOLF \| \| \| \| Panel 48xRJ45 STP kat.6a, bez funkcjonalności LED, 1U, bez bloków kontaktowych, RAL7035 \| HSLP48GOL \| \| \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] LED LINK LINE 19'' wyposażone punkty konsolidacyjne RJ45 STP Kat.6A Schrack Info Punkty konsolidacyjne systemu LED LINK LINE dostarczane są w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) z fabrycznie zainstalowanymi modułami RJ45 kat.6, przygotowanymi do transmisji 10Gb Ethernet. Występują w wersji z 6 (105 x 40 x 112 mm) i 12 gniazdami (195 x 40 x 112 mm), wyposażone są w zestawy montażowe (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz maszynowy uchwyt kablowy. Gniazda punktów konsolidacyjnych występują w wersji z podświetleniem LED lub bez, standardowo wyposażone są w klapkę chroniącą przed kurzem. Terminacja gniazda polega na zatrzaśnięciu obudowy wokół bloku styków kontaktowych, co gwarantuje pełne ekranowanie 360°. Bloki styków kontaktowych występują dla kabli typu drut (AWG24-AWG22, żółty) i typu linka (AWG27-AWG26, biały) a zaciśnięcie kabla na bloku odbywa się za pomocą specjalnego narzędzia gwarantującego powtarzalność. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|--------------\|-------\|---------\| \| Z podświetleniem LED \| \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 6xRJ45 STP kat.6A, z funkcjonalnością LED, z blokami kontaktowymi dla drutu, RAL7035 \| HSLS06GMLI \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 6xRJ45 STP kat.6A, z funkcjonalnością LED, z blokami kontaktowymi dla linki, RAL7035 \| HSLS06GMLF \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 12xRJ45 STP kat.6A, z funkcjonalnością LED, bez bloków kontaktowych, RAL7035 \| HSLS06GML \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 12xRJ45 STP kat.6A, z funkcjonalnością LED, z blokami kontaktowymi dla drutu, RAL7035 \| HSLS12GMLI \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 12xRJ45 STP kat.6A, z funkcjonalnością LED, z blokami kontaktowymi dla linki, RAL7035 \| HSLS12GMLF \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 12xRJ45 STP kat.6A, z funkcjonalnością LED, bez bloków kontaktowych, RAL7035 \| HSLS12GML \| \| \| \| Bez podświetlenia LED \| \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 6xRJ45 STP kat.6A, bez funkcjonalności LED, z blokami kontaktowymi dla drutu, RAL7035 \| HSLS06GOLI \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 6xRJ45 STP kat.6A, bez funkcjonalności LED, z blokami kontaktowymi dla linki, RAL7035 \| HSLS06GOLF \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 6xRJ45 STP kat.6A, bez funkcjonalności LED, bez bloków kontaktowych, RAL7035 \| HSLS06GOL \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 12xRJ45 STP kat.6A, bez funkcjonalności LED, z blokami kontaktowymi dla drutu, RAL7035 \| HSLS12GOLI \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 12xRJ45 STP kat.6A, bez funkcjonalności LED, z blokami kontaktowymi dla linki, RAL7035 \| HSLS12GOLF \| \| \| \| Punkt konsolidacyjny 12xRJ45 STP kat.6A, bez funkcjonalności LED, bez bloków kontaktowych, RAL7035 \| HSLS12GOL \| \| \| LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP LED LINK LINE wsporniki modułowe pod kasety HSLET HSLETK HSLEB Schrack Info System LED LINK LINE zapewnia możliwość zabudowy instalacji teletechnicznej we wspornikach modułowych za pomocą kaset miedzianych i światłowodowych. Wsporniki dostępne są w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) w wersji z (4U) i bez (3U) frontowego organizera, wyposażone są w zestawy montażowe (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6) oraz kabel PE. Jako akcesorium dostępna jest płyta zaslepiająca pojedynczego miejsca kasetowego. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|--------------\|-------\|---------\| \| 19" panel na 12 kaset, 3U, RAL7035 \| HSLET \| \| \| \| 19" panel na 12 kaset, 4U, z organizerem kablowym, RAL7035 \| HSLETK \| \| \| \| Zaślepkę miejsca kasety do panela 3/4U, RAL7035 \| HSLEB \| \| \| LED LINK LINE wyposażone kasety do wsporników modułowych RJ45 STP Kat.6A HSLE06GMLI Schrack Info Kasety do wsporników modułowych systemu LED LINK LINE dostarczane są w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) z fabrycznie zainstalowanymi modułami RJ45 kat.6A przygotowanymi do transmisji 10Gb Ethernet. Występują w wersji z 6 gniazdami, wyposażone są w zestawy montażowe (opaski kablowe, śruby montażowe). Gniazda kaset występują w wersji z podświetleniem LED lub bez, standardowo wyposażone są w klapkę chroniącą przed kurzem. Terminacja gniazda polega na zatrzaśnięciu obudowy wokół bloku styków kontaktowych, co gwarantuje pełne ekranowanie 360°. Bloki styków kontaktowych występują dla kabli typu drut (AWG24 - AWG22, żółty) i typu linka (AWG27-AWG26, biały) a zaciśnięcie kabla na bloku odbywa się za pomocą specjalnego narzędzia gwarantującego powtarzalność. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|--------------\|-------\|---------\| \| Z podświetleniem LED \| \| \| \| \| Kaseta 6xRJ45 STP kat.6A, z funkcjonalnością LED, z blokami kontaktowymi dla drutu, RAL7035 \| HSLE06GMLI \| \| \| \| Kaseta 6xRJ45 STP kat.6A, z funkcjonalnością LED, z blokami kontaktowymi dla linki, RAL7035 \| HSLE06GMLF \| \| \| \| Kaseta 6xRJ45 STP kat.6A, z funkcjonalnością LED, bez bloków kontaktowych, RAL7035 \| HSLE06GML \| \| \| \| Bez podświetlenia LED \| \| \| \| \| Kaseta 6xRJ45 STP kat.6A, bez funkcjonalności LED, z blokami kontaktowymi dla drutu, RAL7035 \| HSLE06GOLI \| \| \| \| Kaseta 6xRJ45 STP kat.6A, bez funkcjonalności LED, z blokami kontaktowymi dla linki, RAL7035 \| HSLE06GOLF \| \| \| \| Kaseta 6xRJ45 STP kat.6A, bez funkcjonalności LED, bez bloków kontaktowych, RAL7035 \| HSLE06GOL \| \| \| LED LINK LINE wyposażone kasety światłowodowe do wsporników modułowych Schrack Info Na zapytanie, kasety do wsporników modułowych systemu LED LINK LINE dostępne są również w wersji światłowodowej, zarówno jednomodowej jak i wielomodowej w następujących konfiguracjach gniazd: 6 x LC Duplex, 6 x SC Duplex, 12 x ST Simplex i 12 x FC Simplex. LED LINK LINE prefabrykowane kable instalacyjne Schrack Info System LED LINK LINE zapewnia możliwość zakupu prefabrykowanego kabla instalacyjnego kategorii 7 S/FTP AWG23 1000MHz (HSEKP423HB, niebieski) w odcinkach od 15 do 90m z zainstalowanymi blokami kontaktowymi dla kabli typu drut (AWG24 - AWG22, żółty). Bloki kontaktowe prefabrykowanego kabla są zabezpieczone mechanicznie specjalnymi nakładkami. Kabel otrzymują Państwo wraz z protokołem pomiarowym dla klasy Eₐ. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|--------------\|-------\|---------\| \| Kabel kat.7/23AWG zarobiony 15m, 2 bloki kontaktowe + 2 osłony \| HSLV7G15 \| \| \| \| Kabel kat.7/23AWG zarobiony 20m, 2 bloki kontaktowe + 2 osłony \| HSLV7G20 \| \| \| \| Kabel kat.7/23AWG zarobiony 25m, 2 bloki kontaktowe + 2 osłony \| HSLV7G25 \| \| \| \| Kabel kat.7/23AWG zarobiony 30m, 2 bloki kontaktowe + 2 osłony \| HSLV7G30 \| \| \| \| Kabel kat.7/23AWG zarobiony 35m, 2 bloki kontaktowe + 2 osłony \| HSLV7G35 \| \| \| \| Kabel kat.7/23AWG zarobiony 40m, 2 bloki kontaktowe + 2 osłony \| HSLV7G40 \| \| \| \| Kabel kat.7/23AWG zarobiony 45m, 2 bloki kontaktowe + 2 osłony \| HSLV7G45 \| \| \| \| Kabel kat.7/23AWG zarobiony 50m, 2 bloki kontaktowe + 2 osłony \| HSLV7G50 \| \| \| \| Kabel kat.7/23AWG zarobiony 60m, 2 bloki kontaktowe + 2 osłony \| HSLV7G60 \| \| \| \| Kabel kat.7/23AWG zarobiony 70m, 2 bloki kontaktowe + 2 osłony \| HSLV7G70 \| \| \| \| Kabel kat.7/23AWG zarobiony 80m, 2 bloki kontaktowe + 2 osłony \| HSLV7G80 \| \| \| LED LINK LINE akcesoria HSLKBI24 HSLKBF24 HSLKG HSLTOOL01 HSLTOOL02 HSLTOOL03 HSLTOOL04 Schrack Info - Bloki styków kontaktowych do systemu LED LINK LINE występują dla kabli typu drut (AWG24-AWG22, żółty) i typu linka (AWG27-AWG26, biały). - System LED LINK LINE umożliwia naprawę przerwanej lub wydłużenie istniejącej linii kablowej za pomocą adaptera połączeniowego. - Za pomocą lokalizatora połączeń do systemu LED LINK LINE możliwe jest podświetlenie diod LED znajdujących się w modułach RJ45 zainstalowanych na obu końcach linii kablowej (od panela do panela, bądź od panela do gniazda). - Do prawidłowej terminacji bloków kontaktowych systemu LED LINK LINE służy specjalna zaciskarka. - W systemie LED LINK LINE przewidziano zabezpieczanie mechaniczne zaterminowanych bloków kontaktowych w postaci nakładek ochronnych. - W systemie LED LINK LINE przewidziano narzędzie do odblokowywania zatrasniętych modułów. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Bloki kontaktowe, 24 szt. do kabli typu drut, żółte \| \| \| HSLKBI--24\| \| Bloki kontaktowe, 24 szt. do kabli typu linka, białe \| \| \| HSLKBF--24\| \| Adapter połączeniowy, kat.6A, bez bloków kontaktowych, RAL7035 \| \| \| HSLKG \| \| Lokalizator połączeń do systemu LED LINK LINE \| \| \| HSLTOOL01\| \| Zaciskarka do bloków kontaktowych LED LINK LINE \| \| \| HSLTOOL02\| \| Ośłony na blok kontaktowy systemu LED LINK LINE, 24 sztuki \| \| \| HSLTOOL03\| \| Narzędzie do odblokowywania modułów systemu LED LINK LINE \| \| \| HSLTOOL04\| \| Ucinarka do kabli bez skusu do średnicy żyły 1,3 mm \| \| \| HTOOL00002\| \| Ucinarka do kabli bez skusu do średnicy żyły 1,0 mm \| \| \| HTOOL00003\| \| Ściągacz izolacji kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00004\| \| Ściągacz izolacji i ekranów kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00005\| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Kable krosowe LED RJ45-RJ45 Kat.6A, ekranowane (kable systemowe klasy E, STP) SCHRACK INFO Kable krosowe PatchFinder z funkcją identyfikacji połączeń są rozwiązaniem pozwalającym na szybkie znalezienie zakończenia kabla przyłączeniowego w chaosie wielu połączeń w szafach krosowych i serwerowych. Swą indywidualność zawdzięczają integracji kabla krosowego i przewodu zasilającego oraz diodom LED zatopionym we wtyki przyłączeniowi. Źródło zasilania do systemu PatchFinder wprowadza napięcie po jednej stronie kabla krosowego, tym samym powodując świecenie obu jego końców. Podpowiedź: używanie kabli krosowych systemu PatchFinder zapobiega sytuacji, w której od przełącznika zostaje odłączony pracujący użytkownik. System pozwala też na łatwą rekonfigurację połączeń i eliminuje możliwość błędnego podłączenia. Kable krosowe typu LED występują jako kable systemowe dla klasy E, w wersji ekranowanej, przeznaczonej do protokołu 10 Gigabit Ethernet z pasmem 500 MHz. System składa się z dwóch elementów, kabla krosowego oraz źródła zasilania (nr katalogowy HLEDTOOL), które po wetknięciu w dodatkowe piny obudowy wtyku powoduje świecenie zatopionych w nim diod LED po obu stronach kabla. W celu zoptymalizowania identyfikacji, dostępne są 3 tryby świecenia diod: stały, szybko i wolno zmienny. Tryb świecenia ustawiany jest na źródle zasilania. Diody świecą się na kolor jaskrawo czerwony, aby odróżnić się od diod sygnalizujących połączenie na elementach aktywnych, które zwykle sygnalizowane jest kolorem zielonym bądź żółtym. Poprzez zastosowanie kolorowych klipsów, można w dowolny sposób zarządzać grupą kabli krosowych niezależnie od ich koloru i długości. Klipsy (nr katalogowy HLEDCLIPx) dostępne są w kolorach: niebieskim, czerwonym, żółtym i zielonym. LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6A ekranowane (kable systemowe klasy E, STP) Schrack Info Ekranowane kable krosowe typu LED kat.6A obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy E, (np. 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Charakteryzują się funkcją identyfikacji połączeń co pozwala na szybkie znalezienie zakończenie kabla przyłączeniowego w chaosie wielu połączeń w punktach dystrybucyjnych. Swą indywidualność zawdzięczają integracji kabla krosowego i przewodu zasilającego oraz diodom LED zatopionym we wtyki przyłączeniowe. Źródło zasilania do systemu wprowadza napięcie po jednej stronie kabla krosowego, tym samym powodując świecenie obu jego końców. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,33m, szary \| \| \| H6GSG00K3G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, szary \| \| \| H6GSG00K5G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, szary \| \| \| H6GSG01K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, szary \| \| \| H6GSG02K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, szary \| \| \| H6GSG03K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, szary \| \| \| H6GSG05K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, szary \| \| \| H6GSG07K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, szary \| \| \| H6GSG10K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 15m, szary \| \| \| H6GSG15K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 20m, szary \| \| \| H6GSG20K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 30m, szary \| \| \| H6GSG30K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 50m, szary \| \| \| H6GSG50K0G \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m niebieski \| \| \| H6GSB00K5B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, niebieski \| \| \| H6GSB01K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, niebieski \| \| \| H6GSB02K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, niebieski \| \| \| H6GSB03K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, niebieski \| \| \| H6GSB05K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, niebieski \| \| \| H6GSB07K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, niebieski \| \| \| H6GSB10K0B \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, czerwony \| \| \| H6GSR00K5R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, czerwony \| \| \| H6GSR01K0R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, czerwony \| \| \| H6GSR02K0R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, czerwony \| \| \| H6GSR03K0R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, czerwony \| \| \| H6GSR05K0R \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z SCHRACK STORE - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP ### Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6A ekranowane (kable systemowe klasy Eₐ, STP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, czerwony \| \| \| H6GSR07KOR \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, czerwony \| \| \| H6GSR10KOR \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, żółty \| \| \| H6GSY00KSY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, żółty \| \| \| H6GSY01KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, żółty \| \| \| H6GSY02KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, żółty \| \| \| H6GSY03KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, żółty \| \| \| H6GSY05KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, żółty \| \| \| H6GSY07KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m żółty \| \| \| H6GSY10KOY \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, zielony \| \| \| H6GSU00K5U \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, zielony \| \| \| H6GSU01KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, zielony \| \| \| H6GSU02KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, zielony \| \| \| H6GSU03KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, zielony \| \| \| H6GSU05KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, zielony \| \| \| H6GSU07KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, zielony \| \| \| H6GSU10KOU \| \| Turkusowe \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m turkusowy \| \| \| H6GSA00K5A \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, turkusowy \| \| \| H6GSA01KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, turkusowy \| \| \| H6GSA02KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, turkusowy \| \| \| H6GSA03KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, turkusowy \| \| \| H6GSA05KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, turkusowy \| \| \| H6GSA07KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, turkusowy \| \| \| H6GSA10KOA \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP - Źródło zasilania do kabli krosowych LED Schrack Info Źródło zasilania do systemu kabli krosowych typu LED wprowadza napięcie po jednej stronie kabla, tym samym powodując świecenie obu jego końców. W celu zoptimalizowania identyfikacji, dostępne są 3 tryby świecenia diod: stały, szybko i wolno zmienne. Tryb świecenia ustawiany jest na źródle zasilania. Diody świecą się na kolor jaskrawoczerwony aby odróżnić się od diod sygnalizujących połączenie na elementach aktywnych, które zwykle sygnalizowane jest kolorem zielonym bądź żółtym. Produkt dostarczany jest z kompletom baterii 4 x LR41. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Źródło światła Patchfinder do kabli krosowych typu LED \| \| \| HLEDTOLL \| - Kolorowe klipsy do kabli typu LED Schrack Info Poprzez zastosowanie kolorowych klipsów, można w dowolny sposób zarządzać grupą kabli krosowych typu LED niezależnie od ich koloru i długości. Klipsy dostępne są w kolorach: niebieskim, czerwonym, żółtym i zielonym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, niebieski \| \| \| HLEDCIPPB \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, czerwony \| \| \| HLEDCIPPR \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, żółty \| \| \| HLEDCIPPY \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, zielony \| \| \| HLEDCIPPZ \| LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP Kabel instalacyjny S/FTP kat.7, 1200 MHz - HSEKP422HB - HSEKP822HB Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy F, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|--------------------------\|------------------------\| \| \| Kat.7a, zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-9-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualne ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 \| \|----------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| Żyle: \| Drut miedziany, AWG22/1 [0,64 mm] \| \| Izolacja: \| Poletylen komórkowy \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,54mm \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (RIMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany opłat miedziany, pokrycie 50% \| \| Płaszcz ochronny:\| LSOH-3, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034-1/2, EN 50268-1/2 \| \| \| IEC 60754-1/2, EN 50267-1/2 \| \| \| IEC 60332-3-24, EN 60332-3-24 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 8,1 mm ± 0,3mm, przewód podwójny: 8,1 mm ± 0,3mm x 17,5 mm ± 0,5mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: \| Od -30 °C do +60 °C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0 °C do +50 °C \| \| Minimalny promień zginania – eksploatacja: \| 33mm, przewód podwójny: 33mm [ułożenie na płaskiej stronie] \| \| Minimalny promień zginania – instalacja: \| 66mm, przewód podwójny: 66mm [ułożenie na płaskiej stronie] \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 110N, przewód podwójny: 220N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 700kJ/m, przewód podwójny: 1400kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 65kg/km, przewód podwójny: 130kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,73c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------\|----------------\|-----------\|-------------\| \| Kabel S/FTP kat.7, 4x2xAWG22/1, 1200 MHz, LSOH, niebieski, oplat 50% \| ![Image](image1.png) \| ![Image](image2.png) \| HSEKP422HB \| \| Kabel S/FTP kat.7, 2x(4x2xAWG22/1), 1200 MHz, LSOH, niebieski, oplat 50% \| ![Image](image3.png) \| ![Image](image4.png) \| HSEKP822HB \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uspokoić z Działem Sprzedaży) LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 1000 MHz LS0H-3 \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 Kat.7 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-4-1 \| \|--------------------------\|---------------------------------------------\| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualnie ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 \| \| Żyle: \| Drut miedziany, AWG23/1 (0,57 mm) \| \| Izolacja: \| Polietylen komórkowy \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,4mm \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (PMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany opal miedziany, pokrycie 35% \| \| Płaszcz ochronny: \| LS0H-3, FRNC zgodnie z: IEC 61034-1-2, EN 50268-1-2 IEC 60754-1-2, EN 50267-1-2 IEC 60332-3-24, EN 60332-3-24 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7,5mm, przewód podwójny: 7,5mm x 15,2mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -20°C do +60°C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0°C do +50°C \| \| Minimalny promień zgęścia – eksploatacja: \| 30mm, przewód podwójny: 30mm (ulożenie na płaskiej stronie) \| \| Minimalny promień zgęścia – instalacja: \| 60mm, przewód podwójny: 60mm (ulożenie na płaskiej stronie) \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 110N, przewód podwójny: 220N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 600kJ/m, przewód podwójny: 1200kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 59kg/km, przewód podwójny: 136kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,80c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------\|----------------\|-----------\|-------------\| \| Kabel S/FTP kat.7, 4x2xAWG23/1, 1000 MHz, LS0H-3, niebieski \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP4233K \| \| Kabel S/FTP kat.7, 2x(4x2xAWG23/1), 1000 MHz, LS0H-3, niebieski \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP8233K \| Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do F takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). LED LINK LINE Kat.6A – System modułarny STP Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 1000 MHz (kabel systemowy klasy E_A, STP) Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do F takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|--------------------------\|------------------------\| \| \| Kat.7 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-4-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualne ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 \| \|----------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| Żyle: \| Drut miedziany, AWG23/1 (0,58mm) \| \| Izolacja żyły: \| Polietilen komórkowy \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,45mm \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (RIMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany opłat miedziany, pokrycie 40% \| \| Płaszcz ochronny:\| LSOH, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034-1/2, EN 50268-1/2 \| \| \| IEC 60754-1/2, EN 50267-1/2 \| \| \| IEC 60332-1, EN 60332-1 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7,2mm ± 0,3mm, przewód podwójny: 7,2mm ± 0,3mm x 16,0mm ± 0,5mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: \| Od -30 °C do +60 °C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0 °C do +50 °C \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 29mm, przewód podwójny: 29mm (ułożenie na płaskiej stronie) \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 58mm, przewód podwójny: 58mm (ułożenie na płaskiej stronie) \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 110N, przewód podwójny: 220N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 500kJ/m, przewód podwójny: 1000kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 53kg/km, przewód podwójny: 111kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,78c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------\|----------------\|-----------\|-------------\| \| Kabel S/FTP kat.7, 4x2xAWG23/1, 1000 MHz, LSOH, niebieski, oplat 40% \| ![Image](image1.png) \| ![Image](image2.png) \| HSEKP423HB \| \| Kabel S/FTP kat.7, 2x(4x2xAWG23/1), 1000 MHz, LSOH, niebieski, oplat 40% \| ![Image](image3.png) \| ![Image](image4.png) \| HSEKP823HB \| 10 GX IBDN LINE Kat.6A – System modularny UTP Spis treści Moduł RJ45 .......................................................... Strona 110 Ramki i gniazda .................................................. Strona 110 Panele krosowe .................................................. Strona 112 Narzędzia .......................................................... Strona 115 Kable krosowe .................................................. Strona 116 Kabel instalacyjny ............................................. Strona 117 MODUŁ RJ45 KAT.6A UTP KABEL KROSOWY KAT.6A UTP IBDN LINE Kat.6A – System modularny UTP System nieekranowany SCHRACK TECHNIK IBDN LINE jest rozwiązaniem przeznaczonym do transmisji protokołu 10 Gigabit Ethernet, certyfikowanym zgodnie z TIA/EIA Kat.6A co odpowiada klasie $E_A$ wg. EN 50173. Dzięki opatentowanym technologiom, takim jak X-bar, Flexpoint PCB i MatriX IDC system zapewnia znaczną eliminację problemu przesłuchów obcych oraz duże rezerwy transmisyjne. CO SPRAWIA ŻE SYSTEM IBDN LINE 10GX JEST NAJBARDZIEJ ZAAWANSOWANYM NA RYNKU ROZWIĄZANIEM NIEEKRANOWANYM OBSŁUGUJĄCYM TECHNOLOGIĘ 10 GIGABIT ETHERNET? Każy z elementów kanału transmisyjnego systemu 10GX to rozwiązanie zaprojektowane całkowicie od podstaw. Charakteryzuje się kompletem badań i certyfikatów przeprowadzonych przez renomowane laboratorium ETL Intertek. Badania te potwierdziły możliwości transmisyjne przekraczające krytyczne, wyspecyfikowane w normach, dla klasy pasmo 500 MHz i gwarantujące 625 MHz dla każdego z komponentów. CO OZNACZA „X” W SKRÓCIE 10GX? Skrótem 10G zwyczajowo oznacza się komponenty, które zostały przygotowane do transmisji protokołu 10 Gigabit Ethernet. Dodatkowy „X” oznacza rozszerzenie tych możliwości (z ang. eXtended) wynikające z faktu, że: - Komponenty przewyższają wymagania kategorii 6A, oraz przewyższają wymagania dotyczące obsługi transmisji 10G; - Zastosowano 4 technologie pozwalające na osiągnięcie pasma 625 MHz: - Konstrukcja kabla typu RoundFleX - Technologia MatriX IDC - Prowadnica kablowa X-Bar - Technologia FleXPoint PCB 10GX – REWOLUCYJNA INNOWACJA W OPARCIU O CZTERY OPATENTOWANE TECHNOLOGIE Wydajność każdego komponentu systemu 10GX została zoptymalizowane dzięki zastosowaniu następujących technologii: Technologia transmisyjna nr 1 Kabel systemu IBDN LINE o konstrukcji RoundFleX zawiera w sobie wielokrotnie skręcony separator par w kształcie litery H, służący do zmniejszenia przesłuchów obcych poprzez optymalizację ustanawiania par w kablu, jak również wzajemnego położenie par między kablami. Technologia transmisyjna nr 2 Opatentowana konstrukcja złączy MatriX IDC stosowana w modułach i panelach krosowych, poprzez swoje naprzemienne ustawienie, pozwala na znaczną redukcję prześluchów obcych pomiędzy modułami lub sąsiednimi gniazdami w panelach. Technologia transmisyjna nr 3 Prowadnica kablowa X-Bar zapewnia idealne pozycjonowanie każdej z par kabla U/UTP jeszcze przed terminacją za pomocą noża w złączach IDC modułu 10GX. Technologia transmisyjna nr 4 Opatentowana technologia FleXPoint Printed Circuit Board (elastyczna płytko drukowana) stosowana jest w obudowie modułu zamiast klasycznych pinów kontaktowych. Pozwala ona na umieszczenie obwodów kompensacji bezpośrednio w punkcie kontaktu z wtykiem, co zapewnia doskonałe parametry prześluchów do 625 MHz. Każda z powyższych, innowacyjnych technologii, pomaga w eliminacji problemu prześluchów obcych (Alien Crosstalk) oraz poprawia wydajności systemu przy wysokich częstotliwościach, które to są kluczowe dla spełnienia wymagań dla aplikacji 10G. GŁÓWNE KOMONENTY SYSTEMU IBDN LINE 10GX System IBDN LINE 10GX składa się z poniższych elementów: - Kabel 10GX - Panele krosowe 10GX - Kable krosowe 10GX - Moduły RJ45 10GX Warto podkreślić, że każdy z powyższych składników systemu podlega ciągłemu rozwojowi, który ma na celu zagwarantowanie klientowi końcowemu jeszcze lepszych parametrów transmisyjnych. Należy również zauważyć, że wszystkie komponenty systemu IBDN LINE 10GX są wstecznie kompatybilne i pozwalają na łatwą integrację z istniejącymi infrastrukturami kablowymi. IBDN LINE moduł RJ45 UTP Kat.6A Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł RJ45 IBDN LINE charakteryzuje się formatem Schrack A (SFA). Spelni wymagania klasy E₆, i jest przygotowany do transmisji 10Gb Ethernet. Ze względu na zastosowanie opatentowanych technologii, takich jak X-Bar, Flex Point PCB i MatriX IDC zapewnia duże rezerwy pasma dla całego systemu. Do terminacji modułu służą narzędzie uderzeniowe typu 110. Standardowo moduł dostępny jest w kolorze czarnym (RAL9005), inne kolory dostępne są na zapytanie. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł keystone RJ45 systemu IBDN Line, kat.6A (SFA), UTP, czarny \| ![Image](image) \| ![Image](image) \| HBIX102283 \| Ramki podtynkowe, modularne, 80x80 mm do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Ramki 80x80 mm wykonane są z plastikowych elementów odlewanych ciśnieniowo w kolorze białym (RAL9010) oraz metalowej podstawy montażowej. Są przystosowane do wszystkich modułów w formacie Schrack A (SFA) i B (SFB). Umożliwiają montaż w standardowych puszkach podtynkowych o rozstawie śrub mocujących 60 mm. Jako akcesorium oferowana jest również obudowa natynkowa oraz zestaw opisowy. Ramki kątowe wyposażone są w klapkę chroniącą przed kurzem. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 1 modułu (SFA)(SFB), RAL9010 \| ![Image](image) \| ![Image](image) \| HSED01UW2S \| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 2 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| ![Image](image) \| ![Image](image) \| HSED02UW2S \| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 3 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| ![Image](image) \| ![Image](image) \| HSED03UW2S \| \| Ramka 80x80 mm, prosta, dla 2 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| ![Image](image) \| ![Image](image) \| HSED02UW1S \| \| Zestaw opisowy do ramki 80x80 mm, 2 śruby, wkładka i okienko, do HSED0xUW2S \| ![Image](image) \| ![Image](image) \| HSEDZBES \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazd podtynkowych, RAL9010 \| ![Image](image) \| ![Image](image) \| HSEAP842WF \| Integracja z programem osprzętu elektroinstalacyjnego Schrack Technik \| VISIO 50 \| 1 moduł SFA \| 2 moduły SFA \| \|----------\|-------------\|--------------\| \| Element wsporczy \| EV104005 \| EV104005 \| \| Płytki centralna 50x50mm \| EV104003 \| EV104004 \| \| Ramka 80x80mm \| EV105001 \| EV105001 \| \| Obudowa natynkowa \| - \| - \| \| VISIO 45 \| 1 moduł SFA \| 2 moduły SFA \| \|----------\|-------------\|--------------\| \| Element wsporczy \| ET105002 \| ET105004 \| \| Płytki centralna 45x22,5mm \| ET102017 \| ET102017 (2x) \| \| Ramka 80x80 mm \| ET105010 \| ET105014 \| \| Obudowa natynkowa \| - \| - \| \| ELSO \| 1 moduł SFA \| 2 moduły SFA \| \|------\|-------------\|--------------\| \| Element wsporczy, płytki centralna 50x50 mm \| HSED01UW2S \| HSED02UW2S \| \| Ramka dopasowująca \| EL203084 \| EL203084 \| \| Ramka 80x80mm, seria Fashion \| EL204104 \| EL204104 \| \| Ramka 80x80mm, seria Scala \| EL204114 \| EL204114 \| \| Ramka 80x80mm, seria Riva \| EL204124 \| EL204124 \| \| Obudowa natynkowa, seria Fashion \| EV234114 \| EV234114 \| 1) Ramka 80x80mm do serii Fashion EL204104 nie jest potrzebna. Obudowy IP44, natynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) - HSEIP44APT - HSEIP44AKT - HSEIP44AUT Schrack Info Obudowa natynkowa IP44, za pomocą specjalnego adaptera, umożliwia montaż wszystkich modułów formatu Schrack A (SFA) i B (SFB). Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). W celu zminimalizowania naprężenia kabla zalecamy stosowanie śrubowego zacisku kablowego M25/2x8, przewidzianego do wprowadzenia 2 kabli o średnicy do 8 mm. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Obudowa natynkowa, z kluczem, 90 mm, IP44 \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEIP44APT \| \| Dławik kablowy M25/2x3-8 mm, IP44 \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEIP44AKT \| \| Wkład do puszki IP44 dla 2 modułów (SFA)(SFB) \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEIP44AUT \| BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) IBDN LINE Kat.6A – System modułarny UTP Obudowy IP44, podtynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) - HSEIP44UPT - HSEIP44UDT - HSEIP44AUT Schrack Info Obudowa podtynkowa IP44, za pomocą specjalnego adaptera umożliwia montaż wszystkich modułów formatu Schrack A (SFA) i B (SFB). Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). Do skompletowania gniazda podtynkowego wymagana jest puszka podtynkowa, pokrywa puszek oraz adapter do montażu modułów. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Pokrywa puszek podtynkowych IP44, z kluczem \| \| \| HSEIP44UPT\| \| Puszka IP44 do montażu podtynkowego, do HSEIP44UPT \| \| \| HSEIP44UDT\| \| Wkład do puszek IP44 dla 2 modułów (SFA)(SFB) \| \| \| HSEIP44AUT\| Panele 19'' niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) - HSER0240GS - HSER0480GS - HSEMZRZ01WF Schrack Info 19” panele Schrack dostarczane są w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwiają montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panele 19” wyposażone są w zestawy montażowe (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz masywny uchwyt kablowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| 19” panel krosowy 24-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 1U, RAL7035 \| \| \| HSER0240GS\| \| 19” panel krosowy 48-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 2U, RAL7035 \| \| \| HSER0480GS\| \| Zaślepka pustych miejsc w ramkach i panelach krosowych, RAL9010 \| \| \| HSEMZRZ01WF\| IBDN LINE Kat.6A – System modułarny UTP Panele 10'' niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info 10'' panel Schrack dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwia montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panel 10'' wyposażony jest w zestaw montażowy (nakrętka klatkowa, śruby i podkładki M6), kabel PE oraz uchwyt kablowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| 10'' panel krosowy 12-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 1U, RAL7035 \| ![HSERO12OGS](image) \| HSERO12OGS \| Panel typu Desktop niewyposażony do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Panel natynkowy dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwia montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panel może zostać zamocowany do ściany poziomo do góry lub na dół. Jako akcesoria dostępny jest zestaw zacisków, za pomocą którego możliwy jest montaż panela natynkowego na szynie TH 35. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Natynkowy panel krosowy pusty, 8-portowy, do modułów SFA i SFB, RAL7035 \| ![HSERO08OGV](image) \| HSERO08OGV \| \| Adapter do montażu paneli HSERG08&GV/HSERO08OGV na szynę TH35 \| ![HSERHUTADA](image) \| HSERHUTADA \| IBDN LINE Panele 19'' niewyposażone do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info 19'' panele IBDN dostarczane są w kolorze czarnym (RAL9005) i umożliwiają montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' panel krosowy na 24 moduły (SFA)(SFB), niewyposażony, 1U, czarny, IBDN Line \| \| \| HBIX103114 \| \| 19'' panel krosowy na 48 modułów (SFA) (SFB), niewyposażony, 2U, czarny, IBDN Line \| \| \| HBIX103115 \| IBDN LINE Panel 19'' wyposażony w gniazda RJ45 kat.6A Schrack Info 19'' panel systemu IBDN LINE może być dostarczany z fabrycznie zainstalowanymi modułami RJ45 spełniającymi wymagania klasy E₆ i przygotowanymi do transmisji 10Gb Ethernet. Ze względu na zastosowanie opatentowanych technologii, takich jak X-Bar, Flex Point PCB i Matrix IDC panel zapewnia duże rezerwy pasma dla całego systemu. Do terminacji modułów panela służą narzędzie uderzeniowe typu 110. Panel wyposażono w zestaw montażowy (opaski kablowe i śruby montażowe). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Panel krosowy 24xRJ45 UTP kategoria 6A, IBDN Line, kolor tytanowy \| \| \| HBIX102293 \| IBDN LINE narzędzia - HBIZ100749 - HBIZ101852 - HBIZE30065 - HBIZ17978 Schrack Info Narzędzia montażowe do systemu IBDN LINE pozwalają na komfortową terminację elementów systemu za pomocą narzędzia typu 110. Dostępne są dwa rodzaje podstawek montażowych (z blokadą mechaniczną modułu i bez) oraz narzędzie do ściągania izolacji oraz ułatwiające rozplot żył w parze kablowej. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Narzędzie instalacyjne typu 110 do systemu IBDN Line \| \| \| HBIZ100749 \| \| Podstawa ułatwiająca zarabianie modułu RJ45 systemu IBDN Line \| \| \| HBIZ101852 \| \| Podstawa do modułu IBDN Line, biała \| \| \| HBIZE30065 \| \| Narzędzie przygotowania kabla do systemu IBDN Line \| \| \| HBIZ17978 \| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1,3 mm \| \| \| HTOOL00002 \| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1,0 mm \| \| \| HTOOL00003 \| \| Ściągacz izolacji kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00004 \| \| Ściągacz izolacji i ekranów kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00005 \| Produkty dostępnego w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) IBDN LINE kable krosowe RJ45-RJ45 kat.6A nieekranowane (kable systemowe klasy Eₐ) Schrack Info Nieekranowane kable krosowe systemu IBDN LINE obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy Eₐ (np. 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Wykonane są z kabla o przekroju żyły AWG23. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 0,6m, szary, IBDN Line \| \| \| HBIX360025 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 1,2m, szary, IBDN Line \| \| \| HBIX360026 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 2,1m, szary, IBDN Line \| \| \| HBIX360027 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 3,0m, szary, IBDN Line \| \| \| HBIX360028 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 4,6m, szary, IBDN Line \| \| \| HBIX360029 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 7,6m, szary, IBDN Line \| \| \| HBIX360030 \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 0,6m, niebieski, IBDN Line \| \| \| HBIX360013 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 1,2m, niebieski, IBDN Line \| \| \| HBIX360014 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 2,1m, niebieski, IBDN Line \| \| \| HBIX360015 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 3,0m, niebieski, IBDN Line \| \| \| HBIX360016 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 4,6m, niebieski, IBDN Line \| \| \| HBIX360017 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 7,6m, niebieski, IBDN Line \| \| \| HBIX360018 \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 0,6m, żółty, IBDN Line \| \| \| HBIX360055 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 1,2m, żółty, IBDN Line \| \| \| HBIX360056 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 2,1m, żółty, IBDN Line \| \| \| HBIX360057 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 3,0m, żółty, IBDN Line \| \| \| HBIX360058 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 4,6m, żółty, IBDN Line \| \| \| HBIX360059 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 7,6m, żółty, IBDN Line \| \| \| HBIX360060 \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 0,6m, zielony, IBDN Line \| \| \| HBIX360019 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 1,2m, zielony, IBDN Line \| \| \| HBIX360020 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 2,1m, zielony, IBDN Line \| \| \| HBIX360021 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 3,0m, zielony, IBDN Line \| \| \| HBIX360022 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 4,6m, zielony, IBDN Line \| \| \| HBIX360023 \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6A, UTP, 7,6m, zielony, IBDN Line \| \| \| HBIX360024 \| IBDN LINE Kat.6A – System modularny UTP IBDN LINE Kabel instalacyjny U/UTP kat.6A 625 MHz (kabel systemowy klasy E\textsubscript{a}) Schrack Info Kabel przeznaczony jest do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługuje wszystkie aplikacje od klasy D do klasy E, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| Klasa E\textsubscript{a}, zgodnie z ISO/IEC 11801, EN 50173-1 \| \|--------------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| \| Kat.6A zgodnie z TIA/EIA-568-B.2-10 \| \| Budowa przewodu: \| 4 niekrzepowane, skręcone pary \| \| Żyle: \| Drut miedziany, AWG23/1 \| \| Separator krzyżowy: \| W kształcie podwójnej ilery H \| \| Izolacja: \| FEP \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034, EN 50268 \| \| \| IEC 60754, EN 50267 \| \| \| IEC 60332-1, EN 60332-1 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7,5mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Fioletowy \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od +5°C do +60°C \| \| Minimalny promień zgęścia – instalacja: \| 32mm \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 113N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 700kJ/m \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,64c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------\|----------------\|-----------\|-------------\| \| Kabel U/UTP kat.6A 4x2xAWG23/1, LSOH, 625MHz, fioletowy \| ![Dostępność] \| ![Store] \| ![Nr Kat.] \| HBIK818095 \| --- – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt no zamówieniu (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) The project is now in the planning phase, and we have a team of experts working on it. We are using the latest technology to ensure that the project is completed on time and within budget. DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e – System LSA w wersji STP i UTP Spis treści Gniazda .................................................................................................................. Strona 122 Panele krosowe ........................................................................................................ Strona 125 Narzędzia LSA ......................................................................................................... Strona 127 Kable krosowe ........................................................................................................... Strona 128 Kable instalacyjne ..................................................................................................... Strona 138 Z ramkami natynkowymi Zgodny z popularnymi programami osprzętu elektroinstalacyjnego typu UAE Przystosowany do puszek podłogowych Mała głębokość zabudowy – 32 mm Osobne uziemienie Kod barwny TIA 568 A/B Z certyfikatem De-embedded DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e – System LSA w wersji STP i UTP Linia produktowa DE-EMBEDDED LINE jest prostym i przyjaznym w instalacji systemem występującym w wersji UTP i STP. System tworzą panele krosowe, kompletne gniazda 2xRJ45, kable trasowe oraz dedykowane kable krosowe. Wszystkie komponenty, spełniające wymogi kategorii 6, można terminować za pomocą narzędzia LSA. Ze względu na zastosowanie płytki centralnej typu UAE istnieje możliwość korzystania z programów osprzętu elektroinstalacyjnego innych producentów. Wersję systemu kategorii 5e STP UAE charakteryzują wszystkie przedstawione powyżej kryteria instalacyjne, a ze względu na zastosowanie płytki centralnej typu UAE istnieje możliwość korzystania z programów osprzętu elektroinstalacyjnego innych producentów. Wersję systemu kategorii 5e UTP i STP występuje też jako system autonomiczny z kompletnymi gniazdami, panelami, kablami trasowymi i krosowymi. Wszystkie komponenty można terminować za pomocą narzędzia LSA. DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP DE-EMBEDDED LINE gniazdo przyłączeniowe RJ45 STP kat.6, płytką centralną typu UAE Schrack Info Gniazdo 2xRJ45 charakteryzujące się spełnieniem wymagań testu DE-EMBEDDED, umożliwia montaż podtynkowy w standardowych puszkach o rozstawie śrub mocujących 60 mm, w kanale kablowym, natynkowo za pomocą dodatkowej obudowy i w puszkach podłogowych [po usunięciu ramki zewnętrznej]. Płytką centralną ma wymiar 50x50 mm i pasuje do sprzętu elektroinstalacyjnego w formacie UAE - uniwersalnej jednostki przyłączeniowej zgodnej ze standardem RJ. Rozmiar ramki zewnętrznej to 80x80 mm. Terminacja kabli instalacyjnych możliwa jest wg kodu barwnego TIA 568 A i B. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Gniazdo podtynkowe 2xRJ45, kat.6 STP, LSA, UAE, 80x80 mm, DE-EMBEDDED Line, RAL9010 \| \| \| HSEDG2UW6V \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazda podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP840WV \| Gniazdo przyłączeniowe RJ45 STP kat.5e, płytką centralną typu UAE Schrack Info Gniazdo 2xRJ45 umożliwia montaż podtynkowy w standardowych puszkach o rozstawie śrub mocujących 60 mm, w kanale kablowym, natynkowo za pomocą dodatkowej obudowy i w puszkach podłogowych [po usunięciu ramki zewnętrznej]. Płytką centralną ma wymiar 50x50 mm i pasuje do sprzętu elektroinstalacyjnego w formacie UAE - uniwersalnej jednostki przyłączeniowej zgodnej ze standardem RJ. Rozmiar ramki zewnętrznej to 80x80 mm. Terminacja kabli instalacyjnych możliwa jest wg kodu barwnego TIA 568 A i B. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Gniazdo podtynkowe 2xRJ45, kat.5e STP, LSA, UAE, 80x80 mm, RAL9010 \| \| \| HSEDG2UW5V \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazda podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP840WV \| Gniazdo przyłączeniowe 2xRJ45 STP kat. 6, płytką centralną UAE Schrack Info Gniazdo 2xRJ45 spełnia wymagania wydajności dla klasy E. Jest w kolorze RAL9010 i umożliwia montaż w kanale kablowym, podtynkowo oraz natynkowo za pomocą dodatkowej obudowy. Płytką centralną kompatybilna ze standardem UAE - uniwersalnej jednostki przyłączeniowej zgodnej ze standardem RJ. Płytką centralną ma wymiar 50x50 mm, a rozmiar ramki zewnętrznej to 80x80 mm. Terminacja kabli instalacyjnych możliwa jest wg kodu barwnego TIA 568 A i B. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Gniazdo podtynkowe 2xRJ45, kat.6 STP, LSA, DE-EMBEDDED Line \| \| \| HSEDG2UW6P \| DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP Gniazdo przyłączeniowe RJ45 STP kat.5e Schrack Info Gniazda 2xRJ45 umożliwia montaż podtynkowy w standardowych puszkach o rozstawie śrub mocujących 60 mm, w kanale kablowym, natynkowo za pomocą dodatkowej obudowy i w puszkach podłogowych (po usunięciu ramki zewnętrznej). Płytka centralna ma wymiar 50x50 mm i pasuje do osprzętu elektroinstalacyjnego Schrack Visio 50. Rozmiar ramki zewnętrznej to 80x80 mm. Terminacja kabli instalacyjnych możliwa jest wg kodu barwnego TIA 568 A i B. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Gniazdo podtynkowe 2xRJ45, kat.5e STP, LSA, 80x80 mm, RAL9010 \| \| \| HSEDG2UW5F \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazd podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP842WF \| Gniazdo przyłączeniowe RJ45 UTP kat.6, płytka centralna typu UAE Schrack Info Gniazda 2xRJ45 umożliwia montaż podtynkowy w standardowych puszkach o rozstawie śrub mocujących 60 mm, w kanale kablowym, natynkowo za pomocą dodatkowej obudowy i w puszkach podłogowych (po usunięciu ramki zewnętrznej). Płytka centralna ma wymiar 50x50 mm i pasuje do osprzętu elektroinstalacyjnego w formacie UAE - uniwersalnej jednostki przyłączeniowej zgodnej ze standardem RJ. Rozmiar ramki zewnętrznej to 80x80 mm. Terminacja kabli instalacyjnych możliwa jest wg kodu barwnego TIA 568 A i B. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazd podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP840VV \| DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP Gniazdo przyłączeniowe RJ45 UTP kat.5e \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Gniazdo podtynkowe 2xRJ45, kat.5e UTP, LSA, 80x80 mm, RAL9010 \| \| \| HSEDU2UW5F \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazda podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP842WF \| Schrack Info Gniazdo 2xRJ45 umożliwia montaż podtynkowy w standardowych puszkach o rozstawie śrub mocujących 60 mm, w kanale kablowym, natynkowo za pomocą dodatkowej obudowy i w puszkach podłogowych (po usunięciu ramki zewnętrznej). Płytką centralną ma wymiar 50x50 mm i pasuje do sprzętu elektroinstalacyjnego Schrack Visio 50. Rozmiar ramki zewnętrznej to 80x80 mm. Terminacja kabli instalacyjnych możliwa jest wg kodu barwnego TIA 568 A i B. Integracja z programem sprzętu elektroinstalacyjnego Schrack Technik \| VISIO 50 \| 2xRJ45, płytką centralną typu UAE \| 2xRJ45 \| \|---------------------------\|----------------------------------\|--------\| \| Płytką centralna 50x50 mm \| EV104006 \| HSEDU2UW5F \| \| Ramka 80x80mm \| EV105001 \| EV105001 \| \| Obudowa natynkowa \| EV105006 \| EV105006 \| \| ELSO \| 2xRJ45, płytką centralną typu UAE \| 2xRJ45 \| \|---------------------------\|----------------------------------\|--------\| \| Płytką centralna 50x50mm \| - \| \| \| Płytką centralna 50x50 mm, ramka dopasowująca \| EL206534 \| HSEDU2UW5F \| \| Ramka dopasowująca \| - \| EL203084 \| \| Ramka 80x80mm, seria Fashion \| EL204104 \| EL204104 \| \| Ramka 80x80mm, seria Scala \| EL204114 \| EL204114 \| \| Ramka 80x80mm, seria Riva \| EL204124 \| EL204124 \| \| Obudowa natynkowa, seria Fashion \| EV234114 \| EV234114 \| 1) Ramka 80x80mm do serii Fashion EL204104 nie jest potrzebna. Obudowy IP44, natynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obudowa natynkowa, z kluczem, 90 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44APT \| \| Dławik kablowy M25/2x3-8 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44AKT \| Schrack Info Obudowa natynkowa IP44 umożliwia montaż wszystkich gniazd firmy Schrack systemu LSA. Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). W celu zminimalizowania naprężenia kabla zalecamy stosowanie śrubowego zacisku kablowego M25/2x8, przewidzianego do wprowadzenia 2 kabli o średnicy do 8 mm. DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP Obudowy IP44, podtynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Obudowa podtynkowa IP44 umożliwia montaż wszystkich gniazd firmy Schrack systemu LSA. Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). Do skompletowania gniazda podtynkowego wymagana jest puszka podtynkowa, pokrywa puszki oraz wkład gniazda. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Pokrywa puszki podtynkowej IP44, z kluczem \| \| \| HSEIP44UPT \| \| Puszka IP44 do montażu podtynkowego, do HSEIP44UPT \| \| \| HSEIP44UDT \| DE-EMBEDDED LINE 19” panel krosowy RJ45 STP kat.6 Schrack Info 19” panel charakteryzujący się spełnieniem wymagań testu DE-EMBEDDED oraz masywną metalową obudową. Dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL7035). Pokrywa panela jest mocowana za pomocą szybkobłotca i może być zamknięta bez narzędzi. Z panelem dostarczany jest komplet akcesoriów montażowych (opaski kablowe, nakrętki klatkowe ze śrubami i podkładkami, kabel PE). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19” panel krosowy 24xRJ45, kat.6, STP, LSA, DE-EMBEDDED, 1U, RAL7035 \| \| \| HSERG246GV \| DE-EMBEDDED LINE 10” panel krosowy RJ45 STP kat.6 Schrack Info 10” panel charakteryzujący się spełnieniem wymagań testu DE-EMBEDDED oraz masywną metalową obudową. Dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL7035) z kompletem akcesoriów montażowych (opaski kablowe, nakrętki klatkowe ze śrubami i podkładkami, kabel PE). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 10” panel krosowy 10xRJ45, kat.6, STP, LSA, 1U, DE-EMBEDDED, RAL7035 \| \| \| HSERG106GV \| DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP DE-EMBEDDED LINE panel typu Desktop RJ45 STP kat.6 Schrack Info Panel natynkowy charakteryzujący się spełnieniem wymagań testu DE-EMBEDDED dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL 7035). Może zostać zamocowany do ściany poziomo do góry lub na dół. Jako akcesoria dostępny jest zestaw zacisków, za pomocą którego możliwy jest montaż panela natynkowego na szynie TH 35. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Natynkowy panel krosowy 8xRJ45, kat.6, STP, LSA, De-embedded, RAL7035 \| \| \| HSERG086GV \| \| Adapter do montażu paneli HSERG086GV/HSER0080GV na szynę TH35 \| \| \| HSERHUTADA \| 19” panel krosowy RJ45 STP kat.6 Schrack Info 19” panel krosowy wyposażony w 24 gniazda RJ45 spełniające parametry kat. 6. Dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL7035) z kompletem akcesoriów montażowych (opaski kablowe, nakrętki klatkowe ze śrubami i podkładkami, kabel PE). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19” panel krosowy 24xRJ45, kat.6, STP, LSA, 1U, HSERG246GP \| \| \| HSERG246GP \| 19” panel krosowy RJ45 STP kat.5e Schrack Info 19” panel charakteryzujący się masywną metalową obudową. Wysokość panela to 1U a szerokość to 483 mm = 19”. Dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL7035) z kompletem akcesoriów montażowych (opaski kablowe, nakrętki klatkowe ze śrubami i podkładkami, kabel PE). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19” panel krosowy 24xRJ45, kat.5e, STP, LSA, 1U, RAL7035 \| \| \| HSERG245GS \| DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP 19” panel krosowy RJ45 UTP kat.6 Schrack Info 19” panel charakteryzujący się masywną metalową obudową. Wysokość panelu to 1U a szerokość to 483 mm = 19”. Dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL7035) z kompletem akcesoriów montażowych (opaski kablowe, nakrętki klatkowe ze śrubami i podkładkami, kabel PE). OPIS 19” panel krosowy 24xRJ45, kat.6, UTP, LSA, 1U, RAL7035 DOSTĘPNOŚĆ STORE NR KAT. HSERU246GV 19” panel krosowy RJ45 UTP kat.5e Schrack Info 19” panel charakteryzujący się masywną metalową obudową. Wysokość panelu to 1U a szerokość to 483 mm = 19”. Dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL7035) z kompletem akcesoriów montażowych (opaski kablowe, nakrętki klatkowe ze śrubami i podkładkami, kabel PE). OPIS 19” panel krosowy 24xRJ45, kat.5e, UTP, LSA, 1U, RAL7035 DOSTĘPNOŚĆ STORE NR KAT. HSERU245GF Narzędzia LSA OPIS Narzędzie instalacyjne LSA z nożem, szare Narzędzie instalacyjne 110/LSA Ostrze wymienne typu 110 do HSETOOL01F Ostrze wymienne typu LSA do HSETOOL01F DOSTĘPNOŚĆ STORE NR KAT. HKRONELSA HSETOOL01F HSETOOL02F HSETOOL03F Kable krosowe LED RJ45-RJ45 Kat.6A, ekranowane (kable systemowe klasy E_A, STP) SCHRACK INFO Kable krosowe PatchFinder z funkcją identyfikacji połączeń są rozwiązaniem pozwalającym na szybkie znalezienie zakończenia kabla przyłączeniowego w chaosie wielu połączeń w szafach krosowych i serwerowych. Swą indywidualność zawdzięczają integracji kabla krosowego i przewodu zasilającego oraz diodom LED zatopionym we wtyki przyłączeniowe. Źródło zasilania do systemu PatchFinder wprowadza napięcie po jednej stronie kabla krosowego, tym samym powodując świecenie obu jego końców. Podpowiedź: używanie kabli krosowych systemu PatchFinder zapobiega sytuacji, w której od przełącznika zostaje odłączony pracujący użytkownik. System pozwala też na łatwą rekonfigurację połączeń i eliminuje możliwość błędnego podłączenia. Kable krosowe typu LED występują jako kable systemowe dla systemów TOOLLESS LINE klasy E_A w wersji ekranowanej, przeznaczonej do protokołu 10 Gigabit Ethernet z pasmem 500 MHz. System składa się z dwóch elementów, kabla krosowego oraz źródła zasilania (nr katalogowy HLEDTOOL), które po wetknięciu w dodatkowe piny obudowy wtyku powoduje świecenie zatopionych w nim diod LED po obu stronach kabla. W celu zoptymalizowania identyfikacji, dostępne są 3 tryby świecenia diod: stały, szybko i wolno zmienny. Tryb świecenia ustawiany jest na źródle zasilania. Diody świecą się na kolor jasskrawo czerwony, aby odróżnić się od diod sygnalizujących połączenie na elementach aktywnych, które zwykle sygnalizowane jest kolorem zielonym bądź żółtym. Poprzez zastosowanie kolorowych klipsów, można w dowolny sposób zarządzać grupą kabli krosowych niezależnie od ich koloru i długości. Klipsy (nr katalogowy HLEDCLIPx) dostępne są w kolorach: niebieskim, czerwonym, żółtym i zielonym. DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6A ekranowane (kable systemowe klasy E_A, STP) Schrack Info Ekranowane kable krosowe typu LED kat.6A, obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy F, (np. 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Charakteryzują się funkcją identyfikacji połączeń co pozwala na szybkie znalezienie zakończenie kabla przyłączeniowego w chosie wielu połączeń w punktach dystrybucyjnych. Swą indywidualność zawdzięczają integracji kabla krosowego i przewodu zasilającego oraz diodom LED zatopionym we wtyki przyłączeniowe. Źródło zasilania do systemu wprowadza napięcie po jednej stronie kabla krosowego, tym samym powodując świecenie obu jego końców. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,33m, szary \| \| \| H6GS00K3G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, szary \| \| \| H6GS00K5G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, szary \| \| \| H6GS01K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, szary \| \| \| H6GS02K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, szary \| \| \| H6GS03K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, szary \| \| \| H6GS05K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, szary \| \| \| H6GS07K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, szary \| \| \| H6GS10K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 15m, szary \| \| \| H6GS15K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 20m, szary \| \| \| H6GS20K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 30m, szary \| \| \| H6GS30K0G \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 50m, szary \| \| \| H6GS50K0G \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m niebieski \| \| \| H6GSB00K5B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, niebieski \| \| \| H6GSB01K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, niebieski \| \| \| H6GSB02K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, niebieski \| \| \| H6GSB03K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, niebieski \| \| \| H6GSB05K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, niebieski \| \| \| H6GSB07K0B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, niebieski \| \| \| H6GSB10K0B \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, czerwony \| \| \| H6GSR00K5R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, czerwony \| \| \| H6GSR01K0R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, czerwony \| \| \| H6GSR02K0R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, czerwony \| \| \| H6GSR03K0R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, czerwony \| \| \| H6GSR05K0R \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt no zamówieniu (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP ### Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6A ekranowane (kable systemowe klasy E_A, STP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, czerwony \| \| \| H6GSR07KOR \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, czerwony \| \| \| H6GSR10KOR \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, żółty \| \| \| H6GSY00K5Y \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, żółty \| \| \| H6GSY01KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, żółty \| \| \| H6GSY02KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, żółty \| \| \| H6GSY03KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, żółty \| \| \| H6GSY05KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, żółty \| \| \| H6GSY07KOY \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m żółty \| \| \| H6GSY10KOY \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, zielony \| \| \| H6GSU00K5U \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, zielony \| \| \| H6GSU01KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, zielony \| \| \| H6GSU02KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, zielony \| \| \| H6GSU03KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, zielony \| \| \| H6GSU05KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, zielony \| \| \| H6GSU07KOU \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, zielony \| \| \| H6GSU10KOU \| \| Turkusowe \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m turkusowy \| \| \| H6GSA00K5A \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, turkusowy \| \| \| H6GSA01KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, turkusowy \| \| \| H6GSA02KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, turkusowy \| \| \| H6GSA03KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 5m, turkusowy \| \| \| H6GSA05KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 7m, turkusowy \| \| \| H6GSA07KOA \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 10m, turkusowy \| \| \| H6GSA10KOA \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP Žródło zasilania do kabli krosowych LED Schrack Info Žródło zasilania do systemu kabli krosowych typu LED wprowadza napięcie po jednej stronie kabla, tym samym powodując świecenie obu jego końców. W celu zoptymalizowania identyfikacji, dostępne są 3 tryby świecenia diod: stały, szybko i wolno zmienny. Tryb świecenia ustawiany jest na źródle zasilania. Diody świecą się na kolor jaskrawoczerwony aby odróżnić się od diod sygnalizujących połączenie na elementach aktywnych, które zwykle sygnalizowane jest kolorem zielonym bądź żółtym. Produkt dostarczany jest z kompletem baterii 4 x LR41. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Źródło światła PatchFinder do kabli krosowych typu LED \| ![Dostępność] \| ![Store] \| ![Nr Kat.] \| Kolorowe klipsy do kabli typu LED Schrack Info Poprzez zastosowanie kolorowych klipsów, można w dowolny sposób zarządzać grupą kabli krosowych typu LED niezależnie od ich koloru i długości. Klipsy dostępne są w kolorach: niebieskim, czerwonym, żółtym i zielonym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, niebieski \| ![Dostępność] \| ![Store] \| ![Nr Kat.] \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, czerwony \| ![Dostępność] \| ![Store] \| ![Nr Kat.] \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, żółty \| ![Dostępność] \| ![Store] \| ![Nr Kat.] \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, zielony \| ![Dostępność] \| ![Store] \| ![Nr Kat.] \| DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.6 ekranowane (kable systemowe klasy E, STP) Schrack Info Ekranowane kable krosowe kat.6 obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do E (np. 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Kolor osłony wtyku jest taki sam jak kolor kabla. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 0,5m, szary \| \| \| H6GLG02K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 1m, szary \| \| \| H6GLG01K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 2m, szary \| \| \| H6GLG02K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 3m, szary \| \| \| H6GLG03K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 5m, szary \| \| \| H6GLG05K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 7m, szary \| \| \| H6GLG07K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 10m, szary \| \| \| H6GLG10K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 15m, szary \| \| \| H6GLG15K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 20m, szary \| \| \| H6GLG20K0G \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 0,5m, niebieski \| \| \| H6GLB00K5B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 1m, niebieski \| \| \| H6GLB01K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 2m, niebieski \| \| \| H6GLB02K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 3m, niebieski \| \| \| H6GLB03K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 5m, niebieski \| \| \| H6GLB05K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 10m, niebieski \| \| \| H6GLB10K0B \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 0,5m, czerwony \| \| \| H6GLR00K5R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 1m, czerwony \| \| \| H6GLR01K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 2m, czerwony \| \| \| H6GLR02K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 3m, czerwony \| \| \| H6GLR03K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 5m, czerwony \| \| \| H6GLR05K0R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 10m, czerwony \| \| \| H6GLR10K0R \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 0,5m, żółty \| \| \| H6GLY00K5Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 1m, żółty \| \| \| H6GLY01K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 2m, żółty \| \| \| H6GLY02K0Y \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnienia z Działem Sprzedaży] ## DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.6 ekranowane (kable systemowe klasy E, STP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 3m, żółty \| \| \| H6GLY03K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 5m, żółty \| \| \| H6GLY05K0Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 10m, żółty \| \| \| H6GLY10K0Y \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 0,5m, zielony \| \| \| H6GLU00K5U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 1m, zielony \| \| \| H6GLU01K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 2m, zielony \| \| \| H6GLU02K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 3m, zielony \| \| \| H6GLU03K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 5m, zielony \| \| \| H6GLU05K0U \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, STP, PVC, 10m, zielony \| \| \| H6GLU10K0U \| ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.5e ekranowane (kable systemowe klasy D, STP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 0,5m, szary \| \| \| H5GLG00K5G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 1m, szary \| \| \| H5GLG01K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 2m, szary \| \| \| H5GLG02K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 3m, szary \| \| \| H5GLG03K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 5m, szary \| \| \| H5GLG05K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 7m, szary \| \| \| H5GLG07K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 10m, szary \| \| \| H5GLG10K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 15m, szary \| \| \| H5GLG15K0G \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 20m, szary \| \| \| H5GLG20K0G \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 0,5m, niebieski \| \| \| H5GLB00K5B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 1m, niebieski \| \| \| H5GLB01K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 2m, niebieski \| \| \| H5GLB02K0B \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 3m, niebieski \| \| \| H5GLB03K0B \| --- Schrack Info Ekranowane kable krosowe kat.5e obsługują wszystkie aplikacje klasy D (np. 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Kolor osłony wtyku jest taki sam jak kolor kabla. --- LSA \| SF/UTP \| Cat. 5e \| PVC --- \| --- \| --- \| --- - \| - \| - \| - ## DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.5e ekranowane (kable systemowe klasy D, STP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 5m, niebieski \| \| \| H5GLB05KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 7m, niebieski \| \| \| H5GLB07KOB \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 10m, niebieski \| \| \| H5GLB10KOB \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 0,5m, czerwony \| \| \| H5GLR00K5R \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 1m, czerwony \| \| \| H5GLR01KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 2m, czerwony \| \| \| H5GLR02KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 3m, czerwony \| \| \| H5GLR03KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 5m, czerwony \| \| \| H5GLR05KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 7m, czerwony \| \| \| H5GLR07KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 10m, czerwony \| \| \| H5GLR10KOR \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 0,5m, żółty \| \| \| H5GLY00K5Y \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 1m, żółty \| \| \| H5GLY01KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 2m, żółty \| \| \| H5GLY02KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 3m, żółty \| \| \| H5GLY03KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 5m, żółty \| \| \| H5GLY05KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 7m, żółty \| \| \| H5GLY07KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 10m, żółty \| \| \| H5GLY10KOY \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 0,5m, zielony \| \| \| H5GLU00KSU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 1m, zielony \| \| \| H5GLU01KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 2m, zielony \| \| \| H5GLU02KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 3m, zielony \| \| \| H5GLU03KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 5m, zielony \| \| \| H5GLU05KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 7m, zielony \| \| \| H5GLU07KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, STP, PVC, 10m, zielony \| \| \| H5GLU10KOU \| ### Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6 nieekranowane (kable systemowe klasy E, UTP) Schrack Info Nieekranowane kable krosowe typu LED kat.6 obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do E (np. 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Charakteryzują się funkcją identyfikacji połączeń co pozwala na szybkie znalezienie zakłócenie kabla przyłączeniowego w chasie wielu połączeń w punktach dystrybucyjnych. Swą indywidualność zauważa się w integracji kabla krosowego i przewodu zasilającego oraz diodom LED zatopionym we wtyki przyłączeniowi. Źródło zasilania do systemu wprowadza napięcie po jednej stronie kabla krosowego, tym samym powodując świecenie obu jego końców. --- LSA LED U/UTP Cat. 6 LSOH 1 DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP ### Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6 nieekranowane (kable systemowe klasy E, UTP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H; 0,5m, szary \| \| \| H6USG00KSG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 1m, szary \| \| \| H6USG01KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 2m, szary \| \| \| H6USG02KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 3m, szary \| \| \| H6USG03KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 5m, szary \| \| \| H6USG05KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 7m, szary \| \| \| H6USG07KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 10m, szary \| \| \| H6USG10KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 15m, szary \| \| \| H6USG15KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 20m, szary \| \| \| H6USG20KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 25m, szary \| \| \| H6USG25KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6, UTP, LS0H, 30m, szary \| \| \| H6USG30KOG \| ### Źródło zasilania do kabli krosowych LED Schrack Info Źródło zasilania do systemu kabli krosowych typu LED wprowadza napięcie po jednej stronie kabla, tym samym powodując świecenie obu jego końców. W celu zoptymalizowania identyfikacji, dostępne są 3 tryby świecenia diod: stały, szybko i wolno zmienny. Tryb świecenia ustawiany jest na źródle zasilania. Diody świecą się na kolor jaskrawoczerwony aby odróżnić się od diod sygnalizujących połączenie na elementach aktywnych, które zwykle sygnalizowane jest kolorem zielonym bądź żółtym. Produkt dostarczany jest z kompletom baterii 4 x LR41. HLEDTOOL ### Kolorowe klipsy do kabli typu LED Schrack Info Poprzez zastosowanie kolorowych klipsów, można w dowolny sposób zarządzać grupą kabli krosowych typu LED niezależnie od ich koloru i długości. Klipsy dostępne są w kolorach: niebieskim, czerwonym, żółtym i zielonym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, niebieski \| \| \| HLEDCLIPB \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, czerwony \| \| \| HLEDCLIPR \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, żółty \| \| \| HLEDCLIPY \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, zielony \| \| \| HLEDCLIPU \| ## DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP ### Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6 nieekranowane \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 1m, zielony \| \| \| H6ULU01KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 2m, zielony \| \| \| H6ULU02KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 3m, zielony \| \| \| H6ULU03KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 5m, zielony \| \| \| H6ULU05KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.6/klasa E, UTP, PVC, 10m, zielony \| \| \| H6ULU10KOU \| ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.5e nieekranowane (kable systemowe klasy D, UTP) - Zielone - H5ULG02KOG - H5ULG02KOG - H5UIB02KOB - H5ULR02KOR - Schrack Info Nieekranowane kable krosowe kat.5e obsługują wszystkie aplikacje klasy D (np. 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Kolor osłony wykłu jest taki sam jak kolor kabla. ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.5e nieekranowane \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 0,5m, szary \| \| \| H5ULG00KSG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 1m, szary \| \| \| H5ULG01KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 2m, szary \| \| \| H5ULG02KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 3m, szary \| \| \| H5ULG03KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 5m, szary \| \| \| H5ULG05KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 7m, szary \| \| \| H5ULG07KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 10m, szary \| \| \| H5ULG10KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 15m, szary \| \| \| H5ULG15KOG \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 20m, szary \| \| \| H5ULG20KOG \| - Niebieskie - H5ULB00K5B - H5ULB01KOB - H5ULB02KOB - H5ULB03KOB - H5ULB05KOB - H5ULB10KOB - Czerwone - H5ULR00K5R --- - Produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - Produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntarsdorf - Produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt no zamówieniu (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP ### Kable krosowe RJ45-RJ45 kat.5e nieekranowane (kable systemowe klasy D, UTP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 1m, czerwony \| \| \| H5ULR01KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 2m, czerwony \| \| \| H5ULR02KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 3m, czerwony \| \| \| H5ULR03KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 5m, czerwony \| \| \| H5ULR05KOR \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 10m, czerwony \| \| \| H5ULR10KOR \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 0.5m, żółty \| \| \| H5ULY00KSY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 1m, żółty \| \| \| H5ULY01KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 2m, żółty \| \| \| H5ULY02KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 3m, żółty \| \| \| H5ULY03KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 5m, żółty \| \| \| H5ULY05KOY \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 10m, żółty \| \| \| H5ULY10KOY \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 0.5m, zielony \| \| \| H5ULU00KSU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 1m, zielony \| \| \| H5ULU01KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 2m, zielony \| \| \| H5ULU02KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 3m, zielony \| \| \| H5ULU03KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 5m, zielony \| \| \| H5ULU05KOU \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, PVC, 10m, zielony \| \| \| H5ULU10KOU \| ### Kabel instalacyjny S/FTP kat.7A, 1200 MHz Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy F, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| LSA \| S/FTP \| Cat. 7A \| 10 GB \| LS0H-3 \| \|-------\|-------\|---------\|-------\|--------\| \| ![LSA](image1.png) \| ![S/FTP](image2.png) \| ![Cat. 7A](image3.png) \| ![10 GB](image4.png) \| ![LS0H-3](image5.png) \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \| Kat.7, zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-9-1 \| Budowa przewodu: 4 indywidualnie ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 Żyle: Drut miedziany, AWG22/1 (0,64 mm) Izolacja: Polietilen komórkowy Średnica nominalna izolacji: 1,54mm Ekran na parze: Laminowana folia aluminiowa (PiMF) Ekran ogólny: Cynkowany opal miedziany, pokrycie 50% Płaszcz ochronny: LSOH-3, RNC; zgodnie z: IEC 61034-1/2, EN 50268-1/2 IEC 60754-1/2, EN 50267-1/2 IEC 60332-3-24, EN 60332-3-24 Średnica zewnętrzna: 8.1 mm ± 0.3mm, przewód podwójny: 8.1 mm ± 0.3mm x 17.5 mm ± 0.5mm Kolor płaszcza ochronnego: Niebieski, RAL 5015 Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: Od -30°C do +60°C Zakres temperatur: instalacja: Od 0°C do +50°C Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: 33mm, przewód podwójny: 33mm (ułożenie na płaskiej stronie) Minimalny promień zgięcia – instalacja: 66mm, przewód podwójny: 66mm (ułożenie na płaskiej stronie) Maksymalna siła rozciągająca: 110N, przewód podwójny: 220N Obsiczenie ogniowe: 700kJ/m, przewód podwójny: 1400kJ/m Ciężar kabla: 6.5kg/km, przewód podwójny: 130kg/km NVP [Nominalna Wartość Propagacji]: 0.73c \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7A, 4x2xAWG22/1, 1200 MHz, LS0H, niebieski, opiat 50% \| \| \| HSEKP422HB \| \| Kabel S/FTP kat.7A, 2x(4x2xAWG22/1), 1200 MHz, LS0H, niebieski, opiat 50% \| \| \| HSEKP822HB \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] ## DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP ### Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 1000 MHz LS0H-3 \| LSA \| S/FTP \| Cat. 7 \| 10 GB \| LS0H-3 \| \|---------\|-----------\|------------\|-----------\|------------\| ### Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do F takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 Kat.7 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-4-1 \| \|--------------------------\|---------------------------------------------\| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualne ekranowane zwinieto pary / przewód podwójny 2x4 \| \| Żyle: \| Drut miedziany, AWG23/1 (0,57 mm) \| \| Izolacja: \| Polietylen komórkowy \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,4mm \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (PMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany opal miedziany, pokrycie 35% \| \| Płaszcz ochronny: \| LS0H-3, FRNC zgodnie z: IEC 61034-1-/2, EN 50268-1-/2 IEC 60754-1-/2, EN 50267-1-/2 IEC 60332-3-24, EN 60332-3-24 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7,5mm, przewód podwójny: 7,5mm x 15,2mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -20 °C do +60 °C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0 °C do +50 °C \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 30mm, przewód podwójny: 30mm [ułożenie na płaskiej stronie] \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 60mm, przewód podwójny: 60mm [ułożenie na płaskiej stronie] \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 110N, przewód podwójny: 220N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 600kJ/m, przewód podwójny: 1200kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 59kg/km, przewód podwójny: 136kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,80c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------\|----------------\|-----------\|-------------\| \| Kabel S/FTP kat.7, 4x2xAWG23/1, 1000 MHz, LS0H-3, niebieski \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP4233K \| \| Kabel S/FTP kat.7, 2x[4x2xAWG23/1], 1000 MHz, LS0H-3, niebieski \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP8233K \| DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 1000 MHz (kabel systemowy klasy E_A, STP) Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do F takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| LSA \| S/FTP \| Cat. 7 \| 10 GB \| LS0H \| \|-----\|-------\|--------\|-------\|------\| Zgodność z normami: IEC 11801, EN 50173-1 Kat.7 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-4-1 Budowa przewodu: 4 indywidualnie ekranowane zwinięte pary / przewód podwójny 2x4 Żyle: Drut miedziany, AWG23/1 (0.58mm) Izolacja żyły: Polietilen komórkowy Średnica nominalna izolacji: 1.45mm Ekran na parze: Laminowana folia aluminiowa (PMF), pokrycie 40% Ekran ogólny: Cynkowany opal miedziany, pokrycie 40% Płaszczy ochronny: LSOH, FRNC zgodnie z: IEC 61034-1/2, EN 50268-1/2 IEC 60754-1/2, EN 50267-1/2 IEC 60332-1, EN 60332-1 Średnica zewnętrzna: 7.2mm ± 0.3mm, przewód podwójny: 7.2mm ± 0.3mm x 16.0mm ± 0.5mm Kolor płaszcza ochronnego: Niebieski, RAL 5015 Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: Od -30°C do +60°C Zakres temperatur: instalacja: Od 0°C do +50°C Minimalny promień zgęścia – eksploatacja: 29mm, przewód podwójny: 29mm [ułożenie na płaskiej stronie] Minimalny promień zgęścia – instalacja: 58mm, przewód podwójny: 58mm [ułożenie na płaskiej stronie] Maksymalna siła rozciągająca: 110N, przewód podwójny: 220N Obciążenie ogniowe: 500kJ/m, przewód podwójny: 1000kJ/m Ciężar kabla: 53kg/km, przewód podwójny: 111kg/km NVP (Nominalna Wartość Propagacji): 0.78c \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7, 4x2xAWG23/1, 1000 MHz, LS0H, niebieski, oplot 40% \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP423HB \| \| Kabel S/FTP kat.7, 2x(4x2xAWG23/1), 1000 MHz, LS0H, niebieski, oplot 40% \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP823HB \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP Kabel instalacyjny F/FTP kat.6A 500 MHz (kabel systemowy klasy E, STP) Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy E, takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| LSA \| F/FTP \| Cat. 6A \| 10 GB \| LSOH \| \|---------\|-----------\|-------------\|-----------\|----------\| \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|--------------------------\|------------------------\| \| \| Kat.6a, zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-10-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualne ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 \| \|----------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| Żyle: \| Druż miedziany, AWG23/1 \| \| Dren: \| AWG26/1 \| \| Izolacja: \| Bezhalogenowy materiał komórkowy \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (RIMF) \| \| Ekran ogólny: \| Laminowana folia aluminiowa \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034, EN 50268 \| \| \| IEC 60754, EN 50267 \| \| \| IEC 60332-1, EN 60332-1 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7.2mm, przewód podwójny: 7.2mm x 15.0mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -20 °C do +60 °C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0 °C do +50 °C \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 22mm, przewód podwójny: 22mm [ułożenie na płaskiej stronie] \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 5.5mm, przewód podwójny: 5.5mm [ułożenie na płaskiej stronie] \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 145N, przewód podwójny: 290N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 580kJ/m, przewód podwójny: 1180kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 50kg/km, przewód podwójny: 100kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,79c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------\|----------------\|-----------\|-------------\| \| Kabel F/FTP kat.6a, 4x2xAWG23/1, 500 MHz, LSOH, niebieski \| ![icon](image1.png) ![icon](image2.png) \| ![icon](image3.png) \| HSEKP423HA \| \| Kabel F/FTP kat.6a, 2x(4x2xAWG23/1), 500 MHz, LSOH, niebieski \| ![icon](image4.png) ![icon](image5.png) \| ![icon](image6.png) \| HSEKP823HA \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Kabel instalacyjny SF/UTP kat.5e (kabel systemowy klasy D, STP) Schrack Info Kabel przeznaczony jest do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługuje wszystkie aplikacje klasy D, takie jak np.: 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|----------------------\|------------------------\| \| \| Kat.5 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-2-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 nieekranowane, skręcone pary \| \|----------------------\|--------------------------------\| \| Żyła: \| Druż miedziany, AWG24/1 (0.52 mm) \| \| Izolacja: \| PE \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1.05mm \| \| Ekran ogólny: \| Folia Al i oplot Cu (cynowany), dren \| \| Płaszcz ochronny: \| PVC \| \| Średnica zewnętrzna: \| 6.0mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski \| \| Zakres temperatur eksploatacja / składowanie: \| Od -20°C do +70°C \| \| Zakres temperatur instalacja: \| Od 0°C do +50°C \| \| Minimalny promień zgęścia – eksploatacja: \| 30mm \| \| Minimalny promień zgęścia – instalacja: \| 50mm \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 100N \| \| Cieżar kabla: \| 45kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0.75c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel SF/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, niebieski \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKS424PP \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnienia z Działem Sprzedaży] Kabel instalacyjny F/UTP kat.5e Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klasy D, takie jak np.: 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| HSEKF424H1 \| HSEKF424P1 \| HSEKF424PP \| \|------------\|------------\|------------\| \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| Kat.5 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-2-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 nieekranowane, skręcone pary \| \| \| Żyła: \| Drut miedziany, AWG24/1 (0.52 mm) \| \| \| Dren: \| AWG26/7 (0.16 mm) \| \| \| Izolacja: \| PE \| \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1.05mm \| 0.93mm \| \| Ekran ogólny: \| Laminowana folia aluminiowa \| \| \| Płaszczy ochronny: \| LSOH zgodnie z IEC 60332-1, EN 60332-1 \| PVC \| \| Średnica zewnętrzna: \| 5.2mm \| 5.9mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski \| \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -20°C do +70°C \| \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0°C do +50°C \| \| \| Minimalny promień zgęścia – eksploatacja: \| 30mm \| \| \| Minimalny promień zgęścia – instalacja: \| 50mm \| \| \| Maksymalna siła rozciskająca: \| 100N \| \| \| Ciężar kabla: \| 39kg/km \| 38kg/km \| 49kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0.75c \| 0.68c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR. KAT. \| \|------\|------------\|-------\|----------\| \| Kabel F/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, niebieski, bębien 500m \| HSEKF424PP \| \| Kabel F/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, niebieski, 305m \| HSEKF424P1 \| \| Kabel F/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, LSOH, niebieski, 305m \| HSEKF424H1 \| \| Kabel F/UTP kat. 5e 4x2xAWG24/1, PE, zewnętrzny, czarny, box \| HSEKF424E3 \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) DE-EMBEDDED LINE Kat.6, Kat.5e - System LSA w wersji STP i UTP Kabel instalacyjny U/UTP kat.6 300 MHz (kabel systemowy klasy E, UTP) Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do E, takie jak np.: 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| LSA \| U/UTP \| Cat. 6 \| LSZH \| PVC \| PE \| \|-----\|-------\|--------\|------\|-----\|----\| \| HSEKU423P1 \| HSEKU423H1 \| HSEKU423E3 \| \|------------\|------------\|------------\| \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \| \| \| Kat.6 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-6-1 \| \| \| Budowa przewodu: \| 4 nieekranowane, skręcone pary \| \| \| Żyle: \| Druż miedziany, AWG23/1 \| \| \| Separator krzyżowy: \| Polietylén \| --- \| \| Izolacja: \| Polietylén \| HDPE \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 0.96mm \| 0.91 mm \| \| Płaszcz ochronny: \| PVC \| LSZH zgodnie z IEC 60332-1, EN 60332-1 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 5.7mm ± 0.3mm \| 6.5mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski \| Czarny \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -30°C do +60°C \| Od -10°C do +60°C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0°C do +50°C \| \| \| Minimalny promień zgięcia – eksploatacja: \| 23mm \| 26mm \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 46mm \| 52mm \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 80N \| 90N \| \| Ciężar kabla: \| 37kg/km \| 30kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0.70c \| 0.69c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel U/UTP kat.6, 4x2xAWG23/1, 300 MHz, PVC, niebieski \| ![icon] \| ![icon] \| ![icon] \| HSEKU423P1 \| \| Kabel U/UTP kat.6, 4x2xAWG23/1, 300 MHz, LSZH, niebieski \| ![icon] \| ![icon] \| ![icon] \| HSEKU423H1 \| \| Kabel U/UTP kat.6, 4x2xAWG23/1, 250 MHz, PE Outdoor, czarny \| ![icon] \| ![icon] \| ![icon] \| HSEKU423E3 \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnienia z Działem Sprzedaży] Kabel instalacyjny U/UTP kat.5e (kabel systemowy klasy D, UTP) Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klasy D, takie jak np.: 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| LSA \| U/UTP \| Cat. 5e \| LSZH \| PVC \| PE \| \|-----\|-------\|---------\|------\|-----\|----\| \| \| \| \| \| \| \| \| HSEKU424P1 \| HSEKU424PO \| HSEKU424PB \| HSEKU424H1 \| HSEKU424E3 \| \|------------\|------------\|------------\|------------\|------------\| \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| Kat.5 zgodnie z IEC 61156-5; EN 50288-3-1 \| 4 nieekranowane, skręcone pary \| Drut miedziany, AWG24/1 (0.31 mm) \| HDPE \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 0.9mm \| 0.91mm \| \| Płaszcz ochronny: \| PVC \| LSOH zgodnie z IEC 60332-1; EN 60332-1 \| LDPE \| \| Średnica zewnętrzna: \| 5.2mm \| 5.1mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski \| Szary \| Niebieski \| Czarny \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -10°C do +60°C \| Od 0°C do +50°C \| \| Minimalny promień zgęścia – eksploatacja: \| 21mm \| \| Minimalny promień zgęścia – instalacja: \| 42mm \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 90N \| \| Ciężar kabla: \| 30kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0.69c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|--------\| \| Kabel U/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, niebieski, 305m \| HSEKU424P1 \| \| Kabel U/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, szary, 305m \| HSEKU424PO \| \| Kabel U/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PVC, niebieski, bębien 500 lub 1000m \| HSEKU424PB \| \| Kabel U/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, LSOH, niebieski, 305m \| HSEKU424H1 \| \| Kabel U/UTP kat.5e, 4x2xAWG24/1, PE Outdoor, czarny, 305m \| HSEKU424E3 \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) S www.sofas.com Schrack 4 Home – Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Spis treści Telekomunikacyjne skrzynki mieszkaniowe, obudowy, wyposażenie .................................................................................................................. Strona 154 Adapter na szynę TH35 .......................................................................................................................................................................................... Strona 162 Moduły .................................................................................................................................................................................................................. Strona 162 Ramki i gniazda .................................................................................................................................................................................................. Strona 164 Kable krosowe .................................................................................................................................................................................................. Strona 168 Kable instalacyjne .................................................................................................................................................................................................. Strona 172 Akcesoria do kabli koncentrycznych .................................................................................................................................................. Strona 174 Narzędzia ........................................................................................................................................................................................................... Strona 175 Materiały montażowe .................................................................................................................................................................................................. Strona 175 ADAPTER NA SZYNĘ TH35 SCHRACK 4 HOME – TELEKOMUNIKACYJNE SKRZYNKI MIESZKANIOWE Schrack 4 Home – Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Dziś można śmiało postawić tezę, że współczesny dom lub mieszkanie nie może obejść się bez infrastruktury teleinformatycznej. W przeciętnej rodzinie posiadamy już nie jeden, ale kilka komputerów, Internet stał się powszechny, a niemal w każdym domu jest przynajmniej jedna linia telefoniczna. Wiele urządzeń elektronicznych wyposażonych jest w port komunikacyjny RJ45 i dla pełnej funkcjonalności wymaga podłączenia do Internetu. Telewizory, odtwarzacze Blu-ray lub DVD pozwalają na wyświetlanie zawartości serwisów internetowych i odtwarzanie multimediów zgromadzonych na dyskach komputerów. Pełnię opisanych wyżej funkcjonalności transmisyjnych umożliwia odpowiednia infrastruktura kablowa, którą należy stworzyć w domu lub mieszkaniu. Infrastruktura ta nazywana jest okablowaniem multimedialnym. Technicznie bazą systemu są gniazda i moduły transmisyjne oraz puszki przyłączeniowe, które umieszczone są we wszystkich pomieszczeniach domu lub mieszkania i podłączone gwiazdzieście do Telekomunikacyjnej skrzynki mieszkaniowej. Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań DOPROWADŹ SYGNAŁ DO KAŻDEGO MIEJSCA W DOMU. Sygnał przychodzący (telefon, Internet, LAN, telewizja satelitarna i kablowa) przekazywany jest poprzez okablowanie strukturalne do centralnej rozdzielni multimedialnej, która dystrybuuje go do podłączonych urządzeń. Całość okablowania budowana jest w topologii gwiazdy. SCHEMAT INSTALACJI - Odbiornik satelitarny - Telewizja kablowa - Telefon - Router - Internet - Multiswitch - SCHRACK 4 HOME - Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa - Sterowanie domem - Komputer - Telefon - Lodówka - System Audio/Video - Serwer - Drukarka sieciowa - Konsola do gier - Radio internetowe - Sterowanie ogrzewaniem - Kamera IP - TV - Tuner satelitarny - Odtwarzacz Blu-Ray Sygnał z telekomunikacyjnej skrzynki mieszkaniowej może być przesłany do dowolnego gniazda przyłączeniowego w całym budynku – dokładnie tam gdzie potrzebujesz! Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań MIEJSCE INNOWACYJNEGO STYLU ŻYCIA. - Gniazdo 2x RJ45 - Gniazdo z 1x RJ45 i 1x złącze typu F - Gniazdo 2x złącze typu F Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa Strona 151 Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań PERFEKCJA W KAŻDYM SZCZEGÓLE. Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa Gniazdo 2x RJ45 Gniazdo z 1x RJ45 i 1x złącze typu F Gniazdo 2x złącze typu F Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Aby osiągnąć optymalny efekt zalecamy wyposażenie każdego pomieszczenia w co najmniej dwa gniazda przyłączeniowe rozlokowane w dwóch różnych miejscach. W skład okablowania multimedialnego Schrack 4 Home wchodzą wszystkie niezbędne elementy potrzebne do zestawienia połączeń miedzianych (skrętka), światłowodowych i koncentrycznych. Telekomunikacyjne skrzynki mieszkaniowe Schrack Info Telekomunikacyjne skrzynki mieszkaniowe DW4HD przeznaczone są do multimedialnych instalacji mieszkaniowych w budynkach wielorodzinnych oraz domach. Zaletą takiego rozwiązania jest możliwość skupienia w jednym punkcie (szafce) wszystkich mediów (Internet, telewizja, interkom, Smart Home Control system) z wykorzystaniem modułów systemu TOOLLESS LINE (adaptery F, adaptery SC/APC, moduły RJ45), które to umieszczane są w panelu części multimedialnej szafki. Płyta montażowa wykonana z tworzywa sztucznego umiejscowiona wewnątrz skrzynki umożliwia swobodny montaż urządzeń aktywnych (router, przełącznik Ethernet, WLAN-Access-Point, Smart Home Server) oraz pasywnych (np. Splittery SAT), gdzie następnie łączy się je patchcordami (zobacz SCHRACK katalog Systemy Okablowania Strukturalnego K-DATA) z częścią multimedialną szafki. Niewielki odstęp pomiędzy plemiemi skrzynki, a płytą montażową umożliwia bezpieczne ulokowanie kasety na spawę, która chroniona jest przed bezpośrednim dostępem. Skrzynki dostępne są w 3 wysokościach (166, 333 i 500mm), szerokości 500mm i głębokości 110mm. Dostępne zestawy montażowe (DW4HZAK1) pozwalają na zamontowanie kilku skrzynek obok siebie. Wymiary zewnętrzne szafek telekomunikacyjnych są takie same jak szafek elektrycznych serii DW4HE. W zależności od wariantu wysokości skrzynki, w środku można zaterrinować od 8 do 44 gniazd typu keystone oraz 1- do 4 gniazda elektrycznych 230V. W przypadku montażu podtynkowego należy zastosować specjalne ramki. IP20 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Skrzynki mieszkaniowe telekomunikacyjne \| \| \| \| \| Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa wkł. 1, 8xkeystone, 1x230V, SZ=500xWYS=166xGt=110mm, IP20, RAL9003 \| DW4HD108 \| \| \| \| Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa wkł. 2, 26xkeystone, 3x230V, SZ=500xWYS=333xGt=110mm, IP20, RAL9003 \| DW4HD226 \| \| \| \| Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa wkł. 3, 44xkeystone, 4x230V, SZ=500xWYS=500xGt=110mm, IP20, RAL9003 \| DW4HD344 \| \| \| \| Rozdzielnicze mieszkaniowe \| \| \| \| \| Elektryczna skrzynka mieszkaniowa wkł. 1, 1-rzędowa, 22 (1x22) moduły, SZ=500xWYS=166xGt=110mm, IP20, RAL9003 \| DW4HE122 \| \| \| \| Elektryczna skrzynka mieszkaniowa wkł. 2, 2-rzędowa, 44 (2x22) moduły, SZ=500xWYS=333xGt=110mm, IP20, RAL9003 \| DW4HE222 \| \| \| \| Elektryczna skrzynka mieszkaniowa wkł. 3, 3-rzędowa, 44 (3x22) moduły, SZ=500xWYS=500xGt=110mm, IP20, RAL9003 \| DW4HE322 \| \| \| \| Ramy do montażu p/t \| \| \| \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 1, RAL9003 \| DW4HR1 \| \| \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 2, RAL9003 \| DW4HR2 \| \| \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 3, RAL9003 \| DW4HR3 \| \| \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 4, RAL9003 \| DW4HR4 \| \| \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 5, RAL9003 \| DW4HR5 \| \| \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 6, RAL9003 \| DW4HR6 \| \| \| \| Zestaw łączeniowy \| \| \| \| \| Zestaw do łączenia skrzynek mieszkaniowych elektrycznych i telekomunikacyjnych \| DW4HZAK1 \| \| \| * – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf * – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Obudowy natynkowe bez drzwi stalowych, RAL 9016 (białe) Schrack Info OBUDOWA: - Stopień ochrony IP30, II klasa izolacji. - Zawierają zaciski N i PE. - Ilość modułów w rzędzie: 12 (do 14 modułów po wylamaniu). - Do zabudowy aparatów o głębokości od 51 do 68 mm. - Obudowa wykonana z tworzywa w kolorze białym. DRZWI: - Drzwi wykonane z blachy stalowej powlekanej plastikowym tworzywem, zamawiane oddzielnie. - Kąt otwarcia drzwi 180°. - Możliwość otwierania na lewo lub prawo. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obudowy natynkowe \| \| \| \| \| 1-rzędowa, 12-modułowa, N+PE \| \| BK003021 \| \| 2-rzędowa, 24-modułowa, N+PE \| \| BK003022 \| \| 3-rzędowa, 36-modułowa, N+PE \| \| BK003023 \| \| 4-rzędowa, 48-modułowa, N+PE \| \| BK003024 \| \| Drzwi stalowe do obudów natynkowych \| \| \| \| \| Drzwi metalowe do BK003021 \| \| BK003001 \| \| Drzwi metalowe do BK003022 \| \| BK003002 \| \| Drzwi metalowe do BK003023 \| \| BK003003 \| \| Drzwi metalowe do BK003024 \| \| BK003004 \| \| Zamki do drzwi do BK003xxx \| \| BK003005 \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Obudowy instalacyjne, podtynkowe z drzwiami stalowymi, RAL 9016 (białe) Schrack Info Obudowy modułowe, podtynkowe, wykonane z blachy stalowej (M2000), dostępne w wersjach 4-, 6-, 7-, 8- rzędowych. Ilość modułów w rzędzie to 12 lub 21. Wykonanie podtynkowe z kasetą do muru. Głębokość: 180 mm. Stopień ochrony: IP30. Komplet: rama podtynkowa, kasa do muru oraz wkład instalacyjny. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obudowy instalacyjne podtynkowe, 13 modułów w rzędzie \| \| \| \| \| Typ 1U-12, 4-rzędowa, 52 moduły, 640/380/180 mm (W/S/G) \| IL17712US \| \| \| \| Typ 1U-18, 6-rzędowa, 78 modułów, 915/380/180 mm (W/S/G) \| IL17718US \| \| \| \| Typ 1U-21, 7-rzędowa, 91 modułów, 1055/380/180 mm (W/S/G) \| IL17721US \| \| \| \| Typ 1U-24, 8-rzędowa, 104 moduły, 1195/380/180 mm (W/S/G) \| IL17724US \| \| \| \| Obudowy instalacyjne podtynkowe, 21 modułów w rzędzie \| \| \| \| \| Typ 2U-12, 4-rzędowa, 84 moduły, 640/590/180 mm (W/S/G) \| IL177212US \| \| \| \| Typ 2U-18, 6-rzędowa, 126 modułów, 915/590/180 mm (W/S/G) \| IL177218US \| \| \| \| Typ 2U-21, 7-rzędowa, 147 modułów, 1055/590/180 mm (W/S/G) \| IL177221US \| \| \| \| Typ 2U-24, 8-rzędowa, 168 modułów, 1195/590/180 mm (W/S/G) \| IL177224US \| \| \| Strona 156 Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Obudowy instalacyjne, natynkowe z drzwiami stalowymi, RAL 7035 (jasnoszare) Schrack Info Obudowy modułowe, natynkowe, wykonane z blachy stalowej (M2000), dostępne wersjach 4-, 6-, 7-, 8-rzędowych. Ilość modułów w rzędzie to 12 lub 21. Głębokość: 180 mm lub 250 mm. Stopień ochrony: IP30. Komplet: rama natynkowa, ściana tylna oraz wkład instalacyjny. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|--------------\|-------\|---------\| \| Obudowy instalacyjne natynkowe, 13 modułów w rzędzie \| \| \| \| \| Typ 1A-12, 4-rzędowa, 52 moduły, 640/380/180 mm [W/S/G] \| IL172112AS \| \| \| \| Typ 1A-18, 6-rzędowa, 78 modułów, 915/380/250 mm [W/S/G] \| IL172118AS \| \| \| \| Typ 1A-21, 7-rzędowa, 91 modułów, 1055/380/250 mm [W/S/G] \| IL172121AS \| \| \| \| Typ 1A-24, 8-rzędowa, 104 moduły, 1195/380/250 mm [W/S/G] \| IL172124AS \| \| \| \| Obudowy instalacyjne natynkowe, 21 modułów w rzędzie \| \| \| \| \| Typ 2A-12, 4-rzędowa, 84 moduły, 640/590/180 mm [W/S/G] \| IL172212AS \| \| \| \| Typ 2A-18, 6-rzędowa, 126 modułów, 915/590/250 mm [W/S/G] \| IL172218AS \| \| \| \| Typ 2A-21, 7-rzędowa, 147 modułów, 1055/590/250 mm [W/S/G] \| IL172221AS \| \| \| \| Typ 2A-24, 8-rzędowa, 168 modułów, 1195/590/250 mm [W/S/G] \| IL172224AS \| \| \| Strona 157 Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Wyposażenie dodatkowe obudów - uniwersalna płyta montażowa Schrack Info Uniwersalna płyta montażowa do instalacji na szynie TH35 umożliwia montaż za pomocą opasek zaciskowych małych urządzeń elektronicznych typu router, modem lub switch. Szerokość płyty to 210 mm, wysokość to 120 mm. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Uniwersalna płyta montażowa na szynę TH35, 210x210 mm \| \| \| HS4HUMON01 \| Wyposażenie dodatkowe obudów - maskownice i zaciski końcowe \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Taśma zaślepiająca modułowa, szara \| \| \| IL900251 \| \| Taśma zaślepiająca modułowa, biała \| \| \| IL900251-W \| \| Zacisk końcowy na szynę TH35, śrubowy \| \| \| IK623001 \| Wyposażenie dodatkowe obudów - zaciski uziemiające \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zacisk PE-7 odejśc, 16mm², na szynę TH35 \| \| \| IK021037 \| \| Zacisk N-15 odejśc, 16mm², na szynę TH35, izolowany \| \| \| IK021037I \| \| Zacisk PE-15 odejśc, 10mm², na szynę TH35 \| \| \| IK021039 \| \| Zacisk PE-15 odejśc, 16mm², na szynę TH35, izolowany \| \| \| IK021039I \| Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Wyposażenie dodatkowe obudów - zaciski Easy Connection Schrack Info Możliwy montaż na szynie TH35 lub płycie montażowej, poziomo lub pionowo. Zaciski sprężynowe na wyjściach, zaciski śrubowe na wejściu. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zielony, wej. 2x25mm², 14x6mm², na szynę TH35 \| \| \| IK021079 \| \| Biały, wej. 2x25mm², 14x4mm², na szynę TH35 \| \| \| IK021081 \| Wyposażenie dodatkowe obudów - oszynowanie Small Connect Schrack Info Szyna do łatwego i szybkiego podłączenia uziemienia kilku adapterów DIN. Szyna ma jeden metr długości i może zostać docięta w razie potrzeby. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Oszynowanie 1-biegunowe, szare, dl.=1m \| \| \| BS990176 \| Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa (TSM) jest miejscem w którym terminowane jest pełne okablowanie mające swój początek w Punkcie Styku (PS). Wymiary skrzynki muszą być wystarczające aby pomieścić urządzenia aktywne (np. router, Optical Network Unit) oraz pasywne (np. rozgałęźniki, filtry, zwrotnice). Przy wejściu do lokalu projektant musi przewidzieć optymalne miejsce oraz sposób montażu TSM’ki – podtynkowy lub natynkowy. Zazwyczaj miejscem dogodnym na instalację skrzynki jest hol lub miejsce przygotowane pod garderobe/szałę wnękową. W celu zachowania spójnego, jednolitego wzornictwa zalecamy stosowanie elektrycznych obudów p/t i n/t typu BK080 (dla TSM serii PPBK) oraz elektrycznych obudów p/t typu BK085 (dla TSM serii AMPARO). Zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 22.11.2012 dot. warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z punktu styku do każdego lokalu mieszkaniowego, do telekomunikacyjnej skrzynki mieszkaniowej (TSM) muszą być doprowadzone i zaterminowane następujące kabla: - instalacji okablowania światłowodowego SM terminowanego złączami SC/APC (dwa włókna SM 9/125μm do mieszkania) - instalacji okablowania koncentrycznego kategorii RG-6 lub wyższej spełniającego parametry klasy A, z oplotem o gęstości przynajmniej 77% oraz miedzianą żyłą wewnętrzną o średnicy nie mniejszej niż 1mm (dwa kable koncentryczne do mieszkania) - instalacji okablowania miedzianego ‘śkrętki’ kategorii 5 UTP lub wyższej wraz z osprzętem połączeniowym, tak by zapewnić łączu minimum charakterystyk klasy D (dwa kable symetryczne do mieszkania) ## Telekomunikacyjne Skrzynki Mieszkańowe (TSM) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kompletne zestawy TSM (z podstawowymi elementami wyposażenia) \| \| \| \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkańowa (TSM) Amparo p/t, 2-rzędowa, d. metal, kaseta plastik, wyposażona płyta+panel, 2xkey, kat.5e, 2xSC/APC (pigtail, adapter), 2xf, gniazdo 2x230V, wym. (SxWxG) 347x442x80 mm \| PPBSET86PM \| \| \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkańowa (TSM) PPBSET n/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona płyta+panel, 2xkey, kat.5e, 2xSC/APC (pigtail, adapter), 2xf, gniazdo 2x230V, wym. (SxWxG) 347x442x80 mm \| PPBSET86NM \| \| \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkańowa (TSM) PPBSET n/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona płyta+panel, 2xkey, kat.5e, 2xSC/APC (pigtail, adapter), 2xf, gniazdo 2x230V, wym. (SxWxG) 300x406x130 mm \| PPBSET86NM \| \| \| \| Telekomunikacyjne skrzynki mieszkańcowe (TSM) puste obudowy - do wyposażenia / SERIA PPKB \| \| \| \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkańowa (TSM) n/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona w płytę montażową + panel, drzwi metalowe perforowane, wym. (SxWxG) 300x406x130 mm \| PPKO86NM \| \| \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkańowa (TSM) n/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona w płytę montażową + panel, drzwi plastikowe transparentne, wym. (SxWxG) 300x406x130 mm \| PPKO86NT \| \| \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkańowa (TSM) p/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona w płytę montażową + panel, drzwi metalowe perforowane, wym. (SxWxG) 347x442x80 mm \| PPKO86PM \| \| \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkańowa (TSM) p/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona w płytę montażową + panel, drzwi plastikowe transparentne, wym. (SxWxG) 347x442x80 mm \| PPKO86PT \| \| \| \| Telekomunikacyjne skrzynki mieszkańcowe (TSM) puste obudowy - do wyposażenia / SERIA AMPARO \| \| \| \| \| Obudowa 2-rzędowa na 24/28 modułów \| BK0850022 \| \| \| \| Akcesoria (płyty montażowe, panele, zamki...) do obudowy serii Amparo \| \| \| \| \| Płyta montażowa perforowana z uchwytem na gniazdo 230V, do TSM 2-rzędowych \| PPBKMP02 \| \| \| \| Wyprofilowany panel na 9 modułów keystone do szkrynek TSM \| PPBKPP01 \| \| \| \| Uchwyt urządzeń aktywnych do TSM \| PPBKMHOL \| \| \| \| Telekomunikacyjne skrzynki mieszkańcowe (TSM) puste obudowy - do wyposażenia / SERIA PPKBI \| \| \| \| \| Telekomunikacyja skrzynka mieszkańowa 2-rzędowa n/t, d.transparentne, plastikowa, pusta, wym. (SxWxG) 287x361x112 mm \| PPBKI80102 \| \| \| \| Telekomunikacyja skrzynka mieszkańowa 3-rzędowa n/t, d.transparentne, plastikowa, pusta, wym. (SxWxG) 287x526x112 mm \| PPBKI80103 \| \| \| \| Telekomunikacyja skrzynka mieszkańowa 2-rzędowa n/t, drzwi białe, plastikowa, pusta, wym. (SxWxG) 287x361x112 mm \| PPBKI80152 \| \| \| \| Telekomunikacyja skrzynka mieszkańowa 3-rzędowa n/t, drzwi białe, plastikowa, pusta, wym. (SxWxG) 287x526x112 mm \| PPBKI80153 \| \| \| \| Telekomunikacyja skrzynka mieszkańowa 2-rzędowa p/t, d.transparentne, plastikowa, pusta, wym. (SxWxG) 283x357x106 mm \| PPBKI80002 \| \| \| \| Telekomunikacyja skrzynka mieszkańowa 3-rzędowa p/t, d.transparentne, plastikowa, pusta, wym. (SxWxG) 283x482x106 mm \| PPBKI80003 \| \| \| \| Telekomunikacyja skrzynka mieszkańowa 2-rzędowa p/t, drzwi białe, plastikowa, pusta, wym. (SxWxG) 283x357x106 mm \| PPBKI80052 \| \| \| \| Telekomunikacyja skrzynka mieszkańowa 3-rzędowa p/t, drzwi białe, plastikowa, pusta, wym. (SxWxG) 283x482x106 mm \| PPBKI80053 \| \| \| \| Akcesoria (płyty montażowe, panele, zamki...) do obudowy serii PPKBI \| \| \| \| \| Zamek metalowy z kluczem do szaf BK08 \| BK080096 \| \| \| \| Zamek plastikowy z kluczem do szaf BK08 \| BK080099 \| \| \| \| Płyta montażowa perforowana z uchwytem na gniazdo 230V, do TSM 2-rzędowych \| PPBKMP02 \| \| \| \| Płyta montażowa perforowana z uchwytem na gniazdo 230V, do TSM 3-rzędowych \| PPBKMP03 \| \| \| \| Wyprofilowany panel na 9 modułów keystone do szkrynek TSM \| PPBKPP01 \| \| \| \| Uchwyt urządzeń aktywnych do TSM \| PPBKMHOL \| \| \| \| Elementy wyposażenia dodatkowego TSM (pigtaile, adaptery, złącza, keystony ...) \| \| \| \| \| Pigtail światłowodowy SC/APC 9/125μm, SM G.657.A2, 2m \| PPHL9SCAPC \| \| \| \| Adapter światłowodowy SC/APC Simplex, SM, z kolnierzem do paneli \| PPHLSCAPSX \| \| \| \| Moduł keystone pusty dla adaptera światłowodowego IC Duplex/SC Simplex (SFA) \| HSEMRLLLWS \| \| \| \| Kabel światłowodowy mieszkaniowy fitx 2x 9/125μm G.657.A2, kolor biały \| PPHSEFT129 \| \| \| \| Moduł keystone RJ45, kat.5e/klasa D, UTP, ToollessLine (SFA) \| HSEMRSUWS \| \| \| \| Moduł keystone TV/Audio typu F-F (SFA) \| HSEMRFKFFS \| \| \| \| Kaseta na 12/24 spawów światłowodowe \| HLZP2CC005 \| \| \| \| Pokrywa kasety spawów światłowodowych \| HLZPZCD-02 \| \| \| \| Ośłona spawów światłowodowych 60mm, opakowanie 100 sztuk \| HCLSPHSCHIR\| \| \| \| Gniazdo 230V, 2-krotne z/u 16A IP20 \| PPBK1230 \| \| \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uszeregowania z Działem Sprzedaży) Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Adapter na szynę TH35 do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Adapter do montażu modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB) na szynie TH35 umożliwia integrację instalacji teletechnicznej w obudowach do zastosowań multimedialnych. Specjalna konstrukcja adaptera zapewnia zachowanie zgodnych z normami promieni gęścia kabli zarówno trasowych jak i krosowych. Adapter wyposażony jest w tabliczkę opisową i zajmuje szerokość 1 modułu TE. Ze względu na możliwą bliskość instalacji elektrycznej Schrack zaleca stosowanie transmisyjnych modułów ekranowanych. Adapter umożliwia wyprowadzenie i montaż ekranu modułów transmisyjnych w przystosowanych zaciskach. TOOLLESS LINE moduły RJ45 STP Kat.6A / Klasa E, Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł RJ45 TOOLLESS LINE charakteryzuje się formatem Schrack A (SFA). Spełnia wymagania kat.6A i jest przygotowany do transmisji 10Gb Ethernet. Moduł można zarobić bez stosowania specjalistycznych narzędzi, co zapewnia duży komfort i krótkie czasy instalacji. Konstrukcja modułu gwarantuje pełne ekranowanie 360° (szczelna klatka Faraday'a). Moduł wyposażony jest w mocowanie ekranu kabla do ekranu gniazda oraz zacisk uziemiający typu FastOn. Po terminacji moduł można otworzyć. Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań TOOLLESS LINE moduł RJ45 STP Kat.6A / Klasa E, Schrack Format B (SFB) Schrack Info Moduł RJ45 TOOLLESS LINE charakteryzuje się formatem Schrack B (SFB). Spełnia wymagania kat.6A i jest przygotowany do transmisji 10Gb Ethernet. Moduł można zarobić bez stosowania specjalistycznych narzędzi, co zapewnia duży komfort i krótkie czasy instalacji. Konstrukcja modułu gwarantuje pełne ekranowanie 360° (szczelna klatka Faraday’a). Moduł wyposażony jest w mocowanie ekranu kabla do ekranu gniazda oraz zacisk uziemiający typu FastOn. Po terminacji moduł można otworzyć. OPIS Moduł keystone RJ45, kat.6A/klasa E, STP, ToollessLine (SFB) DOSTĘPNOŚĆ HSEMRJ6GBA Adapter połączeniowy F-F do kabli koncentrycznych Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł z adapterem typu F w formacie Schrack A (SFA) pozwala integrować aplikacje TV i Audio prowadzone kablem koncentrycznym w panelach i gniazdach. Przed instalacją w gniazdach podtynkowych należy usunąć zaślepkę przeciwwkurczową z gniazda. OPIS Moduł keystone TV/Audio typu F-F (SFA) DOSTĘPNOŚĆ HSEMRKFFWS Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Adapter połączeniowy RJ45-RJ45 STP Klasa E_A 10Gb Schrack Format A (SFA) Schrack Info Ekranowany moduł połączeniowy RJ45-RJ45 charakteryzuje się formatem Schrack A (SFA) i spełnia wymagania kategorii 6. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł połączeniowy RJ45-RJ45 STP, klasa E_A, 10GB (SFA) \| \| \| HSEMRKRGWS \| Ramki podtynkowe, modularne, 80x80 mm do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Ramki 80x80 mm wykonane są z plastikowych elementów odlewanych ciśnieniowo w kolorze białym (RAL9010) oraz metalowej podstawy montażowej. Są przystosowane do wszystkich modułów w formacie Schrack A (SFA) i B (SFB). Umożliwiają montaż w standardowych puszkach podtynkowych o rozstawie śrub mocujących 60 mm. Jako akcesorium oferowana jest również obudowa natynkowa oraz zestaw opisowy. Ramki kątowe wyposażone są w klapy chroniące przed kurzem. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 1 modułu (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED01UW2S \| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 2 modułów (SFA)(SFB), RAL9010 \| \| \| HSED02UW2S \| \| Zestaw opisowy do ramki 80x80 mm, 2 śruby, wkładka i okienko, do HSED0xUW2S \| \| \| HSEDZBES \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazd podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP842WF \| Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Ramki podtynkowe, modularne, 80x80 mm do Schrack Format B (SFB), kompatybilne z UAE Schrack Info Ramki 80x80 mm wykonane są z plastikowych elementów odlewanych ciśnieniowo w kolorze białym (RAL9010) oraz metalowej podstawy montażowej. Są przystosowane do modułów w formacie Schrack B (SFB). Płytką centralną ma wymiar 50x30 mm i pasuje do sprzętu elektroinstalacyjnego w formacie UAE - uniwersalnej jednostki przyłączeniowej zgodnej ze standardem RJ. Ramki umożliwiają montaż w standardowych puszkach podtynkowych o rozstawie śrub mocujących 60 mm. Jako akcesoria oferowana jest również obudowa natynkowa oraz zestaw opisowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Ramka 80x80 mm, skośna, dla 2 modułów SFB, RAL9010 \| \| \| HSED02UWBS \| \| Zestaw opisowy do ramki 80x80 mm, 2 rury, wkładka i okienko, do HSED0xUW2S \| \| \| HSEDZBES \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazd podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP842WF \| Integracja z programem osprzętu elektroinstalacyjnego Schrack Technik \| VISIO 50 \| 1 moduł SFA lub SFB \| 2 moduły SFA lub SFB \| 2 moduły SFB \| \|----------\|---------------------\|----------------------\|--------------\| \| Element wsporczy \| EV104005 ¹) \| EV104005 ²) \| HSED02UWBS \| \| Płytka centralna 50x50mm \| EV104005 ¹) \| EV104004 ²) \| EV104006 ³) \| \| Ramka 80x80mm \| EV105001 \| EV105001 \| EV105001 \| \| Obudowa natynkowa \| - \| - \| - \| 1) Nie może być użyty z adapterem do kabli koncentrycznych typu F-F i adapterem światłowodowym. Dla tego rodzaju modułów zaleca się użycie elementu wsporczego i płytki centralnej z produktu HSED01UW2S oraz adaptera dopasowującego EV105011-... 2) Nie może być użyty z adapterem do kabli koncentrycznych typu F-F i adapterem światłowodowym. Dla tego rodzaju modułów zaleca się użycie elementu wsporczego i płytki centralnej z produktu HSED02UW2S oraz adaptera dopasowującego EV105011-... 3) Nie może być użyty do kabli koncentrycznych typu F-F i adapterem światłowodowym. \| VISIO 45 \| 1 moduł SFA lub SFB \| 2 moduły SFA lub SFB \| 2 moduły SFB \| \|----------\|---------------------\|----------------------\|--------------\| \| Element wsporczy \| ET105002 \| ET105004 \| - \| \| Płytka centralna 45x22,5mm \| EV102017 ¹) \| EV102017 ¹) (2x) \| - \| \| Ramka 80x80mm \| ET105010 \| ET105014 \| - \| \| Obudowa natynkowa \| - \| - \| - \| 1) Nie może być użyty z adapterem do kabli koncentrycznych typu F-F i adapterem światłowodowym. \| ELSO \| 1 moduł SFA lub SFB \| 2 moduły SFA lub SFB \| 2 moduły SFB \| \|----------\|---------------------\|----------------------\|--------------\| \| Element wsporczy \| - \| - \| HSED02UWBS \| \| Element wsporczy, płytka centralna 50x50mm \| HSED01UW2S \| HSED02UW2S \| - \| \| Płytka centralna 50x50 mm, ramka dopasowująca \| - \| - \| EL206534 \| \| Ramka dopasowująca \| EL203084 \| EL203084 \| - \| \| Ramka 80x80mm, seria Fashion \| EL204104 \| EL204104 \| EL204104 \| \| Ramka 80x80mm, seria Scala \| EL204114 \| EL204114 \| EL204114 \| \| Ramka 80x80mm, seria Riva \| EL204124 \| EL204124 \| EL204124 \| \| Obudowa natynkowa, seria Fashion \| EV234114 ¹) \| EV234114 ¹) \| EV234114 ¹) \| 1) Ramka 80x80mm do serii Fashion EL204104 nie jest potrzebna. Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Obudowy IP44, natynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Obudowa natynkowa IP44, za pomocą specjalnego adaptera, umożliwia montaż wszystkich modułów formatu Schrack A (SFA) i B (SFB). Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). W celu zminimalizowania naprężenia kabla zalecamy stosowanie śrubowego zacisku kablowego M25/2x8, przewidzianego do wprowadzenia 2 kabli o średnicy do 8 mm. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obudowa natynkowa, z kluczem, 90 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44APT \| \| Dławik kablowy M25/2x3-8 mm, IP44 \| \| \| HSEIP44AKT \| \| Wkład do puszki IP44 dla 2 modułów (SFA)(SFB) \| \| \| HSEIP44AUT \| Obudowy IP44, podtynkowe do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Obudowa podtynkowa IP44, za pomocą specjalnego adaptera umożliwia montaż wszystkich modułów formatu Schrack A (SFA) i B (SFB). Kolor obudowy to RAL7035 (jasnoszary). Do skompletowania gniazda podtynkowego wymagana jest puszka podtynkowa, pokrywa puszk i oraz adapter do montażu modułów. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Pokrywa puszki podtynkowej IP44, z kluczem \| \| \| HSEIP44UPT \| \| Puszka IP44 do montażu podtynkowego, do HSEIP44UPT \| \| \| HSEIP44UDT \| \| Wkład do puszki IP44 dla 2 modułów (SFA)(SFB) \| \| \| HSEIP44AUT \| Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Panel typu Desktop niewyposażony do Schrack Format A (SFA) i Schrack Format B (SFB) Schrack Info Panel natynkowy dostarczany jest w kolorze jasnoszarym (RAL 7035) i umożliwia montaż modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB). Panel może zostać zamocowany do ściany poziomo do góry lub na dół. Jako akcesoria dostępny jest zestaw zacisków, za pomocą którego możliwy jest montaż panela natynkowego na szynie TH 35. TOOLLESS LINE moduł RJ45 STP Kat.6A / Klasa E A Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł RJ45 TOOLLESS LINE charakteryzuje się formatem Schrack A (SFA). Spełnia wymagania kat.6A i jest przygotowany do transmisji 10Gb Ethernet. Moduł można zarobić bez stosowania specjalistycznych narzędzi, co zapewnia duży komfort i krótkie czasy instalacji. Konstrukcja modułu gwarantuje pełne ekranowanie 360° (szczelna klatka Faraday’a). Moduł wyposażony jest w mocowanie ekranu kabla do ekranu gniazda oraz zacisk uziemiający typu FastOn. Po terminacji moduł można otworzyć. TOOLLESS LINE moduł RJ45 STP Kat.6A / Klasa E A Schrack Format B (SFB) Schrack Info Moduł RJ45 TOOLLESS LINE charakteryzuje się formatem Schrack B (SFB). Spełnia wymagania kat.6A i jest przygotowany do transmisji 10Gb Ethernet. Moduł można zarobić bez stosowania specjalistycznych narzędzi, co zapewnia duży komfort i krótkie czasy instalacji. Konstrukcja modułu gwarantuje pełne ekranowanie 360° (szczelna klatka Faraday’a). Moduł wyposażony jest w mocowanie ekranu kabla do ekranu gniazda oraz zacisk uziemiający typu FastOn. Po terminacji moduł można otworzyć. Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Adapter połączeniowy F-F do kabli koncentrycznych Schrack Format A (SFA) Schrack Info Moduł z adapterem typu F w formacie Schrack A (SFA) pozwala integrować aplikacje TV i Audio prowadzone kablem koncentrycznym w panelach i gniazdach. Przed instalacją w gniazdach podtynkowych należy usunąć zaślepkę przeciwkurczową z gniazda. Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6A ekranowane (kable systemowe klasy E, STP) Schrack Info Ekranowane kable krosowe typu LED kat.6A obsługują wszystkie aplikacje od klasy D do klasy E (np. 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM) jak również usługi VoIP i PoE. Charakteryzują się funkcją identyfikacji połączeń co pozwala na szybkie znalezienie zakończenie kabla przyczepionego w chaosie wielu połączeń w punktach dystrybucyjnych. Swoją indywidualność zawdzięczają integracji kabla krosowego i przewodu zasilającego oraz diodom LED zatopionym we wtyki przyłączeniowe. Źródło zasilania do systemu wprowadza napięcie po jednej stronie kabla krosowego, tym samym powodując świecenie obu jego końców. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł keystone TV/Audio typu F-F (SFA) \| ![HSEMRKFFWS](image) \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,33m, szary \| ![H6GSG00K3G](image) \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, szary \| ![H6GSG00K5G](image) \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 1m, szary \| ![H6GSG01K0G](image) \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 2m, szary \| ![H6GSG02K0G](image) \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6A, 10GB, STP, LSOH, 3m, szary \| ![H6GSG03K0G](image) \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań ### Kable krosowe LED RJ45-RJ45 kat.6a ekranowane (kable systemowe klasy E_A, STP) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szare \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, szary \| \| \| H6GSG05KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 1m, szary \| \| \| H6GSG07KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 2m, szary \| \| \| H6GSG10KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 3m, szary \| \| \| H6GSG15KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 5m, szary \| \| \| H6GSG20KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 10m, szary \| \| \| H6GSG30KOG \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 50m, szary \| \| \| H6GSG50KOG \| \| Niebieskie \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 0,5m niebieski \| \| \| H6GSB00K5B \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 1m, niebieski \| \| \| H6GSB01KOB \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 2m, niebieski \| \| \| H6GSB02KOB \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 3m, niebieski \| \| \| H6GSB03KOB \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 5m, niebieski \| \| \| H6GSB05KOB \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 7m, niebieski \| \| \| H6GSB07KOB \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 10m, niebieski \| \| \| H6GSB10KOB \| \| Czerwone \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, czerwony \| \| \| H6GSR00K5R \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 1m, czerwony \| \| \| H6GSR01KOR \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 2m, czerwony \| \| \| H6GSR02KOR \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 3m, czerwony \| \| \| H6GSR03KOR \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 5m, czerwony \| \| \| H6GSR05KOR \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 7m, czerwony \| \| \| H6GSR07KOR \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 10m, czerwony \| \| \| H6GSR10KOR \| \| Żółte \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 0,5m, żółty \| \| \| H6GSY00K5Y \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 1m, żółty \| \| \| H6GSY01K0Y \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 2m, żółty \| \| \| H6GSY02K0Y \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 3m, żółty \| \| \| H6GSY03K0Y \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 5m, żółty \| \| \| H6GSY05K0Y \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 7m, żółty \| \| \| H6GSY07K0Y \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 10m, żółty \| \| \| H6GSY10K0Y \| \| Zielone \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 0,5m zielony \| \| \| H6GSU00K5U \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 1m, zielony \| \| \| H6GSU01K0U \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 2m, zielony \| \| \| H6GSU02K0U \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 3m, zielony \| \| \| H6GSU03K0U \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 5m, zielony \| \| \| H6GSU05K0U \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 7m, zielony \| \| \| H6GSU07K0U \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 10m, zielony \| \| \| H6GSU10K0U \| \| Turkusowe \| \| \| \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 0,5m turkusowy \| \| \| H6GSA00K5A \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 1m, turkusowy \| \| \| H6GSA01K0A \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 2m, turkusowy \| \| \| H6GSA02K0A \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 3m, turkusowy \| \| \| H6GSA03K0A \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 5m, turkusowy \| \| \| H6GSA05K0A \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 7m, turkusowy \| \| \| H6GSA07K0A \| \| Kabel krosowy LED RJ45-RJ45, kat.6a, 10GB, STP, LSOH, 10m, turkusowy \| \| \| H6GSA10K0A \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt no zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań - Źródło zasilania do kabli krosowych LED Schrack Info Źródło zasilania do systemu kabli krosowych typu LED wprowadza napięcie po jednej stronie kabla, tym samym powodując świecenie obu jego końców. W celu zoptimalizowania identyfikacji, dostępne są 3 tryby świecenia diod: stały, szybko i wolno zmienne. Tryb świecenia ustawiany jest na źródle zasilania. Diody świecą się na kolor jaskrawoczerwony aby odróżnić się od diod sygnalizujących połączenie na elementach aktywnych, które zwykle sygnalizowane jest kolorem zielonym bądź żółtym. Produkt dostarczany jest z kompletom baterii 4 x LR41. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Źródło światła Patchfinder do kabli krosowych typu LED \| ![icon] \| ![icon] \| ![icon] \| - Kolorowe klipsy do kabli typu LED Schrack Info Poprzez zastosowanie kolorowych klipsów, można w dowolny sposób zarządzać grupą kabli krosowych typu LED niezależnie od ich koloru i długości. Klipsy dostępne są w kolorach: niebieskim, czerwonym, żółtym i zielonym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, niebieski \| ![icon] \| ![icon] \| ![icon] \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, czerwony \| ![icon] \| ![icon] \| ![icon] \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, żółty \| ![icon] \| ![icon] \| ![icon] \| \| Klips do kabli krosowych typu LED, opakowanie 100 sztuk, zielony \| ![icon] \| ![icon] \| ![icon] \| Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Kable krosowe do kabli koncentrycznych HS4HC00K5 HS4HC00K5 Schrack Info Koncentryczne kable krosowe wyposażone we wtyki typu F-Quick. Spełniają wymagania klasy A, charakteryzują się efektywnością ekranowania > 90 dB. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 0.5m \| \| \| HS4HC00K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 1.0m \| \| \| HS4HC01K0 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 1.5m \| \| \| HS4HC01K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 2.5m \| \| \| HS4HC02K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 3.5m \| \| \| HS4HC03K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 5.0m \| \| \| HS4HC05K0 \| Strona 171 Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 1000 MHz LS0H-3 Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do F takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|----------------------\|------------------------\| \| Kat.7 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-4-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualnie ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 \| \|-------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| Żyła: \| Drut miedziany, AWG23/1 (0,57 mm) \| \| Izolacja: \| Polietylen komórkowy \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,4mm \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (PMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany opal miedziany, pokrycie 35% \| \| Płaszcz ochronny: \| LS0H-3, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034-1-2, EN 50268-1-2 \| \| \| IEC 60754-1-2, EN 50267-1-2 \| \| \| IEC 60332-3-24, EN 60332-3-24 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7,5mm, przewód podwójny: 7,5mm x 15,2mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur: eksploatacja / składowanie: \| Od -20°C do +60°C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0°C do +50°C \| \| Minimalny promień zgęścia – eksploatacja: \| 30mm, przewód podwójny: 30mm (ulożenie na płaskiej stronie) \| \| Minimalny promień zgęścia – instalacja: \| 60mm, przewód podwójny: 60mm (ulożenie na płaskiej stronie) \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 110N, przewód podwójny: 220N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 600kJ/m, przewód podwójny: 1200kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 59kg/km, przewód podwójny: 136kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,80c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7, 4x2xAWG23/1, 1000 MHz, LS0H-3, niebieski \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP4233K \| \| Kabel S/FTP kat.7, 2x(4x2xAWG23/1), 1000 MHz, LS0H-3, niebieski \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSEKP8233K \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Kabel instalacyjny S/FTP kat.7 1000 MHz (kabel systemowy klasy E_A, STP) Schrack Info Kable przeznaczone są do instalacji pionowych i poziomych w sieciach teleinformatycznych. Obsługują wszystkie aplikacje klas od D do F takie jak np.: 10GBase-T, 1000Base-T, 100Base-TX, ATM, jak również VoIP (Voice over IP) i PoE (Power over Ethernet). \| Zgodność z normami: \| IEC 11801, EN 50173-1 \| \|----------------------\|------------------------\| \| Kat.7 zgodnie z IEC 61156-5, EN 50288-4-1 \| \| Budowa przewodu: \| 4 indywidualne ekranowane zwiniete pary / przewód podwójny 2x4 \| \|-------------------\|---------------------------------------------------------------\| \| Żyła: \| Drut miedziany, AWG23/1 (0,58mm) \| \| Izolacja żyły: \| Poletlen komórkowy \| \| Średnica nominalna izolacji: \| 1,45mm \| \| Ekran na parze: \| Laminowana folia aluminiowa (RIMF) \| \| Ekran ogólny: \| Cynkowany opłat miedziany, pokrycie 40% \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH, FRNC zgodnie z: \| \| \| IEC 61034-1/2, EN 50268-1/2 \| \| \| IEC 60754-1/2, EN 50267-1/2 \| \| \| IEC 60332-1, EN 60332-1 \| \| Średnica zewnętrzna: \| 7,2mm ± 0,3mm, przewód podwójny: 7,2mm ± 0,3mm x 16,0mm ± 0,5mm \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Niebieski, RAL 5015 \| \| Zakres temperatur: eksplotacja / składowanie: \| Od -30 °C do +60 °C \| \| Zakres temperatur: instalacja: \| Od 0 °C do +50 °C \| \| Minimalny promień zgięcia – eksplotacja: \| 29mm, przewód podwójny: 29mm (ułożenie na płaskiej stronie) \| \| Minimalny promień zgięcia – instalacja: \| 58mm, przewód podwójny: 58mm (ułożenie na płaskiej stronie) \| \| Maksymalna siła rozciągająca: \| 110N, przewód podwójny: 220N \| \| Obciążenie ogniowe: \| 500kJ/m, przewód podwójny: 1000kJ/m \| \| Ciężar kabla: \| 53kg/km, przewód podwójny: 111kg/km \| \| NVP (Nominalna Wartość Propagacji): \| 0,78c \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7, 4x2xAWG23/1, 1000 MHz, LSOH, niebieski, oplat 40% \| ![Image](image1.png) \| HSEKP423HB \| \| Kabel S/FTP kat.7, 2x(4x2xAWG23/1), 1000 MHz, LSOH, niebieski, oplat 40% \| ![Image](image2.png) \| HSEKP823HB \| Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Kable koncentryczne DIGI-SAT Schrack Info Kable koncentryczne, 75 Ohmów, średnica żyły wewnętrznej 1.0 mm / średnica dielektryka 4.6 mm, efektywność ekranowania 100 dB. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3030 75Ω, 1.02/6.8mm Cu, potrójny ekran, 100dB, Klasa A, PVC, biały, 100m \| \| \| XC1609901 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3030 75Ω, 1.02/6.8mm Cu, potrójny ekran, 100dB, Klasa A, PVC, biały, 500m \| \| \| XC1609903 \| Akcesoria do kabli koncentrycznych \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter TV F-damski<=>IEC-męski, 10 szt. \| \| \| HS4HFBIS \| \| Adapter TV F-damski<=>IEC-damski, 10 szt \| \| \| HS4HFBIB \| \| Adapter TV F-damski<=>F-męski, 10 szt \| \| \| HS4HFBFSQ \| \| Wyk typu F-Quick, śrubowy do kabli 6.6 - 6.8mm, 10 szt. \| \| \| HS4HFSQ \| \| Wyk typu F nakręcany, na kabel 6.6 - 6.8mm \| \| \| XC1600700 \| \| Wyk typu F, Push-On, na kabel 6.6-6.8mm \| \| \| XC1600701 \| \| Adapter typu F-F do kabli DIGI-SAT \| \| \| XC1600702 \| \| Ściągacz izolacji do kabli DIGI-SAT 6.6 - 6.8mm i średnicy zew. 11mm \| \| \| XC1600710 \| Schrack 4 Home - Multimedialny system okablowania domów i mieszkań Narzędzia - HTOOL00002 - HTOOL00003 - HTOOL00004 - HTOOL00005 Schrack Info W celu prawidłowej terminacji modułów systemu Schrack 4 Home firma Schrack zaleca stosowanie odpowiednich narzędzi: obcinarkę nadmiaru zarobionego kabla miedzianego bez skosu oraz ściągaczy izolacji. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1,3 mm \| \| \| HTOOL00002 \| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1,0 mm \| \| \| HTOOL00003 \| \| Ściągacz izolacji kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00004 \| \| Ściągacz izolacji i ekranów kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00005 \| Podtynkowe puszki w formacie XXL z zapasem kablownym - HS4HDU01 - HS4HDU01 - HS4HDH01 - HS4HDH01 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Puszka podtynkowa XXL do ścian ceglanych \| \| \| HS4HDU01 \| \| Puszka podtynkowa XXL, miejsce na zapas kabla, ściany typu beton i cegła \| \| \| HS4HDU01 \| \| Puszka podtynkowa XXL do ścian typu gips-karton \| \| \| HS4HDH01 \| \| Puszka podtynkowa XXL z miejscem na zapas kabla, do ścian pustych \| \| \| HS4HDH01 \| Materiały montażowe - G189035007 - G189035107 - G189215261 - G189375030 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zaprawa szybkoschnąca FIXzement, 5 kg \| \| \| G189035007 \| \| Zaprawa szybkoschnąca FIXzement, 15 kg \| \| \| G189035107 \| \| Piana montażowa jednoskładnikowa, szara, 750 ml \| \| \| G189215261 \| \| Smar do przepustów kablowych, 1 kg \| \| \| G189375030 \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ### Rury elektroinstalacyjne giętkie, karbowane w płaszczu, 750N \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M20, 750N, krążek 50m, szara \| \| \| GTPPX20 \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M25, 750N, krążek 50m, szara \| \| \| GTPPX25 \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M32, 750N, krążek 25m, szara \| \| \| GTPXM32 \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M40, 750N, krążek 25m, szara \| \| \| GTPXM40 \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M50, 750N, krążek 25m, szara \| \| \| GTPXM50 \| ### Rury elektroinstalacyjne giętkie, karbowane, 320N \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M16, 320N, krążek 50m, szara \| \| \| GPTXL16 \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M20, 320N, krążek 50m, szara \| \| \| GPTXL20 \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M25, 320N, krążek 50m, szara \| \| \| GPTXL25 \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M32, 320N, krążek 25m, szara \| \| \| GPTXL32 \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M40, 320N, krążek 25m, szara \| \| \| GPTXL40 \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M50, 320N, krążek 25m, szara \| \| \| GPTXL50 \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M63, 320N, krążek 25m, szara \| \| \| GPTXL63 \| ### Rury elektroinstalacyjne giętkie, karbowane, 750N \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M16, 750N, krążek 50m, szara \| \| GTPTXM16\| \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, M63, 750N, krążek 25m, szara \| \| GTPTXM63\| \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, w płaszczu, M16, 750N, szara, krążek 50m \| \| GTPTXMM16\| \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, w płaszczu, M20, 750N, szara, krążek 50m \| \| GTPTXMM20\| \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, w płaszczu, M25, 750N, szara, krążek 50m \| \| GTPTXMM25\| \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, w płaszczu, M32, 750N, szara, krążek 25m \| \| GTPTXMM32\| \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, w płaszczu, M40, 750N, szara, krążek 25m \| \| GTPTXMM40\| \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, w płaszczu, M50, 750N, szara, krążek 25m \| \| GTPTXMM50\| \| \| Rura elektroinstalacyjna giętka, karbowana, w płaszczu, M63, 750N, szara, krążek 25m \| \| GTPTXMM63\| \| ### Rury elektroinstalacyjne sztywne, murowane, 320N \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Rura elektroinstalacyjna sztywna, murowana, M16, 320N, jasnoszara, 3m, opakowanie zbiorcze 11l m \| \| GTRL16M3\| \| \| Rura elektroinstalacyjna sztywna, murowana, M20, 320N, jasnoszara, 3m, opakowanie zbiorcze 11l m \| \| GTRL20M3\| \| \| Rura elektroinstalacyjna sztywna, murowana, M25, 320N, jasnoszara, 3m, opakowanie zbiorcze 57m \| \| GTRL25M3\| \| \| Rura elektroinstalacyjna sztywna, murowana, M32, 320N, jasnoszara, 3m, opakowanie zbiorcze 57m \| \| GTRL32M3\| \| \| Rura elektroinstalacyjna sztywna, murowana, M40, 320N, jasnoszara, 3m, opakowanie zbiorcze 21m \| \| GTRL40M3\| \| \| Rura elektroinstalacyjna sztywna, murowana, M50, 320N, jasnoszara, 3m, opakowanie zbiorcze 21m \| \| GTRL50M3\| \| ## Uchwyty do rur \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Uchwyt elektroinstalacyjny M16, karton 100 sztuk, jasnoszary \| \| \| GTZKSL16\| \| Uchwyt elektroinstalacyjny M20, karton 100 sztuk, jasnoszary \| \| \| GTZKSL20\| \| Uchwyt elektroinstalacyjny M25, karton 100 sztuk, jasnoszary \| \| \| GTZKSL25\| \| Uchwyt elektroinstalacyjny M32, karton 100 sztuk, jasnoszary \| \| \| GTZKSL32\| \| Uchwyt elektroinstalacyjny M40, karton 50 sztuk, jasnoszary \| \| \| GTZKSL40\| \| Uchwyt elektroinstalacyjny M50, karton 50 sztuk, jasnoszary \| \| \| GTZKSL50\| \| Uchwyt elektroinstalacyjny M63, karton 25 sztuk, jasnoszary \| \| \| GTZKSL63\| ## Łączniki do rur giętkich \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Złączka do rur karbowanych M20, karton 100 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZML20 \| \| Złączka do rur karbowanych M25, karton 50 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZML25 \| \| Złączka do rur karbowanych M32, karton 25 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZML32 \| \| Złączka do rur karbowanych M40, karton 25 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZML40 \| \| Złączka do rur karbowanych M50, karton 15 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZML50 \| \| Złączka do rur karbowanych M63, karton 8 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZML63 \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Złączka do rur sztywnych M16, karton 100 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZTML16\| \| Złączka do rur sztywnych M20, karton 100 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZTML20\| \| Złączka do rur sztywnych M25, karton 50 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZTML25\| \| Złączka do rur sztywnych M32, karton 25 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZTML32\| \| Złączka do rur sztywnych M40, karton 25 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZTML40\| \| Złączka do rur sztywnych M50, karton 15 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZTML50\| \| Złączka do rur sztywnych M63, karton 8 sztuk, jasnoszara \| \| \| GTZTML63\| Znak ikonki – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie Znak ikonki – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf Znak ikonki – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) A man in a blue sweater is sitting at a desk, holding a white telephone to his ear with one hand and a red pencil in the other. He appears to be smiling and looking at the camera. On the desk, there is a clear glass container filled with yellow pencils. In front of him, there is a white computer mouse and a coiled black telephone cord. The background is blurred, suggesting an office setting. Akcesoria (Narzędzia, wtyki, zestawy naprawcze,...) Spis treści Narzędzia .................................................................................................................. Strona 185 Wtyki .......................................................................................................................... Strona 186 Izolator galwaniczny .................................................................................................. Strona 186 Adaptery połączeniowe ............................................................................................. Strona 187 Opaski kablowe ........................................................................................................... Strona 188 WTYKI ZESTAW NAPRAWCZY Akcesoria (Narzędzia, wtyki, zestawy naprawcze,...) Na kolejnych stronach firma Schrack Technik przedstawia obszerną ofertę akcesoriów przeznaczonych do okablowania miedzianego, takich jak wtyki RJ45, zaciskarki, obcinaczki oraz narzędzia do zarabiania gniazd i paneli LSA. Akcesoria (Narzędzia, wtyki, zestawy naprawcze,...) Dystrybutor kabla Schrack Info Dystrybutor kabla ułatwiający prace instalacyjne. Bezstopniowa regulacja dla mocowania bębnów kablowych o różnych średnicach. - Materiał ramy: wysokiej jakości stop aluminium - Materiał rolki: wysokiej jakości stal galwanizowana - Łożyska kulkowe montowane w rolkach - Nośność: do 250 kg - Regulowane odległości rolek pomiędzy 23 - 34 cm (płynna regulacja) - Szerokość bębna: max. 52 cm - 4 regulowane gumowe nożki dla dokładnego pozycjonowania - Pasuje do wszystkich bębnów kablowych SCHRACK Data HSEK... oraz kabli koncentrycznych DIGISAT - Dostawa: zamontowane w jednym kartonowym opakowaniu \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Dystrybutor kabla do 250kg obciąż. dla bębnów do 52cm szer. \| ![icon] \| ![icon] \| HT00L00006 \| Zaciskarka do wtyków RJ Schrack Info Zaciskarka przystosowana jest do wtyków RJ45, RJ12 i RJ11. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Zaciskarka uniwersalna do wtyków RJ45/RJ12/RJ11 \| ![icon] \| ![icon] \| HMOCRZKOR8 \| Obcinaczki boczne Schrack Info W celu prawidłowej terminacji modułów RJ45 firma Schrack zaleca stosowanie obcinarek nadmiaru zarobionego kabla miedzianego bez skosu. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1.3 mm \| ![icon] \| ![icon] \| HT00L00002 \| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1.0 mm \| ![icon] \| ![icon] \| HT00L00003 \| ## Akcesoria (Narzędzia, wtyki, zestawy naprawcze,...) ### Narzędzia LSA \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|--------\|---------\| \| Narzędzie instalacyjne LSA z nożem, szare \| \| HKRONELSA \| \| \| Narzędzie instalacyjne 110/LSA \| \| HSETOOL01F \| \| \| Ostrze wymienne typu 110 do HSETOOL01F \| \| HSETOOL02F \| \| \| Ostrze wymienne typu LSA do HSETOOL01F \| \| HSETOOL03F \| \| ### Wtyki RJ45/RJ12/RJ11 do zaciskania na kablach typu linka #### Schrack Info - Stosowane w celu wykonywania kabli krosowych o różnych długościach we własnym zakresie. - Przystosowane do zaciskania na kablu typu linka (AWG26). - Jako zabezpieczenie przed zagięciem kabla należy zastosować osłonki. - Wtyk RJ45 (8/8), 8 styków, z tego 8 styków aktywnych. Przystosowany do zastosowań związanych z przetwarzaniem danych oraz w telefoni. Dostępny w wersji ekranowanej i nieekranowanej. - Wtyk RJ12 (6/6), 6 styków, z tego 6 styków aktywnych. Do zastosowań w telefoni. Dostępny w wersji nieekranowanej. - Wtyk RJ11 (6/4), 6 styków, z tego 4 środkowe aktywne. Do zastosowań w telefoni. Dostępny w wersji nieekranowanej. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|--------\|---------\| \| Wtyk RJ45 STP kat.5e, opakowanie 100sztuk \| \| Q7151792 \| \| \| Wtyk RJ45 UTP kat. 5, do kabli typu linka \| \| HJ45LCU800 \| \| \| Wtyk RJ12 6/6, telefoniczny \| \| HJ1266LC \| \| \| Wtyk RJ11 6/4, telefoniczny \| \| HJ116P4LC \| \| \| Osłona wtyku RJ45 szara \| \| HJ45TULLGR \| \| \| Osłona wtyku RJ45 czarna \| \| HJ45TULLSW \| \| \| Osłona wtyku RJ45 niebieska \| \| HJ45TULLBL \| \| \| Osłona wtyku RJ45 żółta \| \| HJ45TULLGE \| \| \| Osłona wtyku RJ45 zielona \| \| HJ45TULLGN \| \| \| Osłona wtyku RJ45 czerwona \| \| HJ45TULLRT \| \| Akcesoria (Narzędzia, wtyki, zestawy naprawcze,...) Wtyk RJ45 STP kat.6 do zaciskania na kablach typu drut HSISR6SI3G HSISR6SI3W HSISR6SI2 Schrack Info - 8-żyłowy, wtyk RJ45 kategorii 6 do montażu na kablu typu drut. - Składa się tylko z dwóch części, umożliwiając najprostsze zarobienie i możliwość podłączenia bez użycia specjalistycznych narzędzi. - Możliwe podłączenie kabla o średnicy żyły AWG 24/1 - 22/1. - Akceptowalna średnica zewnętrzna kabla od 5,5 do 8,5 mm. - Kod barwny: TIA/EIA 568 A i B - Cynkowana, odlewana cieniowo obudowa do zastosowań przemysłowych STP 10 GB \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wtyk RJ45 kat. 6a STP, beznarządziovy, do drutu, prosty, AWG 26/7 - 23/7, AWG 26/1 - 23/1, IP20 \| \| \| HSISR6SI3A \| \| Wtyk RJ45 STP, kat.6, do kabli typu drut, AWG 26/7 - 22/7, AWG 24/1 - 22/1, IP20 \| \| \| HSISR6SI2 \| \| Wtyk RJ45 kat 6a, prosty, ekranowany, beznarządziovy, AWG 27/7 - 22/7, AWG 26/1 - 22/1, IP20 \| \| \| HSISR6SI3G \| \| Wtyk RJ45 kat 6a, kątowy, ekranowany, beznarządziovy, AWG 27/7 - 22/7, AWG 26/1 - 22/1, IP20 \| \| \| HSISR6SI3W \| Izolator galwaniczny typu RJ45 UTP kat.5e / 1Gbit/s Schrack Info Izolator galwaniczny charakteryzujący się formatem Schrack A (SFA) zapewnia oddzielenie urządzeń IT od pozostałej części sieci. Niewielkie przepięcia elektryczne i zakłócenia wynikające z metalicznego połączenia urządzeń. Zapewnia większe bezpieczeństwo urządzeń, nie zakłócając wymiany danych (kategoria Se, 1 Gigabit Ethernet). Urządzenie znajduje zastosowanie w szpitalach i obiektach medycznych, gdzie w salach operacyjnych i gabinetach zabiegowych wymagane jest oddzielenie galwaniczne wszystkich urządzeń IT od pozostałej części sieci. HSEMRNSUWE \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Sieciowy izolator galwaniczny RJ45 UTP kat.5e/1 Gbit/s (SFA) \| \| \| HSEMRNSUWE \| Akcesoria (Narzędzia, wtyki, zestawy naprawcze,…) Kable typu linka, kable płasne Schrack Info - Do budowy kabli krosowych kategorii 5 firma Schrack zaleca stosowanie kabla ekranowanego (SF/UTP), dostępnego w różnych kolorach. Na kablu należy zacisnąć ekranowane wtyki RJ45. - Do budowy telefonicznych kabli krosowych stosowany jest nieekranowany kabel płaski, dostępny w kolorze czarnym. Na kablu można zacisnąć nieekranowane wtyki RJ45, RJ12 lub RJ11. - W celu stworzenia kabli krosowych, telefonicznych do połączeń w szafach należy kabel zakończyć wtykami RJ45 z obu stron. - W celu stworzenia kabli przyłączeniowych, telefonicznych do użycia w gniazdach, należy kabel zakończyć z jednej strony wtykiem RJ45, z drugiej zaś RJ11 lub RJ12. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel linka SF/UTP kat.5e 200MHz, 4x2xAWG26/7, PVC, szara \| \| \| HKF02SFUGP \| \| Kabel linka SF/UTP kat.5e 200MHz, 4x2xAWG26/7, LSOH, szara \| \| \| HKF02SFUGH \| \| Kabel linka SF/UTP kat.5e 200MHz, 4x2xAWG26/7, PVC, niebieska \| \| \| HKF02SFUBP \| \| Kabel linka SF/UTP kat.5e 200MHz, 4x2xAWG26/7, PVC, żółta \| \| \| HKF02SFUYP \| \| Kabel linka SF/UTP kat.5e 200MHz, 4x2xAWG26/7, PVC, czerwona \| \| \| HKF02SFURP \| \| Kabel linka SF/UTP kat.5e 200MHz, 4x2xAWG26/7, PVC, zielona \| \| \| HKF02SFUUP \| \| Kabel telefoniczny płaski 4-żyłowy, czarny \| \| \| HMOFL4SCHW \| Adapter połączeniowy RJ45-RJ45 STP Klasa Eₐ 10Gb Schrack Format A (SFA) Schrack Info Ekranowany moduł połączeniowy RJ45-RJ45 charakteryzuje się formatem Schrack A (SFA) i spełnia wymagania kategorii 6. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł połączeniowy RJ45-RJ45 STP, klasa Eₐ, 10GB (SFA) \| \| \| HSEMRKRGWS \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Akcesoria (Narzędzia, wtyki, zestawy naprawcze,...) Zestaw naprawczy do kabli instalacyjnych, STP, kat.6 Schrack Info - Służy do łączenia lub przedłużania kabli. - Doskonale parametry transmisyjne, spełnia wymagania kategorii 6 (w zależności od kabla). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zestaw naprawczy do kabli instalacyjnych kategorii 6 \| \| \| HCAT6REPKI \| \| Zestaw naprawczy / przedłużacz kabla Kat. 6a 10-Gigabit PoE+, TOOLLESS, for AWG24 - AWG22, Slim-version \| \| \| HCAT6AREPK \| Paski miedziane Schrack Info Miedzione paski w rozmiarze 35x9mm z klejem dostępne na taśmach po 20 i 1800 sztuk, służą do przyklejenia oplotu siatkowego do kabla instalacyjnego w momencie zarabiania modułu RJ45 lub portu panela LSA. Paski są stosowane wyłącznie z kablami o konstrukcji S/FTP. Ich zastosowanie zapewnia poprawne ekranowanie, lepsze parametry kompatybilności elektromagnetycznej EMC czyli większą separację od zakłóceń a co za tym idzie większy margines błędu podczas pomiarów dynamicznych. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Paski miedzione 35x9mm do mocowania oplotu, 20 sztuk na taśmie \| \| \| HSEKB0020 \| \| Paski miedzione 35x9mm do mocowania oplotu, 1800 sztuk na taśmie \| \| \| HSEKB1800 \| Opaski kablowe na rzep Schrack Info Rzepowe opaski kablowe są doskonałym rozwiązaniem na porządkowanie i spinanie w wiązki wszelkich typów kabli. Mogą być wielokrotnie użyte a dzięki specjalnemu kształtu zapewniają bezurazowy montaż i eksploatację traktów kablowych. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Opaska kablowa rzepowa 16mm x 7,5m, czarna \| \| \| G199975 \| ## Akcesoria (Narzędzia, wtyki, zestawy naprawcze,...) ### Opaski kablowe \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Opaski kablowe 100x2.5mm, opakowanie 25 sztuk \| ![Image] \| ![Image] \| HSERZKB025 \| ### Usługi serwisowe #### Schrack Info Za dodatkową opłatę oferujemy Państwu możliwość docięcia dowolnej długości kabla miedzianego lub światłowodowego konfekcjonowanego na bębnych. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Oplata za cięcie kabla \| ![Image] \| ![Image] \| HARBEIT01 \| ### Usługi wypożyczania sprzętu pomiarowego #### Schrack Info Oferujemy Państwu możliwość wypożyczenia miernika FLUKE DTX 1800 z polskim menu. Dla naszych Partnerów SCI (Certyfikowany Instalator Schrack) oferujemy specjalne ceny. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Wypożyczenie miernika FLUKE DTX-1800 \| ![Image] \| ![Image] \| IT-LEIH \| A woman in a blue sweater is smiling while talking on the phone. Okablowanie telefoniczne Spis treści Gniazda telefoniczne 2xRJ45 UTP ................................................................. Strona 194 Panele telefoniczne RJ45 UTP ................................................................. Strona 194 Narzędzia LSA ......................................................................................... Strona 194 Telefoniczne kable krosowe ................................................................. Strona 195 Kable instalacyjne, telefoniczne .......................................................... Strona 196 Łączówki LSA do montażu na gniezdnik ........................................... Strona 200 Łączówki LSA na pręt montażowy .................................................... Strona 209 Akcesoria ................................................................................................. Strona 216 Gniazdo telefoniczne Łączówki LSA Okablowanie telefoniczne System telefoniczny firmy SCHRACK oferuje produkty w technice RJ45, konwencjonalnej technice LSA dla klasycznych gniazdników oraz dla mocowania prętami okrągłymi. Liczne akcesoria, takie jak ochrona przeciwwspięciowa, przewody krosowe oraz skrzynki rozdzielcze z tworzywa sztucznego i blachy stalowej uzupełniają obszerny asortyment telefoniczny. ## Okablowanie telefoniczne ### Gniazda telefoniczne 2 x RJ45 UTP \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Gniazdo podtynkowe 2xRJ45, kat.5e UTP, LSA, 80x80 mm, RAL9010 \| \| \| HSEDU2UW5F \| \| Puszka natynkowa o wysokości 40 mm do gniazd podtynkowych, RAL9010 \| \| \| HSEAP842WF \| ### Schrack Info Gniazdo 2xRJ45 umożliwia montaż podtynkowy w standardowych puszkach o rozstawie śrub mocujących 60 mm, w kanale kablowym, natynkowo za pomocą dodatkowej obudowy i w puszkach podłogowych (po usunięciu ramki zewnętrznej). Płyta centralna ma wymiar 50x50 mm i pasuje do osprzętu elektroinstalacyjnego Schrack Visio 50. Rozmiar ramki zewnętrznej to 80x80 mm. Terminacja kabli instalacyjnych możliwa jest wg kodu barwnego TIA 568 A i B. ### Panele telefoniczne RJ45 UTP \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19” panel krosowy 25xRJ45, kat.3, UTP, ISDN, LSA, 1U, RAL7035 \| \| \| HSERU25IGC \| \| 19” panel krosowy 50xRJ45, kat.3, UTP, ISDN, LSA, 1U, RAL7035 \| \| \| HSERU50IGC \| ### Schrack Info 19” panele telefoniczne wyposażone są w 25 lub 50 portów RJ45. Wysokość paneli to 1U a szerokość 483 mm = 19”. Dostarczane są w kolorze jasnoszarym (RAL7035) z kompletem akcesoriów montażowych (opaski kablowe, nakrętki klatkowe ze śrubami i podkładkami, kabel PE). Panele mogą być wykorzystywane do transmisji typu ISDN (3,6 / 4,5). ### Narzędzia LSA \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Narzędzie instalacyjne LSA z nożem, szare \| \| \| HKRONELSA \| \| Narzędzie instalacyjne 110/LSA \| \| \| HSETOOL01F \| \| Ostrze wymienne typu 110 do HSETOOL01F \| \| \| HSETOOL02F \| \| Ostrze wymienne typu LSA do HSETOOL01F \| \| \| HSETOOL03F \| ### Schrack Info Narzędzie instalacyjne LSA z nożem, szare Narzędzie instalacyjne 110/LSA Ostrze wymienne typu 110 do HSETOOL01F Ostrze wymienne typu LSA do HSETOOL01F Telefoniczne kable krosowe RJ45-RJ45 UTP Schrack Info Nieekranowane kable krosowe RJ45-RJ45 w wykonaniu 4-żyłowym (2-pary), 1:1. Kable nie są wyposażone w osłonę wtyku. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.3/ISDN-telefon, UTP, 1m, czarny \| \| \| H5R5M401KO \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.3/ISDN-telefon, UTP, 2m, czarny \| \| \| H5R5M402KO \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ45, kat.3/ISDN-telefon, UTP, 3m, czarny \| \| \| H5R5M403KO \| Telefoniczne kable krosowe RJ45-RJ11 UTP Schrack Info Nieekranowane kable krosowe RJ45-RJ11 w wykonaniu 4-żyłowym (2-pary), 1:1. Kable nie są wyposażone w osłonę wtyku. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel krosowy RJ45-RJ11, kat.3/ISDN-telefon, UTP, 3m, czarny \| \| \| H5R1M403KO \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ11, kat.3/ISDN-telefon, UTP, 6m, czarny \| \| \| H5R1M406KO \| \| Kabel krosowy RJ45-RJ11, kat.3/ISDN-telefon, UTP, 10m, czarny \| \| \| H5R1M410KO \| Okablowanie telefoniczne Kable instalacyjne telefoniczne F-vYAY Schrack Info ZALECENIA Do budowania systemów telefonicznych Schrack zaleca stosowanie kabli zgodnych z ÖVE - K35 / 1997 KONSTRUKCJA Żyla miedziana, ocynowana, jednodrutowa w izolacji z polichloroku winylu (PVC), żyły skręcone w pary, a pary ułożone koncentrycznie w warstwach, ekran kabla w postaci folii aluminiowej z drucikiem uziemiającym, płaszcz zewnętrzny szary wykonany z polichlorku winylu (PVC). ZASTOSOWANIE W pomieszczeniach zamkniętych jako kabel instalacyjny dla systemów telekomunikacyjnych. Używany do łączenia centralnych punktów dystrybucyjnych z przełącznicami piętrowymi. ZAKRES TEMPERATUR Podczas układania: - 5°C do + 50°C Podczas eksploatacji: - 30°C do + 70°C \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Rezystancja pętli żył maks. 196,6 Ohm/km \| \| \| \| \| Rezystancja pętli żył min. 500 MOhm x km \| \| \| \| \| Pojemność skuteczna par maks. 100 nF/km \| \| \| \| \| Asymetria pojemności między parami na odcinku 100m przy 800Hz \| K9 = 150 pF (100 %), 100 pF (80 %) \| \| \| \| Dla kabla 2 parowego \| K1 = 500 pF (100 %) \| \| \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 2 x 2 x 0.5 \| \| XC150102 \| \| \| 3 x 2 x 0.5 \| \| XC150103 \| \| \| 5 x 2 x 0.5 \| \| XC150104 \| \| \| 6 x 2 x 0.5 \| \| XC150105 \| \| \| 10 x 2 x 0.5 \| \| XC150106 \| \| \| 15 x 2 x 0.5 \| \| XC150108 \| \| \| 20 x 2 x 0.5 \| \| XC150109 \| \| \| 40 x 2 x 0.5 \| \| XC150112 \| \| \| 60 x 2 x 0.5 \| \| XC150114 \| \| \| 100 x 2 x 0.5 \| \| XC150115 \| \| Kable instalacyjne telefoniczne F-YAY Schrack Info ZALECENIA Do budowania systemów telefonicznych Schrack zaleca stosowanie kabli zgodnych z ÖVE - K35 / 1997. KONSTRUKCJA Żyla miedziana, jednodrutowa o średnicy 0,6 i 0,8 mm w izolacji z polichlorku winylu (PVC), żyły skręcone w pary a pary ułożone koncentrycznie w warstwach, ekran kabla w postaci folii aluminiowej z drucikiem uziemiającym, płaszczy zewnętrzny szary wykonany z polichlorku winylu (PVC). ZASTOSOWANIE W pomieszczeniach zamkniętych jako kabel instalacyjny dla systemów telekomunikacyjnych. Używany do łączenia centralnych punktów dystrybucyjnych z przełącznicami piętrowymi. ZAKRES TEMPERATUR Podczas układania: - 5°C do + 50°C Podczas eksploatacji: - 30°C do + 70°C \| OPIS \| 0,6 mm \| 0,8 mm \| \|-------------------------------------------\|--------\|--------\| \| Rezystancja pętli żył \| maks. \| 135,8 Ohm/km \| 73,2 Ohm/km \| \| Rezystancja izolacji żył \| min. \| 500 MOhm x km \| 500 MOhm x km \| \| Pojemność skuteczna par \| maks. \| 100 nF/km \| 100 nF/km \| \| Asymetria pojemności między parami na odcinku 100m przy 800Hz \| K9 \| 200 pF (100 %) \| 150 pF (80 %) \| \| Dla kabla 2 parowego \| K1 \| 500 pF (100 %) \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 2 x 2 x 0.6 \| \| XC150202 \| \| 3 x 2 x 0.6 \| \| XC150203 \| \| 5 x 2 x 0.6 \| \| XC150204 \| \| 6 x 2 x 0.6 \| \| XC150205 \| \| 10 x 2 x 0.6 \| \| XC150206 \| \| 15 x 2 x 0.6 \| \| XC150208 \| \| 20 x 2 x 0.6 \| \| XC150209 \| \| 25 x 2 x 0.6 \| \| XC150210 \| \| 30 x 2 x 0.6 \| \| XC150211 \| \| 40 x 2 x 0.6 \| \| XC150212 \| \| 50 x 2 x 0.6 \| \| XC150213 \| \| 60 x 2 x 0.6 \| \| XC150214 \| \| 100 x 2 x 0.6 \| \| XC150215 \| \| 2 x 2 x 0.8 \| \| XC150302 \| \| 3 x 2 x 0.8 \| \| XC150303 \| \| 5 x 2 x 0.8 \| \| XC150304 \| \| 6 x 2 x 0.8 \| \| XC150305 \| \| 10 x 2 x 0.8 \| \| XC150306 \| \| 20 x 2 x 0.8 \| \| XC150308 \| \| 30 x 2 x 0.8 \| \| XC150309 \| \| 40 x 2 x 0.8 \| \| XC150310 \| \| 50 x 2 x 0.8 \| \| XC150311 \| \| 100 x 2 x 0.8 \| \| XC150312 \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt no zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Okablowanie telefoniczne Kable instalacyjne telefoniczne J-Y(ST)Y Schrack Info ZALECENIA Do budowania systemów telefonicznych Schrack zaleca stosowanie kabli zgodnych z ÖVE - K35 / 1997 KONSTRUKCJA Żyla jednodrutowa z czystej miedzi, izolacja żyły wykonana z PVC, żyły skręcone w pary, pary skręcone razem, obwód foliowy wokół żył przewodu, ekran statyczny z laminowanej folii aluminiowej z miedzianym drucikiem uziemiającym, płaszcz zewnętrzny z PVC w kolorze szarym. ZASTOSOWANIE W pomieszczeniach zamkniętych jako kabel instalacyjny dla systemów telekomunikacyjnych i informatycznych. Używany do łączenia centralnych punktów dystrybucyjnych z przełącznicami piętrowymi. Ponadto kabel znajduje zastosowanie w systemach antywłamaniowych, przywódczych, kontroli dostępu i kontroli czasu pracy. Może być stosowany w suchych i wilgotnych pomieszczeniach, w instalacjach stałych, na i pod tynkiem. ZAKRES TEMPERATUR Podczas układania: - 5°C do + 50°C Podczas eksploatacji: - 30°C do + 70°C \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-----------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 2 x 2 x 0.6 \| \| XC150401 \| \| 3 x 2 x 0.6 \| \| XC150402 \| \| 4 x 2 x 0.6 \| \| XC150403 \| \| 5 x 2 x 0.6 \| \| XC150404 \| \| 6 x 2 x 0.6 \| \| XC150405 \| \| 10 x 2 x 0.6 \| \| XC150406 \| \| 12 x 2 x 0.6 \| \| XC150407 \| \| 20 x 2 x 0.6 \| \| XC150409 \| \| 30 x 2 x 0.6 \| \| XC150410 \| \| 40 x 2 x 0.6 \| \| XC150411 \| \| 50 x 2 x 0.6 \| \| XC150412 \| \| 60 x 2 x 0.6 \| \| XC150413 \| \| 100 x 2 x 0.6 \| \| XC150414 \| Rezystancja pętli żył maks. 130 Ohm/km Rezystancja izolacji żył min. 100 MΩhm x km Pojemność skuteczna par maks. 100 nF/km Asymetria pojemności między parami na odcinku 100m maks. 300 pF Kable instalacyjne telefoniczne J-Y(ST)Y Schrack Info ZALECENIA Do budowania systemów telefonicznych Schrack zaleca stosowanie kabli zgodnych z ÖVE - K35 / 1997. KONSTRUKCJA Żyla jednodrutowa z czystej miedzi, izolacja żył wykonana z PVC, żyły skręcone w pary, pary skręcone razem, obwód foliowy wokół żył przewodu, ekrany statyczny z laminowanej folii aluminiowej z międzianym drucikiem uziemiającym, płaszcz zewnętrzny z PVC w kolorze szarym. ZASTOSOWANIE W pomieszczeniach zamkniętych jako kabel instalacyjny dla systemów telekomunikacyjnych i informatycznych. Używany do łączenia centralnych punktów dystrybucyjnych z przełącznicami piętrowymi. Ponadto kabel znajduje zastosowanie w systemach antywłamaniowych, przywodawczych, kontroli dostępu i kontroli czasu pracy. Może być stosowany w suchych i wilgotnych pomieszczeniach, w instalacjach stałych, na i pod tynkiem. ZAKRES TEMPERATUR Podczas układania: - 5°C do + 50°C Podczas eksploatacji: - 30°C do + 70°C \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-----------------------\|------------\|---------\|---------\| \| 1 x 2 x 0.8 \| \| XC150501\| \| \| 2 x 2 x 0.8 \| \| XC150502\| \| \| 3 x 2 x 0.8 \| \| XC150503\| \| \| 4 x 2 x 0.8 \| \| XC150504\| \| \| 5 x 2 x 0.8 \| \| XC150505\| \| \| 6 x 2 x 0.8 \| \| XC150506\| \| \| 10 x 2 x 0.8 \| \| XC150507\| \| \| 20 x 2 x 0.8 \| \| XC150510\| \| \| 30 x 2 x 0.8 \| \| XC150511\| \| \| 40 x 2 x 0.8 \| \| XC150512\| \| \| 50 x 2 x 0.8 \| \| XC150513\| \| \| 60 x 2 x 0.8 \| \| XC150514\| \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Okablowanie telefoniczne Łączówki LSA do montażu na gniazdknik Schrack Info - System łączówek LSA do montażu na gniazdknik to kompletne rozwiązanie do realizacji systemów telefonicznych, zapewniające wysoką trwałość łączeniową. - W skład rozwiązania wchodzących gniazdek do montażu na płytę jak i do szaf 19 cali. - Gniazdek zapewnia stały odstęp listwa - listwa wynosząca 25 mm. - Do łączówek LSA przewidziano akcesoria w postaci nakledek opisowych, adapterów przyłączeniowych i obudów. - Ochrona przepięciowa może być instalowana na moduł LSA bez użycia dodatkowych akcesoriów. - Ze względów na przejrzystość instalacji, ochronę dostępu, trwałe osadzenie łączówki LSA, Schrack zaleca stosowanie gniazdknika typu HSTMON. DANE TECHNICZNE Warunki klimatyczne: otoczenie suche lub wilgotne, bez kondensacji pary Zakres temperatur, składowanie: Od -40° do +90°C (od +40° do +194°F) Zakres temperatur, pracy: Od -20° do +80°C (od +4° do +176°F) PARAMETRY MECHANICZNE Moduł przyłączeniowy ze stykami LSA do zarabiania miedzianych kabli telefonicznych poprzez śrącne połączenie zaciskowe zgodnie z IEC 352-4 część 4 / DIN 41 611-6-C-EL-CL, specyfikacja przewodów (przekrój): - Żyły typu drut, zarobienie 1 żyły: od 0,40 do 0,80¹ mm, od AWG 26 do 20 - Żyły typu drut, zarobienie 2 żył o tej samej średnicy i tym samym typie: od 0,40 do 0,65 mm, od AWG 26 do 22 - Limka odcinowana przy zarobieniu pojedynczym: od 7x0,12 do 0,32 mm, od AWG 28 do 20 Inne przewody skręcone na zapytanie: - Średnica zewnętrzna izolacji (izolacja PVC i PE): nie skręcone 0,70 do 1,60 mm - Połączenia specjalne: 1,60 do 2,70 mm ) - Liczba połączeń zaciskowych żył na pin: maks. 2 POWTARZALNOŚĆ ŁĄCZENIA Podczas przyłączenia przewodów skręconych lub przewodów jednolitych 0,40...0,65 mm: 200 x Podczas przyłączenia przewodów jednolitych 0,80 mm: 50 x CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁOWA Elementy z tworzywa sztucznego: PBT Painość: zgodnie z UL 94 V-0 Sprzęzyny stykowe: Mosiądz specjalny, poszerzany w obszarze zestyków warstwą ≥ 5 µm ) Po podłączeniu przewodu o średnicy = 0,65 mm, brak możliwości ponownego zastosowania dla przewodów o mniejszych średnicach! ) Możliwość dostawy wyposażenia specjalnego dla grubych przewodów izolowanych WARTOŚCI ELEKTRYCZNE (PO CZTERODNIOWYM SKŁADOWANIU W STAŁYM KLIJMACIE, PRZY +40° C / 104° F I 93% WILGOTNOŚCI WZGLĘDNEJ) Rezystancja izolacji żył: ≥ 5 x 104 MOhm Odporność na napięcie przenienne: 2 kVeff Odporność na napięcie udarowe (1,2/50 µs): 3,6 kV Dopuszczalne obciążenie prądem udarowym zestysku LSA: odpowiada obciążalności prądowej podłączonych żył Dopuszczalne obciążenie prądem udarowym łączówki łącznej: 10 kA (przy średnicy przewodu ≥ 0,6 mm) Dopuszczalne obciążenie prądem udarowym łączówki rozłącznej: 5 kA Dopuszczalne obciążenie prądem udarowym łączówki łącznej [8/20 µs]: 5 kA REZYSTANCJA STYKÓW Typowe: 1 mOhm Gwarantowane: ≤ 2,5 mOhm Rezystancja łączna wraz z przewag odłącznikową: ≤ 10 mOhm PARAMETRY TRANSMISYWNE Moduły przyłączeniowe LSA nadają się do następujących zastosowań komunikacyjnych: - Analogowe i cyfrowe usługi telefoniczne - Ethernet [10BaseT] z prędkością 10 Mbit/s - Token Ring z prędkością 4 lub 16Mbit/s - TPDDI z prędkością 100 Mbit/s - Inne usługi komunikacyjne i przesyłu danych Moduły przyłączeniowe LSA pozwalają na zastosowanie nieekranowanych i ekranowanych kabli 2- i 4-parowych. Łączówka LSA łącza 2/10, 10 par, na gniazdku Schrack Info Łączówki łączone są używane do zarabiania 10 par (dwużyłowych) kabli telefonicznych. Pary w łączówce usytuowane są jedna nad drugą w sposób stały i nie mogą być od siebie oddzielone (zapewniają stałe połączenie między stroną kablową i krosową). Przerwa pomiędzy stykami służy do pomiarów i testów lub do podłączania magazynów z ochroną przepięciową. - Przeznaczone do gniazdek montażowych. - Z nadrukiem 1...0 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Łączówka 10 parowa, LSA, nierozłączna, na gniazdku \| \| \| HSTMANSCO \| Łączówka LSA rozłączna 2/10, 10 par, na gniazdku Schrack Info Łączówki rozłączne są używane do zarabiania 10 par (dwużyłowych) kabli telefonicznych. Pary w łączówce usytuowane są jedna nad druga, w normalnej fazie pracy stykają się ze sobą i mogą być oddzielone za pomocą zatyczki (nie jest załączona, należy zamówić oddzielnie). Przerwa pomiędzy stykami przeznaczona jest do podłączania magazynów z ochroną przepięciową. - Przeznaczone do gniazdek montażowych. - Z nadrukiem 1...0 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Łączówka 10 parowa, LSA, rozłączna, na gniazdku \| \| \| HSTMTRENO \| Łączówka LSA uziemiająca 2/38, na gniazdku Schrack Info Do podłączania przewodów uziemiających (wszystkie piny przyłączeniowe są połączone ze sobą) wielożyłowych kabli telefonicznych. - Przeznaczone do gniazdek montażowych. - Wszystkie styki zmostkowane z przyłączem uziemiającym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Łączówka 10 parowa, LSA, uziemiająca, na gniazdku \| \| \| HSTMERDDO \| Okablowanie telefoniczne Adapter przyłączeniowy do łączówek LSA, na gniazdko Schrack Info 10 pinowy zacisk śrubowy do łączówki rozłącznej - Łączówka rozłączna połączona z 20 przyłączami śrubowymi dla kabli o średnicy żył do 2,5 mm² po stronie krosowania. - Ze stykiem ochronnym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter łączeniowy z zaciskiem śrubowym \| \| \| HSTMANADA0 \| Nakładki opisowe uchylne Schrack Info Służą do opisywania poszczególnych przewodów w łączówce, charakteryzują się montażem wtykowym. - Montaż na łączówce lub magazynie odgromników. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Tabliczka opisowa, uchylna \| \| \| HSTZSCHK \| Nakładki opisowe stałe na gniazdko Schrack Info Używana do oznaczania etykietami pojedynczych łączówek lub bloku łączówek. - Montowana bezpośrednio na gnieźdzu. - Bez nadruków. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Tabliczka opisowa, stała \| \| \| HSTZSCHM \| Gniazdkiki do modułów LSA 2/10 Schrack Info Gniazdkiki (listwy montażowe) służą do mocowania wszystkich rodzajów łączówek, składają się z łatwo demontowanych części. Odstęp listwa – listwa wynosi 25 mm. Gniazdkiki montażowe dostępne są w głębokościach 30 i 50 mm. Na zapytanie oferujemy odstęp między listwami w wymiarze 22,5 i 27,5 mm. Możliwa jest również głębokość 22 mm. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Gniazdkik dla 3 łączówek LSA, o głębokości 30mm \| \| \| HSTMON303 \| \| Gniazdkik dla 5 łączówek LSA, o głębokości 30mm \| \| \| HSTMON305 \| \| Gniazdkik dla 10 łączówek LSA, o głębokości 30mm \| \| \| HSTMON310 \| \| Gniazdkik dla 10 łączówek LSA, o głębokości 50mm \| \| \| HSTMON510 \| 19'' gniazdkik do modułów LSA 2/10 Schrack Info Gniazdkik dla 15 (3x5) modułów LSA 2/10, do montażu 19''. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' gniazdkik do 15 modułów LSA 2/10, 3U \| \| \| HSTM19ZOL \| Obudowa natynkowa typu BOX I dla 30 par Schrack Info Obudowy natynkowe dla 3 łączówek LSA standardowo wyposażone w rygiel bądź zamek. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obudowa natynkowa, 30 parowa, z rygiem \| \| \| HSTMBOX1V \| \| Obudowa natynkowa, 30 parowa, z zamkiem \| \| \| HSTMBOX1L \| ## Okablowanie telefoniczne ### Obudowa natynkowa typu BOX II dla 50 par Schrack Info Obudowy natynkowe dla 5 łączówek LSA standardowo wyposażone w rygiel bądź zamek. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obudowa natynkowa, 50 parowa, z rygiem \| \| \| HSTMBOX2V \| \| Obudowa natynkowa, 50 parowa, z zamkiem \| \| \| HSTMBOX2L \| ### Obudowa natynkowa typu BOX III dla 100 par Schrack Info Obudowy natynkowe dla 10 łączówek LSA standardowo wyposażone w rygiel bądź zamek. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obudowa natynkowa, 100 parowa, z rygiem \| \| \| HSTMBOX3V \| \| Obudowa natynkowa, 100 parowa, z zamkiem \| \| \| HSTMBOX3L \| ### Obudowa natynkowa typu BOX IV dla 300 par Schrack Info** Obudowy natynkowe dla 30 (2 x 15) łączówek LSA standardowo wyposażone w rygiel bądź zamek. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obudowa natynkowa, 300 parowa, z rygiem \| \| \| HSTMBOX4V \| \| Obudowa natynkowa, 300 parowa, z zamkiem \| \| \| HSTMBOX4L \| Obudowa natynkowa stalowa IP42, VKA2 z gniazdkiem Schrack Info - Wymiary 200x330x100 mm. - 100 par (gniezdnik 1x10). - Kolor biały, RAL9016. - Możliwość zastosowania ochrony przeciwprzepięciowej. - Stopień ochrony IP42. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Telefoniczna przełącznica metalowa 100 par, z gniazdkami, IP42 \| \| \| HSTMVKA02 \| Obudowa natynkowa stalowa IP42, VKA4 z gniazdkiem Schrack Info - Wymiary 330x330x100 mm. - 140 par (gniezdnik 2x7). - Kolor biały, RAL9016. - Możliwość zastosowania ochrony przeciwprzepięciowej. - Stopień ochrony IP42. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Telefoniczna przełącznica metalowa 140 par, z gniazdkami, IP42 \| \| \| HSTMVKA04 \| Obudowa natynkowa stalowa IP42, VKA8 z gniazdkiem Schrack Info - Wymiary 330x550x100 mm. - 280 par (gniezdnik 2x14). - Kolor biały, RAL9016. - Możliwość zastosowania ochrony przeciwprzepięciowej. - Stopień ochrony IP42. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Telefoniczna przełącznica metalowa 280 par, z gniazdkami, IP42 \| \| \| HSTMVKA08 \| Okablowanie telefoniczne Obudowa natynkowa stalowa IP42, VKA12 z gniezdnikiem Schrack Info - Wymiary 550x550x100 mm. - 420 par (gniezdnik 3x14). - Kolor biały, RAL9016. - Możliwość zastosowania ochrony przeciwprzepięciowej. - Stopień ochrony IP42. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Telefoniczna przełącznica metalowa 420 par, z gniezdzkami, IP42 \| \| \| HSTMVKA12 \| Szafy naścienne z gniezdnikami do łączówek LSA Schrack Info - Zamkane szafy z blachy stalowej, z zamkiem przystosowanym do wkładek półcylindrycznych. - Wprowadzenie kabli od góry i od dołu poprzez przepust szczotkowy. - Kolor jasno szary RAL7035. - Stopień ochrony IP40. - Zestaw doszczelniający do IP54 dostępny jest jako akcesorium. \| Typ szafy \| Liczba rzędów \| Wymiar zewnętrzny, SxWxG w mm \| Liczba slotów modułowych \| Pojemność (w parach) przy odstępie między łączówkami 25 mm \| \|-------------\|---------------\|-------------------------------\|--------------------------\|----------------------------------------------------------\| \| HSTMWVL010 \| 1 \| 400x600x230 \| 1x12 \| 1x100 \| \| HSTMWVL020 \| 2 \| 600x600x230 \| 2x12 \| 2x100 \| \| HSTMWVL050 \| 2 \| 600x800x230 \| 2x26 \| 2x250 \| \| HSTMWVL070 \| 2 \| 600x1200x220 \| 3x36 \| 2x350 \| \| HSTMWVL105 \| 3 \| 800x1300x220 \| 3x36 \| 3x350 \| \| HSTMWVL135 \| 3 \| 800x1300x220 \| 3x46 \| 3x450 \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Telefoniczna przełącznica ścienna 1x100 par, z gniezdzkami \| \| \| HSTMWVL010 \| \| Telefoniczna przełącznica ścienna 2x100 par, z gniezdzkami \| \| \| HSTMWVL020 \| \| Telefoniczna przełącznica ścienna 2x250 par, z gniezdzkami \| \| \| HSTMWVL050 \| \| Telefoniczna przełącznica ścienna 2x350 par, z gniezdzkami \| \| \| HSTMWVL070 \| \| Telefoniczna przełącznica ścienna 3x350 par, z gniezdzkami \| \| \| HSTMWVL105 \| \| Telefoniczna przełącznica ścienna 3x450 par, z gniezdzkami \| \| \| HSTMWVL135 \| ## Okablowanie telefoniczne ### Wkładы uszczelniające IP54 do szaf telefonicznych naściennych \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zestaw IP54 dla HSTMWVL010 \| \| \| HSTMWVIP01 \| \| Zestaw IP54 dla HSTMWVL020 \| \| \| HSTMWVIP02 \| \| Zestaw IP54 dla HSTMWVL105/135 \| \| \| HSTMWVIP03 \| \| Zestaw IP54 dla HSTMWVL300 \| \| \| HSTMWVIP06 \| ### Szafy stojące z gniazdnikami do łączówek LSA #### Schrack Info - Szafy z demontowanymi ścianami bocznymi. - Możliwość ustawiania w szeregu. - Z zamkiem przystosowanym do wkładek półcylindrycznych. - Wprowadzenie kabli od góry poprzez przepust gumowy i od dołu poprzez płytę podłogową. - Kolor jasnoszary RAL7035. - Stopień ochrony IP54 (przy wprowadzaniu kabli od dołu), w przeciwnym razie stopień ochrony IP40. - Zestaw doposażeniowy IP54 konieczny tylko w przypadku wprowadzania kabli od góry. \| Typ szafy \| Liczba rzędów \| Wymiar zewnętrzny, SxWxG w mm \| Liczba slotów modułowych \| Pojemność (w parach) przy odstępie między łączówkami 25 mm \| \|-----------\|---------------\|-------------------------------\|--------------------------\|----------------------------------------------------------\| \| HSTMSVL120\| 2 \| 600x2000x400 \| 2x62 \| 2x600 \| \| HSTMSVL180\| 3 \| 800x2000x400 \| 3x62 \| 3x600 \| \| HSTMSVL240\| 4 \| 1000x2000x400 \| 4x62 \| 4x600 \| \| HSTMSVL300\| 5 \| 1200x2000x400 \| 5x62 \| 5x600 \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Telefoniczna przełącznica stojąca 2x600 par, z gniazdnikami \| \| \| HSTMSVL120 \| \| Telefoniczna przełącznica stojąca 3x600 par, z gniazdnikami \| \| \| HSTMSVL180 \| \| Telefoniczna przełącznica stojąca 4x600 par, z gniazdnikami \| \| \| HSTMSVL240 \| \| Telefoniczna przełącznica stojąca 5x600 par, z gniazdnikami \| \| \| HSTMSVL300 \| ## Okablowanie telefoniczne ### Cokoły do szaf stojących \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Cokół do HSTMSVL120, 100 mm \| \| \| HSTSO1210 \| \| Cokół do HSTMSVL120, 200 mm \| \| \| HSTSO1220 \| \| Cokół do HSTMSVL180, 100 mm \| \| \| HSTSO1810 \| \| Cokół do HSTMSVL180, 200 mm \| \| \| HSTSO1820 \| \| Cokół do HSTMSVL240, 100 mm \| \| \| HSTSO2410 \| \| Cokół do HSTMSVL240, 200 mm \| \| \| HSTSO2420 \| \| Cokół do HSTMSVL300, 100 mm \| \| \| HSTSO3010 \| \| Cokół do HSTMSVL300, 200 mm \| \| \| HSTSO3020 \| Łączówki LSA na pręt montażowy Schrack Info - System łączówek LSA do montażu na pręt okrągły to kompletnie rozwiązanie do realizacji systemów telefonicznych, zapewniające wysoką trwałość łączeniową. - W skład rozwiązania wchodzą pręty okrągłe, uchwytu do prętów do montażu na płytę jak i do szaf 19 cali. - Uchwytu zapewniają rozstaw 25 lub 27,5 mm, odległość listwa – listwa jest regulowana. W celu prawidłowego montażu należy stosować nakładki dystansowe. - Do łączówek LSA na pręt przewidziano akcesoria w postaci nakledek opisowych, adapterów przyłączeniowych i obudów. - Ochrona przepięciowa może być instalowana na moduł LSA, jako akcesorium należy użyć 2 sztuk zacisku styku uziemiającego. DANE TECHNICZNE Warunki klimatyczne: otoczenie suche lub wilgotne, bez kondensacji pary Zakres temperatur, składowanie Od -40° do +90°C (od +40° do + 194°F) Zakres temperatur, praca Od -20° do +80°C (od +4° do + 176°F) PARAMETRY MECHANICZNE Moduł przyłączeniowy ze stykami LSA do zarabiania miedzianych kabli telefonicznych poprzez trącą połączenie zaciskowe zgodnie z IEC 352-4 część 4 i DIN 41 611-6-C-EL-CL, specyfikacja przewodów (przekrój) Żyle typu drut, zarabienie 1 żyły od 0,40 do 0,801 mm, od AWG 26 do 20 Żyle typu drut, zarabienie 2 żył o tej samej średnicy i tym samym typie od 0,40 do 0,65 mm, od AWG 26 do 22 Linka oczynowana przy zarabieniu pojedynczym od 7x0,12 do 0,32 mm, od AWG 28 do 20 Inne przewody skręcone na zapyłanie Średnica zewnętrzna (izolacja PVC i PE) nie skręcane 0,70 do 1,60 mm Połączenie specjalne 1,60 do 2,70 mm ) Liczba podłączanych żył na pin maks. 2 POWTARZALNOŚĆ ŁĄCZENIA Podczas przyłączania przewodów skręconych lub przewodów jednolitych 0,40...0,65 mm 200 x Podczas przyłączania przewodów jednolitych 0,80 mm 50 x CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁOWA Elementy z tworzywa sztucznego PBT Pałność zgodnie z UL 94 V-0 Sprężyny stykowe Mosiądz specjalny, posrebrzany w obszarze zestyków warstwą ≥ 5 μm ) Po podłączeniu przewodu o średnicy = 0,65 mm, brak możliwości ponownego zastosowania dla przewodów o mniejszych średnicach! ) Możliwość dostawy wyposażenia specjalnego dla grubych przewodów izolowanych WARTOSCI ELEKTRYCZNE [PO CZTERODNIOWYM SKIADOWANIU W STALYM KLIMACIE, PRZY +40° C / 104° F I 93% WILGOTNOŚCI WZGLĘDNEJ] Rezystancja izolacji żył ≥ 5 x 104 MOhm Odporność na napięcie przemienné 2 kVeff Odporność na napięcie udarowe (1,2/50 μs) 3,6 kV Dopuszczalne obciążenie prądem ударowym zestiku LSA odpowiada obciążalności prądowej podłączonych żył Dopuszczalne obciążenie prądem ударowym łączówki łącznej 10 kA (przy średnicy przewodu ≥ 0,6 mm) Dopuszczalne obciążenie prądem ударowym łączówki rozłącznej 5 kA Dopuszczalne obciążenie prądem ударowym łączówki łącznej (8/20 μs) 5 kA REZYSTANCJA STYKÓW Typowo 1 mOhm Gwarantowane ≤ 2,5 mOhm Rezystancja łaczna wraz z przewią odłącznikową ≤ 10 mOhm PARAMETRY TRANSMISYJNE Moduły przyłączeniowe LSA nadają się do następujących zastosowań komunikacyjnych - Analogowe i cyfrowe usługi telefoniczne - Ethernet [10BaseT] z prędkością 10 Mbit/s - Token Ring z prędkością 4 lub 16Mbit/s - TPDDI z prędkością 100 Mbit/s - Inne usługi komunikacyjne i przesyłu danych Moduły przyłączeniowe LSA pozwalają na zastosowanie nieekranowanych i ekranowanych kabli 2- i 4-parowych. Okablowanie telefoniczne Łączówka LSA łączna 2/10, 10 par, na pręt montażowy Schrack Info Łączówki łączne są używane do zarabiania 10 par (dwużyłowych) kabli telefonicznych. Pary w łączówce usytuowane są jedna nad drugą w sposób stały i nie mogą być od siebie oddzielone (zapewniają stałe połączenie między stroną kablową i krosową). Przerwa pomiędzy stykami służy do pomiarów i testów lub do podłączania magazynów z ochroną przepięciową. - Przeznaczone do prętów okrągłych. - Z nadrukiem 1...0 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Łączówka LSA łączna do montażu na pręt, 2/10, 10 par \| HSTRANSCO \| Łączówka LSA rozłączna 2/10, 10 par, na pręt montażowy Schrack Info Łączówki rozłączne są używane do zarabiania 10 par (dwużyłowych) kabli telefonicznych. Pary w łączówce usytuowane są jedna nad drugą, w normalnej fazie pracy stykają się ze sobą i mogą być oddzielone za pomocą zatyczki (nie jest załączona, należy zamówić oddzielnie). Przerwa pomiędzy stykami przeznaczona jest do podłączania magazynów z ochroną przepięciową. - Przeznaczone do prętów okrągłych. - Z nadrukiem 1...0 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Łączówka LSA rozłączna do montażu na pręt, 2/10, 10 par \| HSTRTRENO \| Łączówka LSA uziemiająca 2/38, na pręt montażowy Schrack Info Do podłączania przewodów uziemiających (wszystkie piny przyłączeniowe są połączone ze sobą) wielożyłowych kabli telefonicznych. - Przeznaczone do prętów okrągłych. - Wszystkie styki zmontowane z przyłączeniem uziemiającym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Łączówka LSA uziemiająca do montażu na pręt, 2/38 \| HSTRERDDO \| Adapter przyłączeniowy do łączówek LSA na pręt montażowy Schrack Info 10 pinowy zacisk śrubowy do łączówki rozłącznej, przeznaczony do prętów okrągłych - Łączówka rozłączna połączona z 20 przyłączami śrubowymi dla kabli o średnicy żył do 2,5 mm² po stronie krosowania. - Ze stykiem ochronnym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Zaciski śrubowe do łączówek LSA, do montażu na pręt \| \| \| HSTRANADA0 \| Nakładka opisowa uchylna do łączówek LSA na pręt montażowy Schrack Info Służy do opisywania poszczególnych przewodów w łączówce, charakteryzuje się montażem wtykowym. - Montaż na łączówce lub magazynie odgromników \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Tabliczka opisowa, uchylna \| \| \| HSTZSCHK \| Nakładki opisowe stałe na pręt montażowy Schrack Info Używana do oznaczania etykietami pojedynczych łączówek lub bloku łączówek. - Montowana bezpośrednio na pręt. - Bez nadruków. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Etykieta opisowa, mocowanie do pręta \| \| \| HSTRSCHM \| Okablowanie telefoniczne Uchwyty do prętów montażowych Schrack Info Służą jako wspornik dla prętów. W celu prawidłowego montażu, w zależności od długości pręta należy użyć 2 lub 4 uchwytów. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Uchwyt do prętów okrągłych, rozstaw 58 mm \| \| \| HSTRSTH58 \| \| Uchwyt do prętów okrągłych, rozstaw 86 mm \| \| \| HSTRSTH86 \| Pręty montażowe ze stali nierdzewnej Schrack Info Umożliwia montaż łączówek LSA na pręty. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Pręt okrągły do montażu łączówek, 200 par \| \| \| HSTRSM200 \| \| Pręt okrągły do montażu łączówek, 300 par \| \| \| HSTRSM300 \| \| Pręt okrągły do montażu łączówek, 400 par \| \| \| HSTRSM400 \| \| Pręt okrągły do montażu łączówek, 500 par \| \| \| HSTRSM500 \| \| Pręt okrągły do montażu łączówek, 600 par \| \| \| HSTRSM600 \| 19'' uchwyt do modułów LSA 2/10 na pręt montażowy Schrack Info - Dostępny w kolorze jasno szarym RAL7035 - Wypośażyony w 2 pręty stalowe o średnicy 12 mm. - Umożliwia montaż 15 modułów LSA 2/10 - Wypośażyony w nakrętki klatkowe i śruby montażowe M6 - Zaciśk PE - Wejście kabli od tyłu. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' uchwyt na 15 łączówek montowanych na pręt, 3U \| \| \| HSTR19ZOL \| Uchwyt dystansujący Schrack Info - Zapewnia prawidłową odległość między modułami LSA do montażu na pręt. - Gwarantuje dystans 2,5 mm. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Dystans 2,5mm dla mocowania łączówek na pręt \| \| \| HSTZDI25 \| Adapter na szynę TH35 Schrack Info - Umożliwia montaż modułów LSA na szynę TH35. Pasuje tylko do łączówek z montażem na pręt. Na jedną łączówkę należy zastosować 2 sztuki adapterów montażowych. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter na szynę TH35 do łączówek do montażu na pręt \| \| \| HSTRHSA \| Adapter na szynę TH35, metalowy, śruby M5 Schrack Info - Umożliwia instalację uchwytów montażowych do prętów lub gniezdników HSTMON na szynie TH35 za pomocą do śrub. W przypadku instalacji ochrony przepięciowej, jako akcesorium należy użyć 2 sztuk zacisku styku uziemiającego. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter na szynę TH35 do HSTMONxxx \| \| \| HSTMHSA \| Okablowanie telefoniczne Obudowa natynkowa stalowa IP42, VKA2 z prętami montażowymi Schrack Info - Wymiary: 200x330x100 mm. - 70 par (1x7 łączówek na pręt). - Kolor biały, RAL9016. - Możliwość zastosowania ochrony przeciwprzepięciowej. - Stopień ochrony IP42. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Telefoniczna rozdzielnicza naścienna, 100 par, mocowanie na pręt \| \| \| HSTRVKA02 \| Obudowa natynkowa stalowa IP42, VKA4 z prętami montażowymi Schrack Info - Wymiary: 330x330x100 mm. - 120 par (1x12 łączówek na pręt). - Kolor biały, RAL9016. - Możliwość zastosowania ochrony przeciwprzepięciowej. - Stopień ochrony IP42. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Telefoniczna rozdzielnicza naścienna, 140 par, mocowanie na pręt \| \| \| HSTRVKA04 \| Obudowa natynkowa stalowa IP42, VKA8 z prętami montażowymi Schrack Info - Wymiary: 330x550x100 mm. - 240 par (2x12 łączówek na pręt). - Kolor biały, RAL9016. - Możliwość zastosowania ochrony przeciwprzepięciowej. - Stopień ochrony IP42. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Telefoniczna rozdzielnicza naścienna, 280 par, mocowanie na pręt \| \| \| HSTRVKA08 \| Obudowa natynkowa stalowa IP42, VKA12 z prętami montażowymi Schrack Info - Wymiary: 550x550x100 mm. - 400 par (2x20 łączówek na pręt). - Kolor biały, RAL9016. - Możliwość zastosowania ochrony przeciwprzepięciowej. - Stopień ochrony IP42. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Telefoniczna rozdzielnicza naścienna, 420 par, mocowanie na pręt \| \| \| HSTRYKA12 \| Magazynki bezpieczników na łączówki LSA 2/10, forma H Schrack Info - Magazynek 2/10. - Do bezpiecznika 8x6 mm. - Odprowadzany prąd ударowy 5A/5kA. - Na zapytanie dostępny także dla 90V. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Magazyn bezpiecznikowy, forma H, niewyposażony \| \| \| HSTUSPHO \| \| Magazyn bezpiecznikowy, forma H, wyposażony w 20 sztuk bezpieczników o wymiarze 8x6 mm, 230V \| \| \| HSTUSPH1 \| Magazynki bezpieczników na łączówki LSA 2/10, forma F Schrack Info - Magazynek 2/10. - Do bezpiecznika 8x20 mm. - Odprowadzany prąd ударowy 5A/5kA. - Na zapytanie dostępny także dla 90V. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Magazyn bezpiecznikowy, forma F, wyposażony w 10 sztuk bezpieczników o wymiarze 8x20 mm, 230V \| \| \| HSTUSPF1 \| Okablowanie telefoniczne Profilowany zacisk styku uziemiającego Schrack Info - Do wprowadzenia uziemienia podczas montażu na pręcie okrągłym. - Na jeden magazyn potrzebne są 2 sztuki. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Profilowany zacisk styku uziemiającego \| \| \| HSTUSPPE\| Przezroczysta osłona magazynku bezpieczników \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Pokrywa magazynu bezpieczników HSTUSPH1, przezroczysta \| \| \| HSTUSPMA\| Bezpieczniki gazowe, prąd ударowy 5A/5kA, 8x6 mm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Bezpiecznik 8x6 mm, 230V, forma H \| \| \| HSTUSP8623\| \| Bezpiecznik 8x6 mm, 90V, forma H \| \| \| HSTUSP8609\| Bezpieczniki gazowe, prąd udarowy 5A/5kA, 8x20 mm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Bezpiecznik gazowy 8x20 mm, 230V, forma F \| \| \| HSTUSP8223 \| \| Bezpiecznik gazowy 8x20 mm, 90V, forma F \| \| \| HSTUSP8209 \| Szyna uziemiająca do łączówek 2/10 Schrack Info Jako połączenie uziemiające pomiędzy wtyczką ochrony przeciwprzepięciowej, a gnieźdzeniem lub montażowym prętem okrągłym (w przypadku pręta okrągłego w połączeniu z zaciskami styków uziemiających HSTUSPPE). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szyna uziemiająca do łączówek LSA, 2/10 \| \| \| HSTUSPES \| Wtyczki rozdzielające 1 parowe Schrack Info Do blokowania jednej pary w łączówkach rozłocznych LSA. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wtyk rozdzielający 1 parowy, czerwony \| \| \| HSTZTRENR \| \| Wtyk rozdzielający 1 parowy, biały \| \| \| HSTZTRENW \| Okablowanie telefoniczne Listwa rozdzielająca 10 parowa Schrack Info Wtyczka rozdzielająca 10 parowa pozwala na rozłączenie 10 połączeń w łączówce rozłącznej LSA w celu zablokowania linii. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Rozdzielacz 10 par w łączówkach typu LSA 2/10 \| \| \| HSTZTREN1 \| Wtyczki mostkujące Schrack Info Do mostkowania przez wełknięcie w styk środkowy łączówki łącznej lub rozłącznej 2/10. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Mostek telefoniczny dla 1 pary \| \| \| HSTZBRO1 \| \| Mostek telefoniczny dla 10 par \| \| \| HSTZBR10 \| Przewód testowy 2/2 2-polowy Schrack Info - Z dwoma gniazdami 4 mm do wtyków typu "banan" - Do równoległego włączenia. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Przewód testowy 2/2 z 2 wtykami typu MiniJack, 0,5m \| \| \| HSTZPSB205 \| ## Okablowanie telefoniczne ### Przewód testowy 2/4 4-polowy Schrack Info - Z czterema gniazdami 4 mm do wtyków typu "banan" - Rozdzielający połączenie. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Przewód testowy 2/4 z 4 wtykami typu Minijack, 0,5m \| \| \| HSTZPSB405 \| ### Przewody połączeniowe YV Schrack Info Do wykonywania połączeń wewnątrz telekomunikacyjnych punktów rozdzielczych. #### PARAMETRY ELEKTRYCZNE \| PARAMETR \| Wartość \| \|-----------------------------------------------\|------------------\| \| Rezystancja pojedynczej żyły, maks. \| 64 Ohm/km \| \| Rezystancja kabla wielodrutowego, maks. \| 66 Ohm/km \| \| Rezystancja izolacji żył \| min. 200 MOhm x km \| \| Napięcie testowe (wartość skuteczna) \| 2500 V \| \| Napięcie zasilające (wartość szczytowa) \| 900 V \| #### KONSTRUKCJA - Żyła miedziana, ocynkowana, ø 0,5 mm - Izolacja z PVC - Wersja z wielodrutową ze spletem otwartym #### OZNACZENIE TYPU - Żyła miedziana, ocynkowana: "V" - Izolacja z PVC: "Y" #### OPAKOWANIA - OPAK. = 100m na bębnie plastikowym - Liczba drutów x ø drutu/ø drutu z izolacją 2x0,5/0,9 mm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Przewód połączeniowy telefoniczny YV 2x0.5/0.9, czerwono-niebieski \| \| \| HSTKYV25RB \| \| Przewód połączeniowy telefoniczny YV 2x0.5/0.9, biało-zielony \| \| \| HSTKYV25WU \| \| Przewód połączeniowy telefoniczny YV 2x0.5/0.9, biało-żółty \| \| \| HSTKYV25WY \| \| Przewód połączeniowy telefoniczny YV 2x0.5/0.9, biało-czarny \| \| \| HSTKYV25WB \| \| Przewód połączeniowy telefoniczny YV 2x0.5/0.9, biało-czerwony \| \| \| HSTKYV25WR \| \| Przewód połączeniowy telefoniczny YV 2x0.5/0.9, biało-czarny \| \| \| HSTKYV25WS \| \| Przewód połączeniowy telefoniczny YV 2x0.5/0.9, biało-różowy \| \| \| HSTKYV25WO \| \| Przewód połączeniowy telefoniczny YV 2x0.5/0.9, czarno-czerwony \| \| \| HSTKYV25SR \| A man and a woman are looking at a computer screen together, smiling and pointing at something on the screen. Urządzenia pomiarowe Spis treści Testery kablowe i mierniki do certyfikacji sieci WireXpert ........... Strona 224 Fluke DSX-5000 CableAnalyzer™ .................................................. Strona 225 Usługi wypożyczania sprzętu pomiarowego ................................. Strona 225 TESTER KABLOWY DSX-5000 Urządzenia pomiarowe SCHRACK TECHNIK służy wsparciem dla swoich klientów w zakresie certyfikacji okablowania, wyszukiwaniu awarii i usterek, a także odbiorze zainstalowanego systemu. W swej ofercie posiadamy zarówno łatwy w obsłudze tester okablowania, którego nie może zabraknąć na wyposażeniu żadnego instalatora sieci komputerowych, a także wysoce zaawansowany technicznie analizator FLUKE DSX-5000. W naszych biurach, świadczymy usługi wypożyczenia sprzętu do testowania i certyfikacji okablowania strukturalnego. Urządzenia pomiarowe Tester kablowy kwalifikujący Schrack Info Miernik okablowania NetXpert 1400 jest kompletnym rozwiązaniem pozwalającym na weryfikację konfiguracji sieci oraz rozwiązywania problemów z siecią. Testuje i dokumentuje okablowanie transmisji danych z maksymalną prędkością do 1 Gbit/s. \| nr produktu \| Tester okablowania Qualifier \| Test okablowania: skrzyżowanie pary, przerwa, zwarcie \| Długość Pomiar \| Stosunek sygnału do szumu \| Rozrzut opóźnienia \| Rozpoznanie sieci Ethernet i wyświetlanie prędkości przesyłu danych \| DHCP test \| Współczynnik błędnych bitów Test \| Trace Route \| \|--------------\|-----------------------------\|--------------------------------------------------------\|----------------\|--------------------------\|------------------\|-----------------------------------------------------------------\|-----------\|---------------------------------\|------------\| \| HMSNX1400- \| NetXpert 1400 \| X \| X \| X \| X \| X \| X \| X \| X \| OPIS NetXpert 1400 LAN Cable Qualifier, aktywny pomiar sieci o wydajności do 1 Gbit/s, PoE test, PDF raport DOSTĘPNOŚĆ STORE NR KAT. HMSNX1400 Miernik certyfikacyjny okablowania strukturalnego Schrack Info Miernik certyfikacyjny okablowania strukturalnego WireXpert 4500 / WireXpert 500 jest urządzeniem umożliwiającym profesjonalne wykonanie pomiarów oraz certyfikację okablowania klasy Fx, E. Oprogramowanie na PC "REPORT XPERT" ułatwia zarządzanie pomiarami i generowanie profesjonalnych raportów pomiarowych. \| nr produktu \| Tester certyfikacyjny sieci miedzianych \| Test okablowania: skrzyżowanie pary, przerwa, zwarcie \| Długość Pomiar \| HF Pomiar \| Rozrzut opóźnienia \| Pomiary w oparciu o: norma \| \|--------------\|----------------------------------------\|--------------------------------------------------------\|----------------\|-----------\|------------------\|----------------------------\| \| HMSWX500- \| WireXpert 500 \| X \| X \| X \| X \| EN 50173 (Europejska) \| \| HMSWX4500- \| WireXpert 4500 \| X \| X \| X \| X \| ISO/IEC 11801 (Międzynarodowa) \| \| \| \| \| \| \| \| ANSI/TIA 568 (Amerykańska) \| Podstawowa specyfikacja \| nr produktu \| Tester certyfikacyjny sieci miedzianych \| Test certyfikacyjny: ISO/IEC 11801, EN50173 \| Test certyfikacyjny TIA 568-C2 \| Częstotliwość Zakres \| Pomiar Dokładność \| Błędy Lokalizacja \| Czas pomiaru Klasa E \| Możliwość rozszerzenia o moduł pomiarów światłowodowych \| \|--------------\|----------------------------------------\|---------------------------------------------\|-------------------------------\|---------------------\|------------------\|------------------\|----------------------\|----------------------------------------------------------\| \| HMSWX500- \| WireXpert 500 \| Klasa D, E, E₂ \| Kat. 5E, 6, 6A \| 1-500MHz \| Level IIIe, (IV) \| X \| 9 Sek. \| X \| \| HMSWX4500- \| WireXpert 4500 \| Klasa D, E, E₂, F, F₂ \| Kat. 5E, 6, 6A \| 1-2500MHz \| Level IIIe, IV, V\| X \| 9 Sek. \| X \| OPIS WireXpert 4500 LAN Miernik certyfikacji sieci, pomiar częstotliwości do 2500 Mhz (klasa F₂, & kat. 7A), dokładność pomiaru powyżej LEVEL IIIe/IV WireXpert 500 LAN Miernik certyfikacji sieci, pomiar częstotliwości do 500 Mhz (klasa E₂, & kat. 6A), dokładność pomiaru powyżej LEVEL IIIe/IV DOSTĘPNOŚĆ STORE NR KAT. HMSWX4500 HMSWX500 ## Akcesoria i części zamienne do mierników certyfikacyjnych WireXpert \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| WireXpert RJ45 pomiar Permanent Link - Kabel - Klasa E₃ / Kat.6A (1 Para) do HMSWX4500- / HMSWX500-- \| \| \| \| \| WireXpert RJ45 pomiar Permanent Link - Adapter-zestaw - Klasa E₃ / Kat.6A (1 Para) do HMSWX4500- / HMSWX500-- \| \| \| \| \| WireXpert RJ45 pomiar Channel-Adapter - Class E₃ / Kat.6A (1 Para) do HMSWX4500- / HMSWX500-- \| \| \| \| \| WireXpert pomiar TERA Permanent Link - Adapter-Sel - Klasa F₂ / Kat.7A (1 Para) do HMSWX4500- / HMSWX500-- \| \| \| \| \| WireXpert pomiar GG45/ARJ45 Channel - Adapter - Klasa F₂ / Kat.7A (1 Para) do HMSWX4500- / HMSWX500-- \| \| \| \| ## Fluke DSX-5000 CableAnalyzer™ ### Schrack Info Miernik DSX-5000 poprawia efektywność certyfikacji okablowania miedzianego dzięki niezrównanej prędkości testowania kat 6A i klasy FA spełniając przy tym rygorystyczne wymagania dokładności pomiarowej Poziom V. System zarządzania ProjX wspomaga kontrolę postępów prac i poprawność ich wykonania na każdym etapie realizacji projektu. Platforma Versiv obsługuje również moduły do testowania i certyfikacji okablowania światłowodowego (OLTIS i OTDR) oraz analizy sieci Wi-Fi i rozwiązywania problemów sieci Ethernet. Platformę można łatwo rozbudować do obsługi przyszłych standardów. Znacznie szybszą identyfikację błędów zapewnia interfejs Taptive, graficznie obrazujący źródło błędów takich jak: przesłuch, straty odbiowe czy ciągłość ekranu. Do analizowania wyników pomiarów oraz tworzenia profesjonalnych raportów służy oprogramowanie LinkWare™. Miernik Fluke Networks DSX-5000 posiada certyfikat Intertek (ETL) potwierdzający zgodność z wymogami spełnienie wymagań dokładności poziomu IV oraz V (draft) wg IEC-61935-1 oraz poziomu IIIe wg ANSI/TIA-1152. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Fluke CableAnalyzer DSX-5000 INTL \| \| \| HFLUKE0002 \| ## Usługi wypożyczania sprzętu pomiarowego ### Schrack Info Oferujemy Państwu możliwość wypożyczenia miernika FLUKE DTX 1800 z polskim menu. Dla naszych Partnerów SCI (Certyfikowany Instalator Schrack) oferujemy specjalne ceny. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wypożyczenie miernika FLUKE DTX-1800 \| \| IT-LEIH \| \| A man in a blue shirt is posing with his hand on his chin, smiling at the camera. Behind him, there are two rows of electronic equipment with numerous cables and connectors. The equipment appears to be part of a network or communication system, with labels such as "GND," "PTT," and "OUTPUT" visible on the panels. The cables are color-coded and neatly arranged, suggesting a well-organized setup. The background is slightly out of focus, drawing attention to the man and the equipment. Okablowanie światłowodowe Spis treści Kable światłowodowe uniwersalne ................................................................. Strona 230 Światłowodowe panele krosowe 19", do spawania .......................... Strona 232 Kable światłowodowe uniwersalne z fabrycznie zarobionymi wtykami .................................................. Strona 242 Światłowodowe panele krosowe 19", do kabli gotowych ........... Strona 245 Światłowodowe kable krosowe typu Duplex ............................................. Strona 247 Akcesoria (pigtaille, adaptery, obudowy,...) ........................................ Strona 256 19" ŚWIATŁOWODOWE PANELE KROSOWE KABEL ŚWIATŁOWODOWY Okablowanie światłowodowe Oferta firmy SCHRACK w zakresie okablowania światłowodowego, to rozwiązanie spełniające najwyższe wymagania zarówno w centrach przetwarzania danych, jak i w sieciach szkieletowych. Oferujemy światłowody z włóknami w standardach OM1, OM2, OM3, OM4 i OS2, jak również pełną gamę paneli krosowych i akcesoriów. Kable światłowodowe uniwersalne, zewnętrzno-wewnętrzne z ochroną antygrzyzoniową Schrack Info Kabel uniwersalny, zewnętrzno-wewnętrzny z niemetaliczną ochroną przed gryzoniami i czarnym płaszczem FRNC/LSOH-3. Konstrukcja oparta o centralną luźną tubę wypełnioną żellem. Zastosowano wzmacnione szkliwem włókna aramidowe jako elementy zabezpieczające przed naprężaniem i wodą oraz chroniące przed gryzoniami. DANE TECHNICZNE • Oznaczenie: A/I-DQ[ZN]BH (zgodne z DIN VDE 0888). • Dostępne włókna multimodowe: G62,5/125μm, G50/125μm. • Dostępne włókna jednomodowe: E9/125μm. • Kategorie włókien: OM1, OM2, OM3, OM4, OS2. • Centralna tuba wypełniona żellem (niewypływowym i niezawierającym silikonu) z n włóknami. • Wzmocnione szkliwem włókna aramidowe jako elementy zabezpieczające przed naprężaniem i wodą oraz chroniące przed gryzoniami. • Płaszcz zewnętrzny: bezhalogenowy, LSOH-3/FRNC. • Kolor: RAL9005 (czarny). • Zakres temperatury: Transport i składowanie: - 30°C do + 70°C. Układanie: - 5°C do + 50°C. Temperatura pracy: - 30°C do + 70°C. • Ognioodporność: zgodna z IEC 60332-3-24. • Bezhalogenowość: zgodna z IEC 60754-2. • Wydzielenie gazów podczas spalania: zgodne z IEC 61034. • Kabel wodoszczelny wzdużnie. • Promienie gięcia: min. 15 x średnica zewnętrzna podczas składowania min. 10 x średnica zewnętrzna podczas instalacji. \| LICZBA WŁÓKEN \| ŚREDNICA ZEWNĘTRZNA ok. (mm) \| CIĘŻAR ok. (kg/km) \| MAKS. ODPORNOŚĆ NA ROZCIĄGANIE ciągła (N) \| ODPORNOŚĆ NA NACISK POPRZECZNY ok. (N/m) \| OBCIĄŻALNOŚĆ OGNIOWA (MJ/m) \| \|---------------\|-----------------------------\|-------------------\|------------------------------------------\|----------------------------------------\|----------------------------\| \| 1x4 \| 8 \| 0,5 \| 2500 \| 30000 \| 1,011 \| \| 1x8 \| 8 \| 0,5 \| 2500 \| 30000 \| 1,011 \| \| 1x12 \| 8 \| 0,5 \| 2500 \| 30000 \| 1,011 \| \| 1x16 \| 8 \| 0,5 \| 2500 \| 30000 \| 1,011 \| \| 1x24 \| 8 \| 0,5 \| 2500 \| 30000 \| 1,011 \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kategoria OM2 / włókno 50μm \| \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 4x50/125μm, OM2, FRNC/LSOH-3, antygrzyzoniowy \| HSEAIBH045 \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 8x50/125μm, OM2, FRNC/LSOH-3, antygrzyzoniowy \| HSEAIBH085 \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 12x50/125μm, OM2, FRNC/LSOH-3, antygrzyzoniowy \| HSEAIBH125 \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 16x50/125μm, OM2, FRNC/LSOH-3, antygrzyzoniowy \| HSEAIBH165 \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 24x50/125μm, OM2, FRNC/LSOH-3, antygrzyzoniowy \| HSEAIBH245 \| \| \| ## Kable światłowodowe uniwersalne, zewnętrzno-wewnętrzne z ochroną antygryzoniową \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kategoria OM3 / włókno 50μm \| \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 4x50/125μm, OM3, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH043 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 8x50/125μm, OM3, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH083 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 12x50/125μm, OM3, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH123 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 16x50/125μm, OS3, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH163 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 24x50/125μm, OM3, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH243 \| \| Kategoria OM4 / włókno 50μm \| \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 4x50/125μm, OM4, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH044 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 8x50/125μm, OM4, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH084 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 12x50/125μm, OM4, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH124 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 16x50/125μm, OM4, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH164 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 24x50/125μm, OM4, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH244 \| \| Kategoria OM1 / włókno 62,5μm \| \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 4x62.5/125μm, OM1, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH046 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 8x62.5/125μm, OM1, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH086 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 12x62.5/125μm, OM1, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH126 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 16x62.5/125μm, OM1, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH166 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 24x62.5/125μm, OM1, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH246 \| \| Kategoria OS2 / włókno 9μm \| \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 4x9/125μm, OS2, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH049 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 8x9/125μm, OS2, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH089 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 12x9/125μm, OS2, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH129 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 16x9/125μm, OS2, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH169 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 24x9/125μm, OS2, FRNC/LSOH-3, antygryzoniowy \| [![Produkt dostępny w Centrum Logistycznym w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny w Centrum Dystrybucyjnym w Guntramsdorf](image)](image) \| HSEAIBH249 \| --- Strona 231 Światłowodowe panele krosowe 19", do spawania Kategoria OM2 / włókno 50μm - 1U, z pigtailami Schrack Info Światłowodowe, kompletne panele krosowe przygotowane do spawania wyposażone są w adaptery, odpowiednią ilość pigtaili i (wtyki z ceramiczną ferrulą), w zależności od ilości włókien zawierają jedną lub dwie kasety światłowodowe ze zintegrowanymi uchwytami na spawy. Konstrukcja opiera się o szufladę, w której zamontowane są adaptery oraz ramę 19" wyposażoną w dwa równoległe kątowniki. Panel wyposażony jest w wejścia kablowe ze złączem dławikowym M20. Nieużywane otwory na złącza są zaślepione. Dostępne są cztery podstawowe warianty panela dla maksymalnej ilości 24 włókien w formie wysuwnej: - z 12 adapterami LC Duplex - z 12 adapterami SC Duplex - z 24 adapterami ST - z 24 adapterami FC Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa Zabudowa: 19" 1U Wymiary: SxWxG 483x44x240 mm Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Złącza LC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xLC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS045LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xLC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS085LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xLC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS125LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xLC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS165LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xLC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS245LG \| \| Złącza SC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xSC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS045CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xSC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS085CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xSC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS125CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xSC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS165CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xSC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS245CG \| \| Złącza ST \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xST 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS045TG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xST 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS085TG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xST 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS125TG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xST 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS165TG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xST 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS245TG \| \| Złącza FC** \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xFC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS045FG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xFC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS085FG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xFC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS125FG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xFC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS165FG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xFC 50/125μm, OM2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS245FG \| * – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] Światłowodowe panele krosowe 19", do spawania Kategoria OM3 / włókno 50μm - 1U, z pigtailami Schrack Info Światłowodowe, kompletne panele krosowe przygotowane do spawania wyposażone są w adaptery, odpowiednią ilość pigtaili' (wytki z ceramiczną ferrulą), w zależności od ilości włókien zawierają jedną lub dwie kasety światłowodowe ze zintegrowanymi uchwytami na spawy. Konstrukcja opiera się o szufladę, w której zamontowane są adaptery oraz ramę 19" wyposażoną w dwa równoległe kątowniki. Panel wyposażony jest w wejście kablowe ze złączem dławikowym M20. Nieużywane otwory na złącza są zaślepione. Dostępne są trzy podstawowe warianty panela dla maksymalnej ilości 24 włókien w formie wysuwnej: - z 12 adapterami LC Duplex - z 12 adapterami SC Duplex - z 24 adapterami ST Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa Zabudowa: 19" 1U Wymiary: SxWxG 483x44x240 mm Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Złącza LC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xLC 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS043LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xLC 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS083LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xLC 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS123LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xLC 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS163LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xLC 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS243LG \| \| Złącza SC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xSC 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS043CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xSC 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS083CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xSC 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS123CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xSC 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS163CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xSC 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS243CG \| \| Złącza ST \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xST 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS043TG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xST 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS083TG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xST 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS123TG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xST 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS163TG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xST 50/125μm, OM3, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS243TG \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Światłowodowe panele krosowe 19", do spawania Kategoria OM4 / włókno 50µm - 1U, z pigtailami Schrack Info Światłowodowe, kompletne panele krosowe przygotowane do spawania wyposażone są w adaptery, odpowiednią ilość pigtaili (wytki z ceramiczną ferrulą), w zależności od ilości włókien zawierają jedną lub dwie kasety światłowodowe ze zintegrowanymi uchwytami na spawy. Konstrukcja opiera się o szufladę, w której zamontowane są adaptery oraz ramę 19" wyposażoną w dwa równoległe kątowniki. Panel wyposażony jest w wejście kablowe ze złączem dławikowym M20. Nieużywane otwory na złącza są zslepione. Dostępne są dwa podstawowe warianty panela dla maksymalnej ilości 24 włókien w formie wysuwnej: - z 12 adapterami LC Duplex - z 12 adapterami SC Duplex Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa Zabudowa: 19" 1U Wymiary: SxWxG 483x44x240 mm Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Złącza LC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xLC 50/125µm, OM4, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS044LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xLC 50/125µm, OM4, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS084LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xLC 50/125µm, OM4, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS124LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xLC 50/125µm, OM4, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS164LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xLC 50/125µm, OM4, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS244LG \| \| Złącza SC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xSC 50/125µm, OM4, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS044CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xSC 50/125µm, OM4, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS084CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xSC 50/125µm, OM4, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS124CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xSC 50/125µm, OM4, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS164CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xSC 50/125µm, OM4, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS244CG \| Strona 234 Światłowodowe panele krosowe 19", do spawania Kategoria OM1 / włókno 62,5μm - 1U, z pigtailami Schrack Info Światłowodowe, kompletne panele krosowe przygotowane do spawania wyposażone są w adaptery, odpowiednią ilość pigtaili (wytki z ceramiczną ferrulą), w zależności od ilości włókien zawierają jedną lub dwie kasety światłowodowe ze zintegrowanymi uchwytami na spawy. Konstrukcja opiera się o szufladę, w której zamontowane są adaptery oraz ramę 19" wyposażoną w dwa równoległe kątowniki. Panel wyposażony jest w wejścia kablowe ze złączem dławikowym M20. Nieużywane otwory na złącza są zaślepione. Dostępne są cztery podstawowe warianty panela dla maksymalnej ilości 24 włókien w formie wysuwnej: - z 12 adapterami LC Duplex - z 12 adapterami SC Duplex - z 24 adapterami ST - z 24 adapterami FC Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa Zabudowa: 19" 1U Wymiary: SxWxG 483x44x240 mm Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Złącza LC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xLC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS046LG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xLC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS086LG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xLC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS126LG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xLC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS166LG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xLC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS246LG \| \| \| \| Złącza SC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xSC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS046CG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xSC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS086CG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xSC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS126CG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xSC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS166CG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xSC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS246CG \| \| \| \| Złącza ST \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xST 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS046TG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xST 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS086TG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xST 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS126TG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xST 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS166TG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xST 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS246TG \| \| \| \| Złącza FC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xFC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS046FG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xFC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS086FG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xFC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS126FG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xFC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS166FG \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xFC 62.5/125μm, OM1, z pigtailami i kasetą \| HSELS246FG \| \| \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – Produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Światłowodowe panele krosowe 19", do spawania Kategoria OS2 / włókno 9µm - 1U, z pigtailami Schrack Info Światłowodowe, kompletne panele krosowe przygotowane do spawania wyposażone są w adaptery, odpowiednią ilość pigtaili (wytki z ceramiczną ferrulą), w zależności od ilości włókien zawierają jedną lub dwie kasetę światłowodowe ze zintegrowanymi uchwytami na spawy. Konstrukcja opiera się o szufladę, w której zamontowane są adaptery, oraz ramę 19" wyposażoną w dwa równoległe kątowniki. Panel wyposażony jest w wejście kablowe ze złączem dławikowym M20. Nieużywane otwory na złącza są zaślepione. Dostępne są trzy podstawowe warianty panela dla maksymalnej ilości 24 włókien w formie wysuwnej: - z 12 adaptermi LC Duplex - z 12 adapterami SC Duplex - z 24 adapterami FC Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa Zabudowa: 19" 1U Wymiary: SxWxG 483x44x240 mm Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Złącza LC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xLC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS049LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xLC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS089LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xLC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą\| \| \| HSELS129LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xLC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą\| \| \| HSELS169LG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xLC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą\| \| \| HSELS249LG \| \| Złącza SC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xSC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS049CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xSC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS089CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xSC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą\| \| \| HSELS129CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xSC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą\| \| \| HSELS169CG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xSC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą\| \| \| HSELS249CG \| \| Złącza FC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xFC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS049FG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xFC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą \| \| \| HSELS089FG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xFC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą\| \| \| HSELS129FG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xFC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą\| \| \| HSELS169FG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xFC 9/125µm, OS2, z pigtailami i kasetą\| \| \| HSELS249FG \| \| SC/APC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U 24xSC/APC 9/125µm OS2, z pigtailami i kasetą\| \| \| HSELS249CA \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnienia z Działem Sprzedaży] Światłowodowe panele krosowe 19", do spawania Uslugi związane ze spawaniem światłowodów HARBEIT018 HARBEIT019 Schrack Info Schrack Technik, poprzez swoich partnerów na terenie Polski, świadczy usługi związane ze spawaniem światłowodów. Nasi partnerzy posiadają wykwalifikowaną kadrę, maszyny i urządzenia oraz niezbędne doświadczenie. W tym zakresie nasza oferta obejmuje: spawanie kabli światłowodowych jednomodowych SM i wielomodowych MM, pomiary reflektometryczne traktów światłowodowych, pomiary parametrów transmisyjnych linii światłowodowych. Koszty spawania i dążadzu należy każdorazowo skonsultować z Doradcą Techniczno-Handlowym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Oplata za spaw światłowodowy multimodowy (50/125 lub 62,5/125µm) pobierana za pigtail \| HARBEIT018 \| \| \| \| Oplata za pomiary reflektometryczne z protokołem dla światłowodów multimodowych \| HARBEIT019 \| \| \| \| Oplata za spaw światłowodowy jednomodowy (9/125µm) pobierana za pigtail \| HARBEIT020 \| \| \| \| Oplata za pomiary reflektometryczne z protokołem dla światłowodów jednomodowych \| HARBEIT021 \| \| \| Strona 237 Światłowodowe panele krosowe 19", do spawania Kategoria OM2, 50/125um, 1U z pigtailami Schrack Info Światłowodowe, kompletne panele krosowe 1U 19" w wersji ECO wyposażone są w odpowiednią ilość adapterów, pigtaili z tubami w różnych kolorach, kasetę na spawy oraz w różne typy pól komutacyjnych (LC, SC, ST). Konstrukcja opiera się o szufladę z panelem przednim w którym zamontowane są adaptery światłowodowe oraz ramę 19" wyposażoną w dwa równoległe kątowniki do mocowania w racku. Panele posiadają cztery wejścia kablowe ze złączem dławikowym. Dostępne są trzy podstawowe warianty panela dla maksymalnej ilości 24 włókien w formie wysuwnej: - z 12 adapterami LC Duplex - z 12 adapterami SC Duplex - z 24 adapterami FC Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa Zabudowa: 19" 1U Wymiary: SxWxG 483x44x244 mm Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|--------------\|-------\|---------\| \| LC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 4xLC OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS045LP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 8xLC OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS085LP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 12xLC OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS125LP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 16xLC OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS165LP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 24xLC OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS245LP \| \| \| \| SC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 4xSC OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS045CP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 8xSC OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS085CP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 12xSC OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS125CP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 16xSC OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS165CP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 24xSC OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS245CP \| \| \| \| ST \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 4xST OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS045TP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 8xST OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS085TP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 12xST OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS125TP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 16xST OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS165TP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 24xST OM2 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS245TP \| \| \| Światłowodowe panele krosowe 19", do spawania Kategoria OM3, 50/125um, 1U z pigtailami Schrack Info Światłowodowe, kompletne panele krosowe 1U 19" w wersji ECO wyposażone są w odpowiednią ilość adapterów, pigtaili z tubami w różnych kolorach, kaset na spawy oraz w różne typy pól komutacyjnych (LC, SC, ST). Konstrukcja opiera się o szufladę z panelem przednim w którym zamontowane są adaptery światłowodowe oraz ramę 19" wyposażoną w dwa równoległe kątowniki do mocowania w racku. Panele posiadają cztery wejścia kablowe ze złączem dławikowym. Dostępne są trzy podstawowe warianty panela dla maksymalnej ilości 24 włókien w formie wysuwnej: - z 12 adaptermi LC Duplex - z 12 adapterami SC Duplex - z 24 adapterami FC Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa Zabudowa: 19" 1U Wymiary: SxWxG 483x44x244 mm Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| LC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 4xLC OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS043LP \| \| 19" panel światłowodowy 8xLC OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS083LP \| \| 19" panel światłowodowy 12xLC OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS123LP \| \| 19" panel światłowodowy 16xLC OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS163LP \| \| 19" panel światłowodowy 24xLC OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS243LP \| \| SC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 4xSC OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS043CP \| \| 19" panel światłowodowy 8xSC OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS083CP \| \| 19" panel światłowodowy 12xSC OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS123CP \| \| 19" panel światłowodowy 16xSC OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS163CP \| \| 19" panel światłowodowy 24xSC OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS243CP \| \| ST \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 4xST OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS043TP \| \| 19" panel światłowodowy 8xST OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS083TP \| \| 19" panel światłowodowy 12xST OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS123TP \| \| 19" panel światłowodowy 16xST OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS163TP \| \| 19" panel światłowodowy 24xST OM3 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS243TP \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Światłowodowe panele krosowe 19", do spawania Kategoria OM4, 50/125um, 1U z pigtailami Schrack Info Światłowodowe, kompletne panele krosowe 1U 19" w wersji ECO wyposażone są w odpowiednią ilość adapterów, pigtaili z tubami w różnych kolorach, kaset na spawy oraz w różne typy pól komutacyjnych (LC, SC, ST). Konstrukcja opiera się o szufladę z panelem przednim w którym zamontowane są adaptery światłowodowe oraz ramę 19" wyposażoną w dwa równoległe kłotniki do mocowania w racku. Panele posiadają cztery wejścia kablowe ze złączem dławikowym. Dostępne są trzy podstawowe warianty panela dla maksymalnej ilości 24 włókien w formie wysuwnej: - z 12 adapterami LC Duplex - z 12 adapterami SC Duplex Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa Zabudowa: 19" 1U Wymiary: SxWxG 483x44x244 mm Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|--------------\|-------\|---------\| \| LC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 4xLC OM4 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS044LP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 8xLC OM4 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS084LP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 12xLC OM4 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS124LP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 16xLC OM4 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS164LP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 24xLC OM4 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS244LP \| \| \| \| SC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 4xSC OM4 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS044CP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 8xSC OM4 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS084CP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 12xSC OM4 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS124CP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 16xSC OM4 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS164CP \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 24xSC OM4 z pigtailami i kasetą ECO \| HSELS244CP \| \| \| Strona 240 Światłowodowe panele krosowe 19", do spawania Kategoria OS2, 9/125um, 1U z pigtailami Schrack Info Światłowodowe, kompletne panele krosowe 1U 19" w wersji ECO wyposażone są w odpowiednią ilość adapterów, pigtaili z tubami w różnych kolorach, kaset na spawy oraz w różne typy pól komutacyjnych (LC, SC) Konstrukcja opiera się o szufladę z panelem przednim w którym zamontowane są adaptery światłowodowe oraz ramę 19" wyposażoną w dwa równoległe kątowniki do mocowania w racku. Panele posiadają cztery wejścia kablowe ze złączem dławikowym. Dostępne są trzy podstawowe warianty panela dla maksymalnej ilości 24 włókien w formie wysuwnej: - z 12 adaptermi LC Duplex - z 12 adapterami SC Duplex Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa Zabudowa: 19" 1U Wymiary: SxWxG 483x44x244 mm Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| LC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 4xLC OS2 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS049LP \| \| 19" panel światłowodowy 8xLC OS2 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS089LP \| \| 19" panel światłowodowy 12xLC OS2 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS129LP \| \| 19" panel światłowodowy 16xLC OS2 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS169LP \| \| 19" panel światłowodowy 24xLC OS2 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS249LP \| \| SC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 4xSC OS2 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS049CP \| \| 19" panel światłowodowy 8xSC OS2 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS089CP \| \| 19" panel światłowodowy 12xSC OS2 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS129CP \| \| 19" panel światłowodowy 16xSC OS2 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS169CP \| \| 19" panel światłowodowy 24xSC OS2 z pigtailami i kasetą ECO \| \| \| HSELS249CP \| Strona 241 Kable światłowodowe uniwersalne z fabrycznie zarobionymi wtykami Schrack Info W celu prawidłowej konfiguracji gotowego odcinka kabla światłowodowego, uniwersalnego z fabrycznie zarobionymi wtykami należy ująć w kalkulacji 2 pozycje: xxx metrów HSEAKBH...: - Kabla światłowodowego, uniwersalnego z odpowiednią ilością i kategorią włókien; 1 sztukę HLPSU....: - Usługi montażu odpowiedniej ilości i rodzaju wtyków z zapewnieniem na jednym końcu ochrony wtyków, a z drugiej strony ochrony przed wciganiem. Podczas procesu zamówienia, oba powyższe elementy zostaną zsumowane w jeden numer katalogowy (D6000). Przykład zamówienia: - Uniwersalny kabel o długości 120 m z 24 włóknami OM4 50/125 μm, po obu stronach z wtykami SC: Suma produktów: - 120 x HSEAKBH244 i 1 x HLPSUCC24M \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|--------------\|-------\|---------\| \| Wtyki LC, multimodowe \| \| \| \| \| Zarobienie 2x4 wtyków LC Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSULL04M \| \| \| \| Zarobienie 2x8 wtyków LC Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSULL08M \| \| \| \| Zarobienie 2x12 wtyków LC Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSULL12M \| \| \| \| Zarobienie 2x24 wtyków LC Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSULL24M \| \| \| \| Wtyki SC, multimodowe \| \| \| \| \| Zarobienie 2x4 wtyków SC Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUCC04M \| \| \| \| Zarobienie 2x8 wtyków SC Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUCC08M \| \| \| \| Zarobienie 2x12 wtyków SC Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUCC12M \| \| \| \| Zarobienie 2x24 wtyków SC Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUCC24M \| \| \| \| Wtyki ST, multimodowe \| \| \| \| \| Zarobienie 2x4 wtyków ST Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUTT04M \| \| \| \| Zarobienie 2x8 wtyków ST Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUTT08M \| \| \| \| Zarobienie 2x12 wtyków ST Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUTT12M \| \| \| \| Zarobienie 2x24 wtyków ST Simplex multimodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUTT24M \| \| \| \| Wtyki LC, jednomodowe \| \| \| \| \| Zarobienie 2x4 wtyków LC Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSULL04S \| \| \| \| Zarobienie 2x8 wtyków LC Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSULL08S \| \| \| \| Zarobienie 2x12 wtyków LC Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSULL12S \| \| \| \| Zarobienie 2x24 wtyków LC Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSULL24S \| \| \| \| Wtyki SC, jednomodowe \| \| \| \| \| Zarobienie 2x4 wtyków SC Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUCC04S \| \| \| \| Zarobienie 2x8 wtyków SC Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUCC08S \| \| \| \| Zarobienie 2x12 wtyków SC Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUCC12S \| \| \| \| Zarobienie 2x24 wtyków SC Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUCC24S \| \| \| \| Wtyki ST, jednomodowe \| \| \| \| \| Zarobienie 2x4 wtyków ST Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUTT04S \| \| \| \| Zarobienie 2x8 wtyków ST Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUTT08S \| \| \| \| Zarobienie 2x12 wtyków ST Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUTT12S \| \| \| \| Zarobienie 2x24 wtyków ST Simplex jednomodowych na kablu uniwersalnym \| HLPSUTT24S \| \| \| BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] Kable światłowodowe uniwersalne z fabrycznie zarobionymi wtykami Uniwersalne kable światłowodowe z ochroną antygryzoniową Schrack Info Stosowany do produkcji multipatchcord’ów (kablů s fabrycznie zarobionými vtykami) kabel je kábelom univerzálnym z niemetálickejou ochrannou pred gryzónami. Na koncach zamaďaného odcinka nájdú sa vtyky zamontované na kablách typu Simplex. DANE TECHNICZNE - Oznaczenie: U-DQ(ZN)BH (zgodne z DIN VDE 0888) - Dostępne włókna multimodowe: G50/125µm - Dostępne włókna jednomodowe: E9/125µm - Kategorie włókien: OM2, OM3, OM4, OS2 - Centralna tuba wypełniona x włóknami: - Wzmocnione szkliwem włókna aramidowe jako elementy zabezpieczające przed naprężaniem i wodą oraz chroniące przed gryzoniemi. - Płaszcz zewnętrzny: bezhalogenowy, LS0H-3/FRNC. - Kolor: RAL5015 (niebieski) - Zakres temperatury: - Transport i składowanie: -25°C do +70°C - Układanie: -5°C do +50°C - Temperatura pracy: -25°C do +60°C - Ognioodporność: zgodna z IEC 60332-3-24. - Bezhalogenowość: zgodna z IEC 60754-2. - Wydzielanie gazów podczas spalania: zgodne z IEC 61034. - Kabel wodoszczelny wzdłużnie. - Promienie gięcia: - min. 20 x średnica zewnętrzna podczas składowania - min. 15 x średnica zewnętrzna podczas instalacji. \| LICZBA WŁÓKNIEN \| ŚREDNICA ZEWNĘTRZNA \| CIĘŻAR \| MAKS. ODPORNOŚĆ NA ROZCIĄGANIE (N) \| MAKS. ODPORNOŚĆ NA NACISK POPRZEŻNY ok. (N/m) \| ORCIAŻALNOŚĆ OGNIOWA (MJ/m) \| \|-----------------\|---------------------\|--------\|-----------------------------------\|-----------------------------------------------\|-------------------------------\| \| 1x4 \| 7 \| 55 \| 1750 \| 15000 \| 0,71 \| \| 1x8 \| 7 \| 55 \| 1750 \| 15000 \| 0,71 \| \| 1x12 \| 7 \| 55 \| 1750 \| 15000 \| 0,71 \| \| 1x24 \| 7,5 \| 60 \| 1750 \| 15000 \| 0,79 \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kategoria OM2 / włókno 50µm \| \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 4x50/125µm, OM2, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH045 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 8x50/125µm, OM2, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH083 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 12x50/125µm, OM2, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH125 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 24x50/125µm, OM2, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH245 \| \| Kategoria OM3 / włókno 50µm \| \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 4x50/125µm, OM3, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH043 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 8x50/125µm, OM3, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH083 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 12x50/125µm, OM3, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH123 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 24x50/125µm, OM3, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH243 \| \| Kategoria OM4 / włókno 50µm \| \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 4x50/125µm, OM4, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH044 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 8x50/125µm, OM4, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH084 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 12x50/125µm, OM4, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH124 \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 24x50/125µm, OM4, LS0H, do kalkulacji multipatchcord’ów \| HSEAKBH244 \| ## Kable światłowodowe uniwersalne z fabrycznie zarobionymi wtykami ### Uniwersalne kable światłowodowe z ochroną antygryzoniową \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kategoria OS2 / włókno 9µm \| \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 4x9/125µm, OS2, LS0H, do kalkulacji multipatchcordów \| HSEAKBH049 \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 8x9/125µm, OS2, LS0H, do kalkulacji multipatchcordów \| HSEAKBH089 \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 12x9/125µm, OS2, LS0H, do kalkulacji multipatchcordów \| HSEAKBH129 \| \| \| \| Kabel światłowodowy uniwersalny 24x9/125µm, OS2, LS0H, do kalkulacji multipatchcordów \| HSEAKBH249 \| \| \| Światłowodowe panele krosowe 19", do kabli gotowych Pannele światłowodowe multimodowe, z adapterami, bez pigtaili HSELS24MLG HSELS24MCG HSELS24MTG Schrack Info Światłowodowe, multimodowe panele krosowe 19", do kabli gotowych (multipatchcordów), wyposażone są w adaptery typu LC, SC, lub ST. Konstrukcja opiera się o szufladę, w której zamontowane są adaptery oraz ramę 19" wyposażoną w dwa równoległe kątowniki. Panel wyposażony jest w wejście kablowe ze złączem dławikowym M20. Nie używane otwory na złącza są zaślepione. - Zastosowanie: do kabli preterminowanych, multimodowych. Do wprowadzenia kabli służą: - 4 wyłamywane otwory do połączenia kablowego typu M20; - 1 wyłamywany otwór dla opcjonalnego mechanizmu odciągania naciągu kabla (HSELSFTTDM). Dostępne są trzy podstawowe warianty panela dla maksymalnej ilości 24 włókien w formie wysuwnej: - z 12 adapterami LC Duplex - z 12 adapterami SC Duplex - z 24 adapterami ST Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa Zabudowa: 19" 1U Wymiary: SxWxG 483x44x240 mm Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Złącza LC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xLC multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS04MLG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xLC multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS08MLG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xLC multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS12MLG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xLC multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS16MLG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xLC multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS24MLG \| \| Złącza SC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xSC multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS04MCG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xSC multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS08MCG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xSC multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS12MCG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xSC multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS16MCG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xSC multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS24MCG \| \| Złącza ST \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xST multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS04MTG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xST multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS08MTG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xST multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS12MTG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xST multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS16MTG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xST multimodowy, bez pigtaili i kasety \| \| \| HSELS24MTG \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Światłowodowe panele krosowe 19", do kabli gotowych Panele światłowodowe jednomodowe, z adapterami, bez pigtaili Schrack Info Światłowodowe, jednomodowe panele krosowe 19", do kabli gotowych (multipatchcord'ów), wyposażone są w adaptery typu LC, SC, lub ST. Konstrukcja opiera się o szufladę, w której zamontowane są adaptery oraz rame 19" wyposażoną w dwa równoległe kątowniki. Panel wyposażony jest w wejście kablowe ze złączem dławikowym M20. Nie używane otwory na złącza są zaślepione. - Zastosowanie: do kabli preterminowanych, jednomodowych. Do wprowadzenia kabli służą: - 4 wylamywane otwory do połączenia kablowego typu M20; - 1 wylamywany otwór dla opcjonalnego mechanizmu odciągania naciągu kabla (HSELSFTTDM). Dostępne są dwa podstawowe warianty panela dla maksymalnej ilości 24 włókien w formie wysuwnej: - z 12 adapterami LC Duplex - z 12 adapterami SC Duplex - Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa - Zabudowa: 19" 1U - Wymiary: SxWxG 483x44x240 mm - Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Złącza LC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xLC jednomodowy, bez pigtali i kasety \| \| \| HSELS04SIG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xLC jednomodowy, bez pigtali i kasety \| \| \| HSELS08SIG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xLC jednomodowy, bez pigtali i kasety \| \| \| HSELS12SIG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xLC jednomodowy, bez pigtali i kasety \| \| \| HSELS16SIG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xLC jednomodowy, bez pigtali i kasety \| \| \| HSELS24SIG \| \| Złącza SC \| \| \| \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 4xSC jednomodowy, bez pigtali i kasety \| \| \| HSELS04SCG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 8xSC jednomodowy, bez pigtali i kasety \| \| \| HSELS08SCG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 12xSC jednomodowy, bez pigtali i kasety \| \| \| HSELS12SCG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 16xSC jednomodowy, bez pigtali i kasety \| \| \| HSELS16SCG \| \| 19" panel światłowodowy 1U, 24xSC jednomodowy, bez pigtali i kasety \| \| \| HSELS24SCG \| Światłowodowe kable krosowe typu Duplex Światłowodowe kable krosowe kategorii OM2 / włókno 50μm Schrack Info - Rodzaj kabla: kabel typu „zipcord” z płaszczem LSZH; - Włókno: Multimodowe 50/125μm OM2; - Kolor płaszcza: pomarańczowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| LC / LC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 1m \| HLP25LL01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 2m \| HLP25LL02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 3m \| HLP25LL03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 5m \| HLP25LL05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 10m \| HLP25LL10F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 20m \| HLP25LL20F \| \| \| \| LC / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 1m \| HLP25LC01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 2m \| HLP25LC02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 3m \| HLP25LC03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 5m \| HLP25LC05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 10m \| HLP25LC10F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 20m \| HLP25LC20F \| \| \| \| LC / ST \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/ST, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 1m \| HLP25LT01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/ST, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 2m \| HLP25LT02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/ST, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 3m \| HLP25LT03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/ST, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 5m \| HLP25LT05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/ST, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 10m \| HLP25LT10F \| \| \| \| LC / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/FC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 2m \| HLP25LF02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/FC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 3m \| HLP25LF03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/FC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 5m \| HLP25LF05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/FC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 10m \| HLP25LF10F \| \| \| \| SC / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 1m \| HLP25CC01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 2m \| HLP25CC02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 3m \| HLP25CC03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 5m \| HLP25CC05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 10m \| HLP25CC10F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125μm OM2, LS0H-3, pomarańczowy, 20m \| HLP25CC20F \| \| \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Światłowodowe kable krosowe typu Duplex Światłowodowe kable krosowe kategorii OM2 / włókno 50μm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SC / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 1m \| HLP25CFO1F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 2m \| HLP25CFO2F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 3m \| HLP25CFO3F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 5m \| HLP25CFO5F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 10m \| HLP25CFO10F \| \| \| \| ST / ST \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 1m \| HLP25TTO1F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 2m \| HLP25TTO2F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 3m \| HLP25TTO3F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 5m \| HLP25TTO5F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 10m \| HLP25TTO10F \| \| \| \| ST / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 1m \| HLP25TCO1F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 2m \| HLP25TCO2F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 3m \| HLP25TCO3F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 5m \| HLP25TCO5F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 10m \| HLP25TCO10F \| \| \| \| ST / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 1m \| HLP25TFO1F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 2m \| HLP25TFO2F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 3m \| HLP25TFO3F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 5m \| HLP25TFO5F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 10m \| HLP25TFO10F \| \| \| \| FC / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex FC/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 2m \| HLP25FFO2F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex FC/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 3m \| HLP25FFO3F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex FC/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 5m \| HLP25FFO5F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex FC/FC, 50/125μm OM2, LSOH-3, pomarańczowy, 10m \| HLP25FFO10F \| \| \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Światłowodowe kable krosowe typu Duplex Światłowodowe kable krosowe kategorii OM3 / włókno 50μm Schrack Info - Rodzaj kabla: kabel typu „zipcord” z płaszczem LSOH; - Włókno: Multimodowe 50/125μm OM3; - Kolor płaszcza: błękitny. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| LC / LC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 1m \| \| \| HLP23LL01F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 2m \| \| \| HLP23LL02F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 3m \| \| \| HLP23LL03F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 5m \| \| \| HLP23LL05F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 10m \| \| \| HLP23LL10F \| \| LC / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 1m \| \| \| HLP23LC01F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 2m \| \| \| HLP23LC02F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 3m \| \| \| HLP23LC03F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 5m \| \| \| HLP23LC05F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 10m \| \| \| HLP23LC10F \| \| LC / ST \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/ST, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 2m \| \| \| HLP23LT02F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/ST, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 5m \| \| \| HLP23LT05F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/ST, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 10m \| \| \| HLP23LT10F \| \| SC / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 1m \| \| \| HLP23CC01F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 2m \| \| \| HLP23CC02F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 3m \| \| \| HLP23CC03F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 5m \| \| \| HLP23CC05F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 10m \| \| \| HLP23CC10F \| \| ST / ST \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 2m \| \| \| HLP23TT02F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 5m \| \| \| HLP23TT05F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 10m \| \| \| HLP23TT10F \| \| ST / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 2m \| \| \| HLP23TC02F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 5m \| \| \| HLP23TC05F \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 50/125μm OM3, LSOH-3, błękitny, 10m \| \| \| HLP23TC10F \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Światłowodowe kable krosowe typu Duplex Światłowodowe kable krosowe kategorii OM4 / włókno 50µm Schrack Info - Rodzaj kabla: kabel typu „zipcord” z płaszczem LSOH; - Włókno: Multimodowe 50/125µm OM4; - Kolor płaszcza: fioletowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| LC / LC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 1m \| HLP24LL01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 2m \| HLP24LL02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 3m \| HLP24LL03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 5m \| HIP24LL05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 10m \| HIP24LL10F \| \| \| \| LC / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 1m \| HLP24LC01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 2m \| HLP24LC02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 3m \| HLP24LC03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 5m \| HLP24LC05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 10m \| HLP24LC10F \| \| \| \| SC / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 1m \| HLP24CC01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 2m \| HLP24CC02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 3m \| HLP24CC03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 5m \| HLP24CC05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 50/125µm OM4, LSOH-3, fioletowy, 10m \| HLP24CC10F \| \| \| Strona 250 Światłowodowe kable krosowe typu Duplex Światłowodowe kable krosowe kategorii OM1 / włókno 62,5μm Schrack Info - Rodzaj kabla: kabel typu „zipcord” z płaszczem LSOH; - Włókno: Multimodowe 62,5/125μm OM1; - Kolor płaszcza: pomarańczowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| LC / LC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 1m \| HLP26LL01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 2m \| HLP26LL02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 3m \| HLP26LL03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 5m \| HLP26LL05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 10m \| HLP26LL10F \| \| \| \| LC / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 1m \| HLP26LC01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 2m \| HLP26LC02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 3m \| HLP26LC03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 5m \| HLP26LC05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 10m \| HLP26LC10F \| \| \| \| LC / ST \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/ST, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 1m \| HLP26LT01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/ST, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 2m \| HLP26LT02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/ST, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 3m \| HLP26LT03F \| \| \| \| LC / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/FC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 2m \| HLP26LF02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/FC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 5m \| HLP26LF05F \| \| \| \| SC / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 1m \| HLP26CC01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 2m \| HLP26CC02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 3m \| HLP26CC03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 5m \| HLP26CC05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 10m \| HLP26CC10F \| \| \| \| SC / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/FC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 2m \| HLP26CF02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/FC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 5m \| HLP26CF05F \| \| \| \| ST / ST \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 1m \| HLP26TT01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 2m \| HLP26TT02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 3m \| HLP26TT03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 5m \| HLP26TT05F \| \| \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Światłowodowe kable krosowe typu Duplex Światłowodowe kable krosowe kategorii OM1 / włókno 62,5μm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| ST / ST \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 10m \| HLP26TT10F \| \| \| \| ST / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 1m \| HLP26TC01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 2m \| HLP26TC02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 3m \| HLP26TC03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 5m \| HLP26TC05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 10m \| HLP26TC10F \| \| \| \| ST / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/FC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 2m \| HLP26TF02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/FC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 5m \| HLP26TF05F \| \| \| \| FC / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex FC/FC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 2m \| HLP26FF02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex FC/FC, 62.5/125μm OM1, LSOH, pomarańczowy, 5m \| HLP26FF05F \| \| \| Strona 252 - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Światłowodowe kable krosowe typu Duplex Światłowodowe kable krosowe kategorii OS2 / włókno 9μm Schrack Info - Rodzaj kabla: kabel typu „zipcord” z płaszczem LSOH; - Włókno: Jednomodowe 9/125μm OS2; - Kolor płaszcza: żółty. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| LC / LC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 1m \| HLP29LL01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 2m \| HLP29LL02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 3m \| HLP29LL03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 5m \| HLP29LL05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/LC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 10m \| HLP29LL10F \| \| \| \| LC / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 1m \| HLP29LC01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 2m \| HLP29LC02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 3m \| HLP29LC03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 5m \| HLP29LC05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 10m \| HLP29LC10F \| \| \| \| LC / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/FC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 2m \| HLP29LF02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex LC/FC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 3m \| HLP29LF03F \| \| \| \| SC / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 1m \| HLP29CC01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 2m \| HLP29CC02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 3m \| HLP29CC03F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 5m \| HLP29CC05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 10m \| HLP29CC10F \| \| \| \| SC / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/FC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 1m \| HLP29CF01F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/FC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 2m \| HLP29CF02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/FC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 5m \| HLP29CF05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex SC/FC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 10m \| HLP29CF10F \| \| \| \| ST / ST \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 2m \| HLP29TT02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/ST, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 5m \| HLP29TT05F \| \| \| \| ST / SC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 2m \| HLP29TC02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/SC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 5m \| HLP29TC05F \| \| \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Światłowodowe kable krosowe typu Duplex Światłowodowe kable krosowe kategorii OS2 / włókno 9μm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| ST / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/FC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 2m \| HLP29TF02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex ST/FC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 5m \| HLP29TF05F \| \| \| \| FC / FC \| \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex FC/FC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 2m \| HLP29FF02F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex FC/FC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 5m \| HLP29FF05F \| \| \| \| Światłowodowy kabel krosowy Duplex FC/FC, 9/125μm OS2, LSOH-3, żółty, 10m \| HLP29FF10F \| \| \| Ikony: - Produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - Produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - Produkt dostępny w SCHRACK STORE - Produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Światłowodowe panele krosowe 19'', puste HSELS240LG HSELS240CG HSELS240TG HSELS480LG HSELS480CG HSELSFTTDM Schrack Info Istnieje możliwość zamówienia światłowodowych paneli krosowych niewyposażonych. Konstrukcja opiera się o szufladę, w której możliwy jest montaż adapterów oraz ramę 19'' wyposażoną w dwa równoległe kątowniki. Dostępnych jest pięć podstawowych wariantów panela dla maksymalnej ilości 48 włókien w formie wysuwnej: - dla 12 adapterów LC-Duplex - dla 12 adapterów SC-Duplex - dla 24 adapterów LC-Duplex - dla 24 adapterów SC-Duplex - dla 24 adapterów ST lub FC. Do wprowadzenia kabli służą: - 4 wylamywane otwory do połączenia kablowego typu M20; - 1 wylamywany otwór dla opcjonalnego mechanizmu odciągania naciągu kabla (HSELSFTTDM). Charakterystyka materiałowa: ocynkowana blacha stalowa Zabudowa: 19'' 1U Wymiary: SxWxG 483x44x240 mm Kolor: RAL7035 (jasnoszary) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| 19'' panel światłowodowy 1U, pusty dla 12 adapterów LC Duplex/SC Simplex \| \| \| HSELS240LG \| \| 19'' panel światłowodowy 1U, pusty dla 12 adapterów SC Duplex \| \| \| HSELS240CG \| \| 19'' panel światłowodowy 1U, pusty dla 24 adapterów ST/FC Simplex \| \| \| HSELS240TG \| \| 19'' panel światłowodowy 1U, pusty dla 24 adapterów LC Duplex/SC Simplex \| \| \| HSELS480LG \| \| 19'' panel światłowodowy 1U, pusty dla 24 adapterów SC Duplex \| \| \| HSELS480CG \| \| Mechanizm odciągania kabli w panelach światłowodowych HSELS... \| \| \| HSELSFTTDM \| Akcesoria (pigtaile, adaptery, obudowy...) Przepusty kablowe do montażu w panelach i rozdzielnicach światłowodowych Schrack Info Dławik metryczny: - Charakterystyka materiałowa: Poliamid, jasnoszary (PA6.0-V0-UL94). - Pierścień uszczelniający wykonany z neoprenu. - Stopień ochrony: IP68 (do 5 barów). Nakrętka: - Charakterystyka materiałowa: Poliamid, jasnoszary (PA6.0-V0-UL94). - Zgodność z DIN 46319. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|---------------\|------------\|-------\|---------\| \| M20x1,5 \| \| \| M270020 \| \| M20x1,5 \| \| \| M271020 \| Światłowodowe rozdzielnice naścienne, puste Schrack Info Naścenna przełącznica dwudrzwiowa, dwusekcjna wyposażona w dwa zamki i klucze do poszczególnej sekcji. Przełącznica umożliwia wprowadzenie czterech kabli, przy czym standardowo dwa wprowadzenia wyposażone są w zacisk śrubowy PG11. Dołączone płyty montażowe pozwalają na instalację wszystkich typów adapterów światłowodowych dostępnych w ofercie Schrack Technik. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Światłowodowa przełącznica naścenna, niewyposażona, dla 48xLC lub 24xST/FC lub 32xSC, IP40, RAL7035 \| \| \| HDOF0900LCT \| Kaseta spawów światłowodowych Schrack Info Kaseta światłowodowa służy do układania osłonek spawów światłowodowych powstałych na połączeniu pigtaile’a z kablem stacyjnym. W jednej kasetce można umieścić maksymalnie 24 spawy (2 grzebienie). Opcjonalnie dostępna jest pokrywa. Kaseta wykonana jest z czarnego plastiku. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kaseta na 12/24 spawy światłowodowe \| \| \| HLZPCC005 \| \| Pokrywa kasety spawów światłowodowych \| \| \| HLZPCD-02 \| \| Osłona spawów światłowodowych 60mm, opakowanie 100 sztuk \| \| \| HCLSPHSCHR \| \| Osłona spawów światłowodowych 40mm, opakowanie 100 sztuk \| \| \| HCLSPHSCH4 \| Akcesoria (pigtaile, adaptery, obudowy,...) Pigtaile Schrack Info Pigtaile światłowodowe wykonywane na kablu Easystrip 900 μm dostępne są dla każdej kategorii włókna. Wtyki zakończeniowe posiadają ceramiczną ferrule. \| DANE TECHNICZNE \| Wielomodowy \| Jednomodowy \| \|-----------------\|-------------\|-------------\| \| Insertion Loss (straty wtrącaniowe) \| ≤ 0,25 dB \| ≤ 0,25 dB \| \| Return Loss (straty odbiciowe) \| ≥ 20 dB \| ≥ 55 dB \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kategoria OM2 / włókno 50μm \| \| \| \| \| Pigtail światłowodowy LC 50/125μm, OM2, 2m, EasyStrip, zielony, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP05L002E \| \| Pigtail światłowodowy SC 50/125μm, OM2, 2m, EasyStrip, zielony, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP05C002E \| \| Pigtail światłowodowy ST 50/125μm, OM2, 2m, EasyStrip, zielony, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP05T002E \| \| Pigtail światłowodowy FC 50/125μm, OM2, 2m, EasyStrip, zielony, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP05F002E \| \| Kategoria OM3 / włókno 50μm \| \| \| \| \| Pigtail światłowodowy LC 50/125μm, OM3, 2m, EasyStrip, błękitny, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP03L002E \| \| Pigtail światłowodowy SC 50/125μm, OM3, 2m, EasyStrip, błękitny, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP03C002E \| \| Pigtail światłowodowy ST 50/125μm, OM3, 2m, EasyStrip, błękitny, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP03T002E \| \| Pigtail światłowodowy FC 50/125μm, OM3, 2m, EasyStrip, błękitny, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP03F002E \| \| Kategoria OM4 / włókno 50μm \| \| \| \| \| Pigtail światłowodowy LC 50/125μm, OM4 2m, EasyStrip, fioletowy, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP04L002E \| \| Pigtail światłowodowy SC 50/125μm, OM4 2m, EasyStrip, fioletowy, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP04C002E \| \| Kategoria OM1 / włókno 62,5μm \| \| \| \| \| Pigtail światłowodowy LC 62,5/125μm, OM1, 2m, EasyStrip, pomarańczowy, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP06L002E \| \| Pigtail światłowodowy SC 62,5/125μm, OM1, 2m, EasyStrip, pomarańczowy, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP06C002E \| \| Pigtail światłowodowy ST 62,5/125μm, OM1, 2m, EasyStrip, pomarańczowy, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP06T002E \| \| Pigtail światłowodowy FC 62,5/125μm, OM1, 2m, EasyStrip, pomarańczowy, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP06F002E \| \| Kategoria OS2 / włókno 9μm \| \| \| \| \| Pigtail światłowodowy LC 9/125μm, OS2, 2m, EasyStrip, żółty, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP09L002E \| \| Pigtail światłowodowy LC/APC 9/125μm OS2, 2m, 0,9mm EasyStrip, 4szt. \| \| \| HLP09M002E \| \| Pigtail światłowodowy SC 9/125μm, OS2, 2m, EasyStrip, żółty, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP09C002E \| \| Pigtail światłowodowy SC/APC 9/125μm OS2, 2m, EasyStrip, 4szt. \| \| \| HLP09D002E \| \| Pigtail światłowodowy ST 9/125μm, OS2, 2m, EasyStrip, żółty, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP09T002E \| \| Pigtail światłowodowy FC 9/125μm, OS2, 2m, EasyStrip, żółty, opakowanie 4 sztuki \| \| \| HLP09F002E \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Akcesoria (pigtaile, adaptery, obudowy...) Adaptyery światłowodowe Schrack Info Adaptyery wielomodowe wyposażone są w ferrule z brązu fosforowego, a złącza jednomodowe w ferrule ceramiczne. Standardowo wszystkie adaptyery wyposażone są w zaślepki chroniące przed kurzem. Do złącz nie załączono śrubek montażowych. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Multimodowe (wielomodowe) \| \| \| \| \| Adapter światłowodowy LC Duplex, wielomodowy \| \| \| HMOL000051 \| \| Adapter światłowodowy LC Duplex, wielomodowy, plastikowy, bez montażu śrubowego, szary \| \| \| HMOL000103 \| \| Adapter światłowodowy LC Quad, wielomodowy, plastikowy, szary \| \| \| HMOL000105 \| \| Adapter światłowodowy SC Duplex, wielomodowy \| \| \| HMOL000059 \| \| Adapter światłowodowy SC Simplex, wielomodowy, z klinierzem \| \| \| HMOL000058 \| \| Adapter światłowodowy ST Simplex, wielomodowy \| \| \| HMOL000050 \| \| Jednomodowe \| \| \| \| \| Adapter światłowodowy LC Duplex, jednomodowy \| \| \| HMOL000056 \| \| Adapter światłowodowy LC Duplex, jednomodowy, plastikowy, bez montażu śrubowego, niebieski \| \| \| HMOL000104 \| \| Adapter światłowodowy LC Quad, jednomodowy, plastikowy, niebieski \| \| \| HMOL000106 \| \| Adapter światłowodowy SC Duplex, jednomodowy \| \| \| HMOL000054 \| \| Adapter światłowodowy SC Simplex, jednomodowy \| \| \| HMOL000055 \| \| Adapter światłowodowy ST Simplex, jednomodowy \| \| \| HMOL000049 \| \| Adapter światłowodowy FC Simplex, jednomodowy \| \| \| HMOL000052 \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Akcesoria (pigtaile, adaptery, obudowy,...) Adaptery światłowodowe ECO HMOLE00051 HMOLE00103 HMOLE00059 HMOLE00058 HMOLE00050 HMOLE00056 HMOLE00054 HMOLE00055 HMOLE00049 HMOLE00108 HMOLE00109 HMOLE00107 Schrack Info Adaptery ECO wielomodowe SC i FC wyposażone są w ferrule z brązu fosforowego. Adaptery LC wielomodowe oraz wszystkie jednomodowe wyposażone są w ferrule ceramiczne. Do złącza nie załączono śrubek montażowych. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Multimodowe (wielomodowe) \| \| \| \| \| Adapter światłowodowy LC/PC MM, kolnierz, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00051 \| \| Adapter światłowodowy LC/PC DX, MM, bez kolnierza, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00103 \| \| Adapter światłowodowy SC/PC DX, MM, kolnierz, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00059 \| \| Adapter światłowodowy SC/PC SX, MM, kolnierz, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00058 \| \| Adapter światłowodowy ST/PC MM, D-hole, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00050 \| \| Jednomodowe \| \| \| \| \| Adapter światłowodowy LC/PC SM, kolnierz, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00056 \| \| Adapter światłowodowy LC/PC DX, SM, bez kolnierza, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00104 \| \| Adapter światłowodowy SC/PC DX, SM, kolnierz, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00054 \| \| Adapter światłowodowy SC/PC SX, SM, kolnierz, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00055 \| \| Adapter światłowodowy ST/PC SM, D-hole, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00049 \| \| Jednomodowe APC (kątowe) \| \| \| \| \| Adapter światłowodowy LC/APC DX, SM, kolnierz, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00108 \| \| Adapter światłowodowy LC/APC DX, SM, bez kolnierza, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00110 \| \| Adapter światłowodowy SC/APC DX, SM, kolnierz, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00109 \| \| Adapter światłowodowy SC/APC SX, SM, bez kolnierza, ECO \| [![image](image)](image) \| HMOLE00107 \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Akcesoria (pigtaile, adaptery, obudowy...) Usługi montażowe związane ze światłowodami Schrack Info Schrack Technik zapewnia możliwość obsadzenia adapterami światłowodowymi niewyposażonej rozdzielniczy natynkowej (HDFO900LCT) jak i pustych paneli 19". Cenę usługi należy każdorazowo skonsultować z Doradcą Techniczno-Handlowym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Oplata za montaż adaptera światłowodowego LC/SC/ST/FC w panelu \| \| \| HARBEITO26 \| Zaślepki portów światłowodowych Schrack Info Służą do zamykania otwartych wycięć na adaptery w panelach i rozdzielnicach światłowodowych. Materiał: czarne tworzywo sztuczne. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zaślepka otworu SC Simplex/LC Duplex/MTRJ/E2000, 25 sztuk \| \| \| HLZPZKBX02 \| \| Zaślepka otworu SC Duplex/LC Quad, 25 sztuk \| \| \| HLZPZKBC02 \| \| Zaślepka otworu ST/FC Simplex, 25 sztuk \| \| \| HLZPZKBT02 \| Opaski kablowe na rzep Schrack Info Rzepowe opaski kablowe są doskonałym rozwiązaniem na porządkowanie i spinanie w wiązki wszelkich typów kabli. Mogą być wielokrotnie użyte a dzięki specjalnemu kształtwi zapewniają bezurazowy montaż i eksploatację traktów kablowych. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Opaska kablowa rzepowa 16mm x 7,5m, czarna \| \| \| GI199975 \| Akcesoria (pigtaile, adaptery, obudowy,...) Okablowanie światłowodowe w instalacjach budynkowych wielorodzinnych Schrack Info Okablowanie światłowodowe jednomodowe z włóknami typu flex (G.657.A2) wraz z akcesoriami, stosowane w instalacjach budykowych wielorodzinnych. Zgodnie z wymogami rozporządzenia MTBi/GM instalacja światłowodowa obejmuje doprowadzenie dwóch jednomodowych włókien światłowodowych SM 9/125μm najlepiej w standardzie G.657.A2 od Punktu Styku (PS) do lokalu mieszkalnego. Okablowanie światłowodowe zakraczane jest złączami kątowymi SC/APC (np. pigtail SC/APC 2mb G.657.A2 - PPHL9SCAPC) – z jednej strony w Telekomunikacyjnej Skrzynce Mieszkańowej (TSM), a z drugiej strony w światłowodowym panelu krosowym 19" w szafie rackowej umiejscowionej w PS na poziomie 0 lub -1. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Kabel światłowodowy mieszkaniovy Ftx 2x 9 / 125μm G.657A2, biały \| \| \| PPHSEFT029 \| \| Pigtail światłowodowy SC/APC 9/125μm, SM G.657A2, 2m \| \| \| PPHL9SCAPC \| \| Naścienna obudowa światłowodowa 2xSC simplex, pusta \| \| \| PPHBOX0002 \| \| Pigtail światłowodowy SC/APC 9/125μm, SM G.657A2, 1m \| \| \| PPHL9SCAP1 \| \| Adapter światłowodowy SC/APC Duplex, SM, z kolnierzem do paneli \| \| \| PPHLSCAPDX \| \| Adapter światłowodowy SC/APC Simplex, SM, z kolnierzem do paneli \| \| \| PPHLSCAPSX \| \| Kabel światłowodowy mieszkaniovy Ftx 2x 9 / 125μm G.657A2, kolor biały \| \| \| PPHSEFT129 \| A server rack with multiple servers and cables inside. ## Szafy teleinformatyczne ### Spis treści Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące - Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące, IP30, seria DS .................................................. Strona 266 - Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące, szkieletowe, IP30, seria DSZ ........................................... Strona 275 - Szafy serwerowe 19" wolnostojące, IP30, seria DSS ................................................................. Strona 282 - Drzwi IP30 do szaf stojących typu DS, DSZ i DSS ........................................................................ Strona 288 - Ściany boczne i tylne perforowane IP30 do szaf typu DS i DSZ .................................................. Strona 290 - Cokoły ............................................................................................................................................. Strona 291 - Panele wentylacyjne ....................................................................................................................... Strona 293 - Szafy sterownicze 19" wolnostojące, IP30, seria DSP .............................................................. Strona 300 - Szafy sterownicze 19" wolnostojące, IP54, seria DSP .............................................................. Strona 305 Szafy teleinformatyczne 19", naścienne - Szafy naścienne, jednoczęściowe ze zdejmowanymi bokami, IP30 ............................................ Strona 310 - Szafy naścienne, jednoczęściowe, IP30 ......................................................................................... Strona 315 - Szafy naścienne, dwuczęściowe, IP30 ............................................................................................ Strona 320 - Szafy naścienne do samodzielnego składania, IP30 ..................................................................... Strona 325 Ramy teleinformatyczne 19" ........................................................................................................... Strona 329 Szafy naścienne, jednoczęściowe, 10" .......................................................................................... Strona 333 IT METER LINE Listwy zasilające ................................................................................................. Strona 336 Akcesoria do szaf teleinformatycznych ......................................................................................... Strona 342 Skrzynki SAT .................................................................................................................................. Strona 357 Skrzynki mieszkaniowe .................................................................................................................. Strona 358 SZAFY STOJĄCE SZAFY NAŚCIENNE JEDNOCZĘŚCIOWE SZAFY NAŚCIENNE DWUCZĘŚCIOWE Szafy teleinformatyczne Wyróżniająca się stylistyka i funkcjonalność to podstawowe cechy asortymentu szaf telekomunikacyjnych firmy SCHRACK TECHNIK. Szeroki wachlarz zastosowań, począwszy od biurowych a skończywszy na centrach przetwarzania danych oraz liczne akcesoria pozwalają na spełnienie wszystkich wymagań klientów. Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, IP30, seria DS Schrack Info Szafy wolnostojące 19'' serii DS są dostosowane do instalacji urządzeń telekomunikacyjnych oraz aktywnych i pasywnych komponentów sieci komputerowej. Znajdują zastosowanie jako główne i pośrednie punkty dystrybucyjne w systemach okablowania strukturalnego w środowisku biurowym, można też wykorzystać je w małych i średnich obiektach typu serwerownia. Szeroki wachlarz opcji, takich jak wymienne drzwi, wymienne panele boczne i tylnie, dodatkowe akcesoria sprawiają, że szafa serii DS daje się dostosować do konkretnych potrzeb wielu aplikacji. Zdejmowane tylnie i boczne panele zapewniają dostęp do urządzeń zainstalowanych w szafie w bardzo komfortowy sposób z każdej jej strony. W celu zapewnienia optymalnego chłodzenia możliwy jest montaż paneli wentylacyjnych w dachu lub na dnie szafy. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja ramowa z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035, rama: niebieska RAL5005. - Stopień ochrony: IP30. - Przednie drzwi oszklenie, szyba klejona 4 mm, wyposażone w dźwignię zamka przygotowaną do wkładki półcylindrycznej (DV900333) dostępnej opcjonalnie. - Drzwi mocowane z prawej strony. Możliwość zmiany na mocowanie ze strony lewej. - Drzwi oszklenie mogą zostać zastąpione opcjonalnymi drzwiami DSRT (perforowanymi, pełnymi metalowymi lub drzwiami podwójnymi). - Ścianki boczne zdejmowane lub blokowane. Klucz w komplecie. Celem zapewnienia lepszego chłodzenia pasywnego, ścianki boczne można zastąpić opcjonalnymi perforowanymi. - Tylna ściana zdejmowana i zamykana na klucz. Klucz w komplecie. Ścianka może zostać zastąpiona opcjonalnymi drzwiami DSRT (oszklonymi, perforowanymi, pełnymi metalowymi lub drzwiami podwójnymi) lub perforowaną tylną ścianką DSRR. - Oczynkowane szyny 19'' (4 szt.). Bezstopniowa regulacja głębokości. - W przypadku szaf DS o szerokości 800 mm szyny 19'' można przestawić również na szerokość 21'' i 23''. - W przypadku szaf DS o głębokości 900, 1000 i 1200 mm zainstalowano dodatkową, środkową parę szyn montażowych w połowie głębokości. Umożliwia ona równoczesne stosowanie podzespołów o dużej głębokości montażu w połączeniu z akcesoriami standardowymi. - Na środkowych szynach można przymocować wspornik (DFSZDS01) celem podparcia z tyłu krótkich elementów montażowych. Głębokie podzespoły mogą zostać podparte na środku. - Zespoły wentylatorów dachowych można zastosować również w podłodze. Konieczny opcjonalny cokół. - Możliwość wprowadzenia kabla przez dach, podłogę i tylną ścianę. W standardowej specyfikacji przepusty są wyposażone w zdejmowane lub wylamywane płyty zaślepiające. - Dachowy wpuść szczotkowy (DBK24800) dostępny jest opcjonalnie. - Wentylacja pasywna przez szczeliny wentylacyjne w dachu i podłodze. - Uziemienie: - Punkt uziemienia M8 oraz zestaw uziemienia 19'' w tylniej części szafy. - Przyłącza uziemienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Szafa dostarczana z kompletem materiałów montażowych: - 16 sztuk nakrętek klatkowych ze śrubami M6, - 4 szt. stopek do poziomowania. - Dostępne liczne akcesoria (cokoły, wentylatory, przepusty kablowe, półki, panele krosowe, prowadnice kabli, listwy zasilające, drzwi itp.). - Szafa jest dostarczana na jednorazowej palecie w stanie całkowicie zmontowanym. Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, IP30, seria DS WYMIARY ## Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, IP30, seria DS ### RYSUNKI PROFILI PIONOWYCH 19" \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące 600 x 400 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 600/400/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS426040-A \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące 600 x 600 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 15U 600/600/770mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS156060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 18U 600/600/900 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS186060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 22U 600/600/1080 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS226060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 27U 600/600/1300 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS276060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 32U 600/600/1525 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS326060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 37U 600/600/1750 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS376060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 600/600/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS426060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 45U 600/600/2105 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS456060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 47U 600/600/2195 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS476060-A \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące 600 x 800 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 15U 600/800/770 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS156080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 18U 600/800/900 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS186080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 22U 600/800/1080 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS226080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 27U 600/800/1300 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS276080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 32U 600/800/1525 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS326080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 37U 600/800/1750 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS376080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 600/800/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS426080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 45U 600/800/2105 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS456080-A \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące 600 x 900 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 600/900/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS426090-A \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorfu - produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt no zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące ### Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, IP30, seria DS \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące 600 x 1000 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 27U 600/1000/1300 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS276010-A \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 600/1000/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS426010-A \| \| Szafa stojąca 19'' 45U 600/1000/2105 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS456010-A \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące 600 x 1200 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 600/1200/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS426020-A \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące 800 x 600 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 18U 800/600/900 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS188060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 22U 800/600/1080 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS228060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 27U 800/600/1300 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS278060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 32U 800/600/1525 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS328060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 37U 800/600/1750 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS378060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 800/600/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS428060-A \| \| Szafa stojąca 19'' 45U 800/600/2105 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS458060-A \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące 800 x 800 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 18U 800/800/900 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS188080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 22U 800/800/1080 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS228080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 27U 800/800/1300 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS278080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 32U 800/800/1525 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS328080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 37U 800/800/1750 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS378080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 800/800/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS428080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 45U 800/800/2105 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS458080-A \| \| Szafa stojąca 19'' 47U 800/800/2195 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS478080-A \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące 800 x 900 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 800/900/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS428090-A \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące 800 x 1000 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 800/1000/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS428010-A \| \| Szafa stojąca 19'' 45U 800/1000/2105 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS458010-A \| \| Szafa stojąca 19'' 47U 800/1000/2195 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS478010-A \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące 800 x 1200 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 800/1200/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone \| \| \| DS428020-A \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące bez drzwi frontowych \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 800/800/1970 mm (S/G/W), bez drzwi \| \| \| DS42808X-A \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 800/1000/1970 mm (S/G/W), bez drzwi \| \| \| DS42801X-A \| ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wentylatory dachowe \| \| \| \| \| Panel wentylacyjny dachowy 1x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44801-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 2x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44802-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 3x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44803-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 6x35W z termostatem, 19", 8U, RAL7035 \| \| \| DLT44806-A \| \| Przepusty kablowe, dachowe \| \| \| \| \| Maskownica dachowa ze szczotką do szaf typu DS/DSZ/DSS, 2U, RAL7035 \| \| \| DBK24800 \| \| Przepust szczotkowy do tylnego panela szafy DS/DSZ/DSS, 370x90mm \| \| \| HDZA0002 \| \| Cokoły \| \| \| \| \| Cokół, para boczna 400mm, wysokość: 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1240 \| \| Cokół, para boczna 600mm, wysokość: 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1260 \| \| Cokół, para boczna 800mm, wysokość: 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1280 \| \| Cokół, para boczna 900mm, wysokość: 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1290 \| \| Cokół, para boczna 1000mm, wysokość: 120mm, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1210 \| \| Cokół, para boczna 1200mm, wysokość: 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1220 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1260 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość: 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1280 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, perforowany, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1261 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość: 120mm, perforowany, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1281 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1262 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość: 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1282 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1263 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość: 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1283 \| \| Cokół zestaw stabilizacyjny, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOS1200 \| \| Kola do szaf \| \| \| \| \| Zestaw kół jednzych do szaf DS/DSZ (4 sztuki), obciążalność 800kg \| \| \| DSRO0005-A \| \| Drzwi (zamiennie za drzwi standardowe lub jako tylne) \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4281 \| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4282 \| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7036 \| \| \| DSRT4283 \| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4285 \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Drzwi (zamiennie za drzwi standardowe lub jako tylne) \| \| \| \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4286 \| \| \| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4287 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4261 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4262 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7036 \| DSRT4263 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4265 \| \| \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4266 \| \| \| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4267 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4581 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4582 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7036 \| DSRT4583 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4585 \| \| \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4586 \| \| \| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4587 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4561 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4562 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7036 \| DSRT4563 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4565 \| \| \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4566 \| \| \| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4567 \| \| \| \| Ściany boczne perforowane (zamiennie za standardowe ściany metalowe) \| \| \| \| \| Perfowany panel tylny 42U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4281 \| \| \| \| Perfowany panel tylny 42U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4261 \| \| \| \| Perfowany panel tylny 45U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4581 \| \| \| \| Perfowany panel tylny 45U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4561 \| \| \| \| Perfowany panel boczny 42U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4261 \| \| \| \| Perfowany panel boczny 42U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4281 \| \| \| \| Perfowany panel boczny 42U 1000mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4211 \| \| \| \| Perfowany panel boczny 45U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4561 \| \| \| \| Perfowany panel boczny 45U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4581 \| \| \| \| Perfowany panel boczny 45U 1000mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4511 \| \| \| \| Rama obrótowa \| \| \| \| \| 19" rama obrótowa 37U do szaf DS/DSZ 42U o szerokości 800mm \| HDSSON0024 \| \| \| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14815-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14825-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14835-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14845-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14855-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 650mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14865-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 750mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14875-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 850mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14885-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 950mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14895-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14815-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14825-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14835-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14845-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14855-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 650mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14865-A \| \| \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stala o gł. 750mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14875-A \| \| \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gł. 450mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4845-A \| \| \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gł. 550mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4855-A \| \| \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gł. 650mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4865-A \| \| \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gł. 750mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4875-A \| \| \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gł. 850mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4885-A \| \| \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gł. 950mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4895-A \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 350mm, obciążalność 30kg, 1U, RAL7035 \| DFA14835 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 450mm, obciążalność 30kg, 1U, RAL7035 \| DFA14845 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 550mm, obciążalność 45kg, 1U, RAL7035 \| DFA14855 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 650mm, obciążalność 45kg, 1U, RAL7035 \| DFA14865 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna na dokumentację o głębokości 2,5kg, 2U, RAL7035 \| DFA24835 \| \| \| \| Półka 19" przytłoczona pod mysz i klawiaturę o głębokości 350mm, 2U, RAL7035 \| DFK24837 \| \| \| \| 19" wieszak podpierający do szaf DS/DSZ/DSI/DSS o głębokości 900/1000/1200mm \| DFSZDS01 \| \| \| \| 19" uchwyt montażowy do instalacji w środkowych rackach szafy DS/DSZ/DSI \| DFSZDS02 \| \| \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070114 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070124 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z ochronnikami, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070126 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z ochronnikami i filtrem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070118 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowo-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| IU070112 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPE06 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 12xIEC C13, 1U, kabel 2m, klipsy, czarna, profil aluminiowy, 1U \| IU070116 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPE308 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070109 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070107-B \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z ochronnikami, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070113 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070110 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070111 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPEU06 \| \| \| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 70x40mm, RAL7035 \| DBK14805 \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 70x40mm i przepustami, RAL7035 \| DBK14806 \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów metalowych, RAL7035 \| DBC14805 \| \| \| \| 19" wspomnik kablowy, montaż na tylnych szynach szafy \| DBO14200 \| \| \| \| 19" płyta wsporcza dla kabli, 170x150mm, montaż na tylnych szynach szafy \| DBO14201 \| \| \| \| Metalowy organizer pionowy 80x80mm, montowany do szafy 19" \| DBKO8080 \| \| \| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 42U, do szaf DS/DSZ/DSI \| DSKV4280 \| \| \| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 45U, do szaf DS/DSZ/DSI \| DSKV4580 \| \| \| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| HSERZKB025 \| \| \| \| Oświetlenie \| \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| DV900330-A \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W, moc 7,9W \| DV900336-A \| \| \| \| Wyłącznik krzyżowy do drzwi 6A, 230V AC \| ASDSW010 \| \| \| \| Adapter do wyłącznika krzyżowego ASDSW010, do szaf DS-, DSZ- i DSS \| DSADA001 \| \| \| \| Kabel przyłączeniowy do wyłącznika krzyżowego \| DV900332 \| \| \| \| Uchwyt montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą \| \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tylnej, RAL7035 \| DAB34810 \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywą tylną, RAL7035 \| DAB34811 \| \| \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kieszenie na dokumentację \| \| \| \| \| Kieszon na dokumentację A4, samoprzylepna \| \| \| ASDRA400\| \| Zamki półcylindryczne \| \| \| \| \| Wkładka półcylindryczna z kluczem 333 \| \| \| DV900333\| \| Klucz do wkładki półcylindrycznej 333 \| \| \| DV900334\| \| Wkładka półcylindryczna do szaf DW z jednym kluczem \| \| \| DV900335\| \| Akcesoria \| \| \| \| \| Taśma numeracyjna, samoprzylepna od 1 do 47U \| \| \| DSPROFNU\| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| \| \| DSSRA050\| \| Zestaw do łączenia szaf typu DS/DSZ \| \| \| DSRAD002\| \| Części zamiennne \| \| \| \| \| Pokrętło obrotowe pod wkładki półcylindryczne do szaf DS/DSZ \| \| \| HDZS0010\| \| Zawias do szaf DS/DSZ/DW, montaż lewo- i prawostronny, obciążalność 15kg \| \| \| HDZH001\| --- Strona 274 - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, szkieletowe, IP30, seria DSZ Schrack Info Szafy wolnostojące 19'' serii DSZ dostosowane są do instalacji urządzeń telekomunikacyjnych oraz aktywnych i pasywnych komponentów sieci komputerowej. Znajdują zastosowanie jako główne i pośrednie punkty dystrybucyjne w systemach okablowania strukturalnego w środowisku biurowym, można też wykorzystać je w małych i średnich obiektach typu serwerownia lub centrum przetwarzania danych. Szeroki wachlarz opcji, takich jak wymienne drzwi, wymienne panele boczne i tylnie, dodatkowe akcesoria sprawią, że szafa serii DSZ daje się dostosować do konkretnych potrzeb wielu aplikacji. Zdejmowane tylne i boczne panele zapewniają dostęp do urządzeń zainstalowanych w szafie, w bardzo komfortowy sposób z każdej jej strony. W celu zapewnienia optymalnego chłodzenia możliwy jest montaż paneli wentylacyjnych w dachu lub na dnie szafy. Ze względu na szkieletową konstrukcję i możliwość częściowego demontażu istnieje możliwość instalacji szafy w miejscach trudnodostępnych takich jak np. piwnice, do których dostęp możliwy jest jedynie przez wąskie drzwi czy spiralne schody. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja szkieletowa, skręcana, z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035, szkiele: niebieski RAL5005. - Stopień ochrony: IP30. - Przednie drzwi oszklenne, szyba klejona 4 mm, wyposażone w dźwignię zamka przygotowaną do wkładki polycylindrycznej (DV900333) dostępnej opcjonalnie. - Drzwi mocowane z prawej strony. Możliwość zmiany na mocowanie ze strony lewej. - Drzwi oszklenne mogą zostać zastąpione opcjonalnymi drzwiami DSRT (perforowanymi, pełnymi metalowymi lub drzwiami podwójnymi). - Ścianki boczne zdejmowane lub blokowane. Klucz w komplecie. Celem zapewnienia lepszego chłodzenia pasywnych ścianki boczne można zastąpić opcjonalnymi perforowanymi. - Tylna ścianka zdejmowana i zamykana na klucz. Klucz w komplecie. Ścianka może zostać zastąpiona opcjonalnymi drzwiami DSRT (oszklonymi, perforowanymi, pełnymi metalowymi lub drzwiami podwójnymi) lub perforowaną tylną ścianką DSRR. - Oczynkowane szyny 19'' (4 szt.). Bezstopniowa regulacja głębokości. - W przypadku szaf DSZ o szerokości 800 mm szyny 19'' można przesuwać również na szerokość 21'' i 23''. - W przypadku szaf DSZ o głębokości 900, 1000 i 1200 mm zainstalowano dodatkową, środkową parę szyn montażowych w połowie głębokości. Umożliwia ona równoczesne stosowanie podzespołów o dużej głębokości montażu w połączeniu z akcesoriami standardowymi. - Na środkowych szynach można przyczepować wspornik (DFSZDS01) celem podparcia z tyłu krótkich elementów montażowych. Głębokie podzespoły mogą zostać podparte na środku. - Zespoły wentylatorów dachowych można zastosować również w podłodze. Konieczny opcjonalny cokół. - Możliwość wprowadzenia kabla przez dach, podłogę i tylną ścianę. W standardowej specyfikacji przepusty są wyposażone w zdejmowane lub wymywane płyty zaslepiające. - Dachowy wpuść szczotkowy (DBK24800) dostępny jest opcjonalnie. - Wentylacja pasywna przez szczeliny wentylacyjne w dachu i podłodze. - Przyłącza uziemienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Punkt uziemienia M8 oraz zestaw uziemienia 19'' w tylniej części szafy. - Szafa dostarczana z kompletem materiałów montażowych: 24 sztuki nakrętek klatkowych ze śrubami M6, 4 sztuki stopek do poziomowania. - Dostępne liczne akcesoria (cokoły, wentylatory, przepusty kablowe, półki, panele krosowe, prowadnice kabli, listwy zasilające, drzwi itp.). - Szafa jest dostarczana na jednorazowej palecie w stanie całkowicie zmontowanym. ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, szkieletowe, IP30, seria DSZ IP30 ### WYMIARY \| Model \| A [mm] \| B [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| E [mm] \| 1) \| 2) \| 3) \| 4) \| 5) \| 6) \| 7) \| 8) \| 9) \| 10) \| 11) \| \|----------------\|--------\|--------\|--------\|--------\|--------\|----\|----\|----\|----\|----\|----\|----\|----\|-----\|-----\| \| DSZ426020 \| 1970 \| 1868 \| 487 \| 600 \| 1200 \| 400\| 43 \| 45 \| 1094\| 1175\| 12U\| 2x4+2x2U\| 12U\| 1x12U\| 115 \| 103 \| \| DSZ428080 \| 1970 \| 1868 \| 687 \| 800 \| 800 \| 400\| 50 \| 55 \| 670 \| 775 \| 10U\| 2x4+1x2U\| 10U\| 1x10U\| 106 \| 96 \| \| DSZ458080 \| 2105 \| 2003 \| 687 \| 800 \| 800 \| 400\| 50 \| 55 \| 670 \| 775 \| 10U\| 2x4+1x2U\| 10U\| 1x10U\| 111 \| 101 \| \| DSZ428010 \| 1970 \| 1868 \| 687 \| 800 \| 1000 \| 400\| 50 \| 55 \| 870 \| 975 \| 12U\| 2x4+2x2U\| 12U\| 1x12U\| 122 \| 111 \| \| DSZ458010 \| 2105 \| 2003 \| 687 \| 800 \| 1000 \| 400\| 50 \| 55 \| 870 \| 975 \| 12U\| 2x4+2x2U\| 12U\| 1x12U\| 128 \| 117 \| \| DSZ428020 \| 1970 \| 1868 \| 687 \| 800 \| 1000 \| 400\| 50 \| 55 \| 1070\| 1175\| 12U\| 2x4+2x2U\| 12U\| 1x12U\| 137 \| 122 \| 1) Maksymalna obciążalność / kg, przy równomiernym rozłożeniu obciążenia 2) Odstęp między płaszczyzną frontowych szyn 19'' a drzwiami szklanymi przy maksymalnym rozstawie / mm 3) Odstęp między płaszczyzną tylnych szyn 19'' a ścianą tylną przy maksymalnym rozstawie / mm 4) Maksymalny odstęp między płaszczyznami przednich i tylnych szyn 19'' / mm 5) Maksymalna długość urządzeń montowanych w szafie, pod warunkiem umieszczenia na półce / mm 6) Głębokość przepustu dachowego, szerokość 19'' 7) Format zaślepek dachowych 8) Głębokość przepustu podłogowego, szerokość 19'' 9) Format zaślepek podłogowych 10) Masa brutto / kg 11) Masa netto / kg ## Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, szkieletowe, IP30, seria DSZ ### RYSUNKI PROFILI PIONOWYCH 19" \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, szkieletowe 600 x 1200 mm \| \| \| \| \| Szafa szkieletowa 19'' 42U 600/1200/1970 mm [S/G/W], drzwi przeszkione \| \| \| DSZ426020 \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, szkieletowe 800 x 800 mm \| \| \| \| \| Szafa szkieletowa 19'' 42U 800/800/1970 mm [S/G/W], drzwi przeszkione \| \| \| DSZ428080 \| \| Szafa szkieletowa 19'' 45U 800/800/2105 mm [S/G/W], drzwi przeszkione \| \| \| DSZ458080 \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, szkieletowe 800 x 1000 mm \| \| \| \| \| Szafa szkieletowa 19'' 42U 800/1000/1970 mm [S/G/W], drzwi przeszkione \| \| \| DSZ428010 \| \| Szafa szkieletowa 19'' 45U 800/1000/2105 mm [S/G/W], drzwi przeszkione \| \| \| DSZ458010 \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, szkieletowe 800 x 1200 mm \| \| \| \| \| Szafa szkieletowa 19'' 42U 800/1200/1970 mm [S/G/W], drzwi przeszkione \| \| \| DSZ428020 \| --- Strona 277 ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wentylatory dachowe \| \| \| \| \| Panel wentylacyjny dachowy 1x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44801-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 2x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44802-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 3x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44803-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 6x35W z termostatem, 19", 8U, RAL7035 \| \| \| DLT44806-A \| \| Przepusty kablowe, dachowe \| \| \| \| \| Maskownica dachowa ze szczotką do szaf typu DS/DSZ/DSS, 2U, RAL7035 \| \| \| DBK24800 \| \| Przepust szczotkowy do tylnego panela szafy DS/DSZ/DSS, 370x90mm \| \| \| HDZA0002 \| \| Cokoły \| \| \| \| \| Cokół, para boczna 800mm, wysokość: 120mm, do szaf DS/DSZ/DSS, DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1280 \| \| Cokół, para boczna 1000mm, wysokość: 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1210 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1260 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość: 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1280 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, perforowany, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1261 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość: 120mm, perforowany, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1281 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1262 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość: 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1282 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1263 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość: 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1283 \| \| Cokół zestaw stabilizacyjny, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOS1200 \| \| Koła do szaf \| \| \| \| \| Zestaw koł jezdnych do szaf DS/DSZ (4 sztuki), obciążalność: 800kg \| \| \| DSR00005-A \| \| Drzwi [zamiennie za drzwi standardowe lub jako tylne] \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4281 \| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4282 \| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7036 \| \| \| DSRT4283 \| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4285 \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4286 \| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4287 \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4261 \| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4262 \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Drzwi (zamiennie za drzwi standardowe lub jako tylne) \| \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7036 \| DSRT4263 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4265 \| \| \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4266 \| \| \| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4267 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4581 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4582 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7036 \| DSRT4583 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4585 \| \| \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4586 \| \| \| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| DSRT4587 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4561 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4562 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7036 \| DSRT4563 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4565 \| \| \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4566 \| \| \| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| DSRT4567 \| \| \| \| Ściany boczne perforowane (zamiennie za standardowe ściany metalowe) \| \| \| \| \| Perforowany panel tylny 42U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4281 \| \| \| \| Perforowany panel tylny 42U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4261 \| \| \| \| Perforowany panel tylny 45U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4581 \| \| \| \| Perforowany panel tylny 45U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4561 \| \| \| \| Perforowany panel boczny 42U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4261 \| \| \| \| Perforowany panel boczny 42U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4281 \| \| \| \| Perforowany panel boczny 42U 1000mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4211 \| \| \| \| Perforowany panel boczny 45U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4561 \| \| \| \| Perforowany panel boczny 45U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4581 \| \| \| \| Perforowany panel boczny 45U 1000mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4511 \| \| \| \| Rama obrotowa \| \| \| \| \| 19” rama obrotowa 37U do szaf DS/DSZ 42U o szerokości 800mm \| HDSSON0024 \| \| \| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14815-C \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14825-C \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14835-C \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 450mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14845-C \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 550mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14855-C \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 650mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14865-C \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 750mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14875-C \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 850mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14885-C \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 950mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14895-C \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14815-A \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14825-A \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14835-A \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 450mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14845-A \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 550mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14855-A \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 650mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14865-A \| \| \| \| Półka 19” stala o gl. 750mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14875-A \| \| \| \| Półka 19” stala, wzmacniona o gl. 450mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4845-A \| \| \| \| Półka 19” stala, wzmacniona o gl. 550mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4855-A \| \| \| \| Półka 19” stala, wzmacniona o gl. 650mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4865-A \| \| \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 750mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4875-A \| \| \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 850mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4885-A \| \| \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 950mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4895-A \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 350mm, obciążalność 30kg, 1U, RAL7035 \| DFA14835 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 450mm, obciążalność 30kg, 1U, RAL7035 \| DFA14845 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 550mm, obciążalność 45kg, 1U, RAL7035 \| DFA14855 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 650mm, obciążalność 45kg, 1U, RAL7035 \| DFA14865 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna na dokumentację o głębokości 400mm, obciążalność 25kg, 2U, RAL7035 \| DFA24835 \| \| \| \| Półka 19" przystosowana pod mysz i klawiaturę o głębokości 350mm, 2U, RAL7035 \| DFK24837 \| \| \| \| 19" wieszak podpierający do szaf DS/DSZ/DS/DS5 o głębokości 900/1000/1200mm \| DFSZDS01 \| \| \| \| 19" uchwyt montażowy do instalacji w środkowych rackach szafy DS/DSZ/DSI \| DFSZDS02 \| \| \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070114 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070124 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z chronnikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070126 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z chronnikiem i filtrem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070118 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowo-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| IU070112 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPE06 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 12xIEC C13, 1U, kabel 2m, klipy, czarna, profil aluminiowy, 1U \| IU070116 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPE08 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| IU070109 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| IU070107-B \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z chronnikiem, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| IU070113 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| IU070110 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| IU070111 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPEU06 \| \| \| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 70x40mm, RAL7035 \| DBK14805 \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 70x40mm i przepustami, RAL7035 \| DBK14806 \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów metalowych, RAL7035 \| DBC14805 \| \| \| \| 19" wspornik kablowy, montaż na tylnych szynach szafy \| DBO14200 \| \| \| \| 19" płyta wsparcza dla kabli, 170x150mm, montaż na tylnych szynach szafy \| DBO14201 \| \| \| \| Metalowy organizer pianowy 80x80mm, montowany do szyny 19" \| DBKO8080 \| \| \| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 42U, do szaf DS/DSZ/DSI \| DSKV4280 \| \| \| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 45U, do szaf DS/DSZ/DSI \| DSKV4580 \| \| \| \| Opaski kablowe 100x2.5mm, opakowanie 25 sztuk \| HSERZKB025 \| \| \| \| Oświetlenie \| \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| DV900330-A \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W \| DV900336-A \| \| \| \| Wyłącznik kranicowy do drzwi 6A, 230V AC \| ASDSW010 \| \| \| \| Adapter do wyłącznika kranicowego ASDSW010, do szaf DS-, DSZ- i DSS \| DSADA001 \| \| \| \| Kabel przyłączeniowy do wyłącznika kranicowego \| DV900332 \| \| \| \| Uchwyt montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą \| \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywki tylnej, RAL7035 \| DAB34810 \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywką tylną, RAL7035 \| DAB34811 \| \| \| \| Kieszenie na dokumentację \| \| \| \| \| Kieszeń na dokumentację A4, samoprzylepna \| ASDRA400 \| \| \| \| Zamki pólcylindryczne \| \| \| \| \| Wkładka pólcylindryczna z kluczem 333 \| DV900333 \| \| \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zamki półcylindryczne \| \| \| \| \| Klucz do wkładki półcylindrycznej 333 \| \| \| DV900334\| \| Wkładka półcylindryczna do szaf DW z jednym kluczem \| \| \| DV900335\| \| Akcesoria \| \| \| \| \| Taśma numeracyjna, samoprzylepna od 1 do 47U \| \| \| DSPROFNU\| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| \| \| DSSRA050\| \| Zestaw do łączenia szaf typu DS/DSZ \| \| \| DSRA0002\| --- Strona 281 - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące Szafy serwerowe 19" wolnostojące, IP30, seria DSS Schrack Info Serwerowe szafy wolnostojące 19" serii DSS przystosowane są do serwerów, UPSów, urządzeń telekomunikacyjnych oraz aktywnych i pasywnych komponentów sieci komputerowej. Główne zastosowanie znajdują w obiektach typu serwerownia lub centrum przetwarzania danych, ale również jako główne i pośrednie punkty dystrybucyjne w systemach okablowania strukturalnego w środowisku biurowym. Szeroki wachlarz opcji, takich jak wymienne drzwi i dodatkowe akcesoria sprawiają, że szafa serii DSS daje się dostosować do konkretnych potrzeb wielu aplikacji. Zdejmowane tylne i boczne panele zapewniają dostęp do urządzeń zainstalowanych w szafie w bardzo komfortowy sposób z każdej strony. W celu zapewnienia optymalnego chłodzenia możliwy jest montaż paneli wentylacyjnych w dachu lub na dnie szafy. Szafy serii DSS wyposażone są w specjalne listwy montażowe 19" o profilu U dostosowane do instalacji serwerów. Maksymalne dopuszczalne obciążenie szafy wynosi 1300kg. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja ramowa z blachy stalowej 2,0 mm, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035, rama: niebieska RAL5005. - Stopień ochrony: IP30. - Wykonania dostosowane indywidualnie do konkretnego projektu centrum obliczeniowego, serwerowni lub dla strefy zimnej dostępne są na zapytanie. - Wykonanie IP54 dostępne na zapytanie. - Przednie drzwi perforowane (80% przepuszczalności powietrza) wraz z dźwignią zamka przygotowaną do wkładki półcylindrycznej (DV900333) dostępnej opcjonalnie. - Przednie drzwi mocowane z prawej strony. Możliwość zmiany na mocowanie ze strony lewej. - Tylne drzwi dwuskrzydłowe, perforowane (80% przepuszczalności powietrza) wraz z dźwignią zamka przygotowaną do wkładki półcylindrycznej (DV900333) dostępnej opcjonalnie. - Ścianki boczne zdejmowane lub blokowane. Klucz w komplecie. - Cokół opcjonalny: wysokość 120 mm. - Oczynkowane szyny 19" (4 szt.). Bezstopniowa regulacja głębokości. - W przypadku szaf DSS o szerokości 800 mm szyny 19" można przestawić również na szerokość 21" i 23". - W przypadku szaf DSS o głębokości 1000 zainstalowano dodatkową, środkową parę szyn montażowych w połowie głębokości. Umożliwia ona równoczesne stosowanie podzespołów o dużej głębokości montażu w połączeniu z akcesoriami standardowymi. - Zespoły wentylatorów dachowych można zastosować również w podłodze. Konieczny opcjonalny cokół. - Możliwość wprowadzenia kabla przez dach, podłogę i tylną ścianę. W standardowej specyfikacji przepusty wyposażone są w zdejmowane lub wyjmowane płyty zaslepiające. - Dachowy wypust szczotkowy (DBK24800) dostępny jest opcjonalnie. - Wentylacja powszechna przez szczeliny wentylacyjne w dachu i podłodze. - Uziemienie: - Punkt uziemienia M8 oraz zestaw uziemienia 19" w tylniej części szafy, - Przyłącza uziemienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Szafa dostarczona z kompletem materiałów montażowych: - 16 sztuk nakrętek klakowych ze śrubami M6, - 4 sztuki stopek do poziomowania. - Dostępne liczne akcesoria (cokoły, wentylatory, przepusty kablowe, półki, panelekrasowe, prowadnice kabli, listwy zasilające, drzwi itp.). - Szafa jest dostarczana na jednorazowej palecie w stanie całkowicie zmontowanym. ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Szafy serwerowe 19'' wolnostojące, IP30, seria DSS IP30 ### WYMIARY \| A [mm] \| B [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| E [mm] \| 1) \| 2) \| 3) \| 4) \| 5) \| 6) \| 7) \| 8) \| 9) \| 10) \| 11) \| 12) \| \|--------\|--------\|--------\|--------\|--------\|----\|----\|----\|----\|----\|----\|----\|----\|-----\|-----\|-----\| \| 1970 \| 1868 \| 487 \| 600 \| 1000 \| 1300 \| IP30 \| 30 \| 30 \| 930 \| 975 \| 12U \| 2x4+2x2U \| 12U \| 1x12U \| 142 \| 131 \| \| 1970 \| 1868 \| 687 \| 800 \| 800 \| 1300 \| IP30 \| 50 \| 55 \| 670 \| 775 \| 10U \| 2x4+1x2U \| 10U \| 1x10U \| 158 \| 144 \| \| 1970 \| 1868 \| 687 \| 800 \| 1000 \| 1300 \| IP30 \| 50 \| 55 \| 870 \| 975 \| 12U \| 2x4+2x2U \| 12U \| 1x12U \| 139 \| 129 \| 1) Maksymalna obciążalność /kg, przy równomiernym rozłożeniu obciążenia 2) Stopień ochrony 3) Odstęp między płaszczyzną frontowych szyn 19'' a drzwiami szklanymi przy maksymalnym rozstawie / mm 4) Odstęp między płaszczyzną tylnych szyn 19'' a ścianą tylną przy maksymalnym rozstawie / mm 5) Maksymalny odstęp między płaszczyznami przednich i tylnych szyn 19'' / mm 6) Maksymalna długość urządzeń montowanych w szafie, pod warunkiem umieszczenia na półce / mm 7) Głębokość przepustu dachowego, szerokość 19'' 8) Format zaślepek dachowych 9) Głębokość przepustu podłogowego, szerokość 19'' 10) Format zaślepek podłogowych 11) Masa brutto / kg 12) Masa netto / kg ## Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące ### Szafy serwerowe 19'' wolnostojące, IP30, seria DSS ### RYSUNKI PROFILI PIONOWYCH 19” \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, serwerowe 600 x 1000 mm \| \| \| \| \| Szafa serwerowa 19'' 42U/600/1000/1970 mm (S/G/W), IP30, 2 pary drzwi perforowanych, obciążalność 1300kg \| ![icon] \| \| DSS4260103 \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, serwerowe 800 x 800 mm \| \| \| \| \| Szafa serwerowa 19'' 42U/800/800/1970 mm (S/G/W), IP30, 2 pary drzwi perforowanych, obciążalność 1300kg \| ![icon] \| \| DSS4280803 \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, serwerowe 800 x 1000 mm \| \| \| \| \| Szafa serwerowa 19'' 42U/800/1000/1970 mm (S/G/W), IP30, 2 pary drzwi perforowanych, obciążalność 1300kg \| ![icon] \| \| DSS4280103 \| \| Szafa serwerowa 19'' 45U/800/1000/2105 mm (S/G/W), IP30, 2 pary drzwi perforowanych, obciążalność 1500kg \| ![icon] \| \| DSS4580103 \| --- 1'' (inch) = 25,4mm 1HE/1U = 1,75'' = 44,45mm ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wentylatory dachowe \| \| \| \| \| Panel wentylacyjny dachowy 1x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44801-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 2x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44802-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 3x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44803-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 6x35W z termostatem, 19", 8U, RAL7035 \| \| \| DLT44806-A \| \| Przepusty kablowe, dachowe \| \| \| \| \| Maskownica dachowa ze szczotką do szaf typu DS/DSZ/DSS, 2U, RAL7035 \| \| \| DBK24800 \| \| Cokole \| \| \| \| \| Cokół para boczna 800mm, wysokość 120mm, do szaf DSS, RAL7035 \| \| \| DSSOT1280 \| \| Cokół para boczna 1000mm, wysokość 120mm, do szaf DSS, RAL7035 \| \| \| DSSOT1210 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1260 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość 120mm, perforowany, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1261 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1262 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1263 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1280 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość 120mm, perforowany, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1281 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1282 \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1283 \| \| Cokół zestaw stabilizacyjny, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOS1200 \| \| Drzwi (zamiennie za drzwi standardowe lub jako tylne) \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4261 \| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4262 \| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7036 \| \| \| DSRT4263 \| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4265 \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4266 \| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4267 \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4281 \| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4282 \| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7036 \| \| \| DSRT4283 \| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4285 \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4286 \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - BRAK IKONKI – produkt no zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Drzwi (zamiennie za drzwi standardowe lub jako tylne) \| \| \| \| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4287\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14815-C \| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14825-C \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14835-C \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14845-C \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14855-C \| \| Półka 19" stała o gł. 650mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14865-C \| \| Półka 19" stała o gł. 750mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14875-C \| \| Półka 19" stała o gł. 850mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14885-C \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14815-A \| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14825-A \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14835-A \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14845-A \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14855-A \| \| Półka 19" stała o gł. 650mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14865-A \| \| Półka 19" stała o gł. 750mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14875-A \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 450mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4845-A \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 550mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4855-A \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 650mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4865-A \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 750mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4875-A \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 850mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4885-A \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 350mm, obciążalność 30kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFA14835 \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 450mm, obciążalność 30kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFA14845 \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 550mm, obciążalność 45kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFA14855 \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 650mm, obciążalność 45kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFA14865 \| \| Półka 19" wysuwna na dokumentację o głębokości 400mm, obciążalność 25kg, 2U, RAL7035 \| \| \| DFA24835 \| \| Półka 19" przyśrostowna pod mysz i klawiaturę o głębokości 350mm, 2U, RAL7035 \| \| \| DFK24837 \| \| 19" wieszak podpierający do szaf DS/DSZ/DSI/DSS o głębokości 900/1000/1200mm \| \| \| DFSZDS01 \| \| 19" uchwyt montażowy do instalacji w środkowych rackach szafy DS/DSZ/DSI \| \| \| DFSZDS02 \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070114 \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070124 \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070126 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z ochronnikiem i filtrem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070118 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowo-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070112 \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| \| \| IU070113 \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| \| \| IU070107-B \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| \| \| IU070109 \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPE308 \| \| 19" listwa zasilająca, 12xIEC C13, 1U, kabel 2m, klasy, czarna, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070116 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPE506 \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| \| \| IU070110 \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| \| \| IU070111 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPEU06 \| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 70x40mm, RAL7035 \| \| \| DBK14805 \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 70x40mm i przepustami, RAL7035 \| \| \| DBK14806 \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów metalowych, RAL7035 \| \| \| DBC14805 \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" wspornik kablowy, montaż na tylnych szynach szafy \| \| \| DBO14200\| \| 19" płyta wsporcza dla kabli, 170x150mm, montaż na tylnych szynach szafy \| \| \| DBO14201\| \| Metalowy organizer pionowy 80x80mm, montowany do szyny 19" \| \| \| DBKO8080\| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| \| \| HSERZKB025\| \| Oświetlenie \| \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| \| \| DV900330-A\| \| 19" panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W \| \| \| DV900336-A\| \| Wyłącznik kranicowy do drzwi 6A, 230V AC \| \| \| ASDSW010\| \| Adapter do wyłącznika kranicowego ASDSW010, do szaf DS-, DSZ- i DSS \| \| \| DSADA001\| \| Kabel przyłączeniowy do wyłącznika kranicowego \| \| \| DV900332\| \| Uchwyt montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą \| \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tylniej, RAL7035 \| \| \| DAB34810\| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywą tylną, RAL7035 \| \| \| DAB34811\| \| Kieszén na dokumentację \| \| \| \| \| Kieszén na dokumentację A4, samoprzylepna \| \| \| ASDRA400\| \| Zamki półcylindryczne \| \| \| \| \| Wkładka półcylindryczna z kluczem 333 \| \| \| DV900333\| \| Klucz do wkładki półcylindrycznej 333 \| \| \| DV900334\| \| Wkładka półcylindryczna do szaf DW z jednym kluczem \| \| \| DV900335\| \| Akcesoria** \| \| \| \| \| Taśma numeracyjna, samoprzylepna od 1 do 47U \| \| \| DSPROFNU\| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| \| \| DSSRA050\| --- * – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie * – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf * – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące Drzwi IP30 do szaf stojących typu DS, DSZ i DSS DSRT4281 DSRT4282 DSRT4283 DSRT4285 DSRT4286 DSRT4287 Schrack Info Drzwi dostępne są jako akcesoria do wolnostojących szaf teleinformatycznych serii DS, DSZ i DSS o stopniu ochrony IP30. Mogą być instalowane wymiennie z drzwiami frontowymi lub zamiast panela tylnego. Instalacja drzwi z tyłu szafy zapewnia łatwy dostęp w przypadku konieczności wykonania rekonfiguracji szafy lub innych prac naprawczych. DANE TECHNICZNE - Szklane drzwi umożliwiające swobodny wgląd do szafy. - Drzwi pełne metalowe służą do zabezpieczenia podzespołów przed obserwacją, np. w obszarach publicznego dostępu, korytarzach itp. - Perforowane drzwi stosuje się dla podwyższonej wentylacji pasywnej zainstalowanych komponentów aktywnych. - Drzwi dwuskrzydłowe są wymagane wówczas, gdy do otwarcia dostępna jest jedynie ograniczona ilość wolnego miejsca. - Charakterystyka materiałową: - Rama drzwi: lakierowana proszkowo stal głęboko tłoczona, - Szyba: barwione i hartowane szkło o grubości 4 mm, - Kolor: jasnoszary RAL7035. - Stopień ochrony: IP30. - Dźwignia zamka przygotowana do wkładki półcylindrycznej (DV900333) dostępnej opcjonalnie. - Przepływ powietrza przez perforację: 80%. - Montaż: - Z przodu: zamiast standardowych szklanych drzwi (drzwi perforowanych w przypadku DSS). - Z tyłu: zamiast standardowej tylnej ścianki z pełnego metalu (drzwi perforowanych w przypadku DSS). - Zawiasy: 3 szt. w przypadku drzwi 42U i 45U, kąt otwarcia 170 stopni. - Mocowanie zawiasów: z prawej strony, łatwa i szybka przebudowa na mocowanie z lewej strony. - Materiały instalacyjne do montażu drzwi z tyłu i z przodu są załączone. IP30 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 22U o szerokości 600 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 22U, 600mm, RAL7035 \| DSRT2261 \| \| \| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 22U o szerokości 800 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 22U, 800mm, RAL7035 \| DSRT2281 \| \| \| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 27U o szerokości 600 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 27U, 600mm, RAL7035 \| DSRT2761 \| \| \| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 27U o szerokości 800 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 27U, 800mm, RAL7035 \| DSRT2781 \| \| \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntransdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Drzwi IP30 do szaf stojących typu DS, DSZ i DSS \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 32U o szerokości 600 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 32U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT3261\| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 32U o szerokości 800 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 32U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT3281\| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 37U o szerokości 600 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 37U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT3761\| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 37U o szerokości 800 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 37U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT3781\| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 42U o szerokości 600 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4261\| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4262\| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7036 \| \| \| DSRT4263\| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, \| \| \| DSRT4265\| \| RAL7035 \| \| \| \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4266\| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4267\| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 42U o szerokości 800 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4281\| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4282\| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7036 \| \| \| DSRT4283\| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, \| \| \| DSRT4285\| \| RAL7035 \| \| \| \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4286\| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 42U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4287\| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 45U o szerokości 600 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4561\| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4562\| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7036 \| \| \| DSRT4563\| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, \| \| \| DSRT4565\| \| RAL7035 \| \| \| \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4566\| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4567\| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 45U o szerokości 800 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4581\| \| Drzwi pełne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4582\| \| Drzwi szklane do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7036 \| \| \| DSRT4583\| \| Drzwi perforowane (80%) podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, \| \| \| DSRT4585\| \| RAL7035 \| \| \| \| \| Drzwi pełne podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4586\| \| Drzwi szklane podwójne do szaf DS/DSZ/DSS, 45U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4587\| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 47U o szerokości 600 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 47U, 600mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4761\| \| Drzwi IP30 do szaf stojących 47U o szerokości 800 mm \| \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DS/DSZ/DSS, 47U, 800mm, RAL7035 \| \| \| DSRT4781\| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące Ściany boczne i tylne perforowane IP30 do szaf typu DS i DSZ Schrack Info Perforowane ściany boczne i tylne można stosować w szafach serii DS i DSZ zamiennie za metalowe pełne, które to są zainstalowane fabrycznie. Perforowane ściany boczne i tylne znacznie zwiększają bierną wentylację. Są stosowane w szafach z dużą ilością komponentów aktywnych. DANE TECHNICZNE - Wykonane z lakirowanej proszkowo stali głęboko tłoczonej. - Kolor: jasnoszary RAL7035. - Stopień ochrony: IP30. - Przepływ powietrza przez perforację: 80%. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Perforowane ściany tylne do szaf o szerokości 600 mm \| \| \| \| \| Perforowany panel tylny 42U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4261 \| \| \| \| Perforowany panel tylny 45U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4561 \| \| \| \| Perforowane ściany tylne do szaf o szerokości 800 mm \| \| \| \| \| Perforowany panel tylny 42U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4281 \| \| \| \| Perforowany panel tylny 45U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRR4581 \| \| \| \| Perforowane ściany boczne do szaf o głębokości 600 mm \| \| \| \| \| Perforowany panel boczny 42U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4261 \| \| \| \| Perforowany panel boczny 45U 600mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4561 \| \| \| \| Perforowane ściany boczne do szaf o głębokości 800 mm \| \| \| \| \| Perforowany panel boczny 42U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4281 \| \| \| \| Perforowany panel boczny 45U 800mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4581 \| \| \| \| Perforowane ściany boczne do szaf o głębokości 1000 mm \| \| \| \| \| Perforowany panel boczny 42U 1000mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4211 \| \| \| \| Perforowany panel boczny 45U 1000mm, przepuszczalność 80%, do szaf DS/DSZ, RAL7035 \| DSRS4511 \| \| \| Cokoły do szaf stojących typu DS, DSZ, DSP i DSS Schrack Info Uniwersalne cokoły do szaf telekomunikacyjnych są modułarnym systemem, składającym się z bocznych i przednich / tylnych elementów dla różnych głębokości (400, 600, 800, 900, 1000 mm) i szerokości szaf (600 i 800 mm). Stabilną podstawę cokołu stanowią dwa boczne profile (DSOT/DSSOT), przez które po wylamaniu zaślepek można zrealizować boczne wprowadzenie kabli. Uzupełnieniem są profile przednie i tylnie w następujących wykonaniach: pełnym, perforowanym, z przepustem szczotkowym oraz perforowanym z filtrem. Wysokość cokołu wynosi 120 mm, kolor to RAL7035. Uzupełnieniem asortymentu jest zestaw stabilizujący, zapobiegający przewróceniu się szafy. Pasuje do wszystkich typów cokołów. ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Cokoły do szaf stojących typu DS, DSZ, DSP i DSS ### WYMIARY \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Cokoły, pary boczne przeznaczone do szaf typu DS, DSZ i DSP \| \| \| \| \| Cokół, para boczna 400mm, wysokość 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1240\| \| Cokół, para boczna 600mm, wysokość 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1260\| \| Cokół, para boczna 800mm, wysokość 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1280\| \| Cokół, para boczna 900mm, wysokość 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1290\| \| Cokół, para boczna 1000mm, wysokość 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035\| \| \| DSOT1210\| \| Cokół, para boczna 1200mm, wysokość 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP RAL7035\| \| \| DSOT1220\| \| Cokoły, pary boczne przeznaczone do szaf typu DSS \| \| \| \| \| Cokół para boczna 800mm, wysokość 120mm, do szaf DSS, RAL7035 \| \| \| DSSOT1280\| \| Cokół para boczna 1000mm, wysokość 120mm, do szaf DSS, RAL7035 \| \| \| DSSOT1210\| \| Cokoły, części frontowe i tylne przeznaczone do szaf typu DS, DSZ, DSP i DSS o szerokości 600mm \| \| \| \| \| Cokół front/tył 600mm, wysokość 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1260\| \| Cokół front/tył 600mm, wysokość 120mm, perforowany, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1261\| \| Cokół front/tył 600mm, wysokość 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1262\| \| Cokół front/tył 600mm, wysokość 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1263\| \| Cokoły, części frontowe i tylne przeznaczone do szaf typu DS, DSZ, DSP i DSS o szerokości 800mm \| \| \| \| \| Cokół front/tył 800mm, wysokość 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1280\| \| Cokół front/tył 800mm, wysokość 120mm, perforowany, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1281\| \| Cokół front/tył 800mm, wysokość 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1282\| \| Cokół front/tył 800mm, wysokość 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1283\| \| Zestaw stabilizacyjny do cokołów przeznaczonych do szaf typu DS, DSZ i DSP \| \| \| \| \| Cokół zestaw stabilizacyjny, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOS1200\| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące Zespoły wentylatorów dachowych DLT4480XX DLT44801-A DLT44802-A DLT44803-A DLT44806-A DBK24800 HDITZ001 HDLTF01 Schrack Info - Modularna konstrukcja sufitu szafy wolnostojącej z otworem 19" (zaślepionym maskownicami na mikrostykach) umożliwia łatwe zdejmowanie zbędnych maskownic; reszta sufitu pozostaje zamknięta po zainstalowaniu np. panela wentylacyjnego. - Dzięki zunifikowanej 19" konstrukcji sufitu, niewykorzystane maskownice mogą być wykorzystane do innych szaf. - Można stosować kilka wentylatorów dla zwiększenia mocy wentylacji. W szafach o głębokości 600 mm można montować maksymalnie 2 zestawy wentylatorów 4U (tzn. 6 zainstalowanych wentylatorów na szafę); w szafach o głębokości 800, 900, 1000 i 1200 mm można montować maks. 3 zestawy wentylatorów 4U (tzn. 9 zainstalowanych wentylatorów na szafę). - W razie konieczności wprowadzenia większej wiązki kabli do szafy, można zastosować dachowy przepust szczotkowy 2 x DBK24800. DANE TECHNICZNE - Wykonane z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Przepust szczotkowy wraz z panelami wentylatorów zapewniają możliwość całkowitej zabudowy dachu. - Zapewniają maksymalne odprowadzanie ciepła przez odsysanie powietrza na zewnątrz szafy. - Wyłącznik on/off w komplecie. - Termostat w komplecie (zakres regulacji +5°C do +55°C). - Dane techniczne dla pojedynczego wentylatora: 220-240VAC, 50/60Hz, 160 m³/h. - Dostarczane w kompletach przygotowanych do montażu (zestaw: 4 nakrętki i śruby M6). ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Zespoły wentylatorów dachowych #### WYMIARY \| DIT44801-A \| 1 \| 435 \| 483 \| 50 \| 4U \| \|------------\|---\|-----\|-----\|----\|----\| \| DIT44802-A \| 2 \| 435 \| 483 \| 50 \| 4U \| \| DIT44803-A \| 3 \| 435 \| 483 \| 50 \| 4U \| \| DIT44806-A \| 6 \| 435 \| 483 \| 50 \| 8U \| ### OPIS \| Wentylator dachowy \| \|--------------------\| \| Panel wentylacyjny dachowy 1x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| Zespoły wentylatorów dachowych \| \|--------------------------------\| \| Panel wentylacyjny dachowy 2x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| Panel wentylacyjny dachowy 3x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| Panel wentylacyjny dachowy 6x35W z termostatem, 19", 8U, RAL7035 \| \| Przepusty kablowe, dachowe \| \|-----------------------------\| \| Maskownica dachowa ze szczotką do szaf typu DS/DSZ/DSS, 2U, RAL7035 \| \| Części zamienne \| \|-----------------\| \| Wentylator 220-240VAC, 50/60Hz, 160m³/h, 120x120mm \| \| Kratka zaslepiająca z filtrem na wentylator 120x120mm \| ### 19'' rama obrotowa do szaf typu DS i DSZ #### Schrack Info - 19'' rama obrotowa do szaf typu (HDSSON0024) może być zainstalowana w szafach serii DS- i DSZ- o wysokości 42U i szerokości 800mm. - Dostępna wysokość: 37U. - Obrys możliwy jest w stronę prawą i lewą. - Obciążalność: 100kg. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' rama obrotowa 37U do szaf DS/DSZ 42U o szerokości 800mm \| \| \| HDSSON0024 \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, IP54, seria DSI Schrack Info Szafy wolnostojące 19'' serii DSI o podwyższonym stopniu ochrony IP54, dostosowane są do instalacji urządzeń telekomunikacyjnych oraz aktywnych i pasywnych komponentów sieci komputerowej. Konstrukcja chroniąca przed wilgocią oraz kurzem zapewnia możliwość instalacji w środowisku przemysłowym. Szafy serii DSI znajdują zastosowanie w sytuacjach gdy zainstalowany w szafie sprzęt wymaga specjalnych uwarunkowań środowiskowych pod względem zapylenia i wilgoci lub też wymaga chłodzenie za pomocą klimatyzatora dachowego. Typowe aplikacje dla szaf o podwyższonym stopniu ochrony IP54 to: instalacje w piwnicach i na poddaszach, instalacje na halach przemysłowych i magazynowych itp. Zdejmowane tylne i boczne panele zapewniają dostęp do urządzeń zainstalowanych w szafie w bardzo komfortowy sposób z każdej jej strony. W celu zapewnienia optymalnego chłodzenia możliwy jest montaż klimatyzatorów dachowych. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja ramowa z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035, rama: niebieska RAL5005. - Stopień ochrony: IP54. - Wszystkie drzwi i ścianki zostały wyposażone w uszczelkę celem zabezpieczenia przed przenikaniem pyłu i wilgoci. - Szczelną obudowę bez perforacji. - Chłodzenie: - Pasywne chłodzenie poprzez wymianę ciepła ze środowiskiem zewnętrznym. - Aktywne chłodzenie poprzez opcjonalne klimatyzatory dachowe. Do montażu konieczny jest zestaw instalacyjny z płytami kierującymi nawiew chłodnego powietrza. Dedykowane klimatyzatory dachowe oraz zestawy instalacyjne dostępne są na zapytanie. - Ściana tylna i ściany boczne: mocowane za pomocą śrub do ramy szafy, zdejmowane. - Możliwości wprowadzania kabli: kolnierz 300x100 mm w podłodze i w dachu wyposażony w przykręcany i uszczelnioną osłonę. Przepust kablowy musi zostać wykonany zgodnie ze stopniem ochrony IP54. - Konstrukcja dachowa przystosowana do montażu opcjonalnych urządzeń klimatyzacji za pomocą zestawów instalacyjnych. Standardowo, dach jest zaślepiony przykręcana i uszczelnianą przesłoną. - Uziemienie: - Punkt uziemiaenia M8 oraz zestaw uziemiaenia 19'' w tylnej części szafy, - Przyłącza uziemiaienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Przednie szklane drzwi z szybą klejoną o grubości 4mm, RAL7035. Trzypunktowe zamknięcie z dźwignią i wymienną wkładką zamka. Kąt otwarcia drzwi: 180°. Mocowanie z prawej strony. Nie można zmienić strony montażu drzwi. Wersje specjalne dostępne na zamówienie: - Szafa ze szklanymi przednimi drzwiami, mocowanymi z lewej strony, - Szafa z przednimi drzwiami pełnymi z metalu, mocowanymi z prawej lub z lewej strony, - Szafa z tylnymi drzwiami szklanymi, mocowanymi z prawej lub z lewej strony, - Szafa z tylnymi drzwiami pełnymi z metalu, mocowanymi z prawej lub z lewej strony, - Szafa serwerowa, wykonanie zapewniające maksymalne obciążenie 1300kg. - Oczynkowane szyny 19'' (4 szt.) z bezstopniową regulacją. - W przypadku szaf DSI o szerokości 800 mm szyny 19'' można przestawić również na szerokość 21'' i 23''. - W przypadku szaf DSI o głębokości 900 i 1000 mm zainstalowano dodatkową, środkową parę szyn montażowych w połowie głębokości. Umożliwia ona równoczesne stosowanie podzespołów o dużej głębokości montażu w połączeniu z akcesoriami standardowymi. - Na środkowych szynach można przymocować wspornik (DFSZDS01) celem podparcia z tyłu krótkich elementów montażowych. Głębokie podzespoły mogą zostać podparte na środku. - Szafa dostarczana z kompletem materiałów montażowych: - 16 sztuk nakrętek klaktyowych ze śrubami M6, - 4 szt. stopek do poziomowania. - Dostępne liczne akcesoria (cokoły, półki, panele krosowe, prowadnice kabli, listwy zasilające, itp.). - Szafa jest dostarczana na jednorazowej palecie w stanie całkowicie zmontowanym. ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, IP54, seria DSI IP54 ### WYMIARY \| A [mm] \| B [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| E [mm] \| 1) \| 2) \| 3) \| 4) \| 5) \| 6) \| 7) \| 8) \| 9) \| 10) \| \|--------\|--------\|--------\|--------\|--------\|----\|----\|----\|----\|----\|----\|----\|----\|-----\|-----\| \| DSI426060 \| 1970 \| 1868 \| 487 \| 600 \| 600 \| 400 \| IP54 \| 3,5 \| 37 \| 510 \| 575 \| - \| - \| 90 \| 83 \| \| DSI426010 \| 1970 \| 1868 \| 487 \| 600 \| 1000 \| 400 \| IP54 \| 3,5 \| 37 \| 910 \| 975 \| - \| - \| 118 \| 107 \| \| DSI428080 \| 1970 \| 1868 \| 687 \| 800 \| 800 \| 400 \| IP54 \| 5,0 \| 55 \| 670 \| 725 \| - \| - \| 124 \| 114 \| \| DSI428010 \| 1970 \| 1868 \| 687 \| 800 \| 1000 \| 400 \| IP54 \| 5,0 \| 55 \| 870 \| 975 \| - \| - \| 142 \| 128 \| 1) Maksymalna obciążalność /kg, przy równomiernym rozłożeniu obciążenia 2) Stopień ochrony 3) Odstęp między plasszczyzną frontowych szyn 19'' a drzwiami szklanymi przy maksymalnym rozstawie / mm 4) Odstęp między plasszczyzną tylnych szyn 19'' a ścianą tylną przy maksymalnym rozstawie / mm 5) Maksymalny odstęp między plasszczyznami przednich i tylnych szyn 19'' / mm 6) Maksymalna długość urządzeń montowanych w szafie, pod warunkiem umieszczenia na półce / mm 7) Głębokość przepustu dachowego, szerokość 19'' 8) Głębokość przepustu podłogowego, szerokość 19'' 9) Masa brutto / kg 10) Masa netto / kg ## Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, IP54, seria DSI ### RYSUNKI PROFILI PIONOWYCH 19"" \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, IP54 600 x 600 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 600/600/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone, IP54 \| \| \| DSI426060 \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, IP54 600 x 1000 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 600/1000/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone, IP54 \| \| \| DSI426010 \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, IP54 800 x 800 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 800/800/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone, IP54 \| \| \| DSI428080 \| \| Szafy teleinformatyczne 19'' wolnostojące, IP54 800 x 1000 mm \| \| \| \| \| Szafa stojąca 19'' 42U 800/1000/1970 mm (S/G/W), drzwi przeszkalone, IP54 \| \| \| DSI428010 \| --- 1'' (inch) = 25,4mm 1HE/1U = 1,75'' = 44,45mm ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Cokoły \| \| \| \| \| Cokół, para boczna 600mm, wysokość 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| DSOT1260 \| \| \| \| Cokół, para boczna 800mm, wysokość 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| DSOT1280 \| \| \| \| Cokół, para boczna 1000mm, wysokość 120mm, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| DSOT1210 \| \| \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| DSOF1260 \| \| \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| DSOF1262 \| \| \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| DSOF1263 \| \| \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| DSOF1280 \| \| \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| DSOF1282 \| \| \| \| Cokół front/tyl 800mm, wysokość 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| DSOF1283 \| \| \| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14815-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14825-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14835-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14845-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14855-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 650mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14865-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 750mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14875-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 850mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14885-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14815-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14825-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14835-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14845-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14855-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 650mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14865-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 750mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14875-A \| \| \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 450mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4845-A \| \| \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 550mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4855-A \| \| \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 650mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4865-A \| \| \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 750mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4875-A \| \| \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 850mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4885-A \| \| \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półki \| \| \| \| \| 19" wieszak podpierający do szaf DS/DSZ/DSI/DSS o głębokości 900/1000/1200mm \| ![Image] \| \| DFSZDS01 \| \| 19" uchwyt montażowy do instalacji w środkowych rack'ach szafy DS/DSZ/DSI \| ![Image] \| \| DFSZDS02 \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| ![Image] \| \| IU070114 \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| ![Image] \| \| IU070124 \| \| 19" listwa zasilająca 6x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| ![Image] \| \| IU070126 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z ochronnikiem i filtrem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| ![Image] \| \| IU070118 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowo-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| ![Image] \| \| IU070112 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| ![Image] \| \| HSMPE06 \| \| 19" listwa zasilająca, 12xIEC C13, 1U, kabel 2m, klipsy, czarna, profil aluminiowy, 1U \| ![Image] \| \| IU070116 \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| ![Image] \| \| HSMPE308 \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| ![Image] \| \| IU070109 \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| ![Image] \| \| IU070107-B \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| ![Image] \| \| IU070113 \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| ![Image] \| \| IU070110 \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| ![Image] \| \| IU070111 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| ![Image] \| \| HSMPEU06 \| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 70x40mm, RAL7035 \| ![Image] \| \| DBK14805 \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 70x40mm i przepustami, RAL7035 \| ![Image] \| \| DBK14806 \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów metalowych, RAL7035 \| ![Image] \| \| DBC14805 \| \| 19" wspomnik kablowy, montaż na tylnych szynach szafy \| ![Image] \| \| DBO14200 \| \| Metalowy organizer pionowy 80x80mm, montowany do szyny 19" \| ![Image] \| \| DBKO8080 \| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 42U, do szaf DS/DSZ/DSI \| ![Image] \| \| DSKV4280 \| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 45U, do szaf DS/DSZ/DSI \| ![Image] \| \| DSKV4580 \| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| ![Image] \| \| HSERZKB025 \| \| Oświetlenie \| \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| ![Image] \| \| DV900330-A \| \| 19" panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W \| ![Image] \| \| DV900336-A \| \| Wyłącznik krzyżcowy do drzwi 6A, 230V AC \| ![Image] \| \| ASDSW010 \| \| Kabel przyłączeniowy do wyłącznika krzyżcowego \| ![Image] \| \| DV900332 \| \| Uchwyt montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą \| \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tylniej, RAL7035 \| ![Image] \| \| DAB34810 \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywą tylną, RAL7035 \| ![Image] \| \| DAB34811 \| \| Kieszonki na dokumentację \| \| \| \| \| Kieszonki na dokumentację A4, samoprzylepna \| ![Image] \| \| ASDRA400 \| \| Akcesoria \| \| \| \| \| Taśma numeracyjna, samoprzylepna od 1 do 47U \| ![Image] \| \| DSPROFNU \| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| ![Image] \| \| DSSRA050 \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorfu - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące Szafy sterownicze 19'' wolnostojące, IP30, seria DSP Schrack Info Szafy przemysłowe serii DSP są dostosowane do instalacji urządzeń kontroli i sterowania w zabudowie 19'' umożliwiając również zabezpieczenie pracujących w lekkich warunkach przemysłowych lub laboratoryjnych komputerów, monitorów, drukarek i innych urządzeń periferyjnych. W szafie wydzielone są trzy zamkane na klucz sekcje: część górna, z przeźroczystym oknem, przystosowana jest do zainstalowania monitorów o przekątnej do 19'', część środkowa z wbudowaną wysuwaną półką na klawiaturę, część dolna służąca do zabudowy komputerów i urządzeń periferyjnych. Zdejmowane tylne i boczne panele zapewniają dostęp do urządzeń zainstalowanych w szafie w bardzo komfortowy sposób z każdej strony. W celu zapewnienia optymalnego chłodzenia możliwy jest montaż paneli wentylacyjnych w dachu lub na dnie szafy. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja ramowa z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035, rama: niebieska RAL5005. - Stopień ochrony: IP30. - Szczeliny wentylacyjne w podłodze i dachu. - Konstrukcja dachowa przystosowana do montażu opcjonalnych urządzeń lub paneli wentylacyjnych. - Chłodzenie: - Chłodzenie pasywne poprzez szczeliny wentylacyjne. - Chłodzenie aktywne przez montaż opcjonalnego wentylatora dachowego DLT4480x-A. - Ścianki tylne i boczne zdejmowane i zamkane. - Możliwości wprowadzania kabli: - Dach: jako ochronę przed pyłem zaleca się stosowanie opcjonalnej osłony przepustu kablowego DBK24800, - Tylna ścianka, - Podłoga: przepust kablowy można uzyskać za pomocą opcjonalnego cokołu DSOT1260 + DSOF126x. - Dach: wyposażony w otwór dachowy w rozmiarze 8U, zaślepiony pokrywami 1 x 4U i 2 x 2U. - Możliwości montażu dachowych paneli wentylacyjnych: - 1x wentylator dachowy 4U (DLT44801-A, DLT44802-A, DLT44803-A) oraz 1x lub 2x szczotkowe przepusty kablowe 2U (DBK24800), - 2x wentylator dachowy 4U (DLT44801-A, DLT44802-A, DLT44803-A). Wyjście kabli przez tylną ściankę lub w podłodze, - 1x wentylator dachowy 8U (DLT44806-A). Przepust kablowy przez tylną ściankę lub podłogę - Przedziały (sekcje): 3 - Rozdzielenie dolnej i górnej sekcji szafy przez wstępnie zainstalowaną szufladę klawiatury/mysz/ o głębokości 350 mm, - Prowadzenie kabla następuje w tylnym obszarze szafy, - Możliwość wykonania pionowego prowadzenia kabla przez opcjonalny organizer DBKO8080. - Sekcja dolna: - Przeznaczenie: dla jednostki sterującej lub komputera, - Wysokość sekcji: 21 U, - Pełne drzwi metalowe RAL7035, z dźwignią wyposażoną w wymienną wkładkę zamka. Kąt otwarcia drzwi: 180°. Mocowanie z prawej strony, - Dwie pary oczkowanych, pionowych szyn 19'', 21U. Bezstopniowa regulacja głębokości, - Opcjonalnie można zainstalować półkę stalą o głębokości 350 mm (DFS14835-C), 450 mm (DFS14845-C) lub 550 mm (DFS14855-C). - Uziemienie: - Punkt uziemienia M8 oraz zestaw uziemienia 19'' w tyłnej części szafy, - Przyłącza uziemienia typu FasOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące Szafy sterownicze 19'' wolnostojące, IP30, seria DSP WYMIARY \| Obciążalność maksymalna [kg] \| Stopień ochrony \| Masa brutto [kg] \| Masa netto [kg] \| \|-----------------------------\|----------------\|-----------------\|----------------\| \| DSP376063 \| 400 \| IP30 \| 79 \| 72 \| Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące - Szafy sterownicze 19'' wolnostojące, IP30, seria DSP - RYSUNKI PROFILI PIONOWYCH 19" \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafy sterownicze 19'' wolnostojące, IP30, seria DSP \| \| \| \| \| Szafa przemysłowa 19" 37U, 600/600/1750 mm (S/G/W), IP30 \| \| \| DSP376063\| ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14815-C \| \| Półka 19" stala o gl. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14825-C \| \| Półka 19" stala o gl. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14835-C \| \| Półka 19" stala o gl. 450mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14845-C \| \| Półka 19" stala o gl. 550mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14855-C \| \| Półka 19" stala o gl. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14815-A \| \| Półka 19" stala o gl. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14825-A \| \| Półka 19" stala o gl. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14835-A \| \| Półka 19" stala o gl. 450mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14845-A \| \| Półka 19" stala o gl. 550mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14855-A \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gl. 450mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFS4845-A \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gl. 550mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFS54855-A \| \| Wentylatory dachowe \| \| \| \| \| Panel wentylacyjny dachowy 1x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44801-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 2x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44802-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 3x35W z termostatem, 19", 4U, RAL7035 \| \| \| DLT44803-A \| \| Panel wentylacyjny dachowy 6x35W z termostatem, 19", 8U, RAL7035 \| \| \| DLT44806-A \| \| Cokoły \| \| \| \| \| Cokół, para boczna 600mm, wysokość 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1260 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1260 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość 120mm, perforowany, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1261 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1262 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/D SZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1263 \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070114 \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070124 \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070126 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z ochronnikiem i filtem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070118 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowo-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070112 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPEUS06 \| \| 19" listwa zasilająca, 12xIEC C13, 1U, kabel 2m, klipsy, czarna, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070116 \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPE308 \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070109 \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070107-B \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070113 \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070110 \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070111 \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPEU06 \| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 70x40mm, RAL7035 \| \| \| DBK14805 \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt no zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 70x40mm i przepustami, RAL7035 \| ![icon] \| ![cart] \| DBK14806 \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów metalowych, RAL7035 \| ![icon] \| ![cart] \| DBC14805 \| \| 19" wspornik kablowy, montaż na tylnych szynach szafy \| ![icon] \| ![cart] \| DBO14200 \| \| Metalowy organizer pionowy 80x80mm, montowany do szyny 19" \| ![icon] \| ![cart] \| DBKO8080 \| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| ![icon] \| ![cart] \| HSERZKB025 \| \| Oświetlenie \| \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| ![icon] \| ![cart] \| DV900330-A \| \| 19" panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W \| ![icon] \| ![cart] \| DV900336-A \| \| Wyłącznik kraciowaty do drzwi 6A, 230V AC \| ![icon] \| ![cart] \| ASDSW010 \| \| Adapter do wyłącznika kraciowego ASDSW010, do szaf DS-, DSZ- i DSS \| ![icon] \| ![cart] \| DSADA001 \| \| Kabel przyłączeniowy do wyłącznika kraciowego \| ![icon] \| ![cart] \| DV900332 \| \| Uchwyt montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą \| \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tylniej, RAL7035 \| ![icon] \| ![cart] \| DAB34810 \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywą tylną, RAL7035 \| ![icon] \| ![cart] \| DAB34811 \| \| Kieszén na dokumentację \| \| \| \| \| Kieszén na dokumentację A4, samoprzylepna \| ![icon] \| ![cart] \| ASDRA400 \| \| Zamki połycylindryczne \| \| \| \| \| Wkładka połycylindryczna z kluczem 333 \| ![icon] \| ![cart] \| DV900333 \| \| Klucz do wkładki połycylindrycznej 333 \| ![icon] \| ![cart] \| DV900334 \| \| Wkładka połycylindryczna do szaf DW z jednym kluczem \| ![icon] \| ![cart] \| DV900335 \| \| Akcesoria \| \| \| \| \| Taśma numeracyjna, samoprzylepna od 1 do 47'U \| ![icon] \| ![cart] \| DSPROFNU \| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| ![icon] \| ![cart] \| DSSRA050 \| --- Strona 304 - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Szafy sterownicze 19'' wolnostojące, IP54, seria DSP Schrack Info Szafy przemysłowe serii DSP o stopniu ochrony IP54 znajdują zastosowanie w sytuacjach gdy zainstalowany w szafie sprzęt wymaga specjalnych uwarunkowań środowiskowych pod względem zapalenie i wilgoci. Szafy są dostosowane do instalacji urządzeń kontroli i sterowania w zabudowie 19'' umożliwiając zabezpieczenie komputerów, monitorów i innych urządzeń peryferyjnych pracujących w warunkach przemysłowych lub laboratoryjnych. W szafie wydzielone są trzy zamkane na klucz sekcje: część górna, z przeźroczystym oknem, przystosowania jest do zainstalowania monitorów o przekątnej do 19'', część środkowa z wbudowaną wysuwaną półką na klawiaturę, część dolna służąca do zabudowy komputerów i urządzeń peryferyjnych. Zdejmowane tylne i boczne panele zapewniają dostęp do urządzeń zainstalowanych w szafie w bardzo komfortowy sposób z każdej strony. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja ramowa z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035, rama: niebieska RAL5005. - Stopień ochrony: IP54. - Celem zabezpieczenia przed przenikaniem pyłu i wilgoci wszystkie drzwi i ścianki są wyposażone w szczelkę, - Szczelną obudowę bez perforacji. - Chłodzenie: pasywne chłodzenie poprzez wymianę ciepła z otoczeniem zewnętrznym. - Ściany tylne i boczne: przyzmocowane do ramy szafy za pomocą śrub. Zdejmowane. - Uziemienie: - Punkt uziemienia M8 oraz zestaw uziemienia 19'' w tylnej części szafy, - Przyłącza uziemienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Przedziały (sekcje): 3 - Rozdzielenie dolnej i górnej sekcji szafy przez wstępnie zainstalowaną szufladę klawiatury/myszy o głębokości 350 mm, - Prowadzenie kabla następuje w tylnym obszarze szafy, - Możliwość wykonania pionowego prowadzenia kabla przez opcjonalny organizer DBKO8080. - Sekcja dolna: - Przeznaczenie: dla jednostki sterującej lub komputera, - Wysokość sekcji: 21U, - Pełne drzwi metalowe RAL7035, z dźwignią wyposażoną w wymienną wkładkę zamka. Kąt otwarcia drzwi: 180°. Mocowanie z prawej strony, - Dwie pary ocynkowanych, pionowych szyn 19'', 21U. Bezstopniowa regulacja głębokości, - Opcjonalnie można zainstalować półkę stałą o głębokości 350 mm (DFS14835-C), 450 mm (DFS14845-C) lub 550 mm (DFS14855-C). Schrack Info Szafy przemysłowe serii DSP o stopniu ochrony IP54 znajdują zastosowanie w sytuacjach gdy zainstalowany w szafie sprzęt wymaga specjalnych uwarunkowań środowiskowych pod względem zapalenie i wilgoci. Szafy są dostosowane do instalacji urządzeń kontroli i sterowania w zabudowie 19'' umożliwiając zabezpieczenie komputerów, monitorów i innych urządzeń peryferyjnych pracujących w warunkach przemysłowych lub laboratoryjnych. W szafie wydzielone są trzy zamkane na klucz sekcje: część górna, z przeźroczystym oknem, przystosowania jest do zainstalowania monitorów o przekątnej do 19'', część środkowa z wbudowaną wysuwaną półką na klawiaturę, część dolna służąca do zabudowy komputerów i urządzeń peryferyjnych. Zdejmowane tylne i boczne panele zapewniają dostęp do urządzeń zainstalowanych w szafie w bardzo komfortowy sposób z każdej strony. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja ramowa z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035, rama: niebieska RAL5005. - Stopień ochrony: IP54. - Celem zabezpieczenia przed przenikaniem pyłu i wilgoci wszystkie drzwi i ścianki są wyposażone w szczelkę, - Szczelną obudowę bez perforacji. - Chłodzenie: pasywne chłodzenie poprzez wymianę ciepła z otoczeniem zewnętrznym. - Ściany tylne i boczne: przyzmocowane do ramy szafy za pomocą śrub. Zdejmowane. - Uziemienie: - Punkt uziemienia M8 oraz zestaw uziemienia 19'' w tylnej części szafy, - Przyłącza uziemienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Przedziały (sekcje): 3 - Rozdzielenie dolnej i górnej sekcji szafy przez wstępnie zainstalowaną szufladę klawiatury/myszy o głębokości 350 mm, - Prowadzenie kabla następuje w tylnym obszarze szafy, - Możliwość wykonania pionowego prowadzenia kabla przez opcjonalny organizer DBKO8080. - Sekcja dolna: - Przeznaczenie: dla jednostki sterującej lub komputera, - Wysokość sekcji: 21U, - Pełne drzwi metalowe RAL7035, z dźwignią wyposażoną w wymienną wkładkę zamka. Kąt otwarcia drzwi: 180°. Mocowanie z prawej strony, - Dwie pary ocynkowanych, pionowych szyn 19'', 21U. Bezstopniowa regulacja głębokości, - Opcjonalnie można zainstalować półkę stałą o głębokości 350 mm (DFS14835-C), 450 mm (DFS14845-C) lub 550 mm (DFS14855-C). Schrack Info Szafy przemysłowe serii DSP o stopniu ochrony IP54 znajdują zastosowanie w sytuacjach gdy zainstalowany w szafie sprzęt wymaga specjalnych uwarunkowań środowiskowych pod względem zapalenie i wilgoci. Szafy są dostosowane do instalacji urządzeń kontroli i sterowania w zabudowie 19'' umożliwiając zabezpieczenie komputerów, monitorów i innych urządzeń peryferyjnych pracujących w warunkach przemysłowych lub laboratoryjnych. W szafie wydzielone są trzy zamkane na klucz sekcje: część górna, z przeźroczystym oknem, przystosowania jest do zainstalowania monitorów o przekątnej do 19'', część środkowa z wbudowaną wysuwaną półką na klawiaturę, część dolna służąca do zabudowy komputerów i urządzeń peryferyjnych. Zdejmowane tylne i boczne panele zapewniają dostęp do urządzeń zainstalowanych w szafie w bardzo komfortowy sposób z każdej strony. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja ramowa z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035, rama: niebieska RAL5005. - Stopień ochrony: IP54. - Celem zabezpieczenia przed przenikaniem pyłu i wilgoci wszystkie drzwi i ścianki są wyposażone w szczelkę, - Szczelną obudowę bez perforacji. - Chłodzenie: pasywne chłodzenie poprzez wymianę ciepła z otoczeniem zewnętrznym. - Ściany tylne i boczne: przyzmocowane do ramy szafy za pomocą śrub. Zdejmowane. - Uziemienie: - Punkt uziemienia M8 oraz zestaw uziemienia 19'' w tylnej części szafy, - Przyłącza uziemienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Przedziały (sekcje): 3 - Rozdzielenie dolnej i górnej sekcji szafy przez wstępnie zainstalowaną szufladę klawiatury/myszy o głębokości 350 mm, - Prowadzenie kabla następuje w tylnym obszarze szafy, - Możliwość wykonania pionowego prowadzenia kabla przez opcjonalny organizer DBKO8080. - Sekcja dolna: - Przeznaczenie: dla jednostki sterującej lub komputera, - Wysokość sekcji: 21U, - Pełne drzwi metalowe RAL7035, z dźwignią wyposażoną w wymienną wkładkę zamka. Kąt otwarcia drzwi: 180°. Mocowanie z prawej strony, - Dwie pary ocynkowanych, pionowych szyn 19'', 21U. Bezstopniowa regulacja głębokości, - Opcjonalnie można zainstalować półkę stałą o głębokości 350 mm (DFS14835-C), 450 mm (DFS14845-C) lub 550 mm (DFS14855-C). Schrack Info Szafy przemysłowe serii DSP o stopniu ochrony IP54 znajdują zastosowanie w sytuacjach gdy zainstalowany w szafie sprzęt wymaga specjalnych uwarunkowań środowiskowych pod względem zapalenie i wilgoci. Szafy są dostosowane do instalacji urządzeń kontroli i sterowania w zabudowie 19'' umożliwiając zabezpieczenie komputerów, monitorów i innych urządzeń peryferyjnych pracujących w warunkach przemysłowych lub laboratoryjnych. W szafie wydzielone są trzy zamkane na klucz sekcje: część górna, z przeźroczystym oknem, przystosowania jest do zainstalowania monitorów o przekątnej do 19'', część środkowa z wbudowaną wysuwaną półką na klawiaturę, część dolna służąca do zabudowy komputerów i urządzeń peryferyjnych. Zdejmowane tylne i boczne panele zapewniają dostęp do urządzeń zainstalowanych w szafie w bardzo komfortowy sposób z każdej strony. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja ramowa z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035, rama: niebieska RAL5005. - Stopień ochrony: IP54. - Celem zabezpieczenia przed przenikaniem pyłu i wilgoci wszystkie drzwi i ścianki są wyposażone w szczelkę, - Szczelną obudowę bez perforacji. - Chłodzenie: pasywne chłodzenie poprzez wymianę ciepła z otoczeniem zewnętrznym. - Ściany tylne i boczne: przyzmocowane do ramy szafy za pomocą śrub. Zdejmowane. - Uziemienie: - Punkt uziemienia M8 oraz zestaw uziemienia 19'' w tylnej części szafy, - Przyłącza uziemienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Przedziały (sekcje): 3 - Rozdzielenie dolnej i górnej sekcji szafy przez wstępnie zainstalowaną szufladę klawiatury/myszy o głębokości 350 mm, - Prowadzenie kabla następuje w tylnym obszarze szafy, - Możliwość wykonania pionowego prowadzenia kabla przez opcjonalny organizer DBKO8080. - Sekcja dolna: - Przeznaczenie: dla jednostki sterującej lub komputera, - Wysokość sekcji: 21U, - Pełne drzwi metalowe RAL7035, z dźwignią wyposażoną w wymienną wkładkę zamka. Kąt otwarcia drzwi: 180°. Mocowanie z prawej strony, - Dwie pary ocynkowanych, pionowych szyn 19'', 21U. Bezstopniowa regulacja głębokości, - Opcjonalnie można zainstalować półkę stałą o głębokości 350 mm (DFS14835-C), 450 mm (DFS14845-C) lub 550 mm (DFS14855-C). Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące Szafy sterownicze 19'' wolnostojące, IP54, seria DSP WYMIARY \| Obciążalność maksymalna [kg] \| Stopień ochrony \| Masa brutto [kg] \| Masa netto [kg] \| \|-----------------------------\|----------------\|-----------------\|----------------\| \| DSP376065 \| 400 \| IP30 \| 92 \| 85 \| Szafy sterownicze 19'' wolnostojące, IP54, seria DSP RYSUNKI PROFILI PIONOWYCH 19" \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafy sterownicze 19'' wolnostojące, IP54, seria DSP \| \| \| \| \| Szafa przemysłowa 19'' 37U, 600/600/1750 mm (S/G/W), IP54 \| \| \| DSP376065 \| --- Strona 307 ## Szafy teleinformatyczne 19" wolnostojące ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14815-C \| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14825-C \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14835-C \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14845-C \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14855-C \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14815-A \| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14825-A \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14835-A \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14845-A \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14855-A \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 450mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4845-A \| \| Półka 19" stała, wzmacniona o gł. 550mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4855-A \| \| Cokoły \| \| \| \| \| Cokół, para boczna 600mm, wysokość: 120mm, do szaf DS/DSZ/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOT1260 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, pełny, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1260 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, perforowany, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1261 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, z przepustem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1262 \| \| Cokół front/tyl 600mm, wysokość: 120mm, perforowany z filtrem, do szaf DS/DSZ/DSS/DSP, RAL7035 \| \| \| DSOF1263 \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070114 \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070124 \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070126 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z ochronnikiem i filtrem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070118 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowo-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070112 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPE506 \| \| 19" listwa zasilająca, 12xIEC C13, 1U, kabel 2m, klipsy, czarne, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070116 \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPE308 \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070109 \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070107-B \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070113 \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070110 \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070111 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPEU06 \| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 70x40mm, RAL7035 \| \| \| DBK14805 \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 70x40mm i przepustami, RAL7035 \| \| \| DBK14806 \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów metalowych, RAL7035 \| \| \| DBC14805 \| \| 19" wspornik kablowy, montaż na tylnych szynach szafy \| \| \| DBO14200 \| \| Metalowy organizer pionowy 80x80mm, montowany do szyny 19" \| \| \| DBKO8080 \| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| \| \| HSERZKB025 \| * – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny w SCHRACK STORE * – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf ** – produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Oświetlenie \| \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| \| \| DV900330-A \| \| 19" panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W \| \| \| DV900336-A \| \| Wyłącznik kranicowy do drzwi 6A, 230V AC \| \| \| ASDSW010 \| \| Kabel przyłączeniowy do wyłącznika kranicowego \| \| \| DV900332 \| \| Uchwyt montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą \| \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tylnej, RAL7035 \| \| \| DAB34810 \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywą tylną, RAL7035 \| \| \| DAB34811 \| \| Kieszonki na dokumentację \| \| \| \| \| Kieszonki na dokumentację A4, samoprzylepna \| \| \| ASDRA400 \| \| Akcesoria \| \| \| \| \| Taśma numeracyjna, samoprzylepna od 1 do 47U \| \| \| DSPROFNU \| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| \| \| DSSRA050 \| --- Strona 309 Szafy teleinformatyczne 19", naścienne Szafy naścienne, jednoczęściowe ze zdejmowanymi bokami, IP30 Schrack Info 19" szafy naścienne dostosowane są do instalacji urządzeń telekomunikacyjnych oraz aktywnych i pasywnych komponentów sieci komputerowej. Znajdują zastosowanie w strefie biurowej jako główne punkty dystrybucyjne w małych systemach okablowania strukturalnego lub jako punkty pośrednie w większych instalacjach. Zdejmowane panele boczne umożliwiają łatwy dostęp do zainstalowanych komponentów. W celu zapewnienia optymalnego chłodzenia możliwy jest montaż wentylatorów w dachu lub na dnie szafy. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja spawana z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035. - Stopień ochrony: IP30. - Drzwi pełne ze szkła, szyba klejona 5 mm, z zamkiem i dwoma kluczami. - Drzwi mocowane z prawej strony. - Kąt otwarcia drzwi: 180°. - Opcjonalnie dostępne są pełne drzwi metalowe lub perforowane. - Opcjonalnie dostępne są drzwi z przygotowaniem do wkładki półcylindrycznej. - Ścianki boczne zdejmowane i zamykane. - Szyny 19" (2 szt.) zainstalowane w przedniej części szafy, ocynkowane, z bezstopniową regulacją głębokości. - Istnieje możliwość montażu dodatkowych, tylnych szyn 19" (nr kat. DWPROF/ DSPROF). Uwaga: Należy zamówić 2 sztuki. - Blacha dachowa i podłogowa wyposażona jest w 3 otwory instalacyjne przeznaczone do opcjonalnego wentylatora DLT12121. Fabrycznie otwory są zaślepione, jednak pokrywy można łatwo wyłamać za pomocą prostego narzędzia. - Przepusty kablowe znajdują się w dachu (1x), w podłodze (1x) i na tylnej ściance (2x). Fabrycznie przepusty są zaślepione, jednak pokrywy można łatwo wyłamać za pomocą prostego narzędzia. - Przepust szczotkowy (1x) w komplecie. - Chłodzenie: - Pasywne chłodzenie poprzez szczeliny wentylacyjne i wymianę ciepła z otoczeniem zewnętrznym, - Aktywne chłodzenie poprzez opcjonalny wentylator DLT12121. Możliwość montażu maks. 6 sztuk na szafę (po 3 szt. w blasze dachowej i podłogowej). - Uziemienie: - Punkt uziemienia M8 w tylnej części szafy, - Przyłącza uziemienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Szafa dostarczana z kompletem materiałów montażowych: - 8 sztuk nakrętek klatkowych ze śrubami M6, - 4x kalki 10x50 i 4x śruby M6x50 do mocowania na ścianę. - Dostępne liczne akcesoria (półki, panele krosowe, prowadnice kabli, listwy zasilające, itp.). - Szafa jest dostarczana w stanie całkowicie zmontowanym. ## Szafy teleinformatyczne 19", naścienne ### Szafy naścienne, jednoczęściowe ze zdejmowanymi bokami, IP30 #### WYMIARY \| \| A [mm] \| B [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| E [mm] \| R1 [mm] \| R2 [mm] \| 1) \| 2) \| 3) \| 4) \| \|---\|--------\|--------\|--------\|--------\|--------\|---------\|---------\|----\|----\|----\|----\| \| DW066050 \| 370 \| 26,5 \| 530 \| 600 \| 495 \| 324 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 17,3 \| 17 \| \| DW096050 \| 500 \| 39,5 \| 530 \| 600 \| 495 \| 454 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 20,6 \| 20,3\| \| DW126050 \| 635 \| 530 \| 530 \| 600 \| 495 \| 589 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 24 \| 23,7\| \| DW156050 \| 770 \| 66,5 \| 530 \| 600 \| 495 \| 724 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 27,4 \| 27,1\| \| DW186050 \| 900 \| 79,5 \| 530 \| 600 \| 495 \| 854 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 30,7 \| 30,3\| \| DW096060 \| 500 \| 39,5 \| 530 \| 600 \| 595 \| 454 \| 420 \| 25 \| IP30 \| 22,7 \| 22,4\| \| DW126060 \| 635 \| 530 \| 530 \| 600 \| 595 \| 589 \| 420 \| 25 \| IP30 \| 26,3 \| 26 \| \| DW156060 \| 770 \| 66,5 \| 530 \| 600 \| 595 \| 724 \| 420 \| 25 \| IP30 \| 30 \| 29,6\| 1) Obciążalność maksymalna / kg 2) Stopień ochrony 3) Masa brutto / kg 4) Masa netto / kg Szafy teleinformatyczne 19", naścienne - Szafy naścienne, jednoczęściowe ze zdejmowanymi bokami, IP30 - RYSUNKI PROFILI PIONOWYCH 19" \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafy o głębokości 495 mm \| \| \| \| \| Szafa wieszca 19" 6U 600/495/370 mm, jednoczęściowa, zdejmowane panele boczne, drzwi szklane, RAL7035 \| DW066050 \| \| \| \| Szafa wieszca 19" 9U 600/495/500 mm, jednoczęściowa, zdejmowane panele boczne, drzwi szklane, RAL7035 \| DW096050 \| \| \| \| Szafa wieszca 19" 12U 600/495/635 mm, jednoczęściowa, zdejmowane panele boczne, drzwi szklane, RAL7035 \| DW126050 \| \| \| \| Szafa wieszca 19" 15U 600/495/770 mm, jednoczęściowa, zdejmowane panele boczne, drzwi szklane, RAL7035 \| DW156050 \| \| \| \| Szafa wieszca 19" 18U 600/495/900 mm, jednoczęściowa, zdejmowane panele boczne, drzwi szklane, RAL7035 \| DW186050 \| \| \| \| Szafy o głębokości 595 mm \| \| \| \| \| Szafa wieszca 19" 9U 600/595/500 mm, jednoczęściowa, zdejmowane panele boczne, drzwi szklane, RAL7035 \| DW096060 \| \| \| \| Szafa wieszca 19" 12U 600/595/635 mm, jednoczęściowa, zdejmowane panele boczne, drzwi szklane, RAL7035 \| DW126060 \| \| \| \| Szafa wieszca 19" 15U 600/595/770 mm, jednoczęściowa, zdejmowane panele boczne, drzwi szklane, RAL7035 \| DW156060 \| \| \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wentylator \| \| \| \| \| Wentylator dachowy, 1 moduł, do szaf DWxx6050/DWxx6060 \| \| \| DLT12121\| \| Drzwi \| \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 6U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT0660\| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 6U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT0661\| \| Drzwi szklane do szaf DW, 6U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT0663\| \| Drzwi pełne do szaf DW, 6U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| \| \| DWRT0666\| \| Drzwi szklane do szaf DW, 6U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| \| \| DWRT0667\| \| Drzwi pełne do szaf DW, 9U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT0960\| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 9U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT0961\| \| Drzwi szklane do szaf DW, 9U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT0963\| \| Drzwi pełne do szaf DW, 9U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| \| \| DWRT0966\| \| Drzwi szklane do szaf DW, 9U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| \| \| DWRT0967\| \| Drzwi pełne do szaf DW, 12U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT1260\| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 12U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT1261\| \| Drzwi szklane do szaf DW, 12U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT1263\| \| Drzwi pełne do szaf DW, 12U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| \| \| DWRT1266\| \| Drzwi szklane do szaf DW, 12U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| \| \| DWRT1267\| \| Drzwi pełne do szaf DW, 15U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT1560\| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 15U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT1561\| \| Drzwi szklane do szaf DW, 15U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT1563\| \| Drzwi pełne do szaf DW, 15U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| \| \| DWRT1566\| \| Drzwi szklane do szaf DW, 15U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| \| \| DWRT1567\| \| Drzwi pełne do szaf DW, 18U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT1860\| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 18U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT1861\| \| Drzwi szklane do szaf DW, 18U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| \| \| DWRT1863\| \| Drzwi pełne do szaf DW, 18U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| \| \| DWRT1866\| \| Drzwi szklane do szaf DW, 18U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| \| \| DWRT1867\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14815-C\| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14825-C\| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Szafy teleinformatyczne 19", naścienne ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14835-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14845-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14855-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14815-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14825-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14835-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14845-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14855-A \| \| \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070114 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070124 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070126 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z ochronnikiem i filtrem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070118 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowo-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| IU070112 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 2m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPE506 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, 1U, kabel 2m, klipsy, czarne, profil aluminiowy, 1U \| IU070116 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPE308 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070109 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070107-B \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070113 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070110 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070111 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPEU06 \| \| \| \| Profile 19'' \| \| \| \| \| 19" profil do szaf DW, 6U \| DWPROF06 \| \| \| \| 19" profil do szaf DW, 9U \| DWPROF09 \| \| \| \| 19" profil do szaf DW, 12U \| DWPROF12 \| \| \| \| 19" profil do szaf DS/DSZ/DSI/DW, 15U \| DSPROF15 \| \| \| \| 19" profil do szaf DS/DSZ/DSI/DW, 18U \| DSPROF18 \| \| \| \| 19" profil do szaf DW, 21U \| DWPROF21 \| \| \| \| Oświetlenie \| \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| DV900330-A \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W \| DV900336-A \| \| \| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 40x40mm, RAL7035 \| DBS14805 \| \| \| \| Metalowy organizer pionowy 40x40mm, montowany do szyny 19" \| DBKO4040 \| \| \| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| HSERZKB025 \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 40x40mm i przepustami, RAL7035 \| DBS14806 \| \| \| \| Uchwyt montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą \| \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tyłnej, RAL7035 \| DAB34810 \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywą tylną, RAL7035 \| DAB34811 \| \| \| \| Kieszonki na dokumentację \| \| \| \| \| Kieszonki na dokumentację A4, samoprzylepna \| ASDRA400 \| \| \| \| Akcesoria \| \| \| \| \| Taśma numeracyjna, samoprzylepna od 1 do 47U \| DSPROFNU \| \| \| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| DSSRA050 \| \| \| \| Wkładka półcylindryczna z kluczem 333 \| DV900333 \| \| \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Szafy teleinformatyczne 19", naścienne Szafy naścienne, jednoczęściowe, IP30 Schrack Info 19” szafy naścienne dostosowane są do instalacji urządzeń telekomunikacyjnych oraz aktywnych i pasywnych komponentów sieci komputerowej. Znajdują zastosowanie w strefie biurowej lub mieszkaniowej jako główne punkty dystrybucyjne w małych systemach okablowania strukturalnego lub jako punkty pośrednie w większych instalacjach. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja spawana z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035. - Stopień ochrony: IP30. - Drzwi pełne ze szkła, szyba klejona 5 mm, z zamkiem i dwoma kluczami. - Drzwi mocowane z prawej strony. - Kąt otwarcia drzwi: 180°. - Opcjonalnie dostępne są pełne drzwi metalowe lub perforowane. - Opcjonalnie dostępne są drzwi z przygotowaniem do wkładki półcylindrycznej. - Szyny 19" (2 szt.) zainstalowane w przedniej części szafy, ocynkowane, z bezstopniową regulacją głębokości. - W razie konieczności podparcia urządzeń zainstalowanych na profilach 19" można zainstalować wspornik przykręcany do tyłnej ściany (DFSZDW01). - Przepusty kablowe znajdują się w dachu (1x), w podłodze (1x) i na tylniej ściance (2x). Fabrycznie przepusty są zaślepiane, jednak pokrywy można łatwo wyłamać za pomocą prostego narzędzia. - Przepust szczotkowy (1x) w komplecie. - Chłodzenie: - Pasywne chłodzenie poprzez szczeliny wentylacyjne i wymianę ciepła z otoczeniem zewnętrznym, - Uziemienie: - Punkt uziemienia M8 w tyłnej części szafy, - Przyłącza uziemienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Szafa dostarczana z kompletom materiałów montażowych: - 8 sztuk nakrętek klatkowych ze śrubami M6, - 4x kolki 10x50 i 4x śruby M6x50 do mocowania na ścianę. - Dostępne liczne akcesoria (półki, panele krosowe, prowadnice kabli, listwy zasilającej, itp.). - Szafa jest dostarczana w stanie całkowicie zmontowanym. ## Szafy teleinformatyczne 19", naścienne ### Szafy naścienne, jednoczęściowe, IP30 ### WYMIARY \| Model \| A [mm] \| B [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| E [mm] \| R1 [mm] \| R2 [mm] \| 1) \| 2) \| 3) \| 4) \| \|---------\|--------\|--------\|--------\|--------\|--------\|---------\|---------\|-----\|-----\|-----\|----\| \| DW046040 \| 280 \| 175 \| 516 \| 600 \| 395 \| 234 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 12,7 \| 12,4 \| \| DW066040 \| 370 \| 265 \| 516 \| 600 \| 395 \| 324 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 14,8 \| 14,5 \| \| DW096040 \| 500 \| 395 \| 516 \| 600 \| 395 \| 454 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 17,8 \| 17,4 \| \| DW126040 \| 635 \| 530 \| 516 \| 600 \| 395 \| 589 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 20,9 \| 20,5 \| \| DW156040 \| 770 \| 665 \| 516 \| 600 \| 395 \| 724 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 24 \| 23,6 \| \| DW186040 \| 900 \| 795 \| 516 \| 600 \| 395 \| 854 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 27 \| 26,6 \| 1) Obciążalność maksymalna / kg 2) Stopień ochrony 3) Masa brutto / kg 4) Masa netto / kg ## Szafy teleinformatyczne 19", naścienne ### Szafy naścienne, jednoczęściowe, IP30 ### RYSUNKI PROFILI PIONOWYCH 19" \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafy o głębokości 395 mm \| \| \| \| \| Szafa wisząca 19" 4U 600/395/280 mm, jednoczęściowa, drzwi szklane, RAL7035 \| [![Produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf](image)](image) \| DW046040 \| \| Szafa wisząca 19" 6U 600/395/370 mm, jednoczęściowa, drzwi szklane, RAL7035 \| [![Produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf](image)](image) \| DW066040 \| \| Szafa wisząca 19" 9U 600/395/500 mm, jednoczęściowa, drzwi szklane, RAL7035 \| [![Produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf](image)](image) \| DW096040 \| \| Szafa wisząca 19" 12U 600/395/635 mm, jednoczęściowa, drzwi szklane, RAL7035 \| [![Produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf](image)](image) \| DW126040 \| \| Szafa wisząca 19" 15U 600/395/770 mm, jednoczęściowa, drzwi szklane, RAL7035 \| [![Produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf](image)](image) \| DW156040 \| \| Szafa wisząca 19" 18U 600/395/900 mm, jednoczęściowa, drzwi szklane, RAL7035 \| [![Produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie](image)](image) \| [![Produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf](image)](image) \| DW186040 \| --- Strona 317 ## Szafy teleinformatyczne 19", naścienne ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Drzwi \| \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 4U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0460 \| \| \| \| Drzwi perforowane 80% do szaf DW, 4U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0461 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 4U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0463 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 4U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną \| DWRT0466 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 4U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT0467 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 6U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0660 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 6U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0661 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 6U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0663 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 6U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT0666 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 6U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT0667 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 9U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0960 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 9U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0961 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 9U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0963 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 9U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT0966 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 9U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT0967 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 12U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1260 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 12U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1261 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 12U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1263 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 12U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1266 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 12U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1267 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 15U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1560 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 15U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1561 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 15U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1563 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 15U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1566 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 15U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1567 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 18U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1860 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 18U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1861 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 18U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1863 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 18U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1866 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 18U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1867 \| \| \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stala o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14815-C \| \| \| \| Półka 19" stala o gł. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14825-C \| \| \| \| Półka 19" stala o gł. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14835-C \| \| \| \| Półka 19" stala o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14815-A \| \| \| \| Półka 19" stala o gł. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14825-A \| \| \| \| Półka 19" stala o gł. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14835-A \| \| \| \| Wieszak podtrzymujący do półek \| \| \| \| \| 19" wieszak podpierający kątowy do szaf wiszących typu DW \| DFSZDW01 \| \| \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070114 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070124 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070126 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z ochronnikiem i filtrem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070118 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowa-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| IU070112 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, 1U, IT METER LINE, 1U \| HSMPE06 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 12xIEC C13, 1U, kabel 2m, klipsy, czarna, profil aluminiowy, 1U \| IU070116 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPE308 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070109 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070107-B \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070113 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070110 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070111 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPEU06 \| \| \| \| Oświetlenie \| \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| DV900330-A \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W \| DV900336-A \| \| \| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 40x40mm , RAL7035 \| DBS14805 \| \| \| \| Metalowy organizer pionowy 40x40mm, montowany do szyny 19" \| DBKO4040 \| \| \| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| HSERZKB025 \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 40x40mm i przepustami, RAL7035 \| DBS14806 \| \| \| \| Uchwyt montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą \| \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tylniej, RAL7035 \| DAB34810 \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywą tylną, RAL7035 \| DAB34811 \| \| \| \| Kieszeń na dokumentację \| \| \| \| \| Kieszeń na dokumentację A4, samoprzylepna \| ASDRA400 \| \| \| \| Akcesoria \| \| \| \| \| Taśma numeracyjna, samoprzylepna od 1 do 47U \| DSPROFNU \| \| \| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| DSSRA050 \| \| \| \| Wkładka półcylindryczna z kluczem 333 \| DV900333 \| \| \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt no zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Szafy teleinformatyczne 19", naścienne Szafy naścienne, dwuczęściowe, IP30 Schrack Info 19” szafy naścienne, dwuczęściowe dostosowane są do instalacji urządzeń telekomunikacyjnych oraz aktywnych i pasywnych komponentów sieci komputerowej. Znajdują zastosowanie w strefie biurowej jako główne punkty dystrybucyjne w małych systemach okablowania strukturalnego lub jako punkty pośrednie w większych instalacjach. Sekcja tylna montowana do ściany umożliwia odczytanie sekcji głównej na zawiasach co zapewnia łatwy dostęp do zainstalowanych komponentów. DW12605D DANE TECHNICZNE - Konstrukcja spawana, dwuczęściowa, z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035. - Stopień ochrony: IP30. - Drzwi pełne ze szkła, szyba klejona 5 mm, z zamkiem i dwoma kluczami. - Drzwi mocowane z prawej strony. - Kąt otwarcia drzwi: 180°. - Opcjonalnie dostępne są pełne drzwi metalowe lub perforowane. - Opcjonalnie dostępne są drzwi z przygotowaniem do wkładki półcylindrycznej. - Szyny 19" (2 szt.) zainstalowane w przedniej części szafy, ocynkowane, z bezstopniową regulacją głębokości. - W razie konieczności podparcia urządzeń zainstalowanych na profilach 19" można zainstalować wspornik przykręcany do tylnej ściany (DFSZDWO1). - Przepusty kablowe znajdują się w dachu (1x), w podłodze (1x) i na tylnej ściance (2x). Fabrycznie przepusty są zaślepione, jednak pokrywy można łatwo wyłamać za pomocą prostego narzędzia. - Przepust szczotkowy (1x) w komplecie. - Chłodzenie: - Pasywne chłodzenie poprzez szczeliny wentylacyjne i wymianę ciepła z otoczeniem zewnętrznym, - Uziemienie: - Punkt uziemienia M8 w tylnej części szafy, - Przyłącza uziemienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Szafa dostarczana z kompletem materiałów montażowych: - 8 sztuk nakrętek klatkowych ze śrubami M6, - 4x kolki 10x50 i 4x śruby M6x50 do mocowania na ścianę. - Dostępne liczne akcesoria (półki, panele krosowe, prowadnice kabli, listwy zasilające, itp.). - Szafa jest dostarczana w stanie całkowicie zmontowanym. ## Szafy teleinformatyczne 19", naścienne ### Szafy naścienne, dwuczęściowe, IP30 ### WYMIARY \| \| A [mm] \| B [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| E [mm] \| R1 [mm] \| R2 [mm] \| 1) \| 2) \| 3) \| 4) \| \|---\|--------\|--------\|--------\|--------\|--------\|---------\|---------\|----\|----\|----\|----\| \| DW06605D \| 370 \| 265 \| 516 \| 600 \| 515 \| 324 \| 420 \| 20 \| IP30 \| 18,3 \| 17,9 \| \| DW09605D \| 500 \| 395 \| 516 \| 600 \| 515 \| 454 \| 420 \| 25 \| IP30 \| 21,7 \| 21,4 \| \| DW12605D \| 635 \| 530 \| 516 \| 600 \| 515 \| 589 \| 420 \| 25 \| IP30 \| 25,4 \| 25,1 \| \| DW15605D \| 770 \| 665 \| 516 \| 600 \| 515 \| 724 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 29,1 \| 28,7 \| \| DW18605D \| 900 \| 795 \| 516 \| 600 \| 515 \| 854 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 32,5 \| 32,1 \| \| DW21605D \| 1035 \| 930 \| 516 \| 600 \| 515 \| 989 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 36 \| 35,5 \| \| DW18606D \| 900 \| 795 \| 516 \| 600 \| 615 \| 854 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 35,9 \| 35,4 \| \| DW21606D \| 1035 \| 930 \| 516 \| 600 \| 615 \| 989 \| 420 \| 30 \| IP30 \| 39,7 \| 39,2 \| 1) Obciążalność maksymalna / kg 2) Stopień ochrony 3) Masa brutto / kg 4) Masa netto / kg ## Szafy teleinformatyczne 19", naścienne ### Szafy naścienne, dwuczęściowe, IP30 ### RYSUNKI PROFILI PIONOWYCH 19" \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafy o głębokości 515 mm \| \| \| \| \| Szafa wieszca 19" 6U 600/515/370 mm, dzielona, drzwi szklane, RAL7035 \| \| \| DW06605D\| \| Szafa wieszca 19" 9U 600/515/500 mm, dzielona, drzwi szklane, RAL7035 \| \| \| DW09605D\| \| Szafa wieszca 19" 12U 600/515/635 mm, dzielona, drzwi szklane, RAL7035\| \| \| DW12605D\| \| Szafa wieszca 19" 15U 600/515/770 mm, dzielona, drzwi szklane, RAL7035\| \| \| DW15605D\| \| Szafa wieszca 19" 18U 600/515/900 mm, dzielona, drzwi szklane, RAL7035\| \| \| DW18605D\| \| Szafa wieszca 19" 21U 600/515/1035 mm, dzielona, drzwi szklane, RAL7035\| \| \| DW21605D\| \| Szafy o głębokości 615 mm \| \| \| \| \| Szafa wieszca 19" 18U 600/615/900 mm, dzielona, drzwi szklane, RAL7035\| \| \| DW18606D\| \| Szafa wieszca 19" 21U 600/615/1035 mm, dzielona, drzwi szklane, RAL7035\| \| \| DW21606D\| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Drzwi \| \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 6U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0660 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 6U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0661 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 6U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0663 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 6U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT0666 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 6U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT0667 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 9U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0960 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 9U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0961 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 9U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT0963 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 9U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT0966 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 9U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT0967 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 12U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1260 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 12U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1261 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 12U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1263 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 12U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1266 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 12U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1267 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 15U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1560 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 15U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1561 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 15U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1563 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 15U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1566 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 15U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1567 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 18U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1860 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 18U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1861 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 18U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT1863 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 18U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1866 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 18U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT1867 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 21U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT2160 \| \| \| \| Drzwi perforowane (80%) do szaf DW, 21U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT2161 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 21U/600 mm, z zamkiem standardowym, RAL7035 \| DWRT2163 \| \| \| \| Drzwi pełne do szaf DW, 21U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT2166 \| \| \| \| Drzwi szklane do szaf DW, 21U/600 mm, pod wkładkę półcylindryczną, RAL7035 \| DWRT2167 \| \| \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Szafy teleinformatyczne 19", naścienne ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14815-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14825-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14835-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14845-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14855-C \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14815-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14825-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14835-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 450mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14845-A \| \| \| \| Półka 19" stała o gł. 550mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14855-A \| \| \| \| Wieszak podtrzymujący do półek \| \| \| \| \| 19" wieszak podpierający kątowy do szaf wiszących typu DW \| DFSZDWO1 \| \| \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070114 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070124 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070126 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z ochronnikiem i filtrem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070118 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowo-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| IU070112 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPE506 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 12xIEC C13, 1U, kabel 2m, klipsy, czarne, profil aluminiowy, 1U \| IU070116 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPE308 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070109 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070107-B \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070113 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070110 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070111 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPEU06 \| \| \| \| Oświetlenie \| \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| DV900330-A \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W \| DV900336-A \| \| \| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 40x40mm , RAL7035 \| DBS14805 \| \| \| \| Metalowy organizer pionowy 40x40mm, montowany do szyny 19" \| DBKO4040 \| \| \| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| HSERZKB025 \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 40x40mm i przepustami, RAL7035 \| DBS14806 \| \| \| \| Uchwyt montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą \| \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tylnej, RAL7035 \| DAB34810 \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywą tylną, RAL7035 \| DAB34811 \| \| \| \| Kieszonki na dokumentację \| \| \| \| \| Kieszonki na dokumentację A4, samoprzylepna \| ASDRA400 \| \| \| \| Akcesoria \| \| \| \| \| Taśma numeracyjna, samoprzylepna od 1 do 47U \| DSPROFNU \| \| \| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| DSSRA050 \| \| \| \| Wkładka półcylindryczna z kluczem 333 \| DV900333 \| \| \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Szafy teleinformatyczne 19", naścienne Szafy naścienne do samodzielnego składania, IP30 Schrack Info 19" szafy naścienne do samodzielnego składania dostosowane są do instalacji urządzeń telekomunikacyjnych oraz aktywnych i pasywnych komponentów sieci komputerowej. Znajdują zastosowanie w strefie biurowej lub mieszkaniowej w małych systemach okablowania strukturalnego. DANE TECHNICZNE - Konstrukcja do samodzielnego montażu, z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035. - Stopień ochrony: IP30. - Drzwi pełne ze szkła, szyba klejona 5 mm, z zamkiem i dwoma kluczami. - Drzwi mocowane z prawej strony. Można zmienić na stronę lewą. - Kąt otwarcia drzwi: 130°. - Szyny 19" (2 szt.) instalowane w przedniej części szafy, ocynkowane, z bezstopniową regulacją głębokości. - Przepusty kablowe znajdują się w dachu (1x), w podłodze (1x) i na tyłnej ściance (2x). Fabrycznie przepusty są zaślepione, jednak pokrywy można łatwo wyłamać za pomocą prostego narzędzia. - Chłodzenie: - Pasywne chłodzenie poprzez szczeliny wentylacyjne i wymianę ciepła z otoczeniem zewnętrznym, - Uziemienie: - Punkt uziemiaienia M8 w tyłnej części szafy, - Przyłącza uziemiań typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Dostępne liczne akcesoria (półki, panele krosowe, prowadnice kabli, listwy zasilające, itp.). KONSTRUKCJA TYPU FLAT PACK Pod pojęciem FLAT PACK kryje się rozkładana obudowa, dostarczana w stanie zdemontowanym. Montaż odbywa się w ciągu kilku minut i niemal nie wymaga stosowania narzędzi. Tylko profilowane szyny należy przykręcić za pomocą śrub 4x Thorx T2. Poszczególne części obudowy są łączone za pomocą kółków montażowych bez użycia narzędzi. Szafy teleinformatyczne 19", naścienne Szafy naścienne do samodzielnego składania, IP30 WYMIARY \| \| A [mm] \| B [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| E [mm] \| R1 [mm] \| R2 [mm] \| 1) \| 2) \| 3) \| 4) \| \|---\|--------\|--------\|--------\|--------\|--------\|---------\|---------\|----\|----\|----\|----\| \| DW045540 \| 230 \| 180 \| 505 \| 550 \| 400 \| 180 \| 435 \| 25 \| IP30 \| 11,2 \| 11 \| \| DW065540 \| 320 \| 270 \| 505 \| 550 \| 400 \| 270 \| 435 \| 25 \| IP30 \| 13,3 \| 13 \| \| DW095540 \| 463 \| 412 \| 505 \| 550 \| 400 \| 412 \| 435 \| 25 \| IP30 \| 15,4 \| 15,1\| \| DW125540 \| 580 \| 530 \| 505 \| 550 \| 400 \| 530 \| 435 \| 25 \| IP30 \| 18,7 \| 18,4\| 1) Obciążalność maksymalna / kg 2) Stępień ochrany 3) Masa brutto / kg 4) Masa netto / kg Szafy teleinformatyczne 19", naścienne Szafy naścienne do samodzielnego składania, IP30 RYSUNKI PROFILI PIONOWYCH 19" \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafy o głębokości 400 mm \| \| \| \| \| Szafa wisząca 19" 4U 550/400/230 mm, do samodzielnego składania, RAL7035 \| \| \| DW045540\| \| Szafa wisząca 19" 6U 550/400/320 mm, do samodzielnego składania, RAL7035 \| \| \| DW065540\| \| Szafa wisząca 19" 9U 550/400/410 mm, do samodzielnego składania, RAL7035 \| \| \| DW095540\| \| Szafa wisząca 19" 12U 550/400/580 mm, do samodzielnego składania, RAL7035 \| \| \| DW125540\| --- Strona 327 - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Szafy teleinformatyczne 19", naścienne ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stala o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14815-C \| \| Półka 19" stala o gł. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14825-C \| \| Półka 19" stala o gł. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14835-C \| \| Półka 19" stala o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14815-A \| \| Półka 19" stala o gł. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14825-A \| \| Półka 19" stala o gł. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| \| \| DFS14835-A \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070114 \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070124 \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070126 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z ochronnikiem i filtrem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070118 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowo-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070112 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPESO6 \| \| 19" listwa zasilająca, 12xIEC C13, 1U, kabel 2m, klipsy, czarna, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070116 \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPE308 \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070109 \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070107-B \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070113 \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070110 \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| \| \| IU070111 \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPEU06 \| \| Oświetlenie \| \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| \| \| DV900330-A \| \| 19" panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W \| \| \| DV900336-A \| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 40x40mm, RAL7035 \| \| \| DBS14805 \| \| Metalowy organizer pionowy 40x40mm, montowany do szyny 19" \| \| \| DBKO4040 \| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| \| \| HSERZKB025 \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 40x40mm i przepustami, RAL7035 \| \| \| DBS14806 \| \| Uchwyty montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą \| \| \| \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tylnej, RAL7035 \| \| \| DAB34810 \| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywą tylną, RAL7035 \| \| \| DAB34811 \| \| Akcesoria \| \| \| \| \| Taśma numeracyjna, samoprzylepna od 1 do 47U \| \| \| DSPROFNU \| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| \| \| DSSRA050 \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Ramy teleinformatyczne 19” Schrack Info 19” ramy montażowe powinny być używane w miejscach chronionych. Otoczenie powinno być zabezpieczone przed pyłem i wilgocią, w miarę możliwości klimatyzowane i bezwzględnie zabezpieczone przed wtargnięciem niepowołanych osób. Ramy mogą być wykorzystane na targach lub w pomieszczeniach wystawowych w celach prezentacyjnych. Rama podwójna została zaprojektowana do zastosowań wymagających większej stabilności. Standardowo w cokole ramy znajdują się regulowane stopki umożliwiające poziomowanie. Jako akcesorium można zastosować zestaw kółek jezdnych z hamulcem (DSRO0005-A). Ramy teleinformatyczne 19" - pojedyncze \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Rama typu RACK 19" 27U, pojedyncza, 616/600/1365 mm (S/G/W) \| IU070127-A \| \| \| \| Rama typu RACK 19" 42U, pojedyncza, 616/600/2031 mm (S/G/W) \| IU070142-A \| \| \| Ramy teleinformatyczne 19" - podwójne \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Rama typu RACK 19" 27U, podwójna, 616/700/1365 mm (S/G/W) \| IU070227-A \| \| \| \| Rama typu RACK 19" 42U, podwójna, 616/700/2031 mm (S/G/W) \| IU070242-A \| \| \| ## Ramy teleinformatyczne 19" ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14815-C \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14825-C \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14835-C \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 450mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14845-C \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 550mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14855-C \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 650mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14865-C \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 750mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| DFS14875-C \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14815-A \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14825-A \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14835-A \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 450mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14845-A \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 550mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14855-A \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 650mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14865-A \| \| \| \| Półka 19" stala o gl. 750mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14875-A \| \| \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gl. 450mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4845-A \| \| \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gl. 550mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4855-A \| \| \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gl. 650mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4865-A \| \| \| \| Półka 19" stala, wzmacniona o gl. 750mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| DFSS4875-A \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 350mm, obciążalność 30kg, 1U, RAL7035 \| DFA14835 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 450mm, obciążalność 30kg, 1U, RAL7035 \| DFA14845 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 550mm, obciążalność 45kg, 1U, RAL7035 \| DFA14855 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna o głębokości 650mm, obciążalność 45kg, 1U, RAL7035 \| DFA14865 \| \| \| \| Półka 19" wysuwna na dokumentację o głębokości 400mm, obciążalność 25kg, 2U, RAL7035 \| DFA24835 \| \| \| \| Półka 19" przystosowana pod mysz i klawiaturę o głębokości 350mm, 2U, RAL7035 \| DFK24837 \| \| \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070114 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070124 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca 8x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070126 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z ochronnikiem i filtrem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070118 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowo-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| IU070112 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPE06 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 1xIEC C13, 1U, kabel 2m, klipsy, czarna, profil aluminiowy, 1U \| IU070116 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPE08 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070109 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070107-B \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070113 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070110 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1,25U \| IU070111 \| \| \| \| 19" listwa zasilająca, 6x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| HSMPEU06 \| \| \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt no zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Organizery kablowe \| \| \| \| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 70x40mm, RAL7035 \| \| \| DBK14805\| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 70x40mm i przepustami, RAL7035 \| \| \| DBK14806\| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów metalowych, RAL7035 \| \| \| DBC14805\| \| 19" wspornik kablowy, montaż na tylnych szynach szafy \| \| \| DBO14200\| \| 19" płyta waporcza dla kabli, 170x150mm, montaż na tylnych szynach szafy \| \| \| DBO14201\| \| Metalowy organizer pionowy 80x80mm, montowany do szyny 19" \| \| \| DBKOB080\| \| Oświetlenie \| \| \| \| \| 19" panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| \| \| DV900330-A\| \| 19" panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W \| \| \| DV900336-A\| \| Uchwyt montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą \| \| \| \| \| Adapter do montażu modułów SFA i SFB na szynę TH35 \| \| \| HSERH010GS\| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tylniej, RAL7035 \| \| \| DAB34810\| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywą tylną, RAL7035 \| \| \| DAB34811\| \| Akcesoria \| \| \| \| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| \| \| DSSRA050\| \| Zestaw kół jezdnych do szaf DS/DSZ (4 sztuki), obciążalność 800kg \| \| \| DSR00005-A\| --- Strona 332 - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] Szafy naścienne, jednoczęściowe, 10” DANE TECHNICZNE - Konstrukcja spawana z blachy stalowej, malowana proszkowo. - Kolor: jasnoszary RAL7035. - Stopień ochrony: IP30. - Drzwi pełne ze szkła, szyba klejona 5 mm, z zamkiem i dwoma kluczami. - Drzwi mocowane z prawej strony. - Kąt otwarcia drzwi: 180°. - Szyny 19" (2 szt.) instalowane w przedniej części szafy, ocynkowane, z bezstopniową regulacją głębokości. - Przepusty kablowe znajdują się w dachu (1x), w podłodze (1x) i na tylnej ściance (2x). Fabrycznie przepusty są zaślepione, jednak pokrywy można łatwo wylamać za pomocą prostego narzędzia. - Chłodzenie: - Pasywne chłodzenie poprzez szczeliny wentylacyjne i wymianę ciepła z otoczeniem zewnętrznym, - Uziemienie: - Punkt uziemienia M8 w tylnej części szafy, - Przyłącza uziemienia typu FastOn połączone wstępnie przewodami ze wszystkimi zdejmowanymi częściami szafy. - Szafa dostarczana z kompletem materiałów montażowych: - 8 sztuk nakrętek klatkowych ze śrubami M6, - 4x kolki 10x50 i 4x śruby M6x50 do mocowania na ścianę. - Dostępne liczne akcesoria (półki, panele krosowe, prowadnice kabli, listwy zasilające, itp.). - Szafa jest dostarczana w stanie całkowicie zmontowanym. Schrack Info System szaf 10" SOHO firmy Schrack (Small Office Home Office - Małe Biuro, Domowe Biuro) jest najmniejszym systemem sieciowym zaprojektowanym specjalnie do budowy małych instalacji. System składa się z szaf, specjalnie zaprojektowanych paneli krosowych, półek i listwy zasilającej. System może być stosowany w dowolnych aplikacjach wg najnowszych standardów. ## Szafy naścienne, jednoczęściowe, 10" ### WYMIARY \| Model \| A [mm] \| B [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| E [mm] \| R1 [mm] \| R2 [mm] \| 1) \| 2) \| 3) \| 4) \| \|----------------\|--------\|--------\|--------\|--------\|--------\|---------\|---------\|-----\|----\|----\|----\| \| DV610004-A \| 248 \| 169 \| 255 \| 310 \| 260 \| 212 \| 212 \| 20 \| IP30 \| 5,5 \| 5,4 \| \| DV610006-A \| 337 \| 258 \| 255 \| 310 \| 260 \| 301 \| 212 \| 20 \| IP30 \| 6,9 \| 6,9 \| \| DV610009-A \| 470 \| 391 \| 255 \| 310 \| 260 \| 434 \| 212 \| 20 \| IP30 \| 8,3 \| 8,2 \| 1) Obciążalność maksymalna / kg 2) Stępień ochrony 3) Masa brutto / kg 4) Masa netto / kg ## Szafy naścienne, jednoczęściowe, 10” ### RYSUNKI PROFILI PIONOWYCH 19” \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafy naścienne 10'' o głębokości 260mm \| \| \| \| \| Szafa naścienna 10'' 4U 310/260/248 mm [S/G/W], RAL7035 \| \| \| DV610004-A \| \| Szafa naścienna 10'' 6U 310/260/337 mm [S/G/W], RAL7035 \| \| \| DV610006-A \| \| Szafa naścienna 10'' 9U 310/260/470 mm [S/G/W], RAL7035 \| \| \| DV610009-A \| ### Akcesoria \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półki \| \| \| \| \| Półka 10'' stala o gl. 150mm, obciążalność 10kg, 1U, RAL7035 \| \| \| IU071000-A \| \| Panel 10'' 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tylnej, RAL7035 \| \| \| DAB34812 \| \| Listwy zasilające \| \| \| \| \| 10'' listwa zasilająca 3x230V Schuko, RAL7035, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070122 \| \| 10'' listwa zasilająca 3x230V 2P+Z, RAL7035, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| \| \| IU070123 \| \| Panele krosowe 10'' \| \| \| \| \| 10'' panel krosowy 12-portowy, do modułów SFA i SFB, niewyposażony, 1U, RAL7035 \| \| \| HSERO120GS \| \| 10'' panel krosowy 10xRJ45, kat.6, STP, LSA, 1U, DE-EMBEDDED, RAL7035 \| \| \| HSERG106GV \| \| Akcesoria \| \| \| \| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| \| \| DSSRA050 \| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| \| \| HSERZKB025 \| --- - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) IT METER LINE Listwy zasilające IT METER LINE Listwy zasilające, pasywne \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Listwy zasilające pasywne 19'', aluminiowe, 1U \| \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 9x230V Schuko, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070114 \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca 8x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070124 \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca 8x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070126 \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z ochronnikiem i filtrem, kabel 2m, profil aluminiowy, 1U \| IU070118 \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z wyłącznikiem różnicowo-prądowym, kabel 3m, profil aluminiowy, 1U \| IU070112 \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 12xIEC C13, 1U, kabel 2m, klipsy, czarna, profil aluminiowy, 1U \| IU070116 \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 8x230V Schuko czerwone, 10A, profil aluminiowy 1U, kabel IEC C14 2m, RAL7035 \| IU070130 \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z czerwone, 10A, profil aluminiowy 1U, kabel IEC C14 2m, RAL7035 \| IU070131 \| \| \| \| Listwy zasilające pasywne 19'', PVC, 1.25U \| \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 8x230V Schuko, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| IU070109 \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| IU070107-B \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 7x230V Schuko, z ochronnikiem, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| IU070113 \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 8x230V 2P+Z, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| IU070110 \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 7x230V 2P+Z, z wyłącznikiem, kabel 2m, profil PVC, 1.25U \| IU070111 \| \| \| \| Listwy zasilające pasywne, do montażu pionowego \| \| \| \| \| Listwa zasilająca, pasywna, wejście: 1xCEE 16A wtyk czerwony, wyjścia: 18xC13, 821x44x47mm \| HSMPPS15 \| \| \| \| Listwa zasilająca, pasywna, wejście: 1xCEE 16A wtyk czerwony, wyjścia: 18xC13, 821x44x47mm \| HSMPPP318 \| \| \| \| Listwa zasilająca, pasywna, wejście: 1xCEE 16A wtyk czerwony, wyjścia: 12xC13+6xSchuko, 821x44x47mm \| HSMPPP312 \| \| \| \| Pokrywy blokujące gniazda \| \| \| \| \| Pokrywa blokująca gniazda Schuko, 5 sztuk, w komplecie 3 sztuki klucza odblokowującego, IT METER LINE \| HSMZSK--05 \| \| \| Schrack Info - Gniazda obrócone o kąt 30° względem obudowy. - Kolor: jasnoszary RAL7035. - Kabel zasilający zakończony wtykiem unischuko: 2,0 m długości (IU070112: 3,0 m długości). - Ochrona przeciwprzepięciowa (tylko IU070126 / IU070118 / IU070113): - Ogranicznik przepięć: Typ 3 - Gwarantowany poziom ochrony: < 1,8 kV BRAK IKONKI – produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) ## IT METER LINE Listwy zasilające, pasywne \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|--------------\|-------\|---------\| \| System kabli i klipsów blokujących do gniazda C13 \| \| \| \| \| Czerwony klips blokujący do gniazda C13, 12 sztuk, IT METER LINE \| \| \| HSMZV--12 \| \| Kabel zasilający, przystosowany do klipsów blokujących, C13, czarny, 0,5m, IT METER LINE \| \| \| HSMZ33005 \| \| Kabel zasilający, przystosowany do klipsów blokujących, C13, czarny, 1m, IT METER LINE \| \| \| HSMZ33010 \| \| Kable zasilające C13 do listew zasilających \| \| \| \| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 1,8m \| \| \| Q7130256 \| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 3m \| \| \| Q7130266 \| ## IT METER LINE Listwy zasilające, aktywne z pomiarem ### Schrack Info IT METER LINE to inteligentny system listew zasilających umożliwiający zarządzania energią i jej pomiar z dokładnością do 1%. Listwy zasilające aktywne, z pomiarem, umożliwiają odczyt oraz ustawienie wartości alarmowych dla prądu, napięcia i cosinusa phi, co może być używane w celu wczesnego wykrywania zagrożeń fizycznych. ### Dane Techniczne - Zintegrowany pomiar: prądu, mocy skutecznej, napięcia, częstotliwości, cosinusa phi i energii. - Podświetlany wyświetlacz LCD. - Licznik energii wyposażony w funkcję resetu (wartość pozostaje zapisana również bez zasilania). - Dokładność pomiarowa +/- 1 %. - Obudowa listew jest nitowana, nie otwieralna. - Listwy dostarczane są z kątownikami montażowymi i śrubami. - Listwy wykonane są z tworzywa sztucznego, jasnoszarego. Konstrukcja oparta o srebrny profil aluminiowy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|--------------\|-------\|---------\| \| Listwy zasilające 19'', z pomiarem \| \| \| \| \| 19'' listwa zasilająca, 6x230V Schuko, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPE06 \| \| 19'' listwa zasilająca, 8xIEC C13, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPE308 \| \| 19'' listwa zasilająca, 6x230V 2P+Z, z pomiarem, kabel 5m, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE, 1U \| \| \| HSMPEU06 \| \| Pokrywy blokujące gniazda \| \| \| \| \| Pokrywa blokująca gniazdo Schuko, 5 sztuk, w komplecie 3 sztuki klucza odblokowującego, IT METER LINE \| \| \| HSMZSK--05 \| \| System kabli i klipsów blokujących do gniazda C13 \| \| \| \| \| Czerwony klips blokujący do gniazda C13, 12 sztuk, IT METER LINE \| \| \| HSMZV--12 \| \| Kabel zasilający, przystosowany do klipsów blokujących, C13, czarny, 0,5m, IT METER LINE \| \| \| HSMZ33005 \| \| Kabel zasilający, przystosowany do klipsów blokujących, C13, czarny, 1m, IT METER LINE \| \| \| HSMZ33010 \| \| Kable zasilające C13 do listew zasilających \| \| \| \| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 1,8m \| \| \| Q7130256 \| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 3m \| \| \| Q7130266 \| IT METER LINE Listwy zasilające, aktywne z monitoringiem Schrack Info IT METER LINE to inteligentny system listew zasilających umożliwiający zarządzania energią i jej pomiar z dokładnością do 1%. Listwy zasilające aktywne, z pomiarem i monitoringiem umożliwiają odczyt oraz ustawienie wartości alarmowych dla prądu, napięcia i cosinusa phi, co może być używane w celu wczesnego wykrywania zagrożeń fizycznych, umożliwiają monitoring parametrów środowiskowych w szafach za pomocą opcjonalnych czujników temperatury i wilgotności jak również za pomocą wbudowanego interfejsu Ethernet, umożliwiają odczyt zdalny za pomocą HTTP i integrację z systemu monitoringu poprzez protokół SNMP. DANE TECHNICZNE - Zintegrowany pomiar: prądu, napięcia, częstotliwości, mocy skutecznej, pozornej, biernej i cosinusa phi. - Zintegrowany port RJ45 do połączenia z Ethernetem. - Obsługa za pomocą przeglądarki webowej. - Obsługuje protokoły: HTTP, SNMP i inne. - Zintegrowany czujnik temperatury. - Możliwość podłączenia dwóch dodatkowych czujników. - Kompaktowa konstrukcja (szer. x głęb.: 44 mm x 47 mm). - Stabilna obudowa z aluminium. - Wyświetlacz OLED o dużej rozdzielczości. - Wyświetlacz można obrócić programowo celem poprawy widoczności. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Listwy zasilające, aktywne z monitoringiem \| \| \| \| \| Listwa zasilająca, 6xSchuko, 19", 1U, z pomiarem, z Ethernetem, 2 czujniki, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE \| HSMPMS06 \| \| \| \| Listwa zasilająca, 8xC13, 19", 1U, z pomiarem, z Ethernetem, 2 czujniki, profil aluminiowy, RAL7035, IT METER LINE \| HSMPM308 \| \| \| \| Listwy zasilające, aktywne z monitoringiem, do montażu pionowego \| \| \| \| \| Listwa zasilająca, wejście: 3-fazowe CEE, wyjście: 36xC13+6xC19, z Ethernetem, 2 czujniki, profil aluminiowy, dł. = 1800mm, IT METER LINE \| HSMPM336 \| \| \| \| Czujniki do listew zasilających z monitoringiem \| \| \| \| \| Sensor temperatury do HSMPM..., IT METER LINE \| HSMST \| \| \| \| Sensor temperatury i wilgotności do HSMPM..., IT METER LINE \| HSMSTF \| \| \| \| Pokrywy blokujące gniazda \| \| \| \| \| Pokrywa blokująca gniazdo Schuko, 5 sztuk, w komplecie 3 sztuki klucza odblokowującego, IT METER LINE \| HSMZSK--05 \| \| \| \| System kabli i klipsów blokujących do gniazda C13 \| \| \| \| \| Czerwony klips blokujący do gniazda C13, 12 sztuk, IT METER LINE \| HSMZ3V--12 \| \| \| \| Kabel zasilający, przystosowany do klipsów blokujących, C13, czarny, 0,5m, IT METER LINE \| HSMZ33005 \| \| \| \| Kabel zasilający, przystosowany do klipsów blokujących, C13, czarny, 1m, IT METER LINE \| HSMZ33010 \| \| \| \| Kable zasilające C13 do listew zasilających \| \| \| \| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 1,8m \| Q7130256 \| \| \| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 3m \| Q7130266 \| \| \| IT METER LINE Listwy zasilające, aktywne, przełączalne Schrack Info IT METER LINE to inteligentny system listew zasilających umożliwiający zarządzania energią i jej pomiar z dokładnością do 1%. Listwy zasilające aktywne, przełączalne, za pomocą wbudowanego interfejsu Ethernet, umożliwiają zdalny dostęp i przełączanie portów listwy, co umożliwia funkcje typu zdalny RESET pojedynczego gniazda bądź wszystkich urządzeń z niej zasilanych. DANE TECHNICZNE - Możliwość załączania i wyłączania pojedynczego gniazda listwy. - Załączanie i rozłączanie gniazda odbywa się przy przejściu przez zero. - Zintegrowana kontrola stanu przełączania w formie diody LED na każdy port. - Zintegrowany port RJ45 do połączenie z Ethernetem. - Obsługa za pomocą przeglądarki internetowej. - Obsługuje protokoły: HTTP, HTTPS, SNMP, SMTP, NTP, SSH i inne. - Stabilna obudowa aluminiowa. WYMIARY \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|-----------\| \| Pokrywy blokujące gniazda \| \| \| \| \| Pokrywa blokująca gniazdo Schuko, 5 sztuk, w komplecie 3 sztuki klucza odblokowującego, IT METER LINE \| [![Image](image1.png)](image1.png) \| [![Image](image2.png)](image2.png) \| HSMZSK--05 \| \| System kabli i klipsów blokujących do gniazdz C13 \| \| \| \| \| Czerwony klips blokujący do gniazdo C13, 12 sztuk, IT METER LINE \| [![Image](image3.png)](image3.png) \| [![Image](image4.png)](image4.png) \| HSMZ3V--12 \| \| Kabel zasilający, przystosowany do klipsów blokujących, C13, czarny, 0.5m, IT METER LINE \| [![Image](image5.png)](image5.png) \| [![Image](image6.png)](image6.png) \| HSMZ33005 \| \| Kabel zasilający, przystosowany do klipsów blokujących, C13, czarny, 1m, IT METER LINE \| [![Image](image7.png)](image7.png) \| [![Image](image8.png)](image8.png) \| HSMZ33010 \| \| Kable zasilające C13 do listew zasilających \| \| \| \| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 1.8m \| [![Image](image9.png)](image9.png) \| [![Image](image10.png)](image10.png) \| Q7130256 \| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 3m \| [![Image](image11.png)](image11.png) \| [![Image](image12.png)](image12.png) \| Q7130266 \| [![Image](image13.png)](image13.png) – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie [![Image](image14.png)](image14.png) – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf [![Image](image15.png)](image15.png) – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt no zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) IT METER LINE Listwy zasilające, aktywne, zarządzalne Schrack Info IT METER LINE to inteligentny system listew zasilających umożliwiający zarządzanie energią i jej pomiar z dokładnością do 1%. Listwy zasilające aktywne, zarządzalne, z pomiarem umożliwiają odczyt oraz ustawienie wartości alarmowych dla prądu, napięcia i cosinusa phi, co może być używane w celu wczesnego wykrywania zagrożeń fizycznych, za pomocą wbudowanego interfejsu Ethernet, umożliwiają zdalny dostęp i przełączanie portów listwy co umożliwia funkcje typu zdalny RESET pojedynczego gniazda bądź wszystkich urządzeń z niej zasilanych. DANE TECHNICZNE - Możliwość załączania i wyłączania pojedynczego gniazda listwy. - Załączanie i rozłączanie gniazda odbywa się przy przejściu przez zero. - Zintegrowana kontrola stanu przełączania w formie diody LED na każdy port. - Zintegrowany port RJ45 do połączenia z Ethernetem. - Obsługa za pomocą przeglądarki webowej. - Zintegrowany pomiar: prądu, mocy skutecznej, napięcia, częstotliwości i cosinusa phi. - Obsługuje protokoły: HTTP, HTTPS, SNMP, SMTP, NTP, SSH i inne. - Stabilna obudowa aluminiowa. - Podświetlany wyświetlacz LCD. WYMIARY \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| System kabli i klipsów blokujących do gniazd C13 \| \| \| \| \| Czerwony klips blokujący do gniazda C13, 12 sztuk, IT METER LINE \| \| \| HSMZ3V--12 \| \| Kabel zasilający, przystosowany do klipsów blokujących, C13, czarny, 0.5m, IT METER LINE \| \| \| HSMZ33005 \| \| Kabel zasilający, przystosowany do klipsów blokujących, C13, czarny, 1m, IT METER LINE \| \| \| HSMZ33010 \| \| Kable zasilające C13 do listew zasilających \| \| \| \| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 1.8m \| \| \| Q7130256 \| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 3m \| \| \| Q7130266 \| IT METER LINE Jednostki zasilające do serwerowni i centrów przetwarzania danych Schrack Info IT METER LINE to inteligentny system listew zasilających umożliwiający zarządzania energią i jej pomiar z dokładnością do 1%. System umożliwia odczyt wartości prądu, napięcia i cosinusa phi oraz ustawienie wartości alarmowych dla tych wielkości, co może być używane w celu wczesnego wykrywania zagrożeń. Niektóre modele listew umożliwiają monitoring parametrów środowiskowych w szafach za pomocą opcjonalnych czujników temperatury i wilgotności. Wiele produktów serii IT METER LINE posiada wbudowany interfejs Ethernet, co umożliwia integrację z systemem monitoringu poprzez protokół SNMP. Jednostka zasilająca umożliwia rozdział zasilania na poszczególne listwy instalowane w szafach bądź w ciągu szaf. Jako opcja jest dostępny moduł pomiaru energii z dostępem przez Ethernet, który może być instalowany podczas pracy systemu. DANE TECHNICZNE - Zintegrowany pomiar: prądu, mocy skutecznej, napięcia, częstotliwości i cosinusa phi. - Dwa rozdzielone galwanicznie układy zasilania. - Zintegrowany port RJ45 do połączenie z Ethernetem. - Obsługa za pomocą przeglądarki webowej, SNMP lub interfejsu szeregowego RS. - Opcjonalnie istnieje możliwość sterowania za pomocą ModBus TCP (na zapytanie). - Obsługuje protokoły: HTTP, HTTPS, SNMP, SMTP, NTP, SSH i inne. - Stabilna obudowa aluminiowa. - Podświetlany wyświetlacz LCD. - Jednostka pomiarowa może być wymieniana podczas eksploatacji, bez przerw w zasilaniu. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' Jednostki zasilające \| \| \| \| \| Jednostka zasilająca, wejścia: 2xCEE czerwone 16A/400V, wyjścia: 4xCEE czerwone 16A/400V, 3-fazowa, IT METER LINE \| HSMPUC04 \| \| \| \| Moduł pomiarowy do listew zasilających 16-32A/400V, z Ethernetem, IT METER LINE \| HSMPUZ40 \| \| \| Akcesoria do szaf teleinformatycznych 19'' organizery kablowe DBS14805 DBK14805 DBK14806 DBC14805 HDBS148051 HDBS148053 Schrack Info - Wykonane z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Organizer DBS14805 z 5-ciomą małymi uchwytami z tworzywa zalecany jest do szaf naściennych DW. - Organizery DBK14805/6 z 5-ciomą dużymi uchwytami z tworzywa zalecane są do szaf wolnostojących DS. - Organizery dostarczane są z materiałem montażowym (zesław: po 4 nakrętki i śruby M6). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 40x40mm, RAL7035 \| \| \| DBS14805\| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 40x40mm i przepustami, RAL7035 \| \| \| DBS14806\| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów 70x40mm, RAL7035 \| \| \| DBK14805\| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, 5 uchwytów 70x40mm i przepustami, RAL7035 \| \| \| DBK14806\| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 5 uchwytów metalowych, RAL7035 \| \| \| DBC14805\| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 1U, z kanałem grzebieniowym, RAL7035 \| \| \| HDBS148051\| \| 19" organizer kablowy, poziomy, 2U, z kanałem grzebieniowym, RAL7035 \| \| \| HDBS148053\| Organizery kablowe DBO14200 DBO14201 HSERZKB025 Schrack Info Płyta organizacyjna i wspornik kablowy służą do montowania kabla instalacyjnego za pomocą opasek kablowych. Montaż odbywa się na tylnych szynach szafy. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19" wspornik kablowy, montaż na tylnych szynach szafy \| \| \| DBO14200\| \| 19" płyta wsporcza dla kabli, 170x150mm, montaż na tylnych szynach szafy \| \| \| DBO14201\| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| \| \| HSERZKB025\| Akcesoria do szaf teleinformatycznych 19'' przepusty kablowe Schrack Info - Wykonane z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Do bezpośredniego mocowania na profilach 19''. - Dostarczane z materiałem montażowym (zestaw: 4 nakrętki i śruby M6). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Maskownica 19'' 1U, z przepustem szczotkowym, RAL7035 \| \| \| DBB14802\| \| Maskownica 19'' 1U, z przepustem otwartym, RAL7035 \| \| \| DBB14820-A\| Organizery kablowe pionowe Schrack Info Wykonane z okrągłych prętów stalowych: - Do pionowego prowadzenia kabli wzdłuż profili 19''. - Kompletne wraz ze sprzętem montażowym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Metalowy organizer pionowy 40x40mm, montowany do szyny 19'' \| \| \| DBKO4040\| \| Metalowy organizer pionowy 40x80mm, montowany do szyny 19'' \| \| \| DBKO4080\| \| Metalowy organizer pionowy 80x80mm, montowany do szyny 19'' \| \| \| DBKO8080\| Akcesoria do szaf teleinformatycznych Pionowe kanały kablowe do szaf DS/DSZ/DSI o szerokości 800 mm Schrack Info - Przykręcane z boku szafy do profili 19". - Wykonane z masywnego profilu typu U. - Możliwość zamontowania kanałów kablowych plastikowych, organizerów itp. - Dostępne dla szaf o wysokości 15, 18, 22, 27, 32, 37, 42 i 45 U - Montaż do profili 19" jak i do ramy szafy znacznie podnosi sztywność całej konstrukcji. - Do szafy można zamontować maksymalnie 4 pionowe kanały kablowe. - Profil U wyposażono fabrycznie w przepusty. Może służyć do prowadzenia kabli krosowych (montaż z przodu) lub do wprowadzania kabli instalacyjnych (montaż z tyłu). WYMIARY \| Model \| A [mm] \| \|---------\|--------\| \| DSKV1580 \| 667 \| \| DSKV1880 \| 800 \| \| DSKV2280 \| 978 \| \| DSKV2780 \| 1200 \| \| DSKV3280 \| 1422 \| \| DSKV3780 \| 1645 \| \| DSKV4280 \| 1867 \| \| DSKV4580 \| 2000 \| ## Akcesoria do szaf teleinformatycznych ### Pionowe kanały kablowe do szaf DS/DSZ/DSI o szerokości 800 mm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 15U, do szaf DS/DSZ/DSI \| \| \| DSKV1580\| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 18U, do szaf DS/DSZ/DSI \| \| \| DSKV1880\| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 22U, do szaf DS/DSZ/DSI \| \| \| DSKV2280\| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 27U, do szaf DS/DSZ/DSI \| \| \| DSKV2780\| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 32U, do szaf DS/DSZ/DSI \| \| \| DSKV3280\| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 37U, do szaf DS/DSZ/DSI \| \| \| DSKV3780\| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 42U, do szaf DS/DSZ/DSI \| \| \| DSKV4280\| \| Pionowy organizer kablowy o wysokości 45U, do szaf DS/DSZ/DSI \| \| \| DSKV4580\| ### Przepusty kablowe - DBK24800 - HDZA0002 Schrack Info - Przepust DBK24800 może zastąpić puste miejsce 2U w dachu szafy DSx. - W przypadku konieczności wprowadzenia do szafy większych wiązek kablowych można użyć 2 sztuk przepustów DBK24800 zainstalowanych naprzeciw siebie. ### 19” półka zapasu kabla - DFC24844 Schrack Info - Półka zapasu kabla przewidziana jest do przechowywania zapasu okablowania (skrętki i kabel światłowodowy). - Instalacja: - Poziomo, analogicznie do montażu półki 19". - Pionowo na profilu szyn 19" (zazwyyczaj w tylnej części obudowy). - W celu zapewnienia właściwego promieniowania gęścia okablowania w zestawie znajdują się 4 szt. prowadnic o wysokości 1U i 2U. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19" półka zapasu kabla, Gt=440mm, RAL7035, instalacja pionowa lub pozioma, 1 lub 2U \| \| \| DFC24844\| Akcesoria do szaf teleinformatycznych Maskownice 19” Schrack Info - Wykonane z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Dostępne dla wysokości od 1 do 6U. - Dostarczane z materiałem montażowym ( zestaw: 4 nakrętki i śruby M6). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Maskownica 19” pełna 1U, ze śrubami, RAL7035 \| \| \| DBO14801\| \| Maskownica 19” pełna 2U, ze śrubami, RAL7035 \| \| \| DBO14802\| \| Maskownica 19” pełna 3U, ze śrubami, RAL7035 \| \| \| DBO14803\| \| Maskownica 19” pełna 4U, ze śrubami, RAL7035 \| \| \| DBO14804\| \| Maskownica 19” pełna 5U, ze śrubami, RAL7035 \| \| \| DBO14805\| \| Maskownica 19” pełna 6U, ze śrubami, RAL7035 \| \| \| DBO14806\| Półki stałe 19” Schrack Info Półki o głębokości 350 mm i powyżej, dostarczane są wraz z dodatkowymi 19” wspornikami kątowymi do montażu czteropunktowego dla zwiększenia stabilności. - Wykonane z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Perforacja zapobiegająca miejscowemu przegrzewaniu się powierzchni w szafie, ułatwia wentylację wewnątrz szafy. - Maksymalne dopuszczalne obciążenie dla 4-ro punktowego montażu – do 80 kg (odpowiednio dla typu). - Wysokość montażowa 1 U. - Ze względu na uchwyty montażowe na szynach, możliwe jest dostosowanie montażu do rozstawu szyn 19” w szafie -> szerokość montażowa urządzeń położonych na półkę to maks. 450 mm. - Dostarczane z materiałem montażowym ( zestaw: 4 nakrętki i śruby M6 dla głębokości 150 i 250 mm; 8 nakrętek i śrub M6 dla głębokości 350 mm i powyżej). ### Akcesoria do szaf teleinformatycznych #### Półki stałe 19” #### WYMIARY \| A [mm] \| B [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| Załączone uchwytu montażowe \| Obciążalność maksymalna [kg] \| \|--------\|--------\|--------\|--------\|-----------------------------\|------------------------------\| \| DFS14815-C \| 150 \| 440 \| 30 \| 1U \| 15 \| \| DFS14825-C \| 250 \| 440 \| 30 \| 1U \| 15 \| \| DFS14835-C \| 350 \| 440 \| 30 \| 1U \| 50 \| \| DFS14845-C \| 450 \| 440 \| 30 \| 1U \| 80 \| \| DFS14855-C \| 550 \| 440 \| 30 \| 1U \| 80 \| \| DFS14865-C \| 650 \| 440 \| 30 \| 1U \| 80 \| \| DFS14875-C \| 750 \| 440 \| 30 \| 1U \| 80 \| \| DFS14885-C \| 850 \| 440 \| 30 \| 1U \| 80 \| \| DFS14895-C \| 950 \| 440 \| 30 \| 1U \| 80 \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półka 19” stala o gl. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14815-C \| \| Półka 19” stala o gl. 250mm, obciążalność 15kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14825-C \| \| Półka 19” stala o gl. 350mm, obciążalność 50kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14835-C \| \| Półka 19” stala o gl. 450mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14845-C \| \| Półka 19” stala o gl. 550mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14855-C \| \| Półka 19” stala o gl. 650mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14865-C \| \| Półka 19” stala o gl. 750mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14875-C \| \| Półka 19” stala o gl. 850mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14885-C \| \| Półka 19” stala o gl. 950mm, obciążalność 80kg, 1U, perforowana, RAL7035 \| \| \| DFS14895-C \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Akcesoria do szaf teleinformatycznych Półki stałe 19” o niskim profilu Schrack Info Półki typu Low-Profil pozwalają na oszczędność miejsca w szafach. Półki o głębokości 350 mm i powyżej, dostarczane są wraz z dodatkowymi 19” wspornikami kątowymi do montażu czteropunktowego dla zwiększenia stabilności. - Wykonane z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Perforacja zapobiegająca miejscowemu przegrzewaniu się powierzchni w szafie, ułatwia wentylację wewnątrz szafy. - Maksymalne dopuszczalne obciążenie dla 4-ro punktowego montażu – do 40 kg (odpowiednio dla typu). - Oszczędność miejsca w szafie. - Szerokość montażowa urządzeń położonych na półkę to maks. 440 mm - Dostarczane z materiałem montażowym ( zestaw: 4 nakrętki i śruby M6 dla głębokości 150 i 250 mm; 8 nakrętek i śrub M6 dla głębokości 350 mm i powyżej). WYMIARY \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Półka 19” stala o gł. 150mm, obciążalność 15kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14815-A \| \| Półka 19” stala o gł. 250mm, obciążalność 20kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14825-A \| \| Półka 19” stala o gł. 350mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14835-A \| \| Półka 19” stala o gł. 450mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14845-A \| \| Półka 19” stala o gł. 550mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14855-A \| \| Półka 19” stala o gł. 650mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14865-A \| \| Półka 19” stala o gł. 750mm, obciążalność 40kg, 1U, niski profil, RAL7035 \| DFS14875-A \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Półki stałe 19'' o dużej obciążalności Schrack Info Półki dostarczane są wraz z dodatkowymi wspornikami do montażu czteropunktowego dla zwiększenia stabilności. - Wykonane z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Perforacja zapobiegająca miejscowemu przegrzewaniu się powierzchni w szafie, ułatwia wentylację wewnątrz szafy. - Maksymalne dopuszczalne obciążenie dla 4-ro punktowego montażu – 150 kg. - Dostarczane wraz z dodatkowymi 19'' wspornikami kątowymi do montażu czteropunktowego. - Wysokość montażowa 1 U. - Ze względu na uchyty montażowe na szynach, możliwe jest dostosowanie montażu do rozstawu szyn 19'' w szafie -> szerokość montażowa urządzeń położonych na półkę to maks. 450 mm. - Dostarczane z materiałem montażowym ( zestaw: 8 nakrętek i śrub M6). WYMIARY \| A [mm] \| B [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| Załączone uchwytu montażowe \| Obciążność maksymalna [kg] \| \|--------\|--------\|--------\|--------\|-----------------------------\|---------------------------\| \| DFSS4845-A \| 450 \| 440 \| 30 \| 1U \| 4 \| 150 \| \| DFSS4855-A \| 550 \| 440 \| 30 \| 1U \| 4 \| 150 \| \| DFSS4865-A \| 650 \| 440 \| 30 \| 1U \| 4 \| 150 \| \| DFSS4875-A \| 750 \| 440 \| 30 \| 1U \| 4 \| 150 \| \| DFSS4885-A \| 850 \| 440 \| 30 \| 1U \| 4 \| 150 \| \| DFSS4895-A \| 950 \| 440 \| 30 \| 1U \| 4 \| 150 \| OPIS \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półka 19'' stała, wzmacniona o gł. 450mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4845-A \| \| Półka 19'' stała, wzmacniona o gł. 550mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4855-A \| \| Półka 19'' stała, wzmacniona o gł. 650mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4865-A \| \| Półka 19'' stała, wzmacniona o gł. 750mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4875-A \| \| Półka 19'' stała, wzmacniona o gł. 850mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4885-A \| \| Półka 19'' stała, wzmacniona o gł. 950mm, obciążalność 150kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFSS4895-A \| Akcesoria do szaf teleinformatycznych Półki wysuwne 19” Schrack Info - Wykonane z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Pełny wysuwanie. - Maksymalne dopuszczalne obciążenie dla 4-ro punktowego montażu: 30-45 kg (w zależności od typu). - Wysokość montażowa: 45 mm. - Wsporniki 19” do montażu 4 punktowego dostarczone w komplecie. - Dostarczane z materiałem montażowym (zestaw: 8 nakrętek i śrub M6). WYMIARY \| \| A [mm] \| B [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| E [mm] \| Załączone uchwytu montażowe \| Obsiadałość maksymalna [kg] \| \|---\|--------\|--------\|--------\|--------\|--------\|-----------------------------\|-----------------------------\| \| DFA14835 \| 350 \| 410 \| 45 \| 45 \| 45 \| 4 \| 30 \| \| DFA14845 \| 450 \| 410 \| 45 \| 45 \| 45 \| 4 \| 30 \| \| DFA14855 \| 550 \| 419 \| 50 \| 50 \| 53 \| 4 \| 45 \| \| DFA14865 \| 650 \| 419 \| 50 \| 50 \| 53 \| 4 \| 45 \| OPIS \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półka 19” wysuwana o głębokości 350mm, obciążalność 30kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFA14835\| \| Półka 19” wysuwana o głębokości 450mm, obciążalność 30kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFA14845\| \| Półka 19” wysuwana o głębokości 550mm, obciążalność 45kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFA14855\| \| Półka 19” wysuwana o głębokości 650mm, obciążalność 45kg, 1U, RAL7035 \| \| \| DFA14865\| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Półka pod klawiaturę 19” Schrack Info - Wykonana z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Maksymalne dopuszczalne obciążenie: 25kg. - Wysokość montażowa: 2U. - Wsporniki 19” do montażu 4 punktowego dostarczone w komplecie. - Szerokość: 350 mm. - Wysuwana podstawką pod myszkę. - Zamykana na klucz (2 klucze w komplecie). - Dostarczana z materiałem montażowym ( zestaw: 8 nakrętek i śrub M6). WYMIARY \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półka 19” przystosowana pod mysz i klawiaturę o głębokości 350mm, 2U, RAL7035 \| \| \| DFK24837 \| Szuflada na dokumentację 19” Schrack Info - Wykonana z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Maksymalne dopuszczalne obciążenie: 25kg. - Wysokość montażowa: 2U. - Wsporniki 19” do montażu 4 punktowego dostarczone w komplecie. - Zamykana na klucz (klucze w komplecie). - Dostarczana z materiałem montażowym ( zestaw: 8 nakrętek i śrub M6). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Półka 19” wysuwna na dokumentację o głębokości 400mm, obciążalność 25kg, 2U, RAL7035 \| \| \| DFA24835 \| Akcesoria do szaf teleinformatycznych Wieszaki podtrzymujące do półek Schrack Info - DFSZDS01 można zainstalować w każdej szafie stojącej o szerokości 900, 1000 lub 1200 mm na środkowej parze profili montażowych. Służy jako tylny wspornik zabudowy o niewielkiej głębokości lub dodatkowy punkt wsparcia zabudowy o dużej głębokości. - DFSZDW01 można zainstalować w szafie wiszącej bez zdęjmowanych paneli bocznych (DWxx6040 lub DWxx605D). Przykręcany do tylnej ściany stanowi punkt wsparcia dla urządzeń zainstalowanych na profilach 19". \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19" wieszak podpierający do szaf DS/DSZ/DSI/DSS o głębokości 900/1000/1200mm \| \| \| DFSZDS01 \| \| 19" uchwyt montażowy do instalacji w środkowych rackach szafy DS/DSZ/DSI \| \| \| DFSZDS02 \| \| 19" wieszak podpierający kątowny do szaf wiszących typu DW \| \| \| DFSZDW01 \| Profile 19" Schrack Info - Szyny montażowe pasują do wszystkich szaf o obciążeniu maksymalnym do 400kg (DW, DS, DSZ, DSI). - W szafach naściennych ze zdęjmowanymi panelami bocznymi (DWxx6050, DWxx6060) szyny mogą być zainstalowane jako druga para (regulacja dodatkowej pary tylnej w celu dostosowania głębokości zabudowy jest możliwa). - W szafach stojących szyny mogą pełnić rolę trzeciej pary. - UWAGA: Szyny montażowe sprzedawane są na sztuki. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19" profil do szaf DW, 6U \| \| \| DWPROF06 \| \| 19" profil do szaf DW, 9U \| \| \| DWPROF09 \| \| 19" profil do szaf DW, 12U \| \| \| DWPROF12 \| \| 19" profil do szaf DS/DSZ/DSI/DW, 15U \| \| \| DSPROF15 \| \| 19" profil do szaf DS/DSZ/DSI/DW, 18U \| \| \| DSPROF18 \| \| 19" profil do szaf DW, 21U \| \| \| DWPROF21 \| \| 19" profil do szaf DS/DSZ/DSI, 22U \| \| \| DSPROF22 \| \| 19" profil do szaf DS/DSZ/DSI, 27U \| \| \| DSPROF27 \| \| 19" profil do szaf DS/DSZ/DSI, 32U \| \| \| DSPROF32 \| \| 19" profil do szaf DS/DSZ/DSI, 37U \| \| \| DSPROF37 \| \| 19" profil do szaf DS/DSZ/DSI, 42U \| \| \| DSPROF42 \| \| 19" profil do szaf DS/DSZ/DSI, 45U \| \| \| DSPROF45 \| \| 19" szyna środkowa 42U do szaf DS/DSZ/DSI \| \| \| DSPROFMI42 \| \| Taśma numeracyjna, samoprzylepna od 1 do 47U \| \| \| DSPROFNU \| Akcesoria do szaf teleinformatycznych Szyny boczne o dużej obciążalności Schrack Info - Wykonane z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Kątownik L do łączenia przedniego i tylnego profilu 19”. - Wysokość kątownika 88 mm. - Szerokość kątownika 70 mm. - Wersja 368 mm dla szaf o głębokości 600 mm. - Wersja 568 mm dla szaf o głębokości 800 mm. - Wersja 668 mm dla szaf o głębokości 900 mm. - Wersja 768 mm dla szaf o głębokości 1000 mm. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Travers boczny do szaf DS/DSZ/DSI o głębokości 600mm \| \| \| DBP10060 \| \| Travers boczny do szaf DS/DSZ/DSI o głębokości 800mm \| \| \| DBP10080 \| \| Travers boczny do szaf DS/DSZ/DSI o głębokości 900mm \| \| \| DBP10090 \| \| Travers boczny do szaf DS/DSZ/DSI o głębokości 1000mm \| \| \| DBP10100 \| 19” panele wentylacyjne Schrack Info - Wykonane z blachy stalowej, malowanej proszkowo, kolor RAL7035. - Wyłącznik on/off w komplecie. - Termostat w komplecie (zakres regulacji +5°C do +55°C). - Dane techniczne dla pojedynczego wentylatora: 220-240VAC, 50/60Hz, 160 m3/h. - Dostarczane w kompletach przygotowanych do montażu (zestaw: 4 nakrętki i śruby M6). WYMIARY \| Wentylatory \| A [mm] \| B1 [mm] \| B2 [mm] \| C [mm] \| D [mm] \| \|-------------\|--------\|---------\|---------\|--------\|--------\| \| DIT24802 \| 2 \| 483 \| 220 \| - \| 410 \| 2U \| \| DIT24804 \| 4 \| 483 \| - \| 320 \| 410 \| 2U \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19” panel 2-wentylatorowy 2x35W z termostatem, 2U, RAL7035 \| \| \| DLT24802 \| \| 19” panel 4-wentylatorowy 4x35W z termostatem, 2U, RAL7035 \| \| \| DLT24804 \| Akcesoria do szaf teleinformatycznych Oświetlenie DV900330-A DV900336-A ASDSW010 DSADA001 Schrack Info DV900330-A: - Mocowanie magnetyczne (łatwy demontaż). - Możliwy jest również montaż śrubowy (rozstaw otworów od 455 do 475 mm). - Pasuje do szyn 19” (wysokość montażowa 1U). - Zasilanie: 230V/50-60 Hz - Średni czas pracy: 10.000 godzin. - Temperatura barwna: 4.300 K (biały, zimny). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19” panel oświetleniowy, montaż śrubowy i na magnes, moc 8W \| \| \| DV900330-A \| \| 19” panel oświetleniowy LED, montaż śrubowy i na magnes, obracany, moc 7,9W \| \| \| DV900336-A \| \| Wyłącznik kranicowy do drzwi 6A, 230V AC \| \| \| ASDSW010 \| \| Adapter do wyłącznika kranicowego ASDSW010, do szaf DS-, DSZ-i DSS \| \| \| DSADA001 \| \| Kabel przyłączeniowy do wyłącznika kranicowego \| \| \| DV900332 \| Oświetlenie DV900337 DV900338 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Lampa LED, 315lm, magnetyczny uchwyt, zasilacz 230VAC \| \| \| DV900337 \| \| 19” uchwyt do lampy LED DV900337, 1U, RAL7035 \| \| \| DV900338 \| ## Akcesoria do szaf teleinformatycznych ### Oświetlenie \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Lampa na magnes do obudów, pojedyncze gniazdo, bez kabla Shuko \| \| \| IU008508\| \| Kabel z wtyczką do panela oświetleniowego 19" o długości 3m \| \| \| DV900300\| ### Uchwyt montażowy do aparatury modułowej, z maskownicą - Schrack Info - Blacha stalowa, malowana proszkowo, kolor RAL7035. - 45mm maskownica dla 22 modułów elektrycznych (18 mm każdy). - Szyna TH35 w komplecie. - Szybko mocowana pokrywa przednia. - Wysokość montażowa 3U. - Dostarczana w komplecie przygotowanym do montażu ( zestaw: 4 nakrętki i śruby M6). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, bez pokrywy tylniej, RAL7035 \| \| \| DAB34810\| \| Panel 19" 3U, do montażu aparatury modułowej, z pokrywą tylną, RAL7035 \| \| \| DAB34811\| \| Adapter do montażu modułów SFA i SFB na szynę TH35 \| \| \| HSERH010GS\| ### Kieszeń na dokumentację A4 - Schrack Info - Samoprzylepna kieszeń na dokumentację w formacie A4. - Głębokość: 30 mm. - Kolor szary. - Materiał: tworzywo termoplastyczne. - W opakowaniu: 1 sztuka wraz z osprzętem montażowym. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kieszeń na dokumentację A4, samoprzylepna \| \| \| ASDRA400\| Akcesoria do szaf teleinformatycznych Inne akcesoria DSSRA004 DV900333 DV900334 DSR00005-A HDZS0010 HDZHI001 HSEKBK25HR HSERZKB025 Schrack Info Zestaw do łączenia szaf DSRA0002 umożliwia połączenie ze sobą dwóch szaf typu DS. Wykorzystuje się w tym celu otwory umieszczone w ramach szaf. WYMIARY \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Komplet śrub montażowych, 4xM6 \| \| \| DSSRA004\| \| Komplet śrub montażowych M6, 50 sztuk \| \| \| DSSRA050\| \| Wkładka półcylindryczna z kluczem 333 \| \| \| DV900333\| \| Klucz do wkładki półcylindrycznej 333 \| \| \| DV900334\| \| Wkładka półcylindryczna do szaf DW z jednym kluczem \| \| \| DV900335\| \| Zestaw do łączenia szaf typu DS/DSZ \| \| \| DSRA0002\| \| Zestaw koł jezdnych do szaf DS/DSZ (4 sztuki), obciążalność 800kg \| \| \| DSR00005-A\| \| Pokrętło obrotowe pod wkładki półcylindryczne do szaf DS/DSZ \| \| \| HDZS0010\| \| Zawias do szaf DS/DSZ/DW, montaż lewo- i prawostronny, obciążalność 15kg \| \| \| HDZHI001\| \| Opaski kablowe 100x2.5mm, opakowanie 25 sztuk \| \| \| HSERZKB025\| Strona 356 Skrzynki SAT Schrack Info Aby zapewnić ochronę elementów dystrybucji systemu SAT przed zapyleniem oraz nieautoryzowanym dostępem należy stosować specjalne obudowy. Perforowana płyta montażowa umożliwia łatwy montaż podzespołów bez konieczności wiercenia otworów. Możliwość wprowadzenia kabli od góry lub od dołu obudowy ułatwia proces instalacji. Drzwi wyposażone są w trzy-punktowy zamek. DANE TECHNICZNE - Instalacje multiswitchowe, jednostki kaskadowe, wzmacniacze itp. - Perforowana płyta montażowa - Trzy-punktowy zamek drzwi z kluczem - Wejście kablowe od góry lub od dołu - Kolor: RAL7035 - Opcjonalna osłona szczotkowa może być stosowany do osłony wlotów kablowych przed kurzem i pyłem. Osłonę stosuje się na górze i dole wejścia obudowy - 2 sztuki. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Skrzynki SAT \| \| \| \| \| Szafa SAT stalowa, płyta montażowa z blachy perforowanej (z tyłu), zamek 3-punktowy, 300x400x200mm, kolor RAL 7035 \| \| \| HSATG432M \| \| Szafa SAT stalowa, płyta montażowa z blachy perforowanej (z tyłu), zamek 3-punktowy, 400x400x200mm, kolor RAL 7035 \| \| \| HSATG442M \| \| Szafa SAT stalowa, płyta montażowa z blachy perforowanej (z tyłu), zamek 3-punktowy, 600x600x200mm, kolor RAL 7035 \| \| \| HSATG662M \| \| Szafa SAT stalowa, płyta montażowa z blachy perforowanej (z tyłu), zamek 3-punktowy, 600x800x200mm, kolor RAL 7035 \| \| \| HSATG862M \| \| Szafa SAT stalowa, płyta montażowa z blachy perforowanej (z tyłu), zamek 3-punktowy, 800x800x200mm, kolor RAL 7035 \| \| \| HSATG882M \| \| Przepust szczotkowy \| \| \| \| \| Przepust szczotkowy do szafy DW, 300x70mm \| \| \| HDZA0003 \| Skrzynki mieszkanowe telekomunikacyjne DW4HD108 DW4HD108 DW4HD226 DW4HD226 DW4HD226 DW4HD344 DW4HD344 Schrack Info Telekomunikacyjne skrzynki mieszkanowe DW4HD przeznaczone są do multimedialnych instalacji mieszkaniowych w budynkach wielorodzinnych oraz domach. Zaletą takiego rozwiązania jest możliwość skupienia w jednym punkcie (szafce) wszystkich mediów (Internet, telewizja, interkom, Smart Home Control system) z wykorzystaniem modułów systemu TOOLLESS LINE (adaptery F, adaptery SC/APC, moduły RJ45), które to umieszczane są w panelu części multimedialnej szafki. Płyta montażowa wykonana z tworzywa sztucznego umiejscowiona wewnątrz skrzynki umożliwia swobodny montaż urządzeń aktywnych (router, przełącznik Ethernet, WLAN-Access-Point, Smart Home Server) oraz pasywnych (np. Splittersy SAT), gdzie następnie łączy się je patchcordami (zobacz SCHRACK katalog Systemy Okablowania Strukturalnego K-DATA) z częścią multimedialnej szafki. Niewielki odstęp pomiędzy plecami skrzynki, a płytą montażową umożliwia bezpieczne ulokowanie kasety na spawę, która chroniona jest przed bezpośrednim dostępem. Skrzynki dostępne są w 3 wysokościach (166, 333 i 500mm), szerokości 500mm i głębokości 110mm. Dostępne zestawy montażowe (DW4HZAK1) pozwalają na zamontowanie kilku skrzynek obok siebie. Wymiary zewnętrzne szafek telekomunikacyjnych są takie same jak szafek elektrycznych serii DW4HE. W zależności od wariantu wysokości skrzynki, w środku można zateryminować od 8 do 44 gniazd typu keystone oraz 1-do 4 gniazda elektrycznych 230V. W przypadku montażu podtynkowego należy zastosować specjalne ramki. DANE TECHNICZNE Zastosowanie: • Wewnętrzne • Skrzynki mieszkanowe mogą być instalowane na ścianie, jak również podtynkowo przy użyciu ramy/kolnierza. Materiał: • Obudowa wykonana z blachy stalowej 1,0 mm (spawana) połączone z 8mm HDPE. • Drzwi wykonane z blachy stalowej 1,0 mm w połączeniu z 1,5 mm PP-H. Kolor: RAL9003 – biały. Klasa ochrony: IP20. Maksymalny udźwig: • Obudowa: 20kg [równomiernie]. • Drzwi: 2kg. Montaż (pojedynczy, kaskadowy): • Naścienne: górna/dół lub prawa/lewa strona. • Podtynkowy: pojedynczo z użyciem ramy montażowej, lub kaskadowo górna/dół z użyciem wspólnej ramy montażowej. Montaż kaskadowy: z użyciem zestawu montażowego DW4HZAK1. Możliwy montaż z mieszkaniowymi skrzynkami elektrycznymi serii DW4HE. Uziemienie: • Śruba M8 -punkt uziemienia w dolnej części obudowy. • Przewody uziemiające drzwi i obudowę. Ochrona środowiska: Wszystkie elementy wykonane są z materiałów nadających się do recyklingu. ## Skrzynki mieszkaniowe telekomunikacyjne \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|--------\|---------\| \| Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa wlk. 1, 8xkeystone, 1x230V, SZ=500xWYS=166xGt=110mm, IP20, RAL9003 \| \| \| DW4HD108\| \| Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa wlk. 2, 26xkeystone, 3x230V, SZ=500xWYS=333xGt=110mm, IP20, RAL9003 \| \| \| DW4HD226\| \| Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa wlk. 3, 44xkeystone, 4x230V, SZ=500xWYS=500xGt=110mm, IP20, RAL9003 \| \| \| DW4HD344\| \| Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa wlk. 1, 8xkeystone, 1x230V, SZ=500xWYS=166xGt=110mm, IP20, RAL9003, drzwi plexi płaskie \| \| \| DW4HD108F\| \| Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa wlk. 2, 26xkeystone, 3x230V, SZ=500xWYS=333xGt=110mm, IP20, RAL9003, drzwi plexi płaskie \| \| \| DW4HD226F\| \| Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa wlk. 3, 44xkeystone, 4x230V, SZ=500xWYS=500xGt=110mm, IP20, RAL9003, drzwi plexi płaskie \| \| \| DW4HD344F\| --- Produkty dostępne z Centrum Logistycznego w Warszawie Produkty dostępne z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf Produkty dostępne w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Skrzynki mieszkanowe Skrzynki mieszkanowe elektryczne DW4HE122 DW4HE122 DW4HE222 DW4HE222 DW4HE322 DW4HE322 DW4HE122 DW4HE122 Schrack Info Elektryczne skrzynki mieszkanowe serii DW4HE znajdują zastosowanie jako mieszkanowi punkty dystrybucji zasilania. Istotną cechą użytkową skrzynek elektrycznych jest ich modułowość oraz możliwość swobodnego łączenia ze skrzynkami telekomunikacyjnymi serii DW4HD za pomocą zestawów śrub montażowych (DW4HZAK1). Elastyczność zastosowania: Skrzynki Elektryczne projektowane są jako wersja natynkowa. Do montażu podtynkowego należy zastosować ramę podtynkową DW4HR. Modułowość: Skrzynki dostępne są w 3 wysokościach (166, 333 i 500mm). Szerokość 500mm i głębokość 110mm są wspólne dla wszystkich wariantów wysokości oraz przeznaczenia (Skrzynki Elektryczne i Skrzynki Telekomunikacyjne). Możliwość łączenia: Skrzynki Telekomunikacyjne i Elektryczne można montować obok siebie (góra/dół). W przypadku montażu podtynkowego należy zastosować specjalne ramki dostępne w pięciu rozmiarach. Ramki umożliwiają również montaż podtynkowy zespołu szafek: Elektrycznej i Telekomunikacyjnej. Wejścia kablowe ulokowane są na każdym boku szafki, a specjalne zawiasy umożliwiają szybki demontaż drzwi co zdecydowanie ułatwia proces instalacji. DANE TECHNICZNE Zastosowanie: - Wewnętrzne - Skrzynki mieszkanowi DW4HE mogą być instalowane na ścianie, jak również podtynkowo przy użyciu ramy/kołnierza. Materiał: - Obudowa wykonana z blachy stalowej 1,0 mm (spawana) - Drzwi wykonane z blachy stalowej 1,0 mm Kolor: RAL9003 – biały. Klasa ochrony: IP30. Maksymalny udźwig: - Obudowa: 20kg (równomiernie). - Drzwi: 2kg. Montaż (pojedynczy, kaskadowy): - Naścienny: góra/dół lub prawa/lewa strona. - Podtynkowy: pojedynczo z użyciem ramy montażowej, lub kaskadowo góra/dół z użyciem wspólnej ramy montażowej. Montaż kaskadowy: z użyciem zestawu montażowego DW4HZAK1. Możliwy montaż z mieszkanowymi skrzynkami telekomunikacyjnymi serii DW4HD. Uziemienie: - Śruba M8 - punkt uziemiaienia w dolnej części obudowy. - Przewody uziemiające drzwi i obudowę. Ochrona środowiska: Wszystkie elementy wykonane są z materiałów nadających się do recyklingu. ## Skrzynki mieszkaniowe elektryczne \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Elektryczna skrzynka mieszkaniowa wlk. 1, 1-rzędowa, 22 (1x22) moduły, SZ=500xWYS=166xGł=110mm, IP20, RAL9003 \| ![icon](image1.png) \| ![icon](image2.png) \| DW4HE122 \| \| Elektryczna skrzynka mieszkaniowa wlk. 2, 2-rzędowa, 44 (2x22) moduły, SZ=500xWYS=333xGł=110mm, IP20, RAL9003 \| ![icon](image3.png) \| ![icon](image4.png) \| DW4HE222 \| \| Elektryczna skrzynka mieszkaniowa wlk. 3, 3-rzędowa, 44 (3x22) moduły, SZ=500xWYS=500xGł=110mm, IP20, RAL9003 \| ![icon](image5.png) \| ![icon](image6.png) \| DW4HE322 \| \| Elektryczna skrzynka mieszkaniowa wlk. 1, 1-rzędowa, 22 (1x22) moduły, SZ=500xWYS=166xGł=110mm, IP20, RAL9003, drzwi płaskie \| ![icon](image7.png) \| ![icon](image8.png) \| DW4HE122F \| \| Elektryczna skrzynka mieszkaniowa wlk. 2, 2-rzędowa, 44 (2x22) moduły, SZ=500xWYS=333xGł=110mm, IP20, RAL9003, drzwi płaskie \| ![icon](image9.png) \| ![icon](image10.png) \| DW4HE222F \| \| Elektryczna skrzynka mieszkaniowa wlk. 3, 3-rzędowa, 44 (3x22) moduły, SZ=500xWYS=500xGł=110mm, IP20, RAL9003, drzwi płaskie \| ![icon](image11.png) \| ![icon](image12.png) \| DW4HE322F \| Legend: - ![icon](image1.png) – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - ![icon](image2.png) – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - ![icon](image3.png) – produkt dostępny w SCHRACK STORE - ![icon](image4.png) – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - ![icon](image5.png) – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - ![icon](image6.png) – produkt dostępny w SCHRACK STORE - ![icon](image7.png) – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - ![icon](image8.png) – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - ![icon](image9.png) – produkt dostępny w SCHRACK STORE - ![icon](image10.png) – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - ![icon](image11.png) – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - ![icon](image12.png) – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Skrzynki mieszkaniowe Skrzynki mieszkaniowe - akcesoria Dostępne ramki do montażu podtynkowego w pięciu rozmiarach umożliwiają łatwy i estetyczny montaż skrzynek w ścianie, również w formie jedna nad drugą (np. skrzynki elektrycznej i telekomunikacyjnej). Ramki wykonane są ze stali malowanej proszkowo w kolorze RAL9003. Stosując zestaw montażowy (DW4HZAK1) można połączyć ze sobą np. skrzynkę elektryczną o wysokości 166mm (DW4HE122) ze skrzynką telekomunikacyjną o wysokości 333mm (DW4HD226). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Ramy montażowe \| \| \| \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 1, RAL9003 \| \| \| DW4HR1 \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 2, RAL9003 \| \| \| DW4HR2 \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 3, RAL9003 \| \| \| DW4HR3 \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 4, RAL9003 \| \| \| DW4HR4 \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 5, RAL9003 \| \| \| DW4HR5 \| \| Rama do montażu podtynkowego do wielkości 6, RAL9003 \| \| \| DW4HR6 \| \| Zestaw połączeniowy \| \| \| DW4HZAK1\| \| Zestaw do łączenia skrzynek mieszkaniowych elektrycznych i telekomunikacyjnych \| \| \| \| \| Zaslepki / Osłony przeciwkurzowe \| \| \| \| \| Góra/dolna zaslepka, ochrona przed kurzem do DW4Hx1, SZ=500, RAL7035, eleminuje przypadkowe wyrwanie kabli w wersji natynkowej \| \| \| DW4HZCT \| \| Boczna zaslepka / Ochrona przed kurzem do DW4Hx2 ... WYS= 166 mm, RAL 7035, eleminuje przypadkowe wyrwanie kabli w wersji natynkowej \| \| \| DW4HZCS1\| \| Boczna zaslepka / Ochrona przed kurzem do DW4Hx2 ... WYS= 333 mm, RAL 7035, eleminuje przypadkowe wyrwanie kabli w wersji natynkowej \| \| \| DW4HZCS2\| \| Boczna zaslepka / Ochrona przed kurzem do DW4Hx3 ... WYS= 500 mm, RAL 7035, eleminuje przypadkowe wyrwanie kabli w wersji natynkowej \| \| \| DW4HZCS3\| \| Zestawy montażowe \| \| \| \| \| Uchwyt montażowy boczny na ścianę do DW4Hx1 , Gt=30mm, WYS=166mm, RAL7035, umożliwia ułożenie okablowania za obudowę skrzynki \| \| \| DW4HZMS1\| \| Uchwyt montażowy boczny na ścianę do DW4Hx2 , Gt=30mm, WYS=333mm, RAL7035, umożliwia ułożenie okablowania za obudowę skrzynki \| \| \| DW4HZMS2\| \| Uchwyt montażowy boczny na ścianę do DW4Hx3 , Gt=30mm, WYS=500mm, RAL7035, umożliwia ułożenie okablowania za obudowę skrzynki \| \| \| DW4HZMS3\| \| Uchwyt montażowy góra/dół na ścianę do DW4H, Gt=30mm, WYS=500mm, RAL7035, umożliwia ułożenie okablowania za obudowę skrzynki \| \| \| DW4HZMT \| \| Wejścia kablowe / Osłony przeciwkurzowe \| \| \| \| \| Wejście kablowe góra/dół DW4H, ochrona przed kurzem, do dławików kablowych \| \| \| DW4HZET \| \| Pokrywy wprowadzenia kabli \| \| \| \| \| Ochrona miejsca wprowadzenia kabli do DW4H w wersji natynkowej, SZ=500, Gt= 110mm \| \| \| DW4HZE11\| \| Ochrona miejsca wprowadzenia kabli do DW4H w wersji natynkowej, SZ=500, Gt= 140mm \| \| \| DW4HZE14\| \| Płyty montażowe** \| \| \| \| \| Płyta montażowa PE-HD 300, 8x280x141mm, zamiennik do DW4HD108-- / DW4HD108F- \| \| \| DW4HZMP1\| \| Płyta montażowa PE-HD 300, 8x280x308mm, zamiennik do DW4HD226-- / DW4HD226F- \| \| \| DW4HZMP2\| \| Płyta montażowa PE-HD 300, 8x280x475mm, zamiennik do DW4HD344-- / DW4HD344F- \| \| \| DW4HZMP3\| * – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny w SCHRACK STORE * – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf ** – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] Telekomunikacyjne Skrzynki Mieszkaniowe TSM Schrack Info Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa (TSM) jest miejscem w którym terminowane jest pełne okablowanie mające swój początek w Punkcie Styku (PS). Wymiary skrzynki muszą być wystarczające aby pomieścić urządzenia aktywne (np. router, Optical Network Termination) oraz pasywne (np. rozgałęźniki, filtry, zwrotnice). W TSM-ce terminowane są kable skrętkowe, koncentryczne i światłowodowe – zarówno te wchodzące do lokalu jak również rozprowadzające sygnały w jego obrębie. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Telekomunikacyjne Skrzynki Mieszkaniowe TSM \| \| \| \| \| Płyta montażowa perforowana z uchwytom na gniazdo 230V, do TSM 2-rzędowych \| \| \| PPBKMP02 \| \| Wyprowadzony panel na 9 modułów keystone do skrzynki TSM \| \| \| PPBKPP01 \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkaniowa (TSM) p/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona w płytę montażową + panel, drzwi plastikowe transparentne, wym. [SxWxG] 347x442x80 mm \| \| \| PPBK086PT \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkaniowa (TSM) p/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona w płytę montażową + panel, drzwi metalowe perforowane, wym. [SxWxG] 347x442x80 mm \| \| \| PPBK086PM \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkaniowa (TSM) n/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona w płytę montażową + panel, drzwi plastikowe transparentne, wym. [SxWxG] 300x406x130 mm \| \| \| PPBK086NT \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkaniowa (TSM) n/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona w płytę montażową + panel, drzwi metalowe perforowane, wym. [SxWxG] 300x406x130 mm \| \| \| PPBK086NM \| \| Gniazdo 230V, 2-króle z/u 16A IP20 \| \| \| PPBK1230 \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkaniowa (TSM) PPBSET n/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona płytą+panel, 2xkey. kat.5e, 2xSC/APC (pigtail, adapter), 2xf, gniazdo 2x230V, wym. [SxWxG] 300x406x130 mm \| \| \| PPBSET86NM \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkaniowa (TSM) PPBSET p/t, 2-rzędowa, metal., wyposażona płytą+panel, 2xkey. kat.5e, 2xSC/APC (pigtail, adapter), 2xf, gniazdo 2x230V, wym. [SxWxG] 347x442x80 mm \| \| \| PPBSET86PM \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkaniowa (TSM) Ampara p/t, 2-rzędowa, d. metal, kaseta plastik, wyposażona płytą+panel, 2xkey. kat.5e, 2xSC/APC (pigtail, adapter), 2xf, gniazdo 2x230V, wym. [SxWxG] 346x442x94 mm \| \| \| PPBSET085 \| \| Płyta montażowa perforowana z uchwytom na gniazdo 230V, do TSM 3-rzędowych \| \| \| PPBKMP03 \| \| Uchwyt urządzeń aktywnych do TSM \| \| \| PPBKMHOL \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkaniowa (TSM) PPBKI n/t, 2-rzędowa, plastikowa, wyposażona płytą+panel, 2xkey. kat.5e, 2xSC/APC (pigtail, adapter), 2xf, gniazdo 2x230V, wym. [SxWxG] 287x361x112 mm \| \| \| PPBSET1152 \| \| Telekomunikacyjna Skrzynka Mieszkaniowa (TSM) PPBKI p/t, 2-rzędowa, plastikowa, wyposażona płytą+panel, 2xkey. kat.5e, 2xSC/APC (pigtail, adapter), 2xf, gniazdo 2x230V, wym. [SxWxG] 283x357x106 mm \| \| \| PPBSET1052 \| Szafa dystrybucyjna p/t do instalacji mieszkaniowych Schrack Info Szafa dystrybucyjna podtynkowa do instalacji mieszkaniowych z podziałem na część elektryczną oraz część instalacji multimedialnej. Część elektryczna obejmuje 4 rzędy po 12 modułów, w części elektrycznej znajduje się szyna TH35 wraz z płytą montażową oraz dwa gniazda typu Schuko 230V. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafa dystrybucyjna p/t do instalacji mieszkaniowych \| \| \| \| \| Szafa dystrybucyjna p/t do instalacji mieszkaniowych [SxWxG] 595x785x116 mm, RAL9010 \| \| \| HS4WKV0004 \| A collage of images including an airplane, a dolphin, a scientist in a lab, a couple smiling, a surfer, and a bouquet of flowers. SAT Systemy Spis treści Anteny SAT .................................................................................................................. Strona 368 Konwertery LNB ........................................................................................................... Strona 379 Uchwyty antenowe, Maszty, Podstawy balkonowe, dachowe i tarasowe, Akcesoria montażowe .................................................. Strona 381 Multiswitche .................................................................................................................. Strona 389 Okablowanie koncentryczne DIGI-SAT ....................................................................... Strona 403 Gniazda SAT / Antenowe .............................................................................................. Strona 411 Konceentryczne kable przyłączeniowe ......................................................................... Strona 422 Złącza koncentryczne / Narzędzia / Rozgałęźniki / Adaptery .................. Strona 426 Unicable Systems ........................................................................................................ Strona 432 SAT Urządzenia pomiarowe ......................................................................................... Strona 437 Szafy naścienne SAT .................................................................................................... Strona 440 ANTENY SAT KONWERTERY LNB SAT Systemy Systemy SAT Line SCHRACK TECHNIK charakteryzują się znakomitymi parametrami oraz łatwością instalacji, przez co znajdują zastosowanie zarówno w instalacjach domów jednorodzinnych jak również blokach mieszkalnych. W skład systemu wchodzą m.in.: - Anteny satelitarne TV SAT o różnej średnicy - Anteny do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej DVB-T oraz radia - Systemy montażu anten (uchwyty, mocowania, maszty, krokwie, akcesoria montażowe SAT) - Wysokiej jakości okablowanie koncentryczne - Multiswiche o różnej konfiguracji - Jednostki kaskadowe pasywne, jednostki kaskadowe SAT - Ochronniki przeciwprzepięciowe, gniazda końcowe - Narzędzia i urządzenia pomiarowe SAT Anteny SAT Schrack Info Antena paraboliczna, tutaj potocznie nazywana anteną satelitarną jest pierwszym elementem systemu odbioru sygnału satelitarnego gdzie wymagana jest wysoka jakość elementu. Sygnał przesyłany z satelitów geostacjonarnych na Ziemię w paśmie 11-12 GHz jest bardzo słaby, ponieważ satelity te okrążają Ziemię na wysokości około 36 km. Antena telewizji satelitarnej skupia odebrane sygnały mikrofalowe do swojego punktu centralnego, gdzie następnie są one przetwarzane przez konwertery LNB (LNB - Low Noise Block converter). Główne czynniki odpowiedzialne za jakość odbieranego sygnału: - konsekwentnie precyzyjna jakość produkcji, dokładności kształtu i wymiarów, wykończenia powierzchni - zastosowane materiały: aluminium, stal - rozmiar: uwarunkowany od danej lokalizacji, częstotliwości występowania gwałtownych opadów, pojedynczego lub wspólnego użytkowania, ekspozycji na wiatr Interesujący fakt: czasza o średnicy 85cm (0,567 m²) ma dwukrotnie większą powierzchnię od czaszy 60 cm (0,283 m²), a to daje w rezultacie wzmacnienie konwertera LNB o 3dB! - Różne kolory: biały, antracyt, czerwony - Solidne, rozkładane ramię konwertera z trasą kablową - Solidne zaciski do montażu dwupunktowego na maszcie, łatwe w użyciu, ze śrubami - Uchwyt konwertera LNB (aluminium / tworzywo sztuczne), dostępne również warianty z uchwytem na kilka konwerterów LNB Ustawienie anteny w azymucie i elewacji: Azymut to kąt kierunku poziomego ustawienia talerza anteny i jest wyrażony w stopniach np. 19.2 ° wschód dla ASTRA i 13.0 ° dla EUTELSAT / Hot Bird. Elewacja jest to kąt, pod jakim antena musi być ustawiona względem horyzontu. Obie wartości są zależne od lokalizacji i wybranego satelity. Na stronach internetowych większości operatorów satelitarnych znajdują się tabele tych wartości. \| Nr katalogowy \| Średnica \| Zysk energetyczny dla 12 GHz \| Materiał czaszy \| Zacisk masztowy \| Mocowanie czaszy \| LNB ramię \| LNB uchwyt \| LNB średnica \| Biały \| Szary \| Czerwony \| \|---------------\|----------\|-----------------------------\|----------------\|----------------\|-----------------\|-----------\|------------\|--------------\|-------\|-------\|----------\| \| HSATA045SW \| 45 cm \| 33,0 dB \| Stal \| Podwójny \| Standard \| Wykowe małe\| PVC \| 23 + 40 mm \| X \| \| \| \| HSATA045SA \| 45 cm \| 33,0 dB \| Stal \| Podwójny \| Standard \| Wykowe małe\| PVC \| 23 + 40 mm \| \| X \| \| \| HSATA060SW \| 60 cm \| 36,0 dB \| Stal \| Pojedynczy \| Standard \| Składane małe\| PVC \| 23 + 40 mm \| X \| \| \| \| HSATA060SA \| 60 cm \| 36,0 dB \| Stal \| Pojedynczy \| Standard \| Składane małe\| PVC \| 23 + 40 mm \| \| X \| \| \| HSATA065AW \| 65 cm \| 36,6 dB \| Aluminium \| Pojedynczy \| Standard \| Składane małe\| PVC \| 23 + 40 mm \| X \| \| \| \| HSATA065AA \| 65 cm \| 36,6 dB \| Aluminium \| Pojedynczy \| Standard \| Składane małe\| PVC \| 23 + 40 mm \| \| X \| \| \| HSATA080SW \| 80 cm \| 38,8 dB \| Stal \| Pojedynczy \| Standard \| Składane małe\| PVC \| 23 + 40 mm \| X \| \| \| \| HSATA080SA \| 80 cm \| 38,8 dB \| Stal \| Pojedynczy \| Standard \| Składane małe\| PVC \| 23 + 40 mm \| \| X \| \| \| HSATA080AW \| 80 cm \| 38,8 dB \| Aluminium \| Podwójny \| Standard \| Składane szerokie\| PVC \| 23 + 40 mm \| X \| \| \| \| HSATA080AA \| 80 cm \| 38,8 dB \| Aluminium \| Podwójny \| Standard \| Składane szerokie\| PVC \| 23 + 40 mm \| \| X \| \| \| HSATA080AR \| 80 cm \| 38,8 dB \| Aluminium \| Podwójny \| Standard \| Składane szerokie\| PVC \| 23 + 40 mm \| \| \| X \| \| HSATA085AW \| 85 cm \| 39,5 dB \| Aluminium \| Podwójny \| front \| Podwójne-monoblok\| Aluminium \| 40 mm \| X \| \| \| \| HSATA085AA \| 85 cm \| 39,5 dB \| Aluminium \| Podwójny \| front \| Podwójne-monoblok\| Aluminium \| 40 mm \| \| X \| \| \| HSATA085AR \| 85 cm \| 39,5 dB \| Aluminium \| Podwójny \| front \| Podwójne-monoblok\| Aluminium \| 40 mm \| \| \| X \| \| HSATA100AW \| 100 cm \| 40,3 dB \| Aluminium \| Podwójny \| front \| Podwójne-monoblok\| Aluminium \| 40 mm \| X \| \| \| \| HSATA100AA \| 100 cm \| 40,3 dB \| Aluminium \| Podwójny \| front \| Podwójne-monoblok\| Aluminium \| 40 mm \| \| X \| \| \| HSATA125AW \| 125 cm \| 42,5 dB \| Aluminium \| Podwójny \| front \| Składane szerokie\| Aluminium \| 40 mm \| X \| \| \| Anteny SAT 125 cm, Alu Schrack Info Cechą wyróżniającą tej anteny o średnicy czaszys 125cm jest solidne ramię 50 x 20 mm konwertera LNB. Konstrukcja anteny oraz średnica czasy jest zgodna z wymogami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 22.11.2012 dot. warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki wielorodzinne i ich usytuowanie. Materiał: - Czasza wykonana z aluminium - Stelaż ze stali ocynkowanej, lakierowany proszkowo - Śruby odporne na korozję - Uchwyt konwertera LNB wykonane z aluminium Szybki montaż: - Nakrętki motylkowe odlewane pod ciśnieniem - Składane ramię na uchwyt konwertera Walory użytkowe: - Polecana ze względu na zapewnienie wyjątkowo stabilnych wartości siły sygnału. - Średnica czaszys: 125/120 cm - Zysk energetyczny dla 12 Ghz: 42,5dB - Przystosowana do montażu na maszcie o średnicy 30–70 mm - Średnica uchwytu konwertera: 40 mm - Maksymalna elewacja: 15° - 90° Opcjonalne uchwyty konwerterów LNB rozbierające możliwości instalacji dodatkowych LNB: - HSATZLH2A: SAT LNB uchwyt (Aluminium), rozszerzenie do drugiego konwertera, 6°, optymalizowany do odbioru sygnałów z Astra + Hotbird (Eutelsat) - HSATZLH4A: SAT LNB uchwyt (Aluminium), do 4 konwerterów LNB, regulowany - HSATZLH3A: SAT LNB uchwyt (Aluminium), do 3 konwerterów LNB, regulowany \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Antena 125/120cm, 42,5 dB, czasza alu, ramie do LNB \| ![Dostępność] \| ![Store] \| ![Nr Kat.] \| HSATA125AW Anteny SAT 100cm, Alu Schrack Info Cechą wyróżniającą tę 100cm czaszę jest bardzo wytrzymałe podwójne ramię oraz solidny aluminiowy uchwyt konwertera LNB odlewany pod ciśnieniem. Material: - Czasza wykonana z aluminium - Stelaż ze stali ocynkowanej, lakierowany proszkowo - Śruby odporne na korozję - Ramię konwertera LNB wykonane z aluminium Maksymalna stabilność: - Niezwykle wytrzymałe podwójne ramię LNB ze stalowym stelażem (w kolorze czaszy anteny) Szybki montaż: - Solidne śruby motylkowe - Czasza z sześcioma otworami na śruby oraz sześcioma fabrycznie montowane śrubami ze stali nierdzewnej - Czasza dostarczana jest wstępnie zmontowana Walory użytkowe: - Polecana ze względu na zapewnienie wyjątkowo stabilnych wartości siły sygnału. - Średnica czaszy: 100/95 cm - Zysk energetyczny dla 12 Ghz: 40.3dB - Średnica uchwytu konwertera: 40 mm - Obciążenie wiatrowe dla 140km/h: 87.1 kg Opcjonalne uchwyty konwerterów LNB rozszerzające możliwości instalacji dodatkowych LNB: - HSATZLH3A: SAT LNB uchwyt (Aluminium), do 3 konwerterów LNB, regulowany. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Antena 100/95cm, aluminiowa, wzmacnienie 40,3dB/12GHz; uchwyt do konwertera Monoblock, wysuwane, aluminiowy uchwyt montażowy do masztu 2x; biała \| [![Dostępny](https://example.com/dostepny.png)](https://example.com/dostepny.png) \| HSATA100AW \| \| SAT Antena 100/95cm, aluminiowa, wzmacnienie 40,3dB/12GHz; uchwyt do konwertera Monoblock, wysuwane; aluminiowy uchwyt montażowy do masztu 2x; antracyt \| [![Dostępny](https://example.com/dostepny.png)](https://example.com/dostepny.png) \| HSATA100AA \| Strona 371 Anteny SAT 85cm, Alu Schrack Info Cechą wyróżniającą tę 85cm czaszę jest bardzo wytrzymałe podwójne ramię oraz solidny aluminiowy, odlewany pod ciśnieniem uchwyt konwertera LNB. Material: - Czasza wykonana z aluminium - Stelaż ze stali ocynkowanej, lakierowany proszkowo - Śruby odporne na korozję - Ramię konwertera LNB wykonane z aluminium Maksymalna stabilność: - Niezwykle wytrzymałe podwójne ramię LNB ze stalowym stelażem (w kolorze czaszy anteny) Szybki montaż: - Solidne śruby motylkowe - Czasza z czterema otworami na śruby oraz czterema fabrycznie montowanymi śrubami ze stali nierdzewnej - Czasza dostarczana jest wstępnie zmontowana Walory użytkowe: - Polecona ze względu na zapewnienie wyjątkowo stabilnych wartości siły sygnału. - Średnica czaszy: 85/80 cm - Żyzk energetyczny dla 12 Ghz: 39.5dB - Średnica uchwytu konwertera: 40 mm - Obciążenie wiatrowe dla 140kmh: 68.2 kg Opcjonalne uchwyty konwerterów LNB rozszerzające możliwości instalacji dodatkowych LNB: - HSATZLH3A: SAT LNB uchwyt (Aluminium), do 3 konwerterów LNB, regulowany \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Antena 85/80cm, aluminiowa, wzmacnienie 39,5dB/12GHz; uchwyt do konwertera; alu wyjście z konwertera Monoblock, wysuwane; aluminiowy uchwyt montażowy do maszty 2x; Biała \| \| \| HSATA085AW \| \| SAT Antena 85/80cm, aluminiowa, wzmacnienie 39,5dB/12GHz; uchwyt do konwertera; alu wyjście z konwertera Monoblock, wysuwane; aluminiowy uchwyt montażowy do maszty 2x; Antracyt \| \| \| HSATA085AA \| \| SAT Antena 85/80cm, aluminiowa, wzmacnienie 39,5dB/12GHz; uchwyt do konwertera; alu wyjście z konwertera Monoblock, wysuwane; aluminiowy uchwyt montażowy do maszty 2x; czerwona \| \| \| HSATA085AR \| Anteny SAT 80cm, Alu HSATA080AW HSATA080AA HSATA080AR HSATA080AW Schrack Info Cechą wyróżniającą tej anteny o średnicy czaszy 80cm jest solidne ramie 50 x 20 mm konwertera LNB. Material - Czasza wykonana z aluminium - Stelaż ze stali ocynkowanej, lakierowany proszkowo - Śruby odporne na korozję - Uchwyt konwertera LNB wykonany z PVC Szybki montaż: - Nakrętki motylkowe odlewane pod ciśnieniem - Składane ramie na uchwyt konwertera Walory użytkowe: - Polecana ze względu na zapewnienie wyjątkowo stabilnych wartości siły sygnału. - Średnica czaszy: 80/75 cm - Zysk energetyczny dla 12 Ghz: 38.8dB - Przystosowana do montażu na maszcie o średnicy 30–60 mm - Średnica uchwytu konwertera: 23/40 mm - Maksymalna elewacja: 15° - 60° Opcjonalne uchwyty konwerterów LNB rozszerzające możliwości instalacji dodatkowych LNB: - HSATZLH2A: SAT LNB uchwyt (Aluminium), rozszerzenie do drugiego konwertera, 6°, optymalizowany do odbioru sygnałów z Astra + Hotbird (Eutelsat) - HSATZLH4A: SAT LNB uchwyt (Aluminium), do 4 konwerterów LNB, regulowany - HSATZLH3A: SAT LNB uchwyt (Aluminium), do 3 konwerterów LNB, regulowany - HSATZLH1A: SAT LNB uchwyt (Aluminium), zamiennik standardowego uchwytu z PVC \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Antena 80/75cm, aluminiowa, wzmacnienie 38,8dB/12GHz; uchwyt do konwertera alu; alu wyjście z konwertera, wysuwane; stalowy uchwyt montażowy do masztu 2x; Biała \| [Image] \| \| HSATA080AW \| \| SAT Antena 80/75cm, aluminiowa, wzmacnienie 38,8dB/12GHz; uchwyt do konwertera; aluminiowe wyjście z konwertera, wysuwane; stal. uchwyt montażowy 2x; antracyt \| [Image] \| \| HSATA080AA \| \| SAT Antena 80/75cm, aluminiowa, wzmacnienie 38,8dB/12GHz, uchwyt do konwertera alu; alu wyjście z konwertera, wysuwane; stalowy uchwyt montażowy do masztu 2x; Czerwona \| [Image] \| \| HSATA080AR \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Anteny SAT 65cm, Alu Schrack Info Zawansowany technologicznie proces produkcji tych anten parabolicznych i offsetowych o średnicy 65cm gwarantuje ich niezmiennie wysoką jakość. Czasze pokryte są powłoką antykorozyjną, co zapewnia długą żywotność. Ramię LNB z możliwością złożenia. Material: - Czasza anteny wykonana z aluminium - Malowana proszkowo w dwóch kolorach: antracyt i biały - Stelaż malowany proszkowo, stal ocynkowana - AZ/EL uchwyt z podziałem skali elewacji - Ramię konwertera LNB wykonane ze stopu aluminium - Średnica uchwytu konwertera: 23mm / 40 mm - Składane ramię LNB Walory użytkowe: - Polecana ze względu na zapewnienie wyjątkowo stabilnych wartości siły sygnału. - Średnica czaszy: 65/60 cm - Zysk energetyczny dla 12 GHz: 36.6dB - Przystosowana do montażu na maszcie o średnicy 30–60 mm - Średnica uchwytu konwertera: 23 / 40 mm - Maksymalna Elewacja: 15° - 60° \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Antena 65/60cm, aluminiowa, wzmacnienie 36,6dB / 12GHz; uchwyt do konwertera; aluminiowe wyjście z konwertera, wysuwane; PVC uchwyt montażowy 1x; biała \| [www.schrack.pl](http://www.schrack.pl) \| [www.schrack.pl](http://www.schrack.pl) \| HSATA065AW \| \| SAT Antena 65/60cm, aluminiowa, wzmacnienie 36,6dB / 12GHz; uchwyt do konwertera; aluminiowe wyjście z konwertera, wysuwane; PVC uchwyt montażowy 1x; antracyt \| [www.schrack.pl](http://www.schrack.pl) \| [www.schrack.pl](http://www.schrack.pl) \| HSATA065AA \| Anteny SAT 60cm, stal Schrack Info Zaawansowany technologicznie proces produkcji tych anten parabolicznych i offsetowych o średnicy 60cm gwarantuje ich niezmiennie wysoką jakość. Czasze pokryte są powłoką antykorozyjną, co zapewnia długą żywotność. Ramię LNB z możliwością złożenia. Material: - Czasza anteny wykonana z ocynkowanej blachy stalowej - Malowana proszkowo w dwóch kolorach: antracyt i biały - Stelaż malowany proszkowo, stal ocynkowana - AZ/EL uchwyt z podziałem skali elewacji - Ramię konwertera LNB wykonane ze stopu aluminium - Średnica uchwytu konwertera: 23mm / 40 mm - Składane ramię LNB Walory użytkowe: - Polecana ze względu na zapewnienie wyjątkowo stabilnych wartości siły sygnału. - Średnica czaszy: 60/55 cm - Zysk energetyczny dla 12 GHz: 36.0dB - Przystosowana do montażu na maszcie o średnicy 30–60 mm - Średnica uchwytu konwertera: 23 / 40 mm - Maksymalna elewacja: 15° - 60° \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Antena 60/55cm, stalowa, wzmacnienie 36,0dB/12GHz; uchwyt do konwertera; aluminium wyjście z konwertera, wysuwane; PVC uchwyt montażowy 1x; biała \| \| \| HSATA060SW \| \| SAT Antena 60/55cm, stalowa, wzmacnienie 36,0dB/12GHz; uchwyt do konwertera; aluminiowe wyjście z konwertera, wysuwane; PVC uchwyt montażowy 2x; antracyt \| \| \| HSATA060SA \| Anteny SAT 45cm, stal Schrack Info Zawansowany technologicznie proces produkcji tych anten parabolicznych i offsetowych o średnicy 45cm gwarantuje ich niezmiennie wysoką jakość. Czasze pokryte są powłoką antykorozyjną, co zapewnia długą żywotność. Wtykane ramię LNB. Material: - Czasza anteny wykonana z ocynkowanej blachy stalowej - Malowana proszkowo w dwóch kolorach: antracyt i biały - Stelaż wykonany z polipropylenu/włókna szklanego - AZ/EL uchwyt z podziałem skali elewacji - Ramię konwertera LNB wykonane ze stopu aluminium - Średnica uchwytu konwertera: 23mm / 40 mm - Wtykane ramię LNB - Średnica czaszy: 45/40 cm - Zysk energetyczny dla 12 GHz: 33.0dB - Przystosowana do montażu na maszcie o średnicy 28–50 mm - Średnica uchwytu konwertera: 40 mm - Maksymalna elewacja: 18°–52° \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Antena 45/40cm, stalowa, wzmacnienie 33,0dB/12GHz; uchwyt do konwertera; aluminiowe wyjście z konwertera, wysuwane; PVC uchwyt montażowy 2x; biała \| \| \| HSATA045SW \| \| SAT Antena 45/40cm, stalowa, wzmacnienie 33,0dB/12GHz; uchwyt do konwertera; aluminiowe wyjście z konwertera, wysuwane; PVC uchwyt montażowy 2x; antracyt \| \| \| HSATA045SA \| Strona 377 ## Anteny radiowe Schrack Info - Do montażu zewnętrznego - Liczba elementów: 1 - Wzmocnienie: 1 dB - Napor wiatru: 3,3 kg - Antena radiowa zewnętrzna, złącze F-żeńskie, aluminiowa do montażu na maszcie o średnicy do 55 mm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| FM Antena radiowa, zewnętrzna, wzmocnienie 1dB \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSATATR40A \| ## Anteny TV cyfrowej DVB-T / UKF Schrack Info - Do montażu zewnętrznego - Z powłoką antykorozyjną - Kanaly: 21 – 60 -> LTE-free, filtrowanie zakłóceń LTE - Liczba elementów: 41 - Wzmocnienie: 12–17 dB - Napor wiatru: 10,6 kg - Długość: 1150 mm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| DVB-T/UHF zewnętrzna antena TV naziemnej, wzmocnienie 12–17dB, kanaly 21–60 \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSATATT11A \| ## Anteny TV cyfrowej DVB-T Schrack Info - Do montażu wewnętrznego - Zawiera zasilacz sieciowy 230VAC - 12 VDC złącze - Wzmocnienie: 15-18dB - 150 x 150 mm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| DVB-T Antena wewnętrzna, rozmiar 150x150mm, wyjście żeńskie, 220 V AC / 12 V DC, szara \| ![Dostępność] \| ![Store] \| HSATATT101 \| Konwertery Schrack Info Nasze uniwersalne konwertery LNB/LNC (Low Noise Block / Low Noise Converter) zbudowane są w oparciu o najnowocześniejszą technologię, co gwarantuje ich niezawodną i stabilną pracę. Konwerter LNB odbiera mikrofale z zakresu częstotliwości 10,7 – 12,75 GHz, jest ukierunkowany na centralny punkt talerza anteny. Sygnał jest następnie wzmacniany 100 000-krotnie i przekształcaany do zakresu częstotliwości użytkowej odbiornika końcowego, czyli 950 – 2150 MHz. Oferujemy konwertery LNB typu single, twin, quad i octo oraz quattro dedykowane do instalacji multiswitchowych. - Single: Bezpośrednie podłączenie do 1 odbiornika - Twin: Bezpośrednie podłączenie do 2 odbiorników - Quad: Bezpośrednie podłączenie do 4 odbiorników - Octo: Bezpośrednie podłączenie do 8 odbiorników - Quattro: Bezpośrednie podłączenie do Multiswitcha Zarówno konwerter LNB quad jak i quattro mają 4 porty wyjściowe. Ważne jest, aby sprawdzić czy porty są odpowiednio oznaczone. - Quad LNB: Porty nie są oznakowane, ponieważ wszystkie cztery wyjścia mają taki sam poziom sygnału - Quattro LNB: Porty są oznakowane odpowiednimi poziomami sygnału: H-H, H-L, V-L, oraz V-H. Nasze konwertery LNB przeznaczone są do standardowych uchwytów o średnicy 40mm. Osłona deszczowa złączy jest częścią wyposażenia konwertera. Zalecamy stosowanie złącz koncentrycznych kompresyjnych. SAT Systemy Konwertery LNB HSATL1A HSATL2A HSATL4A HSATL8A HSATLSA Schrack Info Zarówno konwerter LNB quad jak i quattro mają 4 porty wyjściowe. Ważne jest, aby sprawdzić czy porty są odpowiednio oznaczone poziomami sygnału. - Quattro LNB: Porty są oznakowane odpowiednimi poziomami sygnału: H-H, H-L, V-L, oraz V-H. - Quad LNB: Porty nie są oznakowane, ponieważ wszystkie cztery wyjścia mają taki sam poziom sygnału. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Konwerter, pojedyńcze wyjście \| \| \| HSATL1A \| \| SAT Konwerter 2 wyjścia/ do dwóch odbiorników \| \| \| HSATL2A \| \| SAT Konwerter Quad 4 wyjścia/ do czterech odbiorników \| \| \| HSATL4A \| \| SAT Konwerter Octo 8 wyjść/ do ośmiu odbiorników \| \| \| HSATL8A \| \| SAT Konwerter Quattro tylko do multiswitcha \| \| \| HSATLSA \| Uchwyty do konwerterów HSATLH2A HSATLH4A HSATLH3A HSATLH1A Schrack Info - Materiał: aluminium - Nadają się do SAT-anten o średnicy ≥ 80 cm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT LNB uchwyt (Aluminium), rozszerzenie do drugiego konwertera, 6°, optymalizowany do odbioru sygnałów z Astra + Hotbird (Eutelsat) \| \| \| HSATLH2A \| \| SAT LNB uchwyt (Aluminium) konwertera 4x, regulowany, alu, do HSAT080xx \| \| \| HSATLH4A \| \| SAT LNB uchwyt (Aluminium) konwertera 3x, regulowany, alu, do HSAT080Ax/HSATA085Ax/HSAT100Ax \| \| \| HSATLH3A \| \| SAT LNB uchwyt (Aluminium) konwertera, zamiennik standardowego PVC w HSAT080Ax \| \| \| HSATLH1A \| Uchwyty i akcesoria montażowe Schrack Info Wysokiej jakości sprzęt do montażu jest niezbędny, aby mieć pewność, że system SAT będzie działał niezawodnie przez długi czas. Ekstremalne warunki pogodowe (np. ulewny deszcz, opady śniegu itp.) mogą tymczasowo zakłócić odbiór sygnału systemu SAT. Są to jednak osłabienia, czy przerwy sygnału krótkotrwałe. Odchyłki mechaniczne lub zniekształcenia anteny SAT pozostają. Dlatego wskazane jest, aby zachować szczególną ostrożność w trakcie wyboru umiejscowienia anteny satelitarnej (np. chronione przed wiatrem) i użyć odpowiedniego sprzętu montażowego. Pod uwagę musi być brana wielkość anteny oraz obciążenie wiatru. Ponadto obciążenia będą rosnąć wraz z odległością anteny od miejsca jej zamocowania (ramię siły). Bez względu na to, czy jest wykonana z aluminium lub ze stali ocynkowanej ogniowo, uchwyt montażowy jest tak silny, jak śruby, które trzymają go w miejscu. Najczęstsze rodzaje montażu to: - montaż na ścianie, - montaż do masztu, - montaż do krakwi, - stojaki na dachach płaski, taras, balkon. Uchwyty stalowe ocynkowane Schrack Info Wygięte uchwytu ściennego wykonane ze stali ocynkowanej ogniowo, zostały zaprojektowane do montażu anteny satelitarnej do ściany. Cechują się wysoką stabilnością mocowania. - Materiał: stal ocynkowana ogniowa - Grubość ścianki rury uchwytu: 1,4 mm - Średnica rury uchwytu: 40 mm - Montaż: 4 podłużne otwory, 2x poziomo i 2x pionowo. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Uchwyt ścienny TV, odległość ściany 260mm, wysokość montażu 270mm, płyta montażowa 130x160mm, maszt o Ø 40mm, ze stali ocynkowanej \| \| \| HSATMW26S \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Uchwyt ścienny TV, odległość ściany 460mm, wysokość montażu 250mm, płyta montażowa 175x175mm, Ø 50mm, aluminium \| \| \| HSATMW46S \| Uchwyty aluminiowe Schrack Info Uchwyty ścienny wykonane z aluminium w kształcie litry L zostały zaprojektowane do montażu anteny satelitarnej do ścian. Charakteryzują się wysoką stabilnością mocowania i niską wagą. - Materiał: Aluminium - Grubość ścianki rury: 2,0 mm - Średnica rury: 50 mm - Montaż: 4 wydłużone otwory (100 mm² lub 125 mm²), 2x poziomo i 2x pionowo \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Uchwyt ścienny, odstęp od ściany 180mm, wysokość 250mm, płyta montażowa = 150x150mm, średnica = 50mm, aluminium \| \| \| HSATMW18A \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Uchwyt ścienny, odstęp od ściany 250mm, wysokość 250mm, płyta montażowa = 150x150mm, średnica = 50mm, aluminium \| \| \| HSATMW25A \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Uchwyt ścienny TV, odległość ściany 300mm, wysokość montażu 270mm, płyta montażowa 130x160mm, maszt o Ø 40mm, ze stali ocynkowanej \| \| \| HSATMW30A \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Uchwyt ścienny, odległość od ściany 350mm, wysokość montażu 250mm, płyta montażowa 175x175mm, średnica Ø 50mm, aluminium \| \| \| HSATMW35A \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Uchwyt ścienny TV, odległość od ściany 450mm, płyta montażowa 175x175mm, średnica rury 50mm, aluminium 250mm \| \| \| HSATMW45A \| Uchwyty aluminiowe Schrack Info Uchwyty ściennne z aluminium w kształcie litery Y zostały zaprojektowane do montażu anteny satelitarnej parabolicznej do ściany. Konstrukcja zapewnia utrzymanie dalszej odległości od ściany, aby umożliwić więcej miejsca na regulowanie czaszy. Wysoka stabilność i niewielka waga. - Materiał: Aluminium - Grubość ścianki rury: 2,0 mm - Średnica rury: 50 mm - Montaż: 4 wydłużone otwory (100 mm lub 125 mm), 2x poziomo i 2x pionowo \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Uchwyt ścienny TV, odległość ściany 570mm, wysokość montażu 250mm, płyta montażowa 175x175mm, Ø 50mm, aluminium \| \| \| HSATMW57A \| \| SAT Uchwyt ścienny TV, Y design, odległość ściany 970mm, wysokość montażu 250mm, płyta montażowa 150x150mm, Ø 50mm, aluminium \| \| \| HSATMW97A \| Maszty stalowe ocynkowane Schrack Info - Materiał: stal ocynkowana ogniowo - Średnica rury: 60 mm, 50 mm lub 35/30 mm - Do montażu anten satelitarnych i naziemnych na różnych wysokościach \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Maszt długość 2000mm, średnica 50mm, stalowy \| \| \| HSATMM20S \| \| SAT Maszt długość 3000mm, średnica 50mm, stalowy \| \| \| HSATMM30S \| \| SAT Nakrętka masztu 50mm, Polyethylene, czarna \| \| \| HSZUMMK50 \| \| SAT Maszt długość 2000mm, średnica 60mm, stalowy \| \| \| HSATMM20S6 \| \| SAT Maszt długość 3000mm, średnica 60mm, stalowy \| \| \| HSATMM30S6 \| \| SAT Maszt długość 4000mm, średnica 35/30mm, stalowy \| \| \| HSATMM40S \| ## Maszty aluminiowe - HSATMM20A - HSATMM10A ### Schrack Info - Material: Aluminium - Średnica rury: 50 mm - W zestawie z nasadką - Możliwość rozbudowy masztów aluminiowych lub aluminiowych uchwytów ściennych. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Maszt długość 2000mm, średnica 50mm, aluminium \| \| \| HSATMM20A \| \| SAT Maszt rozszerzenie, długość = 1000mm, średnica = 50mm, aluminium, na rozszerzenie HSATMWxxA i HSATMM20A \| \| \| HSATMM10A \| ## Akcesoria do masztów - HSATMF60S - HSATMS50S - HSATMS60SL - HSATMS60S - HSATMKF01S - HSZUME100S ### Schrack Info - Material: stal ocynkowana \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Uchwyt montażowy do masztu, średnica 60 mm, stal ocynkowana, zawiera 2 śruby \| \| \| HSATMF60S \| \| SAT Klamra antenowa do masztu Ø 48 lub 50 mm, z przylączeniem uziemienia, zawiera 2 śruby, stal powlekana cynkiem \| \| \| HSATMS50S \| \| SAT Klamra antenowa na maszt Ø 58-60 mm, stal powlekana cynkiem \| \| \| HSATMS60SL \| \| SAT Klamra antenowa do masztu Ø 38-60 mm, stal powlekana cynkiem \| \| \| HSATMS60S \| \| SAT organizer okablowania do masztu, 38-60mm, stal \| \| \| HSATMKF01S \| \| SAT Zacisk uziemienia masztu o średnicy do 100mm, długość taśmy 428mm, stal, z zaciskiem PE do 16mm² \| \| \| HSZUME100S \| Podstawy balkonowe i tarasowe Schrack Info - Zastosowanie: balkon lub taras - Materiał: stal ocynkowana ogniowa - Grubość ścianki masztu: 2,0 mm - Średnica masztu: 60 mm - Zaślepka końca masztu w zestawie \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Rura 60mm, wys. 1000mm na balkon lub taras, stalowa na podstawie \| ![icon] \| ![icon] \| HSATMF10S \| Podstawy dachowe, tarasowe Schrack Info - Bardzo wytrzymała konstrukcja ze stali ocynkowanej - Średnica masztu 60 mm - Grubość ścianki 2 mm - Wysokość: 110 cm lub 300 cm (3-częściowy) - Uchylny maszt o 10° lub 2° - Antypoślizgowe gumowe nóżki - Zaślepka końca masztu w zestawie \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Maszt stojący na płaski dach i taras, montaż na 4 kolki do betonu 50x50cm, wysokość = 110cm, przekrój = 60mm, uchylny 10°, stalowy \| ![icon] \| ![icon] \| HSATMF11S \| \| SAT Maszt stojący na płaski dach, montaż na 4 kolki do betonu 50x50cm, wysokość = 300cm, stalowy \| ![icon] \| ![icon] \| HSATMF30S \| Uchwyt boczne dachowe Schrack Info - Uchwyty przykręcane do boku krakwi (lewy/ prawy) oraz jęki lub belek stropowych. - Maszt można przemieścić do 25 cm na bok. - Maszt można przesunąć o 25 cm. - Nachylenie dachu nie musi być brane pod uwagę - Wydłużony otwór w uchwycie umożliwia korektę położenia masztu. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Uchwyt boczny dachowy, obustronny, montaż to krokwi, lub ściany, odstęp 25 cm, średnica masztu 60 mm \| ![icon] \| ![icon] \| HSATMS01S \| Uchwyty poziome z masztem - HSATMS02S - HSATMS03S Schrack Info - Material: Stal ocynkowana - Średnica masztu: 60 mm - Do montażu anten satelitarnych i naziemnych na różnych wysokościach: - Anteny satelitarne w dolnej części masztu, aby zmniejszyć obciążenie wiatrem - Naziemne anteny powyżej anteny satelitarnej - Końcówka masztu w komplecie \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Universalny uchwyt dachowy, montaż do krakwi, rozstaw krakwi 50-90cm, w tym maszt 1100mm Ø 48mm, dla anten do Ø 100 cm, nachylenie dachu 24-56 °, montaż poziomy, stal \| [![Dostępność](https://example.com/dostepnosc.png)](https://example.com) \| HSATMS02S \| \| SAT Gollat, uchwyt montażowy dachowy, poziomy, stalowy rozstaw krakwi do 110cm, w tym maszt 3000 mm Ø 48mm, dla anten do Ø 85cm, nachylenia dachu 25-55 ° \| [![Dostępność](https://example.com/dostepnosc.png)](https://example.com) \| HSATMS03S \| Końcówki masztu z wejściem kablowym - HSZUMMK50K Schrack Info - Okablowanie anten wprowadzane jest od wierzchołka masztu do rury i wchodzi do domu przez otwarty dolny koniec masztu - Material: PE, odporny na promieniowanie UV, czarny - Nadaje się do masztów o średnicy zewnętrznej Ø 50 lub 60 mm. Grubość ścianki rury max. 4 mm - Nadaje się do 18 kabli o średnicy Ø 4-8 mm - Minimalne promienie gęścia kabli koncentrycznych są brane pod uwagę - Do ochrony masztu przed dostaniem się wody \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT zaślepkę masztu 50/60mm z wyjściem kablowym do 18 kabli coax, wodoszczelna, czarny polietylen \| [![Dostępność](https://example.com/dostepnosc.png)](https://example.com) \| HSZUMMK50K \| Akcesoria instalacyjne - Wysokiej jakości śruby, nakrętki, kolki rozporowe do bezpiecznego i solidnego mocowania uchwytów ściennych, masztów i wsporników - Zestawy (HSZUMS...) obejmują 4 sztuki \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT kolki rozporowe, średnica 10mm, Dt=70mm, 4 szt \| \| \| HSZUMS01\| \| SAT śruby i kolki rozporowe 8x80mm Torx, średnica otworu 12mm, 4szt \| \| \| HSZUMS02\| \| SAT śruby i kolki rozporowe 8x80mm DIN 571, średnica otworu 12mm, 4szt\| \| \| HSZUMS03\| \| Kotwica A4 Niro M10X95 \| \| \| GI90461015\| \| Śruba z łbem do drewna 8x80/50 AW40/TX40 \| \| \| GI18480880\| \| Wkręt do drewna z łbem sześciokątnym, 8x80 mm, DIN571 \| \| \| GI192880 \| \| Podkładka okrągła M10, DIN125A, średnica 10.5 mm \| \| \| GI40710005\| \| Uniwersalne korki plastikowe 12x60mm \| \| \| GI90621266\| Dachówki z wyjściem masztu i kabli Schrack Info Dachówki aluminiowe z prowadzeniem tras kablowych do 16 kabli - Nadają się do większości konstrukcji dachu i pasują do prawie wszystkich rodzajów dachówek - Kolory: czarny i czerwony - Przyjazne dla środowiska (wolne od metali ciężkich) - Nadają się do masztu o średnicy 38 - 60 mm - Trwałe i odporne na warunki atmosferyczne - Nie szpecęce powierzchni dachu - Wygodne w instalacji i użytkowaniu \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Dachówka z wyjściem masztu i kabla, 45x50cm, dla masztu; 38-60mm, aluminium, czarna \| \| \| HSATMZ01AS\| \| SAT Dachówka z wyjściem masztu i kabla, 45x50cm, dla masztu; 38-60mm, aluminium, czerwona \| \| \| HSATMZ01AR\| SAT Systemy Akcesoria dachowe Schrack Info - Wysokiej jakości, duża wytrzymałość, mocny klej do uszczelnienia o wymiarach 60 x 8 cm - Uniwersalna gumowa uszczelka do uszczelniania wejść kablowych na dachach budynków - Kolory: czarny i czerwony \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Taśma uszczelniająca 60x8cm SAT, odporna na promieniowanie UV, wodoodporna, mocny klej, odporna na starzenie, temperatura pracy -40 do +80 °C, czarna \| [icon] \| \| HSATMZZ01S \| \| SAT Taśma uszczelniająca 60x8cm SAT, odporna na promieniowanie UV, wodoodporna, mocny klej, odporna na starzenie, temperatura pracy -40 do +80 °C, czerwona \| [icon] \| \| HSATMZZ01R \| \| SAT Gumowa uszczelka dachowa do wyjścia masztu i kabla, dla masztów Ø 38-60mm, czarna \| [icon] \| \| HSATMZZ02S \| \| SAT Gumowa uszczelka dachowa do wyjścia masztu i kabla, dla masztów Ø 38-60mm, czerwona \| [icon] \| \| HSATMZZ02R \| Strona 388 Multiswitche Schrack Info Multiswitche służą do realizacji zbiorczej instalacji satelitarnej oraz naziemnej umożliwiając podłączenie wielu tunerów (np. 4, 8, 16 lub więcej z wykorzystaniem jednostek kaskadowych) do jednego zestawu anten (konwerterów LNB). W zależności od modelu multiswitcha, możliwy jest odbiór sygnału z 1,2 lub 4 satelitów. Technologia transmisji dla programów radiowych i telewizyjnych: - DVB-S Digital Video Broadcast - Satelitarna - DVB-C Digital Video Broadcast - Kablowa (też CATV = telewizja kablowa) - DVB-T Digital Video Broadcast - Naziemna cyfrowa Polaryzacja i zakresy częstotliwości: - Polaryzacja pozioma, górny zakres częstotliwości (high band) 11,7 - 12,75 GHz, dolny zakres częstotliwości (low band) 10,7 - 11,7 GHz - Polaryzacja pionowa, górny zakres częstotliwości (high band) 11,7 - 12,75 GHz, dolny zakres częstotliwości (low band) 10,7 - 11,7 GHz Przełączanie sygnałów: - 14V / 18V. Kryterium przełączania między pionową / poziomą polaryzacją - 22 kHz. Kryterium przełączania między dolnym i górnym pasmem - DiSEqC: Rozszerzone kryterium przełączania na inne pozycje satelitarne Topologia: - Gwiazdy (multiswitche kaskadowe pozwalają na podłączenie większej liczby użytkowników) Prawidłowe uziemienie i zabezpieczenie przeciwprzepięciowe jest niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania systemu multiswitchowego. Niewykorzystane porty wyjściowe multiswitcha zakańczane są terminatorami 75 Ohm. Schrack Info Multiswitchy serii HSATS508ER/HSATS516ER umożliwiają dystrybucję sygnału satelitarnego do 8 lub 16 tunerów. Obydwa multiswitchy mają zintegrowany 22 kHz generator i mogą współpracować z konwerterami Quattro LNB oraz Quad LNB. Jeżeli stosowany jest konwerter Quattro LNB należy pamiętać, że porty są oznakowane odpowiednimi poziomami sygnału: H-H, H-L, V-L, oraz V-H. W konwerterach Quad LNB wszystkie 4 połączenia mogą być podłączone bezpośrednio do dowolnego odbiornika. Port antenowy naziemny przeznaczony jest do połączenia anten systemu DVB-T/FM. - Brak strat w zakresie sygnału satelitarnego - Regulacja / wysoka jakość sygnału - Nadaje się do Quad LNB - Niekompatybilny z kanałem zwrotnym - HSATS508ER: naziemna pasywna - HSATS516ER: naziemna aktywna - Niskie zużycie energii - Odporność na zwarcie - Wejścia: - SAT: 4x 950 – 2200 MHz - Antenowe: 1x 40 - 860 MHz - Wyjścia: HSATS508ER: 8x 40 – 2200 MHz HSATS516ER: 16x 40 – 2200 MHz Straty: - SAT: -1 do +3dB ±1.5dB - Terrestrial: - HSATS508ER: 18dB ± 2dB - HSATS516ER: 2dB ± 2dB Separacja: - H / V: >30dB - SAT / Terrestrial: >25dB Wej. / Wyj. regulacja <- 10dB Poziom na wyjściu: SAT IMA3 35dB: max. 100dBµV Terr. IMA3 60dB: HSATS508ER / HSATS516ER: Passive / max. 90dBµV Zintegrowany generator 22 kHz Kryteria przełączania: 14V / 18V, 0/22 kHz Prąd zasilania LNB: max. 500 mA Zasilanie: 100 - 230 VAC, 50 - 60 Hz Zużycie energii: max. 5.0W Wymiary: HSATS508ER / HSATS516ER: 220 x 112 x 58 mm / 320 x 112 x 58 mm Waga: 0.4kg \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 5 - 8 do Quattro i Quad z zasilaczem \| \| \| \| \| SAT Multiswitch 5 - 16 do Quattro i Quad, kaskadowy, zasilacz z przodu \| \| \| \| HSATS508ER HSATS516ER Multiswitch do jednego konwertera Quattro, Seria A Schrack Info - Nadaje się do Quad LNB - SAT aktywna - TV naziemna pasywna - Kanał zwrotny: kompatybilny - Zakres częstotliwości (TV naziemnej / SAT): 47 - 862 MHz / 950 - 200 MHz - Wyjścia na gniazda abonenckie: 4, 6, 8, 12, 16 - Straty (TV naziemnej / SAT): 20dB / 6 - 10dB - Poziom na wyjściu do odbiornika SAT: 90dBµV - Separacja V -> H: 25dB - Separacja na wejściu TV -> SAT: 50dB - Separacja na wejściu SAT <->SAT: 35dB - Separacja na wyjściu SAT <->SAT: 30dB - Złącza: F - Zasilacz: 90 - 250 VAC / 47 - 63 Hz - 250 VAC / 47 - 63 Hz - Napięcie wyjściowe: 18 V DC / 0.5A - Pobór mocy (wraz z zasileniem LNB): typowo 9W - Zaciski uziemiające \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 5 - 4 do Quattro i Quad z zasilaczem, SPU 54-05 \| \| \| HSATS504EA \| \| SAT Multiswitch 5 - 6 do Quattro i Quad z zasilaczem, SPU 56-05 \| \| \| HSATS506EA \| \| SAT Multiswitch 5 - 8 do Quattro i Quad z zasilaczem, SPU 58-05 \| \| \| HSATS508EA \| \| SAT Multiswitch 5 - 12 do Quattro i Quad , kaskadowy, zasilacz z przodu, montaż do 10 m od multiswitcha, SPU 512-05 \| \| \| HSATS512EA \| \| SAT Multiswitch 5 - 16 do Quattro i Quad , kaskadowy, zasilacz z przodu, montaż do 10 m od multiswitcha, SPU 516-05 \| \| \| HSATS516EA \| Strona 391 SAT Systemy Multiswitch do jednego konwertera Quattro, Seria A, kaskadowy Schrack Info** - SAT oraz TV nazienna aktywne - Możliwość regulacji wzmocnienia TV naziemnej, lub przejście na pasywną - Kompaktowy kształt z zasilaczem montowanym od frontu (lub w odległości do 10m) - Kaskadowanie - Kanał zwrotny - Nadaje się do Quad LNB - AEC i wielofunkcyjny LED - Zawiera 5 terminatorów do niewykorzystywanych portów - Zakres częstotliwości (kanał zwrotny / naziemna / SAT): 5 - 65 MHz / 85 - 862 MHz / 950 - 2200 MHz - Wejścia / Wyjścia kaskadowe: 5 / 5 - Wyjścia na gniazda abonenckie: 6, 8, 10, 16 - Wzmocnienie: - wyjście naziemne aktywne: 6: -5 to -2dB, 8 / 10 / 16: -5 to 0dB - wyjście naziemne pasywne: 6: -22 to -27dB, 8 / 10 / 16: -23 to -25dB - wyjście SAT: 6: -3 to +2dB, 8 / 10 / 16: -6 to 0dB - Poziom na wyjściu do odbiornika SAT: 94dBµV - Wzmocnienie: - wzmocnienie przełotu sygnału TV (przełącznik active): 6: +12 to +20dB, 8 / 10 / 16: +13 to +18dB - wzmocnienie przełotu sygnału TV (przełącznik passive): -5dB - wzmocnienie przełotu sygnału SAT: 6 / 8: +13dB, 10 / 16: +11dB - Poziom sygnału TV/SAT w przełocie: 103 / 113dBµV - Regulowane iluminie (TV naziemna): 20dB - Separacja przełączenia: >26dB - Separacja wyjść przełotowych: >26dB - Separacja (SAT/naziemna): >40dB - Złącza: F - Zasilacz: 90 - 250 VAC, 47 - 63 Hz, 18 VDC / 0.7A - Pobór mocy: - naziemna aktywna (bez / z zasileniem LNB): 5W / 12W - naziemna pasywna (bez / z zasileniem LNB): 3W / 10W - Wskaźnik pracy: LED - Zaciski uziemiające \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 5 - 6 do Quattro i Quad z zasilaczem z przodu, kaskadowy, montaż do 10m od multiswitcha, SPU 56-09 \| HSATS506KA\| \| SAT Multiswitch 5 - 8 do Quattro i Quad z zasilaczem z przodu, kaskadowy, montaż do 10m od multiswitcha, SPU 58-09 \| HSATS508KA\| * – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf * – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] Multiswitch do jednego konwertera Quattro, Seria A, kaskadowy \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 5 - 10 do Quattro i Quad, kaskadowy, zasilacz z przodu, montaż do 10 m od multiswitcha, SPU 510-09 \| HSATS510KA \| \| \| \| SAT Multiswitch 5 - 16 do Quattro i Quad, kaskadowy, zasilacz z przodu, montaż do 10 m od multiswitcha, SPU 516-09 \| HSATS516KA \| \| \| Kaskada pasywna do multiswitcha 1 konwerter, Seria A - Schrack Info - Dla systemów kaskadowalnych 5 na x SAT - Optymalne do zastosowania z multiswitchami HSATS5xxKA - Kanal zwrotny - Zakres częstotliwości (kanal zwrotny / naziemia / SAT): 5 - 65 MHz / 85 - 862 MHz / 950 - 2200 MHz - Wejścia / Wyjścia kaskadowe: 5 / 5 - Wyjścia na gniazda abonenckie: 6, 8, 12, 18 - Tłumienie odgałęzień: - Terrestrial: 6: 20dB, 8: 20dB, 12: 25dB, 18: 28dB - SAT: 6 / 8: 19 - 16dB, 12 / 18: 20 - 17dB - Tłumienie przełotowe: - Terrestrial: 6 / 8: 4dB, 12 / 18: 6dB - SAT: 6: 2dB, 8: 2.5dB, 12: 3.5dB, 18: 3 - 6 dB - Separacja przełączenia: >26dB - Separacja wyjść przełotowych: >30dB - Separacja wyjść: >26dB - Separacja (SAT/nazienna): >40dB - Złącza: F - Zalecane akcesoria do pasywnych modułów kaskadowych dla systemu multiswitchowego do odbioru sygnału z 1 satelity, seria A: - HSZUEU05A SAT listwa uziemiająca z ochroną przepięciową, 5x F podwójne złącza, 5x ochrona przepięciowa, bezpośrednio przyłączana do multiswitcha HSATS5xxKA, QEW 5-10 - Do podłączenia multiswitcha z modulem kaskadowym lub dwóch modułów kaskadowych: 5x HSZUAFGMM SAT adapter koncentryczny F typu Quick, prosty, CFA 4-01 - Na zakończenie nieużywanych wyjść i przełotów: HSZUSMR75 SAT terminator 75 Ohm, złącze F, separacja DC, CFA 11-00 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Kaskada jednostka 5 - 6 pasywna do HSATS5xxKA, SPU 556-09 \| HSATSK506A \| \| \| \| SAT Kaskada jednostka 5 - 8 pasywna do HSATS5xxKA, SPU 558-09 \| HSATSK508A \| \| \| \| SAT Kaskada jednostka 5 - 12 pasywna do HSATS5xxKA, SPU 5512-09 \| HSATSK512A \| \| \| \| SAT Kaskada jednostka 5 - 18, pasywna do HSATS5xxKA, SPU 5518-09 \| HSATSK518A \| \| \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntersdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) SAT Systemy Wzmacniacz do jednego konwertera Quattro + TV naziemnej, Seia A HSATSV505A Schrack Info - Dla systemów kaskadowalnych 5 na x SAT - Optymalne do zastosowania z jednostkami kaskadowymi HSATSK5xxA - 4 x SAT (VL, VH, HL, HH), 1 x naziemna - Wbudowane tłumiki - Kompaktowa obudowa z zasilaczem montowanym frontalnie (możliwość zamontowania do 10m od wzmacniacza) - Kanał zwrotny - Zakres częstotliwości (kanal zwrotny / naziemna / SAT): 5 - 65 MHz / 85 - 862 MHz / 950 - 2200 MHz - Zysk kanału zwrotnego (passive) -2dB - Wejścia / wyjścia: 5 / 5 - Wzmocnienie TV naziemnej: 15dB - Wzmocnienie sygnału SAT: 21 - 27dB - Zakres regulacji ilumienia: 0 - 15dB - Poziom sygnału na wyjściu: - Terrestrial: max. 109dBµV - SAT: max. 114dBµV - Izolacja wejścia TV naziemnej / wejścia SAT: 40dB - Izolacja wyjścia TV naziemnej / wyjścia SAT: 40dB - Izolacja wejścia SAT / wyjścia SAT: 40dB - Izolacja wyjścia SAT / wyjścia SAT: 40dB - Zasilacz: 90 – 250VAC, 47 – 63Hz - Pobór mocy: 10W - Wymiary zewnętrzne: 170 x 145 x 85mm - Złącza: F - Zawiera 5 terminatorów na zakończenie nieużywanych wyjść i przełotów: HSZUSMR75 SAT terminator 75 Ohm, złącze F, separacja DC, CFA 11-00 - Zalecane akcesoria do wzmacniacza (1x SAT + TV naziemna), seria A: - HSZUEU05A SAT listwa uziemiająca z ochroną przepięciową, 5x F podwójne złącza, 5x ochrona przepięciowa, bezpośrednio przyłączana do wzmacniacza HSATSV505A, SVS 550-09 - Do podłączenia wzmacniacza z modułem kaskadowym lub dwóch modułów kaskadowych: 5x HSZUAFGMM SAT adapter koncentryczny F typu Quick, prosty, CFA 4-01 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Wzmacniacz 5 - 5, 4xSAT\|1xLNB Quattro), 1xTV naziemna, wbudowane tłumiki, zasilacz od frontu obudowy, SVS 550-09 \| HSATSV505A \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Multiswitch do dwóch konwerterów (2x LNB Quattro), Seria S Schrack Info Multiswitch HSATS908ER umożliwia dystrybucję sygnału satelitarnego do 8 tunerów. Jeżeli stosowany jest konwerter Quattro LNB należy pamiętać, że porty są oznakowane odpowiednimi poziomami sygnału: H-H, H-L, V-L, oraz V-H. Port antenowy naziemny przeznaczony jest do połączenia anten systemu DVB-T/FM. - Brak strat w zakresie sygnału satelitarnego - Regulacja/ wysoka jakość sygnału - Nie nadaje się do Quad LNB - Niekompatybilny z kanałem zwrotnym - TV naziemna pasywna - Niskie zużycie energii - Odporność na zwarcie - Wejścia: - SAT: 8x 950 – 2200 MHz - Antenowe: 1x 5 - 860 MHz - Wyjścia: 8x 5 – 2200 MHz - Straty: - SAT: -1 to +3dB ±1.5dB - Terrestrial: 18dB ± 2dB - Separacja: - H / V >30dB - SAT / Terrestrial: >25dB - Wej. / Wyj. regulacja <10dB - Poziom na wyjściu: - SAT IMA3 35dB: max. 100dBµV - Terr. IMA3 60dB: Passive - Kryteria przełączania: 14V/18V, 0/22 kHz - Prąd zasilania LNB: max. 500 mA - Zasilanie: 100 - 230 VAC, 50 - 60 Hz - Zużycie energii: max. 6.0W - Wymiary: 220 x 112 x 58 mm - Waga: 0.5 kg \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 9 – 8 do Quattro , zasilacz z przodu \| [www.schrack.pl](http://www.schrack.pl) \| HSATS908ER \| SAT Systemy Multiswitch do dwóch konwerterów, Seria A, kaskadowy - HSATS906KA - HSATS910KA - HSATS916KA Schrack Info - SAT oraz TV naziemna aktywne - Możliwość regulacji wzmocnienia TV naziemnej lub przejście na pasywną - Kompaktowy kształt z zasilaczem montowanym od frontu (lub w odległości do 10m) - Kaskadowanie - Kanał zwrotny - Nadaje się do Quad LNB - AEC i wielofunkcyjny LED - Zawiera 9 terminatorów do niewykorzystywanych portów - Zakres częstotliwości (kanał zwrotny / naziemna / SAT): 5 - 65 MHz / 85 - 862 MHz / 950 - 2200 MHz - Wejścia / Wyjścia kaskadowe: 9 / 9 - Wyjścia na gniazda abonenckie: 6, 10, 16 - Wzmocnienie: - wyjście naziemne aktywne: 6: -6 to -3dB, 10: -7 to -5dB, 16: -10 to -8dB - wyjście naziemne pasywne: 6: -22 to -29dB, 10: -24 to -30dB, 16: -26 to -34dB - wyjście SAT: 6: -6 to 0dB, 10: -7 to 0dB, 16: -8 to -2dB - Poziom na wyjściu do odbiornika SAT: 94dBµV - Wzmocnienie: - wzmocnienie przełotu sygnału TV (przełącznik active): 6 / 10: +11 to +17dB, 16: +11 to +16dB - wzmocnienie przełotu sygnału TV (przełącznik passive): 6 / 10: -6 to -9dB, 16: -6 to -10dB - wzmocnienie przełotu sygnału SAT: 6: +12dB, 10: +11dB, 16: +10dB - Poziom sygnału TV/SAT w przełocie: 6: 103 / 113dBµV, 10: 103 / 112dBµV, 16: 103 / 111dBµV - Regulowane iluminie (TV naziemna): 20dB - Separacja wyjść przełotowych: >26dB - Separacja przełączania: >26dB - Separacja (SAT/naziemna): >40dB - Złącza: F - Zasilacz: 90 - 250 VAC / 47 - 63 Hz, 18 VDC / 1.2A - Pobór mocy: - naziemna aktywna (bez / z zasileniem LNB): 5W / 18W - naziemna pasywna (bez / z zasileniem LNB): 3W / 16W - Wskaźnik pracy: LED - Zaciski uziemiające \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 9 - 6 do Quattro i Quad , zasilacz z przodu,kaskadowy, montaż do 10 m od multiswitcha, SPU 96-09 \| HSATS906KA\| \| SAT Multiswitch 9 - 10 do Quattro i Quad , zasilacz z przodu,kaskadowy, montaż do 10 m od multiswitcha, SPU 910-09 \| HSATS910KA\| \| SAT Multiswitch 9 - 16 do Quattro i Quad , zasilacz z przodu,kaskadowy, montaż do 10 m od multiswitcha, SPU 916-09 \| HSATS916KA\| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt na zamówienie [warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży] Kaskada pasywna do multiswitcha - 2 konwertery, Seria A Schrack Info - Dla systemów kaskadowalnych 9 na x SAT - Optymalne do zastosowania z multiswitchami HSATS9xxKA - Kanał zwrotny - Zakres częstotliwości (kanał zwrotny / naziemna / SAT): 5 - 65 MHz / 85 - 862 MHz / 950 - 2200 MHz - Wejścia / Wyjścia kaskadowe: 9 / 9 - Wyjście na gniazda abonenckie: 6, 8, 12, 18 - Tłumienie odgałęzienia: - Terrestrial: 6: 20dB, 8: 22dB, 12: 25dB, 18: 28dB - SAT: 6 / 8: 19 - 16dB, 12 / 18: 21 - 18dB - Tłumienie przelotowe: - Terrestrial: 6 / 8: 5dB, 12 / 18: 6dB - SAT: 6 / 8: 2 - 5dB, 12: 3 - 6dB, 18: 3 - 7dB - Separacja przełączenia: >26dB - Separacja wyjść przelotowych: >30dB - Separacja wyjść: >26dB - Separacja (SAT/naziemna): >40dB - Złącza: F - Zalecane akcesoria do pasywnych modułów kaskadowych dla systemu multiswitchowego do odbioru sygnału z 2 satelitów, seria A: - HSZUEU09A SAT listwa uziemiająca z ochroną przepięciową, 9x F podwójne złącza, 9x ochrona przepięciowa, bezpośrednio przyłączana do multiswitcha HSATS9xxKA, QEW 5-10 - Do podłączenia multiswitcha z modulem kaskadowym lub dwóch modułów kaskadowych: 9x HSZUAFGMM SAT adapter koncentryczny F typu Quick, prosty, CFA 4-01 - Na zakończenie nieużywanych wyjść i przelotów: HSZUSMR75 SAT terminator 75 Ohm, złącze F, separacja DC, CFA 11-00 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Kaskada jednostka 9 - 6, pasywna do HSATS9xxKA, SPU 996-09 \| \| \| \| \| SAT kaskada jednostka 9 – 8, pasywna do HSATS9xxKA, SPU 998-09 \| \| \| \| \| SAT Kaskada jednostka 9-12, pasywna do HSATS9xxKA, SPU 9912-09 \| \| \| \| \| SAT Kaskada jednostka 9 – 18, pasywna do HSATS9xxKA, SPU 9918-09 \| \| \| \| Strona 397 Wzmacniacz do dwóch konwerterów Quattro + TV naziemnej, Seria A HSATSV909A Schrack Info - Dla systemów kaskadowalnych 9 na x SAT - Optymalne do zastosowania z jednostkami kaskadowymi HSATSK9xxA - 8 x SAT (2xLNB: VL, VH, HL, HH), 1 x naziemna - Wbudowane tłumiki - Kompaktowa obudowa z zasilaczem montowanym frontalnie (możliwość zamontowania do 10m od wzmacniacza) - Kanał zwrotny - Zakres częstotliwości (kanal zwrotny / naziemna / SAT): 5 - 65 MHz / 85 - 862 MHz / 950 - 2200 MHz - Zysk kanału zwrotnego (passive): -2dB - Wejścia / wyjścia: 5 / 5 - Wzmocnienie TV naziemnej: 15dB - Wzmocnienie sygnału SAT: 21 - 27dB - Zakres regulacji tłumienia: 0 - 15dB - Poziom sygnału na wyjściu: - Terrestrial: max. 109dBµV - SAT: max. 114dBµV - Izolacja wejścia TV naziemnej / wejścia SAT: 40dB - Izolacja wyjścia TV naziemnej / wyjścia SAT: 40dB - Izolacja wejścia SAT / wyjścia SAT: 40dB - Izolacja wyjścia SAT / wyjścia SAT: 40dB - Zasilacz: 90 – 250VAC, 47 – 63Hz - Pobór mocy: 14W - Wymiary zewnętrzne: ca.: 230 x 145 x 85mm - Złącza: F - Zawiera 9 terminatorów na zakończenie nieużywanych wyjść i przełotów: HSZUSMR75 SAT terminator 75 Ohm, złącze F, separacja DC, CFA 11-00 - Zalecane akcesoria do wzmacniacza (2x SAT + TV naziemna), seria A: - HSZUEU09A SAT listwa uziemiająca z ochroną przepięciową, 9x F podwójne złącza, 9x ochrona przepięciowa, bezpośrednio przyłączana do wzmacniacza HSATSV909A, SVS 990-09 - do podłączenia wzmacniacza z modułem kaskadowym lub dwóch modułów kaskadowych: 9x HSZUAFGMM SAT adapter koncentryczny F typu Quick, prosty, CFA 4-01 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT wzmacniacz 9-9 (2xLNB Quattro, 1xDVBT) \| HSATSV909A \| Multiswitch do czterech konwerterów, Seria A Schrack Info - SAT oraz TV naziemna aktywne - Możliwość regulacji wzmocnienia TV naziemnej, lub przejście na pasywną - Kompaktowy kształt z zasilaczem montowanym od frontu (lub w odległości do 10m) - Kanał zwrotny - Nadaje się do Quad LNB - AEC i wielofunkcyjny LED - Zakres częstotliwości (kanał zwrotny / naziemna / SAT): 5 - 65 MHz / 85 - 862 MHz / 950 - 2200 MHz - Wejścia: 17 - Wyjścia na gniazda abonenckie: 8 - Tłumienie odgałęzienia: - Naziemna aktywna: 0 - 3dB - Naziemna pasywna: 22 - 28dB - SAT: 10 - 4dB - Poziom na wyjściu do odbiornika (naziemna/SAT): 85 / 89dBµV - Regulowane tłumienie (TV naziemna): 20dB - Separacja przelęczenia: >26dB - Separacja (SAT/naziemna): >40dB - Złącza: F - Zasilacz: 90 - 250 VAC / 47-63 Hz, 18 VDC / 2A - Pobór mocy: - Stan gotowości (naziemna aktywna / pasywna) 4.0W / 2.1W - Włączony (naziemna aktywna / pasywna) 10.2W / 8.3W - Wskaźnik pracy: LED - Zaciski uziemiające \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 17 - 8 do Quattro i Quad z zasilaczem, montaż do 10m od multiswitcha \| HSATS1708A \| \| \| Schrack Info - SAT oraz TV nazienna aktywne - Możliwość regulacji wzmocnienia TV naziemnej lub przejście na pasywną - Kompaktowy kształt z zasilaczem montowanym od frontu (lub w odległości do 10m) - Kaskadowanie - Kanal zwrotny - Nadaje się do Quad LNB - AEC i wielofunkcyjny LED - Zawiera 17 terminatorów do niewykorzystywanych portów - Zakres częstotliwości (kanal zwrotny / naziemna / SAT): 5 - 65 MHz / 85 - 862 MHz / 950 - 2200 MHz - Wejścia / Wyjścia kaskadowe: 17 / 17 - Wyjścia na gniazda abonenckie: 16 - Tłumienie odgałęzienia: - Terrestrial active: 8 - 6dB - Terrestrial passive: 27...35dB - SAT: 9 - 3dB - Poziom na wyjściu do odbiornika (naziemna/SAT): 85 / 89dBµV - Przelotu sygnału: - Naziemna aktywna (wzmocnienie): 13 - 18dB - Naziemna pasywna (tlumienie): 5 - 8dB - SAT (wzmocnienie): 9 - 10dB - Poziom sygnału TV/SAT w przelocie: 103 / 111dBµV - Regulowane tlumienie (TV naziemna): 20dB - Separacja przełączania: >26dB - Separacja wyjść przelotowych: >26dB - Separacja (SAT/naziemna): >40dB - Złącza: F - Zasilanie: 90 - 250 VAC / 47 - 63 Hz, 18 VDC / 2A - Pobór mocy: - stan gotowości: (naziemna aktywna / pasywna): 4.0W / 2.1W - włączony (naziemna aktywna / pasywna): 10.2W / 8.3W - Wskaźnik pracy: LED - Zaciski uziemiające \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 17 - 8 do Quattro i Quad, z zasilaczem, kaskadowy, montaż do 10m od switcha, SPU 1716-09 \| HSATS1716A \| \| \| Kaskada pasywna do multiswitcha - 4 konwertery, Seria A Schrack Info - Do rozbudowy w oparciu o HSATS1716A - Kanał zwrotny - SAT oraz TV naziemna pasywne - Zakres częstotliwości (kanał zwrotny / naziemna / SAT): 5 - 65 MHz / 85 - 862 MHz / 950 - 2200 MHz - Wejścia / Wyjścia kaskadowe: 17 / 17 - Wyjścia na gniazda abonenckie: 10 - Tłumienie odgałęzienia: - Naziemna pasywna: 23dB - SAT: 23 - 20dB - Tłumienie przełotowe: - Naziemna pasywna: 5dB - SAT: 2 - 5dB - Separacja przełączenia: >26dB - Separacja wyjść przełotowych: >26dB - Separacja (SAT/naziemna): >40dB - Złącza: F - Zaciski uziemiające - Zalecane akcesoria do pasywnych modułów kaskadowych dla systemu multiswitchowego do odbioru sygnału z 4 satelitów, seria A: - HSZUEU17A SAT listwa uziemiająca z ochroną przepięciową, 17x F podwójne złącza, 17x ochrona przepięciowa, bezpośrednio przyłączana do multiswitcha HSATS17xxA, QEW 17-10 - do podłączenia multiswitcha z modulem kaskadowym lub dwóch modułów kaskadowych: 17x HSZUAFGMM SAT adapter koncentryczny F typu Quick, prosty, CFA 4-01 - na zakończenie nieużywanych wyjść i przełotów: HSZUSMR75 SAT terminator 75 Ohm, złącze F, separacja DC, CFA 11-00 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Kaskada jednostka 17 - 10 pasywna do HSATS1716A, SPU 1710/09 \| \| \| HSATSK171A \| Ochronniki przeciwprzezięciowe Schrack Info - Złącza F do bezpośredniego połączenia z multiswitchem - Do uziemienia i ochrony przepięciowej multiswitchy i wzmacniaczy - Zawiera pojedyncze HSZUU01A stanowiące ochronę przepięciową - Wyposażone w złącza i adaptery F typu Quickfix - Konstrukcja: powlekana powierzchnia obudowy - Zakres częstotliwości: 5 - 2500 MHz - Tłumienie przełotowe: <0,5dB - Obciążalność prądowa: max. 4500A (8 / 20µs) - Przejście DC: tak - Tłumienie odbiciowe: 20dB - 1,5dB / Oct. - Parametry ekranowania: >90dB, EN 50083 - 2 / A1, class A \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Ochronnik przeciwprzezięciowy na kable koncentryczne 5xF, do bezpośredniego połączenia z multiswitchem \| \| \| \| \| HSATS5xxKA, QEW 5-10 \| \| \| \| \| SAT uziemienie z ochroną przeciwprzezięciową, 9 gniazda F na listwie, bezpośrednie połączenie multiswitchy \| \| \| \| \| HSATS9xxKA, QEW 9-10 \| \| \| \| \| SAT uziemienie z ochroną przeciwprzezięciową, 17 gniazda F na listwie, bezpośrednie połączenie multiswitchy \| \| \| \| \| HSATS17xxA, QEW 17-10 \| \| \| \| \| SAT Ochrona przeciwprzezięciowa, F-męski / F-żeńskie, SZU 6-02 \| \| \| \| Zaślepki i terminatory Schrack Info - Stosowane w ilości 5, 9 lub 17 adaptery HSZUAFGMM do połączenia multiswitcha z jednostką kaskadową lub dwiema jednostkami kaskadowymi. - Terminator HSZUSMR75 musi być używany do zaślepienia niewykorzystanych wyjść przełotowych. - Rekomenduje się użycie terminatorów HSZUSMR75 również do zaślepienia niewykorzystanych wyjść na gniazda abonenckie - Zachowane ekranowanie. - Profesjonalny montaż \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT adapter koncentryczny F-m/F-m Quick, prosty CFA 4-01 \| \| \| \| \| SAT terminator, złącze F-męskie, 75Ohm, izolacja DC, CFA 11-00 \| \| \| \| Kable koncentryczne DIGI-SAT Schrack Info W celu uzyskania gwarancji jakości transmisji sygnału, wolnej od szumów dla wysokich częstotliwości (od ok. 950 do 2150 MHz) w obrębie instalacji multiswitchowej pochławszy od konwerterów LNB poprzez multiswitchy i jednostki kaskadowe, a skończywszy na tunerach, niezbędne jest użycie kabli koncentrycznych wysokiej klasy. Nasze kabla koncentryczne spełniają rygorystyczne parametry dzięki nowatorskim technologiom produkcji oraz odpowiednim warstwom ekranowania. Do mniejszych instalacji okablowania koncentrycznego polecamy kable na bębneh 100m. Bęben taki mieści się w podręcznym urządzeniu do dystrybucji kabla (XC1609809), które dzięki szelkom na ramię może być szybko i sprawnie przenoszone. Do terminowania okablowania koncentrycznego zalecamy stosowanie złączy kompresyjnych. Kable koncentryczne DIGI-SAT 3040 Konstrukcja Żyle wewnętrzna: 1,02mm Cu Średnica dielektryka: 4,60mm Cell PE Ekran foliowy: 2x Aluminium Polyesterfolie Oplot: 0,12mm Al × 16 × 8 Pokrycie opłatu: 80% Średnica zewnętrzna: 6,8mm Płaszcz ochronny: PVC Kolor płaszcza ochronnego: Biały Parametry mechaniczne Min. promień zgięcia: 70mm Ciężar kabla: 49kg / km Parametry elektryczne Pojemność znamionowa: 52pF/m ± 4pF/m Współczynnik propagacji v/c: 81% Schrack Info Klasa: Klasa A - Impedancja: 75Ω ± 3Ω - Ekranowanie: 3x - Skuteczność ekranowania: 110dB Tłumienie: 4,20dB / 100m @ 50 MHz 5,70dB / 100m @ 100 MHz 7,90dB / 100m @ 200 MHz 9,60dB / 100m @ 300 MHz 12,30dB / 100m @ 470 MHz 17,60dB / 100m @ 860 MHz 19,40dB / 100m @ 1000 MHz 22,40dB / 100m @ 1350 MHz 26,90dB / 100m @ 1750 MHz 28,50dB / 100m @ 2050 MHz 29,80dB / 100m @ 2250 MHz 32,80dB / 100m @ 2400 MHz 33,30dB / 100m @ 2500 MHz Tłumienie podwyższone: powyżej 24dB @ 5 - 1.000 MHz powyżej 22dB @ 1.000 - 2.000 MHz powyżej 20dB @ 2.000 - 3.000 MHz Rezystancja w temp. 20° C: 22 Ω / km [max] \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3040 75Ω, 1,02/4,6/6,8mm Cu potrójny ekran, 110dB, Klasa A, PVC, biały, 100m/szpula, przygotowany do rozwiązka XC1609809. \| \| \| XC1609801 \| \| Kabel Koncentryczny DIGI-SAT 3040 75Ω, 1,02/4,6/6,8mm Cu potrójny ekran, 110dB, Klasa A, PVC, biały 500m/szpula. \| \| \| XC1609803 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3040 75Ω, 1,02/4,6/6,8mm Cu potrójny ekran, 100dB, Klasa A, PVC zawiera rozwiążak i uchwyt. \| \| \| XC1609809 \| Kable koncentryczne DIGI-SAT 3030 Schrack Info Klasa: Klasa A - Impedancja: 75Ω ± 3Ω - Ekranowanie: 3x - Skuteczność ekranowania: 100dB Konstrukcja \| Żyła wewnętrzna: 1,02mm Cu \| Pojemność znamionowa: 52pF/m ± 4pF/m \| \|-----------------------------\|-------------------------------------\| \| Średnica dielektryka: 4,60mm Cell PE \| Współczynnik propagacji v/c: 81% \| \| Ekran foliowy: 2x Aluminium Polyesterfolie \| Tłumienie: \| \| Oplot: 0,12mm Al * 16 * 9 \| 4,20dB / 100m @ 50 MHz \| \| Pokrycie oplotu: 85% \| 5,90dB / 100m @ 100 MHz \| \| Średnica zewnętrzna: 6,8mm \| 8,20dB / 100m @ 200 MHz \| \| Płaszcz ochronny: PVC \| 9,90dB / 100m @ 300 MHz \| \| Kolor płaszcza ochronnego: Biały \| 12,70dB / 100m @ 470 MHz \| \| \| 18,20dB / 100m @ 860 MHz \| \| Parametry mechaniczne \| 20,10dB / 100m @ 1000 MHz \| \| Min. promień zgłębiać: 70mm \| 23,20dB / 100m @ 1350 MHz \| \| Ciężar kabla: 45kg / km \| 27,80dB / 100m @ 1750 MHz \| \| \| 29,50dB / 100m @ 2050 MHz \| \| \| 30,80dB / 100m @ 2250 MHz \| \| \| 33,90dB / 100m @ 2400 MHz \| \| \| 34,40dB / 100m @ 2500 MHz \| Tłumienie odbiacowe: powyżej 30dB @ 5 - 1.000 MHz powyżej 24dB @ 1.000 - 2.000 MHz powyżej 20dB @ 2.000 - 3.000 MHz Rezystancja w temp. 20° C: 22 Ω / km [max] \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3030 75Ω, 1,02/6,8mm Cu, potrójny ekran, 100dB, Klasa A, PVC, biały, 100m \| XC1609901 \| \| \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3030 75Ω, 1,02/6,8mm Cu, potrójny ekran, 100dB, Klasa A, PVC, biały, 500m \| XC1609903 \| \| \| Kable koncentryczne DIGI-SAT 3010 Schrack Info Klasa: Klasa A - Impedancja: 75Ω ± 3Ω - Ekranowanie: 2x - Skuteczność ekranowania: 95dB Konstrukcja \| Źyla wewnętrzna: \| 1,13mm Cu \| \|------------------\|-----------\| \| Średnica dielektryka: \| 4,80mm Cell PE \| \| Ekran foliowy: \| Aluminium Polyesterfoil \| \| Oplot: \| 0,12mm Al × 16 × 8 \| \| Pokrycie opłotu: \| 80% \| \| Średnica zewnętrzna: \| 6,8mm \| \| Płaszcz ochronny: \| PVC \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Biały \| Parametry elektryczne \| Pojemność znamionowa: \| 52pF/m ± 4pF/m \| \|------------------------\|----------------\| \| Współczynnik propagacji v/c: \| 81% \| \| Tłumienie: \| \| 4,20dB / 100m @ 50 MHz \| \| 4,90dB / 100m @ 100 MHz \| \| 7,20dB / 100m @ 200 MHz \| \| 9,60dB / 100m @ 300 MHz \| \| 12,30dB / 100m @ 470 MHz \| \| 17,60dB / 100m @ 860 MHz \| \| 18,90dB / 100m @ 1000 MHz \| \| 22,40dB / 100m @ 1350 MHz \| \| 26,60dB / 100m @ 1750 MHz \| \| 28,20dB / 100m @ 2050 MHz \| \| 29,50dB / 100m @ 2250 MHz \| \| 30,90dB / 100m @ 2400 MHz \| \| 31,90dB / 100m @ 2500 MHz \| \| Tłumienie odbiciowe: \| \| powyżej 24dB @ 5 - 1.000 MHz \| \| powyżej 22dB @ 1.000 - 2.000 MHz \| \| powyżej 20dB @ 2.000 - 3.000 MHz \| \| Rezystancja w temp. 20° C: 22 Ω / km [max] \| Parametry mechaniczne Min. promień zgięcia: 70mm Cieężar kabla: 46kg / km \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3010 75Ω, 1.13/6.8mm Cu, podwójny ekran, 95dB, Klasa A, PVC, biały, 100m \| XC1609401 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3010 75Ω, 1.13/6.8mm Cu, podwójny ekran, 95dB, Klasa A, PVC, biały, 500m \| XC1609403 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3010 75Ω, 1.13/6.8mm Cu, podwójny ekran, 95dB, Klasa A, LSOH, biały, 500m \| XC1609413 \| Kable koncentryczne DIGI-SAT 3000 LSOH Schrack Info Klasa: Klasa A - Impedancja: 75Ω ± 3Ω - Ekranowanie: 2x - Skuteczność ekranowania: 95dB Konstrukcja \| Żyle wewnętrzna: \| 1,0mm Cu \| \|------------------\|----------\| \| Średnica dielektryka: \| 4,60mm Cell PE \| \| Ekran foliowy: \| Aluminium Polyesterfoil \| \| Oplot: \| 0,12mm Al * 16 * 7 \| \| Pokrycie oplotu: \| 75% \| \| Średnica zewnętrzna: \| 6,6mm \| \| Płaszcz ochronny: \| LSOH \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Biały \| Parametry elektryczne \| Pojemność znamionowa: \| 52pF/m ± 4pF/m \| \| Współczynnik propagacji v/c: \| 81% \| \| Tłumienie: \| \| 3,30dB / 100m @ 50 MHz \| \| 5,40dB / 100m @ 100 MHz \| \| 7,90dB / 100m @ 200 MHz \| \| 9,70dB / 100m @ 300 MHz \| \| 12,70dB / 100m @ 470 MHz \| \| 18,30dB / 100m @ 860 MHz \| \| 20,20dB / 100m @ 1000 MHz \| \| 24,10dB / 100m @ 1350 MHz \| \| 28,60dB / 100m @ 1750 MHz \| \| 30,50dB / 100m @ 2050 MHz \| \| 32,10dB / 100m @ 2250 MHz \| \| 33,30dB / 100m @ 2400 MHz \| \| Tłumienie odbiciowe: \| \| powyżej 30dB @ 5 - 1.000 MHz \| \| powyżej 24dB @ 1.000 - 2.000 MHz \| \| powyżej 20dB @ 2.000 - 3.000 MHz \| \| Rezystancja w temp. 20° C: 22 Ω / km [max] \| Parametry mechaniczne \| Min. promień zgięcia: \| 60mm \| \| Cieżar kabla: \| 45kg / km \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. ---\|---\|---\|--- Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3000 75Ω, 1.0/6.6mm Cu, podwójny ekran, 95dB, Klasa A, LSOH, biały, 100m \| XC1608911 Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3000 75Ω, 1.0/6.6mm Cu, podwójny ekran, 95dB, Klasa A, LSOH, biały, 500m \| XC1608913 Kable koncentryczne DIGI-SAT 3000 Schrack Info Klasa: Klasa A - Impedancja: 75Ω ± 3Ω - Ekranowanie: 2x - Skuteczność ekranowania: 90dB Konstrukcja \| Źyla wewnętrzna: 1,02mm CCS \| Pojemność znamionowa: 52pF/m ± 4pF/m \| \|-----------------------------\|-------------------------------------\| \| Średnica dielektryka: 4,60mm Cell PE \| Współczynnik propagacji v/c: 81% \| \| Ekran foliowy: Aluminium Polyesterfoil \| Tłumienie: \| \| Oplot: 0,12mm Al × 16 × 7 \| 4,50dB / 100m @ 50 MHz \| \| Pokrycie oplotu: 75% \| 6,20dB / 100m @ 100 MHz \| \| Średnica zewnętrzna: 6,6mm \| 8,60dB / 100m @ 200 MHz \| \| Płaszcz ochronny: PVC \| 10,70dB / 100m @ 300 MHz \| \| Kolor płaszcza ochronnego: Biały \| 13,60dB / 100m @ 470 MHz \| \| \| 19,30dB / 100m @ 860 MHz \| \| Parametry mechaniczne \| 21,00dB / 100m @ 1000 MHz \| \| Min. promień zgięcia: 60mm \| 24,80dB / 100m @ 1350 MHz \| \| Ciężar kabla: 45kg / km \| 28,60dB / 100m @ 1750 MHz \| \| \| 31,30dB / 100m @ 2050 MHz \| \| \| 32,90dB / 100m @ 2250 MHz \| \| \| 34,10dB / 100m @ 2400 MHz \| \| Tłumienie odbiciowe: \| powyżej 24dB @ 5 - 1.000 MHz \| \| \| powyżej 22dB @ 1.000 - 2.000 MHz \| \| \| powyżej 20dB @ 2.000 - 3.000 MHz \| \| Rezystancja w temp. 20° C: 22 Ω / km (max) \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3000 75Ω, 1.02/6.6mm CCS, podwójny ekran, 90dB, Klasa A, PVC, biały, 100m \| XC1608901 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3000 75Ω, 1.02/6.6mm CCS, podwójny ekran, 90dB, Klasa A, PVC, biały, 500m \| XC1608903 \| Kable koncentryczne DIGI-SAT 3011 PE Schrack Info Klasa: Klasa A - Impedancja: 75Ω ± 3Ω - Ekranowanie: 2x - Skuteczność ekranowania: 90dB Konstrukcja \| Żyle wewnętrzna: \| 1,13mm CCS \| \|------------------\|------------\| \| Średnica dielektryka: \| 4,80mm Cell PE \| \| Ekran foliowy: \| Aluminium Polyesterfoil \| \| Oplot: \| 0,12mm Al * 16 * 8 \| \| Pokrycie oplotu: \| 80% \| \| Średnica zewnętrzna: \| 6,8mm \| \| Płaszcz ochronny: \| PE \| \| Kolor płaszcza ochronnego: \| Czarny \| Parametry mechaniczne Min. promień zgłębia: 70mm Cieżar kabla: 47kg / km Parametry elektryczne \| Pojemność znamionowa: \| 52pF/m ± 4pF/m \| \|------------------------\|----------------\| \| Współczynnik propagacji v/c: \| 81% \| \| Tłumienie: \| \| 4,20dB / 100m @ 50 MHz \| \| 5,70dB / 100m @ 100 MHz \| \| 7,90dB / 100m @ 200 MHz \| \| 9,60dB / 100m @ 300 MHz \| \| 12,30dB / 100m @ 470 MHz \| \| 17,60dB / 100m @ 860 MHz \| \| 19,40dB / 100m @ 1000 MHz \| \| 22,40dB / 100m @ 1350 MHz \| \| 26,90dB / 100m @ 1750 MHz \| \| 28,50dB / 100m @ 2050 MHz \| \| 29,80dB / 100m @ 2250 MHz \| \| 32,80dB / 100m @ 2400 MHz \| \| Tłumienie odbiciowe: \| \| powyżej 30dB @ 5 - 1.000 MHz \| \| powyżej 25dB @ 1.000 - 2.000 MHz \| \| powyżej 22dB @ 2.000 - 3.000 MHz \| \| Rezystancja w temp. 20° C: 22 Ω / km (max) \| \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3011 75Ω, 1.13/6.8mm CCS, podwójny ekran, 90dB, Klasa A, Outdoor, PE, czarny, 100m \| XC1601501 \| \| Kabel koncentryczny DIGI-SAT 3011 75Ω, 1.13/6.8mm CCS, podwójny ekran, 90dB, Klasa A, Outdoor, PE, czarny, 500m \| XC1601503 \| SAT Systemy ### Dystrybutor kabla Schrack Info Dystrybutor kabla ułatwiający prace instalacyjne. Bezstopniowa regulacja dla mocowania bębnów kablowych o różnych średnicach. - Materiał ramy: wysokiej jakości stop aluminium - Materiał rolki: wysokiej jakości stal galwanizowana - Łożyska kulkowe montowane w rolkach - Nośność: do 250 kg - Regulowane odległości rolek pomiędzy 23 - 34 cm (płynna regulacja) - Szerokość bębna: max. 52 cm - 4 regulowane gumowe nożki dla dokładnego pozycjonowania - Pasuje do wszystkich bębnów kablowych SCHRACK Data HSEK... oraz kabli koncentrycznych DIGI-SAT - Dostawa: zamontowane w jednym kartonowym opakowaniu \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| Dystrybutor kabla do 250kg obciąż., dla bębnów do 52cm szer. \| ![icon] \| ![icon] \| HTOOL00006 \| ### Coax ściągacz izolacji Schrack Info - Nadaje się do wszystkich kabli koncentrycznych DIGI-SAT - Profesjonalne i szybkie przygotowanie kabla - Ułatwia montaż złącz koncentrycznych na kablu \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|------\|------------\|-------\|---------\| \| ściągacz izolacji do kabla 6.6 - 6.8mm, dielektryk 4.6 - 4.8 mm, BWZ 5-02 \| ![icon] \| ![icon] \| HSZUWAI01 \| \| ściągacz izolacji do kabli DIGI-SAT 6.6 - 6.8mm i średnicy zew. 11mm \| ![icon] \| ![icon] \| XC1600710 \| Gniazda antenowe SAT Schrack Info Gniazda antenowe abonenckie możemy sklasyfikować na następujące rodzaje: - Gniazda SAT stosowane do częstotliwości transmisji systemu satelitarnego (DVB-S) do 2200MHz (Gniazda SAT do systemu jedno-kablowego - patrz rozdział Unicable Systems) - Gniazda RTV przystosowane do transmisji sygnału do 1000MHz (DVB-C (CATV), DVB-T). W zależności od topologii (gwiazda lub połączenie szeregowe) rozróżniamy: - Gniazda końcowe (dla gwiazdy), które są podłączone bezpośrednio do źródła sygnału (Multiswitch, lub konwerter) poprzez kabel koncentryczny i zakończone w wewnętrzny rezystor 75Ω. - Gniazda przełotowe (szeregowa topologia), które są montowane jedno po drugim (szyna) do urządzenia emitującego sygnał. Ostatnie gniazdo w kablu musi być zakończone rezystorem 75Ω. Gniazda 2-otwarte, 3-otwarte i 4-otwarte: - Typ 2-wejścia: gniazda szerokopasmowe ze złączami 2 x IEC (1x męski / 1x żeński dla radia / telewizji kablowej) - Typ 3-wejścia: gniazda szerokopasmowe ze złączami 2 x IEC (1x męski / 1x żeński dla radia / telewizji kablowej) i 1 x wtyk F złącze śrubowe (SAT) - Typ 4-wejścia: gniazda SAT z 2 x złącza IEC (1x męski / 1x żeński dla radia / telewizji kablowej) i 2 x złącze typu F (2x SAT dla podwójnego odbiornika). SAT Gniazdo końcowe Seria A Schrack Info - Zastosowanie w sieciach naziemnych i satelitarnych - Łatwość montażu przewodów za pomocą zacisków zatrzaskowych - Długie, zaokrąglone trasy kablowe i uchwyt - Dłuższe złącza F (dla łatwości użytkowania) - Powlekana, odlewana pod ciśnieniem obudowa - Nadaje się do większości dostępnych systemów gniazd - Parametry ekranowania: EN 50083 - 2 / A1, klasa A - Kanał zwrotny 5 - 65 MHz - Typ filtracji: filtr obwodu / kierunkowy - Zakres częstotliwości: 5 - 2200 MHz - Podłączenie SAT: 950 - 2200 MHz - tłumienie D4A / D3A / D3A07: ≤2.0dB / ≤1.0dB / 7dB ±1.5dB - Podłączenie TV (przełot / kanał zwrotny): 109 - 862 MHz / 5 - 65 MHz - tłumienie D4A / D3A / D3A07: ≤2.0dB / ≤1.3dB / 7dB ±1.5dB - Podłączenie RADIO: 87.5 - 108 MHz - tłumienie D4A / D3A / D3A07: ≤2.0dB / ≤4.5dB / 9dB ± 2.0dB - Przejście DC przez złącze F po przewodzie coax - Odpowiednie do kabli koncentrycznych: 0.63 - 1.13 mm żyłq wewnętrzna, 4.70 - 7.35 mm płaszcż zewnętrzny \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Gniazdo 4x, Radio/CATV/2xSAT, 5 - 2.200MHz, klasa A, bez ramki, SSD 7-00 \| \| \| HSATD4A \| \| SAT Gniazdo 3x, Radio/TV/SAT, 5 - 2.200MHz, klasa A, 1.3dB tłumienie, bez ramki, SSD 5-00 \| \| \| HSATD3A \| \| SAT Terminal gniazda SAT 3-portowy, radio / CATV / SAT, 5 - 2.200MHz, klasa A, 7dB straty, bez ramki, SSD 07 / 5 \| \| \| HSATD3A07 \| SAT Gniazdo końcowe Seria M HSATD4M HSATD4M HSATD3M HSATD3M Schrack Info - Typy wyjść w gnieździe: - 4-otworowe, Radio / CATV / 2xSAT - 3-otworowe, Radio / CATV / SAT - Klasa A - Zakres częstotliwości: 4 - 2400 MHz - Przejście DC - Kanal zwrotny - Szerokopasmowe wyjście TV - Korpus: formowany wtryskowo cynk - Zawiera: płytkę centralną, ramkę 80 x 80mm, puszkę natynkową - Kolor: Biały RAL 9010 - Kompatybilne z systemem Visio 50: gniazdo 4-otworowe / 3-otworowe: EV104011 / EV104010 (biały), EV114011 / EV114010 (antracyt) - Tłumienie gniazda 4-otworowego / 3-otworowego: - 4 - 68 MHz kanal zwrotny: 2.0dB / 1.0dB - 87.5 - 108 MHz VHF: 2.0dB / 4.0dB - 5 - 862 MHz TV terrestrial: 1.5dB / 1.0dB - 950 - 2050 MHz SAT IF: 2.0dB / 1.5dB - 2050 - 2400 MHz SAT IF: 3.0dB / 2.0dB - Separacja: - TV / TV > 40dB - TV / RF > 40dB - Parametry ekranowania: - 300 MHz > 90dB - 300 - 470 MHz > 80dB - 470 - 1000 MHz > 75dB - 1000 - 2400 MHz > 55dB \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Gniazdo 4x, radio/CATV/2xSAT, klasy A, z ramką 80x80mm i puszką, kanal zwrotny, 4 - 2.400MHz, RAL9010 \| \| \| HSATD4M \| \| SAT Gniazdo 3x, radio/CATV/SAT, klasy A, z ramką 80x80mm i puszką, kanal zwrotny, 4 - 2.400MHz, RAL9010 \| \| \| HSATD3M \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) SAT Gniazdo przelotowe Seria A Schrack Info - Zastosowanie w sieciach naziemnych i satelitarnych - Łatwość montażu przewodów za pomocą zacisków zatrzaszkowych - Długie, zaokrąglone trasy kablowe i uchwytu - Dłuższe złącza F (dla łatwości użytkowania) - Powlekana, odlewana pod ciśnieniem obudowa - Nadaje się do większości dostępnych systemów gniazd - Parametry ekranowania: EN 50083 - 2 / A1, class A - Kanal zwrotny 5 - 65 MHz - Typ filtracji: filtr obwodu / kierunkowy - Zakres częstotliwości: 5 - 2200 MHz - SAT połączenie: 950 - 2200 MHz - Tłumienie DA10 / DA14 / DA18: 10dB ± 1.5dB / 14dB ± 1.5dB / 18dB ± 1.5dB - TV połączenie (przelot / kanal zwrotny): 109 - 862 MHz / 5 - 65 MHz - Tłumienie DA10 / DA14 / DA18: 10dB ± 1.5dB / 14dB ± 1.5dB / 18 dB ± 1.5dB - Radio połączenie: 87.5 - 108 MHz - Tłumienie: DA10 / DA14 / DA18: 12dB ± 2.0dB / 16dB ± 2.0dB / 20dB ± 2.0dB - Tłumienie przelotowe SAT/TV (2200/862 MHz) DA10 / DA14 / DA18: ≤ 3.0dB / ≤ 2.0dB; ≤ 2.5dB / ≤ 1.3dB; ≤ 2.5dB / ≤ 1.3dB - Przejście DC przez złącze F po przewodzie coax - Odpowiednie do kabli koncentrycznych: 0.63 - 1.13 mm żyła wewnętrzna, 4.70 - 7.35 mm płaszcz zewnętrzny \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Gniazdo przelotowe typ radio / CATV / SAT, 5 - 2.200MHz, klasy A, 10dB straty, bez ramki, SSD 5-10 \| \| \| HSATDDA10 \| \| SAT Gniazdo przelotowe typu radio / CATV / SAT, 5 - 2.200MHz, klasy A, 14dB straty, bez ramki, SSD 5-14 \| \| \| HSATDDA14 \| \| SAT Gniazdo przelotowe typu radio / CATV / SAT, 5 - 2.200MHz, klasy A, 18dB straty, bez ramki, SSD 5-18 \| \| \| HSATDDA18 \| SAT Gniazdo przelotowe Seria M Schrack Info - Przelotowe, 3-otworowe, Radio / CATV / SAT - Klasa A - 4 - 2400 MHz - Przejście DC - Kanal zwrotny - Szerokopasmowe wyjście TV - Korpus: formowany wtryskowo cynk - Zawiera: płytkę centralną, ramkę 80 x 80mm, puszkę natynkową - Kolor: biały RAL 9010 - Kompatybilne z systemem Visio 50 EV104010 (biały) / EV114010 (antracyt) - Kompatybilne z systemem ELSO EL206034 (biały) - Tłumienie - 4 - 68 MHz kanał zwrotny: 10.5dB - 87.5 - 108 MHz VHF: 10.5dB - 5 - 862 MHz terrestrial: 10.5dB - 950 - 2050 MHz SAT IF: 10.5dB - 2050 - 2400 MHz SAT IF: 11.0dB - Tłumienie przelotowe: - 4 - 68 MHz kanał zwrotny: 1.5dB - 87.5 - 108 MHz VHF: 1.5dB - 5 - 862 MHz terrestrial: 2.5dB - 950 - 2050 MHz SAT IF: 2.5dB - 2050 - 2400 MHz SAT IF: 3.0dB - Separacja: - TV / TV > 40dB - TV / RF > 40dB - Parametry ekranowania: - 300 MHz > 90dB - 300 - 470 MHz > 80dB - 470 - 1000 MHz > 75dB - 1000 - 2400 MHz > 55dB OPIS SAT Gniazdo przelotowe 3x, radio / CATV / SAT, 4 - 2.400MHz, klasa A, 10,5 dB tłumienie, z ramką 80x80mm i puszką naścienną, kolor RAL9010 DOSTĘPNOŚĆ HSATDDM STORE NR KAT. HSATDDM SAT Systemy Antenowe Gniazdo końcowe Seria A Schrack Info - Zastosowanie w sieciach TV naziemnej - Powlekana, odlewana pod ciśnieniem obudowa - Odpowiednie dla większości systemów osprzętu elektroinstalacyjnego - Kanal zwrotny 5 - 65 MHz - Wyjście: podwójny zacisk - Zakres częstotliwości: 5 - 1006 MHz - TV1 złącze (przelot / kanal zwrotny): 47 / 85 - 1006 MHz / 5 - 65 MHz - tłumienie 3.5dB ± 1dB - TV2 / Radio złącze (przelot / kanal zwrotny): 47 / 85 - 1006 MHz / 5 - 65 MHz - tłumienie 3.5dB ± 1dB - Separacja wewnętrzna: ≥ 22dB \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Gniazdo końcowe RTV 2-port, Radio/CATV, 3.5dB, kanal zwrotny, bez ramki, BSD 4-00 \| \| \| HSBKD2A \| Antenowe Gniazdo końcowe Seria M Schrack Info - Gniazdo końcowe 2-otworowe, Radio / CATV - Klasa A - 4 - 1000 MHz - Brak przejścia DC - Kanal zwrotny - Korpus: formowany wtryskowo cynk - Zawiera: płytkę centralną, ramkę 80 x 80mm, puszkę natynkową - Kolor: Biały RAL 9010 - Kompatybilne z systemem Visio 50: EV104009 (biały) / EV114009 (antracyt) - Tłumienie: - 4 - 68 MHz kanał zwrotny: 1.0dB - 87.5 - 108 MHz VHF: 1.2dB - 125 - 470 MHz VHF: 1.5dB - 470 - 862 MHz UHF: 2.0dB - Parametry ekranowania: - 300 MHz > 90dB - 300 - 470 MHz > 80dB - 470 - 1000 MHz > 75dB \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Antenowe gniazdko końcowe 2-portowe, 2 dB, Klasa A, ramka + Box naścienny, RAL9010 \| \| \| HSBKD2M \| Antenowe Gniazdo przełotowe Seria A Schrack Info - Zastosowanie w sieciach TV naziemnej - Powlekana, odlewana pod ciśnieniem obudowa - Odpowiednie do większości dostępnych systemów gniazd - Kanał zwojny 5 - 65 MHz - Zakres częstotliwości: 5 - 1006 MHz - TV1 złącze (przelot / kanał zwojny): 47 / 85 - 1006 MHz / 5 - 65 MHz - Iłumienie DA07 / DA10 / DA14 / DA18 / DA22: 7dB ± 1dB / 10dB ± 1dB / 15dB ± 1dB / 18dB ± 1dB / 22dB ± 1dB - TV2 / Radio złącze (przelot / kanał zwojny): 47 / 85 - 1006 MHz / 5 - 65 MHz - Iłumienie DA07 / DA10 / DA14 / DA18 / DA22: 7dB ± 1dB / 10dB ± 1dB / 15dB ± 1dB / 18dB ± 1dB / 22dB ± 1dB - Tłumienie przełotowe: DA07 / DA10 / DA14 / DA18 / DA22: 3.9 - 6.7dB / 3.0 - 4.9dB / 1.3 - 2.3dB / 1.0 - 1.3dB / 1.0 - 1.6dB - Separacja wewnętrzna: DA07 / DA10 / DA14 / DA18 / DA22: ≥ 22dB / ≥ 30dB / ≥ 40dB / ≥ 40dB / ≥ 40dB - Separacja pomiędzy dwoma oddzielnymi gniazdami DA07 / DA10 / DA14 / DA18 / DA22: ≥ 30dB / ≥ 40dB / ≥ 40dB / ≥ 40dB \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Gniazdo przełotowe 2-Port, Radio/CATV, 5 - 1.006MHz, Iłumienie 7dB, bez ramki, BSD 4-07 \| HSBKDDA07 \| \| \| \| Gniazdo przełotowe 2-Port, Radio/CATV, 5 - 1.006MHz, Iłumienie 10dB, bez ramki, BSD 4-10 \| HSBKDDA10 \| \| \| \| Gniazdo przełotowe 2-Port, Radio/CATV, 5 - 1.006MHz, Iłumienie 14dB, bez ramki, BSD 4-14 \| HSBKDDA14 \| \| \| \| Gniazdo przełotowe 2-Port, Radio/CATV, 5 - 1.006MHz, Iłumienie 18dB, bez ramki, BSD 4-18 \| HSBKDDA18 \| \| \| \| Gniazdo przełotowe 2-Port, Radio/CATV, 5 - 1.006MHz, Iłumienie 22dB, bez ramki, BSD 4-22 \| HSBKDDA22 \| \| \| SAT Systemy Antenowe Gniazdo przełotowe Seria M HSBKDDM08 HSBKDDM08 Schrack Info - Gniazdo przełotowe 2-otworowe, Radio / CATV - Klasa A - 4 - 1000 MHz - Brak przejścia DC - Kanal zwrotny - Korpus: formowany wtryskowo cynk - Zawiera: płytkę centralną, ramkę 80 x 80mm, puszkę natynkową - Kolor: biały RAL 9010 - Kompatybilne z systemem Visio 50: EV104009 (biały) / EV114009 (antracyt) - Tłumienie DM08 / DM10 / DM14: - 4 - 68 MHz kanał zwrotny 7.0dB / 10.0dB / 14.0dB - 87.5 - 108 MHz VHF: 7.0dB / 10.0dB / 14.0dB - 125 - 470 MHz VHF: 7.5dB / 10.0dB / 14.0dB - 470 - 862 MHz UHF: 7.5dB / 10.0dB / 14.5dB - Tłumienie: DM08 / DM10 / DM14: - 4 - 68 MHz kanał zwrotny 3.0dB / 2.0dB / 1.0dB - 87.5 - 108 MHz VHF: 3.0dB / 2.0dB / 1.0dB - 125 - 470 MHz VHF: 3.3dB / 2.0dB / 1.2dB - 470 - 862 MHz UHF: 3.5dB / 2.0dB / 1.2dB - Izolacja: - TV / TV > 40dB - TV / RF > 40dB - Parametry ekranowania: - 300 MHz > 90dB - 300 - 470 MHz > 80dB - 470 - 1000 MHz > 75dB \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Antenowe gniazdko przełotowe 2-portowe, 8 dB, Klasa A, ramka + Box naścienny, RAL9010 \| \| \| HSBKDDM08 \| \| SAT Antenowe gniazdko przełotowe 2-portowe, 10 dB, Klasa A, ramka + Box naścienny, RAL9010 \| \| \| HSBKDDM10 \| \| SAT Antenowe gniazdko przełotowe 2-portowe, 14 dB, Klasa A, ramka + Box naścienny, RAL9010 \| \| \| HSBKDDM14 \| Ramki i płytki centralne do gniazd serii A Schrack Info - Wymiary: 75 x 75 mm - Kolor: czysta biel (RAL9010) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT osłona 4-port HSATD4A, do ramki 75x75mm, RAL9010, SZU 2-14 \| \| \| HSZUD4R77A \| \| SAT osłona 3-port HSATD3A/HSATDDA, do ramki 75x75mm, RAL9010, SZU 2-10 \| \| \| HSZUD3R77A \| \| SAT osłona 2-port HSBKD2A/HSBKDDA, do ramki 75x75mm, RAL9010, TZU 2-10 \| \| \| HSZUD2R77A \| \| SAT ramka natynkowa do HSZUDxR77A, 75x75mm, WYS=32mm, RAL9010, TZU 1-10 \| \| \| HSZUDA77A \| Ramki i płytki centralne Visio 50 do gniazd serii M Schrack Info - Odpowiednie do gniazd z serii M - Kolory: czysta biel (RAL 9010) i antracyt \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Płytka centralna TV, 4 otwory, biała \| \| \| EV104011 \| \| Płytka centralna TV, 3 otwory, biała \| \| \| EV104010 \| \| Płytka centralna TV, 2 otwory, biała \| \| \| EV104009 \| \| Ramka pojedyncza, biała \| \| \| EV105001 \| \| Ramka podwójna, biała \| \| \| EV105002 \| \| Ramka potrójna, biała \| \| \| EV105003 \| \| Pokrywa gniazda TV, 4 otwory, antracyl \| \| \| EV114011 \| \| Pokrywa gniazda TV, 3 otwory, antracyl \| \| \| EV114010 \| \| Pokrywa gniazda TV, 2 otwory, antracyl \| \| \| EV114009 \| \| Ramka pojedyncza, antracyl \| \| \| EV115001 \| \| Ramka podwójna, antracyl \| \| \| EV115002 \| \| Ramka potrójna, antracyl \| \| \| EV115003 \| Ramki i płytki centralne do gniazd serii M - Płytki centralne - Płytki centralne do gniazda antenowego 4-otworowa, czysta biel F/S/R: EL206054 - Płytki centralne do gniazda antenowego 3-otworowa, czysta biel F/S/R: EL206034 - Płytki centralne do gniazda antenowego 3-otworowa, czysta biel F/S/R: EL206024 - Ramki pojedyncza - Ramka pojedyncza, biała: EL204104 - Ramki podwójna - Ramka podwójna, biała: EL204204 - Ramki potrójna - Ramka potrójna, biała: EL204304 Schrack Info - Odpowiednie do gniazd z serii M - Kolory: czysta biel (RAL 9010) --- Rezystor terminujący 75 Ohm - Schrack Info - Połączenia szerokopasmowe i gniazda SAT \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT / Antena rezistor 75 Ohm do gniazda przełotowego HSATDD / HSBKDD \| \| \| HSZUDDR75 \| --- Strona 420 Adapter na szynę TH35 Schrack Info Adapter do montażu modułów formatu Schrack A (SFA) i Schrack B (SFB) na szynę TH35 umożliwia integrację instalacji teletechnicznej w obudowach do zastosowań multimedialnych. Specjalna konstrukcja adaptera zapewnia zachowanie zgodnych z normami promieni gięcia kabli zarówno trasowych jak i krosowych. Adapter wyposażony jest w tabliczkę opisową i zajmuje szerokość 1 modułu TE. Moduł keystone HSEMRKFFWS F-F (żeńsko-żeński) jest modulem formatu Schrack A (SFA) i nadaje się do użycia w adapterze HSERH010GS na szynie TH35 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter do montażu modułów SFA i SFB na szynę TH35 \| \| \| HSERH010GS \| \| Moduł keystone TV/Audio typu F-F (SFA) \| \| \| HSEMRKFFWS \| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Kable przyłączeniowe Schrack Info Koncentryczne kable krosowe dostępne są w różnych konfiguracjach złączy: - męskie/żeńskie, - proste/kątowe, - gwintowane/wsuwane oraz różnych długościach. Aby ułatwić krosowanie w niedużych obudowach oferujemy również wyjątkowo krótkie kable 2xF 0,5m. Nasze portfolio produktów obejmuje również złącza proste i kątowe IEC kable krosowe. Coax kabel koncentryczny 2x F-Quick, prosty, Seria S Schrack Info - Parametry ekranowania zgodne z EN 60966-2-7, Klasa A - Kolor: Biały \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 0.5m \| \| \| HS4HC00K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 1.0m \| \| \| HS4HC01K0 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 1.5m \| \| \| HS4HC01K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 2.5m \| \| \| HS4HC02K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 3.5m \| \| \| HS4HC03K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 5.0m \| \| \| HS4HC05K0 \| Coax kabel koncentryczny 2x F-Quick, prosty, Seria A Schrack Info - Parametry ekranowania zgodne z EN 60966-2-7, Klasa A - Kolor: Biały \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny, 2x żeliśki, klas A, biały, 1,5 m, SAK 151-02 \| \| \| HSATPQG1K5 \| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny, 2x żeliśki, klas A, biały, 2,5 m, SAK 151-02 \| \| \| HSATPQG2K5 \| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny, 2x żeliśki, klas A, biały, 5 m, SAK 151-02 \| \| \| HSATPQG5KO \| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny, 2x żeliśki, klas A, biały, 10 m, SAK 151-02 \| \| \| HSATPQGXKO \| ## SAT Systemy ### Coax kabel koncentryczny 2x F-zakręcane, prosty, Seria A Schrack Info - Parametry ekranowania zgodne z EN 60966-2-6, Klasa B - Kolor: Biały \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny, 2x żeńśki, klas A, biały, 1,5m, SAK 150-02 \| \| \| HSATPSG1K5 \| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny, 2x żeńśki, klas A, biały, 2,5 m, SAK 150-02 \| \| \| HSATPSG2K5 \| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny, 2x żeńśki, klas A, biały, 10 m, SAK 150-02 \| \| \| HSATPSGXKO \| ### Coax kabel koncentryczny 2x IEC, prosty, Seria A Schrack Info - Parametry ekranowania zgodne z EN 60966-2-5, Klasa A - Kolor: Biały \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny IEC-M/IEC-F, wtyk prosty, Klasa A, 1,5m, BAK 150-90 \| \| \| HSBKPIG1K5 \| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny IEC-M/IEC-F, wtyk prosty, Klasa A, 2,5m, BAK 250-90 \| \| \| HSBKPIG2K5 \| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny IEC-M/IEC-F, wtyk prosty, Klasa A, 5,0m, BAK 500-90 \| \| \| HSBKPIG5KO \| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny IEC-M/IEC-F, wtyk prosty, Klasa A, 10m, BAK 999-90 \| \| \| HSBKPIGXKO \| Coax kabel koncentryczny 2x IEC, kątowy, Seria A Schrack Info - Parametry ekranowania zgodne z EN 60966-2-5, Klasa A - Kolor: Biały \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny IEC-M/IEC-F, wtyk kątowy, Klasa A, 1.5m, BAK 153-00 \| \| \| HSBKPIW1K5 \| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny IEC-M/IEC-F, wtyk kątowy, Klasa A, 2.5m, BAK 253-00 \| \| \| HSBKPIW2K5 \| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny IEC-M/IEC-F, wtyk kątowy, Klasa A, 5.0m, BAK 503-00 \| \| \| HSBKPIW5KO \| \| SAT Kabel krosowy koncentryczny IEC-M/IEC-F, wtyk kątowy, Klasa A, 10.0m, BAK 993-00 \| \| \| HSBKPIWXKO \| Coax taśma łączeniowa podokienna Schrack Info - Transparentna, membrana z obwodem drukowanym - Umożliwia w łatwy sposób doprowadzenie kabla od anteny satelitarnej przez okno lub drzwi bez konieczności wiercenia otworów - Długość: 25 cm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Taśma do instalacji pod oknem, cienka i elastyczna, oparta o elastyczną płytę drukowaną, 2x wtyk F-żeński, długość 25 cm, SAK 25-01 \| \| \| HSATPFD \| Schrack Info Oferujemy złącza koncentryczne, wtyczki i złączki, wszystkie niezbędne narzędzia, a także rozgałęźniki i adaptery. Zalecamy stosowanie złącz kompresyjnych. Coax złącza kompresyjne typu F Schrack Info HSZUSFC51 - NITIN powlekane (antyalergiczne) - Montaż za pomocą narzędzia kompresyjnego HSZUWFC48 - Ekranowanie: EN 50083-2 / A1, klasa A> 100dB - Nadaje się do kabli koncentrycznych z średnicy dielektryka 4.6 - 5,1 mm - Nadaje się do kabli koncentrycznych o średnicy zewnętrznej 6.6 - 6.8mm - Szerokość klucza: 11mm XC16004983 - Do kabli 1.0mm, DIGI-SAT 3000 (XC16089xx), DIGI-SAT 3030 (XC160990x) i DIGI-SAT 3040 (XC160980x)) XC16005183 - Do kabli 1.1mm, DIGI-SAT 3010 (XC160940x) XC160051PE - Do kabli PE, DIGI-SAT 3011 (XC160150x) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT złącze F kompresyjne, dielektryk 4.6-5,1mm, CFS 97-51 \| \| \| HSZUSFC51 \| \| SAT wtyk F kompresyjny do kabli z żyłą 1.0mm, DIGI-SAT 3000 (XC16089xx), DIGI-SAT 3030 (XC160990x) and DIGI-SAT 3040 (XC160980x) \| \| \| XC16004983 \| \| SAT wtyk F kompresyjny do kabli z żyłą 1.1mm, DIGI-SAT 3010 (XC160940x) \| \| \| XC16005183 \| \| SAT wtyk F kompresyjny do kabli PE, DIGI-SAT 3011 (XC160150x) \| \| \| XC160051PE \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) SAT Systemy Coax narzędzia do złącz kompresyjnych F - HSZUWFC48 - HSZUWF01 - HSZUWF02 - HSZUWF03 Schrack Info - HSZUWFC48 - Do złącz kompresyjnych HSZUSFC51 - XC1600720 - Do złącz kompresyjnych XC16004983, XC16005183 oraz XC160051PE \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Narzędzie do zarabiania złącz kompresyjnych F, BWZ 7-00 \| \| \| HSZUWFC48 \| \| SAT Klucz do złącza F 11 mm, BWZ 3-00 \| \| \| HSZUWF01 \| \| SAT Klucz płaski do wykówek coax F, 11 mm BWZ 11-00 \| \| \| HSZUWF02 \| \| SAT Coax narzędzie montażowe do F-wyłk 11 mm BWZ 4-01 \| \| \| HSZUWF03 \| \| SAT Zaciskarka wtyków F kompresyjnych XC16004983, XC16005183 oraz XC160051PE \| \| \| XC1600720 \| \| SAT Coax stripper do kabla 6.6 - 6.8mm, BWZ 5-02 \| \| \| HSZUWAI01 \| \| Ściągacz izolacji do kabli DIGI-SAT 6.6 - 6.8mm i średnicy zew. 11 mm \| \| \| XC1600710 \| Coax złącza koncentryczne typu F - HSZUSFS48 - HS4HFSQ - XC1600701 - XC1600700 Schrack Info - Nadają się do kabli koncentrycznych o średnicy dielektryka pomiędzy 4,6 - 4,9 mm - Nadają się do kabli koncentrycznych o średnicy dielektryka pomiędzy 6,6 - 6,8 mm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT złącze F śrubowe/przykręcane 6.6-6.8mm, CFS 0-00 \| \| \| HSZUSFS48 \| \| Wtyk typu F-Quick, śrubowy do kabli 6.6 - 6.8mm, 10 szt. \| \| \| HS4HFSQ \| \| Wtyk typu F, Push-On, na kabel 6,6-6,8mm \| \| \| XC1600701\| \| Wtyk typu F nakręcany, na kabel 6.6 - 6.8mm \| \| \| XC1600700\| Coax tuleje ochronne przed wilgocią do złączy koncentrycznych Schrack Info - Neopren - Odporne na UV \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT tuleja ochronna złącza F, wodoodporna, UV odporna, SZU 11-01 \| \| \| HSZUSFWST \| Coax adaptery typu F Schrack Info Adapter HSEMRKFFWS F żeńsko-żeński jest modułem Schrack formatu SFA i nadaje się do stosowania w adapterze na szynę TH35 o symbolu HSERH010GS \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł keystone TV/Audio typu F-F [SFA] \| \| \| HSEMRKFFWS \| \| Adapter typu F-F do kabli DIGI-SAT \| \| \| XC1600702 \| \| SAT adapter koncentryczny F-m/F-z, kątowy CFA 6-02 \| \| \| HSZUAFWMF \| \| SAT adapter koncentryczny F-m/F-m Quick, prosty CFA 4-01 \| \| \| HSZUAFGMM \| Coax adaptery koncentryczne Schrack Info - Adapter F na złącze IEC - Możliwość zamiany połączenia z męskiego na żeński - 1 opakowanie = 10 sztuk \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter TV F-damski>F-męski, 10 szt. \| \| \| HS4HFBFSQ \| \| Adapter TV F-damski>IEC-damski, 10 szt. \| \| \| HS4HFBIB \| \| Adapter TV F-damski>IEC-męski, 10 szt. \| \| \| HS4HFBIS \| SAT Systemy Coax rozgałęźnik dla dwóch urządzeń; 0,1 - 2.200MHz Schrack Info - Plug-in do podłączenia skrzynki przyłączeniowej SAT - Stosowane w przypadku podłączenia dwóch telewizorów - Stosowane w przypadku podłączenia dwóch odbiorników radiowych - 0.1 - 2200 MHz - Korpus z odlewu cynkowego \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Rozgałęźnik na 2 urządzenia,, 1xF-męski Quick - 2xF-żeński 0.1 - 2200 MHz, TZU 40-02 \| \| \| HSZUVG2F \| \| SAT Rozgałęźnik f. na 2 urządzenia 1xIEC-żeński - 2xIEC-męski dla TV, 0.1 - 2200 MHz, TVE 1-03 \| \| \| HSZUVG2T \| \| SAT Rozgałęźnik f. na 2 urządzenia 1xIEC-męski - 2xIEC-żeński dla radia, 0.1 - 2200 MHz, TVE 2-03 \| \| \| HSZUVG2R \| Coax rozgałęźniki dla 2 urządzeń multimedialnych 5 - 1.006MHz Schrack Info - Do zastosowań multimedialnych - Wejścia i wyjścia z niwelacją szumów - 0.1 - 1006 MHz - Korpus z odlewu cynkowego \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| BK Rozgałęźnik, 1xF-żeński - 2xF-żeński, zastosowanie multimedialne, 5 - 1006MHz, BVE 20-01 \| \| \| HSZUVM2F \| \| BK Rozgałęźnik, 1xF-żeński - 4xF-żeński, zastosowanie multimedialne, 5 - 1006MHz, BVE 40-01 \| \| \| HSZUVM4F \| \| BK Rozgałęźnik, 1xF-żeński - 8xF-żeński, zastosowanie multimedialne, 5 - 1006MHz, BVE 80-01 \| \| \| HSZUVM8F \| Wzmacniacze liniowe - Schrack Info - Zakres częstotliwości terr./SAT: - HSZUI201: 950 - 2.200MHz - HSZUI204: 47 – 2.200MHz - Zysk terr./SAT: - HSZUI201: 20dB - HSZUI204: 10dB - Złącza: F - DC bypass - DiSEqC-/Unicable-kompatybilne - 22 kHz obsługa - Wzmacniacz zasilany jest za pośrednictwem kabla koncentrycznego, na przykład przez odbiornik lub multiswitch - Wymiary: - HSZUI201: 85 x 26 x 20mm - HSZUI204: 54 x 15 x 15mm \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Wzmacniacz liniowy 20dB, 950 - 2.200MHz, DC bypass, zasilany z odbiornika lub multiswitcha, SVS 2-01 \| \| \| HSZUI201\| \| SAT Wzmacniacz liniowy szerokopasmowy 10dB, 47 - 2.200MHz, DC bypass, zasilany z odbiornika lub multiswitcha, SVS 2-04 \| \| \| HSZUI204\| Wzmacniacz DVB-T - Schrack Info - Wzmacniacz do przyłączenia anten naziemnych (sumator) - Regulowane tłumienie sygnału \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| DVB-T wzmacniacz sum. 2do1, FM VHF/UHF regulowany, TVS 6-00 \| \| \| HSZUVT021A\| \| DVB-T wzmacniacz 5do1, 10 selektywnie regulowanych kanałów, TVS 31-00 \| \| \| HSZUVT051A\| System gniazd przełotowych Schrack Info System przełotowy jest uważany za rozwiązanie bardziej elastyczne od systemu gniazda końcowych. Pozwala np. wpiąć dodatkowy odbiornik w istniejące już okablowanie. W systemie gniazda końcowych wymagałoby to instalacji nowego kabla (w wykończonym już lokalu). Multiswitchy systemu Unicable mogą obsługiwać do 6 odbiorników na 1 szynie. Aby zapobiec konfliktom transmisji w całym mieszkaniu lub kondygacjii (w przypadku systemów wielodostępnych) można stosować gniazda programowalne. Można je programować za pomocą programu AnDoKon za pomocą komputera PC. Multiswitch systemu Unicable dla 1 satelity (1 x LNB Quattro) + naziemna, kaskadowy, Seria A Schrack Info - 5 wejść / 5 przejść - 1 wspólne wyjście do obsługi maks. 6 odbiorników zgodnie z normą EN 50494 - AGC (Automatic Gain Control) stały poziom wyjściowy 90dBµV dla sygnału wejściowego na poziomie 60 - 90dBµV - Nadaje się do Quad LNB - Kanał zwrotny - Kaskadowanie z maksymalnie trzema HSATSUK56A - AEC i wielofunkcyjny LED - Zawiera 5 terminatorów do niewykorzystywanych portów - Kompaktowy kształt z zasilaczem montowanym od frontu (lub w odległości do 10m) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 5 - 6 dla Quattro i Quad, po pojedynczym kablu zgodnie z EN 50494, kaskadowy, z przodu zamontowany zasilacz, montaż do 10m od multiswitcha, SES 556-19 \| HSATSU506A \| Kaskada pasywna do 1 satelity i naziemnej systemu Unicable, Seria A Schrack Info - Dla systemów kaskadowych 5 na x SAT - Zastosowanie specjalne do multiswitchy HSATSU506A systemu Unicable - Kanał zwrotny - Wielofunkcyjny wskaźnik LED - Zalecane akcesoria do pasywnych modułów kaskadowych dla systemu multiswitchowego do odbioru sygnału z 1 satelity, seria A: - HSZUEUOSA SAT lista uziemiająca z ochroną przepięciową, 5x F podwójne złącza, 5x ochrona przepięciowa, bezpośrednio przyłączana do multiswitcha HSATSU506A, QEW 5-10 - Do podłączenia multiswitcha z modulem kaskadowym lub dwóch modułów kaskadowych: 5x HSZUAFGMM SAT adapter koncentryczny F typu Quick, prosty, CFA 4-01 - Na zakończenie nieużywanych wyjść i przelotów: HSZUSMR75 SAT terminator 75 Ohm, złącze F, separacja DC, CFA 11-00 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 5-6, kaskadowy, po pojedynczym kablu zgodnie z EN 50494, pasywny do HSATSU506A, SES 556-09 \| HSATSUK56A \| SAT Systemy - Multiswitch systemu Unicable dla 2 satelitów (2 x LNB Quattro) + naziemna, kaskadowy, Seria A Schrack Info - 9 wejść / 9 przejść - 1 wspólne wyjście do obsługi maks. 6 odbiorników zgodnie z normą EN 50494 - AGC (Automatic Gain Control) stały poziom wyjściowy 90dBµV dla sygnału wejściowego na poziomie 60 - 90dBµV - Kaskadowanie z maksymalnie trzema HSATSUK96A - Nadaje się do Quad LNB - Kanal zwrotny - AEC i wielofunkcyjny LED - Zawiera 9 terminatorów do niewykorzystywanych portów - Kompaktowy kształt z zasilaczem montowanym od frontu (lub w odległości do 10m) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 9 - 6 dla Quattro i Quad, po pojedynczym kablu zgodnie z EN 50494, kaskadowy, z przodu zamontowany zasilacz, montaż do 10m od multiswitcha , SES 996-19 \| HSATSU906A \| - Kaskada pasywna do 2 satelitów i naziemnej systemu Unicable, Seria A Schrack Info - Dla systemów kaskadowych 9 na x SAT - Zastosowanie specjalne do multiswitchy HSATSU906A systemu Unicable - Kanal zwrotny - Wielofunkcyjny wskaźnik LED - Zalecane akcesoria do pasywnych modułów kaskadowych dla systemu multiswitchowego do odbioru sygnału z 2 satelitów, seria A: - HSZUEU09A SAT listwa uziemiająca z ochroną przepięciową, 9x F podwójne złącza, 9x ochrona przepięciowa, bezpośrednio przyłączana do multiswitcha HSATSU906A, QEW 5-10 - Do podłączenia multiswitcha z modulem kaskadowym lub dwóch modułów kaskadowych: 9x HSZUAFGMM SAT adapter koncentryczny F typu Quick, prosty, CFA 4-01 - Na zakończenie nieużywanych wyjść i przełotów: HSZUSMR75 SAT terminator 75 Ohm, złącze F, separacja DC, CFA 11-00 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Multiswitch 9-6, kaskadowy, po pojedynczym kablu zgodnie z EN 50494, pasywny do HSATSU906A, SES 996-09 \| HSATSUK96A \| Unicable gniazdo końcowe programowalne, Seria A Schrack Info Gniazdo końcowe (7dB) - Kanał zwrotny 5 - 65 MHz - Łatwość montażu przewodów za pomocą zacisków zatrzaskowych - Dłuższe złącza F - Powlekana powierzchnia - 18 VDC i 22 kHz sygnał ciągły jest blokowany przez ustawienia fabryczne. - Pasmo użytkownika 1-16 ustawione fabrycznie i gotowe do natychmiastowego użycia - Możliwość przypisania jednego lub więcej kanałów użytkownikowi - Jedynie odbiorniki podłączone do gniazda mają dostęp do zaprogramowanych kanałów - Odbiorniki z nieprawidłowymi ustawieniami w pasmie użytkownika lub odbiorniki niezgodne z normą EN 50494 / JeŚs Unicable mogą wprowadzać zakłócenia w odbiorze. - Proste programowanie gniazd poprzez PC/Laptop z zainstalowanym darmowym oprogramowaniem ‘AnDoKon’ \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Gniazdo końcowe, programowalne, 3-portowe, radio / CATV / SAT, 5 - 2.200MHz, klasy A, 7dB straty, bez ramki, SSD 7/06 \| \| \| HSATDU3A07 \| Unicable gniazdo przełotowe programowalne, Seria A Schrack Info Gniazdo typu przełotowego - Kanał zwrotny 5 - 65 MHz - Łatwość montażu przewodów za pomocą zacisków zatrzaskowych - Dłuższe złącza F - Powlekana powierzchnia - 18 VDC i 22 kHz sygnał ciągły jest blokowany przez ustawienia fabryczne. - Pasmo użytkownika 1-16 ustawione fabrycznie i gotowe do natychmiastowego użycia. - Możliwość przypisania jednego lub więcej kanałów użytkownikowi. - Jedynie odbiorniki podłączone do gniazda mają dostęp do zaprogramowanych kanałów - Odbiorniki z nieprawidłowymi ustawieniami w pasmie użytkownika lub odbiorniki niezgodne z normą EN 50494 / JeŚs Unicable mogą wprowadzać zakłócenia w odbiorze. - Proste programowanie gniazd poprzez PC/Laptop z zainstalowanym darmowym oprogramowaniem ‘AnDoKon’. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Gniazdo przełotowe, programowalny, 3-portowy, radio / CATV / SAT, 5 - 2.200MHz, klasy A, 10dB straty bez ramki, SSD 6-10 \| \| \| HSATDUDA10 \| \| SAT Gniazdo przełotowe, programowalne, 3-portowe, radio / CATV / SAT, 5 - 2.200MHz, klasy A, 14dB straty,bez ramki, SSD 6-14 \| \| \| HSATDUDA14 \| \| SAT Gniazdo przełotowe, programowalne, 3-portowy, radio / CATV / SAT, 5 - 2.200MHz, klasy A, 18dB straty,bez ramki, SSD 6-18 \| \| \| HSATDUDA18 \| SAT Systemy Unicable system gniazd programowalnych Schrack Info - Programowanie pasma dla poszczególnych gniazd użytkowników poprzez notebooka - Zawiera przewody F i USB SAT Gniazdo antenowe, programowalne, z wejściem USB, wymaga oprogramowania AnDoKon - dostępne na www.axing.com \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT Gniazdo antenowe, programowalne, z wejściem USB, wymaga oprogramowania AnDoKon - dostępne na www.axing.com \| \| \| \| HSATDUPRO Testery i mierniki SAT Schrack Info Profesjonalna instalacja antenowa potrzebuje odpowiednich analizatorów i narzędzi testowych. Tylko wtedy, gdy używasz właściwych narzędzi można uzyskać wysokiej jakości rezultaty. Dlatego też oferujemy rozwiązania dla wszystkich rodzajów potrzeb, od prostych mierników poziomu sygnału do złożonych analizatorów sieci satelitarnych. SAT Tester sygnału Schrack Info Tester sygnału z wyświetlaczem LCD i częstotliwością 22 kHz posiada funkcję kontroli poziomu tłumienia oraz wyposażony jest w sygnał akustyczny. - Przeznaczony do połączenia między odbiornikiem DVB-S i konwerterem LNB, aby łatwiej znaleźć pozycję satelity - Niskie i wysokie pasmo oraz polaryzacja pokazywane na wyświetlaczu LCD \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT tester sygnału, szukanie satelit/ustaw. czasy anteny \| \| \| HSZUTE01\| SAT urządzenie pomiarowe Schrack Info Dla łatwego zlokalizowania satelitów - Wyświetla BER (Bit Error Rate), poziom i siłę sygnału - 19 najczęściej używanych, zainstalowanych pozycji satelitarnych - Aktualizacja oprogramowania przez PC - Opcjonalnie: Zasilanie baterijne (12 x 1,5V AA) - Zdalne zasilanie od odbiornika / multiswitcha lub poprzez zewnętrzny adapter. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT-Finder Profi, 19 pozycji satelit, SZU 21-00 \| \| \| HSZUFIO1\| \| SAT-Finder Profi, zestaw rozszerzający z oprogramowaniem, SZU 22-00 \| \| \| HSZUFIO2\| \| SAT-Finder Profi, torba transportowa, SZU 23-00 \| \| \| HSZUFIO3\| \| SAT-Finder Profi, zasilacz, SZU 24-00 \| \| \| HSZUFIO4\| SAT urządzenie pomiarowe Schrack Info SAT przenośne urządzenie pomiarowe z wyświetlaczem o kompaktowych gabarytach zapewniające wygodę użytkowania i pełną funkcjonalność. Model VAROS 109 może być używany podczas instalacji w celu wykrycia błędów w tradycyjnych instalacjach multiswitchowych oraz w instalacjach Unicable / Jess. Standardowy model tego narzędzia jest wyposażony w dekoder MPEG 4 do wyświetlania obrazów SD i HD. Dodatkowy interfejs DVI może być wykorzystany do podłączenia zewnętrznego monitora, gdzie mogą być wyświetlane sygnały cyfrowe. Funkcja skanowania wykorzystuje obszerną listę zapisanych pozycji satelitarnych. Dokładna identyfikacja, w szczególności pozycji orbitalnej minimalizuje czasochłonny proces przeszukiwania. Licznik packet error pomaga zidentyfikować trudne do wykrycia błędy. - Wysokiej rozdzielczości, wysokiej jasności 5,7" wyświetlacz TFT - Zakres częstotliwości pomiędzy 910 - 2150 MHz - DVB-S i DVB-S2 - Poziom, BER, MER, packet error dla wszystkich transponderów satelitarnych - Dekoder MPEG-4 SD i wyświetlania obrazu HD z gniazda CI - Analiza NIT - Analizator widma dla wąskiego i szerokiego pasma - Funkcja SCAN do precyzyjnej identyfikacji satelitarnej - DiSEqC, Unicable Jess - Funkcja programowania gniazd antenowych adresowalnych \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| SAT urządzenie pomiarowe z wyświetlaczem 5,7" Kolor-TFT, 910-2.150 MHz, poziom RF, BER, MER, utylaty pakietów dla wszystkich transponderów satelitarnych, torba ochronna, kabel pomiarowy, zewnętrzny zasilacz, VAROS 109 \| HSZUV109 \| Opłata za wypożyczenie testera SAT Schrack Info Jedną z naszych wielu usług jest możliwość wypożyczenia sprzętu do pomiaru okablowania koncentrycznego - analizatorów i narzędzi testowych. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-----------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Opłata za wynajem miernika/dzień \| HSAT-LEIH \| \| \| Szafy naścienne SAT Schrack Info Aby zapewnić ochronę elementów dystrybucji systemu SAT przed zapyleniem oraz nieautoryzowanym dostępem należy stosować specjalne obudowy. Perforowana płyta montażowa umożliwia łatwy montaż podzespołów bez konieczności wiercenia otworów. Możliwość wprowadzenia kabli od góry lub od dołu obudowy ułatwia proces instalacji. Drzwi wyposażone są w trzy-punktowy zamek. Obudowy SAT Schrack Info - Przystosowane do instalacji multiswitch'owych, kaskad, wzmacniaczy, itp. - Perforowana płyta montażowa - 3-punktowy zamek z kluczem - Górne lub dolne wejście kablowe - RAL7035 - Opcjonalna zaślepka szczotkowa może być użyta do ochrony wejścia kablowego przed kurzem i pyłem. Potrzebne są dwie zaślepkie (góra/dół). \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Szafa SAT stalowa, płyta montażowa z blachy perforowanej (z tyłu), zamek 3-punktowy, 300x400x200mm, kolor RAL 7035 \| \| \| HSATG432M \| \| Szafa SAT stalowa, płyta montażowa z blachy perforowanej (z tyłu), zamek 3-punktowy, 400x400x200mm, kolor RAL 7035 \| \| \| HSATG442M \| \| Szafa SAT stalowa, płyta montażowa z blachy perforowanej (z tyłu), zamek 3-punktowy, 600x600x200mm, kolor RAL 7035 \| \| \| HSATG662M \| \| Szafa SAT stalowa, płyta montażowa z blachy perforowanej (z tyłu), zamek 3-punktowy, 600x800x200mm, kolor RAL 7035 \| \| \| HSATG862M \| \| Szafa SAT stalowa, płyta montażowa z blachy perforowanej (z tyłu), zamek 3-punktowy, 800x800x200mm, kolor RAL 7035 \| \| \| HSATG882M \| \| Przepust szczotkowy do szafy DW, 300x70mm \| \| \| HDZA0003 \| - produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie - produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf - produkt dostępny w SCHRACK STORE - produkt nie zamówiony (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Akcesoria sieciowe, komputerowe i telekomunikacyjne Spis treści Przełączniki Ethernet / Moduły SFP / Mediakonwertery ........... Strona 446 Kamery IP, kamery internetowe .................................................. Strona 449 Klawiatury i myszy komputerowe ............................................. Strona 450 Akcesoria do PC i Notebook'ów ............................................... Strona 452 Kable i adaptery HDMI ............................................................... Strona 456 Kable i adaptery USB ................................................................. Strona 457 Listwy zasilające, kable zasilające ............................................ Strona 459 Kable i adaptery A/V ................................................................. Strona 462 Akcesoria kablowe .................................................................. Strona 466 Akcesoria telefoniczne .............................................................. Strona 473 KABEL HDMI PRZEŁĄCZNIK GIGABIT Akcesoria sieciowe, komputerowe i telekomunikacyjne Oferta produktów i rozwiązań firmy SCHRACK TECHNIK skierowanych do rynku teleinformatycznego obejmuje również akcesoria komputerowe, sieciowe i audio-wideo. Mogą Państwo znaleźć przełączniki Gigabit Ethernet, routery bezprzewodowe, kable HDMI i wiele innych urządzeń potrzebnych w codziennej eksploatacji sprzętu komputerowego. Przełączniki Ethernet / Moduły SFP / Mediakonwertery Przełączniki Ethernet 10/100 MbE typu desktop Schrack Info Przełączniki typu desktop Fast Ethernet służą do dzielenia dostępu do sieci Internet/Ethernet i zostały stworzone specjalnie dla sektora SOHO oraz wymagających użytkowników domowych. Urządzenia obsługują funkcję Auto MDI/MDIX umożliwiając automatyczne rozpoznanie szybkości i trybu połączenia. Dodatkowo urządzenia wyposażono w funkcję automatycznego zapamiętywania i ponawiania adresów MAC oraz diody sygnalizujące dla rozpoznania trybu pracy przełącznika. Urządzenia wyposażono w zewnętrzny zasilacz. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Switch 8xRJ45 10/100MbE, niezarządzalny, typu Desktop, plastikowa obudowa \| \| \| Q75108 \| \| Switch 8xRJ45 10/100, cichy - bez wentylatorów, zewnętrzny zasilacz, Deskop \| \| \| QLFSW0808T \| 19'' przełączniki Ethernet 10/100 MbE Schrack Info Przełączniki 19'' Fast Ethernet to wysokowydajne, nie zarządzane rozwiązania wyposażone w 16 lub 24 porty 10/100 MbE służące do łączenia w sieci elementów takich jak komputery, drukarki sieciowe, routery, serwery itp. Wypożyczone w wewnętrzny zasilacz oraz przystosowane do montażu w szafach rackowych 19''. W środowisku wrażliwym na hałas (np. małe pomieszczenia biurowe) doskonale nadają się przełączniki bez wbudowanych wentylatorów np. serii QLFSW1650/QLFSW2450 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| 19'' switch, 16xRJ45 10/100, cichy - bez wentylatorów, zasilacz, metalowa obudowa \| \| \| QLFSW1650 \| \| 19'' switch, 24xRJ45 10/100, cichy - bez wentylatorów, zasilacz, metalowa obudowa \| \| \| QLFSW2450 \| \| 19'' switch, 24xRJ45 10/100 PoE Power over Ethernet IEEE 802.3af, zasilacz wew., metalowa obudowa \| \| \| QTNSW2400 \| Przełączniki GigabitEthernet 1000 MbE typu desktop Schrack Info Przełączniki typu desktop Gigabit Ethernet służą do dzielenia dostępu do sieci Internet/Ethernet i zostały stworzone specjalnie dla sektora SOHO oraz wymagających użytkowników domowych. Urządzenia obsługują funkcję Auto MDI/MDIX umożliwiając automatyczne rozpoznanie szybkości i trybu połączenia. Dodatkowo urządzenia wyposażono w funkcję automatycznego zapamiętywania i ponawiania adresów MAC oraz diody sygnalizujące dla rozpoznania trybu pracy przełącznika. Urządzenia wyposażono w zewnętrzny zasilacz. Model Q7TEG1008 wyposażony jest w solidną metalową obudowę. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Switch, 5xRJ45 10/100/1000, cichy - bez wentylatorów, zewn. zasilacz, Deskop \| \| \| QLGSW0507 \| \| Switch, 8xRJ45 10/100/1000, cichy - bez wentylatorów, zewn. zasilacz, Deskop \| \| \| QLGSW0807 \| Przełączniki Ethernet / Moduły SFP / Mediakonwertery 19'' Przełączniki GigabitEthernet 1000 MbE Schrack Info Przełączniki 19'' Gigabit Ethernet w ofercie Schrack Technik to wysokowydajne rozwiązania wyposażone w 16 lub 24 porty 10/100/1000 MbE Gigabit Ethernet. Model QTSGWS2404 wyposażony jest dodatkowo w cztery współdzialone porty SFP, w których można umieścić moduły światłowodowe typu Fast Ethernet lub Gigabit Ethernet. Dostępne moduły światłowodowe umożliwiają pracę na odległość 2 km z prędkością 100 Mbit/s lub 550 m z prędkością 1 Gbit/s. Model ten umożliwia również funkcję stackowania (łączenia przełączników w stosy) oraz zdalne zarządzania za pomocą protokołu SNMP. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| 19'' switch, 16xRJ45 10/100/1000, cichy - bez wentylatorów, zasilacz wew., metalowa obudowa \| \| QLGSW1657 \| \| \| 19'' switch, 24xRJ45 10/100/1000, cichy - bez wentylatorów, zasilacz wew., metalowa obudowa \| \| QLGSW2457 \| \| \| 19'' switch 24xRJ45 10/100/1000MbE + 4xSFP, zarządzalny SNMP, stakowany \| \| QTSGWS2404 \| \| Mediakonwertery typu Desktop Schrack Info Mediakonwertery firmy Schrack Technik pozwalają zrealizować zmianę medium przewodzącego strumienia danych ze standardowej skrzynki międżanej na światłowód i odwrotnie. Konwertery potrafią automatycznie zaadoptować się do odpowiedniego poziomu przepustowości, w zależności od podłączonego do portu RJ45 urządzenia (zalecamy podłączanie kablem nie dłuższym niż 3m). Porty optyczne umożliwiają podłączenie światłowodów jednomodowych lub wielomodowych ze złączem SC lub ST. Stosując światłowód wielomodowy można osiągnąć dystans do 2 km z prędkością 100 Mbit/s lub 550 m z prędkością 1 Gbit/s, a przy światłowodzie jednomodowym do 15 km z prędkością 100 Mbit/s. UWAGA: porty światłowodowe konwerterów pracujących na danym odcinku kablowym muszą być zgodne co do protokołu nadawczo-odbiorczego (10 lub 100 MbE, FL, FX, SX lub połączenie typu LX). Zalecamy zatem sparowane wykorzystania mediakonwerterów tego samego typu. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|---------\|---------\| \| Mediakonwerter 1x RJ45 10/100 - 1x FO SC 100 Multimode 2km \| \| QLFVT2001 \| \| \| Mediakonwerter 1xRJ45 10/100 - 1xfo SC 100 jednomodowy 20km \| \| QLFVT2201 \| \| \| Mediakonwerter 1xRJ45 10/100/1000 - 1xFO SC 1000Mbps multimodowy, 550m \| \| QLGVT2001 \| \| \| Mediakonwerter 1x RJ45 10/100/1000 na moduł SFP \| \| QLGVT2000 \| \| \| Mediakonwerter Chassis do max. 14 GL.-Konwerter, 19'', 2U, 2 redundantne zasilacze \| \| QLCVH2000 \| \| Przełączniki Ethernet / Moduły SFP / Mediakonwertery Moduły SFP Schrack Info SFP (Small Form Factor Pluggable) to moduły instalowane w przełącznikach, które konwertują sygnał elektryczny na sygnał światłowodowy. W zależności od wersji dostępne są wejścia na światłowodzie wielo i jednomodowym ze złączem LC. Działąją z prędkością 1 Gigabit/s i są kompatybilne ze wszystkimi przełącznikami serii Schrack Q7 oraz urządzeniami wielu innych producentów. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł SFP 1000BaseSXLC Duplex, MM, 550m, VCSEL 850nm \| \| \| Q7SFPSX \| \| Moduł SFP 1000BaseLX LC Duplex, SM, 10km, 1310nm \| \| \| Q7SFLXL10 \| \| Moduł SFP 1000BaseSX LC Multimodowy VCSEL 850nm, 550m \| \| \| QLSFP3001 \| \| Moduł SFP 1000BaseLX LC jednomodowy 1310nm, 10km \| \| \| QLSFP3211 \| PoE Power over Ethernet Injector Schrack Info PoE Power over Ethernet Injector umożliwia przesył sygnału danych Ethernet oraz zasilania poprzez pojedynczy kabel Ethernetowy kat. 5e/6/6A/7/7A. Model Q7POE1500S jest w pełni zgodny ze standardem IEEE 802.3af i zapewnia moc wyjściową 15,4W. Port wejściowy RJ45 połączony jest ze standardowym przełącznikiem Ethernet, natomiast port RJ45 wyjściowy "Data & Power Out" połączony jest z urządzeniem wymagającym zasilania zgodnie z IEE 802.3af np. Accesspoint, IP-kamera, telefon IP, domofon itp. dostarczając dane oraz zasilanie. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| PoE Power over Ethernet Injector 2xRJ45 10/100, 802.3af, 15.4W \| \| \| QLPOI2002 \| Kamery IP do zastosowań zewnętrznych \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kamera internetowa USB+mikrofon, 4xLED, klips montażowy \| \| \| Q7173233\| – produkt dostępny z Centrum Logistycznego w Warszawie – produkt dostępny z Centrum Dystrybucyjnego w Guntramsdorf – produkt dostępny w SCHRACK STORE BRAK IKONKI – produkt nie zamówiono (warunki realizacji wg uzgodnień z Działem Sprzedaży) Klawiatury i myszy komputerowe Mysz komputerowa, USB Schrack Info Mysz komputerowa Schrack są stylowo i ergonomicznie zaprojektowane. Wypośażono je w wysokiej rozdzielczości sensor optyczny (co najmniej 800 dpi) umożliwiając najdokładniejsze odwzorowanie i precyzyjne sterowanie. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Mysz optyczna USB, 800dpi, 3 klawisze, czarna/srebrna \| \| \| Q7172895 \| Mysz komputerowe formatu mini, bezprzewodowe Schrack Info Mysz komputerowa Schrack są stylowo i ergonomicznie zaprojektowane. Wypośażono je w wysokiej rozdzielczości sensor optyczny (co najmniej 800 dpi) umożliwiając najdokładniejsze odwzorowanie i precyzyjne sterowanie. Brak kabla przyłączeniowego zapewnia wysoką wygodę użytkowania a kompaktowe rozmiary gwarantują, że znajdą miejsce w każdej torbie do laptopa. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Mysz bezprzewodowa 1000/1600dpi, 3 przyciski, czarna/srebrna \| \| \| Q7172909 \| \| Mysz bezprzewodowa 1000/1600dpi, 3 przyciski, pomarańczowa \| \| \| Q7172913 \| ## Klawiatury i myszy komputerowe ### Klawiatury USB \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Klawiatura USB+PS2, biała, 106 klawiszy, elastyczna \| \| \| Q7172612\| \| Klawiatura USB+PS2, pomarańczowa, 106 klawiszy \| \| \| Q7172617\| \| Klawiatura numeryczna USB, 19 klawiszy \| \| \| Q7173501\| ### Zestawy - klawiatura i mysz \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Klawiatura i mysz bezprzewodowa, LOGILINK ID0013 \| \| \| Q7173795\| ### Kable PS2 Schrack Info Przedłużacz do klawiatury PS / 2 - Mini DIN 6 pin - gniazdo mini DIN 6 - kolor: szary \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel PS2, mini-DIN 6 męski<>żeński, 3m \| \| \| Q7130275\| Akcesoria do PC i Notebook'ów Torby do notebooków Schrack Info Ergonomiczne torby do notebook'ów zapewniają komfort noszenia oraz ochronę urządzeń. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Torba na notebooka KOSKIN 16", czarna \| \| \| Q7170097\| Kable zasilające Schrack Info Najlepszej jakości kable zasilające do różnych zastosowań. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel zasilający Euro8<>C7 żeński, 1.8m \| \| \| Q7172506\| \| Kabel zasilający Schuko<>C5 żeński, 1.8m \| \| \| Q7172902\| Akcesoria biurowe \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obrótowy adapter telefoniczny, biały \| \| \| Q7120002\| \| Pisak czarny do opisywania tabliczek opisowych \| \| \| IK193901\| \| Pisak czerwony do opisywania tabliczek opisowych \| \| \| IK198901\| ## Akcesoria do PC i Notebook'ów ### Kable do drukarek \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel D-SUB DB25 męski<>DB25 żeński, 2m \| \| \| Q7130024\| \| Kabel D-SUB DB25 męski<>DB25 męski, 2m \| \| \| Q7130026\| \| Kabel USB A drukarkowy<>C36 męski, 1,8m \| \| \| Q7170953\| ### Schrack Info - Kabel do transmisji danych - Kabel połączeniowy do transmisji szeregowej / równoległej - Złącze DB25 - złącze DB25 - 1: 1 dla wszystkich 25 pinów - Kolor: szary Kable i adaptery HDMI Kable HDMI 1.4 z filtrem ferrytowym/pozłacane styki Schrack Info Kabel HDMI 1.4 - Internet via kabel HDMI (HEC) - Audio Return Channel (ARC) - Wsparcie 3D z rozdzielczością do 1080p - 4 razy wyższa rozdzielczość 1080p (max 4096x2160 przy 24Hz). - Obsługa DSC yCC601 głębi koloru - High Speed HDMI - Głębia koloru - Złącza: złoczone - Kabel: AWG30, kolor: czarny - Z rdzeniem ferrytowym \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel HDMI 1.4, 2xHDMI19, męski<>męski, żółty/ferrytowy, 1m \| \| \| Q7175024\| \| Kabel HDMI 1.4, 2xHDMI19, męski<>męski, żółty/ferrytowy, 2m \| \| \| Q7175025\| \| Kabel HDMI 1.4, 2xHDMI19, męski<>męski, żółty/ferrytowy, 3m \| \| \| Q7175026\| \| Kabel HDMI 1.4, 2xHDMI19, męski<>męski, żółty/ferrytowy, 5m \| \| \| Q7175027\| \| Kabel HDMI 1.4, 2xHDMI19, męski<>męski, żółty/ferrytowy, 10m \| \| \| Q7175029\| \| Kabel HDMI 1.4, 2xHDMI19, męski<>męski, żółty/ferrytowy, 15m \| \| \| Q7131912\| Kable HDMI 1.4 Schrack Info Kabel HDMI 1.4 - Kabel HDMI 1.4 (High Definition Multimedia Interface) - W pełni cyfrowa transmisja audio i video - 2x HDMI (typ A), złącze 19-stykowe - Maksymalny rozmiar obrazu: 1440p - Standaryzowany do UL20276, AWG28 - Podwójne ekranowanie - Kolor: biały \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel HDMI 1.4, 2xHDMI19, męski<>męski, żółty, biały, 2m \| \| \| Q7151833\| \| Kabel HDMI 1.4, 2xHDMI19, męski<>męski, żółty, biały, 3m \| \| \| Q7151834\| \| Kabel HDMI 1.4, 2xHDMI19, męski<>męski, żółty, biały, 5m \| \| \| Q7151835\| \| Kabel HDMI 1.4, 2xHDMI19, męski<>męski, żółty, biały, 10m \| \| \| Q7151837\| Adaptery przejściowe z HDMI na DVI - Adapter HDMI 19 żeński<>DVI-D męski \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter HDMI 19 żeński<>DVI-D męski \| \| \| Q7173846\| Splittery HDMI - Splitter HDMI 1.3b, 1 wejście/2 wyjścia - Splitter HDMI 1.3b, 1 wejście/4 wyjścia Schrack Info HDMI 1.3b Video Splitter - Powiela wejście HDMI 2/4 wyjścia HDMI równocześnie - Doskonale dla zastosowań multimedialnych, szkoleń i wystaw - Obsługuje: HDMI 480p 1080p, VGA, SVGA, XGA, SXGA, UXGA, WUXGA - Rozdzielczość: max. 1920 x 1200 dpi - Wejście: HDMI 19 Typ A żeńskie - Wyjście: HDMI 19 typu A żeńskie - Kaskadowanie do 3 poziomów - Długość kabla: wejście i wyjście max. 20m każde \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Splitter HDMI 1.3b, 1 wejście/2 wyjścia \| \| \| Q7170182\| \| Splitter HDMI 1.3b, 1 wejście/4 wyjścia \| \| \| Q7170183\| Kable i adaptery HDMI Przełączniki HDMI Przełącznik HDMI 3-portowy, sterownie z pilota \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Przełącznik HDMI 3-portowy, sterownie z pilota \| \| \| Q7175031\| Repeater/wzmacniacze HDMI Repeater sygnału HDMI Video, maks. 35m (4x kaskadowo) \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Repeater sygnału HDMI Video, maks. 35m (4x kaskadowo) \| \| \| Q7175052\| \| Zestaw HDMI-A<>kat.5e/6 RJ45 30m (2xRJ45), rozszerzający \| \| \| Q7171199\| ## Kable i adaptery USB ### Kable USB 3.0 A-B \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel USB 3.0, A męski<>B żeński, 3m \| \| \| Q7193654\| \| Kabel USB 3.0, A męski<>B żeński, 1.8m \| \| \| Q7193655\| ### Kable USB 2.0 A-A \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel USB 2.0, A męski<>A męski, szary, 1.8m \| \| \| Q7502300\| ### Kable USB 2.0 A-B \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel USB 2.0, A męski<>B męski, szary, 2m \| \| \| Q7508310\| \| Kabel USB 2.0, A męski<>B męski, szary, 3m \| \| \| Q7508320\| \| Kabel USB 2.0, A męski<>B męski, szary, 5m \| \| \| Q7508330\| ## Kable i adaptery USB ### Kable USB 2.0 A-B Mini \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel USB 2.0, A męski<->mini B męski, 1.5m \| \| \| Q7172876\| \| Kabel USB 2.0, A męski<->mini B męski, 3m \| \| \| Q7660222\| ### Kable USB 2.0 A-A przedłużające \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel USB 2.0, A męski<->żeński, szary, 1.8m \| \| \| Q7177712\| \| Kabel USB 2.0, A męski<->żeński, szary, 3m \| \| \| Q7177713\| \| Kabel USB 2.0, A męski<->żeński, szary, 5m \| \| \| Q7177714\| ### Adaptery USB na port szeregowy \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel USB2.0<->RS232 (DB9/DB25), 1.2m \| \| \| Q7172431\| Adaptery USB na port równoległy \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel USB A drukarkowy<>C36 męski, 1.8m \| \| \| Q7170953\| Rozszerzacz zasięgu USB po skrętce RJ45 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zestaw rozszerzający USB1.1 <> kat.5 RJ45, 60m \| \| \| Q7171198\| Listwy zasilające, kable zasilające Listwy zasilające z ochroną przeciwprzepięciową Schrack Info Listwy zasilające serii Q7 wyposażone są w ochronę przeciwprzepięciową stanowiąc idealne rozwiązanie do zasilania wszystkich urządzeń elektronicznych w domu lub w biurze. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Listwa zasilająca 6-portowa, 16A, gniazda typu Schuko, kabel 1.4m \| \| \| Q7110088\| \| Listwa zasilająca 6-portowa, 10A, gniazda typu Schuko, kabel 1.4m \| \| \| Q7110090\| \| Listwa zasilająca 10-portowa, 16A, gniazda typu Schuko, kabel 1.4m \| \| \| Q7151318\| Listwy zasilające dla UPSów \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Listwa zasilająca z 3-gniazdami 10A Schuko, wtyczka C14, kabel 1,5m \| \| \| Q7533060\| Kable zasilający Euro 8 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel zasilający Euro8<>C7 żeński, 1.8m \| \| \| Q7172506\| ## Listwy zasilające, kable zasilające ### Kable zasilający C5 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel zasilający Schuko<>C5 żeński, 1,8m \| \| \| Q7172902\| ### Kable zasilający C13 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel zasilający Schuko<>C13 żeński, 1,8m \| \| \| Q7130121\| \| Kabel zasilający Schuko<>C13 żeński, 3m \| \| \| Q7130059\| \| Kabel zasilający Schuko<>C13 żeński 90°, 5m\| \| \| Q7170732\| ### Kable zasilający C13, przedłużające \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 1,8m \| \| \| Q7130256\| \| Kabel zasilający C13 żeński<>C14 męski, 3m \| \| \| Q7130266\| ## Kable i adaptery A/V ### Kable DVI-D \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel DVI-D (24+1), DVI męski<>DVI męski, 2m \| \| \| Q7172440\| \| Kabel DVI-D (24+1), DVI męski<>DVI męski, 3m \| \| \| Q7174044\| \| Kabel DVI-D (24+1), DVI męski<>DVI męski, 5m \| \| \| Q7172751\| \| Kabel DVI-D (24+1), DVI męski<>DVI męski, 10m \| \| \| Q7173014\| ### Kable DVI-DVI męski-męski \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel DVI-D (24+1), DVI męski<>DVI męski, 5m \| \| \| Q7509850\| ### Adaptery DVI-HDMI \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter HDMI19 żeński<>DVI-D męski \| \| \| Q7173846\| ## Kable i adaptery A/V ### Kable monitorowe VGA z filtrem ferrytowym/złocone \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel SVGA DBHD 15 wtyk<>wtyk, 1.8m \| \| \| Q7174059\| \| Kabel SVGA DBHD 15 wtyk<>wtyk, 3m \| \| \| Q7174060\| \| Kabel SVGA DBHD 15 wtyk<>wtyk, 5m \| \| \| Q7174061\| \| Kabel SVGA DBHD 15 wtyk<>wtyk, 7m \| \| \| Q7174062\| \| Kabel SVGA DBHD 15 wtyk<>wtyk, 10m \| \| \| Q7174063\| \| Kabel SVGA DBHD 15 wtyk<>wtyk, 15m \| \| \| Q7174064\| \| Kabel SVGA DBHD 15 wtyk<>wtyk, 20m \| \| \| Q7174065\| \| Kabel SVGA DBHD 15 wtyk<>wtyk, 30m \| \| \| Q7174067\| ### Kable monitorowe VGA przedłużające z filtrem ferrytowym/złocone \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel SVGA DBHD 15 gniazdo<>wtyk, 1.8m \| \| \| Q7174050\| \| Kabel SVGA DBHD 15 gniazdo<>wtyk, 3m \| \| \| Q7174051\| \| Kabel SVGA DBHD 15 gniazdo<>wtyk, 5m \| \| \| Q7174052\| \| Kabel SVGA DBHD 15 gniazdo<>wtyk, 10m \| \| \| Q7174054\| \| Kabel SVGA DBHD 15 gniazdo<>wtyk, 15m \| \| \| Q7174055\| \| Kabel SVGA DBHD 15 gniazdo<>wtyk, 20m \| \| \| Q7174056\| \| Kabel SVGA DBHD 15 gniazdo<>wtyk, 30m \| \| \| Q7174058\| ### Kable Scart HQ \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel SCART HQ, 2xSCART21 męski, 3m \| \| \| Q7110068\| \| Kabel SCART HQ, 2xSCART21 męski, 5m \| \| \| Q7110069\| Kable i adaptery A/V Kable koncentryczne z wtykiem F-Quick Schrack Info Koncentryczne kable krosowe wyposażone we wtyki typu F-Quick. Spełniają wymagania klasy A, charakteryzują się efektywnością ekranowania > 90 dB. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 0,5m \| \| \| HS4HCO0K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 1,0m \| \| \| HS4HCO1K0 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 1,5m \| \| \| HS4HCO1K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 2,5m \| \| \| HS4HCO2K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 3,5m \| \| \| HS4HCO3K5 \| \| Kabel koncentryczny, 2xF-Quick, >90dB, biały, 5,0m \| \| \| HS4HCO5K0 \| Wtyki do kabli koncentrycznych, do samodzielnego montażu \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wtyk typu F-Quick, śrubowy do kabli 6,6 - 6,8mm, 10 szt. \| \| \| HS4HFSQ \| Adaptery do kabli koncentrycznych \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter TV F-damski<>F-męski, 10 szt. \| \| \| HS4HFBFSQ \| \| Adapter TV F-damski<>IEC-damski, 10 szt. \| \| \| HS4HFBIB \| \| Adapter TV F-damski<>IEC-męski, 10 szt. \| \| \| HS4HFBIS \| ## Kable i adaptery A/V ### Kable Displayport \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel DP20 męski<>DP20 męski, 2m \| \| \| Q7151873\| \| Kabel DP20 męski<>DP20 męski, 3m \| \| \| Q7151874\| \| Kabel DP20 męski<>DP20 męski, 5m \| \| \| Q7151875\| ### Kable Displayport-HDMI \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel DP20 męski<>HDMI19 męski, 2m \| \| \| Q7151736\| \| Kabel DP20 męski<>HDMI19 męski, 3m \| \| \| Q7151737\| \| Kabel DP20 męski<>HDMI19 męski, 5m \| \| \| Q7151741\| ### Kable Displayport-DVI \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel DP20 męskie<>DVI-D [24+1] męski, 2m \| \| \| Q7151739\| \| Kabel DP20 męskie<>DVI-D [24+1] męski, 3m \| \| \| Q7151740\| \| Kabel DP20 męskie<>DVI-D [24+1] męski, 5m \| \| \| Q7151742\| Akcesoria kablowe Testery okablowania Schrack Info Tester okablowania umożliwia łatwe i szybkie zdiagnozowanie sieci pod kątem otwartych lub zwartych par na okablowaniu strukturalnym ze złączami RJ45/RJ11 oraz koncentrycznym z wtykami BNC. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Tester kabli RJ45 (UTP+STP)/RJ11 /koncentrycznych, z torbą \| \| \| HSETEST01S \| \| Tester okablowania BNC/RJ45, z torbą \| \| \| Q7151300 \| Narzędzia kablowe \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zestaw instalatora sieci komputerowych z torbą \| \| \| Q7140015 \| Narzędzia uderzeniowe \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Narzędzie instalacyjne LSA z nożem, szare \| \| \| HKRONELSA \| \| Narzędzie instalacyjne 110/LSA \| \| \| HSETOOL01F \| \| Ostrze wymienne typu 110 do HSETOOL01F \| \| \| HSETOOL02F \| \| Ostrze wymienne typu LSA do HSETOOL01F \| \| \| HSETOOL03F \| ## Akcesoria kablowe ### Obcinaczki boczne \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1,3 mm \| \| \| HTOOL00002 \| \| Ucinarka do kabli bez skosu do średnicy żyły 1,0 mm \| \| \| HTOOL00003 \| ### Ściągacze izolacji \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Ściągacz izolacji i ekranów kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00005 \| \| Ściągacz izolacji kabli skrętkowych \| \| \| HTOOL00004 \| \| Ściągacz izolacji do kabli DIGI-SAT 6,6 - 6,8mm i średnicy zew. 11 mm \| \| \| XC1600710 \| ### Zestaw naprawczy \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zestaw naprawczy do kabli instalacyjnych kategorii 6 \| \| \| HCAT6REPKI \| Schrack Info - do naprawy lub przedłużenia kabla instalacyjnego typu skrętka - spełnia parametry kat. 6 UTP Akcesoria kablowe Zaciskarki Schrack Info Zaciskarka do wtyków RJ45/RJ12/RJ11 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zaciskarka uniwersalna do wtyków RJ45/RJ12/RJ11 \| \| \| HMOCRZKOR8 \| Opaski kablowe \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Opaski kablowe 100x2,5mm, opakowanie 25 sztuk \| \| \| HSERZKB025 \| Kable teleinformatyczne typu linka Cat. 7 Cat. 5e \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel S/FTP kat.7 1000MHz, PIMF, linka, LSOH, szary, 100m \| \| \| Q7199701 \| \| Kabel SF/UTP kat.5e 200MHz linka, PVC, szara, 100m \| \| \| Q7172833 \| \| Kabel U/UTP kat.5e 200MHz linka, PVC, szara, 305m \| \| \| Q7172900 \| ## Akcesoria kablowe ### Kable teleinformatyczne płaskie \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel telekomunikacyjny 8-żył, czarny, 100m, płaski \| \| \| Q7150671\| \| Kabel telekomunikacyjny 8-żył, biały, 100m, płaski \| \| \| Q7150672\| \| Kabel telekomunikacyjny 6-żył, czarny, 100m, płaski \| \| \| Q7150270\| \| Kabel telekomunikacyjny 6-żył, biały, 100m, płaski \| \| \| Q7150669\| \| Kabel telekomunikacyjny 4-żyły czarny, 100m, płaski \| \| \| Q7150663\| \| Kabel telekomunikacyjny 4-żyły, biały, 100m, płaski \| \| \| Q7150293\| ### Wtyki RJ45 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wtyk RJ45 STP kat.5e, opakowanie 100sztuk \| \| \| Q7151792\| \| Wtyk RJ45 UTP 8P8C, do kabla okrągłego \| \| \| Q7151615\| \| Wtyk RJ45 UTP kat. 5, do kabli typu linka \| \| \| HJ45LCU800\| Akcesoria kablowe Wtyki RJ do kabli płaskich \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wtyk RJ45 UTP 8P8C, do kabla płaskiego \| \| \| Q7151610\| \| Wtyk RJ12 6P6C, do kabla płaskiego \| \| \| Q7150275\| \| Wtyk RJ11 6P4C, do kabla płaskiego \| \| \| Q7150276\| Wtyki RJ12/11 do kabli krosowych \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wtyk RJ11 6/4, telefoniczny \| \| \| HJ11L6P4LC\| \| Wtyk RJ12 6/6, telefoniczny \| \| \| HJ1266LC \| Strona 470 ### Tulejki osłonowe na wtyki RJ45 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Oslona wtyku RJ45 szara \| \| \| Q7158005\| \| Oslona wtyku RJ45 niebieska \| \| \| Q7158007\| \| Oslona wtyku RJ45 czerwona \| \| \| Q7158004\| \| Oslona wtyku RJ45 żółta \| \| \| Q7158003\| \| Oslona wtyku RJ45 zielona \| \| \| Q7158002\| \| Oslona wtyku RJ45 czarna \| \| \| Q7158001\| \| Oslona wtyku RJ45 niebieska \| \| \| HJ45TULLBL\| \| Oslona wtyku RJ45 żółta \| \| \| HJ45TULLGE\| \| Oslona wtyku RJ45 zielona \| \| \| HJ45TULLGN\| \| Oslona wtyku RJ45 szara \| \| \| HJ45TULLGR\| \| Oslona wtyku RJ45 czerwona \| \| \| HJ45TULLRT\| \| Oslona wtyku RJ45 czarna \| \| \| HJ45TULLSW\| ### Adaptery RJ45-RJ45 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Moduł połączeniowy RJ45-RJ45 STP, klasa E, 10GB (SFA) \| \| \| HSEMRKRGWS\| \| Łącznik Kat.5e UTP RJ45-RJ45 \| \| \| Q7N707537\| Akcesoria kablowe Wtyk RJ45 do zaciskania na kablu typu drut HSISR6SI3G HSISR6SI3W HSISR6SI2 Schrack Info - 8-żyłowy, wtyk RJ45 kategorii 6 do montażu na kablu typu drut. - Składa się tylko z dwóch części, umożliwiając najprostsze zarobienie i możliwość podłączenia bez użycia specjalistycznych narzędzi. - Możliwe podłączenie kabla o średnicy żyły AWG 24/1 - 22/1. - Akceptowalna średnica zewnętrzna kabla od 5,5 do 8,5 mm. - Kod barwny: TIA/EIA 568 A i B - Cynkowana, odlewana cisnieniowo obudowa do zastosowań przemysłowych Cat. 6A Cat. 6 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Wtyk RJ45 kat. 6a STP, beznarzędziony, do drutu, prosty, AWG 26/7 - 23/7, AWG 26/1 - 23/1, IP20 \| \| \| HSISR6SI3A \| \| Wtyk RJ45 STP, kat.6, do kabli typu drut; AWG 26/7 - 22/7, AWG 24/1 - 22/1, IP20 \| \| \| HSISR6SI2 \| \| Wtyk RJ45 kat 6a, prosty, ekranowany, beznarzędziony, AWG 27/7 - 22/7, AWG 26/1 - 22/1, IP20 \| \| \| HSISR6SI3G \| \| Wtyk RJ45 kat 6a, kątowy, ekranowany, beznarzędziony, AWG 27/7 - 22/7, AWG 26/1 - 22/1, IP20 \| \| \| HSISR6SI3W \| Adaptery DB typu żeński-żeński Q7120008 Q7120401 \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|----------------------------------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Adapter DB9 żeński<>DB9 żeński, metalowy \| \| \| Q7120008 \| \| Adapter DB15 żeński<>DB15 żeński, metalowy \| \| \| Q7120401 \| ## Akcesoria telefoniczne ### Obrotowy adapter telefoniczny \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Obrotowy adapter telefoniczny, biały \| \| \| Q7120002\| ### Zestawy głośnomówiące Bluetooth #### Schrack Info Zestaw obsługuje kompatybilny wstecznie standard Bluetooth w wersji v.2.1, zapewniając bezpieczeństwo transmisji, niezawodność i łatwość obsługi. Zapewnia możliwość pracy równoleglej z dwoma telefonami. Urządzenie pamięta też osiem sparowanych urządzeń. \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Zestaw głośnomówiący Bluetooth v.2.1, USB z baterią, czarny \| \| \| Q7148973\| ### Kable telefoniczne TSS \| OPIS \| DOSTĘPNOŚĆ \| STORE \| NR KAT. \| \|-------------------------------------------\|------------\|-------\|---------\| \| Kabel telefoniczny TSS<>RJ11, 3m \| \| \| Q7159004\| \| Kabel telefoniczny TSS<>RJ11, 6m \| \| \| Q7159007\| \| Kabel telefoniczny TSS<>RJ11, 10m \| \| \| Q7159011\| \| Kabel telefoniczny TSS<>RJ11, 15m \| \| \| Q7159013\| \| Kabel telefoniczny TSS<>RJ11, 20m \| \| \| Q7159014\| A man in a white shirt and red tie is looking at his phone. Skorowidz Spis treści Skorowidz......................................................................................................................... Strona 476 Schrack Digital: Live Phone Dla Androida i iOS Łatwe wyszukiwanie produktów Wyszukiwanie produktów nigdy nie było tak proste! Aby uzyskać informacje o produkcie, dostępności i cenie, wystarczy wprowadzić nazwę produktu lub jego numer albo zeskanować kod EAN. Zintegrowana funkcja skanowania kodu EAN umożliwia automatyczne odnalezienie informacji o produkcie. Kody do skanowania znajdują się na produkcie, opakowaniu, a także na wszystkich informacjach handlowych Schrack oraz etykietach na półkach w punktach sprzedaży STORE. Funkcja Nawigatora pozwala nawet przy niepełnych danych wyszukiwania na odnalezienie wszystkich produktów dzięki możliwości filtrowania parametrów technicznych. Dane techniczne produktów Wszystkie informacje techniczne, instrukcje oraz certyfikaty można obejrzeć na ekranie telefonu lub przesłać do współpracowników. Jednym kliknięciem można też dodać produkt do koszyka! Innowacyjny i wyjątkowy Wybrane produkty mogą zostać kupione za pomocą smartfona. Nasza aplikacja pozwala również wybrać, czy Państwa zamówienie ma zostać dostarczone w wybrane miejsce, czy wolą Państwo odebrać je osobistnie w jednym z naszych sklepów STORE. Zamówienie i zakup Zamów produkty w sklepie internetowym i zdecyduj czy chcesz odebrać swoje zamówienie w jednym z wybranej placówki Schrack Store lub preferujesz dostawę. Schrack Digital Kompetentna i Osobista www.schrack.pl Opieka: Osoba kontaktowa jest zawsze do Państwa dyspozycji Kompetencja: Pobierz arkusze danych, zainstaluj wideo klip oraz szczegółowe informacje na temat wszystkich produktów Przyjazny użytkownikowi: Dwa kliknięcia, aby dostać się do produktu Get Ready. Get Schrack. Schrack Digital: Sklep kompetentny i osobisty Wiedza i serwis całą dobę: Karty katalogowe, Video oraz dane techniczne wszystkich produktów W sklepie internetowym Schrack Online Shop za pomocą aplikacji można znaleźć szczegółowe informacje, arkusze i dane wszystkich produktów 24 godziny na dobę. Kanał Video Filmy montażowe oraz prezentacje naszych produktów odnajdą Państwo na naszej stronie www.schrack.pl oraz na kanale YouTube www.youtube.com/SchrackTechnikPL Katalogi Online: Przeglądanie katalogu w dowolnym miejscu i czasie! W Sklepie Online odnajdą Państwo najnowsze katalogi rozdziału energii, rozwiązań oświetleniowych i okablowania strukturalnego. Informacje o dostępności, produktach i wysyłce są dostępne w każdej chwili, przez całą dobę! Ponadto kilkadziesiąt katalogów można pobrać z naszej strony lub zamówić do wysyłki. Schrack Digital: Sklep Online Funkcjonalności Sklepu dla Państwa wygody: PROSTY I FUNKCJONALNY Podgląd dokumentów i zamówień Potrzebują Państwo szybkiego dostępu do wszystkich zamówień z ubiegłego roku? Albo z innego okresu? W zakładce Moje Konto odnajdą Państwo podgląd wszystkich faktur, dostaw oraz zamówień! Dostawa w 24h i śledzenie przesyłek Track & Trace Potrzebne Państwu produkty z Centralnego Magazynu w Warszawie dostarczymy pod wskazany adres w ciągu 24 godzin od zamówienia! Zestawienia materiałowe Robią Państwo częste zakupy tych samych produktów? Dzięki zestawieniom materiałowym ponawianie zamówień jest proste, wystarczy kilka kliknięć! MISJA SCHRACK TECHNIK Misją firmy Schrack Technik jest zaspokojenie potrzeb Klienta w zakresie obsługi techniczno-handlowej oraz zapewnienie szybkich dostaw produktów i rozwiązań dla przemysłu, elektrotechniki, budownictwa, bezpieczeństwa, sieci komputerowych, kabli, oświetlenia i systemów fotowoltaicznych. ELEKTROTECHNIKA Obudowy i szafy rozdzielcze, wyłączniki ochronne, modułowe aparaty sterownicze i łączeniowe, ochrona przeciwprzepięciowa, rozłączniki bezpiecznikowe z systemem, rozdziału mocy do 5000 A, technika zaciskowa i podłączeniowa. PRZEMYSŁ Przekaźniki, transformatory i zasilacze, mierniki i liczniki, wyłączniki i rozłączniki mocy, styczniki i wyłączniki silnikowe, łączniki krzywkowe, aparaty sterownicze i łączeniowe. BUDOWNICTWO Osprzęt elektroinstalacyjny, systemy domofonowe i wideodomofonowe, systemy kontroli dostępu, czujniki ruchu. BEZPIECZEŃSTWO Systemy zasilania awaryjnego UPS do 800 kVA, oprawy zasilania awaryjnego, systemy kompensacji mocy biernej, baterie kondensatorowe, regulatory. DANE Okablowanie strukturalne w wersji miedzianej i światłowodowej, systemy kat. 5, 6, 6A, 7 i 7A do 1500 mHz, szafy telekomunikacyjne, komponenty aktywne. KABLE Kable niskiego napięcia, kable średniego napięcia, kable sterownicze i przemysłowe, kable i przewody niepalne. OŚWIETLENIE Oświetlenie wewnętrzne, oświetlenie zewnętrzne, oświetlenie przemysłowe, oświetlenie architektoniczne, oświetlenie nastrojowe, źródła światła. FOTOWOLTAIKA Moduły fotowoltaiczne, inwertery i falowniki, elementy montażowe, ochronniki przeciwprzepięciowe, kable do systemów fotowoltaicznych, akcesoria i narzędzia. Witamy w świecie Schrack DIGITAL SCHRACK DIGITAL to pakiet najnowocześniejszego oprogramowania Schrack Technik, które udostępniamy całkowicie za darmo. Chcemy wspomóc Cię w codziennej pracy i sprawić, żeby proces – od projektowania do kosztorysowania – stał się łatwy i szybki. Poznaj narzędzia, które ułatwią Ci pracę: - Schrack DESIGN – Proste projektowanie zgodnie z normą PN-EN 61439 - Schrack CAD – Najszybszy w projektowaniu CAD i generowaniu widoków - Kalkulator Ofert – Wsparcie w kosztorysowaniu, ofertowaniu i zamawianiu projektów z CAD - Schrack LIVE – Aplikacja dla Androida i iOS – niezastąpione mobilne narzędzie dla elektroinstalatora - www.schrack.pl – Sklep internetowy – 20 000 produktów Schrack Technik wraz z 24-godzinną dostawą Get Ready. Get Schrack. FIRMA CENTRALA WIEDeń SCHRACK TECHNIK GMBH Seybelgasse 13, A-1230 Wien TEL +43(0)1/866 85-5900 FAX +43(0)1/866 85-98800 E-MAIL email@example.com CENTRUM LOGISTYCZNE I KOMPETENCYJNE DLA POLSKI SCHRACK TECHNIK POLSKA SP.Z.O.O. ul. Staniewicka 5, 03-310 Warszawa Prologis Park Warszawa II, Budynek 2 TEL +48 22/205 31 00 FAX +48 22/205 31 11 E-MAIL firstname.lastname@example.org BIURO HANDLOWE & STORE WARSZAWA ul. Staniewicka 5; 03-310 Warszawa TEL (22) 205 31 10 FAX (22) 205 31 11 STORE BIAŁYSTOK ul. Generała Władysława Andersa 28, 15-124 Białystok TEL (85) 745 64 80 FAX (85) 745 64 81 BIURO HANDLOWE & STORE WIELKOPOLSKA ul. Prymasa Augusta Hlonda 5; 61-008 Poznań TEL (61) 652 33 60 FAX (61) 652 33 61 BIURO HANDLOWE & STORE DOLNY ŚLĄSK ul. E. Kwiatkowskiego 15; 52-326 Wrocław TEL (71) 716 45 30 FAX (71) 716 45 31 BIURO HANDLOWE & STORE POLNÝ ŠLÁSK ul. Grunwaldzka 613; 80-337 Gdańsk TEL (58) 342 28 20 FAX (58) 342 28 21 BIURO HANDLOWE & STORE SZCZECIN ul. Południowa 25B, pokój 420; 71-001 Szczecin KOM 0 600 336 141 TEL (91) 453 65 23 PRZEDSTAWICIELSTWA ZAGRAJNICZNE BELGIA SCHRACK TECHNIK B.V.B.A Twaalfapostelstraat 14 BE-9051 St-Denijs-Westrem TEL +32 9/384 79 92 FAX +32 9/384 87 69 E-MAIL email@example.com BOŚNIA A HERCEGOWINA SCHRACK TECHNIK BH D.O.O. Put za aluminijski kombinat bb BH-B8000 Mostar TEL +387/36 333 666 FAX +387/36 333 667 E-MAIL firstname.lastname@example.org CHORWACJA SCHRACK TECHNIK D.O.O. Zavrtinica 17 HR-10000 Zagreb TEL +385 1/605 55 00 FAX +385 1/605 55 66 E-MAIL email@example.com CZECHY SCHRACK TECHNIK SPOL. SR.O. Dolnomecholupská 2 CZ-10200 Praha 10 – Hostivír TEL +420/02/810 08 264 FAX +420/02/810 08 462 E-MAIL firstname.lastname@example.org NIEMCY SCHRACK TECHNIK GMBH Thomas-Wimmer-Ring 17 D-80539 München Tel: +49 89/999 533 900 Fax: +49 89/999 533 902 E-Mail: email@example.com RUMUNIA SCHRACK TECHNIK SRL Str. Simion Barnitiu nr. 15 RO-410204 Oradea TEL +40 259/435 887 FAX +40 259/412 892 E-MAIL firstname.lastname@example.org SŁOWENIA SCHRACK TECHNIK D.O.O. Pameče 175 SLO-2380 Slovenj Gradec TEL +38 6/2 883 92 00 FAX +38 6/2 884 34 71 E-MAIL email@example.com SŁOWACIA SCHRACK TECHNIK S.R.O. Ivanská cesta 10/C SK-82104 Bratislava TEL +42 (02)/491 081 01 FAX +42 (02)/491 081 99 E-MAIL firstname.lastname@example.org SERBIA SCHRACK TECHNIK D.O.O. Bulevar Peka Đapčevića 42 RS-11000 Beograd TEL +38 1/11 309 2600 FAX +38 1/11 309 2620 E-MAIL email@example.com WĘGRY SCHRACK TECHNIK KFT. Vidor u. 5 H-1172 Budapest TEL +36 1/253 14 01 FAX +36 1/253 14 91 E-MAIL firstname.lastname@example.org WWW.SCHRACK.PL	56a2bab3-389f-4f49-96eb-12fe07b684f5	finepdfs	1.238281	CC-MAIN-2022-05	http://image.schrack.com/produktkataloge/k-data-pl6.pdf	2022-01-18T01:15:14+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-05/segments/1642320300658.84/warc/CC-MAIN-20220118002226-20220118032226-00690.warc.gz	29,713,876	0.970667	0.999897	0.999897	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown", "eng_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn...	pol_Latn	{}	true	[ 401, 1960, 3449, 3533, 4465, 4808, 6982, 7253, 9992, 11685, 12221, 13961, 15848, 17687, 25941, 27348, 28569, 31114, 32201, 33580, 35690, 38565, 40126, 41924, 44602, 45374, 45423, 46010, 48531, 50095, 51503, 52609, 54787, 57439, 61256, 62286, 65...	1	0
Działając na postawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 października 1992r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. Z 2001r. Nr 55, poz. 577 ze zm.) informuję o wynikach kompleksowej kontroli gospodarki finansowej za rok 2005. Ustalenia kontroli zawarto w protokole, omówionym i podpisanym w dniu 24 kwietnia 2007r., którego jeden egzemplarz pozostawiono w kontrolowanej jednostce. Wyniki kontroli wykazały nieprawidłowości i uchybienia spowodowane nieprzestrzeganiem obowiązujących przepisów prawa przez pracowników w zakresie wykonywanych przez nich zadań, a także brakiem nadzoru ze strony kierownictwa a mianowicie: 1. Przeprowadzone w jednostkach organizacyjnych kontrole (wg planu kontroli na 2005r.) nie spełniały wymogów określonych w art. 127 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2003r. Nr 15, poz. 148 ze zm.). Ze sporządzonych protokołów kontroli nie wynika, czy i jaki procent zrealizowanych wydatków skontrolowano oraz czy skontrolowano procedury kontroli w tych jednostkach. 2. Szczegółowej kontroli poddano potrącenia dokonywane na podstawie art. 65 i 66 § 1, pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa wykazanych w kolumnie 6 rocznych sprawozdań Rb-27 z wykonania planu dochodów budżetowych za lata 2003, 2004, 2005 i stwierdzono, że: 1) w 2003 roku organ podatkowy nie wydawał w oparciu o zawarte umowy decyzji o wygaśnięciu zobowiązań podatkowych na podstawie art. 65 i 66 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. Kwotę 20.714 zł potrąceń wykazana w kolumnie 6 sprawozdania Rb-27 za okres od początku roku do dnia 31 grudnia 2003 roku ustalono w oparciu o zawarte z podatnikami umowy o przeniesieniu własności rzeczy lub przeniesieniu praw majątkowych, 2) w 2004 roku organ podatkowy wydał decyzje o wygaśnięciu zobowiązań podatkowych na podstawie art. 65 i 66 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa na kwotę 271.059 zł, podczas gdy z zawartych z podatnikami umów o przeniesieniu własności rzeczy lub przeniesieniu praw majątkowych wynika, że potrąceń dokonano na kwotę 722.501 zł. Różnica w kwocie 451.442 zł wynika z powodu: - ujęcia skutków finansowych wcześniej zawartych umów o przeniesieniu własności rzeczy lub przeniesieniu praw majątkowych, - braku decyzji organu podatkowego o wygaśnięciu zobowiązań, 3) w 2005 roku organ podatkowy wydał decyzje o wygaśnięciu zobowiązań podatkowych na podstawie art. 65 i 66 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa na kwotę 461.758 zł, natomiast z zawartych z podatnikami umów o przeniesieniu własności rzeczy lub przeniesieniu praw majątkowych wynika, że dokonano potrażeń na kwotę 10.316 zł. Różnica (in minus) w kwocie 451.442 zł wynika z faktu wystawienia decyzji organu podatkowego o wygaśnięciu zobowiązań podatkowych na podstawie art. 65 i 66 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa później niż zawierano z podatnikami umowy o przeniesieniu własności rzeczy lub przeniesieniu praw majątkowych. Obowiązek wydania przez organ podatkowy decyzji o wygaśnięciu zobowiązania podatkowego wynika z przepisów art. 66 § 5 w związku z § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Ponadto stwierdzono, że w wydanych decyzjach stwierdzających wygaśnięcie zobowiązania podatkowego nie ustalono w jakim zakresie nastąpiło wygaśnięcie (całkowicie lub częściowo), 4) na wniosek z dnia 10 grudnia 2004 r. (data wpływu do Urzędu – 14.12.2004 r.) Pana Z. Tondel – współwłaściciela Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego „TON-BET” w Krzyżu Wlkp. o przeniesienie własności rzeczy w postaci kostki betonowej oraz obrzeży do budowy chodników o wartości 3.364 zł w zamian za IV ratę podatku od nieruchomości za 2004 r. Burmistrz dopiero pismem Nr F.B. 3102/32//2005 z dnia 07.06.2005 r. poinformował wnioskodawcę o odmownym załatwieniu złożonego wniosku. Z powyższego wynika, że organ podatkowy nie zachował terminu załatwienia sprawy wynikającej z art. 139 ustawy Ordynacja podatkowa i nie zawiadomił strony o przyczynach niedotrzymania terminu, nie wskazując nowego terminu załatwienia sprawy, co było sprzeczne z art. 140 ustawy. 3. W zakresie kontroli udzielonych ulg podatkowych stwierdzono, że decyzję Nr Fb 3113/22/2005 z dnia 09.03.2005 r. w sprawie umorzenia zaległości podatku od nieruchomości w kwocie 149,95 zł wraz z odsetkami 12 zł organ podatkowy podjął bez przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, co do sytuacji finansowej wnioskodawcy opierając się na złożonym przez podatnika wniosku, dając wiarę sytuacji w nim przedstawionej, co stanowiło naruszenie 187 § 1, art. 191 w związku z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. Przy rozpatrywaniu wniosków podatników o zastosowanie ulg podatkowych, organ podatkowy każdorazowo powinien analizować zasadność ich udzielania. W tym celu należy przeanalizować sytuację ekonomiczno-finansową podatnika, oraz wpływ, jaki będzie miała udzielona ulga na poprawę stanu ekonomicznego podmiotu ubiegającego się o ulgę podatkową. Wydanie decyzji wymaga zebrania i oceny materiału dowodowego w celu ustalenia, czy istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający uwzględnienie wniosku, oraz jakie są przyczyny powstania zaległości w podatkach. 4. Dochody z tytułu wpływów z odpłatnego nabycia prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w 2005 roku zostały zaklasyfikowane i ujęte w ewidencji księgowej w dziale 700, rozdziale 7005 § 0870, zamiast w § 0770. Powyższe było sprzeczne z zasadami klasyfikacji dochodów określonymi w załączniku Nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 września 2004 roku w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i roszczeń oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. Nr 209, poz. 2132 ze zm.). 5. Z zestawienia sporządzonego w trakcie kontroli dotyczącego terminowości przekazywania składek na rzecz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i Funduszu Pracy wynika, że w miesiącu maju składkę przekazano w dniu 14.06.2005 r., zamiast do dnia 5-tego następnego miesiąca. Opłacanie składek z opóźnieniem naruszyło przepisy art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887, z późn. zm.) oraz art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm.). W pozostałych miesiącach roku 2005 składki przekazywano terminowo. 6. Umowy z Towarzystwem Ubezpieczeń S.A. HDI SAMOPOMOC PZU S.A. oraz ERGO HESTIA zawarte w roku 2005, będące kontynuacją umów zawartych w 2004 roku nie posiadały kontrasygnaty Skarbnika ani osoby przez niego upoważnionej. Obowiązek złożenia kontrasygnaty przy czynnościach prawnych mogących spowodować powstanie zobowiązań pieniężnych wynika z przepisów art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). 7. Kontrola dokumentacji postępowań o udzielenie zamówienia publicznego związanych z realizacją wydatków na budowę chodników, zatok autobusowych, placów i innych nawierzchni na terenie Gminy ujawniła naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177 ze zm.) w następującym zakresie: 1) z przedłożonej do kontroli dokumentacji przeprowadzonych postępowań o wartości poniżej 60.000 EURO na realizację niżej wymienionych zadań inwestycyjnych wynika, że Zamawiający w celu wyboru najkorzystniejszej oferty powołał Komisje przetargowe na: - „budowę nawierzchni na ul. Ogrodowej w Krzyżu Wlkp.”, - „budowę chodnika we wsi Łokacz Mały oraz budowa chodnika między ulicami Moniuszki i Boczną”, - „budowę chodnika na Osiedlu Leśnika w Krzyżu Wlkp.”, - „wykonanie parkingu i wyłożenie alejek kostką brukową w parku przed Gimnazjum w Krzyżu Wlkp.”, - „budowę chodnika przy ul. Mickiewicza po obu stronach ul. Reymonta”, - „budowę chodnika przy ul. Staszica od ul. Świerczewskiego do torów kolejowych (lewa strona) w Krzyżu Wlkp.” Dokumentacja nie zawierała, sporządzonych na drukach ZP – 11, oświadczeń osób wykonujących czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia o nie podleganiu wyłączeniu z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego a obowiązek złożenia takiego oświadczenia wynika z przepisów art. 17 ust. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych. Zgodnie z tymi przepisami osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia składają, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, pisemne oświadczenia o braku lub istnieniu okoliczności, o których mowa w ust. 1. Zgodnie z przepisami art. 7 ust. 2 ustawy czynności związane z przygotowaniem oraz przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia wykonują osoby zapewniające bezstronność i obiektywizm, 2) ogłoszenia o kontrolowanych zamówieniach z roku 2004 i 2005 zamieszczane były na tablicy Urzędu Miejskiego w Krzyżu Wlkp. Kontrolującym nie przedłożono dokumentów potwierdzających zamieszczenie ogłoszeń o przetargach na stronie internetowej Urzędu. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy Zamawiający wszczyna postępowanie zamieszczając ogłoszenie o zamówieniu w miejscu publicznie dostępnym w swojej siedzibie oraz na stronie internetowej. Zaniechanie wypełnienia tego obowiązku narusza zasadę jawności, o której mowa w art. 8 ustawy. Z wyjaśnienia złożonego w toku kontroli przez Z-cę Burmistrza wynika, że nie udokumentowano umieszczenia ogłoszeń na stronie internetowej Urzędu, ponieważ po upływie terminów ogłoszenia są usuwane, 3) w kontrolowanych postępowaniach prowadzonych w 2004 i 2005 roku informowano uczestników postępowania o jego wyniku podając nazwę wybranej firmy, jej adres – bez zamieszczenia informacji o cenie najkorzystniejszej oferty, co było sprzeczne z przepisami art. 92 ustawy, obowiązującymi w dacie prowadzenia tych postępowań, 4) w postępowaniu na „budowę chodnika we wsi Łokacz Mały oraz budowę chodnika między ulicami Moniuszki i Boczna” prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego o wartości poniżej 60.000 EURO, zakończonego podpisaniem umowy w dniu 24.05.2004r., w którym złożono 2 oferty stwierdzono, że: a) mimo, iż Zamawiający nie żądał zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej obaj oferenci z własnej inicjatywy przedłożyli ten dokument. Oferent Nr 2 – firma TON-BET złożył nieaktualne zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 28.03.2001r., które sam poświadczył za zgodność dnia 4.05.2004r., b) Zamawiający nie sporządził protokołu z postępowania na wzorze określonym w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (Dz. U. Nr 71, poz. 646), 5) w postępowaniu na „Budowa chodnika na Osiedlu Leśnika w Krzyżu Wlkp.” prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego o wartości poniżej 60.000 EURO, zakończonego podpisaniem umowy w dniu 28.12.2005r., w którym złożono 2 oferty stwierdzono, że: a) Zamawiający żądał w SIWZ aktualnego zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (pkt. VI.2 SIWZ). Oferent Nr 2 – firma TOMBET, który został wybrany w postępowaniu złożył nieaktualne zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 18.05.2005r., tj. wystawione wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert, który wyznaczony został na dzień 16.12.2005r. Zamawiający zaniechał wykluczenia tej oferty z udziału w postępowaniu na podstawie art. 24 ust. 2 pkt. 3 ustawy, b) wartość zamówienia brutto została określona w kosztorysie inwestorskim na kwotę 60.921,37 zł. W ofercie wybranej wykonawca podał cenę 30.000 zł a drugi oferent – cenę 46.816 zł. W celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia Zamawiający nie zwrócił się do wykonawcy o wyjaśnienia dotyczące elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny stosownie do postanowień pkt. XI.4 SIWZ, 6) w postępowaniu na budowę chodnika przy ul. Mickiewicza po obu stronach ul. Reymonta oraz budowę chodnika przy ul. Staszica od ul. Świerczewskiego do torów kolejowych (lewa strona) w Krzyżu Wlkp.: a) w dniu 5.05.2006r. Burmistrz zawarł umowę z firmą TOMBET, która złożyła najkorzystniejszą ofertę w tym postępowaniu za wynagrodzeniem ryczałtowym w kwocie 152.753 zł. Ustalając wynagrodzenie w formie ryczałtu strony przyjęły do stosowania art. 632 Kodeksu cywilnego zgodnie z którym przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. W dniu 12.06.2006r. na podstawie protokołu konieczności z dnia 7.06.2006r. strony zawarły umowę na roboty dodatkowe przy budowie chodnika w ul. Mickiewicza o wartości 5.033,06 zł, mimo iż w umowie z dnia 5.05.2006r. określono, że wynagrodzenie będzie płatne w formie ryczałtu, b) z protokołu konieczności z dnia 7.06.2006r. wynika, że Komisja stwierdziła konieczność wykonania robót dodatkowych przy budynku Urzędu (14,25 m²), chodnika przy budynku Nr 100 (37,85 m²), odcinka chodnika do ZWKiC (52,50 m²) na łączną kwotę 5.033,06 zł. Z przedłożonego kosztorysu ofertowego, stanowiącego integralną część umowy zawartej w dniu 12.06.2006r. wynika, że inwestorem chodnika wewnętrznego przy sklepie spożywczym o wartości 1.126,24 zł nie był Urząd Miasta i Gminy w Krzyżu Wlkp. Na podstawie faktury VAT Nr FVS/127/2006 z dnia 29.06.2006r. na kwotę 5.033,06 zł Urząd przelewem w dniu 13.07.2006r. uregulował płatność na rzecz firmy TOMBET, c) Zamawiający z przeprowadzonego postępowania na roboty dodatkowe nie sporządził protokołu postępowania wymaganego przepisami art. 96 ustawy na wzorze określonym w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (Dz. U. Nr 71, poz. 646). Odpowiedzialnymi za powstałe nieprawidłowości są pracownicy w zakresie wykonywanych przez nich czynności oraz Burmistrz i Skarbnik poprzez nienależyte wypełnianie obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedstawiając Pani Burmistrz ustalenia kontroli Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu wnosi o ich wykorzystanie w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz usprawnienia gospodarki finansowej, w tym poprzez realizację następujących wniosków pokontrolnych: 1. Przestrzegać obowiązku przeprowadzania we wszystkich jednostkach organizacyjnych Gminy kontroli w zakresie przestrzegania określonych przez kierowników tych jednostek procedur kontroli finansowej oraz przeprowadzania wstępnej oceny celowości zaciągania zobowiązań finansowych i dokonywania wydatków, przy czym kontrola obejmować w każdym roku co najmniej 5% wydatków jednostek podległych stosownie do przepisów art. 187 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych. 2. Przestrzegać obowiązku wydawania przez organ podatkowy decyzji o wyjaśnieniu zobowiązania podatkowego wynikającego z art. 66 § 1, pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa. 3. Załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie zawiadamiać stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. 4. Decyzje w sprawie ulg podatkowych, w tym umorzeń zaległości podatkowych podejmować po dokonaniu szczegółowej oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego potwierdzającego ustawowe przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych. 5. Dochody klasyfikować zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. Nr 107, poz. 726). 6. Składki na rzecz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i Funduszu Pracy przekazywać w terminie wynikającym z przepisów prawa. 7. Umowy, które mogą spowodować powstanie zobowiązań pieniężnych każdorazowo przedkładać Skarbnikowi lub osobie przez niego upoważnionej w celu dokonania kontrasygnaty, wymaganej przepisami art. 46 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. 8. Przy udzielaniu zamówień publicznych zapewnić przestrzeganie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2006r. Nr 164, poz. 1163 ze zm.) a w szczególności: 1) egzekwować od osób wykonujących czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia obowiązek składania oświadczeń o nie podleganiu wyłączeniu z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, 2) wszczynać postępowanie poprzez zamieszczenie ogłoszenia o zamówieniu w miejscu publicznie dostępnym w swojej siedzibie oraz na stronie internetowej Urzędu, 3) niezwłocznie po wyborze najkorzystniejszej oferty zawiadamiać wykonawców, którzy złożyli oferty w sposób określony w art. 92 ustawy, 4) protokół z postępowania, o którym mowa w art. 96 ustawy sporządzać na wzorach określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006r. w sprawie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego (Dz. U. Nr 87, poz. 606) także w przypadku udzielania zamówienia na roboty dodatkowe, 5) z postępowania o udzielenie zamówienia wykluczać wykonawców, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 24 ustawy, 6) w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zwracać się w formie pisemnej do wykonawcy o udzielenie w określonym terminie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny stosownie do postanowień art. 90 ustawy, 7) zaprzestać zmiany wynagrodzenia ryczałtowego ustalonego w umowie. Z charakteru wynagrodzenia ryczałtowego wynika, że należy się ono w umówionej wysokości, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac, 9. Dokonać stosownych rozliczeń związanych z wykonaniem chodnika wewnętrznego przy sklepie spożywczym o wartości 1.126,24 zł a o wyniku tego rozliczenia poinformować tut. Izbę. O sposobie realizacji wniosków pokontrolnych lub przyczynach ich niewykonania należy zgodnie z przepisem art. 9 ust. 3 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych powiadomić Regionalną Izbę Obrachunkową w Poznaniu w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego wystąpienia pokontrolnego. Jednocześnie informuję, że stosownie do przepisów art. 9 ust. 3 i 4 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, do wniosków zawartych w wystąpieniu pokontrolnym przysługuje prawo zgłoszenia zastrzeżeń do Kolegium Izby. Zastrzeżenia składa właściwy organ jednostki kontrolowanej w terminie 14 dni od daty otrzymania wystąpienia pokontrolnego, za pośrednictwem Prezesa Izby. Podstawą zgłoszenia zastrzeżeń może być tylko zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Bieg terminu, o którym mowa wyżej ulega zawieszeniu a czas rozpatrzenia zastrzeżenia w odniesieniu do wniosków pokontrolnych objętych zastrzeżeniem. Otrzymuje do wiadomości: Rada Miasta i Gminy Krzyż Wlkp PREZES IZBY Mieczysław Klupeczyński RIO-Poznań 2 z. Ub. 2007 N1 3269-3270	<urn:uuid:c1e1c6ae-ba85-4422-ad5b-8cf2bcc3474b>	finepdfs	1.668945	CC-MAIN-2021-39	https://bip.poznan.rio.gov.pl/?p=document&action=save&id=7033&bar_id=7220	2021-09-17T22:20:15+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-39/segments/1631780055808.78/warc/CC-MAIN-20210917212307-20210918002307-00319.warc.gz	181,450,872	0.999971	0.999984	0.999984	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2476, 6132, 9425, 12752, 15801, 18784, 19155 ]	1	0
SKĄD SIĘ WZIEŁY BOMBKI Opracowały: Ewa Klaus Lidia Zasada Bombka – krótka historia najpopularniejszej ozdoby choinkowej Współczesna choinka bez bombek? Bombka to od dziesięcioleci podstawowa ozdoba na domowym drzewku bożonarodzeniowym. Wiele osób posiada piękne szklane bombki, które są w rodzinie od pokoleń, inni co roku kupują nowe i w ten sposób tworzą własną rodzinną historię. A kiedy i gdzie bombka zawisła na choince po raz pierwszy? Historia szklanej bombki choinkowej wbrew pozorom nie jest aż tak długa. Rozpoczyna się w połowie XIX wieku w Niemczech. Ozdoby wieszane na naszych choinkach tworzą niezwykle bajkową atmosferę rodzinnych Świąt Bożego Narodzenia. Każdego roku, w Wigilię Bożego Narodzenia ubieramy świąteczne drzewko – dekorujemy je Betlejemską Gwiazdą, kolorowymi łańcuchami, włosami anielskimi, cukierkami, i jak co roku, od wielu lat, delikatnie bierzemy do rąk kruche, szklane, wielobarwne bombki, niesamowicie prezentujące się na zielonych, pachnących gałązkach. Aby poczuć świąteczną atmosferę tego okresu, warto zagłębić się w tajemnicę tych małych, drobnych, istnych rękodzieli artystycznych. Trudno uwierzyć, że świąteczna bombka wzięła się z „biedy”. Swoją karierę rozpoczęła w połowie XIX wieku w mieście Lauscha, na południu Niemiec. Jeden z pracowników tamtejszej szklanej manufaktury, Hans Greiner, wydmuchał z cienkiego szkła kształt przypominający jabłko, gdyż nie stać go było na prawdziwe owoce, orzechy i cukierki, które dotychczas zdobiły bożonarodzeniowe drzewka. Szklane kule powiesił na choince. Spodobały się one sąsiadom i w kolejnych latach, każdy z nich chciał także bombkami dekorować swoje drzewko. Dzięki temu innowacyjnemu pomysłowi fabryka rozkwitła i do dziś produkuje świąteczne ozdoby. Bombka pod dachem królewskich rezydencji i pod strzechą Kariera szklanej bombki z Niemiec była błyskawiczna. Już podczas kolejnych świąt w 1848 w Londynie opublikowano rycinę przedstawiającą rodzinę królewską siedzącą obok choinki udekorowanej m.in. bombkami. W Polsce szklane kule zaczęły się pojawiać jeszcze w XIX wieku. Ze względu na cenę i dostępność, najpierw zawisły na choinkach w pałacach i dworach, u mieszczań i w domach inteligencji. Na wsiach upowszechniły się nieco później. Początkowo bombki niejako zastępowały tradycyjne ozdoby: ich kształt miał imitować okrągłą formę jablek, orzechów czy światów. Jednak bardzo szybko pojawiły się także figurki i przedstawienia przedmiotów takich jak buciki, parasolki, grzybki, bałwanki, aniołki itd. W kształcie bombek niektórzy doszukują się symbolicznego znaczenia i dobrych życzeń na przyszły rok. Oto niektóre z nich: To zdjęcie wykonane przez nieznanego autora jest objęte licencją CC BY-SA. - kula – jako doskonała figura oznacza powtarzalność i ciągłość życia - jabłko – w kulturze ludowej posiada bardzo bogatą symbolikę, na choince wieszano zwykle rajskie jabłuszka, które miały zapewnić urodę i zdrowie - orzechy i szyszki – symbole płodności i urodzaju, stanowiły element zapewniający dobrobyt, zdrowie i siłę w przyszłym roku - ptak – odnosi się do szczęścia, radości i pokoju; jako że jest kształtem bardzo trudnym do wykonania dawniej w Niemczech istniały rodziny, które specjalizowały się tylko w wykonywaniu choinkowych ptaszków - ryba – odwoluje się do symbolu pierwszych chrześcijan Różnorodność kolorów, wzorów i zdobień, kształtów, form wykonania bombek w XXI wieku jest ogromna. A jakie bombki dominują w Waszej kolekcji? Co najczęściej zdobi choinkę? Może macie jakieś swoje ulubione bombki lub perełki, które tylko czekają by je zaprezentować podczas świąt? TECHNOLOGIA PRODUKCJI BOMBEK CHOINKOWYCH – POZNAJ METODĘ NIEZMIENNĄ OD LAT! Piękne i niezwykle błyszczące – takie właśnie są szklane bombki choinkowe, które swój blask zawdzięczają srebrzeniu. Wykorzystanie azotanu srebra sprawia, że wewnętrzna strona baniek pokrywa się warstwą tworzącą tło dla zewnętrznych wzorów i elementów ozdobnych. Metoda ta zyskała popularność w 1867 roku i jest stosowana do dziś. Dopiero sto lat później – w 1967 roku – zaczęto wykorzystywać palniki gazowe w produkcji wyrobów szklanych, co znacznie przyspieszyło produkcję. The process of creating these ornaments is intricate and requires a high level of skill. Each ornament is carefully painted by hand, ensuring that every detail is perfect. The use of traditional techniques and materials ensures that each ornament is unique and of the highest quality. The workshop is filled with the sounds of careful craftsmanship and the sight of vibrant colors coming to life on the ornaments. The artisans work diligently, their hands moving with precision as they bring each ornament to life. The final result is a stunning collection of ornaments that are not only beautiful but also a testament to the skill and dedication of the artisans who created them. BOMBKI ŚWIĄTECZNE DAWNIEJ I DZIŚ - Początkowo bombki świąteczne były zdobione prostymi wzorami, a do ich dekorowania wykorzystywano podstawowe kolory: - złoty, czerwony, zielony, niebieski. - Nie znano brokatu, więc wiele wyrobów występowało w jednej barwie lub było pokryte klasycznymi ornamentami malowanymi pędzlem. Aby urozmaicić nieco design baniek, wykorzystywano doklejane elementy – metalowe, złote nici, anielskie włosy oraz papierowe wycinanki. - W porównaniu z nimi dzisiejsze wytwory prezentują się nadzwyczaj efektownie i nowocześnie. Przybierają wyszukane formaty, występują w przeróżnych kształtach – to nie tylko standardowe kule, lecz także typowo świąteczne postacie lub abstrakcyjne formy. Pokrywa się je wielokolorowymi lakierami, brokatami i cekinami, a na ich powierzchni maluje się wymyślne wzory. Zmodernizowany proces produkcyjny – a przede wszystkim wdrożenie do niego innowacyjnych maszyn i szablonów – pozwala na powtarzalność kształtów i malunków, dzięki czemu można tworzyć piękne kolekcje bombek choinkowych. BOMBKI CHOINKOWE W POLSCE Ozdoby choinkowe produkowane w naszym kraju są eksportowane za granicę, gdzie docenia się je za precyzję wykonania oraz wysoką jakość. W połowie XX wieku otwarto największą manufakturę szklanych ozdob świątecznych działającą nieprzerwanie do 2008 roku. Obecnie istnieje wielu producentów tych wyrobów, specjalizujących się w wytwarzaniu bombek metodą tradycyjnego dmuchania szkła. Są one ręcznie dekorowane zgodnie z najnowszymi trendami designerskimi oraz pakowane w stylowe pudełka, w których trafiają do odbiorców. Polska zajmuje trzecie miejsce na świecie, a rokrocznie eksport dekoracji świątecznych, a zwłaszcza bombek, systematycznie rośnie. W Polsce największe fabryki mieszczą się w centralnej i zachodniej części kraju, a miejscowości Złotoryja czy Piotrków Trybunalski budzą jasne skojarzenia wśród znawców ozdób świątecznych. Przepiękne są też bombki wykonywane technikami rękodzielniczymi jak decoupage, zdobionie cekinami czy wstążkami. Można je wykonać także z recyclingu np. z żarówek, pojemniczków po jogurtach czy napojach. ŻYCZYMY WAM KOCHANI UCZNIOWIE PIĘKNYCH POMYSŁÓW NA BOMBKI CHOINKOWE.	176c9c90-ece5-4832-aaf1-b1357068c9c2	finepdfs	3.408203	CC-MAIN-2024-10	https://soswtanowo.pl/wp-content/uploads/2023/12/skad-sie-wizely-bomki.pdf	2024-02-25T02:57:17+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-10/segments/1707947474573.20/warc/CC-MAIN-20240225003942-20240225033942-00541.warc.gz	532,306,185	0.937276	0.999861	0.999861	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "eng_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 58, 444, 566, 1129, 1750, 2241, 2706, 3311, 3592, 4146, 4830, 5876, 6422, 6743, 6948, 7018 ]	1	0
Mierniki do wody irygacyjnej WI, WI-NK –01, –02, –03, –04 Irrigation water meters – WI, WI-NK –01, -02, –03, –04 ISO 9001 ISO 14001 PN-N 18001 Średnica nominalna Nominal diameter DN 40, 50, 65, 80, 100, 125, 150, 200, 250 Klasa temparatury Temperature class - dla wody zimnej for cold water T30, T50 Klasa ciśnienia wody Water pressure class MAP 16 Wykonanie wodomierzy Available in the following version 01 – osłony metalowe 03 – osłony z tworzywa sztucznego, liczydło obrotowe 02 – osłony z tworzywa sztucznego 04 – osłony z tworzywa sztucznego, liczydło obrotowe IP68 01– metal casings 03 – plastic casings, rotary counter 02 – plastic casings 03 – plastic casings, rotary counter IP68 Cechy szczególne: - WI – wersja bez nadajnika - możliwość zabudowy w przewodach (rurociągach) poziomych, pionowych i skośnych - WI-NK – wersja z kontraktonowym nadajnikiem impulsów Reed'a - przeniesienie napędu na liczydło przy pomocy sprzęgła magnetycznego - liczydło wskazówkowo- bębenkowe umieszczone w hermetycznej osłonie - wstawka pomiarowa jednakowa dla wszystkich średnic , co ułatwia naprawy i magazynowanie części - zabezpieczenie liczydła pokrywką zamykaną na kłódkę - wstawka wyjmowana bez konieczności wyjęcia korpusu z sieci Characteristic features: - WI – version without transmitter - possibility of mounting on horizontal, vertical and inclined pipelines - WI-NK – version with Reed relay impulse transmitter - drive transfer on to the counter through a magnetic clutch - counter of roller-pointer type housed in airtight casing - measuring inserts identical for all sizes, which facilitates repairs and storage of parts - counter protected by a padlocked cover - inserts are removable with out dismantling water meters bodies from pipelines - version equipped with a Reed contact available ul. Klemensa Janickiego 23/25, 60-542 Poznań, tel. 061 8418100, fax 061 8472548 www.powogaz.com.pl e-mail:firstname.lastname@example.org 50C HV Strata ciśnienia Head loss Owiercenie kołnierzy wg PN-ISO-7005 PN 1,6Mpa lub wg innych norm. Flange drilling according to ISO-7005 DIN 2501 NP16 or other standards. Przykład zamówienia: - MIERNIK IRYGACYJNY WI 80-01 - MIERNIK IRYGACYJNY Z NADAJNIKIEM - MIERNIK IRYGACYJNY WI-NK 80-01 - wartość impulsu 1 m 3 /imp Example of an order: - IRRIGATION WATER METER WI 80-01 - irrigation water meter with a Reed contact - IRRIGATION WATER METER WI-NK 80-01 - pulse value 1 m 3 /imp Dokładność Accuracy Q 4 Q 1 ±5% Nadajnik kontaktronowy (nadajnik Reed'a) Reed relay (Reed contact) - moc łączona max 10W contact rating - wytrzymałość napięciowa max 200V voltage - prąd łączony max 0,5A switching current - długość przewodu 2m cable length - wartość impulsu 10 lub/or 1 lub/or 0,1 m 3 – typ 01; 03; 04 pulse value10 lub/or 1 m 3 – typ 02 - zalecana wartość impuslu 1 m reccomended pulse value 3 - minimalna wartość impulsu 100l lub 25l – typ 01; 03; 04 minimal pulse value 1000l or 250l – typ 02 ul. Klemensa Janickiego 23/25, 60-542 Poznań, tel. 061 8418100, fax 061 8472548 www.powogaz.com.pl e-mail:email@example.com	<urn:uuid:dac51ecd-1565-4668-9602-ce54dbadbfff>	finepdfs	1.124023	CC-MAIN-2024-42	https://jt-ka.com.pl/wp-content/uploads/2023/04/Wodomierze-irygacyjne.pdf	2024-10-04T08:12:03+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-42/segments/1727944253296.37/warc/CC-MAIN-20241004072652-20241004102652-00482.warc.gz	288,214,672	0.989202	0.99284	0.99284	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1954, 3204 ]	3	2
PROTOKÓŁ Dotyczy: Przebiegu obrad Komitetu Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji w dniu 25 lipca 2012 r. Obradom Komitetu Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji (dalej: KRMC) przewodniczył Minister Administracji i Cyfryzacji, Przewodniczący Komitetu Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji – Michał Boni. W posiedzeniu uczestniczyli członkowie Komitetu oraz osoby zapraszane do udziału w pracach Komitetu. 1. Otwarcie posiedzenia. Zmieniono porządek obrad. Punkt 5 agendy został omówiony, jako punkt 2. Pan Andrzej Regowski, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji, wyraził potrzebę wskazania osób z poszczególnych resortów i instytucji do kontaktu, w związku z prowadzonymi pracami nad Programem Zintegrowanej Informatyzacji Państwa. Zadaniem tych osób będzie przekazanie informacji nt. projektów realizowanych w ramach resortów i instytucji, które wpisują się w ww. Program. Informacja na temat celów Programu Zintegrowanej Informatyzacji Państwa zostanie przedstawiona na kolejnym posiedzeniu KRMC, tj. 1 sierpnia br. 2. (Punkt 5. agendy) Informacja nt. szczegółowych ram czasowych uruchamiania poszczególnych elementów projektu System Informatyczny Powiadamiania Ratunkowego SI PR – Centrum Projektów Informatycznych. Informację przedstawił Pan Dariusz Zakrzewski, Kierownik Projektu SI PR w Centrum Projektów Informatycznych. Wiceprzewodnicząca KRMC, Pani Iwona Wendel, poprosiła o przekazanie informacji odnośnie harmonogramu realizacji projektu Budowa i wyposażenie Centrów Powiadamiania Ratunkowego. Poprosiła o przekazanie szczegółowej informacji odnośnie demarkacji pomiędzy CPR i WCPR na potrzeby procedowania przed Komisją Europejską. Komitet zapoznał się z zaprezentowaną informacją, jednocześnie zarekomendował wykonanie następujących zadań: - przedstawienie MRR informacji w zakresie harmonogramu projektu CPR i demarkacji, - potrzebę rozpoczęcia prac związanych z przygotowaniem rozporządzenia w sprawie CPR/WCPR w związku z nowelizacją ustawy o działach administracji rządowej, - konieczności podjęcia ze strony MSW działań w obszarze integracji systemów SWD Policji i SWD PSP z systemem WCPR, - podjęcia ustaleń z MSW odnośnie źródeł finansowania kosztów podłączenia lokalizacji PSP do sieci OST 112, - potrzeby włączenia dodatkowej funkcjonalności integracji telefonu 112 z alarmowymi połączeniami SMS, w szczególności dla osób niepełnosprawnych. 3. (pkt 2 agendy) Przyjęcie opinii Komitetu odnośnie dokumentów: 3.1. Projekt ustawy o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji – wnioskodawca Minister Administracji i Cyfryzacji. Do projektu ustawy zgłoszono uwagi: - Prezesa Rządowego Centrum Legislacji, dokument z dnia 24 lipca br., znak: RCL.DPA.50-76/12, - Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, dokument z dnia 23 lipca br., znak: P-201 12/BK/W, - Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dokument z dnia 24 lipca br., znak: DWIM/1264/12/KZ, - Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, dokument w postaci elektronicznej z 20 lipca br. Komitet przyjął projekt dokumentu z uwzględnieniem redakcyjnych uwag KRRiT i MKiDN. Uwaga RCL oraz MKiDN, dotycząca doprecyzowania przepisów odsyłających do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy dot. usług na żądanie oraz dopracowania uzasadnienia projektu, została przyjęta do uwzględnienia na etapie prac w Komisji Prawniczej. Nie zostały uwzględnione uwagi dotyczące konieczności wprowadzenia wymogu zgłoszenia podmiotów rozpoczynających świadczenia usług na żądanie do wykazu prowadzonego przez KRRiT i w tym zakresie pozostaje rozbieżność pomiędzy MAC a zgłaszającym uwagę MKiDN. Nie zostały uwzględnione także uwagi KRRiT dotyczące zaostrzenia kar za niezłożenie sprawozdania oraz MKiDN dotyczące usunięcia obowiązku uzgodnienia projektów rozporządzeń z ministrem właściwym do spraw informatyzacji. Komitet zalecił również, aby: - KRRiT, w ciągu 24 godzin, przedstawiła kalkulację kosztów dot. dokonywania monitoringu podmiotów podejmujących audiowizualne usługi medialne na żądanie w przypadku braku obowiązku zgłoszenia do wykazu, - MAC, RCL i CBA, na spotkaniu roboczym, dokonało ponownego rozważania uwagi CBA dotyczącej usunięcia sformułowania „lub utrwalenia takiej audycji” z definicji publicznego udostępniania audycji, - uwaga nr 4 KRRiT, dotycząca formy wprowadzenia mechanizmów korygujących, została przeniesiona na stały komitet Rady Ministrów, - MAC, przed skierowaniem dokumentu na SKRM, rozważyło wprowadzenie rozwiązań dot. dobrowolnego zgłoszenia drogą elektroniczną do KRRiT nowych podmiotów podejmujących audiowizualne usługi medialne. 3.2. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie klasyfikacji danych i systemu kodów w Systemie Informacji Medycznej – wnioskodawca Minister Zdrowia. Do projektu rozporządzenia wpłynęły uwagi: - Prezesa Rządowego Centrum Legislacyjnego z 10 lipca br., znak: RCL.DPS-542-113,114,115,195,198,290,292,375,485,486,522,555/12, - Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (uwaga ogólna), dokument z 10 lipca br., - Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (uwaga ogólna), dokument z 24 lipca br. Przewodniczący KRMC, nawiązując do ustaleń z poprzedniego posiedzenia Komitetu, poinformował o konieczności wg MG notyfikacji projektów rozporządzeń Ministra Zdrowia, które były przedmiotem obrad XV posiedzenia KRMC (pkt. od 2.1. do 2.3. agendy posiedzenia 18 lipca br.). Poprosił o dalsze procedowanie tych projektów. 3.3. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie opisu systemu teleinformatycznego, w którym prowadzony jest Krajowy Rejestr Zezwoleń na Prowadzenie Aptek Ogólnodostępnych, Punktów Aptecznych oraz Rejestr Udzielonych Zgód na Prowadzenie Aptek Szpitalnych i Zakładowych – wnioskodawca Minister Zdrowia. Do projektu rozporządzenia wpłynęły uwagi: - Prezesa Rządowego Centrum Legislacji z 10 lipca br., znak: RCL.DPS-542-113,114,115,195,198,290,292,375,485,486,522,555/12, - Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, dokument z 10 lipca br., - Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, dokument z 24 lipca br. 3.4. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie Systemu Rejestru Usług Medycznych Narodowego Funduszu Zdrowia – wnioskodawca Minister Zdrowia. Do projektu rozporządzenia wpłynęły uwagi: - Prezesa Rządowego Centrum Legislacji z 10 lipca br., znak: RCL.DPS-542-113,114,115,195,198,290,292,375,485,486,522,555/12, - Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (uwaga ogólna), dokument z 10 lipca br., - Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (uwaga ogólna), dokument z 24 lipca br. 3.5. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie Systemu Statystyki w Ochronie Zdrowia – wnioskodawca Minister Zdrowia. Do projektu rozporządzenia wpłynęły uwagi: - Prezesa Rządowego Centrum Legislacji z 10 lipca br., znak: RCL.DPS-542-113,114,115,195,198,290,292,375,485,486,522,555/12, - Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (uwaga ogólna), dokument w postaci elektronicznej z dnia 10 lipca br., - Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (uwaga ogólna), dokument w postaci elektronicznej z dnia 24 lipca br. 3.6. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie opisu systemu teleinformatycznego, w którym prowadzony jest Rejestr Zezwoleń na Prowadzenie Hurtowni Farmaceutycznej – wnioskodawca Minister Zdrowia. Do projektu rozporządzenia wpłynęły uwagi: - Prezesa Rządowego Centrum Legislacji z 10 lipca br., znak: RCL.DPS-542-113,114,115,195,198,290,292,375,485,486,522,555/12, - Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, dokument z 10 lipca br., - Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, dokument z 24 lipca br. 3.7. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie Systemu Monitorowania Zagrożeń – wnioskodawca Minister Zdrowia. Do projektu rozporządzenia wpłynęły uwagi: - Prezesa Rządowego Centrum Legislacji z 10 lipca br., znak: RCL.DPS-542-113,114,115,195,198,290,292,375,485,486,522,555/12, - Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (uwaga ogólna), dokument z 10 lipca br., Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (uwaga ogólna), dokument z 24 lipca br. Podczas dyskusji nad uwagami złożonymi przez ABW, propozycje do projektów rozporządzeń złożył Pan Marek Ujejski, Zastępca Dyrektora Departamentu Informatyki w Narodowym Funduszu Zdrowia: - dot. konieczności doprecyzowania kwestii użycia profilu zaufanego ePUAP jako metody podpisu dokumentów, wskazanie terminu zawitego, w którym ePUAP osiągnie odpowiedni poziom bezpieczeństwa do podpisywania decyzji administracyjnych, bądź niewskazywanie tego narzędzia, - w przypadku wprowadzenia zapisów dotyczących zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony danych funkcjonariuszy ABW, należałoby również wskazać wszystkie służby, które takiej regulacji powinny podlegać. Konkluzja do pkt. 3.2. – 3.7. (pkt 2.2. – 2.7. agendy): Komitet zalecił: - rozstrzygnięcie uwag RCL na Komisji Prawniczej, - rozstrzygnięcie uwag ABW na spotkaniu MZ, CSIOZ i ABW (w ciągu tygodnia) i przedstawienie informacji nt. tych rozstrzygnięć na kolejnym posiedzeniu KRMC, tj. 1 sierpnia br., - wyjaśnienie, na spotkaniu MZ, ABW i CPI, kwestii dot. ujęcia w rozporządzeniu terminu zawitego, czyli momentu określonego czasowo, kiedy profil zaufany ePUAP uzyska odpowiedni poziom bezpieczeństwa do podpisywania decyzji administracyjnych. Ponadto Komitet zaproponował, aby: - na spotkaniu MSZ, MG, MZ zostały rozstrzygnięte kwestie dot. notyfikacji projektów rozporządzeń Ministra Zdrowia, które były przedmiotem obrad KRMC na posiedzeniu 18 lipca br. (pkt. od 2.1. do 2.3. agendy posiedzenia) i przedstawienie informacji nt. tych rozstrzygnięć na kolejnym posiedzeniu Komitetu, tj. 1 sierpnia br., - MZ, w ciągu 24 godzin, dokonało wyjaśnienia kwestii audytu, podniesionej przez GIODO, zawartej w projekcie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie Systemu Rejestru Usług Medycznych Narodowego Funduszu Zdrowia. 4. (pkt 3 agendy) Informacja nt. przeglądu harmonogramów projektów realizowanych w ramach 7. osi priorytetowej PO IG: 4.1. ePUAP2 – Centrum Projektów Informatycznych. Informację przedstawił Pan Tomasz Jeruzalski, Zastępca Dyrektora Centrum Projektów Informatycznych. Pan Marek Ujejski, Zastępca Dyrektora Departamentu Informatyki w Narodowym Funduszu Zdrowia, zgłosił uwagę dotyczącą kompletności listy działań naprawczych projektu ePUAP2, w której zabrakło certyfikacji i poprawy bezpieczeństwa, jako brakujących elementów uwierzytelnienia. Pan Sebastian Christow, Dyrektor Departamentu Gospodarki Elektronicznej w Ministerstwie Gospodarki, zaproponował pomoc podczas prac nad poprawą ergonomii projektu ePUAP. Pani Agnieszka Kręcisz-Borowiec, Zastępca Dyrektora Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego, skierowała prośbę do CPI i MAC o przesłanie informacji na temat ostatecznej koncepcji projektu ePUAP2, w związku ze zobowiązaniem Komisji Europejskiej do przekazania takiego sprawozdania do 31 lipca br. Komitet zapoznał się z przedstawioną informacją. Przewodniczący KRMC: - zasugerował rozważenie powołania grupy roboczej w składzie: MS, RCL, MG, MAC, GIODO, CPI, która dokonałaby, na bazie rozwiązań zastosowanych w ePUAP, przeglądu prawa pod kątem możliwości wykorzystywania dokumentów elektronicznych w polskim obiegu dokumentów na równi z dokumentami papierowymi, - zaproponował, aby CPI na jednym z posiedzeń KRMC we wrześniu, przedstawiło informacje nt. realizowanego projektu pn. Informatyzacja Jednostek Samorządu Terytorialnego z zastosowaniem technologii przetwarzania w chmurze. 5. (pkt 4 agendy) Informacja nt. Poradnika antykorupcyjnego dla urzędników – Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Informację przedstawiła Pani Monika Dołowiec, Zastępca Dyrektora w Departamencie Funduszy Strukturalnych w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji. Komitet zalecił: - stosowanie generalnych zasad wskazanych w Poradniku antykorupcyjnym dla urzędników, - powołanie grupy roboczej z przedstawicieli: CBA, RCL, MAC, MRR, MS, której zadaniem będzie, w terminie do końca września, uaktualnienie ww. dokumentu, a następnie poddanie jego rekomendacji pod ponowną dyskusję na posiedzeniu Komitetu. 6. Sprawy różne. Nie wniesiono żadnego zagadnienia do tego punktu porządku posiedzenia 7. Zamknięcie posiedzenia. Przewodniczący Komitetu podziękował wszystkim za udział w spotkaniu, po czym zamknął posiedzenie Komitetu. --- Sekretarz Komitetu Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji Przewodniczący Komitetu Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji --- Sekretariat Komitetu Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji 00-060 Warszawa, ul. Królewska 27 e-mail: firstname.lastname@example.org tel. kom. 694 444 295, 882190047 AGENDA POSIEDZENIA Komitetu Rady Ministrów do Spraw Cyfryzacji w dniu 25 lipca 2012 r. o godzinie 13\textsuperscript{00} w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Al. Ujazdowskie 1/3, Sala Świętokrystkowa 1. Otwarcie posiedzenia. 2. Przyjęcie opinii Komitetu odnośnie projektów dokumentów: 2.1. Projekt ustawy o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji – wnioskodawca Minister Administracji i Cyfryzacji. 2.2. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie klasyfikacji danych i systemu kodów w Systemie Informacji Medycznej – wnioskodawca Minister Zdrowia. 2.3. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie opisu systemu teleinformatycznego, w którym prowadzony jest Krajowy Rejestr Zezwoleń na Prowadzenie Aptek Ogólnodostępnych, Punktów Aptecznych oraz Rejestr Udzielonych Zgód na Prowadzenie Aptek Szpitalnych i Zakładowych – wnioskodawca Minister Zdrowia. 2.4. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie Systemu Rejestru Usług Medycznych Narodowego Funduszu Zdrowia – wnioskodawca Minister Zdrowia. 2.5. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie Systemu Statystyki w Ochronie Zdrowia – wnioskodawca Minister Zdrowia. 2.6. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie opisu systemu teleinformatycznego, w którym prowadzony jest Rejestr Zezwoleń na Prowadzenie Hurtowni Farmaceutycznej – wnioskodawca Minister Zdrowia. 2.7. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie Systemu Monitorowania Zagrożeń – wnioskodawca Minister Zdrowia. 3. Informacja nt. przeglądu harmonogramów projektów realizowanych w ramach 7. osi priorytetowej PO IG: 3.1. ePUAP2 – Centrum Projektów Informatycznych. 4. Informacja nt. Poradnika antykorupcyjnego dla urzędników – Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. 5. Informacja nt. szczegółowych ram czasowych uruchamiania poszczególnych elementów projektu System Informatyczny Powiadamiania Ratunkowego SI PR – Centrum Projektów Informatycznych. 6. Sprawy różne. 7. Zamknięcie posiedzenia.	<urn:uuid:ec0ff8fe-7f27-40cd-aad4-8b9a2455134b>	finepdfs	1.291992	CC-MAIN-2019-26	http://krmc.mc.gov.pl/download/50/8352/ProtokolXVposiedzenie25072012.pdf	2019-06-15T20:45:26Z	crawl-data/CC-MAIN-2019-26/segments/1560627997335.70/warc/CC-MAIN-20190615202724-20190615224724-00363.warc.gz	96,360,101	0.999835	0.999913	0.999913	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2385, 5168, 7934, 10953, 12634, 14611 ]	1	0
OGŁOSZENIE O KONKURSIE NA STANOWISKO AUDYTORA WEWNĘTRZNEGO W SĄDZIE REJONOWYM GDAŃSK – PÓŁNOC W GDAŃSKU Numer konkursu: K. 112 – 24/18 Dyrektor Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku ogłasza konkurs na: 1 stanowisko AUDYTORA WEWNĘTRZNEGO w Sądzie Rejonowym Gdańsk – Północ w Gdańsku, 80 – 126 Gdańsk, ul. Piekarnicza 10 Umowa o pracę w ¼ wymiaru czasu pracy. Wynagrodzenie miesięczne oraz wysługa lat zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 marca 2017 r. w sprawie stanowisk i szczegółowych zasad wynagradzania urzędników i innych pracowników sądów i prokuratury oraz odbywania stażu urzędniczego. Świadczenia z funduszu socjalnego. WYMAGANIA NIEZBĘDNE: Audytorem wewnętrznym może być osoba: 1) która spełnia wymogi określone w art. 286 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.); 2) która nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; 3) przeciwko której, nie jest prowadzone postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe; 4) posiadająca stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na określonym stanowisku; 5) o nieposzlakowanej opinii; 6) posiadająca znajomość techniki pracy biurowej, w tym biegłej obsługi komputera. WYMAGANIA DODATKOWE: 1) umiejętność logicznego i analitycznego myślenia, selekcji informacji i wyciągania wniosków; 2) umiejętność planowania i sprawnej organizacji pracy; 3) umiejętność przeprowadzania analizy dokumentów i formułowania wniosków; 4) komunikatywność, wysoka kultura osobista, obiektywizm, odpowiedzialność, dyspozycyjność; 5) zaangażowanie, systematyczność; 6) gotowość do podnoszenia kwalifikacji i zdobywania nowych umiejętności; 7) znajomość zagadnień z zakresu finansów publicznych, rachunkowości oraz przepisów regulujących ustrój i organizacje sądów powszechnych. OPIS STANOWISKA: Zadania audytora wewnętrznego określone są w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie audytu wewnętrznego oraz informacji o pracy i wynikach tego audytu (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 506). WYMAGANE DOKUMENTY I OŚWIADCZENIA: Własnoręcznie podpisane: 1) wniosek o przyjęcie do pracy z danymi kontaktowymi; 2) życiorys i informacja o przebiegu kariery zawodowej; 4) oświadczenie kandydata, że nie toczy się przeciwko niemu postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe; 5) oświadczenie kandydata, że ma pełną zdolność do czynności prawnych i korzysta z pełni praw publicznych; 6) oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby konkursu, które zostały podane dobrowolnie (wykraczają poza zakres określony w art. 22¹ Kodeksu pracy (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 917 ze zm.) oraz ustawy z dnia 18 grudnia 1998 o pracownikach sądów i prokuratury (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 577)) oraz kserokopie dokumentów potwierdzających wykształcenie oraz posiadane kwalifikacje zgodnie z art. 286 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.). TERMIN I MIEJSCE ZŁOŻENIA DOKUMENTÓW Dokumenty należy złożyć do dnia 14 grudnia 2018 r. w siedzibie tutejszego Sądu (Biuro Podawcze), ul. Piekarnicza 10, 80-126 Gdańsk lub przesłać za pośrednictwem operatora pocztowego (za datę ich złożenia uważa się datę nadania przesyłki w placówce pocztowej operatora). Przy składaniu dokumentów należy powołać się na numer konkursu. Oferty złożone po terminie nie będą rozpatrywane. INFORMACJA O KONKURSIE Konkurs składa się z trzech etapów: 1) etapu pierwszego - selekcji wstępnej zgłoszeń kandydatów pod kątem spełnienia wymogów formalnych przystąpienia do konkursu; 2) etapu drugiego - praktycznego sprawdzianu umiejętności; 3) etapu trzeciego - rozmowy kwalifikacyjnej, podczas której, komisja w szczególności ocenia umiejętności kandydata dotyczące wykorzystania w praktyce jego wiedzy z zakresu zadań wykonywanych na stanowisku pracy, którego konkurs dotyczy. Informacja o kandydatach (imię i nazwisko) spełniających wymogi formalne, terminie i miejscu konkursu (praktyczne sprawdzenie umiejętności oraz rozmowa kwalifikacyjna) ukaże się w Biuletynie Informacji Publicznej Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku oraz na tablicy ogłoszeń co najmniej 7 dni przed terminem konkursu. Komisja po przeprowadzeniu drugiego etapu konkursu: 1) dokonuje oceny każdego kandydata wyrażonej w skali punktowej w przedziale od 1 do 10; 2) ustala listę kandydatów zakwalifikowanych do trzeciego etapu konkursu Po przeprowadzeniu trzeciego etapu konkursu Dyrektor Sądu upowszechnia listę wybranych kandydatów lub imię i nazwisko kandydata, na które przeprowadzany był konkurs. Kandydaci, którzy nie zostaną zakwalifikowani do konkursu mogą odebrać złożone dokumenty w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku konkursu. Po tym terminie dokumenty zostaną komisyjnie zniszczone. Dodatkowych informacji na temat konkursu udzielają pracownicy Oddziału Kadr Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku – tel. 058 32 13 671. Dyrektor Sądu Rejonowego Gdańsk-Połnoc w Gdańsku (1) dr Jarosława Maria Brudnios Gdańsk, dnia 23 listopada 2018 r. Wskaźnik zatrudnienia w Sądzie osób niepełnosprawnych, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym następuje zatrudnienie, jest niższy niż 6%. Pierwszeństwo w zatrudnieniu przysługuje osobie niepełnosprawnej, o ile złoży ona swoją ofertę w odpowiedzi na opublikowane ogłoszenie o konkursie wraz z dokumentem potwierdzającym niepełnosprawność i znajduje się ona w gronie nie więcej niż dwóch najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe. INFORMACJA ADMINISTRATORA DANYCH OSOBOWYCH DLA OSÓB UBIEGAJĄCYCH SIĘ O ZATRUDNIENIE Na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U.UE.L.2016.119.1), dalej zwanym rozporządzeniem RODO, informuję, że: Administrator danych Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku ul. Piekarnicza 10 80–126 Gdańsk Inspektor ochrony danych osobowych W Sądzie powołany został inspektor ochrony danych osobowych adres: Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku, ul. Piekarnicza 10, 80–126 Gdańsk e-mail: email@example.com Z inspektorem ochrony danych można kontaktować się we wszystkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych oraz korzystania z praw związanych z przetwarzaniem danych. Cel przetwarzania danych oraz podstawa prawna przetwarzania Przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych będzie się odbywać w celu przeprowadzania konkursu na podstawie: - art. 22¹ Ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 917 t.j.); - Ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury (Dz. U. z 2018 r., poz. 577 t.j.); - Regulaminu przeprowadzania naborów na wolne stanowiska pomocnicze oraz stanowiska obsługi technicznej i gospodarczej w Sądzie Rejonowym Gdańsk-Północ w Gdańsku, wprowadzonego zarządzeniem Nr 14/2018 Dyrektora Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2018 r.; oraz na podstawie art. 6 lit a. RODO. Kandydat, który poda dobrowolnie dane osobowe w szerszym zakresie niż wskazane w ogłoszeniu winien dołączyć zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Odbiorcy danych osobowych Informujemy, iż Pani/Pana dane osobowe mogą być przekazywane innym odbiorcom wyłącznie na podstawie przepisów prawa, bądź stosownie do wyrażonej przez Panią/Pana zgody. Przekazywanie danych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państw trzecich i organizacji międzynarodowych. Okres przechowywania danych osobowych Dane osobowe (dokumenty) złożone przez kandydatów, którzy: 1) zostaną zakwalifikowani do zatrudnienia – zostaną załączone do ich akt osobowych. 2) zostaną umieszczeni na liście rezerwowej – będą przechowywane przez okres obowiązywania tej listy, a następnie zostaną trwale zniszczone nie wcześniej niż 7 dni od utraty ważności listy, po uprzednim zwróceniu oryginałów dokumentów. W przypadku nie odebrania przesyłki przez kandydata, dokumenty zostaną trwale zniszczone. 3) nie przeszli pozytywnie procedury konkursowej – będą trwale zniszczone, po uprzednim zwróceniu oryginałów dokumentów, nie wcześniej niż 7 dni od zakończenia procedury konkursowej. W przypadku nie odebrania przesyłki przez kandydata Sąd nie będzie podejmował kolejnych prób doręczenia a dokumenty zostaną trwale zniszczone. Dokumenty można również odebrać w Oddziale Kadr Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku, pokój B31 w godzinach 7.30-15.30. Przysługujące prawa Posiada Pani/Pan prawo do żądania dostępu do danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania. Prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych. Posiada Pani/Pan również prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jeśli Pani/Pana zdaniem, przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy unijnego rozporządzenia RODO: Biuro Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa INFORMACJA ADMINISTRATORA DANYCH OSOBOWYCH DLA OSÓB UBIEGAJĄCYCH SIĘ O ZATRUDNIENIE Wymóg podania danych Podanie danych osobowych określonych w art. 22¹ Kodeksu pracy oraz resortowych aktach wykonawczych jest wymogiem ustawowym oraz warunkiem zawarcia umowy a ich niepodanie uniemożliwi udział w postępowaniu konkursowym. Podanie innych danych osobowych przekazanych w dokumentach aplikacyjnych, w zakresie szerszym niż określony powyżej, jest dobrowolne. Informacje o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym o profilowaniu Pani/Pana dane osobowe nie będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany. Pani/Pana dane osobowe nie będą profilowane. ZGODA NA PRZETWARZANIE DANYCH OSOBOWYCH W CELU UDZIAŁU W WYBRANYM NABORZE Numer konkursu: ________________ Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Sąd Rejonowy Gdańsk–Północ w Gdańsku, w dobrowolnie przekazanych przeze mnie dokumentach aplikacyjnych, w zakresie szerszym niż określony w Kodeksie pracy i resortowych aktach wykonawczych oraz zebranych w trakcie kolejnych etapach konkursu w celu udziału w wybranym naborze (rekrutacji). __________________________________________ imię i nazwisko kandydata ZGODA NA PRZETWARZANIE DANYCH OSOBOWYCH W CELU UDZIAŁU W PRZYSZŁYCH PROCESACH KONKURSOWYCH Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Sąd Rejonowy Gdańsk–Północ w Gdańsku, w dobrowolnie przekazanych przeze mnie dokumentach aplikacyjnych, w celu udziału w przyszłych procesach naboru (rekrutacji). __________________________________________ imię i nazwisko kandydata OŚWIADCZENIE Numer konkursu: ________________ Oświadczam, że zapoznałem/zapoznałam się z treścią ogłoszenia, w tym z informacją o celach i sposobach przetwarzania danych osobowych oraz o przysługujących mi prawach. __________________________________________ imię i nazwisko kandydata	<urn:uuid:a08afeab-4c7e-462e-82ca-5cf9f0702be5>	finepdfs	1.058594	CC-MAIN-2019-18	http://www.gdansk-polnoc.sr.gov.pl/bip/images/Dokumenty/Ogloszenia/k.112.24.18_ogloszenie.pdf	2019-04-19T03:26:49Z	crawl-data/CC-MAIN-2019-18/segments/1555578526966.26/warc/CC-MAIN-20190419021416-20190419043416-00354.warc.gz	246,401,979	0.999974	0.999987	0.999987	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1849, 4386, 5843, 9448, 10096, 11299 ]	1	0
UCHWAŁA NR ...............2019 RADY MIEJSKIEJ W UJEŹDZIE z dnia 23 września 2019r. zmieniająca uchwałę w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Ujazd i zasad korzystania z tych przystanków Na podstawie art. 18 ust.2 pkt.15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2019. poz. 506, 1309,1571) i art. 15 ust.2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 2016, 2435, z 2019r. poz.730,1495) Rada Miejska w Ujeździe uchwala, co następuje: § 1. Załącznik nr 1 do uchwały nr XXXI.175.2013 Rady Miejskiej w Ujeździe z dnia 27 czerwca 2013r. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina Ujazd oraz warunków i zasad korzystania z tych przystanków otrzymuje brzmienie, jak w załączniku do niniejszej uchwały. § 2. Traci moc uchwała nr XLI.297.2018 Rady Miejskiej w Ujeździe z dnia 24 września 2018r. zmieniająca uchwałę w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina Ujazd oraz warunków i zasad korzystania z tych przystanków. § 3. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Ujazdu. § 4. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od opublikowania w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego. Przewodniczący Rady Miejskiej Tomasz Cichoń Wykaz przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina Ujazd \| lp. \| miejscowość \| ulica \| lokalizacja \| \|-----\|---------------\|----------------\|-----------------------------------------------------------------------------\| \| 1. \| Ujazd \| ul. 3 Maja \| Działka gminna o nr ewid. 490/3 \| \| 2. \| Sieroniowice \| Grzeboszowice \| Droga krajowa nr 88, strona lewa \| \| 3. \| Sieroniowice \| Grzeboszowice \| Droga krajowa nr 88, strona prawa \| \| 4. \| Klucz \| ul. Wiejska \| Działka gminna o nr ewid. 414 \| \| 5. \| Księży Las \| Księży Las \| Droga gminna nr 105774O \| \| 6. \| Olszowa \| ul. Europejska I \| Droga gminna nr 105776O prawo strona przed skrzyżowaniem z ul. Irlandzką \| \| 7. \| Olszowa \| ul. Europejska II \| Droga gminna nr 105776O prawo strona za skrzyżowaniem z ul. Niemiecką \| \| 8. \| Olszowa \| ul. Europejska III \| 1. Droga gminna nr 105776O lewa strona przed skrzyżowaniem z ul. Francuską \| \| \| \| 2. Droga gminna nr 105776O prawo strona za skrzyżowaniem z ul. Francuską \| \| 9. \| Zimna Wódka \| ul. Europejska IV \| Droga gminna nr 105776O lewa strona przed skrzyżowaniem z ul. Polską \| \| 10. \| Zimna Wódka \| ul. Europejska V \| Droga gminna nr 105776O lewa strona przed rondem \| \| 11. \| Olszowa \| ul. Szkolna \| Droga gminna nr 105742O \| \| 12. \| Ujazd \| ul. Bazaltowa \| Droga gminna nr 105784O \| \| 13. \| Ujazd \| ul. Strzelecka \| Działka gminna o nr ewd.1148/1 szkoła \| UZASADNIENIE Do uchwały Rady Miejskiej w Ujeździe zmieniającej uchwałę nr XXXI.175.2013 Rady Miejskiej w Ujeździe z dnia 27.06.2013r. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem albo zarządzającym jest Gmina Ujazd oraz warunków i zasad korzystania z tych przystanków Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym stanowi, że do zadań organizatora publicznego transportu zbiorowego należy określenie przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina, udostępnionych dla operatorów i przewoźników, a także określenie warunków i zasad korzystania z tych obiektów. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym określenie przystanków komunikacyjnych i dworców oraz warunków i zasad korzystania z nich następuje w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 40 i 41 ustawy o samorządzie gminnym do Rady Gminy należy ustanowienie prawa miejscowego, w szczególności w sprawach zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Ponieważ takimi obiektami są przystanki należało określić te zasady. W uchwale zmieniającej uchwałę w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych oraz warunków i zasad korzystania z przystanków, których właścicielem lub zarządzającym jest Gmina Ujazd zmianie ulega jedynie wykaz przystanków komunikacyjnych ujęty w załączniku Nr 1. Do wykazu zostanie dodany przystanek w Ujeździe przy Szkole Podstawowej przy ul. Strzeleckiej na działce gminnej o nr ewid. 1148/1. Podjęcie niniejszej uchwały ułatwi organizację publicznego transportu drogowego przewoźnikom i operatorom, a także podróżującym pasażerom. Podjęcie uchwały uważa się za zasadne. Z up. BURMISTRZA Tow. Katarzyna Tomczyk Z-ca Burmistrza	<urn:uuid:6f8c306e-f3c6-424c-8fea-d59f9479f922>	finepdfs	1.120117	CC-MAIN-2024-33	http://bip.ujazd.pl/download/attachment/20942/zmieniajaca-uchwale-w-sprawie-okreslenia-przystankow-komunikacyjnych-ktorych-wlascicelem-albo-zarzadzajacycm-jest-gmina-ujazd-i-zasad-korzystania-z-tych-przystankow.pdf	2024-08-10T08:15:15+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-33/segments/1722640790444.57/warc/CC-MAIN-20240810061945-20240810091945-00898.warc.gz	3,035,429	0.999988	0.999992	0.999992	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1373, 3353, 5145 ]	1	1
Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie pn. „Aktywni w pracy" współfinansowanego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych §1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Międzynarodowa Fundacja „Reaxum", zarejestrowaną w Rejestrze Stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej nr KRS 0000437139, zwana dalej Fundacją, realizuje Projekt pn. „Aktywni w pracy", współfinansowany ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zwany dalej PFRON w ramach zlecenia realizacji zadań w formie wsparcia przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. 2. Biuro Projektu znajduje się przy ul. Komitetu Obrony Robotników 56, 02-174 Warszawa, e-mail: email@example.com, tel. +48 728 442 860 3. Projekt realizowany jest na podstawie umowy zawartej pomiędzy Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych a Międzynarodową Fundacją „Reaxum". 4. Projekt realizowany jest w okresie od 1 lutego 2021 r. do 31 marca 2024 r., w tym: II okres projektu realizowany jest od 1 kwietnia 2022 r. do 31 marca 2023 r.. 5. Celem głównym projektu jest wejście beneficjentów ostatecznych projektu na rynek pracy. Celami szczegółowymi projektu jest zaplanowanie oraz wdrożenie indywidualnej ścieżki kariery zawodowej dla 60 beneficjentów ostatecznych projektu (w I okresie finansowania 20 osób, w II okresie finansowania 20 osób, w III okresie finansowania 20 osób), wsparcie zatrudnienia osób z niepełnosprawnością w stopniu znacznym, umiarkowanym oraz lekkim. 6. Udział w projekcie jest bezpłatny. 7. Informacja o projekcie dostępna będzie na stronie internetowej Projektodawcy oraz w Biurze Projektodawcy. 8. Niniejszy regulamin określa zasady rekrutacji do Projektu w tym naboru i doboru uczestników/uczestniczek z całego kraju oraz zasady uczestnictwa w projekcie pn. „Aktywni w pracy". §2 DEFINICJE POJĘĆ Użyte w niniejszym regulaminie pojęcia oznaczają: 1. osoba pozostająca bez zatrudnienia – osoba bezrobotna lub poszukująca pracy, która nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej (definicja obejmuje zarówno osobę zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy jak również osobę niezarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy); 2. PFRON – Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych; 3. staż aktywizacyjny – nabywanie przez osobę niepełnosprawną, będącą beneficjentem ostatecznym Projektu, umiejętności praktycznych i społecznych niezbędnych do wykonywania pracy w miejscu pracy, bez nawiązywania stosunku pracy z pracodawcą; 4. osoba niepełnosprawna – osoba, o której mowa w art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 511, z późn. zm.); 5. zatrudnienie: - stosunek pracy na podstawie umowy o pracę, zawartej na czas nieokreślony lub określony, jednakże nie krótszy niż 3 miesiące; - stosunek pracy na podstawie powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę, jeżeli na podstawie przepisów szczególnych pracownik został powołany na czas określony, okres ten nie może być krótszy niż 3 miesiące; - prowadzenie działalności rolniczej w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2017 r., poz. 2336, z późń. zm.); - prowadzenie działalności gospodarczej w rozumienie ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646, z późń. zm.); - zatrudnienie na podstawie umowy cywilnoprawnej, zawartej na okres nie krótszy niż 6 miesięcy (okresy obowiązywania umów następujących po sobie, sumują się). Okresy zatrudnienia Uczestników w ramach ww. mogą się sumować, jeśli następują po sobie w okresie nie dłuższym niż 30 dni, przy czym czas przerwy w zatrudnieniu dłuższy niż 30 dni nie wlicza się w okres zatrudnienia. § 3 ZASADY UCZESTNICTWA W PROJEKCIE 1. Uczestnikiem/czką Projektu może być osoba, która spełnia łącznie następujące kryteria: a. Zamieszkuje teren Rzeczpospolitej Polskiej; b. Posiada aktualne orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym, umiarkowanym lub lekkim (max. 10%) (lub orzeczenie równoważne); c. Pozostaje bez zatrudnienia; d. Jest w wieku aktywności zawodowej (tj. osoby które nie osiągnęły wieku emerytalnego); e. Wykazuje gotowość psychofizyczną do podjęcia lub/i kontynuowania aktywności społecznej i zawodowej; f. Deklaruje chęć udziału w całej ścieżce wsparcia w projekcie i udział we wszystkich formach wsparcia przewidzianych dla niego/niej w ramach Projektu; g. Złoży w Biurze Projektodawcy prawidłowo wypełnione dokumenty rekrutacyjne wraz z niezbędnymi załącznikami: - formularz zgłoszeniowy do udziału w projekcie pn. „Aktywni w pracy" (załącznik nr 1 do niniejszego Regulaminu); - zgoda na przetwarzanie danych osobowych – rekrutacja do projektu (załącznik nr 2 do niniejszego Regulaminu); - CV. ponadto okaże do wglądu: - aktualne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (w stopniu znacznym, umiarkowanym lub lekkim z lekkim max. 10%), lub aktualne orzeczenie równoważne (orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów), 2. Kandydat/kandydatka mają obowiązek poinformować osoby prowadzące rekrutację o udziale we wszystkich projektach realizowanych ze środków publicznych. Osoby, które biorą udział w ww. projektach, w ramach przedmiotowego projektu nie mogą uczestniczyć w takich samych formach wsparcia w takim samym zakresie, jakie otrzymują w przedmiotowym projekcie realizowanym ze środków PFRON (informacja uzyskana podczas rekrutacji w formularzu zgłoszeniowym). 3. Osoba zrekrutowana do Projektu pn. „Nastaw się na pracę" nie może równocześnie korzystać z tej samej formy wsparcia w ramach innego projektu finansowanego lub współfinansowanego ze środków publicznych, jeżeli realizacja tej formy wsparcia prowadzi, w każdym z projektów do osiągnięcia takich samych efektów. 4. Do Projektu zostaną zakwalifikowane osoby, które pomyślnie przejdą procedurę rekrutacyjną do momentu zrekrutowania 65 uczestników/czek 5. W przypadku niezakwalifikowania się do projektu z powodu wyczerpania liczby miejsc, kandydaci/tki zostaną wpisani na listę rezerwową. 6. W przypadku osób, które nie spełniają warunków uczestnictwa w projekcie, dane osobowe kandydata/tki zostaną niezwłocznie usunięte, nie później niż do zakończenia projektu. § 4 ZASADY REKRUTACJI 1. Postępowanie rekrutacyjne jest obligatoryjne dla osób deklarujących udział w Projekcie. 2. Rekrutacja zostanie przeprowadzona zgodnie z polityką równych szans. 3. W ramach działań rekrutacyjnych przewiduje się nabór 60 Uczestników/czek Projektu.(w I okresie 20 Uczestników/czek Projektu, w II okresie 20 Uczestników/czek Projektu, w III okresie 20 Uczestników/czek Projektu). 4. Rekrutacja ma charakter ciągły i rozpocznie się w lutym 2021 r. 5. Organizatorzy naboru zastrzegają sobie prawo do wcześniejszego zakończenia naboru w momencie zrekrutowania zakładanej liczby Uczestników/czek Projektu. 6. Procedura rekrutacji obejmuje następujące etapy: a) Etap pierwszy: przyjmowanie zgłoszeń od Kandydatów/tek poprzez: - wypełnienie i własnoręczne podpisanie Formularza zgłoszeniowego do udziału w projekcie pn. „Aktywni w pracy" (załącznik nr 1 do niniejszego regulaminu), - własnoręczne podpisanie zgody na przetwarzanie danych osobowych w celu rekrutacji do projektu (załącznik nr 2 do niniejszego regulaminu). - złożenie CV w formie papierowej, - okazanie dokumentów uprawniających do uczestnictwa w projekcie, czyli aktualne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (w stopniu znacznym, umiarkowanym lub lekkim) lub aktualne orzeczenie równoważne (orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów). W/w dokumenty muszą zostać dostarczone w oryginale do Biura Projektodawcy. b) Etap drugi: weryfikacja kryteriów formalnych zawartych w otrzymanych dokumentach; c) Etap trzeci: rozmowy kwalifikacyjne z potencjalnymi Uczestnikami/czkami Projektu; d) Etap czwarty: podjęcie decyzji o kwalifikacji Uczestnika/czki do Projektu przez osobę odpowiedzialną za proces rekrutacji; e) Etap piąty: podpisanie przez zakwalifikowanego kandydata/tkę deklaracji uczestnictwa w projekcie (załącznik nr 4 do niniejszego Regulaminu), zgody na przetwarzanie danych osobowych – udział w projekcie (załącznik nr 5 do niniejszego Regulaminu), zgody na przetwarzanie wizerunku (załącznik nr 6 do niniejszego Regulaminu). 7. Podczas rekrutacji zostanie określony poziom gotowości psychofizycznej do podjęcia działań zmierzających do aktywizacji zawodowej. Zostaną określone rokowania co do możliwości aktywnego udziału w ścieżce wsparcia. 8. W przypadku większego zainteresowania udziałem w Projekcie niż zakładana liczba miejsc, zostanie sporządzona lista rezerwowa. 9. Każda z osób zakwalifikowanych do udziału w projekcie zostanie o tym poinformowana e-mailowo, telefonicznie lub osobiście. 10. Jeżeli osoba, która została zakwalifikowana do udziału w Projekcie zrezygnuje, na powstałe miejsce przyjęta zostanie pierwsza w kolejności osoba z listy rezerwowej. 11. Od decyzji odmawiającej zakwalifikowania do udziału we wsparciu nie przysługuje odwołanie. § 5 OBOWIĄZKI UCZESTNIKÓW PROJEKTU 1. Każdy Uczestnik/czka Projektu w momencie zakwalifikowania do udziału w Projekcie zobowiązany jest do: a) Własnoręcznego podpisania Deklaracji chęci uczestnictwa w projekcie. „Aktywni w pracy" (załącznik nr 4 do niniejszego Regulaminu); b) wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych w celu udziału w Projekcie (załącznik nr 5 do niniejszego Regulaminu) poprzez własnoręczne podpisanie w/w zgody; c) wyrażenia zgody na przetwarzanie wizerunku (załącznik nr 6 do niniejszego Regulaminu) poprzez własnoręczne podpisanie w/w zgody; d) zapoznania się z niniejszym Regulaminem i potwierdzenia tego faktu własnoręcznym podpisem na deklaracji chęci uczestnictwa w projekcie; e) brania udziału we wszystkich zaproponowanych dla danego Uczestnika/czki formach wsparcia w ramach Projektu i potwierdzania uczestnictwa własnoręcznym podpisem na listach obecności; f) każdorazowego potwierdzenia otrzymania materiałów szkoleniowych, zakwaterowania, cateringu, itp., własnoręcznym podpisem na przedłożonych przez Projektodawcę listach; g) udzielania Fundacji informacji niezbędnych do monitorowania wskaźników rezultatu, w trakcie projektu, jak i minimum rok po jego zakończeniu, tj. status na rynku pracy (w przypadku podjęcia zatrudnienia przekazania dokumentów dotyczących sytuacji na rynku pracy, np. kopii umowy o pracę, kopii umowy cywilno-prawnej, zaświadczenia od pracodawcy o zatrudnieniu); h) każdorazowego usprawiedliwienia swojej nieobecności na zaproponowanej dla danego Uczestnika/czki formie wsparcia oraz uprzedzenia o nieobecności min. 4 dni przez terminem jej rozpoczęcia, chyba, że nie jest to możliwe, gdyż niezdolność do udziału we wsparciu powstała później; za usprawiedliwioną nieobecność uznaje się jedynie przypadki udokumentowane zwolnieniem lekarskim; i) bieżącego informowania Projektodawcy o wszelkich zdarzeniach mogących mieć pływ na jego dalszy udział w projekcie. 2. Każdy z Uczestników/czek projektu zostaje poinformowany, że w przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności na zaplanowanej formie wsparcia i nieuzasadnionej rezygnacji z uczestnictwa w projekcie pn. „Aktywni w pracy" w trakcie jego trwania, zobowiązuje się do zwrotu kosztów poniesionych przez Fundację za swój udział w w/w Projekcie wraz z kosztami za usługi, które zostały zamówione, np. catering, zakwaterowanie, koszty dojazdu, koszty materiałów szkoleniowych, wynagrodzenie psychologa/pedagoga, itp. Za usprawiedliwione i uzasadnione uznaje się jedynie przypadki udokumentowane zwolnieniem lekarskim lub udokumentowane nagłymi wypadkami losowymi. Fakt zapoznania się z niniejszym warunkiem zostanie potwierdzony własnoręcznym podpisem przez każdego z Uczestników/czek Projektu na Deklaracji chęci uczestnictwa w projekcie pn. „Aktywni w pracy" (załącznik nr 4 do niniejszego Regulaminu). § 6 WSPARCIE OFEROWANE W RAMACH PROJEKTU 1. Uczestnicy/czki Projektu mają prawo do: a) Wsparcia psychologa/pedagoga; b) Wsparcia coach'a kariery; c) Uczestnictwa w warsztatach i szkoleniach przewidzianych w ramach Projektu; d) Wsparcia pośrednika pracy; e) Odbycia płatnego stażu aktywizacyjnego – osoby, które zostaną zakwalifikowane do tego rodzaju wsparcia; f) Wsparcia opiekuna stażu aktywizacyjnego – osoby, które będą odbywać staż aktywizacyjny w ramach przedmiotowego Projektu; g) Pokrycia przez Projektodawcę w ramach Projektu kosztów: - profesjonalnej obsługi merytorycznej podczas organizowanych wsparć; - wynajmu sal szkoleniowych podczas organizowanych wsparć; - ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków uczestników/czki podczas organizowanych wsparć; - materiałów szkoleniowych; - wyżywienia podczas udziału w warsztatach i szkoleniach; - zakwaterowania podczas udziału w szkoleniach i warsztatach – dla osób, które z uzasadnionych przyczyn nie są w stanie dojechać z miejsca zamieszkania w dniu w którym odbywa się szkolenie lub warsztat (np. odległość powyżej 100 km). Koszty pokrywane będą do momentu wyczerpania budżetu środków przeznaczonych na ten cel; - dojazdów na szkolenia i warsztaty – koszty pokrywane będą do wysokości kwoty przewidzianej w budżecie i do momentu wyczerpania budżetu środków przeznaczonych na ten cel, zgodnie z obowiązującym „Regulaminem rozliczenia kosztów podróży – projekt pn. „Aktywni w pracy". Projektodawca pokrywa jedynie koszty wcześniej uzgodnione i zaakceptowane przez pracownika Fundacji, odpowiadającego za realizację i rozliczenie projektu. § 7 ZASADY REZYGNACJI Z UCZESTNICTWA W PROJEKCIE 1. Każdy/a zakwalifikowany/a Uczestnik/czka może zrezygnować z udziału w Projekcie przed otrzymaniem pierwszego wsparcia, informując o tym pisemnie. 2. W przypadku rezygnacji z uczestnictwa w projekcie po otrzymaniu przynajmniej jednego rodzaju wsparcia, Uczestnik/czka zobowiązany/a jest do złożenia pisemnego Oświadczenia o rezygnacji z udziału w projekcie pn. „Aktywni w pracy" wraz z określeniem przyczyny rezygnacji, na załączniku nr 7 do niniejszego regulaminu. 3. W przypadku nieuzasadnionej rezygnacji z udziału w Projekcie Uczestnik/czka jest zobowiązany/a po zwrotu kosztów poniesionych przez Fundację w związku z jego uczestnictwem w projekcie, zgodnie z § 5 pkt. 2 niniejszego Regulaminu i podpisanym zobowiązaniem w Deklaracji chęci uczestnictwa w projekcie pn. „Aktywni w pracy" (załącznik nr 4 do niniejszego Regulaminu). 4. W przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności podczas proponowanego w ramach Projektu wsparcia, uznaje się, że Uczestnik/czka zrezygnował/a z udziału w Projekcie i jednocześnie uznaje się taką rezygnację za nieuzasadnioną. 5. W przypadku rezygnacji Uczestnika/czki z udziału w Projekcie, na jego miejsce zostaje zakwalifikowana pierwsza w kolejności osoba z listy rezerwowej. § 8 PRZECHOWYWANIE DOKUMENTACJI REKRUTACYJNEJ 1. Cała dokumentacja rekrutacyjna przechowywana będzie w Biurze Projektu, w miejscu niedostępnym dla osób trzecich. 2. Po zakończeniu realizacji projektu, uporządkowana dokumentacja pozostanie w Biurze Projektu, przez okres 5 lat od momentu rozliczenia projektu. § 9 POSTANOWIENIA KOŃCOWE 1. Regulamin dostępny jest na stronie internetowej Fundacji oraz w Biurze Projektu. 2. Fundacja zastrzega sobie prawo do zmiany niniejszego Regulaminu. 3. W sprawach spornych oraz sprawach związanych z interpretacją niniejszego regulaminu decyzję podejmuje Prezes Zarządu Fundacji. 4. Niniejszy regulamin i jego aktualizacje wchodzą w życie z dniem podpisania przez Prezesa Zarządu Międzynarodowej Fundacji „Reaxum". 5. Projekt realizowany jest zgodnie z zasadą równych szans poprzez otwartą rekrutację, równy dostęp do informacji i do udziału w projekcie kobiet i mężczyzn. Załączniki: Załącznik nr 1 – Formularz zgłoszeniowy do udziału w projekcie pn. „Aktywni w pracy" Załącznik nr 2 – Zgoda na przetwarzanie danych osobowych - rekrutacji do projektu pn. „Aktywni w pracy" Załącznik nr 3 – Karta rekrutacyjna do projektu pn. „Aktywni w pracy" Załącznik nr 4 – Deklaracja uczestnictwa w projekcie pn. „Aktywni w pracy" Załącznik nr 5 – Zgoda na przetwarzanie danych osobowych - udział w projekcie pn. „Aktywni w pracy" Załącznik nr 6 – Zgoda na przetwarzanie wizerunku – projekt pn. „Aktywni w pracy" Załącznik nr 7 – Oświadczenie o rezygnacji z udziału w projekcie pn. „Aktywni w pracy"	<urn:uuid:5ad01d7d-e42d-4f48-b641-7f26fb6e34c9>	finepdfs	1.642578	CC-MAIN-2023-23	https://reaxum.eu/images/projekty/DocAktywniWpracy/00RegulaminAwP.pdf	2023-05-28T02:02:36+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-23/segments/1685224643462.13/warc/CC-MAIN-20230528015553-20230528045553-00117.warc.gz	538,630,049	0.999989	0.999994	0.999994	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1906, 4005, 6368, 8461, 10856, 12885, 14902, 16439 ]	3	0
1. PUCHAR POLSKI W SLALOMIE "KRAKOWSKIE 1 i 2 kwalifikacja do reprezentacji Polski seniorów, U-23 i juniorów 17-18.04.2021 Kraków Tor Slalomowy Kolna Results / Wyniki C-1 MEN / POL/FINAL B \| Rank \| No \| Name \| Birth \| Country \| Time \| Pts \| Result \| Time \| Pts \| Result \| Total \| \|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| \| Miej \| Nr \| Nazwisko Imię \| R.ur. \| Kraj / Klub \| Czas \| Pkt \| Wynik \| Czas \| Pkt \| Wynik \| Łącznie \| \| 1 \| 13 \| NOWOBILSKI SZYMON \| 2002 \| KS START N.SĄCZ \| 100,06 \| 6 \| 106,06 \| \| \| \| 106,06 \| \| \| 5 \| WSZOŁA PATRYK \| 2002 \| AZS AWF \| \| \| DNS \| \| \| \| \| \| \| 12 \| KOŁOMAŃSKI MICH. \| 1994 \| AZS AWF \| \| \| DNS \| \| \| \| \| C-1 MEN / RUS/FINAL B \| Miej \| Nr \| Nazwisko Imię \| R.ur. \| Kraj / Klub \| Czas \| Pkt \| Wynik \| Czas \| Pkt \| Wynik \| Łącznie \| \|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| \| 1 \| 34 \| BARANOV NIKOLAI \| 1997 \| TUMEN \| 98,73 \| 2 \| 100,73 \| \| \| \| 100,73 \| \| 2 \| 24 \| SHESTAKOV DMITRII \| 2003 \| GUOR Bronitsi \| 101,94 \| 0 \| 101,94 \| \| \| \| 101,94 \| \| 3 \| 28 \| SMIRNOV SERGEY \| 2003 \| GUOR Bronitsi \| 102,54 \| 0 \| 102,54 \| \| \| \| 102,54 \| \| 4 \| 29 \| KOMKOV SERGEI \| 1998 \| Nizhnevartovsk \| 104,20 \| 2 \| 106,20 \| \| \| \| 106,20 \| \| 5 \| 26 \| SUSLOV ALEXEY \| 1989 \| MOSCOW \| 112,46 \| 2 \| 114,46 \| \| \| \| 114,46 \| \| 6 \| 25 \| FEDOSOV ALEKSEI \| 2002 \| GUOR Bronitsi \| 112,53 \| 2 \| 114,53 \| \| \| \| 114,53 \| \| 7 \| 22 \| PERIMEY PETR \| 2004 \| MOSCOW \| 117,63 \| 0 \| 117,63 \| \| \| \| 117,63 \| \| 8 \| 21 \| VIKHAREV IVAN \| 2003 \| GUOR Bronitsi \| 118,37 \| 6 \| 124,37 \| \| \| \| 124,37 \| \| 9 \| 23 \| KHVIIUZOV MIKHAIL \| 2002 \| GUOR Bronitsi \| 113,80 \| 52 \| 165,80 \| \| \| \| 165,80 \| C-1 MEN / SVK/FINAL B \| Rank \| No \| Name \| Birth \| Country \| Time \| Pts \| Result \| Time \| Pts \| Result \| Total \| \|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| \| Miej \| Nr \| Nazwisko Imię \| R.ur. \| Kraj / Klub \| Czas \| Pkt \| Wynik \| Czas \| Pkt \| Wynik \| Łącznie \| \| 1 \| 48 \| DANIK LADISLAV \| 1972 \| ZKV ZILINA \| 107,06 \| 8 \| 115,06 \| \| \| \| 115,06 \| Józef Nieć Chief Judge / Sędzia główny	<urn:uuid:cd33d39b-d95f-4b4b-9b81-3822d9e3083a>	finepdfs	1.171875	CC-MAIN-2021-25	https://kolna.pl/wp-content/uploads/2021/04/C1MEN-FINAL-B.pdf	2021-06-16T23:21:22+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-25/segments/1623487626122.27/warc/CC-MAIN-20210616220531-20210617010531-00346.warc.gz	315,496,624	0.996114	0.996114	0.996114	[ "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2048 ]	1	0
Rekrutacja w czasie pandemii Oto 6 rzeczy, które warto wiedzieć o zasadach naboru, przeliczaniu punktów i szansach na dostanie się do wymarzonej szkoły. Rekrutacja do szkół ponadpodstawowych w tym roku przebiega inaczej niż zawsze. Harmonogramy naboru opublikowane pod koniec stycznia przez wojewódzkie kuratoria oświaty, przestały obowiązywać przez wybuch epidemii koronawirusa. Uczniowie i rodzice nie wiedzą, czego się spodziewać, a taka sytuacja powoduje poczucie bezradności. Ale nawet przy niepewnej sytuacji epidemicznej można działać i skutecznie poprawić szanse ucznia na dostanie się do wymarzonej szkoły średniej. 1. Co się zmienia w tegorocznej rekrutacji? Zmianie uległy terminy poszczególnych etapów naboru, tzn. - daty egzaminów klas ósmych – planowane są na 16-18 czerwca, jeśli sytuacja epidemiczna na to pozwoli; - terminy składania wniosków do wybranych szkół ponadpodstawowych – proponowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej harmonogram jest obecnie w fazie konsultacji. Proponowane terminy składania wniosków do 15 czerwca-4 sierpnia 2020 roku; - daty egzaminów dodatkowych do klas dwujęzycznych (sprawdziany predyspozycji i kompetencji językowych), do klas i szkół sportowych (próby sprawności fizycznej), do klas i szkół artystycznych itp. (sprawdziany uzdolnień kierunkowych); - data podania wyników testu ósmych klas (planowana na 31 lipca); - terminy podania do wiadomości publicznej list kandydatów zakwalifikowanych i przyjętych. Na ogłoszenie szczegółowego harmonogramu rekrutacji w chwili publikacji niniejszego tekstu nadal czekamy. W przeciwieństwie do ubiegłych lat, gdy kuratorzy ustalali indywidualny terminarz dla każdego województwa (https://www.nowaera.pl/szkola-srednia-bez-tajemnic/harmonogram), w tym roku harmonogram dla całego kraju będzie jednolity. Z przyczyn oczywistych cały proces rekrutacji ulegnie skróceniu. Dotąd wnioski do szkół można było składać już od początku maja, a wyniki egzaminów były publikowane jeszcze przed zakończeniem roku szkolnego. Wiele wskazuje na to, że w tym roku, inaczej niż w latach ubiegłych, nie będzie etapu rekrutacji uzupełniającej. 2. Co pozostaje niezmienne? Rekrutacja (https://www.nowaera.pl/szkola-srednia-bez-tajemnic/droga-do-nowej-szkoly), przebiega według stałego schematu. Kandydat przygotowuje wniosek, na którym ustala listę swoich preferencji, tzn. kolejność klas, do których chciałby chodzić, począwszy od tej najbardziej wymarzonej, poprzez inne, które także byłyby dla niego odpowiednie. Wniosek składa w szkole pierwszego wyboru. Po zakończeniu roku szkolnego i uzyskaniu wyniku egzaminów klas ósmych do szkoły pierwszego wyboru trzeba będzie złożyć poświadczone kopie świadectwa i wyniku testów. Po opublikowaniu przez szkoły list kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych, kandydaci powinni potwierdzić wolę uczęszczania do szkół, do których zostali zakwalifikowani. Potwierdzenie to odbywa się poprzez złożenie w szkole, do której kandydat został zakwalifikowany, oryginałów świadectwa i wyniku egzaminów. Następnie szkoły publikują listy kandydatów przyjętych i nieprzyjętych. To zamyka pierwszy etap rekrutacji. Kandydaci do klas dwujęzycznych, sportowych, artystycznych itp. w ramach naboru przechodzą testy predyspozycji i kompetencji językowych, próby sprawności sportowej i sprawdziany uzdolnień kierunkowych. W tym roku też tak powinno być, choć na razie nie wiadomo, kiedy i w jakich warunkach te sprawdziany będą przeprowadzane. 3. Na jakich zasadach kandydat zostaje zakwalifikowany do szkoły? O zakwalifikowaniu kandydata do wybranej szkoły decydują przeliczone na punkty (https://www.nowaera.pl/szkola-srednia-bez-tajemnic/jak-obliczacz-punkty) wyniki uzyskane z egzaminu klas ósmych, oceny ze świadectwa, dodatkowe osiągnięcia (tytuł finalisty lub laureata konkursu przedmiotowego lub turnieju, zgodnie z wyszczególnieniem zawartym w paragrafie 6.1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dn. 16 marca 2017 r. (https://www.prawo.vulcan.edu.pl/przegdok.asp?qdatprz=akt&qplikid=4245)), osiągnięcia w ramach działalności społecznej (np. udokumentowana działalność ucznia jako wolontariusza). Dodatkowe punkty można zdobyć za świadectwo z wyróżnieniem. Wszystkie uzyskane punkty to ogólny wynik uzyskany przez ucznia. Z tym wynikiem podchodzi on do naboru i stara się o miejsce w wybranej klasie. 4. Jak traktować progi punktowe? Na stronach internetowych poszczególnych szkół ponadpodstawowych publikowane są informacje o tym, jakie były w ubiegłych latach progi punktowe do poszczególnych klas. To znaczy: ile punktów rekrutacyjnych miał kandydat, który z najgorszym wynikiem dostał się do danej klasy. Jeśli próg w ubiegłym roku wynosił np. 120, oznacza to, że przyjęci kandydaci mieli 120 lub więcej punktów, a ci poniżej progu 120 punktów musieli szukać miejsca w innych klasach lub szkołach. Mogło się zdarzyć, że np. dwoje uczniów miało wymagany wynik (120 pkt), ale tylko jeden dostał się do wybranej klasy. Dzieje się tak, kiedy kończy się limit miejsc w klasie - np. jest 30 miejsc, a ponad 30 uczniów z bardzo dobrymi wynikami w nauce, z czego ci najslabsi mają dokładnie tyle samo punktów. Wtedy trzeba wybrać, kogo przyjąć, a kogo nie. Decydują wówczas dodatkowe kryteria. Pierwszeństwo zajęcia miejsca w wybranej klasie mają uczniowie, którzy mogą udokumentować, że mają takie trudności życiowe jak: problemy zdrowotne ograniczające możliwość wyboru kierunku kształcenia ze względu na stan zdrowia, wielodzietność rodziny kandydata; niepełnosprawność kandydata; niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata; niepełnosprawność obojga rodziców kandydata; niepełnosprawność rodzeństwa kandydata; samotne wychowywanie kandydata w rodzinie; objęcie kandydata pieczą zastępczą. Progi punktowe z ubiegłych lat należy traktować jako pewną podpowiedź, ale nie pewnik. Szczególnie dotyczy to progów uzyskanych w ubiegłym roku, gdy mieliśmy do czynienia z kumulacją roczników (o miejsca w szkołach ponadpodstawowych starali się absolwenci klas 8. szkół podstawowych i 3. klas gimnazjum). Duża konkurencja sprawiła, że uczniowie szczególnie starali się o bardzo dobre oceny i do najbardziej obieganych szkół dostali się wyłącznie uczniowie o ponadprzeciętnych wynikach. W praktyce warto wiedzieć, jakie są progi punktowe do poszczególnych klas w kilku szkołach, które najbardziej interesują kandydata i składać wnioski do takich szkół, które miały w ubiegłych latach różne wyniki. Jeśli uczeń będzie aplikować jedynie do klas o wysokich probach, może się nigdzie nie dostać. Lepiej do listy preferencji na dalszych miejscach dorzucić także klasy z niższymi programami. 5. Jak zwiększyć szanse dziecka na dostanie się do dobrej szkoły? Choć obecnie trwa nauka zdalna i wszyscy siedzą w domach, nadal można aktywnie poprawiać swoje szanse w naborze do wymarzonej szkoły. Jak? Słuchać się o jak najwyższe oceny z przedmiotów, które są punktowane do wybranej klasy (na stronie internetowej szkoły średniej publikowane są informacje, punkty, z których przedmiotów są brane pod uwagę przy rekrutacji do danego oddziału). Jest o co zawałczyć. Punkty za oceny oblicza się dla czterech przedmiotów: za język polski, matematykę i dwa wybrane przedmioty, które wskazane są jako punktowane do danej klasy w liceum. Za ocenę celującą dostaje się 18 punktów, za bardzo dobrą 17, za dobrą 14, za dostateczną 8, za dopuszczającą 2 punkty. Zatem poprawienie się z czwórki na piątkę daje 3 punkty, które mogą przesądzić o tym, czy kandydat dostanie się do wymarzonej klasy, czy nie. Dodatkowo – aż 7 punktów można uzyskać za świadectwo z wyróżnieniem, więc poprawienie ogólnej średniej ocen może być bardzo cenne. Oczywiście ósmoklasicy nadal mają przed sobą egzaminy kończące naukę w szkole podstawowej. Nie można ich nie zdać, ale im lepszy osiągnie się wynik, tym większa pula punktów kandydata. Za trzy egzaminy można dostać w sumie 100 punktów. Wynik egzaminu z języka polskiego oraz z matematyki należy pomnożyć przez 0,35. Jeśli ktoś otrzyma 100 proc. na egzaminie, to 100 x 0,35 przyniesie mu 35 punktów. Odpowiednio 80 proc. da 28 punktów itd. Punkty za egzamin z języka obcego nowożytnego mnoży się przez 0,3 (100 proc. x 0,3 = 30 punktów). Warto o tym wszystkim pamiętać i dobrze wykorzystać dodatkowe tygodnie na naukę. Przygotowanie do egzaminu powinno przebiegać w spokojnej atmosferze, przy wsparciu rodziców (https://www.nowaera.pl/szkola-srednia-bez-tajemnic/egzamin-osmoklasisty). Bardzo ważne jest regularne powtarzanie treści i rozwijający arkuszy egzaminacyjnych (więcej na ten temat w tekście dostępnym do pobrania (https://www.nowaera.pl/oferta-edukacyjna/zobacz-takze/przygotowanie-do-egzaminow/przygotowanie-do-egzaminu-osmoklasisty/ostatnia-prosta)). 6. Kiedy będą wyniki rekrutacji? Obecnie trudno jest przewidzieć, kiedy zakończy się rekrutacja do szkół średnich na rok 2020/2021. Ze względu na to, że wyniki egzaminów klas ósmych będą znane 31 lipca, listy kandydatów zakwalifikowanych w pierwszym etapie ukazać się nie wcześniej niż w pierwszej połowie sierpnia. Potem trzeba będzie potwierdzić wolę uczenia się w danej szkole i szkoły opublikują listy kandydatów przyjętych i nieprzyjętych. Osoby, które nie dostaną się do żadnej klasy, prawdopodobnie będą mogły składać dodatkowe wnioski o przyjęcie bezpośrednio u dyrektorów szkół, w których pozostaną jeszcze wolne miejsca. Kiedy tylko uczeń dostanie się do wymarzonej klasy i potwierdzi wolę uczęszczania do niej, może już odetchnąć z ulgą. Od razu można w łatwy sposób skompletować wszystkie potrzebne podręczniki w sklepie edukacyjnym Nowej Ery (https://sklep.nowaera.pl/category/podreczniki-szkolne/szkola-ponadpodstawowa), gdzie dostępne są publikacje wszystkich wydawnictw. Dzięki specjalnej wyszukiwarce można znaleźć swoją klasę i listę podręczników wymaganych przez dyrekcję swojej nowej szkoły, a potem jednym kliknięciem umieścić ją w koszyku. Zakupy warto dokonać jak najwcześniej, by w nowy rok szkolny ruszyć z kompletem książek i kart pracy (z racji przesuniętego harmonogramu rekrutacji na kupno podręczników będzie mało czasu, co spowoduje kumulację zamówień i może opóźniać ich realizację). Twoje mocne strony	7a250627-d64d-4408-888c-975b68c58b24	finepdfs	2.232422	CC-MAIN-2022-49	https://spmickiewicz.pl/wp-content/uploads/2020/05/rekrutacja-w-czasie-pandemii.pdf	2022-12-07T12:18:59+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-49/segments/1669446711162.52/warc/CC-MAIN-20221207121241-20221207151241-00157.warc.gz	525,826,276	0.999935	0.999935	0.999935	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "unknown" ]	pol_Latn	{}	true	[ 2971, 6633, 10148, 10168 ]	2	0
W ciemną mą Austrię. Notatki z zaburzeń Thomas Bernhard Zaburzenie przełożyła Sława Lisiecka Czytelnik Warszawa 2009 Thomas Bernhard (1931–1989) to – obok Ingeborg Bachmann, Eliasa Canettiego, Siegfrieda Lenza, Roberta Musila czy Hermana Brocha – jeden z najbardziej wyróżnionych pisarzy Austrii i Europy. „Zaburzenie” powstało między 23 września a 1 listopada 1966 roku w Brukseli, na początku jego drogi pisarskiej. Bernhard zawarł tu prawie wszystkie motywy, które będą powracać w kolejnych jego książkach: mrok egzystencji, obląkanie twórcy, ciężar choroby, zmaganie z własnym istnieniem. Głównym tematem jest jednak tytułowe zaburzenie (niem. Verstürrung), które odnosi się do niemal wszystkich płaszczyzn tej powieści. Dotyczy zarówno kondycji psychicznej bohaterów, jak i relacji pomiędzy opisywanymi postaciami, czy wreszcie skomplikowanej więzi Bernharda z Austrią. Zaburzona jest także proporcja pomiędzy monumentalnym monologiem Księcia Sauraua a zredukowanymi przez autora do minimum wypowiedziami innych postaci. Zarysujmy fabułę omawianej książki, by móc zrozumieć sedno prozatorskiego konceptu pisarza. „Chamowo”, przyznać trzeba, to manifestacja innego rozumienia wolności niż to, o którym zwykleśmy mówić, kiedy powracamy myślą do minionej epoki. Ryszard K. Przybylski Lekarz i jego syn-narrator odbywają niespełna dwudniową podróż po wschodniej Austrii, wędrują do Loeben, Grazu, Köflach i fikcyjnego zamku Hochgobernitz, który zamieszkuje Książę Saurau. Pierwsze zdania omawianej powieści, która rozpoczyna się nocnym wezwaniem ojca narratora do konającego dziecka oraz późniejsze morderstwo kobiety w karczmie dobrinnie uzmysławiają fakt niemożliwego do udźwignięcia ciężaru przytłaczającego wszystkie napotykane przez lekarza osoby. W świat ich obłędu, szaleństwa, przemocy, w której są uwiklani, wchodzimy poprzez relację syna lekarza, przyszłego inżyniera górnictwa i hutnictwa, który tylko pozornie jest zdystansowanym przyjeźdnym odwiedzającym ojca. Od początku zauważamy, że także narratorem jest obciążony – przedwcześnie śmiercią matki, próbą samobójczą kilkunastoletniej siostry, brakiem zrozumienia, a także poczuciem absolutnego bezsensu istnienia. Ojciec, jedynie podejrzewając trudniejszy etap w życiu syna, ma nadzieję na pozytywny skutek swojej szczególnej terapii, wierzy w „uzdrowienie” dziecka, które ma się dokonać – paradoksalnie – poprzez kontakt z ciężko chorymi. Wspólne przebywanie ojca i syna w nowych przestrzeniach to niezwykle symboliczna droga między przedmiotami symbolizującymi śmierć: niezliczoną ilością krzeseł w korytarzach domu, zwisającym z sufitu sznurem, mokrymi od wilgoci zielonymi tapetami czy wreszcie pomiędzy rozrzuconą bielizną, wydzielającą woń śmiercinej choroby (s. 34). Każde miejsce, które odwiedzają bohaterowie, naznaczone jest piętnem tragicznej agonii, pamięcią morderstw z obłędu, wspomnieniem o powieszonym zdunie, uduszonej nauczycielce, zastrzelonym kuśnierzu (s. 48). Bernhard poraża obrazem rytalnego mordu kilkudziesięciu papug, które synowie mlynarza pragną wypochać trocinami i ustawić w ulubionej sali zmarłego. Zmarł trzy tygodnie temu i od tamtej chwili nie ustaje strasliwy wrzask tego ptactwa, przyprawiając ich niemal o szaleństwo [...] Pierwsze ptaki zabijali, nie uzmystawiając sobie brutalności tego czynu, czyli pod samą klatką, na oczach jeszcze niezabitych ptaków, mianowicie tak, że po prostu ściskali ich szyje, ale krew mimo wszystko nie tryskała (s. 84). Warto przywołać również niezwykłą scenę rozwijającą się u młodego Krainera, cierpiącego na grzybicę. Był jedynym pacjentem, którego nie chciał pokazać synowi lekarz. Łóżko chłopca stało w klatce, a wokół ustawione były instrumenty muzyczne. Na komodzie zobaczyłem wiolonczelę i oboj [...] Setki partytur leżą jedna na drugiej w szufladach komody, wszystkich tych utworów uczył się kiedyś na pamięć (s. 91). Kontrast pomiędzy odizolowaną przestrzenią klatki agresywnego pacjenta i meblami pamiątającymi godziny ćwiczeń na wiolonczeli, przed czasów choroby, niezwykle subtelnie sugeruje czułość, z jaką Bernhard postrezgał miłość swoich bohaterów. Ścieranie się subtelnego świata muzyki i świata choroby, symbolizowanej przez klatkę i pobrudzone moczem, niedoprane prześcieradło, ukazuje Bernhard także we wspomnieniu z Wiednia, gdy na jeden dzień młody Krainer wychodzi z zamkniętego szpitala psychiatrycznego i idzie z siostrą na Prater, do Opery, do Burgertheater i na występy cyrku Rebernigga. Narrator, mimo zakazu ojca, wchodzi do pokoju i widzi na ścianach portrety najwybitniejszych kompozytorów. Ku swemu zdziwieniu odnotowuje, że młody Krainer opatrzył podobizny kongenialnych muzyków cynicznymi i złośliwymi komentarzami: Nad głową Mozarta: „Bardzo wielki!”, nad głową Beethovena: „Tragiczniejszy ode mnie!”, nad głową Haydna: „Świniak” [...], Berliozowi napisał na twarzy: „Okropne!”, a Franciszkowi Schubertowi: „Baba!” [...], na Purcellu: „Prze-stań głupi Szkoście!” (s. 94). Jedynym ocalonym kompozytorem był uwielbiany przez chłopca Béla Bartók, którego ojczyzne oglądał przy dobrej pogodzie Książę, mieszkający na wzgórzu nad miasteczkami, w których przebywali z wizytą. Najczęstszą chorobą pojawiającą się w powieści jest gnicie kończyn, płuc, przewlekle zapalenia, nieuleczalne ropienie ran, co symbolizuje zarówno stan duchowy pacjentów, jak i Austrię Bernharda, która ulega rozpadowi, rozkladowi, degradacji. Wspomniane metafory zawsze są związane z nieodwolalną utratą szansy na normalne życie, zsmounicestwieniem. Wkraczanie w świat choroby i śmierci wiąże się także z intuicyjnym pragnieniem duchowego zrównoważenia obłędu panującego dookola. Kilku bohaterów, mimo świadomości katastrofy i upadku (choroba, śmierć, społeczny obłęd), z którym będą musieli się zmierzyć, pisze swoje życiowe dzieła, na przekór degradacji i ciemnej egzystencji. Postacie te codziennie zaczynają pisać od nowa, codziennie niszczą zapisane już arkusze, cierpią niewysławiałną mękę twórczą, niczym Konrad ze słynnego dzieła Bernharda „Kalkwerk”. Pracują nad przetłomowymi pracami, które mogłyby – gdyby zostały wreszcie napisane – zmienić bieg kultury, socjologii, wiedzy o człowieku. Najlepszy przyjaciel lekarza, Bloch, pracuje nieustannie nad traktatem o antysemityzmie. Książę Saurau notuje własne przemyślenia na wzór ojca-samobójcy, który przed śmiercią zjadł z rozpaczy twórczej na kilka godzin przed samobójstwem parę decydujących stron z tomu „Świat jako wola i wyobrażenie” Schopenhauera, a przemysłowiec chory na cukrzycę pracuje nad absolutnie filozoficzną (s. 53) rozprawą, o której nigdy nie rozmawia. Pracuje dniem i nocą, pisze i znów niszczy to, co napisał, pisze i znów, i znów, i znów niszczy, w ten sposób zbliżając się do celu (s. 53). Niezwykłe istotnym elementem omawianej prozy są przejmujące wizje zagłady, którym poświęca sporo uwagi Książę Saurau w swoim monologu o nicości życia i upadku człowieczeństwa: Patrzę z zamku w dół i widzę miliony ściętych drzew. A potem zaczynam się zastanawiać, co by było, gdybym te miliony ściętychadrzew kazal [...] robotnikom sproszkować! Nagle ujrzalem cały kraj pokryty proszkiem z moich drzew [...]. Nie było widać ludzi, nikogo więcej. Prawdopodobnie, pomyślałem, wszyscy podusieli się od tego proszku z drzew, który spadł na nich tak nagle (s. 187). Przerazająca wizja Księcia powtarza się w końcowym fragmencie monologu: Gdybym wszystkie kupione przez całe życie gazety kazał wdmuchnąć na Kärntnerstraße jako zadymkę gazetową, jako zadymkę śnieżną, już po chwili Kärntnerstraße byłaby absolutnie zapchana, wszystko na Kärntnerstraße musiałoby się udusić, pół Wiednia musiałoby się udusić pod gazetami, które w życiu kupiłem, można by się udusić, zostać zakopanym, udusić się, na Wiedeń spadłaby zabójcza zima gazetowa (s. 235). Oprócz cytowanych wizji zagłady Austrii, a przede wszystkim jej mieszkańców, których Książę – alter ego Bernharda – nienawidzi, pojawia się w jego mowie kilkanaście określeń, które koniecznie trzeba odnotować. Pierwsze charakteryzują Austrię: państwo jest zgniłe (s. 121), to żałosne państwo nie istnieje na ziemiach Sauraua (s. 113), kolejne zaś kondycję ludzkią: bez swojej ludzkiej katastrofy człowiek w ogóle nie istnieje (s. 173), większość ludzi już w chwili urodzenia została spisana na straty (s. 165), wszystko jest samobójstwem (s. 179). Porażający monolog Księdzia jest jednym z najbardziej czytelnych protestów przeciwko powojennej Austrii, zbrukanej współpracą z Hitlerem. W rozmowie z Zehetmayerem, jednym z kandydatów na stanowisko zarządcy dobrami, Książę pyta o słowne fobie, wyrazy, których ten nienawidzi albo takie, których nie mógłby wymawiać przy kimś bliskim. Sam Książę wymienia kilka, między innymi „Auschwitz”, „SS” (s. 107). O języku niemieckim wypowiada się następująco: Glupota, zawierzyć siebie językowi niemieckiemu, mój drogi doktorze, absurdalne, myślę, nie dość że niemieckiemu to zwłaszcza niemieckiemu (s. 123). Książę, cierpiący na nieuleczalne szumy w głowie, interpretuje swoją chorobę jako szum powodzi, która spu- stoszy jego dobra, a wraz z nimi jedyne miejsce la- du. Zanim to nastąpi, prosi doktora o „Timesa” z 7 września. Czytanie gazet, które straciły waż- ność, staje się jedyną rozrywką ludzi zanurzonych w ciemnym nurcie obłędru, muszą pochodzić przynajmniej sprzed miesiąca, już pozbawione swojej niszczycielskiej mocy, już poetyckie (s. 55). Książkę jest także świadomy, że tylko na zamku w Hochgobernitz pozostały resztki spo- koju, w którym został wychowywany, jeszcze za- nim Austria zaczęła się rozpadać. Saurau dla przyjemności przestawia zegary, czasami nawet o trzy dni do tyłu. Mogłbym przestawiać zegary jeden po drugim, w Hochgobernitz o wiele dni, tygodni, lat […]. Kto codziennie, choćby tylko o kilka chwil, żyje dłużej, otrzymuje na koniec całe życie (s. 222). Czytanie Thomasa Bernharda to proces, który trzeba ponawiać. Pisarz bowiem należy do twór- ców, których czyta się przez całe życie, a kolej- ne lektury różnią się od poprzednich jedynie tym, że zakreślamy dotąd niezaznaczone frag- menty. Po pisarzu pozostaje książka, po czytel- niku – popisany egzemplarz. Moja recenzja to tylko kilka notatek z próby lektury, której pewnie nigdy nie ukończę. Kinga Piotrowiak Technologia jako źródło metafor Douwe Draaisma Machina metafor. Historia pamięci przełożył Robert Pucek Wydawnictwo Aletheia Warszawa 2009 Laterna magica, camera obscura, szklana kula, w której wolno sypie śnieg, fotoplastykon ostatniej nadziei i metafizyczny peep show. Andrzej Stasiuk, „Dukla” I Zacznę od innej książki. Stephen Greenblatt pisze w biografii Shake- speare’a o jego talencie do wchłaniania termi- nologii z wielu rozmaitych dziedzin i jego umiejętności natychmiastowego przekuwania określeń technicznych w najintymniejsze drgnienia uczuć i myśli. Oto genialny autor naj- potężniejszych milosnych opowieści korzystał w trakcie ich tworzenia z metaforyki technic- nej. Jaki wniosek płynie z tego spostrzeżenia? Kapitalny! Prawdopodobnie nie ma czegoś ta- kiego jak język miłości, naturalny język miłości. Chcąc powiedzieć cokolwiek o tym legendar- nym zjawisku, musimy przenieść pojęcia z innej	3d76ba74-96cc-499a-aeec-bfa1d73137ab	finepdfs	1.393555	CC-MAIN-2023-06	https://czaskultury.pl/wp-content/uploads/woocommerce_uploads/2021/10/137-140_WciemnaMaAustrie-yhtho9.pdf	2023-01-31T06:05:06+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-06/segments/1674764499845.10/warc/CC-MAIN-20230131055533-20230131085533-00190.warc.gz	209,556,505	0.999846	0.999903	0.999903	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 1289, 5146, 8965, 11112 ]	1	0
Data: XIII EDYCJA HALOWEJ LIGI PIŁKI NOŻNEJ STATYSTYKA MECZU 2020-11-28 Eliminacje Gr. A mecz 4 Osiem Gwiazdek Bławat Team Wynik meczu: Nazwa drużyny A: 5 9 Osiem Gwiazdek Bławat Team Zawodnicy Sędzia: M. Ardanowski 0 B KP/Apis (2 : 2) wynik do przerwy \| L.p. \| numer zawod. \| Imię i Nazwisko \| Suma strzałów \| strzały celne \| strzały niecelne \| bramki \| asysty \| Złoty But \| I faule akumul. \| II faule akumul. \| rzuty karne przedł. \| skutecz. karnych przedł. \| czer. kartki \| żółte kartki \| \|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| \| 1 \| 14 \| Adamczyk Marcin \| 2 \| 2 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 1 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 2 \| 16 \| Biernacki Patrycjusz \| 5 \| 4 \| 1 \| 1 \| 1 \| 0,8 \| 1 \| 1 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 1 \| \| 3 \| 6 \| Doligalski Patryk \| 3 \| 2 \| 1 \| 0 \| 1 \| 0 \| 0 \| 1 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 1 \| \| 4 \| 9 \| Janas Mateusz \| 5 \| 3 \| 2 \| 1 \| 1 \| 0,8 \| 1 \| 1 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 1 \| \| 5 \| 10 \| Lipnicki Bartosz \| 6 \| 5 \| 1 \| 2 \| 0 \| 1,6 \| 1 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 6 \| 13 \| Pałczyński Marek \| 2 \| 1 \| 1 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 7 \| 1 \| Pałczyński Tomasz \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 8 \| 8 \| Pauka Adrian \| 1 \| 1 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 1 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 9 \| 11 \| Warczak Kacper \| 5 \| 4 \| 1 \| 1 \| 0 \| 0,8 \| 0 \| 1 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 10 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 11 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 12 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 13 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 14 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 15 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 16 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 17 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 18 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 19 \| Br \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 20 \| Br \| Pałczyński Tomasz \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| Bramkarze \| L.p. \| numer zawod. \| Imię i Nazwisko \| Strzały obronione \| Strzały nie obron. \| Skutecz. w % \| Rzuty karne obronione \| Rzuty karne wpuszcz \| karne akumul. obronione \| karne akumul. wpuszcz \| kartki czer. \| \|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| \| 1 \| 1 \| Pałczyński Tomasz \| 20 \| 8 \| 71% \| 0 \| 0 \| 1 \| 0 \| \| Nazwa drużyny B: KP/Apis Zawodnicy \| L.p. \| numer zawod. \| Imię i Nazwisko \| Suma strzałów \| strzały celne \| strzały niecelne \| bramki \| asysty \| Złoty but \| I faule akumul. \| II faule akumul. \| rzuty karne przedł. \| skutecz. karnych przedł. \| czer. kartki \| żółte kartki \| \|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| \| 1 \| 3 \| Bocian Adam \| 2 \| 1 \| 1 \| 1 \| 0 \| 0,8 \| 1 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 2 \| 11 \| Dolewski Marcin \| 9 \| 6 \| 3 \| 0 \| 3 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 3 \| 7 \| Jeziorski Jakub \| 11 \| 8 \| 3 \| 3 \| 0 \| 2,4 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 4 \| 0 \| Koczorowski Dariusz \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 5 \| 10 \| Kotecki Dawid \| 4 \| 1 \| 3 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 6 \| 1 \| Maćkiewicz Damian \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 7 \| 12 \| Pawkin Bartosz \| 6 \| 4 \| 2 \| 2 \| 1 \| 1,6 \| 0 \| 1 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 8 \| 12 \| Szymecki Patryk \| 8 \| 6 \| 2 \| 2 \| 0 \| 1,6 \| 1 \| 1 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 9 \| 5 \| Ziółkowski Grzegorz \| 2 \| 2 \| 0 \| 0 \| 2 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/1 \| 0 \| 0 \| \| 10 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 11 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 1 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 12 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 13 \| \| \| 1 \| 0 \| 1 \| 0 \| 0 \| 0 \| 1 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 14 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 15 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 16 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 17 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 18 \| \| \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 19 \| Br \| Maćkiewicz Damian \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| 20 \| Br \| Koczorowski Dariusz \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0/0 \| 0 \| 0 \| \| \| \| \| 43 \| 20 \| 15 \| 8 \| 7 \| 0 \| 3 \| 2 \| 0 \| \| \| \| Bramkarze \| L.p. \| numer zawod. \| Imię i Nazwisko \| Strzały obronione \| Strzały nie obron. \| Skutecz. w % \| Rzuty karne obronione \| Rzuty karne wpuszcz \| karne akumul. obronione \| karne akumul. wpuszcz \| kartki czer. \| kartki żółte \| \|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| \| 1 \| 0 \| Koczorowski Dariusz \| 17 \| 5 \| 77% \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| \| \| \| 2 \| 1 \| Maćkiewicz Damian \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| 0 \| \| \| MVP MECZU: zerko - Jeziorski Jakub WIĘCEJ SZCZEGÓŁÓW NA NASZEJ STRONIE http://stalexliga.pl A	<urn:uuid:6a291fed-adc2-431e-8f83-bbeb9b360b53>	finepdfs	1.257813	CC-MAIN-2024-26	https://stalexliga.pl/wp-content/uploads/2020/11/GRA-OSI_KPA.pdf	2024-06-19T09:32:24+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-26/segments/1718198861817.10/warc/CC-MAIN-20240619091803-20240619121803-00067.warc.gz	492,908,607	0.999239	0.999239	0.999239	[ "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 4707 ]	1	0
Mapa asertywności Test pozwoli Ci określić, w jakich sytuacjach korzystasz ze swojego prawa do asertywnego zachowania, a w jakich masz z tym kłopot. Jak w różnych sytuacjach radzisz sobie z wyrażaniem siebie i uwzględnianiem praw innych osób. Chodzi o to, by znaleźć sytuacje, które pogarszają Twój nastrój, zmniejszają Twoją wiarę w siebie, których się boisz, unikasz, w których czujesz własną bezradność. Wstaw krzyżyk w odpowiedniej kratce, przyjmując, że pierwsza oznacza „Tak – raczej tak", a druga „Nie – raczej nie". \| OBRONA SWOICH PRAW POZA SFERĄ OSOBISTĄ \| Tak \| \|---\|---\| \| Czy zdarza Ci się kupić rzecz, na którą właściwie nie masz ochoty, tylko dlatego, że trudno Ci było odmówić sprzedawcy? \| \| \| Czy wahasz się przed zwróceniem towaru do sklepu, nawet jeśli jest on wadliwy i nieużyteczny? \| \| \| Jeśli ktoś rozmawia głośno podczas filmu, sztuki lub koncertu – czy prosisz go, aby był cicho? \| \| \| Jeśli ktoś potrąca lub stuka w twoje krzesło w kinie czy teatrze- czy prosisz tę osobę, aby przestała? \| \| \| Jeżeli przeszkadza Ci, że ktoś pali papierosa blisko Ciebie – czy potrafisz to powiedzieć? \| \| \| Jeżeli sprzedawca niesłusznie obsługuje kogoś bez kolejki – czy zwracasz głośno uwagę? \| \| \| W przypadku awarii w Twoim mieszkaniu – czy nalegasz aby pracownik administracji dokonał naprawy, do której jest zobowiązany? \| \| \| OBRONA SWOICH PRAW W KONTAKTACH OSOBISTYCH \| Tak \| \|---\|---\| \| Jeżeli ktoś zachowuje się wobec Ciebie w sposób niesprawiedliwy lub krzywdzący – czy zwracasz na to uwagę? \| \| \| Jeżeli ktoś pożyczył od Ciebie pieniądze lub jakąś rzecz i zwleka z oddaniem – czy wspominasz mu o tym? \| \| \| Jeżeli ktoś prosi Cię o przysługę, której spełnienie wydaje Ci się trudne lub niewygodne – czy odmawiasz \| \| \| Czy masz wrażenie, że inni ludzie mają tendencję do wykorzystywania Ciebie lub rządzenia Tobą? \| \| \| INICJATYWA I KONTAKTY TOWARZYSKIE \| Tak \| Nie \| \|---\|---\|---\| \| Czy jesteś w stanie rozpocząć rozmowę z obcą osobą? \| \| \| \| Czy często odczuwasz trudności w podtrzymywaniu rozmowy towarzyskiej? \| \| \| \| Czy sprawia Ci trudność podtrzymywanie kontaktu wzrokowego z osobą, z którą rozmawiasz? \| \| \| \| Czy swobodnie uczestniczysz w spotkaniu towarzyskim, na którym nie znasz nikogo oprócz gospodarza \| \| \| \| WYRAŻANIE I PRZYJMOWANIE KRYTYKI I POCHWAŁ \| Tak \| \|---\|---\| \| Gdy ktoś Cię pochwali, czy wiesz jak się zachować? \| \| \| Czy zdarza Ci się chwalić znajomych, przyjaciół, członków rodziny? \| \| \| Gdy ktoś Cię krytykuje, czy wiesz jak się zachować? \| \| \| WYRAŻANIE PRÓŚB \| Tak \| \|---\|---\| \| Czy potrafisz zwrócić się do nieznajomej osoby z prośba o pomoc? \| \| \| Czy potrafisz prosić znajomych, przyjaciół, członków rodziny o przysługi lub pomoc? \| \| \| WYRAŻANIE UCZUĆ \| Tak \| \|---\|---\| \| Czy potrafisz otwarcie i szczerze wyrażać ciepło, sympatię, zaangażowanie wobec mężczyzn? \| \| \| Czy potrafisz otwarcie i szczerze wyrażać niezadowolenie i złość wobec mężczyzn? \| \| \| Czy potrafisz otwarcie i szczerze wyrażać ciepło, sympatię, zaangażowanie wobec kobiet? \| \| \| Czy potrafisz otwarcie i szczerze wyrażać niezadowolenie i złość wobec kobiet? \| \| \| Czy często zdarza Ci się unikać pewnych ludzi lub sytuacji z obawy przed własnym zakłopotaniem? \| \| \| Czy zdarza Ci się dzielić swoimi odczuciami z inna osobą? \| \| \| WYRAŻANIE OPINII \| Tak \| \|---\|---\| \| Jeśli rozmawiając z kimś, uświadomisz sobie, że masz odmienne zdanie, czy zwykle decydujesz się wyrazić swój pogląd? \| \| \| Czy często unikasz wypowiadania prawdziwej opinii na jakiś temat z obawy, aby Twój rozmówca nie nabrał o Tobie niekorzystnego wyobrażenia? \| \| \| Czy często przeżywasz taką sytuację, że inni atakują Twoje zdanie, a Ty masz kłopot z jego obroną? \| \| \| Czy masz zwyczaj reagować niepokojem i napięciem, gdy Twój rozmówca ma odmienne zdanie od Twojego? \| \| \| WYSTAPIENIA PUBLICZNE \| Tak \| \|---\|---\| \| Czy sprawia Ci trudności zabieranie głosu (zadanie pytania, podzielenie się opinią) przy dużym audytorium? \| \| \| KONTAKT Z AUTORYTETEM \| Tak \| \|---\|---\| \| Jeżeli masz odmienne zdanie, niż ktoś, kto jest dla Ciebie autorytetem, czy otwarcie wyrażasz swoje stanowisko? \| \| \| Czy podczas kontaktu z osobą, która jest dla Ciebie autorytetem, zdarza Ci się często rezygnować ze swoich interesów i preferencji na korzyść interesów i preferencji tej osoby? \| \| \| NARUSZENIE CUDZEGO TERYTORIUM \| Tak \| \|---\|---\| \| Czy zdarza Ci się kończyć zdania za inne osoby? \| \| \| Czy masz zwyczaj używać krzyku jako sposobu zmuszania innych do zrobienia tego, czego Ty chcesz? \| \| \| Czy złoszcząc się, masz zwyczaj używania wyzwisk i niecenzuralnych słów? \| \| \| Czy kontynuujesz prowadzenie sprzeczki, mimo, że druga osoba od dłuższego czasu ma jej dosyć? \| \| Zacienione kratki wskazują na obszary Twoich trudności. Wróć teraz do tych punktów, przy których Twój krzyżyk znalazł się w zacienionej kratce. Przypomnij sobie o jakich sytuacjach z Twojego życia myślałeś, odpowiadając na dane pytanie. Spisz na kartce te sytuacje, z którymi masz kłopot, uwzględniając nie tylko okoliczności, ale przede wszystkim osoby, których dotyczy trudność. Teraz zaplanuj zmianę.	<urn:uuid:46049f15-0f28-4f1c-9097-d102d941694a>	finepdfs	3.755859	CC-MAIN-2019-04	http://emilia.opole.pl/data/files/1.5.1.-mapa-asertywno-ci-test.pdf	2019-01-17T19:57:16Z	crawl-data/CC-MAIN-2019-04/segments/1547583659063.33/warc/CC-MAIN-20190117184304-20190117210304-00555.warc.gz	72,588,509	0.999991	0.999992	0.999992	[ "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2267, 3970, 5114 ]	1	0
accido 3 – zdarzam się, przydarzam się ``` acta,ae f – plaża acta,orum n – czyny, dzieła, akty, dokumenty aedificium,i n – budowla agna,ae f – owieczka agnus,i m – baranek altus 3 – wysoki, głęboki amita,ae f – ciotka antrum,i n – jaskinia, grota aquila,ae f – orzeł ara,ae f – ołtarz armilla,ae f – naramiennik atque – i, a także atrum,i n – gwiazda augeo 2 – powiększam aulae,ae f – dwór (królewski, książęcy itp.) auxilia,orum n – wojska pomocnicze auxilium,i n – pomoc avia,ae f – babka avunculus,i m – wój avus,i m – dziadek beneficium,i n – dobrodziejstwo blanditiae,arum – pochlebstwa blandus 3 – ponętny, pociądający cado 3 – upadam caecus 3 – ślepy canorus 3 – dźwięczny canus 3 – siwy, szary castra,orum n – obóz wojskowy catena,ae f – łańcuch, więzy, kajdany caterva,ae f – zastęp, orszak, tłum, rzesza cauda,ae f – ogon caupona,ae f – karczma, zajazd, knajpa causā (+ Gen.) – z powodu (czegoś) causa,ae f – powód, przyczyna cena,ae f – uczta circiter – około circum (+Acc.) – wokół clam – potajemnie, skrycie collum,i n – szyja columbus,i – gołąb confirmo 1 – potwierdzam copia,ae f – mnóstwo, dostatek, majątek, zapas, hufiec, wojsko, kopia (broń) coram (+ Abl.) – osobiście, w obecności, przed obliczem (kogoś) corona,ae f – wieniec cubiculum,i n – sypialnia declaro 1 – ogłaszam ``` demum – wreszcie, potem, na koniec ``` denique – w końcu despero 1 – wątpię, tracę ufność dexter,(e)ra,(e)rum – prawy digitus,i m – palec discedo 3 – odejść, rozejść się divido 3 – dzielę doctus 3 – uczony dolus,i m – podstęp dubito 1 – wątpię, mam wątpliwości dubius 3 – wątpliwy ergastulum,i n – więzienie (dla niewolników) exilium,i n – wygnanie existimo 1 – sądzę, uważam exporto 1 – wywożę extra (+ Acc.) – poza fastigium,i n – czubek, szczyt finitimus 3 – pograniczny, sąsiedni fleo 2 – płaczę fluvius,i m – rzeka fossa,ae f – fosa frumentum,i n – zboże, ziarno fuga,ae f – ucieczka gallina,ae f – kura gallus,i m – kogut gaudium,i n – radość gener,eri m – zięć gesta,orum n – dzieje, wydarzenia, dokonania gloriosus 3 – chwalebny herba,ae f – trawa, zioło hora,ae f – godzina iactura,ae f – strata, szkoda iaculum,i n – pocisk ientaculum,i n – śniadanie impedimenta,orum n – tabory, bagaże impedimentum,i n – przeszkoda, trudność importo 1 – sprowadzam initium,i n – początek iniuria,ae f – krzywda, niesprawiedliwość innocentia,ae f – niewinność insidiae,arum f – zasadzka intervallum,i n – odstęp (czasu lub miejsca) intra (+ Acc.) – wewnątrz iocus,i m – żart ira,ae f – gniew iterum – ponownie ``` iudico 1 – sądzę, wyrokuję lacrima,ae – łza ``` laetitia,ae f – wesołość latus 3 – szeroki legatus,i m – poseł licet (nieodmienne) – wolno, chociaż ligneus 3 – drewniany lignum,i n – drewno littera,ae f – litera litterae,arum f – list (jeden), alfabet, litery, literatura loca,orum n – miejsca (w geografii) loci,orum m – miejsca (w książkach) locus,i m – miejsce longus 3 – długi mandatum,i n – polecenie, rozkaz matertera,ae f – macocha membrum,i n – członek memoria,ae f – pamięć meus 3 – mój modo – tylko mortuus 3 – martwy, umarły murus,i m – mur navigium,i n – łódź, statek nec – i nie nemo – nikt nihil – nic non solum – nie tylko noster,tra,trum – nasz noverca,ae f – macocha nullus 3 – żaden numerus,i m – liczba numquam – nigdy nuntio 1 – zwiastuję, donoszę occupo 1 – zajmuję olim – niegdyś opera,ae f – wysiłek, trud, staranie ora,ae f – wybrzeże ostendo 3 – pokazuję, okazuję ovum,i n – jajko pactum,i n – pakt, umowa, układ paenitentia,ae f – żal, skrucha, pokuta palma,ae f – dłoń, palma periculum,i n – niebezpieczeństwo peritia,ae f – doświadczenie, biegłość peritus 3 (Gen.) – doświadczony (w czymś) perterritus 3 – przerażony pica,ae f – kłos pictura,ae f – obraz, malowidło ``` pilum,i n – pocisk, oszczep ``` poculum,i n – puchar poena,ae f – kara pontus,i m – morze potentia,ae f – moc, władza prandium,i – obiad, posiłek pretium,i n – cena, wartość primo – po pierwsze primum – najpierw, jako pierwsze primus 3 – pierwszy privatus 3 – prywatny (nie państwowy) privigna,ae f – pasierbica privignus,i m – pasierb privilegium,i n – przywilej pro (+ Abl.) – za, w obronie, na rzecz procus,i m – zalotnik proelium,i n – bitwa profuga,ae m – zbieg, uciekinier propterea quod – dlatego że, ponieważ provincia,ae f – prowincja publicus 3 – państwowy rectus 3 – prosty, bezpośredni, prawidłowy, właściwy reduco 3 – sprowadzam z powrotem regnum,i n – królestwo, władza reliquus 3 – pozostały remus,i m – wiosło repudio 4 – odrzucam, gardzę responsum, i n – odpowiedź ripa,ae f – brzeg rzeki rivus,i m – strumień rogus,i m – stos pogrzebowy, grób rursus – ponownie, na nowo saepe – często scutum,i n – tarcza (eliptyczna) secundus 3 – drugi sepulchrum, i n – grobowiec, grób sero – późno serus 3 – późny sicut – niczym, tak jak simulacrum,i n – wyobrażenie, przedstawienie, obraz, portret, widmo, mara sine (+ Abl.) – bez sinister,tra,trum – lewy, złowróżbny sive… sive – czy to… czy to, albo… albo socer,eri m – teść solus 3 – sam jeden, samotny ``` ``` somnium,i n – sen somnus,i m – sen sonus,i m – dźwięk spatium,i n – przestrzeń (o czasie lub miejscu) spelunca,ae f – jaskinia, grota, pieczara stipendium,i n – żołd, wynagrodzenie, służba wojskowa subsidium,i n – odsiecz, obrona, ratunek, dodatkowy oddział wojska summus 3 – najwyższy, najważniejszy suus 3 – jej, jego, ich (swój dla 3 osoby sg. i pl.) tabernaculum, i n – namiot tamen – jednak tantum – tylko, jedynie tantus 3 – taki, tak wielki tectum,i n – dach telum,i n – pocisk tergum,i n – plecy (terga vertere – uciekać) tertius 3 – trzeci titulus,i m – napis, afisz, nazwa, określenie, tytuł (książki) torus,i n – łóżko totus 3 – cały tribunus,i m – dowódca, trybun tum – potem, następnie tumulus,i m – grób (ziemny), kurhan, mogiła tutus 3 – bezpieczny tuus 3 – twój ultimus 3 – ostateczny, ostatni, najdalszy unda,ae f – fala uterus,i m – brzuch vallum,i n – wał vehementer – gwałtownie velum,i n – żagiel venenum,i n – trucizna vester,tra,trum – wasz vestigium,i n – ślad, trop vicus, i m – wieś, zagroda, osada vinculum,i n – więzy vulgus,i n – tłum, motłoch ```	<urn:uuid:16473745-14d2-4cfc-a816-56ea1ccd3cc5>	finepdfs	3.458984	CC-MAIN-2024-30	https://www.latinissime.com/_files/ugd/3db870_acb11d6c154f43348520b96a8f348237.pdf	2024-07-15T07:36:57+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-30/segments/1720763514680.75/warc/CC-MAIN-20240715071424-20240715101424-00475.warc.gz	751,447,329	0.9939	0.995461	0.995461	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1299, 2538, 3711, 4978, 6060 ]	1	0
CENA NAZWA UWAGI SPRZEDAŻ Y BRUTTO \| AK. 40AH/330A PLWC S4 /S4019 BOSCH \| 187x127x227 \| 182,40 zł \| \|---\|---\|---\| \| AK. 40AH/330A PPWC S4 /S4018/ BOSCH \| 187x127x227 \| 182,40 zł \| \| AK. 40AH/340A PP /54006/ GIGAWATT \| 175x175x190 \| 142,70 zł \| \| AK. 40AH/340A PP S3 /S3000/ BOSCH \| 175x175x190 \| 160,70 zł \| \| AK. 41AH/360A PPN /54100/ GIGAWATT \| 207x175x175 \| 145,34 zł \| \| AK. 41AH/360A PPN S3 /S3001/ BOSCH \| 207x175x175 \| 164,52 zł \| \| AK. 44AH/420A PP S4 /S4000/ BOSCH \| 175x175x190 \| 199,58 zł \| \| AK. 44AH/440A PPN S4 /S4001/ BOSCH \| 207x175x175 \| 199,58 zł \| \| AK. 45AH/300A PLW S3 /S3017/ BOSCH \| 219x135x225 \| 195,29 zł \| \| AK. 45AH/300A PPW S3 /S3016/ BOSCH \| 219x135x225 \| 195,29 zł \| \| AK. 45AH/330A PLW S4 /S4023/ BOSCH \| 238x129x227 \| 208,16 zł \| \| AK. 45AH/330A PLWC S4 /S4022/ BOSCH \| 238x129x227 \| 203,52 zł \| \| AK. 45AH/330A PPW S4 /S4021/ BOSCH \| 238x129x227 \| 208,16 zł \| \| AK. 45AH/330A PPWC S4 /S4020/ BOSCH \| 238x129x227 \| 203,52 zł \| \| AK. 45AH/400A PL /54513/ GIGAWATT \| 207x175x190 \| 155,88 zł \| \| AK. 45AH/400A PL S3 /S3003/ BOSCH \| 207x175x190 \| 177,40 zł \| \| AK. 45AH/400A PP /54512/ GIGAWATT \| 207x175x190 \| 155,88 zł \| \| AK. 45AH/400A PP S3 /S3002/ BOSCH \| 207x175x190 \| 177,40 zł \| \| AK. 52AH/470A PP S4 /S4002/ BOSCH \| 207x175x190 \| 217,09 zł \| \| AK. 52AH/520A PPN S5 /S5001/ BOSCH \| 207x175x175 \| 237,13 zł \| \| AK. 53AH/470A PPN S3 /S3004 BOSCH \| 242x175x175 \| 216,02 zł \| \| AK. 54AH/530A PP S5 /S5002/ BOSCH \| 207x175x190 \| 245,36 zł \| \| AK. 56AH/480A PL /55601/ GIGAWATT \| 242x175x190 \| 197,30 zł \| \| AK. 56AH/480A PL S3 /S3006/ BOSCH \| 242x175x190 \| 225,32 zł \| \| AK. 56AH/480A PP /55600/ GIGAWAT \| 242x175x190 \| 197,30 zł \| \| AK. 56AH/480A PP S3 /S3005/ BOSCH \| 242x175x190 \| 225,32 zł \| \| AK. 60AH/540A PL S4 /S4006/ BOSCH \| 242x175x190 \| 254,66 zł \| \| AK. 60AH/540A PLW S4 /S4025/ BOSCH \| 232x173x225 \| 261,11 zł \| \| AK. 60AH/540A PP /56008/ GIGAWATT \| 242x175x190 \| 207,85 zł \| \| AK. 60AH/540A PP S4 /S4005/ BOSCH \| 242x175x190 \| 254,66 zł \| \| AK. 60AH/540A PPN /56009/ GIGAWATT \| 242x175x175 \| 207,85 zł \| \| AK. 60AH/540A PPN S4 /S4004/ BOSCH \| 242x175x175 \| 254,66 zł \| \| AK. 60AH/540A PPW S4 /S4024/ BOSCH \| 232x173x225 \| 261,11 zł \| \| AK. 60AH/560A PP S5EFB /S5E05/ BOSCH \| 242x175x190 \| 415,09 zł \| \| AK. 61AH/600A PPN S5 /S5004/ BOSCH \| 242x175x175 \| 287,39 zł \| \| AK. 63AH/610A PL S5 /S5006/ BOSCH \| 242x175x190 \| 309,58 zł \| \| AK. 63AH/610A PP S5 /S5005/ BOSCH \| 242x175x190 \| 309,58 zł \| \| AK. 65AH/650A PP S5EFB /S5E07/ BOSCH \| 278x175x175 \| 425,45 zł \| \| AK. 70AH/630A PLW S4 /S4027/ BOSCH \| 261x175x220 \| 287,03 zł \| \| AK. 70AH/630A PPW S4 /S4026/ BOSCH \| 261x175x220 \| 287,03 zł \| \| AK. 70AH/640A PP /57009/ GIGAWATT \| 278x175x190 \| 240,42 zł \| \| AK. 70AH/640A PP S3 /S3008/ BOSCH \| 278x175x190 \| 279,17 zł \| \| AK. 70AH/640A PPN S3 /S3007/ BOSCH \| 278x175x175 \| 279,17 zł \| \| AK. 70AH/650A PP S4EFB /S4E08/ BOSCH \| 178x175x190 \| 460,24 zł \| \| AK. 72AH/680A PPN /57209/ GIGAWATT \| 278x175x175 \| 245,67 zł \| \| AK. 72AH/680A PPN S4 /S4007/ BOSCH \| 278x175x175 \| 310,29 zł \| \| AK. 74AH/680A PL S4 /S4009/ BOSCH \| 278x175x190 \| 318,89 zł \| \| AK. 74AH/680A PP /57404/ GIGAWATT \| 278x175x190 \| 250,95 zł \| \| AK. 74AH/680A PP S4 /S4008/ BOSCH \| 278x175x190 \| 318,89 zł \| \| AK. 74AH/750A PPN S5 /S5007/ BOSCH \| 278x175x175 \| 344,65 zł \| \| AK. 75AH/730A PP S4EFB /S4E10/ BOSCH \| 315x175x175 \| 509,97 zł \| \| AK. 77AH/780A PP S5 /S5008/ BOSCH \| 278x175x190 \| 368,67 zł \| \| AK. 80AH/730A PP S4E11 /S4E11/ BOSCH \| 315x175x190 \| 565,13 zł \| \| AK. 80AH/730A PP S5EFB /S5E11/ BOSCH \| 315x175x190 \| 565,13 zł \| \|---\|---\|---\| \| AK. 80AH/740A PP S4 /S4011/ BOSCH \| 353x170x190 \| 353,65 zł \| \| AK. 80AH/740A PPN S4 /S4010/ BOSCH \| 315x175x175 \| 353,65 zł \| \| AK. 83AH/720A PPN /58300/ GIGAWATT \| 353x175x175 \| 290,20 zł \| \| AK. 85AH/800A PP S5 /S5011/ BOSCH \| 315x175x190 \| 411,26 zł \| \| AK. 85AH/800A PPN S5 /S5010/ BOSCH \| 315x175x175 \| 411,26 zł \| \| AK. 88AH/740A PPN S3 /S3012/ BOSCH \| 353x175x175 \| 350,78 zł \| \| AK. 90AH/720A PP S3 /S3013/ BOSCH \| 353x175x190 \| 358,29 zł \| \| AK. 95AH/800A PP /59502/ GIGAWATT \| \| 331,16 zł \| \| AK. 95AH/800A PP S4 /S4013/ BOSCH \| 353x175x190 \| 416,15 zł \| \| AK. 95AH/830A PLW S4 /S4029/ BOSCH \| 306x173x225 \| 421,51 zł \| \| AK. 95AH/830A PPW S4 /S4028/ BOSCH \| 306x173x225 \| 421,51 zł \| Cennik nie stanowi oferty handlowej wg art. 66 §1 Kodeksu Cywilnego i jest publikowany tylko w celach informacyjnych. Podane ceny mogą ulec zmianie. Zastrzegamy sobie prawo do zmian.	<urn:uuid:1b6c745f-cc2b-4532-bc08-f5f2116794ee>	finepdfs	1.040039	CC-MAIN-2018-05	http://www.pkm.czechowice-dziedzice.pl/sklep_www/cennik_bosh.pdf	2018-01-16T17:18:38Z	crawl-data/CC-MAIN-2018-05/segments/1516084886476.31/warc/CC-MAIN-20180116164812-20180116184812-00378.warc.gz	538,114,784	0.999354	0.999606	0.999606	[ "unknown", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 3484, 4449 ]	1	0
Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, iż w dniu 2019-07-17 do Zamawiającego wpłynęły prośby o wyjaśnienie oraz modyfikację zapisów specyfikacji istotnych warunków zamówienia, w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo Zamówień Publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1986 z późn. zm.), w trybie przetargu nieograniczonego, na: Opracowanie dokumentacji projektowej instalacji systemu telewizji dozorowej CCTV w budynkach Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy, Toruniu i Włocławku. Treść pytań przesłanych przez Wykonawców jest następująca: 1. Wnoszę o modyfikację par.2 ust.1 pkt.2,5 oraz par.4 ust.1 pkt.2 Umowy, w zakresie: „(...) a także w granicach posiadanych sił i środków” 2. Wnoszę o modyfikację par.2 ust.13 Umowy, w zakresie: „wykonawca zobowiązuje się poprawić ewentualne wady dokumentacji, powstałe z winy wykonawcy na własny koszt (...) 3. Wnoszę o modyfikację par.4 ust.1 pkt.3 Umowy, w zakresie: „usuwanie niezwłocznie i na własny koszt stwierdzonych wad dokumentacji, powstałych z winy wykonawcy” 4. Wnoszę o modyfikację par.4 ust.2 pkt.2 Umowy, w zakresie: „(...) powstały z winy wykonawcy” 5. Wnoszę o wydłużenie terminu z dwóch dni roboczych do trzech dni roboczych – par.4 ust.2 pkt.8 Umowy. 6. Proszę o podanie ilości wymaganych nadzorów autorskich o których mowa w par.5 ust.3 Umowy. Jest to istotna informacja dla oszacowania oferty cenowej. 7. Wnoszę o wydłużenie terminu z dwóch dni roboczych do czterech dni roboczych – par.5 ust.3 Umowy. 8. Wnoszę o modyfikację par.5 ust.4 Umowy, w zakresie: „w nagłych przypadkach, jednakże nie później niż w ciągu 48 godzin Zamawiający zastrzega (...) 9. Wnoszę o wprowadzenie do par.6 Umowy zapisu: „Wykonawca ma prawo do naliczenia odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, w przypadku opóźnienia Zamawiającego w zapłacie wynagrodzenia” 10. Wnoszę o modyfikację par.7 ust.3 Umowy, w zakresie: „(...) 0,1% wartości wynagrodzenia o którym mowa w par.6 ust.1 za każdy dzień zwłoki w wykonaniu dokumentacji projektowej” 11. Wnoszę o modyfikację par.7 ust.4 Umowy, w zakresie: „w przypadku niedotrzymania terminu wyznaczonego na usunięcie wad powstałych z winy wykonawcy przy odbiorze dokumentacji projektowej Zamawiający naliczać będzie kary umowne w wysokości 0,1% wartości (...)" 12. Wnoszę o modyfikację par.7 ust.5 Umowy, w zakresie: „, w przypadku niedotrzymania terminu wyznaczonego na usunięcie wad powstałych z winy wykonawcy stwierdzonych w okresie trwania rękojmi i gwarancji, Zamawiający naliczać będzie kary umowne w wysokości 0,1% wartości (...)" 13. Wnoszę o obniżenie kar umownych wskazanych w par.7 ust.1,2,6,7,8,9 Umowy o 50%. 14. Wnoszę o modyfikację par.7 ust.10 Umowy poprzez wykreślenie słowa „opóźnienie” i w to miejsce wpisanie słowa „zwłokę”". 15. Wnoszę o modyfikację par.7 ust.11 Umowy, w zakresie: „,w przypadku gdy szkoda spowodowana zwłoką wykonania bądź zawinionego nieneżalętego wykonania (...)" 16. Wnoszę o wykreślenie par.7 ust.12 Umowy. 17. Wnoszę o wprowadzenie do par.7 Umowy limitu kar umownych możliwych do nałożenia w ciągu realizacji Umowy. 18. Wnoszę o wprowadzenie do par.7 Umowy zapisu: „Zamawiający jest zobowiązany do wyznaczenia pisemnie dodatkowego terminu do zaprzestania naruszeń określonych powyżej. Dopiero po jego bezskutecznym upływie ma prawo obciążenia Wykonawcy karą umowną” 19. Wnoszę o modyfikację par.9 ust.1 Umowy, w zakresie: „wykonawca udziela Zamawiającemu rękojmi w zakresie wad fizycznych i prawnych powstałych z wyłącznej winy wykonawcy (...)" 20. Wnoszę o modyfikację par.9 ust.3 Umowy, w zakresie: „,(...) usuwać każdą wadę dokumentacji projektowej powstałą z winy wykonawcy poprzez przeprojektowanie (...)" 21. wnoszę o modyfikację par.9 ust.5 pkt.1 Umowy, w zakresie: „,bezzwłocznie tj. najpóźniej w dniu roboczym następującym bezpośrednio po dniu w którym Zamawiający za zwrotnym potwierdzeniem odbioru zgłoszenia przez wykonawcę dokonał jego powiadamienia o ujawnionych wadach(...)" 22. wnoszę o modyfikację par.10 ust.1 lit.a Umowy, w zakresie: „,z przyczyn leżących wyłącznie po stronie wykonawcy nie rozpoczęto (...)" 23. wnoszę o modyfikację par.10 ust.1 lit.b Umowy, w zakresie: „,wykonawca pomimo pisemnego wezwania przez Zamawiającego w sposób zawiniony nie wykonuje (...)" 24. wnoszę o wprowadzenie do par.10 Umowy zapisu: „, Wykonawca ma prawo rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym w przypadku zalegania Zamawiającego z zapłatą umówionego wynagrodzenia” 25. wnoszę o modyfikację par.12 Umowy, w zakresie: „,(...) sąd powszechny właściwy miejscowo wg siedziby Powoda” 26. Proszę o informację czy Zmawiający zaakceptuje treść załączonego wzoru umowy powierzenia danych osobowych. 27. Czy należy wykonać inwentaryzację budowlaną architektoniczną zgodnie z kodem CPV budynków, a w szczególności budynku gdzie ma zostać wymieniona instalacja pożarowa? 28. Czy należy pozyskać PZT od geodety obejmujący obszar, na którym ma zostać wykonana instalacja CCTV zewnętrzna ? 29. Czy należy uaktualnić instrukcję bezpieczeństwa pożarowego po wykonaniu projektu instalacji pożarowej? 30. Czy Zamawiający jest w posiadaniu wersji elektronicznej dokumentacji projektowej obejmującej budynki będące przedmiotem zamówienia i przylegający do nich teren zewnętrzny? Jeżeli tak, czy materiały te przekazane Wykonawcy do wykonania przedmiotu zamówienia”. Stanowisko (wyjaśnienia) Zamawiającego w przedmiotowej kwestii jest następujące: Ad.1 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.2 ust.1 pkt.2,5 oraz par.4 ust.1 pkt.2 istotnych postanowień umowy. Ad.2 Zamawiający wyraża zgodę na proponowaną modyfikację zapisów par.2 ust.13 istotnych postanowień umowy, w związku z czym dokona zmian w załączniku nr 10 do SIWZ. Ad.3 Zamawiający wyraża zgodę na proponowaną modyfikację zapisów par. 4 ust.1 pkt 3 istotnych postanowień umowy, w związku z czym dokona zmian w załączniku nr 10 do SIWZ. Ad.4 Zamawiający wyraża zgodę na proponowaną modyfikację zapisów par. 4 ust.2 pkt 2 istotnych postanowień umowy, w związku z czym dokona zmian w załączniku nr 10 do SIWZ. Ad.5 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.4 ust.2 pkt.8 istotnych postanowień umowy. Ad.6 Zamawiający przewiduje 3 nadzory (po 1 nadzorze w lokalizacji Bydgoszcz, Toruń i Włocławek). Ad.7 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.5 ust.3 istotnych postanowień umowy. Ad.8 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.5 ust.4 istotnych postanowień umowy. Ad.9 Zamawiający wyraża zgodę na proponowaną modyfikację zapisów par. 6 istotnych postanowień umowy, w związku z czym dokona zmian w załączniku nr 10 do SIWZ. Ad.10 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.7 ust.3 istotnych postanowień umowy. Ad.11 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.7 ust.4 istotnych postanowień umowy. Ad.12 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.7 ust.5 istotnych postanowień umowy. Ad.13 Zamawiający nie wyraża zgody na obniżenie kar umownych o 50% w par. 7 ust. 1,2,6,7,8,9 istotnych postanowień umowy. Ad.14 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.7 ust.10 istotnych postanowień umowy. Ad.15 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.7 ust.11 istotnych postanowień umowy. Ad.16 Zamawiający nie wyraża zgody na wykreślenie zapisów par.7 ust.12 istotnych postanowień umowy. Ad.17 i Ad. 18 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.7 istotnych postanowień umowy. Ad.19 i Ad.20 Zamawiający wyraża zgodę na modyfikację zapisów par. 9 ust. 1 i 3 istotnych postanowień umowy, poprzez dookreślenie zapisów o treści „powstałych z winy wykonawcy”, w związku z czym dokona zmian w załączniku nr 10 do SIWZ. Ad.21 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.9 ust.5 pkt 1 istotnych postanowień umowy. Ad.22 i Ad.23 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.10 ust.1 lit. a i b istotnych postanowień umowy. Ad.24 Zamawiający wyraża zgodę na proponowaną modyfikację zapisów par. 10 istotnych postanowień umowy, w związku z czym dokona zmian w załączniku nr 10 do SIWZ. Ad.25 Zamawiający nie wyraża zgody na proponowaną modyfikację zapisów par.12 istotnych postanowień umowy. Ad.26 Ponieważ Wykonawca nie załączył do pisma wzoru umowy powierzenia danych osobowych, Zamawiający nie może odnieść się do treści wzoru umowy. Ad.27 Należy wykonać inwentaryzację budowlaną architektoniczną zgodnie z kodem CPV usług architektonicznych dotyczących pomiarów budynków, a w szczególności budynku gdzie ma zostać wymieniona instalacja pożarowa. Ad.28 Należy pozyskać PZT od geodety obejmujący obszar, na którym ma zostać wykonana instalacja CCTV zewnętrzna. Ad.29 Zamawiający nie stawia takiego wymogu. Należy uaktualnić instrukcję bezpieczeństwa pożarowego po wykonaniu projektu instalacji pożarowej Ad.30 Zamawiający nie posiada wersji elektronicznej dokumentacji projektowej obejmującej budynki będące przedmiotem zamówienia i przylegającego do nich terenu zewnętrznego. Informujemy, że zgodnie z wymogiem art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku Prawo Zamówień Publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1986 z późn. zm.), stanowisko Zamawiającego zostało rozesłane do wszystkich wykonawców, którym przekazano SIWZ. Zamawiający z up. Dyrektora Generalnego Główny Krajowy Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy Marta Szuścicka	<urn:uuid:d5ee933e-e8d6-4488-82f4-0da0ad4a1d1d>	finepdfs	1.146484	CC-MAIN-2019-43	http://ogloszenia.propublico.pl/PobieraczDokumentow.aspx?action=doc&id=521465&idP=46525	2019-10-16T05:18:08Z	crawl-data/CC-MAIN-2019-43/segments/1570986664662.15/warc/CC-MAIN-20191016041344-20191016064844-00499.warc.gz	151,457,754	0.99999	0.999995	0.999995	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 2118, 5810, 8302, 9585 ]	1	0
Nr Umowy (nr rozliczeniowy klienta): ................................. Umowa o świadczenie usługi dostępu do Internetu Zawarta w dniu ......................................................... w ........................................................................ pomiędzy: Stanisławem Dabińskim prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą DBS Internet Stanisław Dabiński, z siedzibą w Busku-Zdroju (28-100), os. Pułaskiego 10/5, NIP: 6551006094, REGON: 290781231, zwanym dalej „DBS Internet" a, imię i nazwisko / firma: .......................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................... nr DO: ............................................................ PESEL: ................................................................... NIP: ............................................................. adres zameldowania / siedziba: ............................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................................... adres świadczenia usługi (jeżeli inny niż adres zameldowania / siedziba): …....................................................................................................... ............................................................................................................................................................................................................................... adres korespondencyjny (jeżeli inny niż adres zameldowania / siedziba): …........................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................................... tel.: ....................................................................................................... e-mail: .................................................................................................... zwanym dalej „Abonentem", o treści następującej: §1. Świadczone usługi telekomunikacyjne 1. Przedmiotem niniejszej Umowy jest świadczenie przez DBS Internet na rzecz Abonenta usługi dostępu do Internetu. 2. Termin rozpoczęcia świadczenia usług: ........................................................................ 3. W chwili podpisywania Umowy Abonent wybiera pakiet: ....................................................................................................... oraz usługi dodatkowe: .......................................................................................................................................................... §2. Dokumenty składające się na Umowę 1. Integralną część niniejszej Umowy stanowi „Regulamin świadczenia usług telekomunikacyjnych na rzecz Abonentów DBS Internet", zwany dalej „Regulaminem" oraz cennik usług wskazanych w niniejszej Umowie, zwany dalej „Cennikiem". 2. Dokumenty składające się na Regulamin i Cennik są załącznikami do Umowy. 3. Regulamin określa w szczególności: – wysokość odszkodowania oraz zasady i termin jego wypłaty, – dane dotyczące funkcjonalności i jakości usług, – zakres usług serwisowych i sposoby kontaktowania się z podmiotami, które je świadczą, – zakres odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania Umowy, – zasady, tryb i terminy składania oraz rozpatrywania reklamacji, – zasady umieszczenia danych abonenta w spisie abonentów, – sposoby przekazywania Abonentowi informacji o zagrożeniach związanych z Usługą, w tym o sposobach ochrony bezpieczeństwa, prywatności i danych osobowych. firstname.lastname@example.org §3. Płatności 1. Okresy rozliczeniowe równe są miesiącom kalendarzowym. 2. Abonent zobowiązany jest uregulować należności w terminie do 14 dni od daty wystawienia faktury na konto DBS Internet o indywidualnym numerze wskazanym na fakturze. 3. Aktualny Cennik dołączony jest do niniejszej Umowy oraz zostanie przesłany przez DBS Internet Abonentowi na każde jego żądanie. 4. DBS Internet nie pobiera opłat za usługi serwisowe realizowane w zakresie przewidzianym przez Regulamin. §4. Warunki rozwiązana i dokonywania zmian Umowy 1. Umowa zawarta jest na czas nieokreślony. 2. Rozwiązanie Umowy następuje w wyniku złożenia przez jedną ze stron wypowiedzenia w formie pisemnej z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia. 3. Abonent nie jest obciążany żadnymi opłatami z tytułu rozwiązania Umowy. 4. W przypadku, gdy Abonent w związku ze świadczonymi przez DBS Internet usługami wykorzystuje urządzenia stanowiące własność DBS Internet, to jest zobowiązany po rozwiązaniu Umowy zwrócić te urządzenia do DBS Internet na własny koszt. 5. Zmiany Umowy wymagają formy pisemnej, z zastrzeżeniem poniższych postanowień. 6. Zmiany Umowy w zakresie uruchomienia lub zawieszania usługi, wyboru pakietu abonamentowego oraz usług dodatkowych, Abonent może dokonać przez dyspozycję telefoniczną lub poprzez e-mail. DBS Internet potwierdzi otrzymanie dyspozycji, jej zakres i termin wprowadzenia zmian w terminie jednego miesiąca od dnia zlecenia zmiany. Potwierdzenie to zostanie przekazane na adres e-mail, lub, w razie braku takiej możliwości, w formie pisemnej. 7. W przypadku istnienia możliwości technicznych, DBS Internet zrealizuje dyspozycję zmiany Umowy w przeciągu jednego dnia roboczego. W przeciwnym wypadku DBS Internet może uzależnić termin wprowadzenia zmian od stworzenia warunków technicznych lub, w razie braku takiej możliwości, DBS Internet będzie świadczył usługę na dotychczasowych zasadach. 8. Abonentowi przysługuje prawo odstąpienia od dokonanej zmiany warunków Umowy, bez podania przyczyn, poprzez złożenie stosownego oświadczenia w formie pisemnej, w terminie 10 dni od dnia otrzymania potwierdzenia. 9. DBS Internet doręczy na piśmie Abonentowi treść każdej proponowanej zmiany warunków Umowy (w szczególności dotyczy to zmian Regulaminu i Cennika), z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesiąca przed wprowadzeniem tych zmian w życie. Wtedy DBS Internet poinformuje Abonenta także o prawie wypowiedzenia Umowy, jeśli Abonent nie akceptuje proponowanych zmian. §5. Postanowienia końcowe 1. Jeśli Abonent jest konsumentem w rozumieniu przepisów prawa, mogące wyniknąć z Umowy spory mogą zostać zakończone polubownie w drodze postępowania mediacyjnego prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej lub postępowania przed sądem polubownym przy Prezesie Urzędu Komunikacji Elektronicznej. 2. Jeśli Abonent jest konsumentem w rozumieniu przepisów prawa i zawarł Umowę poza lokalem DBS Internet bądź na odległość, ma prawo odstąpić od Umowy bez podania przyczyn przez złożenie oświadczenia na piśmie w terminie 10 dni od dnia zawarcia Umowy. Do zachowania terminu wystarczające jest wysłanie oświadczenia przed jego upływem. 3. Abonent jest zobowiązany do poinformowania DBS Internet o każdorazowej zmianie swoich danych zawartych w Umowie, w terminie do 30 dni od dnia zaistnienia tych zmian. 4. Niniejsza Umowa sporządzona została w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron. Załączniki: Regulamin, Cennik Oświadczenia Abonenta TAK Wyrażam zgodę na przetwarzanie mojego numeru telefonu i adresu e-mail w związku ze świadczonymi usługami. TAK Wyrażam zgodę na przesyłanie faktur w formie elektronicznej na podany przeze mnie adres e-mail. TAK Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i danych transmisyjnych, w zakresie określonym Regulaminem, dla celów promocji produktów i usług DBS Internet oraz wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji o nowych usługach i promocjach przygotowanych przez DBS Internet. Oświadczam, że otrzymałam/otrzymałem Regulamin oraz Cennik i zgadzam się z ich treścią. .................................................................... podpis DBS Internet .................................................................... podpis Abonenta email@example.com	<urn:uuid:6857e348-79a3-4956-9d68-64240bc15cf9>	finepdfs	1.067383	CC-MAIN-2019-13	https://dbsinternet.pl/dokumenty/dbs_umowa_internet.pdf	2019-03-24T17:18:41Z	crawl-data/CC-MAIN-2019-13/segments/1552912203464.67/warc/CC-MAIN-20190324165854-20190324191854-00097.warc.gz	455,397,010	0.99621	0.999763	0.999763	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 4241, 8521 ]	1	0
Zarządzenie Nr 112/2015 Burmistrza Miasta Czeladź z dnia 23 kwietnia 2015r. w sprawie: udzielania pomocy w spłacie długów w opłatach za używanie lokali socjalnych i pozostałych lokali mieszkalnych w zasobie Gminy Czeladź poprzez zamianę należności pieniężnych na świadczenia rzeczowe. Na podstawie art.30 ust.2 pkt.3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2013r. poz.594, poz.645 i poz.1318) i rozdziału VII pkt.9 Uchwały Nr LXXIII/1090/2014 Rady Miejskiej z dnia 7 lipca 2014r. w Czeladzi w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy Czeladź na lata 2014-2018, zarządzam, co następuje: § 1. 2. Za lokale mieszkalne uważa się mieszkania wynajmowane na zasadach ogólnych na czas nieoznaczony oraz lokale socjalne. 1. W celu ułatwienia Dłużnikom posiadającym zadłużenie w opłatach za używanie lokali mieszkalnych spłaty tegoż zadłużenia, Gmina Czeladź, jako Wynajmujący, może wyrazić zgodę na zamianę formy świadczenia pieniężnego na świadczenie rzeczowe (świadczenie w miejsce wykonania). 3. Świadczenie rzeczowe swym zakresem obejmuje spłatę zaległości w opłatach czynszu lub w uiszczaniu na rzecz Wynajmującego innych opłat za używanie lokalu, w tym odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu oraz opłat niezależnych od właściciela, wraz z odsetkami ustawowymi i kosztami sądowymi. 4. Pomoc w spłacie długów w opłatach za używanie lokali mieszkalnych w formie zamiany należności pieniężnych na świadczenia rzeczowe może być udzielona Dłużnikom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowe i życiowej, nie pozwalającej na dokonanie zapłaty należności w formie pieniężnej w całości lub w ratach. § 2. 2. Udzielenie pomocy, o której mowa w ust. 1, następuje w drodze zawarcia pisemnej umowy z Dłużnikiem po uprzednim przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego przez zespół mediacyjny powołany przez Dyrektora Zakładu Budynków Komunalnych w Czeladzi. Przewodniczącym zespołu mediacyjnego jest Główny Księgowy Zakładu Budynków Komunalnych w Czeladzi. 1. W sprawach dotyczących zamiany należności pieniężnych wynikających z zaległości w opłatach za używanie lokali mieszkalnych na świadczenia rzeczowe działa z upoważnienia Burmistrza Miasta dyrektor Zakładu Budynków Komunalnych w Czeladzi. 3. W toku postępowania mediacyjnego zespół mediacyjny pomaga Dłużnikom w dokonaniu wyboru sposobu i możliwości uregulowania zobowiązań finansowych wobec Gminy Czeladź, jako Wynajmującego, przy uwzględnieniu przedłożonych przez Dłużników dokumentów świadczących o sytuacji finansowej i życiowej, w jakiej się znajdują. § 3. 2. Tryb przeprowadzenia postępowania mediacyjnego, wzór protokołu z mediacji i wzór umowy o zamianę należności pieniężnych na świadczenia rzeczowe określa Dyrektor Zakładu Budynków Komunalnych w Czeladzi. 1. Umowa o zamianę świadczeń pieniężnych na świadczenia rzeczowe może być zawarta z Dłużnikiem po uprzednim zakończeniu postępowania mediacyjnego. Postępowanie mediacyjne uważa się za zakończone z chwilą podpisania przez Dłużnika i zespół mediacyjny oraz przewodniczącego, formalnego protokołu z mediacji. Protokół z mediacji zatwierdza Dyrektor Zakładu Budynków Komunalnych w Czeladzi. 3. Z datą zawarcia z Dłużnikiem umowy o zamianę należności pieniężnych na świadczenia rzeczowe zawiesza się wdrożone postępowanie poprzedzające wystąpienie na drogę sądową o jego eksmisję, prowadzone czynności windykacyjne oraz naliczanie dalszych odsetek za zwłokę. 4. Do wykonywania świadczeń rzeczowych Dłużnik może upoważnić inną osobę, działającą w jego imieniu i na jego rzecz. § 4. 2. W przypadku posiadania przez Dłużnika długu o wartości wyższej od kwoty 10.000,- zł umowa o zamianę należności pieniężnych na świadczenia rzeczowe może być zawarta pod warunkiem jednoczesnego przyjęcia przez Dłużnika w toku postępowania mediacyjnego zobowiązania spłaty pozostałej wartości długu w formie pieniężnej w całości lub w ratach i zawarcia na tę okoliczność formalnego porozumienia. 1. Umowa o zamianę świadczenia pieniężnego na świadczenie rzeczowe może być zawarta jednorazowo do wysokości długu w opłatach za używanie lokalu mieszkalnego w kwocie nie wyższej niż 10.000,- zł, nawet jeśli wartość długu ogółem jest wyższa od tej kwoty. 3. Udzielenia pomocy Dłużnikowi w spłacie długu o wartości przekraczającej kwotę 10.000,- zł poprzez zawarcie umowy o zamianę należności pieniężnych na świadczenia rzeczowe z jednoczesnym zawarciem porozumienia w sprawie spłaty długu w ratach może nastąpić za uprzednią zgodą Burmistrza Miasta Czeladź. § 5. 2. Wyznaczenie zadań objętych świadczeniem rzeczowym wykonywanym przez Dłużnika, zapewnienie narzędzi niezbędnych do ich wykonania oraz nadzoru nad prawidłowym wykonaniem świadczenia należy do jednostki lub komórki organizacyjnej Gminy, na której rzecz Dłużnik wykonuje świadczenie. 1. Przedmiotem świadczeń rzeczowych mogą być wyłącznie drobne czynności porządkowe i usługowe wykonywane przez Dłużników na rzecz Gminy Czeladź, w szczególności na rzecz Zakładu Budynków Komunalnych w Czeladzi, jako zarządcy mieszkaniowego zasobu Gminy. 3. Wartość wykonanych przez Dłużnika świadczeń rzeczowych obliczona jest jako iloczyn czasu wykonywania świadczenia i stawki, odpowiadającej wartości jednej roboczogodziny minimalnego wynagrodzenia za pracę brutto, ogłoszonego przez Radę Ministrów na dany rok kalendarzowy w drodze rozporządzenia publikowanego w Dzienniku Ustaw, pomniejszonego o wartość składek na ubezpieczenie społeczne i o wartość podatku dochodowego. - o 50% gdy Dłużnik wykonywał świadczenie w soboty, 4. Wartość świadczeń rzeczowych wykonanych w dni ustawowo wolne od pracy zwiększa się w stosunku do wartości obliczonej zgodnie z postanowieniem ust. 3: - o 100% gdy Dłużnik wykonywał świadczenie w niedziele lub święta. 5. Wartość wykonanych przez Dłużnika świadczeń rzeczowych ewidencjonuje i rozlicza Zakład Budynków Komunalnych w Czeladzi na podstawie comiesięcznego zestawienia czasu wykonywania tych świadczeń. Zestawienie czasu, prawidłowość i rzetelność wykonanych świadczeń sporządza na koniec miesiąca kalendarzowego nadzorujący je przedstawiciel jednostki lub komórki organizacyjnej Gminy, na rzecz której Dłużnik wykonywał świadczenie i przekazuje do Działu Ekonomiczno-Finansowego Zakładu Budynków Komunalnych celem wystawienia noty księgowej wewnętrznej i zaewidencjonowania spłaty zadłużenia na analitycznym koncie Dłużnika w programie czynszowym. § 6. 2. Warunkiem korzystania przez Dłużnika z pomocy w spłacie długu udzielonej w formie zamiany świadczenia pieniężnego na świadczenie rzeczowe przy jednoczesnym rozłożeniu części długu na raty jest terminowe wykonywanie przez Dłużnika porozumienia o spłacie należności pieniężnych w ratach, przy zachowaniu postanowień ust. 1. 1. Warunkiem korzystania przez Dłużnika z pomocy w spłacie długu udzielonej w formie zamiany świadczenia pieniężnego na świadczenie rzeczowe, bądź także w formie rozłożenia długu na raty, jest systematyczne i terminowe regulowanie bieżących należności z tytułu używania lokalu mieszkalnego. § 7. a) pozostawać będzie w zwłoce z zapłatą bieżących opłat za używanie lokalu za co najmniej dwa pełne okresy płatności i pomimo uprzedzenia go na piśmie o zamiarze rozwiązania umowy należności tych nie ureguluje w wyznaczonym mu dodatkowo terminie, lub 1. Umowa o zamianę świadczenia pieniężnego na świadczenia rzeczowe może ulec rozwiązaniu ze skutkiem natychmiastowym, jeżeli Dłużnik: b) odstąpi od wykonania porozumienia o spłacie długu w ratach bądź co najmniej dwukrotnie porozumienie to realizować będzie z uchybieniem wyznaczonych terminów, lub 2. Na skutek rozwiązania umowy o zamianę świadczenia pieniężnego na świadczenie rzeczowe z przyczyn określonych w ust.1 prowadzone przed zawarciem umowy postępowania windykacyjne i eksmisyjne wznawia się, a zawieszone odsetki podlegają ponownemu naliczaniu począwszy od dnia zawarcia umowy. c) co najmniej dwukrotnie uchylać się będzie bez uzasadnienia od wykonywania świadczeń rzeczowych lub wykonywać je będzie nierzetelnie pomimo pisemnego upomnienia i uprzedzenia go o zamiarze rozwiązania umowy. 3. Umowa o zamianę świadczenia pieniężnego na świadczenia rzeczowe może być rozwiązana przez Dłużnika bez zachowania terminów wypowiedzenia, jeżeli dalsze wykonywanie świadczenia rzeczowego stanie się niemożliwe z powodu pogorszenia jego stanu zdrowia i w drodze porozumienia zobowiąże się spłacić pozostałą wysokość długu w ratach. 4. Umowa o zamianę świadczenia pieniężnego na świadczenie rzeczowe wygasa z chwilą spłaty długu w całości. § 8. a) z warunków uprzednio zawartej umowy wywiązał się w sposób rzetelny i całkowity, albo umowa ta została rozwiązana z Dłużnikiem z przyczyn przez niego niezawinionych, w szczególności ze względów zdrowotnych lub wypadków losowych, 1. W szczególnych przypadkach uzasadnionych wyjątkowo trudną sytuacją finansową lub życiową lub w razie wystąpienia nieprzewidzianych zdarzeń losowych powodujących ponowne zaległości w opłatach za używanie lokalu, pomoc w spłacie długów poprzez zawarcie kolejnej umowy o zamianę należności pieniężnych na świadczenia rzeczowe może być udzielona Dłużnikowi, o ile: b) poprzedni dług spłacił w całości w formie pieniężnej, w tym także w drodze rzetelnego wykonania porozumienia o rozłożeniu długu na raty. 2. Do umowy zawartej w trybie ust. 1 zasady określone w niniejszym zarządzeniu stosuje się analogicznie. § 9. Realizacja niniejszego Zarządzenia nie koliduje z Regulaminem postępowania przy udzielaniu zamówień publicznych, których wartość szacunkowa nie przekracza równowartości 30 000 euro. § 10. Z dniem wejścia w życie niniejszego zarządzenia traci moc obowiązującą zarządzenie Nr 251/2014 Burmistrza Miasta Czeladź z dnia 21 października 2014r. § 11. Wykonanie niniejszego zarządzenia powierzam Dyrektorowi Zakładu Budynków Komunalnych w Czeladzi. § 12 Zarządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem podpisania. z up. BURMISTRZA Zastępca Burmistrza ds. Komunalnych mgr Elżbieta Dmitruk	<urn:uuid:ff005af6-c5d0-4bf7-9c1c-9fdd67008fcc>	finepdfs	1.643555	CC-MAIN-2018-05	http://zbk.czeladz.pl/download/111.pdf	2018-01-21T04:48:39Z	crawl-data/CC-MAIN-2018-05/segments/1516084890187.52/warc/CC-MAIN-20180121040927-20180121060927-00304.warc.gz	614,455,759	0.999984	0.999981	0.999981	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 3449, 8532, 9972 ]	2	1
Prof. dr hab. Wojciech Śleszyński Katedra Studiów Wschodnich Uniwersytet w Białymstoku Wykaz autorskich publikacji naukowych A/ Prace naukowe opublikowane przed uzyskaniem stopnia doktora Publikacje książkowe: Monografie: 1. Białystok w sowieckiej fotografii propagandowej 1939-1941. Proces aneksji i polityczno-prawnej sowietyzacji Białostocczyzny, Białystok 2000, s. 221. Artykuły: 1. Pokój w Irlandii Północnej?, „Gryfita. Białostocki Magazyn Historyczny" 1995, nr 7, s. 19-20. 2. Leopold II i Henry M. Stanley – Twórcy kolonii Kongo, „Gryfita. Białostocki Magazyn Historyczny" 1997, nr 15/16, s. 39-42. 3. Ostatnia wyprawa Davida Livingstone'a. W poszukiwaniu źródeł Nilu, „Gryfita. Białostocki Magazyn Historyczny" 1998, nr 17/18, s. 40-47. 4. Wizerunek Żyda w pamięci najstarszych mieszkańców Białostocczyzny. Ankieta „Żydzi w przedwojennej Polsce", „Białostocczyzna" 1998, nr 4, s. 69-86. 5. Wybory uzupełniające do rad najwyższych ZSRR i BSRR na Białostocczyźnie (24 III 1940) w radzieckiej fotografii propagandowej, „Białostocczyzna" 1998, nr 3, s. 66-69. 6. [Rec.] Żydzi w obronie Rzeczypospolitej, red. J. Tomaszewski, Wydawnictwo Cyklady, Warszawa 1996, ss. 156, „Studia Podlaskie" 1998, t. 8, s. 327-330. 7. Język sowiecki – narzędzie propagandy i walki ideologicznej, „Studia Podlaskie" 1999, t. 9, s. 80-93. 8. Obraz obywatela sowieckiego w opinii ludności polskiej na Białostocczyźnie w latach 1939-41 jako konfrontacja różnych postaw, ustrojów i kultury, [w:] Granice i pogranicza. Historia codzienności i doświadczeń, red. M. Liedke, J. Sadowska, J. Trynkowski, Białystok 1999, s. 129-138. 9. Źródła do dziejów Białostocczyzny lat 1939-1941 w Państwowym Archiwum Organizacji Społecznych Obwodu Grodzieńskiego w Grodnie, „Białostocczyzna" 1999, nr 2, s. 83-86. 10. Sowieckie teatry, zespoły estradowe i filharmonia w obwodzie białostockim w latach 1939-1941, „Białostocczyzna" 1999, nr 4, s. 82-89. 11. Źródła Nilu – ostateczne rozwiązanie zagadki. Wyprawa Henry Mortona Stanley'a (1874- 1877), „Gryfita. Białostocki Magazyn Historyczny" 1999, nr 19, s. 62-67. 12. [Rec.] Adam Sudoł, Początki sowietyzacji Kresów Wschodnich (Jesień 1939 roku). Wybrane problemy polityczne i organizacyjne, Bydgoszcz-Toruń 1997, ss. 456, „Gryfita. Białostocki Magazyn Historyczny" 1999, nr 20/21, s. 75-76. 13. Białostockie środowisko pisarzy sowieckich (1939-1941), „Białoruskie Zeszyty Historyczne" 2000, nr 13, s. 105-117. 14. Kształtowanie się sowieckiego szkolnictwa wyższego na Białostocczyźnie w latach 1939-1941. Instytut Pedagogiczny w Białymstoku i Instytut Nauczycielski w Grodnie, „Biuletyn Historii Pogranicza" 2000, nr 1, s. 43-50. 15. Muzea sowieckie w obwodzie białostockim w latach 1939-1941, „Zeszyt Naukowy Muzeum Wojska w Białymstoku" 2000, t. 14, s. 111-115. 16. Prasa sowiecka w obwodzie białostockim w latach 1939-1941, [w:] Radziecka agresja 17 września 1939 roku i jej skutki dla mieszkańców ziem północno-wschodnich II Rzeczypospolitej, red. M. Gnatowski, Białystok 2000, s. 207-230. 17. Sieć kin na Białostocczyźnie i ich repertuar w czasie okupacji sowieckiej 1939-1941, [w:] Polska. Walka, opozycja, niepodległość. Studia z dziejów II RP, Polskiego Państwa Podziemnego i PRL, red. A. F. Baran, Sandomierz 2000, s. 87-97. 18. Sowieckie biblioteki na Białostocczyźnie w latach 1939-1941, „Bibliotekarz Podlaski" 2000, nr 1, s. 40-44. 19. Zmiany nazw ulic w Białymstoku, Łomży i Sokółce w okresie okupacji sowieckiej 19391941, „Gryfita. Białostocki Magazyn Historyczny" 2000, nr 22, s. 67-69. B/ Prace naukowe opublikowane po uzyskaniu stopnia doktora Publikacje książkowe: Monografie: 1. Okupacja sowiecka na Białostocczyźnie w latach 1939-1941. Propaganda i indoktrynacja (+ CD z filmem sowieckim Białystok 1939 roku), Białystok 2001, s. 594. 2. Obóz odosobnienia w Berezie Kartuskiej 1934-1939, Białystok 2003, s. 151. 3. Bezpieczeństwo wewnętrzne w polityce państwa polskiego na ziemiach północnowschodnich II Rzeczypospolitej, Warszawa 2007, s. 400. Edycje źródeł (dokumenty): Seria wydawnicza „Dokumenty do dziejów Kresów Północno-Wschodnich II Rzeczypospolitej": 1. Zajścia antyżydowskie w Brześciu nad Bugiem 13 V 1937 r., wybór i oprac. W. Śleszyński, Białystok 2004, s. 139. 2. Walka instytucji państwowych z białoruską działalnością dywersyjną 1920-1925, wybór i oprac. W. Śleszyński, Białystok 2005, s. 182. Redakcja naukowa monografii naukowej wieloautorskiej: 1. Szkice do dziejów Białegostoku, red. M. Kietliński, W. Śleszyński, Białystok 2003, s. 208. 2. Sztetł – wspólne dziedzictwo. Szkice z dziejów ludności żydowskiej w Europie Środkowo-Wschodniej, red. A. Markowski, W. Śleszyński, Białystok 2003, s. 179. Seria wydawnicza „Wspólne dziedzictwo ziem północno-wschodnich dawnej Rzeczypospolitej": 3. Historycy polscy, litewscy i białoruscy wobec problemów XX wieku. Historiografia polska, litewska i białoruska po 1989 roku, red. K. Buchowski, W. Śleszyński, Białystok 2003, s. 152. 4. Repatriacje i migracje ludności pogranicza w XX wieku. Stan badań oraz źródła do dziejów pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego, red. M. Kietliński, W. Śleszyński, Białystok 2004, s. 292. 5. Kościoły a państwo na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim. Źródła i stan badań red. M. Kietliński, K. Sychowicz, W. Śleszyński, Białystok 2005, s. 482. , 6. Wyzwolenie czy okupacja? Stosunek społeczności zamieszkujących pogranicze polskolitewsko-białoruskie do zmieniających się w XX wieku systemów państwowych, red. M. Kietliński, W. Śleszyński, Białystok 2006, s. 224. 7. Rola oświaty i szkolnictwa w procesie kształtowania się świadomości narodowej na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim, red. W. Śleszyński, Białystok 2007, s. 384. Artykuły: 1. Antyrelihijna polityka radianśkoji włady w kołyszniomu Biłostoćkomu wojewodstwi Druhoji Reczi Pospołytoji u 1939-1941 rokach, „Kowczeh. Naukowyj zbirnyk iz cerkownoji istoriji" 2001, t. 3, s. 347-359. 2. Polityka narodowościowa władz sowieckich na obszarze przedwojennego województwa białostockiego w latach 1939-1941, „Dzieje Najnowsze" 2001, nr 4, s. 57-64. 3. Polityka oświatowa władz sowieckich na Białostocczyźnie w latach 1939-1941, „Zesłaniec. Pismo Naukowe Zarządu Głównego Związku Sybiraków" 2001, nr 6, s. 330. 4. Rocznice i święta państwowe obchodzone na Białostocczyźnie w latach okupacji sowieckiej 1939-1941, „Biuletyn Historii Pogranicza" 2001, nr 2, s. 89-98. 5. Rola radia w sowieckim systemie indoktrynacji w latach 1939-1941 na obszarze przedwojennego województwa białostockiego, [w:] Polska w Europie i świecie w XX wieku, red. H. Parafianowicz, Białystok 2001, s. 353-364. 6. Sowieckie domy kultury, kluby i izby-czytelnie na Białostocczyźnie w latach 1939-1941, „Białostocczyzna" 2001, nr 1-2, s. 74-84. 7. Władze szkolne i kadra pedagogiczna w sowieckim modelu oświaty na obszarze przedwojennego województwa białostockiego w latach 1939-1941, „Białoruskie Zeszyty Historyczne" 2001, nr 16, s. 128-140. 8. Ethnic Relations and the Policy of Soviet Authorities on the North-Eastern Territories of the Second Republic (Western Belorussia) between 1939 and 1941, [w:] Holokausto istorijos tyrimai ir tautu kolektyvine atmintis Baltijos Regione, Kaunas 2002, s. 73-81. 9. Propaganda i indoktrynacja władz sowieckich na Białostocczyźnie w latach 1939-1941 „Biuletyn Historii Pogranicza" 2002, nr 3, s. 69-76. , 10. Sowieckie kadry na Białostocczyźnie (1939-1941), „Arcana" 2002, nr 4-5, s. 239-250. 11. Wucznioustwa i szkolnaja moładź u sawieckaj sisemi adukacyi na terytoryi dawajennaha Biełastockaha wajawodstwa u 1939-1941 hadach, „Kraj. Polonica – Albaruthenica – Lithuanica" 2002, nr 1-2, s. 239-252. 12. Analiza struktury osadzonych w obozie odosobnienia w Berezie Kartuskiej (1934-1939), „Zeszyty Historyczne" 2003, nr 143, s. 170-186. 13. Aspekty prawne utworzenia obozu odosobnienia w Berezie Kartuskiej i reakcje środowisk politycznych. Wybór materiałów i dokumentów, „Białoruskie Zeszyty Historyczne" 2003, nr 20, s. 262-276. 14. Funkcionirowanije sowietskoj sistiemy na Biełostoczczinie w 1939-1941 g., [w:] Aktualnyja prablemy historyi Biełarusi: stan, zdabytki i supiarecznasci, pierspiektywy razwiccia, cz. 4, Hrodna 2003, s. 239-243. 15. Pakt Ribbentrop-Mołotow. Podział stref wpływów (sierpień-wrzesień 1939 roku) „Histarycznaja Brama. Historyka-krajaznauczy czasopis" 2003, nr 1, s. 45-48. , 16. Położenie województwa białostockiego i zadania administracji państwowej w 1929 roku w ocenie wojewody Karola Kirsta, [w:] Szkice z dziejów Białegostoku, red. M. Kietliński, W. Śleszyński, Białystok 2003, s. 199-205. 17. Problem 17 września 1939 roku w najnowszej historiografii polskiej, [w:] Historycy polscy, litewscy i białoruscy wobec problemów XX wieku. Historiografia polska, litewska i białoruska po 1989 roku, red. K. Buchowski, W. Śleszyński, Białystok 2003, s. 43-49. 18. Utworzenie i funkcjonowanie obozu odosobnienia w Berezie Kartuskiej (1934-1939) „Dzieje Najnowsze" 2003, nr 2, s. 35-53. , 19. Abipus demarkacines linijos. Pasienio zona ir neutralumo ruozas, „Darbai ir Dienos" 2004, nr 40, s. 101-108. 20. Główne kierunki w polityce narodowościowej władz sowieckich na północnowschodnich ziemiach II Rzeczypospolitej (Białoruś Zachodnia) w stosunku do ludności polskiej w latach 1939-1941, [w:] Problemy świadomości narodowej ludności polskiej na Białorusi, red. E. Skrobocki, Grodno 2004, s. 277-283. 21. Koncepcje przesiedlenia ludności polskiej na ziemie północno-wschodnie II Rzeczypospolitej, „Zeszyty Historyczne" 2004, nr 148, s. 18-34. 22. Liczba i kategorie osadzonych w obozie odosobnienia w Berezie Kartuskiej (19341939). Wybór dokumentów, [w:] Polska i jej wschodni sąsiedzi w XX wieku, red. H. Konopka, D. Boćkowski, Białystok 2004, s. 139-160. 23. Projekty zmian struktury ludnościowej na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej w drugiej połowie lat 30., [w:] Repatriacje i migracje ludności pogranicza w XX wieku. Stan badań oraz źródła do dziejów pogranicza polsko-litewskobiałoruskiego, red. M. Kietliński, W. Śleszyński, Białystok 2004, s. 32-39. 24. Wyzwolone od Białopolaków miasto Białystok, 1939 r. – sowiecka kronika wojskowa, [w:] Dokument filmowy i telewizyjny, red. M. Szczurowski, Toruń 2004, s. 136-143. 25. Zajścia antyżydowskie w Brześciu 13 V 1937 r., [w:] Świat niepożegnany. Żydzi na dawnych ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej w XVIII-XX wieku, red. K. Jasiewicz, Warszawa-Londyn 2004, s. 596-604. 26. [Rec.] Edmund S. Jarmusik, Katoliczieskij Kastioł w Biełorussii w gody wtoroj mirowoj wojny (1939-1945). Monografija, Grodno 2002, s. 239, „Biuletyn Historii Pogranicza" 2004, nr 5, 192-194. 27. Polacy wobec władzy sowieckiej i Białorusinów w latach 1939-1941, [w:] Stosunki polsko-białoruskie w województwie białostockim w latach 1939-1956, red. J. J. Milewski, A. Pyżewska, Warszawa 2005, s. 34-39. 28. Policja Litwy Środkowej, „Biuletyn Historii Pogranicza" 2005, nr 6, s. 5-10. 29. Polityka państwa w stosunki do Cerkwi prawosławnej na ziemiach północnowschodnich II Rzeczypospolitej, [w:] Kościoły a państwo na pograniczu polskolitewsko-białoruskim. Źródła i stan badań, red. M. Kietliński, K. Sychowicz, W. Śleszyński, Białystok 2005, s. 312-324. 30. Rola i zadania organów Policji Państwowej na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej (1920-1939), „Studia Podlaskie" 2005, t. 15, s. 7-34. 31. Utworzenie oraz struktura urzędów administracji wojewódzkiej i powiatowej na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej. Rola wojewody i starosty w utrzymaniu bezpieczeństwa publicznego, [w:] Małe miasta. Elity, red. M. Zemło, Supraśl 2005, s. 309-332. 32. Walka instytucji państwowych z białoruską działalnością dywersyjną na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej (1920-1925), „Zeszyty Historyczne" 2005, nr 154, s. 3-51. 33. Wojsko a bezpieczeństwo wewnętrzne na kresach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości" 2005, t. 42, s. 211232. 34. Żołnierz sowiecki w oczach ludności polskiej w pierwszych miesiącach okupacji (wrzesień-październik 1939), [w:] Polacy – Żydzi – Białorusini – Litwini na północnowschodnich ziemiach Polski a władza radziecka (1939-1944). W kręgu mitów i stereotypów, red. D. Boćkowski, M. Gnatowski, Białystok 2005, s. 307-314. 35. [Rec.] J. Wołkonowski, Stosunki polsko-żydowskie w Wilnie i na Wileńszczyźnie 19191939, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2004, s. 463, „Biuletyn Historii Pogranicza" 2005, nr 6, s. 107-109. 36. Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-słowiańskiego (neounia) na ziemiach północnowschodnich II Rzeczypospolitej, [w:] Małe miasta. Religie, red. M. Zemło, Lublin/Supraśl 2006, s. 469-478. 37. Nacyjanalnaja palityka polskich uład na ziemlach Uschodniaj Litwy i Zachodniaj Biełarusi, „Biełaruski histaryczny czasopis" 2006, nr 9, s. 9-15. 38. Politika polskoj własti w otnoszenii k katoliczeskomu Kostiołu sławiano-wizantijskogo obriada (nieounija) w 1924-1939 godach, [w:] Zachodni rehijon Biełarusi waczyma historykau i krajaznaucau, Hrodna 2006, s. 293-299. 39. Polityka państwa polskiego w stosunku do mniejszości litewskiej w latach 1920-1939, [w:] Baltijos Regiono istorija ir kultūra: Lietuva ir Lenkija. Tezės, Klaipėda 2006, s. 201-203. 40. Próba pozyskania przychylności miejscowych społeczności przez administrację polską ziem północno-wschodnich II Rzeczypospolitej, [w:] Wyzwolenie czy okupacja? Stosunek społeczności zamieszkujących pogranicze polsko-litewsko-białoruskie do zmieniających się w XX wieku systemów państwowych, red. M. Kietliński, W. Śleszyński, Białystok 2006, s. 105-114. 41. Struktura organów terenowych i podległość służbowa Policji Państwowej na kresach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej, „Zeszyt Naukowy Muzeum Wojska" 2006, t. 19, s. 119-129. 42. Wywiad wojskowy na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej, [w:] Polski wywiad wojskowy 1918-1945, red. P. Kołakowski, A. Pepłoński, Toruń 2006, s. 120129. 43. Główne kierunki badań nad najnowszymi dziejami Polaków zamieszkujących północnowschodnie ziemie dawnej Rzeczypospolitej, [w:] Życie społeczne Polaków na Wschodzie. Wybrane zagadnienia, red. A. Bobryk, Siedlce 2007, s. 7-12. 44. Kościoły protestanckie i wyznania niechrześcijańskie a państwo polskie na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej. Zarys tematyki, [w:] Mój Kościół w historię wpisany. Księga pamiątkowa dedykowana Księdzu Profesorowi Tadeuszowi Krahelowi, red. T. Kasabuła, A. Szot, Białystok 2007, s. 398-405. 45. Polityka państwa polskiego a Kościół katolicki na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej, [w:] Między Wilnem a Białymstokiem. 50-lecie śmierci Arcybiskupa Jałbrzykowskiego, red. T. Kasabuła, J. J. Milewski, Białystok 2007, s. 13-26. 46. Uwarunkowania społeczno-polityczne w pierwszej połowie września 1939 roku na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej, „Rocznik Grodzieński" 2007, nr 1, s. 41-51. 47. Wychować lojalnych obywateli. Polityka oświatowa władz polskich na ziemiach północno-wschodnich II Rzeczypospolitej (1919-1939), [w:] Rola oświaty i szkolnictwa w procesie kształtowania się świadomości narodowej na pograniczu polsko-litewskobiałoruskim, red. W. Śleszyński, Białystok 2007, s. 151-158. 48. Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (1919-1920) – czas wojny czy pokoju?, [w:] Lata Wielkiej Wojny – dojrzewanie do niepodległości 1914-1918, red. D. Grinberg, J. Snopko, G. Zackiewicz, Białystok 2007, s. 478-487. C/ Prace naukowe opublikowane po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego Publikacje książkowe: Monografie: 1. Together Yet Apart. Polish-Belarusian Relations 1990-2010, Białystok-Kraków 2012, s. 112. 2. Kresy Wschodnie czyli Białoruś Zachodnia. Historia, współczesność, pamięć, Łomianki 2013, s. 166. 3. Województwa kresowe II Rzeczypospolitej. Województwo poleskie, Kraków 2014, s. 335. 4. Historia w służbie polityki. Zmiany polityczne a konstruowanie przekazu historycznego na ziemiach białoruskich w XX i XXI wieku, Białystok 2018, s. 467. 5. Przyszli ze Wschodu. Okupacja sowiecka ziem wschodnich II Rzeczpospolitej (19391941), Białystok 2019, s.160 6. Życie na Kresach. Województwa wschodnie II Rzeczypospolitej (1919-1939), Białystok 2020, s. 186. Edycje źródeł (dokumenty): Seria wydawnicza „Dokumenty do dziejów Kresów Północno-Wschodnich II Rzeczypospolitej": 1. Polesie w polityce rządów II Rzeczypospolitej, wstęp i oprac. nauk. W. Śleszyński, współ. A. Jodzio, Białystok-Kraków 2009, s. 262. 2. Jarmarki Poleskie – próba aktywizacji życia gospodarczego, wstęp W. Śleszyński, oprac. nauk. W. Śleszyński, A. Włodarczyk, Kraków 2013, s. 147. 3. Protokoły i raporty zebrań wojewodów i starostów – województwo poleskie, wstęp i oprac. nauk. W. Śleszyński, współ. M. Szarejko, Kraków 2014, s. 313. 4. Kontrolować czy likwidować – Komunistyczna Partia Zachodniej Białorusi, wstęp i oprac. nauk. W. Śleszyński, współ. J. Owłasiuk, Białystok-Kraków 2015, s. 368. 5. Protokoły i raporty zebrań wojewodów i starostów – województwo nowogródzkie wstęp i oprac. nauk. M. Szarejko, W. Śleszyński, Białystok-Kraków 2015, s. 135. , 6. Protokoły i raporty zebrań wojewodów i starostów – województwo wileńskie, wstęp i oprac. nauk. M. Szarejko, W. Śleszyński, Białystok-Kraków 2016, s. 373. 7. Wychować lojalnych obywateli – polityka oświatowa państwa polskiego na Polesiu, wstęp i oprac. nauk. A. Smolarczyk, W. Śleszyński, A. Włodarczyk, Białystok-Kraków 2016, s. 167. Edycja źródeł (wspomnienia): 8. Henryka Bogusławska, Była taka rodzina (wspomnienia), red. W. Śleszyński, M. Zwolski, Białystok 2017, s. 141. Podręczniki akademickie: 1. Świat pogranicza. Stosunki społeczno-polityczne na pograniczu polsko-litewskobiałoruskim w XX i XXI wieku. Wykłady – część 1. II Rzeczypospolita 1919-1939, dwa pierwsze lata wojny (1939-1941), Białystok 2009, s. 216. 2. Świat pogranicza. Stosunki społeczno-polityczne na pograniczu polsko-litewskobiałoruskim w XX i XXI wieku. Wykłady – część 2. Okupacja niemiecka (1941-1944), czasy komunistyczne (1944-1990), wyzwania współczesności (1990-2010), BiałystokKraków 2010, s. 165. Redakcja naukowa monografii naukowej wieloautorskiej: 1. Białystok i Grodno u progu niepodległości. 11 listopada 1918 (Polska) –19 lutego 1919 (Białystok – 28 kwietnia (Grodno). Początek budowy niepodległej Rzeczypospolitej w polskiej i białoruskiej pamięci zbiorowej, red. M. Kietliński, W. Śleszyński, Białystok 2015, s. 71. 2. Sybir. Wiara – nadzieja – przetrwanie, red. W. Śleszyński, Białystok 2017, s. 128. 3. GUŁag. Struktury – Kadry – Więźniowie, pod red. D. Roguta, W. Śleszyńskiego, Białystok 2018, s. 236. Seria wydawnicza Zakładu Stosunków Politycznych Uniwersytetu w Białymstoku – „Wschodnie Studia Polityczne": 1. Polska-Wschód. Polityka, gospodarka, historia, red. A. Jodzio, W. Śleszyński, Białystok-Kraków 2009, s. 252. 2. Wspólne czy osobne? Miejsca pamięci narodów Europy Środkowo-Wschodniej, red. W. Śleszyński, Białystok-Kraków 2011, s. 304. 3. Stosunki międzynarodowe w Europie Wschodniej po upadku ZSRR, red. A. Jodzio, W. Śleszyński, Białystok-Kraków 2012, s. 160. 4. Obszary zgody czy konfliktu? Kresy Północno-Wschodnie II Rzeczypospolitej, red. W. Śleszyński, A. Włodarczyk, Białystok-Kraków 2014, s. 263. Przewodniki historyczne, katalogi wystaw: 1. Białystok – spacerem przez epoki: przewodnik historyczny. Białystok – a walk through time: a historical guide. Bełostok – progulka wo wriemieni: istoriczeskij putiewoditiel, 1939-1944, Białystok 2014, s. 70. 2. Białystok – spacerem przez epoki: przewodnik historyczny. Białystok – a walk through time: a historical guide. Bełostok – progulka wo wriemieni: istoriczeskij putiewoditiel, 1915-1939, Białystok 2015, s. 52. 3. Pomiędzy dawnym a nowym Białymstokiem. Zmieniająca się przestrzeń miejska Białegostoku w latach 1919-1950 (współautor M. Kietliński), Białystok 2014, s. 99. 4. „Operacja polska" NKWD 1937-1938. „Polskaja operacija" NKWD 1937-1938 (współautor B. Kosel, M. Szarejko), Białystok 2017, s. 103. 5. Pierwszy sowiecki łagier. Wyspy Sołowieckie (1920-1939). The first Soviet labour camp. Solovetsky Islands (1920-1929), Białystok 2017, s. 66. Artykuły: 1. Białoruska działalność dywersyjna w pierwszej połowie lat dwudziestych i formowanie się Białoruskiej Włościańsko-Robotniczej Hromady, „Białoruskie Zeszyty Historyczne" 2008, nr 29, s. 183-191. 2. Garść wspomnień…, [w:] Studia historyczne w Białymstoku 1968-2008 red. M. Ocytko, Białystok 2008, s. 91-93. , 3. Polityka państwa polskiego w stosunku do mniejszości litewskiej w latach 1920-1939. Wybrane aspekty, [w:] Baltijos Regiono Istorija ir Kultūra: Lietuva Ir Lenkija. Politine istorija, politologia, filologia, Klajpėda 2008, s. 49-56. 4. Białoruś – wschód czy zachód Europy? Proces kształtowania się białoruskiej świadomości narodowej a współczesne wybory polityczne Republiki Białoruś, [w:] Wschód w globalnej i regionalnej polityce międzynarodowej, red. A. R. Bartnicki, E. Kużelewska, Toruń 2009, s. 85-95. 5. Czy możliwe było powstanie Polskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej w latach 1939-1941? Polityka narodowościowa władz sowieckich w stosunku do Polaków w latach 1939-1941, [w:] Polska-Wschód. Polityka, gospodarka, historia, red. A. Jodzio, W. Śleszyński, Białystok-Kraków, 2009, s. 167-180. 6. Litwa Środkowa (1920-1922) – ostatnia próba realizacji koncepcji federacyjnej Józefa Piłsudskiego, [w:] Stosunki polsko-litewskie wczoraj i dziś. Historia, kultura, polityka, red. W. K. Roman, J. Marszałek-Kawa, Toruń 2009, s. 83-91. 7. Polityka wewnętrzna (głos w dyskusji), [w:] Dwudziestolecie. Oblicza nowoczesności, red. A. Przeszowska, Warszawa 2009, s. 41-42. 8. Polityka władz polskich w stosunku do mniejszości białoruskiej w latach 1920-1939, [w:] Udział mniejszości narodowych w różnych formacjach wojskowych, w czasie kampanii wrześniowej 1939 r., red. L. M. Nijakowski, Warszawa 2009, s. 23-32. 9. Polskie dokumenty z okresu dwudziestolecia międzywojennego w zbiorach białoruskich archiwów, „Studia Białorutenistyczne" 2009, nr 3, s. 145-152. 10. Sytuacja kadrowa, materialna i stan dyscypliny Policji Państwowej w województwie wileńskim, poleskim i nowogródzkim w latach 1920-1939, [w:] Na straży ładu i bezpieczeństwa. Formacje milicyjno-policyjne ziem polskich od czasów najdawniejszych do współczesności, red. A. Duszyk, K. Latawiec, Radom 2009, s. 115140. 11. Bezpieczeństwo wewnętrzne Drugiej Rzeczypospolitej. Podsumowanie stanu badań, [w:] Bezpieczeństwo wewnętrzne Drugiej Rzeczypospolitej, red. A. Pepłoński, A. Gołebiowski, Wrocław 2010, s. 39-44. 12. Białoruś pod rządami sowieckimi (1944-1991), „Lublin. Kultura i społeczeństwo" 2010, nr 6 (36), s. 24-27. 13. Białoruś wobec procesów integracyjnych we współczesnej Europie, „Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej" 2010, nr 181A, s. 347-354. 14. Dziedzictwo paryskiej „Kultury" i „Zeszytów Historycznych" a współczesne wyzwania badawcze na pograniczu polsko-białorusko-litewskim, „Zeszyty Historyczne" 2010, nr 171 (numer ostatni), s. 184-191. 15. Kwestia bezpieczeństwa wewnętrznego w myśli politycznej obozu sanacyjnego (19261939), [w:] Kultura i myśl polityczno-prawna. Materiały z VII Ogólnopolskiego Zjazdu Katedr Doktryn Politycznych i Prawnych, red. A. Sylwestrzak, D. Szpoper, A. Machnikowska, P. Dąbrowski, Sopot 2010, s. 481-488. 16. Litewsko-białoruska działalność dywersyjna przeciwko państwu polskiemu w latach 1920-1923, „Europa Orientalis. Studia z dziejów Europy Wschodniej i państw bałtyckich" 2010, nr 2, s. 75-82. 17. Polityka państwa polskiego w stosunku do kwestii białoruskiej w okresie międzywojennym i współcześnie, [w:] Dwa dwudziestolecia. Geopolityka, państwo, społeczeństwo, red. P. Hauser, W. Mazurczak, Poznań 2010, s. 316-329. 18. Polityka władz sowieckich w stosunku do ludności białoruskiej na ziemiach północnowschodnich II Rzeczypospolitej (Białoruś Zachodnia) w latach 1939-1941, [w:] Polsko- białoruskie związki kulturowe, literackie i językowe, red. S. Kawalou, R. Radzik, M. Sajewicz, Lublin 2010, s. 113-121. 19. Białoruś Łukaszenki – od demokracji do rządów autorytarnych, „Środkowoeuropejskie Studia Polityczne" 2011, nr 2, s. 121-128. 20. Paleśsie u palitycy polskaj dziarżawy u 1918-1939 hh., „Arche" 2011, nr 3 (102), s. 370-382. 21. Pamięć II wojny światowej i polityka historyczna a współczesna ideologia państwa białoruskiego, [w:] Wspólne czy osobne? Miejsca pamięci narodów Europy Wschodniej, red. W. Śleszyński, Białystok-Kraków 2011, s. 77-84. 22. Polesie w polityce władz II Rzeczypospolitej (artykuł wstępny), [w:] Zofia Chomętowska. Fotografie z lat 1925-1939, red. K. Puchała-Rojek, Warszawa 2011, s. 28-37. 23. Problema wnutrienniej biezopasnosti na territorii Zapadnoj Biełarussii (1919-1939 gg.) w polskoj istoriografii w swietie nowiejszych issledowanij, [w:] Istorija Polszy w istoriograficzeskoj tradicii XIX – nacz. XX ww. Matieriały Mieżdunarodnoj naucznoj konfieriencii (Grodno, 29-30 oktiabria 2009 g.), red. T. T. Kruczkowskij, Grodno 2011, s. 186-193. 24. „Za Białoruś" – przykład polityczno-społecznej kampanii propagandowej, „Białoruskie Zeszyty Historyczne" 2011, nr 35, s. 147-152. 25. Biełaruskije partizany na „Kresach Wschodnich", [w:] Diedy: dajdżest publikacij o biełaruskoj istorii. Wypusk 10, red. A. Taras, Minsk 2012, s. 136-161. 26. Białoruś pod rządami sowieckimi (1944-1991), „Studia Białorutenistyczne" 2012, nr 6, s. 81-88. 27. Polityka Polski i Unii wobec Republiki Białoruś – dotychczasowe doświadczenia i perspektywy rozwoju, [w:] Europejska Polityka Sąsiedztwa Unii Europejskiej, red. M. Pietraś, K. Stachurska-Szczesiak, J. Misiągiewicz, Lublin 2012, s. 121-131. 28. Polityka Unii Europejskiej wobec Republiki Białorusi po 2004 roku – Europejska Polityka Sąsiedztwa i Partnerstwo Wschodnie, [w:] Europejska Polityka Sąsiedztwa Unii Europejskiej. Geneza, doświadczenia, perspektywy, red. J. M. Fiszer, Warszawa 2012, s. 162-167. 29. Infrastruktura miasteczek i wsi Polesia w okresie międzywojennym, „Biuletyn Historii Pogranicza" 2013, nr 13, s. 101-114. 30. Jazyk i probużdienije narodnogo soznanija na polsko-litowsko-biełorusskom pograniczje, w naczale XX wieka, [w:] „Sławianskije jazyki i kultury: proszłoje, nastojaszczeje, buduszczeje". Materiały V Mieżdunarodnoj nauczno-prakticzeskoj konfieriencii (Irkutsk, 21-22 maja 2013 g.), red. A. H. Nikitina, T. A. Zaindinowa, Irkutsk 2013, s. 38-41. 31. Kresy czy kres pamięci, [w:] Informator. Kalendarz Polonijny 2013, red. M. Kietliński, A. Konopacki, A. Pietrasz, J. Porzecki, Białystok 2013, s. 6-7. 32. Między asymilacją narodową a państwową. Polityka władz polskich w stosunku do białoruskiej mniejszości narodowej w latach 1920-1939, [w:] Stosunki polskobiałoruskie. Historia i współczesność, red. D. Michaluk, Kraków 2013, s. 139-152. 33. Ostatni etap działalności wywiadowczej Sergiusza Piaseckiego – materiały z Rosyjskiego Państwowego Archiwum Wojskowego w Moskwie, „Studia Podlaskie" 2013, t. 21, s. 343-367. 34. Pogranicze polsko-białoruskie – obszar zgody czy konfliktu?, [w:] Sąsiedztwo i pogranicze – między konfliktem a współczesnością, t. 2, red. R. Łoś, J. ReginaZacharski, Łódź 2013, s. 257-268. 35. Urząd wojewody poleskiego w systemie władzy administracyjnej w okresie międzywojennym, [w:] Społeczeństwo – Wojsko – Polityka. Studia ofiarowane Profesorowi Adamowi Czesławowi Dobrońskiemu z okazji 70 urodzin, red. M. Dajnowicz, A. Miodowski, T. Wesołowski, Białystok 2013, s. 335-344. 36. Budowa administracji polskiej na Polesiu w latach 1919-1920, [w:] Obszary zgody czy konfliktu? Kresy Północno-Wschodnie II Rzeczypospolitej, red. W. Śleszyński, A. Włodarczyk, Białystok-Kraków 2014, s. 23-35. 37. Działalność wywiadowcza Sergiusza Piaseckiego w Ekspozyturze Oddziału II Sztabu Generalnego nr 6 w Brześciu nad Bugiem w latach 1922-1923, „Dzieje Najnowsze" 2014, nr 1, s. 37-47. 38. Kino u sawieckaj sistemie prapahandy na Biełastoczczynie u 1939-1941 hh., „Arche" 2014, nr 7-8 (128-129), s. 380-395. 39. Postawy mniejszości białoruskiej w Polsce (marzec – październik 1939 r.), [w:] Kampania polska 1939 r. Polityka, społeczeństwo, kultura. T. 2, Polityka i społeczeństwo – Imponderabilia, pamięć, kultura, red. M. P. Deszczyńskiego, T. Pawłowskiego, Warszawa 2014, s. 157-164. 40. Wrzesień 1939 roku na Polesiu, „Studia Podlaskie" 2014, t. 22, s. 43-62. 41. Pamięć o powstaniu zabajkalskim 1866 r. na Syberii i w Polsce. Pamiat' o zabajkalskom wosstanii w 1866 g. w Sibiri i w Polsze, [w:] A to „Ogniwo" właśnie. I eto wsio „ogniwo", red. E. Wrzaszcz, A. Dobroński, Irkuck 2015, s. 251-255. 42. Starosta w administratiwnoj sistiemie na Poles'je w 1921-1929 gg., [w:] Licznost' w istorii. Gieroiczeskoje i tragiczeskoje. Sbornik matieriałow VI mieżdunarodnoj nauczno-prakticzeskoj konfieriencii, Briest, 22-23 nojabria 2013 goda. Cz. 1, Briest 2015, s. 243-248. 43. [Rec.] Kazimierz Konopka, Reformy agrarne a mechanizm rozwoju społecznogospodarczego w Drugiej Rzeczypospolitej Polskiej (1918-1939), Białystok 2014, 238 stron, „Studia Podlaskie" 2015, t. 23, s. 303-307. 44. Białystok 11 XI 1918 r. – 19 II 1919 r., [w:] Białystok i Grodno u progu niepodległości. 11 listopada 1918 (Polska) – 19 lutego 1919 (Białystok) – 28 kwietnia (Grodno). Początek budowy niepodległej Rzeczypospolitej w polskiej i białoruskiej pamięci zbiorowej, red. M. Kietliński, W. Śleszyński, Białystok 2015, s. 7-10. 45. [Rec.] Aneta Niewęgłowska, Lech Wyszczelski, Obóz piłsudczykowski i jego wizje polityki wschodniej, Siedlce 2014, 220 stron, „Biuletyn Historii Pogranicza" 2015, nr 15, s. 94-96. 46. Oficjalny obraz Wielkiej Wojny Ojczyźnianej w Białoruskiej Socjalistycznej Republice Sowieckiej, „Studia Podlaskie" 2016, t. XXIV, s. 171-187. 47. Dzierżyńszczyzna – polski eksperyment w BSRS. Budowa komunistycznej wizji dziejów Polski, „Biuletyn Historii Pogranicza" 2016, nr 16, s. 27-40. 48. W Białymstoku powstała nowa placówka muzealna – Muzeum Pamięci Sybiru, „Zesłaniec. Pismo Naukowe Zarządu Głównego Związku Sybiraków" 2017, nr 70, s. 91-93. 49. Budowa przekazu historycznego na ziemiach białoruskich w okresie wojny niemieckosowieckiej (1941-1944), „Białoruskie Zeszyty Historyczne" 2017, nr 47, s. 123-141. 50. Polityka historyczna a mniejszość polska na Białorusi w latach 1991-2016, [w:] Polacy na Białorusi od końca XIX do początku XXI wieku. Wybrane problemy stosunków polsko-białoruskich, red. T. Gawin, Warszawa 2017, s. 521-536. 51. W poszukiwaniu nowego (narodowego) przekazu historycznego – Republika Białoruś 1991–1994, „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej" 2017, t. 52, z. 2., s. 161-192. In Search of a New (National) Historical Record – the Republic of Belarus of 19911994, „Studies into the History of Russia and Central-Eastern Europe" 2017, t. 52, nr 2 (special issue), s. 143-173. 52. Od internacjonalistycznej do własnej historii – mniejszość białoruska w Polsce, „Acta Baltico-Slavica" 2017, nr 41, s. 190-211. 53. Idea Muzeum Pamięci Sybiru – Pamięć, „Magazyn Muzeum Pamięci Sybiru. Sybir" 2017, nr 1, s. 4-5. 54. Krugobajkałka – złota sprzączka stalowego pasa Rosji, „Magazyn Muzeum Pamięci Sybiru. Sybir" 2017, nr 1, s. 28-33. 55. Konstruirowanije istoriczeskogo izłożenja w BSSR, [w:] Iz istorii nauki Biełarusi: k 25letiju istoriczeskogo fakultieta BrGU imieni A. Puszkina, czast. 1, red. E. Burik, A Wabiszczewicz, E. Paszkowicz, Brest 2017, s. 55-59. 56. Konstruowanie białoruskiego przekazu historycznego na przełomie XIX i XX wieku, „Roczniki Studiów Białoruskich. Hadawik Centra Biełaruskich Studyjau", 2017, nr 3, s. 15-32. 57. Główne etapy kształtowania się stalinizmu w ZSRS w drugiej połowie lat 20. i w latach 30. XX wieku, [w]: Brama na Wschód. Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej, red. A. Alimowska, M. Kietliński, M. Ocytko, Białystok 2016/2017, s. 51-58. 58. Pakt Ribbentrop-Mołotow i sowiecka agresja we wrześniu 1939 roku, [w]: Brama na Wschód. Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej, red. A. Alimowska, M. Kietliński, M. Ocytko, Białystok 2016/2017, s. 59-63. 59. Stosunki narodowościowe a Kościół katolicki na obszarze archidiecezji wileńskiej i diecezji poleskiej w okresie międzywojennym, [w:] Od Vixdum Poloniae unitas do Totus tuus Polaniae populus. Wileńska prowincja kościelna w latach 1925-1992, red. W. Wilczewski, Białystok 2018, s. 60-69. 60. Sołowieckije ostrowa w polskoj istoriczeskoj pamiati, [w:] Istorija strany w sud'bach uznikow Sołowieckich łagierej, Sołowieckije Ostrowa 2018, s. 45-51.	<urn:uuid:44df2e0a-e27b-4315-8de4-1fcd28ab13b0>	finepdfs	1.174805	CC-MAIN-2023-06	https://historia.uwb.edu.pl/wp-content/uploads/2020/10/sleszynski_publikacje_2020.pdf	2023-02-04T08:38:58+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-06/segments/1674764500095.4/warc/CC-MAIN-20230204075436-20230204105436-00147.warc.gz	318,868,521	0.992164	0.993271	0.993271	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 902, 2432, 4019, 5296, 7326, 8330, 15369, 16162, 17493, 19138, 20361, 32291 ]	1	0
Polski Związek Krótkofalowców jest wiodącą organizacją, skupiającą osoby zainteresowane różnymi formami łączności radiowej i wykorzystaniem ich dla rozwoju własnego i dobra społecznego. PZK dba o rozwój służby radioamatorskiej i radioamatorskiej satelitarnej w Polsce. PZK jest reprezentantem osób zainteresowanych technikami radiowymi wobec instytucji państwowych i organizacji społecznych, krajowych i zagranicznych. „Krótkofalowiec Polski"– organ prasowy ZG PZK od 1928 roku Druk: Wydawnictwo AVT Warszawa, Polski Związek Krótkofalowców Wydawca: ZG PZK Drodzy Czytelnicy! Redakcja: firstname.lastname@example.org p.o. redaktora naczelnego: Piotr Skrzypczak SP2JMR, Sekretariat ZG PZK: adres do korespondencji: skr. poczt. 54, ul. Modrzewiowa 25, 85-635 Bydgoszcz 85-613 Bydgoszcz 13 Siedziba w Warszawie: e-mail: email@example.com, www.pzk.org.pl ul. Augustyna Kordeckiego 66 lok. U1, 04-355 Warszawa Adres sekretariatu ZG PZK i do korespondencji b.z. Konto bankowe: 34 2030 0045 1110 0000 0408 9110 Centralne Biuro QSL – adres jw. Prezydium ZG PZK: - Waldemar Sznajder 3Z6AEF – Prezes PZK, firstname.lastname@example.org - Tadeusz Pamięta SP9HQJ – Wiceprezes PZK, email@example.com - Jan Dąbrowski SP2JLR – Wiceprezes PZK, firstname.lastname@example.org - Piotr Skrzypczak SP2JMR – Sekretarz PZK, email@example.com - Marek Suwalski SP5LS – Skarbnik PZK, firstname.lastname@example.org - Roman Bal SP9MRN – zastępca członka Prezydium - Jerzy Gomoliszewski SP3SLU – zastępca członka Prezydium Główna Komisja Rewizyjna: - Marek Ruszczak SP5UAR - Członek GKR PZK, email@example.com - Jerzy Najda HF1D – Przewodniczący GKR PZK, firstname.lastname@example.org - Jerzy Jakubowski SP7CBG – Wiceprzewodniczący GKR PZK, email@example.com Inne funkcje przy ZG PZK: - Konsultant-koordynator przemienników analogowych i cyfrowych PZK: Przemysław Bienias SQ6ODL, firstname.lastname@example.org - Konsultant-koordynator węzłów APRS PZK: Tomasz Pyda SP8NCG, email@example.com Award Manager PZK: Wiesław Postawka SQ9V, firstname.lastname@example.org ARDF Manager: Tomasz Deptulski SP2RIP, email@example.com IARU-MS Manager: Jan Szostak SP9BRP, firstname.lastname@example.org Contest Manager: Kaziemierz Drzewiecki SP2FAX, email@example.com Manager-Koordynator ds. Łączności Kryzysowej PZK Michał Wilczyński SP9XWM, firstname.lastname@example.org (EmCom Manager): z-ca Hubert Anysz SP5RE, VHF Manager: Tomasz Babut SP5XMU, email@example.com Manager OH PZK: Marek Nieznalski SP9HTY, firstname.lastname@example.org KF Manager PZK: Marek Kuliński SP3AMO, email@example.com Oficer Łącznikowy IARU-PZK: Paweł Zakrzewski SP7TEV, firstname.lastname@example.org Administrator portalu i systemów informatycznych PZK: Zygmunt Szumski SP5ELA, e-mail: email@example.com ARISS Kontakt Koordynator: Sławomir Szymanowski SQ3OOK Redakcja Radiowego Biuletynu Informacyjnego PZK: Jerzy Tadeusz Kucharski SP5BLD, ul. Sułkowskiego 21, 05-825 Grodzisk Mazowiecki, Skype: sp5bld Od listopada 2007 zmiany częstotliwości nadawania: niedziela godz. 10.30 na QRG 3700 kHz lub 7090 kHz ± QRM. Program TV o krótkofalowcach „Krótkofalowcy Bis", www.videoexpres.pl Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania i redagowania nadesłanych tekstów. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść ogłoszeń i reklam. Zastrzega sobie prawo do niepublikowania reklam, które mogą być kontrowersyjne lub naruszać prawa osób trzecich, w tym czytelników. Tym razem w naszym czasopiśmie poświęciłem nieco więcej miejsca sprawom sportowym, a to z powodu ogromnego sukcesu naszej reprezentacji, czyli zespołu SN0HQ w Mistrzostwach IARU. Drugi materiał dotyczy UKF i moim zdaniem stanowi ciekawą relację ze startu w zawodach z terenowej, dobrze wybranej lokalizacji. Z przykrością odnotowałem kolejną szkalującą PZK anonimową publikację w „Świecie Radio" nr 8/2018. Publikacja ta ze względu na swój żenująco niski poziom i brak elementarnej wiedzy jej autora nie zasługuje na polemikę ze strony prezydium ZG PZK. Pozwalam sobie wyrazić dezaprobatę dla tego typu działalności publicystycznej. Piotr Skrzypczak SP2JMR p.o. redaktora naczelnego KP II miejsce SN0HQ w Mistrzostwach Świata IARU na falach krótkich Wprawdzie nie ma jeszcze oficjalnych wyników stacji HQ, ale uważamy, że bez względu na ich ostateczny kształt należą się podziękowania i gratulacje naszej reprezentacji za tegoroczny start. Tak więc gratulujemy wyniku i dziękujemy kapitanowi Zespołu SN0HQ Włodkowi SP6EQZ i koordynatorowi Kazikowi SP2FAX, kierownikom stacji za ich przygotowanie oraz wszystkim operatorom stacji SN0HQ za wkład włożony w uzyskanie tak wspaniałego wyniku. Do usłyszenia w następnym roku. Dziękujemy operatorom stacji polskich za wsparcie naszych zawodników i nawiązanie łączności z naszą reprezentacją. Prezydium ZG PZK Kapitan Zespołu SN0HQ tak pisze o tegorocznych mistrzostwach: Dzięki dużej mobilizacji Zespołu SN0HQ i Waszej pomocy osiągnęliśmy najlepszy wynik w historii zawodów od kilku ostatnich lat. Kolejna edycja zawodów IARU HF Championship już za nami. Nawiązaliśmy ponad 17 000 QSO, co przy bardzo dobrym mnożniku 521 dało nam wynik 21 918 991 punktów. Jest to wynik obliczony po szczegółowym sprawdzeniu logu i wyeliminowaniu oczywistych pomyłek w logowaniu. Taki wynik został wysłany do Komisji Zawodów. Uzyskany wynik daje nam, wśród logów stacji HQ przesłanych do organizatora, drugi wynik na świecie za stacją TM0HQ. Pogoda w tym roku raczej dopisywała i nie prześladowały nas awarie sprzętu, czego nie można powiedzieć o warunkach propagacyjnych na wyższych pasmach 15 m i 10 m. Ponadto istotne jest, że po raz pierwszy w historii zawodów udało nam się wyprzedzić zespół niemiecki DA0HQ, mimo ich bez porównania większego potencjału (około 60 tys. krótkofalowców, w tym 40 tys. członków DARC). Zgodnie z zapowiedzią lokalizacja stacji Radio shack na Wielkiej Sowie Obsada operatorska stacji pracującej na 20 m CW, należącej do Zenka SP7GIQ 2 9/2018 644 W logu zapisaliśmy ponad 3000 QSO ze stacjami SP, w tym zapisaliśmy 527 unikalnych znaków. SN0HQ na wyższych pasmach zmieniała się w ciągu doby, co dało szansę większej liczbie stacji SP na łatwiejsze nawiązanie z nami QSO. Uzyskanie tak dobrego wyniku było możliwe dzięki dużej aktywności stacji SP. Bardzo Wam za to dziękujemy. Duży podziw budzi liczba stacji SP, które nawiązały po 12 QSO ze stacjami SN0HQ, jest ich aż 95, a dalsze 45 stacji nawiązało po 11 QSO. Zainteresowanych otrzymaniem koszulki proszę o wysłanie zgłoszenia z wykazem QSO wraz z podaniem adresu do wysyłki i rozmiaru koszulki na adres mailowy firstname.lastname@example.org. Podjęta została decyzja, iż w związku z trudnymi warunkami propagacyjnymi, koszulki „Worked All SN0HQ Stations" zostały w tym roku przyznane również stacjom, które przeprowadziły po 11 QSO ze stacjami SN0HQ. Dodatkowo dla stacji polskich zostały ufundowane nagrody za łączności ze stacjami SN0HQ. Wyniki losowania są następujące: Komisja w składzie: Marian SP6M, Janusz SP6IXF, Stanisław SP6IXU i Stanisław SP6BCC, przeprowadziła losowanie nagród wśród stacji polskich, które przeprowadziły 12 lub 11 QSO ze stacjami SN0HQ i wysłały swój log do organizatora zawodów. Analizatory antenowe MINI 60 (wśród stacji, które przeprowadziły 12 QSO) wylosowały stacje SP7MOQ oraz SQ6PZL. Nagrody zostały rozesłane do ich zdobywców na adresy umieszczone na qrz. com. Radiotelefony 2-pasmowe Baofeng UV5R (rozlosowane wśród stacji z 12 i 11 QSO) otrzymują następujące stacje: SP7TF, SP8NTH, SP9A, SQ3GOK, SP9CTW, SO5N, SP2FUD, SQ6PZK, SP2CWO, SP3LPR. Wracając do wyniku, to stwierdzam, że nasz wynik byłby dużo lepszy, gdyby Polska leżała w innej strefie ITU niż 28. I tak gdybyśmy byli w strefie: – ITU 29 jak np. Ukraina – wynik wynosiłby 28 462 969 pkt. – ITU 27 jak np. Francuzi – wynik wynosiłby 28 685 739 pkt. – ITU 37 jak np. Hiszpania – wynik wynosił- Wyjazd w piątek 6.07 godz. 13.30, z Koszalina. Samochody załadowane antenami i niezbędnym wyposażeniem na taką wyprawę. Po przyjeździe na miejsce transport sprzętu na wieżę, montaż anten, przygotowanie stanowiska do pracy na ostatnim piętrze wieży, uruchomienie sprzętu radiowego i komputerowego. Wieczorem kolacja przy grillu i rozmowy w miłej koleżeńskiej atmosferze. Sprzęt na pasmo 144MHz to 3 systemy KRÓTKOFALOWIEC POLSKI by 30 149 749 pkt. Niestety taki jest regulamin zawodów, a próby jego zmiany nie spotkały się z zainteresowaniem ARRL, organizatora zawodów IARU HF Championship. Wynika to z faktu, że największa liczba stacji startujących w zawodach zlokalizowana jest w strefie 28, co dawało nam tylko 1 pkt za QSO, a naszym rywalom aż 3 pkt. Tym bardziej należy się cieszyć z osiągniętego wyniku i czekać na oficjalny werdykt Komisji Zawodów, jako że nasza przewaga nad pozostałymi rywalami nie jest zbyt duża. Dziękuję raz jeszcze wszystkim stacjom SP, które przyczyniły się do naszego sukcesu dając nam prawie 1 600 000 punktów i zapraszamy do startu w roku przyszłym. 73! Włodek SP6EQZ Kapitan Zespołu SN0HQ III Subregionalne Zawody JARU „Wola Góra" lipiec 2018 Kolejny już raz krótkofalowcy OT22 (SP1CNV, SP2CNW, SQ1GQC, SP1EXB, SP1GZF, SP1FJZ, SQ1GU, SQ2NIA) i wspierający nas gościnnie (SQ7JHQ, HF1D) spotkali się na Wolej Górze, najwyższym wzniesieniu województwa zachodniopomorskiego (219,2 m n.p.m.) przy 48-metrowej wieży widokowej należącej do Nadleśnictwa Połczyn-Zdrój. Jest to teren Drawskiego Parku Krajobrazowego, obszar specjalnej ochrony ptaków „Ostoja Drawska" oraz teren kraj obrazu chronionego „Pojezierze Drawskie". Nie byłoby nas tu gdyby nie życzliwość ze strony Nadleśnictwa Połczyn-Zdrój, któremu dziękujemy za udostępnienie wieży. Uczestnicy III prób subregionalnych antenowe, każdy po 4 anteny 4-el. DK7ZB ustawione w strategicznych kierunkach, oraz antena obrotowa 7-el. Yagi DK7ZB, trx TS2000, LNA i wzmacniacz tranzystorowy o mocy 1kW. Na 1296 MHz używaliśmy TS2000 z anteną 26-el. DJ9BV. Program logujący N1MM. Podgląd widma na oddzielnym komputerze. Warunki na 2 m oceniamy jako dość Wyniki: na 144 MHz 197 QSO, ponad 82 tys. punktów, odx 1038 km G5LK/p, średnia 416 km/QSO. Na 23 cm 10 QSO, ponad 2800 pkt. Odx 549 km OM3KII. wzorowo przygotowane stanowisko operatora SN1I dobre, aczkolwiek zmienne, w zależności od pory dnia i kierunku. Część odbiorcza pracowała bez zarzutu i co ciekawe wzrost poziomu szumów z anten ustawionych na kierunek słońca był wyraźnie zauważalny. Stresujące było to, że słysząc stacje HA, OM, OE, z południa DL, robiące łaczności ze stacjami w F, I, G, 9A, nie można się było dowołać poprzez ich lokalny qrm, mimo dużej mocy, czyli 1 kW. Ogromna większość łączności była przeprowadzona poprzez wołanie innych stacji, a tylko niewielka jako odpowiedzi na nasze CQ. Sprzęt sprawował się bez zastrzeżeń, dopracowany przez Jacka SP1CNV, Janusza SP2CNW i Pawła SQ1GQC. Piotr SQ7JHQ zadbał o lokalną sieć komputerową i sprawną łączność internetową. Wzmacniacz Andrzeja SQ1GU pracował znakomicie. Jurek HF1D przetestował sprzęt na 10 GHz. Były też drobne wypadki. Wiatr uszkodził mikrofalową antenę Jacka SP1CNV, a dron Adama SP1EXB zderzył się z drzewem. Pracę na 23 cm potraktowaliśmy eksperymentalnie, tym bardziej cieszą nawiązane łączności. Piotr SP1GZF dbał o przygotowanie posiłków, karkówka upieczona na grillu smakowała wybornie. Apetyt dopisywał wszystkim uczestnikom i na nic nie zdała się przezorna moja ostrożność (czyli Jurka SQ2NIA), który w obawie, że po obfitym posiłku, trudniej będzie wchodzić na wieżę skromnie zrobił zakupy. Trzeba było uzupełnić zasoby żywnościowe, a wchodzenie na wieżę, czyli pokonanie 227 stopni nie sprawiało problemów. nie zniechęca trud transportu na wieżę sprzętu, anten, spanie w polowych warunkach. Nie liczy się wiek, wszyscy czujemy się młodzi i tworzymy grupę, która doskonale się rozumie. Jurek SQ2NIA Kopa Biskupia 2018 Jak co roku w pierwszy pełny weekend sierpnia na szczycie leżącej na granicy czesko-polskiej Kopie Biskupiej spotkali się krótkofalowcy z Polski i Czech. Pomimo upałów było nas tam w sumie 40 osób. Było to kolejne, 33. spotkanie w miejscu, w którym dzięki inicjatywie Tadeusza SP6MRC oraz kolegów z radioklubu SP6KEO z Prudnika, a także wielu kolegów z innych miejscowości powstała swoista baza UKF-owa z 25-metrowym masztem i domkiem, w którym są zamontowane przemienniki oraz bramka APRS. Domek ów może ponadto pomieścić do 6 osób. W tym roku nasze spotkanie zbiegło się ze 120. rocznicą otwarcia wieży widokowej na szczycie Kopy Biskupiej. Z tej okazji obecni włodarze wieży urządzili festyn, Wyprawę uważamy za udaną, ważny jest wynik w zawodach, sprawdzenie sprzętu, nowych rozwiązań lecz chyba najbardziej istotny jest fakt, że spotyka się grupa pasjonatów. Nikogo nie trzeba zachęcać, Spotkania te poza licznymi łącznościami i próbami na UKF mają głównie charakter towarzyski i są ważnym elementem integracji środowisk krótkofalowców czeskich i polskich. Nad wszystkim czuwa Mirosław Petrzik, nasz przyjaciel Czech budujący własnymi rękami od ponad 10 lat schronisko, któremu wydatnie pomagają polscy krótkofalowcy z Markiem SP9UO na czele. KRÓTKOFALOWIEC POLSKI 644 9/2018 3 Pogoda dopisała, atmosfera spotkania również ciepła. Interesujące rozmowy na wiele tematów, wymiana poglądów, doświadczeń dotyczących naszego hobby. którego uczestnicy ubrani byli w stroje odpowiednie do II połowy XIX wieku. Widowisko było wspaniałe: był cesarz Franz Josef, żołnierze w strojach z epoki, salwa dla upamiętnienia rocznicy oraz koncert muzyki austriackiej i czeskiej. Nas odwiedziła reporterka z radia Opole. Była więc okazja do opowieści o naszych spotkaniach oraz o krótkofalarstwie w ogóle. Info SP2JMR Krótkofalowcy wspierają akcję protestacyjną Grupa krótkofalowców z Wesołej: Andrzej SP5VIH, Tomasz SQ5LID oraz Wiesław SQ5ABG, uruchomiła stację okolicznościową o znaku wywoławczym SN0WES (jako skrót od Wesoła), nadającą w okresie 20 czerwca do 31 lipca 2018 na pasmach krótkofalarskich od 3,5 MHz do 10 m 28 MHz z emisjami cyfrowymi, SSB oraz CW. Protest trawa już od prawie 40 lat. Rząd chce nagle budować Obwodnicę Warszawy przez centrum zielonej dzielnicy, podczas gdy taki przebieg: Zadaniem stacji SN0WES było wsparcie protestu zaniepokojonych mieszkańców dzielnicy Warszawa-Wesoła w sprawie budowy Wschodniej Obwodnicy Warszawy poprzez Wesołą. – jest niezgodny z dokumentami planistycznymi znanymi od 30 lat; – zniszczy jedyny publiczny las w Wesołej (Las Milowy); 4 9/2018 644 KRÓTKOFALOWIEC POLSKI – jest pogwałceniem uchwał wszystkich szczebli samorządu Mazowsza. ściowej SN0WES, a tym samym dla społeczności Wesołej. Podczas naszej akcji nawiązano 750 potwierdzonych łączności z krótkofalowcami na całym świecie od Stanów Zjednoczonych Ameryki po Japonię! Bardzo cenne były słowa poparcia krótkofalowców, przekazane dla operatorów stacji okoliczno- Ponadto, w nowym przebiegu inwestor chce budować w najtańszej technologii (nasyp, zamiast odcinka z tunelem), niezapewniającej odpowiedniej ochrony środowiskowej i udogodnień dla mieszkańców. Informacja o zakresie działania stacji SN0WES była zawarta na stronie www.qrz. com/db/sn0wes. Odnotowano 1454 wejść w celu uzyskania szczegółowych danych o proteście. Z uwagi na bardzo krótki czas przygotowywania projektu – 5 czerwca 2018 – oraz uruchomienie stacji SN0WES, a także biorąc pod uwagę okres wakacyjny, należy uważać, iż uzyskane wyniki są wyśmienite. Andrzej SQ5NAP Silent Keys Z żalem zawiadamiam, że 29 lipca 2018 r. odszedł do krainy wiecznych DX-ów wspaniały kolega, społecznik iświetny krótkofalowiec an J K aczała SP3C ex z Z ielonej G óry SP6CCK, SP6KB, SP3KB W dniu 20 lipca br. opuścił nasze szeregi Ryszard Czerwiński SP2IW Członek Honorowy Polskiego Związku Krótkofalowców, wielki DX-men oraz świetny telegrafista. ŚP. Ryszard SP2IW był wlatach 1984–2012 prezesem Bydgoskiego OT PZK, aprzez ponad 20 lat do 2015 r. był prezesem Klubu Seniorów PZK, czyli SPOTC, był członkiem imężem zaufania SPDX Klubu. Był członkiem założycielem Bydgoskiego Klubu Krótkofalowców SP2PBY działającego wBydgoskim Oddziale PZK. Swoją rozwagą izdolnościami dyplomatycznymi służył całemu środowisku krótkofalowców ipotrafił załagodzić wiele konfliktów. Zawsze można było liczyć na Jego dobrą radę oraz pomoc. Wraz zJego odejściem zmierza ku końcowi pewna epoka ludzi oddanych Polskiemu Związkowi Krótkofalowców, których bardzo trudno będzie zastąpić. Śp . Ryszard do końca zbierał iarchiwizował wiele materiałów historycznych, wtym życiorysy krótkofalowców. VY!73 Krzysiek SQ3JPD Piotr SP2JMR Po ciężkiej chorobie na zawsze odszedł od nas Krzysztof Jaroszewicz SQ5ICY ex SQ2ICY - Jacek SP2LQC & Piotr SP2JM niegdyś zawodnik wamatorskiej radiolokacji sportowej (ARDF), aw latach 2010–2016 ARDF Manager Polskiego Związku Krótkofalowców, współorga nizator Mistrzostw I Regionu IARU wARDF w2007 r. wBydgoszczy oraz w2013 r. wKudowie-Zdroju.	<urn:uuid:1e26bb77-41f7-461e-bbee-0ac99d17b2ab>	finepdfs	1.930664	CC-MAIN-2024-10	http://www.swiatradio.com.pl/virtual/download/0918-kp.pdf	2024-03-01T05:10:46+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-10/segments/1707947474948.91/warc/CC-MAIN-20240301030138-20240301060138-00238.warc.gz	65,810,384	0.999677	0.999729	0.999729	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 5667, 9487, 13111, 16714 ]	1	1
Postaw na efektywność i wszechstronność, jaką oferuje wydajny podajnik ADF i skaner płaski Skorzystaj z zalet łatwego w obsłudze, wysokiej jakości skanowania dokumentów o różnych rozmiarach i formatach, jak również skanowania zdjęć, dzięki jednemu zgrabnemu urządzeniu ze zintegrowanym automatycznym podajnikiem dokumentów i skanerem płaskim. Kluczowe zalety imageFORMULA DR-F120 • Wydajne, szybkie dwustronne skanowanie dokumentów z prędkością 20 str./min dzięki automatycznemu podajnikowi (ADF) na 50 arkuszy • Skanowanie książek, czasopism czy nietrwałych materiałów przy użyciu zintegrowanego skanera płaskiego • Doskonała jakość obrazu — skanowanie z maksymalną rozdzielczością 2400 dpi • Interfejs użytkownika oparty na ikonach, pozwalający na wykonywanie czynności krok po kroku • Łatwe skanowanie za pomocą jednego przycisku zadania CaptureOnTouch • Skanowanie do edytowalnego dokumentu PDF i połączenie z aplikacjami w chmurze • Uzyskanie doskonałych kolorów dzięki funkcji trójwymiarowej korekcji koloru • Wyjątkowa energooszczędność — poniżej 20 W w trybie pracy Skaner płaski i automatyczny podajnik dokumentów (ADF) 20 stron/min Automatyczny podajnik (ADF) na 50 arkuszy 1000 skanów dziennie 2400 dpi CaptureOnTouch Połączenie USB Skanowanie z użyciem jednego przycisku WSZECHSTRONNA KONSTRUKCJA, BOGATE MOŻLIWOŚCI Maksymalizacja wydajności Skanuj wydajnie i precyzyjnie różne rodzaje dokumentów dzięki DR-F120 kompaktowemu, uniwersalnemu urządzeniu skanującemu wyposażonemu w automatyczny podajnik dokumentów (ADF) i skaner płaski. Podajnik o pojemności 50 arkuszy i jeszcze większa prędkość skanowania (20 str./min) zapewniają oszczędność czasu. DR-F120 to niezawodne rozwiązanie pozwalające wykonać do 1000 skanów dziennie. Najwyższa jakość obrazu Dzieki rozdzielczości 2400 dpi, szerokiej gamie wbudowanych funkcji ulepszania obrazu i renomowanej technologii obracowania opracowanej przez firmę Canon, skaner DR-F120 zapewnia zawsze najwyższą jakość skanowania. Funkcja trójwymiarowej korekcji koloru pozwala zaś osiągnąć niezrównaną precyzję i wierność odzworowania barw oryginalnego dokumentu. Wszechstronna obsługa papieru Mimo swoich niewielkich wymiarów skaner DR-F120 zapewnia pełne możliwości skanowania szerokiej gamy materiałów. Automatyczny podajnik dokumentów (ADF) umożliwia skanowanie dokumentów o szerokości formatu A4 i nośników o długości do 1000 mm. Niezawodna funkcja separacji i mechanizm walków podajnika gwarantują zwiększoną niezawodność i oszczędność czasu podczas skanowania dokumentów różnych typów. Moduł do skanowania płaskiego sprawdza się doskonale podczas skanowania książek, paszportów czy czasopism — aż do formatu Legal. To idealne rozwiązanie do skanowania zarówno zdjęć i nośników o dużej grubości, jak i cienkich i delikatnych dokumentów. Dzięki oprogramowaniu Canon CaptureOnTouch obsługa skanera DR-F120 jest prosta i intuicyjna. To uniwersalne rozwiązanie do skanowania pozwala użytkownikom skanować, edytować i wysyłać dokumenty z jeszcze większą łatwością. Instrukcje „krok po kroku” i graficzny interfejs umożliwiają szybkie konwertowanie dokumentów papierowych do różnych formatów (PDF, TIFF, JPEG, BMP, PNG i PowerPoint). Program CaptureOnTouch sprawdza się również jako proste rozwiązanie do archiwizacji dokumentów, pozwalające skanować i zapisywać dokumenty PDF z możliwością przeszukiwania. Obejmuje to łatwe wyszukiwanie tekstowe oraz pobieranie odpowiednich plików z archiwum. Wtyczki do usług w chmurze Oprogramowanie CaptureOnTouch zawiera wtyczki umożliwiające podłączenie do usług w chmurze i usług ECM, takich jak Evernote, Google Drive™, Microsoft SharePoint®, SugarSync, OneDrive (tylko w systemie Windows) i Dropbox. Łatwa eksploatacja i obsługa Dzięki łatwej w obsłudze konstrukcji eksploatacja skanera DR-F120 jest bardzo prosta. Rolki podajnika mogą być wymieniane przez użytkowników, co pozwala wyeliminować koszty związane z wzywaniem serwisantów. Oszczędności zapewnia też duża wydajność energetyczna urządzenia: pobór mocy podczas pracy skanera nie przekracza 20 W. Dane techniczne OGÓŁNE INFORMACJE O PRODUKCIE \| Typ \| Biurkowy skaner płaski z automatycznym podajnikiem dokumentów (ADF) \| \|-----\|------------------------------------------------------------------\| \| Moduł czujnika skanera \| Jednowierszowy czujnik CMOS CIS \| \| Rozdzielczość optyczna \| Podajnik ADF 600 dpi / skaner płaski 1200 dpi \| \| Źródło światła \| RGB LED \| \| Strona skanowania \| Przód/tyl/dwustronne \| \| Interfejs \| USB 2.0 High Speed \| \| Wymiary (szer. x gł. x wys.) \| Przy zamkniętej tacy: 469 (szer.) x 335 (gł.) x 120 (wys.) mm Przy otwartej tacy: 495 (szer.) x 335 (gł.) x 201 (wys.) mm \| \| Waga \| Ok. 4,6 kg \| \| Zasilanie \| Prąd zmienny, 220–240 V (50/60 Hz) \| \| Zużycie energii \| Podczas skanowania: maks. 19,9 W, w trybie oczekiwania: maks. 2,5 W, po wyłączeniu urządzenia: mniej niż 0,5 W \| \| Środowisko pracy \| 10–32,5°C (50–90,5°F), wilgotność: 20–80% (względna) \| \| Zgodność z wymogami środowiskowymi \| RoHS i ENERGY STAR \| DANE TECHNICZNE SKANOWANIA \| Prędkość (A4, 200 dpi) \| ADF: 20 str./min / 36 obr./min \| \|------------------------\|--------------------------------\| \| Tryb monochromatyczny \| ADF: 10 str./min / 18 obr./min \| \| Tryb kolorowy \| 150 x 150 dpi, 200 x 200 dpi, 240 x 240 dpi, 300 x 300 dpi, 400 x 400 dpi, 600 x 600 dpi, 1200 x 1200 dpi, 2400 x 2400 dpi \| \| Rozdzielczość wyjścia \| Monochromatyczne, rozpraszanie błędów, zaawansowana poprawa czytelności tekstu, zaawansowana poprawa czytelności tekstu II, 8-bitowa skala szarości (256-pozionowa), 24-bitowy kolor \| \| Tryb wyjścia \| Ok. 1000 skanów dziennie \| \| Sugerowane dzienne obciążenie \| \| SPECYFIKACJE DOKUMENTÓW \| Szerokość \| ADF: 51–216 mm Skaner płaski: do 216 mm \| \|-----------\|------------------------------------------\| \| Długość \| ADF: 89–356 mm Skaner płaski: do 356 mm \| \| Grubość \| ADF: 35–128 g/m² (0,05–0,15 mm) do 1000 mm \| \| Tryb ostrzugi długich dokumentów \| \| \| Skanowanie kart \| \| \| Separacja papieru \| Szersze: 51 mm, długość: 89 mm, grubość 128–209 g/m² \| \| Pojemność podajnika \| Za pomocą rolki zwrotnej 50 arkuszy (80 g/m²) \| SPECIALNE FUNKCJE Automatyczne wykrywanie rozmiaru strony, korekta przekosu, automatyczne wykrywanie błędów, poprawa czytelności tekstu, pomijanie pustych stron, orientacja tekstu, MultiStream, ustawianie krzywej gamma, skanowanie wstępne, wzmacnianie krawędzi, usuwanie kolorów (RGB), wzmacnianie kolorów (RGB), redukcja szumów, automatyczne zaznaczanie przeswitowywania / usuwanie tła, usuwanie cieni, usuwanie obramowania, usuwanie punktów, usuwanie nacięć, usuwanie śladów perforacji, stosowanie korekty kolorów, wykrywanie i usuwanie plusek (wg długości), wytyczanie podajnika automatycznego / modułu do skanowania płaskiego, szybki system przywracania DOSTARCZONE OPROGRAMOWANIE \| Windows \| Sterownik ISIS / TWAIN (Windows XP/VISTA/7/8/10/Server 2008/Server 2012) CaptureOnTouch 3 elementy sterujące EMC Captiva Cloud Runtime \| MATERIAŁY EKSPLLOATACYJNE I AKCESORIA \| Materiały eksplotacyjne \| Zestaw do wymiany rolek \| \|-------------------------\|--------------------------\| \| Akcesoria \| Silex SX-DS-4000U2 \| Niektóre obrazy są symulowane w celu wyrównego odtworzenia. Wszystkie dane są oparte na standardowych metodach testowych firmy Canon. Niniejsza ulotka oraz dane techniczne produktu zostały opracowane przed wprowadzeniem produktu na rynek. Koncowe dane techniczne mogą zostać zmienione bez powiadomienia. Oznaczenia™ i ® wszystkie nazwy spółek i (lub) produktów są znakami towarowymi i (lub) zarejestrowanymi znakami towarowymi ich producentów na odpowiednich rynkach i (lub) w odpowiednich krajach. Wide Format Sp. z o.o. www.wideformat.pl firstname.lastname@example.org +48 600 980 319 Canon Electronics Inc canon.com Canon Europe canon-europe.com Polish Edition © Canon Europa N.V.,	08f4beaf-2b3a-4443-baaa-7e9139cff51d	finepdfs	1.068359	CC-MAIN-2021-21	http://dynamic.ziftsolutions.com/canon.ziftsolutions.com/file/8a9982b178012d810178028024ff167e.pdf	2021-05-14T00:48:46+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-21/segments/1620243989616.38/warc/CC-MAIN-20210513234920-20210514024920-00234.warc.gz	18,236,187	0.999842	0.999884	0.999884	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 1293, 2822, 4083, 7884 ]	1	0
DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 22 lutego 2021 r. Poz. 1213 Elektronicznie podpisany przez: Krzysztof Nowak Data: 2021-02-22 14:38:14 UCHWAŁA NR XXXI/336/2021 RADY MIEJSKIEJ W TARNOWSKICH GÓRACH z dnia 17 lutego 2021 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 oraz art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm.), w związku z art. 6r ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1439 z późn. zm.) po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, na wniosek Burmistrza Miasta Tarnowskie Góry Rada Miejska w Tarnowskich Górach uchwala: § 1. Określić szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych, z terenu gminy Tarnowskie Góry i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. § 2. Ustala się, że gmina: 1. Odbiera z nieruchomości zamieszkałych: 1) niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne w każdej ilości, zbierane na nieruchomościach w pojemnikach, 2) odpady zebrane w sposób selektywny frakcji papier, szkło, metale i tworzywa sztuczne oraz odpady opakowaniowe wielomateriałowe w każdej ilości, zbierane na nieruchomościach w zabudowie: a) jednorodzinnej w workach, b) wielolokalowej w pojemnikach lub workach, c) wielolokalowej będącej blokami mieszkalnymi w pojemnikach, 3) bioodpady w zabudowie: a) jednorodzinnej w ilości 120 litrów pojemności pojemnika przy zamieszkaniu do 6 osób i 240 litrów pojemności pojemnika przy zamieszkaniu powyżej 6 osób, b) wielolokalowej w ilości 10 litrów pojemności pojemnika na jedną zamieszkałą osobę, lecz nie mniej niż jeden pojemnik o pojemności 120 litrów, c) wielolokalowej będącej blokami mieszkalnymi w ilości 10 litrów pojemności pojemnika na jedną zamieszkałą osobę, lecz nie mniej niż jeden pojemnik o pojemności 120 litrów, 4) meble i inne odpady wielkogabarytowe oraz zużyte opony sprzed nieruchomości lub z placów gospodarczych. 2. Przeterminowane leki zbiera w wytypowanych aptekach. Wykaz uprawnionych aptek znajduje się na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego oraz stronie internetowej Urzędu Miejskiego. 3. Zużyte baterie zbiera w szkołach oraz w obiektach użyteczności publicznej, których wykaz znajduje się na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego oraz stronie internetowej Urzędu Miejskiego. § 3. Ustala się, że gmina wyposaży nieruchomości zamieszkałe w pojemniki i worki do zbierania odpadów komunalnych. § 4. 1. Gmina zapewnia funkcjonowanie Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) zlokalizowanego na terenie miasta Tarnowskie Góry. 2. Informacja o czasie i miejscu funkcjonowania Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych podana jest do publicznej wiadomości w szczególności poprzez stronę internetową Urzędu Miejskiego. 3. W Punkcie Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych będą przyjmowane nieodpłatnie selektywnie zebrane, następujące frakcje odpadów komunalnych: 1) papier, 2) metale, 3) tworzywa sztuczne, 4) szkło, 5) odpady opakowaniowe wielomateriałowe, 6) bioodpady, 7) odpady niebezpieczne, 8) przeterminowane leki i chemikalia, 9) odpady niekwalifikujące się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek, 10) zużyte baterie i akumulatory, 11) zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, 12) meble i inne odpady wielkogabarytowe, 13) odpady budowlane i rozbiórkowe w ilości do 1 Mg na rok z nieruchomości zamieszkałych albo lokalu w zabudowie wielolokalowej i wielolokalowej będącej blokami mieszkalnymi, 14) zużyte opony, 15) odpady tekstyliów i odzieży. § 5. Częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkałych: 1) odpady niesegregowane (zmieszane): a) jeden raz na dwa tygodnie dla zabudowy jednorodzinnej, b) jeden raz na tydzień dla zabudowy wielolokalowej, c) trzy razy w tygodniu dla zabudowy wielolokalowej będącej blokami mieszkalnymi, 2) odpady zebrane w sposób selektywny frakcji papier, szkło, metale i tworzywa sztuczne oraz odpady opakowaniowe wielomateriałowe: a) dla zabudowy jednorodzinnej jeden raz w miesiącu, b) dla zabudowy wielolokalowej oraz zabudowy wielolokalowej będącej blokami mieszkalnymi jeden raz na tydzień, 3) bioodpady zebrane w sposób selektywny: a) dla zabudowy jednorodzinnej: - jeden raz na dwa tygodnie w okresie od 1 kwietnia do 30 listopada, - jeden raz na miesiąc w okresie od 1 grudnia do 31 marca, b) dla zabudowy wielolokalowej oraz dla zabudowy wielolokalowej będącej blokami mieszkalnymi jeden raz na tydzień. 4) meble i inne odpady wielkogabarytowe oraz zużyte opony: a) dla zabudowy jednorodzinnej i wielolokalowej dwa razy w roku w dniu określonym w harmonogramie, b) dla zabudowy wielolokalowej będącej blokami mieszkalnymi jeden raz na tydzień. § 6. Uprawniony podmiot odbierający odpady komunalne z nieruchomości odbiera odpady komunalne umieszczone w pojemnikach i workach spełniających wymogi zawarte w Regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Tarnowskie Góry. § 7. 1. Właściciel nieruchomości może zgłosić zaistniałe przypadki uchybień, niewłaściwego świadczenia usługi odbioru odpadów komunalnych lub uchybienia prowadzącego Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK). 2. Interwencje należy zgłaszać do Urzędu Miejskiego. Zgłoszenia są przyjmowane przez wydział Urzędu Miejskiego zajmujący się gospodarowaniem odpadami komunalnymi telefonicznie, pocztą elektroniczną, pisemnie na adres Urzędu Miasta Tarnowskie Góry. Informacje do kontaktu znajdują się na stronie internetowej Urzędu Miejskiego. 3. Przypadki, o których mowa w ust. 1 należy zgłaszać niezwłocznie, nie później jednak niż do 3 dni roboczych od dnia zdarzenia, będącego podstawą zgłoszenia. 4. W przypadku zgłoszeń nadanych za pośrednictwem podmiotu świadczącego usługi pocztowe o zachowaniu terminu, o którym mowa w ust. 3 decyduje data stempla pocztowego. 5. Zgłoszenie powinno zawierać co najmniej: dane zgłaszającego, opis, datę zdarzenia będącego podstawą zgłoszenia. 6. Zgłoszenia nie spełniające przesłanek, o których mowa w ust. 2 do 5 nie zostaną rozpatrzone. § 8. Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) może odmówić przyjęcia odpadów komunalnych jeżeli: 1) odpady komunalne zostały posegregowane niezgodnie z Regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Tarnowskie Góry, 2) niemożliwa jest identyfikacja odpadów lub są one niewiadomego pochodzenia. § 9. Traci moc Uchwała Nr V/61/2015 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. § 10. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Miasta Tarnowskie Góry. § 11. Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego i wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2021 roku. Przewodniczący Rady Miejskiej Adrian Wolnik	<urn:uuid:fbe3c8c7-8a85-479f-a405-3b7f481fc222>	finepdfs	1.263672	CC-MAIN-2022-49	https://odpady.tarnowskiegory.pl/wp-content/uploads/2021/06/Uchwala_szcz_zakres_uslug_lipiec_Dz_Urz_Woj_Sl_2021_XXXI_336_2021_poz_1213_22.02.2021.pdf	2022-11-27T16:32:59+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-49/segments/1669446710409.16/warc/CC-MAIN-20221127141808-20221127171808-00330.warc.gz	476,797,564	0.999982	0.999993	0.999993	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2143, 4661, 7397, 7567 ]	1	0
LITWA pismo illustrowane literackie. Rok 1908 i 1909. WILNO, Druk. M. Kuchty, Dworcowa 4. ## Spis rzeczy. ### Artykuły. #### Rok 1908. \| № \| Str. \| Tytuł \| Autor \| \|-----\|------\|----------------------------------------------------------------------\|---------------------\| \| 1 \| 1 \| Zgoda co do języków, M. D. S. \| \| \| 2 \| 6 \| O staro litewskich sztuce i piśmie, d-r Jan Basanowicz \| \| \| 1 \| 15 \| Pielgrzymi litwini \| \| \| 2 \| 17 \| Unia narodowa M. D. S. \| \| \| 2 \| 18 \| Litwa katolicka stanowi naród litewski, N. Downar \| \| \| 2 \| 23 \| W sprawie sprawiedliwości, M. Dow-Sylw. \| \| \| 2 \| 27 \| Jak się porozumieć „Viltis” \| \| \| 2 \| 28 \| Stanowisko białorusinów, „Nasza Niwa” \| \| \| 3 \| 33 \| Duch narodowy, M. D. S. \| \| \| 3 \| 34 \| Flora i fauna Puszczy Białowieskiej, Juraszajtis \| \| \| 3 \| 35 \| Litwini na szpaltach petersburskiego „Kraju”, ks. K. Pr. \| \| \| 3 \| 37 \| Lekarzu, uzdrow samego siebie, ks. K. Pr. \| \| \| 4 \| 49 \| Litwini, M. D. S. \| \| \| 4 \| 50 \| Litwini obywatele i nacjonalisci, N. Downar \| \| \| 4 \| 51 \| Kilka uwag o kulturze, W. T. \| \| \| 4 \| 53 \| Gdzie Rzym, gdzie Krym, gdzie... p. Jan Bulhak, Wieliołota \| \| \| 5 \| 66 \| Język litewski i kościół wileński \| \| \| 5 \| 71 \| Łotwa katolicka, Latgolczyk \| \| \| 5 \| 73 \| Kilka słów sprostowania, ks. St. Stakiello \| \| #### Rok 1909. \| № \| Str. \| Tytuł \| Autor \| \|-----\|------\|----------------------------------------------------------------------\|---------------------\| \| 1 \| 1 \| Próźne obawy, M. D. S. \| \| \| 1 \| 4 \| W sprawie zamknięcia Stowarzyszenia robotniczego w Rownie, ks. K. Olszewski \| \| \| 1 \| 12 \| Słuszna uwaga, „Kurjer Litewski” \| \| \| 2 \| 18 \| Obywatelstwo Łatgoly, Łatgolczyk \| \| \| 2 \| 20 \| Krótka historia o upadku i odrodzeniu Czech, ks. B. \| \| \| 3 \| 33 \| Próżny księży \| \| \| 4 \| 49 \| Wyrok sądu duchowieństwa katolickiego \| \| \| 4 \| 50 \| Odrodzenie narodowe białorusinów \| \| \| 5 \| 65 \| Stanowisko szlachty, M. D. S. \| \| \| 5 \| 68 \| Z powodu przypisu red. „Litwy”, Ludas Gira \| \| \| 5 \| 67 \| Znaleźć łączności narodowej, W. T. \| \| \| 5 \| 69 \| O stosunku pobratymczym narodów, Alfa \| \| \| 5 \| 70 \| Taras Szewcenko, N. Downar \| \| Uwadze władzy diecezjalnej wileńskiej, ks. Karejwis 5 75 Sprostowanie, ks. Dom-browski 5 77 Walki o mowę w Norwegii 6 83 Przyczynek do zjazdu duchownieństwa 6 84 Litwin i "litwacy" w świecie statystyki, dr Bass 6 86 Budzenie się Latgoly, Latgoleczyk 6 89 Mieciej sumienie, N. Downar 6 91 Uwadze władzy diecezjalnej wileńskiej 6 94 Więcej ostrożności w prakse, ks. Mirona 6 95 Polska bezstronność, ks. K. Pr. 7 98 III Wystawa Litewska Szt. Pieknych, Ludas Gira 7 99 Łącząc się, Syn ziemi Duchowieństwo katolickie, Latgolczyk 7 104 Sprostowanie, dr. Bassa-nowicz 7 109 O szacunku, walce i zgrodzie, N. Downar 8 116 Walka o mowę w Norwegii 8 116 I litwinom, mówiącym po białorusku, trzeba pisma oddzielnego 8 117 Jan Jabłoński 8 120 Do wiadomości wychodów litewskich, Ł. Odezwa grupy artystycznej litewskiej, A. Pleiryss-Pujdo 8 126 Wezwanie, Otton Zawisza 9 134 Przegląd krajowy Biskup zmundzki Melchior książę Giedrojć, L. G. 10 146 Jaki nadać kierunek po-pieraniu przemysłu drzewnego w Litwie, T. Dowgirda 10 147 Cenny czas, X. Igrek 10 150 Kazania litewskie w Wilnie, N. Downar 10 155 Aleksander From, M. D. Sylwiestrowicz 11 162 Przyczynek do historji kultury polskiej w Litwie, Kosarzewski 11 166 Zpowodu artykułu T. Dowgirda, Lożyński 11 166 Kiedy nasza mowa wejdzie do kościoła, Romuald 11 168 Do pracy, ziemianie! Wienczysław Pe-wski 12 178 Z powodu artykułu p. Dowgirda, Lożyński 12 178 Dziesięciolecie teatru litewskiego 12 183 G. Landberg Żemkalnis, P. G. 12 183 Życie litewskie w Ameryce 12 189 "Komedia" częstochowskie, L. Gira 1. 193 Dziesięciolecie sceny litewskiej, Alf. 13 198 Jan Bilunas, St. Ś. 13 202 Obchód dziesięciolecia Szkolny Litewskiej Alt. 14/15 210 O wartości tkanin domowych, J. Lożyński 14/15 211 Prawcowość i wytwarzalność litwin, B. Szalów 14/15 215 Baublis, M. D. S. 14/15 218 Gdzie prawda?, Dobielis Polska Bezstronność, ks. K. Pr. 16 231 W starej, lecz wiecznie nowej literacji, Żemkalnis 16 232 Paradawg o nasza historii, Konstancja Skirmont 16 234 Życie i gospodarka na Białorusi, B. Szalów 16 237 Litwin do rdzennych polaków, Żemkalnis 16 238 Nasze Credo, Vitautas 16 240 Dobielis 16 240 Nostalgia, Wlast. 17 252 Uroczyste Wszystkich, ks. Józ. Ambrożowicz 17 254 Zamach na naszą Ziemię 18 263 Polskie dążenia w Łotwie, X. Y. Z. 18 264 O narodowości i języku, Otton Zawisza 18 267 Wystawa urządzeń mieszańców i pomologiczna w Wilnie, J. Lożyński 18 269 Altruisci, jakich rzadko, Ludas Gira 19 278 Rozmowa Grūwaldiska, Władysław 19 279 Treba zniad akulary 19 285 Sprawa językowa w parafii Kormiałowskiej 19 287 Głosy i czyny obywatelskie, M. D. S. 20/21 294 Sprawa językowa w parafii Kormiałowskiej 20/21 295 To i owo, Wiktor Toloczek 20/21 300 W sprawie wspólnej nie-doli, Benenatus 20/21 303 Jesszcze o Al Fromie, St. Paszkiewiczowa 20/21 307 Tutaj się świętuje po pro-stemu, M. D. S. 20 314 Język czy Ziemia, Zawisza 22 317 "Praca", M. D. S. 22 319 Język czy ziemia, Otton Zawisza 23 330 List do red. J. Kimont 9 140 " " " B. Ś. 11 173 " " " Samotny 12 191 " " " Helena Ce-prynska 14/15 226 " " " M. Römer 18 272 Feljetony. Rok 1908. Głosy publiczności. Rok 1908. List S. Wojniłowiczowej W. T. 1 1 " Tollat Kielpisz 1 14 " Michała Rómera 1 15 " Albina Jachondowicza do red. "Viln. Źiniós" 2 26 " Do Redakcji "Litwy" Stef. Sokolnickiej 2 27 Konstancja Skirmont do W. T. 3 40 A Juasažaitis do red. 3 43 Głos z Warszawy — serca Polski 4 54 List do red., Helena Ce-prynska 5 75 List do red., St. J. 5 75 Głos z Warszawy 6 85 List do red., M. Skirgield 6 85 Rok 1909. List do red., Dzukas-Dowininkas 1 5 List do red., A. K. Rutkauskas 1 6 List do red., Benenatus " " " Wojniłowiczowa 2 21 " " " I. Kap. 2 24 List do red., Gospodarze z Dobrynej 2 31 List do red. Marija Jadwiga " " " Buwę Pu-bernis 3 45 " " " Ant. Nowina " " " Donat Mali 5 75 " " " Antoniowski 6 82 List pokrzywdzonego litwin 6 85 List do red., ks. Alf. Petulis 6 125 Do Litwy, W. T. 1 2 Ze wsi litewskiej, Stefan Okulicz 1 3 Bojkot, Miecz. Dow.-Sylvestrowicz 1 4 Satyry litewskie, M. D. S. 1 4 Echa lasów, Stefan Okulicz 2 19 Loki, M. Dow. Sylw. 2 30 Do Litwy, B. Sz. 3 34 Homo Sapiens, G. P. (z litew.) 3 36 Lietuviai Himnas 3 38 Hymn litewski 3 38 O Litwo moja! Helena Cepryska 5 65 Wzloty, M. Skirgield. 6 81 Wigilia, Helena Cepryska 6 86 Rok 1909. Wspomnienia o Wincentym Kudyrcy pieśniarzu litewskim, ks. Józ. Mikucki 1 2 Wrażenia do Litwy, J. Mikucki 1 2 Obudzenie się narodu, St. J. 1 7 Litwa się budzi, Helena Cepryska 4 51 Do Litwin, J. Mikucki 5 68 Do Litwy, M. S. 6 82 Wiosna, Helena Cepryska 6 86 Litwa nasza! Helena Cepryska 6 89 Litwie, A. Tuszkani 7 103 Niema borów, niema lasów, ks. S. Gimzewski 8 114 Idźmy w dal wieków, Helena Cepryska 8 115 Do Wilna, Adam Wróblewski 8 117 Czy znasz ją? B. Ś. 8 124 Do Ziomków - litwinów, Antunąg Juozas 8 125 Z poetów litewskich, St. J. 9 130 \| Name \| Page \| Number \| Pages \| \|-----------------------------\|------\|--------\|-------\| \| Małanka, Helena Ceprynska \| 9 \| 131 \| \| \| Wspomnienie o Jauniusie \| 9 \| 134 \| \| \| Antupij Juozas \| 9 \| 138 \| \| \| Idea narodowa, St. J. \| 10 \| 156 \| \| \| Bez nadglówka, Buvės puebernis \| 10 \| 156 \| \| \| Odstępca, Helena Ceprynska \| 11 \| 163 \| \| \| Wiosna, M. Sk. \| 11 \| 167 \| \| \| Z poetów litewskich, St. J. \| 12 \| 180 \| \| \| Odstępca, Hel. Ceprynska \| 12 \| 180 \| \| \| Borek Oniksztyński, ks. bisk. A. Baronas \| 12 \| 181 \| \| \| Sonet, Adam Wróblewski \| 13 \| 194 \| \| \| Sny dziecięce, Jan Bilunas \| 13 \| 194 \| \| \| Borek Onikszyński, ks. bisk. A. Baronas \| 13 \| 195 \| \| \| Biruta, Žemkalnis \| 13 \| 199 \| \| \| Ziemia moja, Helena Ceprynska \| 14/15 \| 210 \| \| \| Sonet II, Ad. Wróblewski \| 14/15 \| 210 \| \| \| Sny dziecięce, Jan Bilunas \| 14/15 \| 211 \| \| \| Borek Onikszyński, ks. bisk. A. Baronas \| 14/15 \| 212 \| \| \| Królowa Jura, Helena Ceprynska \| 14/15 \| 213 \| \| \| Smutno mi, Ad. Wróblewski \| 14/15 \| 224 \| \| \| Ukochana Litwie, Ad. Wróblewski \| 14/15 \| 224 \| \| \| Składam Tobie cześć, Hel. Ceprynska \| 16 \| 230 \| \| \| Sonet, Helena Ceprynska \| 16 \| 231 \| \| \| Sonet III, Ad. Wróblewski \| 16 \| 234 \| \| \| Wiatry, powiedzieć, Br. Szymkiewicz \| 16 \| 234 \| \| \| Z Burzliwej chwili, Helena Ceprynska \| 16 \| 234 \| \| \| Świśkoszanski, Helena Ceprynska \| 17 \| 248 \| \| \| Święto szczęścia, Jan Bilunas \| 17 \| 250 \| \| \| Oto idzie jesień, Helena Ceprynska \| 18 \| 264 \| \| \| Dialog, Syn ziemi \| 18 \| 268 \| \| \| Na mogile Fr. Wojcążtis, Antupij Juonas \| 18 \| 272 \| \| \| Ja kliku Was., Budzieliel \| 19 \| 284 \| \| \| Piosnka Ojowia, Helena Ceprynska \| 20/21 \| 295 \| \| \| Część litwince, Hel. Ceprynska \| 20/21 \| 299 \| \| \| Może się myleć, Liudas Gira \| 20/21 \| 300 \| \| \| Tąsknota, Br. Szymkiewicz \| 20/21 \| 300 \| \| \| Piosnka Ojowia, Hel. Ceprynska \| 22 \| 316 \| \| \| Piosnka Ojowia, Hel. Ceprynska \| 23 \| 332 \| \| \| Dab., Ad. Wróblewski \| 23 \| 335 \| \| \| Chleb, K. Jasukaitis \| 23 \| 337 \| \| Wiadomości Rok 1908. \| Title \| Page \| Number \| Pages \| \|----------------------------------------------------------------------\|------\|--------\|-------\| \| Statystyka książek litewskich \| 1 \| 15 \| \| \| Drugie walne zebranie „W-Wa Nauk. Litewskiego w Wilnie” \| 2 \| 20 \| \| \| Współczesne pismo litewskie i białoruskie w granicach Państwa Rosyjskiego, M. J. \| 2 \| 22 \| \| \| Białorusini na zjeździe wszeschlowskiamskim postępowych studentów w Pradze Czeskiej. Nasza Niwa \| 2 \| 29 \| \| \| Obudzenie się samowolczy. „N. Niwa” \| 2 \| 30 \| \| \| Litewskie „Venyba” \| 3 \| 43 \| \| \| Litewskie T-wo Kobiet katolickie \| 3 \| 44 \| \| \| Nasze T-wa Spożywcze Wystawa litewska w Berlinie \| 3 \| 44 \| \| \| „Drangija” \| 3 \| 45 \| \| \| Litwini u Ojca Świętego \| 3 \| 46 \| \| \| Kolonie litewskie \| 3 \| 46 \| \| \| Latgola \| 3 \| 46 \| \| \| Miejskie Kowieńskie Naukowe Przemysłowe Muzeum, T. Dowgird \| 4 \| 55 \| \| \| „Daugija” \| 4 \| 55 \| \| \| Wiersze reklamy, „Vilniaus Žinios” \| 4 \| 57 \| \| \| Instruktorzy \| 4 \| 57 \| \| \| Ks. Dobkiewicz, „Viltis” \| 4 \| 57 \| \| \| Czyny Ziemianstwa zie i dobre, „Viltis” \| 4 \| 57 \| \| \| Land i szlachta, „Viltis” \| 4 \| 58 \| \| \| Bojkot języka litewskiego \| 4 \| 58 \| \| \| Zakrycie towarzystw obywatelskich \| 4 \| 59 \| \| \| Prasa Latgolska \| 4 \| 59 \| \| \| „Nasza Niwa” \| 4 \| 62 \| \| \| Inżynier Piotr Wilejusz \| 4 \| 62 \| \| \| Góra pod Popielanami na Źmudzi \| 4 \| 63 \| \| \| Prawda endecka, N. Dronar \| 5 \| 75 \| \| Działalność szlachty \| Title \| Page \| Number \| Pages \| \|----------------------------------------------------------------------\|------\|--------\|-------\| \| „Viltis” \| 5 \| 76 \| \| \| O Hymnie litewskim \| 5 \| 79 \| \| \| D-r Bassanowicz \| 5 \| 79 \| \| \| Muzeum ziemi Suwalskiej \| 6 \| 92 \| \| \| Radjem w wodach litewskich \| 6 \| 92 \| \| Rok 1909. \| Title \| Page \| Number \| Pages \| \|----------------------------------------------------------------------\|------\|--------\|-------\| \| Glos księdza litwina, ks. Wl. Mironas \| 1 \| 4 \| \| \| Pogiry, Gabartukas \| 1 \| 8 \| \| \| Adrianowka, Szygalis \| 1 \| 8 \| \| \| Kurzy socjologiczne w języku litewskim \| 1 \| 11 \| \| \| Towarzystwo „Ruta” \| 1 \| 11 \| \| \| Diecezja Wilenska \| 1 \| 12 \| \| \| Paier z torfu \| 1 \| 12 \| \| \| Polacy z Królestwa sympatyzują sprawie litewskiej „Viltis” \| 1 \| 12 \| \| \| Dobra informacja i znajomość kraju \| 1 \| 12 \| \| \| Lukniki, ks. L. i Święciany, M. B. „Vilniaus Žinios” \| 1 \| 12 \| \| \| Miełe twierdzenie \| 1 \| 13 \| \| \| Zdrojowiska litewskie \| 2 \| 25 \| \| \| Źródło Pileckiego \| 2 \| 25 \| \| \| Teatr litewski „Ruta”, Msza dla śpiochów, Litwiniu Mokslo Draugija, Wpływ na Niemczyzny \| 2 \| 26 \| \| \| Lit. Tow. Naukowe, Publiczne odczyty w języku litewskim, Wystawa nasion, Odczyty Iwanowicza, Handel, Przemysł i rolnictwo, Statystyka fabryczna, Deputacja polska, Biuskupi-litwini, Nowa grupa litewska, Znigracja polska na Białorusi, Ruch kobiecy w Łotwie, Ośwista wśród lotyszów, Ruch białoruski \| 2 \| 27 \| \| \| Kalwaria, Grodno Ucienna, Święciany, Untakmonis, Dinaburg „Drangija” \| 2 \| 28 \| \| \| „Uprzejmość dla endecki, Zdania z pokazami Ukrain. Rundschau, Despotyzm endecki, Białorusini są lepsi od litwinów, Burzły ruderze, „Zorza” \| 2 \| 29 \| \| \| Zdania litwinów kowieńskich, „Blavybė“, Emigracja litewska, Budzenie się litwinów w Prusach, Bank Włościanski \| 2 \| 30 \| \| \| Z powodu bojkotu język lit. \| 2 \| 31 \| \| \| Zabytki, Flota handlowa, Zaprzyjaźniona nam \| 3 \| 36 \| \| Bibliografia, nekrologia. Rok 1908. \| № Str. \| Michał Römer, Litwa \| \|--------\|---------------------\| \| 3 \| 46 \| \| № Str. \| Vadovas \| \|--------\|---------\| \| 3 \| 46 \| \| № Str. \| Świasszczenik Al. Nikolskiy, broszura \| \|--------\|--------------------------------------\| \| 3 \| 46 \| \| № Str. \| "Ze sznunków litewackich. Głów litewi- \|--------\|--------------------------------------\| \| 6 \| 93 \| Rok 1909. \| № Str. \| S. p. Inżynier Bortkiewicz \| \|--------\|---------------------------\| \| 2 \| 27 \| \| № Str. \| Wojciech Szukiewicz, Cze- \|--------\|---------------------------\| \| 2 \| 32 \| \| № Str. \| Leon Dąbrowski, kilka myśli i zdań. P. Slankiewicz, noty K. Stiklėlis, Piktoboba, i Gyvenimo gaba- \|--------\|-------------------------------------------------\| \| 2 \| 32 \| \| № Str. \| Góra w pobliżu miasteczka Popielan \| \|--------\|------------------------------------\| \| 4 \| 57 \| \| № Str. \| Lipa w puszczy Białowiejskiej \| \|--------\|--------------------------------\| \| 4 \| 59 \| \| № Str. \| Inżynier Piotr Wilejusz \| \|--------\|-------------------------\| \| 4 \| 61 \| \| № Str. \| Czytelnia białoruska w Doszkowicach \| \|--------\|-------------------------------------\| \| 5 \| 72 \| \| № Str. \| Mnięszanie. Typy białoruskie \| \|--------\|-------------------------------\| \| 5 \| 72 \| \| № Str. \| D-r Jan Bassanowicz \| \|--------\|---------------------\| \| 5 \| 73 \| \| № Str. \| Piotr Rymasz (rzeźbiarz litewski) \| \|--------\|----------------------------------\| \| 6 \| 85 \| \| № Str. \| Nowogródek — wnętrze \| \|--------\|---------------------\| \| 6 \| 88 \| \| № Str. \| Nowogródek — rynek \| \|--------\|-------------------\| \| 6 \| 89 \| \| № Str. \| Nowogródek — Zamek i Fara \| \|--------\|--------------------------\| \| 6 \| 93 \| Rok 1909. \| № Str. \| Nowy Rok \| \|--------\|----------\| \| 1 \| 3 \| \| № Str. \| J. Tallat Kielpsz i Jan Strazdas \| \|--------\|---------------------------------\| \| 1 \| 7 \| \| № Str. \| Akt IV z tragedji "Żiwie" \| \|--------\|--------------------------\| \| 1 \| 9 \| \| № Str. \| Akt I z tragedji "Żiwie" \| \|--------\|--------------------------\| \| 2 \| 18 \| \| № Str. \| Typ źmudzki \| \|--------\|-------------\| \| 2 \| 24 \| \| № Str. \| Nowogródek — Zamek i Fara \| \|--------\|--------------------------\| \| 2 \| 25 \| \| № Str. \| Redakcja „Viltis" \| \|--------\|------------------\| \| 2 \| 27 \| \| № Str. \| Litewskie T-wo Śpiewaczy w Tyłyż \| \|--------\|---------------------------------\| \| 3 \| 35 \| \| № Str. \| Litwinki \| \|--------\|----------\| \| 3 \| 40 \| \| № Str. \| Litwinka z okolic Tyłyż \| \|--------\|-----------------------\| \| 3 \| 41 \| \| № Str. \| Orazc \| \|--------\|-------\| \| 3 \| 43 \| \| № Str. \| Taras Szewcenko \| \|--------\|-----------------\| \| 4 \| 51 \| \| № Str. \| Utarczka \| \|--------\|---------\| \| 4 \| 55 \| \| № Str. \| Gruppa litwinów-turystów w ruin zamku Trockiego \| \|--------\|-------------------------------------------------\| \| 5 \| 69 \| \| № Str. \| Baszta zamku Trockiego \| \|--------\|-----------------------\| \| 5 \| 73 \| \| № Str. \| Golgota, inkrustacja \| \|--------\|---------------------\| \| 6 \| 81 \| \| № Str. \| Bajka \| \|--------\|-------\| \| 6 \| 88 \| Uczestnicy I przedstawienia lotewskiego w Rzeżycy Preludium i Fuga Studium Główka Studium Zbaw nas Dosyć tego jarzma Kobzarz ludowy litewski Jan Janiński Sala Wytwawy Dywany ludowe litewskie Kolekcja pasów ludowych Litwini amerykańscy spo- tykają Noay Rok Poeta litewski ks. prof. Macielewicz-Maironis Ks. prof. Jannius, wielki dziełopis litewski Radosławowie Kiermasz w Radoszkowic- zech Biskup, źmudzki Melchior, książę Giedrojć Pogrzeb Gedymina Aleksander From (Guzu- tis) Piotr Rymasz (rzeźbiarz litewski) Ze sceny litewskiej ("Żi- wice") Nanka pszczolarstwa Rzeżyca Ks. bisk. A. Baranowski G. Landsberg-Zemkalnis Wincenty Bakutis (typ źmudzki w XIX). Jan Bilunas Uczestnicy pierwszego li- tewskiego amatorskiego przedstawienia w Połądze w r. 1899 Chór parafialny litewski w Marcynkańcach Baublis Artysta-rzeźbiarz Nowo- ryty Scena litewska Scena litewska Afisz przedst. litewsk. w Połądze w r. 1899 Afisz przedst. jubileuszo- wego "viii - 09" Typy litewskie Polaga. Grota pod góra Biruty Polaga. Góra Biruty z ka- picą Kretynga. Rogatka rosyj- ska na gran. pruskiej Sprostowanie. № 22 «Litwy». Str. kol. wiersz. zmienić na być: 318—I—12 z góry—one one. «—II—14 z dołu—pręko lekko. «—I—2 « gordyjski gordyjski. «—II—14 z góry mówiącym mówiącymi. № 23. 330—I—7 z góry obce obie. «—II—14 « pod łózem podłozem. «—I—8 z dołu posiadaczy posiadamy. 332—II 6 z góry grzyzowiów gryzonidów. 333—I—11 z dołu mowa i wymowę i wyznaniem wyznaniem. 344—I—15 « odziedziczona siowa odziedziczona stawa. Redakcja. Zgoda co do języków. Wszystkie narodowości w Litwie zgody pragną, ale każda ją rozumie inaczej: Burokraci chcieliby zrobić pomiędzy wszystkimi zgody wprowadzając swój język przez szkołę, wojsko i administrację; Polska Narodowa Demokracja nie mogę odrzucić żadnej z tych narodowości, zarazdawia dalej przez kościół, sądząc, że gdy wszystkich spolonizuje, zrobi jeden naród i będzie zgoda. Ponieważ dążenia ani jednych ani drugich nie były zawsze oparte na sprawiedliwości — nie osiągnęły skutku. Z czasem litwini pod rządami Rosji uzyskali druk, prasę, a obecnie i szkołę. Zgodę, przeważnie w katolickiej Litwie, można będzie osiągnąć wtedy, gdy jej mieszkańcy zrozumieją, że są z pochodzenia litwinami lub że są obywatelami jednej ziemi. Co się tyczy ludności mówiącej po litewsku, to jej pochodzenie nie jest kwestjonowane. Kwestionowane — tylko nie przez nas — jest pochodzenie katolików mówiących po polsku i po białorusku, a znających lub nie znających język litewski. Cala obecna gubernia wileńska, oprócz powiatów: dziśnieńskiego i wilejskiego mówi po litewsku. Widzimy obecnie prawie połowę tej przestrzeni mówiącą po białorusku lub po polsku, a z wyznania katolickiego. Są to litwini, narodowi przeważnie przez kościół i dwór. Język białoruski pomiędzy mówiącymi po litewsku, w wielu miejscach, od dawna był znany. Język ten jest bardzo bliskim do polskiego. Gdzie był większy wpływ polsczyzny, jak to w okolicach Wilna, tam się lud litewski spolszczył, a gdzie był od niego dalej — tam zbiałorusiał, gdyż za mało mu było nauki zrozumiałego języka polskiego w kościele, aby się po polsku nauczyć i wyrozumieć się litewsko — przyjął białoruski, już sobie znany. Można się dalej widzieć stopniowo zanikanie języka litewskiego na korzyść polskiego w Wilnie i okolicy, a na korzyść białoruskiego dalej od Wilna. Starsi mówią po litewsku a młodzi już się tego języka ojców wyrzekają. Język ten tylko obecnie pomiędzy ludnością miejscową poczyna zdobywać autorytet, uznanie i siłę, nawet w Wilnie. Ale nie o tym przedmieście obecnie mówimy. Chociebądź tylny zaznaczać, że wizja językowa w Litwie nie jest banałnym przesunięciem trzeciosci pochodzenia, gdyż najblisji krewni, rodziny, mówią tu kilku językami, uważając każdy z nich za swój, lub raczej chce go mieć. Bywa tak, że rodzice z dziecięc, rodzeństwo pomiędzy sobą sprzecz się narodowości. Jedni z nich nazywają siebie polakami, inni litwini, inni białorusinami. Sprzęczka, która z jednego gniazda dowodzi, że ta ich uby narodowa różnica jest tylko pochodności, że są wprawdzie po nim, co że nazywają siebie polakami lub białorusinami. Szalacze można to dowięć dokumentami; mieszczańskim i włośniom tradycją i używaniem przez ludzi starszych języka litewskiego. Litwini, pomimo utraty języka litewskiego nie przestają jednak należeć do litewskiego szczepu. Wielu z nich pomimo używania polskiej mowy protestuje przeciwko uwaniam ich polaków, gdyby nazywali sięce za litwinów. Z ducha jednej litewskiej sprzączki ruchowi litewskiem i wiele uwabowią nad tem, że nie znając języka litewskiego, nie mogą uczestniczyć w ruchu litewskim. Wieś się z nich po litewsku nauczyło i z piśmiennictwa litewskiego korzysta. Wielu zaś języka litewskiego nie rozumiejąc, żąda organu w języku polskim, który dla mówiących po białorusku jest znany. Ponieważ dalsi litwini mówią trzema językami, więc niechże sami swoją literaturę w tych trzech językach. Dopokąd jednak może wystarczyć organ polski dla nie umiêjących po litewsku. Ponieważ na terytorium etnograficznem Litwy ludność, manowieckie katolicka mówi trzema językami, więc trzeba ją w imię zgody uznać za równouprawnioną proporcjonalnie w kościele, szkole i gdzie indziej. O języku nie trzeba się spieszać, jak to dotąd było, nawet do przelewu krwi, bo byłaby to walka nie tylko z blazzy krewnemi ale nawet pomiędzy rodzeństwem. Zostawić wolność w działaniu, gdyż wszelki przyzwem zagrażałby tak ukochanej przez nas swobodzie i wolności. Aby dojść mogło do zgody, trzeba przyznać stare i sprawiedliwe zdania: 1) Kochaj bliźniego twego, jak siebie samego. 2) Nie czyj drugiemu, co tobie nie miło. Moje obecne dowodzenie nie jest bynajmniej przeszczeniem, aby mieszkający w Litwie rosnienie, polacy, białorusini i inni, nie mogli być obywatełami Litwy i nie mieli tu swoich praw. Prawa dla wszystkich powinny być równie. Tu się mówić o zgody pomiędzy ludnością litewską jednego pochodzenia. Oby to drobne pismo nasze razem z drobną garstką ludzi dobrzej woli, pragnących zgody — wzrastało! Oby różnica językowa nie rozrywała jednolitego narodu, dzieci jednej ziemi, kolej wieków przychodzącego do tej językowej różnicy! Oby dażenia sprawiedliwe zapewniały nad samolubstwem! Oby wszystcy mieszkańcy brzegu litewskiego, złączeni z Państwem Rosyjskim, któremu podlegamy, widzieli niezależność, nieprzyjaźń, nie pomiędzy sobą, ale na zachodzie, w nawale germanjskiej pochłaniającej tak szczepy litewskie jak i słowiańskie od wieków. M. D. S. Ze wsi litewskiej. O słiczna Ty! Spowita w mgły — Spowita w chłód — Tyś jest jak cud! * * * W wiosenny czas, Gdy spiewa las, Gdyś strojna Ty W motyle, bzy — * * * Od brzegu mórz Pod stopy wągorż, Do rzek Twych wód Ty jesteś cud! * * * I gdy jesienią suchy liść Każe w przebrzmiać przeszłość istć; Placząc całujeś zda się nas, Że taki smutny dajesz czas. * * * Lecz wnet nadejdzie jedny chłód, Co silnym czyni drogi lud. I choć kwiecistej wiosny żal, Lecz w krwi nam zato kraży stal. * * * O słiczna Ty! Spowita w mgły, Spowita w śnieg Po morski brzeg. W. T. Bojkot.* Hej, panowie, zróbmy sztukę — W kieszeń niemieckiej łukę, Tak litwini, jak polacy — Tylko bierzmy się do pracy! Mieły w sobie więcej związu — Haj do pracy, niech się związu! Wszak nasz przemysł zle już idzie: Bo Białystok w wielkiej biedzie, Bo Łódź polska przemysłowa Niemcom oddać się gotowa. Niech Bóg płację tę oddali — Byśmy niemcom się poddali, Tak jak Poznań, Pruska Litwa! Mnie przychodzi na myśl bitwa... Niegdyś książki w rękach miałem — O Grunwaldzie coś czułem. Wiedział, że to się walczało, O Grunwaldzie pozostalo; Z młodu wbiło się jak ćwiekim — Choć dziś jestem starym czeklem, To pamiętam doskonale, Jak tam nasi niemcom dali. W niemięckości rana była, Lecz się ona zagotła. Wojna niemca nie odmieni — Bijmy jego po kieszeń! Sposób, jak się obrany — Zrobi radikalne zmiany! On się dzisiaj awantury, Lecz się przedko przemantury. Zaraz zrobi się podatny, Jak nie będzie litwin płatny, A jak polak zbojkotuje, Niemiec pewno że zwrąże! Bijmy niemca po kieszeń — Niemiec przedko się odmieni! Niemiec na przemysł stoi, A więc teraz znowu się boi. On na naszej gra głupciose. Bo niezręczniemy w robocie... Uczyny się i róbmy sami, Dajmy pokój ze szwabami, Co z nas tylko się bogaca, Co za dobre ziem nam płaca. ) Wiersz niniejszy nie odnosi się do niemców poddanych rosyjskich. Co z rodzinnej pędu ziemi, Co walczą z dzieciami naszymi. Miejemy w sobie więcej wiary — Zbojkotujmy ich towary! Bojkot, boże głód im zrobię — Tak to trzeba niemców pobić! To jest lepsze, niż zieli kule, Niz pisane na bibule — Niz kontrakty, niz umowy — Do tych niemiec wciąż gotowy, Aby kieszeń swą ocalić. Lecz go trzeba po niej walić. I to zawsze, i to wszędzie:— Póki płakać on nie będzie, Aż nie zmusim do pardonu — To nie spuszczać z tego tonu! Mieczysław Dowojna Sylwestrowicz SATYRY LITEWSKIE (Ciąg dalszy). XXVI. KRESOWI. Już się skupiło na litewskie głowy: „Koło Kresowe” i „Związek Kresowy”, Co tak przeciwne są w kierunkach sobie, Jak oddalone bieguny na globie! Taka ich zgoda, jaka psa jest z katem — W prasie się ciągle obrzucają błotem. Z czasem na koncept „Związek” się zdobędzie. Raptem na „Koła kresowe” usiadzie, I tak pojedzie, jak na samochodzie... Korzystaj z chwili litewski narodzie! Staraj się o to, aby nie wrócili Różni „Kresowi” — by u nas nie były, To można będzie ład nam zaprowadzić I jakoś końce z końcami sprowadzić. XXVII. REKLAMA. Prasa o mój program dba — Cieszysz się że piszę ja. Widac że że nie piszę źle — Skoro reklamują mnie, Nawet pisma w Wilnie tu, Co po jednym żyją dniu. I to darmo i to wciąż, Widać żem potrzebny mają! Więc satyro wciąż się kręć! Jak to srebro — jak ta rtec! Wciąż po kraju wszerz i wzdłuż — I nigdy nie stawaj już! XXVIII. ŻĘBY KU WARSZAWIE. Świętoński* chcąc porozmieć Litwę z polakami Występuje z jakiemis klami i żebami; Bo nie mając pojęcia o litewskiej sprawie, Twierdzi, że litwin żęby zwraca ku Warszawie. Do podziwu u niego są genialne myśli! Z nowym numerem nową intrygę wymyśli. Puści takie satyry, które pisać umie, Gdyż wielu płaci za to czego nie rozumie. XXIX. WALKA Z NIEBOSZCZYKAMI. Jest literat Sekta w Wilnie, Co dowodzi wciąż „nie mylić się” Że litwini wyginęli, Ze ich dawno — djabli wziąli! Oni są nieboszczykami!... Jak Donkiszot z wiatrakami — Tak on walczy z tamtym światem, Widać dobrze zna się na tem, Bo umarłych wciąż zwycięża — Dowcip, pióro swe napręży; A więc dziwny to dobrodziej, Niby sztukmistrz lub czarodziej... Choć litwini już wymarli, Tego świata się wyparli, Sekta wierzy w zmartwychwstanie, Jak i wszyscy chrześcijanie. Widać „leb” jego nie próżny — Dobrze robi że ostrózny, Bo gdy Litwa zmartwychwstanie, Pewno jemu się dostanie... M D S. (Jałszys ciąg nastąpi) ) Poprzedzające „Satyry litewskie” można nabycie oddzielnie w lepszych księgarniach i w redakcji „Litwy” po nadślania marcek pocztowych na 15 kopiejek i adresu. ) Jednodniówka. 1908 r. O staro-litewskich sztuce i pismie. Napisal Dr. Jan Basanowicz. (przekład z litewskiego) Czy starożytni litwini mieli jakakolwiek sztukę? Na takie pytanie nie łatwo odpowiedzieć, gdyż o tym przedmiocie prawie nienama żadnej literatury. Prawda, że J. J. Kraszewski w swoim dziele "Sztuka u słowian" szczegółowo w Polsce i Litwie przedchodził mianiejskiej. Wilno 1806, potem J. Kirkor już to i ówo pisał o sztuce litewskiej, ale ogólne mówiąc, starożytna sztuka litewska szuka jeszcze swojego badacza. W literaturze polskiej, w pismach Szajnowy i innych opisujących czasy przedhistoryczne, Litwa jest nam wskazana jako kraj barbarzyński, którego mieszkańcy nie znali ani sztuki, ani nauki tej sztuki. Sladami pisarzy tego rodzaju komplikacyjny tacy jak Glogier, Zahorski i inni, którzy się opierają nie na swojem zdaniu ale tylko powtarzają to, co słyszeli o rzeźbieniu barbarzyństwie litewskiem i że Litwa całą swoją kulturę zawdzięcza polakom. Może niezadługo znajdzie się badacz sztuki litewskiej. Dla mnie obecnie wy starczy zestawienie rozmaitych wiadomości — i to tylko co do chrześcijaństwa i malarsztwa (pictura) — z których można będzie zrozumieć, czy za czasów przed chrześcijańskich była sztuka u litwinów, czy nie. Poczynijmy od rzeźby. Najstarsze wiadomości o sztuce litewskiej mamy z XIII wieku (1). Gdy krzyżacy przybyli do Prus, to znaleźli tam w Romowe dąb wczesnie zielonejący, pod którym były trzy posągi chrzcielne, dawne wykazane przez Perkunasa albo Parkunasa, Patrikiosa i Patolusa. To samo w Wilnie gdy chrześcijaństwo wprowadzano w 1387 r. (2) w wielkiej murowanej świątyni zainstalowano posag Perkunasa i jeszcze dwóch bogów. Podobne posagi większe i mniejsze były i w innych miejscach Litwy, ale wiele ich, jak wiemy ze Stryjkowskiego i innych pisarzy, zostało pozniesionych przez duchowieństwo polskie. Hrabia Kyburg, który podczas panowania Witolda w 1387 r. Wilno odwiedzał, mówi wyraźnie: "Wyniszczając wszelkie zabytki poganskia, wycięto drzewa koło świątyń, otaczające ją mur zrujnowano, posagi albo spalone albo, które były kamienne do rzek zrzucono (!) metalowe albo drewniane części porozbijano (!) Mnóstwo rozmaitych posążków bogów w późniejszych czasach tu i owdzie w Litwie zniszczonych opisali Kraszewski i Kirkor; rozmaita posążki tych bogów znajdują się w muzeum wilenskim będąc każdemu dostępnemi. Mnie się udało zebrać w pierwsze wiadomości o tych posążkach, które się stawały dawniej w oczach litwinów, ale których nie już pozostalo. Śądzę, że tych wiadomości, które po dałem wystarczą na udowodnienie, iż starożytni litwini z rzeźbą byli dobrze oznajmieni i jak widać z prac pozostałych, byli bardzo wprawni w tej gałęzi sztuki. (3) Jeżelibyśmy do sztuki rzeźbiarskiej zaliczyć estetyczne wyroby starożytnych złotników, odlewaczy brązu, kowców, którymi w rzeźbie mogli litewskich znajdujemy, to my o tych rzeczach nie wiedzieli, a sztuce ówczesnego czasu, po winnismy się odważeć z największą czcią, i to jeszcze w czasach, w których u innych narodów o podobnej sztuce nie miało jeszcze pojęcia. Bierzemy dla przykładu wykopalska z mogił mieszkańców staropruskiego miasta Truso, które powstało między VII—IX wiekiem naszej ery. Jakże słiczne znalezione tu są przedmioty różnorodne z brązu i innych metali! Odkrywamy tylko muzea w Królewcu i Gdańsku i przypatrzymy się mnogości, rozmaitości przedmiotów odnalezionych na mogiłach staropruskich i litewskich powstałych w I—IV wieku i później. W wilenskim muzeum znajduje się też nie mało słuchanych przedmiotów z brązu. Jakże była bogata i przestronna kultura litewska w VII—XI wieku, wskazuje nam ta kopalska, a mogi litewskich w Andach pod Klajpedą. Pomijamy wiele rozmaitych przedmiotami znajdujemy tu upiększienia dla mężczyzn i dla kobiet i inne przedmioty z brązu, srebra, żelaza, bursztynu bardzo słicznej roboty: broszę, naszyjniki, bransolety, klamry od pasów, długie szpilki z krzyżami na wierszach, koleżyki, pierścienie i t. d. Ze wszystkich tych przedmiotów na mogiłach zniszczonych widzimy, że sztuka stosowana u starożytnych litwinów stała bardzo wysoko; był wysoko rozwinięty gust estetyczny i byli wydoskonaleni rzemieślnicy, którzy wszystkie te przedmioty mogli tak słicznie wykonywać. Z tego powodu w ostatnich czasach uczceni niemieccy poszukiwacze w czasach przybycia do Prus krzyżaków prusowie w swojej kulturze stali nie ubrani od nich, o których tylko gniebili, w barbarski sposób rozszerzając chrześcijaństwo. I w naszych czasach z wprawnym użyciem chrześcijaństwa przez polskie chrześcijanie, zadano kulturze litewskiej tak bolesny cios, od którego już sama oddziennie dalej roszczać się nie mogła. Zwrócmy teraz uwagę na sztukę malarską. O tej gałęzi sztuki litewskiej w starożytności my mamy chociaż nie wiele ale zawsze dostatecznie wiadomości, z których jasno widzimy, że i tę gałęź sztuki znano w starożytniej Litwie. Wiadomo najstarszo, najważniejsze o naszej sztuce malarskiej pozostawił nam pierwszy biskup Prus Chrystian (około r. 1209), o którego zapisanej obecnie kroniki korzystał J. G. Grunau. Ten żył w życiu w XVI wieku. Lucas Dawid) i inny Grunau podając wiadomości historyczne z wyżej cytowanej kroniki o czasach króla pruskiego Wi dewuta panującego w VI wieku po Chrystusie, opisuje chrześcijańskiego króla („bennir") i prawdopodobnie herb („wopin") jego kraju. Podług jego opisu ta chrześcijańska królowa była podobno z białej tkaniny, błokci długa 3 szeroka, na której były wyraźne podobizny bogów, z których jeden Patrimpas — był młodym, bez brody żytnim wiankiem na głowie; drugi 1) Wilna Kalendarius 1907 metams J. Stryjkowski, Siedlce. 2) S. Grunau's Preuss Chr. I, Lucas Dawid. Preuss. Chron. I. Voigtl. Geschichte Preussens I. 3) Stryjkowski. Kronika, ks XIII, roz. 5. 4) Narbutt. Pomniejsze pisma historyczne str. 143. 5) „Is gyvenimo velių ir velnių". (Z życia duchów i diabłów). 6) Kraszewski. Sztuka u słowian str. 313 i następne. 7) „Ueber die heidnischen Graeber. Neue preussische Provinzial-Blätter". VI B d. S. 342. Toż samo w „Schriften der Oekonom.—Physikal. Gesellschaft i inne. 8) Proussische Chronik 1 B d., S. 77. 9) Preussische Chron. 1. B d. S. 27. W taki to sposób, w tej piwnicy pod ołtarzem, mamy pozostałości zdaje się z początku XIV stulecia świątyni litewskiej z malowidłem alfreces, które wprowadzając wiarą katolicką zabielono wapnem; na wierzchu zaś tej piwnicy był postawiony krzyż jako znak zwycięstwa nad pozostającymi w tym mieście gdzie obecnie stoi ołtarz św. Stanisława. Inną pozostałość malowidła litewskiego, chociaż malowniczą daje się jeszcze widzieć w zamku trockim postawnionym jak wiadomo przez Kiejsztuta około r. 1382. Jeszcze w początku XIX wieku freski, które te ściany zdobiły były bardzo wyraźne, w 1822 roku malarza Wincenty Smoskowi zdał ich kopię i opisał. Dotąd tyle tylko mamy wiadomości o starożytnjej sztuce litewskiej. W przyszłości zapewne znajdziemy o tem więcej wiadomości. Mówiąc o sztuce litewskiej, uważam że odpowiednie wspomnieć o pismie starolitewskiem. Prawda, że niedawno (Glogier) a potem i inni za nim powoływali: „Litwa pogańska była niepismienna”, ale takim ich pismidom pełnić tendencji błąd ignorości mogę połaskiwac. Stanisław Litwina nie tylko pismo raštas mieli, ale je i znali. Widocznie od sposobu wyrażania znaków pismiennych pozostała i ich nazwa, od rzęcin (režimas) na drzewie, kamieniu i innym twardym materiale powstały prawdopodobnie wyrazy: raštas, raštas; od malowania (piseimais) jakabądź farba musiło powstać malowidło, rysowanie (piestas) (prastarpusis, peistam) stosowane do znaczenia obu tych wyrazów, nie znajdujemy zachowane pamiatki z najstarszej starożytności. Już dawno było wiadomość, że na uruchach starożytnych prusów znajdowało rozmaita napisy. Są to najstarsze pisma (raštas) litewskiego zabytku. W czasach późniejszych znaleziono tu i ówdzie więcej podobnych zabytków nawet na kamieniach. Nie wiadomo gdzie w Litwie była znalezioną książeczka z deseczek, wywiezione z muzeum wileńskiego w 1832 roku do biblioteki uniwersytetu kijowskiego, która jest napisaną pismem dotąd nemożliwem od odczytowania. Przed ta ka druga książka została znaleziona w wieku zamku litewskiego. W tej samej bibliotece znajduje się i inny bardzo ważny dokument staro-litewskiego pisma (raštas) na dosyć długim na to umyślnie zrobionym kijuku. Mam nadzieję z czasem i więcej odnależeć pamiątek tego pisma. Po-dobno mamy także kopię obecnie zaginio-nego starolitewskiego kalendarza, na którym miesiące dnie, jak i herb litewski, były złotemi ćwiekami na międzianej blasie, dosyć ładnie wyrażone. Stanisław – pisał (pismo) widzie-liśmy na opisanej uprzednio choragwi Wi-đowatu podług kroniki Chrystiana. Ten król, zdaje się na 500 lat po Chrystusie naród prusów zorganizował. Na jego choragwi, podług wyjaśnienia księdza Jawnisa i K. Bugi znajdują się imiona najwyższych bogów: Patrimpa, Parkuna i Patol-diewa (Patolusa). Jako czas wykonania tej choragwi położono tam ok. 1300, podobno podług jednej rzeczy, która porównuje ona chrześcijańską równa się 566 r. po Chrystusie. Ponieważ wiemy o tem, że ten król prusów przeżył 116 lat, umarł w 573 r. po podzieleniu kraju pomiędzy swoich synów, przypuszczamy, że na 17 lat przed swoją śmiercią fundował on tę choragiew z wizerunkami bogów i tym napisem. Pokazana data na choragwi jest tem wazona, że choć cieśnino wzmianki potwierdzanie, przyjęcie nowych podmiotów z terenów południowych z Małej Azji, Tracji i t. d. gdzie ono koło dwustu lat żyjąc pod panowaniem rzymskiem, przyjęli tam i sposób liczenia lat podług ich ery, podług której i po przybyciu na północ do obecnych krajów litewskich podług niej lata litewski. Na potwierdzenie podanych już wiadomości, że starożytni mieszkańcy Litwy znali pismo i jako wywodzący państwa zawsze mówili mniej po łacinie, mo-żemy przytoczyć ciekawy list Teodoryka Wielkiego, króla gotów (zmarłego w 526 roku), który w naszych stronach mieszkającym aistom, podczas panowania króla Widewuta, z Italii nadesłał list łaciński dziękując, że mu oni przez swoich posłów wysłali w prezencie bursztyn. I 2) Narbutt pomniejsza pisma str. 13. 29) Grunau, preus. Chron. S.78. 29) „Vilniaus Žinios” 1905 r. № 55 29) Varjao Dissertationes p. 31, Alt. und. Neues Preussen S. III. Z fotogr. Juraszajtysa Wilno. Wodospad w Werkach. Reprodukcja wzbroniona. Głosy publiczności. I. List pani Wojnifłowiczowej pomieszczoany w N 246 „Wilniaus Žinios” za r.1906). Szanowne panie Redaktorze! Z bolem serca biorę piero do ręki, żeby zamieści szargę z głębii duszy zbóżalej, bo że się dzieje w naszej Litwie rodnej. Panowie przez zle zrozumiały patriotyzm zrobiliście Litwą malutką z czego się cioszą wrogowie i polacy. Wrogowie dla tego są radzi, że maja kraik składając się tylko z trzech nie całych guberni, dla nich nie straszny, polacy się cioszą, że im niespodziejnie tyle przybyło; zapewne też oni objęli Rzeczpospolitą w Wilnie i trąbia do zadrzenia, że na Litwie jest tyle ludu, jak ten jest poza Litwą; naturalna rzecz że i naszych geniussy, potów i uczonych uważa się za swich, bo litwińi mówiący po litewsku laskowie im otoarowali, dla tego tylko że przyjęli język polski od swoich praćców za ojczyznę uważany. Jest to krzywdza dla całej Litwy, którą panowie powiniennie wynagrodzić, gdyż sami wywołaliście te rozdwojenie, a teraz wszyscy wrogowie. Czy Mickiewicz, który pisał: „Litwo ojczyzno moja, moja, że jest polakami? czy Konradrat, co gdy pisze: „Litwo moja rodzona, ziemio moja święta” i Korotynski i Kościuszko i wiele innych. Tak jak szwajcar jest szwajcarem, choć mówi po francusku i wiele innych narodów, tak my litwińi nigdy się nie zaprzemy swojej narodowości choć mówimy i piszemy po polsku, i cierpiemy nad tem, Litwą, naszą Litwą, zbożalną tak wielką, zaparli patriotyczni kat Krain odciągając nas i nazýwając polakami, nas, którzy tu o mil purę mamy grób Mendoga, nazwany górą Mendogowa, którzy mamy riny zamku budowanego przez Ryngolda w Nowogrodzu, a wszędzie pamiątki książąt litewskich jak w Lidzie i tak i w wielu miejscach. Czy tylu zgnoić litwińów mówiących po polsku, zgnoić w zamkach, cach od kuli w Syberii. Czy oni ginęli dla polskiego kraju? Czy ja byłam w Syberii i staczkam majątek, i więcej niż majątek, bo własne dziecko i całe życie się mieczę, czy to dla kogoś się robi? Ginęliśmy dla Litwy, bo jesteśmy litwinami. Gazety tylko rozdziańają nerwy, nazywają nas polakami, a jeżeli kto napisa oponując, to zbywają milczeniem. Kto kraj kocha, ten będzie się starać, żeby w nim rozdwojenia nie było, bo inaczej pewno nas pochłoną przyjaciele, czy wrogowie. Możemy mówić różnemi językami, ale czuć ześmy dzieci jednej matki. Mito by mnie było unosić i po litewsku, lecz jestem pewną że i ci, co po polsku nie wiedzą, nie poszlesi takich ofeń dla ojczyzny. Nierównie mądzej byłoby wymagać żeby wszędzie na pomnikach Mickiewicza wyryto było, że to litwin z szowizmem swoim panowie pozbawiłiscie siebie tego prawa, i nam taką krzywdę wyrządziliście, gdyby idąc zgodnie jak bracia, wymagaliście z czasem wprowadzenia do wszystkich szkół lekcji języka litewskiego, to powoli przez samą ciężność i mądrość moglibyście się nawrócić i tyle, żeby się rozmunęć mówić, ale tak od razu okazać się wrogami większości, która tyle wycierpiała dla Litwy, to nie politycznie i nie po chrześcijaństwu nawet. Smutno, i kapłani są zacofani i nie widzą, że tylko szkoda się robi przez takie rozdwojenie. Idźmy ręka w rękę, a duch Mickiewicza będzie się cieszyć w Niebie. Z należnym szacunkiem litwinka S. Wojnifłowiczowa. 1906 r. 22 października. II List pana W. T. do Dowojny-Sylwestrowicza. N 23 „Kurjera Litewskiego” 1907 r. przyniósł bardzo miłą, powiedziałbym drogę, wście o ojczyźnie zamiast w Wilnie czasem po litewsku w języku polskim. O potrzebie takiego pisma nie można chyba być dwóch zdani; sadzę, że każdy litwin, nie znający mowy ojców uczuwa nieznośną przykrość pozostając bez słowa drukowanego, przesiąskiego, rzeczywistą, a nie amaratową miłością biednej ziemi naszej. Niestety! dla wielu tysięcy ludzi mniej — więcej inteligentnych, duchem prawdziwe litewskimi mówiących, prasa litewska jest księga o siedmiu wczesach, nieznanego i niezrozumiałe; prasa nie-litewska jest obca; tak tedy jesteśmy pozbawieni całkowitej łączności z życiem narodu własnego, jesteśmy — najczęściej we własnej ojczyźnie — banitami bez winy! Kto będzie służył tym nieszczęsnym banitom, będzie miał wielką zasługę, wobec nich i wobec ojczyzny. Inicjatorem tej służby moralnej — należy się cześć i podziękie. Brak pisma litewskiego drukującego się po polsku nie tylko izoluje liczne rzesze inteligencji od ludu i życia narodowego, nie tylko zapada je w opłotki polskie i oddaje pod wpływ opinii eudkich innych literackich, ale i w swoich powodach i zasadach praktycznych staje się powodem różnych niezrozumień, których przykłady mam, między innymi na sobie... O ile zasadniczo rzecz biorąc, założenie pisma litewskiego drukującego się po polsku jest niezmiernie pożądane i pożyteczne, o tyle, zdaje mi się, z największą ogólnością należy postępować przy nadawaniu mu takiego lub innego charakteru. Nie nam bynajmniej zamiaru dawać nimu rady, przypuszczam tylko, że oprócz tego Sza. Pan otrzyma w danej sprawie wiele listów, które, razem wzięte posłużą, jako materiał do orientowania się. W takim też charakterze szczerego patrioty, a nie intrusa, pozwalam sobie wyrazić obawę, że rada panny Skirmunt, aby omawiać pismo stało „na gruncie szczersze chrześcijańskim, katolickim”, jest nieprzewidywalna. Bo pismo two wydawane byłoby dla inteligencji lud mniej dla chrystian, litewskim — które w obliczmyj swojej większości nie są ani szczersze chrześcijańsczym ani — tembardziej — szczersze katolickimi. Wszelka teologia, dogmatyzm (religijn), czy nie religijn) mogą tylko zrazić do pisma kola publiczności, w których odezwa się potrzeba jego... Mnie się zdaje, że pismo, o jakim mowa, powinno być przedewszystkiem kulturowym, bezstronnym; powinno być dobrze domiane i dobrze zrozumiane przez ludność najmniej wykształconą. Nie religijnie, ale nadreligijnego stanowisko jest jemu właściwe. Wszystkie powinny być dla pisma jednakowo dobre, spraw teologicznych, dogmatycznych nie powinno ono zupełnie poruszać; jeżeli zasi będzie zmuszone potraćć o kwestie religijne, niech to czyni jedynie ze względu na praktyczne znaczenie, jakie dana religia ma dla Litwy i ludności. Jeśli redakcja nowo pisanego pisma stworzyła wyznanie, to obrew nawet swojej woli będzie niezrozumione obrażać zupełnie bez potrzeby nie tylko uczucia mahometan, żydów, kalwinów, luterań, ale nawet katolików nie-fanatyków, o ile szanują godność ludzką w ogóle i pragną dobra dla ludności i dla Litwy. Będąc jednocześnie litewskim i wyznanowem, projektowane pismo musiałoby jedni i drudzy są katolikami, więc co do wiary chyba jedności niepotrzeba. Może trzeba jedności pod względem narodowym? W takim razie aby jedność osiągnąć co ks. Turło chciałby mieć, czy aby była jedność, polacy mają się uczyć po litewsku, czy litwini po polsku? OGŁOSZENIA. "Litwa" Miesięcznik ilustrowany litewski w języku polskim. Prenumerata roczna 2 rb. Za granicą 3 rb. Pojedynczy numer 20 k. pocztą markami 22 k. "Litwe" dostać można we wszystkich lepszych księgarniach. ADRES REDAKCJI "LITWE": Wilno, ulica Dworcowa Nr 4, miesz. 24. KSIĘGARNIA LITEWSKA MARJI Z PIASECKICH SZŁAPELISOWEJ (Wilno, Dominikańska, Nr 13). POLECA: 1) ze stosunków litewsko-polskich 1 rb. 50 k. 2) Glos litwinów dla młodej generacji, dla dzieci, wytworzy, i szlachty na Litwie. 20 k. 3) Litwini w Litwie 25 k. 4) Hymn Litewski, ed. 5-te. 15 k. 5) Z Litwy poezmat 15 k. 6) Słowniczek polsko-litewski 60 k. 7) Języko-polski 65 k. 8) Rozmówki polsko-litewskie 25 k. 9) Namysłowski. Wybór wierszy 1 rb. 50 k. 10) U. Sinclair, Trząsawisko 3 k. 11) Pijanństwo to nasz wróg 3 k. 12) Socjalizm i narodizm 3 k. 13) Republika demokratyczna w Nowej Zelandii 6 k. Oprócz tego księgarnia poleca białoruskie wydawnictwa: 1) Duska białoruska 25 k. 2) Smyk białoruski 30 k. 3) Tadeusz 30 k. 4) Hapax 15 k. 5) Załęska 50 k. Satyry litewskie 15 kop. i inne. W księgarni są do nabycia rozmaito litewskie książki i czasopisma. Potrzebni są zdolni agenci do zbierania ogłoszeń i prenumeraty "Litwe". Zgłaszać się do redakcji Wilno, Dworcowa 4 m. 24. MIESIĘCZNIK ILLUSTROWANY LITEWSKI W JĘZYKU POLSKIM. PRENUMERATA: Rocznie w kraju 2 rb. Za granicą 3 rb. Pojedynczy numer 16 kop. pocztą markami 18 kop. Ogłoszenia: Za wiersz petitowy 20 kopiejek. Adres: Wilno, ul. Dworcowa Nr 4. m. 24. UNJA NARODOWA. Gdy się trzeba było bronić od nawały krzyżackiej, gdy Litwa z Polską były udielnymi państwami, unja Litwy z Polską była dla obu potrzebna. Była ona i później potrzebna, gdy trzeba było bronić swoich i granic od tatarów, szwédów i Moskwy. Była ona w pewnym stopniu nawet potrzebna do obrony wiary katolickiej już po rozbiorze kraju, za czasów Murawjowa po nieszczęsnym powstaniu 1863 roku. Dziś jednak ani Litwa, ani Polska nie będące państwami, nie mają potrzeb z nikim wojować, a stanowisko dla swojej wiary mają zabezpieczone. Obecnie Litwa po uzyskaniu swobody prasy w 1904 roku, mając swój oddzielny język, żadnej unji, żadnej pomocy jak od polaków, tak i innych nie potrzebuje. Polska Narodowa Demokracja jednak, chcąc dalej Litwę wyradarować, powołuje się na jedność, na unję, która tylko dla szlachty, z której się tworzy partia Narodowa - Demokracji ma obecnie znaczenie. Dla narodu litewskiego zupełnie zbyteczna, jest nawet niepożądana, bo zagroża utratą narodowości. Dla odporności przeciwko biurokratyzmowi, zgoda jest potrzebna nie tylko z polakami, ale i ze wszystkimi innemi narodami. Wszelkiej wyłącznej zgody, wszelkiego „braterstwa” z Narod. Demokracją trzeba usilnie unikać, bo to prowadziłyby do zależności kulturalnej, która dla Litwy byłaby identyczna z wynarodowieniem litewskim. Naród litewski sam powinien wytwarzać kulturę własną, a jeżeli jej by nie wytworzył to nie byłby wart istnienia. Dla narodu litewskiego, dziś innym narodom podległego, pragnącego wytworzenia samoistnej kultury, żadna sztuczna unja jest nie tylko niepotrzebna, ale nawet zgroźna. Wszelkie dalsze bratanie się Lit I wonnem tchnieniem waszem upojony Wzniesie się jest zdolny w bezmir nie- skończony. III. I darły wichry zimowe puszcze szaty, Zeszły liście i ziola i kwiaty Z tęsknym jękiem i szumem wiaty płynie Po śnieżnej litewskiej równinie. Króle puszcze w szmaragdów koronie Już nie budzą, ni pieszki, ni wonie Ciernne szczuty, co wspaniely w chmurę Dreszczu przebijać, szarbowy potorny. Pomnikiem i ciernie ich lica Krwawa łuna Zachodu oświeca, Krwawym rąbkiem się ściele na łóża Białych puchów, u dębów podnoża. — Odbiegliście od ziemi wysoko, Roształsieście konary szeroko, Wiek po wieku, was szata odziewał, Miecz krzyżacki krwią synów podlewał I z ich ciała to, że krwi i kości Wy urosły w takie szaty. Cale wielki litewskich puszcze wrogów Gnie, rozbijali w ciernnych tych progów, Cale wielki burż—gromów nawala Po nad głowy naszemi szalaty. Wyście jednak zostali na czatach Ducha Litwy, w grobowych komnatach. W szatach znoju, co tylko krwią waży, Mlechem obrośli, zgarnbieli i starzy. Nad kolebką i grobem wy straża! I przy wichrow odgłosy i wózże Trzy bójczyce na czerwono i na życie Kolebkami litewskie dziecię... Któź dnia nad kolebką zapieje, Zwiedłych liści calunem odzieje Grób plemienia, co ziemią ta władza?... IV. Przyszłych ludzi w zaraniu młodości Uchochaniem serdecznem, cóż będzie? Kto na tronie obrzymów prawdopodobni W szmaragdowym koniu zasiądzie? Kto zniszcze wieść z dziejów minionych Polskim, co wzrosną w przyszłości— Kto zniszcze z tych mogą wzniesionych Zagrobowa pieśń wiecznej miłości? Któź te dwory i sida i chaty Więńcem drzew wciąż zielonych osłoni, Gdzież usiadzie nasz piecwa skrzydlaty, Gdzież piosenka dziewczęcia zadzwoni? Po nad głowy — u góry słoneczna W miejscu ciemnych sklepion konarów Świętej zda się—przestronna, bezpiecznie, Lezę i smutniej wśród nagich obszarów. V. Zewsząd sina da—sina, lecz pusta, Prawie sięgnęć nie zdola już oko, Głosu wydać śpieczone me usta— Piaski leżą — daleko — szeroko... Stefan Okulicz. Drugie walne zebranie towarzystwa naukowego litewskiego w Wilnie. Antras Visutotinis Lietuvii Mokslo Draugijos Sustirinkimas Vilniuje. --- W dniu 5—6 sierpnia 1908 roku. Dzień 5 (18) sierpnia. Zebranie Towarzystwa Naukowego Litewskiego zostało otwarte w sali Cesarskiego Towarzystwa Lekarskiego, w gmachu byłego Zjednoczenia, przy ulicy Dworcowej. Zebranie otworzył przes za towarzystwa Doktor Jan Bassanowicz, który zaznaczył, że Towarzystwo obejmuje członków obuojętnej 145, z których przybyło obecnie tylko 28. Na mocy § 36 ustawy tego Towarzystwa zebranie takie uważa się za prawomocne. Gości zebralo się 50 osób. W swojej przemowie Dr. Bassanowicz pozdrawił przybyłych członków, gości i paniemianie profesora Woltera i przybyłego z Hollandii z Roterdamu profesora J. van der Meulena. Dr. B. mówił, że w pierwszych zarządzie Towarzystwa doniósł, że ono miało w ciągu roku dziewięć posiedzeń. W obecnym czasie, mówił Dr. B., największa troska jest uporządkowanie biblioteki i muzeum Towarzystwa. Biblioteka składa się z 7,000 tomów. Największe książkę ofiarowali: Dr. Bassanowicz, księżda Tumas, Towarzystwa „Biruta” w Litwie Pruskiej i profesor Wolter. Muzeum stoi daleko słabiej niż biblioteka, ale i tu wiele zrobiono. Dr. Wilejseis zdał sprawę o kasie Towarzystwa. 145 członków wniosło do kasy 724 ruble 20 kop. ofiar zebrano w ilości 296 r. z Ameryki wpłynęło 974 r. 60 k. Ogółem zatem 1994 r. 80 k. Wydano w 1907 r. 111 r. 57 k. w 1908 r. aż do 5 sierpnia 710 r. 53 k. W banku ulożono 1192 r. 6 k. kasjer ma przy sobie 92 ruble 22 kop. a zatem pozostaje kapitał 1250 r. 27 kop. Dla skontrolowania rachunków wybrany została komisja rewizyjna z trzech osób: D-ra Szapelisa, D-ra Damaszewicza i księdza Dr. Stangajtisa. Po tem przes przeczytał zebraniu list profesora Gruszewskiego ze Lwowa, od imienia Rusińskiego Naukowego Towarzystwa. Profesor Gruszewski pozdrawia litwinów i życzy im powodzenia w pracy odrodzenia. Zebranie przywitało tę wiadomość oklaskami. Po krótkiej przerwie ksiądz Źigotas odczytał referat o mogiłach starożytnych litewskich. Referent opowiedział wiele zupełnie nowych rzeczy o wykopalskich, o znalezionych kościołach, o ich starożytności, sięgającej wieku kamieniowego. Kazimierz Buga mówił o wpływie języków słowiańskich na litewski, przez niego wskazany materiał rozwinął wiele rzeczy z przeszłości Litwy Najdawniejszy wpływ na mowę litewską mowy słowiańskiej sięga X i XI wieku po Chryst. Wpływ języka ruskiego (białoruskiego) jest starszym od polskiego. Po drugiej przerwie było przyjętych 34 nowych członków. Na propozycji przesza Towarzystwa, zostali wybrani na członków honorowych: Profesor Prochaska, autor „Codex epistolarius Vindicii”, na członka korespondenta: Michel Rostworowski, księga „Litwa i panna Konstancja Skirmunt” autorka kilku prac o Litwie. Na propozycji przewodniczącego aby wybrano nowy zarząd, zebranie się zgodziło. Za pomocą tajnego głosowania wybrano do zarządu: Dr. Bassanowicz, D-ra A. Wilejseis, księdza Tumas, A. Smietane, D-ra Bohdanowicza, D-ra Szapelisa, Biržyskie, D-ra Matulajusa, D-ra Da maszewicza. W komisji redakcyjnej pozostawieni ciż sami, którzy byli w roku zeszłym. Zebranie w tym dniu zakończyło się o 10 godzin wieczorem. Dzień 6 sierpnia. Zebranie poczęło się o godzinie 11 rano. Przewodniczący odczytał telegramę pozdrawiającą z Birž i od p. M. Iczasa i innych. Także same pozdrowienie otrzymano z Petersburga od pana Baltromajtisa. Potem profesor van der Meulen po hollendersku a potem po rosyjsku serdecznie pozdrawiał zebranie. On wskazał na starożytność folkloru (pieszeń, podań) litewskich, ich bogactwo i interes, jaki on budzi u naszych narodów. Profesor van der Meulen napisał pracę „Die Naturvergleiche in der Lieder und Totenklang der Lituauer”. Dalej profesor Wolter mówił o wierze starołitewskiej. Z podań i pieśni litewskich widać, że są słady, że w starożytności w wyobrażeniu litwinów przyroda była połączona z wiara. W powiecie oszmiańskim litwini księżyce (menuo) nazywają bożkiem (die-vaitis). W pieśniach litewskich ciała niebieskie nazywają się synkami bożemi (Dievo suneliai). Droga mleczna — nazwa się drogą ptasia — drogą dusz (pauskūs kelias — velių kelias). Ogień był czczonym; nazywano go świętym (šventa ugnė). W czasach Giedymina patryarchy Konstantynopolis wspomina o litwinach, nazywając ich narodem czcicieli ognia (ung-nagerbant tanta). Uczono też roślin. Krońniki białoruskie dają niemalą materiału o bałwanach starołitewskich i ich czo. Panieta Sperry i Pojaty. Panteon bogów w Dziewałłowic, kamienn „Mokas”. Kukulaitis. Dr. Bassanowicz mówił o czoł drzew. Wypowiedział tam bardzo ciekawe szczęgi czerpane z kronik i późniejszych opisów. Podług opowiadania starych litwinów bóstwa przebywały w ulubionych drzewach. Mianowicie jesiony i lipy były przez nich ulubione. Jeszcze Pretorius, w swojej wieku XVII świadczy, że litwini mieli upodobanie do drzew, pozbawiać się chorób przy świętych drzewach tam oni kładli różnoraz ofiary po wydrowieniu. Zdarzały się cuda przy tych drzewach. Rzewski w „Pamiętnikach starego szlachecka” opowiada bardzo ciekawą wiadomość o czoł dla jednego gębu w górach ponarskich, blisko Wilna. Nakonie, nawet w początkach wieku XIX w stronach suvalskich oddawała się do pewnemu jasionowi poklon nie wyszedł. Mianowicie płatkami tam się tłumy schodziły. Ksiądz Tumas mówił o domie żmudzkim (numas). Miorzyński jest tego mianowania, że litwini aż do wieku XVI mieszkali w norach, ziemiankach, jak Polifemy. Ten uczyony opiera się na Długosza i Kałimachu, kronikarzach polskich, którzy nigdy w Litwie nie byli. Podług Miorzyńskiego litwini tylko w wieku XVI poczęli robić w swoich mieszkanach otwory w murach dla wypuszczania dymu. Ich mieszkania miały być podobne do polskich ińców i łódek. On zauważa jednostronne zapatrzenie się na kulturę litewską. Żywe źródła, stare chałupy widziała to jednostronne twierdzenie. Nazwy części domów (numas), ich rozkład jasno dowodzi, że już w dalekiej przeszłości litwini umieli stawiać domy, które swoim typem nie tyle są podobne do budowli słowiańskich ile do fińskich i saksońskich. Potem ksiądz Zebris mówił o litewskich imionach, nazwiskach, nazwach miejscowości i o innych rzeczach, nie zdążył jednak swoją drugiej mowy wypowiedzieć. W dniu poprzednim wybrana komisja rewizyjna odczytała zebraniu przebrany rachunek, który został przyjętym. Nakonie przewodniczący podjął kwestI. Współczesne pisma litewskie i białoruskie w granicach Państwa Rosyjskiego. a) Dzienniki 1. "Vilniaus Žinios" (Wiadomości Wilnońskie). Wychodzi w Wilnie od roku 1904 pod redakcją Jana Wilejszisa. 2. "Viltis" (Nadzieja). Wychodzi trzy razy tygodniowo w Wilnie od roku 1907 pod redakcją A. Smietany. b) Tygodniki 3. "Lietuvos Ukininkas" (Rolnik Litewski). Wychodzi w Wilnie od roku 1906 pod redakcją P. Władysławy Mickiewicz. 4. "Zarija" (Świtanie). Wychodzi w Wilnie od roku 1907 pod redakcją Kazimierza Nagórskiego. 5. "Saltinis" (Źródło). Wychodzi w Sejnach (gub. białoruska) od roku 1906 pod redakcją ks. J. Wajłokajtisa. 6. "Viennybė" (Jedność). Wychodzi w Kownie od roku 1907 pod redakcją ks. Antoniego Aleksy. c) Miesięczniki 7. "Drangiai" (Towarzystwo). Wychodzi w Kownie od roku 1907 pod redakcją ks. Dombrowskiego. 8. "Śviesa" (Światło). Wychodzi w Wilnie od roku 1905 pod redakcją ks. Józefa Ambrożewicza. 9. "Ezys" (Jeż). Pismo humorystyczne, wychodzące w Wilnie od roku 1908 pod redakcją K. Styklusa. d) Rocznik 10. "Lietuvų Tauta" (Naród Litewski). Organ Litewskiego Towarzystwa Naukowego. Wychodzi w Wilnie od roku 1907 pod redakcją dr-a Jana Bassanowicza. II. Współczesne pismo białoruskie. "Nasza Niwa" (Nasza Rola). Tygodnik, wychodzący w Wilnie od roku 1906 w dwóch wydaniach, alfabetem polskim i rosyjskim, pod redakcją A. Włosowa. M. J. W SPRAWIE SPRAWIEDLIWOŚCI. Mówią, że trudne jest stanowisko biskupa litewskiego, gdyż musi on dojść do ludzi i litwinom i rosyjów. Nie mniej trudne jest stanowisko redaktora "Litwy", którego tyczą się nie tylko sprawy kościelne ale kulturalne i społeczne w Litwie. Nie łatwe jest zadanie bronić z jednej strony zagrożonego stanowiska budzącego się demokratycznego narodu litewskiego, a zarazem pogodzić go z polakami litewskimi, pragnącemi utrzymać swoje przywileje, swój język w kościele i na innych stanowiskach bez ustępowania dla innych narodowości, jakie są litewska i białoruska. Gdy z jednej strony mój miesięcznik "Litwę" polscy Narodowi Demokraci uważają za skierowany przeciwko sobie, to z drugiej strony litwini, a pomiędzy niemi i pan Landu... tworzą "Litwę", za samą hojnie przez polaków opłacane, ponieważ byli bez zupełnej swobody polskim. Powodem jest to, że zbliżenie pomiędzy narodowościami zaporządkować nie tak łatwo i że na dokonanie go trzeba jeszcze dużo czasu i cierpliwości. Pan Stefan Okulicz w "Kurjerze Litewskim" № 184, w artykule "O sprawiedliwości", poruszając sprawę wyjścia № 1 "Litwy", wyrzeka na niesprawiedliwość, jaką tam wyrażają polakom przyjęcia im wymordowanie litwinów. Nie wchodzi w to, jak to było, ale faktem jest, iż litwini w spornej liczbie zostali spolonizowani, a stało się to nie skutkiem wpływu rosjan, lub niemców, lecz skutkiem wpływu polaków. Ten proces wynarodowania trwa dalej, ale już w coraz wolniejszym tempie. Moje dążenie do zgody w Litwie nie jest tego rodzaju, aby klasy uprzywilejowaneścieli do swobody przyniosły jakieś szczęście, bo się ich wkrótce, bo wtedy nastapi równość i wtedy tylko będzie bliżej do zgody. Gdy ziemianom odbierali chłopów w 1861 roku, oni wolali o sprawiedliwość, bo spostrożili że nie będzie konu darmo pól dworskich wyrabiać. Z rozpacz nie jeden koniec sobie zrobił; że teraz nie będzie miał pieniędzy na wyjazd za granicę, na pijaństwo i na kartę, bo nie, gdy estancjonują litwini i białorusini, gdy wyprowadzą język polski w kościele, zastępując go swym, to znów woląją o sprawiedliwość, podobnie jak niemcy w Poznańskiem, którzy uważają swoje stanowisko za zagrożone przez polaków, jak "istino-ruskie", którzy też poczuwają się nie tylko w Litwie ale i w Polsce za pokrzywdzonych. Rzeczywiście pokrzywdzonymi w Litwie, pod względem narodowym są litwini i białorusini, bo jeszcze nie zdobyli tyle siły, aby w swojej krwi wody należał do zyskać, a więc im wydawałoby wołać o sprawiedliwość, ale nie tym, co mają małki stanowisko, wpływy i choć zagrożona przewagę kulturalną. Chociaż litwini nie zaprzeczają prawom na rozszerzenie kultury polskiej w Litwie, tak jak i każdej innej, chociaż wszystko tolerują, ale naturalnie, że stanowisko dla kultury polskiej jest w Litwie zagrożone przez braku ludu polskiego, gdyż lud i naród litewski i białoruski wytwarzając kulturę w swoich językach i duchu, coraz dalej, coraz bardziej będą sie pozbawiali wpływu i języków obcych. Inteligenja polska w Litwie może pozostać niby małżeństwo bezpotomne, któremu nie będzie komu tej spuścizny, języka zostawić. Czuja to dobrze polacy, nawet demokraci, więc wodują o sprawiedliwość. Cóż mogą temu litwini i białorusini poradzić? Bliższa koszula niż kapitan, bliższy swój język, swój duch narodowy niż sąsiadnie. Ale niby w naturze nie ginie. Nie zginie i uśmiercić nie polaków, skoro będą się stali oto, aby ich kultura wsiąkła w kulturę już się odrażającą, pomagając im do nowego życia. Polacy mogą się tem poszczęścić, że duch ich literatury zapoczątkował odrodzenie się narodu litewskiego. Patrioci litewscy wyrobili swój hart, swoje samopoczucie narodowe na dziełach: Mickiewicza, Syrokomli, Narbutta, Kraszewskiego i innych piszących o Litwie i w duchu litewskim. Mogę zapewnić pana S. Okulicza, że zgody i szczęścia pragnę dla swojego kraju nie mniej od niego, ale ja zrobić, wszystkim dogodzić—nie tak łatwo. To są niby dwa kamienie chrapowato ościosane, które położone jeden na drugim kamieniarze służyją, nim się nie dopasują. Dziękuję panu S. Okuliczowi za ten umiarkowany w artykule wielu rańc wywajającym stosunku polsko-litewskiego. Oby w przyszłości, za co jestem bliżej usiłowionych, zechciało brać udział w tak ważnej sprawie, jaką jest zgoda w naszym kraju, dając o tem artykuły do "Litwy". Mieczysław Dowjona Sylwestrowicz. Odpowiedź. "Kraj" Petersburski w Nr 178 z dnia 1 (14) sierpnia 1908 r. w artykule "Litwa i Białorus — Z nad Niemna" zawiera krytykę Nr 1 "Litwy". Autor tego artykułu pan Flis, twierdzi, że pomimo tego, iż pragnę w swoim pismie doprowadzić ludność do zgody, ubilizuje jednak uczuciom pewnych sfer w tam pomieszczonych satyrach. Z tego powodu muszę jasno wskazać cel swojego pisma: Ono nie tylko dążyć będzie do zgody pomiędzy narodowościami na zasadach sprawiedliwości i równości ale zarazem bro- nie sprawy miejscowych ucisnionych narodowości litewskiej i białoruskiej. Litwini uznają równa prawa dla polaków w Litwie z innymi narodowościami, ale nie uznają ich dążeń do górowania nad innymi, nie uznają Litwy za prowincję polską, za jej kresy bo nia nigdy nie były. Z tego powodu napisana jest satyra XXVI "Kresowi", przeciwko nazwie Koła w Dumie Państwowej mianującego się "Polskiem Kołem Kresowem". Ponieważ litwini uznają prawa polaków w Litwie, to oni przy terenniejszych okolicznościach nie mogli przystać na istnienie w Dumie Państwowej "Koła Polaków Litwy i Białorusi" ale nie "Koła Polskiego Królewego". Satyra zatem jest wymierzona przeciwko nazwie Koła, ale nie przeciwko samemu Kołu. Co się tycze satyr, które były jeszcze dawniej przed ukazaniem się "Litwy" drukowane, to satyra VII była skierowana przeciwko ówczesnemu kierunkowi "Zołoty", a "Przyjacielu", skoro się jednak ich kierunek zmienił, do tych pism mieć nie mogę. Nie podoba się p. Flisiowi moja satyra XII "Bohaterstwo endeków białonieckich". Sprawa białońców była nie żadną burdą pijacką jak twierdzi p. F., ale najściem na mieszkanie księdza Stakiala, zacnego działacza litewskiego, w celu pozabawienia go życia za przeciwdziałanie propagandzie endeków pomiędzy litwinami a Katolikami. Stakiło, Amroziewicz i inni cierpieli prześladowani nie za to że przewinili się względem Kościoła, ale zato, że nie poddają się kierunkowi Polskiej Narodowej Demokracji, która oparowała Kościół Katolicki w Litwie. Właśnie przeciwko temu kierunkowi są głównie wymierzone moje satyry. Hasłem mojem nie jest dążyć do zgody z endecją, która nie ma nic w sobie wspólnego w dzisiejszym jak z naszym polskim tak z litewskim, dając jej możliwość znów Litwę opanować, ale otaczając się od jej innych wpływów żyć z niemi w zgódzie na równych prawach. Nie rozumiem mojego dążenia p. Flis mniema, że w pismie przez siebie redagowanem, nie raz przećze sam sobie. Krytyka nie tylko polska (pan Flis) ale i litewska ("Drużyna") zarzucają mi nieprawdzie rzeczy. Nie przypisuję sobie całej zdolności w rysunku, ale muszę się przyznać, że do pisania satyrym częstochowskiego użyłem świadomość. Gdy kto bliżej przyjrzy się to się może przekonać, że obecnie w literaturze więcej jest zwrócona uwaga na gładkie wierszowanie, niżżeli na treść. Można spotkać wiersze slićanie rymowane bez żadnej myśli, mleko. Ten taki rytm i rytmu bez myśli jest tylko kiepska muzyka, ale nie poezja, która powinna robić wrażenie, poruszając myśl. Chcąc mieć wpływ na masy duchem swoich satyr, a na gładkość rymów nie chcąc treści poświęcić, ponieważ by to ją kregowało, wybrałem sobie rym jezuicki, częstochowski, rym pieśni ludowych, rym koronek, godzinek, rożanców i t. d., aby swoje myśli popularyzować. Nie mogę powiedzieć bym mu to nie zagrażał, że puszczęm w świat „satyry litewskich” 20,000 numerów w przeciągu 6—7 miesięcy. Są to nowe drogi do popularyzacji, które radzę i innym spróbować! Na dopełnienie odpowiedzi dodaję: Pan Flis mylna podaje wiadomość, że w Nr 1 „Litwy” znajduje się list panu Skirmuntowicza. Takiego listu tam nie było. P. Flis dalej mylnie twierdzi, że artykuł Doktora J. Basanowicza „O staro-litewskich sztuce i pismie” tłomoczony z litewskiego, był przekładany kilkakrotnie. „Monachomachii” Krasickiego nigdy nie czytałem, a z tego powodu nie może być w stylu moich satyr z tamtąt nasładownieta, chyba wypadków. Wskazuje to tylko, że „rym częstochowski” dla satyr jest ustalony i, że w wierszowaniu nawet pod względem estetycznym nie zrobilem oślepstwa. M. Dowojna-Sylwestrowicz. Odpowiedź panu Cz. J. Pan Cz. J. w Nr 233 „Słowia” warszawskiego w podły i chamski sposób przypisuje mnie przez siebie w myślność różne zdania o naszej myśli, twierdząc z brzemieniem, że wręco jestem usposobiony względem polaków. Proszę porównać to co ja piszę w „Litwie” z zarzutami jakie mi robi pan Cz. J. w „Słowiu” a przekona się najlepiej. Publicysta powinien być sprawiedliwnym a nie mazać piorem na lewo i na prawo. Pan Cz. J. jednak to samo twierdzi coi „Litwa” względem mieszkańców Litwy: „pozostaje ulokują wolne życie, wspólną pracę spójną, tak aby swary i rozłóżenia narodowościowe nie bruździli we wspólnej robocie i nie zatrważały wspólnej doli”. M. Dowojna-Sylwestrowicz. VI. SZANOWNY REDAKTORZE! Wydawnictwo miesięcznika „Litwa” niezmiernie mnie ucieszyło. Litwini bowiem, nie znający języka litewskiego, nie mogą czytać pism redagowanych w języku litewskim, a takich jest bardzo wiele, były niejakie pozbawieni łącznika z kulturą litewską. Nie każdy z nich jest w stanie naśladować uwiebienia rodowego pana Kielpsza! w nauceńiu się języka, który każdy litwin znać jest obowiązany. Ja sama boleje nad tem, że już nie mogę nauczyć się języka, do którego od dzieciństwa taką wielką czułą sympatję i będąc litwinką całą duszą, całym sercem, pocieszam się tylko tem przeswietczaniem, że nieprawdność danego języka, nie powinna i nie może zawrzeć przeszkoły co do przynależności do ukochanej przez siebie narodowości. Tak ja jak przedziady i przeszczyry moi, podróżili się na litewskiej ziemi, przeto chociaż i nie zniam litewskiego języka, lecz może więcej kraj swój kocham, od nie jednego mówiącego po litewsku i jestem litwinką, a tego nikt, z tych czy owych względów, nie ma mnie prawa pozabawić. Mojem życzeniem najszczerszym jest: żeby ci ludzie dobrej woli, co się podejmą pracy uwidomienienia narodowego wynarodowionych braci naszych uzyskali płon swej pracy. Proszę więc i mnie zapisać na liście prenumeratowców. Gdziekolwiek będę, pisno to będzie dla mnie towarzyszem życia. Niechaj mi wolno będzie rzucić projekt: Wiadomo, że nowa jest krwią narodu. Nie dosyć jest uwidomienia narodowo, ale potrzeba działać w kierunku umożliwienia sposobu nauczenia się języka litewskiego. Mojem zdaniem jednym z najlepszych środków byłoby tłomoczanie jeżeli nie całego pisma na litewski (t. j. żeby połowa każdej strony była drukowana na litewskim druku w polskim równolegle), to choćby niektórych artykułów z podaniem na końcu uwag gramatycznych i syntaktycznych (składnicy). Wydawanie pisma w dwóch językach niewątpliwie powiększyłoby objętość, a więc i cenę prenumeracyjną, ale dałoby daleko obfitysz skutek dodatni. Albin Jachondowicz. 18 lipca 1908 r. Dobra Guminska. w Galicji. Z PRASY LITEWSKIEJ. Jak się porozumieć? (Kaip susitaikinti?) „Vilnis” daje artykuł nr 89, gdzie autor mówi, że mu się nie zdarzyło spotkać ani jednego stanu, ani jednej grupy ludzi w Litwie zasłoniętych. Włościanie się żali na ziemi, że oni władające wielkimi obszarami ziemi, nie dają uprawiać za swoich pastwisk i wód; wycinają lasy na swoja korzyść i włościanie muszą się zadowolić pozostałym chrośtem. Ci zmierzcowych co pracują we dworach narzekają, że panowie dają pierwszeństwo cudzoziemcom, lepsze zarobotki, że się wycięgają od robot publicznych jakimi są: budowy kościółków, przeprowadzanie i naprawianie dróg i t. d. Widzimy się żala, że mieszkają w Litwie niki koło siebie w dukiem i kiju, gdzie jest potrzebne wojsko dla obrony własności, gdyż włościanie umysłowo wypasają konieczny, wycinają lasy, rabują ogrody, lamią posadzone drzewa, okradają śpichsze i t. dr. Trzeba się tylko obawiać aby samych ziemian nie pozabijali! O książętach ziemianie mówią, że oni są winni, że niema zgody pomiędzy „dwoma” i że obawiają się, że księga pobudzają włączenie narodowo państwo, sie nie nieważić. Z ambon nawet głoszą „swoje” siermięgi i wykładanie prawdy. Książęta są obecnie nie pośrednikami zgody, jak to było dawniej, ale tylko partyjnymi demokratami lub chłopomanami. Nawet i o swojej inteligencji, która z poświęcenia zamieszkała pomiędzy swojemi, włościanie mówią z nagrywaniem: To są nasi bracia rodzacy, ale żyją z niemi trzeba mieć dobrą kij! Lud na urządzkach patrzy jako na wyzywki, a brzmiący na lud jako na przekraczający prawa. Uszkarżą się na rozmieszników, że fuzerują robotę, a oni na to, że pracują prawie za darmo. Za winę temu trzeba przypisać ogólny upadek moralności. Wielu widzi wady u drugich, a nie troszczy się o prawowanie wad swoich, sadząc, że porozumienie zrobi się samo przez siebie. Ludem czynim, pilnując swoich obowiązków państwowych. Nie wyżywisz od nich skargi i wątpliwości; czyżby to co robi, czy co będzie z tego? Pracują tylko, jak mrówki, a dobre rezultaty ich pracy już się ujawniają. Powstaje już znówu jedność i wzajemny szacunek. Nic tak ludzi nie może połączyć jak wspólna praca. Gdy każdy będzie oriał swoją brzudz chóbby i nie równa, nie będzie czasu rozpamiętywać o tem: ja jestem ziemiańcem, ja włościaninem, ja księdzem. Nie ludzi tak od siebie nie odchyna jak oni sami, nikt też ich nie może tak pogodzić jak też oni same przerą pracę. Ża przykład tu autor stawi zgodę ja-panuje w Dębowie (Dambuva) w pow. poniewiejskim gub. kowieńskiej, gdzie miejscowy proboszcz ks. Karbowski, ziemiańin pan Stefan Malinski i miejscowi włościanie zrealizowali kulturowe śmiłowanie: urządzili wspólnie szkołę ludową, kółko robotnicze. Staraniem panu Baśniakowej była wystawa miejscowych wiejskich kobiecych wyrobów tkackich, gdzie z tych samych kobiet były eksperci, które uznały nagrody dla osim pracownic. Wieczorem w odrynie było zgranych par komedijek po litewsku, wyśmiewających piastunstwo. Zgrali je amatorzy sztuki. Na przedstawieniu dla publiczności nie było zaszczytnego homoryfizmu. Siermiga obok surduta, jedwab obok domowego tkaniun siedzieli zgodnie, zapominając o rozmaitych zwadach, o kastości i t. d. Wspólna praca wszystkich połączyła. Porozumienie między ludnością w Dębowie nie jest jedynem w Litwie. Gdzie książę tak pracują jak ksiądz Karbowski, gdzie ziemiańscie uniesie tak rzuca pańszczyzę jak p. Stefan Malinski, panowa białaska, pani Korniowska, państwo Badeckie, tam gdzie włościanie chętnie przyjmują światło ich wskazówki, tam się gośi wiele ran społecznych. Dążąc do zgody w Litwie, trzeba więcej pracować, a mniej rezonować, idąc wszędzie i zawsze z ludem. Są tacy, którzy podobną pracę kulturalną ganiają, wstrzymują ją, ale na takich niemo się uważać. Teatr litewski. Scena litewska istnieje już od kilkuset lat. W Wilnie istnieją nawet towarzystwo artystyczne litewskie pod nazwą „Kankles” (Gęda) zgrzywające sztuki teatralne nie tylko w Wilnie, ale i w innych miastach. Nie tylko w większych miastach jak Petersburg, Libawa, Ryga, Kowno, Mitawa są amatorskie trupy teatralne, ale i w mniejszych miasteczkach i wsiach gubernii kowieńskiej, suwalskiej, wileńskiej, w Litwie Pruskiej, nawet w Ameryce i innych koloniach, gdzie tylko znajduje się litwin wędrowny. Teatry litewskie z tego czasu. Zgrali się amatorzy najczesciej w celu poparcia jakiejś dobrej sprawy. Krytyka pism litewskich bywa bardzo cięża i wybredna względem tych artystów amatorów, z tego powodu „Vilniaus Žinios” № 176 daje artykuł „Nasza scena i jej krytycy” (Musy scena ir jos kritikai) gdzie nagania podobne postępowanie zrążające amatorów, którzy z wielkim trudem jako niespecjalisci przyswajają sobie sztukę sceniczną i to nienagorzęcej. Litwa Pruska. Litwini pod panowaniem pruskim są internarami a pod panowaniem rosyjskim – katolikami. Do tego, pierwsi używają alfabetu niemieckiego, drudzy łacińskiego. Jest taka różnica, która to jedobile płonęła rozdziela i prowadzi do całkowitej drogomi. O ile litwini pracy podlegają zmienieniom o tyle rosyjscy sławonowici. Usiłowaniem patriotów było oddawnia zbliżyć jednych z drugimi. Oni się starają oto aby rozwijająca się literatura litewska w granicach Rosji rozszerzała się w Litwie Pruskiej, oni zrążają wiecezory i koncerty o to jednej, to z drugiej strony granicy. Obecnie donosi „Vilniaus Žinios” № 174 o dwóm wiecezorze litewskim w Lauksargach po litewsku, gdzie się zebrali dwa towarzystwa: „Biruta” z Tyłyż ze swoim prezesem P. Wanagatissiem na ciele i litewskie towarzystwo śpiewaków „Lietuvij Giedriu Draugija” z Taurog po stronie rosyjskiej. Na wiecezorze, na który się zebrano bardzo wiele litwinów zgrano komedję „Užbutras Kuninkagaitis” (Zaklety książę) a chór naukowców zaspiewał pieśni litewskie. Pan Wangoatissiem zadeklarował, że czym niżniejsze niezrozumiałe i następnych będzie polityczny, w celu zbliżenia się litwinów, podniesienia ich ducha narodowego i demonstrowania, w celu wyjścia z pod wpływów obcych. Im częściej takie wiecezory będą, tem prędzej się litwinowi porozumieją, wywalczą sobie prawa należne, rozwina dobrótby. PRASA BIAŁORUŚKA. Stanowisko białorusinów. Jedyne pismo tygodniowe białoruskie „Nasza Niwa” wychodzące oddzielnie w dwóch wydaniach i oddzielnych alfabetach polskim i rosyjskim w Wilnie w artykule wstępnym № 9 z dnia 25 kwietnia 1908 roku piora pana A. Włosowa podaje co następuje: Dopóki białorusini spali sem długo wiecznym dopity rosnienie i polacy zaliczał ich za swoją zdobyczy. Gdy jednak białorusini poczęli działać samodzielnie drukują swoje księgi i pismo, nierylko wyżej pomienione sąsiednie narodowości przestały im sprzątać ale poczęły nawet uważać ich za swoich wrogów. Jedni u- ważając białorusinów prawośławnych za „istinorusskich” poczęli dążyć do ich zrusyfikowania, aby razem z niemi walczyć przeciwko polskości i duchowieństwu katolickiemu, aby ich tu ani zapachu nie pozostało. Dowodami na to mogą być: „Okraini Pocenie” № 20, 1907 r. „Krestyshniki” № 49, 1907 r. „Varšavski Dniwienik” № 344, 1907 r. „Wilenski Vestišnik” № 1457, 1908 r. Oprócz tego protesty rosyjskie: „Krestyshniki” pisze, że nie są wiele podobnych wiecezorów znajdujących. Za drugiej zaś strony „istinopolskie” chociaż mniej od pierwszych żądają, dążą jednak aby białorusinów katolików zrobić polaków, aby utrzymać pomiędzy niemi wszystko to co jest polskiego, aby ich spolonizować. Patrz „Dziennik Wilenski” № 18, 1908 r. I jedni i drudzy nie chcą przyznaczać, że białorusini mają takie prawo do życia jak i każdy inny oddzielny naród, starają się jednak robić im większe przeszkody. W № 18 „Dziennika Wilenskiego” 1908 r. pan A. Boldanowicz pisze, że kwestią białoruska została umyślne wywołana podczas rewolucji, zrobiono coś w rodzaju gazety aby naszczuwać białorusinów na panów i polaków, a niby to sami białorusini nie chcą brać ani w ręce książek w rodzinnym języku, garną się tylko do książek polskich, gdyż w tej stronie gdzie mieszka pan Boldanowicz wszyscy białorusini byli uprzednio umiłowani w potem prawosławnym, którzy obecnie przeszedli na barze katolicką. Coś podobnego pisał na początku roku 1907 „Kurjer Litewski” dowodząc, że pismo białoruskie jest to świetek agitacyjny. Z innej znów strony rusyfikacyjne gazety rosyjskie pocięły dowodzić, że ruch narodowy białoruski powstał skutkiem „nowej polskiej intrigi”. Dowodzą one zupełnie to samo co gazety „prawicowe”: „Hooe Bremja” i „Mocnosnaja Litwina” i „Ochrna” w 70–90 latach zeszłego wieku o ruszach malorskim czyli ukraińskim. Gdy już się cokolwiek malorsini ugruntowali, to tym gazetom obecnie ani do głowy nie przychodzi twierdzić, że to zrobiła „intryna polska”. Wszystkim tym, którzy usilnie chcą zrobić z białorusinów to rosjan, to polaków, możemy dać odpowiedź następującą. Białorusi leży pomiędzy Polską i Koroseją. Z inni kraju. Białorusi stykala się z tą sią od wieków. Ze strony Rosji korzystamy z wielkorosskiej kultury, przyswoiliśmy sobie myśli znakomitych rosjan o swobodzie, o prawach człowieka. To wszystko wiele pomogło do przebudzenia się chłopa białoruskiego drzemiącego od wieków. Nasz chlop obudził się tak samo jak chlop rosyjski, polski, litewski. Z kultury rosyjskiej my czerpiemy obu rękami. Białorusi od rosjan to przyjawsja co jest u nich dobre i pożyteczne. Polska ma też wielka kulturę, białorusi i z tej też korzystają. Największą korzyść czerpia białorusini od tych działań w tem, że u nich rozwijają się daleko wyżej niż u rosjan. W tych rozbiorowych latach, gdzie jest więcej rojaków, to i więcej jest białorusinów piśmiennych, niż w innych. Polacy są narodem praktycznym z tego powodu można się od niego wiele nauczyć. W Białorusi jest wielu inteligentnych rosjan i polaków, którzy zżyli się z tym krajem i pracują dla jego dobra. Żydzi znów podnoszą handel, może że z tego powodu Białorusi jeszcze nie zmarzniła zupełnie. Ponieważ tego że białorusini czerpią kulturę od rosjan od polaków, nie ma potrzeby im wspominać, że są białorusinami, rzucać swój naród, wynaradawać się. Dla białorusin potrzebna jest i znajomość językową rosyjskiego i polskiego dla rozszerzenia oświaty i kultury. Nie ma powodu białorusinowi wynaradawać się to na korzyść rosjan, to polaków. On bytuł białorusinem i nim pozostanie. Zwrócicie uwagę na lotyszów, którzy jest mniej od rosjan, od polaków razem. Oni znają język rumuński i rosyjski i to od niemców to od rosjan biora co im jest potrzebne. To im jednak nie przeszkadza być lotyszami, trzymać się swego języka, mieć swoje gazety, książki, teatry. Białorusini na zjeździe wszechslowiańskim postępowych studentów w Pradze czeskiej. W dniu 11 czerwca w Pradze czeskiej na zjeździe wszechslowiańskim postępowych studentów byli i białorusini o czem donosi № 14 „Naszej Niwy”. Była tam sekcja białoruska złożona z sześciu delegatów, którzy wybrali na honorowych przedstawicieli i M. Edmondowicza literatu białoruskiego. Oprócz tego przeważała tam białorusin Kolada uskarżając się bardzo na ucisk białorusinów. Z powodu tego ucisku ciemnota na Białorusi jest większa niż na Ukrainie. W niektórych powiatach białoruskich na 100 ludzi zależno jest 4 umiejących czytać i pisać. Nie tylko że jest niedozwolone uczyć się białorusinom w rodzinnym języku ale nie ma nawet katedr języka białoruskiego w uniwersytetach. O założenie uniwersytetu w Wilnie starają się białorusini i litwini ale tam go dotąd nie ma. Skutkiem przemówień ze strony białorusinów zjazd uchwalił następującą rezolucję: "Zważysz, że chociaż naród białoruski do tego czasu był zamknięty i jego postępy kulturalne były wstrzymywane, nie tracił on jednak ani swojego mowy ani zwyczajów, występuje nawet do nowego życia, z tego powodu zjazd studentów postępowych słowiańskich w Pradze czeskiej przyznał, że dla swojego rozwoju ten naród powinien i ma prawo żądać: 1) aby w Białorusi było wprowadzone ogólne nauczanie w rodzinnym jej języku. 2) Aby w średnich zakładach naukowych była wykładała historia białoruska na narodzie białoruskim; 3) Dla rozwoju rolnictwa w Białorusi aby były przy szkołach początkowych wykłady o rolnictwie w języku białoruskim. 4) Aby w Wilnie był założony białorusko-litewski uniwersytet. 5) A póki to nastapi aby były zaprowadzone przy uniwersytetach rosyjskich katedry historii i etnografii białoruskiej, co będą potrzebni nauczyciele tych przedmiotów. 6) We wszystkich szkolach będą nauczany białorusinów studentów postępowi studiować." Na zjeździe domagano się też o równouprawnienie kobiet pod względem wyższego wykształcenia razem z mężczyznami. Obudzenie się smowiedzy. "Naśa Niwa" № 16 donosi, że w ludzie białoruskim obudza się samowiedza. Pomimo tego, że nie są białorusini przeciwni nauczaniu swoich dzieci po rosyjsku i po polsku, ale się starają, oto aby dzieci uczone w szkołach i po białorusku. Odezwa do inteligencji litewskiej. "Śaltinis" № 31, 1908 r. pomieszcza odezwę tej treści: "Wiele jest jeszcze w Litwie miejscowości gdzie ludzie nie są jeszcze uświadomieni co do swojej narodowości, mianowicie w guberni wileńskiej i grodzieńskiej. Chcąc jak najprędzej obudzić w tych litwinach świadomość narodową obowiązujemy się wysyłać "Śaltinis" bezpłatnie. Uprzejmie prosimy naszych Szanownych ziomków o nadsyłanie nam adresów tych litwinów w guberni wileńskiej i grodzieńskiej, na których można polegać że się przyczynią do obudzenia tam ducha narodowego. Adres: Redakcja "Śaltinis" Sejny, gubernia suwalska. LOKI. (Opowiadanie starec) Przed laty wielu, gdym był jeszcze młody, Nigdy moralnej nie robiłem szkody, Lecz gdy w pokojach bywał wieczor szary Czasem lubiłem zaglądać przez szpary, Słiedź, uważać co panienki robią, Jak loki krećą, jak fryzury zdobią. Może i wunki pójdą w moje ślady, Jeżeli córki nie da z niani rady. Ma być zebranie. Pryszczą zabaw pora. Nudno nam we dwie, czekamy wieczora. A gdy zarządza nocą płaszczek szary, Z łóżka sprawiło się zaglądanie przez szpary. Widzę, że lustro może świetnie służyć Tym, którezech miłych zabaw użyć I kokietować młodych ładnych ludzi, Których uczenie z każdym dniem się budzi O myślę sobie —trafiłem ja w porę, Lepiej się przyrzyc i sobie wybiorę. Widzę, że chodzi białe jak łabędzie Ładne dziewczę, a ich stroje wszędzie: W jednym koszulce, w drugiej leżą, A z nich niektóre i trzewiwicki mierzą, I papiloty wywijają z głowy I przyznierają świetny ubiór nowy. I gorseciki zapinają siła, Śmieją, chichoczą i gwaraż aż miło: Jak pan Wincenty w polec się wywałi, Jak stary sędzia komplementy palił. Jak potem Masień prosił do mazura A gdy nie poszła, wyszła awantura. A coż Masieńka musiała "chorować" I w trzewiwickim bańu nie mogła tańczyć. Oj,—myślę sobie—wszak z widorami bieda; Żadna na żonę z nich się złapać nie da! I dalej słyszę gwary i chichoty, Znów rozwijają panny papiloty. O gdyby lustro dla nas zatrzymało Papioletki i trzewiwickę całą! Gdyby mem okiem było to zwierciadło, Może by winać łozków nie wypadło? Szczególnie szaro, wieczór, co ranek, Przyglądał ludzi jak czusty kociunek! Kiedy zima znika ze szczytów śniegiem, Nim jeszcze zniknie białeje latkami. Potem te latki nikną same z siebie Szumią potokiem przy własnym pogrzebie. Tak się w włosach zwojek papierowy Bieli, nim rączka nie zmiecie go z głowy. A gdy się papier depeče leklim krokiem Skrętka włosowa potacza się lokiem. Mieczysław Dowojna Sylwestrowicz. OGŁOSZENIA. "Litwa" Miesięcznik ilustrowany litewski w języku polskim. Prenumerata roczna . . . 2 rb. Za granicą . . . . . . 3 rb. Pojedynczy numer 16 k. pocztarkami 18 k. "Litwe" dostąd można we wszystkich lepszych księgarniach. ADRES REDAKCJI "LITWE": Wilno, ulica Dworcowa № 4, mieszek 24. Dwa pokoje światle i ciepłe z umebłowieniem i wygodami są potrzebne podczas zimy w poblisku Wilna i kolei, w miejscu zacisznym z utrzymaniem w porządnej rodzinie, dla pani z dzieckiem. Oferty o warunkach upraszamy nadsyłać do redakcji niniejszego pisma dla B. B. "Satyry Litewskie" które powinne być w każdym porządnym domu, dostąd można w Redakcji "Litwe" i we wszystkich lepszych księgarniach. Kompletami po 15 kop. oddzielnie arkuszami po 2 kop. Drukarnia M. Kuchty W WILNIE ULICA DWORCOWA № 4. Wykonują wszelkie obalanki w językach litewskim, polskim, rosyjskim i białoruskim jako to: DZIEŁA, BROSZURY, CENNKI, DZIENNIKI, ILLUSTRACJE, TYGODNIKI, AFISZE, OGŁOSZENIA ZAŁOBNE, CYRKULARZE, TABELE, BLANKIETY, RACHUNKI, ADRESY, ZAPROSZENIA ŚLUBNE, KOPERTY, BILETY WIZYTOWE ORAZ WSZELKIE INNE ROBOTY W ZAKRES DRUKARSTWA WCHODZĄCE. PO CENACH PRZYSTEPCZYCH. WYKOŃCZENIE ELEGANCKIE I PUNKTUALNE. Flora i Fauna Puszczy Białowieskiej. Nasi litewscy poeci i pisarze opiewają Litwę, jako najpiękniejszy kraj. Opisują góry, ruiny zamków i t. p. pomniki starożytnie litewskie. Archeolodzy robią rozmaite poszukiwania arcyści na terenie lasu, z piękną przyrodą litewską. To wszystko jest pożądaniem i drogiem dla każdego z nas litwinów i cennym dla podniesienia sztuki litewskiej. Mało jednak zwraca uwagi nasza publiczność na tak słoneczny i wspaniały zakątek w Litwie, jakim jest puszcza białowieska. To jest miejsce rzeczywiście piękne, któremu Litwa może się pochwalić, i gdzie każdy z artystów malarszy może znaleźć mnóstwo niezwykłych obrazków, piękna przyrody litewskiej. Niejednocząc do puszczy parę wiorst, mimo woli zwracają uwagę podróżującego błękitne smugi lasów, okrajsujących widnokrąg, okalających go z boków i czerniących przed nim, zda się, nieprzybytą ścianą. Choćby nie było przy wjeździe tablicy z napisem "puszcza białowieska", wskazującym że „żubrów to kraina, a dziedzictwo Gedyminów”, poczuje każdy, że jest to miejsce dla żubrów, i gdy człowiek ze swoja socha nie tknie nigdy ziemi, chyba jakiś pra-pradziad, okryty skórą niedźwiedzia, z kamiennym toporkiem za pasem a łukiem w ręku czatował na sarzę u lesnej krynicy. "Któż zbadał puszcza litewskich przepustne krainy!" Każdego wjeżdżającego do puszczy, przedwyszkiem uderza obrys wierzchołków drzew. Pięć stóp wysoce, bez gałęzi, tylko wierzchołki tworzą jakby dębowy, trzech promieni, które słońca z trudnością się przedzierają, stąd w puszczy panuje ciągły mrok, jakiś tajemniczy pół-cień. Na każdym kroku czuje się i widzi, że tu świat inny. Dęby, jak kolumny proste, ołbrzymie sosny, z korą, jak pancerz rycerski, majestatyczne świerki, ogromne lipy, ale tak nie podane do naszych ogrodów, że trudno deduce się przypadek aby je poznać. Pięć stóp wysoce, porośnięte mchem, (grubosze pnia lipy dochodzi do takich rozmiarów, że w dzinple może się zmieścić kilka trzech osób) wznosi się w górę ponad sąsiednie drzewa, jako to: dęby, graby, osiki i inne. I tam w górze rostaćca się w parazot drobnych zielonych liści; a wszystko podszyte leszczyną, drobniejszą jedlą i paprociami. Ogromne zawawy pni, galeje, truchlęjących konarów, sterczących do góry, wywrotów zagra- dzających przejście, tworzą gęstwinę prawdziwie dziewiczą. Są w puszczy białowieskiej nawet takie miejsca, gdzie noga ludzka nie stada, a gdzie tylko zawstydi turysta, lub artyści malujący, mający do pleśnie natury, może zdążyć ujarzmiać własną, tych nie dostępnego gąszczy - żubra odycza, chrońiącego się od palących promieni słońca i dokucliwych owadów. Są miejscowości w puszczy, nie mniej słoneczne, porosnięte liściastym lasem, gdzie można spotkać najspokojniej pasąc się, gdziekolwiek blisko drogi, stada, tych jedynych na całej kuli ziemskiej zwierząt - żubrów. Nie jeden zawstydi badacz czy turysta, bliżej poznaje to zwierzę, niż jest dość trudnym, bo żubr, jak tylko ujrzy zbliżającego się człowieka o jakieś 200 kroków człowieka, wnet zmyka do swojej kryjówki, gdzie już drugi raz nie możemben jest go spostrzedać. Żubr, chociaż jest podobnym do naszego domowego wolu, jednak w lesie robi wrzenie zupełnie nieznane nam zwierza, niepodobnego do wszystkich nam znanych. Powodem tego - wielki, nadzwyczaj silny, trójkatny leb, kark w lopatach, mocno zgięty, że od słabości byka dochodzi nawet blisko trzech metrów. Głowa, kark i łopaty pokryte gęstą grzywą, pod gardłem zwiesza się też grzywa, od piersi aż do końca pyska, tworząc rodzaj brody. Wszystko to robi wrzenie nieproporcjonalnego, ogromnego progu do małego tyłu. Nie proporcjonalność ta tylko jest na pozór, ponieważ tył jest także potężny, tylko pokryty krótkim włosem i przez to wydaje się mniejszy. Szerze żubra w ogóle koloru ciemno-kawowego. Nogi żubra są wysokie i silne, tak że w czasie biegu on robi skoki około trzech arszyrów wysokości. Ogon żubra krótki, sięgający skokowego stawu i pokryty długim włosem. Był różni się od krowy tem, że jest nieco większy i ma wyżej umieszone łopaty, co sprawia, iż kudy mają krowy, nawet cielecki, które padają z grzywami i brodami pod garściem. Rogi żubra, cenione obecnie prawie na wagę złota, t. j. nie mniej 300 rubli za pare, grubce, mocne nieco wychylone ku środkowi i ba w górę i czarne jak heban. Rogi w krowi takie, jak i u byków, tylko delikatniejsze i krótsze. Żubr jest trochę podobnym do amerykańskiego bizona i prawdopodobnie pochodzi od tura, przodka naszego bydła domowego. W zwierzęciu żubr przedkj przywyczaja się do człowieka, a także do koni i innych domowych zwierząt. W lesie na człowieka rusza się tylko stary żubr, który oddziela się od stada i już razem nie żyje, nazywają go odycznym; a także żubrzycą z cieleckiem. Strasznie żubr nie lubi, jeżeli przechodzi lub przejeżdża z psem; wtedy obowiązkowo ruszi się na człowieka. Były zarazienia, kiedy taki odycznym-żubr stojący śród drogi, nie ustępował, przechodzącemu, ani przejeżdżającemu. Nie doświadczonemu w takim razie groźne niebezpieczenstwo; żubr, kiedy ma się rzuścić na człowieka, obliźuje się i kręci ogonem, wtedy jedyny ratunek stanąć za cienkiem drzewem, żubr będzie się kręcić naokoło drzewa, ale człowiek nie do stanie. Nierzaz bywa, że żubr latem wychodzi na drogę droga, na której kapie się w piasku, wtedczas jest bardzo niebezpieczne przechodzić lub przejeżdżać; skoro żubr ruszi się na człowieka, podejmując go na nogi i przerzuca przez siebie. Szczególnie nie lubi on koni. Strażnicy opowiadają, że co roku bywa kilka wypadków zabicia koni przez żubry. Żubry w ogóle nie wydają ryku, tylko kiedy są rozjatowane, wysuwają języki, obliżują się i zaczynają mruczeć jakimś niewyrozumiałym głosem, aby wymawiając "un..ch...rr..." Żywia się żubry latem trawa, a zimą gałązkami i korą z młodych drzew. Liczba żubrów obecnie zaczęła się zwiększać, liczy się ich teraz przeszło 700 sztuk. Oprócz żubrów w puszczy białowieskiej są jostie, sarny, łanie i przesliczne szare jelepy. Drapieżne zwierzęta i ptaki, jako to: wilki, rysie, nietużdzieńce, jastrzębie, puchacze i orły, są obecnie wytępione przez rząd, jako przyznano za szkodliwe. Juraszajis. Litwini na szpaltach Petersburskiego «Kraju». Trzeba być bezczelnym,— albo wiele naivnym, lub też conajmniej liczyć na kompletne nieuctwo czytelników "Kraju", żeby pisać coś podobnego. "Żywimy w czasach ponoszenia się w naszym kraju (sic) sowinizmu litewskiego, białoruskiego, żydowskiego" odzywa się z Litwy w № 200 "Kraju" stały jego korespondent p. Flis, w gorącym, jak się wyraża, oczekiwanym przyjazd warkusza apostolskim, któryby ujął w swe dłonie rządy nad sprawami kościelnymi, gdyż brak pastora w dycezji (gub. wieluński) daje pochopniektórym księgom do pożalowania godnych wybrówek, jak np. do zmuszania owieczek polskich do śpiewania po litewsku. W danym razie mógłbym pójść o największy zakład, że biejącą o wymarzone krzywdy naby swoich, czuła owieczka polska, w postaci p. Flisa, z pewnością ani przyjmuję udziału w śpiewie, ani też w ogóle interesuje się nabożeństwem kościelnym, o ile ono nie wchodzi w sferę interesów rozpoznanej Polskiej Demokracji Narodowej w Litwie — teraz. Powtórzę, nie mam zamieru pytać p. Flisa: „Krokodylka, czy znasz się twiom oku ba rozumiejsz? Ten płacz nie jest dla mnie nowin, i w przyszłości wcale nie byłbym zdziwiony, gdybym np. w jednym z numerów „Kraju” znalazł lampę p. Flisa o zmuszaniu polskich owieczek do śpiewania, dajmy nato, po żydowsku. Postępu — to już we wszystkim. Mojem zdaniem, taki lament byłby przynajmniej jednorazowym otworem logiki i sumienia ze strony p. Flisa, których niestety, w jego długoletnich extra-szwimistycznych wychęczkach na litwinów — dotychczas nie spotykalem. Nie roszcząc sobie prawa odmawiać p. Flisowi swobody pisania i postępowania według jego własnego „widzi mi się” mocno podejrzewam, że rozpoznany w jego kraju szowiniżm żydowski nie pozostanie bez wpływu i na jego szwiniową osobę. Łeżąc Izraela wszędzie i zawsze jednakowa: „bierz co możesz, bierz jak najwięcej”, — a że dość hajny w opłacaniu honorariorów „Kraj” daje korespondentom aż 5 kop. od wiersza, przetóż każdy z naszych serdecznych nie omieszkę podsuwać walażącym się praktyczną radę: no, co to panu szkodzi z napisać, im więcej tym lepiej — im więcej wierszy, tym więcej 10-groszowców. Że opędzając się o zarobek, lubi sięgnąć brzemię w głębokiej kuchni Litwy nazwa „panem pośród da gusel” łatwo stać się podobnym do sławnego „dienstyceka-stupiąjka”, co usłyszysz rozkaz oficera „późd przedko i przynies”, bieczy na zmianie karus, nie pytając dokąd i po co, — oto p. Flisa najwidoczniej głowa nie boli. Szczawni autor stalych do „Kraju” korespondencji „Litwa i Białorus”, lub „Z nad Niemna”, pono najprzód pisze, a potem dopiero myśleć zaczyna i gwoić rozpoznanej w Litwie goszczu żydowskiego, zawsze przychodzi do rezultatu: „no co wykrzeseć, kiedy za to płacić”. A p. Flisowi, chyba, jest z tym bardziej nawet nieżle. Przypuszczam, że w poczuciu godnie spełnionego czynu obywatela, ze spokojnym sumieniem na oddźwięk dudki żydowskiej chodzić po pokoju nicu on sobie pieszek: „Mom pieniągi — to mi dobrze”. O to jednak jako o sprawy osobistej, nie pytać nie będę. Nie mogę wszelako nie spytać Pp. kierowników „Kraju”, czy choćby raz zastanowili się oni nad tem, o ile etyka podobnego rodzaju korespondent-ów zdolną jest wpływać na dobre stosunki naszego polsko-litewskiego społeczeństwa? Czy kiedy myśleli o tem — nie wiedziem. Z danych jednak, które w „Kraju” spotykamy przesądzać, że przekonują, że znają, bieżą się dalej od stron rodzinnych, polska gazeta kresova latwo daje się wprowadzać w błąd co do istotnego stanu rzeczy u nas, albo że stale zamieszczające tendecyjne artykuły p. Flisa, ett comp „Kraj” zadają się więcej dbać o własny interes materialny, niż o dobro i spokój kraju, z którym łączy go dzisiaj tylko wspomnienie... Ks. K. Pr. OIO Lekarzu uzdrów samego siebie. Petersburski „Kraj”, gromiąc na swoich spaltach, Komarowa, Męnszykowa z „Nowego Wremienia”, „Warszawski Dniwnik” i „Początkowskie Listki”, ani się dmuchwał go, aż mu śliną w kątach ust się pnieła. Miłeś też miał doskonale. Lepsze utrzymanie i towarzystwo ludzi inteligentnych wywarło na dziecku wpływ zbawieniowy. Ramiona co prawda jeszcze się nie wysprostowały, lecz cera straciła swój żółty kolor i strach, tlejący w oczach, zagasł... a może się tylko ukrył. Oto wpada z rozpromienioną twarzyczką, chce się skrzeć iśćce dzienniejsze wesołości. Rozdziawiana, rozszczarzana, jak zawsze. Na wierszach niepospolicie dużej głowy dwa kręciki — każdy się kręci w inną stronę i włosów nigdy gladko ucześć nie można. Drepę drobnymi nóżkami i zalekca już woła: — Połóż książkę! Nie czytaj!... Ja chęć porozmawiać! — Dobrze! połóżę... Cóż powiesz... nie zdążyłam jeszcze się zapatyć, a już się ubłokowało wygodnie na mych kołanach, oparł swą drżąąc głowę na małych rączkach i mówi: — Chces ci opowiedzieć o naszej chatce. Chatka to moich zmarłych rodzeństw. Słuchaj tylko. — woła, grożąc mi palcem i chytrze zaglądając w oczy, co miało oznaczać, że mi coś nadzwyczajnego opowie. — Widisz? Pan Bóg wziął kawał gliiny. Wymiesił, wymiesił, i zrucił z nieba do baga. Magdusia wyciągnęła glinę z bota, przyniosła do chaty, położyła do kołyski i kołysze. Wszyscy się cieszą. I mama, i tata, i Karolek, i Hela, i Stasia... cha-cha-chą! — śmieje się chłopak, wesoło mu, oczy mu błyszczą. Muszę nadmienić, że Magdusia, Karolek, Hela i Stasia to starsze rodzeństwo chłopca. — Czego oni tak się cieszyli? — zapytałem. Chłopak jeszcze wesołym głosem woła: — Cieszyli się! bo to przecież w kołysce leżałem ja, Antek! — aż się zachyśniał z radości — śmieję się głośno, tuliąc twarzyczkę do mego brzucha, więc mu się widać było podsiadła jego radość. — Cóż więc ci opowiesz? — zapytałem, gdy się chłopak uciekł do woli. — Poczekań poczekań — mówi poważnie, jakby się grażdając w pamięci. — Aha! u nas była jedna chatka i jeLietuvių hymnas. Lietuva, tevyne mūsų, tu didvyrių žeme Iš praeities tavo sunus te stiprybę semia! Tegul tavo vaikai eina vien takais dorybes, Tegul dirba ant naudos tau ir žmonių gerybes! Tegul saule Lietuvos tamsumus prašalina, Ir šviesa ir tiesa mus žingsnius telydi! Tegul miele Lietuvos dega mūsų širdyse, Vardan tos Lietuvos vienybe težydi! Hymn litewski. Litwo, ojczyzno nasza, ziemia bohaterów, Niech twoi synowie z przeszłości czerpią moc! Niech twoje dzieci idą tylko ścieżkami prawdy! Niech pracują na twoją korzyść i dobro ludzi! Niechaj słoneč mrok Litwy rozproszy, Światło i prawda niech naszym krokom towarzyszy! Niech miłość Litwy w naszych sercach goreje. W imię tej Litwy niech zakwitnie jedność. Ten hymn i melodię do niego ułożył poeta i muzyk litewski s. p. Doktor W. Kudyrkó, a muzykę do fortepianu zastosował A. Kaczanowski. den chlew. W chlewie stała jedna krówka, łyska, tylko jedna krówka... jedna tylko... głos mu zadrgał niby smutkiem. — Nasza krówka bardzo—bardzo mało mleczka dawała... czasem i zupełnie nie dawała... promyczek wesołości szagał w oczach dziecka, twarz jakby zbłądła. Oczami jej, jakby wodnymi, patrzy w przestrzeń... rzekłaby gdzieś tam w oddali widzi coś bardzo smutnego, od czego się ścisła jego małe serduszko. Po chwili, jak gdyby chciał się odwrócić od smutnego obrazu, jak gdyby ten smutek chciał zdusić w sobie, głosem nieco weselszym dalej mówił: — Duże krów pedzono mimo nas, a jednak nam nikt drugiej krówki nie przywiódł... W tem coś przypomina i pyta: — A czemuś nie kazala wówczas, żeby nam dano drugą krówę? Przezie ty masz dużo, dużo krów... czemuś nie kazała? — Nie wiedziałam, że nie macie—odpowiedziałam niepewnym głosem. — A teraz, gdy wrzesz, czybys dala nam drugą, czybys dala? Dziecko pytało, jam milozała. Kłamac nie miałam sił, mówio prawdę, że nie dałabym, też nie chciałam. — Czybys dala? czybys dala?... coraz ciszej pytało dziecko. Gdy się nie doczekało odpowiedzi, zamikło, oczyta opuściło, zatańpając się w jakichś smutnych myślach czy uczuciah. Po chwili, jakby się budząc ze snu, szeptało półglosem: — Ja do swej chatki więcej nie wrócę... to już nie mojej krówy nie potrzeba. — A jeżeli Magdusia zechce wziąć ciebie? — zapytałam, by się dowiedzieć, w jaki sposób rozumuje mój mały przyjaciel. Na czołe mu się zjawiła głęboka zmarszczka, w oczach błysnął gniew i, tupiąc nożką, głosem pewnym zawołał: — Nie oddawaj miej! Nie oddawaj! — Sam mi przecież mówiles, że Pan Bóg podarował cię Magdusi, nie mnie! Jakże więc ja mogę ciebie nie oddawać? Chłopakowi usta zadrżały nerwowo, w oczach, utkwionych znów w przestrzeni, zjawił się smutek i przestrach, trwało to jednak chwilkę zaledwo. Zmarszczka na czołe stała się głębsza i chłopak, wytężając głos, co było mocy krzyczał: — To nic, nie oddawaj! a jeżeli zechce mić wziąć, weź kij i wypędź! — Na zakończenie klaskał drobnemi palcami i GŁOSY PUBLICZNOŚCI. Odpowiedź panu W. T. z powodu jego listu do Redaktora „Litwy”. Zebrała się gromadka społeczna, rodzina, nasza wokoło założonego nowego ogniska słowa publicznego, którym jest gazeta „Litwa”, i już w drugim, a nawet szesnastym mówiąc w pierwszym numerze pisma, zaczyna się w tej mielniczej gromadce zasadnicza polemika. Czy ta dobrze jest? Bydło bardzo źle, gdyby najlepiej, dobra wola była, ożywiała polenikujących—dobra wola dla pisma i dla tego porozumienia się między Litwinami, tak w ogóle, jak wśród tych, co w jednym ojczyzny kraju mówią dwiema oddzielnymi mowami, porozumienia, które tak bardzo jest potrzebne. Ta dobra wola prowadziła i mnie mniejżej podpisana kiedy w roku zeszłym, na wezwanie szanownego p. Ignata Malinowskiego, do odpowiedzialnego co prace dla mającego powstać pisma literackiego języku polskim (Kurj. Litews. N 24 1907 r.), ta dobra wola prowadzi niezawodnie i niezajemnego mi pana W. T., który w pierwszym numerze „Litwy” na opinię moją nisła napada i ostrzega przed nią jak przed niebezpieczeństwem przed wrogiem. Usuśmy się porozumienie! Co życzyłam wówczas mającemu powstać pismu literackiemu? Życzyłam mu aby stało na gruncie szczersze chłopskie, katolickim i tego samego Redakcji gorąco życzę dzisiaj. Czy to życzenie ma się tak rozumieć, aby pismo swojem credo każdego zwolennika innych przekonań tendecyjnie kłuło w oczy, lub każdy swój artykuł prześniało wyznaniowość, czyli nie zbieć z niej wysoko strzelając sztandar Bynamianie, i wcale tego „Litwie” nie żądać. Leczże innego jest nież sztandar i służyć jakiej innej jako idea, a co innego brać udział pismieniem w wszystkich pracach i objawach życia kraju a przytem posiadać stałe religijne przekonania i idealy, które się w odpowiedniej chwili zaznaczają; co innego jest mieć zasady, co innego drugim je narzucza. Człowiekowi bez zasad nie ufamy, nie możemy mu wierzyć w praktycznym życiu. Podobnie nie ufamy pismu bez zasad. Organ, który się szanuje ma zasady, niemoże dzisiaj zwać białym co wczoraj nazwywał czarnem, nie może być przytulany sprzecznych przekonań pod pozorem zasady, że wszystkich. Wówczas sam utraci wszelki znaczeń. W kwiatach najważniejszych dla człowieka, religijnych i moralnych, najważniejszych dla tego że nich płynie cała etyka jednostek i społeczeństwa a na niej dopiero się wspiera dobrobyt i kultura, w kwestiach tych, dodał: — Ot i skończono! — Widać jednak było, że myśl jeszcze nie przestała pracować. Spojrzał mi w oczy i widocznie niezdrowolony z tego, co w nich wyczytał, znów zaczął mówić zły, szorstkim krzyczącym głosem: — Jeżeli nie chcesz sama wypędzić Magdusi, to powiedz panu, on wypędzi i tyle... — Dlaczego tak nie chcesz wracać do Magdusi? — A bo u niej chleba niema — zabraźniła stanowcza odpowiedź i wyraź trośni głębokiej okrył twarzyczkę chłopięca... po chwil zaczął znów opowiadać o dawniej przeżytych i jakby zapomnianych dniach życia. — W naszej chatce był piec, ale makie nie mieliśmy. Nie było z czego chleba upiec... i książek nie było... — dodał, oglądając palce! — Jeden tylko nieładny stół, jedna łódka... — Cóż jedliście, gdyście nie mieli maki na chleb? — Jeśliśmy tylko suchy chleb i barszcz postny — tylu postny barszcz — smutnie powtarzały drżące na to wspomnienie usta dziecka. — Skądżeście mieli chleb? — pytał dalej, korzystając z rozmówności chłopca. — Ojciec żebrał, Przynosił chleb i klął wysoko na półce. Ja sam nigdy chleba nie brałem... i dostáć nie mogłem. A Magdusia róża bila. Mówiła: „Ty brałeś chleb ty brałeś!„ I ojciec bił prątami... bolem głębokim zadzwiecał głosik. — Czy oni ci jeść nie dawali? — Dawali trochę suchego chleba... dziwnie bolesnie brzmiały zawsze te dwa wyrazy „suchy chleb”: — Dawali i pstnego barszczu... — położył rękę na bruszku, pokazując. — W brzuchu pusto było... Dawały chleba. A oni powieli: niemożna jeść dużo chleba. — I jedna kurza. Kurra nicosa jaja, prosiłem, żeby mi dali jajko. Mówili: poczekaj Wielkanocy. — A na Wielkanoc czy dali. — Na Wielkanoc dali. A jak ojciec umarł, to już i chleba nie mieliśmy. Magdusia kazala objąć ojca na nogi i poczawać. Objąłem nogi ojca i poczawałem, i płakałem, bardzo płakałem, bardzo płakałem! — Czemu płakałeś? Dziecko spójrzało mi w oczy zdziwiono. nie może pismo tak nasze jakim ma być "Litwa" ignorować uczucia religijnych chrześcijańsko-katolickich ogromnej większości — tak ogółu naszego narodu jak nie mniej tej jego części, która jest spolszczena w mowie i której pismo głównie może się stać organem; nie wolno mu ignorować tych uczuć tak dla powszechności i wszelkiej sprawy, jak dla sprawy, że podobnem jest aby sprawozdania z życia często o te uczucia nie potrafiły. Rozumiem to wybornie pan W. T. kiedy mówi, że powinniśmy uszanować uczucia religijne w lutrze, kalwinie, mahometanie, żydzi i t. d. Bardzo słusznie. Nie wolno nam dotykając niebezpieczną ręką źrenicę oka bliższego, która jest wiara i przekonanie wewnętrzne dla każdego człowieka. Ale jeśli maja u nas, dobrinie uznanie przez pana W. T. uczucia religijne żydzi, mahometanie i inni inowiercy — czemu to my tylko jedni, w ogromnej większości katolicy-łitwini mamy być tym zasądniczym uczuciem pozbawieni, albo mamy ukrywać i unikać tego działania? Wreszcie i w działaniu pisma samo jądro naszej wysokiej moralnej kultury? Przed dwoma blisko tysiącami lat, chrystianizm nauczył ludzkość, że każdy od najniższych do najwyższych warstw społeczna, od krążca do krążca ziemi jest drugim bratem i jedna jest dla wszystkich moralność. Ta prawda powszechna stała się punktem wyjścia całej naszej cywilizacji i na tej drodze nieprzerwanie mnożenie jest jeszcze do zrobienia w sprawach międzynarodowych, społecznych, nawet rodzinnych. Czy przeleźmy tę cywilizację, to zasadnicze poczucie braterstwa i wolności ludzi w najdalejsze zakątki naszego kraju i społeczeństwa, które zatrzymują drogę do przyszłości, zjad idzie siła mówienia i moralna kultura, jeśli wągierzadmi wiare ojców i wiare ludzi? Mimowoli podzieliśmy logicę tego niemiedrą, który mówi w aforyzmach Mickiewicza. "Niech sobie źródło wychodzi w górach, "Byłyby mi płynęła woda w miejskich rurach" Pan W. T. leka się fanatyzmu, ciasnoty uczuć i pojęć gdyby pismo "Litwa" przejawiło charakter katolicki. Na to odpowiedzieć mu możemy, że fanatyzm religijny jest chorobą ludzi pod wszelkimi stopniami szerokości geograficznej i ludzi wyznających wiary różne — a nie jakąś upartąną właściwość katolickim. Właśnie nie samym lekko i lekko zawsze najsienniejszą formą jest zaprzestanie Katolik prawdziwy i dobre pismo katolickie nie dotknie nigdy krzywdzące żyda, mahometanina i innego inowierca, jeśli działalność jego jest pożyteczna dla kraju, dla ludzkości; więc i pismo, które ma łączyć społeczeństwo nasze, niechętnie dań załoga innowiercy podniesie i uzna, bo tak chce sprawiedliwość i podstawowa zasada — A teraz? Czy się już nie boisz? Chłopak wesoło się zasmiał, objął mię małymi ręczynami za szyję przytulił się i mówił wesoło: — Nie, teraz się nie boję. Teraz kocham cię, bardzo kocham. — A gdybym chleba nie miała, czybys i wówczas miej kocha? Znów ogromne zdziwienie wyjrzało mu z oczu. Rzącza, któremu obejmował mię za szyję, opady, twarzyce spoważniała. Gdybys chleba nie miała, nie kochałbym cię — zabrzmiała sucha odpowiedź z bladych ust dziecka. Pomilcał chwilkę, a potem zapytał: — Zacóż bym miał kochać wówczas? — Cóżbys robił w takim razie? — odpowiedziałem mu pytaniem na pytanie. Poszedłym do innego pana, który ma chleba! — odpowiedział mi "homo sapiens", wychowany kulturę europejskiej blademi ustami dziecka. Konstancy Skirmuntt. Szanowny Panie Redaktorze! Uprzejmie proszę o łaskawą umieszczenie niniejszego listu w redagowanym przez Sz. Pana miesięczniku „Litwa". Niewielu z litwinów wiadomym jest odkrycie ks. J. Ambrożewicza jako lekarstwo od reumatyzmu. Ks. J. Ambrożewiczowi w ciągu wielu lat usilnej pracy przy studiowaniu życia pszczół, udało się wydobyć z miódzie i wosku wiele skutecznych czynków leczniczych z czego utworzył olejek i naparstki go po litewsku "Reumatizmo priesą" (Przeciwnik reumatyzmu). Chocé podzielić się z Szanownymi czytelnikami rezultatem otrzyma-nym w skutek użycia owego eliksiru. Środ-dek ów używa się jako smarowanie. Ja i moje trzy córki mieliśmy silny reumatyzm w rękach i nogach, oprócz tego ja miałem egzemy na rękach w prze- ciągu 10 lat, która mnie czyniła niezdolnym do pracy, a jedna z córek oprócz reumatyzmu miała cztery staki w głowie. Po użyciu eliksiru ks. J. Ambrożewicza zostaliśmy wszyscy wyleczeni; prze- to i moje córki składamy publicznie po- dziękowania ks. J. Ambrożewiczowi i ży- czymy mu powodzenia w pracy na ko- rzyszć ludzkości. A. Juraszajtis. 10/IX 1908 r. Wilno. PRASA LITWIEŃSKA. Lud i szlachta. Tygodnik kowieński "Vie-nybe" (Jedność) Nr 32 daje korespondencję z Grynkiszki (Grynkiski) powiatu ko- wińskiego, gdzie przytaczając nie znany dodat szczeć, że miasteczko Grynkiski nazwało się uprzednio Sarwa od rzeki biegnącej pod dworem pana Aleksandra Białozora dziedzica tej miejscowości, opowiada o tem, że slicken kościoł miejscowy w czasie jest wystawiony kosztem dziedzica, czyli kosztem parafian. Mówiąc, że zamieszkały w grodu należacy do plebanii schodzi się z ogrodem dworu, sąsiadując z sobą. Widocznie przedkowie dziedzica nadając gruntu dla kościoła obok dworu, chcieli pokazać swoją jedność z kościołem i plebanią. Tradycja ta dodat się zachowuje, dziedzice jest w najlepszych stosunkach z plebanią. Niema tu też żadnych nieporozumień pomiędzy dworem a włościanami. Pan Aleksander Białozor, uważa siebie za litwinę. Nie tylko z lu- dem rozmawia po litewsku ale i popiera jego potrzeby ekonomiczne, wszędzie, gdzie tylko może przykłada swoją rękę dla podniesienia dobrobytu pomiędzy włościanami. On należy do niewielkiej liczby tych ziemian, którzy są przeciwni rozszerzaniu się rolnictwa i życia litewskim. W tym celu p. B. zapisał się do rzędu członków towarzystwa oświatowego „Saulė” (Słońce). Gdy włożenie okoliczni żyźli przejść ze ws i na kolonie, pan B. nie tylko że chętnie uczestniczył na radzie gminnej w tym celu zwolanej, ale się nawet zgodził częścić na zamianę dwojnych gruntów na włościanie pozostające w szacie ziemskiej. Dla okoliczności przerzucił to zamianę 6 rozrzuconych kawałów gruntu dać w jednym miejscu przy mieściecku. Z powodu tak sprzyjających okoliczności nie trudno będzie okoliczne wsie rozkołoniować z wielkim pożytkiem dla kultury rolnej, dzięki tak obopólnie zgodzie dworu, ws i plebani. — Litewskie Towarzystwo Kobiet Katolickich (Lietuvių Moterų Katalikų Draugija) z siedzibą w Kownie urządzia tamte rzemieślniczą szkołę dla dziewcząt, w której one będą się uczyć: gotowania, szycia, prania, gospodarstwa domowego i innych nauk praktycznych. Oproć tego czyniąca placówki teoretyczne, religii i myśli, rzeźcy. Obecnie dla podtrzymania tej szkoły zbierają się składki pieniężne, które można wręczyć osobie lub wysłać pod adresem: 1) Przeszka Towarzystwa Kobiet Katolickich litewskie: Panna Teresa Kobyluńska ska, Kowno, Paradyż Plac Nr 32 m. 5. 2) Sekretarka Towarzystwa: Panna Jadwiga Stanisławska, Kowno, ulica Mała Mikołajewska dom Gintyły. 3) Skarbczarka: Panna Stanisława Janowska, st. Szafice pod Kownem. 4) Skarbczarka: Panna Maria Palukaitis, Kowno ul. Wilenska dom Cybowicza Panny Wacława Lebkowska, Kowno, Aleksotoma, dom własny. (Vienybe Nr 32). — Nasze Towarzystwa Spożywcze. Wiele się razy w naszej prasie o tem powtarzało, że gdyby się naszemu handlowi lepiej powodziło trzeba koniecznie aby nasze towarzystwa spożywcze zdobyły się na towarzystwo spożywcze centralne, przez które owe pomniejsze towarzystwa mogłyby otrzymywać towary. Oproć tego i przy obecnym warunkach towarzystwa spożywcze są nadarzające: 1) Tam ludność dostaje lepsze towary, rzetelną wagę i miarę; 2) Towarzystwa spożywcze ludzi jednoczą; 3) T. Spożywcze są zapoczątkowaniem nauki handlarskiej. Obecnie jednak Towarzystwa spożywcze są zależne od tak nazwanych przekupców, od których hasła zależą mnóstwo ludziokszty żyli. Dotąd żadni przekupnicy ani szuli, którzy się starają różnimi sposobami chrześcijański handel utrudniać. Trzeba się jednak starać aby towary otrzymywać z pierwszej ręki od przemysłowców i fabrykantów. Do tego nie mamy jeszcze wyrobionych do handlu specjalistów, subiektyw. Najlepiej by było gdyby wszystkie towarzystwa złączyły się, utrzymując biuro centralne, któreby wypisało dla wszystkich towarów, którech chcieliby prosto z fabryk. Przy założeniu takiego sklepu potrzeba złożyć koniec dla rzędu najmniej w ilości 16,000 rubli. Robiono już próby starając się u władz o założenie centralnego towarzystwa spożywczego, ale w tem robione przeszkody. Cała gubernia kowieńska jest zapelniona towarzystwami spożywczymi mającymi swoje sklepy, ale nie nam widomym. Wielki ideahandel w Powiśluach i nawet pomieszczeni, gdzie w przeszczego po roku było obrót na 27,000 rubli, potem w Szeńbergu (już w Kurlandii), w Poniewieżu, w Birzach. (Vienybe Nr 30). — Wystawa litewska w Berlinie. Doktor Gajgalaitis pastor luterancki z Prakul w Litwie pruskiej, do pism litewskich z tej strony granicy daje odzewę następującą: Litwini pruscy przygotowują się do urządzenia wystawy litewskiej w Berlinie, która będzie się składała z wyrobów domowych i rzeczy użytkowych. Cud wystawy jest duży: 1) aby sprzedać towary domowe i tym sposobem dać korzyść materialną dla wyrobników litewskich. (Sprzedaż nie będzie trudna, gdyż niemcy kupują chętnie wyroby litewskie, a muzeum litewskie w Tyłży ma z tego znaczne korzyści. 2) Nawet przedmioty oryginalne starożytne i wyroby domowe, pomimo tego, gdyby i nie zostały sprzedane, są użyteczne, gdyż za reklamują światu o litewskiej starożytnej kulturze i rozwoju sztuki. Z tego powodu życzeniem jest, aby Litwa Wielka (rosyjska) też uczestniczyła na tej wystawie. Przedmioty trzeba wysyłać do Tyłży w Prusach od dnia 15 października (nowego stylu) r. b. skład będą wysyłane do Berlina. Przy każdym przedmiocie powinna być kartka ze wskazaniem do kogo należy i ceny minimalnej bez której niech będzie nie zawsze. W interesach wystawy trzeba się zwracać pod następującym adresem: Dr. Gajgalaitis w Prakulis, Ostpreussen. Ja sam osobie wszystkie przedmioty zawiozę do Berlina i dojrzę, aby przedmiaty były sprzedane podług ceny wskazanej przez oddawców. Co nie będzie sprzedane zwrocę. Na wystawę będą przyjmowane rozmaita przedmioty: tkaniiny, obrusy, serwety, kapy, koszule wyszywane, fartuchy, chustki, nawleczki, margine (rodzaj linnej pstrej tkaniiny) rękawice, pasy, torby, worki, dywanie ścienne i inne z ozdobieniami i t. d. Oproć tego, trzeba będzie sprzedy dawnych narodowych polnicze (w modlach). Także i inne przedmioty: obrazy, fotografie i t. p. Wieje rodacy zbierając i nadsyłając przedmioty na wystawę! D-ras Gajgalaitis. (Vienybe Nr 34). — „Draugija” (Towarzystwo) miesięcznik kowieński w Nr 20 r. b. dając wyciągi z prasy polskiej mówi co następuje: Najnowszym hasłem naszych endeków jest: „Konsekracja żywiła polskiego na Litwie i Białej Rusi”. Dzięki temu konsekracji nie oni nadzieję wzmacniać się nie tylko moralnie ale i fizycznie powiększając swoją liczbę. Że konsolidują „swój” żywioł zagarnę ile można litwinów i białorusinów, to rzecz zrozumiała. Nas endecy poczuwają się do prawa robienia tego na mocy „wyższości swojej kultury”. W imię tej „kulturalnej wyższości” w przytuliskach i szkolach wynaradają dzieci litewskie. A „wyższość” nie przynajmniej. Że polacy mają więcej od nas wiedzy i sił umysłowych — to prawda. Oni są od nas silniejszymi ale nie kulturniejszymi; gdyż póki oni będą spieszając na swoją kulturę jako na środek do polonizacji i będą stosowali ją jak niemcy hakatyści, dla nas ta ich rzeka zkomułata, będzie tak antypatyczna jak dla polaków poznanijskich niemiecka. Zawsze jeszcze znamy „endekom” „zdać się się, że mowa polska jest swoją mową litwinów. Nie panuje, to nie prawdą Litwini to litwini, nie zdolanie im żadnemi sofiżmatami wpocji swojego polskiego „sumienia”. Publiczne używanie mowy litewskiej nie jest to rozywienie jedności narodowej ale jej wzmacnianie, jest to mówić waszymi słowami konsolikach, który daje mu odprowę w № 132 "Goncu Wilenskiego". Wychodząca w Ameryce gazeta "Polak Amerykański" podaje interesujące wiadomości o przybyciu polskim biskupie w Ameryce. Tym biskupem został ksiądz Rhode z pochodzenia niemieckiego, umiejący dobrze po polsku. Wyjaśniło się, że delegacje polskie w Rzymie nie mogły się wskorąd, wszyscy ich kandydaci nie przeszli. Jeśli ksiądz Rhode został biskupem — to dzięki tylko arcybiskupowi w Chicago Quigleyowi, który mając w swojej archidiecezji wielu księży polaków wprosił sobie w Rzymie snfagnąca polaka. W po- dobowny sposób polacy mają zamiar dostarczać polaka do Stanów w arcybiskupstwie Milwaukee, gdzie tamańczy arcybiskup Messmer ma być też przychynny dla polaków. Dobrze by było i litwinom amerykańskim, w podobny sposób troszczyć się aby do- stać biskupa litwina w Ameryce. — Litwin u Ojca Świętego. Wszystkie pisma litewskie zamieszczają artykuły o pielgrzymce litewskiej do Rzymu do Ojca Świętego z powodu Jego jubileuszu. "Saltinis" w № 68 daje szczegółowe opisanie przyjęcia przez Papieża pielgrzymów litewskich na czele z księdzem Naujewskim i innymi kapłanami w sali kon- stytucyjnej w dniu 5 września (25 sierpnia). Podany jest tam cały tekst przemowy i błogosławieństwo Ojca Świętego razem z Jego portretem, "Vienbye" podaje zdjęcie grupy fotograficznej litwinów piel- grzymów w Rzymie. — Litwin w Biełowie. "Viltis" № 68 po- mieszcza korespondencję z Babirówce, gubernii mohylewskiej, gdzie jest stary koloniastów litwinów, zamieszkałych po- między białorusinami katolikami, którzy w swoim języku w kościele nabożeństwa i kazan nie mają posługując się językiem polskim. Kazania i nabożeństwo dodatkowo- we są tu w języku litewskim i polskim. Litwini tu kupują ziemię i osiedlili jeszcze przed 20 laty. Czeka zaśm młode po- kolezenie tu się nie widzi. Litwini tamtejsi wynarodowieni nie ulegają posuwając mają swoje szkoły i czytają książkę i pisma litewskie, z których najwięcej rozszerzony "Saltinis". — Letgola (Letgalia). Jeden ze szczepów litewskich letgoli katolicy zamiesz- kali w guberni witebskiej, w powiatach: rzyckim, lucynskim i dynaburskim, li- czący parę set tysięcy głów od kilku lat pozostają w tej budzie do narodowego odrodzenia. Nazwa tego szczepu pochodzi od dwóch słów: let, oznaczający leto- wych czyli krainę na końcach Litwy. Je- zyk letgoli jest pośrednim między łot- weskim a litewskim, a tak bliskim do litewskiego jak białoruski, małoruski lub słowacki do polskiego. Literatura ich do- tąd ograniczała się do książek od nabo- żeństwa. Kilka książek treści religijnej drukowanych czcionkami łacińskimi, ka- lendarza. Prasa ich była przedstawianą zarówno z litewskie do lat ostatnich uzyskują swoje prawa cokolwiek pierwziej od litwinów pod pokrywą szczepu letwskiego, który miał druk dozwolony. Przed paru laty po- czeło wychodzić pismo „Gaisma” (Świąto), które upadło. Obecnie od maja 1908 r. wychodzi tygodnik "Drywa" w Petersburgu pod redakcją ksiedza Skrynyka, kosz- tujący rocznie trzy ruble. Adres: Redakcja "Drywa" S. Petersburg, I Rota, № 11. Książka Skrynyka ("Viltis") 1908 r. № 63. Kitur. Michał Römer. Litwa studium o odrodzeniu narodu litewskiego. Lwów 1908. Dzieło nader ważne, o którym daly przychylne recenzje pisma litewskie i polskie. Szczególne sprawozdanie o tej książce będzie oddzielnie. Vadovas (Przewodnik) Tom 1. № 1. 1 Wrzesnia 1908 r. Miesięcznik wychodzący w Sejnach (gubernia suwalska) pod redakcją ksiedza Józefa Laukajtisa. Wy- dawcą podpisuje się ksiądz Kanonik Ka- zimir Prapomilenis. Pismo ma za zada- nie być podrecznikiem dla duchownieństwa katolickiego litewskiego, liczącego około półtora tysiąca osób i dbać o poprawność języka litewskiego. Numer pierwszy miesięcznika w formie zeszytu przedstawia się okazale. Treść pisma zawiera słiczne kazania w poprawnym stylu na niedziele następujące po Zielonych Świątkach. Ka- zanie na Narodzenie N. P. Maryi. Mowy do młodzieży przy rozpoczeciu roku szkolnego. Mowy rozpoczeciu nauk, Ks. Staugaitis. Kazanie żałobne na pogrzebie biskupa Antoniego Narozowskiego, ksiedza Zyg- lińskiego. Rady dla samozdani. Ks. Laukajtisa. Związki młodzieży katolickiej, ksiedza Dr. J. Totoraitisa. "Kalbos daly- kai" (Rozprawy językowe) ks. J. Laukajtisa. W poprawnym języku i wierszu opracowane pieśni nabożne. Bibliografia i t. d. Swiaszczenik Aleksander Nikolskij — K woprosu o sowremiennom nacionalnom woz języka litewskiego już tę cechę mogą przejawiać w mniejszym stopniu, gdyż mogą być tylko patriotami i obywatelami. Pozostali zaś mieszkańcy Litwy przeważnie katolicy i protestanci pomiędzy którymi są polacy na tyle są obywatelami Litwy, na tyle są litwinami, na ile po czuwają się do obowiązku, na ile dla niej pracują. Nie wchodzące w drobiazgowość, główną cechą tych trzech grup jest w mniejszym lub większym stopniu duch narodowy litewski, wiara katolicka lub protestancka, używanie alfabetu łacińskiego, lub gotyckiego (w Litwie Pruskiej) ciażenie ku kulturze zachodniej. Pomiędzy litwinami najliczniejszą jest grupa nacjonalistów, potem patriotów ciażących ku nim. Co się tyczy polaków i białorusinów katolików i protestantów, to ci ciażą w dół, pierwszym grupom nie zawsze dobrze wychodzą najmniej przetrzeźwiające ich są podzielone po między Litwą a Polską. Oni nazwują siebie też litwinami ale w znaczeniu provincialnem względem Polski. Niemia chyba wątpliwości, że ta ludność litewska jest spokrewniona pomiedzy sobą, pomimo należenia do tych trzech grup, używających trzech języków: litewskiego, polskiego i białoruskiego. Sądzę, że Nr 3 „Litwa” odkolejkow jasniej jej program postawił. Miesięcznik „Litwa” nie zaprzeczając w Litwie istnieniu polaków, białorusinów, na ile im siebie za takich uznają. Ponieważ jednak są osoby używające języka polskiego i białoruskiego, uważających się za patriotów litewskich, więc wszystkich mówiących po polsku za polaków nie można uważać, tak jak irlandczyków mówiących po angielsku—za angiłów, belgów i szwajcarów mówiących po francuzku, za francuzów. W takich razach kwestię osób należących do jakiejś narodowości powinien rozstrzygać nie język, ale decyzja ich samych. Białorusini podnoszący swoją narodowość, należącej do wyznania katolickiego ciażą to ku Litwie, to kulturalnie ku Polsce i stąd mogą być uważani albo za patriotów litewskich albo tylko za obywatele. Prawosławni zaś białorusini wtedy za litwinów mogą być uważani jeżeli obawiają się na to swoje życzenie. Wiara, alfabet, kultura pociągają ich ku Wschodowi, ku Wielkorosji, z tego powodu ich za litwinów nie uważamy. Naturalnie, że za obywatele Litwy mogą się uważać ludzie rozmaitych narodowości i wyznań, na ile się do tego obowiązku poczuwają i życzą. Oni muszą mieć prawa należne dla swojego języka i wiary. Upraszczamy osoby chętne, obeznane z przedmiotem, a pragnące, zbliżenia ludności w Litwie, do dawania swojego głosu w miesięczniku „Litwie”. M. D. S. LITWINI OBYWATELE I NACJONALISCI. Nie możemy tego powiedzieć aby polacy demokraci mieszkający w Litwie, obywatele naszego kraju, jeżeli nie sympatyzowali, to chociażby nie przyznawali praw litwinów w ich rodzinnym kraju — Litwie. Mamy pomiędzy nimi prawdziwych, nie obłudnych obywateli kraju, którzy, chociaż uważają się za polaków, są litwinami dla tego, że są obywatelem Litwy i zakładają szkoły z wykładem języka litewskiego, niezależnie się nawet z tego powodu władze rosyjskie i katoliccy w języku litewskim, prenumerują pisma litewskie dla ludu. Litwini nacjonalisci i patrioci przeciwko nim nie stoją, bożo to ludzie swoj, dogadzają nawet ich sprawiedliwym żądaniom. Oto w niektórych szkołach litewskich gubernii suwalskiej na żądanie miejscowej ludności wprowadzono w godzinach pozaprogramowych język polski. W Suwałkach istnieje już byty sklep spożywczy z napisem rosyjskim i litewskim. Na żądanie przewodniczącego spółki, pana Kontryna, przemalowano szyld dając napisy w trzech językach: rosyjskim, litewskim i polskim. Na afiszach, programach, ogłoszeniach, szyldach, reklamach można widzieć obok tekstu litewskiego tekst polski. Litwini zatem nie bojkotują ani swoich obywateli mówiących po polsku, ani ich języka. Pominąwszy, że polacy demokraci, obywatele naszego kraju dążą z litwinami nacjonalistami i patriotami do zgody, inna partia pod nazwą Demokracji Narodowej Polskiej czyli endecji, jest podobną do straconych z nieba aniołów, którzy się przemienili w dżabłów i na podobieństwo banków włościanskich dążą do wyparcia litwinów z ich kraju. Banki włościanskie pod kierunkiem partii istino-ruskich zakupują majątki w Litwie kolonizując je pomiędzy rosojanam Franciszka Jurjewicz w „Głosie Warszawskim” Nr 202, w artykule „Litwa”, który dażenia litwinów nazywa „litwomaniakami”, jak gdyby litwin dążył do wynarodowania etniczno-fizycznej Polski. Przeciwnie, jednak litwomak, dążenie endecji w Litwie jest polomańskie bo dążąc do spolonizowania Litwy, tak jak naszacy dają do zniesienia Polski. Endecja więc walcząc z litwinami, i będąc zapędzona jak żyd w tańcu, w swoich dowodzeniach, przeczy sama sobie, gdyż daje przeswiska maniaków litwinom, gdy oni dają do odrodzenia swego kraju, a sama, robiąc szwyn Flora i Fauna puszczy Białowieskiej. Z fotogr. Juraszajtysa Wilno. Reprodukcja wzbroniono. Narodowej Demokracji Polskiej jed dążenia istino-ruskich? Gdy polacy demokraci, obywatele Litwy, dążą z litwinami do zgody, to endecja ma nadzieję jeszcze litwinów zawojuwać. Nie mają ani armii, ani policji, ale, aby naszczęsza na nich rozmaitych szowiństwo, przyjął do swoj organ „Gazeta Wileńska”. Jeżeli dążenie polaków w Poznaniu, na Śląsku i w Prusach są słuszne, to są słuszne i dążenie litwinów w Litwie. Jeżeli dażenia litwinów w Litwie endecja nazywa litwomanią, to dążenie polaków na Śląsku i w Poznaniu nazwać by wyypadło polomanją, tak jak to nazywają hakatyści niemieccy. W tym razie znów względem litwinów endecy są podobni do hakatyściów. Podobne są dowodzenie i p. Kilka uwag o kulturze. W Nr 238 „Kurjera Litewskiego” zamieszczony został ciekawy artykuł p. Wandalina Szukiewicza pod tytułem „Fizjonomia kraju”. Właściwie artykuł ów nic nowego nie mówi ludziom znającym stan ekonomiczny Litwy i bez uprzedzeń patrzącym na wyniki wpływów taki zwannej kultury pol- skiej na nasz kraj; ciekawem w nim jest tylko zaznaczenie, że strony bynajmniej nie litwomaiskiej, szkodliwości tych wpły- wów. Gdyby artykuł podobnej treści był omawiany w prasie polskiej, jako pocho- dzący z prasy litewskiej, nie obeszło- by się bez zwracania uwagi na szowizm litewski, na litwomaisztwo, na niewłaż- czoność litwinów względem polskich, ich kulturę, ich systemy, ich obyczaje, o które wszakże „Kurjer Litewski”, na szczęście, nie może być posądzany; posłu- chajmy tedy, co mówi w nim p. Wanda- lin Szukiewicz: „Widzimo, że wygląd powierzchni naszego globu, w znacznej mierze zależy od człowieka. Ta mrówka w porównaniu z ogromem przyrody i sił w niej działa- jącymi — zdolną jest jedyną zmiennej, jak środowisko stanowią danej przestrzeni, która ma swą własną prawidłowość. Za sprawą to człowieka, pustynne dzikie miejsco- wości, przemieniają się w kwitnące i peł- ne życia ogrody, morza ustępują w głęb oceanu, by oddać człowiekowi swe dno dla użytku kultury rolnej, gdzieindziej zaś rzeki zmieniają swe koryta, odkrywają się nowe drogi wodne etc. To też, kraje kul- turalne z powierzchniowym już wygląd- dają zazwyczaj, że, jakkolwiek ta przyroda jest na ogół niejednolita, to jednak ten nie wyznacza jej do ostatka, lecz prze- ciwnie, pęmać do rozwoju jej sił, bo ro- zumie, że trwanie jego na tej ziemi, jest złączone z przyrodą nierozwalalnie, i tam tylko zakwitą dobrotę, gdzie jej darów bezmyślnie nie trwonią. Nie zawsze jednak człowiek daży w kierunku udzielania pomocy przyrodzie w jej działaniach dodatkowych, nie zawsze roz- umi on swojej obliczki względem tej matki-ziemii, stając się raczej jej plaga, wyższywcześniem, swojego rodzaju pasory- tem, który da tylko o korzyść tymczaso- wa, na dziś, bez względu na to, czy mu na jutro pożywienia już wystarczy. Tak postępują osadnicy, złużenie niewyczer- pani na pożar bogactwami eksploata- owanej okolicy, lub ci, którzy nie zdolni patrzeć na dalszą metę; korzystali z da- rów natury, jakim nie dając, aby deficyt wyrodniał. Nasz kraj cierpiał taką gospodarkę wieki całe, upadając ekonomicznie coraz bardziej. Tak! myśmy prowadzili w kraju swo- im gospodarkę dewastacyjną, wyniszczają- cą, postępowaliśmy jak osadnicy, złuż- dzeni niewyczerpani na pożar bogact- wami eksploatowanej okolicy. Ale, na prawym brzegu Niemna, w środkowym jego biegu, i zapytując, kto w tych okolic- mach może dać chłopu przykład dobrej gospodarowania, a w rezultacie dać mu li- czebnie i tylko, nie ma siły bo. Dobra wielkomaiszkie stoją poza sferą odnosnego wpływu. Włosiciani patrzy na nie, jak na coś, co się nigdy naśladować nie da, przy- pisując lepsze w nich porządki nakładom, na jakie on pozwolić sobie nie może. Folwarki średnich i małych właściwie- mówie mówiąc, nie są w takiej kulturze, ażby mogły służyć za przykład go- spodarstwom litwomaiszkiem. Właściwie ich biorąc im jest niczem innym, jeżeli po- święceniem tychże gospodarstw, tylko na większą skalę, więc z większymi wadami, niestadkami etc. Gdzie więc jest owa sławna kultura polska? Czy zmoczała pracę cywilizowa- nia dzikiej Litwy, na laurach zasłania? lub poszła może przypatrzyć się lotnym pasy- kom z pod lasów, wspomnianej Warszawskiej albo Piotrkowskiej? Sama pieśni jej w naj- bardziej u nas polskiej instytucji narodo- darznej — w naszodarstwie folwarcznym. Nie szukajmy tedy kultury tam, gdzie jej nie ma. Kultura gospodarcza, rolna, czy inną, jeżeli chcemy, żeby nam słyszała, musimy wysunwać z samych siebie, z na- szej własnej kulturalności. Nawet formy zewnętrznych, nawet techniki nie wolno zapożyczać nam wprost od obcych, lecz musimy je wierzyć staranniej zgodnie z naszymi warunkami bytu. Jeżeli nie potrzebne są nam wody i przykłady, to znajdziemy ich dość nad Niemnem, Szczeci- szupą i Proglem, nał Ag i Windawa. A biorąc coś od obcych, bierzmy ze źródeł zdrowych, wyprobowanych, o ile można — ci najbliższych nam ze względu na wa- runki przyrodnicze i społeczne, i czepmy nawet z tych źródeł z dużą dozą kryty- czymin i z ostrożnością: lotyszy, niemcy i szwedzi, z tych możemy się dużo nau- czyć, zwłaszcza najważniejszej dla nas pracy na roli, do nich też idźmy po to, co nam potrzeba. Jak korzystnym jest dla nas przykład niemców, świadczy najlepiej dobry stan naszych gospodarstw w częściach Litwy położonych bliżej granicy pruskiej. Wy- nadarzawiające wpływy niemieckie możemy się nie obawiać: skorośmy się pozbili bierności narodowościowej, wszel- kie zakusy giermanizacyjne, lub inne tryumfy rodzaju, są dla nas zupełnie bezsoko- dne, a nawet drążnią lub smieszają. Zresztą twarda szkoła niemiecka nie natomiast kulturę materyalną, czystość, zdrowie, zamożność, wzmacnia przyrodzo- ny im hart ducha, uczyniła z nich mate- ryał na narzędzie prawdziwe kulturalny i— o ile to jest możliwe na tym padole pla- szczu-szczeliny. Podobnie dobryczyny litwyskie w okolicach Bialorusi, z wyjątkiem: względna zamożność, względna czysto- ść, zdrowie, dzielność miękkiego ludu polskiego w zaborze pruskim, żywotność ludu tego są to fakta aż nadto dobrzite dowodzące, że po kulturę na Mazowsze jeździć nie potrzeba. Jeszcze większą korzyść przyniosie nam może zwrócenie banalniejszej uwagi na Święto Zysku, które jest trudne w su- rowej klimatycznie jego ojczyźnie, ale przez tożnego narodu wydawała tak piękne rezultaty, prowadzona jest tak umiejętnie i kuliu- ralnie, że warto nad tym krajem i narodem bardzo poważnie się zastanowić. Wreszcie nie jedną drogocenną wska- żówkę dać nam może chlop łotewski, któ- ry w znacznej części przeszedł już tę dro- gę, na której my czujemy się jeszcze nie znacznie pewnymi. Najlepszym jednakże jest rzecz otwie- rania krajowi oczu na wady jego, pokazy- wane mu nawet smutnej prawdy, z tego po- wodu niezmierne pożądanie są w pismach artykuły rzeczowe w rodzaju p. Szuki- wicza, za który Szan, autorowi należy się słusznie podziękować, a także „Kurjerowi Li- tewskiemu” za niechowanie światła pod korcem. Wisniewo d. 18/31 paźdz. 1908 r. W T. Gdzie Rzym, gdzie Krym, gdzie... p. Jan Bułhar. W Litwie i Rusi Białej mamy garść kolonistów, których ciało tu naprawdę pozostaje, ale dusza buja na brzegach Wisły, Wisły polskiej. Że każdy kraj, a więc i Litwa i Białoruś, mają swych kolonistów, nie w ten dziwnego niema; dziwi nas to tylko, że panowie koloniści chcieliby z całych krajów odrębnych, ja- kimi są Litwa i Rus Białą, uczyńić koloni- ję na rzecz Królestwa Polskiego. z oj- czyźny, z której najdroższej chcieliby oni być jakże i z której odebrali. W tym to celu organ kolonistów polskich „Goniec Wileński” działa na rzecz Metropolii pol- skiej i poczuć nas rdzennych Litwinów i Białorusinów, jak mamy pracować nie GŁOSY PUBLICZNOŚCI. Szanowna Redakcjo! Jako Polka — gorąco swoją Ojczyznę i mowę kochającą — nie mogę się powstrzymać od wyrażenia swej radości, że używanie polskiego języka do budzenia ducha Litewskiego. Oby jak najprędzej zbudzić się Wolię — Piękny — Wielki i zachęcić Was do poznania i pokochania języka Litewskiego... bo we mnie Polce budzi się chętna — że nie mamy język będzie używany do wywoływania takich myśli: (czytajcie nie w łamach „Litwy”) jakie się z pod pióra autora artykułu „Czemu jest Wola dla Niemna” („Goniec Wileński” 29.10 września) — wyszły, w których się wyczuwa nie tyle troska o Polskę — ale obawa pewnej grupy o Polskę — od morza do morza... Szanujecie tam w Litwie Polską mowę — nie pozwolimy jej zbeszcześć, bracia Litwini! Waszy język, aby się stał jak najprędzej własnością każdego Litwina — i nigdy nie posłużysz do głoszenia Litwy od morza do morza... O wy — co się tam polakami zwięczenie — wiecie chyba, że to mało mówić i pisać po polsku; aby być polakom trzeba jeszcze czuć i myśleć po polsku — a więc pięknie i sprawiedliwie. Nazwa prawdziwego polaka nie wystarcza — musi też brać Litwiny szanujący jego wolność, być narodowy, a nie współobywatel Polski od morza do morza. Jako siostra Polka wyciągam dłoń do wszystkich siostr i braci Litwinów, co się swej Ojczyźny i mowy nie wstydzą — a w szczególności do tych pokrzywdzonych, którym język odebrano i w których jeszcze wolnego ducha Litewskiego zabić usiłują. Przymijcie — jako zadatek przyjaźni Polskiego ludu, który Waszą krzywdę odczuwa. Niechaj ten bratni uciszk pobił-gosławia wolny duch Mickiewicza, natchnionego wieszczą Sprawiedliwości, Wolności i Braterstwa Ludów! Ludu Litewski — budzący się w duchu młodej Litwy — cześć Ci i pokój! Obywatelu i ludu Litewskiego — coś się wyparł mowa swojej i Ojczyzny — hania! O wy Polacy — które mu w tem pomagacie parzyć — Polki — która się za was rumieniem wstydzu okryła! Sprostowanie — „Wola dla Niemna”, to nie szyld dla marżonek pseudo—Polaków, czy pseudo—Litwinów. Głos z Warszawy — serca Polski. Wajdelota. Miejskie Kowieńskie Naukowo-Przemysłowe Muzeum. Plan nowego lokatu Muzeum. 13 Października roku bieżącego odbyło się posiedzenie komisji muzealnej, na którym uroczono co następuje: 1) Prosić zarząd miasta o wybranie dwóch nowych członków tej komisji na miejsce zmarłych członków onej pp. A. Zaborskiego i p. Francuzewicza. — Oraz powiększenie takowej przez wybór siódmego członka. 2) Przyjęto projekt podziału muzeum, które dzieli się na dwa działy: I przyrody, II kultury. Pierwszy dział dzieli się na dwa pod-oddziały: I przeszłość, do których wejdą szczątki zanikłej flory i fauny — w drugim zaś będą zamieszczane okazy obecnej żyjace. Dział II rozpada się na trzy pod-oddziały: I obejmujący czasy przedhistoryczne, II przeszłość historyczną, III czaszy społeczne. W każdym dziale będą uwzględnione wszelkie nauki i specjalności przemysłu krajowego. 3) Rozdzielno lokal nowy według powyższego planu. 4) Postanowiono oprócz darów ofiarowanych muzeum przyjmować kolekcje w depozyty miksie i czasowe. 5) Przyjęto sposób prowadzenia ksiąg inwentarzowych, depozytowych i kasowych. 6) Następne posiedzenie naznaczono na 17 b. m., a to wskutek nawału pracy przy przenoszeniu muzeum do nowego lokatu. 7) Polecono p. T. Dowgirdowi, Kustoszu muzeum, przystąpienie do pracy na-tychności w tem, aby o ile jest możebnem, w jak najkrótszym czasie dało się muzeum otworzyć. Komisja ma nadzieję, że z początkiem roku przyszłego będzie mogła, jeśli nie całe, to części muzeum otworzyć dla użytku publicznego. Od 15 bieżącego miesiąca już się praca rozpoczęła i obecnie ustawia się nowe szafy oraz porządkują się nadanesane kolekcje... T. Dowgird. PRASA LITWESKA. „Draugija” № 21 przytaczając № 187 „Gonca Wileńskiego”, w którym jest artykuł p. Flisa traktujący o tem, że po-nieważ wszystkie kościoły stawiane były przez polaków (?) ) to do nich litwini nie mogą mieć pretensji, gdyż one są polskie, aby sobie litwini, jeżeli chcą, stawiali kościoły oddzielnie jak marjawioci. Na to pan A. Jaksztas odpowiada: p. Flis widocznie niezajmuje ten argument za ważny, jednej rzeczy, że tylko zapomniał udowolić się do kolatorów owego czasu, że i litwini mogą się do owych czasów odwotać i zadać pytanie o tem, czyjemi rękami dłoń owych kolatorów były zebrane fundusze na te kościoły i czyże ręce po-stawiły te kościoły, w których obecnie tegoczesni polacy nie chcą dozwolić po litewsku modlić się i śpiewać?! Nam się ) Pytanie, za kogo siebie mili ci, którzy kościoły stawiali? Wiemy z historii, że obywatele Litwy zawsze siebie uważali za litwinów i o prawa Litwy zawsze z polakami, sięgającymi na ich prawa krajowe, walczeli. Red. Wiecej reklamy! Pod tym tytułem "Vilnius Żinios" w № 196 mówi: Cudzoziemcy, daleko od Litwy, mieszkający, mało wiedzą o naszym narodzie. Wszyscy litwini emigranci są przez cudzoziemców uważani za polaków. Trzeba jeszcze bardziej wiele cudzoziemcom wytłumaczyć i tłumaczyć, nim oni spotrzążą różnice pomiędzy polakiem a litwinem. Pochodzi to z tego powodu, że mało jest dotąd wiadomości o rozwijającej się naszej sztuce, poezji, literaturze. Za mało reklamujemy się. Cudzoziemcy wiedzą tylko cokolwiek o naszym posłe w Dumie Państwowej p. Góra wpólni miasta Popielan. Bulacie. O innych naszych sprawach jakimi są: kwestia kobieca, towarzystwa różnego rodzaju: oświatowe, społeczne, rolnicze, artystyczne, nie wiedzą nie lub bardzo mało. Trzeba więcej pisać w pisowniach polskich, a jeśli jakieś imię, to ograniczeniach naszych szkół, o naszej scenie, odczytach, lekcjach i trudnościach czynionych przez administrację. Przez reklamę wiele by się rozjaśniło i położenie nasze byłoby lepszym. Instruktorzy. Litwa etnograficzna ma dwóch specjalistów instruktorów, którzy ukończyli wyższe nauki w kraju i zagranicą: pan Dominik Szydłowski, specjalista w handlu i pan W. Totorajtis specjalista agronom. Jeden daje wskazówki co do prowadzenia handlu, książek rachunkowych, zakładania sklepów spożywczych; drugi daje wskazówki co do postępowego gospodarstwa, urządz stacje próbne z nasionami i nawozami sztucznymi. Obaj w kraju mają swoje oddziały podległe sobie. Ponieważ te wskazówki często trzeba wbić na miejscu, więc najczęściej są w drodze. O tem właśnie wiele szczegółów podają pisma litewskie. Ich praca wielkie podnoszą postęp handlowy i rolniczy w Litwie. Ksiądz Bobkiewicz. Korespondent do № 80 "Viltis" z Kozakowic, powiat trocki, podając wiadomość o śmierci miejscowego proboszcza, księdza Bobkiewicza, który przebył w tej parafii siedem lat i tak, jak wielu księży w diecezji wileńskiej systematycznie polonizowały litwinów, robił zgodę z polakami i poczynając od młodego pokolenia, uczał katechizmu i paciery nie w ich rodomym języku, ale po polsku, wprowadzając w kościele dodatkowe nabożeństwa i kazania w języku polskim. Mianowicie podczas odpustów, gdy się schodziło wiele ludzi, mawiał kazania na temat zgody z polakami, naturalnie, że dążył do zgody kulturalnej do przyjęcia języka polskiego w diecezji. Korespondent mówił, że ś. p. ks. Bobkiewicz był to przebiegły dyplomata, robił wszystko systematycznie i gładko na krzywdę Litwy, a na korzyść Polski, tak że się ciemni litwini nawet nie spostrzegli. Czyny ziemianstwa zlie i dobre. "Viltis" № 104 podaje artykuł p. A. Załnisza pod wierz wskazanym tytułem, mówiąc: Dobry ziemianin dla człowieka prostego, dla towarzyskiego, gdy on nie tylko sam chce być oświetlonym, ale chce uszczęśliwić i tych ludzi prostych, z którymi wypadło mu żyć w sąsiadztwie, wspólnie. Nikt z ludu tego nie żąda, aby on oddał swoje bogactwa na jego użytkę, ale aby swoją inicjatywą rozwijał sobie siebie małym kosztem instytucje dobroczynne, kółka rolnicze, dobrobyty, jako człowiek inteligentny. O jak inteligentny obywatel kraju, musi pierwszyjść do tej pracy. Ma się rozumieć że inni sąsiadzi ziemian... nie będą wolać na niego: "psujesz lud!" ale z drugiej strony uznanie ludu ze słowami: "Boże daj mu zdrowie!" stoczę mu to wynagrodzi. Jako przykład wskazujemy tu na pana Jałowieckiego mieszkającego w Syfgudyzkach, gubernii wileńskiej, którego lud bardzo cenił. Bez wątpienia należy więc i w tym ziemian obywateli kraju. Otoż mamy w Pokroju (powiat poniewiejski guberniowickiej) baronowie Ropp słyną z dobroczyńności; baron Ropp, który swoim robotnikom na starość wyznaczył emeryturę ). Tylko za jedną rzecz niemożna darować tak baronowi Roppowi, jak i innym panom "browarnikom". Jaki jest miasteczko Pokroj *) należące do barona Roppa, w którym mieszka 2000 ludzi przeważnie żydów, z których litwinów będzie chyba trzeca część? Tu jednak jest 14 piwnic najwięcej barona Roppa, Nejranda i hrabiny Zubowowej. Czy to nie jest wstyd klasie swoje głosnie w kraju nazwiska nad drzwiami karczem i szynków, tam gdzie chodzi pijący obryzganyci torsiami z pobitemi łbami, obrzucający się klątwami?! A gdzie tu są przytuliski dla młodych czytelnic, kółka rolnicze i t. d.? — Niema co! Niewszystko, że to nie od jednych ziemian zależy, za leży to i od całej inteligencji i od samego ludu. Jednakże to dawanie do lokowania: piwa i innych trunków ludowi, wygląda tak, jak gdyby bydru postawiono koryta z braha: pijcie, cieszcie się! Poco im oświetla? Cienni ludzie są posłużniejszemi! Dalej wyzwa lud autor: zaprzestania! odwiedzać karczmy pańskie, które was rozwiązać, że między innymi są w nich zdrowie, spokój, waszych rodzin i t. d. Napętlanie przeto tylko kieszenie pańskie waszym ciężko zapracowanym groszem. Zbojkotujeć karczmy panów! Nie oni wynoszą się ze swojemi butelkami, jak kotki z dzieci! Bezwydawni! Zamiać tego troszecznie się oto, aby były: czytelnie, szkoły, towarzystwa trzeźwości, kółka rolnicze, towarzystwa spożywcze i t. d. Jeżeli co są u góry nie widzą jak trzeba dobrze zrozumieć ludu, róże? Lud i szlachta. W № 108 „Viltis" znajduje się korespondencja z Kijakowa, powiatu wilejskiego, gubernii wileńskiej, napisana przez proboszcza z parafianowa- ) Tak nazwane od rzeki Kroji — nad którą leży—dopływu Muszy, a potem As. Red. *) Nam są znani z przynależności dla ludu ziemianinów: Aleksander Bialas z Grynkisz, pow. kowieński; Malański pow. poniewieński; Końca, dyrektor banku wileńskiego, z pod Szysztyn pow. wileński, Montwill, znany filantrop i inni. Red. księgą A. Wiskonta, który opisuje stosunek szlachty do ludu. Majątek Kijakowski jest własnością pana Kijakowskiego. W Kijakowie pan Kijakowski urządził kółko rolnicze, do którego zapisalo się 60 włościan płacących rocznie po 30 kop. przy zorganizowaniu tego kółka zachodziły probleki trudności, gdyż gdy trzeba było podpisywać prośbę do gubernatora dla zorganizowania tego kółka, to włościanie obawiali się podpisywać, sądząc, że to jest podejście, aby wprowadzić nową puszczyczną (prihon). Obecnie kółko zbiera się co miesiąc, a włościanie z bojąznią i podziwem korzystają z praw siedzenia i naradzania się razem z „panami". Tenże sam ziemianin pan K. chce w Parafianowie urządzić sklep dla kółka rolniczego, ale ten ziemianin pan Józef Stoltwiński, do którego miasteczko Parafianowo z dworem należeć nie daje pod ten sklep placu, gdyż jakoby przez to jego ordynarzycy (żońaci robotnicy) nie mieliby gdzie nawet cebuli sobie posądzie, chociaż pan Stoltwiński ma tam 40,000 dziesięciu ziemi. Obecnie kółko rolnicze wzięło plac pod sklep z gruntów należących do proboszcza. Bojkot języka litewskiego. W Kownie istnieje katolickie towarzystwo ś. Józefa, do którego należą litwini i polacy. Było wszystko dobrze, przemawiano tam i po litewsku i po polsku, aż póki nie wmięszał się tam endecy, którzy przez swój sowiznini psują zgode pomiędzy katolikami, wprowadzając politykę do towarzystwa religijnego. Do takich należy ksiądz Kryszkijan, który z urodzenia, a zatem pobratymnicze litwinów z podlaskia, a nie polski z przeniesienia, który jako prezes towarzystwa ś. Józefa protestuje już kilkakrotnie przeciwko używaniu języka litewskiego na zebraniach; nie dając głosu przemawiającym po litewsku, chcąc przez to litwinów skłonić do przemawiania po polsku. Litwinom na to nie pozwala nie tylko ambicja narodowa ale i nieznamiość języka polskiego. Dla tego litwinia za bojkotowanie języka swojego odpowiadają bojkotowanie języka polskiego. Przed weszli, którzy w szkolech, znają język rosyjski, więc na zgrzeszenie aby nie mówiono po litewsku,—wiedząc o tem, że tu idzie o przemawianie po polsku—przemawiają po rosyjsku. O towarzystwie ś. Józefa w Kownie podaje wiadomości tamtejszy tygodnik „Vienyes". W № 41 tego pisma znajduje się zawadomienie o tem, że w dniu 21 września, gdy było zebranie towarzystwa ś. Józefa w nowonajętem mieszkaniu, przemawiali po polsku prezes towarzystwa ks. Krysz- tewskim. Dalej wyjaśniał, że towarzystwo ś. Józefa jest katolickim: dla tego tu powinne być równe prawa dla wszystkich języków. Po nim mówił pewien robotnik po polsku o tem, eż tu powinno być równa prawa dla wszystkich języków a tem samym dla litewskiego. Na to szwiniści polacy podjęli halas usiłując wyrozumieć za drzwi tego drugiego mówę. Z trudnością ten skandal wstrzymano. Zakrycie towarzystw oświatowych. Zakrycie dwóch towarzystw litewskich oświatowych „Święta" (Świątło) i „Wilnianus Anuar" (Zorza Wileńska) od oddziałami — naród litewski i prasa przyjęły z zimną krwią. Naród przywykł do znoszenia ciosów przez szczęśliwych, jakie było zaborzenie druku litewskiego przez lat 40 i bojkotowanie języka litewskiego w kościele przez lat kilkaaset. Naród litewski cierpi i pracuje, mając nadzieję powodzenia dalszego. Oprócz tego, że jestem do tej niezwykłe dwa towarzystwa oświatowe „Saulė" (Śloneczko) i „Żiburytė" (Świątło). Naród litewski ma jeszcze tyle samowolny narodowej i kulturalnej, że go nie powodzenie nie tylko nie zrąża, ale przeciwnie podwaja jego energię. Prasa letgolska. Letgola jest to kraj, który historycy polscy nazywają Infiantami polskimi dla przeciwdstawienia Infiantom szwedzkim czy baltyskim, leży w dzisiejszej guberni wileńskiej, zajmują powiaty rzeżycki, dynaburski i lucyński (Rezeknes, Dinaburga un Dundas aprīkums). Zamieszkują go letgolci, szczep pośredniczący pomiędzy lotyszami a litwinami,—tak jak białorusini lub malorusini stają pośrednio między wielkorosjanami a polakami. Z tego powodu język letgolów jest łatwym do zrozumienia tak litwinom jak i lotyszom. Letgolci kraj swój nazywają Latgola, a siebie Latgalu. Według jednych oznacza to koniec czyli kresy Litwy, a według drugich mocesztwo litewskie. Pierwszestek Let gal oznacza Litwa, ze słowa carat, od galea: koniec, lub gale: moc, siła. Lotysze bałtyccy, przeważnie protestanci i używający alfabetu gotyckiego zaliczają letgolów katolików do swojego plemienia. Letgolci jednak będąc więcej pod wpływem kultury polskiej przyjęli alfabet polski i zatrzymali wiarę katolicką. Jeżuci napisali kilka książek duchownych w ich języku. Począto drukować książki do nabożeństw i kalendarza. W ostatnich latach letgolci zaczęli wydawać książeczki w swoim języku, a na nich pisano. Letgolci emancypują się nie tylko z pod wpływem lotewskiego, ale i polskiego tworząc swój własny język litewski i swoją własną pisownię zbliżoną do litewskiej. Nieliczny to naród, liczący założowo paręset tysięcy w gubernii wiśnickiej, i jak oni sami dowodzą, jeszcze paraset tysięcy w Łotwie nadbałtyckiej. Naród ten nieliczny z poczynającą obecnie tworzyć się inteligencją bierze się do swojego odrodzenia. Z miesięcznika „Austra” (Jutrzenka) Nr 1 wydawanego w Petersburgu pod redakcją pana Kampisa ) dowiadujemy się wiele nieznanych szczegółów, które tu podajemy. Szczupła inteligencja letgolskiego trudną prowadzi walkę z ciemnością tego ludu przy braku środków pieniężnych. Pisma, których kilka pobudziła do życia, w większości popadały z powodu braku prenumeratorów i środowiska wydawnictwa. Redaktor postępowego pisma „Austriums” prosi czytelników, aby praczyli się w ogrodzie dla o niemi swoje zdanie, aby wskazywali adresy różnych osób, które by pisma chcieli rozszerzać. Pisze, że pójdzie dalej w ślady pisma „Gaisma” (światło) już przed dwoma laty upadłego. W pismie jednak będą ulepszenia, gdyż dwuletnie doświadczenia, wskazało jak ma isieć dalej, bo podczas tego okresu wychodzili dwa pisma: „Auskslis”, który z powodu braku czytelników upadł i „Zemkopis” (Rolnik) tłoczący tylko — z powodu małej ilości prenumeratorów. W roku bieżącym ukazało się „Drywa” (Rola), której żyje długie życie. Redaktor, mając smutne doświadczenie z „Gaisma”, do wyspuszczeniu pierwszego numeru „Austruma” nie puści w świat numeru drugiego, aż póki pierwszy nie będzie rozprzedaany. Dlatego to wszystko patriotyczne i zgodne z „Austrumem” Nr 1 pisanie był on numer drugi pisma ujrzał świat. Komu leży na sercu oświetla ludu, ten powinien „Austruma” roszczać. Trzeba robić wszystko gromadnie, aby był większy skutek. W artykule „Woi mes asem roksut miilottijo?” („Czy my jesteśmy miłośnikami piśmiennictwa?”) pismo daje niektóre wiadomości szerszym kołem nieznane. Dane statystyczne za spis ludności z 1897 r. wskazują, że w Państwie Rosyjskim na 100 ludzi tylko 28 czytelników i pisarzy. W trzech powiatach gubernii wiśnickiej, gdzie mieszka letgolci sprawdzono, że tam procent czytających i piszących dochodził do 35% na sto. Procent jednak znaczącego pisma letgolskiego jest daleko większy, gdyż pis nie brał pod uwagę czytania i pisania w języku rodzinnym, który by wskazał znajomość czytania i pisania po letgolsku najmniej do 60% na 100 osób. Z tego powodu autor wskazuje, że obecnie w tymże z umiędznych czytać jest bardzo wielu czytających pisma w swoim języku jest bardzo mało. Zwrócmy jednak uwagę na to, mówi autor, że pobratymcy nas litwini, których okrągo biorąc jest 2.000.000, mają w kraju i za granicą razem do 20 pism, więc wypada na 100.000 ludzi jedno pismo. Nadbałtyckich zaś lotyszów liczą, do 1.200.000, którzy mają około 30 pism, co wynosi, że jedno pismo na 40.000 ludzi. Letgolów autor liczy 400.000 w Letgole, Kurlandii i Inflantach przybaltyckich, lecz jak tam stoi piśmiennictwo? Oto tu się nie może utrzymać żadne pismo! Gdyby jednak tak stała sprawa, jak ona stoi w Litwie, to letgolci powinni być mieć cztery pisma, a tak jak w Łotwie — to pism dziesięć. Obecnie jednak sprawia taki stół, że żadnego pisma nie opłaca prenumerata. To wydaje, to hańbi i przed litwinami i przed lotyszami, gdyż czytać i pisać umieją, a do czytania nie mamy zamiliowania! Pomiedzy litwinami i lotyszami jest wielu, którzy otrzymali wyższe wykształcenie, pomiedzy letgolami zaś ich prawie niema. Niekulturalny pracownik jest złym pracownikiem; przez to ekonomicznie niżzej stoiny od tamtych współrodaków pomimo tego, że kraj nasz nie jest niemal gorszy od Litwy i Łotwy. Podnosmy kulturę i doczekamy lepszej przyszłości. Dalej pismo daje kilka nowełek i wierszy. Potem następują artykuły treści naukowej i doradczej: „Ile kosztuje ziemia kupowana za pośrednictwem banku”, dwa niczego przez pracę. Nie mieli oni ani literatury, ani gazet, ani towarzystw, ani teatrów, ani dostatków, były to tylko prosci chłopi, mówiący swojemi językami i kliniący się nizko panom. Historia powstania narodowości jest ta sama wszędzie i my z tego powinniśmy brać przykład. Zbiera się kilku studentów, decyduje, że trzeba cswieczać lud w jego własnym języku, wydają książeczki, gazety, tworzą towarzystwa, roszczą, co do swoim kraju, tworzą kilka nowe, szkoły i t. d. Takie jest zapoczątkowanie odrodzającego się narodu. Ta sama droga idzie i naród letgolski. „Otoż tej zimy podczas świąt Bożego Narodzenia przybyli nasi studenci z Petersburga, aby w języku ojczystym zgrząć teatr w Rzeżyce, co wykonali dwanaście razy, a do tego widziała tylko rosyjskie i polskie sztuki teatralne. Jakie było jej zdziwienie, gdy młodość wiejska pod przewodnictwem studentów zgrzała poraz pierwszy komedję w języku letgolskim. Gdy się wieczór z teatrem udał, letgolci nabrali pewność siebie, przekonani, że i oni coś mogą, że nie są bynajmniej tak ciemnemi za takich ich mają polacy i rosinie. Pierwsze wystąpienie naszej młodzieży na scenie w rodzinnych miastach Rzeżyce i Lućynie zrobiły na ludności wielkie wrażenie, ale to wrażenie byłoby jeszcze większe, gdyby tej młodzieży było więcej i ona występowała by tsk i po mniejszych miasteczczach. Szkoł nam, szkoł tylny, potrzeba przes nie pędzenie się naród i byt jego! wola autor. W dalszym artykule pan Latgalets daje „List do lotygowo pisowni lotewskiej”. Zwraca uwagę, że lotyse, którzy w druku używają przeważnie alfabet gotycki, a mniej łaciński, namysliają się obecnie, który alfabet przyswoić sobie na stałe. Jedno z najpopularniejszych pisem lotewskich „Lietvja” dało wtedy do swoich prenumeratorów z zaproszeniem, który alfabet wola. Rezultat był niespodziewany, gdyż 79% prenumeratorów stanęło za alfabetem łacińskim, a 21% za gotyckim. Wydawcy pism i książek lotewskich namysliły się obecnie ) S. Petersburg, Kanonierowa ul. Nr 5, krt. 37. Puł. Francu Kemipu. Prenumerata roczna 3 rub. ile będą mieli straty jeżeli przejdą na alfabet łaciński. Dalej następuje artykuł lingwistyczny, tyczący się ujednoznaczenia pisowni białotów (baltisz) czyli lotyszów z pisownią letgotską — rozmaitości, żarty i anegdoty. Na końcu pisma jest ogłoszenie, że letgotsi mają w Petersburgu towarzystwo wydawnicze pod nazwą "Gabinet" (Świąto), którego adres następujący: Am Skrindas C.-Hépergýrus 1-n Pora, № 11. PRASA BIAŁORUŚKA. Jedyny tygodnik białoruski „Nasza Niwa” w № 20 z 1908 r. daje artykuł „Kilka słów o odrodzeniu się narodowem zapomnianego narodu” w słowach następujących: "W bogach egipskich znaleziono kiedyś garstkę ziaren pszennych, które tam przeleżały tysiące lat, a gdy je posiano – kiełkowały, wyrosły i wydały plon. Wszystko to, co czyni jest początkiem życia może żyć, gdy się nie boi złoża i nie śmieje warunków tak bywa i z narodami. Jak uczy historia, to nie jeden naród przemoć, bezprawien zwyciężony, na pozór zmarły — odraźna się raptownie i duch narodowy po obudzeniu się ze snu długolatniego wstaje do nowego życia. A gdy raz powstanie jaki naród, to ma już siłę, samopoczucie narodowe robi się coraz silniejszym, tak, że nie zważając na różne przeszkody, wszelkie narody sobie utarłuje drogę do nowego życia..." Tak to pisze uczony rosyjski profesor A. Pogodin, którego twierdzenie ma dla nas białorusinów wielką wagę. My poczynamy żyć po raz drugi na nowo. Otóż poniżej krótką historią tego przejścia jakiesmy żyli dawniej i jakiesmy zamierzali: Przed laty 700—900 w kraju, gdzie się obecnie słyszy język białoruski, było kilka plemion słowiańskich: krzywe, drohowicze, siewieranie. Te plemiona złączyły się potem w jedno pod nazwą narodu białoruskiego, mówiącego jednym językiem. Litwini, którzy białorusinów opanowali nie zrobiili dla nich nadziej krzywdy, nie uciśkali ich ducha narodowego, drukowany był nawet Statut Litewski w języku białoruskim. Język białoruski stał się językiem kulturalnym, używali go i szlachta i panowie i księża. Wiedzieli wtedy o białorusinach i za granicą w Europie. Ale już za króla polskiego Augusta pod koniec XVII-wieku w państwie litewsko-białoruskim, który uprzedał, było z Polską pogodzone, zamieszki białorusińców pociągać może polski, który dla nich jest kulturalnie. Nasza inteligencja powoli zapomina o swojej mowie rodzinnej, po czymając wszędzie mówić po polsku. Inteligencja usunęła się od narodu „prostego”. Lud, który białoruski pozostał, od tego czasu nie miał już ludzi, którzy by jemu niesli naukę, kulturę. Lud nie mają ani przewodników — ani głosu — zasnął snem, nigdy nie glebokim. Przed stu laty Białoruś przeszła pod władzę Rosji, ale jej życie się nie zmieniło. Nastali nowi gospodarze, ale gospodarka pozostała taka sama jak uprzednio. Białorusini i wtedy głos nie mieli spiac snem głębokim. Nie zapomienieli jednak kim są, nie zaniedbali jednak oni swoich zwycięzających, ani swojej mowy. Życie narodowe było skryte głęboko, tak jak i życie w ziarnach pszennych leżących w grobowcach egipskich przez tysiące. A tak jak te ziarna wychodziły i wydały plon taki naród białoruski ożył idąc do życia nowego. „A na tej drodze — mówi profesor Pogodin — nie może zatrzymać się białorusinów!” NASZE RYCINY. Inżynier Piotr Wiliejssz należy do jednej z najsympatyczniejszych osobistości pomiędzy inteligencją litewską, który nie tylko zasiłał własnymi pracami pismieniowite litewskie, ale poświęcił nawet część swoją pracę ubieranego funduszu na podniesienie literatury litewskiej, wydając, po dozwoleniu druku litewskiego, pierwszy dziennik litewski pod nazwą „Vilniaus Žinios” (Wiadomości Wilenskie) w 1818 r. Wdzięczność mu za to powinna być od całego narodu litewskiego. W roku bieżącym 1908 r. w dniu 23 lipca (5 sierpnia) wyszedł numer tysięczny tego pisma, o czym pisala wszystkie pisma litewskie winuszając pismu doczekania tak ważnej oznaki żywotności po kilkokrotnym upadku. W numerze tysięcznym „Vilniaus Žinios” od początku jego wydania, a w Nr. 162 roku bieżącego, znajduje się krótka wzmianka o inżynierze p. Wiliejsszu, która podaje się: Piotr Wiliejssz, syn gospodarza z parafii Posłowskiej, powiatu Ponieńskiego, guberni Kowno, urodził się w 1801 roku. W roku 1870 ukończył w Szwajcarii gimnazjum ze złotym medalem. Wstąpił do uniwersytetu petersburskiego na fakultet matematyczny, po ukończeniu którego uczył się jeszcze kilka lat w Petersburgu w instytucie dróg i komunikacji. Jako inżynier pracował w różnych stacjach Rosji i przed pięciu laty zamieszkał na stałe w Wilnie. Gdy został profesorem w Uniwersytecie P. W. trzaszcz się o to aby uzyskać zezwolenie druku litewskiego. Dzięki stosunkom, mu się udało wydać kilka książeczek przez siebie napisanych po litewsku literami łacińskimi, które zostały wydane w 1876 i 1877 roku. Potem pod imieniem Neris’a wydał dużo książek przez siebie i innych pisanych, których treść była głównie z nauk przyrodniczych. Po dozwoleniu druku litewskiego, około 1878 roku zaczął wydawać dziennik „Vilniaus Žinios”, który jest od tego roku zgodnego oddziałem kierownictwa na lat pieć towarzystwu złożonym z adwokata Jana Wiliejssza, doktora S. Matulajtisa i innych. Góra pod Popielanami na Źmudzi. Nad rzeką Wentą pod Popielanami znajduje się podnuta góra, która pod względem geologicznym należy do formacji jurońskiej, a mianowicie, do jej średniego pokładu, zwanego przez angielskich geologów Kellowayrock, przez francuszkich zaś gromadą oksfordzką. Sławna ze skamieniałosci znanych geologom europejskim od 1830 roku. Pierwszy ją dla świata uczonego ujawnił nie Ulman w 1824 roku, Lachnicki, jak myli się podaje „Encyklopedia Orgelbranda” pod wyrazem „Popielany”. Przez narz literacki, ziemianie nie Źmudzi pod Kołynianami z Bordż-Bijat, Dioniz Szaszkiewicz, który pierwszy w „Tygodniku Wilenskim” 1818 r. z dnia 30 kwietnia Tom V, № 113, strona 262 podaje wiadomość o tej górze, gdzie podkrywały wykopaliska, których część znajduje się w Bordżach-Bijatach, należących obecnie do p.p. Wolmerów. Pomijamy innymi wiadomościemi podane mi w tym artykule w formie listu, znajdującego się w „Draugija”. Tuż nad samą Wentą (w Popielanach) jest ospy gór najwiejszej powiększającej się na wiosnę urwiskami, które same prawie petryfikację w ogromnych stulkach lawa kamieni pokrytych — składają. Rośliny te brzyny, wznoszą się różne petryfikowane mużalo, kałury, robaki, węże, żaby i t. d. Przy tej górze pracujące trzy dni samostrzel, dostając pięknych sztuk 60, z których 20 oddałem do gabinetu grodzieskiego, a 40 na usilną prośbę s. p. Tadeusza Czackiego, do gimnazjum Krzemieńieckiego podałem”. Tu podany rysunek jest zrobiony podług fotografii zdjętej w 1893 roku przez pana Ratkusa. M. D. S. OD REDAKCJI. P.P. Głosowi z Warszawy i Wajdelocie. Dziękujemy za listy i rekopisy, które pomieszczaśmy w niniejszym i dalszych numerach „Litwy”, także za współczucie i uznanie. Prosimy o więcej. Upraszamy o rekopisy i fotografie z opisami miejscowości Litwy i Białorusi, włącznie z gubernią suwalską, witbesską, Litwą Pruską i t. d. OGŁOSZENIA. PIERWSZY słownik polsko-litewsko-rosyjski. Ze wskazaniem gramatycznych form konjugacji i deklinacji, jako to czasu teraźniejszego, przeszłego, przyszłego i nieokreślonego, rodzaju, liczby, końcówek drugiego przynależności, rzeczowników i przyimków, z dodatkami wykazanymi w słowniku. W słowniku niema barbarzyms, a umieszczono wszystkie używane dziś w czasopismach, literaturze i w domowem użytku starych i nowych uformowań i zrostów słownych. Tłumaczenie jest w nim bardzo wiele słów przenożnych, ze wszystkich okolic Litwy, których nie żadnym słownikiem nie można znaleźć. Obecnie używane litewskie słowa umieszczono na nazwy łacińskie. W końcu słownika alfabetycznie pomieszczono nazwy: miast, gór, wzgórz, morza, rzek całej Litwy i odległych od niej państw świata. Przypomnienia w trzech językach: w polskim, litewskim i rosyjskim. Stronne w słowniku 658. Tego słownika trzymając się nie tylko będzie mógł się posługiwać, ale i Polacy i Rosjanie. Skład głowny w księgnicy A. G. Syrkiua, ulica Wielka dom własny, jak również dostarczyć go można i we wszystkich księgarniach. Cena rb. 2 kop. 80. "DRAUGIJA". Jedyny miesięcznik litewski poświęcony literaturze, nauce i polityce. Przestrzeń 6 rb.; za 6 numerów 3 rb., podwójnego zeszytu 6 rb. Numery okazowe na żądanie wysyłają się gratis. Na przesyłkę należy dołączyć 8 kop. marek. Adres. Kowno, Redakcja „Draugija”. "Litwa" Miesięcznik ilustrowany litewski w języku polskim Prenumerata rocznie . . . 2 rb. Za granicą . . . . . . 3 rb. Pojedynczy numer 16 kop. pocztą markami 18 kop. Oto z modlitwy Do Ciebie, Litwo! Przypadam do twoich stóp... Czas — leczyć rany, Kraju kochany — Wszak żywy Ty — nie trupi... Waśni — to gangrena, co pierś toczy, Życiu zwiaścuję kres... Przepraszaj się w swojej Wilii uroczej, Na drogi Niemen obróc swe oczy — By się nie cieszyć złości biec — O, powiedz! Dość tych łez I odwał cięgar, co pierś twą tłoczy — Nech waśni będźcie kres! Jedna nas wszystkich Ziemia zrodziła, Więc pokój Ziemi tej!... Niech w letargicznym nie drzemie śnie — Bo już mogła Się otworzyła — Pamiętać o tem chętnie!... Pokój, który na wszelkim ludowii, Który na ziemii tej!... Niech się oblicze Kraju odrodzi Po długim wieków śnie!... wa litwini bardzo pięknie śpiewali, daleko ładniej od polaków. Wielu litwinów z rozczulenia podczas kazan i śpiewów litewskich — płakało. Jedna kobieta w Ostrej Bramie po usłyszeniu pieśni w języku litewskim rozplakała się bardzo, mówiąc po polsku: „O moj Boże, tym samym moją matkę zalała łzami, a ja niezrozumiałem”. Podczas tej niedzieli litwini znajdowali się w kościele tak poprawnie, tak cierpliwie znosiли obelgi, że nikt im nic nie mógł zarzuć. W Katedrze, gdy litwini śpiewali, jedna mieszczanka naprowad po polsku, naprowad po litewsku, lajając przeszkadzała litwinom. W kościele Wszystkich Świętych, gdy urządzono wielki skandal, który niezły opisano, litwini stali niby zdziwieni, tylko gdzies jednogłosnie chwalili, że płacą ludzi, którzy głęboko odczuwają to poniżenie. Nawet wielu mężczyzn miało łzy w oczach. Na wezwanie swojego kaznodziei ani jeden z nich nie podniósł ręki na urządzających skandal polaków. W Ostrej Bramie po kazaniu śpiewano po litewsku: „Anioł Panski”, ale gdy tylko wyszedł ksiądz polak, aby odprawić różaniec, kaznodzieja litewski wskazał ręka, aby ucichli. Litwini zaprzestały więc zamieszania i odwracaniem różańca. Ponieważ jednak litwini na różaniec polski nie odpowiadał, więc zacryształ jeden tylko odpowiadał. W kościele św. Jana porządnie ubrana kobieta, długo słuchała kazania litewskiego, aż nie wycierpiała i pokazała swój długi język kaznodziejowi. W kościele św. Rafała było nieco zamieszania, ale się uspokoiło. Tu poczęli polacy zdarzyć podpis, poburzając przeciwko litwinom, że to każdego podczas kazania polskiego ich poskrzemi. W kościele Wszystkich Świętych, gdy ks. Kujawa po kazaniu śpiewanej, powiedział ewangelję, po której przed kazaniem litwini jak zwykle zasipiwały „O Dieue Teve” (O Boże Ojçe) w tej chwili gromada znajdujących się tam polaków zaintonowała inną pieśń. Wtedy litwini zastreszali dając możność polakom zakonczyć jej strof. Gdy się usiczyło, kaznodzieja zaczął mówić kazanie litewskie. Po chwilach polacy znowu zaczęli śpiewać. Wtedy kaznodzieja, zdałwał się po polsku, błagając w imieniu Chrystusa, aby szanować to święte miejsce nie robili nieporządków. Póki ksiądz mówił po polsku, oni milczeć, lecz jak począł mówić po litewsku znowu zaintonowali „Zdrowas Maryja”. Im się zdawało, że ta nuta jest za cicha, więc zasipiwały „Witaj Panno”. I ta pieśń nie była za głosną, więc kazanie litewskie książęca, mającego silny głos, było słychać. Wtedy polki zasipiwały polski śpiew patriotyczny, śpiewając aż do końca kazania, które ciągle było słychać. Po kazaniu na klęczkach litwini się modlili, a polacy kontynuowali dalej swój koncert. W końcu litwini zaczęli powtarzać wiele polskich z innych parafii groźnie jeżeli się jeszcze raz w tym kościele powtórzy kazanie litewskie, to albo rozbiją głowę księdzu, albo obruczą go jąrami. Potem wszedł na kazalnicę kaznodzieja polski ks. Siemaszkiewicz, który wstydził polaków, że w tak hanibowy sposób, nietaktoawne bronią swojej sprawy. W Nr 126 „Viltis” znajdujemy list pisany po polsku przez jedną z parafrątek do jednego z kazanów z powodu nowo wprowadzonych w Wilnie kazan w języku litewskim, który z zachowaniem jego stylu i pisowni podajemy: „Mój Boże! Jakże to smutno, że minęły społeczniestwem Katolickim, takie rosterki, takie rozwojenie, taka niezgodna, jest to oczewiste nasienie szatana; byli tacy co rozwdyjali ralia, dla zwolnienia pasa i odzienia to, co się jim zamieszało, podobato, tak Kalvis, Soltus itd., gdzie ich wszystkie wyliczy, zkażdego wieku. A Książę trwa i kwitnie, akto wieszczan? Xiądz, tak jakiteraz, garstka szalonych obłonkanych Xięga, zucza plama na katolicyzm, a wrogowie cieszą się; tu znnowu jemuż rodzaj odszczepienieśto podnoszą poganskı język; czytając w kurjeże litewskim nażekają, że ten język był skropowany, który go krępował? Kiedy nikomu nie zgłębić, co powie? Kiedy nikomu nie potrafić, że jeżeli dzisiaj, jaki chcieli, to niech nam nie mni mu nie przepraszał. Ale żeby te jutro podniscie, i wprowadzacie, to jest jakas Herezja, i to po większej części Xięga i jaka z tego wychodzi korzyść narodowości, litwa żadnej narodowości niema. A jeżeli podnosić narodowość, to trzeba widać takie kostomęśność jak oni, i polasach postawić bożków, perkuna, drud, świętości, i swęży t i t, wtręcać, będzie to podnosić i tewskie, ale nie trzeba takie kosz, katolicyzm Polskiego, bo to Krulowie polske, czyli Xięgata litesko Polskie fundowali. A dziś jest zespoceny poganskim językiem; pierwsza na litwie zorza; Bóg promieni światła zuci przejusta Świętej Krułowej Jadwigi. Ona poswieceniem Swojej Osoby wprowadziła Wiara Święta. Jezik Polski, jeżeli mu się zmiało nauki i zna Historija, to wie że z litwy, Polska sa połączone węzłem niezrodzielnym, litwa i Polska są to dwie rodzina siotry, jeżeli One będą się klućcie, będzie to nikczemnie i podle. Sam Chrystus powiedział, że każde królestwo rozdwojone musi upaść. J daj Boże żeby tych wszystkich który podnoszą ten poganski język żeby ich umysły Bóg tak pomieszal, jak tych, co budowali wieże babel. My jesteśmy rodowite litwini, to nasze dziady i nad dziady to nasza Ojczyzna, my Ja tak kochamy, jak niema nato wyrzeka Kochamy tak Jak kochal Ja Nasz Wielki Pasta, Adam Mieckiewicz Kochamy te lasy, puszczy, parki, miłiny, Cudowna Naturna Nasza, Królowa Unamna Cudami Lask Bożych i Święto Polsko Mowo Wprowadzona ze Święto naszą wiarą A poganski język Daj Boże żeby tak zaginął jak zaginęło poganstwo. Dziś jeszcze można znaleść takich, gdzieś tam koło niema co weżw mają za świętych, i razem z dziećmi piją mleko. W trzecią niedzielę w dniu 2 listopada, nawet sam Administrator kanonik Michalkiewicz przemawiał w samem mrożeniu agitacji polskiej, u Wszystkich Świętych, tłaczącze lud. „Viltis” Nr 128 donosi nam, że w przejściu życia trzech niedziel dzieci litewscy interweniują litewskiej na swoich, litwini znajdowali się bardzo poprawnie. Kazania były mówione w takim porządku, jak rozporządził się ks. Administrator, z wyjątkiem kościoła Bernardynów, gdzie zamiasz ks. La boka kazal ks. Kuchta, a u św. Mikolaja zamiasz księzda Kuchty, kazal ks. Tumas. Z powodu zaszych skandali w kościołach nie przybywało ludzi, przez księży polaków, ci same księże musieli potem żałować swego postu, ku iustrzec się tego, widząc, co ciemny mótoch zrobił. Nawet ks. Raczkowski, który podczas pierwszego kazania na litwinów na stawał tą razą przepowiadał polakom, że zazamieszania w kościele, będą powieszeni w plebke za nogi”. Przy spisywaniu ludności przybyłych, byli księżom klerycy, ale w tym dniu nie można było jeszcze obraćwać litwinów zapisanych. Podług wskazania „Viltis” Nr 132 ostatni spis osób życzących litewskich kazan w kościołach vilenskich był następujący: \| Kościół \| Liczba \| \|---------\|--------\| \| Katedra \| 516 \| \| Kościół św. Mikolaja \| 381 \| \| Wszystkich Świętych \| 332 \| \| Ostraborska \| 317 \| \| św. Jakuba \| 271 \| \| św. Rafała \| 184 \| \| św. Piotra i Pawła \| 120 \| \| po-Bernardyński \| 70 \| \| św. Jana \| 25 \| \| po-Dominikański \| ? \| Ogółem więcej niż 2250 osób. W Nr 131 „Viltis” przyczata szkany jakie robiono z litwinów w dniu 9 listopada w niedzielę. Na ganiku kościoła św. Rafała po sumie, wystąpili z kazańiami: niejaki Kowalski z Soltaniszcz poł. Wilnem i drugi jakiś stary. Kowalski wyszedł z zapytaniem do swojej chwery czy chcecie litewskich kazan? Odpowiedzieli: Nie chcemy — podobno, jak żydzi przed Pilatem: ukrywają, ukryują! Potem inny zawołał, byłem na zebraniu litewskim, gdzie byli panowie i prosty, obuci w lapcie. Wszyscy postanowili powrócić chwałę Porkunasa. Czy chcecie? Chwera odpowiada: Nie chcemy, nie chcemy! Dalej mówi „Viltis”: zachodzi pytanie, czy wszyscy ci polscy podzegacze, tak są ciemni jak i tium, czy tylko tak bezwytądni, że umysłowe stosują się do ciemności, aby odtwarzając ten tium w ciemności, sprawić to aby on wyrzęcz się z swojej morzy. Czy w taki sposób polacy chcą rozszerzać swoją kulturę? Gdyby rzeczywiście ta kultura była tak wysoka, jak ją polacy wychwalają, to nie trzeba było brać się im na takie sposoby, gdyż działałyby one sama, tak jak to swobodnie działa kultura amerykańska. Najwięcej walca polacy przeciwko wprowadzeniu kazan litewskich w Wszystkich Świętych i w św. Rafała, to jest tam, gdzie przychodzi litwinów najaknajniej i gdzie oni bez opieki mogą się zupełnie uwolnić. Nie wiadomo jednak, czy będzie wiele tego korzyści dla polaków. Czy nie skorzysta z tego ktoś trzeci — choćby i marjavičius? Listy z Łotwy. I. Lotwa katolicka. Naród łotewski, obejmujący dzisiejszą Kurlandję, połowie gubernii ryskiej i trzecią część witebskiej, w dobie dziesięczej najlepiej da się podzielić na lotyszów-protestantów i lotyszów-katolików. Dwie obce kultury wywierały i teraz jeszcze wywierają swój wpływ na Lotwę; z zachodu kultura niemiecko-pruska, z wschodu polska-katolicka. Ta ostatnia jest słabsza, bardziej, i ostatnimi czasy mocniej zdławiona przez nacisk rosyjski. Potoczas, gdy Lotwa nadbałtycka (Kurlandja i Inflanty) w żelaznej ręku nie mieckich baronów, zdolała zachować u siebie pewien samorząd i okruszyny wolności wyznania i prasy; Lotwa katolicka, czyli tak zwane Inflanty Polskie, podlegała ogólnościom losu Litwy, Białej Rusi innych krajów, które ochroniało swoim niemiance, kraju „pobocznego-zachodniego” weśmiennie litwinom alfabetu łacińskiego zostało rozciągnięte i na lotyszów-katolików, których miejscowa administracja, nieznajoma miejscowego języka ludu, zaliczyła do litwinów. Ten błąd, że lotysz-katolicy stanowią szczep litewski (w dziesięcizmiesięcznego słowa znaczenia) popelniają nie tylko urzędnicy ale i ci sami, którzy o lotyszach w Łotwie podają wiadomości do prasy litewskiej. Latgalowie w tej sprawie mają są szeregiem pośrednim między litwinami a lotyszami. Język latgalowie jest tylko narzeczem języka łotewskiego, gdyż posiadają ten sam słownik, tą samą gramatykę i składnię. Różnica między lotyszami bałtyckimi, a latgalskimi polega tylko w wymowie, pisowni i alfabecie. Tidy wziąć pod uwagę jeszcze różnice wyznania, kultury i zewnętrzny wygląd prostego ludu na Lotwie katolickiej, to nieprawne oko badacza z Litwy, który widzi u latgalow wszystkie cechy litwinowskie. Miło jest latgalowi przyznać się do pokrewieństwa z dzisiejszym narodem litewskim, lecz prawda jest milsza, a ta prawda jest fakt, że latgalowie są bracia rodzemi lotyszów nad Bałtykiem i są do nich w takim stosunku, jak żmudzini (żemaičiai) do litwinów (augstačiai): jeden naród — dwa naroczze. Jako żmudzini nie dążą do utworzenia własnej literatury, tak również i latgalowie nie marzą o stworzeniu pismiennictwa we własnym narzeczu. Żmudzini w stosunku do litewskiego literackiego dialectu są w niezmiernej lepszych warunkach od latgalów względem bałtyckich lotyszów. Żmudzini z litwinami są jednego wyznania, używają tych samych czcionek i pisowni, i co najważniejsza, są jednakowego poziomu w rozwoju umysłowym. Na Lotwie zaś wszystkie te warunki składają się na niekorzyść latgalów. Lotwa katolicka oddzielona jest od Lotwy latgalowej drebną kulturą, wyznaniem i wysokim poziomem rozwoju we wszystkich dziedzinach. Tręść czasopism i większości książek bałtyckich dla latgalów jest prawie niedostępna, nie mówiąc o trudnościach czytania czcionkami gotyckimi w niemieckiej pisowni. Gdy każdy inteligentny latgalowie z lotowską czyta i pisze w literackim języku lotewskiem, prawo ludzie daje sobie radę z tą sprawą pamiętnie broszurkę, traktującą o gospodarce rolnej. Wszelkie usiłowania w rozpowszechnieniu gotykiem drukowanych pism i książek bałtyckich w Łatgole spełzy na niczym. Dla tego też młoda latgaloska inteligencja, która w swoim języku kształciła się tylko na wzorach literatury bałtyckiej, wzięła się do stworzenia tymczasowej literatury w języku łotewskim, zastępując do wydawania książek i pism w latgalowskim rozumie. Pobudka do tego kroku działa się wolność łacińskiego alfabetu, która latgalowie odzyskali jednocześnie z litwinami. W tym samym czasie i na Lotwie bałtyckiej powstał żywy ruch przeciwko przestarzałemu gotyki i zawilej niemieckiej pisowni. Naukowo opracowana nowa pisownia łacińszczyzną czcionkami w zasadzie już jest przyjęta nad Bałtykiem i wprowadzenie takowej w życie jest tylko kwestią czasu. Historia Łotwy przeciągła bratnią dłoni Lotwie katolickiej. Naród, długie wieki rozdzielenia obu rąk, budzi się z letargu i łączy się w pracy kulturalnej nad swojym podniesieniem. Hasło narodowej jedności rozległa się od Bałtyku do Białej Rusi, od granic Estonii do bryskiej Daugawy i dalej, poza jej brzegi, w głęboką prastarej Litwy. Uzbójny wieżactwo i zmęczem praktycznym kupienia i rolnik lotewski skierowuje swój powolny krok na południe, do ziemi Paleona i Widewuta, do ziemi tych bohaterów, którzy wiedli letyckie plemiona nie rozróżniające się litwinów lub lotyszów, ni prusów lub latgalów. W liczbie tych plemion szczepu letyckiego, latgalowie najpóźniej się bu- dza z wioskowego letargu. Długi swój sen latgalowie przypłacili stratą świadomości narodowej i pomyślności maternalej. Latgalom obiecany był świat, wszystko, co się dało wydrzeć. Nawet druza, która się nie dała wydrzeć, została zepsuta grubą warstwą ciemności i nędzy. Nie dziw więc, że pierwsze kroki latgalów są chwiejne i nie śmiałe. Nie dziw, że prasa latgaloska stabo się rozwiąży, życie narodowe powoli kiełkuję. Przyczyny tych niepowodzeń bliżej i roższańcie czytelnikom w następnym liście. II. Narzeczna języka lotewskiego. Skresliwszy w poprzednim liście ogólne rytut oka na dwa lotewskie narzeczna i na wpływ dwójga obcych narodów (niemców i polaków) na kulturalny rozwój narodu lotewskiego, chcąc bliżej poznać czytelników „Litwy” z historią utworze na sie dwa różnych narzeczy i z ich stosunkami wzajemnymi w czasie obecnym. Lotwa dzisiejsza obejmuje niemal całą Kurlandję, połowie Litlandji i trzy powiaty zachodnie gubernii witebskiej. Oboba lotyszows obecnie wynosi przeszło piętnaście milionu. Jak się to stało, że tak liczny naród, obejmujący tak wielki obszar, żadnemu z krajów przez siebie zamieszkańczych nie dał nazwy „Lotwa”? Znamy w historii i geografii Litwę, zamieszkaną przez litwinów, znamy Polskę, zamieszkaną przez polonów; lecz zamiast Lotwy historia i geografia nieznajdują nam o Kurlandji, Litlandji i o Inflantach polskich. Może niesłusznie jest, nazywać tak te kraje, które biorą swą nazwę od kurów i liwów, prastarych mieszkańców tych krajów? Ani przed siedmiu wiekami, ani teraz wyżej pomienione nazwy lotewskich dzielić nie mieli i nie mają rąk bytu: lotyszys zawsze były większością w tych krajach. W XII wieku, gdy niemcy zaczęli przybywać do krajów nadbałtyckich, głównie zajmowali brzegi Ryskiej zatoki kurowie zaś zachodnie kresy obecnej Kurlandji, i siedziły tych narodów obejmowały zaledwo trzecia część obecnej Lotwy. Dalej, ku wschodowi, mieszkały letyckie plemiona: Latgola, Zemgola, Selonia i Widewuta, do ziemi tych bohaterów, którzy wiedli letyckie plemiona nie rozróżniające się litwinów lub lotyszów, ni prusów lub latgalów. W liczbie tych plemion szczepu letyckiego, latgalowie najpóźniej się bu- kroniarze twierdzą, kraj imieniem najbliższych napotkanych ludów, niemcy tę nazwę rozciągnęli na cały obszar, leżący pomiędzy ruskimi słowianami a morzem Bałtyckim. Liwowie i częścią kurowie zlieźli się z silniejszymi plemionami lotewskimi lub wyginęli pod „miecze i krzyżem”, którymi ich niszczano do wojny chrześcijańskiej. Lotyszom groził ten sam los zupełnego zniszczenia od niemców. Lotyści zapewne dobrze znali stosunki swoich sąsiadów plemieniników prusów z niemcami, bo historia nam przekażała wiele faktów łączności wszystkich plemion letyckich; lotyści przewidywali zagładę prusów w nie-rownej walce z teutonami, więc lotewscy wojownicy narodzi chwycili się innej polityki i z dwoma złogami wybrali mniejsze. Zamiasz iść na walkę z lotalami prusów, liwów i kurów i walczyć w otwarcie polu, „zelażnemi meżami”, najliczniejsze plemion lotewskie — Latgola, poddaje się rycerzom, przyjmując chrzest, zawiera sojusz ze zbrojnym zakonem krzyżackim i razem z niemi idzie wypieć opone ludy finńskie i niektóre lotewskie. Zawdzięczając tylko tej dyplomacji lotyści zachowali swój byt, a lotewsko plemienne stanęło prawie całe rycerscy Europy i obalamucone przez niego papiesztwo. Po dwustu prawie latach bezskutecznej walki o niepodległość latgalowie, a z niemi i inne plemiona lotewskie, poddają się dobrowolnie krzyżackiemu zakonowi i przyjmują kapłanów, głoszących wiara chrześcijańską. To poddanie się zostało potwierdzone pisannymi aktami, które gwarantowały lotyssom byt, własność przyjmującą chrzest, zawiera sojusz ze zbrojnym zakonem krzyżackim i razem z niemi idzie wypieć opone ludy finńskie i niektóre lotewskie. Zawdzięczając tylko tej dyplomacji lotyści zachowali swój byt, a lotewsko plemienne stanęło prawie całe rycerscy Europy i obalamucone przez niego papiesztwo. Po dwustu prawie latach bezskutecznej walki o niepodległość latgalowie, a z niemi i inne plemiona lotewskie, poddają się dobrowolnie krzyżackiemu zakonowi i przyjmują kapłanów, głoszących wiara chrześcijańską. To poddanie się zostało potwierdzone pisannymi aktami, które gwarantowały lotyssom byt, własność przyjmującą chrzest, zawiera sojusz ze zbrojnym zakonem krzyżackim i razem z niemi idzie wypieć opone ludy finńskie i niektóre lotewskie. Zawdzięczając tylko tej dyplomacji lotyści zachowali swój byt, a lotewsko plemienne stanęło prawie całe rycerscy Europy i obalamucone przez niego papiesztwo. flanty szwedzkie), górna część Kurlandii i trzy powiaty guberni witebskiej (Inflanty polskie). Pierwsze dwa narzeczca, pod wpływem niemieckiej kultury, w jednakowych politycznych, religijnych i administracyjnych warunkach się znajdując, ciągle się zlewaly. Narzecze średnie lotewskie stało się językiem literackim i przez szkoły, kościół i urzędy wciąż się rozpowszechniało i teraz się rozpościera po całej Kurlandii i Łaflandii. Język łotewski pochłania miejsce narzeczca z wielką szybkością i w tych łatgolskich dzielnicach, które obecnie wchodzą w skład guberni Kurlandzkiej i Litlanskiej. Tylko w Łatgole, wchodzącą w granice guberni witebskiej, nie podlega temu wpływowi, bo tutaj szkoły, kościół, urzędy i wszystkie instytucje publiczne miejscowe język łotewski wyłączają absoskiej, Hermaniaskiej i Bieniakońskiej to, prawda mówiąc, gdy chodzi o kwestię etnograficzną litewsko-białoruską, to po- więciwszy się ja szukać i resztkę parafii Diecezji Wilenskiej nie ominąłem, i do głowy mi nawet nie przychodziło, że ktoś się znajdzie i zacznie kwestionować li- tewskość parafii Werenowskiej, Ossowskiej, Hermaniaskiej, Bieniakońskiej, Ejsyjskiej, Gieranowskiej, Rudnickiej, Jewskiej, Kierniaskiej, Niemenczyńskiej, Wornia- skiej, Giełniackiej, Pomeraniackiej, Lubinskiej, Krasnogórskiej, Łomżyńskiej, Klu- szowskiej, Żyrumskiej, Nieszorskiej, Hoż- skiej, Druskienickiej, Mało-Solecznicznej, Rykoniackiej, Kozaackiej, Korkożyckiej, Ika- źnieniakowej, Hermaniaskiej. Po odbytych ekskursjach każdorazowo komunikowałem Wilenskiemu Biskupowi moje spostrzeżenia, gdzie mieszkaczy rozmawiają w domu po litewsku, a gdzie po białorusku i ich wzajemny liczne stosunek, o czym ta- koż było w litewskiej i rosyjskiej parafii. Szukałem też p. Litwina H. M., nie po- zostawać się jednak do pracy litewskiej i ro- syjskiej, uniknąłbym w ten sposób wpro- wadzania w błąd publiczności, a pomawia- nia mię o jakieś zachęcanie podpisywać papier, niewiadomej dla Werenowian treści. 4° Co do stawiania dobocznych zna- kładow, ochronie dla dzieci przed ks. Ks. Dyakowickiego, Klepackiego, Werbachow- skiego, Lubianca, Gintowta z Ejsyjszek, Sperskiego, z Branickiego. To mogę nie zauważać, że w wszystkich ci księży, ja uję na miejscu litewskim w diecezji, gdy tymczasem kapłani-litwińscy mający cywilną odwagę wyznac litewskość — za wyjątkiem tylko kilku kapłanów, — zajmu- ją najuboższe posady w diecezji, siedzą masyonarzami przy kościołach, ale bez miejsca, ciekając lepszych czasów. Więc jak można wymagać od nich czynów, co przechodzi możność? 5° Co do naruszenia gwartem języka litewskiego bez uwzględnienia właściwości języka litewskiego w Diecezji Wilenskiej, to, szerzenie mówiąc, podzieliem poniekąd zapatrzywania p. Litwina H. M., lecz to pochodzi nie z winy wiejskiego ducho- wieństwa, lecz od systemu, kształcącego kler dysealany, i od systemu, jakim zwierzęchość rządzi się przy obsadzaniu parafii w biskupstwie. Zęby nie popel- niać tego samego błędu, co p. H. M. zna- szymy w parafii Diecezji Wilenskiej język litewski ma odrębne właściwości, jakich niema język źmudzkiego lub Semigaskiego. Do tego bogactwa ję- zyka litewskiego w Diecezji Wilenskiej nie wesły jeszcze całkowicie do litera- turę, bo nawet i pieśni z tych miejscó- wości nie zbierano: np. w powiatach Lidz- kim i Oszmiańskim mówią „dudęti” gdy litwin i źmudzin z Diecezji Kiwienskiej, „šneketi, kalbėti”, gdzie zaś w Kiwiens- kim, Wilkomierskiem i Poniewieżkiem mówią „rogales” — saneczek, to w Święcia- ńskim i Dziśnieńskiem — „rogutales” sa- neczki. W Kiwienskiej Diecezji „tvirtas” jest mocny niktogo nie zna, w Suplikac- cych, tymczasem w niektórych miejsców- osciach Dywejki, Wilenskiej ten wy- raz staje się nie zrozumiałym, bo zamias- nego używanym jest wyraz „galingas”. Agitarowie zaś polscy korzystają z ta- kich nieporozumień językowych i zohy dzają nabożenstwo litewskie. Mało uży- wany w niektórych miejscowościach Dye- cezji Wilenskiej wyraz „tvirtas” — mocny przekręgają na „girtas” — plany. Przy dob- rzej woli przecież mogłoby z łatwością wy- mazaczyć, że „tvirtas” — „tvirtas” używany w niektórych miejscowościach gub. Wilenskiej wyraz „galingas”. To wszystko dało się zauważyć przy zwie- dzaniu powiatu Wilenskiego. Podług mnie działaczom społecznym z duchowieństwa litewskiego wypada jak najrchniej wła- sciwości języka litewskiego w Diecezji Wilenskiej wprowadzać do elementa- rzy, katechizmów, książek do szkol- stwa i katechyzek (np. zamast „kalbėti” — „dudęti” i „šneketi” — „tvirtas” — „galingas”), nie obawiając się rozwojenia litewskiego narodu w literaturze, bo tych właściwo- ści nie tak wiele jest, i z czasem narod litewski z pod Lazduni i z pod Telsz przy pomocy pisniemiętna jeszcze więcej się zbliża. 6° Co do udzielania rad przy moich ba- danach etnograficznych, to przynajmniej, się że w Bielskim powiecie Grodzieskiej gub., zawsze radziłem, nie zasiegając rady duch- ców, aby nie oświetlać i języka pol- skiego, w Szokalskich powiatach, też gub. i Wilenskiej Wilenskiej gub., — w bia- łoruskim, a w Wilenskim już, Lidzkiem i drugich powiatach — w litewskim. W miastach zaś czy białorusinom czy litwi- nom radziłem, żeby znali polski i rosyj- ski języki. Takie moje przekonanie, bo ważam, że rusyfikacja i polonizacja, któ- re jedynie tylko są możliwe w Litwie i Białej Rusi, są dla narodu zgodne z w potępie kulturowym. Umożliwia litew- skiego, białoruskiego, polskiego i rosyj- skiego języków kapłanowi w Diecezji Wilenskiej nieodzwona, żeby był wszys- kiem dla wszystkich, nie obrażając ni- czych uczuć narodowościowych. Nakoniec radzę p. H. M. zapocząć się choćby z „Zarysem Dziejów Litewskich 8) Najlepiej o tem może poinformować księ- garnia p. Maryi z Piaseckich-Szlapielowskiej, Wil- no Dominikańska № 13. II. W № 127 „Viltis” znajdujemy artykuł „Len- kes balsa” (Glos Polski), gdzie jest list treści następującej: Dajcie każdemu jego język w kościele! Wo- ja ojczyzna — to skarb, to potęga, to świętość. — To arka przymierza między człowiekiem a Bo- giem — Pozbawiać człowieka, czy naród jego mo- wą rodzinnej jest grzechem, jest występkiem. Pozbawiać jej w kościele — jest zbrodnią. Kto połata nieślężenia, który swą mowę w te- atrze, w magazynie, w towarzystwie — uśmiechnie się z radością, kto je uznaje za nieprzyjemne, cze ze wzruszeniu. — Człowiek modli się z rukie w swoim języku — w tym, w jakim go matka nauczyła paciera. Modli się w nim wśród swoich i wśród obcych; wtedy gdy język wspól- modający się — jest dla niego niezrozumiałym i wtedy gdy go rozumie. A gdy mowa choć ob- ca, nie jest wroga — gdy kto przykrył do niej — wydaje mu się taki stan rzeczy normalnym. Oni mówią się sobie, a ja sobie. Kiedy intonuje śpiew, a ja ją przerwam — Naród śpiewu, a ja niekoniecznie kombinuję — właściwie nie za- stanawiam się nad tem. Dopiero, gdy po wielu latach usłyszę go głosny pacierz księża w swojej mowie, gdy zabrami w kościele chorąła pieśń w rodzinnym języku — wtedy poczuję czem jest modlitwa w ojczyźnie mowie, czem jest ojczyzna mowa dla niego. Jest ona świętość, jest skarbem! Jest arka przymierza między czło- wiekiem a Bogiem. Dajcie każdemu jego mowę w kościele! Odbierać ją człowiekowi, czy naród- owi — jest krzywdą. Odbierać ją w kościele — jest zbrodnią. Bracia polacy, dajcie litwinom w kościołach wileńskich, tyle ich mowy — ile oni sami za- pragną! Bracia litwini, nie odbierajcie polakom ich języka w tych kościołach, w których oni go mieć chce! St J. Prawda endecka. Prasa warszawska endecka z wielką pochopnością zbiera wiadomości niekorzy- stne co do litwinów, tem szkoda tylko, że nie ze Ldke, wiarygodnego jakiem jest „Klucie Litewskie”, ale przezeń z pism humanystycznych, takimi są: „Plotka Wilenska”, „Goniec Wilenski”. Mianowice „Goniec”, który układa swoje korespondencje chyba w redakcji, ma wiele wiary w Warszawie. Ton placzy- liwy „Gonca Wilenskiego” zapewne po- doba się dla tego, że on wiele mówi o ucisku polaków przez litwinów, tak jak PRASA LITWESKA. Działalność szlachty. Piszą z Szwawli (powiat szawelski) do „Vilnis” № 122, że dotąd ziemiaństwo było obowiązane do dawania materiału na budowanie i poprawianie mostów i dróg, a włościanie na chleb lub na nasienie — biora. Bracie z magazynów mają prawo tylko się włościanie, którzy tam zbóża zsypują, którzy domni należą. Inne stany jak szlachta, ponieważ do gmin w Cesarstwie nie należą, więc tam ani zbóża zsypują, ani mają prawo braci. Zdarza się jednak czasem, że dostają zbóża z magazynów, i do których nie należą, miano wiecie drobniejsza szlachta i ziemianie, a to takim sposobem, że się przyjmują do zamocniejniejszych włościan, którzy brali zbóża na swoje imię, dając je szlachcie i ziemianom. Ma się rozumieć, że potem jeżeli szlachcie jest uczciwy to zbóża zwracą, a jeżeli przeciwnie to ginie. Śa jednak pomiędzy nimi tacy gołysze, że nie mają z czego oddać i przez swoje uczciwości, co to powiedzić wymyka się wielkie spory i nieprzyjemności. „Vilnis” № 119 podaje korespondencję z Eržvilka, w wat rosięski o tem, jak włościanie z panami jechali na jednym wozie. W roku z. szym za inicjatywą dne- gospiecowych ziemian p. R. utworzyło się w Eržvilku kółko rolnicze. Radość jest ładnie, gdy gromadnie pracują panowie i włościanie. To jest bardzo odpowiednie dla rolniczej szlachty i drobnicy. Mieszkańcy Eržvilka są zrelizie, gdzie widać korzyść, to tam spiseń nie żałują nawet pieniędzy. A więc do kółka zapisalo się bardzo wielu. Czas już działa dla kółka. Jesienią 1907 r. zbliża się świeżo żyta i kółko sprzedawa nawozy sztuczne — członkowie składają pieniężne, dostają dobre nawozy i cieszą się. Wszystko byłoby dobrze, gdyby nie wyszło źle. Otoż, inicjatorzy tego, że gdy dział się, to wychodzą pieniędzy zaraz zapaść, a druga później. Włościanie nic o tem nie wiedzą, zapłacili tyle ile wydawało na ich czeszę i panowie wysłali te pieniędzy, a od siebie nic. Ale tu jeszcze tak źle, że wiesnacy nie o tem o nie wiedzą. Że jednak, że w oznanczonym czasie panowie nie wysłali reszty pieniędzy. Tu się wszystko zahaczyło. W 1908 r. zarząd kółka złożony z panów zinu zgodził się pośredniczyć podczas rolnika, a dość ciemnieć. Znów piszą i leżą trzeźwi na czos, a potem naturalnie zasądza pieniądze, aby każdy wnosił roczną płateczną czonków po 1 rublu. Zarząd pisze do firmy, a firma odpowiada, że gdy kółko zapłaci dług przeszkoroczny łącznie z 10% i przysłe połowę pieniędzy z góry na zamówione nawozy, wtedy będzie towar nadawane. Panowie pomijają sobą przedko pieniędzy zebranie nie mogli, czas najgib, bo żyto trzeba siła, nawozy niema. Włościanie widząc, że nie wypada jechać z panami w jednym wozie, wyszli oczki z niego, poszli do żyłów, kupili tam zle nawozy i już chcieli się. W tem poczęły się deszcze, ci co niebyli cierpliwymi nie daćkaśzy nawozów, zaseśli oziarną mokrą niwę, rozmocując tam — błoto mokre, i zaś co byli cierpi, wyszły opóźni. Że i jednym, ale i drugim, a to wszystko dla tego, że panowie postąpili wcale nie demokratycznie. Jeżeli panowie tak będą lud wszedzie osiewali i do szczęścia prowadzili, jak panowie eržvilowscy, to wiesnacy będą od nich stronić jaknajdalej. Mówią, że włościanie eržvilowscy nie tylko w roku przyszłym nie chcą należeć do kółka rolniczego, ale mają zamiar jeszcze przez sąd posądzać, aby ich udziały rolnicze były zwrotnie. „Vilniaus Žinios” № 212 podaje artykuł wstępny zatytułowany „Kas kaltas?” (Kto winien?), co następuje: W Litwie i Białorusi opadają już ceny z pańców panów polskich, kilku większych panów już zbrańkowato. Jeżeli nie dzisiaj to jutro i pozostałych ten sam krzywe czeka. Z czasem jeden klimat mających rolniczych wzrosłych, większe jak tak jest zadłużona, że się niewypłaca w żaden sposób. Za podmuchem najmniejszego wiatru dwory runą podczas licytacji, niby na drzewach jesienią zeszłe liście. Tak to wróży dla wszystkich w Litwie i Białorusi dziennik polski „Gonie Wilenski”. Nie on nam nowego nie uświadczyl gdyż nie jestesmy na tyle ślepiemy, a — wysiny nie wiedzieli, co się około nas dzieje, w którym się znajdowali się w szoku. Gdy ten jest ciekawy, wykaz z tego powodu, że to jest głos pisma broniącego arystokracji. Raz ten organ obwinia podle gruntu i klimat w Litwie, a stad stabe urodzaje, drugi raz bank, który bierze wiele procenta za zastawione majątki. Gonie Wilenski nie może jednak zamieścić, że i sami panowie są w tem winni. Panowie nie płacili wielkich procentów dla banków i pożyczek rolniczych, ale naco nie obciążali ten pożyczki. Tylko mala ich część poszła na ulepszenie gospodarki, reszta zaś na drogie materię, wysokiego konie, psy, stanowienie pysznych pałaców, trwonienie pieśni między zagranicą... Nasi panowie, ale ma się rozumieć nie wszyscy, mieszkać zagranicą lub w mieście, grają w karty we dniu i w nocy, stroją najwytwornej swoje Hymn Litewski. O Litwo, Ojczyzno nasza, Tyś ziemia ołbrzymów. Od wiek wieków była siłą i dziedzictwem Twych synów. Niech twe dzieci postępują — tylko cnoty dzieci, Na pożytek Tobie, ludziom — praczące jak moga, Niechaj słońce w naszej Litwie — ciemności rozprzęga, A światło i prawda — wiedzie drogi nasze. Niech zawsze miłość Ojczyzny w sercach naszych płonie. W imię Jej niech kwitnie jedność w naszej słońce lśni. W N 3 „Litwy” znajduje się „Lietuvio Hymnas” (Hymn litewski) z muzyką zastosowanymi do oryginału litewskiego, zas polski jest tam tylko dosłowny nie odpowiedni do śpiewu. Obecnie dajemy przekład tego hymnu wierszem, piora panny Stanisławy Jabłońskiej, zachowują- cym miarę oryginału litewskiego i przez to nadającym się do śpiewu podług nut pobanych w N 3 „Litwy”. NASZE RYCINY. Doktor Jan Basanowicz wybił dzisiaż litew- ski, urodzony w 1851 roku w guberni suwalskiej, pierwszy wileński, gdzie lud mówi po polsku, i tylko później mie- szkające w Królestwie Zjednoczonym, na- czyłem się po litewsku i starałem się po- znac potrzeby ludu. Mój syn mówi lepiej ode mnie po litewsku. Jestem tego zdania, że każdy obywatel Litwy musi umieć po litewsku, ale jestem przeciwny temu wymaganiu, aby od każdego mieszka- ńca Litwy żądać aby się wynarodowili. Natomiast w zupełności przyznaje dążenie litewskie do szerzenia swojego języka i kultury. Zawsze było mojem pragnie- niem pracować razem z litwinami na ko- rzyść ogółu, a obecnie gdy zajmują waż- ne stanowisko miło mi będzie, o ile moż- ności, popierać słuszną dążenie litwinów. Cała przyszłość naszego kraju będzie za- leżała głównie od postępu kulturalnego. W tem znaczeniu i ja siebie zalicam do ludzi postępowych. Dalej hrabia podkreślił swoją nieścę- do posłectwa i zarządzanie przewiązanego dla wiary katolickiej, chciał nie tylko siebie do kleryków, Hr. A. T. zrobił kilka uwag co do pism litewskich, które sam czytuje i prenumeruje dla swoich majątków. Przy- nał, że dziennik taki jak „Vilniaus Žinios” jest dla inteligencji niezbędnym, ale dla ludu jest nieodpowiednim. Dla ludu są potrzebne inne pisma tygodniowe lub wychodzące parę razy na tydzień, treści popularnej. Dalej w N 245 „Vilniaus Žinios” przy- toczono jest rozmowa z panem B. Jało- wskim inżynierem, ziemianinem z pa- wiat świetińskiego, gub. Wilejski, majątku Sylgudyseck, byłego posła do Dumy Państwowej, pan J. prenumeruje kilka pism litewskich i baczenie śledzi za sprawami litewskimi. Ten gorliwy swo- jego kraju obywatel, stara się wszędzie o rozwój kulturalny i podniesienie dobro- bytu wszystkich mieszkańców kraju). Chciał żeby człowiek wierzący, był jed- nak rozszerzać się kłęby szum. Uważa za porządnych tylko księży świątyni i dobrze zapoznanych z bieżącemi spra- wami. Księża mało oświeceni, chcący w swoje ręce wziąć politykę, robią ty- ko zamieszanie stawiać na pierwszym pla- nie, pod pokrywą autorytetu wiary, tylko kałowe i osobiste cele. Takich ich dzia- łalności szkodzi tylko interesowi wiary. Pan B. J. jako gmina, gminy wszel- stwem, nie mógł zgodzić się na nadanie samorządu Krajowego, do którego wszła jedynie szlachta polska. Taka gmina po- między innymi rzeczami powinnaby się troszczyć rzeczami oświaty. On jest za samorządem Litwy z centrem w Wilnie. Oprócz tego musiałby być samorząd gmin- ny wszechstanowitej. Gubernia suwalska i połocka powinna być przyłączona do samorządu litewskiego w guberni grodzień- skiej powiaty: bielski, sokolski i bialo- stocki — do samorządu polskiego. ) Działalność pana B. Jałowieckiego i syna jego wielokrotnie była zaznaczona w pismach litewskich, jako bardzo użyteczna i sympatyczna dla Litwy. Rud. W Wilnie wychodzi jedyny dziennik litewski, społeczny, polityczny i literacki o kierunku bezpart.-postępowym, VILNIAUS ŽINIOS Pismo to wychodzi codziennie, oprócz dni poświęconych. Daje ostatnie deklaracje wiadomości o tym, co się dzieje w Litwie i na szerzej świecie. W niej publikuje dziennikarze znamienne artykuły na prawo i sprawę oświaty ludu, stowarzyszenia kulturalne, oświatowe i t. d. W odcinkach umieszcza opowiadania oryginalne, lub tłomoczne, dramaty, piosęe, artykuły treści popularno-naukowej, społeczno-naukowej, krytyki. Opracowują i redagują pracownicy redakcji—Gabryeili Pietkiewiczówny Michała Birżyński i Adolfa Węgilly, w „Vilniaus Žinios” umieszczają swe prace wielu wybitnych pisarzy litewskich. „Vilniaus Žinios” posiada stałych korespondentów w Dumie Państwowej, we wszystkich miastach i miasteczkach Litwy, jako też we wszystkich większych koloniach litewskich w Polsce, Łotwie, Rosji, Anglii i Szkocji, Stanach Zjednoczonych i innych krajach. Premiery „Vilniaus Žinios” w Wilnie i na prowincji wynoszą: rocznie rb. 6, półroczenie rb. 3, kwartalnie rb. 1 kop. 50, miesięcznie kop. 50. Zagranicą: rocznie rb. 12, półroczenie rb. 6, kwartalnie rb. 3, miesięcznie rb. 1. Cena numeru pojedynczego kop. 3, dla sierpniów kop. 2. Ogłoszenia: Wiersz petitowy przed tekstem kop. 50, za tekstem kop. 10. Premiery przyjmują wszystkie księgarnie litewskie i spółki spożywcze. Miejscowym prenumeratorem „V. Ž.” odnosi się wiezorer. ADRES: Redakcja gazety „Vilniaus Žinios”, Wilno. Ogłoszenie. Starosta miasta Rossień, niniejszym ogłasza, że wukułek zapadnej uchwaliły: Kowieńskiego Zarządu Gubernialnego z dnia 24 Lipca 1908 roku postanowiono: przedłużyć terminu jarmarków, istniejących w mieście Rossieniach Trzech Królów do 4 dni: od dnia 6 do 10 Stycznia; Świątojańskiego do 7 dni: od dnia 24 Czerwca do 1 Lipca, i Różańcowego do 7 dni, zaczynając od dnia święta Matki Boskiej Różańcowej. Starosta Miasta Rossień S. Dowojna-Sylwestrowicz. „ŻEMDIRBYS” W ostatnich dniach miesiąca grudnia zaczęło wychodzić w Wilnie w języku litewskim dwutygodnik „ŻEMDIRBYS” (Rolnik), poświęcony sprawom rolniczym, handlowym i przemysłowym. Premiery wynosi z przesyłką rocznie rb. 3, półroczenie rb. 1 kop. 50, kwartalnie kop. 75. Wspodobycie dla dobra naszego kraju prosimy popierać nasze pismo praca i materialnie. Rękopisy i prenumeratę prosimy przysyłać pod niniejszym adresem: г. Вильна, Стефановский Форштадт, дом Урбановича, в редакцию журнала „Żemdirbys”. Redaktor i wydawca Meczesław Dowojna-Sylwestrowicz. Druk M. Kuchty, Wilno, Dworcowa 4. MIESIĘCZNIK ILLUSTROWANY LITWEISKI W JĘZYKU POLSKIM. PRENUMERATA: Rocznie w kraju . . . . . 2 rb. Za granicą . . . . . . 3 rb. Pojedynczy numer 16 kop. pocztą markami 18 kop. Ogłoszenia: Za wiersz petitowy 20 kopiejek. Adres: Wilno, ul. Antolska № 6. m. 17. Marjawici — „endecy” — „litwomani”. Prasa „endecza”, mieszając dla swoich celów interesu wiary z interesami narodowości, w ruchu litewskim znajduje nowe niebezpieczeństwo dla wiary katolickiej. Otóż ruch litewski, który ona nazwała obraźliwą „litwomanią”, ma jakoby walczyć z nową agitacją marjawicką po między katolikami w Litwie, gdyż tak zwani „polacy”, nie mają w kościele bożествa w kościołach katolickich w języku polskim, garną się do marjawitów, którzy im takowe urządzą. Słowem—wychodzi na to, że polacy w Litwie są większymi patriotami, niż katolikami. Narodowość polska, w swoim czasie, w cer- ) Rodowych polaków jest w Litwie bardzo mało. Ci, których nazywają „polakami” są tylko na nich kandydatami, bo albo używają zesuputego narzecza polskiego, albo mówią w domu po litewsku lub białorusku. Polski język u nich zgrzywa rolę francuskiego. kwiach prawosławnych dla tego tylko nie ściągały polaków do siebie, gdyż wiara prawosławna uważana była za most do rusyfikacji. Narodowa Demokracja polska oddawna używa języka kościoła katolickiego, jako narzędzia do swojej sprawy z tego powodu dajemy doświadmy przedruk z wychodzącego polskiego czasopisma w Częstochowie, „Wiadomości Pasterskie” № 11, 1907, str. 694. Narodowa Demokracja wobec Organizacji Katolickiej. Znamienny okólnik w sprawie Demokracji Chrześcijańskiej Związku Katolickiego wydał zarząd stronictwa narodowo-demokratycznego, który w programie swoim kościół katolicki uznał za instytucję narodową. Oto jego słowa: 1) Rada naczelna uważa za szkodliwe tworzenie organizacji w kierunku polityczno-społecznym o zabarwieniu ściśle katolickim, dążącej do objęcia całego narodu i uznaje konieczność przeciwdzielenia się takiej organizacji. Uważa za potrzebne wyjaśnienie w prawach własnego stanu, co kładzie wobec radca politycznego i piętnowania antinarodowych wystąpienia tego kleru. 2) Polecić zarządom dzielnicowym, aby zwracano uwagę na działalność Związku Katolickiego i przeciwnictw mu się tam, gdzie występuje, jako organizacja polityczna lub ze szkódą interesów narodowych". — Warszawa 16 czerwca 1908 roku Zarząd Główne. Podając te słowa, "Wiadomości Pasterskie" dodają: "Cóż więc zaczyna się ujawniać właściwy charakter stronnicztwa narodowo-demokratycznego. Jest to partia polityczna, która na religię patrzy z tego samego punktu, co i socjalizm, że religia jest rzeczą prywatną, a więc o ile przejawia się w jakikolwiek sposób publicznie, musi być podporządkowana własnym polityczno-społecznym. Nasto stronnicztwo ma też brzydki ryś swojej działalności, iż pochodziło się i chce posługiwia Kościołem Katolickiem jako środkiem politycznym i w miarę tego chce go do siebie nagiąć. Ten zasadniczy pogląd na religię naszego narodu stronnicztwo systematycznie przeprowadza. Nie występuje wprawdzie wrogo przeciw naszej religii, ale tumaniać naród, prowadzi go do zupełnej obojętności religijnej. Dążnikiem dołącza do jego sztabu zawrze chętnie rzucającą synunację na Stolicę Apostolską, na biskupów i kapłanów. Stronnictwo w powyższym okólniku jawnie wypowiada się przeciw wszelkim organizacjom, co noszą zabarwienie ścisłe katolickie i co chcą sprawy polityczno-społeczne rozwijać na zasadach wyłącznie katolickich. W pojęciu przywódców tej partii organizacja katolicka jest antinarodowa. Jest to więc niezwykłe przyznanie się do pewnego rozluźnia stanu narodowego. A więc według nich Polska ma nie być katolicka. Ten pogląd partii jest jak najwięcej antinarodowy, bo przeciwia się pragnieniom i dażeniom obrzyźniej większości narodu polskiego, który chce mieć Polskę Katolicką, chociaż z najpełniejszą tolerancją dla innych wyznań. Punkt drugi okólnika jest już praktycznie zastosowaniem zasady, wygłoszonej w punkcie pierwszym. Związek Katolicki ma być tedy zwalczany dlatego, że ma zabarwienie ścisłe katolickie! Wszystkim wolno się organizować nawet zwolennikom wolnej myśli, jedynie tylko katolikom nie wolno się organizować, w dużych katolickim krzozrewieniu i obrońnie katolickim! To szczyt najwyższej nietolerancji partajnej. Wobec tego nie można sobie wyobrażać, jak jeszcze książę katolicy mogą dalej należeć do takiego antikatolickiego stronnicztwa i jak jeden z książę może zasiadać w Zarządzie, który położne rozkazy wydaje zarządem dzielnicowym. Takie wyraźne zdeklarowanie się stronnicztwa narodowo-demokratycznego nakłada na katolików, że na świeżych katolików obowiązek jak najenergiczniejszego uswiadomienia ogółu społeczeństwa, aby wiedział, że powierzając sprawę Ojczyźny w ręce takiej partii politycznej, oddaje na zgubę wiare katolicką, tę najdroższą spuściznę po ojcach naszych". Z powodu tak jawnego przestępczości ze strony Kościoła Katolickiego, Narodowa Demokracja Polska podjęła zdecydowane skorytowanie z nowopowstałej sekty marjawićyzmu, uznać ją jako narzędzia dla swojej sprawy nie tylko w Polsce, ale i w Litwie. Rzadowskie -mieniu swojej sekty marjawićyzm zawdzięczają głównie endecji. Do tej sekty należą, lub jej współuczestnicy, głównie endecy tak w Królestwie, jak i w Litwie. Wszelkie marjawićy uogólniają, wszędzie ich przyjmuje, spotykają jako najwięcej podanych dla swej sprawy, wydawa w Petersburgu czonik "Duch Prawosławny", robią im owację czytają o nich prelekcje, starają się u rządu o uznanie ich sekty. Tej gorliwej pomocy ze strony endecji zawdzięczają marjawićy większe powodzenie w Polsce, niż w Litwie, gdzie dzięki "litwomani", składającej się nie tylko z gorliwych litwinów, patriotów ale i katolików, marjawićyzm znalazł dla siebie wielkiego przeciwnika. Ze to jest prawda, postaram się poprzeć dowodami. Głos Warszawski 1908 r. z dnia 10 listopada Nr 225 w artykule "Marjawićy" podaje statystyki o ilości marjawićów w Królestwie Polskim \| Data \| Liczba \| \|------------\|--------\| \| 1 stycznia 1907 r. \| 35 \| \| 1 stycznia 1908 r. \| 2056 \| \| 1 stycznia 1909 r. \| 10891 \| (bez Warszawy) \| Gubernia \| Liczba \| \|-------------\|--------\| \| Kaliska \| 1431 \| \| Lubelska \| 856 \| \| Łomżyńska \| 3 \| \| Piotrkowska \| 39850 \| \| Płocka \| 727 \| \| Siedlecka \| 6308 \| \| Suwalska \| 587 \| Z tego wykazu możemy widzieć, że w tych guberniach Królestwa Polskiego, gdzie zamieszkuje ludność polska, będąca pod wpływem endecji — marjawićy wymarło, a w guberniach Suwalskiej, gdzie zamieszkuje litwini, ipod wpływem księży "litwomani" zmała. W dejezji źmudzkiej pod wpływem Demokracji Narodowej marjawićy był się roznosano w Kowni i powiecie Kowieńskim, w okolicach Poniewrzyka, Bobt, Wilki, Czerwonym Dworze. Dzięki tylko działalności księży "litwomani" znów się ludność zwróciła do katolicyzmu. Wszelkie zastraszanie prawowiernych katolików ruchem litewskim jest tylko marjawićy słuchoty, z której skorzystała Narodowa Demokracja Polska jeszcze w czasie Marjawićyzmu, to litwinom zabroniono druku litewskiego, a przez to pozbawiono ich książek do nauki, które jedynie z drutu można było dostarczać kontrabandą z zagranicy, gdzie się drukowały. Była to właściwie najlepsza pora do polonizowania litwinów w kościele. Wtedy to "endecja" miała wiele sukcesów: wynaradowała okolicę Wilna, Kowna, Dynburga, Kiejdan i innych, gdzie byli nasi "spolacy" i wielki szemski sklepiony. Wtedy to wskazywali litwinom niebezpieczeństwo prawosławia, obryzdzali ich rodowy język — nazywając go pogańskim, twierdzili, że tylko polski prowadzi do nieba. Usłuchali ich głupcy litwini i pomimo przyswojenia sobie języka polskiego "niebieskiego" i "kulturalnego", upadli kulturalnie jeszcze niższe od tych co przy swoim litewskim języku pozostają. Ponieważ ta taktyka udało się wtedy przeprowadzić Narodowej Demokracji przy pomocy Murawjewa, próbują oni i teraz, zastraszając Kościół Katolicki, dowiedzieć, że niby ruch litewski prowadzi do marjawićyzmu. Litwini katolicy mogliby też w ten sam sposób zastraszać: że poni-waż nie mają kazania, naboż-nstwa dodatkowego litewskiego w kościele, to pójdą do marjawićów, którzy im nie tylko kazania i do datkowe nabożństwo po litewsku urządzają, ale nawet i mszę po litewsku odprawiają. Manewry zatem na ten temat, "Gonica Wilenskiego" (Nr 246 z 1908 roku) w artykule "Marjawićy u nas", i "Zory Wilenskiej" (Nr 48 z 1908 roku) w artykule "W sprawie języka litewskiego", są przesłarzałemi, gdyż na ten haczyk litwini nie dała się wziąć, tembardżer, że nie mamy już Murawjewa, który mógłby, w przeprowadzeniu endeczkich planów im pomagać. Dziwna jest znowu rzecz, że "endecja", która z taką zaciękością przeprowadza "polonowanie" w szkołach i kościołach w Poznańskim i na Szlązku, to jest w Polsce pod zaborem Pruskim, tak się sprzeciwia "litwomani", przeprowadzanej w Litwie. Czy to jest brak logiki, czy złośliwość? Bo jeżeli słusznie jest, gdy się polacy bronią w swoim kraju od napadu niemieckiego, w tamtejszych kościołach czynią to i nieduższym, gdy się Litwini bronią od napadu endeckiego w swoich kościołach w Litwie! Niech świadek bezstronny te sprawę osądzi! Sekta marjawićy zagraża nie tylko kościołowi katolickiemu, ale i prawosławemu. Kapłani marjawićy odprawiają nabożeństwa i mówią kazania nie tylko po polsku i litewsku, ale i po rosyjsku. Wie tylko agitują w okolicach katolickich ale i prawosławnych, jak okolice Mołodeczna w guberni wileńskiej, powiecie wileńskim i in. Nie tylko poznają sobie brody i wasy, strzegą wlosy na wzór księży katolickich (Tuluba), ale i zapuszczają sobie brody, wasy i wlosy na wzór duchownych prawosławnych, (Wilczyński z Kalisza, zamieszkał w Wilnie). Zwolenników marjawićyzmu jest więcej niż prawosławnych i forsujących katolikami i prawosławnymi, jak to było w Mołodecznej, głównie z tego powodu, że oni kazują białoruskich i pieśni w kościołach i cerkwach nie mają, chyba z małymi wyjątkami, jak to w kościele w Faszczowce w guberni mołodeckiej. N. Dornar. Cui bono? Wielowiekowa smutna przeszłość naszej ukochanej Ojczyzny Litwy stworzyła masę anormalnych zjawisk w stosunkach przedstawicieli R.-Katolickiego kościoła — duchowieństwa—do wiernych pod względem narodowościowym. Wprowadzone po chwale w Litwy duchowieństwo polskie, nie spotkało się w tej sprawie z najmniejszym przeciwdziałaniem ze strony Litwinów w swojej działalności narodowej i politycznej, uważanej tu nawet do dzisiaj za kulturalno-religijną, rozpowszechniało w Litwie zatem z chrząszczaństwem język polski i obyczaje, polonizując w ten sposób Litwę. Pierwszą ofiarą polonizacji, a następnie i głównym narzędziem jej było litewskie bojarstwo, wydające potem całe zastępy spolszczonego duchowieństwa, działającego wśród ludności litewskiej. Po bojarstwie podawać się polonizacji mieszczaństwo, a wręczże ta polonizacja szczyciła się szczyty między ludem, zasługującym na owe czasy pod ogromnym wpływem księży i panów. Ze spolszczonego ludu wyrodziła się właśnie owa smieszna i fałszywna kasta drobnej szlachty „lapciowej” w Litwie, używająca dziś wstrętnego litewsko-polsko-ruskiego żargonu. Jednakowoż nie zawsze posługująca się kulturalnymi środkami polskimi nie była w stanie pochłonąć całego naszego ludu litewskiego, na wschodzie graniczącego z drugim pleśnielem słowiańskim – białoruskim. Otóż, wbrew dażeniu polonizacji, skutkiem demoralizującej narodowość litewską jej działalności ogromne obszary Litwy na wschodzie zbiałorussiły, zostawiając dla polskości tylko niektóre okolice. Tylkoż od południa, gdzie Polska bezpośrednio graniczy z Litwą, polskość od samego początku posuwała się i nie przestaje posuwać się w tym kroku, wraz z walczącą istotnie litewskością na wszystkich tych krajach Litwy, Polskość, osłabiając jedynie litewskość, wielu przyłożyła się do rutenizacji litwinów, tem samem torując drogę dla rusyfikacji. Rozumie się samo przez sieć, że dla narodu litewskiego wielkiej różnicy nie stanowi, na czyją korzyść wychodzi działalność polonizacyjna duchowieństwa i szlachty w Litwie, on notuje tylko, kto się przyczynia do jego strat. Zas elementy, zwalczające litewskość w Litwie, powinne sobie nareszcie dobrze uszczelnić na czyją korzyść wychodzi ich nałożona praca, wymagająca tyle ofiar pod względem materialnym, jak też pod względem moralnym. Jeżeli w pewnym przejściowym stadium przeroszenia jakas zdemoralizowana cząstka ludu litewskiego, jednocześnie z przywiązaniem do „polskiej wiary”, odezwała pewną sympatię do polskiej języka i narodu, to ta okoliczność jest najniższym stopniem na drodze do jej czystego narodowego polskiej przyszłości. Nie może być najmniejszej kwestii, że, jeżeli, wskutek zabiegów polonizatorów, ludność litewska w miejscowosciach obecnie nie zupełnie zrutenizowanych, nie obudzi się z letargu wiekowego i nie osiągnie uwiedomienia narodowościowego, to takowa, na podobieństwo ogromnych obszarów gubernii Minskiej, Grodzieńskiej i Wilenskiej, a po części i Kowniejskiej, stanie się ofiarą rutenizacji, w ten sposób zostanie wystawiona na wpływy kulturalne wschodnie, jak to obecnie widzimy na wczesniej już zbiałorusszonych miejscowosciach Litwy w wymienionych guberniach. Zaś tracąc prochy na polonizację, zmuszony ze strony polskiej w obcych czasach, nie zdążył, na nic się nie zdążył. Ta polska polityka jest podobna do polityki pewnego państwa na Dalekim Wschodzie. I ona koniecznie zakończy się krachem. Polityka ta pochłonie li tylko ogromne zasoby sił narodowych polskich, które, rozumie się zbyt na terenie właściwym, byłyby w stanie przynieść korzyści niemalne dla narodu polskiego. Co więc zyszy spolszczonych miejscowości wewnątrz Litwy, to tam polskość również długo się nie utrzyma, gdyż będzie zmuszona skapitulować przed siłą coraz szerszej rozwijającego się uwiedomienia narodowościowego w masach ludu litewskiego i przed energicznym działaniem odrażającej się samodzielną kulturę Litwy, kroczacej krokiem olbrzymim. Wszystko to są rzeczy, na których radziemy dobrze zastanowić się panom polonizatorom Litwy, pracującym w poświęceniu i godności, więcej celowego zastosowania. Warto im postawić zapytanie: Cui bono laboratis? J. K. WZŁOTY. W świetlane niebios błękity, gdzie tkwi jedyny cel świata, Duch — po nad kraju w mgłę spowity, Cicho jak anioł ułata. Pelen tajonej bólesci, Z wieńcem meczenniskim u skroni, Tuli do łona i pieści Ziemię kochanej Pogoni I leci w jasne wywiny, Przed tron — z błagalną modlitwą, By Bóg — nasz Ojciec jedyny, Roztoczył blask swój nad Litwą. By z sere promieniemi jasnemi, Wygnał zwiąpienia mrok szary, I tchnął wśród synów tej ziemi, Iskrę miłości i wiary. Bo przyjdą wspólne nam cele, Wspólne nadzieje i troski, I może wspólnych leż wiele, W obronie rodzinnej wioski. Lecz wspólny wieniec cierniowy, Głosy Publiczności. I. Szanowna Redakcjo! A więc świątynię Wilna stały się terenem agitacji różnych cieniwnych „Ojców narodu” — którzy wstydząc się osobistości Świtże brzeg „Niedźwiedzina”. burdy robić w kościele wysyłają słanaty-zowany mottoch — aby krzykiem lub śpiewem polskim — do Boga zwróconym zgaszyszy kazania litewskie — choć one były przede wszystkim na urzędowo zalecone. Echa tych nadobnych krzyków i faryzejskich pieśni doszły aż tu do nas i wabiły uśmiech polistowania nad zakowski- mi pomysłami „Ojców narodu” — „świeczników kultury, moralności, tradycji narodowej” it. d. Podobno z wiekiem rozmaz wzrasta — lecz te smutne śpiewy i obelgi rzucone w twarz i to w kościele jeszcze — Litwinom świadczą — że to cała N. D. gromada wraz ze swymi Ojcowi jeszcze jest b. mabletnia etycznie, kulturalnie narodowo — że ani Kościołowi ani Polsce zaszczytu nie przynosi. Antoni Szech — w jednej ze swych prac pisze: „Hania nam skarłatnym symon Polski dawnej — Polski, co wolność ludów niech na szatnie swe swoje — że tego co szlachetne uczucie nie jesteśmy zdolni, ni głowy skłonić przed tem co wniosłe, słusne, sprawiedliwe — że żądanie braci naszych Litwy i Rusi ich młodyńczych porywów dążeń i pragnień — zrozumieć dziś nie umiemy. Że wiekowy uciszk — że krzywdy krwawe którymi nas karmiono, że kajdany nasze — nie wzbudziły nam w duszy głębokiej odrany do wszystkiego co krzywdą i co ranie może narodowe uczucia, co boli i smuci — że owszem zamiast sami wolności spragnieni, odczucie pragnienia słusne ludów bratnich i do wolności wspólnej dążyć, do jedności takiej — która ze wspólnych ukazan i pragnień wzrasta — jako kwiat w nieniłą łagodności do braterstwa, co w blaskach wiosodzi i ideałów wielkich gdzie ludzkiego ducha wszystkie uz nane są prawa sprawiedliwe — w imię głupio pojętych interesów Polski do walki kanownej stanisławy — i bratnie serca jedem nienawiści zatruśliśmy, że niech nam nie przeszkadza, nie wzyliśmy przeciwko nam samym... Hańba nam niezwolnikom, co w kajdanach sami — dla braci swoich gotują kajdany, co krzywdę pojeni goryczą — o krzywdzie innym ma rzą, co więzieniem w myśli swej wzno sza dla innych więzieńia. Stłumy tych zapewne nie zrozumieją „pelnoduchowych świeczników" Kościoła i Ojczyzny — lecz zamiast zdrażyć nazwa tych — któryś nie tak jak inni miłości bliższego i wolności pojmuję — a Kościołowi i Polsce... gwałtem służą. Głos z Warszawy. II. Szanowny Panie Redaktorze! Przedwszystkiem jako litwin, czuję się w obowiązku wyrazić Szanownemu Panu szacunek przełożonym za podjęcie się tak wielkiej sprawy, jak bycie niechu na narodowego na naszej Litwie. Im dłużej znuszony byłem przebywać na obyczanie, zdala od kraju rodzonego — od ukochanej Litwy, tem silniej za każdem o Niej wspominam sercem mi uderzało w pier si, przepeloniane niewypowiedzianym bó lem tęsknoty. Tak płynęły długie lata i coraz bardziej czuła się w duszy jaką pustkę, brak czegoś, co tyczące w części tej przek mogło spełnić braku tego życz wego w jej zjeższonym duchu słowa, nie dać może tylko kraj rodzinny. Wiedziałem o pismach litewskich wychodzących w Wilnie, Kownie i Suwalskiej gub., lecz słabo zaledwie znając mowę ojczyznę, z wielkim w sercu żalem, musiałem poprze stać na biernem tylko zażaleniem ducha, wierząc przytem w lepszą przyszłość. Nie długo trzeba było mi czekać, gdym się naraż doświadczał o wypuszczeniu na świat miesięcznika „Litwa". Pospieszyłem jak mógł, aby to nie przeszkodzić, aż wno pożądanej takiego pisma i odtąd wstawiła we mnie jaką błogą otuchę i ra dość. Uważałem jednak, iż pismo to mające nieznierne wielką doniosłość dla znacznej części narodu litewskiego, jako miesięcznik — przynaczenie swemu i opowie dzie w zupełności nie może. Takie pismo, jak „Litwa", musi być pobudką du chowną nie tylko dla tych, co życie pedzą na łonie Ojczyzny, lecz i dla tych wszystkich, którzy jednej Matki — Zemi, której nie mniej czują się litwinami, są rozproszeni po całym świecie. Musi więc ono być pobudką i hasłem potężnym, głosem i nigdy nie milkającem, a więc wy chodzącym w takich rozmiarach i w tych odstępach czasu, po których by wszystkim się zdawało, że Wojski wieją gra jeszcze — a to echo grało". Litwinowi dobremu patrójcie, prawdziwie kojarzącemu swoją ojczyznę, nie po mienia stanowić różnice wysokiej prze numeraty, w razie przejścia „Litwy" z miesięcznika na tygodnik, gdy jedynie chodzi oto, aby to pismo stało się silną placówką dla wszystkich chcących brać udział w obronie zagrożonego ojcystego ducha, na którą go dziś najusilniej nastają nawet nasi najserdeczniejsi. To głównie mają na widoku, zasnąć gorącą prośbę do Szanownego Pana Redaktora o poszerzenie miesięcznika i przejście do obie cniczy, iż ma pamięć z miesięcznika przejść na tygodnik. Przy tej okazji załączać wiersz z prośbą o zamieszczenie w Litwie". Z szacunkiem M Skirgell. Helena Cepryńska. FELJOTON. WIGILJA OBRZEŻKI Cicha wioska Zapuszczanka obejmowała zwolna wczesny zmrok zimowy. Pola i urygi spady po powłoką chłodnych śniegów—las w szrony zakuty, stał martwy i ponury, szepcząc swoje tajemnice duny wieczorne... I nagle — po niebie rozlały się czarne zorze... Zdawało się, że cały świat objęły pożary... że morze krwi płynie spiętronemi fałsmi, grożące sięgim wylewem... Widok ten przerażał, budząc w duszy dawne wspomnienia... O tych bojach minionych, o krwawej zmorze, co przeszła nad tą krajiną, znacząc się mnogimi kurhanami... Mogły tu były Szwedów i Tatarów—i znacznie późniejsze—tam—u skraju czarnego boru usypane. Krzyż drewniany otulał je miłościwie — szumuła nad niemi czarno-zielona fala gałęzi świerkowych — a wyżej sosny jęczyła ogromnie... A z jękiem drzew połączył się głos — z ludzkiej piersi wychodzący. — Tu spocełci ci, co marzyli o Litwie wolnej... Tu—w jednym grobie—kości stryjów i dziadków... ojciec... daleko zginał — fał szdzeń uniesiony... Inne były czasy—ale duch ten sam żył w ojcu, co w braciach starszych... Tu skarga buchną głos kobiecy: — Tylik on — tylko Henryk zdala od nas—od tych trażeń rodù i kraju — wśród obcych... Tylko on... Westchnienie rozdarło pierś Marty... A potem nagle powstała i poszła śpiesznie ku dworowi, co śniecila się zdala białym płomieniem jakby gromuńcy — okiem pokoju narożnego... — Mama modli się za niego!—szepnęła Marta. Tymczasem ciemność znów świat za legła. Zorze płomieniem buchnęły i zgasły, zostawiając jeno na niebie refleksy białe-różowe. Marta powiodła oczyma po niebie. — Tak gasa nasze nadzieje! — wymówiła z uczuciem niewymownego smutku. — Marcia źle sadź! — oświadczyła energicznie jasnowoła Erma. Ten, kto zawsze pamiętał o malej sierotce... musi być dobrym — musi i o swych bliższych pamiętać!.. On ma taką szlachetną, słiczną twarz, Marto... takie oczy rozumne! Nie—nie!.. Pomyślisła się na nim—on powróci. — Czy ty go pamiętasz? — zdziwiła się Marta. Dzieckiem byłas wtedy... Przywoził mi przecież zawsze cukierki, i stópki, i zaparzanie—tak i jak że mogłam zapomnieć? — zasmiała się Erma. A gdy był tu poraz ostatni, tak, coś około lat dziesięciu — przywiózł mi słiczną laślicę, z czarnymi jak smoła włoskami — z szafirowymi oczami — pamięta Marcia? Byłam zachwycona i darem i panem Henrykiem — laślicu schowałem na pamiątkę i chociaż jestem już spora dziewuchwa, tak mieć coś do tej laśli ciągnęcie... Otworzę szafkę i popatrzę... Leży laślica uśmiechnia się do mnie... O, jakby mówiła: — Dziękuję, że o mnie pamiętaż!.. Wie Marcia? Gdybym była mała, to tej laśli pewierzałam wszystkie me dzieciome troski i trapienia... Ciocia była dla mnie bardzo dobra — i ty Marcia, którą jak siostrę pokochałam... Ale obie zawsze takie poważne byłeście... takie smutne... Ja to teraz rozumiem... Ale wtedy... bałam się was treszczakię—i gdy mić co gnębiło, biegłam zaraz do laśli, wbiłam twarz w jej czarne łoki i zawsze oddalałam się, niegdy. A ona zawsze uśmiechała dla mnie... Percelanow to był uśmiech—ale cóż robić? Moja młoda dusza spragniona była wesołości... — Biedna Ermol.. Gdybym była przezuła—szepnęła Marta, obejmując sierotę. — To nic!.. Widzisz przecież, jakem sobie poradziła — zasmiała się dziewczyna. Ale my rozmawiamy, a tam Marysia mo żo uszka przepali? Lecę do kuchni!.. I pierzchnęła w głęb domu nucąc wesoło. — Szczęśliwa młodość! — szepnęła Marta, patrząc na nią. W wagonie klasy pierwszej siedział wygodnie rozparły mężczyzna lat trzydziestu i okiem znużonym patrzył na spojrzający się zwolniony tuman szary krajobraz. — Po co ja jadę do nich? — wyszeptał, ręka osłaniając ziewanie. Po co? Oni mnie — ją ich pojąć nie potrafię... Nie zrozumie my się nigdy... Z listów Marty wniosac... Przesunął ręką po czole. — Nie zrozumiemy się — jestem tego pewny... Trudno przecież ukryć się ze swym przekonaniem... Nie wiedzę tego potrzeby... I rozmawiamy się bardziej jeszcze dalej sobie — bardziej obczej... A to jednak przykro!... To bardzo przykro! — dodał z wstechnieniem. Gdyby się jednak udało!... Namówić mamę i Martę, aby zamieszkały ze mną — tam — w stolicy... Mama przy mnie zapomni o swych „kurhanach”... Martę wydamy za mąż... Coż to za głupstwo!... Tylko... Tyroł młodsza odmienne. Gotowa jeszcze starą panu zostać na tem pustkowiu litewskim... ktoś ją oceni?... Co innego u nas — w stolicy... Zasmiał się przymusem. — U nas — w stolicy?... — powtórzył, jakby tknięty znaczeniem tych wyrażeń. Mówię tak, jakbym rzeczywiście czuł się już tam — jak u siebie — w domu! Wszystko zanimyślał. — Albo mi tam źle? Mam wszelkie wygody — żyje życiem uwiłowanego człowieka... Powodzi mi się dobrze — chodzę do teatru — na koncerty... — I czegoż mi brak? Chyba tych mogli pośępnych — tak ulubionych Marci i mamie? Lekceważąco rusził ręką. — Ha, trudne!... Czasz ramanatyicznych rycerzy miałły bezpowrotnie. Jam już inny człowiek — inne zasady wyznaje od tych nieszczęsnych szaleńców, co ginięli... Bóg wie dla kogo i po co? Tam — na tej ziemi mojej — w kraju borów szumiących i sennych, pustych rozłogów... A gdy to mówił, w okna wagonu błąka nagły uderzył... Łuna otwarta wybuchnęła na niebie zorze wieczorne... Podróżny drgnął — spojrzał w stronę płonącego nieba — na śnieg zamarznięty, jakby krwią. Powstał — przyciągały go te zorze z dziwną mocą... — Tak witaś się po długich latach rozłęki?... Tak witaś się — ty Ziemi? — posępnaż. I dodał z niepójtem da siebie wzruszeniem: — Ty — Ziemia moja! Ty — Litwo! Rozrężał się po wagonie, zawstydzony tym raglum wybuchem uczucia. Był sam — wspólnotarzysze podróży wysiedli przed kwadrensem na jakiejs stacji. Odecentralował swojedobnie... Nikt nie słyszał tego, co mówił... nikt go nie widział w tej rzadkiej dla pana mocenasa chwili uniesienia serdecznego... Znowu odwrócił się do okna. Wieje to Ona? To Ta, o której sniłem w snach niespokojnych — potem coraz częściej — potem coraz rzadziej... To Ona! Jakże biedna zawsze i pusta! Całe obszary pół — lasów leżących cicho pod osłoną chłodnego śniegu... Jaki to biedny — jaki smutny kraj! A łuna krwawa zaglądała w okno, oblewając mu czerwienią twarz błękit, jakby widziały z otaczającego świata... Przyszedł staruszek, pan Wincenty, przyjaciel domu, gdzie przytulek na stare lata pozyskał... Przydrem, tala ciocia Felisia, daleka krewniactwa pani Barbary... Nadeszła poważna Marta i Erma promieniująca urokiem lat dziesięciastu... Pani Barbara ważyła talerz z opłatami... Wzrok jej padł na szorstkie nakrycie — łzy omglity oczy przesmutne... Nie przyjdzie... zapomniał o nas... Nowogródek — rynek. Już całkiem zapomniał — wymówiła żalosnie, topiąc spojrzenie w portretach, wiszących na przeciwległej ścianie... Zdawała się wzywać ojca, dziada i stryjów, aby dali świadectwo, jako uczyliła wszystko, co było w jej mocy, aby ptaka wędrownego do gniazda ścigać i przynieść go tutaj na talerz... Do tych słów, szumnych — do tych smutnych rozłogów Ziemi rodzinnej — do tych mogli świętych, gdzie spoczywały popioły dawnych bohaterów... — Stracony on dlanas — stracony!... wyszepała z przygnębieniem. Lecz u drzwi zrobiło się zamieszanie. Któs wyjżał do sieni, gdzie wchodził właśnie wysoki podróżny... zrzuciwszy futro — zasypiał na łóżku stojącym jakby w odspojeniu pani Barbary... Henryk! — zawołała Marta radośnie. I zunciła się do brata. W rękach pani Barbary talerz z opłatami dzwonił — chwiała się na nogach. — Matko!... Czyż mnie nie poznajesz?... zagadnął przybły głosem drżący. — Łekam się, aby to nie było... zludzenie... Tyle lat... tyle lat... Jaż cię zaledwie już rozeczna mogę, oczyma wyplakaniem! O, mój synu! Wyciągnęła do niego ręce. Łzy znowu popłynęły po jej bladych policzkach. Henryk pokorne pocałował ją w ręce. Przebacz matko! — wysyapał wzruszony. Ona w milczeniu do pierśi go przytuliła. Potem podała mu opłatę — roztrzasionemi ustami, jakieś wyrazy bez związku mówić. Przelała opłatę — pocałowała ją w rękę. Zwrócił się do Marty. Czegoż ci mam życzyć, siostrzeczko? Ty wiesz!... odparła obejmując go pełnym przywiązaniem spojrzeniem. Teraz oczy Henryka padły na Ernę. — Któź to jest?... zagadnął po cichu. — Nie poznać cię, Ermo — wymówiła Marta do dziewczyny. — A, tak, teńczy!... — szepnęła dziewczę, płacząc pod koniec jasnych warkoczy, jako jutrzejsza na zaraniu. A ja przecież zawsze pamiętałam opanu!... — Już wiem... Mała Erma!... — zawołał, ujmując jej rękę. — O, przepraszam!... Już wcale nie mała!... żywo odcięła się dziewczyna. Zasiadano do stołu wśród wesołości ogólnej. Tylko pani Barbara milczela, zmęczonymi oczami wodząc po wysokim, dorosłym młodzieńcu, który siedział przy niej, jakby wcieśniej jej słowa najpierw usłyszał. Ona go zawsze tak kochała! Zato powrócił — oto jest przy niej — w starym Ojcow swych domu!... Erma nieśmiało unusnęła serwetę i wieńec dębowy zasniała w całej okazałości na białem tle obrusa. — Co to?... zagadnęła pani Barbara. — To dar Ermy — dar gwiazdowy dla nas! ożwala się Marta i uscisnęła serotę. Henryk począł się przyglądzać zielonej kropeczce. — Liście dębowe? mówił, spoglądając na Ernę. Symbol obywatelskiej zasługi... O kim to pani myślała, pracując nad tem? Zapewne o Marcie!... — Myslałam o panu — śmiało odparła dziewczyna, wnosząc nai jasne jak niebo oczy. — No, ja... ja, pani... niegodny jestem... dębowego wieńca... — Teraz-taki!... Ale ja myślałem, że może kiedyś? Zamilkła, a potem dorzuciła z powagą. — Gdy pan tutaj zamieszk... Po długich latach pracy... ciężkiej — pełnej miłości dla tego kraju i ludu... Oczy wszystkich skierowały się na Henryka. On zas bląd corazbardziej, jakby mu wszelka krew zeszła do serca... Miał, chyłąc głowę — posępny i zdumany. Henryk wstrząsnął się — przetrzął ręką oczy... Naprzóto... Zamajały szereg postaci — pociągnęły korowody widzu białych... A każde ranę krwawa miało na pierśi — a każdego oczy miotają płomień — a każdego usta pytały: — Nasz syn, jesteś... czy obcy? Henryk ręce wyciągnął. — Wasz jestem!... Wasz duszą całą... I ożwał się jakoby hymn bojowy — a potem buchnął płacz — żałosna skarga opuszczonych wdów i sierot! Uciekacie tam, gdzie jaśniejsza gwiazda życia przylęga... Żal, że na barki słabszego ma padeć ciężar najcięższy? A wy — a wy nas opiekunowie i obrońcy! Henryk wstrząsnął się — przetrzął ręką oczy... Przebacz, o Matko — Litwo!... I klął u stóp kurhanu, korcząc się przed bohaterami, którzy śmiercią miłości swą dla tej ziemi stwierdzili... Na głowę pochylonego młodzieńca księżyca sian blaski przeczytać... I patrzyły gwiazdy złote, jakby oczy tych, już odeszli za wiatry... A były jasne i modre — i przebaczanie pełne dla tego, że oto powracał do zagrodów pragnącej pracy!... PRASA LITWIEŃSKA. Przyzreczono — niewypienione „Viltis” № 141, pod tytułem „Zadeta — nieśiesta” (przyzreczono — niewypienione) podjął artykuł, w którym mówi o nieprawości. Nowo przybyły Administrator diecezji Wilenskiej książę Kanonik Michalkiewicz upoważnił pismo litewskie i polskie do rozgłoszenia wiadomości, że poznacie od reform napraw w samem Wilnie. Następnie zupełnie niespodziewanie kazal we wszystkich kościołach mówić kazania litewskie. Litwini tem rozporządzeniem byli formalnie zdumieni, gdyż wiedzieli jakim im będą robione przeszkody. „Viltis” w swoim czasie też przeprowadził „Kurję Litewską” i zaprezentował. Stało się jednak tak, jak „Viltis” przewidywał. Gdy po trzecim kazaniu litewskim urządzono spisy litwinów, litwini siedzi na nie niechętnie, bo liczenie siebie uważać za ubiżenie i wiedzieli, że chyba piata części ich się zapisać, bo wielu obiłoło się przykrości ze strony eneków. Wielu jednak niechętnych, pieszło na spisy podając się woli Administratora diecezji, aby tylko było wyznaczono miejsce szeregu miejsc dla litwinów, w których kościołach. Oni liczyli na przyzreczenie książę kanonika, i także było nie wierzyc kiedy na pewno były przyrzeczane kazania litewskie chociaż w kilku kościołach wilenskich. Było nawet przyrzeczono, że wszędzie gdzie tylko znajda się parafianie litwini, będą tam księga litwini dla wygłaśniania kazan w ich języku. Obecnie od spisu litwinów w Wilnie przeszodzi już miesiąc. Do żadnego kościoła jednak nie wprowadzono litewskiego nadzorczego i kazania, podczas spisu litwinów, robiota książę polonów, która nie tylko krwawi litwinów ale jest zupełnie przeciw duchowi kościoła katolickiego i goryzowi kościołom z powodu sprzeciwiania się swej władzy. Księża otwarcie podburzali lud w kościele, aby on nie dopuścił, aby w świętym mieście był „pogański” język litewski. Władza duchowna bardzo dobrze o użyć o jednych i drugich wypadkach, ale badań w tej sprawie nie robiła. Przezwinie nawet, ta władza przykryla ich swoim autorytetem w sprawie polskiej. (Kurjer Litewski № 239, 258 i 260). Wtedy gdy łajani pogannani litwini, w kościołach wilenskich byli wystawieni na próbę cierpliwości, endesy poszły ze vsi skargi na księga litwinów Administratora diecezji. Po taj skarzda była wysłana do Świętej komisja śledca. Co ona tam wyszłoła, to się trzyma w sekrecie, wiadomo jest tylko to, że gdy komisja śledca duchowna pod przysięgą pytała poddanych na skargach da Administratora, to niechętnie się na tego podzieli, że nie oto przeszono. Oprocz tego wyjaśniono, że polacy nie tylko nie są w parafii świąteczniej w wiekszości to było w skargach napisano, ale ich niema tam ani czwartej części. Najpoważniejszy oscarzany, ojciec księżna Turłaja, zapytany, ile może być polaków w parafii świąteczniej, odpowiedział, że mnema, że ich jest półowa, ale nie mniej niż czwarta części. Dzień owych badań był niedziela, w której należalo mieć w kościele polskie dodatkowe nabożeństwo. Wśród kazania polskiego. Z tych jednak co szedli do spowiedzi, zależno szeregu, który spowiadala się po polsku, reszta za po litewsku. Oprócz tego „Goniec Wilenski” prosił zarstraszic Administratora diecezji marjavitami, że gdzie są księga litwini tam się szerszy marjimatym. To pismo użyło nawet metody wyprobowanej za biskupa Roppa, aby tylko wygnac księży litwinów. Wysyłał obecnie księga litwinów z okolic litewskich na Białorus, a gdy litwin wracał, to niechętnie litwinów to otrząsnął odpowiedź, że niezna ich złąć brać! Za najmniejsze przewinienie księga litwini są skazywani na wygnanie. Co by się w takim razie stało z księgi litwinami, gdyby oni byli postąpili tak, jak postąpili książę polacy? Zawie- pewne, że prześladowani ich nie byłoby końca a może by się nawet tam czarli gdzie pieprz rośnie. Tłuszcza endecka cieszy się, że jej góra, że się jej obowiązuje. Oni są mocno przekonani, że krzyk i gwałt jest najlepszym sposobem na żądanie litewskie. Ostatnie wypadki nie będą dla litwinów bez korzyści, będą wieździeć przynajmniej, że ani polacy, ani zwierzchnic duchowa- na nie liczą się ani z litwinów, głosem ani prasą. Oto wtedy tylko powiedzieli, że, gdyby ro- zumiali, gdyby się piszą oba pismo. Naturalnie, że nigdy nie możemy jeszcze zapłodnić trafi- nadzień, że nie nie uzyskani dla języka lite- wskiego w kościele, ale jednak nie możemy wierzyć tylko słowom w któreśmy uprzednio wierzyli. Czyżby tylko wzbudzać zanfanie! O pismie starożytnym litewskiem, łotewskiem i pruskiem donosi „Vilniaus Žinios” w № 275. W narodowym łotewskim muzeum w Rydes — Moczyta — odkryto pismo M. Sili- nas. Zbija on to twierdzenie, że przed najsem nieśmiem do kraju litewskiej zależono znam ludność ciemną, nie kulturalną, prawie dzika. Przytaczał on napisy na chrzciwach starczy- nych i napisy na głębskich, które po mimo tego, że były w miejscowym muzeum zostały dotąd niezauważone i niebadane. Pisanie w języku lo- tewskim te są wyznaczone na brzegach kilku gęsi nieznanej dotąd alfabetem, które p. Sili- nas oznajmy krawędzią lotewskiej murowej w Rydes — Moczyta. Dwa z tych pism lotewskich było najszczepiej wyszukane lub malowane na wstążkach z tkany przesto nie doznało do nie- szych czasów. Ocalały tylko te napisy, które były na trwałym materiale. Znajdują się na- pisy na pieczęci księcia Mendoga z XIII wieku. Ten napis jednak dotąd nie odczytywał, odgry- wał p. M. Siliñas w wyrazach „Mindagniaja gi miniajas”, a zatem po litewsku imię księcia ma być „Mindagniojas” a po łotewsku „Mindagnia” Rozmaitości. Muzeum ziemi Suwalskiej. „Glos War- szawski” № 259 donosi że: Zarząd Muzeu- um ziemi Suwalskiej, zwołył powstałe z zapoznawania polskiej szkoły handlowej w Suwałkach, aby zwrócić się z odezwą do ogółu obywateli ziemi Suwalskiej o po- parcie tej instytucji. Dzięki dobrej woli jednostek, ofiaro- wano już do Muzeum około 600 monet, 200 okazów z dziedziny przyrody suwal- skiej, działu ludowoczego oraz zabityków archeologicznych i historycznych, jako to: wykopaliś, starych monumentów, książąt, zbiorów, i t. d. Na skutek propozycji, odczytanej na zebraniu Tow. rolniczego w Suwał- kach przez prezesa hr. Tomasza Potockiego, zgłosili się z chęcią zaofiarowania szych usług dla muzeum p. p. Borzecki z Dowiacziszek, Jackowski z Oniszek, Ko- rewo z Rutki, Morawski z Justanowa, hr. Potocki z Zylp, Skotnicki z Pilokalni, Świątecki z Janiszew. Rozum wodach litewskich. „Glos Wa- szawski” № 254—1908 r. donosi, że Rektor uniwersytetu petersburskiego prof. Borgman, prof. dr. Mozericki i chemik petersburski profesor Diawin, odkryli w wodzie druskienickiej, oraz borowinach druskienickich zdolność promieniowania radjowego. Dotychczas wyniki analizy świadczą nadem pomysły o obecności ra- dijun w borowinie druskienickiej, która jest wykorzystana do leczenia. W zakresie właściwości po ukończeniu badań, opis ich przebiegu zostanie przesłany do pani Curie-Sklodowskiej w Paryżu. Wkrótce też wyniki tego odkrycia będą ogłoszone w fachowych pismach lekarskich. Zły to ptak, co swoje gniazdo szpicę. W № 278 „Kurjera Litewskiego” znajduje się artykuł z Szwajc pod tytułem: „Mo- da kultura” pana Michała Rymkiewi- wicza, uznanego litwinie, a z prze- szłością okazał, który nie może sobie w za- den sposób wyobrazić aby litwinom mógł ich język wystarczyć zawsze w swoich artykułach barabani na tę nutę, że im niezbedny jest język polski. Tak jak wszyscy neofici narodowi i p. R. ma w po- gardzie naród z którego pochodzi i pod nebośnia wynosi sprawę polską, do której przystał. Świadnie umiejąc zgrywać rolę niewiadomego języka litewskiego, szuka- nie gdzie może zagrać litwinie. Dawn było w Szwajcarii przedstawie- nie „Kiejstut”, rzecz wzięta z Asnyka i przetłumaczona na język polski przez W. Karpasa, ale tłumaczenie to by- ło fatalne. Tłomacz zamiast napisać, że Kiejstut uwieziony był w lochu (urvas, rusis) napisał że był w szparze, dziu- rze (skyle). Naturalnie, że pomimo tego, że był to w sztuce punkt tragiczny, wszyscy się śmieją. Nie w tem dziwnego, gdźdy przypomniali, że nie w szparze szczora, a nie Kiejstuta. To szalne tłoma- czenia, ataki, a stad humor zamiast pla- zu podezas przedstawienia dały powód panu R. do rozumowania, że język litew- ski nie nadaje się do scenizowania sub- telniejszych uczuć. Otóż język litewski nadaje się do odcieniania wszystkiego, ale trzeba go znać. Pan R. przytaczając w „Kurjerze Litewskim” wyrazy skylodobre rozumieli, że to oznacza szparę, co sam twierdzi, ale nie loch. Poco więc szykować język litewski, który dobrze zna? BIBLIOGRAFIA. Ze stosunków litewsko-polskich. Glosy lit- winów. Audiator et ultera pars”. Cena Rb. 1, kop. 50. Odkład się zaczął ruch litewski w Litwie, wszelkie zdanie, wszelki artykuł, wszelka bro- żenie „Młodej Litwy” w różnych warstwach ogólnie, przeważnie z uprzedzeniem i niechęcią, choćnie nie brakło objawów i szczerej przy- jaźni. Powołany do życia po stu latach letargu organ polskich tradycji w Litwie przez p. J. Korwin Milewskiego „Kurjer Lietewski” wystą- pił przeciwko „Vilniaus Žinios” i w ogóle prze- ciwko litewskości w Litwie z całą bezwzględ- nością, cechującą znanych narodowców polskich we wszystkich trzech „zaborach” i poza ich granicami. Od tej chwili wzięła się za żart walka po- między Litwą swojską a Litwą wynnarodowioną. Oddźwięk tej walki dosięgnął aż do murów War- szawy, gdzie niechęć do ruchu litewskiego od- biła się w pisach o pewnym zabarwieniu na- rodowem. Pomimo niektórych głosów sentymental- nych na ubaczu, nawołujących do „jedności i braterstwa”, walka ta trwa dotychczas, coraz z większą zagęszczością, przezechodząc ze szpalt dzien- ników do życia społecznego. I ta walka trwa będzie p.awdopodobnie jeszcze długo. Najprawdziwszym, najdobitniejszym strzeże- niem postulatów i uzasadnionych szczerej li- tewskiego stronnictwo w języku polskim do- tychczas może służyć książka pod tytułem: „Ze stosunków litewsko-polskich”, stanowiąca pra- cę zgodną najwybitniejszych polszczyz litew- skich. Ostatecznie książkę jest natężenie. Pienna polakie, polemizujące z „Vilniaus Žinios” i inne- mi pisami litewskimi, podając wiadomości z pi- sam litewskich, powodują się oczywiście za- sadą „sfinis bonus, laudabile totum”, ustępy traktujące o stronie przeciwnej, starały się Nowogródek — Zamek i Fara. uwzględnić interesy swojej strony, skazując sens danego artykułu i przepuszczając ustępy dla czytelnika może najskuteczniej. W ten sposób pierwsze zasady i postulaty litewskie, wypowiedziane w pierwszym roku egzystowania odnowionego prasy litewskiej na tej stronie koroną, zostały ukryte od oczu czytelnika polskiego ogółu, nie posiadającego języka litewskiego. Nie koniec na tem. Owszem, „Kurjer Litewski” sprawą litewską rozpatrywał i rostrząsał na swoich spaltach również tendencjnie, starając się nadać takowej kolorysty nicości i nieznościom. Mniej więcej w tym samym guście wtorowały „Kurjerowi Litewskiemu” i niektóre pisma warszawskie. I oto w końcu roku 1905 te wszystkie artykuły, traktujące o sprawie litewskiej zgodnie z filozofią tego, zgodnie zebrane do jednej broszury i wydane pod tym tytułem „Sprawa litewska w prasie polskiej”. Broszura ta była rozsiewana wszystkim prenumeratorem „Kuriera L.” a na ulicach wileńskich przez gazeciarzy chłopów była rozdawana prawie darmo, bo tylko za 3 kop. Pewne grono litwinów, słusznie przynuszcza, że broszurka ta może znacznie zaskodzić sprawie litewskiej, postanowiła zebraci i przełomować na język polski wszystkie artykuły z pism litewskich, traktujące o stosunkach litewsko-polskich, i wydać je w osobnym wydaniu pod tytułem „Ze stosunków litewsko-polskich”. Książka ta więc zawiera bardzo cenny i ciekawy materiał dla każdego, kto się interesuje sprawą litewską i odzwierciedleniem tak zwanych stosunków litewsko-polskich w prasie litewskiej. Jest to książka dużego formatu o 256 stronach wydana w Warszawie. Cena ze względu na ograniczoną ilość egzemplarzy, nie jest wyszczególniona. Ta ciekawa i pożyteczna książka zawiera każdy czynnik po polsku. Do nabycia we wszystkich księgarniach polskich i litewskich. OGŁOSZENIA. WYSZEDŁ Z POD PRASY Tadny litewski Kalendarz ścienny (Sieninis kalendorius) do oddzierania, z tekstem na rozmaito tematy. Cena 50 kopiejek. Sprzedaje się we wszystkich litewskich księgarniach. Wydanie drukarni Marcina Kuchty w Wilnie, Dworcowa № 4. HYMN LITEWSKI 3 cie wydanie przez autora „Litwini w Litwie”, 5-te wyd. „SATYRY LITEWSKIE” dostać można w Redakcji „Litwy” i we wszystkich lepszych księgarniach. Kompletami po 15 kop.; oddzielnemi arkuszami po 2 kop. „Litwa” Miesięcznik ilustrowany litewski w języku polskim. Prenumerata rocznie . 2 rb. Za granicą . . . . . 3 rb. Pojedynczy numer 16 k. pocztarkami 18 k. „Litwe” dostać można we wszystkich lepszych księgarniach. ADRES REDAKCJI „LITWY”: Wilno, ulica Antokolska № 6-7. „ŻEMDIRBYS” W ostatnich dniach miesiąca grudnia zacznie wychodzić w Wilnie w języku litewskim dwutygodnik „ŻEMDIRBYS” (Rolnik), poświęcony sprawom rolniczym, handlowym i przemysłowym. Prenumerata wynosi z przesyłką rocznie rb. 8, półrocznie rb. 1 kop. 50, kwartalnie rb. 75. Współborywateli! dla dobra naszego kraju prosimy popierać nasze pismo pracą i materialnie. Rękopisy i prenumeratę prosimy przysyłać pod niniejszym adresem: g. Wilna, Stefanoewskij Fortnadt, domъ Урбановича, въ редакцию журнала „Żemdirbys”. Przyjmuję się prenumerata na tygodnik litewski „VIENYBĖ” Wydawany w Kownie przy towarzystwie Św Kazimierza. „Viennybė” w każdym numerze ma następujące stałe działy: 1) religijno-moralny, 2) ekonomiczno-rolniczy, 3) sprawy trzeźwości, 4) Duma Państwowa, 5) bardzo bogaty dział „Wiadomości z Litwy” ze szczególnym uwzględnieniem działalności towarzystw litewskich, 6) Litwini na obczyźnie, 7) ważniejsze wiadomości z całego świata. „Viennybė” wychodzi co tydzień i bieżnie 20 stron, kosztuje z przesyłką pocztową 2 rub. rocznie, za granicą 3 rub. rocznie. Na żądanie wysyła się numer okazowy. Adres: Kowno, Redacja „VIENYBĖ” W Wilnie wychodzi jedyny dziennik litewski, społeczny, polityczny i literacki o kierunku bezpartijnym. VILNIAUS ŽINIOS Pismo to wychodzi codziennie, czynnie dnia poświęconych. Daje ostatnie dokładne wiadomości o tem, co się dzieje w Litwie i na szerokim świecie. Nie zaniedbując dzisiejszego, zwraca szczególną uwagę na sprawę oświaty ludu, stowarzyszenia kulturalne, oświatowe i t. d. W odcinkach umieszcza opowiadania oryginalne, lub tłumaczone, dramaty, poezję, artykuły treści popularno naukowej, spisek literacki, krytykę. Oprócz stałych współpracowników redakcji—Gabryeli Pietkiewiczówny, Michała Birzęskiego i Adolfa Wegielsły, w „Vilniaus Žinios” umieszczają swoje prace wieńcy wybitnych pisarzy. „Vilniaus Žinios” posiada stałych korespondentów w Dumie Państwowej we wszystkich miastach i miasteczkach Litwy, jako też we wszystkich większych koloniach litewskich w Polsce, Łotwie, Rosji, Anglii i Szkocji, Stanach Zjednoczonych i innych krajach. Prenumerata „Vilniaus Žinios” w Wilnie i na prowincji wynosi: rocznie rb. 6 półrocze rb. 3, kwartałnie rb. 1 kop. 50, miesięcznie rb. 50. Zagranicą: rocznie rb. 12, półrocze rb. 6, kwartałnie rb. 3, miesięcznie rb. 1. Cena numeru pojedynczego rb. 3, dla słuchaczy kop. 2. Ogłoszenia: wiersz patowy przed tekstem kop. 80. po tekście kop. 15. Prenumeratę przyjmują wszystkie księgarnie litewskie i spółki spożywcze. Miejscowym prenumeratorem „V. Ž.” odnosi się wieczorem. ADRES: Redakcja gazety „Vilniaus Žinios”, Wilno. „DRAUGIJA” Jedyny miesięcznik litewski, poświęcony literaturze, nauce i polityce. Prenumerata: rocznie 6 rb.; za granicą 7; cena pojedynczego zeszytu 60 kop. Numery okazowe na żądanie wysyłają się gratis. Na przesyłkę należy dołączyć 8 kop. markę. Adres: Kowno, Redakcja „Draugija”. Sprostowanie. w artykule „Nasze ryciny” (Litwy № 5, str 79) zamiast „Grecji” powinno być Tracji. Redaktor i wydawca Meczesław Dowojna-Sylwestrowicz. Druk M. Kuchty, Wilno, Dworcowa	033df38e-9a9e-4c59-b8f5-633cb1c83dfc	finepdfs	1.749023	CC-MAIN-2023-14	https://www.pbc.biaman.pl/Content/1670/PDF/litwa_1908-1909.pdf	2023-03-25T23:33:22+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-14/segments/1679296945376.29/warc/CC-MAIN-20230325222822-20230326012822-00773.warc.gz	1,042,239,359	0.998172	0.999631	0.999631	[ "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn"...	pol_Latn	{}	true	[ 91, 4050, 8861, 17290, 22588, 24569, 29844, 32417, 38541, 42688, 49093, 52489, 60840, 65142, 69348, 75525, 84452, 89702, 96249, 101585, 104466, 108698, 114059, 120522, 124895, 130614, 137305, 142001, 145156, 151220, 158138, 166496, 167325, 175759, ...	1	0
REGULAMIN ROZLICZANIA KOSZTÓW DOSTAWY ENERGII CIEPLNEJ I CIEPŁEJ WODY DO LOKALI MIESZKALNYCH ORAZ ZASADY ROZLICZANIA KOSZTÓW DOSTAWY WODY I ODPROWADZANIA ŚCIEKÓW W SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ W CIECHANOWCU. I. POSTANOWIENIA OGÓŁNE 1. Za powierzchnię ogrzewaną centralnie uważa się: - powierzchnię użytkową lokalu, w którym zainstalowane są grzejniki c.o. - powierzchnię pomieszczeń nie posiadających grzejników c.o., a wchodzących w skład lokali mieszkalnych ogrzewanych pośrednio ciepłem sąsiadujących pomieszczeń. 2. Do rozliczeń kosztów centralnego ogrzewania i ciepłej wody przyjmuje się okres 12 miesięcy. Wynik finansowy z rozliczenia kosztów podgrzania wody w nieruchomościach podlega kompensacie w ramach rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania. 3. Za lokale opomiarowane z punktu widzenia energii cieplnej uważa się lokale wyposażone w podzielniki kosztów centralnego ogrzewania. 4. Za lokale nieopomiarowane uważa się lokale niewyposażone w podzielniki kosztów centralnego ogrzewania. 5. Przez użytkownika lokalu rozumie się osobę zajmującą lokal mieszkalny na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu, odrębnej własności jak również osoby bez tytułu prawnego do lokalu. 6. Węzeł cieplny – węzeł, z którym są połączone instalacje odbiorcze obsługujące jeden lub zespół budynków. 7. Koszt energii – to koszt wyprodukowania energii cieplnej na potrzeby centralnego ogrzewania i ciepłej wody z własnych źródeł. 8. Nieruchomość – budynek lub budynki wydzielone przez Zarząd i zaopatrywane w ciepło z jednej kotłowni. II. USTALANIE OPLAT ZA CENTRALNE OGRZEWANIE 1. Podstawę ustalania odpłatności za dostawę ciepła stanowi kalkulacja faktycznie poniesionych kosztów uwzględniających planowane remonty i modernizację. Zarząd przedstawia Radzie Nadzorczej podpisaną przez dwóch członków Zarządu kalkulację, na podstawie której Rada Nadzorcza zatwierdza stawki odpłatności za 1m² odrębnie dla każdej nieruchomości. 2. Użytkownik lokalu mieszkalnego wyposażonego w instalacje centralnego ogrzewania wnosici co miesiąc zaliczkowe opłaty z tytułu c.o. w okresie roku kalendarzowego. 3. Opłaty zaliczkowe na centralne ogrzewanie ustala Zarząd Spółdzielni w formie stawki na m² powierzchni użytkowej mieszkania w oparciu o analizę kosztów. wytworzenia energii cieplnej w poprzednim okresie rozliczeniowym po uwzględnieniu przewidywanych kosztów wytworzenia energii cieplnej w poszczególnych nieruchomościach. Opłaty podlegają zatwierdzeniu przez Radę Nadzorczą. 4. Rozliczanie kosztów zużycia energii cieplnej na potrzeby centralnego ogrzewania dokonywane jest raz w roku po zakończeniu okresu rozliczeniowego od 1 stycznia do 31 grudnia. III. ZASADY ROZLICZANIA KOSZTÓW CENTRALNEGO OGRZEWANIA. 1. Koszty centralnego ogrzewania obejmują: - koszty wytworzenia energii (zakup paliwa i energii elektrycznej) - koszty odczytu i rozliczania ciepła (tylko w nieruchomościach rozliczanych na podstawie podzielników kosztów ciepła) - koszty napraw, modernizacji i konserwacji - koszty dozoru technicznego 2. Koszty centralnego ogrzewania dla lokali mieszkalnych mogą być rozliczane w następujący sposób: - wskazania ciepłomierzy, - wskazania urządzeń wskaźnikowych niebędących przyrządami pomiarowymi w rozumieniu przepisów metrologicznych, wprowadzonych do obrotu na zasadach i w trybie określonych w przepisach o systemie oceny zgodności, - powierzchni lub kubatury tych lokali, 3. Koszty centralnego ogrzewania rozliczane są indywidualnie dla każdej nieruchomości. 4. O sposobie rozliczania centralnego ogrzewania decyduje Rada Nadzorcza na podstawie sondażu przeprowadzonego wśród mieszkańców danej nieruchomości. 5. W przeprowadzonym sondażu winno wziąć udział minimum 2/3 mieszkań na danej nieruchomości. 6. Za wyborem danego sposobu rozliczania kosztów centralnego ogrzewania musi wypowiedzieć się minimum 50%+1 lokatorów biorących udział w sondażu. ZASADY ROZLICZANIA KOSZTÓW CENTRALNEGO OGRZEWANIA NA PODSTAWIE POWIERZCHNI LOKALU. 1. W budynkach z lokalami nie wyposażonymi w żadne urządzenia ustalające ilość zużytego ciepła na centralne ogrzewanie, całkowity koszt ogrzewania danej nieruchomości dzieli się na lokale proporcjonalnie do udziału powierzchni użytkowej lokalu, w ogólnej sumie powierzchni użytkowej. lokali w budynkach należących do danej nieruchomości. 2. W przypadku, gdy suma opłat zaliczkowych danej nieruchomości w okresie rozliczeniowym przewyższa poniesione koszty, nadwyżka zaliczana jest na poczet następnego okresu rozliczeniowego. 3. W przypadku, gdy suma opłat zaliczkowych danej nieruchomości w okresie rozliczeniowym jest mniejsza od poniesionych kosztów centralnego ogrzewania w tym okresie, Zarząd występuje do Rady Nadzorczej o zwiększeniu zaliczek w następnym okresie rozliczeniowym. ZASADY ROZLICZANIA KOSZTÓW CENTRALNEGO OGRZEWANIA ZA POMOCĄ PODZIELNIKÓW KOSZTÓW. 1. Podzielniki kosztów montowane są na grzejnikach wyposażonych w termostatyczne zawory grzejnikowe. 2. Podzielniki kosztów działają na zasadzie elektronicznej rejestracji różnicy temperatury między temperaturą na grzejniku, a zaprogramowaną stałą temperaturą pomieszczenia. Podzielnik przemienia tę wartość na dokładnie określony wynik odczytu w jednostkach. Odczytane jednostki stanowią podstawę wyliczenia kosztów ogrzewania. 3. Podzielniki kosztów nie mogą być narażone na uszkodzenia mechaniczne, a stwierdzenie ich w trakcie odczytu będzie traktowane jako umyślnie spowodowane uszkodzenie. W takim przypadku mieszkanie będzie rozliczane jako nie opomiarowane. 4. Odczytów podzielników dokonują pracownicy firmy rozliczającej w terminie do 10 stycznia roku następnego w obecności dorosłego mieszkańca lub użytkownika lokalu, który potwierdza odczyt własnoręcznym podpisem. 5. O terminie odczytu lokatorzy są informowani na 5 dni przed wyznaczoną datą poprzez wywieszenie ogłoszeń w klatkach schodowych i biurze spółdzielni. Obecność lokatora lub użytkownika lokalu w wyznaczonym terminie jest obowiązkowa. 6. Lokator lub użytkownik obowiązany jest do zapewnienia swobodnego dostępu do grzejnika. Brak możliwości odczytu zostanie odnotowane w karcie odczytu. 7. W przypadku odmowy podpisu, fakt ten zostanie odnotowany na karcie odczytu, a mieszkanie zostanie rozliczone jako nie opomiarowane. 8. W przypadku stwierdzenia przez lokatora lub użytkownika lokalu uszkodzenia podzielnika kosztów jest on zobowiązany do natychmiastowego powiadomienia o tym fakcie spółdzielni. Koszt wymiany podzielnika poniesie lokator lub użytkownik. 9. W przypadku uszkodzenia podzielnika przez pracownika firmy rozliczającej, koszt wymiany poniesie firma. 10. Koszty centralnego ogrzewania poszczególnych nieruchomości wyposażonych w podzielniki kosztów pomniejszone o część kosztów dotyczących mieszkań nie opomiarowanych podlegają podziałowi na koszty stałe tj. koszty wynikające z pobrania ciepła poza lokalem przez grzejniki w pomieszczeniach. wspólnego użytkowania oraz ciepła zużytego w wyniku strat w przesyłach na pionach i poziomach instalacji oraz koszty zmienne wyliczone na podstawie ilości jednostek odczytanych na podzielnikach kosztów. Decyzję w sprawie podziału kosztów podejmuje Zarząd Spółdzielni. Do kosztów centralnego ogrzewania dolicza się koszty ogólne proporcjonalnie do struktury sprzedaży zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych. 11. Za lokale nie opomiarowane w budynkach rozliczanych na podstawie podzielników kosztów uważa się lokale: - w których nie zostały zamontowane podzielniki kosztów na wszystkich grzejnikach podlegających opomiarowaniu (brak dostępu do grzejnika, brak zgody użytkownika na montaż) lub dokonano samowolnego zdjęcia i w przypadku rezygnacji lokatora z rozliczenia na podstawie podzielników kosztów, - w których odmówiono podpisu karty odczytu po wykonaniu sprawdzenia komisyjnego, - w których nie dokonano odczytów z uwagi na brak zgody użytkownika na odczyt, nieobecność użytkownika podczas przeprowadzenia odczytów lub w których stwierdzono uszkodzenia podzielników kosztów. 12. W przypadku przekazania lokalu mieszkalnego przez dotychczasowego użytkownika do dyspozycji Spółdzielni firma rozliczająca dokonuje pośredniego odczytu podzielników kosztów. 13. W przypadku zmiany użytkownika mieszkania na skutek zbycia własnościowego prawa do lokalu lub prawa odrębnej własności, osoba obejmująca lokal przejmuje wszelkie zobowiązania i uprawnienia z tytułu rozliczania kosztów centralnego ogrzewania. 14. Ostateczne rozliczenie z użytkownikami lokali następować będzie w terminie czterech miesięcy po zakończeniu roku. Rozliczenie w formie pisemnej sporządzi firma rozliczająca. 15. Koszty serwisu rozliczeniowego doliczane są indywidualnie każdemu użytkownikowi stosownie do ilości podzielników. 16. W przypadku, gdy suma opłat zaliczkowych w okresie rozliczeniowym przewyższa poniesione koszty, nadwyżka zaliczana jest na poczet przyszłych opłat za mieszkanie. 17. W przypadku, gdy suma opłat zaliczkowych w okresie rozliczeniowym jest mniejsza od poniesionych kosztów centralnego ogrzewania w tym okresie, użytkownik obowiązany jest dopłacić brakującą kwotę w równych ratach miesięcznych w ciągu 3 miesięcy poczynając od miesiąca następnego po otrzymaniu rozliczenia. 18. Użytkownikowi lokalu nie służy roszczenie w przypadku wystąpienia nadpłaty wynikającej z rozliczenia zaliczki na centralne ogrzewania. Jednocześnie Spółdzielnia nie będzie naliczała odsetek ustawowych z tytułu niedopłaty jaka wynikła z rozliczenia zaliczek na centralne ogrzewanie, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. 19. W przypadkach uzgodnionych ze spółdzielnią - przy zmianie parametrów grzejników przy ich wymianie, zostaną dokonane między odczyty, przemontowanie podzielników i przeliczenie parametrów grzejnika przez firmę rozliczeniową. Koszt usługi pokrywa lokator. 20. Grzejniki, na których wystąpiła awaria podzielnika kosztów, rozliczane będą według średniego zużycia w lokalu, w przypadku wcześniejszego powiadomienia Spółdzielni przez lokatora o jego uszkodzeniu. IV. ROZLICZENIE KOSZTÓW DOSTAWY CIEPŁEJ WODY 1. Zużycie wody w lokalu mieszkalnym rozlicza się według wskazań wodomierzy. 2. Wysokość opłat za podgrzanie wody ustala Rada Nadzorcza. 3. Użytkownik lokalu wnosici co miesiąc zaliczkowe opłaty. 4. Rozliczenie ilości pobranej wody następuje w systemie kwartalnym na podstawie odczytów dokonanych w ostatnich 3 dniach upływającego kwartału. 5. Użytkownicy mieszkań wnoszą comiesięczne opłatę stałą za podgrzanie wody i utrzymanie jej w gotowości do pobrania w wysokościach ustalonych przez Radę Nadzorczą. 6. Dokument rozliczenia wody przekazywany jest użytkownikowi za dany kwartał w terminie do 10 dnia miesiąca następnego kwartału. 7. Każdy użytkownik ma prawo zgłosić reklamację w terminie 14 dni od daty otrzymania rozliczenia zużycia wody. Po tym terminie reklamacje nie będą przyjmowane. 8. Różnica między naliczonymi zaliczkami w okresach kwartalnych, a ilością faktycznie pobranej wody stanowi nadpłatę lub niedopłatę. Nadpłata podlega potrącieniu z należnych opłat, a niedopłata winna być wniesiona przez użytkownika w miesiącu otrzymania rozliczenia. 9. Wynik finansowy z rozliczenia kosztów podgrzania wody stanowiący różnicę między naliczonymi opłatami, a poniesionymi kosztami podgrzania wody podlega kompensacie w ramach rozliczenia kosztów centralnego ogrzewania odrębnie dla każdej nieruchomości. V. ROZLICZANIE KOSZTÓW ZUŻYCIA WODY I ODPROWADZANIA ŚCIEKÓW Przy rozliczaniu kosztów zużycia wody i odprowadzania ścieków w lokalach mieszkalnych wyposażonych w wodomierze przyjmuje się następujące zasady: 1. Podstawą naliczenia opłat jest wskazanie wodomierzy pod warunkiem, że są zaplombowane i sprawne technicznie. 2. Odczyt wodomierzy dokonuje pracownik Spółdzielni w obecności użytkownika. 3. Dopuszcza się przekazanie informacji o wskazaniach wodomierzy przez lokatora bezpośrednio do biura Spółdzielni osobiście lub telefonicznie. 4. Użytkownicy lokali mieszkalnych uiszczają opłaty za wodę i odprowadzanie ścieków zaliczkowo co miesiąc według cen ustalonych przez dostawcę. 5. Użytkownicy lokali mieszkalnych wnoszą comiesięczną opłatę stałą wynikającą z różnicy kosztów opłat za wodę według wskazań licznika głównego, a wskazaniami wodomierzy w mieszkaniach. Wysokość jej ustala Rada Nadzorcza. 6. Rozliczenie kosztów zużycia wody i odprowadzania ścieków dokonuje się w okresach kwartalnych. 7. Różnica pomiędzy naliczonymi zaliczkami, a kosztami faktycznego zużycia stanowi nadpłatę lub niedopłatę i jest uwzględniona w łącznym saldzie z tytułu opłaty za mieszkanie. Nadpłata podlega potrącieniu z należnych opłat, a niedopłata winna być wniesiona przez użytkownika w miesiącu otrzymania rozliczenia. 8. Użytkownicy lokali mieszkalnych zobowiązani są do udostępnienia mieszkań w celu dokonania okresowych odczytów jak również niezwłocznie zgłaszać nieprawidłowości w funkcjonowaniu wodomierzy. 9. W przypadku stwierdzenia przez użytkownika lokalu lub pracownika Spółdzielni nieprawidłowości w funkcjonowaniu wodomierzy należność za zużycie wody i odprowadzanie ścieków zostanie naliczona w wysokości opłat ostatniego kwartału. 10. W przypadku samowolnego zdementowania wodomierzy spółdzielnia dokona ponownego montażu na koszt lokatora, a opłata za dany kwartał zostanie wyliczona według norm zużycia na 1 osobę (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 14 stycznia 2002r w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody). VI. POSTANOWIENIA KOŃCOWE 1. Opłaty zaliczkowe mogą zostać zmienione w przypadku zmiany czynników mających wpływ na wysokość kosztów wytwarzania ciepła np. zmiany cen zakupu oleju opałowego, energii elektrycznej, zwiększenia zużycia ciepła na skutek dłuższego sezonu grzewczego lub niższych temperatur w porównaniu z przewidywanymi przy ustalaniu poprzednich opłat. W przypadku zmian wynikających ze zmiany cen czynników grzewczych niezależnych od Spółdzielni, o zmianie informuje Zarząd na 14 dni przed upływem terminu do wnoszenia opłat, w pozostałych przypadkach na 3 m-ce naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego. 2. W przypadku spraw nie objętych niniejszym regulaminem mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego. 1. W przypadkach spornych właściwym do rozstrzygnięcia jest sąd właściwy dla siedziby Spółdzielni. 2. Regulamin został zatwierdzony na posiedzeniu Rady Nadzorczej w dniu 07.11.2017r. Protokół 12/2017 uchwala 20/2017. Regulamin wchodzi w życie z dniem 01.01.2018r. Sekretarz Rady Nadzorczej Alicja Sienicka Przewodniczący Rady Nadzorczej Andrzej Włodarczyk	ab6beddb-9faa-49f6-8ff2-70ad1b70d65d	finepdfs	1.833008	CC-MAIN-2021-49	http://ciechanowiec-spoldzielnia.pl/wp-content/uploads/2020/09/regulamin_c.o.pdf	2021-12-04T23:09:58+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-49/segments/1637964363125.46/warc/CC-MAIN-20211204215252-20211205005252-00388.warc.gz	14,118,453	0.999991	0.999992	0.999992	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 2256, 4264, 6896, 9668, 12051, 14499 ]	1	0
NIE TAKIE AUTA STRASZNE Raport kwiecień 2024 NIE TAKIE AUTA STRASZNE, CZYLI JAK SAMOCHODY ROZWIĄZUJĄ PROBLEMY POLAKÓW Opracowanie: A. Czarnowski, T. Rostkowski, P. Skwierawski Inicjatywa StOP Korkom Redakcja: Tomasz Rostkowski WARSZAWA, KWIECIEŃ 2024 Spis treści Synteza .................................................................................................................. 4 Przedmowa od autorów. Dlaczego piszemy o samochodach? .......................... 5 Wstęp .................................................................................................................... 7 Rola aut w życiu zawodowym i prywatnym Polaków ........................................ 9 Ile jest obecnie aut w Polsce? ........................................................................... 9 PRL – auto jako luksus dla nielicznych ............................................................. 10 II Rzeczpospolita – im mniej aut, tym lepiej .................................................... 10 Szalone tempo nadrabiania zaległości .............................................................. 11 Rola aut po 2015 roku w Polsce – doceniane i niedoceniane samochody ... 11 Korzyści z aut ....................................................................................................... 13 Co dają auta? ..................................................................................................... 13 Szeroka oferta aut jako odpowiedź na różne potrzeby i możliwości ... 16 Auta a bezpieczeństwo .......................................................................................... 18 Czym jest bezpieczeństwo? ............................................................................... 18 Brak konfliktu indywidualnego i grupowego ..................................................... 19 Brak spójności działania administracji .............................................................. 19 Realne zagrożenia wynikające z użytkowania aut i inne niebezpieczeństwa ................................................................. 20 Ochrona środowiska .......................................................................................... 20 Łatwo wymienne korzyści z posiadania aut – czas to pieniądz? ..................... 22 Możliwości i ograniczenia badawcze ................................................................. 22 Źródło danych ..................................................................................................... 23 Zakończenie i dodatkowe ustalenia (kierunki badań i analiz) .......................... 26 Rekomendacje ....................................................................................................... 28 Bibliografia ........................................................................................................... 29 Załącznik .............................................................................................................. 31 Synteza - W związku z regulacjami klimatycznymi i środowiskowymi ogranicza się swobodę użytkowania aut, przede wszystkim w obrębie miast. Bez względu na oczekiwane korzyści, działania takie nakładają nieproporcjonalnie wysokie koszty na biedniejszą część populacji. - Niniejszy dokument zwraca uwagę i prezentuje wyliczenia na temat korzyści osiąganych z użytkowania samochodów. - W Polsce wykorzystywanych jest nie więcej niż 19,5 miliona aut, co powoduje, że liczba samochodów na 1000 mieszkańców jest porównywalna z innymi krajami UE. Przekazywane przez urzędników miejskich informacje o 26,5 milionach aut są nieprawdziwe. - Samochód oznacza dla Polaków wymierne oszczędności. Aż 40–60 proc. czasu na dojazd do pracy można zaoszczędzić dzięki użyciu samochodu. - Korzyść netto dla przeciętnego pracującego Polaka z posiadania auta wykorzystanego do podróży służbowych to 131 tys. zł przez całe życie i 4 tys. zł rocznie. - Odległość pomiędzy pracą a domem uzasadnia wykorzystanie aut dla około 50 proc. osób nawet w sytuacji, gdy dysponują sprawną komunikacją miejską. - Wykluczenie komunikacyjne dotyczy ok. 15 milionów osób. - Skutecznym rozwiązaniem problemu wykluczenia tu i teraz jest ułatwianie dostępu do prywatnych aut. Infrastruktura pozwalająca zastąpić auta nie istnieje i na pewno nie zostanie stworzona w najbliższych latach. - Polacy preferują auto jako środek transportu. - Polacy chętniej używają aut, gdy mają dzieci. - Tylko ok. 20 proc. Polaków mieszka od miejsca pracy w odległości uzasadniającej korzystanie z roweru lub spacerów (do 5 km). - Posiadanie auta to ubezpieczenie od rzadkich i niebezpiecznych zdarzeń. Inwazja na Ukrainę pokazała, że auto jest wciąż najlepszą metodą ewakuacji. W pandemii koronawirusa auto wskazywano jako najbezpieczniejszą metodę przemieszczania się. - Auta w Polsce nie są tak stare jak wskazują często media. Średni wiek samochodu w Polsce można szacować na mniej niż 16 lat. - Najnowsze badania jednoznacznie wskazują, że auta NIE mają negatywnego wpływu na jakość powietrza. Informacje jakoby auta stanowiły główny powód złej jakości powietrza w Polsce, NIE są prawdziwe. - Intervencje ratowników medycznych związane z ruchem drogowym to 3 proc., a interwencje w domach pacjentów to 78 proc. - Auta NIE są już symbolem statusu, ale oczywistym i powszechnie wykorzystywanym narzędziem ułatwiającym codzienne życie. - Polityka transportowa większości dużych miast jest nieskuteczna, droga, oparta na nieprawdziwych założeniach i jest sprzeczna z oczekiwaniami Polaków. Przedmowa od autorów Dlaczego piszemy o samochodach? W pierwszych miesiącach 2024 r. uwagę mediów przykuły protesty rolników przeciwko polityce UE. Spektakularne wydarzenia w zachodniej Europie, wśród których były blokady miast, autostrad i oblewanie budynków publicznych gnojowicą doprowadziły do zjednoczenia się obywateli wielu krajów przeciw polityce UE. Ich zastrzeżenia dotyczą głównie odgórnie wprowadzanej w rolnictwie polityki Zielonego Ładu. Jednak problem jest znacznie szerszy i dotyczy także innych obszarów funkcjonowania społeczeństw i gospodarek. Na poziomie globalnym mamy do czynienia z prowadzoną od lat działalnością propagandową mającą na celu forsuowanie jednego modelu polityk klimatycznych, a w którą włączone są światowe elity polityczne i gospodarcze. Na poziomie ponadnarodowym ma to przełożenie na politykę Unii Europejskiej i wdrażanie nowych dyrektyw. Poziom krajowy to ustawodawstwo. Na poziomie lokalnym działają przennie samorządy, a mówiąc dokładniej urzędnicy i „aktywiści”, którzy w wymiarze praktycznym realizują wskazane w ustawodawstwie wyższego rzędu działania. Rolnictwo to zatem jedynie jeden z przykładów praktycznego działania tych mechanizmów. Innym przykładem jest właśnie trwające od lat ograniczanie prawa do posiadania i użytkowania samochodów. Przykład ten jest o tyle istotny, że dotyczy większości obywateli, a ograniczenia nakładane w tym zakresie nie dotyczą elit politycznych i gospodarczych, a mają wpływ przede wszystkim na obywateli uboższych i średniozamożnych. Na tej i kolejnej stronie przedstawiono uproszczony schemat wprowadzanych ograniczeń przedstawiony od końca do źródła: Etap 6. Mieszkańcy dostrzegają, że nie mogą wjechać autem do miasta. Jest to efekt wprowadzania Zakazu Wjazdu Tańszych Aut (pod mylną nazwą „SCT – Strefa Czystego Transportu”). Dostrzegają, że gwałtownie spada dostępnych miejsc parkingowych. Jest to efekt wprowadzania inicjatyw o takich ładnych nazwach jak „oddawanie ulic mieszkańcom”, „likwidacja miejskich autostrad”, „likwidowanie przeskalowanych ulic”, „bezpieczeństwo pieszych”, „zazielenianie miast” itp. W praktyce jednak lepsze nazwy to: zwężanie, słupkowanie i blokowanie. Obywatele mają też mniej pieniędzy na skutek wprowadzania takich rozwiązań jak Kary za Posiadanie Aut (pod mylnymi nazwami takimi jak „podatki”, „opłaty”), Strefy Płacenia za Niepilnowanie Auta (pod lepiej brzmiącą nazwą „SPPN – Strefa Płatnego Parkowania Niestrzeżonego). Etap 5. Uchwały rad miejskich, decyzje prezydentów itp. Było to możliwe dzięki temu, że wcześniej przygotowano... Nie takie auta straszne Etap 4. Odpowiednie dokumenty ramowe, jak np. „strategie”, które ściśle rzecz biorąc, nie są strategiami; „analizy”, które po wnikliwej lekturze okazują się nie być analizami i nie obejmują wielu obszarów, w tym aspektów bezpieczeństwa i finansów. Przeprowadzono też „konsultacje społeczne”, o których ogromna większość mieszkańców nie wiedziała itp. Było to możliwe, gdyż wcześniej ustanowiono... Etap 3. Odpowiednie prawo krajowe. I tak np. Ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych z jakiegoś powodu dotyczy nie tylko elektromobilności i paliw alternatywnych, ale także takich zjawisk jak wjeżdżanie autami do miasta. Było to możliwe dzięki temu, że wcześniej wprowadzono... Etap 2. Odpowiednie prawo ponadnarodowe – politykę UE taką jak np. „Zielony ład”. A to z kolei było możliwe dzięki temu, że wcześniej prowadzono... Etap 1. Bardzo skuteczną propagandę na poziomach globalnym, ponadnarodowym, krajowym i lokalnym. Protesty obywateli, naukowców i ekspertów w sprawie ograniczania dostępu do aut trwają od dawna, ale dopiero teraz tzw. szeroka publiczność zaczyna uzmysławiać sobie, że sprawy zasły za daleko. Czy faktycznie w Polsce jest najwięcej aut na 1000 mieszkańców? Czy auta trują powietrze bardziej niż cokolwiek innego w mieście? Czy auta są podstawowym zagrożeniem dla życia obywateli? Ile cennego czasu oszczędzają auta? Ile to może być warte? To i kilka innych kwestii zaciekawiło WEl. Znalezienie odpowiedzi nie jest łatwe. Przedstawiony raport to zaledwie pierwszy krok z wielu na drodze do uzyskania precyzyjnych odpowiedzi i tym samym wypracowania odpowiednich rekomendacji. Wstęp W ostatnich latach w Polsce ma miejsce spór dotyczący swobody używania aut. Jest on od- dołną, społeczną reakcją na prowadzoną od co najmniej kilkunastu lat politykę wielu miast, która w powszechnym odbiorze utrudnia korzystanie z samochodów. Polityka ta wpisuje się w ogólnoświatowe trendy związane z walką ze zmianami klimatu, zanieczyszczeniem środowiska, ograniczaniemi konsumpcji i promowaniem rozwiązań miejskich opartych raczej o usługi publiczne niż prywatne. Jej konsekwencje nie zawsze są jednak takie, jak przyświecają jej inicjatorom. Do działań wymierzonych w poruszanie się samochodami należą m.in. wprowadzanie tzw. Stref Czystego Transportu, obciążanie użytkowników wysokimi opłatami parkingowymi, „słupkowanie” miast, czy zwięzanie ulic. Rodzi to opór ludzi poruszających się samocho- dami. Polacy pamiętają czasy PRL-u, gdy auta były dobrem reglamentowanym i luksusowym, mimo że z faktycznym luksusem (na tle zachodniej konkurencji) nie miały niczego wspólnego. Władza socjalistyczna nie była przychylna temu z natury rzeczy indywidualistycznemu wynalaz- kowi. Próby odgórnego ograniczenia czy utrudniania korzystania z aut współcześnie rodzą więc historycznie uzasadnione skojarzenia. Można odnieść wrażenie, że samochód w dzisiejszych czasach zdaniem niektórych decydentów powi- nien być już tylko przedmiotem dostępnym do podziwiania w muzeum, gdyż rzekome koszty z jego użytkowania przyćmiewają korzyści. O tych ostatnich zresztą już się wręcz nie mówi, a jeśli się mówi to półgebkiem i ze wstydem. Jak się wydaje, jeszcze 10–15 lat temu zadawanie tego rodzaju pytań byłoby uznane za absur- dalne. Znaczenie aut i korzyści z ich posiadania wydawało się oczywiste. Polacy sami z siebie, oddolnie interesowali się motoryzacją i chcieli posiadać własne samochody. Obecnie jednak sytuacja zmieniła się znaczco, a proponowa- ne rozwiązania „antysamochodowe” są próbą przeniesienia praktyk znanych z wybranych miast zachodnioeuropejskich. Wśród najczęściej poda- wanych wzorów wymienić można: Amsterdam, Kopenhagę, Wiedeń czy Barcelonę. Czy jednak czerpanie z zachodnich wzorców jest dobrym rozwiążaniem? Nie. Świadczy o tym m.in. wynikające z przesłanek subiektywnych potrzeby mieszkańców jak, przy- kładowo, sympatia Holendrów do rowerów po- równywalna w historii Polski jedynie z miłością polskiej szlachty do koni kilkaset lat temu, czy uwarunkowania związane z klimatem (średnio-roczone temperatury w Barcelonie zachęcają do podróży rowerami znacznie bardziej niż zimne polskie miesiące jesienno-zimowe). Główne ar- gumenty jednak wynikają z łatwo mierzanego faktu: wielkości tych miast w porównaniu do Warszawy. Warszawa jest 2,5 razy większa od Amsterdamu, ponad 5 razy większa od Barcelony przy zbliżonej liczbie mieszkańców i ponad 6 razy większa od Kopenhagi. Pod względem wielkości polskim odpowiednikiem Amsterdamu może być Świnoujście, a wielkość Barcelony i Kopenhagi jest zbliżona do wielkości jednej dużej dzielnicy Warszawy (z kilkunastu). Z powyższego wynika wielokrotnie większa gęstość zaludnienia miast zachodnich. To z kolei jest przyczyną, dla której w tamtych miastach stworzenie sprawnego systemu komunikacji miejskiej jest nie tylko prostsze, ale także znacznie tańsze. Próby zestawienia PKB per capita stolic Holandii, Danii i Katalonii z jej polskim odpowiednikiem, by pokazać, że „polskie miast stać na zachodnie rozwiązania”, nie można traktować poważnie. W przypadku miast podawanych polskim miastom za wzór ich dochód na mieszkańca był nieporównanie wyższy praktycznie przez całą historię istnienia tych miast. Nie dziwi, że obecnie w tamtych miastach mieszkańcy mają do dyspozycji znakomitą sieć komunikacji, system rozwiązań przesiadkowych, dobrze rozwinięty system Park&Ride obsługujący mieszkańców podmiejskich miejscowości itp. Polskie miasta mają swój rodowód w drugiej połowie XX wieku, a rezultatem tego stanu rzeczy jest fakt, że miasta te są niezwykle rozległe i często składają się z centrum i wielu oddalonych od niego satelickich osiedli mieszkaniowych („sypialni”). Bezsprzecznymi atutami tego rozwiązania są: niska gęstość zaludnienia, łatwy dostęp do terenów zielonych oraz łatwość organizacji zieleni i miejsc wypoczynku na terenie osiedli mieszkaniowych dzięki znacznym odległościom pomiędzy tworzącymi je blokami. Decyzje o rozwoju polskich miast podjęte kilkadziesiąt lat temu i nieodwracalne mają słabe strony. Dla właściwego funkcjonowania osiedla tych miast potrzebują szybkiego dostępu do centrum, gdzie ulokowane są zwykle, jeśli nie wszystkie, to ogromna większość najważniejszych instytucji. Dotyczy to urzędów, pracodawców, instytucji kultury, szkół (zwłaszcza średnich i wyższych), zabytków i innych atrakcji. Bez dostępu do tych dóbr sens życia w mieście jest wątpliwy. Niestety, zapewnienie komunikacji miejskiej na satysfakcjonującym poziomie jest ekstremalnie drogie, a pomimo tego, że w budżetach miast na ten cel przeznacza się ogromne kwoty, a pozycje te są jednymi z największych poza centrum, komunikacja publiczna jest słaba, iluzoryczna lub żadna. Jeszcze gorza sytuacja w zakresie publicznego transportu dotyczy zwykle miejscowości odległych od aglomeracji. Służnie mówi się nawet o wykluczeniu komunikacyjnym, które dotyka w Polsce kilkunastu milionów osób. Forsowanie polityk mających wyrugować auta z miast dziwi, tym bardziej że w praktyce nie realizują swoich nadrzędnych celów. Zamiast służyć wszystkim mieszkańcom, służą jedynie wąskiej ich grupie: zamożnym mieszkańcom miast. Chcielibyśmy przywrócić racjonalność w dyskusji o transporcie indywidualnym. Nie negujemy konieczności rozbudowy transportu zbiorowego, ale nie twierdzimy też, że samochód należy odesłać do lamusa. Uważamy, że jest on wciąż źródłem olbrzymich korzyści dla społeczeństwa. Żeby to pokazać, zadajemy w niniejszym raporcie następujące pytania: 1. Jak historia motoryzacji wpływała na potrzeby Polaków? 2. Jakie korzyści realne wynikają z posiadania samochodów prywatnych? 3. Jakie zagrożenia realne występują w związku z posiadaniem i wykorzystywaniem aut? 4. Jakie korzyści i koszty są związane z posiadaniem i używaniem przez Polaków samochodów? Rola aut w życiu zawodowym i prywatnym Polaków - Polska NIE cierpi na „samochodozę” – oficjalne statystyki znaczco zakłamują rzeczywistość – w Polsce jest 19,5, a nie 26,5 miliona aut. - Posiadanie auta to jedyny realny sposób zwalczenia wykluczenia komunikacyjnego. - Auto nie jest symbolem luksusu tylko normalnym narzędziem codziennego użytku. Ile jest obecnie aut w Polsce? Jak wskazują oficjalne dane (CEPIK), w Polsce zarejestrowanych było w 2022 roku ponad 26 500 000 aut osobowych, a ich liczba wzrosła przez rok o 2,2 proc.$^2$ Z analizy tych danych wynikają chętnie powtarzane w mediach i optymistyczne informacje jakoby Polska była potęgą motoryzacyjną i pozytywnie odbiegła od „europejskich standardów”. Niestety, te bardzo korzystne dane nie są prawdziwe. Polska nie znajduje się w czołówce najbardziej zmotoryzowanych krajów Europy i świata. Problemem są tzw. „martwe dusze”. W oficjalnych danych znajduje się wiele aut, które nie zostały wyrejestrowane. W rzeczywistości one nie istnieją. Średni wiek takich aut to 36 lat. Szkoda, że na ulicach polskich miast nie możemy cieszyć się widokiem dobrze zachowanych polonezów, fiatów 125p i 126p, syren, warszaw i innych klasyków motoryzacji. Te zabytki techniki istnieją wyłącznie „na papierze”. Dostępne egzemplarze wzbudzają wielkie zainteresowanie. Często takie auta są atrakcją, a jazda nimi jest oferowana za znaczną opłatą. Po usunięciu „martwych dusz” okazuje się, że w Polsce jest nieco ponad 19,5 miliona samochodów. Jest to dość ostrożny szacunek. Nieprawdą okazuje się też inna, tym razem groźna medialna nowina o bardzo złym stanie aut w Polsce. Używając, będących w obiegu ogólnych danych, można dojść do wniosku, że Polacy mają bardzo stare auta. To rodzi myśl, że są one w złym stanie i mogą być groźne dla życia i zdrowia. --- $^1$ „Samochodoza”, „betonoza” podobnie jak np. „slupkoza” to nowotwory językowe wymyślane przez tzw. aktywistów miejskich (przeciwnicy aut posiadających zwykle auta i rowery) oraz społeczników miejskich (zwolnicy aut posiadających zwykle zarówno auta, jak i rowery). $^2$ Szerzej w: M. Hadyś, Park samochodów osobowych. Stan na koniec 2022 roku, Instytut Badań Rynku Motoryzacyjnego SAMAR, 2023, https://www.samar.pl/__/3/3a/117083/3.sc/ll/Park-2022--ile-jest-w-Polsce-samochodów--jaki-jest-ich-wiek--html?locale=pl_PL&_gl=1bius3v_gaNTI0OTcwMjQwLjE3MDYlMzQyOTM._ga_48J0VBGDYWMTCwNjUzNDI5My4xLjAuMTcwnjUzNDI5My42MC4wLjA, [dostęp: styczeń/luty 2023]. ludzi i środowiska. Sytuacja faktyczna nie jest zła. Usunięcie z baz danych aut „martwych” pokazuje, że średni wiek samochodów w Polsce to 15,88 lat.* Z powyższego wynikają następujące kluczowe fakty: 1. Dostępność aut w Polsce nie jest duża, mając na uwadze problemy z alternatywnymi metodami transportu, a w tym z coraz częściej zauważanym „wykluczeniem komunikacyjnym”, które może dotyczyć nawet 15 mln obywateli$^3$, 2. Auta w Polsce nie są „stare”, a co za tym idzie, nie wymagają specjalnej troski dla gwarancji bezpieczeństwa na drogach i usunięcia zagrożeń dla środowiska, 3. Kilkudziesięcioletnie zabytki motoryzacji nie są powszechne. Ocalałe sztuki wymagają troski i zachowania jako pamiątki. Są dowodem na istnienie polskiego przemysłu motoryzacyjnego i szerzej dorobku kultury technicznej w Polsce oraz krajach środkowej i wschodniej Europy. Pomimo tego, że dane „oficjalne” w wyraźny sposób na niekorzyść różnią się od stanu faktycznego, należy wskazać, że obecnie Polacy ciągle jeszcze posiadają względną łatwość zakupu i korzystania z aut. W historii Polski jest to jednak sytuacja nowa. PRL – auto jako luksus dla nielicznych W pierwszych latach rządów komunistów w Polsce priorytetem było każde inne użycie mocy produkcyjnych niż sprzedaż aut (Warszawa/Pobieda) w ręce prywatnych obywateli. Były nawet próby zakazu posiadania samochodów prywatnych$^4$. Później politykę nieco złagodzono, uznając, że auta mogą być bardziej dostępne dla „racjonalizatorów, przodowników pracy, aktywistów, naukowców i przodujących przedstawicieli inteligencji”. Głównie wybrani ci władzy mieli mieć szansę na własny pojazd. PRL nie był jednak samotną wyspą i musiał reagować w jakiś sposób na fakt, że w krajach zachodnich auta osobowe były w zasięgu pracujących obywateli. Na zachodzie liczba aut prywatnych szybko się zwiększała – w RFN nawet 9-krotnie). Konieczna była produkcja małych, oszczędnych i tanich aut w Polsce. W czasach „gierkowskich” warunki uległy poprawie. Stało się tak dzięki fiatom I26p – „maluchom”. Liczba aut zbliżyła się nieco do średniej światowej, osiągając poziom 32 samochodów/1000 mieszkańców. W tym czasie na Węgrzech było 50 aut na 1000 mieszkańców, 101 w Czechosłowacji, 112 w NRD$^5$. Pozycja Polaków wobec mieszkańców podobnych krajów komunistycznych była znacznie gorsza. Nie można jej porównywać do warunków mieszkańców krajów zachodu, którymi chcieli być Polacy. Z badań wynikało, że za PRL-u drugim najbardziej pożądanym przez Polaków dobrem był samochód (pierwsze było mieszkanie). II Rzeczpospolita – im mniej aut, tym lepiej W czasach PRL pomimo trudnych do wyobrażenia dziś problemów nastąpił jednak postęp. Przed wojną warunki posiadania aut były jeszcze bardziej dramatyczne. Na skutek celowo prowadzonej polityki II Rzeczpospolita należała nie tylko do naj słabiej zmotoryzowanych krajów Europy, ale także świata$^6$. Sto lat temu – w 1924 roku samochód nie był już nowinką techniczną. Na świecie stawał się powszechnym, --- $^3$ J. Krzeminski, Blisko 15 mln osób dotkniętych wykluczeniem transportowym. Problem nie dotyczy tylko wsi, „Portal Samorządowy”, [dostęp: styczeń/luty 2024]. $^4$ Szerzej w: H. Wilk, Motoryzacja w Polsce (1945–1989), Polska 1944/45–1989, „Studia i Materiały”, XVII, 2019. $^5$ M. Menes, Rozwój motoryzacji indywidualnej w latach 1990–2015, „Przegląd Komunikacyjny”, 4/2018. $^6$ H. Wilk, Motoryzacja w Polsce (1945–1989), Polska 1944/45–1989, „Studia i Materiały”, XVII 2019. coraz tańszym środkiem transportu. Tymczasem, liczba aut osobowych w Polsce była mniejsza niż 5500 sztuk. Szalone tempo nadrabiania zaległości Względna normalność przyniosły zmiany w 1989 roku. W 1990 roku zarejestrowanych było nieco ponad 5 milionów aut. W roku 1995 było ich już 7,5 miliona, w 2000 r. – 10 milionów, w 2005 r. – ponad 12 milionów, w 2010 r. – 17 milionów. W 2015 roku zarejestrowano już blisko 21 milionów samochodów osobowych. Już wtedy pojawił się powszechny problem „martwych dusz” i fikcyjnych statystyk. W ten sposób liczba aut na 1000 mieszkańców zbliżyła się do średniej zachodnioeuropejskiej. Zapóźniony przemysł krajowy nie był w stanie zapewnić potrzebnej liczby pojazdów, a udział aut produkcji polskiej spadł z 70 proc. do 20 proc. Z okresu dominacji komunistycznej Polacy wychodzili z przekonaniem, że auta są im niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Rola aut po 2015 roku w Polsce – doceniane i niedoceniane samochody W ostatnich 30 latach samochód stając się dobrem masowym, w sposób oczywisty przestał pełnić funkcję prestiżową. Możliwość użytkowania luksusowych pojazdów jest dzisiaj otwarta nawet dla średniozamożnych poprzez różne formy wypożyczenia czy najmu. Auto jest traktowane jako dostępne dla niemal wszystkich, praktyczne urządzenie transportowe. Jest doceniane ze względu na jego walory praktyczne. Samochody to przede wszystkim rozwiązanie problemów prywatnych Polaków. Są tym bardziej doceniane, im większa liczba wyważa stoi przed ich użytkownikami. Często auto nie ułatwia, ile wręcz umożliwia realizację wielu koniecznych zadań (np. opieka nad dziećmi lub innymi bliskimi, wizyty u lekarza itp.), realizacji działań, które nie są konieczne, ale istotnie wpływają na jakość życia (np. odwiedzanie krewnych i przyjaciół mieszkających w znacznej od siebie odległości, łączenie pracy/nauki w dużych miastach z chęcią przebywania w rodzinnych stronach lub wyjazdy na działki rekreacyjne itp.) oraz realizacji hobby, dostępu do kultury itp. --- 7 K. Janicki, Ile było samochodów w przedwojennej Polsce? Ponura statystyka z 1924 roku, WielkaHistoria, 2019, https://wielkahistoria.pl/ile-byla-samochodow-w-przedwojennej-polsce-ponura-statystyka-z-1924-roku/, [dostęp: styczeń/luty 2023]. 8 M. Menes, Rozwój motoryzacji indywidualnej w latach 1990–2015, „Przegląd Komunikacyjny”, 4/2018. Stabość komunikacji publicznej na terenach podmiejskich powoduje, że dotarcie do pracy i innych kluczowych dla życia rodziny instytucji (szpitale, przychodnie, apteki, instytucje kultury, placówki handlowe i usługowe itp.) bez auta nie jest możliwe. W mniejszych miejscowościach usługi nie są dostępne lub ich oferta to jedynie najbardziej podstawowe usługi i produkty. Przemysł motoryzacyjny jest jednym z największych przemysłów światowych$^9$. W Polsce krajowy przemysł motoryzacyjny rozumiany jako wytwarzanie aut upadł. Jednak firmy działające na potrzeby globalnych producentów są uznanymi i cenionymi pracodawcami. Polacy nie mogą się szczycić posiadaniem uznanych „rdzennie polskich” marek aut. Mogą jednak uznawać się za współtwórców globalnego sukcesu przemysłu motoryzacyjnego w sposób w pełni uzasadniony. Polska nie jest jedynie miejscem zbytu aut produkowanych za granicą. Szukając odpowiedzi na pytanie, dlaczego Polacy coraz bardziej gwałtownie reagują na działania idące w kierunku blokowania ich praw do własności aut i ich używania wydaje się, że można wstępnie wskazać 3 główne przyczyny: 1. Negatywne doświadczenia z przeszłości, gdy władze państwa na wiele sposobów skutecznie i uciążliwie blokowały rozwój indywidualnej mobilności; 2. Konieczność posiadania aut celem równoważnia zjawiska wykluczenia komunikacyjnego; 3. Korzyści wynikających z posiadania aut (w tym korzyści finansowych). Zostanie to omówione w kolejnych częściach opracowania. --- $^9$ C. Szczepaniak, E. Menes, Socjologiczne implikacje optymalizacji konstrukcyjnej samochodu osobowego, „Archiwum Motoryzacji”, 3/1998, s. 113–122. Korzyści z aut - Auta gwarantują bezpieczeństwo w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia bliskich osób – ponad 90 proc. interwencji karetek pogotowia to wizyty w domach Polaków, jeszcze więcej skutecznych działań na rzecz ratowania życia i zdrowia to przywożenie pacjentów na SOR przez ich bliskich autami. - Auta dają lub ułatwiają dostęp możliwości realizacji kariery zawodowej, rozwoju osobistego ich właścicieli i bliskich – 1/3 aut w miastach to jednak nie tyle efekt możliwości rozwoju atrakcyjnej kariery, ile możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy. Bez aut nie ma dostępu do jakiejkolwiek pracy („wykluczenie komunikacyjne”). - Auta oszczędzają czas i pozwalają na łączenie różnorodnych zadań zawodowych i prywatnych w niemal nieograniczonych kombinacjach. Obywatele chcą wydać często znaczące środki na zakup auta, jest bardzo trudne$^{10}$. 1. Poczucie bezpieczeństwa – żaden inny środek transportu nie jest w stanie konkurować z samochodem w nagłych przypadkach kryzysowych (np. zadławienie dziecka, zawal mięśnia sercowego/wylew krwi do mózgu, nagłe złe samopoczucie dziecka w szkole/partnera życiowego w pracy, wybuch wojny, katastrofy naturalne). Auto stanowi zabezpieczenie na wypadek wszelkich spraw zagrożających życiu i zdrowiu bliskich kierowcy/posiadacza auta. Oczywiście tego rodzaju sytuacje zdarzają się relatywnie rzadko (kilka lub kilkanaście razy w życiu) jednak stres związany z tego rodzaju zagrożeniami towarzyszy wszystkim obywatelom. 2. Możliwość realizacji zadań podstawowych i dodatkowych – posiadanie auta jest często warunkiem koniecznym do realizacji podstawowych czynności życiowych (np. dotarcie do pracy). Tworzy jednak także unikalne i najczęściej trudne lub niemożliwe do zastąpienia w inny sposób możliwości (np. życie na „dwa domy” – mieszkanie w mieście i działka rekreacyjna poza miastem). 3. Dostęp do nowych możliwości (prywatnych i zawodowych) – auto dla wielu użytkowników jest jedynym możliwym rozwiązaniem --- $^{10}$ Na podstawie: C. Szczepaniak, E. Menes, Socjologiczne implikacje optymalizacji konstrukcyjnej samochodu osobowego, „Archiwum Motoryzacji”, 3/1998, s. 119–122 oraz analizy dyskusji internetowych przeciwników i entuzjastów indywidualnej motoryzacji. przy podjęciu nie dowolnej, ale dobrej dla konkretnej osoby pracy. Dzisiejszy rynek pracy jest niezwykle korzystny dla pracowników. Należy jednak pamiętać, że w wielu obszarach znalezienie pracy jest kłopotliwe lub łatwe wyłącznie, gdy konkretna osoba poszukuje „dowolnej pracy”. Stanowiska wysokowartościowe mają tendencję do występowania na bardzo ograniczonym obszarze (np. w centrach biznesowych wielkich miast lub w okolicach fabryk, kopalni itp.). 4. Możliwość realizacji wielu zadań – jakkolwiek komunikacja publiczna stanowi do pewnego stopnia alternatywę wobec aut. Należy przyznać, że nawet najlepsze systemy komunikacji miejskiej nie są w stanie skutecznie rozwiązać problemu konieczności odwiedzania wielu miejsc jednego dnia. 5. Zapewnienie lub ułatwienie realizacji zadań zawodowych – w przypadku wielu zawodów posiadanie auta jest absolutną koniecznością. Przykładowo dotyczy to działań handlowych (przedsiębiorca handlowy, przedstawiciel medyczny itp.), czy usług świadczonych osobiście u klienta (np. prace wykończeniowe i remontowe wymagające wielu dostaw produktów, usługi świadczone osobiście z wykorzystaniem dodatkowego sprzętu jak masaż, rehabilitacja itp.). 6. Oszczędność czasu – alternatywne wobec aut rozwiązania komunikacyjne przy stosunkowo prostej logistyce życia prywatnego (np. większość podróży na tej samej trasie: dom-praca, praca-dom) bywają nie tylko tańsze, ale także oszczędzają czas (zwłaszcza przy podróżach „w szczycie”) i w takich przypadkach bywają skutecznie wykorzystywane. Powszechność wykorzystania aut w Polsce i prowadzone badania świadczą o tym, że decyzja o wykorzystaniu auta jest często motywowana chęcią poświęcania czasu wolnego na inne niż podróże czynności. 7. Poczucie wolności (więźenie w komunikacji lub wolność i kontrola nad życiem) – podstawową wadą głównej alternatywy wobec auta, czyli komunikacji publicznej jest konieczność podporządkowania się dość steptnem możliwościom. Dotyczy to zarówno czasu odjazdu autobusów i tramwajów, jak i dostępnych tras. Wykorzystanie auta tworzy możliwości niedostępne w komunikacji. Daje szansę szybkiego reagowania na pojawiające się, a nie przewidywane wcześniej, możliwości od zakupów, przez skorzystanie z usług, jak przerwanie podróży w dowolnej chwili i kontynuowanie jej po zrealizowaniu innych potrzebnych działań. Nie jest to zatem jedynie odpowiedź na naturalną potrzebę wolności każdego człowieka. Korzyścią z auta są faktycznych możliwości, które nie są dostępne przy wykorzystaniu alternatywnych rozwiązań. 8. Podkreślenie stylu życia – jak to zostało powiedziane, auta przestały być w Polsce symbolem luksusu. Widać natomiast inną tendencję. Coraz częściej osoby o wysokim statusie społecznym, zawodowym czy finansowym rezygnują z zewnętrznych objawów swojego statusu. W ten sposób można demonstrować nie tyle swoją wyższość, ile, przeciwnie, dążyć do maksymalnego zrównania swojej pozycji z innymi osobami zarówno w życiu prywatnym, jak i społecznym. Prawia to efektywność zawodową, ale także jakość pozazawodowych relacji społecznych. Dodatkowo posiadanie konkretnego auta lub w pewien sposób zmodyfikowanego jest szansą na zademonstrowanie swoich poglądów, sympati, antypati, przynależności do konkretnej grupy osób itp. 9. Inne formy wypoczynku i spędzania wolnego czasu – posiadanie auta umożliwia sprawną realizację nietypowych sposobów spędzania wolnego czasu. Auto stanowi alternatywę dla tradycyjnie długotrwałych (np. pieszych) wypraw krajoznawczych. Temu trendowi sprzyjają liczne oddolne inicjatywy wspierane często przez lokalne władze samorządowe promujące kompleksowe tematyczne lub regionalne oferty turystyczne (np. możliwość zwiedzenia wielu zamków Dolnego Śląska w krótkim czasie, możliwość zgłębiania kultury konkretnego zakątka w Polsce, wyprawy kulinarne itp.). 10. Przechowywanie wartości – auto jest zwykle na liście najbardziej wartościowych rzeczy należących do obywateli (zazwyczaj tuż po mieszkaniu/domu). Mając na uwadze dobrze rozbudowany rynek wtórny aut i łatwość zbycia pojazdu, stanowi to dość wygodny sposób gromadzenia i w razie konieczności wykorzystania na bieżące potrzeby majątku, jakim jest auto. 11. Jazda autem jako subiektywnie odczuwana przyjemność – wiele osób odczuwa przyjemność z prowadzenia aut. Jest to całkowicie subiektywne uczucie, jednak na tyle silne i powszechne, że wiele osób decyduje się na związanie swojego życia z samochodem poprzez pracę zawodową. 12. Dodatkowe źródło dochodów – truizmem jest powiedzieć, że ludzie potrzebują zwykle więcej pieniędzy, niż mają obecnie. Jednak coraz częściej potrzeba ta jest na tyle silna, że ludzie decydują się na podjęcie dodatkowej pracy celem jej zaspokojenia np. w obliczu zwiększonych rat kredytu hipotecznego, narodzin dziecka, choroby w rodzinie itp. Posiadanie auta prywatnego to jeden z najprostszych sposobów na rozwiązywanie takiego problemu w sposób szybki i jednocześnie elastyczny. W taki sposób możliwe jest dopasowanie nowego, dodatkowego zajęcia zarówno do normalnie wykonywanej pracy, jak i obowiązków pozazawodowych oraz przyjętego trybu życia (np. zegara biologicznego). 13. Możliwość realizacji zadań niemożliwych do wykonania przy wykorzystaniu alternatywnych rozwiązań – czas spędzony na dojazdach nie musi być zmarnowany. Przeciwnie, w trakcie podróży możliwe jest np. korzystanie z audiobooków, podcastów itp. Jest to osiągalne zarówno w autach, jak i w komunikacji publicznej. Auta posiadają jednak unikalną cechę i stanowią naturalne rozwinięcie biura. Wewnątrz auta można prowadzić wiele aktywności zawodowych i prywatnych w sposób nieskrępowany od rozmów telefonicznych, przez uczestnictwo w spotkaniach zdalnych (w tym szkoleniach i naradach), robienie notatek głosowych, dyskusje ze współpracownikami w sytuacji wspólnego powrotu z pracy. Tego rodzaju atutów nie posiadają alternatywne wobec aut środki komunikacji. 14. Zapewnienie faktycznej równości ludzi – dotychczasowe argumenty, wybrane jedynie z dłuższej listy korzyści z posiadania auta prywatnego, dotyczyły konkretnych, indywidualnych osób i/lub ich najbliższych. Powszechna dostępność aut ma jednak bardzo wiele korzyści społecznych. Dotyczą one dobrobytu społecznego, ekonomii, dostępności produktów, usług, optymalnego wykorzystania szans itp. Jak się wydaje, jedną z ważniejszych z tej grupy korzyści jest nawiązujące do ustroju Rzeczpospolitej poczucie równości. Dzięki dostępności aut niemal wszyscy obywatele mogą mieć równy dostęp do najważniejszych korzyści oferowanych im przez własny (i nie tylko) kraj. Niezależnie od poziomu zamożności, statusu społecznego, osobistej historii itp. dzięki prywatnym autom wszyscy obywatele mogą mieć dostęp do tych samych korzyści wynikających z życia. Fakt, że mniej zamożni obywatele podobnie jak wszyscy pozostali mogą zwiedzić ten sam park narodowy, zabytek, uczestniczyć w koncercie, pokazie, widowisku, paradzie wojskowej itp. także w odległej i trudno dostępnej lokalizacji ma wiele znaczenie dla społeczności. Dotyczy to zarówno społeczności narodowej, jak też węższych grup ludzi dzielących wspólne pasje, zainteresowania, przebyte choroby i inne doświadczenia pozytywne lub negatywne. Oczywiście obywatele zamożni mogą wybierać z szerszej palety dodatkowych usług (np. hotelowych, gastronomicznych). Mogą pozyskać „lepsze” miejsca na koncercie itp. Nie zmienia to jednak faktu, że bariera wejścia do tego rodzaju atrakcji jest zwykle niska, gdy większość obywateli dysponuje autami. Różnice pomiędzy obywatelami są często widoczne. Są one jednak mniej istotne niż rozwiązanie alternatywne, czyli odcięcie mniej zamożnych od rozmaitych możliwości całkowicie lub utrudnienie im uczestnictwa. Takie utrudnienia są możliwe do wprowadzenia. Można to zrobić np. poprzez zakaz posiadania auta lub podobne w skutkach działania np. ograniczanie ruchu aut o pewnych charakterystykach (zwykle starszych) lub uniemożliwianie posiadania samochodów poprzez sztuczne barierę fizyczną (np. likwidacja miejsc parkingowych) lub ekonomiczne (np. stosowanie opłat za korzystanie z parkingów). Działania polegające na utrudnianiu obywatelom dostępu do aut należy traktować jako dyskryminowanie mniej zamożnych, a zwykle najbardziej ubogich obywateli Polski. Stanowi to bezpośrednie lub pośrednie pogwałcenie nie tylko obowiązującego w Polsce prawa, ale także przyjętych przez Rzeczpospolitą zobowiązzeń do przestrzegania podstawowych praw człowieka (II generacja praw człowieka). Wyjaśnienia motywacji obywateli do posiadania aut dostarczają niemal wszystkie kluczowe teorie motywacji$^{11}$. Dla przykładu można wskazać jedną z najbardziej popularnych koncepcji autorstwa A. Maslowa$^{12}$ na bazie sięgających starożytności koncepcji motywacji wynikających z potrzeb ludzi. Oczywiście potrzeby ludzi są silnie zindywidualizowane, a nawet te same kategorie i motywatory mogą być rozumiane i oceniane przez różne osoby w sposób skrajnie odmienny. Występują jednak pewne prawidłowości. Zgodnie z teorią potrzeb A. Maslowa wskazać można następujące kategorie potrzeb (rozpoczynając od najbardziej podstawowych): 1. Fizjologiczne. 2. Bezpieczeństwa. 3. Przynależności. 4. Szacunku i uznania. 5. Samorealizacji. Jak widać z poprzedniego zastosowania, posiadanie auta może być warunkiem koniecznym do spełnienia niektórych spośród tych potrzeb (np. bezpieczeństwo bliskich i osobiste przy konieczności ewakuacji z miejsc zagrożonych wojną lub katastrofami naturalnymi). W innych przypadkach posiadanie auta może nie być warunkiem koniecznym dla ich spełnienia, ale jest albo czynnikiem ułatwiającym to zadanie, albo pozwalającym na zaspokojenie potrzeb na wszystkich poziomach „piramidy” Maslowa. Szeroka oferta aut jako odpowiedź na różne potrzeby i możliwości Oferta aut w Polsce jest niezwykle rozbudowana a na skutek ekspansji azjatyckiego (zwłaszcza chińskiego, tj. największego na świecie) przemysłu motoryzacyjnego wkrótce będzie jeszcze większa. Nie jest to przypadek. Oczekiwania ludzi w zakresie posiadanych aut są bardzo zróżnicowane. Oczywiste są ograniczenia wynikające z majątkości, wielkości auta i jego specyficznej funkcjonalności (w tym bezpieczeństwa pasażerów) czy bardzo modne obecnie głównie w Europie względy „ekologiczne”$^{13}$. --- $^{11}$ Szerzej w: Z. Sekula, Motywowanie do pracy. Teorie i Instrumenty, PWE, Warszawa 2008; St. Borkowska, Skuteczne strategie wynagradzania – tworzenie i zastosowanie, Wolter Kluwers, Warszawa 2012 $^{12}$ Szerzej w: A. Maslow, Motywacja i osobowość, PWN, Warszawa 2009. $^{13}$ Określenie „ekologiczne” nieustannie zmienia swoje znaczenie pod wpływem zarówno odkryć naukowych, jak i (w większym stopniu) propagandzie, działaniom marketingowym i lobbyistycznym, zatem mając na uwadze dotychczasowe zmiany w definiowaniu tego pojęcia, można przypuszczać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że rozwiązania, które w chwili przygotowywania tego tekstu uważane są za „ekologiczne”, wkrótce staną się „nieekologiczne”, a następnie cała koncepcja „ekologiczności” zostanie zarzucona tak samo jak miało to miejsce w przypadku innych „modnych” rozwiązań wywodzących się z bezsprzecznie słusznej koncepcji dbałości o Ziemię jako rodzimą planetę gatunku homo sapiens. Wartość samochodu jako środka transportu spada, ale wartość całkowita rośnie w odpowiedzi na stale zwiększające się możliwości dążenia do szczęścia. Jak się wydaje, opinia: „dzisiaj jedynie 50 proc. ceny nowego pojazdu płacone jest za jego funkcję transportową”\textsuperscript{14} znaczco przesacowuje wartość transportową aut i nie obejmuje wartości zarówno ściśle ekonomicznych (np. nowe możliwości kariery zawodowej), jak i emocjonalnych (np. poczucie bezpieczeństwa). Ludzi można skutecznie zachęcić do korzystania z alternatywnych wobec aut środków komunikacji. Może to doprowadzić do zmniejszenia zakresu wykorzystywania samochodów. Nie sposób ich jednak całkowicie zniechęcić do posiadania aut, gdyż żadna z dostępnych opcji nie stanowi dobrego substytutu wszystkich korzyści, jakie daje posiadanie własnego auta. Próby ograniczania dostępu ludzi do prywatnych aut to nie tylko ograniczanie ich osobistej wolności. To także narażanie ich na niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia oraz ograniczanie komfortu życia. Przede wszystkim jest to jednak strata dla całej społeczności w postaci zmniejszania produktywności, ograniczanie możliwości rozwoju kariery i w konsekwencji ograniczanie PKB kraju, czyli w przypadku Polski spowolnienie w niwelowaniu luki rozwojowej pomiędzy naszym krajem a najlepiej rozwiniętymi krajami świata. Mając na uwadze specyfikę konstruowania budżetu samorządów i źródeł ich finansowania, w znaczącej mierze dzięki podatkom PIT, usuwanie aut z przestrzeni miast to działania na rzecz ograniczania wpływów do budżetu konkretnych samorządów. W konsekwencji jest to działanie na rzecz spadku jakości i dostępności kluczowych dla życia obywateli usług publicznych. Samochody ukształtowały na całym świecie całkowicie nowy model życia. Jest on oparty na stale zwiększającym się wyborze i jest dokładnym przeciwnieństwem stylu życia powszechnego w Polsce jeszcze przed 150 laty i niestety nadal praktykowanego w wielu miejscach świata. Warto przypomnieć, że nawet po zniesieniu pańszczyzny i przywiązania większości Polaków do ziemi, z mocy prawa bardzo wiele osób przeżywało całe życie, oddalając się od własnego domu zaledwie na kilka lub kilkanaście kilometrów. Powodem tego stanu rzeczy był brak praktycznej możliwości sprawnego przemieszczania się. Samochody rozwiązały ten problem, dając ogromną paletę możliwości łatwego łączenia skrajnych możliwości. Dzięki autom każdy może łączyć np. korzystanie z uroków prowincji i atrakcji wielkiego miasta w niemal dowolnych proporcjach odpowiednich do potrzeb konkretnych obywateli i ich rodzin. \textsuperscript{14} E. Tengstrom Bilismen Kris, \textit{En bok om bilen mannishen samhället och miljon}, Rab en & Sjoorgen, Stockholm 1991, za: C. Szczepaniak, E. Menes, \textit{Sociologiczne implikacje optymalizacji konstrukcyjnej samochodu osobowego}, „Archiwum Motoryzacji”, 3/1998, s. 113–122. Auta a bezpieczeństwo - Bezpieczeństwo w ruchu drogowym jest ważnym zagadnieniem w Polsce. Szczęśliwie od lat obserwujemy pozytywne trendy. - Działania na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa są często prowadzone w oparciu o przypuszczenia i założenia, fakty są często pomijane, co prowadzić może do zwiększenia zagrożenia, a nie jego eliminacji. - Służby ratunkowe 25 razy częściej podejmują interwencję w domach pacjentów niż w wypadkach drogowych – utrudnienia fizyczne w normalnym prowadzeniu auta (słupki, zwężenie itp.) ograniczają skuteczność działania służb ratunkowych. Czym jest bezpieczeństwo? Bezpieczeństwo danego podmiotu to ta dziedzina jego aktywności, której treścią jest zapewnianie możliwości przetrwania (egzystencji) i swobody realizacji własnych interesów w niebezpiecznym środowisku, w szczególności poprzez wykorzystywanie szans (okoliczności sprzyjających), stawianie czoła wyzwaniom, redukowanie ryzyka oraz przeciwdziałanie (zapobieganie i przeciwdstawianie się) wszelkiego rodzaju zagrożeniom dla podmiotu i jego interesów$^{15}$. Zapewnienie bezpieczeństwa polega na zbliżaniu się do stanu 100 proc. pewności przetrwania. Zdobycie tego celu nie jest możliwe, a dążenie do stanu pełnego, stuprocentowego bezpieczeństwa jest nie tylko nierealne, ale także potencjalnie szkodliwe, bo z niepewności wynikają nie tylko zagrożenia, ale także szanse. Sytuacje zagrożenia są jednym ze źródeł postępu i czułości, której brak sam w sobie jest źródłem zagrożenia. W przypadku użytkowania aut oznacza to, że dążenie do minimalizacji szkodliwych skutków wykorzystania aut jest słuszne. Przekonywanie obywateli, że należy dążyć do pełnego bezpieczeństwa wynikającego z jednego źródła, jest szkodliwe, bo zwiększa ryzyka w innych obszarach. A jednak działaniom rugującym samochody często towarzyszy taka retoryka – i często kończą się one sukcesem. Zapewnienie bezpieczeństwa to przede wszystkim poszukiwanie optimum. Przesada jest szkodliwa. Wiele eksperymentów prowadzonych na świecie dowiodło przykładowo, że duża liczba znaków raczej rozprasza kierowców i eliminuje zdolność logicznego myślenia. Z kolei stosowanie nieuzasadnionych ograniczeń prędkości prowadzi nie tyle do faktycznego jej ograniczenia, ile do po-wszecznego lekceważenia ograniczeń zarówno w miejscach, w których nie jest to uzasadnione, --- $^{15}$ S. Koziej, Bezpieczeństwo: istota, podstawowe kategorie i historyczna ewolucja, „Bezpieczeństwo Narodowe”, II, 2011. jak i w miejscach, gdzie faktycznie występuje konieczność ograniczenia. To samo dotyczy stosowania nadmiaru prawa i jego zbytnej szczegółowości. Prawidłowość tę odkryli już starożytni i wydaje się bezdyskusyjna. Brak konfliktu indywidualnego i grupowego Bezpieczeństwo może mieć wymiar zarówno indywidualny, jak i grupowy, a w tym narodowy/państwowy. W przypadku bezpieczeństwa indywidualnego mamy do czynienia z potencjalnymi problemami dotyczącymi zdrowia i życia uczestników ruchu zarówno kierowców, jak i innych osób w tym przede wszystkim pieszych. W tym miejscu warto wskazać, że nie istnieje możliwość, aby istniał realny konflikt pomiędzy kierowcami i pieszymi. Poza oczywistymi względami etycznymi wynikającymi z faktu ponoszenia odpowiedzialności nie tylko formalno-prawnej, ale także moralnej przez sprawców potencjalnych zagrożeń, konieczne jest podkreślenie, że nie każdy pieszy jest kierowcą (choć bezsprzecznie ogromna większość z nich ma wśród krewnych i znajomych osoby kierujące autami), ale każdy kierowca jest pieszym. W przypadku bezpieczeństwa grupowego należy uwzględnić przede wszystkim interesy ogółu obywateli. Zagadnieniem bezpieczeństwa grupowego są zatem takie zagadnienia, jak m.in.: 1. Szybki dojazd karetek pogotowia do po- szkodowanych. 2. Szybki dojazd pojazdów bojowych straży pożarnej. 3. Szybki dojazd radiowozów policyjnych. 4. Szybka i sprawna ewakuacja mieszkańców. Obserwując działania miast w Polsce (zwłaszcza największych miast) tego rodzaju uwarunkowania wydają się być całkowicie lekceważone. Efektem tego stanu rzeczy jest prowadzenie działań na rzecz fizycznego wymuszenia ograniczania prędkości (zamiast innych, alternatywnych rozwiązań np. edukacyjnych). Konsekwencją może być wydłużenie się czasu dojazdu karetek, straży pożarnej i policji na miejsce wystąpienia problemu. Jak to ujął kierownik odpowiedzialny za pracę karetek pogotowia w jednym z dużych miast w Polsce: (...) Jestem po rozmowach z kierowcami ambulansów, którzy zgodnie potwierdzają, że każde zwężenie ulic spowoduje utrudnienie i wydłuży czas dojazdu do pacjenta... Brak spójności działania administracji Przepisy prawa stanowią, że: „Wojewoda podejmuje działania organizacyjne zmierzające do zapewnienia następujących parametrów czasu dotarcia na miejsce zdarzenia dla zespołu ratownictwa medycznego od chwili przyjęcia zgłoszenia przez dyspozytora medycznego: 1) mediana czasu dotarcia – w skali każdego miesiąca – jest nie większa niż 8 minut w mieście powyżej 10 tysięcy mieszkańców i 15 minut poza miastem powyżej 10 tysięcy mieszkańców”. Z zestawienia tego przepisu z faktami dotyczącymi działań w wielu polskich miastach wynika jednoznacznie, że działania podejmowane przez urzędników samorządowych polegające na zwężaniu ulic, budowie szykan i wykorzystywaniu innych sposobów na fizyczne spowolnienie ruchu aut, stoją w sprzeczności z działaniami, które zobowiązani są realizować urzędnicy administracji rządowej. Z niekompletnych jeszcze informacji wynika, że największe miasta nie są przygotowane do ewentualnej ewakuacji i liczą na to, że obywatele zdążyą się ewakuować we własnym zakresie. Ten stan rzeczy motywowany jest zmianami prawa oraz brakiem danych, które – jak twierdzą urzędnicy samorządowi – powinny być dostarczone przez administrację rządową. Niestety, to wyjaśnienie nie daje obrazu tego, w jaki sposób obywatele mają --- 16 Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym Art. 24.1. dokonać „samoewakuacji” wobec jasnej polityki miast zmierzających do pozbawienia ich możliwości wykorzystania najkorzystniejszych urządzeń ewakuacyjnych, jakimi są prywatne auta. Wiadomo jedynie, że nie można liczyć na zorganizowany przez władze lokalne system ewakuacyjnych rozwiązań transportowych, a regulować problemy mają „doraźne decyzje”. Realne zagrożenia wynikające z użytkowania aut i inne niebezpieczeństwa Prawdopodobnie przyczynę lekceważenia niewidocznych na pierwszy rzut oka skutków podejmowanych działań jest dawno już zidentyfikowana koncentracja ludzi na łatwo dostrzegalnych potencjalnych korzyściach$^{17}$. Czy jednak rzeczywiście bezpośrednie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi wynikające z wykorzystania aut są poważne? Niepodważalnie problem wypadków drogowych jest istotny. W 2023 roku w Polsce było o 7 proc. mniej wypadków niż rok poprzednim i jest to utrwalenie pozytywnej tendencji, ale nadal łączna liczba wypadków przekracza 20 000 rocznie. W wypadkach tych zginęło ponad 1 600 osób, a niemal 23 000 osób odniosło rany$^{18}$. Od lat obserwujemy pozytywną tendencję wskazującą na malejącą liczbę wypadków, co pozwala mieć nadzieję na dalszą poprawę. Raporty policyjne są w tej sprawie jednoznaczne. W 2013 roku odnotowano prawie 36 000 wypadków. Przez 11 lat ich liczba konsekwentnie spadała. Pomimo drobnych wahań możemy mówić o wyraźnie widocznym trendzie$^{19}$. Nie można zatem powiedzieć, że prowadzone działania w postaci np. zwężania ulic odgrywają kluczową rolę. Jest to bowiem trend widoczny od lat, a obecne wyniki są zaledwie przedłużeniem tej dobrej tendencji. Nie jest to jednak problem, który można zlekceważyć, zwłaszcza że policyjne statystyki jednoznacznie wskazują, że wypadki te są dziełem człowieka. Śmierć lub zranienie człowieka w wypadku drogowym to wielka tragedia, która koncentruje uwagę mediów i sprzyja propagandzie. Tymczasem ze statystyk GUS wynika, że interwencje (wyjazdy/wyloty) zespołów ratownictwa medycznego według miejsc zdarzenia wskazują, że wypadki związane z ruchem ulicznym i drogowym to 3 proc. wszystkich interwencji ratowników, zaś interwencje w domu pacjentów to aż 78 proc.$^{20}$ Oznacza to, że „cichych”, niespektakularnych interwencji medyków odnotowujemy w Polsce ponad 25 razy więcej niż tragedii występujących publicznie. Jednocześnie to wypadki drogowe są nagląszane kosztem innych zagrożeń, co tworzy niepełne wyobrażenie na temat rzeczywistych zagrożeń dla życia i zdrowia obywateli. Ochrona środowiska Problem ochrony środowiska jest ważnym wyzwaniem. Nie jest to temat nowy, a o skali jego znaczenia świadczy umieszczenie w art. 5 Konstytucji RP następującego zapisu: „Rzeczpospolita --- $^{17}$ Szerzej w: F. Bastiat, Co widać a czego nie widać, Prohibita 2020. $^{18}$ M. Kalisz, Bezpieczeństwo na polskich drogach – wstępne dane za 2023, jedź-bezpiecznie.pl, https://jedz–bezpiecznie.pl/bezpieczeństwo-na-polskich-drogach-wstepne-dane–za–2023–20240103, [dostęp: styczeń/luty 2024 r.]. $^{19}$ Szerzej w: Wypadki drogowe w Polsce w 2022 roku, Komenda Główna Policji Warszawa 2023. $^{20}$ Pomoc doraźna i ratownictwo medyczne w 2022 roku, GUS 2023. Polska (...) zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju$^{21}$. Powyższy zapis oraz wiele innych praw niższego rządu stanowią podstawę do prowadzenia działań mających na celu ograniczenie ruchu aut, ich dostępności oraz motywowania obywateli do ograniczania wykorzystania aut. Merytorycznie jest to uzasadniane „powszechnie znanymi faktami na temat szkodliwości aut”. Zasadniczy problem polega na tym, że owe „merytoryczne” uzasadnienia w najlepšzym przypadku nie są w pełni prawdziwe, a w najgorszym całkowicie mijają się z prawdą. Mówiąc wprost, udział samochodów w pogarszaniu się jakości powietrza w miastach jest albo znacznie przesadzony, albo nawet całkowicie nieprawdziwy. W trakcie lockdownu ruch aut osobowych spadł w szczytowym momencie nawet o 80 proc. w porównaniu z analogicznymi okresami lat ubiegłych. Poziomy zanieczyszczenia pyłami zawieszonymi PM10 i PM2,5 oraz tlenkiem węgla pozostaly na niemienionym poziomie w granicach błędu pomiaru. Porównując marzec z roku lockdownu z marcem 2022 r. (str. 31) dzięki badaniom NASA jasno widać, że średni poziom zanieczyszczenia NO2 na terenie naszego kraju był wyższy w czasie, gdy większość Polaków pozostawała w domach i nie korzystała z aut. Przypomnijmy, Polacy nie mogli opuszczać domów bez „istotnego powodu”. Głównym wyjaśnieniem gorszej jakości powietrza w miastach w Polsce jest zimno, a dokładniej sposób, w jaki Polacy rozwiązują problem ogrzewania swoich domów. Zakaz używania aut NIE przyniesie poprawy. Jedynym skutecznym rozwiązaniem jest modernizacja systemów ogrzewania. --- $^{21}$ Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 Nr 78, poz. 482). Łatwo wymierne korzyści z posiadania aut – czas to pieniądz? - Wykorzystanie auta może prowadzić do oszczędności około 50 proc. czasu na dojazd. - Pracujący Polak rocznie zużywa na dojazdy czas o wartości 8 tys. złotych. - Dojeżdżając do pracy autem, pracujący Polak wydaje ok. 4 tys. złotych. - Pracujący Polacy używają aut nie dlatego, aby zaoszczędzić pieniądze, ale: ponieważ nie mają innych możliwości; ponieważ chcą zaoszczędzony czas poświęcić na inne aktywności (np. czas z rodziną) i czas ten ma dla nich większe znaczenie niż finansowy ekwiwalent związany z zaniechaniem użytkowania auta. Możliwości i ograniczenia badawcze W tej części zostanie podjęta próba oszacowania wymiernych korzyści z posiadania aut prywatnych przez pracujących Polaków. W ostatnich latach pojawiło się wiele interesujących badań na temat oszczędności czasu wynikającego ze stosowania aut. Temat wzbudza także zainteresowanie w związku z koniecznością zapewnienia pracownikom równowagi pomiędzy życiem prywatnym i życiem zawodowym. Coraz większa grupa pracodawców zauważa także rosnące znaczenie dobrostanu dla efektywności pracowników. Widzę także inne korzyści jak np.: 1. ograniczenie fluktuacji, 2. zwiększenie zaangażowania, 3. poprawa innowacyjności i kreatywności, 4. wzrost wartości organizacji poprzez rozbudowę jej pozytywnego wizerunku jako pracodawcy, 5. wzrost wartości organizacji jako wiarygodnego dostawcy produktów i usług, którego jakość i stabilność gwarantowana jest po przez dysponowanie nie tylko kompetentnym, ale także stabilnym i silnie związanym z organizacją zespołem. Rzeczywistość dostarcza niemal nieskończenie wielu potencjalnych kombinacji rozwiązań transportowych, sytuacji życiowej, potrzeb poszczególnych osób, a także zmian w sytuacji prywatnej i warunków zewnętrznych. --- 22 Szerzej w: St. Borkowska, Równowaga między pracą a życiem pozazawodowym, „Acta Universitatis Lodzienis”, Folia Geoeconomiczna”, nr 240/2010. 23 Szerzej w: G. Bartkowiak, Dobrostan pracowników, poziom „zdrowia organizacji” a ich zadowolenie z pracy i zaangażowanie w osiąganie celów organizacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu 2011. 24 Szerzej w: U. Zając-Paldyna, Employer branding po polsku, Onepress Gliwice 2020. Jak sugerują badania, wielu Polaków w sytuacji uciążliwych remontów rozważa zmianę pracy lub przynajmniej zmianę sposobu jej świadczenia. Dotyczy to także sytuacji, w której nowa praca lub metoda jej wykonywania są subiektywnie oceniane jako mniej korzystne. Z tych przyczyn podjęto decyzję o bazowaniu na wartościach nie tylko szacowanych, ale także przeciętnych. Tego rodzaju wyliczenia mają wartość dla podejmowania decyzji globalnych dotyczących całego kraju, czy poszczególnych miast i aglomeracji. Mogą być też wartością referencyjną pozwalającą konkretnym osobom porównać własną sytuację do sytuacji „średniej” w kraju. W obliczeniach nie wykorzystano innych niż czas kryteriów wyboru auta jako środka komunikacji. Mają one bowiem charakter wysoce subiektywny z jednej strony (np. przyjemność z jazdy autem lub obrzydzenie do komunikacji publicznej), a z drugiej strony często nie są realnym wyborem, ale koniecznością (np. na skutek braku komunikacji publicznej, jej bardzo niskiej jakości lub niedopasowania do potrzeb konkretnych osób). W tym miejscu należy zaznaczyć, że w rzeczywistości tego rodzaju argumenty w największym stopniu decydują o wykorzystaniu aut prywatnych w Polsce oraz o popularności ogłoszeń o pracę, w których pracodawcy oferują samochody służbowe jako jeden z elementów pakietu wynagradzania. W załączniku (str. 31) do niniejszego opracowania przedstawiono pełną wersję tekstu i przyjętych założeń. Ma to na celu ułatwienie czytelnikom weryfikacji rzetelności obliczeń, ale przede wszystkim możliwość skonstruowania własnego modelu i samodzielną odpowiedź na pytanie: czy opłaca mi się używać auta w komunikacji do i z pracy? Źródło danych Przy przygotowywaniu wszelkich wyliczeń posłużono się całym szeregiem badań realizowanych w Polsce i na świecie. Dotyczy to zarówno badań ilościowych, jak i jakościowych, a także badań dobrych praktyk (studia przypadków – case studies) oraz obserwacji uczestniczących i konsultacji z osobami pracującymi. Za najbardziej użyteczne badania uznano: 1. „Mobilność na co dzień”$^{25}$ 2. „Polacy o dojazdach do pracy”$^{26}$ 3. „Dojazdy Polaków do pracy”$^{27}$ 4. Commute survey$^{28}$ Dodatkowo wykorzystano badania GUS, Eurostat, badania prowadzone przez wyspecjalizowane firmy i uczelnie wyższe w Polsce oraz badania prowadzone na zlecenie władz samorządowych w Polsce (np. badania prowadzone cyklicznie – „Barometr Warszawski”$^{29}$, badania prowadzone ad hoc np. dotyczące zmian opinii mieszkańców miasta po wprowadzeniu stref opłat za parkowanie bez konieczności świadczenia usług dozoru (SPPN) itp.). Badania te dotyczyły przede wszystkim wpływu dojazdów do pracy na inne obszary życia Polaków w bardzo szerokim zakresie np. dostępności do usług, stylu życia, możliwości realizacji kariery, elastyczności zarządzania, bezpieczeństwa fizycznego i zdrowotnego, edukacji, wychowania dzieci, potrzeb w zakresie świadczenia pracy itp. Co pozwoliło na uzyskanie nieco szerszego spojrzenia na badany problem. Dla uzupełnienia przeanalizowano opinie i spostrzeżenia przeciwników i zwolenników wykorzystywania aut w miastach udostępniane w mediach społecznościowych: X (dawniej Twitter), --- $^{25}$ K. Kowiączuk, Mobilność na co dzień, CBOS BS/104/2012. $^{26}$ Polacy o dojazdach do pracy, LeasingTeamGroup 2023. $^{27}$ Dojazdy Polaków do pracy, Michael Page Polska, Stres: https://www.michaelpage.pl/dla-mediów/tylko-23-polaków-odczuwa-stres-jedząc-do-pracy-samochodem, [dostęp: styczeń/luty 2024]; Wykorzystanie rowerów: https://www.michaelpage.pl/dla-mediów/informacje-prasowe/polski-pracownik-latwiej-o-równowage-na-rowerze-niz-w-samochodzie, [dostęp: styczeń/luty 2024]. $^{28}$ Transport i Commute, Page Group 2023, https://www.michaelpage.nl/en/news-insights/studies/transport-and-commute, [dostęp: styczeń/luty 2024]. $^{29}$ Warszawiacy oceniają życie w stolicy – Barometr Warszawski, https://um.warszawa.pl/waw/warszawa-w-liczbach/barometr-warszawski6, [dostęp: styczeń/luty 2024]. Facebook, YouTube itp., co pozwala stwierdzić, że temat wykorzystywania samochodów jest bardzo popularny, budzi gorące dyskusje, kontrowersje, a nawet konflikty, zaś urzędnicy traktowani są wrogo przez obie strony sporu. Oszacowano, że średnio dziennie pracujący Polak przeznacza 41 minut (0,68 h) na dojazdy. Jak się wydaje, wartość ta jest wartością zanioszoną. W praktyce czas ten jest bardzo zróżnicowany i jest dłuższy w dużych miastach. Z tej przyczyny przyjęto na podstawie istniejących danych, że konieczne jest przyjęcie wartości korygującej dla dużych miast w postaci mnożnika w wymiarze 2,00. Wobec zróżnicowania szacunkowych danych na temat osób pracujących korzystających z auta w dojazdach do pracy uznano konieczność przedstawienia trzech wariantów obliczeń dla następujących wartości: 1. Wariant 1 – 50 proc. poruszających się autem. 2. Wariant 2 – 60 proc. poruszających się autem. 3. Wariant 3 – 70 proc. poruszających się autem. Powyższe założenie nie wyklucza oczywiście możliwości przeprowadzenia wyliczeń przy innych założeniach dla konkretnej sytuacji. Duże miasta w Polsce charakteryzują się jednocześnie: - wyższymi wynagrodzeniami niż w mniejszych miejscowościach, - mniej przychylną dla kierowców polityką wobec przynajmniej niektórych kierowców (wysokie opłaty za parkowanie, zwężenia ulic, planowane zakazy wjazdu dla aut starszych itp.). Z tych przyczyn przygotowano oprócz wyliczeń ogólnopolskich także wyliczenia dla wybranych dużych miast tj.: 1. Warszawy, 2. Krakowa, 3. Wrocławia. Oczywiście podobne symulacje można przeprowadzić także dla innych miast i uwzględnić fakt, że rynek pracy dla nich dotyczy nie tylko ich miast centralnych, ale raczej całych aglomeracji. Posiadane dane pozwalają oszacować, że 40–60 proc. podanego powyżej czasu to czas zaoszczędzony dzięki istnieniu aut prywatnych. Przy uwzględnieniu założeń wartość czasu zużywanego na dojazdy w złotych dla jednej osoby to: \| \| Miesięcznie \| Rocznie \| Całe życie zawodowe \| \|------------------\|---------------\|---------------\|---------------------\| \| Polska \| 687,90 zł \| 8 254,84 zł \| 277 362,54 zł \| \| Warszawa \| 1 585,32 zł \| 19 023,80 zł \| 639 199,51 zł \| \| Kraków \| 1 666,93 zł \| 20 003,18 zł \| 627 106,93 zł \| \| Wrocław \| 1 553,39 zł \| 18 640,65 zł \| 626 325,84 zł \| Źródło: Opracowanie własne Przy uwzględnieniu założeń wartość czasu zużywanego na dojazdy w złotych dla wszystkich pracujących to: \| \| Miesięcznie \| Rocznie \| Całe życie zawodowe \| \|------------------\|---------------\|---------------\|---------------------\| \| Wariant 1 \| 5 847 176 562,50 zł \| 70 166 118 750,00 zł \| 2 357 581 590 000,00 zł \| \| Wariant 2 \| 7 016 611 875,00 zł \| 84 199 342 500,00 zł \| 2 829 097 908 000,00 zł \| \| Wariant 3 \| 8 186 047 187,50 zł \| 98 232 566 250,00 zł \| 3 300 614 226 000,00 zł \| Źródło: Opracowanie własne Powyższe wartości: 1. Uwzględniają jedynie wykorzystanie aut do podróży do i z pracy (bez użytku prywatnego – niezwiązanego z życiem zawodowym), 2. Nie uwzględniają kosztu wykorzystania pojazdu. Po uwzględnieniu tych założeń koszt użytkowania auta do celów służbowych przez przeciętnego Polaka wynosi odpowiednio: 1. Dziennie – 17,25 zł 2. Miesięcznie – 362,25 zł 3. Rocznie – 4 347 5 zł 4. Przez całe życie – 146 059,20 zł Dzięki temu zabiegowi można oszacować korzyść netto dla przeciętnego pracującego Polaka z posiadania auta wykorzystywanego do podróży służbowych: 1. Dziennie – 15,51 zł, 2. Miesięcznie – 325,65 zł, 3. Rocznie – 3 907,84 zł, 4. Przez całe życie – 131 303,34 zł Zestawiając korzyści finansowe netto wynikające z zastosowania aut do podróży do i z pracy dla przeciętnego pracującego Polaka z szacunkami dotyczącymi oszczędności czasu dzięki samochodom można dojść do wniosku, że oszczędność czasu i możliwość przeznaczenia go na sprawy prywatne jak rodzina, czy hobby stanowi jeden z głównych argumentów na rzecz posiadania i użytkowania aut przez pracujących Polaków. Stanowi to pewnego rodzaju potwierdzenie wyników prowadzonych badań na temat kluczowych wartości w życiu Polaków. Wynika z nich, że najważniejszą wartością dla obywateli Polski jest rodzina$^{30}$. Dodatkowo przeprowadzone szacunki wskazują, że podróże do pracy nie w pełni uzasadniają ponoszenie wydatków na auta wyłącznie z powodów zawodowych. Pomijając sytuacje, w których posiadanie auta prywatnego jest konieczne, aby w ogóle podjąć pracę lub podjąć pracę maksymalnie zbliżoną do pożądanej, wykonane szacunki sugerują, że decydującymi argumentami o zakupie auta prywatnego są wyzwania związane z życiem pozazawodowym. Jak się wydaje dwa główne powody posiadania aut przez pracujących Polaków to: 1. Brak innego wyjścia – ma to miejsce, gdy władze lokalne nie zapewniają odpowiednich alternatyw w postaci komunikacji publicznej, 2. Konieczność oszczędności czasu wynikająca z posiadania rodziny, przyjaciół, hobby. Z tej przyczyny próby ograniczenia pracującym Polakom możliwości korzystania z aut muszą być interpretowane jako: 1. Ograniczanie możliwości zarobkowania i wykonywania pracy zgodnie z potrzebami i potencjałem, 2. Utrudnianie obywatelom prowadzenia satysfakcjonującego życia prywatnego i blokowanie ich możliwości osiągania szczęścia. Takie działania są w sposób oczywisty nie tyle niezgodne z polskim i międzynarodowym prawem, ile stanowią zaprzeczenie tych praw. --- $^{30}$ System wartości Polaków w 2019 roku, CBOS 2/2020, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/news/2020/02/newsletter.php, [dostęp: luty 2024]. Zakończenie i dodatkowe ustalenia (kierunki badań i analiz) Auta w Polsce nie mają statusu dobra luksusowego. Ważną jednak przyczyną oporu wobec polityki utrudniającej posiadania aut obywatelom są negatywne doświadczenia z przeszłości. W Polsce wokół aut narodziło bardzo wiele nieporozumień, półprawd i kłamstw. Na politykę transportową w miastach wydaje się co roku dziesiątki lub nawet więcej miliardów złotych. Podobną wartość ma czas pracy Polaków zużywany na dojazd do pracy. Decyzje zarówno globalne, jak i lokalne oraz indywidualne podejmowane są w oparciu o przypuszczenia, przesady, niesprawdzone modele i nieadekwatne przykłady z innych krajów. Likwidacja zagrożeń jednego rodzaju może powodować nowe zagrożenia w innych obszarach. Prowadzona polityka miast wobec mieszkańców posiadających auta ma na nich duży i negatywny wpływ. Celem niniejszego opracowania była próba zebrania kluczowych informacji na temat roli aut w życiu Polaków. Ograniczono się do pracujących Polaków, ale wydaje się, że główne wnioski są podobne niezależnie od tego czy analizujemy sytuację pracujących Polaków, czy Polaków na emeryturach. Nie wydaje się istotne rozróżnienie na tych Polaków, którzy jadą autem, aby punktualnie odebrać dzieci z przedszkola, czy też tych, którzy jadą autem w celu przewiezienia autem wnuka ze szkoły na dodatkowe zajęcia, czy trening. Przeprowadzone analizy oparte są na pewnych założeniach. Były one oparte na prowadzonych badaniach. Wynika z nich, że oszczędności w wymiarze finansowym podobnie jak wygoda nie są najważniejszymi kryteriami podejmowania decyzji o wykorzystaniu aut. Zdecydowanie ważniejsza wydaje się możliwość użycia zaoszczędzonego dzięki autom czasu na zadania pozazawodowe o najwyższym priorytecie, a w tym życie rodzinne. Oczywiście w konkretnych przypadkach przedstawione wyliczenia mogą nie być prawidłowe. Dlatego transparentnie przedstawiono sposób myślenia przy wyliczeniach. Zachęcamy także do zapoznania się z poniższymi informacjami uzupełniającymi uzyskanymi ze źródeł wskazanych wcześniej, które przynajmniej częściowo wyjaśniają, dlaczego Polacy tak dużą rolę przywiązują do możliwości posiadania i wykorzystania aut: 1. 66 proc. Polaków preferuje transport prywatny; 2. 53 proc. Polaków wybiera auto do codziennych podróży, deklarując, że jest to najszybszy środek transportu; 3. 43 proc. deklaruje, że nie ma dostępu do wystarczająco dobrej komunikacji publicznej; 4. 44 proc. Polaków ceni auta za niezależność – możliwość prowadzenia satysfakcjonującego życia towarzyskiego, rodzinnego; korzystania z oferty miast i łączenia tego z pracą zawodową; 5. Zaledwie 23 proc. Polaków odczuwa stres w związku z transportem do i z pracy; 6. Najmniej osób stresuje się, jadąc autem; 7. Za 80 proc. stresu kierowców odpowiadają korki; 8. Polacy chętniej korzystają z aut, gdy mają dzieci; 9. Kobiety chętniej korzystają z aut niż mężczyźni; 10. Transport publiczny jest preferowany, gdy pracownik ma do pracy relatywnie blisko; 11. W wyborze mieszkania dużą rolę odgrywa bliskość do miejsca pracy (uwzględnienie tego kryterium znajduje się na szczycie zalecanych kryteriów wyboru miejsca do życia); 12. Dla 81 proc. Polaków dojazd do miejsca pracy ma kluczowe znaczenie przy przyjęciu bądź odrzuceniu oferty pracy; 13. 77 proc. Polaków prędzej zmieni pracę niż miejsce zamieszkania; 14. Ponad połowa Polaków rozważa zmianę pracodawcy w sytuacji nagłego pogorszenia się warunków dotarcia do miejsca pracy (długotrwały remont, zmiana częstotliwości kursowania autobusu); 15. 1/5 Polaków deklaruje zmianę pracy „bez wahania” w sytuacji nagłego pogorszenia się warunków dojazdu do pracy; 16. Odległości od miejsca pracy a środek komunikacji: - poniżej kilometra (6,4 proc. Polaków) – spacer, - 1–5 kilometrów (13,6 proc. Polaków) – komunikacja/auto lub rower/hulajnoga/spacer (w sezonie), - 5–10 kilometrów (27 proc. Polaków) – auto, komunikacja (gdy sprawną), ewentualnie rower/hulajnoga (w sezonie), - 10–20 kilometrów (25,6 proc. Polaków) – auto, komunikacja (gdy sprawną), - powyżej 20 kilometrów – auto, ewentualnie komunikacja (gdy sprawną – rzadki przypadek); 17. 20 proc. Polaków deklaruje elastyczność w wykorzystaniu środków transportu w zależności od pogody, dodatkowych zadań itp.; 18. Wyzwaniem jest przekonanie pracujących do wspólnego wykorzystania aut (car pooling); 19. Pracujący mniej czasu spędzają na aktywnościach pozazawodowych niż niepracujący, co wynika z braku czasu i powoduje konieczność jego oszczędzania przy wykorzystaniu wszelkich możliwości, z których najważniejszą jest możliwość redukcji czasu pracy na dojazdy; 20. Auta i komunikacja publiczna mogą być nazwane caloroczynymi urządzeniami transportowymi, zaś rowery$^{31}$, hulajnogi$^{32}$, motocykle, skutery itp. to pojazdy sezonowe. Kształtuje to realny obraz substytucji rozwijających transportowych, a w tym absurdalność przeznaczania miliardów złotych na budowę „rozwiązań alternatywnego”, które nie ma najmniejszych szans na bycie substytutem dla czegokolwiek, a w tym w szczególności dla samochodów osobowych. Przedstawione fakty i szacunki jednoznacznie --- $^{31}$ Tzw. „rowery miejskie” zwykle mają przerwy w świadczeniu usług w okresie zimowym na mocy decyzji władz samorządowych. $^{32}$ Hulajnogi miejskie dostarczane przez prywatnych operatorów bywają dostępne zimą, jednak zainteresowanie ich wykorzystaniem jest zauważalnie mniejsze. Rekomendacje Przedstawione fakty i szacunki jednoznacznie wskazują, że przyjęta polityka w wielu polskich miastach nie jest i nie może być skuteczna. W ciągu ostatnich kilkunastu lat wydano na ograniczenia w poruszaniu się autami miliardy złotych. Kolejne, podobne co do wielkości kwoty przeznaczono na rzekomo alternatywne metody poruszania się po mieście (np. ścieżki rowerowe). W dyskursie publicznym funkcjonują nierzetelne dane. Natomiast proobywatelskie metody ustalania pożądanych kierunków zmian takie jak konsultacje społeczne lub budżet obywatelski używane są w sposób osmieszający idee udziału mieszkańców w decydowaniu o przyszłości swoich małych ojczyzn. W tej sytuacji konieczna jest całkowita zmiana sposobu prowadzenia polityki transportowej. Należy oprzeć ją o rzetelną wiedzę z zakresu techniki, medycyny, bezpieczeństwa i ekonomii, a nie o pomysły, które pochodzą często od niewielkiej grupki aktywistów, nieposiadających odpowiednich kompetencji do ich formułowania. Polskie duże miasta dysponują wysokiej klasy ekspertami w wymienionych wyżej dziedzinach, a na ich terenie znajdują się także poważne specjalizujące się w nich instytucje naukowe. Wyzwania, przed którymi stoją polskie miasta, jak i Polska, są niebagatelne. W kwestiach związanych z transportem jako dotyczących wszystkich obywateli należy szczególnie wystrzegać się ideologizacji i opierać na ustaleniach nauki. Główną rekomendacją niniejszego raportu jest oparcie polityki transportowej na naukowo gromadzonych dowodach i rzetelnych danych, a także na uznaniu obywatelskiej swobody do wyboru środka przemieszczania się, co pociąga za sobą niedyskryminację kierowców. 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. 1997 Nr 78, poz. 482). 2. Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym. 3. Pomoc doraźna i ratownictwo medyczne w 2022 roku, GUS 2023. 4. Dojazdy Polaków do pracy, Michael Page Polska. 5. Polacy o dojazdach do pracy, LeasingTeamGroup 2023. 6. Transport i Commute, Page Group 2023, https://www.michaelpage.nl/en/news-insights/studies/transport-and-commute 7. Warszawiacy oceniają życie w stolicy – Barometr Warszawski, https://um.warszawa.pl/waw/warszawa-w-liczbach/barometr-warszawski 8. Wypadki drogowe w Polsce w 2022 roku, Komenda Główna Policji Warszawa 2023. 9. Bartkowiak G., Dobrostan pracowników, poziom „zdrowia organizacji” a ich zadowolenie z pracy i zaangażowanie w osiąganie celów organizacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu 2011. 10. Bastiat F., Co widać a czego nie widać, Prohibita 2020. 11. Borkowska St., Równowaga między pracą a życiem pozazawodowym, „Acta Universitatis Lodzienis. Folia Oeconomica”, nr 240/2010. 12. Borkowska St., Skuteczne strategie wynagradzania – tworzenie i zastosowanie, Wolter Kluwers Warszawa 2012. 13. Engelgardt P., Krzyżanowski M., Ocena długości czasu pomiędzy doznaniem śmiertelnych obrażeń a zgonem i ewentualnej aktywności w tym okresie w oparciu o rodzaj i rozległość obrażeń, „Archiwum medycyny sądowej i kryminologii”, 2018, 68(1). 14. Górecki M., Rynek motoryzacyjny w Polsce 1980–1989 (cz. 1). Co jeździło po polskich drogach?, HistMag, 2013, https://histmag.org/Rynek-motoryzacyjny-w-Polsce-1980-1989-cz.-1.-Co-jezdilo-po-polskich-drogach-7965 15. Hadyś M., Park samochodów osobowych. Stan na koniec 2022 roku, Instytut Badań Rynku Motoryzacyjnego SAMAR 2023 https://www.samar.pl/__/3/3.a/lI7083/3.sc/ll/Park-2022---ile-jest-w-Polsce-samochodów-i-jaki-jest-ich-wiek-.html?locale=pl_PL&_gl=1lbius3v_gaNl0OTcwMjQwLjE3MDY1MzQyOTM._ga_48J0V8GDYWMTcwNjUzNDI5My4xLjAuMTcwNjUzNDI5My42MC4wLjA 16. Janicki K., Ile było samochodów w przedwojennej Polsce? Ponura statystyka z 1924 roku, WielkaHistoria, https://wielkahistoria.pl/ile-bylo-samochodow-w-przedwojennej-polsce-ponura-statystyka-z-1924-roku 17. Janicki K., Pyrrusowe zwycięstwo. Kim był Pyrrus i dlaczego do dzisiaj mówimy o jego wątpliwym sukcesie?, WielkaHistoria, https://wielkahistoria.pl/pyrrusowe-zwyciestwo-kim-byl-pyrrus-i-dlaczego-do-dzisiaj-mowimy-o-jego-watpliwym-sukcesie 18. Kalisz M., Bezpieczeństwo na polskich drogach – wstępne dane za 2023, jedz-bezpiecznie.pl https://jedz-bezpiecznie.pl/bezpieczeństwo-na-polskich-drogach-wstepne-dane--za-2023-20240103 19. Kasprczyk J., Epidemiologia i profilaktyka chorób niezakaźnych [w:] Higiena, epidemiologia i zdrowie publiczne: podręcznik dla studentów, J. Jośko-Ochojska (red.), 2012, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach. 20. Komornicki T., Przemiany mobilności codziennej Polaków na tle rozwoju motoryzacji, PAN IGiPZ Warszawa 2011. 21. Kowalczyk K., Mobilność na co dzień, CBOS BS/104/2012. 22. Koziej S., Bezpieczeństwo: istota, podstawowe kategorie i historyczna ewolucja, „Bezpieczeństwo Narodowe”, II, 2011. 23. Krzemiński J., Blisko 15 mln osób dotkniętych wykluczeniem transportowym. Problem nie dotyczy tylko wsi, Portal Samorządowy. 24. Marciniak R., E-learning – projektowanie, organizowanie, realizowanie i ocena. Metody, narzędzia i dobre praktyki, Wolters Kluwer, Warszawa 2022. 25. Maslow A., Motywacja i osobowość, PWN, Warszawa 2009. 26. Menes M., Rozwój motoryzacji indywidualnej w latach 1990–2015, „Przegląd komunikacyjny”, 4/2018. 27. Ratajczak M., Najczęstsze wypadki w domu – na co uważać, Rankomat, https://rankomat.pl/nieruchomosci/najczestsze-wypadki-w-domu-na-co-uwazac 28. Rosiak M., Przyczyny i sprawcy wypadków w Polsce w 2022 roku, mubi, https://mubi.pl/poradniki/przyczyny-i-sprawcy-wypadkow-w-polsce 29. Sidor-Rządkowska M., Kształtowanie przestrzeni pracy. Praca w biurze, praca zdalna, coworking, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2021. 30. Szczepaniak C., Menes E., Socjologiczne implikacje optymalizacji konstrukcyjnej samochodu osobowego, „Archiwum Motoryzacji”, 3, 1998. 31. Tengstrom E. Bilismen I Kris, En bok om bilen mannishen samhalet och miljon, Rab en & Sjöorgen, Stockholm 1991. 32. Wilk H., Motoryzacja w Polsce (1945–1989), Polska 1944/45–1989, „Studia i Materiały”, XVII, 2019. 33. Witek K.W., Wartość m-learningu dla kształcenia ustawicznego w kontekście przykładowych projektów europejskich, e-mentor I (28) 2009 34. Zając-Paldyna U., Employer branding po polsku, Onepress, Gliwice 2020. 35. Sekula Z., Motywowanie do pracy. Teorie i instrumenty, PWE, Warszawa 2008. Faktyczne zagrożenia dla jakości powietrza w świetle przypadkowego „eksperymentu drogowego COVID-19” Okazji do przeprowadzenia całkowicie nowych badań dostarczyła nieoczekiwanie pandemia wirusa COVID-19. Podczas szóstego lockdownu wiosną 2020 r. pojawiła się pierwsza w historii motoryzacji możliwość, by zweryfikować dotychczasowe teorie. Stowarzyszenie Lubię Miasto wykonało stosowne badanie, korelując zanieczyszczenie powietrza poszczególnymi składnikami z ruchem aut osobowych. W trakcie lockdownu ruch aut osobowych spadł w szczytowym momencie nawet o 80 proc. w porównaniu z analogicznymi okresami lat ubiegłych. Poziomy zanieczyszczenia pyłami zawieszonymi PM10 i PM2,5 oraz tlenkiem węgla pozostały na niemienionym poziomie w granicach błędu pomiaru. Jedynie poziom zanieczyszczenia dwutlenkiem azotu zmalał o 8 proc. Tak więc szacowane i wcześniejsze teorie o „trującecych autach” okazały się błędne. 80 proc. eliminacji ruchu prywatnych aut spalinowych nie zapewni Strefa Czystego Transportu ani inne podobne rozwiązania. Tym samym SCT jest rozwiązaniem niefektywnym ze względu na wielki koszt społeczny, a nikły potencjalny spadek zanieczyszczeń. Po publikacji tego badania zwolennicy ograniczenia ruchu aut osobowych zarzucili argumentację o zwiększonym poziomie zanieczyszczeń pyłami zawieszonymi, a skupili się na poziomie zanieczyszczeń dwutlenkiem azotu (NO2). Tym razem porozumienie Stop Korkom przeprowadziło w oparciu o dane NASA (National Aeronautics and Space Administration) badanie skoncentrowane na NO2. Porównano rok szczytowego lockdownu z dwoma kolejnymi latami. Przypominamy, dane dotyczące mobilności potwierdzają, że ruch aut prywatnych spadł w zależności od źródła, o ok. 80 proc. Jaki wpływ na zanieczyszczenia NO2 (rys. 1) miał tak znaczący spadek ruchu aut prywatnych? Rysunek 1 Marzec 2020 r. Marzec 2021 r. Marzec 2022 r. źródło: dane: NASA Porównując marzec z roku lockdownu z marcem 2022 r., widzimy jasno, że średni poziom zanieczyszczenia NO2 na terenie naszego kraju był wyższy w czasie, gdy większość Polaków pozostawała w domach i nie korzystała z aut. Przypomnijmy, Polacy nie mogli opuszczać domów bez „istotnego powodu”. Nie są to jednak tak drastyczne różnice jak w kolejnym miesiącu. Rysunek 2 Kwiecień 2020 r. Kwiecień 2021 r. Kwiecień 2022 r. źródło: dane: NASA Rys. 3. Warunki termiczne i pluwniałne w Polsce w kwietniu 2021 r. Źródło: dane IMGW Widać jedynie niewielki wzrost zanieczyszczenia NO2 w roku 2022 w stosunku do 2020. Co spowodowało jednak wyższe wyniki w 2021 roku? Odpowiedź daje Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW): „Średnia obszarowa temperatura powietrza w kwietniu 2021 r. wyniosła 6,0°C i była aż o 2,6°C niższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca (klimatologiczny okres normalny 1991–2020). Kwiecień 2021 r. meteorolodzy zaliczają do miesięcy ekstremalnie chłodnych”. Znalazło to jak widać swój wyraz w poziomie zanieczyszczeń (rys. 3). Przeanalizujmy kolejny miesiąc – maj, w którym ruch wzrósł o około 20 proc. (uśredniając różne źródła, rys. 4). Rysunek 4 Maj 2020 r. Maj 2021 r. Maj 2022 r. źródło: dane: NASA Tu wyniki są jeszcze bardziej zaskakujące, ponieważ w roku 2020 obserwujemy nieco większe zanieczyszczenie NO2, niż w latach 2021 i 2022. Odpowiedzą są również w tym przypadku temperatury. Za IMGW: „Ostatecznie maj okazał się miesiącem chłodnym z ujemną anomalią temperatury sięgającą w skali kraju około −2,3 st. C. Jest to więc najchłodniejszy maj w Polsce od blisko 30 lat”. To wskazuje, że mimo różnic w ruchu aut prywatnych, decydujący jest wpływ ogrzewania. Można to potwierdzić, porównując skrajne pod względem temperatur okresy (rys. 5): Rysunek 5 Lipiec 2020 r. Październik 2022 r. źródło: dane: NASA Niestety dane NASA z miesięcy typowo zimowych są niepełne, dlatego na potrzeby niniejszego badania posłużyło się danymi z najzimniejszego, w pełni przebadanego okresu roku 2022. Wskazują one na korelację zanieczyszczenia dwutlenkiem azotu (NO₂) przede wszystkim z ogrzewaniem budynków. Kolejnym argumentem jest porównanie poziomu zanieczyszczeń w Polsce z krajami, które już stosują znacznie bardziej radykalną politykę wobec zmotoryzowanych obywateli. Zacznijmy od miesiąca ciepłego, w którym w Polsce zanieczyszczenie prawie w ogóle nie występowało (rys. 6). Rysunek 6. Zanieczyszczenie NO₂ w Europie w lipcu 2020 r. źródło: dane: NASA Na szczególną uwagę zasługuje wysoki poziom NO2 w krajach Beneluksu stawianych często za wzór w eliminacji aut prywatnych z ruchu oraz w Londynie, również stosującym daleko idące restrykcje, ze Strefą Czystego Transportu (ULEZ) włącznie. Rysunek 7. Zanieczyszczenie NO2 w Europie w październiku 2020 r. Hatching = No Data October 2022 Average Lower 0 5 10 Higher NO2 (10^{15}molecules/cm^2) źródło: dane: NASA W zimnym miesiącu wyniki są jeszcze bardziej jednoznaczne. Warto zwrócić jednocześnie uwagę, że na polskim wybrzeżu zanieczyszczenie NO2 jest z zasady niskie cały rok ze względu na duży ruch powietrza. W krajach Beneluksu, mimo podobnych warunków wietrzenia, poziom zanieczyszczenia jest ekstremalnie wysoki. Wysokie wyniki obserwujemy nawet w Paryżu, który wprowadził SCT i Barcelonie również niwelującej ruch aut prywatnych. Wnioski Zebrane przez NASA dane satelitarne jednoznacznie dowodzą, iż: 1. Największy wpływ na zanieczyszczenie powietrza dwutlenkiem azotu ma ogrzewanie budynków; 2. Ruch aut prywatnych nie ma istotnego statystycznie wpływu na poziom zanieczyszczeń. Źródła danych 1. NASA: https://so2.gsfc.nasa.gov/no2/pix/regionalis/Europe/Europe.html 2. IMGW: https://imgw.pl/wydarzenia/warunki-termiczne-i-pluwiialne-w-polsce-w-kwieciniu-2021-roku Clean Air Fund po konsultacjach społecznych z lata 2023 r. zlecił firmie Ricardo badanie szacujące potencjalne korzyści z wprowadzenia Strefy Czystego Transportu w Warszawie i to na poszerzonym, niekonsultowanym obszarze, na które powoływał się również warszawski Ratusz. Konkluzja jest bardzo optymistyczna, jednak spójrzmy na konkretne wyniki podane w treści. 2026 Baseline NO₂ concentration 2026 LEZ Phase 2 (with TB) NO₂ concentration 2026 LEZ Phase 3 (with TB) NO₂ concentration Owszem, przy największych traktach komunikacyjnych widzimy przewidywany spadek poziomu zanieczyszczeń NO2, jednakże nie można go zaobserwować w pobliżu największego „truciciele” okolicy, czyli drogi ekspresowej S7, po której odbywa się ruch międzymiastowy, realizowany często samochodami ciężarowymi. Tak samo na przytłaczającej powierzchni miasta, w tym szczególnie w rejonach mieszkaniowych, nie da się zidentyfikować istotnego statystycznie spadku poziomu zanieczyszczenia dwutlenkiem azotu. Reasumując, działania wymierzone w użytkowników aut prywatnych nie poprawią w istotnym statystycznie stopniu jakości powietrza. Należy natomiast jak najszybciej zająć się prawdziwymi źródłami emisji szkodliwego NO2, czyli w przypadku dużych miast – piecami grzewczymi w budynkach zarówno w samych miastach, jak też na ich obrzeżach. Autorka składu: Anna Śleszyńska Zdjęcia: Canva.com, elements.envato.com Użyto czcionek: Poppins, Staatliches Warsaw Enterprise Institute Al. Jerozolimskie 30/7 00–024 Warszawa	b073f498-19a3-4297-a7e8-d9aa6290744b	finepdfs	2.578125	CC-MAIN-2024-26	https://wei.org.pl/wp-content/uploads/2024/04/Nie-takie-auta-straszne-czyli-jak-samochody-rozwiazuja-problemy-Polakow.pdf	2024-06-13T04:45:46+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-26/segments/1718198861342.11/warc/CC-MAIN-20240613025523-20240613055523-00214.warc.gz	572,007,904	0.966345	0.999931	0.999931	[ "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn...	pol_Latn	{}	true	[ 45, 255, 2989, 5535, 8104, 9761, 12441, 15896, 18377, 21880, 24245, 25893, 28135, 31965, 35454, 39392, 42266, 44728, 48228, 51412, 53115, 55359, 59381, 62358, 65009, 67561, 70456, 72117, 75051, 76779, 78666, 79192, 80526, 81168, 82816, 82941, 8...	1	0
Mazowieckie Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy ul. Narutowicza 80, 05-400 Otwock, tel. (22) 344 64 00, 344 64 71, FAX (22) 344-64-74, centr. (22) 344 62 00 http://www.otwock-szpital.pl e-mail:email@example.com MCLChPiG –Gr.IV A/10PN/2017 Otwock, dn. 24.05.2017 r Dotyczy: przetargu nieograniczonego - nr sprawy: 10/PN/2017 Od Wykonawców wpłynęły następujące pytania: 1. Wnosimy o wykreślenie z projektu umowy zapisu §1 ust.8, który wg naszej opinii jest niezgodny ze społeczno-gospodarczym celem zawieranej umowy. Powyższy zapis przenosi w całości odpowiedzialność na wykonawcę za leki zakupione i niewykorzystane, refundowane przez NFZ, a których to cena może ulec zmianie w wyniku decyzji Ministerstwa Zdrowia. Należy podkreślić, że wykonawca nie ma wpływu na poziom zamówień, wykorzystanie produktów leczniczych przez Zamawiającego jak również na decyzje refundacyjne Ministra Zdrowia. Odpowiedź Zamawiającego : Zamawiający wykreśla z projektu umowy zapis§1 ust.8 . 2.Do § 2 ust.2 projektu umowy oraz Rozdziału XXV pkt 1 SIWZ - termin dostaw zamówienia CITO i kryteria oceny ofert. Ze względu na zwiększenie konkurencyjności oraz z uwagi na możliwość wyboru z niższą ceną prosimy o uszczegółowienie kryteriów oceny ofert poprzez ustalenie minimalnego czasu na dostawę zamówienia w trybie CITO na poziomie np. 6 godzin. Odpowiedź Zamawiającego : Zamawiający informuje, że kryterium termin dostawy zamówienia CITO został uszczegółowiony poprzez ustalenie minimalnego czasu na dostawę zamówienia w trybie CITO na poziomie 4 godzin w rozdz. XXV SIWZ 3. Do §2 ust.3 projektu umowy prosimy o dodanie słów zgodnych z przesłanką wynikającą z treści art. 552 kodeksu cywilnego: "... z wyłączeniem powołania się przez Wykonawcę na okoliczności, które zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego uprawniają Sprzedającego do odmowy dostarczenia towaru Kupującemu." Odpowiedź Zamawiającego : Zamawiający nie wyraża zgody na propozycję Wykonawcy . 4. Zamawiający zastrzega sobie możliwość zmian ilościowych przedmiotu umowy, ale nie określił ich warunków, m.in. nie wskazał w jakich okolicznościach zmiana mogłaby mieć miejsce, nie wskazał w żaden sposób granic zmian ilościowych odnośnie poszczególnych pozycji itp. Zgodnie z art. 144 ust.2, w związku z art. 144 ust.1 /in fine/ Ustawy PZP, brak określenia warunków zmiany umowy będzie przesądzać o nieważności zapisów z §2 ust.4 i ust.5 umowy. Czy z związku z tym, Zamawiający odstąpi od tych zapisów w umowie? Odpowiedź Zamawiającego : Zamawiający nie wyraża zgody na propozycję Wykonawcy . 5. Do §5 projektu umowy prosimy o dopisanie słów: ", w wyjątkowych sytuacjach i wyłącznie za zgodą Zamawiającego może zostać dostarczony produkt z krótszym niż 12 miesięcy terminem ważności." Odpowiedź Zamawiającego : Zamawiający dokonuje modyfikacji Projektu umowy , będącego załącznikiem do SIWZ poprzez dopisanie do §5 słów: ", w wyjątkowych sytuacjach i wyłącznie za zgodą Zamawiającego może zostać dostarczony produkt z krótszym niż 12 miesięcy terminem ważności." 6. Do §9 ust.4 projektu umowy. Czy Zamawiający wyrazi zgodę na zmianę zapisu dotyczącego zakazu sprzedaży i cesji wierzytelności przez dodanie słów "... bez zgody Kupującego, wyrażonej na piśmie, przy czym zgody takiej Zamawiający nie może bezpodstawnie odmówić."? Odpowiedź Zamawiającego : Zamawiający nie wyraża zgody na propozycję Wykonawcy . 7. Do §10 ust.2 ppkt a) projektu umowy. Czy Zamawiający wyrazi zgodę na zmianę zapisu dotyczącego kar umownych za niedostarczenie w terminie zamówionej partii towaru poprzez wprowadzenie zapisu o karze w wysokości 0,2% wartości nie dostarczonej w terminie części przedmiotu zamówienia za każdy dzień opóźnienia? Odpowiedź Zamawiającego : Zamawiający nie wyraża zgody na propozycję Wykonawcy . Poprawiony projekt umowy dołączamy do pisma . 1. Czy Zamawiający w Pakiecie 7 pozycja 1 dopuszcza produkt leczniczy Ciprofloxacin w postaci wodorosiarczanu, jako substancję tożsamą, zgodnie z definicją art. 15 punkt 9. Ustawy Prawo Farmaceutyczne, do wymaganej postac i monowodzianu, o tych samych właściwościach w odniesieniu do bezpieczeństwa i skuteczności jako odpowiedników referencyjnych produktu leczniczego? Odpowiedź Zamawiającego : Zamawiający nie wyraża zgody na propozycję Wykonawcy . 2. Czy Zamawiający wyrazi zgodę na zaoferowanie w pakiecie 12 pozycji 1 diety zawierającej 87g/100g białka, przy spełnieniu pozostałych parametrów? Odpowiedź Zamawiającego : Tak, Zamawiający wyraża zgodę na propozycję Wykonawcy 3. Czy Zamawiający wyrazi zgodę na zaoferowanie w pakiecie 14 pozycja 3 produktu leczniczego Dekstran 40.000 10% roztwór do wlewu dożylnego w stojącej butelce szklanej o pojemności 500ml? Odpowiedź Zamawiającego : Tak, Zamawiający wyraża zgodę na propozycję Wykonawcy 4. Czy Zamawiający wyrazi zgodę na zaoferowanie w pakiecie 14 pozycja 8 preparatu o nazwie Voluven 6 % hydroksyetylowana skrobia nowszej generacji, o poprawionym profilu bezpieczeństwa 130/0,4 do stosowania dożylnego ? Odpowiedź Zamawiającego : Zamawiający wymaga złożenia oferty zgodnie z SIWZ. 5. Czy Zamawiający wyrazi zgodę na zaoferowanie w pakiecie 14 pozycja 9 produktu leczniczego Voluven 10% - 10% Hydroxyetyloskrobia m.cz.130/0,38-0,45 zawieszonego w NaCl 0,9% 500ml? Odpowiedź Zamawiającego : Zamawiający wymaga złożenia oferty zgodnie z SIWZ. 6. Czy Zamawiający wyrazi zgodę na zaoferowanie w Pakiecie 14 pozycji 22-25 płynów infuzyjnych z dwoma niezależnymi, jałowymi, różnej wielkości portami oddzielnie otwieranymi? Różnica w wielkości portów zapobiega pomyłce w trakcie użytkowania. Większy służy do przyłączenia zestawu do infuzji, mniejszy do dodania leku, zarówno przed infuzją, jak i w trakcie infuzji. Jałowe korki nie wymagają dezynfekcji przed pierwszym użyciem, co zmniejsza koszty użytkowania. Po usunięciu zestawu do infuzji lub igły po dodaniu leku korki samouszczelniają się i nie ma niebezpieczeństwa wycieku płynu, co eliminuje niebezpieczeństwo skażenia otoczenia, jeśli w opakowaniu był lek toksyczny i wykonywania dodatkowych czynności przez personel. Odpowiedź Zamawiającego : Zamawiający nie wyraża zgody na propozycję Wykonawcy . U M 0 W A nr / nr …./ 10PN/2017 NA DOSTAWĘ zawarta w dniu . 2017 r. . pomiędzy: Mazowieckim Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku, ul. Narutowicza 80 NIP: 532-16-64-002; REGON : 000676714 reprezentowanym przez: Antoniego Błachnio - Dyrektora Centrum przy kontrasygnacie : Marii Sierpińskiej - Głównej Księgowej zwanym dalej Zamawiającym oraz …………………………………………………………………………………………………. reprezentowanym przez: p. ……………………………………………………………………………… zwanym dalej Wykonawcą § 1 1. Umowa zawarta zgodnie z wynikiem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przeprowadzonego w trybie „przetargu nieograniczonego" na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych późniejszymi zmianami . 2 .Przedmiotem Umowy jest dostawa Produktów farmaceutycznych Pakiet nr ... dla Mazowieckiego Centrum Leczenia Chorób Płuc i Gruźlicy w Otwocku . 3. Zakres rzeczowy przedmiotu umowy określa formularz cenowy Wykonawcy stanowiący załącznik nr 1 do Umowy. 4 Wykonawca oświadcza, że przedmiot zamówienia, o którym mowa w ust. 1, został dopuszczony do obrotu handlowego i posiada wymagane prawem ważne dokumenty stwierdzające dopuszczenie ich do stosowania w podmiotach leczniczych zgodnie z wymaganiami określonymi w ustawie z dnia 6 września 2001r.- Prawo Farmaceutyczne 5. Produkty farmaceutyczne muszą znajdować się na wykazie leków refundowanych, stanowiący załącznik do aktualnego obwieszczenia Ministra Zdrowia.- dotyczy tylko pakietów nr 1 , 2 , 3, 4, 5, 6. 6. Cena leku brutto nie może być wyższa niż wysokość limitu finansowania z aktualnego obwieszczenia Ministra Zdrowia. 7.Cena jednostkowa leku nie może przekraczać ceny wynikającej z wyceny umieszczonej w- dotyczy tylko pakietów nr 1 , 2 , 3, 4, 5, 6 . - katalogu substancji czynnych stosowanych w chemioterapii NFZ - katalogu substancji czynnych stosowanych w programach lekowych NFZ - katalogu substancji czynnych stosowanych stosowanych w terapii wspomagającej NFZ 8.Zamawiający zastrzega sobie możliwość zwrotu do hurtowni niewykorzystanej partii leku w przypadku jeśli dany produkt farmaceutyczny,w trakcie trwania umowy, nie został umieszczony na aktualnej liście leków refundowanych- dotyczy tylko pakietów nr 1 , 2 , 3, 4, 5, 6 . 9.Zamawiający zastrzega sobie możliwość wykonania korekty cenowej dla partii leku- dotyczy tylko pakietów nr 1 , 2 , 3, 4, 5, 6 . 10. Na fakturach dostawca jest zobowiązany umieszczać EAN leku. § 2 1. Wykonawca zobowiązuje się do dostarczenia towaru, o którym mowa w § 1 sukcesywnie, począwszy od momentu udzielenia zamówienia według zapotrzebowania sporządzonego przez Zamawiającego. 2. Leki dostarczane będą w ciągu 48 godzin od zamówienia , natomiast w przypadkach pilnych „ na ratunek" w ciągu …..godzin od złożenia zamówienia : 3. W razie nie wywiązywania się Wykonawcy z umowy i braku dostawy leku, Zamawiający ma prawo do egzekwowania różnicy cenowej w przypadku, gdy zakupu oczekiwanego leku dokonał w innej hurtowni. 4. W przypadku wystąpienia nieprzewidzianych okoliczności , Zamawiający zastrzega sobie możliwość niezrealizowania do 20% wartości przedmiotu umowy . 5. Zamawiający zastrzega sobie możliwość zmiany ilości poszczególnych pozycji umowy pod warunkiem nie przekroczenia ogólnej wartości umowy. § 3 Wydanie towaru nastąpi w siedzibie Zamawiającego, w dniach roboczych, w godzinach 9.00 – 14,00 . § 4 1. Wykonawca zobowiązany jest do dostawy leków do godz. 14:00, w innym przypadku Wykonawca zobowiązany jest każdorazowego uzgadniania z Zamawiającym terminu i godziny 2. Wykonawca zobowiązany jest dostarczać przedmiot zamówienia do wskazanego w Aptece pomieszczenia magazynowego każdorazowo wraz z dwiema fakturami dla odbiorcy – oryginałem i kopią / Prawo farmaceutyczne Dz.U. Nr 144, poz 1216/ 3. Wykonawca zobowiązany jest do natychmiastowego informowania Zamawiającego ( fax: 22/34-46-458; emeil:firstname.lastname@example.org) o wszelkich znanych mu przerwach w produkcji lub kłopotach związanych z zakupem leków z umowy, szczególnie tych, które nie posiadają zamienników. § 5 Dostarczane produkty muszą posiadać minimum 12 miesięczny termin ważności licząc od daty dostarczenia, w wyjątkowych sytuacjach i wyłącznie za zgodą Zamawiającego może zostać dostarczony produkt z krótszym niż 12 miesięcy terminem ważności. § 6 Do dokonywania odbioru Zamawiający upoważnia mgr farm. Ewę Miączyńską, mgr far. Ewę ZdulskąKuligowską st. tech. farm. Jolantę Kieliszek oraz st. tech. farm. Zofię Trzpil . § 7 1. Towar dostarczany będzie Zamawiającemu na koszt i ryzyko Wykonawcy. 2. Wykonawca ponosi odpowiedzialność za właściwe warunki transportu leków do Zamawiającego. wg Rop. MZ. Z dn 26.07.2002r w spr. Dobrej praktyki dystrybucyjnej/ , w szczególności zapewnia temperaturę pokojową 15-25°C przez cały rok oraz 2-8°C w przypadku leków termolabilnych/ Wykonawca zapewnia każdorazowo wydruk z monitoringu temperatur z danej dostawy w celu sprawdzenia ewidencji / § 8 1. Strony postanawiają że za dostarczony towar Zamawiający zapłaci kwotę ustaloną na podstawie cen jednostkowych, wyszczególnionych w formularzu cenowym Wykonawcy (załącznik nr 1) zaakceptowanym przez Zamawiającego. 3. Przez cały okres trwania Umowy obowiązują stałe ceny wyszczególnione w formularzu ofertowym Wykonawcy. 4. W przypadku zmiany stawki podatku VAT, zmianie ulegnie cena brutto, uwzględniająca nową stawkę- cena netto pozostaje niezmieniona . 5.Zamawiający dopuszcza zmianę cen urzędowych leków w chwili zmiany ich z mocy prawa z dniem wejścia w życie aktu prawnego zmieniającego cenę 2. Wartość kwoty wymienionej w ust.1 ustala się na podstawie cen jednostkowych, według zasad określonych w formularzu cenowym i wynosi ona netto : ................................ zł / słownie : ...................................................zł., plus ..% podatku VAT w kwocie : .......................... zł, co stanowi wartość oferty brutto :……………………./ słownie : ……………………………………………………………………. § 9 1. Strony postanawiają ,że rozliczenie za dostarczony towar odbywać się będzie w postaci faktur częściowych, z których każda płatna będzie po zrealizowaniu przez Wykonawcę odpowiedniej części zamówienia i dokonaniu jej odbioru przez Zamawiającego. 2 Należność za poszczególne partie towaru regulowana będzie przelewem na konto Wykonawcy w terminie 60 dni od daty dostarczenia i potwierdzenia faktury. 3. Nie dokonanie lub opóźnienie zapłaty należności za dostarczony towar nie upoważnia Wykonawcy do wstrzymania wydania kolejnej partii towaru o ile opóźnienie to, nie jest dłuższe niż 14 dni licząc od ostatniego dnia wymaganej płatności . 4. Zakazuje się dokonywania cesji długów Zakładu, wynikających z realizacji przedmiotowej umowy na rzecz innych podmiotów. 5. Zamawiający informuje, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i możliwe są opóźnienia w zapłacie . §10 1. Strony ustalają że w razie niewykonania lub nienależytego wykonania Umowy obowiązywać je będzie odszkodowanie w formie kar umownych. 2. Wykonawca zapłaci Zamawiającemu karę umowną : a) w wysokości 0,2 % wartości partii towaru za każdy dzień zwłoki, jeżeli towar nie został dostarczony w terminie z powodu okoliczności, za które odpowiada Wykonawca, b) w wysokości 0,2% wartości partii towaru za dostarczenie towaru w ilości nie odpowiadającej zamówieniu (braki ilościowe). 3. Zamawiający zapłaci Wykonawcy karę umowną w wysokości 0,2 % wartości partii towaru za każdy dzień zwłoki w odbiorze towaru. 4.Strony zastrzegają sobie prawo dochodzenie odszkodowania uzupełniającego przenoszącego wysokość kar umownych. §11 1. Zmiana postanowień niniejszej Umowy wymaga formy pisemnej, pod rygorem nieważności. 2.Niedopuszczalne są takie zmiany postanowień zawartej Umowy oraz wprowadzanie do niej nowych postanowień, niekorzystnych dla Zamawiającego, jeżeli przy ich uwzględnieniu należałoby zmienić treść oferty, na podstawie której dokonano wyboru Wykonawcy, chyba że konieczność wprowadzenia takich zmian wynika z okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawarcia Umowy. §12 W razie wystąpienia istotnej zmiany okoliczności, powodującej, że wykonanie Umowy nie leży w interesie publicznym, czego nie można było przewidzieć w chwili zawarcia Umowy, Zamawiający może odstąpić od umowy w terminie jednego miesiąca od powzięcia wiadomości o powyższych okolicznościach. W takim wypadku Wykonawca może żądać jedynie wynagrodzenie należnego mu z tytułu wykonania części Umowy §13 W sprawach spornych strony mogą zwrócić się do Sądu Powszechnego właściwego dla siedziby Zamawiającego Umowa zostaje zawarta na okres …... miesięcy tj. od dnia …………………………. §15 W sprawach nie uregulowanych niniejsza umowa stosuje się przepisy kodeksu cywilnego oraz ustawy Prawo Zamówień Publicznych . §16 Umowa jest zawarta i obowiązuje z chwila podpisania przez obie strony. §17 Umowa sporządzona została w dwóch egzemplarzach po jednym dla każdej ze stron. Załączniki: 1. Oferta Wykonawcy Zamawiający Wykonawca	<urn:uuid:ead797ab-adac-41f5-b692-5fecb23a035f>	finepdfs	1.106445	CC-MAIN-2022-49	http://www.otwock-szpital.pl/wp-content/uploads/2017/05/Pytania-i-odp-10-PN-2017-II.pdf	2022-12-09T19:44:13+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-49/segments/1669446711475.44/warc/CC-MAIN-20221209181231-20221209211231-00743.warc.gz	86,280,634	0.999964	0.999973	0.999973	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2784, 5906, 6232, 7793, 10348, 13132, 14861, 15369 ]	1	0
Ogrzewacz zbiorników paletowych IBC o zakresie nastawy temperatury od 0 do +90 o C W temperaturze pokojowej lepkość wielu materiałów zazwyczaj wzrasta, co utrudnia opróżnianie paletopojemników IBC. Szczególnie trudny jest rozładunek syropów, cukrów, tłuszczy i innych tego typu produktów, gdyż wysoka lepkość produktów uniemożliwia dokładne opróżnienie pojemnika, co może prowadzić do poważnych strat. Doskonałym rozwiązaniem jest elektryczny ogrzewacz zbiornika, który pozwala w szybki i prosty sposób ogrzać pojemnik (IBC) w celu poprawy płynności/sypkości i obniżenia lepkości jego zawartości. Podgrzanie ułatwia dokładne opróżnienie pojemnika z minimalnymi lub zerowymi stratami zawartości. Ogrzewacz zbiorników IBC jest wyposażony w termostaty strefowe z regulacją w zakresie od 0 do + 90°C, dzięki czemu urządzenie bardzo szybko i bezpiecznie ogrzewa ciecze i utrzymuje zadaną lepkość zawartości pojemnika. Odznacza się wytrzymałą, trwałą i lekką konstrukcją. Wykonany jest z wysokiej jakości materiałów, zastosowane klamry ułatwiają montaż ogrzewacza na każdym standardowym pojemniku o pojemności 1 000 l. Ogrzewacze pasują do pojemników np. następujących marek: Schutz, Mauser, GNX, Hoover, Werit, Greif. W celu przyspieszenia procesu ogrzewania zalecamy stosowanie termoizolowanych pokryw na paletopojemniki IBC, które można zamocować na górnej części zbiornika, aby zmniejszyć straty ciepła. Ogrzewacze pojemników polecamy do ogrzewania następujących cieczy: wody, żywic, oleju, oleju napędowego, wosku, masła klarowanego i wielu innych cieczy przemysłowych. Podstawowe dane techniczne: C 1. Napięcie znamionowe : 230 VAC (110V AC dostępne na zamówienie) 2. Moc znamionowa : 1 x 1300W, 2 x 1000W, 3 x 1000W, 3. Materiał: tkanina poliestrowa izolowana termicznie 4. Element grzejny: drut oporowy w izolacji silikonowej 5. Termostaty: od 1 do 3 szt. w zależności od ilości sekcji grzejnych o zakresie nastaw od 0 o C do +90 o 6. Kabel zasilający: długość 3m bez wtyczki 7. Stopień ochrony : IP40 8. Pokrywa izolacyjna góry zbiornika: element zamawiany oddzielnie 9. Przykładowy czas nagrzewania: woda od+10 o C do +50 o C (1000l) z pokrywą izolacyjną i 2 sekcjami grzejnymi 2 x1000W – 48h 10. Klamry spinające: tak 30 1140 2004 0000 3902 5138 8171 Ogrzewacze zbiorników paletowych (paletopojemników) IBC DOSTĘPNE WERSJE OGRZEWACZY ZBIORNIKÓW IBC *) Kod dotyczy ogrzewacza bez pokrywy. Pokrywę izolacyjną należy zamawiać oddzielnie. POKRYWA IZOLACYJNA Z OTWIERANĄ KLAPKĄ NA OTWÓR ZAŁADUNKOWY IBC UWAGA: Ogrzewaczy tego typu nie można stosować w strefach zagrożenia wybuchem Ex ! Przed ustawieniem na termostacie żądanej temperatury należy sprawdzić maksymalną dopuszczalną temperaturę substancji którą chcemy podgrzewać ! Zaleca się, aby ogrzewacze pracowały w środowisku suchym. Nie wolno dopuścić do wzrostu ciśnienia wewnątrz beczki podczas jej podgrzewania ! 30 1140 2004 0000 3902 5138 8171	<urn:uuid:f41cdc30-91f2-4b96-b3f4-f64c6ed55c24>	finepdfs	1.108398	CC-MAIN-2019-13	https://www.tom-el.com.pl/biblioteka-projektanta-187.html?file=pliki/tomel/pliki/Grzejniki%2520Ex%2520HCS%2520karta.pdf&file=pliki/tomel/pliki/Ogrzewacz%20do%20zbiornikow%20paletowych%20IBC.pdf	2019-03-20T23:39:22Z	crawl-data/CC-MAIN-2019-13/segments/1552912202474.26/warc/CC-MAIN-20190320230554-20190321012554-00226.warc.gz	933,241,404	0.999963	0.999954	0.999954	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2626, 3284 ]	1	0
\| Identyfikacja metody \| Jednostka \| Wynik ± niepewność $^3$ \| Wartość dopuszczalna* \| \|---------------------\|-----------\|----------------------------\|-----------------------\| \| PN-EN ISO 10523:2012 \| pH \| 7,3 ± 0,4 \| 6,5-9,5 \| \| PN-EN 27888:1999 \| µS/cm \| 903 ± 46 \| 2500 \| \| PN-EN ISO 7027:2003 \| NTU \| 0,35 ± 0,05 \| 1 \| \| PN-EN ISO 7887:2012 \| mg Pt/l \| 5 ± 1 \| \| \| PN-ISO 7150-1:2002 \| mg NH$_{4+}$/l \| <0,05 \| 0,50 \| \| PN-EN ISO 15586:2005 \| µg/l \| <5,0 \| 50 \| \| PN-ISO 6332:2001 \| µg/l \| 18 ± 2 \| 200 \| \| PB-14 Edycja 1 z dnia 07.07.2008 \| TFN \| <1 \| \| \| PB-14 Edycja 1 z dnia 07.07.2008 \| TON \| <1 \| \| awie: Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej a za pomocą urządzenia do kompensacji wpływu temperatury i współczynnika rozszerzenia k=2 i poziomie ufności 95% LaboTest Z-ca Kierownika Laboratorium Witkowski Osoba autoryzująca ...Daniel Kielbasa... łącznie do badanej próbki. m nie może być powielane inaczej, jak w całości. Sprawozdanie z badań Nr 2601/S/HK/2016 do zlecenia Nr III/S/HK/2016 z dnia 12.01.2016r. st - Laboratorium Analiz Fizykochemicznych Marek Kozicki, ul. Skłodowskiej-Curie 61-67, 87-100 Toruń rana zgodnie z PN-ISO 5667-5:2003 (certyfikat akredytacji Nr AB 894) do badań: 12.12.2016r / 12.12.2016r próbka wody Nr 4728/16 data badania: 12.12.2016r / 13.12.2016r wyniki: bez zastrzeżeń \| metoda badania \| jednostka miary \| wynik badania \| niepewność rozszerzona metody \| dopuszczalna wartość \| \|----------------\|-----------------\|---------------\|-------------------------------\|---------------------\| \| PN-EN ISO 9308-1: 2014 A) \| jtk \| 0 \| - \| 0 \| \| PN-EN ISO 9308-1: 2014 A) \| jtk \| 0 \| - \| 0 \| Wyniki badania są zamieszczone w zakresie akredytacji Nr AB 583 wydanym przez Polskie Centrum Akredytacji uznanego przy zastosowaniu współczynnika rozszerzenia k=2, dla poziomu ufności 95% jakości analitycznej. Podsumowanie wyników badań do sprawozdania Nr 2601/S/HK/2016 Wody w badanym zakresie są zgodne z wymaganiami rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. (oznacza na podstawie wyników badań przeprowadzonych metodami akredytowanymi)	<urn:uuid:3af29440-f1e9-48b9-b3e4-b9737b23cd79>	finepdfs	1.416992	CC-MAIN-2017-30	http://bodzanowpl.nazwa.pl/2016/12/SUW%20Reczyn.pdf	2017-07-23T12:44:17Z	crawl-data/CC-MAIN-2017-30/segments/1500549424559.25/warc/CC-MAIN-20170723122722-20170723142722-00544.warc.gz	45,769,811	0.999838	0.999817	0.999817	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1386, 2577 ]	1	0
„Mały Książę” – M.S. „Mały Książę” to jedyna książka, której autor – Antoine de Saint-Exupery nadał formę baśni i którą sam zilustrował. Wyjątkowość tego utworu polega na tym, że tylko pozornie jest to lektura przeznaczona dla dzieci. Pod warstwą bajkowej fabuły znajduje się druga – symboliczna, dotykająca życiowych prawd uniwersalnych. Autor książkę zadekedyował swojemu przyjacielowi – Leonowi Werthowi, który mieszkał we Francji, gdzie doskwierał mu głód i zimno. Od początku zamiarem autora było adresowanie książki do dorosłego czytelnika, dlatego zadekedyował ją przyjacielowi dopisując: „Przepraszam wszystkie dzieci za poświęcenie tej książki dorosłemu. Mam ważne ku temu powody: ten dorosły jest moim najlepszym przyjacielem na świecie. Drugi powód: ten dorosły potrafi zrozumieć wszystko, nawet książki dla dzieci…” Książka została wydana w 1943 roku w Nowym Jorku. Głównym bohaterem przypowieści jest Mały Książę. Poznaje on Pilota, którego samolot uległ awarii. Nieszczęśliwy i bardzo samotny, postanawia opuścić swoją planetę. Odchodząc zostawia swoją kapryśną, a zarazem piękną Różę, która była powodem jego odejścia. Podróż Małego Księcia jest długa i wyczerpująca. Odwiedza planety Króla, Próżnego, Pijaka, Bankiera, Geografa i Latarnika. Chłopiec ocenia ich zachowania, po czym stwierdza, że dorośli są dziwni. Wyrusza na Ziemię, gdzie spotyka lisa, który pomaga mu zrozumieć istotę przyjaźni i miłości. Mały Książę postanawia wrócić na swoją planetę. Może to uczynić tylko dzięki żmii, której ukąszenie pomogłoby mu wrócić duchem do ukochanej Róży, aby otoczyć ją opieką i wieść razem z nią szczęśliwe życie. Miejsce akcji jest Sahara, tysiąc mil od osad ludzkich i planety dorosłych. Akcja jest bardzo wciągająca i zajmująca. Książkę czyta się jednym tchem i nie można się od niej oderwać, gdyż chce się dowiedzieć jak się zakończy. Poruszane sprawy w książce są bliskie każdemu człowiekowi, ponieważ wszyscy szukamy przyjaźni i miłości, uczymy się zdobywać te wartości. Z kolei sposób patrzenia Małego Księcia na życie pokazuje, jacy są dorośli. W książce jest także wiele elementów fantastycznych. Przykładem tego jest Mały Książę. Bardzo podobały mi się również barwne ilustracje, które zdobią również okładkę książki. Od samego początku byłam zaciekawiona opowieścią i ciekawa, czy Książę wróci do swej Róży. "Mały Książę" jest piękną, ujmującą i życiową, mądrą książką. Jeśli chodzi Wiedźmie przesłanie ma w sobie dużo uniwersalności. Dlatego mogę polecić ją każdemu niezależnie od tego w jakim jest wieku. Niewiele jest tak pięknych, mądrych książek. "Zmierzch" – N.W. "Zmierzch" to książka, która porwała wielu czytelników na całym świecie, napisana przez Stephanie Meyer jest pierwszą a serii światowych bestsellerów. Góruje ona na listach najbardziej popularnych książek. Główną bohaterką jest Isabella Swan – nieśmiała, amerykańska siedemnastolatka. Przeprowadza się ona z Phoenix do małego miasteczka, ciągle zasnutym chmurkami – Fors, które liczy 3120 ludzi. W nowej szkole poznaje grupkę osób, z którymi się zaprzyjaźnia. Na stołówce, po raz pierwszy widzi chłopaka, który wydaje się jej nadzwyczaj wyjątkowy. Jest nim Edward Cullen – nieziemsko przystojny, nierozmawiający z nikim innym poza rodziną. W stosunku do Belli zachowuje się dziwnie. Dziewczyna nie rozumie, co jest przyczyną, więc postanawia się dowiedzieć. Gdy są sami na polanie okazuje się, że Edward jest uzdolnionym wampirem, który czyta w myślach. Chłopak udowadniając jej czym jest pokazuje swój nagi, twardy, zimny, biały, umięśniony, błyszczący tysiącami kryształków w słońcu tors. Dowiadując się tego, Bella jest w szoku. Wydaje jej się to nieprawdopodobne i zaskakujące, lecz ona wie, że Edward nie zrobi jej krzywdy. Jak potoczą się dalsze losy bohaterki? Bella umrze czy też stanie się wampirem jak jej ukochany? Jak zakończy się cała historia? Moim zdaniem "Zmierzch" to wciągająca powieść. Książka warta przeczytania. Polecam ją wszystkim miłośnikom wampirów, romansów i horrorów. „Ten Obcy” – M.B. Książka "Ten obcy" zrobiła na mnie duże wrażenie. Choć to lektura, to wbrew pozorom świetna. Pełna przygód i niespodzianek. Jest ona doskonałym przykładem dla wielu osób. Opowiada o czwórce przyjaciół którzy znaleźli śpiącego pod leszczyną "Obcego" czyli Zenka, który był w bardzo trudnej sytuacji rodzinnej jak i fizycznej. Był to wartościowy chłopiec. Uciekł z domu z powodu pijaństwa ojca, chcąc odszukać wuja, u którego miał nadzieję znaleźć opiekę. Tak naprawdę nigdy Zenek nie doświadczył co to miłość, ponieważ jego matka bardzo wcześnie zmarła. W drodze w poszukiwaniu wuja swego Antoniego skalectył sobie stopę. Zamieszkał on na wyspie czwórki przyjaciół - Uli, Pestki, Julka i Mariana. Pestka to dziewczyna energiczna, zawsze wesoła, pewna siebie. Lubi kiedy się ją podziwią. Wszyscy uważali, że jest ładniejsza od swojej przyjaciółki Uli, lecz gdy została wyróżniona przez Zenka, Pestka poczuła zazdrość i niechęć do dziewczyny, ale i po mimo to nadal była dobrą koleżanką. Dziewczynki są pokazane jako postacie kontrastowe tak samo w wyglądzie jak i w charakterze. Ula w przeciwieństwie do Pestki była cicha, nieśmiała, spokojna. Właśnie ona jako pierwsza zapoznała się z Zenkiem. Choć była dosyć wstydliwą dziewczynką miała z nim najlepszy kontakt. To ona przedstawiła go reszcie przyjaciół. Po dłuższym spędzaniu ze sobą czasu zaprzyjaźnili się. "Obcy" zaimponował załodze wyspy samodzielnością i zaradnością. Okazał się nawet zdolnym do bohaterstwa, gdy z narażeniem życia ratował syna ogrodniczki. Był wrażliwy i czuły na krzywdę wyrządzaną zwierzętom. Nie zawahał się stanąć w obronie psa włóczęgi, gdy dwóch wyrostków obrzucało go kamieniami. Przykro doświadczenia w życiu uczyniły go bardzo nieufnym wobec ludzi i trudno było mu nawiązywać nowe znajomości. Z wdzięcznością przyjął pomoc od taty Uli i sierżanta Kowalskiego w odszukaniu wuja. Pojechał do niego z ogromną radością, aby się uczyć i uczciwie pracować. Wspólne wakacje bardzo dobrze wpłynęły na każdego z nich. Pestka stała się mniej zarozumiała i nie była tak pewna siebie. Marian nauczył się tolerancji wobec innych. No i oczywiście Zenek, który zwłaszcza dzięki Uli, zaczął ufać starszym, odzyskał wiarę w ludzi i uniknął niebezpieczeństw, jakie mu groziło, to jest zejścia na drogę przestępstwa. Zadaje sobie tylko jedno pytanie dlaczego autorka dała swej powieści tak osobliwy tytuł "Ten Obcy". Przecież nie ma na świecie ludzi nam obcych. Należy zobaczyć jak poświęcenie całej załogi uratowały "obcego" chłopaka, który stał się najlepszym ich przyjacielem. Książka autorstwa Ireny Jurgielewiczowej jest przede wszystkim piękną opowieścią o przyjaźni i miłości, która rozwija się powoli i na początku bardzo ciężko ją dostrzec. "Ten obcy" to powieść bardzo interesująca, zwłaszcza dla ludzi młodych takich jak ja. Możemy doszukać się w niej prawdy o samym sobie i swoich problemach. Kiedy czytałem ją napływały mi łzy do oczu, ponieważ nigdy nie czytałem równie mądrej i wzruszającej powieści o miłości i tolerancji. Ta książka nauczyła mnie, że tak naprawdę nikt nie jest sobie "obcy", że ludzie mogą się różnić od nas stanem materialnym, pozycją w społeczeństwie, wiekiem, poglądami, lecz mimo to zawsze pozostają LUDŹMI i wciąż jest możliwa przyjaźń z nimi. Bo dla przyjaźni i miłości nie ma granic... "Mały Książę" – N.Z. Fabuła z pozoru banalna, ale zawiera głębsze, ukryte przesłanie. Jest to książka o człowieku, który podróżuje samolotem. Jednak silnik się psuje i pilot musi lądować awaryjnie na Saharze. Gdy zaczyna go naprawiać, spotyka chłopca, którego poznaje bliżej, zaczyna nazywać go "Małym Księciem". Rozmawiają ze sobą, rysują i opowiadają sobie liczne historie. Między nimi rodzi się przyjaźń. Dobrze widzi się tylko sercem. Najważniejsze jest niewidoczne dla oczu. Tytułowy bohater to mieszkańiec planety B – 612. W swoim życiu zajmował się wyrywaniem baobabów, obserwowaniu zachodów słońca i czyszczeniu wulkanów. Robił to do pewnego momentu, aż pojawiła się Róża. Chłopiec był nią zauroczony i się o nią troszczył. Ale Róża nie okazywała wdzięczności do Małego Księcia. I mimo, że chłopiec miał mnóstwo obowiązków, czuł się bardzo samotny na swojej planecie. Jedyne o czym marzył, to znaleźć przyjaciela i wyruszyć w podróż. Książka napisana jest lekkim językiem, dzięki czemu szybko się ją czyta. Jednak temat i motywy powieści na pewno nie są łatwe. Powieść porusza bowiem zagadnienie przyjaźni, dorastania, odpowiedzialności czy poszukiwania własnego miejsca na świecie. Antoine krytykuje dorosłych, którzy zapomnieli, że też byli dziećmi. "Tomek w krainie kangurów" – D. W. To było marzenie PRL-owskich nastolatków. Podróżować po świecie tak jak Tomek, bohater serii powieści Alfreda Szklarskiego. Było mu czego zazdrościć! W "Tomku w krainie kangurów" (1957) 14-letni bohater opuszcza Warszawę, by w 1902 r. przez Wiedeń pojechać do Triestu na spotkanie z ojcem, a stamtąd popłynąć na wyprawę do Australii! Gdy ją zakończy, uda się do szkoły do Londynu! Jakiś niezorientowany politycznie młodzieńiec, czytając o tym, zwłaszcza w przygnębiających czasach późnego Gomułki, mógł zawołać: - Skoro takie rzeczy były możliwe w czasach zaborów, a teraz nie są, to ja chcę powrotu zaborów! Alfred Szklarski (1912-92) napisał osiem książek o Tomku. Dziewiątą - "Tomek w grobowcach faraonów" (1993) - na podstawie materiałów pozostających po śmierci pisarza przygotował do druku Adam Zelga. Wszystkie są powieściami przygodowo-dydaktycznymi, w których pierwszy element ma się do drugiego jak 70:30. Co stanowi wątek przygodowy pierwszego tomu? Tomek zabija tygrysa bengalskiego, który uwolnił się z klatki, poluje na kangury, ratuje córkę australijskiego ranczera (która w przyszłości zostanie jego żoną!), no i wpada w łapy poszukiwaczy złota... Jak Szklarski to opisuje? Z emfazą, którą najlepiej oddają zdania takie jak to: "Żółte ślepia tygrysa błyskały gniewnie, szczeryły lśniące białe kły i dzikim pomrukiem groził natrętom". Przygody są tu jednak przetykane "wykładami". Szklarski był propagatorem wiedzy, zwłaszcza geograficznej. Jednak czasem robił to w sposób nieco sztuczny. Jak? Któraś z postaci (najczęściej docieklejwy Tomek) zadaje innej, lepiej poinformowanej pytanie - np.: "Jakie jeszcze zwierzęta żyją na Cejlone?" albo "Co to jest cyklon? Jeśli dobrze pamiętam, to ma coś wspólnego z ciśnieniem powietrza?" - po którym następuje sążnistą odpowiedź zaczynająca się mniej więcej tak: "Oczywiście, mój chłopce! Przecież rodzina zwierząt workowatych skaczących obejmuje szereg podrodzin...". Dorośli bohaterowie Szklarskiego to chodzące encyklopedie. Wiedzą wszystko - a to o Kanale Sueskim, a to o Pawle Edmundzie Strzeleckim, a to o australijskim telegrafie. Co charakterystyczne, postać przystępująca do "wykładu" wyciąga zwykle z kieszeni fajkę i nabija ją tytoniem. Założyłbym się (a nie mam żadnej wiedzy na ten temat), że Szklarski też palił fajkę. Gdy przed ponad 20 laty czytałem książki o Tomku, zapadło mi w pamięć, że Szklarski urodził się w Chicago. Sądziłem, że sam sporo podróżował. Okazało się jednak, że nie był to obieżyświat w stylu Arkadego Fiedlera. Pisząc w zaciszu domowym, posiłkował się numerami "National Geographic" i literaturą fachową. Od 1954 r. pracował jako redaktor w wydawnictwie Śląsk. W "Tomku w krainie kangurów" cztery główne postacie są porównane do muszkieterów Dumasa. Całkiem słusznie. D'Artagnanem byłby oczywiście Tomek - sympatyczny, ale chwilami denerwujący - jako taki mały-dorosły. "Ileż to zarozumiałości w tym pędraku" - złości się Bentley, ich australijski przewodnik. Atos to Jan Smuga, zawodowy łowca, od którego "pachnie dżunglą". Tomek we wszystkim go naśladowuje, także w jedzeniu zupy: "Udało mu się nawet wyprzedzić Smugę o kilka łyżek, lecz radość jego zmieniła się w przerażenie, gdy spostrzegł, że podróżnik nalewa sobie na talerz drugą porcję". Najgorzej jest z ojcem Tomka - geografem Andrzejem Wilmowskim - jako Aramisem. Chyba że jego rodzicielską surowość uznać za odpowiednik bigoterii muszkietera, który został ostatecznie generałem zakonu jezuitów. Za to nie ma najmniejszej wątpliwości, że Portosem jest jowialny olbrzym, bosman Tadeusz Nowicki z Powiśla. Jego odzywce "Słuchaj no, brachu" trudno się oprzeć, podobnie jak jego gustom ("Nie przekonasz mnie pan, że prawdziwy rum jamajka nie jest najlepszy na wszelkie choróbska i zmartwienia"). To zresztą reguła - ilekroć Tomek (zwłaszcza gdy nieco dorośnie) jest w towarzystwie bosmana, wiadomo, że będą emocje (i to z tych zdecydowanie męskich) oraz... uśmiech. "Dzieci z Bullerbyn" – P.G. Astrid Lindgren (1907 – 2002) to szwedzka pisarka, która stworzyła cudowne książki dla dzieci, takie jak "Dzieci z Bullerbyn", "Emil ze Smalandii" czy "Pippi Pończoszanka". "Dzieci z Bullerbyn to przepiękna książeczka o grupce dzieci, dziewczynek i chłopców, które mieszkają w małej wiosce o nazwie Bullerbyn: "Nazywam się Lisa. Jestem dziewczynką, to chyba od razu widać z imienia. (…) Lasse i Bosse to moi bracia. Lasse ma dziewięć lat, a Bosse osiem. Lasse jest bardzo silny i umie biegać o wiele szybciej ode mnie. Lecz ja umiem biegać tak szybko jak Bosse. (…) Mieszkamy w zagrodzie, która nazywa się Środkowa. Nazywa się tak dlatego, że leży pomiędzy dwoma innymi. Tamte zagrody nazywają się Północna i Południowa." W zagrodzie Południowej mieszka Olle, a w Północnej dwie dziewczynki: Britta i Anna: "Więcej dzieci nie ma już w Bullerbyn. Tak się nazywa ta wioska." Oprócz tego, że uczęszczają do szkoły, mniej lub bardziej pilnie uczą się i pomagają rodzicom w domu, jak każde dzieci mnóstwo czasu spędzają na zabawach. Ale nawet zwykle prace domowe, mogą zamienić się we wspaniałą zabawę, a nawet przygodę: "Gdy skończyliśmy plewienie zagonów, zaczęła się zwózka siana. W tym roku nie zabieram dzieciaków! Dość skakania po stogach i deptania siana!" powiedział tatuś. Mówi tak co roku, ale nikt nie wierzy, że mówi to serio. Jeździliśmy na wozach z sianem całymi dniami i skakaliśmy po stogach. Tatuś palil zeszloroczne liście w naszym ogrodzie, a my czarownice galopowaliśmy przez stosy tłących liści i bawiliśmy się, że jesteśmy na Łysej Górze. Okazje do zabawy pojawiają się na każdym kroku. Książka magiczna, jedyna w swoim rodzaju. Tchnie dziecięcym optymizmem, jak żadna inna przypomina dzieciństwo. Spanie w stogu siana, plewienie rzepy, zabawy na świeżym powietrzu tak bawiły się dzieci z Bullerbyn latem, a i zimą żadne z nich się nie nudziło. Jak mówi Lisa: Wesoło jest nam zresztą często. I latem, i w zimie, i na wiosnę, i na jesieni. O, jak nam jest wesoło! Jest to cudowna książka, z którą warto aby zapoznawały się kolejne pokolenia! Zachęcam do odwiedzenia Bullerbyn! „Quo Vadis” – R.B. „Quo Vadis” jest to powieść historyczna, nagrodzona w 1905 roku nagrodą Nobla, którą napisał Henryk Sienkiewicz. Głównymi bohaterami książki jest para zakochanych Winicjusz i Ligia. Bohaterami drugoplanowymi są Chillon, Petroniusz, Neron, Pompea, Tygelinus. Sekret, który skrywa Ligia, dla Wincjusza był wyznaniem zagadki dotyczącej jej osoby. Dzięki niej poznaliśmy św. Piotra i Pawła, którzy krzewili wiarę chrześcijańską. Pokazali mu, że warto pokładać swoją nadzieję w Bogu. Chrześcijanie pomimo, że byli prześladowani pełni poświęcenia weszli na arenę, na którą zostały wpuszczone lwy. Ta scena wycisnęła mi łzy z oczu. Bardzo nie podobały mi się postacie Nerona, Pompei oraz Chiliona, byli oni ludźmi rządnymi władzy i pochwał. Przepełniała ich pycha i dążenie do własnej perfekcji. Po ich postępowaniu doszłam do wniosku, iż nie są ani trochę godne naśladowania. W sumie Chilion pod koniec książki pokazał, że można się zmienić i naprawić swoje błędy. Petroniusz i Seneka udowodnili, że ucząc się możemy wiele osiągnąć. Swoją tak lakoniczną mową wzbudzili mój zachwyt. Ursus swoją osobą umożliwił nam zobaczenie ludzi wiernych, na których można polegać. Wiele zapierających chwil przeżyłam czytając fragment książki, która opisuje walkę Ursusa z bykiem, który wiózł przywiązaną do siebie Ligię. Jestem pełna podziwu jego poświęceniu, gdyż z wielką miłością i oddaniem bronił swoją panią narażając życie... Czytając książkę, trudno jest zrozumieć niektóre wyrażenia, przez co czytanie zajmuje sporo czasu, ale uważam, że powieść zasługuje na wiele pochwał ze względu na ciekawe postacie, interesującą treść i pełne napięcia przygody bohaterów. Polecam ją wszystkim bez wyjątku, gdyż potrafi zaciękać każdego. Moim zdaniem, Sienkiewicz zasłużył sobie na nagrodę Nobla, a powieść na miano jednej z najlepszych. „Wiedźmin” – K.D. Saga o wiedźminie Andrzeja Sapkowskiego to klasyka polskiej fantastyki. Ostatnio przeżywa renesans dzięki wydanym przez CD Projekt Red grach „Wiedźmie 3” i „Wiedźmie 2: Zabójcy królów”. „Ostatnie życzenie” składa się z siedmiu opowiadań, w których poznajemy tajemnice w wiedźmińskiego fachu, a także bohaterów całej sagi. W „Wiedźminie” najciekawszymi dla mnie są rozdziały o: tragicznym losie Addy, córki króla Foliesta, „Ziarno prawdy” to historia Nivellena, zamienionego w potwora młodego dziedzica, a także „Mniejsze zło” odkrywa przed nami, dlaczego w późniejszych tomach Geralt bywa nazywany Rzeźnikiem z Blaviken. Styl pisania Andrzeja Sapkowskiego jest oryginalny. Stworzony przez niego świat wciągą już od pierwszej strony i nawet po zamknięciu książki nie pozwala o sobie zapomnieć. „Głos rozsądku” to opowiadanie ramowe, czyli każdy rozdział jest inny. Przewijające się przez całą książkę i uzupełnione kilkoma odrębnymi opowiadaniami, które wspólnie dają pełny obraz fabuły. Sapkowski nie boi się ani wzniosłych słów, ani wulgaryzmów. Do tego dochodzi ironiczny humor, który często pojawia się w dialogach i zabawa frazeologizmami. Czerpiąc garściąmi z mitologii i baśni, autor pokazuje jednocześnie zwykle ludzkie problemy i moralne dylematy. Od wiedźmińskiej sagi rozpoczęła się moja przygoda z fantastyką i dzięki niej narodziła się miłość do tego gatunku literackiego, która trwa do dziś. „Harry Porter i Czara Ognia” – K. D. Niedawno przeczytałem książkę J.K. Rowling pt. „Harry Porter i Czara Ognia”. To już czwarta część przygód czternastolatka i jego przyjaciół. Nieco różni się od pozostalych części. Ma aż 768 stron i 37 rozdziałów. Książka już w dniu sprzedaży osiągnęła rekordową ilość sprzedanych egzemplarzy. Została przetłumaczona na 50 języków np. na grecki i arabski. Na jej podstawie wytwórnia Warner Bros nakręciła film. J.K.Rowling w „Czarze Ognia” prezentuje świat magii w zupełnie innych barwach niż dotychczas. Zmienia się klimat książki – staje się ona bardziej mroczna. Bohaterzy nieuchronnie muszą poddać się procesowi dojrzewania. Autorka ma to do siebie, że uwielbia tajemnice, których mnóstwo umieszcza w każdym tomie. Jest to bez wątpienia zaleta, bo czytelnicy tacy, jak ja nie dadzą się zbyć byle sekrecikami. Kolejnym plusem jest duża ilość tych mniej ważnych wątków, jak na przykład akcja Hermiony czy artykuły złośliwej reporterki. Dzięki temu główny wątek nie nudzi się po przeczytaniu kilku rozdziałów. Harry wciąż mieszka u swych nieprzyjemnych krewnych, którzy na każdym kroku utrudniają mu życie. Nie jest inaczej i tym razem. Wuj zabrania Harry’emu wyjazdu na mistrzostwa świata w quidditchu. Jednak dzięki magii, Porter wspólnie z rodziną Weasleyów wyjeżdża na zawody. Mistrzostwa zakłócają jednak nietypowe znaki, które pojawiają się na niebie. Wiążą się one z osobą Lorda Voldemorta, złego czarnoksiężnika. W Hogwarcie ma odbyć się Turniej Trójmagiczny, w którym rywalizują trzy szkoły magii. Zawodników wybiera Czara Ognia. Tym razem, ku zdziwieniu uczniów szkoły wytypowany zostaje Harry Porter, mimo iż nie jest w ostatniej klasie. Kolejnym problemem okaże się wybór partnerki na zimowy bal szkolny. W czwartej serii książki, niezrównana Rowling zawarła tyle emocji jakich czytelnicy nie znali. Połączyła przygody, fantasykę i oczywiście magię. Polecam ją, ponieważ tyle sekretów i przygód nie znajdziesz się w innej książce. „Pamiętnik narkomanki” – S. Ł. Ostatnią książką, którą przeczytałem był „Pamiętnik narkomanki” Barbary Rosiek. Sądzę, że książka poruszyła serca wielu ludzi, tak jak i moje. Po przeczytaniu tej książki przekonałam się, że nie warto sięgać po narkotyki. Podobało mi się, że bohaterką jest osoba w moim wieku, dlatego łatwo mogę ją zrozumieć i utożsamić się z nią. Uważam, że książka nadaje się dla każdej osoby, niezależnie od wieku i upodobań. Mam wrażenie, że każdemu przypadnie do gustu. „Mały Książę” – K.K. Głównym wydarzeniem jest spotkanie na pustyni chłopca (przybysza z innej planety, a dokładnie z B – 612) z pilotem, który znalazł się tam z powodu przymusowego lądowania. Mały Książę opowiada lotnikowi dzieje swej wędrówki po Ziemi i okolicy, podczas której szuka przyjaciela i jednocześnie poznawał świat dorosłych mieszkańców okolicznych planet, który często wydawał mu się dziwny. Zwiedził grupkę planet, zaludnionych przez niezbyt sympatycznych mieszkańców owładniętych dziwnymi maniami (król despota, próżniak, bankier, pijak, geograf, latarnik, astronom, zbierający gwiazdy) później poznaje na Ziemi lisa, który uczy go czym jest przyjaźń. Na Ziemi uświadomił też sobie, że pomimo że widział ogród z tysiącem róż, jego róża jest jedyna na pustyni. Zdradza pilotowi też bolesną tajemnicę pojawienia się na jego planecie róży – istoty pięknej acz próżnej i charakterystycznej, która przysparza mu wiele kłopotów i trosk. Dokładnie w rok po rozpoczęciu podróży Mały Książę w obecności dorosłego bohatera opowieści podejmuje ryzykowną próbę powrotu na swoją planetę do róży, za którą czuje się odpowiedzialny. „Mały Książę” - M.J. Książka ta jest bajką filozoficzną francuskiego pisarza. Opowiada o podróży Małego Księcia na różne planety oraz Ziemię. Głównym, a zarazem tytułowym bohaterem bajki, jest Mały Książę, który nadaje jej niesłychanego uroku. Jest on osobą zadającą mnóstwo pytań i dającą sens całości. Szuka on przyjaciół, lecz nie zawsze potrafi ich znaleźć. Na początku jeszcze nie wie, że na ziemi może znaleźć przyjaciela. Jednak poznaje lisa, który uświadamia mu, że nie jest sam bez przyjaciół na ziemi i we wszechświecie. W tej książce wyraźnie jest zaznaczona różnica pomiędzy światem dzieci i dorosłych. Jesteśmy przestrzeżeni przez autora, żeby nigdy nie stać się w pełni dorosłymi, gdyż wtedy traci się wiele dobrych cech jakimi jest między innymi wyobraźnia. Polecam tą książkę wszystkim, od dzieci po dorosłych ponieważ ona uczy, w niej jest dużo mądrych rzeczy i uczy, jak szukać przyjaciół. „Ania z Zielonego Wzgórza” – M.B. Moją ulubioną książką jest „Ania z Zielonego Wzgórza”. Została ona napisana przez kanadyjską pisarkę Lucy Maud Montgomery. Opowiada o sierocie – Ani Shirley, jedenastoletniej dziewczynce, która przez pomyłkę zamieszkuje rodzeństwa Cuthbert. Ania nie ma rodziców, gdyż zmarli oni na febrę, gdy dziewczynka miała zaledwie kilka miesięcy. Ania od razu zaprzyjaźnia się z sąsiadką – Dianą Barry. Dziewczynka jednak zbyt często fantazuje, przez co popełnia wiele błędów i incydentów. Pierwszego dnia w szkole nie zachowuje się zbyt dobrze – rozbija tabliczkę na głowie Gilberta Blytha, dlatego że nazwał ją „marchewą” z powodu jej ognisto – rudych włosów. Ania obraża się na chłopca i nie chce mu wybaczyć. Jej pobyt na Zielonym Wzgórzu przynosi wiele radości, ale i smutków. Dziewczynka ma skłonność do różnorodnych pomylek, np. dodała do tortu krople walerianowe, nie zakryła sosu, przez co wpadła do niego mysz. Sądzę, że jest to ciekawa i interesująca książka. „Ten obcy” – K.G. Książka „Ten obcy” zrobiła na mnie duże wrażenie. Choć to lektura, to wbrew pozorom świetna. Pełna przygód i niespodzianek. Opowiada o czwórce przyjaciół którzy znaleźli śpiącego pod leszczyną „Obcego” czyli Zenka, który był w bardzo trudnej sytuacji rodzinnej jak i fizycznej. Był to wartościowy chłopiec. Uciekł z domu z powodu pijania ojca, chcąc odszukać wuja, u którego miał nadzieję znaleźć opiekę. Tak naprawdę nigdy Zenek nie doświadczył co to miłość, ponieważ jego matka bardzo wcześnie zmarła. W drodze w poszukiwaniu wuja swego Antoniego skałeczyl sobie stopę. Zamieszkał on na wyspie czwórki przyjaciół – Uli, Pestk, Julka i Mariana. Pestka to dziewczyna energiczna, zawsze wesoła, pewna siebie. Lubi kiedy się ją podziwia. Wszyscy uważali, że jest ładniejsza od swojej przyjaciółki Uli, lecz gdy została wyróżniona przez Zenka, poczuła zazdrość i niechęć do dziewczyny, ale i po mimo to nadal była dobrym koleżanką. Na koniec Zenek dostaje list i jego młodzi przyjaciele radzą mu żeby go spalić. Ta książka nauczyła mnie, że tak naprawdę nikt nie jest sobie „obcy”, że ludzie mogą różnić się od nas. Polecam tą książkę i zachęcam do przeczytania. „Pinokio” – A.G. Piękna baśń o lekkomyślnym pajacyku, wystruganym z drewna, który po przeżyciu wielu niezwykłych, często dramatycznych przygód zamienia się w mądrego i gotowego do poświęceń chłopca. Od wielu, wielu lat książka ta zachwyca kolejne pokolenia dzieci. „Pamiętnik narkomanki” – D.N. Autorką i równocześnie bohaterką książki pt. „Pamiętnik narkomanki” jest Barbara Rosiek. Urodziła się 25 czerwca 1959r w Częstochowie. Pisarka, poetka, malarka. Ukończyła studia psychologiczne w Katowicach. Książka powstała z autentycznych zapisków prowadzonych przez panią Barbarę latami. Książka porusza wiele problemów: brak akceptacji ze strony otoczenia, niewyobrażalną wręcz samotność bohaterki, walkę ze szkołą, policją. To wszystko w ostateczności doprowadziło Basię do choroby zniewalającej duszę i ciało. Tak! Narkomania to choroba. Postać Basi pokazuje jak bardzo słaby staje się człowiek uzależniony. By zdobyć towar gotowy jest niemalże na wszystko. Narkotyki doprowadziły ją na samo dno. Tam gdzie kończy się człowieczeństwo. Basia przez lata tkwiła w letargu. Zobojętniała na uczucia, otoczenie. Nie miała przyjaciół. Bo wśród narkomanów nie ma miejsca na przyjaźń – są tylko układy. Wszyscy jej znajomi byli ćpunami. Byli bo wszyscy odeszli. Nieświadomie z sennym uśmiechem zgasła najpierw Iga. Drugi był Tomek… „Tomek nie żyje. Ćpał gdzieś z jakimiś ludźmi. Miał zapaść i tamci się wystraszyli. Nie wezwali pogotowia tylko przenieśli go na ławkę i tam umarł. A mogli go odratować…” Jest to fragment zapisków z 27 maja. Potem Filip, który poszedł na „złoty strzał” to narkomańskie samobójstwo. I Alfa najstarszy z całej paczki trafił do więzienia i tam się powiesił. Książka napisana została przede wszystkim ku przestrodze. Ukazuje jakie piekło niesie za sobą narkomania. Jest to książka drastyczna lecz w zagrożeniu jakie niesie za sobą narkomania potrzebna. Została wydana po raz pierwszy przeszło dwadzieścia lat temu jest nadal lekturą potrzebną i wciąż aktualną. Na podsumowanie pragnę przytoczyć jeszcze jeden fragment z książki: „Każdy rodzaj narkotyku doprowadza cię do ostatecznej klęski – odrętwienia”. „Nie tak łatwo być Czesławem” – D.T Ludzie czasem patrzą na mnie jak na głupka. „On chyba nie jest zbyt inteligentny, skoro robi tyle błędów gramatycznych. Tak długo tutaj mieszka, a nie potrafi się dobrze wysłowić po polsku. To na pewno debil”. Mam brzuszek, śmieszny akcent, łysieję, nie przypominam typowego polskiego faceta. Mylę się, przyznaję do błędów. Ale wiecie co? To jest magnes, który przyciąga kobiety. Nigdy nie wstydziłem się być sobą – małym gówniarzem z akordeonem. Dorastałem w Kopenhadze, ale nie czułam się Duńczykiem, nawet przez jeden dzień. Rodzice wychowali mnie na Polaka, tylko tak się akurat ułożyło, że mieszkaliśmy w Danii. Dopiero kiedy przyjechałem do Polski, dowiedziałem się, że chyba nie jestem prawdziwym Polakiem, bo jakoś dziwnie mówię, dziwnie się zachowuję. Są ludzie, którzy samo moje istnienie odbierają jako prowokację. Żle się z tym czują. „Bo niby kim on jest? Artystą? Błaźnem? Wytworem mediów? Jestem po prostu sobą, choć to niełatwe zadanie. www.znak.com.pl/wirtualnaksiążka,id.4753 Przeczytajcie tę książkę. Cholernie warto. Mówię to ja, czyli ktoś, kto na dźwięk słów „wywiad rzeka” dostaje wysypki, jest mi słabo i niedobrze, czuję rosnące obrzydzenie. Na Czesława alergii mieć nie można. To szczera historia człowieka, który stał się testem na naszą tolerancję, na inność, dziwny akcent czy poglądy. Takich jak on będzie coraz więcej, czy nam się to podoba czy nie. To ciekawa książka w kontekście ostatnich wydarzeń w Europie, fobii anty imigranckiej, mądra i dająca do myślenia, ale pozbawiona sztywniactwa i pozy. Bardzo żywa, szalenie zabawna i szczera. Ciekawa to wędrówka także dzięki Jarkowi Szubrychtowi, który to wszystko świetnie spisał. Czesław, było warto…Dziękuję!	<urn:uuid:89fbfb1c-5abb-4474-ad60-12d72f9e270d>	finepdfs	2.1875	CC-MAIN-2022-05	http://gimnazjum.lubiatow.pl/pliki/inne/bibioteka/Przyk%C5%82adowe_recenzje_uczni%C3%B3w.pdf	2022-01-18T13:53:45+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-05/segments/1642320300849.28/warc/CC-MAIN-20220118122602-20220118152602-00636.warc.gz	30,763,204	0.999941	0.999947	0.999947	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2184, 4005, 6679, 8929, 11598, 13879, 16106, 18228, 20416, 22461, 24639, 26770, 28506 ]	1	0
4. Bank o ś wiadcza, ż e udost ę pnia w postaci elektronicznej na stronie internetowej www.santander.pl, aktualn ą tre ść Arkusza, który mo ż e by ć przez Nabywc ę pobrany, przechowany i odtwarzany w zwykłym toku czynno ś ci. III. Umowa deweloperska a umowa rachunku powierniczego 1. Umowa deweloperska zawiera podstawowe informacje dotycz ą ce umowy rachunku powierniczego, któr ą deweloper zawarł z Santander Bank Polska S.A : numer rachunku, zasady dysponowania rodkami pieni ęż nymi zgromadzonymi na rachunku oraz informacje o kosztach prowadzenia rachunku. Wszelkie zmiany umowy rachunku powierniczego w powy szym zakresie wymagaj ą zmiany zawartej z Pa ń stwem umowy deweloperskiej. 2. Zmiana umowy rachunku powierniczego w jej pozostałej cz ęś ci, zgodnie z przepisami ustawy z dnia z dnia 16 wrze ś nia 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu Wypłaty z otwartego mieszkaniowego rachunku powierniczego realizowane s ą wraz z post ę pem inwestycji. Deweloper informuje Bank o zako ń czeniu ka ż dego etapu, tak jak został on opisany w harmonogramie przedsi ę wzi ę cia deweloperskiego. W oparciu o wpisy zawarte w dzienniku budowy, dodatkowe dokumenty przedkładane przez dewelopera oraz wizj ę lokaln ą na placu budowy, Bank dokonuje weryfikacji stanu zaawansowania robót. Na zlecenie Banku działaj ą w tym zakresie renomowane firmy doradcze. Tylko w razie pozytywnego wyniku kontroli, Bank dokonuje wypłaty na rzecz dewelopera odpowiedniej transzy ś rodków zgromadzonych na rachunku powierniczym. Na wypłacan ą deweloperowi kwot ę składaj ą si ę wypłaty z subkont poszczególnych nabywców. Z subkonta ka ż dego nabywcy wypłacana jest za dany etap taka kwota, jaka wynika z pomno ż enia procentowego udziału kosztów danego etapu w ł ą cznym koszcie inwestycji oraz ceny ustalonej w umowie deweloperskiej. Je ż eli w chwili uko ń czenia danego etapu nabywca zd ąż ył wpłaci ć cz ęść ceny ni ż wynikałaby zaawansowania prac (na przykład wpłacił 50% ceny, deweloperskiej, Bank zobowi ą zany jest do wykonania wspólnej dyspozycji nabywcy i dewelopera. W wypadku, w którym Bank nie otrzyma zgodnego o ś wiadczenia stron w przedmiocie wypłaty w terminie 3 miesi ę cy od daty otrzymania przez Bank informacji o rozwi ą zaniu umowy, Bank jest uprawniony do zło ż enia kwoty stanowi ą cej saldo indywidualnego subkonta nabywcy do depozytu s ą dowego. X. Wypowiedzenie umowy rachunku Umowa rachunku powierniczego mo ż e zosta ć wypowiedziana wył ą cznie przez Bank (deweloper nie posiada takiego prawa) i to tylko z wa ż nych powodów. Bank podejmuje decyzj po wszechstronnym rozwa wszystkich znanych sobie okoliczno ś ci, bior ą c pod uwag równie ż interes nabywców. Rozwi ą zanie umowy rachunku powierniczego oznacza, Bank przelewa rodki na nowy rachunek powierniczy, wskazane na karcie wzorów podpisów, odpowiednio: dewelopera albo nabywcy, wzgl ę dnie z podpisem po ś wiadczonym notarialnie, dokument potwierdzaj ą cy nale ż yt ą reprezentacj ę strony odst ę puj ą cej (w przypadku składania o ś wiadcze ń przez pełnomocników, niezb ę dne jest przedło ż enie pełnomocnictwa w formie pisemnej z notarialnie po ś wiadczonym podpisem), dokument stanowi ą cy dowód dor ę czenia drugiej stronie umowy deweloperskiej o ś wiadczenia o odst ą pieniu od umowy (na przykład: pocztowe potwierdzenie odbioru), je ż eli o ś wiadczenie o odst ą pieniu od umowy deweloperskiej składa nabywca, a do ksi ę gi wieczystej został zło ż ony wniosek o wpis roszczenia o przeniesienie własno ci nieruchomo ś ci – dodatkowo zgoda nabywcy o wykre ś lenie roszczenia, w formie pisemnej z podpisem notarialnie po wiadczonym. Bank nie bada natomiast, czy zaszły przyczyny ustawowe uprawniaj ą ce dewelopera lub nabywc ę do odst ą pienia od umowy, poniewa ż rozstrzygni ę cie ewentualnego sporu w rachunku podlegaj ą zwrotowi na rzecz poszczególnych nabywców, przy czym zwrotowi podlega saldo danego subkonta, a nie cało ść dokonanych wpłat. XI. Składanie reklamacji Prawo składania reklamacji zwi ą zanych z wykonywaniem umowy rachunku powierniczego przysługuje zarówno deweloperowi, jak i nabywcy. Reklamacje składane przez nabywc ę nie mog ą dotyczy ć sfery chronionej tajemnic ą bankow ą osób trzecich, w szczególno ś ci: wpłat i wypłat innych nabywców. Reklamacja mo ż e zosta ć zło ż ona: a) ustnie: osobi ś cie lub telefonicznie w dowolnej jednostce organizacyjnej Banku zajmuj ą cej si ę obsług ą klienta, b) pisemnie: przesyłk ą pocztow ą na adres siedziby Banku lub jego dowolnej jednostki organizacyjnej zajmuj ą cej si ę obsług ą klienta lub poprzez kuriera lub posła osobi ś cie w dowolnej jednostce organizacyjnej Banku zajmuj ą cej si ę obsług ą klienta, Terminy wypłaty ś rodków na rzecz nabywcy w wypadku odst ą pienia od umowy deweloperskiej s ą nast ę puj ą ce: zwrot nast ę puje co do zasady w terminie 14 dni od dostarczenia Bankowi kompletu poprawnych dokumentów składaj ą cych si ę na formalne warunki odst ą pienia od umowy (patrz wy ż ej). O ewentualnych brakach dokumentacji Bank zawiadamia stron ę odst ę puj ą c ą od umowy, Zwrot ś rodków po odst ą pieniu od umowy dotyczy takiej kwoty, jaka nie została wypłacona dotychczas przez dewelopera. Oznacza to, ż e zwrot z rachunku bankowego uwzgl ę dnia saldo danego subkonta, a nie cało ść dokonanych wpłat. Ró ż nicy pomi ę dzy kwot ą wpłacon ą na poczet ceny lokalu a kwot ą zwrócon ą przez Bank z rachunku powierniczego nale ż y domaga ć si ę od dewelopera, a nie od Banku. IX. Rozwi ą zanie umowy deweloperskiej W wypadku rozwi ą zania umowy deweloperskiej w innym trybie ni ż odst ą pienie na podstawie art. 29 ustawy 1. 2. wszyscy nabywcy informowali Bank o zmianie danych, za po ś rednictwem ą d ź poprzez kontakt z poni ż ej wskazan ą Banku. Zmiana wzoru podpisu powinna by ć wiadczona przez notariusza. Banku odpowiedzialn ą za prowadzenie rachunków powierniczych i wyznaczon ą do kontaktów z Santander Bank Polska S.A ., ś ci Biznesowej i Korporacyjnej, Zespół Obsługi Kredytowej Finansowania Specjalistycznego , Al. Jana Pawła II 17, 00-854 Warszawa, mieszkaniowy.rachunek.powierniczy.warszawa@sant rynku danie nabywcy, cu kalendarzowym wypłat, z ustawy obj ę tych ywany do jest, aby ka ż dorazowej dewelopera b jednostk ą po ś 5. Jednostk ą nabywcami lokali jest: Pion Bankowo ander.pl okre ś lonym w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty finansowego i o Rzeczniku Finansowym. XII. Komunikacja z Bankiem Zgodnie z ustaw ą dewelopersk ą , nabywca ma prawo do informacji o swoich wpłatach na rachunek powierniczy oraz o wypłatach dokonywanych w ramach jego subkonta. W zku z powy ż szym, na pisemne żą ęś ciej ni ż raz w miesi ą generuje zestawienia wpłat zaewidencjonowanych na jego subkoncie, i przekazuje je Aby prawidłowo prowadzi ć subkonto nabywcy oraz inne obowi ą zki wynikaj ą ce deweloperskiej oraz umowy rachunku powierniczego, a ć odpowiednie standardy w zakresie przekazywania informacji bankow ą , Bank powinien posiada ć : wzór podpisu nabywcy – b ę dzie on u \| \| Depozyty w Santander Bank Polska S.A są gwarantowane przez: \| \|---\|---\| \| Zakres ochrony: \| Zakres ochrony: \| \| \| Jeżeli deponent posiada więcej depozytów w tym samym podmiocie objętym \| \| \| systemem gwarantowania: \| \| Jeżeli deponent posiada wspólny rachunek z inną osobą / innymi osobami: \| Jeżeli deponent posiada wspólny rachunek z inną osobą / innymi osobami: \| \| \| Okres wypłaty w przypadku niewypłacalności podmiotu objętego systemem \| \| \| gwarantowania: \| \| \| Waluta wypłaty: \| \| Kontakt: \| Kontakt: \| \| \| Informacje dodatkowe: \| \| \| Potwierdzenie otrzymania przez deponenta6: \| ARKUSZ INFORMACYJNY DLA DEPONENTÓW gwarantowane przez: Bankowy Fundusz Gwarancyjny równowarto obj Santander Bank Polska S.A korzysta z nast S.A., placówki partnerskie Santander Bank Polska S.A. ę tym wszystkie depozyty w tym samym podmiocie obj suma podlega limitowi równowarto / innymi osobami: limit równowarto tego systemem 7 dni roboczych Złoty Bankowy Fundusz Gwarancyjny, ul. ks. Ignacego Jana Skorupki 4, 00-546 Warszawa Telefon: 22 58 30 700, 22 58 30 701 Faks: 22 58 30 589 E-mail: https://www.bfg.pl/ depozytów. ty systemem gwarantowania nie jest w stanie wypełni w złotych 100 000 euro w odniesieniu do ka ż dego deponenta w jednym podmiocie obj ę tym systemem gwarantowania. Przykładowo, je cym w tym samym podmiocie obj ę tym systemem gwarantowania, wypłacona zostanie jedynie kwota równowarto ty systemem gwarantowania prowadzi działalno e suma wszystkich depozytów ulokowanych pod jednym lub wieloma z tych znaków towarowych jest gwarantowana ł kurs ś ą , s ą do celów obliczenia górnego limitu równowarto ś ci w złotych 100 ź n. zm.), jej cz ci lub udziału w takiej ą cego odr ę bn ą nieruchomo ść lub udziału w takim lokalu, gruntu oznaczonego wieku, ś mierci ą ęś ź n. zm.) lub odr ę cej ró ż nic ę pomi ę dzy dwukrotno ś ci ą limitu równowarto ś ci w złotych 100 ś rodki i nale ż no ś ci deponenta s ą obj ę te obowi ą zkowym systemem , odszkodowania lub zado ść cy od dnia wpływu ś ż no ś ci równowarto ś ci w złotych 100 000 euro. tego systemem gwarantowania depozytów. ż e zosta ż termin wnoszenia roszcze ń o ich wypłat ę mo e ulec przedawnieniu. ą pi ć ś rodkami komunikacji elektronicznej. ą zuj ą cych w odniesieniu do okre ś lonych depozytów zamieszczone lone produkty s te ochron ą ę do ka ż ą cej osobowo ś ci prawnej, której odr ę fizyczn ą pochodz ą z: ś ą tku po ustaniu mał skiej wspólno zku ze ś mierci liwych wypadków w zwi ą lonych w przepisach odr ę bnych, rodków na rachunek lub powstania nale jednak ni ż limit równowarto ś ci w złotych 100 000 euro. przest ę pstwem lub zado ść n. zm.), s ą one obj te ochron ą y skontaktowa ć si podmiot obj ty systemem gwarantowania potwierdza to tak ż bna ustawa przyznaje zdolno zanych z tym lokalem, ś ci maj ą tkowej, ż ż no ś ci, do wysoko uczynienia za doznan gwarancyjn ą ę ż e na wyci ą celów przetwarzania wskazanych w pkt 2, tj.: · w zakresie realizacji umów mieszkaniowego rachunku powierniczego zawartych pomi ę dzy deweloperem a Bankiem – do czasu zako ń czenia jej realizacji, a po tym czasie przez okres wymagany przez przepisy prawa lub dla realizacji ewentualnych roszcze ń ; · w zakresie wypełniania zobowi ą za ń prawnych ci ążą cych na Banku w zwi ą zku z prowadzeniem działalno ś ci i realizacj ą zawartych umów – do czasu wypełnienia tych obowi ą zków przez Bank; · do czasu wypełnienia prawnie uzasadnionych interesów Banku stanowi ą cych podstaw ę tego przetwarzania lub do czasu wniesienia przez Pa ń stwa sprzeciwu wobec takiego przetwarzania, o ile nie wyst ę puj ą prawnie uzasadnione podstawy dalszego przetwarzania danych. 6. Jakie prawa przysługuj ą Pa ń stwu, aby dane były odpowiednio chronione? Maj ą Pa ń stwo prawo: · żą da ć dost ę pu do swoich danych, a tak ż e żą da ć ich sprostowania, ograniczenia ich przetwarzanie lub ich usuni ę cia; · wycofania w dowolnym momencie udzielonej wcze ś niej zgody na przetwarzanie danych w zakresie, jakiego dotyczy ta zgoda, z tym zastrze ż eniem, ż e wycofanie zgody nie b dzie miało wpływu na zgodno ść z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem; · żą da ć przeniesienia dostarczonych Bankowi przez Pa ń stwo danych przetwarzanych w celu zawarcia i wykonywania umowy lub przetwarzanych na podstawie zgody. Przeniesienie polega na otrzymaniu od Banku Pa ń stwa danych w ustrukturyzowanym, powszechnie u ż ywanym formacie nadaj ą cym si do odczytu maszynowego oraz prawie	<urn:uuid:521f91eb-0e47-479a-9186-12563829389b>	finepdfs	2.095703	CC-MAIN-2020-16	https://bemowo.apm-development.com.pl/_page/apm/upload/bemowo/dokumenty/zalacznik_nr_4_-_informator_dla_nabywcy.pdf	2020-04-08T23:38:58+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2020-16/segments/1585371826355.84/warc/CC-MAIN-20200408233313-20200409023813-00053.warc.gz	364,167,886	0.999811	0.999922	0.999922	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1957, 5576, 6973, 8542, 9848, 11440 ]	1	0
Jerzy Mellibruda Wydawnictwo: Rok: Miejsce wydania: Szczególną rolę w rozpoczęciu naukowych badań nad problemami alkoholowymi przypisuje się rozpoczętej w 1943 roku na uniwersytecie w Yale i zainicjowanej przez E.M. Jellinka tradycji organizowania Letniej Szkoły Badań Nad Alkoholem. Opublikowane w 1945 roku dzieło pt. "Alkohol, Nauka i Społeczeństwo" zawierające tekst 29 wykładów wybitnych specjalistów w tej dziedzinie i zapis dyskusji nad nimi w czasie Letniej Szkoły 1944, wytyczyło kierunki poszukiwań empirycznych i teoretycznych na następne dziesięciolecia. Aktualnie koncentrują się one wokół pięciu podstawowych tematów: - rozpowszechnienie picia alkoholu oraz natura problemów spowodowanych piciem alkoholu; - przyczyny nadużywania alkoholu i uzależnienia od alkoholu; - konsekwencje picia, nadużywania i uzależnienia od alkoholu; - zapobieganie problemom związanym z nadużywaniem alkoholu; - leczenie uzależnienia od alkoholu i rozwiązywanie problemów spowodowanych piciem. Większość badań i koncepcji teoretycznych związana jest bądź z biomedyczną perspektywą analizy związków między alkoholem a funkcjonowaniem organizmu bądź ze społeczno-kulturowymi i ekonomicznymi aspektami picia alkoholu. W dziedzinach tych prowadzono zdumiewająco dużą ilość badań i zgromadzono ogromną ilość wiedzy. Na tym tle możemy zobaczyć stosunkowo niewielką dynamikę poszukiwań intelektualnych i empirycznych dotyczących terapii uzależnienia i procesu zdrowienia z tej choroby. Mamy tu do czynienia ze szczególnym paradoksem. Z jednej strony od wielu lat istnieje dość duża zgodność co do tezy, że główny ciężar skutecznej terapii osób uzależnionych spoczywa na oddziaływaniach psychospołecznych oraz, że oddziaływania biochemiczne mogą odgrywać tylko pomocniczą rolę. Z drugiej strony, zdecydowana większość wysiłków badawczych i nakładów finansowych na badania związana jest z poszukiwaniami na płaszczyźnie biochemicznej i genetycznej. Warto jednocześnie podkreślić, że głównym uzasadnieniem ogromnych i kosztownych wysiłków badawczych jest nadzieja na znalezienia skutecznych sposobów zmniejszania szkód spowodowanych uzależnieniem. Tysiące naukowców i setki ośrodków badawczych na całym świecie zajmuje się 1 / 12 gromadzeniem wiedzy dotyczącej wskazanych powyżej tematów. W USA co trzy lata kilkuset badaczy przygotowuje specjalne raporty dla Kongresu zawierające podsumowanie wyników specjalistycznych i podstawowych badań naukowych w tej dziedzinie. Tu nie będziemy jednak przestawiać szczegółów tych badań i wniosków z nich wynikających ponieważ wykraczałoby zdecydowanie poza przyjęte ramy tej pracy. Pragniemy przedstawić natomiast wybrane przykłady interesujących z naszego punktu widzenia poszukiwań teoretycznych i klinicznych w zakresie opisywania natury uzależnienia i budowania metod terapeutycznych. Nie będzie to przegląd wyczerpujący i systematyczny, ponieważ podstawowym zadaniem autorów jest przedstawienie w następnych częściach książki własnej koncepcji uzależnienia i psychoterapii. Klasyczna koncepcja alkoholizmu jako choroby Badaczem, który w drugiej połowie XX wieku wywarł bardzo duży wpływ na sposób myślenia o uzależnieniu od alkoholu i na praktykę kliniczną, był E.M. Jellinek. Odegrał on ogromną rolę w upowszechnieniu przekonania, że alkoholizm jest chorobą taką jak rak, cukrzyca, czy gruźlica. Warto pamiętać, że Amerykańskie Stowarzyszenie Medyczne dopiero w 1956 roku podjęło decyzję o formalnym zaklasyfikowaniu alkoholizmu jako choroby, gdyż poprzednio był on uznany jako zaburzenie moralne. Zdaniem Jellinka, o chorobowym charakterze alkoholizmu świadczyło występowanie takich zjawisk jak utrata kontroli pacjenta nad piciem, specyficzna progresja objawów chorobowych oraz fakt, że w przypadku pozostawienia pacjenta bez leczenia jego choroba zakończy się przedwczesną śmiercią. Fazy rozwoju alkoholizmu W jednej ze swych wcześniejszych prac Jellinek przedstawił koncepcję kolejnych faz progresywnego rozwoju procesu chorobowego (Jellinek,1952): Faza pierwsza, nazywana prealkoholiczną fazą objawową, zaczyna się od konwencjonalnego stylu picia. Zdaniem Jellinka jednak, potencjalny kandydat na przyszłego alkoholika, częściej lub szybciej niż inni, zaczyna odkrywać atrakcyjność alkoholu jako środka dostarczającego nie tylko przyjemności, ale i uśmierzającego różne przykre stany emocjonalne. Doznawana w takich momentach ulga i satysfakcja jest znacznie większa niż u innych pijących, ponieważ osoba ta doświadcza silniejszych napięć emocjonalnych i przykrości lub dysponuje mniejszymi zdolnościami do radzenia sobie z nimi. Na początku korzysta z alkoholu jako środka uśmierzającego tylko okazjonalnie, ale następnie zaczyna poszukiwać tego coraz częściej. Jej odporność na sytuacje stresowe i zdolność do radzenia sobie z napięciem bez alkoholu maleje, co prowadzi do codziennego picia. W tej fazie stopniowo zaczyna wzrastać jej tolerancja na alkohol, ponieważ dla uzyskania pożądanego stanu ukojenia potrzebne są coraz większe dawki alkoholu. Faza druga nazywana zwiastunową, zaczyna się wg Jellinka na ogół od nagłego i niewyjaśnionego doświadczenia polegającego na tym, że człowiek nie tracąc przytomności, nie może jednak przypomnieć sobie swojego postępowania oraz okoliczności związanych z 2 / 12 wypiciem. Takie epizody zaczynają się powtarzać i dzieje się to często pod wpływem niewielkich dawek alkoholu. Nazywa się to "przerwą w życiorysie", "zerwaniem się filmu" lub bardziej fachowo palimpsestem alkoholowym. Zaburzenia pamięci związane z piciem mogą również występować u osób, u których nie rozwija się proces uzależnienia, pod wpływem dużych ilości alkoholu oraz w stanach wyczerpania fizycznego lub psychicznego. Diagnostyczne dla procesu uzależniania się jest powtarzanie się takich epizodów oraz fakty pojawiania się ich pod wpływem stosunkowo małych dawek alkoholu. W dalszym przebiegu tej fazy człowiek zaczyna coraz bardziej koncentrować się na alkoholu, pić po kryjomu, łapczywie, tworzyć specjalne okazje do wypicia, a także rozpoznawać, że coś się zmieniło w jego sposobie używania alkoholu. W fazie trzeciej, krytycznej, w pełni występuje już zjawisko utraty kontroli, gdy człowiek zacznie pić, nie zatrzymuje się już, aż osiągnie stan upojenia. Pojawia się w nim bardzo silne pragnienie alkoholu odczuwane jako przymus fizyczny i często jest określane jako "głód alkoholowy". Mimo tego może się jeszcze utrzymywać zdolność do okresowego powstrzymywania się od wypicia pierwszego kieliszka. W fazie tej rozwija się już bardzo szeroki zestaw objawów uzależnienia. Należą do nich przede wszystkim: samooszukiwanie i tworzenie racjonalnych uzasadnień dla picia, postawy wielkościowe i odizolowanie od otoczenia, zmienianie wzorów picia w celu utrzymywania nad nim kontroli, poważne zaniedbywanie pracy i kontaktów z bliskimi osobami, koncentracja życia wokół picia i utrata innych zainteresowań, zabezpieczanie zapasów alkoholu, zaniedbywanie jedzenia, obniżenie popędu seksualnego i epizody zazdrości alkoholowej, konieczność stałego uzupełniania stężenia alkoholu w organizmie. Faza czwarta, chroniczna, pojawia się z okresami wielodniowej intoksykacji, tzw. "ciągami picia". Przynoszą one rozpad zasad moralnych, poważne uszkodzenia procesów myślenia i zdolności do oceny faktów. U części alkoholików (zdaniem Jellinka u około 10%), w tym czasie mogą pojawiać się psychozy alkoholowe. Pojawiają się epizody picia alkoholi niekonsumpcyjnych oraz zmniejszenie tolerancji na alkohol. Coraz częściej występują stany bezprzedmiotowego lęku oraz drżenie i wyraźne obniżenie sprawności motorycznej. Powyższy opis kolejnych etapów procesu uzależnienia określa jedynie typowy przebieg tej choroby i w wielu konkretnych przypadkach można obserwować nieco inny wzór patologizacji funkcjonowania uzależniającej się osoby. Typologia alkoholików W 1969 roku Jellinek przedstawił już całościowy model teoretyczny alkoholizmu podkreślając fakt, że z powodu tej choroby alkoholik jest niezdolny do sprawowania kontroli nad swym piciem, czyli do trafnego przewidywania jak dużo i kiedy wypije alkoholu. Ważnym elementem jego modelu była wiedza o typowych odmianach choroby. Chyba najbardziej znanym fragmentem koncepcji Jellinka jest historyczna już typologia, w której wyróżnił przy pomocy liter greckiego alfabetu pięć rodzajów alkoholizmu. Alkoholizm typu Alfa - zdaniem Jellinka jest to uzależnienie od alkoholu oparte wyłącznie na czynnikach psychologicznych. Występuje u osób o niskiej tolerancji na frustrację lub braku zdolności radzenia sobie z napięciem i stresem. Używają one alkoholu przede wszystkim po to, by dodać sobie odwagi, odseparować się od rzeczywistości, uśmierzyć cierpienia fizyczne lub psychiczne. Piją zbyt wiele i w nieodpowiednich okolicznościach, co staje się powodem poważnych kłopotów życiowych. Zdaniem Jellinka, na ogół nie występuje tu silna progresja i brak widocznych objawów abstynencyjnych. W jego pracach można odczytać wątpliwości czy alkoholizm tego typu zasługuje w pełni na nazwę choroby. Z badań amerykańskich wynikało, że ten typ alkoholizmu występuje u około 10-15% członków AA. Typ Alfa może przekształcić się zdaniem Jellinka - w typ Gamma, ale może również utrzymywać się 30 lub 40 lat bez większych przemian. Alkoholizm typu Beta - ten typ pacjenta wg Jellinka charakteryzuje się uzależnieniem od alkoholu opartym przede wszystkim na czynnikach społecznych i nie jest w zasadzie związany z uzależnieniem psychologicznym lub fizjologicznym. Najczęstsze problemy dotyczą tu somatycznych konsekwencji nadmiernego picia, takich jak: niedożywienie, marskość wątroby i uszkodzenia przewodu pokarmowego. Podstawowe przyczyny ich picia związane są z wpływem sytuacji społecznych, obyczajów i norm środowiskowych. Rzadko trafiają do AA i placówek odwykowych, ale często są pacjentami internistów. Zarówno u alkoholików typu Alfa i Beta występuje zjawisko utraty kontroli, ale nie osiąga pełnych rozmiarów. Alkoholizm typu Gamma - zdaniem Jellinka jest to chroniczny i progresywny rodzaj alkoholizmu, uznany za najbardziej typową formę tej choroby. Zazwyczaj rozpoczyna się od fazy uzależnienia psychologicznego i stopniowo postępuje, aż do wytworzenia się uzależnienia fizjologicznego. Można tu zaobserwować stopniową utratę zdolności do kontrolowania ilości wypijanego alkoholu, ale, z wyjątkiem bardzo zaawansowanych faz choroby, osoba taka zachowuje w pewnym stopniu zdolność do decydowania o momencie, w którym zacznie picie po przerwie. Natomiast, gdy już zacznie pić, jej zdolność do powstrzymywania się bardzo szybko zanika. Postępom choroby towarzyszy na ogół zwiększanie się tolerancji, aż do osiągnięcia w fazie środkowej odpowiednio wysokiego poziomu. W tym okresie, po przerwaniu kontaktu z alkoholem, u osób tych obserwuje się zjawisko trzęsienia się i drżenia. W fazie późniejszej objawy abstynencyjne osiągają poważniejsze rozmiary, a tolerancja spada poniżej wstępnego poziomu, tak że objawy zatrucia mogą występować już po niewielkiej dawce alkoholu. Zdaniem Jellinka w tej odmianie alkoholizmu występuje nabyta tolerancja tkanki na alkohol, przystosowanie metabolizmu komórkowego do alkoholu, uzależnienie fizyczne i utrata kontroli. Jellinek zbadał 2000 uczestników wspólnoty AA i u większości zaobserwował ten typ alkoholizmu. Później zwrócił też uwagę, że AA w bardzo sugestywny i skuteczny sposób kreowało ten wzór alkoholizmu jako najbardziej typową, a nawet jako jedynie prawdziwą formę alkoholizmu. Mimo ogromnego uznania dla AA, wielokrotnie ostrzegał, by nie poddawać się złudzeniu, że tylko osoby o typie Gamma są prawdziwymi alkoholikami. Alkoholizm typu Delta - alkoholik tego typu może jeszcze kontrolować ilość wypijanego alkoholu, ale nie jest zdolny do powstrzymywania się od picia. W przeciwieństwie do typu Gamma osoba z typem Delta nie może przerywać picia na krótki okres, bez pojawienia się objawów abstynencyjnych. Oprócz tego, zdaniem Jellinka, przejawia zwiększoną tolerancję, przystosowanie metabolizmu i objawy abstynencyjne. Ten typ alkoholizmu występuje najczęściej w krajach lub w środowiskach, w których ludzie piją w sposób ciągły niskoprocentowe trunki, ułatwiające utrzymywanie się całymi latami stałego poziomu alkoholu we krwi, bez obecności wyraźnych objawów intoksykacji. Nasilenie się uszkodzeń zdrowotnych, psychologicznych i społecznych dokonuje się w sposób powolny i prawie nierozpoznawalny. Alkoholizm typu Epsilon - jest to forma upijania się okresowego osoby, która potrafi bez trudu powstrzymywać się od picia przez dłuższy czas (nawet przez rok) i nie doświadczać wtedy silnego pragnienia alkoholu. W pewnym jednak momencie zaczyna pić bardzo intensywnie, aż do momentu osiągnięcia stanu całkowitego oszołomienia i stuporu. Ta odmiana alkoholizmu jest nazywana często dipsomanią i nadal jej mechanizmy pozostają mało rozpoznawane. Alkoholikami Jellinek nazywa tylko tych, u których występują wzorce typu Gamma, Delta i Epsilon, ale podkreśla, że jest to wyraźnie arbitralne rozstrzygnięcie i wspomina o istnieniu wielu innych, niezdefiniowanych odmian tego zaburzenia. Podkreśla również, że osoby z typem Alfa i Beta także są chore (Jellinek, 1960). Niektórzy badacze do tej klasyfikacji dodają jeszcze alkoholizm typu Zeta, rozpoznawany u osób, które dokonują aktów przemocy pod wpływem alkoholu, co odpowiada w przybliżeniu staremu terminowi psychiatrycznemu patologiczna intoksykacja Diagnozowanie alkoholizmu. Kontynuując podejście zaproponowane przez Jellinka, Amerykańska Narodowa Rada Alkoholizmu (1976) posługuje się terminem "alkoholizm" i określa go jako chroniczną, postępującą i potencjalnie śmiertelną chorobę. Charakteryzuje się ona tolerancją i uzależnieniem fizycznym i/lub patologicznymi zmianami organów jako bezpośrednimi lub pośrednimi konsekwencjami przyjętego alkoholu. W definicji tej: - określenie "chroniczna i postępująca" oznacza, że pojawiające się zmiany fizyczne, emocjonalne i społeczne sumują się i powiększają wraz z kontynuowaniem picia; - określenie "tolerancja" oznacza adaptację mózgu do obecności wysokiej koncentracji alkoholu; - określenie "uzależnienie fizyczne" oznacza, że po zmniejszeniu lub przerwaniu konsumpcji alkoholu występują objawy abstynencyjne. Autorzy zakładają, że rozpoznanie alkoholizmu oznacza, iż osoba nie może w sposób wiarygodny przewidzieć w żadnej sytuacji czasu trwania picia oraz ilości alkoholu, który wypije, a patologiczne zmiany organiczne mogą być wykryte w prawie każdym organie, ale najczęściej ujawniają się w wątrobie, mózgu, obwodowym układzie nerwowym i w przewodzie pokarmowo-wydalniczym. Przyjmuje się tu również, że objawy społeczne, emocjonalne i behawioralne konsekwencje alkoholizmu wynikają z wpływu, jaki alkohol wywiera na funkcjonowanie mózgu. Natomiast od norm kulturowych lub grupowych zależy jaki poziom i natężenie tych objawów będzie potraktowane jako dewiacyjne. Wynikające z tej definicji wskazówki określają dwie podstawowe ścieżki diagnostyczne. Ścieżka pierwsza obejmuje zjawiska fizjologiczne i kliniczne. Ścieżka druga wskazuje na zjawiska psychologiczne związane z zachowaniem i postawami pacjenta. Na każdej ścieżce można rozpoznawać kryteria podstawowe i kryteria uzupełniające. Oprócz tego wprowadzono stopniowanie istotności każdego objawu i ustalono trzy poziomy diagnostyczne. Poziom 1 oznacza najwyższy stopień istotności, a poziom 3 wskazuje objawy najmniej istotne dla rozpoznania uzależnienia. Dla rozpoznania alkoholizmu, zdaniem autorów, wystarczy stwierdzenie obecności jednego lub więcej podstawowych kryteriów na pierwszym poziomie diagnostycznym lub kilku kryteriów uzupełniających na obu ścieżkach. Diagnozując, w oparciu o podstawowe kryterium na jednej ścieżce, powinno się również dokonać uważnego przeglądu kryteriów z pozostałej ścieżki. Należy uważać, by mimo dość szczegółowych i systematycznych wskazówek diagnostycznych nie diagnozować mechanicznie. Przy kierowaniu się kryteriami uzupełniającymi należy potwierdzać je na obu ścieżkach. Kryteria podstawowe określono w następujący sposób: Ścieżka pierwsza: fizjologiczno- kliniczna A. Uzależnienie fizjologiczne Wszystkie kryteria na tej ścieżce zaliczono do pierwszego poziomu istotności diagnostycznej. 1. grube drżenie mięśniowe (odróżniane od drżenia wywołanego innymi przyczynami), 1. Zespół abstynencyjny występujący w następstwie przerwania lub zmniejszenia ilości zażywanego alkoholu, bez zastąpienia go inną substancją uśmierzającą. Należy jednak pamiętać, że nadużywanie innych środków uśmierzających może tworzyć podobne objawy abstynencyjne, które powinny być odróżniane od alkoholowego zespołu abstynencyjnego, którego objawy są następujące: 2. halucynoza (omamica) alkoholowa (odróżniana od halucynacji występujących w schizofrenii lub w innych psychozach), 3. abstynencyjne napady drgawkowe (odróżniane od padaczki i innych typów drgawek), 4. delirium tremens - majaczenie alkoholowe (zazwyczaj występuje pomiędzy pierwszym i trzecim dniu po odstawieniu alkoholu i w niewielkim stopniu obejmuje drżenie, dezorientację i halucynacje). 5. Obecność tolerancji na efekty alkoholu (może to być również obniżenie poprzednio wysokiego poziomu tolerancji). 1. niewystępowanie widocznych oznak zatrucia przy obecności alkoholu we krwi na 6 / 12 poziomie 150mg/dl, 2. Konsumpcja 0,75 l wódki lub odpowiednika tej ilości alkoholu w postaci piwa lub wina, przez więcej niż jeden dzień, przez osobę o wadze około 80 kg. 3. Okresy alkoholowych zaburzeń pamięci (odróżniane diagnostycznie od psychologicznych stanów zniekształceń pamięciowych i od napadów psychomotorycznych). Kryterium to umieszczono na 2 poziomie istotności. B. Zjawiska kliniczne Są to podstawowe choroby związane z alkoholem, których rozpoznanie sugeruje obecność uzależnienia. Wymaga to jednak stwierdzenia obecności innych, fizjologicznych i psychologicznych objawów uzależnienia. Na pierwszym poziomie istotności umieszczono tu alkoholowe zapalenie wątroby i alkoholowe zwyrodnienie mózgowe. Na drugim poziomie istotności znalazło się zwyrodnienie tłuszczowe, marskość wątroby Laennecca, zapalenie trzustki nie spowodowane kamicą pęcherzyka żółciowego, syndrom Wernicka - Korsakowa, zwyrodnienie mózgowe przy nieobecności choroby Alzhaimera lub arteriosklerozy, alkoholowa myopatia oraz polineuropatia obwodowa. Ścieżka druga: psychologiczna Autorzy zwracają uwagę, że wszystkie utrwalone i chroniczne czynniki tworzące uzależnienie psychologiczne występują w dynamicznych powiązaniach z intrapsychicznymi i interpersonalnymi skutkami picia. Alkoholizm wywiera istotny wpływ na charakter i życie rodzinne. Podobnie jak inne chroniczne i nawracające choroby, alkoholizm powoduje uszkodzenia zawodowe, społeczne i biologiczne. Dlatego uszkodzenia te muszą stać się przedmiotem analizy i być uwzględnione przy określaniu wzoru alkoholizmu specyficznego dla danej jednostki. Następujące wzory zachowań wskazują na wytworzenie się psychologicznego uzależnienia od alkoholu: 1. Picie pomimo wyraźnych przeciwwskazań medycznych znanych pacjentowi (pierwszy poziom istotności). 2. Picie pomimo silnych i rozpoznawalnych przeciwwskazań społecznych - utrata pracy z powodu upijania się, rozpad małżeństwa, naruszenia prawa, prowadzenie pojazdów w stanie nietrzeźwym, itd. (pierwszy poziom istotności). 3. Subiektywne poczucie utraty kontroli nad konsumpcją alkoholu (drugi poziom istotności diagnostycznej). Przedstawiona powyżej koncepcja diagnostyczna zaleca również oddzielenie alkoholizmu podstawowego lub pierwotnego od alkoholizmu wtórnego lub objawowego. Alkohol jako substancja psychoaktywna może być okresowo używany do maskowania lub łagodzenia objawów psychiatrycznych lub zaburzeń sytuacyjnych. Może to często naśladować początkowe fazy alkoholizmu i być trudne do odróżnienia. Dlatego, niezależnie od diagnozy alkoholizmu, wskazana jest diagnoza psychiatryczna, która powinna być przeprowadzona dopiero po usunięciu objawów abstynencyjnych. Współczesne kryteria uzależnienia Światowa Organizacja Zdrowia zaleca rezygnowanie z posługiwania się terminem "alkoholizm" i proponuje zastąpienie go określeniem "uzależnienie od substancji typu alkoholowego" ( alcohol-type drug dependence). Stosownie do tej propozycji o istnieniu uzależnienia można wnioskować wówczas, gdy konsumpcja alkoholu przez jednostkę przekracza granice akceptowane przez jej kulturę lub odbywa się w okolicznościach uznawanych w danej kulturze za niewłaściwe, a także, gdy spożycie alkoholu staje się tak duże, że uszkadza zdrowie lub kontakty społeczne. Inna definicja uzależnienia proponowana przez ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia określa je jako "psychiczny, a czasem również fizyczny stan spowodowany przez interakcję żywego organizmu z substancją chemiczną, charakteryzujący się specyficznymi reakcjami, które zawsze obejmują wewnętrzny przymus ( compulsion) do zażywania tej substancji, w sposób ciągły lub okresowy, w celu doświadczania efektów psychicznych, a czasem w celu unikania przykrości wynikających z braku tej substancji - tolerancja na te substancje może, ale nie musi występować w obrębie tego stanu". Od kilkunastu lat postuluje się również traktowanie alkoholizmu jako syndromu czy też zespołu uzależnienia od alkoholu ( alcohol dependence syndrom), na który składa się siedem podstawowych elementów (Edwards 1976, 1986): - zawężenie repertuaru zachowań związanych z piciem, - nasilenie ważności zachowań związanych z poszukiwaniem alkoholu, - zwiększenie tolerancji na alkohol, - powtarzające się objawy abstynencyjne, - uśmierzanie lub unikanie objawów abstynencyjnych, - subiektywna świadomość przymusu picia, - nawroty aktywności syndromu po okresach abstynencji. Nie wszystkie elementy syndromu muszą występować równocześnie. Badania analizujące związki między zjawiskami wchodzącymi w skład tego syndromu, a innymi szkodami i problemami występującymi u osób pijących destrukcyjnie, wskazują na konieczność posługiwania się dwoma odmiennymi wymiarami czy perspektywami diagnostycznymi. Jeden z tych wymiarów powinien służyć do diagnozy samego uzależnienia a drugi do charakterystyki 8 / 12 różnego rodzaju uszkodzeń i niesprawności związanych z używaniem alkoholu. Amerykański podręcznik diagnostyki DSM-IV wyróżnia dwie formy destrukcyjnego zażywania alkoholu - nadużywanie alkoholu ( alcohol abuse) i uzależnienie od alkoholu (alc ohol dependence - patologiczny wzór zażywania alkoholu przez okres co najmniej miesiąca, który powoduje ). Nadużywanie alkoholu obejmuje: - uszkodzenie funkcjonowania społecznego lub zawodowego. Natomiast uzależnienie od alkoholu obejmuje: - patologiczny wzór zażywania alkoholu przez okres co najmniej miesiąca i/lub - uszkodzenia funcjonowania społecznego lub zawodowego spowodowane piciem oraz - tolerancję i - objawy abstynencyjne. Przy budowaniu tych kryteriów uzależnienia od alkoholu wskazywano na następujące zjawiska: - potrzebę regularnego picia w celu adekwatnego funkcjonowania, 1. Do patologicznego wzoru zażywania zalicza się: - poważne ograniczenie zdolności do zredukowania ilości lub do powstrzymania się od picia, - powtarzające się wysiłki kontrolowania lub redukowania nadmiernego picia przez przejściowe okresy abstynencji lub ograniczenia picia do pewnych pór dnia, - utrzymywanie intoksykacji całodniowej przez okres dwóch dni, - okazjonalna konsumpcja 0,75 l wódki (lub odpowiednika w piwie i winie), - okresy amnezji dotyczącej zjawisk i wydarzeń związanych z piciem, - kontynuowanie picia mimo poważnych zaburzeń somatycznych przy świadomości, że alkohol wpływa na nie szkodliwie, - picie alkoholu niekonsumpcyjnego. - Do uszkodzeń funkcjonowania zalicza się takie zjawiska, jak: stosowanie przemocy w stanie intoksykacji, absencja w pracy, utrata pracy, kłopoty z prawem, kłótnie i awantury oraz inne trudności rodzinne lub towarzyskie spowodowane zażywaniem alkoholu. - Zmiany tolerancji na alkohol oznaczają potrzebę stopniowego zwiększania ilości alkoholu w celu uzyskania pożądanego efektu lub stopniowe zmniejszanie się efektów przy zażywaniu tych samych ilości. - Objawy abstynencyjne obejmują takie zjawiska, jak np.: poranne dreszcze, drżenie kończyn, drażliwość, niepokój, skurcze mięśniowe, występujące po przerwaniu lub zredukowaniu picia. Wybitni polscy klinicyści w latach osiemdziesiątych uznali za szczególnie ważne takie kryteria uzależnienia, jak: niemożność przerwania w dowolnym i z góry wybranym momencie raz rozpoczętego picia oraz niemożność utrzymania się w abstynencji przez dłuższy czas (T. Kulisiewicz 1984, B. Woronowicz 1988, 1997). Kulisiewicz (1982) podkreśla, że trzy zasadnicze i bezsporne elementy diagnostyczne to: - utrata kontroli nad spożywaniem alkoholu, - uszkodzenie czynnościowe lub strukturalne (w sferze fizjologicznej, psychologicznej lub społecznej), - anormalność potrzeby motywującej do zażywania alkoholu. W 1992 wydana została ostatnia, dziesiąta wersja Międzynarodowej Klasyfikacji Zaburzeń Psychicznych i Behawioralnych (ICD-10), w której sformułowano zupełnie odmienne od poprzednich sposoby diagnostycznego określania zaburzeń związanych z używaniem alkoholu. Po pierwsze, zaproponowano ogólną nazwę "zaburzenia psychiczne i behawioralne związane z używaniem substancji psychoaktywnych", obejmującą blok dziesięciu zespołów zaburzeń związanych m.in. z alkoholem, opiatami, konopiami, środkami uspokajającymi i nasennymi, kokainą, innymi substancjami stymulującymi (w tym kofeiną), substancjami halucynogennymi, paleniem tytoniu, środkami wziewnymi. Dla klasyfikacji zaburzeń związanych z każdą z tych substancji przygotowano dziesięć kategorii określających specyficzne warunki kliniczne: F.1 F.1.x.1 - szkodliwe używanie, .x.0 - ostra intoksykacja, F.1.x.2 - syndrom uzależnienia, F.1.x.4 - stan odstawienia wraz z delirium, F.1.x.3 - stan odstawienia, F.1.x.5 - zaburzenie psychotyczne, F.1.x.7 - zaburzenia związane z odroczonymi skutkami zażywania, F.1.x.6 - syndrom amnezji, F.1.x.8 - inne zaburzenia psychiczne i behawioralne, F.1.x.9 - niespecyficzne zaburzenia psychiczne i behawioralne. 10 / 12 Przy diagnozie syndromu uzależnienia uwzględnia się wiązkę zjawisk fizjologicznych, behawioralnych i poznawczych wskazujących, że używanie substancji uzyskało priorytet znacznie większy dla danej osoby niż inne jej zachowania, które poprzednio miały większe znaczenie. Centralną właściwością charakteryzującą ten syndrom jest silne pragnienie danej substancji. Stwierdza się również, że ponowne zażycie substancji po okresie abstynencji prowadzi do ponownego ujawnienia się innych cech syndromu w większym nasileniu. Diagnoza syndromu uzależnienia powinna opierać się na stwierdzeniu, że w ciągu minionego roku ujawniła się obecność co najmniej trzech z poniżej wymienionych zjawisk: - silne pragnienie lub poczucie przymusu zażycia substancji, - trudności w kontrolowaniu zachowania związanego z zażywaniem substancji w zakresie rozpoczęcia, zakończenia i poziomu zażywania, - fizjologiczne objawy stanu odstawienia, występujące, gdy zażywanie substancji zostało przerwane lub zmniejszone, przejawiające się specyficznym dla danej substancji zespołu abstynencyjnego, lub zażywanie tej samej lub podobnej substancji w celu złagodzenia lub uniknięcia objawów abstynencyjnych, - stwierdzenie zmiany tolerancji (potrzeby zażywania zwiększonej dawki substancji w celu uzyskania efektów poprzednio osiąganych przy pomocy mniejszych dawek), - postępujące zaniedbywanie alternatywnych przyjemności i zainteresowań z powodu zażywania danej substancji, zwiększenie ilości czasu koniecznego do zdobycia lub zażywania alkoholu, albo na usuwanie skutków jego działania, - picie mimo wyraźnych dowodów szkodliwych następstw, takich jak uszkodzenia wątroby powodowane nadmiernym piciem, stany depresyjne występujące po okresach intensywnego używania tych substancji, uszkodzenia funkcjonowania poznawczego związane z substancjami - w tych przypadkach potrzebne jest rozpoznanie czy zażywający był lub mógłby być świadomy natury i zakresu tych szkód. Zespół uzależnienia obejmuje kompleks zjawisk psychofizycznych, wśród których picie alkoholu dominuje nad innymi zachowaniami mających poprzednio dla pacjenta większą wartość. Wypicie alkoholu przez osobę uzależnioną nawet po bardzo długim okresie abstynencji może wyzwolić zjawisko gwałtownego wystąpienia innych objawów tego zespołu. Światowa Organizacja Zdrowia od kilkunastu lat rekomenduje odrzucenie tradycyjnego rozróżnienia uzależnienia fizycznego i psychicznego. W specjalnym memorandum zakwestionowano użyteczność i możliwość dokonywania takiego oddzielenia w sposób wyraźny. Stwierdzono, że uzależnienie manifestuje się jako wzór behawioralny i powinno być spostrzegane jako "syndrom psycho-fizjo-społeczny", w którym trudne lub niemożliwe jest odseparowanie aspektów psychicznych i fizycznych (Edwards, 1982). Wydaje się, że największym brakiem istniejących systemów diagnozowania jest ich 11 / 12 koncentracja wyłącznie na sferze objawowej bez odniesień do patologicznych mechanizmów odpowiedzialnych za destrukcyjny przebieg tej choroby. Artykuł stanowi fragment przygotowywanej, nowej książki prof. Jerzego Mellibrudy i Zofii Sobolewskiej, pt. "Teoria i praktyka psychoterapii uzależnienia". 12 / 12	<urn:uuid:62c6bbb8-aba9-4e10-b0ef-c34d75539731>	finepdfs	2.417969	CC-MAIN-2022-33	https://psychologia.edu.pl/czytelnia/50-artykuly/1032-alkoholizm-i-diagnozowanie-uzaleznienia-od-alkoholu.pdf	2022-08-14T00:44:04+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-33/segments/1659882571989.67/warc/CC-MAIN-20220813232744-20220814022744-00624.warc.gz	420,932,189	0.999943	0.99995	0.99995	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2223, 5266, 8411, 11769, 14708, 17235, 19611, 22070, 23648, 26011, 28864, 29172 ]	1	0
Wielkanocne inspiracje Żurek lub barszcz biały Na wielkanocnym stole nie może zabraknąć popularnej i pysznej tradycyjnej zupy czyli żurku lub barszczu białego. Skorzystaj z gotowego żurku Familijnego firmy Krakus na naturalnym zakwasie lub barszczu białego Edmal z mąki żytniej. Białą gotowaną kiełbasę firmy Swojscy pokrój w plasterki, dodaj ugotowane jajka - najlepsze z Fermy Kur Niosek, dopraw śmietaną z Piątnicy i przyprawami do smaku. \| Product \| Brand/Details \| \|-------------------------------\|----------------------------------------------------\| \| Barszcz Biały 500 ml \| Edmal \| \| Sól Ziołowa Jodowana 30 g \| Prymat \| \| Śmietana 18% 400 ml \| Osmi Piątnica \| \| Krakus Familijny Żurek 1,5 l \| Agros Nova \| \| Chrzan Tarty 215 ml \| Rolnik \| \| Pieprz Czarny Mielony 20 g \| Kamis \| \| Kiełbasa Biała z prawdziwym chrzanem 0,8 kg \| Swojscy \| \| Jaja świeże m klatkowe białe 10 szt. \| Ferma Kur Niosek \| Salatki wielkanocne Kolorowe, pyszne i atrakcyjnie wyglądające zarówno w salaterce, jak i na talerzu sałatki wielkanocne, to prawdziwa ozdoba świątecznego stołu. Gdyż Wielkanoc to doskonała okazja, by przygotować i wypróbować fantazyjne sałatki. Spróbuj pysznej sałatki jarzynowej domowej firmy Dega lub sałatki warzywnej z jajkiem od Lisnera, dodaj majonez i przyprawy według gustu. Możesz je podać na wielkanocne śniadanie, jako przystawkę lub do obiadu (np. do pieczonego schabu). Możesz także serwować je ze świeżymi kromkami chleba posmarowanymi masłem czosnkowym, bagietkami czy bułeczkami. Każda forma jest doskonała. Wędliny Święta Wielkiej Nocy to czas radości, kultywowania zwyczajów i podtrzymywania kulinarnej tradycji. Mimo, że świętujemy różnie w poszczególnych regionach, to w jednym jesteśmy zgodni stół wielkanocny musi uginać się pod ciężarem doskonałych wędlin. Wędlin wyjątkowych, tradycyjnych, pieczołowicie przygotowanych, cieszących oko, a przede wszystkim uszczęśliwiających podniebienie. W ofercie sklepów &market znajdziesz: - Połędwiczka gospodarska wędzona /Prosiaczek/ - Kiełbasa jałowcowa/Tarczyński/ - Kiełbasa myśliwska sucha/Swojscy/ - Kiełbasa wiejska pieczona/od Tadka/ - Szynka z wędzoka/Nikpol/ \| Product \| Weight/Quantity \| Brand/Producer \| \|----------------------------------------------\|--------------------------\|------------------------------\| \| Sałatka Jarzynowa Domowa 500 G \| 500 g \| Dega \| \| Sałatka Warzywna z Jajkiem 500 G \| 500 g \| Lisner \| \| Ćwikla z Chrzanem \| 320 ml \| Edmal \| \| Majonez Dekoracyjny 700 ml \| 700 ml \| Winiary \| \| Kiełbasa Jałowcowa \| 0,9 kg \| Tarczyński \| \| Kiełbasa Wiejska Pieczona \| 1,8 kg \| Od Tadka \| \| Kiełbasa Myśliwska Sucha \| 0,6 kg \| Swojscy \| \| Szynka z Wędzoka \| 1 kg \| Nikpol \| \| Poledwiczka Gospodarska Wędzona \| 0,5 kg \| Prosiaczek \| Pniowski Spichlerz Ciasta wielkanocne Podczas świąt zajadamy się nie tylko jajkami i wędlinami, ale też słodkościami. Wielkanocnych ciast jest tak dużo, że trudno podjąć decyzję. Ale po co się ograniczać? Dekoracyjne mazurki, tradycyjne babki, puszyste serniki, to w końcu obowiązkowe pozycje świątecznego menu. Dla wszystkich zapracowanych &market oferuje gotowe babki i mazurki firm: KrawPak oraz Cukiernia Tradycyjna. Alleluja CIASTO MAZUREK WIELKANOCNY 700 G CUKIERNIA TRADYCYJNA MIESZANKA KEKSOWA 300 G HELIÓ BABKA 280 G: - BAKALIOWA - CYTRYNOWA - CZEKOLADOWA 280 G KRAWPAK BABECZKA DO KOSZYKA 4 SZT. CUKIERNIA TRADYCYJNA BARAN BARABASZ Wszystkim Klientom życzymy zdrowych, wesołych i pogodnych Świąt Wielkanocnych. We wish all our customers healthy, joyfull and cheerful Easter Holidays. Oferta ważna do wyczerpania zapasów. Produkty sprzedawane wyłącznie w ilościach detalicznych. www.andmarket.eu	8b3fbb96-7b51-48ed-a123-dfaf1c4b4d2f	finepdfs	1.261719	CC-MAIN-2020-16	https://andmarket.eu/wp-content/uploads/2020/03/Spizarnia_market_wielkanoc_inspiracje-1.pdf	2020-04-09T14:59:31+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2020-16/segments/1585371858664.82/warc/CC-MAIN-20200409122719-20200409153219-00203.warc.gz	325,531,725	0.996841	0.999407	0.999407	[ "unknown", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "unknown", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 22, 445, 1341, 2590, 3784, 4189, 4416, 4683 ]	1	0
BURMISTRZ GOGOLINA ul. Krapkowicka 6 47-320 G O G O L I N ZARZĄDZENIE Nr Or I.0050.92.2011 BURMISTRZA GOGOLINA z dnia 31 sierpnia 2011r. w sprawie: dokonania zmian w planie finansowym dochodów i wydatków budżetu Gminy Gogolin na 2011 rok. Na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591, z 2002r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984 i Nr 153, poz. 1271, z 2003r. Nr 214, poz. 1806, Nr 80, poz. 717 i Nr 162 poz. 1568, z 2004r. Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz.1203 i Nr 167, poz. 1759, z 2005r. Nr 172, poz. 1441 i Nr 175, poz.1457, z 2006r. Nr 17, poz. 128 i Nr 181, poz. 1337, z 2007r. Nr 48, poz. 327, Nr 138, poz. 974 i Nr 173, poz. 1218, z 2008r. Nr 180, poz.1111 i Nr 223, i poz. 1458, z 2009r. Nr 52, poz.420 i Nr 157, poz. 1241 oraz z 2010r. Nr 28, poz.142 i 146, Nr 40, poz.230 i Nr 106, poz.675 oraz z 2011r. Nr 21, poz. 113 i Nr 117, poz. 679) i art. 257 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz.1240 oraz 2010 Nr 28, poz.146 i Nr 123, poz.835, Nr 152, poz.1020, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726), zarządzam, co następuje: § 1 Stosownie do Zarządzenie Nr Or.I.0050.91.2011r. z dnia 31 sierpnia 2011r. w sprawie dokonania zmian budżetu gminy na 2011r, dokonuje się zmian w planie finansowym dochodów i wydatków budżetu Gminy Gogolin na 2011 rok: A. Urząd Miejski w Gogolinie 1) zwiększa się budżet gminy po stronie dochodów w kwocie 132 zł w tym: Zadania własne \| Dział \| Rozdział \| § \| Opis \| w kwocie \| \|-------\|----------\|---\|-------\|----------\| \| 801 \| 80195 \| 2030 \| Oświata i wychowanie \| 132 zł \| \| \| \| \| Pozostała działalność \| 132 zł \| \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na realizację własnych zadań bieżących gmin (związków gmin) \| 132 zł \| 2) zmniejsza się budżet gminy po stronie dochodów w kwocie 468 zł w tym: Zadania zlecone \| Dział \| Rozdział \| § \| Opis \| w kwocie \| \|-------\|----------\|---\|-------\|----------\| \| 852 \| 85213 \| 2010 \| Pomoc społeczna \| 468 zł \| \| \| \| \| Składki na ubezpieczenie zdrowotne opłacane za osoby pobierające niektóre świadczenia z pomocy społecznej, niektóre świadczenia rodzinne oraz za osoby uczestniczące w zajęciach w centrum integracji społecznej \| 468 zł \| \| \| \| \| Dotacje celowe otrzymane z budżetu państwa na realizację zadań bieżących z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych gminie (związkom gmin) ustawami \| 468 zł \| 3) zwiększa się budżet po stronie wydatków w kwocie 132 zł w tym: Zadania własne \| Dział \| Rozdział \| § \| Opis \| w kwocie \| \|-------\|----------\|---\|-------\|----------\| \| 801 \| 80195 \| 4170 \| Oświata i wychowanie \| 132 zł \| \| \| \| \| Pozostała działalność \| 132 zł \| \| \| \| \| Wynagrodzenie bezosobowe \| 132 zł \| C. Ośrodek Pomocy Społecznej w Gogolinie 1) zmniejsza się budżet po stronie wydatków w kwocie 468 zł w tym: Zadania zlecone \| Dział \| Rozdział \| Opis \| w kwocie \| \|-------\|----------\|----------------------------------------------------------------------\|----------\| \| 852 \| 85213 \| Pomoc społeczna \| 468 zł \| \| \| \| Składki na ubezpieczenie zdrowotne opłacane za osoby pobierające niektóre świadczenia z pomocy społecznej, niektóre świadczenia rodzinne oraz za osoby uczestniczące w zajęciach w centrum integracji społecznej \| 468 zł \| \| § \| 4130 \| Składki na ubezpieczenie zdrowotne \| 468 zł \| § 2 Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podjęcia. Burmistrz Józef Wojtula	<urn:uuid:8db67f0b-3791-4417-a0a8-37067e33e171>	finepdfs	1.183594	CC-MAIN-2021-04	http://www.bip.gogolin.pl/download/attachment/2708/zarzadzenie-nr-ori0050922011.pdf	2021-01-20T09:50:12+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-04/segments/1610703519984.9/warc/CC-MAIN-20210120085204-20210120115204-00503.warc.gz	130,583,573	0.999663	0.999479	0.999479	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2893, 3752 ]	1	0
Załącznik do Zarządzenia nr 1/2024 Zarządu Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku w sprawie Standardów Ochrony Małoletnich obowiązujących w Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH W Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku Akty prawne na podstawie, których oparte są Standardy Ochrony Małoletnich w Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku: 1) Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1304 ze zm.); 2) Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1606); art.22b i 22c ww Ustawy; Art. 7; 3) 3) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1249); 4) Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (t. j. Dz. U z 2022 r. poz. 1138 ze zm.); 5) Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1089 r. (t. j. Dz. U. z 1991 Nr 120 poz. 526 ze zm.); 6) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury "Niebieskiej Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta" (Dz. U. z 2023 r. poz. 1870). ROZDZIAŁ 1 PODSTAWOWE TERMINY § 1. Ilekroć w niemniejszych Standardach jest mowa bez bliższego określenia o: 1) Zarządzie – należy przez to rozumieć Zarząd Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku; 2) Przewodniczącej Stowarzyszenia, Przewodniczącej – należy przez to rozumieć Przewodniczącą Zarządu Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku; 3) Stowarzyszeniu, SPOA – należy przez to rozumieć Stowarzyszenie Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku; 4) Placówkach – należy przez to rozumieć Centra Aktywizacji Zawodowej i Społecznej oraz Wspólnotę Domową w których prowadzone są zajęcia z małoletnimi 5) pracowniku – należy przez to rozumieć osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy wolontariackiej lub innej formie w Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku; 6) partnerze współpracującym ze Stowarzyszeniem – należy przez to rozumieć osoby wykonujące zadania zlecone przez Stowarzyszenie na mocy odrębnych przepisów (np. terapeuta, opiekun, asystent, fizjoterapeuta, instruktor tańca, fotograf i inne osoby); 7) Uczestniku – należy przez to rozumieć każdą osobę będącej pod opieką Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku i objętą wsparciem w postaci projektów asystenckich, opieki wytchnieniowej, specjalistycznych usług opiekuńczych lub innych form wsparcia indywidualnego; 8) małoletnim – należy przez to rozumieć zgodnie z kodeksem cywilnym osobę od urodzenia do ukończenia 18 roku życia; 9) opiekunie Uczestnika – należy przez to rozumieć osobę uprawnioną do reprezentacji i stanowieniu o małoletnim, w szczególności jego przedstawiciel ustawowy; 10) przedstawiciel ustawowy – należy przez to rozumieć rodzica bądź opiekuna posiadającego pełnię władzy rodzicielskiej lub opiekuna prawnego (osobę reprezentującą dziecko, ustanowioną przez sąd, w sytuacji, gdy rodzicom nie przysługuje władza rodzicielska lub gdy rodzice nie żyją); 9) zgodzie opiekuna małoletniego – należy przez to rozumieć zgodę co najmniej jednego z opiekunów małoletniego. Jednak w przypadku braku porozumienia między opiekunami małoletniego należy poinformować ich o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny; 10) krzywdzeniu małoletniego – należy rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę małoletniego przez jakąkolwiek osobę, w tym pracownika Stowarzyszenia lub zagrożenie dobra małoletniego, w tym jego zaniedbywanie. Krzywdzeniem jest: a) przemoc fizyczna – jest to celowe uszkodzenie ciała, zadawanie bólu lub groźba uszkodzenia ciała. Skutkiem przemocy fizycznej mogą być m. in. złamania, siniaki, rany cięte, poparzenia, obrażenia wewnętrzne. Przemoc fizyczna powoduje lub może spowodować utratę zdrowia bądź też zagrażać życiu, b) przemoc emocjonalna – to powtarzające się poniżanie, upokarzanie i ośmieszanie małoletniego, nieustanna krytyka, wciąganie małoletniego w konflikt osób dorosłych, manipulowanie nim, brak odpowiedniego wsparcia, stawianie małoletniemu wymagań i oczekiwań, którym nie jest on w stanie sprostać, c) przemoc seksualna – to angażowanie małoletniego w aktywność seksualną przez osobę dorosłą. Wykorzystywanie seksualne odnosi się do zachowań z kontaktem fizycznym (np. dotykanie małoletniego, współżycie z małoletnim) oraz zachowania bez kontaktu fizycznego (np. pokazywanie małoletniemu materiałów pornograficznych, podglądanie, ekshibicjonizm), d) przemoc ekonomiczna – to niezapewnianie odpowiednich warunków do rozwoju dziecka, m.in. odpowiedniego odżywiania, ubrania, potrzeb edukacyjnych czy schronienia, w ramach środków dostępnych rodzicom lub opiekunom. Jest to jedna z form zaniedbania, e) zaniedbywanie – to niezaspokajanie podstawowych potrzeb materialnych i emocjonalnych małoletniego przez rodzica lub opiekuna prawnego, niezapewnienie mu odpowiedniego jedzenia, ubrań, schronienia, opieki medycznej, bezpieczeństwa, braku dozoru nad wypełnianiem obowiązku szkolnego; 11) dane osobowe Uczestnika – należy przez to rozumieć wszelkie informacje umożliwiające identyfikację Uczestnika będącego pod opieką Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku; 12) osobie odpowiedzialnej za Standardy Ochrony Małoletnich – należy przez to rozumieć pracownika wyznaczonego przez Zarząd Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym sprawującego nadzór nad realizacją niniejszych Standardów; 13) osobie odpowiedzialnej za Internet – należy przez to rozumieć pracownika wyznaczonego przez Zarząd SPOA, sprawującego nadzór nad korzystaniem z Internetu przez Uczestników w trakcie zajęć na terenie Placówek oraz nad bezpieczeństwem małoletnich w Internecie. ROZDZIAŁ 2 ZASADY ZAPEWNIAJĄCE BEZPIECZNE RELACJE MIĘDZY UCZESTNIKIEM A PRACOWNIKIEM § 2. 1. Zasady bezpiecznej rekrutacji pracowników: 1) Zarząd Stowarzyszenia, przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do innej działalności związanej z prowadzeniem terapii, edukacją, indywidualnym wsparciem Uczestników lub z opieką nad nimi, zobowiązany jest do uzyskania informacji, czy dane tej osoby są zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestr; 2) Zarząd Stowarzyszenia uzyskuje informacje z Rejestru z dostępem ograniczonym za pośrednictwem systemu teleinformatycznego prowadzonego przez Ministra Sprawiedliwości. W pierwszej kolejności należy założyć konto w systemie teleinformatycznym. Konto podlega aktywacji dokonywanej przez biuro informacji; 3) rejestr osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestr, jest ogólnodostępny – nie wymaga zakładania konta; 4) informacje zwrotne otrzymane z systemu teleinformatycznego pracownik wyznaczony przez Zarząd SPOA drukuje i składa do części A akt osobowych, związanych z nawiązaniem stosunku pracy. To samo dotyczy Rejestru osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15, wydała postanowienie o wpisie w Rejestr. Przy czym w przypadku tego drugiego Rejestru wystarczy wydrukować stronę internetową, na której widnieje komunikat, że dana osoba nie figuruje w rejestrze; 5) Pracownik wyznaczony przez Zarząd Stowarzyszenia od kandydata pobiera informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności; 6) jeżeli kandydat posiada obywatelstwo inne niż polskie wówczas powinien przedłożyć również informację z rejestru karnego państwa, którego jest obywatelem, uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z małoletnimi, bądź informację z rejestru karnego, jeżeli prawo tego państwa nie przewiduje wydawania informacji dla wyżej wymienionych celów; 7) Pracownik wyznaczony przez Zarząd SPOA pobiera od kandydata oświadczenie o państwie/państwach (innych niż Rzeczypospolita Polska), w których zamieszkiwał w ostatnich 20 latach pod rygorem odpowiedzialności karnej; 8) jeżeli prawo państwa, z którego ma być przedłożona informacja o niekaralności nie przewiduje wydawania takiej informacji lub nie prowadzi rejestru karnego, wówczas kandydat składa, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie o tym fakcie wraz z oświadczeniem, że nie był prawomocnie skazany oraz nie wydano wobec niego innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż dopuścił się takich czynów zabronionych, oraz że nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub ustawy, stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi; 9) pod oświadczeniami składanymi pod rygorem odpowiedzialności karnej składa się oświadczenie o następującej treści: Jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Oświadczenie to zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. 2. Wzór oświadczenia o niekaralności oraz o toczących się postępowaniach przygotowawczych, sądowych i dyscyplinarnych stanowi załącznik 1 do niniejszych Standardów. § 3. 1. Zasady bezpiecznych relacji Pracowników Stowarzyszenia z Uczestnikami: 1) podstawową zasadą wszystkich czynności podejmowanych przez Pracowników Stowarzyszenia jest działanie dla dobra Uczestników i w ich interesie. Pracownicy traktują Uczestników z szacunkiem oraz uwzględniają jego godność i potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie przemocy wobec Uczestników w jakiejkolwiek formie; 2) zasady bezpiecznych relacji Pracowników Stowarzyszenia z Uczestnikami obowiązują wszystkich pracowników, stażystów, wolontariuszy oraz partnerów współpracujących ze Stowarzyszeniem; 3) znajomość i zaakceptowanie zasad są potwierdzone podpisaniem oświadczenia, którego wzór stanowi załącznik nr 2 do niniejszych Standardów. 2. Pracownik Stowarzyszenia zobowiązany jest do utrzymywania profesjonalnej relacji z uczniami i każdorazowego rozważenia, czy jego reakcja, komunikat bądź działanie wobec ucznia są odpowiednie do sytuacji, bezpieczne, uzasadnione i sprawiedliwe wobec innych uczniów. 3. Pracownik Stowarzyszenia w kontakcie z Uczestnikami: 1) zachowuje cierpliwość i odnosi się do Uczestnika z szacunkiem; 2) uważnie wysłuchuje Uczestników i stara się udzielać im odpowiedzi dostosowanej do sytuacji, wieku lub zakresu jego funkcjonowania; 3) nie zawstydza Uczestnika, nie lekceważy, nie upokarza i nie obraża; 4) nie krzyczy, chyba że wymaga tego sytuacja niebezpieczna (np. ostrzeżenie); 5) nie ujawnia drażliwych informacji o Uczestniku osobom do tego nieuprawnionym, dotyczy to również ujawniania jego wizerunku. Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989. 4. Decyzje dotyczące Uczestnika powinny zawsze uwzględniać jego oczekiwania, ale również brać pod uwagę bezpieczeństwo pozostałych Uczestników. 5. Uczestnik ma prawo do prywatności, odstąpienie od zasad poufności każdorazowo musi być uzasadnione, a Uczestnik oraz jego opiekun o takim fakcie powinien być jak najszybciej poinformowany. 6. W przypadku konieczności rozmowy z Uczestnikiem w czasie zajęć zorganizowanych na osobności, pracownik powinien pozostawić uchylone drzwi bądź poprosić innego pracownika o uczestniczenie w rozmowie (przepis nie dotyczy szczególnych pracowników Stowarzyszenia, w tym pedagoga specjalnego, psychologa, superwizora). 7. Pracownikowi Stowarzyszenia nie wolno w obecności Uczestnika niestosownie żartować, używać wulgaryzmów, wykonywać obraźliwych gestów, wypowiadać treści o zabarwieniu seksualnym. 8. Pracownikowi Stowarzyszenia nie wolno wykorzystywać przewagi fizycznej ani stosować gróźb. 9. Pracownik Stowarzyszenia zobowiązany jest do równego traktowania Uczestników, niezależnie od ich płci, orientacji seksualnej, wyznania, pochodzenia etnicznego czy też stopnia jego niepełnosprawności. 10. Pracownik Stowarzyszenia zobowiązany jest do zachowania w poufności informacji uzyskanych w związku z pełnioną funkcją lub wykonywaną pracą, dotyczących zdrowia, potrzeb rozwojowych i edukacyjnych, możliwości psychofizycznych, seksualności, orientacji seksualnej, pochodzenia rasowego lub etnicznego, poglądów politycznych, przekonań religijnych lub światopoglądów Uczestników. 11. Pracownik Stowarzyszenia nie może utrwalać wizerunków Uczestników w celach prywatnych, również zawodowych, jeżeli opiekun nie wyraził na to zgody. 12. Pracownikowi zabrania się przyjmowania prezentów od Uczestników oraz ich opiekunów. Wyjątki stanowią drobne, okazjonalne podarunki związane ze świętami w roku kalendarzowym np. prezentów składkowych, kwiatów, czekoladek, itp. § 4. Pracownikowi Stowarzyszenia bezwzględnie zabrania się (pod groźbą kary, w tym więzienia i utraty pracy): 1) nawiązywać relacji seksualnych z uczniem; 2) składać uczniowi propozycji o charakterze seksualnym i pornograficznym, w tym również udostępniania takich treści; 3) proponować uczniom alkoholu, wyrobów tytoniowych i innych używek (narkotyków, tzw. dopalaczy). § 5. 1. Pracownik zobowiązany jest do zapewnienia Uczestnika, że w sytuacji, kiedy czuje się niekomfortowo otrzyma stosowną pomoc, zgodną z instrukcją jej udzielania. 2. Pracownicy zobowiązani są do przedstawienia Uczestnikom Standardów Ochrony Małoletnich, które obowiązują w Stowarzyszeniu i zapewnienia ich, iż otrzymają odpowiednią pomoc. 3. W przypadku, kiedy pracownik zauważy niepokojące zachowanie lub sytuację, zobowiązany jest postępować zgodnie z instrukcją postępowania, obligatoryjni w przypadku delikatnych spraw, gdzie jest podejrzenie o nieprzestrzeganiu Standardów do poinformowania Zarządu Stowarzyszenia (np. zauroczenie Uczestnika w pracowniku, bądź pracownika w Uczestniku). § 6. 1. Każde przemocowe zachowanie wobec Uczestnika jest niedozwolone. Wyjątkiem są sytuacje zagrażające bezpieczeństwu Uczestnika lub jego najbliższego otoczenia (w tym innych Uczestników lub pracowników) i wymagają wyprowadzenia Uczestnika do pokoju wyciszeń z zachowaniem procedur redukcji zachowań opisanych w odpowiedniej dokumentacji Uczestnika. 2. Nie można ucznia popychać, bić, szturchać, itp. 3. Pracownikowi nie wolno dotykać Uczestnika w sposób, który mógłby zostać nieprawidłowo zinterpretowany. Jeśli w odczuciu pracownika, Uczestnik potrzebuje np. przytulenia, powinien mieć każdorazowo uzasadnienie zaistniałej sytuacji oraz swojego zachowania względem Uczestnika. 4. Kontakt fizyczny z Uczestnikiem nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją ani wynikać z relacji władzy. 5. Pracownik nie powinien angażować się w zabawy typu: łaskotanie, udawane walki, brutalne zabawy fizyczne itp., a jeśli sprzyjają temu okoliczności powinien każdorazowo uzyskać zgodę Uczestnika. 6. Pracownik, który ma świadomość, iż Uczestnik doznał jakiejś krzywdy np. znęcania fizycznego lub wykorzystania seksualnego, zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności w kontaktach z nim, wykazując zrozumienie i wyczucie. 7. Niedopuszczalne jest również spanie pracownika w jednym łóżku lub pokoju z Uczestnikiem podczas realizacji wsparcia związanego z nocowaniem czy to w domu Uczestnika, placówce. 8. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalny jest kontakt fizyczny pracownika z Uczestnikiem. Do sytuacji takich zaliczyć można: 1) pomoc Uczestnikom w czynnościach higienicznych, jeśli indywidualny plan terapeutyczny tego wymaga, a Uczestnik i jego opiekun wyrazi zgodę; 2) pomoc Uczestnikowi w spożywaniu posiłków; 3) pomoc Uczestnikowi w poruszaniu się w przestrzeniach publicznych lub placówce. § 7. 1. Kontakt pracowników poza godzinami wsparcia Uczestnika jest co do zasady zabroniony. 2. Nie wolno zapraszać Uczestnika do swojego miejsca zamieszkania. Wsparcie Uczestników powinno być realizowane w placówce, miejscu zamieszkania Uczestnika lub, jeśli określono w indywidualnym planie terapeutycznym, w innym doprecyzowanym miejscu. Natomiast spotkania pracownika z opiekunem powinny odbywać się w placówce lub miejscu zamieszkania Uczestnika. 3. Jeśli zachodzi konieczność kontaktu z pracownikiem ze strony Uczestnika bądź opiekuna poza godzinami wsparcia, dozwolone są następujące środki: 1) prywatny telefon pracownika z zastrzeżeniem tematu rozmowy na temat udzielanego wsparcia; 2) służbowy e-mail; 3) służbowy komunikator jeśli pracownik, Uczestnik i opiekun wyrażą zgodę na taką formę komunikacji z zastrzeżeniem tematu rozmowy na temat udzielanego wsparcia 4. Jeśli pracownik musi spotkać się z Uczestnikiem (lub jego opiekunem) poza godzinami wsparcia opiekun musi wyrazić na taki kontakt zgodę. 5. W przypadku, gdy pracownika łączą z Uczestnikiem lub jego opiekunem relacje rodzinne lub bezpośrednio z opiekunem relacje towarzyskie, zobowiązany on jest do zachowania pełnej poufności, w szczególności do utrzymania w tajemnicy spraw dotyczących innych Uczestników, opiekunów i pracowników. ROZDZIAŁ 3 ROZPOZNAWANIE I REAGOWANIE NA CZYNNIKI RYZYKA KRZYWDZENIA UCZESTNIKÓW § 8. 1. Pracownicy posiadają wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka krzywdzenia małoletnich. Wśród nich należy wyróżnić sytuacje, gdy: 1) Uczestnik jest często brudny, nieprzyjemnie pachnie; 2) Uczestnik kradnie jedzenie, pieniądze itp.; 3) Uczestnik żebrze; 4) Uczestnik jest głodny; 5) Uczestnik nie otrzymuje potrzebnej mu opieki medycznej, szczepień, okularów itp.; 6) Uczestnik nie ma pomocy wymaganych w związku z realizowanym wsparciem i określonym w indywidualnym planie terapeutycznym, jak również odzieży i butów dostosowanych do warunków atmosferycznych; 7) Uczestnik ma widoczne obrażenia ciała (siniaki, ugryzienia, rany), których pochodzenie trudno jest wyjaśnić. Obrażenia są w różnej fazie gojenia; 8) Podawane przez Uczestnika wyjaśnienia dotyczące obrażeń wydają się niewiarygodne, niemożliwe, niespójne itp., ponadto, gdy Uczestnik często je zmienia; 9) Pojawia się niechęć do zajęć fizycznych lub innych, w których wymagana jest zmiana stroju, ponadto Uczestnik nadmiernie zakrywa ciało, niestosownie do sytuacji i pogody i nieadekwatnie odmawia zdjęcia odzieży na prośbę pracownika; 10) Boi się rodzica lub opiekuna, jak również przed powrotem do domu; 11) Uczestnik wzdryga się, kiedy podchodzi do niego osoba dorosła; 12) Uczestnik cierpi na powtarzające się dolegliwości somatyczne: bóle brzucha, głowy, mdłości nie wynikające z aktualnego stanu zdrowia 13) Uczestnik jest bierny, wycofany, uległy, przestraszony, depresyjny itp. lub zachowuje się agresywnie, buntuje się, samo okalecza się itp.; 14) Uczestnik osiąga regres w zakresie swoich umiejętności jak również umiejętności uzyskanych w trakcie wsparcia; 15) Używa środków psychoaktywnych; 16) Uczestnik nadmiernie szuka kontaktu z dorosłym (tzw. „lepkość" małoletniego); 17) W pracach artystycznych, rozmowach, zachowaniu Uczestnika zaczynają dominować elementy/motywy seksualne; 18) Uczestnik jest rozbudzony seksualnie niestosownie do sytuacji i wieku; 19) Uczestnik ucieka z domu; 20) Nastąpiła nagła i wyraźna zmiana zachowania Uczestnika; 21) Uczestnik mówi o przemocy; 22) W zachowaniu i wypowiedziach Uczestnika pojawia się lęk przed dalszym wsparciem. 2. Jeżeli z objawami u Uczestnika współwystępują określone zachowania rodziców lub opiekunów, to podejrzenie, że Uczestnik jest krzywdzony jest szczególnie uzasadnione. Niepokojące zachowania to: 1) rodzic (opiekun) podaje nieprzekonujące lub sprzeczne informacje lub odmawia wyjaśnień przyczyn obrażeń Uczestnika; 2) rodzic (opiekun) odmawia, nie utrzymuje kontaktów z osobami zainteresowanymi losem Uczestnika; 3) rodzic (opiekun) mówi o małoletnim w negatywny sposób, ciągle obwinia, poniża strofuje Uczestnika (np.: używając określeń takich jak „idiota", „gnojek", „gówniarz"); 4) rodzic (opiekun) poddaje małoletniego surowej dyscyplinie lub jest nadopiekuńczy lub zbyt pobłażliwy lub odrzuca małoletniego; 5) rodzic (opiekun) nie interesuje się losem i problemami małoletniego; 6) rodzic (opiekun) często nie potrafi podać miejsca, w którym aktualnie przebywa małoletni; 7) rodzic (opiekun) jest apatyczny, pogrążony w depresji; 8) rodzic (opiekun) zachowuje się agresywnie; 9) rodzic (opiekun) ma zaburzony kontakt z rzeczywistością np. reaguje nieadekwatnie do sytuacji lub wypowiada się niespójnie; 10) rodzic (opiekun) nie ma świadomości lub neguje potrzeby małoletniego; 11) rodzic (opiekun) faworyzuje jedno z rodzeństwa; 12) rodzic (opiekun) przekracza dopuszczalne granice w kontakcie fizycznym lub werbalnym; 13) rodzic (opiekun) nadużywa alkoholu, narkotyków lub innych środków odurzających. 3. W przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka, pracownicy podejmują rozmowę z rodzicem (opiekunem), przekazując informacje na temat dostępnej oferty wsparcia i motywują ich do szukania stosownej pomocy. 4. Pracownicy monitorują sytuację i dobrostan Uczestnika. ROZDZIAŁ 4 ZASADY I PROCEDURA PODEJMOWANIA INTERWENCJI W SYTUACJI PODEJRZENIA KRZYWDZENIA UCZESTNIKA PRZEZ PRACOWNIKA, OSOBĘ TRZECIĄ, INNEGO UCZESTNIKA LUB OPIEKUNA § 9. 1. Schemat podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia Uczestnika przez osoby trzecie, związane ze Stowarzyszeniem tj. pracownicy, wolontariusze, organizacje i partnerzy współpracujący ze Stowarzyszeniem: 1) jeśli pracownik podejrzewa, że Uczestnik doświadcza przemocy z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystania seksualnego lub zagrożone jest jego życie, zobowiązany jest do zapewnienia Uczestnikowi bezpiecznego miejsca i odseparowania go od osoby stwarzającej zagrożenie. Pracownik zobowiązany jest do zawiadomienia policji pod nr 997, a w przypadku podejrzenia innych przestępstw do poinformowania policji lub prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa. W przypadku zawiadomienia telefonicznego pracownik zobowiązany jest podać swoje dane, dane Uczestnika oraz dane osoby podejrzanej o krzywdzenie Uczestnika oraz opis sytuacji z najważniejszymi faktami. W przypadku zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa listownie zawiadomienie adresuje się do najbliższej jednostki policji, w zawiadomieniu podaje się dane jak w przypadku zawiadomienia telefonicznego; 2) jeśli pracownik podejrzewa, że Uczestnik doświadczył jednorazowo przemocy fizycznej lub psychicznej (np. popychanie, klapsy, poniżanie, ośmieszanie), zobowiązany jest do zadbania o bezpieczeństwo Uczestnika i odseparowania go od osoby podejrzanej o krzywdzenie. Następnie powinien zawiadomić Zarząd Stowarzyszenia, aby ten mógł podjąć działania mające na celu przeciwdziałanie powtórzenia się sytuacji przemocy wobec Uczestnika a w razie konieczności zakończyć z nim współpracę; 3) jeśli pracownik zauważy inne niepokojące zachowania wobec Uczestników np. krzyki, niestosowne komentarze, zobowiązany jest zadbać o bezpieczeństwo Uczestnika i odseparować go od osoby podejrzanej o krzywdzenie. Następnie powinien zawiadomić Zarząd Stowarzyszenia, aby ten mógł podjąć działania mające na celu przeciwdziałanie powtórzenia się sytuacji przemocy wobec Uczestnika a w razie konieczności zakończyć z nim współpracę; 2. Schemat podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia Uczestnika przez osobę nieletnią: 1) jeśli pracownik podejrzewa, że Uczestnik doświadcza przemocy z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystania seksualnego lub zagrożone jest jego życie, zobowiązany jest do zapewnienia Uczestnikowi bezpiecznego miejsca i odseparowania go od osoby stwarzającej zagrożenie. Ponadto, zawiadamia Zarząd, aby przeprowadził rozmowę, a jeśli to niemożliwe, w towarzystwie drugiego pracownika, sam przeprowadza rozmowę z opiekunami Uczestnika i osoby nieletniej podejrzanej o czyn zabroniony. Z rozmów sporządza notatkę służbową i przekazuje ją do Zarządu Stowarzyszenia. Jednocześnie powiadamia najbliższy sąd rodzinny lub policję wysyłając zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, podając dane jak w przypadku opisanym w § 9 ust.1., pkt. 1). 2) jeśli pracownik podejrzewa, że Uczestnik doświadczył jednorazowo przemocy fizycznej lub psychicznej ze strony osoby nieletniej, zobowiązany jest do zadbania o bezpieczeństwo ucznia i odseparowania go od osoby krzywdzącej. Ponadto zawiadamia Zarząd, aby przeprowadziła rozmowę, a jeśli to niemożliwe, w towarzystwie drugiego pracownika, sam przeprowadza rozmowę z opiekunami Uczestnika i osoby nieletniej podejrzanej o czyn zabroniony. Z rozmów sporządza notatkę służbową i przekazuje ją do Zarządu Stowarzyszenia. W trakcie kolejnej rozmowy z opiekunami osoby nieletniej przedstawia działania naprawcze opracowane w porozumieniu z Zarządem Stowarzyszenia. W przypadku braku poprawy powiadamia lokalny sąd rodzinny, wysyłając wniosek o wgląd w sytuację rodziny. 3. Schemat podejmowania interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia Uczestnika przez jego opiekuna: 1) jeśli pracownik podejrzewa, że Uczestnik doświadczył jednorazowo przemocy fizycznej lub psychicznej ze strony opiekuna, zobowiązany jest do zadbania o jego bezpieczeństwo. Ponadto zawiadamia Zarząd, aby przeprowadziła rozmowę, a jeśli to niemożliwe, w towarzystwie drugiego pracownika, sam przeprowadza rozmowę z opiekunami Uczestnika. Informuje o możliwości udzielenia wparcia psychologicznego. W przypadku braku współpracy opiekuna lub powtarzającej się przemocy, zobowiązany jest do powiadomienia właściwego ośrodka pomocy społecznej (na piśmie lub mailowo), jednocześnie składa wniosek do sądu rodzinnego o wgląd w sytuację rodziny; 2) jeśli pracownik podejrzewa, że małoletni jest zaniedbany lub jego opiekun jest niewydolny wychowawczo, powinien zadbać o bezpieczeństwo Uczestnika. Powinien powiadomić Zarząd oraz w towarzystwie drugiego pracownika, sam porozmawiać z opiekunem, proponując mu możliwość wsparcia psychologicznego oraz informując o innych możliwych formach wsparcia i ewentualnej pomocy w kontakcie z instytucjami jej udzielającymi. Jeśli sytuacja Uczestnika się nie poprawi, zobowiązany jest zawiadomić ośrodek pomocy społecznej. § 10. 1. W każdym przypadku zauważenia krzywdzenia Uczestnika należy uzupełnić Kartę Interwencji, której wzór stanowi załącznik nr 3. 2. Kartę załącza się do akt osobowych małoletniego. W przypadku podejrzeń wobec pracownika, również do akt osobowych pracownika Stowarzyszenia. ROZDZIAŁ 5 ZASADY OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH MAŁOLETNIEGO § 11. 1. Pracownik Stowarzyszenia ma obowiązek zachowania tajemnicy danych osobowych, które przetwarza oraz zachowania w tajemnicy sposobów zabezpieczenia danych osobowych przed nieuprawnionym dostępem; 2. Dane osobowe Uczestnika są udostępniane wyłącznie osobom i podmiotom uprawnionym na podstawie odrębnych przepisów; 3. Pracownik Stowarzyszenia jest uprawniony do przetwarzania danych osobowych Uczestnika i udostępnienia tych danych w ramach zespołu interdyscyplinarnego. Dane osobowe małoletniego podlegają ochronie na zasadach określonych w Ustawie z dna 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych): § 12. 1. Pracownik Stowarzyszenia może wykorzystać informacje o Uczestniku w celach szkoleniowych lub edukacyjnych wyłącznie z zachowaniem anonimowości Uczestnika oraz w sposób uniemożliwiający jego identyfikację. ROZDZIAŁ 6 ZASADY OCHRONY WIZERUNKU UCZESTNIKÓW § 13. 1. Pracownicy Stowarzyszenia uznając prawo Uczestników do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewniają ochronę jego wizerunku. § 14. 1. Pracownikowi Stowarzyszenia nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku ucznia (tj. filmowanie, fotografowanie) na terenie placówki, miejscu zamieszkania lub innego miejsca realizacji wsparcia, bez pisemnej zgody opiekuna małoletniego. 2. W celu uzyskania zgody opiekuna małoletniego na utrwalanie wizerunku Uczestnika, pracownik Stowarzyszenia może skontaktować się z opiekunem małoletniego i ustalić procedurę uzyskania zgody. 3. Niedopuszczalne jest podanie przedstawicielowi mediów danych kontaktowych opiekuna małoletniego bez wiedzy i zgody tego opiekuna. 4. Jeżeli wizerunek małoletniego stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza, zgoda opiekunów na utrwalanie wizerunku małoletniego nie jest wymagana. § 15. 1. Upublicznienie przez pracownika Stowarzyszenia wizerunku Uczestnika utrwalonego w jakiejkolwiek formie (tj. fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga pisemnej zgody jego opiekuna. 2. Przed utrwaleniem wizerunku małoletniego należy Uczestnika oraz jego opiekuna poinformować o tym, gdzie będzie umieszczony zarejestrowany wizerunek i w jakim kontekście będzie wykorzystywany (np. że umieszczony zostanie na stronie www.youtube.pl) w celach promocyjnych. ROZDZIAŁ 7 ZASADY KORZYSTANIA Z URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH Z DOSTĘPEM DO SIECI INTERNET. PROCEDURY OCHRONY UCZESTNIKÓW PRZED TREŚCIAMI SZKODLIWYMI I ZAGROŻENIAMI W SIECI INTERNET ORAZ UTRWALONYMI W INNEJ FORMIE § 16. 1. Stowarzyszenie w placówkach, w których realizowane jest wsparcie, zapewnia Uczestnikom dostęp do Internetu oraz podejmuje działania zabezpieczające Uczestników przed dostępem do treści, które mogą stanowić zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju. 2. Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu i mediów elektronicznych w Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku: 1) Stowarzyszenie zapewnia w swoich placówkach możliwość korzystania z Internetu w czasie realizacji godzin wsparcia; 2) Stowarzyszenie zapewnia Uczestnikom możliwość korzystania z Internetu wyłącznie w czasie realizacji godzin wsparcia i pod opieką pracownika; 3) sieć w placówkach jest zabezpieczona zgodnie z obowiązującymi Standardami Ochrony Małoletnich. Za zabezpieczenie odpowiada pracownik wyznaczony przez Zarząd Stowarzyszenia. Do zadań tej osoby należy między innymi: a) zabezpieczenie sieci w placówkach przed niebezpiecznymi treściami, b) instalacja oraz aktualizacja oprogramowania, c) przynajmniej raz w miesiącu sprawdzanie, czy na komputerach ze swobodnym dostępem podłączonych do Internetu nie znajdują się niebezpieczne treści. W przypadku znalezienia niebezpiecznych treści, wyznaczony pracownik stara się ustalić kto korzystał z komputera w czasie ich wprowadzenia. Informację o Uczestniku, który korzystał z komputera w czasie wprowadzenia niebezpiecznych treści, wyznaczony pracownik przekazuje Zarządowi, który aranżuje rozmowę Uczestnika z psychologiem lub pedagogiem na temat bezpieczeństwa w Internecie. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej rozmowy psycholog/pedagog uzyska informacje, że Uczestnik jest krzywdzony, podejmuje działania opisane w § 9. 4) w przypadku dostępu realizowanego pod nadzorem pracownika, ma on obowiązek informowania małoletnich o zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu. Pracownik czuwa także nad bezpieczeństwem korzystania z Internetu przez Uczestników podczas realizowanego wsparcia; 5) Stowarzyszenie ma obowiązek zapewnienia materiałów edukacyjnych dotyczących bezpiecznego korzystania z Internetu. ROZDZIAŁ 8 ZASADY USTALENIA PLANU WSPARCIA UCZESTNIKA PO UJAWNIENIU KRZYWDY § 17. 1. Pomimo zastosowania procedury interwencji opisanej w § 9., Zarząd tworzy grupę wsparcia dla pokrzywdzonego Uczestnika. 2. W skład grupy każdorazowo wchodzi pracownik udzielający Uczestnikowi wsparcia, Członek Zarządu oraz pracownik wyznaczony przez Zarząd posiadający wykształcenie pedagogiczne lub psychologiczne. 3. Grupa może poszerzyć się do większej liczby specjalistów w zależności od doznanej krzywdy. 4. Grupa wsparcia spotyka się celem ustalenia jaka pomoc będzie niezbędna Uczestnikowi od razu oraz w dalszej perspektywie czasu. 5. Grupa wsparcia tworzy IPW (Indywidualny Plan Wsparcia), który stanowi dokument zapisany i przechowywany jest w aktach Uczestnika. 6. IPW zawiera przede wszystkim informacje o podjętych działaniach, plan spotkań ze specjalistami/opiekunami/pracownikami oraz przypuszczalny czas trwania wsparcia. 7. Wnioski z rozmów indywidualnych Zarządu lub pracowników w ww. sytuacjach stanowią dane wrażliwe Uczestników i nie są dołączane do IPW, wyjątek stanowi sytuacja zagrożenia życia lub zdrowia Uczestnika (np. o planowanym samobójstwie). ROZDZIAŁ 9 PROCEDURY OKREŚLAJĄCE ZAKŁADANIE „NIEBIESKIEJ KARTY" § 18. 1. Głównym celem „Niebieskich Kart" jest usprawnienie pomocy oferowanej przez Stowarzyszenie, ale też tworzenie warunków do systemowego, interdyscyplinarnego modelu pracy z rodziną. 2. Jeśli do pracownika, który realizuje wsparcie, lub znajduje się w sferze wsparcia, Uczestnik zgłosi, iż wobec niego stosowana jest przemoc, pracownik ten powinien wszcząć procedurę „Niebieskiej Karty". Każde powzięcie informacji o zaistnieniu przemocy nakazuje rozpocząć działania. 3. Procedura „Niebieskiej Karty" stosowana jest każdorazowo w sytuacjach podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia małoletniego opisanych w rozdziale 3. i 4. Procedurę „Niebieskiej Karty" stanowi załącznik nr 4 niniejszych standardów. ROZDZIAŁ 10 ZASADY AKTUALIZACJI STANDARDÓW OCHRONY MAŁOLETNICH ORAZ ZAKRES KOMPETENCJI OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZYGOTOWANIE PRACOWNIKÓW STOWARZSZENIA DO STOSOWANIA STANDARDÓW OCHRONY MAŁOLETNICH § 19. 1. Procedura aktualizowania Standardu odbywa się nie rzadziej niż raz na 2 lata. 2. Zarząd Stowarzyszenia wyznacza pracownika odpowiedzialnego za Standardy Ochrony Małoletnich. 3. Pracownik wyznaczony przez Zarząd Stowarzyszenia monitoruje realizację Standardów, reaguje na ich naruszenie oraz koordynuje zmiany w Standardach prowadząc równocześnie rejestr zgłoszeń i proponowanych zmian. 4. Pracownik odpowiedzialny za realizację Standardu zobowiązana jest do przeprowadzania wśród pracowników Stowarzyszenia (przynajmniej raz w roku) ankiety, której wzór stanowi załącznik nr 5 do niniejszego Standardu. 5. Po przeprowadzonej ankiecie, pracownik odpowiedzialny z realizację Standardu opracowuje wypełnione ankiety oraz sporządza z nich raport, który przedstawia Zarządowi Stowarzyszenia. 6. W ankiecie pracownicy mogą proponować zmiany Standardów oraz wskazywać naruszenia Standardów w Stowarzyszeniu. 7. Dokonując monitoringu Standardów, Zarząd SPOA może wyznaczyć zespół 3 pracowników do przeprowadzenia ankiety wśród Uczestników, dotyczącej świadomości małoletnich z form pomocy realizowanych przez Stowarzyszenie. Wzór ankiety stanowi załącznik nr 6 do niniejszego Standardu. 8. Pracownik odpowiedzialny za realizację Standardu może powołać zespół koordynujący, jeśli uzna, że taki zespół przyczyni się do lepszej realizacji Standardów bądź pozwoli na szybsze reagowanie w sytuacji, gdy Standardy Ochrony Małoletnich będą wymagały aktualizacji. 9. W razie konieczności pracownik odpowiedzialny za realizację Standardów opracowuje zmiany w obowiązującym Standardzie i przekazuje je do zatwierdzenia Zarządowi SPOA. 10. Zarząd Stowarzyszenia wprowadza do Standardów niezbędne zmiany i ogłasza pracownikom nowe brzmienie Standardów Ochrony Małoletnich przed krzywdzeniem. ROZDZIAŁ 11 ZASADY UDOSTĘPNIANIA RODZICÓM I UCZESTNIKOM STANDARDÓW DO ZAPOZNANIA SIĘ Z NIMI I ICH STOSOWANIA § 20. 1. Dokument „Standardy Ochrony Małoletnich" jest dokumentem Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku ogólnodostępnym dla pracowników, partnerów współpracujących, Uczestników oraz ich opiekunów. 2. Dokument opublikowany jest na stronie internetowej Stowarzyszenia, dostępny w Biurze Stowarzyszenia do wglądu oraz placówkach, wywieszony na tablicy korkowej, jak również przesłany jest opiekunom drogą elektroniczną – mail z koniecznością potwierdzenia otrzymania wiadomości. 3. Dokument omawiany jest na pierwszym spotkaniu Uczestnika wraz z opiekunem z pracownikiem mającym udzielać Uczestnikowi wsparcia. W przypadku omawiania Standardu Uczestnikom, pracownik powinien przedstawić go w sposób zrozumiały niezależnie od wieku i sprawności intelektualnej Uczestnika. W sytuacji, gdy Standard ulega zmianie, wówczas omawiany jest na kolejnym zaplanowanym spotkaniu podczas którego obecny jest Uczestnik wraz z opiekunem. 4. Pracownik daje opiekunowi do podpisania oświadczenie, że zapoznał się ze Standardami. Opiekun w oświadczeniu może zaproponować swoje sugestie. Jeśli takie się pojawią, Pracownik przekazuje je pracownikowi odpowiedzialnemu za realizację Standardu. Oświadczenie stanowi załącznik nr 7 do niniejszych Standardów. ROZDZIAŁ 12 MONITORING STOSOWANIA STANDARDÓW OCHRONY MAŁOLETNICH § 22. 1. Osobą odpowiedzialną za monitorowanie realizacji niniejszych „Standardów Ochrony Małoletnich" przed krzywdzeniem jest pracownik wyznaczony przez Zarząd Stowarzyszenia. 2. Osoba, o której mowa w ust. 1. jest odpowiedzialna za monitorowanie realizacji Standardów i za reagowanie na sygnały naruszenia Standardów oraz za proponowanie zmian w „Standardach Ochrony Małoletnich". 3. Szczegółowy opis „Standardów Ochrony Małoletnich" stanowi załącznik nr 8. ROZDZIAŁ 13 ZAPISY KOŃCOWE § 23. 1. „Standardy Ochrony Małoletnich" wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia. 2. Ogłoszenie następuje w sposób dostępny dla pracowników Stowarzyszenia Pomocy Osobom Autystycznym, Uczestników i ich opiekunów, w szczególności poprzez wywieszenie w miejscu ogłoszeń dla pracowników, poprzez przesłanie tekstu drogą elektroniczną oraz poprzez zamieszczenie na stronie internetowej, jak również poinformowanie rodziców lub opiekunów Uczestników drogą elektroniczną lub jeśli go nie posiadają, drogą telefoniczną. OŚWIADCZENIE O NIEKARALNOŚCI I ZOBOWIĄZANIU DO PRZESTRZEGANIA PODSTAWOWYCH ZASAD OCHRONY MAŁOLETNICH .................................................................... miejscowość, data Ja, .......................................................................... nr PESEL...................................................... (imię i nazwisko) oświadczam, że nie byłam/em skazana/y za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, i przestępstwa z użyciem przemocy na szkodę małoletniego i nie toczy się przeciwko mnie żadne postępowanie karne ani dyscyplinarne w tym zakresie. Ponadto oświadczam, że zapoznałam/-em się z zasadami ochrony małoletnich obowiązującymi w Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku i zobowiązuję się do ich przestrzegania. ........................................................ Podpis OŚWIADCZENIE O ZNAJOMOŚCI I PRZESTRZEGANIU ZASAD ZAWARTYCH W STANDARDACH OCHRONY MAŁOLETNICH W STOWARZYSZENIU POMOCY OSOBOM AUTYSTYCZNYM W GDAŃSKU .................................................................... miejscowość, data Ja, .......................................................................... nr PESEL...................................................... (imię i nazwisko) oświadczam, że zapoznałam/em się ze Standardami Ochrony Małoletnich stosowanymi w Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku oraz deklaruję, że będę ich przestrzegać. ........................................................ Podpis KARTA INTERWENCJI OBOWIĄZUJĄCA W STOWARZYSZENIU POMOCY OSOBOM AUTYSTYCZNYM W GDAŃSKU Imię i nazwisko Uczestnika Przyczyny interwencji (forma krzywdzenia) Osoba zgłaszająca interwencję Opis działania podjętych przez pracowników i Zarząd SPOA Data Działanie Spotkanie z opiekunami małoletniego Data Działanie Forma podjętej interwencji Zawiadomienie policji tak nie miejsce na komentarz Zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa tak nie miejsce na komentarz Wniosek o wgląd w sytuację rodziny tak nie miejsce na komentarz Inny rodzaj interwencji. Jaki? tak nie miejsce na komentarz Dane dotyczące interwencji (nazwa organu, do którego zgłoszono interwencje) i data interwencji Wyniki interwencji: działania organów sprawiedliwości, działania Stowarzyszenia, działania rodziców Data Działanie Data Działanie Data Działanie NIEBIESKA KARTA – PROCEDURY REALIZACJI W STOWARZYSZENIU POMOCY OSOBOM AUTYSTYCZNYM W GDAŃSKU Procedura "Niebieskiej Karty" – przeciwdziałanie przemocy w rodzinie: 1. Przemoc w rodzinie to jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, a także innych osób wspólnie zamieszkujących lub gospodarujących, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą. 2. Od 28.09.2023 obowiązują przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 września 2023 r. w sprawie procedury "Niebieskiej Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta" (Dz. U. z 2023 r. poz. 1870). 3. Typy przemocy w rodzinie: 1) przemoc fizyczna; 2) przemoc emocjonalna; 3) zaniedbywanie; 4) wykorzystanie seksualne; 5) małoletni świadkiem przemocy. 4. Procedura „Niebieskiej Karty" nakłada na Stowarzyszenie określone zadania w przypadku uzasadnionego podejrzenia o stosowanie wobec Uczestnika przemocy domowej, jeżeli np. Uczestnik: 1) ma ślady przemocy fizycznej – ślady uderzeń, oparzeń, siniaki, rany, często zdarzające się opuchlizny, złamania, zwichnięcia itd.; 2) ma ślady przemocy psychicznej – moczenie, nadmierna potliwość, bóle, zaburzenia mowy związane z napięciem nerwowym itd., przejawia trudności w nawiązywaniu kontaktu, ma niską samoocenę, wycofanie, lęki, depresję, płaczliwość, zachowania destrukcyjne, agresję, apatię, nieufność, uzależnianie się od innych, zastraszenie, unikanie rozmów itd.; 3) ma brudny strój, nieodpowiedni do pory roku, rozwój, wzrost i wagę nieadekwatne do wieku, nie korzysta z pomocy lekarza mimo przewlekłej choroby itd. Karta stanowi ważny element w walce z przemocą w rodzinie, ponieważ dokumentuje sytuacje pokrzywdzonego Uczestnika i stanowi dowód w postępowaniu przygotowawczym i ewentualnej sprawie karnej o znęcanie się. 5. Rozpoznanie przemocy w rodzinie i wypełnienie „Niebieskiej Karty" to początek procesu wspierania ofiary przemocy. 6. Podejmowanie interwencji wobec rodziny dotkniętej przemocą odbywające się na podstawie procedury „Niebieskiej karty" nie wymaga zgody Uczestnika dotkniętego przemocą. 7. Wszczęcie procedury na terenie placówek Stowarzyszenia następuje przez wypełnienie formularza „Niebieska karta – A" – w obecności Uczestnika, co do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięty przemocą w rodzinie. Wszczynając procedurę, podejmuje się działania interwencyjne mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa takiemu Uczestnikowi. REALIZACJA PROCEDURY „NIEBIESKIEJ KARTY" W STOWARZYSZENIU POMOCY OSOBOM AUTYSTYCZNYM W GDAŃSKU 1. „Niebieską Kartę" zakłada pracownik, który stwierdza, że w rodzinie Uczestnika dochodzi do przemocy (decyzję o założeniu „Niebieskiej Karty" warto podjąć po konsultacjach oraz w porozumieniu z drugim pracownikiem z otoczenia wsparcia Uczestnika, wyznaczonym przez Zarząd pracownikiem odpowiedzialnym za realizację Standardów i Zarządem SPOA). 2. Wszczęcie procedury następuje poprzez wypełnienie formularza „Niebieska Karta – A" w obecności osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie. 3. W przypadku podejrzenia stosowania przemocy w rodzinie wobec osoby małoletniej, czynności podejmowane i realizowane w ramach procedury, przeprowadza się w obecności rodzica, opiekuna prawnego lub faktycznego. 4. Jeżeli osobami, wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie wobec małoletniego są rodzice, opiekunowie prawni lub faktyczni, działania z udziałem Uczestnika przeprowadza się w obecności pełnoletniej osoby najbliższej. 5. Działania z udziałem Uczestnika, co do którego istnieje podejrzenie, że jest dotknięty przemocą w rodzinie, powinny być prowadzone w miarę możliwości w obecności pracownika z wykształceniem pedagogicznym lub psychologicznym. 6. Po wypełnieniu formularza „Niebieska Karta – A" osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, przekazuje się formularz „Niebieska Karta –B". 7. W przypadku, gdy przemoc w rodzinie dotyczy osoby małoletniej, formularz „Niebieska Karta – B" przekazuje się rodzicowi, opiekunowi prawnemu lub faktycznemu albo osobie, która zgłosiła podejrzenie stosowania przemocy w rodzinie (formularza „Niebieska Karta – B" nie przekazuje się osobie, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie). 8. Wypełniony formularz „Niebieska Karta – A" niezwłocznie, nie później niż w terminie 5 dni roboczych od dnia wszczęcia procedury, przekazuje się do zespołu interdyscyplinarnego. MONITORING STANDARDÓW – ANKIETA DLA PRACOWNIKÓW STOWARZYSZENIA POMOCY OSOBOM AUTYSTYCZNYM W GDAŃSKU \| Lp. \| Odpowiedz na poniższe pytania \| Tak \| \|---\|---\|---\| \| 1 \| Czy zna Pani/Pan standardy ochrony Uczestników obowiązujące w Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym? \| \| \| 2 \| Czy zna Pani/Pan treść dokumentu „Standardy Ochrony Małoletnich” w Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku? \| \| \| 3 \| Czy uważa Pani/Pan, że potrafi rozpoznać syndromy krzywdzonego Uczestnika? \| \| \| 4 \| Czy wie Pani/Pan w jaki sposób zareagować na symptomy krzywdzenia Uczestnika? \| \| \| 5 \| Czy zaobserwowała Pani/ zaobserwował Pan naruszenie zasad określonych w Standardach oraz w pozostałych regulaminach i procedurach przez innego pracownika? \| \| \| 6 \| Czy ma Pani/Pan uwagi/sugestie/przemyślenia związane z funkcjonującymi w Stowarzyszeniu „Standardami Ochrony Małoletnich”? (Jeżeli tak, prosimy o opisanie ich w tabeli na drugiej stronie) \| \| \| 7 \| Czy jakieś działanie związane z przyjęciem Standardów jest odbierane jako trudne lub niechętnie podchodzi Pani/Pan do jego realizacji z innych powodów? \| \| JEŚLI NA KTÓREŚ PYTANIE W ANKIECIE MONITORINGU STANDARDÓW ODPOWIEDZIAŁA PANI/ODPOWIEDZIAŁ PAN TAK NAPISZ: Jakie zasady zostały naruszone? NAPISZ: Jakie działania podjęłaś/podjąłeś? NAPISZ: Czy masz jakieś sugestie lub propozycje poprawy obowiązujących Standardów? MONITORING STANDARDÓW – ANKIETA DLA UCZESTNIKÓW OBJĘTYCH WSPARCIEM PRZEZ STOWARZYSZENIE POMOCY OSOBOM AUTYSTYCZNYM W GDAŃSKU \| Lp. \| Odpowiedz na poniższe pytania \| Tak \| \|---\|---\|---\| \| 1 \| Czy znasz standardy przeciwdziałaniu przemocy lub krzywdy obowiązujące w Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym? \| \| \| 2 \| Czy w sytuacji doświadczenia przemocy lub krzywdy wiesz do kogo możesz się zwrócić, aby uzyskać pomoc? \| \| \| 3 \| Czy znalazł się ktoś, kto pomógł Ci i udzielił pomocy w sytuacji doświadczenia przemocy lub krzywdy? \| \| \| 4 \| Czy byłaś/byłeś świadkiem, gdy stosowano agresję/przemoc wobec kogoś innego? (Jeżeli tak, opisz poniżej w tabeli jak zareagowałaś/zareagowałeś?) \| \| \| 5 \| Czy w Twoim najbliższym otoczeniu istnieje problem przemocy lub agresji? \| \| OŚWIADCZENIE OPIEKUNA MAŁOLETNIEGO O ZAPOZNANIU SIĘ Z OBOWIĄZUJĄCYMI STANDARDAMI OCHRONY MAŁOLETNICH W STOWARZYSZENIU POMOCY OSOBOM AUTYSTYCZNYM W GDAŃSKU ......................................................................... miejscowość, data Ja, .......................................................................... nr PESEL...................................................... (imię i nazwisko) oświadczam, że zapoznałam/zapoznałem się ze „Standardami Ochrony Małoletnich” stosowanymi w Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku oraz deklaruję, że będę ich przestrzegać. ........................................................ Podpis STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH – są to konkretne spisane reguły, zasady i praktyki, które gwarantują, że osoby małoletnie wobec których Stowarzyszenie realizuje wsparcie są bezpieczni, nie doznają krzywdzenia ze strony pracowników, wolontariuszy lub partnerów Stowarzyszenia, a także swoich opiekunów, a co więcej również rówieśników. Stowarzyszenie ustanowiło i wprowadziło w życie „Standardy Ochrony Małoletnich" w celu zabezpieczenia Uczestników przed krzywdzeniem i zapewnieniu im bezpieczeństwa. 1. W dokumencie „Standardów Ochrony Małoletnich" zapisane są: 1) procedury zgłaszania podejrzeń oraz podejmowania interwencji, które określają krok po kroku, jakie działanie należy podjąć w sytuacji krzywdzenia małoletniego lub zagrożenia jego bezpieczeństwa ze strony osób obcych, członków rodziny, pracowników lub partnerów Stowarzyszenia oraz rówieśników; 2) zasady ochrony danych osobowych małoletniego, które określają sposób przechowywania i udostępniania informacji o małoletnim oraz zasady ochrony wizerunku małoletniego, które określają sposób jego utrwalania i udostępniania; 3) zasady dostępu małoletniego do Internetu oraz ochrony małoletnich przed szkodliwymi treściami; 4) zasady bezpiecznych relacji pracowników Stowarzyszenia – Uczestnicy, określające jakie zachowania są niedozwolone w kontakcie z małoletnim. 2. Pracownicy Stowarzyszenia, w tym wolontariusze, praktykanci oraz partnerzy Stowarzyszenia, znają treść dokumentu „Standardy Ochrony Małoletnich". 3. Zapisy zawarte w dokumencie „Standardy Ochrony Małoletnich" obowiązują wszystkich pracowników Stowarzyszenia, w tym wolontariuszy, praktykantów oraz partnerów. 4. Zarząd Stowarzyszenia wyznaczył pracownika (lub zespół) odpowiedzialnego za monitoring realizacji „Standardów Ochrony Małoletnich", którego rola oraz zadania są jasno określone. 5. W placówkach, które prowadzi Stowarzyszenie i realizowane jest wsparcie osób małoletnich Zarząd Stowarzyszenia wyznaczył pracownika odpowiedzialnego za monitoring bezpieczeństwa sieci komputerowej.	<urn:uuid:19fea2fe-aa8f-4b04-bc91-d368873b590e>	finepdfs	2.332031	CC-MAIN-2025-05	https://www.spoa.org.pl/wp-content/uploads/2024/12/SPOA_Standardy-Ochrony-Maloletnich.pdf	2025-01-23T17:04:52+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2025-05/segments/1736703363538.76/warc/CC-MAIN-20250123155252-20250123185252-00347.warc.gz	1,021,008,027	0.999867	0.999981	0.999981	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Lat...	pol_Latn	{}	false	[ 1270, 3699, 5850, 9222, 11089, 13498, 15735, 17444, 19503, 21381, 24065, 26714, 28256, 30193, 32351, 34143, 36450, 37963, 38813, 39454, 39772, 40309, 42244, 42995, 45019, 46131, 46399, 47179, 47843, 49866 ]	1	0
Prof. dr hab. inż. Elżbieta Pamuła Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Wydział Inżynierii Materiałowej i Ceramiki Katedra Biomateriałów Al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków Kraków, 6 grudnia 2015 RECENZJA dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego dr. hab. inż. Pawła Łukasza SAJKIEWICZA, prof. IPPT PAN w związku z wnioskiem o nadanie tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauk technicznych 1. Wstęp Recenzję wykonałam na zlecenie Sekretarza Rady Naukowej Instytutu Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk dr. hab. inż. Zbigniewa Ranachowskiego, prof. IPPT PAN, z dnia 6 października 2015 w związku z decyzją Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych o powołanie recenzentów w sprawie nadania tytułu profesora nauk technicznych dr. hab. inż. Pawłowi Ł. Sajkiewiczowi, prof. IPPT PAN. Recenzję przygotowałam na podstawie dostarczonych dokumentów, a były to: kopie dyplomów o nadaniu stopnia doktora nauk technicznych i stopnia doktora habilitowanego nauk technicznych, autoreferat (w języku polskim i angielskim) i ankieta oceny osiągnięć naukowych po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego. Ponadto w celu oceny dorobku wykorzystałam aktualne informacje z bazy danych Web of Science. 2. Podstawowe dane o Kandydacie Dr hab. inż. Paweł Łukasz Sajkiewicz, prof. IPPT PAN ukończył z wyróżnieniem studia wyższe w Instytucie Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej, uzyskując w 1982 roku dyplom mgr. inż. technologa materiałów. Następnie przez 2 lata pracował w tym samym ośrodku na stanowisku technologa materiałów, po czym rozpoczął studia doktoranckie w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN. Stopień naukowy doktora n. techn. Kandydat otrzymał w IPPT PAN w 1989 roku, na podstawie rozprawy pt. Zmiany rozkładu orientacji kryształów polietylenu w procesie topnienia pod naprężeniem, wykonanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Andrzeja Ziabickiego. Następnie, w latach 1993-94 przebywał na stażu podoktorskim na Uniwersytecie Tennessee w Knoxville, USA, po czym powrócił do macierzystej jednostki – IPPT PAN. Stopień naukowy doktora habilitowanego Kandydat uzyskał również w IPPT PAN w 2004 roku, przedstawiając rozprawę pt. Kinetyka niestacjonarnej krystalizacji polimerów. Kandydat obecnie jest zatrudniony w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN na stanowisku profesora nadzwyczajnego. 3. Działalność naukowo-badawcza Zainteresowania naukowe dr. hab. inż. Pawła Ł. Sajkiewicza w początkowych etapach kariery naukowej, rozwijane w Instytucie Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej, dotyczyły badania procesów krystalizacji materiałów polimerowych oraz struktury i właściwości stopów metali ferromagnetycznych. Następnie, w ramach doktoratu w IPPT PAN pracował nad przemianami fazowymi w polietylenie o bardzo dużym ciężarze cząsteczkowym, wykorzystując w tym celu m.in. dyfraktometrię rentgenowską. Prace te zaowocowały wartościowymi publikacjami w czasopismach indeksowanych, np. Colloid and Polymer Science (2 prace), Journal of Materials Science, Journal of Applied Crystallography. Po doktoracie Kandydat opublikował prace dotyczące przetwórstwa polimerów metodą rozciągania folii i przędzenia włókien polimerowych (2 prace w America's Textile International – Fiber World), wpływu pola elektrycznego na proces krystalizacji polifluorku winylidenu (praca w Polymer Physics Edition) i oraz pracę poświęconą zagadnieniom metodologicznym prowadzenia obserwacji przemian fazowych w polimerach w polu elektrycznym pod mikroskopem polaryzacyjnym (praca w Optical Engineering). W latach 1993-94 Kandydat przebywał na stażu podoktorskim na Wydziale Inżynierii Materiałowej Uniwersytetu Tennessee w Knoxville, USA, gdzie zajmował się sieciowaniem polietylenu o krótkich rozgałęzieniach. Efektem prac, oprócz raportów przygotowanych na zlecenie koncernów Dow Chemical i Exxon, były 2 publikacje w Journal of Polymer Science, Polym. Chem. Ed., w których dr hab. J. Sajkiewicz był pierwszym autorem. Po powrocie do kraju Kandydat kontynuował badania nad wpływem obciążeń mechanicznych na strukturę polimerów, opracowyjąc do tego celu urządzenia badawcze, których konstrukcję opatentował uzyskując dwa patenty w roku 1994 i 2004. Opublikował wtedy kolejne dwa artykuły w bardzo dobrych czasopismach naukowych (European Polymer Journal i Polymer), które jak dotąd były cytowane odpowiednio 133 i 71 razy (dane z Web of Science z dnia 6 grudnia 2015). Zwieńczeniem prac nad procesami krystalizacji polimerów była habilitacja Kandydata, którą uzyskał w 2004 roku na podstawie rozprawy pt. Kinetyka niestacjonarnej krystalizacji polimerów. Opisał w niej wyniki badań szeregu polimerów za pomocą kalorymetrii różnicowej, dyfraktometrii rentgenowskiej, mikroskopii optycznej. Stwierdził, że kinetyka krystalizacji zależy od sposobu i mechanizmów zarodkowania i jest ona różna w zależności od tego czy eksperymenty prowadzi się w warunkach izotermicznych czy nieizotermicznych (tj. bardziej zbliżonych do warunków przetwórstwa polimerów). Wyniki zaprezentowane w rozprawie zostały opublikowane w bardzo dobrych czasopismach naukowych (m.in. Polymer, Journal of Polymer Science, Journal of Polymer Science, Phys. Ed. – 2 prace). Po uzyskaniu habilitacji działalność naukowa dr. hab. inż. Pawła Ł. Sajkiewicza koncentrowała się w dwóch obszarach: krystalizacji polimerów i otrzymywania rusztowań polimerowych metodą elektroprzędzenia dla zastosowań biomedycznych. Pierwszy obszar stanowił rozwiniecie dotychczasowej tematyki z habilitacji, ale co należy podkreślić, Autor we współpracy z ośrodkami niemieckimi wykorzystywał najnowocześniejsze techniki, takie jak rentgenowskie promieniowanie synchrotronowe (DESY, Hamburg), kalorymetrię z ultraszybkim chłodzeniem (Uniwersytet w Rostocku) oraz pomiary intensywności światła depolaryzowanego. Prace te zaowocowały 9 publikacjami wydanymi w latach 2005-2010 w takich periodykach jak: Polymer, E-Polymers (3 prace), Polymer Bulletin, Materials Science and Engineering A – cytowana jak dotąd 59 razy, Thermochimica Acta, Polymer Testing, European Polymer Journal. Obecnie działalność naukowa Kandydata dotyczy przede wszystkim resorbowalnych włóknistych rusztowań przeznaczonych do odbudowy tkanek otrzymywanych metodą elektroprzędzenia. Należy przyznać, że dr hab. inż. Paweł Ł. Sajkiewicz i w tym obszarze ma wymierne osiągnięcia, szczególnie w zakresie metodologii badań strukturalnych nanowłókien polimerowych za pomocą mikroskopii interferencyjno-polaryzacyjnej (praca w European Polymer Journal z 2012 r. – cytowana dotąd 14 razy) oraz optymalizacji warunków przędzenia (praca w International Journal of Polymeric Materials and Polymeric Biomaterials z 2015 r.). Bez wątpienia oryginalnym osiągnięciem jest opracowanie sposobu otrzymywania nanowłóknin hybrydowych zawierających oprócz polimeru resorbowalnego również substancję biologicznie aktywną (w tym wypadku żelatynę), która dostarcza ligandów dla receptorów komórkowych i ułatwia tym samym adhezję komórek (np. praca w European Polymer Journal z 2013 r.). Ostatnim dokonaniem Autora jest opracowanie sposobu otrzymywania rusztowań przy użyciu mniej toksycznych rozpuszczalników (mieszaniny kwasu octowego i mrówkowego) niż powszechnie stosowane mp. chlorek metylenu, chloroform czy dimetyloformamid (praca w Journal of Polymeric Materials and Polymeric Biomaterials z 2015 r.). Z dostarczonej dokumentacji wynika, że dr hab. inż. Paweł Łukasz Sajkiewicz w okresie ostatnich 10 lat, tj. po habilitacji, opublikował 18 prac w czasopismach indeksowanych (wszystkie prace wieloautorskie), przedstawił też 27 wystąpień na konferencjach krajowych i międzynarodowych (nie zaznaczając jednak, czy był to referat, komunikat ustny, komunikat plakatowy, wykład na zaproszenie). Chociaż Kandydat sam nie podał w autoreferacie jaki jest IF czasopism, w których publikuje, ani ile razy były one cytowane, ani też nie dołączył swoich najważniejszych prac (co zapewne ułatwiłoby pracę recenzentom), to dostęp do baz danych takich jak Web of Science jest obecnie łatwy, więc nie miałam problemu aby dotrzeć do tych danych czy do pełnych tekstów najważniejszych artykułów. Dane bibliometryczne na dzień 6 grudnia 2015 dr. hab. inż. Pawła Ł. Sajkiewicza są następujące: liczba publikacji 42, liczba cytowań 601 (w tym bez autocytowań 566), indeks Hirscha 14. Do 2005 roku Kandydat opublikował 17 publikacji a do 2015 – 19. Świadczy to o bardzo wyraźnym wzroście aktywności naukowej Kandydata w ostatnich latach. Należy jeszcze wspomnieć, że Kandydat jest współautorem dwóch patentów. Dr hab. inż. Paweł Łukasz Sajkiewicz ma doświadczenie w kierowaniu zespołami badawczymi pracującymi nad projektami finansowanymi ze środków krajowych (grant badawczy MNiSzW 2006-10, grant promotorski MNISzW 2007-09, grant OPUS NCN 201417, grant NCBiR Spin-Tech 2013-14), międzynarodowych (na wykorzystanie promieniowania synchrotronowego DESY, Hamburg 2007-09) oraz bilateralnych (umowa IPPT PAN – EMPA, St. Galen, Szwajcaria). Kandydat uczestniczył i uczestniczy w wielu programach europejskich i międzynarodowych, np. COST, bilateralny program współpracy polsko-japońskiej (IPPT PAN – Uniwersytet w Kyoto), bilateralny program współpracy polsko-ukraińskiej (PAN – Narodowa Akademia Ukrainy), bilateralny pogram współpracy polsko-włoskiej (PAN – Italian National Council Research). Szczegółowa analiza dorobku naukowego dr. hab. inż. Pawła Ł Sajkiewicza zarówno w kontekście merytorycznym jak i ilościowym wskazuje na znaczy wpływ Kandydata w rozwój dyscypliny naukowej – inżynierii materiałowej. Kandydat zgromadził znaczny dorobek publikacyjny i wyraźnie zwiększył go po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego. Jest znanym i cytowanym specjalistą w zakresie przemian fazowych polimerów i ich przetwórstwa, o czym świadczą jego dane bibliometryczne. Upowszechniał swoje badania na wielu konferencjach międzynarodowych, przebywał na stażach zagranicznych, kierował projektami badawczymi, kieruje laboratorium badawczym. Wszystko to wskazuje, że Jego dorobek naukowy spełnia wymagania stawiane kandydatom do tytułu profesora. 4. Działalność dydaktyczna i kształcenie kadry Dr hab. inż. Paweł Łukasz Sajkiewicz rozpoczął aktywność dydaktyczną i w zakresie opieki młodej kadry w czasie pracy na Politechnice Warszawskiej, gdy prowadził zajęcia dydaktyczne (laboratorium materiałoznawstwa) i opiekował się dyplomantem. Po obronie doktoratu w IPPT PAN był promotorem kolejnych czterech prac magisterskich z Politechniki Warszawskiej. Po habilitacji był promotorem dwóch prac doktorskich, obronionych w 2010 i 2013 roku. Obecnie sprawuje opiekę nad 3 kolejnymi doktorantami. W latach 2011-2014 opiekował się studentami z Wydziału Fizyki, Wydziału Mechatroniki i Wydziału Chemii Politechniki Warszawskiej oraz z Międzyuczelnianego Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Gdańskiego i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego (w sumie 7 osób) w czasie 1-miesięcznych praktyk. Ponadto Kandydat regularnie prowadzi wykłady i laboratoria z kalorymetrii różnicowej dla studentów Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego oraz konsultacje z zakresu elektroprzędzenia dla studentów inżynierii produkcji Politechniki Warszawskiej. Kandydat wygłaszał też wykłady w wielu ośrodkach zagranicznych, np. Pozzuoli i Udine (Włochy), St Galen (Szwajcaria), Hajfa (Izrael). Kandydat prowadzi też działalność popularyzującą naukę w kraju. Od 2010 roku aktywnie uczestniczy w Festiwalach Nauki, gdzie prowadzi wykłady, laboratoria i zajęcia pokazowe dla młodzieży szkół podstawowych, średnich i gimnazjów. Dr hab. inż. Paweł Ł. Sajkiewicz dotąd recenzował trzy prace doktorskie i jedną rozprawę habilitacyjną. Uważam, że dorobek dr. hab. inż. Pawła Ł. Sajkiewicza w zakresie kształcenia kadry spełnia wymagania ustawowe. 5. Działalność organizacyjna Dr hab. inż. Paweł Łukasz Sajkiewicz jest kierownikiem Pracowni Fizyki Polimerów, którą sam zorganizował, oraz kierownikiem i przewodniczącym Rady Programowej Laboratorium Środowiskowego Materiałów Wielofunkcyjnych. Na podkreślenie zasługuje, że Kandydat jest koordynatorem projektu Centrum Badań Przedklinicznych i Technologii (CePT) w IPPT PAN – w ramach kampusu Bio-Centrum Ochota. Kandydat brał udział w pracach paneli eksperckich Narodowego Centrum Nauki, recenzował szereg wniosków badawczych oraz wiele artykułów na zlecenie czasopism z JCR. Kierował wieloma projektami badawczymi i popularyzującymi naukę. Uzyskiwał nagrody za działalność naukowo-badawczą. Mogę stwierdzić, że w zakresie działalności organizacyjnej Kandydat wykazuje znaczną aktywność i jego dorobek spełnia wymagania ustawowe. 6. Podsumowanie i wniosek końcowy Analizując całokształt dorobku dr. hab. inż. Pawła Łukasza Sajkiewicza, prof. IPPT PAN stwierdzam, że Kandydat posiada znaczący dorobek naukowy, udokumentowany przez liczne publikacje w renomowanych czasopismach oraz udział w konferencjach naukowych. Jego osiągnięcia naukowe przekraczają wymagania stawiane w postępowaniu habilitacyjnym i zostały istotnie powiększone od ostatniego awansu. Kandydat odbył staże naukowe w ośrodkach zagranicznych i posiada doświadczenie w kierowaniu zespołami badawczymi oraz projektami finansowanymi przez instytucje krajowe i zagraniczne. Posiada też znaczące osiągnięcia w opiece naukowej, wypromował dwóch doktorów, opiekuje się trzema kolejnymi doktorantami, był recenzentem w dwóch przewodach doktorskich i jednym habilitacyjnym. Posiada też dorobek w zakresie działalności organizacyjnej. Podsumowując stwierdzam, iż dorobek dr. hab. inż. Pawła Łukasza Sajkiewicza, prof. IPPT PAN, spełnia wymagania stawiane przez Ustawę z dnia 14 marca 2003 r. z późn. zm. Uważam, że wniosek o nadanie tytułu profesora jest zasadny i w pełni go popieram. 6	<urn:uuid:151dddd4-7d29-4f7f-aa1f-e63bd47bd593>	finepdfs	1.430664	CC-MAIN-2021-17	https://www.ippt.pan.pl/repository/profesury/prof-sajkiewicz-p-recenzja-pamula.pdf	2021-04-18T06:15:42+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2021-17/segments/1618038468066.58/warc/CC-MAIN-20210418043500-20210418073500-00012.warc.gz	928,832,452	0.999783	0.999808	0.999808	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1252, 4452, 7384, 9358, 11771, 13727 ]	1	1
Polityka Prywatności PLIP Urząd Miasta Legnicy przywiązuje szczególną wagę do poszanowania prywatności użytkowników odwiedzających serwisy Urzędu. Gromadzone w dziennikach logów dane są wykorzystywane tylko i wyłącznie do celów administrowania platformą PLIP. § 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejsza polityka prywatności dotyczy tylko PLIP. W związku z mnogością tematyczną portali Urzędu Miasta Legnicy zapisy Polityki Prywatności mogą być różne dla poszczególnych portali. 2. Wszelkie działania Administratora platformy informacyjno-płatniczej PLIP (zwanej dalej PLIP) realizowane są w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa. 3. W trakcie korzystania z PLIP, Administrator PLIP gromadzi następujące dane: a. zapytania HTTP (w tym adresy IP, z których wysyłane są te zapytania oraz informacje jakie zasoby są przeglądane przez użytkownika); b. czas otrzymania zapytania oraz wysłania odpowiedzi; c. w przypadku, gdy wysłanie zapytania nastąpiło za pomocą linku umieszczonego na innej stronie WWW, adres tej strony (tzw. referrer); d. informacje o systemie operacyjnym, przeglądarce i inne dane udostępniane przez komputer użytkownika, zależnie od jego konfiguracji; e. dane podawane przez użytkowników za pomocą formularzy dostępnych w PLIP, w tym dane osobowe (imię, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania, adres mailowy, numer telefonu) oraz treści dotyczące zrealizowanych płatności, a także dokładny czas związany z powyższymi operacjami. 4. W PLIP mogą być zamieszczone odnośniki do serwisów zewnętrznych, pozwalające w szczególności na przesyłanie do tych serwisów wymaganych danych. 5. Dla zapewnienia jak najwyższej jakości serwisów, okazjonalnie analizujemy ww. dane w celu określenia, które strony odwiedzane są najczęściej, jakie przeglądarki stron WWW są stosowane, czy struktura strony nie zawiera błędów itp. 6. Dane gromadzone w PLIP mogą być udostępniane osobom trzecim, upoważnionym do ich uzyskania na podstawie przepisów prawa. § 2 Dane osobowe 1. Administratorem danych osobowych przetwarzanych w PLIP jest Prezydent Miasta Legnicy, z siedzibą przy Placu Słowiańskim 8, 59-220 Legnica. 2. Gromadzenie, przechowywanie, przetwarzanie, a przede wszystkim ochrona danych osobowych Użytkowników odbywa się w oparciu o w oparciu o Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), a także Ustawę z dnia 10 maja 2018r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018r. poz. 1000). 3. Oznacza to, że Urząd Miasta Legnicy deklaruje ochronę prywatności każdego Użytkownika odwiedzającego Portale Urzędu Miasta Legnicy. Osobom, których dane dotyczą przysługuje ______________________________________________________________________________________________________ prawo dostępu do treści danych oraz ich poprawiania. Klauzula informacyjna Urzędu jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu w zakładce „ochrona danych osobowych". 4. Dodatkowo dane osobowe klientów chronione są w Urzędzie według zasad zawartych w Zarządzeniu Prezydenta Miasta Legnicy z dnia 25 maja 2018r. w sprawie ustalenia Polityki bezpieczeństwa danych osobowych w Urzędzie Miasta Legnicy. Jest ona dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu w zakładce „ochrona danych osobowych". 5. Korzystanie z PLIP jest dobrowolne, ale wymaga podania danych osobowych. 6. Dane przetwarzane są w celu prowadzenia PLIP. § 3 Mechanizm Cookies 1. PLIP używa plików cookies w celu ułatwienia użytkownikowi korzystania z platformy oraz dla celów statystycznych. 2. Brak blokowania plików cookies oznacza zgodę na ich używanie przez PLIP i internetowy serwis usługowy pośredniczący w przekazywaniu płatności (Serwis) oraz zapisywanie w pamięci urządzenia stosowanego przy korzystaniu z PLIP i Serwisu. 3. Zablokowanie plików cookies nie uniemożliwia korzystania z PLIP i Serwisu. 4. Klient może samodzielnie zarządzać plikami cookies; w tym ustawiać ich blokowanie zmieniając ustawienia przeglądarki internetowej stosowanej przy korzystaniu z PLIP. Opcja „Pomoc" dostępna w większości przeglądarek podpowie w jaki sposób można zrezygnować z umieszczania nowych plików cookies oraz w jaki sposób usunąć zapisane wcześniej pliki cookies. 5. Wykorzystując oprogramowanie Google Analytics, witryna zamieszcza w komputerze użytkownika kod zliczający, umożliwiający zbieranie danych o aktywności użytkowników. Jeśli chcą Państwo wyłączyć przesyłanie takich informacji, proszę pobrać i zainstalować ten dodatek w używanej przez Państwa przeglądarce. Jest on dostępny dla: Microsoft Internet Explorer, Google Chrome, Mozilla Firefox, Apple Safari i Opera pod adresem: https://tools.google.com/dlpage/gaoptout?hl=pl. § 4 Licencja na korzystanie z materiałów dostępnych w PLIP 1. Użytkownikom PLIP zezwala się na kopiowanie oraz rozpowszechnianie tekstów, zdjęć oraz materiałów multimedialnych publikowanych w PLIP, z zaznaczeniem źródła ich pochodzenia. 2. Podając źródło pochodzenia należy podać adres strony internetowej z jakiej pochodzą dane. 3. Zezwolenie nie dotyczy zastrzeżonych elementów graficznych, tekstów publikowanych pierwotnie w innych źródłach oraz zastrzeżonych materiałów multimedialnych. 4. Kopiowane i rozpowszechniane elementy nie mogą być modyfikowane w jakikolwiek sposób bez zgody Urzędu Miasta Legnicy. 5. Zabroniona jest sprzedaż oraz wykorzystywanie w celach komercyjnych tekstów, zdjęć oraz materiałów multimedialnych. § 5 Stosowane zabezpieczenia 1. PLIP korzysta z bezpiecznych sieci danych, chronionych przez zapory oraz systemy ochrony danych. Dostęp do danych posiadają wyłącznie odpowiednio uprawnione osoby, którym jest to niezbędne w celu dostarczenia żądanych usług. ______________________________________________________________________________________________________ 2. W celu zachowania bezpieczeństwa użytkownik nie powinien ujawniać osobom trzecim swojej danych autoryzacyjnych do PLIP. § 6 Aktualizacja polityki prywatności W przypadku zmiany obowiązującej Polityki Prywatności, jej nowe wersje będą umieszczane w PLIP. § 7 Kontakt W przypadku uwag związanych z prywatnością danych prosimy o kontakt pod adresem e-mail email@example.com. ______________________________________________________________________________________________________	<urn:uuid:b32c6e6e-4e0b-494b-86eb-6501a027d399>	finepdfs	1.198242	CC-MAIN-2020-16	https://plip.legnica.eu/plip/polityka_prywatnosci.pdf	2020-04-04T23:57:13+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2020-16/segments/1585370526982.53/warc/CC-MAIN-20200404231315-20200405021315-00384.warc.gz	643,593,306	0.99994	0.99997	0.99997	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2917, 5932, 6419 ]	1	1
Nazwa kwalifikacji: Organizacja i prowadzenie procesu obsługi pojazdów samochodowych Oznaczenie kwalifikacji: MOT.06 Numer zadania: 01 Kod arkusza: MOT.06-01-23.01-SG Wersja arkusza: \| Lp. \| Elementy podlegające ocenie/kryteria oceny \| \|---\|---\| \| R.1 \| Rezultat 1: Zlecenie serwisowe \| \| \| Zapisane informacje: \| \| R.1.1 \| Marka: Suzuki \| \| R.1.2 \| Model: Swift \| \| R.1.3 \| Numer rejestracyjny: PKN 15585 \| \| R.1.4 \| Pojemność silnika: 1328 * \| \| R.1.5 \| Przebieg: 90 333 \| \| R.1.6 \| Wpisany 17 znakowy numer VIN \| \| R.1.7 \| W zgłoszonych usterkach zapisane - hałas pochodzący z komory silnika lub diagnostyka hałasu komory silnika* \| \| R.1.8 \| W wykazie czynności do wykonania zapisane - przegląd okresowy/techniczny po 90000 km lub 90333 km \| \| R.2 \| Rezultat 2: Wykaz czynności obsługowych \| \| \| Zapisane czynności obsługowe (tylko wymiany): \| \| R.2.1 \| Wymiana oleju silnikowego \| \| R.2.2 \| Wymiana filtra oleju silnikowego \| \| R.2.3 \| Wymiana oleju przekładni ręcznej \| \| R.2.4 \| Wymiana płynu chłodzącego silnika \| \| R.2.5 \| Wymiana filtra powietrza \| \| R.2.6 \| Wymiana napędu rozrządu \| \| R.2.7 \| Wymiana napędu dodatkowych podzespołów \| \| R.2.8 \| Wymiana filtra kabinowego \| \| R.2.9 \| Wymiana płynu hamulcowego \| \| R.3 \| Rezultat 3: Formularz naprawy \| \| \| Zapisane czynności montażowe: \| \| R.3.1 \| Zamontować szynę napinającą \| \| R.3.2 \| Zamontować szynę prowadzącą \| \| R.3.3 \| Kolorowe ogniwa łańcucha muszą pokrywać się ze znakami ustawienia na kołach zębatych lub wpisane dwie czynności: ustawić ogniwa łańcucha w kolorze ciemnoniebieskim na znaku ustawienia na kołach zębatych wałków rozrządu i ustawić złote ogniwo łańcucha na znaku ustawienia koła zębatego wału korbowego \| \| R.3.4 \| Obrócić i wcisnąć popychacz w kierunku strzałki w obudowę napinacza \| \| R.3.5 \| Zablokować popychacz drutem zabezpieczającym \| \| R.3.6 \| Zamontować kompletny napinacz łańcucha \| \| R.3.7 \| Dokręcić śrubę koła pasowego wału korbowego – moment dokręcenia 150 Nm \| \| R.3.8 \| Obrócić wał korbowy o dwa obroty w prawo do położenia GMP pierwszego cylindra \| \| R.3.9 \| Znaki ustawienia kół zębatych wałków rozrządu musza się pokrywać \| \| R.3.10 \| Rowek klinowy koła zębatego wału korbowego musi znajdować się w położeniu godziny 12 \| \| R.4 \| Rezultat 4:Wykaz narzędzi ** \| \| \| Zapisane: \| \| R.4.1 \| Narzędzie do mocowania koła pasowego wału korbowego \| \| R.4.2 \| Ściągacz koła pasowego wału korbowego \| \| R.4.3 \| Adapter do ściągacza koła pasowego wału korbowego \| \| R.4.4 \| Tester diagnostyczny lub diagnoskop \| \| R.4.5 \| Zlewarko - wysysarka lub naczynie/pojemnik na zużyty olej \| \| R.4.6 \| Klucz do filtra oleju \| \| R.4.7 \| Suwmiarka lub mikrometr \| \| R.4.8 \| Klucz dynamometryczny \| \| R.4.9 \| Komplet kluczy nasadowych lub płasko-oczkowych lub płaskich lub oczkowych \| \| R.4.10 \| Komplet kluczy imbusowych \| \| R.5 \| Rezultat 5: Zestawienie kosztów zlecenia \| \| \| Zapisane: \| \| R.5.1 \| Przegląd okresowy po 90 000 km - wartość brutto 645,75 \| SG \| R.5.4 \| Płyn chłodzący - wartość netto 121,00 lub 121 \| \|---\|---\| \| R.5.5 \| Napęd rozrządu - j.m. kpl \| \| R.5.6 \| Napęd dodatkowych podzespołów - wartość brutto 258,30 lub 258,3 \| \| R.5.7 \| Płyn hamulcowy - ilość 0,6 \| \| R.5.8 \| Łączny koszt usługi - netto 1392,10 lub 1392,1 \| \| R.5.9 \| Rabat - 171,23 lub poprawnie wyliczona i poprawnie zaokrąglona wartość 10% kwoty z pola "Łączny koszt usługi, wartość brutto" (+/-10 gr) \| Dopuszcza się użycie innych sformułowań pod warunkiem zgodności terminologicznej i technologicznej * Dopuszcza się nazwę narzędzia bez podanego numeru katalogowego lub podany tylko poprawny numer katalogowy danego narzędzia	<urn:uuid:a5f03b84-df75-4055-be70-321d1438c6f9>	finepdfs	1.577148	CC-MAIN-2025-08	https://arkusze.pl/zawodowy/mot06-2023-styczen-egzamin-zawodowy-praktyczny-zasady-oceniania.pdf	2025-02-18T12:23:19+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2025-08/segments/1738832261702.77/warc/CC-MAIN-20250218113527-20250218143527-00490.warc.gz	89,128,349	0.999875	0.999959	0.999959	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 2957, 3616 ]	1	0
\| Lp. \| Nr dokumentu \| Kontrahent \| Opis dokumentu \| Typ dokumentu \| Data wpływu \| Data wyst. Data zak. dost. Termin plat. \| Wartość netto \| Kwota VAT \| Wartość brutto \| \|-----\|--------------------------------------------------\|---------------------------------------------------------------------------\|---------------------------------\|---------------------\|-------------\|----------------------------------------\|---------------\|-----------\|----------------\| \| 1 \| FV/KC/009400/21 z 01-03-2021 \| SOT - SPÓŁDZIELNIA OBROTU TOWAROWEGO PRZEMYSŁU MLECZARSKIEGO \| \| Faktura VAT zakupu \| 02.03.2021 \| 01.03.2021 01.03.2021 15.03.2021 \| 594,30 \| 0,00 \| 594,30 \| \| 2 \| 218/03/2021 z 02-03-2021 \| PINGWINEK - PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCYJNO-USŁUGOWO-HANDLOWE "PINGWINEK" JERZY SWIERCZ, ANNA SWIERCZ SPÓŁKA JAWNA \| \| Faktura VAT zakupu \| 03.03.2021 \| 02.03.2021 02.03.2021 16.03.2021 \| 205,31 \| 0,00 \| 205,31 \| \| 3 \| F/1/21/000560 z 02-03-2021 \| DARDRÓB - DARDRÓB SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ \| \| Faktura VAT zakupu \| 02.03.2021 \| 02.03.2021 02.03.2021 16.03.2021 \| 473,14 \| 0,00 \| 473,14 \| \| 4 \| PIE/14340/21 z 02-03-2021 \| ALMA ALPINEX - ALMA ALPINEX SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ \| \| Faktura VAT zakupu \| 02.03.2021 \| 02.03.2021 02.03.2021 16.03.2021 \| 1 674,33 \| 0,00 \| 1 674,33 \| \| 5 \| 2819/2021 z 03-03-2021 \| CITROMAR - PRZEDSIĘBIORSTWO HANDLOWO-USŁUGOWE CITROMAR MARIUSZ LAMCZYK \| \| Faktura VAT zakupu \| 03.03.2021 \| 03.03.2021 03.03.2021 17.03.2021 \| 474,54 \| 0,00 \| 474,54 \| \| 6 \| FV/1598/2021 z 03-03-2021 \| BEST PARTNER - BEST PARTNER ANDRZEJ KISIEL \| \| Faktura VAT zakupu \| 03.03.2021 \| 03.03.2021 03.03.2021 17.03.2021 \| 1 778,06 \| 0,00 \| 1 778,06 \| \| 7 \| FV/1599/2021 z 03-03-2021 \| BEST PARTNER - BEST PARTNER ANDRZEJ KISIEL \| \| Faktura VAT zakupu \| 03.03.2021 \| 03.03.2021 03.03.2021 17.03.2021 \| 525,34 \| 0,00 \| 525,34 \| \| 8 \| 614/C/2021 z 04-03-2021 \| KASICA - KASICA EDYTA - HURTOWNIA ROLNO-SPOŻYWCZA \| \| Faktura VAT zakupu \| 04.03.2021 \| 04.03.2021 04.03.2021 18.03.2021 \| 49,14 \| 0,00 \| 49,14 \| \| 9 \| 3757/3/2021 z 05-03-2021 \| SPOŁEŁM - "SPOŁEŁM" POWSZECHNA SPÓŁDZIELNIA SPÓŻYWCÓW \| \| Faktura VAT zakupu \| 08.03.2021 \| 05.03.2021 05.03.2021 19.03.2021 \| 111,51 \| 0,00 \| 111,51 \| \| 10 \| FV/KC/010241/21 z 05-03-2021 \| SOT - SPÓŁDZIELNIA OBROTU TOWAROWEGO PRZEMYSŁU MLECZARSKIEGO \| \| Faktura VAT zakupu \| 08.03.2021 \| 05.03.2021 05.03.2021 19.03.2021 \| 246,40 \| 0,00 \| 246,40 \| \| 11 \| 503/03/2021 z 08-03-2021 \| PINGWINEK - PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCYJNO-USŁUGOWO-HANDLOWE "PINGWINEK" JERZY SWIERCZ, ANNA SWIERCZ SPÓŁKA JAWNA \| \| Faktura VAT zakupu \| 09.03.2021 \| 08.03.2021 08.03.2021 22.03.2021 \| 359,77 \| 0,00 \| 359,77 \| \| 12 \| F/1/21/000632 z 09-03-2021 \| DARDRÓB - DARDRÓB SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ \| \| Faktura VAT zakupu \| 09.03.2021 \| 09.03.2021 09.03.2021 23.03.2021 \| 374,17 \| 0,00 \| 374,17 \| \| 13 \| 21-03-/FVS/0089-skl z 10-03-2021 \| ARMATURA - "ARMATURA" GRZEGORZ TUTAJ, JERZY PIOTROWSKI SPÓŁKA JAWNA \| \| Faktura VAT zakupu \| 11.03.2021 \| 10.03.2021 10.03.2021 24.03.2021 \| 150,00 \| 0,00 \| 150,00 \| \| 14 \| 21-FVS/0065 z 10-03-2021 \| KWARK - KWARK KOMPUTER HOBBY Jacek Jaskólski \| \| Faktura VAT zakupu \| 10.03.2021 \| 10.03.2021 10.03.2021 17.03.2021 \| 308,00 \| 0,00 \| 308,00 \| \| 15 \| 3180/2021 z 10-03-2021 \| CITROMAR - PRZEDSIĘBIORSTWO HANDLOWO-USŁUGOWE CITROMAR MARIUSZ LAMCZYK \| \| Faktura VAT zakupu \| 10.03.2021 \| 10.03.2021 10.03.2021 \| 433,64 \| 0,00 \| 433,64 \| Strona 1 z 4 Finanse VULCAN wersja 21.05.0000.29604, VULCAN sp. z o.o., licencja: kielce, Miasto Kielce ul. Rynek 1 25-519 Kielce \| Nr \| Faktura VAT zakupu \| Data zakupu \| Data dostawy \| Kwota zakupu \| Kwota VAT \| Kwota netto \| \|----\|----------------------------------------------------------------------------------\|-------------\|--------------\|--------------\|-----------\|-------------\| \| 16 \| FV/KC/01814/2021 z 10-03-2021 BEST PARTNER - BEST PARTNER ANDRZEJ KISIEL \| 10.03.2021 \| 10.03.2021 \| 123,74 \| 0,00 \| 123,74 \| \| 17 \| FV/KC/010894/21 z 10-03-2021 SOT - SPÓŁDZIELNIA OBROTU TOWAROWEGO PRZEMYSŁU MLECZARSKIEGO \| 11.03.2021 \| 10.03.2021 \| 50,82 \| 0,00 \| 50,82 \| \| 18 \| FV/KC/010777/21 z 11-03-2021 SOT - SPÓŁDZIELNIA OBROTU TOWAROWEGO PRZEMYSŁU MLECZARSKIEGO \| 11.03.2021 \| 11.03.2021 \| 506,64 \| 0,00 \| 506,64 \| \| 19 \| 4199/3/2021 z 14-03-2021 SPOŁEМ - "SPOŁEМ" POWSZECHNA SPÓŁDZIELNIA SPOŻYWCÓW \| 15.03.2021 \| 14.03.2021 \| 149,35 \| 0,00 \| 149,35 \| \| 20 \| 1961/SK/03/2021 z 15-03-2021 ALFA-MED - 1.SKLEP MEDYCZNY ALFA-MED WÓJCIK ROBERT 2.SALON ODZIEŻY MEDYCZNEJ ALFA-MED WÓJCIK ROBERT 3.SKLEP MEDYCZNY REMED WÓJCIK ROBERT \| 16.03.2021 \| 15.03.2021 \| 575,00 \| 0,00 \| 575,00 \| \| 21 \| 276/SO/03/2021 z 15-03-2021 ALFA-MED - 1.SKLEP MEDYCZNY ALFA-MED WÓJCIK ROBERT 2.SALON ODZIEŻY MEDYCZNEJ ALFA-MED WÓJCIK ROBERT 3.SKLEP MEDYCZNY REMED WÓJCIK ROBERT \| 16.03.2021 \| 15.03.2021 \| 157,80 \| 0,00 \| 157,80 \| \| 22 \| 907/03/2021 z 15-03-2021 PINGWINEK - PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCYJNO-USŁUGOWO-HANDLOWE "PINGWINEK" JERZY ŚWIERCZ, ANNA ŚWIERCZ SPÓŁKA JAWNA \| 15.03.2021 \| 15.03.2021 \| 159,86 \| 0,00 \| 159,86 \| \| 23 \| 727/C/2021 z 16-03-2021 KASICA - KASICA EDYTA - HURTOWNIA ROLNO-SPOŻYWCZA \| 16.03.2021 \| 16.03.2021 \| 65,52 \| 0,00 \| 65,52 \| \| 24 \| 9/03/2021 z 16-03-2021 STIK SERWIS - STIK SERWIS ŁUKASZ PORWET \| 16.03.2021 \| 16.03.2021 \| 591,63 \| 0,00 \| 591,63 \| \| 25 \| F/1/21/000697 z 16-03-2021 DARDRÓB - DARDRÓB SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ \| 16.03.2021 \| 16.03.2021 \| 493,26 \| 0,00 \| 493,26 \| \| 26 \| 3519/2021 z 17-03-2021 CITROMAR - PRZEDSIĘBIORSTWO HANDLOWO-USŁUGOWE CITROMAR MARIUSZ LAMCZYK \| 17.03.2021 \| 17.03.2021 \| 434,00 \| 0,00 \| 434,00 \| \| 27 \| PIE/18297/21 z 17-03-2021 ALMA ALPINEX - ALMA ALPINEX SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ \| 17.03.2021 \| 17.03.2021 \| 1 622,40 \| 0,00 \| 1 622,40 \| \| 28 \| PIE/7443/21 z 17-03-2021 ALMA ALPINEX - ALMA ALPINEX SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ \| 18.03.2021 \| 17.03.2021 \| -294,21 \| 0,00 \| -294,21 \| \| 29 \| F/1/21/000715 z 18-03-2021 DARDRÓB - DARDRÓB SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ \| 18.03.2021 \| 18.03.2021 \| 127,19 \| 0,00 \| 127,19 \| \| 30 \| FV/KC/011979/21 z 18-03-2021 SOT - SPÓŁDZIELNIA OBROTU TOWAROWEGO PRZEMYSŁU MLECZARSKIEGO \| 18.03.2021 \| 18.03.2021 \| 281,35 \| 0,00 \| 281,35 \| \| 31 \| 4043/2021 z 19-03-2021 BIURO PLUS - "BIURO PLUS" Zbigniew Jakubczyk \| 22.03.2021 \| 19.03.2021 \| 265,93 \| 0,00 \| 265,93 \| \| 32 \| 4615/3/2021 z 19-03-2021 SPOŁEМ - "SPOŁEМ" POWSZECHNA SPÓŁDZIELNIA SPOŻYWCÓW \| 19.03.2021 \| 19.03.2021 \| 107,63 \| 0,00 \| 107,63 \| \| Nr \| Dokument \| Nazwa Faktury \| Data Wystawienia \| Data Wymiany \| Kwota Netto \| Kwota VAT \| Kwota Brutto \| \|----\|----------\|---------------\|------------------\|--------------\|------------\|----------\|-------------\| \| 33 \| 618/2021/FMK z 19-03-2021 \| MRÓWKA - QUEST SC SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ \| 22.03.2021 \| 19.03.2021, 19.03.2021, 02.04.2021 \| 89,95 \| 0,00 \| 89,95 \| \| 34 \| 381/PAS/2021 z 22-03-2021 \| GOLDA - FIRMA HANDLOWO USŁUGOWA JOLANTA GOŁDA \| 23.03.2021 \| 22.03.2021, 22.03.2021, 05.04.2021 \| 200,00 \| 0,00 \| 200,00 \| \| 35 \| F00565/53/21 z 22-03-2021 \| PRYZMAT - PRYZMAT sp. z o.o. sp.k. \| 22.03.2021 \| 22.03.2021, 22.03.2021, 05.04.2021 \| 1 110,51 \| 0,00 \| 1 110,51 \| \| 36 \| 00132/03/2021 z 23-03-2021 \| CHWASTOWSKI - "MIP CHWASTOWSKI" PIOTR CHWASTOWSKI \| 30.03.2021 \| 23.03.2021, 23.03.2021, 31.03.2021 \| 430,50 \| 0,00 \| 430,50 \| \| 37 \| 1489/03/2021 z 23-03-2021 \| PINGWINEK - PRZEDSIĘBIORSTWO PRODUKCYJNO-USŁUGOWO-HANDLOWE "PINGWINEK" JERZY ŚWIERCZ, ANNA ŚWIERCZ SPÓŁKA JAWNA \| 24.03.2021 \| 23.03.2021, 23.03.2021, 06.04.2021 \| 45,15 \| 0,00 \| 45,15 \| \| 38 \| 696/2021 z 23-03-2021 \| FARMACJA - "FARMACJA" M. SABAT I R. WESOLEK SPÓŁKA JAWNA \| 23.03.2021 \| 23.03.2021, 23.03.2021, 22.04.2021 \| 107,00 \| 0,00 \| 107,00 \| \| 39 \| F/2021/03/003267 z 23-03-2021 \| VULCAN - "VULCAN" SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ \| 25.03.2021 \| 23.03.2021, 23.03.2021, 13.04.2021 \| 115,72 \| 0,00 \| 115,72 \| \| 40 \| FA/2021/03/23/3 z 23-03-2021 \| AUTOMAT - ZAKŁAD USŁUGOWY AKP I AUTOMATYKI "AUTOMAT" RYSZARD JÓNČZYK \| 23.03.2021 \| 23.03.2021, 23.03.2021, 06.04.2021 \| 492,00 \| 0,00 \| 492,00 \| \| 41 \| FV/KC/012677/21 z 23-03-2021 \| SOT - SPÓŁDZIELNIA OBROTU TOWAROWEGO PRZEMYSŁU MLECZARSKIEGO \| 23.03.2021 \| 23.03.2021, 23.03.2021, 06.04.2021 \| 305,95 \| 0,00 \| 305,95 \| \| 42 \| 3816/2021 z 24-03-2021 \| CITROMAR - PRZEDSIĘBIORSTWO HANDLOWO-USŁUGOWE CITROMAR MARIUSZ LAMCZYK \| 24.03.2021 \| 24.03.2021, 24.03.2021, 07.04.2021 \| 376,90 \| 0,00 \| 376,90 \| \| 43 \| F/1/21/000778 z 24-03-2021 \| DARDRÓB - DARDRÓB SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ \| 24.03.2021 \| 24.03.2021, 24.03.2021, 07.04.2021 \| 451,67 \| 0,00 \| 451,67 \| \| 44 \| 30/03/2021 z 25-03-2021 \| TELMAG - TELMAG SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ \| 25.03.2021 \| 25.03.2021, 25.03.2021, 08.04.2021 \| 602,70 \| 0,00 \| 602,70 \| \| 45 \| 5045/3/2021 z 26-03-2021 \| SPOŁEJM - "SPOŁEJM" POWSZECHNA SPÓŁDZIELNIA SPOŻYWCÓW \| 26.03.2021 \| 26.03.2021, 25.03.2021, 09.04.2021 \| 98,91 \| 0,00 \| 98,91 \| \| 46 \| FV 1350/2021 z 25-03-2021 \| MARSS - MARSS FILTRY M.SOBIERSKI, L.SOBIERSKA-DUDZIAK, P.SOBIERSKA SPÓŁKA JAWNA \| 26.03.2021 \| 25.03.2021, 25.03.2021, 08.04.2021 \| 436,53 \| 0,00 \| 436,53 \| \| 47 \| 102/2021 z 29-03-2021 \| TOMBIT - PRZEDSIĘBIORSTWO ELEKTRONICZNO - INFORMATYCZNE TOMBIT ELEKTRONIK TOMASZ POSOBKIEWICZ \| 29.03.2021 \| 29.03.2021, 29.03.2021, 11.04.2021 \| 184,50 \| 0,00 \| 184,50 \| \| 48 \| 4113/2021 z 30-03-2021 \| CITROMAR - PRZEDSIĘBIORSTWO HANDLOWO-USŁUGOWE CITROMAR MARIUSZ LAMCZYK \| 30.03.2021 \| 30.03.2021, 30.03.2021, 20.04.2021 \| 57,02 \| 0,00 \| 57,02 \| \| 49 \| 843/C/2021 z 30-03-2021 \| KASICA - KASICA EDYTA - HURTOWNIA ROLNO-SPOŻYWCZA \| 30.03.2021 \| 30.03.2021, 30.03.2021, 13.04.2021 \| 16,38 \| 0,00 \| 16,38 \| \| 50 \| 5460/3/2021 z 31-03-2021 \| SPOŁEJM - "SPOŁEJM" POWSZECHNA SPÓŁDZIELNIA SPOŻYWCÓW \| 31.03.2021 \| 31.03.2021, 31.03.2021, 14.04.2021 \| 21,45 \| 0,00 \| 21,45 \| Wartość netto: 18 318,40 Kwota VAT: 0,00 \| Wartość brutto \| 18 318,40 \|	2a58488c-e897-4800-ad1d-097d883e1a39	finepdfs	1.267578	CC-MAIN-2025-05	https://zs17.kielce.eu/sites/default/files/dokumenty/2021-06/03-2021.pdf	2025-01-25T13:02:25+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2025-05/segments/1736703699506.85/warc/CC-MAIN-20250125111848-20250125141848-00653.warc.gz	1,110,917,735	0.960208	0.965426	0.965426	[ "pol_Latn", "unknown", "unknown", "unknown" ]	pol_Latn	{}	true	[ 5110, 8456, 11858, 11890 ]	1	0
NAZWA ORAZ ADRES ZAMAWIAJĄCEGO: Zamawiający: Urząd Gminy Łomża Adres: 18-400 Łomża, ul. M. Curie Skłodowskiej 1 A, woj. Podlaskie tel./fax (86) 216-52-64 NIP: 718-12-68-329, REGON: 000534138 SPECYFIKAGJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA (SIWZ) Kod wspólnego słownika zamówień: Roboty ocieplające - KOD CPV 45450000-6; Roboty izolacyjne — KOD CPV 45320000-6; Stolarka drzwiowa i okienna — KOD CPV 45421000-4; Roboty rozbiórkowe — KOD CPV 45111100-9; Roboty murowe – KOD CPV 45262566-6; Roboty ziemne KOD PCV 45110000-1; Chodniki i opaska KOD PCV 45233222-1. DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO NA ROBOTY BUDOWLANE przeprowadzonego zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. Ustaw z 2009 r. nr 19 poz. 101 z późn. zm.).zwanej dalej u.p.z.p. „NA WYKONANIE ROBÓT BUDOWLANYCH POLEGAJĄCYCH NA „WYKONANIU TERMOMODERNIZACJI BUDYNKU WRAZ Z WYMIANĄ STOLARKI OKIENNEJ, ROBOTAMI ROZBIÓRKOWYMI ORAZ OSUSZENIEM FUNDAMENTÓW W BUDYNKU EDUKACYJNO – ADMINISTRACYJNO – BIUROWYM NALEŻĄCYM DO LICEUM PLASTYCZNEOG IM. WOJCIECHA KOSSAKA W ŁOMŻY, BIBLIOTEKI PEDAGOGICZNEJ W ŁOMŻY, NAUCZYCIELSKIM KOLEGIUM JĘZYKÓW OBCYCH W ŁOMŻY, AGENCJIA ROZWOJU REGIONALNEGO W ŁOMŻY, PUBLICZNE GIMNAZJUM NR 9 IM. RODZINY LUTOSŁAWSKICH W ŁOMŻY URZĄD GMINY ŁOMŻA PRZY UL. M. SKŁODOWSKIEJ CURIE 1 I 1A W ŁOMŻY" Specyfikacja niniejsza zawiera : \| L.p. \| Oznaczenie części \| \|---\|---\| \| 1 \| Część I \| \| 2 \| Część II \| \| 3 \| Część III \| CZĘŚĆ I – INSTRUKCJA DLA WYKONAWCÓW Spis treści : CZĘŚĆ I – INSTRUKCJA DLA WYKONAWCÓW 1. Nazwa i adres Zamawiającego. Zamawiający : Urząd Gminy Łomża Adres: 18-400 Łomża, ul. M. Skłodowskiej Curie 1 A, woj. Podlaskie Telefax : 86 216 52 64 Numer NIP : 718-12-68-329 Numer REGON : 000534138 e-mail : firstname.lastname@example.org adres www: www.gminalomza.pl 2. Oznaczenie Wykonawcy Na potrzeby niniejszej SIWZ za Wykonawcę – uważa się osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, która ubiega się o udzielenie zamówienia publicznego, złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia publicznego. 3. Tryb udzielania zamówienia. Przetarg nieograniczony. 4. Opis przedmiotu zamówienia. Przedmiotem zamówienia jest „Wykonanie termomodernizacji budynku wraz z wymianą stolarki okiennej, robotami rozbiórkowymi oraz osuszeniem fundamentów w budynku edukacyjno – administracyjno – biurowym należącym do Liceum Plastycznego im. Wojciecha Kossaka w Łomży, Biblioteki Pedagogicznej w Łomży, Nauczycielskim Kolegium Języków Obcych w Łomży, Agencja Rozwoju Regionalnego w Łomży, Publiczne Gimnazjum nr 9 im. Rodziny Lutosławskich w Łomży, Urząd Gminy Łomża przy ul. M. Skłodowskiej Curie 1 i 1a w Łomży" Zamawiający wymaga, aby gwarancja na roboty stanowiące przedmiot zamówienia wynosiła min 3 lata licząc od daty odbioru końcowego przedmiotu zamówienia. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia przedstawiony został w Części III niniejszej SIWZ. Wspólny słownik Zamówień CPV : Roboty ocieplające - KOD CPV 45450000-6; Roboty izolacyjne — KOD CPV 45320000-6; Stolarka drzwiowa i okienna — KOD CPV 45421000-4; Roboty rozbiórkowe — KOD CPV 45111100-9; Roboty murowe – KOD CPV 45262566-6; Roboty ziemne KOD PCV 451100001; Chodniki i opaska KOD PCV 45233222-1. Prace dotyczące wykonania instalacji elektrycznych – KOD CPV 45310000-3. 5. Zamówienia częściowe Zamawiający nie dopuszcza składania ofert częściowych. 6. Zamówienia uzupełniające. Zamawiający nie przewiduje udzielenia zamówień uzupełniających Zamawiający przewiduję udzielenia zamówień dodatkowych. 7. Informacja o ofercie wariantowej Zamawiający nie dopuszcza składania ofert wariantowych. 8. Termin wykonania zamówienia Termin wykonania zamówienia – 55 tygodni od dnia wprowadzenia wykonawcy na budowę lecz nie później niż do dnia 12.08.2010 roku. 9. Warunki udziału w postępowaniu oraz dokumenty potwierdzające spełnianie warunków udziału w postępowaniu. 9.1. Wykonawcy ubiegający się o zamówienie publiczne muszą spełniać niżej wymienione warunki udziału w postępowaniu : 1) posiadać uprawnienia do wykonywania działalności lub czynności w zakresie odpowiadającym przedmiotowi zamówienia oraz nie podlegać wykluczeniu na podstawie art.24 u.p.z.p. W celu potwierdzenia spełniania niniejszego warunku Wykonawcy zobowiązani są przedłożyć następujące dokumenty : a) aktualny odpis z właściwego rejestru albo aktualne zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, jeżeli odrębne przepisy wymagają wpisu do rejestru lub zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej, wystawionego nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert (w przypadku wspólnego ubiegania się o udzielenie niniejszego zamówienia przez dwóch lub więcej Wykonawców w ofercie muszą być złożone przedmiotowe dokumenty dla każdego z nich); 2) posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie przy realizacji robót objętych przedmiotem zamówienia tj. termomodernizacją budynków użyteczności publicznej, wraz z wymianą stolarki okiennej, robotami rozbiórkowymi w branży budowlanej, wymiana stolarki okiennej i drzwiowej, robotami izolacyjnymi i ziemnymi oraz robotami murarskimi i zbrojeniowymi występujących łącznie w każdym zadaniu w okresie ostatnich pięciu lat, przed dniem wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy — w tym okresie, w co najmniej trzech zadaniach, o wartości co najmniej 400.000 zł każde a) wskazać do wykonania niniejszego zamówienia odpowiednio wykwalifikowany personel posiadający uprawnienia budowlane zgodnie z art.12 ust.2 Prawa budowlanego. W celu potwierdzenia spełnienia niniejszego warunku Wykonawcy zobowiązani są przedłożyć wykaz osób, które będą uczestniczyć w wykonywaniu niniejszego zamówienia wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nich czynności, sporządzony na podstawie wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do niniejszej SIWZ. (Wykonawcy składający ofertę wspólną przedstawiają razem jeden dokument w formie załącznika nr 3). b) przedłożyć dokumenty stwierdzające, że wskazane osoby, które będą wykonywać właściwej Izby Samorządu Zawodowego – branży budowlanej. niniejsze zamówienie posiadają wymagane uprawnienia, jeżeli ustawy nakładają obowiązek posiadania takich uprawnień oraz zaświadczenia o przynależności do W celu potwierdzenia spełnienia niniejszego warunku Wykonawcy zobowiązani są przedłożyć dokumenty stwierdzające, że osoby, które będą wykonywać niniejsze zamówienie posiadają wymagane uprawnienia zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane oraz Rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie lub odpowiadające im ważne uprawnienia budowlane, które zostały wydane na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, powinny to być uprawnienia równoważne, zgodne z obowiązującym na dzień wydania prawem, wystawione przed upływem terminu składania ofert, tzn.: kopie decyzji o przyznaniu uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz kopie aktualnego zaświadczenia o przynależności do właściwej Izby Samorządu Zawodowego - branży budowlanej, c) wykonać w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy, w tym okresie, co najmniej 3 roboty budowlane odpowiadające swoim rodzajem i wartością każda z nich po 400 000 zł z podaniem ich wartości oraz daty i miejsca wykonania oraz załączenia dokumentów potwierdzających, że roboty te zostały wykonane należycie. W celu potwierdzenia spełnienia niniejszego warunku Wykonawcy zobowiązani są przedłożyć wykaz wykonanych robót budowlanych w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie. Do wykazu sporządzonego według wzoru stanowiącego załącznik nr 4 do niniejszej SIWZ Wykonawca winien załączyć dokumenty potwierdzające, że roboty te zostały wykonane należycie. (Wykonawcy składający ofertę wspólną przedstawiają razem jeden dokument w formie załącznika nr 4). 3) złożyć oświadczenie o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu sporządzone na podstawie wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do niniejszej SIWZ (w przypadku wspólnego ubiegania się o udzielenie niniejszego zamówienia przez dwóch lub więcej Wykonawców w ofercie muszą być złożone oświadczenia każdego z nich lub wspólne oświadczenie podpisane przez upoważnionych przedstawicieli każdego z wykonawców składających ofertę wspólną, lub przez pełnomocnika upoważnionego do reprezentowania ich w postępowaniu lub reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego). 4) Złożyć odpowiednie dokumenty potwierdzające nie zaleganie z płatnościami wobec Skarbu Państwa ( wydane przez właściwy Urząd Skarbowego), oraz nie zaleganie z płatnościami wobec Zakładu ubezpieczeń Społecznych. 9.2. Dokumenty wymienione w pkt 9.1 należy złożyć w formie oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez Wykonawcę. 9.2.1. Zamawiający może żądać przedstawienia oryginału lub notarialnie poświadczonej kopii dokumentu wyłącznie wtedy, gdy złożona przez Wykonawcę kopia dokumentu jest nieczytelna lub budzi wątpliwości co do jej prawdziwości. 9.3. Ocena spełniania przedstawionych powyżej warunków zostanie dokonana wg formuły : „spełnia – nie spełnia". 10. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia. 10.1. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie niniejszego zamówienia powinni spełniać warunki udziału w postępowaniu oraz złożyć dokumenty potwierdzające spełnienie tych warunków zgodnie z zapisami zawartymi w pkt. 9 SIWZ. Ponadto tacy Wykonawcy ustanawiają Pełnomocnika do reprezentowania ich w niniejszym postępowaniu albo reprezentowania ich w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Zaleca się, aby Pełnomocnikiem był jeden z Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia. 10.2. Oferta musi być podpisana w taki sposób by prawnie zobowiązywała wszystkich partnerów. 10.3. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o niniejsze zamówienie, których oferta zostanie uznana za najkorzystniejszą, przed podpisaniem umowy o realizację zamówienia są zobowiązani przyjąć następująca formę prawną : Konsorcjum. W tym celu przed podpisaniem umowy o niniejsze zamówienie są oni zobowiązani przedstawić Zamawiającemu kopię umowy Konsorcyjnej określającej m.in. zakres obowiązków każdego z Wykonawców przy realizacji wspólnego zadania, pełnomocnika Konsorcjum. Umowa Konsorcyjna winna być zawarta na okres Umowy o realizację zamówienia. 10.4. Wszelka korespondencja prowadzona będzie wyłącznie z Pełnomocnikiem. 11. Wymagania dotyczące zabezpieczenia należytego wykonania umowy. 11.1. Informacje ogólne Zabezpieczenie służy pokryciu roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. 11.2. Wysokość zabezpieczenia należytego wykonania umowy. 1) Zamawiający ustala zabezpieczenie należytego wykonania umowy zawartej w wyniku postępowania o udzielenie niniejszego zamówienia w wysokości 3 % ceny całkowitej podanej w ofercie. 2) Wybrany Wykonawca zobowiązany jest wnieść zabezpieczenie należytego wykonania umowy przed podpisaniem umowy, nie później jednak niż przed upływem terminu związania ofertą. 11.3. Forma zabezpieczenia należytego wykonania umowy 1) Zabezpieczenie należytego wykonania umowy może być wniesione według wyboru Wykonawcy w jednej lub w kilku następujących formach : a) pieniądzu, b) poręczeniach bankowych lub poręczeniach spółdzielczej kasy oszczędnościowo kredytowej, z tym że zobowiązanie kasy jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym, c) gwarancjach bankowych, gwarancjach) gwarancjach ubezpieczeniowych, d) poręczeniach udzielanych przez podmioty, o których mowa w art.6 b ust.5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. 2) Zabezpieczenie wnoszone w pieniądzu Wykonawca wpłaci przelewem na następujący rachunek bankowy Centralnego Zamawiającego: 54875700010000171720000040 3) Jeżeli zabezpieczenie wniesiono w pieniądzu, Zamawiający przechowuje je na rachunku bankowym. Zamawiający zwraca zabezpieczenie wniesione w pieniądzu wraz z odsetkami, po potraceniu kosztów obsługi bankowej rachunku , na rachunek bankowy wykonawcy. 4) W przypadku składania przez Wykonawcę zabezpieczenia w formie gwarancji, gwarancja powinna być sporządzona zgodnie z obowiązującym prawem i winna zawierać następujące elementy : a) nazwę dającego zlecenie (Wykonawcy), beneficjenta gwarancji (Zamawiającego), gwaranta (banku lub instytucji ubezpieczeniowej udzielających gwarancji) oraz wskazanie ich siedzib, b) określenie wierzytelności, która ma być zabezpieczona gwarancją, c) kwotę gwarancji, d) termin ważności gwarancji, e) zobowiązanie gwaranta do : „zapłacenia kwoty gwarancji w ciągu 14 dni na pierwsze pisemne żądanie Zamawiającego zawierające oświadczenie, iż Wykonawca, z którym podpisano umowę : - nie wykonał lub wykonał nienależycie umowę objętą gwarancją i nie dokonał zapłaty wymagalnych kar umownych. 5) Postanowienia ust. 4) stosuje się również do poręczeń, określonych w ust.1) b) i ust.1)e). 6) Jeżeli Wykonawca, którego oferta została wybrana nie wniesie zabezpieczenia należytego wykonania umowy, Zamawiający może wybrać najkorzystniejszą ofertę spośród pozostałych ofert stosownie do treści art.94 ust.3 u.p.z.p. 7) Do zmiany formy zabezpieczenia umowy w trakcie realizacji umowy stosuje się art. 149 u.p.z.p. 11.4. Zwrot zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Zamawiający zwróci zabezpieczenie należytego wykonania umowy w następujący sposób : - 70 % wartości zamówienia – Zamawiający zwróci lub zwolni w terminie 30 dni od dnia wykonania zamówienia i uznania przez zamawiającego za należycie wykonane, - 30 % wartości zamówienia – Zamawiający zwróci lub zwolni nie później niż w 15 dniu po upływie okresu gwarancji. 12. Waluta, w jakiej będą prowadzone rozliczenia związane z realizacją niniejszego zamówienia publicznego. Wszelkie rozliczenia związane z realizacją zamówienia publicznego, którego dotyczy niniejsza SIWZ dokonywane będą w PLN, w terminie do 30 dni od daty otrzymania przez Zamawiającego prawidłowo wystawionej faktury Wykonawcy. 13. Wymagania dotyczące wadium Wadium jest wymagane w postępowaniu zgodnie z art. 45 ustawy PZP z dnia 29.stycznia 2004 roku.. 1. Wadium może być wnoszone w jednej lub kilku następujących formach: 1) pieniądzu; 2) poręczeniach bankowych lub poręczeniach spółdzielczej kasy oszczędnościowokredytowej, z tym że poręczenie kasy jest zawsze poręczeniem pieniężnym; 3) gwarancjach bankowych; 4) gwarancjach ubezpieczeniowych; 5) poręczeniach udzielanych przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 275). 2. Wadium w wysokości 20.000 zł słownie ( dwadzieścia tysięcy złotych 00/100 groszy), Na konto bankowe zamawiającego w terminie 3 dni przed ostatecznym terminem składania ofert. Nr konta do wpłaty wadium: Bank Spółdzielczy w Łomży 54875700010000171720000040. 3. Zamawiający zwraca wadium wszystkim wykonawcom niezwłocznie po wyborze oferty najkorzystniejszej lub unieważnieniu postępowania, z wyjątkiem wykonawcy, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, z zastrzeżeniem ust. 4a. 4. Wykonawcy, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, zamawiający zwraca wadium niezwłocznie po zawarciu umowy w sprawie zamówienia publicznego oraz wniesieniu zabezpieczenia należytego wykonania umowy, jeżeli jego wniesienia żądano. 5. Zamawiający zwraca niezwłocznie wadium na wniosek wykonawcy, który wycofał ofertę przed upływem terminu składania ofert. 6. Zamawiający żąda ponownego wniesienia wadium przez wykonawcę, któremu zwrócono wadium na podstawie ust. 1, jeżeli w wyniku rozstrzygnięcia odwołania jego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza. Wykonawca wnosi wadium w terminie określonym przez zamawiającego. 7. Zamawiający zatrzymuje wadium wraz z odsetkami, jeżeli wykonawca w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 26 ust. 3, nie złożył dokumentów lub oświadczeń, o których mowa w art. 25 ust. 1, lub pełnomocnictw, chyba że udowodni, że wynika to z przyczyn nieleżących po jego stronie. 8. Zamawiający zatrzymuje wadium wraz z odsetkami, jeżeli wykonawca, którego oferta została wybrana: 1) odmówił podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego na warunkach określonych w ofercie; 2) nie wniósł wymaganego zabezpieczenia należytego wykonania umowy; 3) zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego stało się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie wykonawcy. 14. Opis sposobu przygotowania oferty. 14.1. Wymagania podstawowe. 1) Każdy Wykonawca może złożyć tylko jedną ofertę. 2) Ofertę należy przygotować ściśle według wymagań określonych w niniejszej SIWZ. 3) Oferta musi być podpisana przez osoby upoważnione do reprezentowania Wykonawcy (Wykonawców). Oznacza to, iż jeżeli z dokumentu(ów) określającego(ych) status prawny Wykonawcy(ów) lub pełnomocnictwa (pełnomocnictw) wynika, iż do reprezentowania Wykonawcy(ów) upoważnionych jest łącznie kilka osób dokumenty wchodzące w skład oferty muszą być podpisane przez wszystkie te osoby. 4) Upoważnienie osób podpisujących ofertę do jej podpisania musi bezpośrednio wynikać z dokumentów dołączonych do oferty. Oznacza to, że jeżeli upoważnienie takie nie wynika wprost z dokumentu stwierdzającego status prawny Wykonawcy (odpisu z właściwego rejestru lub zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej) to do oferty należy dołączyć oryginał lub poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię stosownego pełnomocnictwa udzielonego przez osoby do tego upoważnione. 5) Wzory dokumentów dołączonych do niniejszej SIWZ powinny zostać wypełnione przez Wykonawcę i dołączone do oferty bądź tez przygotowane przez Wykonawcę w zgodnej formie z niniejszą SIWZ. 6) We wszystkich przypadkach, gdzie jest mowa o pieczątkach, Zamawiający dopuszcza złożenie czytelnego zapisu o treści pieczęci zawierającego co najmniej oznaczenie nazwy (firmy) i siedziby. 7) Zamawiający zwróci Wykonawcom, których oferty nie zostały wybrane, na ich wniosek, złożone przez nich plany, projekty, rysunki, modele, próbki, wzory, programy komputerowe oraz inne podobne materiały. Żadne inne dokumenty wchodzące w skład oferty, w tym również te przedstawione w formie oryginałów, nie podlegają zwrotowi przez Zamawiającego. 8) Wykonawca ponosi wszelkie koszty związane z przygotowaniem i złożeniem oferty z uwzględnieniem treści art. 93 ust.4 u.p.z.p. 14.2. Forma oferty. 1) Oferta musi być sporządzona w języku polskim, w 1 egzemplarzu, mieć formę pisemną i format nie większy niż A4. Arkusze o większych formatach należy złożyć do formatu A4. Dokumenty sporządzone w języku obcym są składane wraz z tłumaczeniem na język polski, poświadczonym przez Wykonawcę. 2) Stosowne wypełnienia we wzorach dokumentów stanowiących załączniki do niniejszej SIWZ i wchodzących następnie w skład oferty mogą być dokonane komputerowo, maszynowo lub ręcznie. 3) Dokumenty przygotowywane samodzielnie przez Wykonawcę na podstawie wzorów stanowiących załączniki do niniejszej SIWZ powinny mieć formę wydruku komputerowego lub maszynopisu. 4) Całość oferty powinna być złożona w formie uniemożliwiającej jej przypadkowe zdekompletowanie – arkusze (kartki) oferty muszą być zszyte, zbindowane lub trwale połączone w jedną całość inną techniką. 5) Wszystkie zapisane strony oferty powinny być ponumerowane. Strony te powinny być parafowane przez osobę (lub osoby, jeżeli do reprezentowania Wykonawcy upoważnione są dwie lub więcej osób) podpisującą (podpisujące) ofertę zgodnie z treścią dokumentu określającego status prawny Wykonawcy lub treścią załączonego do oferty pełnomocnictwa. Strony zawierające informacje niewymagane przez Zamawiającego (np.: prospekty reklamowe o firmie, jej działalności, itp.) nie muszą być numerowane i parafowane. 6) Wszelkie miejsca w ofercie, w których Wykonawca naniósł poprawki lub zmiany wpisywanej przez siebie treści (czyli wyłącznie w miejscach, w których jest to dopuszczone przez Zamawiającego) muszą być parafowane przez osobę (osoby) podpisującą (podpisujące) ofertę. 7) Dokumenty wchodzące w skład oferty mogą być przedstawiane w formie oryginałów lub poświadczonych przez Wykonawcę za zgodność z oryginałem kopii. Oświadczenia sporządzane na podstawie wzorów stanowiących załączniki do niniejszej SIWZ powinny być złożone w formie oryginału. Zgodność z oryginałem wszystkich zapisanych stron kopii dokumentów wchodzących w skład oferty musi być potwierdzona przez osobę (lub osoby, jeżeli do reprezentowania Wykonawcy upoważnione są dwie lub więcej osób) podpisująca (podpisujące) ofertę zgodnie z treścią dokumentu określającego status prawny Wykonawcy lub treścią załączonego do oferty pełnomocnictwa. 8) Zamawiający może żądać przedstawienia oryginału lub notarialnie poświadczonej kopii dokumentu wyłącznie wtedy, gdy złożona przez Wykonawcę kopia dokumentu jest nieczytelna lub budzi wątpliwości co do jej prawdziwości. Wykonawca jest świadomy, że na podstawie ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny (Dz. U. z dnia 2 sierpnia 1997 r.) art. 297 § 1. „kto w celu uzyskania dla siebie lub kogo innego zamówienia publicznego, przedkłada podrobiony, przerobiony, poświadczający nieprawdę albo nierzetelne pisemne oświadczenie dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wymienionego zamówienia podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5". 14.3. Zawartość oferty. 1) Kompletna oferta musi zawierać : a) Formularz Oferty, sporządzony na podstawie wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do niniejszej SIWZ, b) aktualny odpis z właściwego rejestru albo aktualne zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, jeżeli odrębne przepisy wymagają wpisu do rejestru lub zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej, wystawionego nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert, zgodnie z pkt 9.1.1)a) c) oświadczenie o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, sporządzone na podstawie wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do niniejszej SIWZ, zgodnie z pkt.9.1.3). d) wykaz osób, które będą uczestniczyć w wykonywaniu niniejszego zamówienia wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nich czynności, sporządzony na podstawie wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do niniejszej SIWZ, zgodnie z pkt. 9.1.2)a) e) dokumenty stwierdzające, że osoby, które będą wykonywać niniejsze zamówienie posiadają wymagane uprawnienia zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane oraz Rozporządzeniem Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie lub odpowiadające im ważne uprawnienia budowlane, które zostały wydane na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów, powinny to być uprawnienia równoważne, zgodne z obowiązującym na dzień wydania prawem, wystawione przed upływem terminu składania ofert, tzn.: kopie decyzji o przyznaniu uprawnień do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz kopie aktualnego zaświadczenia o przynależności do właściwej Izby Samorządu Zawodowego, zgodnie z pkt.9.1.2)b). g) wykaz wykonanych robót budowlanych w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, zgodnie z pkt. 9.1.2)c) Do wykazu sporządzonego według wzoru stanowiącego załącznik nr 4 do niniejszej SIWZ Wykonawca winien załączyć dokumenty potwierdzające, że roboty te zostały wykonane należycie. h) stosowne Pełnomocnictwo(a) – w przypadku, gdy upoważnienie do podpisania oferty nie wynika bezpośrednio ze złożonego w ofercie odpisu z właściwego rejestru albo zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, zgodnie z pkt 10.1.4) niniejszej SIWZ i) w przypadku Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, dokument ustanawiający Pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie niniejszego zamówienia publicznego, zgodnie z 10.1 niniejszej SIWZ j) Kosztorys ofertowy sporządzony na podstawie przedmiarów robót, projektu wykonawczego oraz specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych 2) Pożądane przez zamawiającego jest złożenie w ofercie spisu treści z wyszczególnieniem ilości stron wchodzących w skład oferty. 14.4. Informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. 1) Wykonawca może zastrzec w ofercie (oświadczeniem zawartym w Formularzu Oferty), iż Zamawiający nie będzie mógł ujawnić informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. 2) Nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli Wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert, zastrzegł, że nie mogą być one udostępnione. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w art.86 ust.4 u.p.z.p. 15. Wyjaśnienie i zmiany w treści SIWZ 15.1. Wyjaśnianie treści SIWZ. Wykonawca może zwrócić się do Zamawiającego o wyjaśnienie treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Zamawiający jest zobowiązany niezwłocznie udzielić wyjaśnień, chyba że prośba o wyjaśnienie treści specyfikacji wpłynęła do Zamawiającego na mniej niż 6 dni przed terminem składania ofert. Zamawiający jednocześnie przekaże treść wyjaśnienia wszystkim Wykonawcom, którym doręczono SIWZ i zamieści jego treść na stronie internetowej. Udzielając wyjaśnień Zamawiający nie ujawni źródła zapytania. Zamawiający zastrzega konieczność posługiwania się formą pisemną lub faxem przy zasięganiu informacji prawnie skutecznych zgodnie z art. 27 u.p.z.p. 15.2. Zmiany w treści SIWZ 1) W szczególnie uzasadnionych przypadkach Zamawiający może w każdym czasie, przed upływem terminu do składania ofert, zmodyfikować treść niniejszej SIWZ. Dokonaną w ten sposób modyfikację Zamawiający przekaże niezwłocznie wszystkim Wykonawcom, którym Zamawiający przekazał niniejszą SIWZ i zamieści jego treść na stronie internetowej. 2) Modyfikacja treści niniejszej SIWZ nie może dotyczyć kryteriów oceny ofert, a także warunków udziału w postępowaniu oraz sposobu oceny ich spełniania. 3) Modyfikacje są każdorazowo wiążące dla Wykonawców. 4) Zamawiający dopuszcza możliwość przedłużenia terminu składania ofert z uwzględnieniem czasu niezbędnego do wprowadzenia w ofertach zmian wynikających z modyfikacji treści niniejszej SIWZ, kierując się przesłankami określonymi w art. 38 ust.6 u.p.z.p. O przedłużeniu terminu składania ofert Zamawiający niezwłocznie zawiadamia wszystkich Wykonawców, którym przekazał niniejszą SIWZ oraz zamieści te informacje na stronie internetowej Zamawiającego. 16. Zebranie Wykonawców i wizja lokalna. Zamawiający zastrzega sobie możliwość zwołania zebrania wszystkich Wykonawców w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących treści niniejszej SIWZ. Zamawiający sporządzi informację zawierającą zgłoszone na zebraniu zapytania o wyjaśnienie treści niniejszej SIWZ oraz odpowiedzi na nie, bez wskazywania źródeł zapytań. Informację z zebrania Zamawiający doręczy niezwłocznie Wykonawcom, którym przekazano niniejszą SIWZ oraz zamieści na stronie internetowej Zamawiającego. Zaleca się Wykonawcom przeprowadzenie wizji lokalnej w celu uzyskania wszelkich informacji koniecznych do przygotowania ofert. 17. Osoby uprawnione do porozumiewania się z Wykonawcami Osobami upoważnionymi przez Centralnego Zamawiającego do kontaktowania się z Wykonawcami są: - w sprawach dot. przedmiotu zamówienia: Pan Szczepan Mierzejewski, kontakt telefoniczny 786021079 oraz administrator Iwona Perkowska, kontakt telefoniczny 661918169 lub kontakt osobisty w siedzibie Zamawiającego w sekretariacie w godz. 10.00 - 12.00. 18. Miejsce, termin i sposób złożenia oferty. 18.1. Ofertę obejmującą całość zamówienia należy złożyć w zamkniętej kopercie/opakowaniu w siedzibie Zamawiającego w Urzędzie Gminy Łomża ul. M. Skłodowskiej Curie 1A, 18400 Łomża , w pokoju nr 1, w nieprzekraczalnym terminie : 18.2 Ofertę należy złożyć w nieprzezroczystej, zabezpieczonej przed otwarciem kopercie (paczce). Kopertę (paczkę) należy opisać następująco : PRZETARG NIEOGRANICZONY POLEGAJĄCY NA „WYKONANIU TERMOMODERNIZACJI BUDYNKU WRAZ Z WYMIANĄ STOLARKI OKIENNEJ, ROBOTAMI ROZBIÓRKOWYMI ORAZ OSUSZENIEM FUNDAMENTÓW W BUDYNKU EDUKACYJNO – ADMINISTRACYJNO – BIUROWYM NALEŻĄCYM DO LICEUM PLASTYCZNEOG IM. WOJCIECHA KOSSAKA W ŁOMŻY, BIBLIOTEKI PEDAGOGICZNEJ W ŁOMŻY, NAUCZYCIELSKIM KOLEGIUM JĘZYKÓW OBCYCH W ŁOMŻY, AGENCJIA ROZWOJU REGIONALNEGO W ŁOMŻY, PUBLICZNE GIMNAZJUM NR 9 IM. RODZINY LUTOSŁAWSKICH W ŁOMŻY, URZĄD GMINY ŁOMŻA PRZY UL. M. SKŁODOWSKIEJ Curie 1 I 1A W ŁOMŻY" „Nie otwierać przed dniem 10/08/2010 godz. 9:30" 18.3. Na kopercie (paczce) oprócz opisu jw. należy umieścić nazwę i adres Wykonawcy . 19. Zmiany lub wycofanie złożonej oferty. 19.1. Skuteczność zmian lub wycofania złożonej oferty. Wykonawca może wprowadzić zmiany lub wycofać złożoną przez siebie ofertę. Zmiany lub wycofanie złożonej oferty są skuteczne tylko wówczas, gdy zostały dokonane przed upływem terminu składania ofert. 19.2. Zmiana złożonej oferty. Zmiany, poprawki lub modyfikacje złożonej oferty muszą być złożone w miejscu i według zasad obowiązujących przy składaniu oferty. Odpowiednio opisane koperty (paczki) zawierające zmiany należy dodatkowo opatrzyć dopiskiem „ZMIANA". W przypadku złożenia kilku „ZMIAN" kopertę (paczkę) każdej „ZMIANY" należy dodatkowo opatrzyć napisem „zmiana nr …" 19.3. Wycofanie złożonej oferty. Wycofanie złożonej oferty następuje poprzez złożenie pisemnego powiadomienia podpisanego przez umocowanego na piśmie przedstawiciela Wykonawcy. Wycofanie należy złożyć w miejscu i według zasad obowiązujących przy składaniu oferty. Odpowiednio opisaną kopertę (paczkę) zawierającą powiadomienie należy dodatkowo opatrzyć dopiskiem „WYCOFANIE". 20. Miejsce i termin otwarcie ofert. Otwarcie ofert nastąpi w siedzibie Centralnego Zamawiającego, Urząd Gminy Łomża 18-400 Łomża, ul. M. Skłodowskiej .Curie 1A, w sali konferencyjnej. 21. Tryb otwarcia ofert. 21.1. Bezpośrednio przed otwarciem ofert Zamawiający podaje kwotę, jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia. 21.2. W trakcie publicznej sesji otwarcia ofert nie będą otwierane koperty (paczki) zawierające oferty, których dotyczy „WYCOFANIE". Takie oferty zostaną odesłane Wykonawcom bez otwierania. 21.3. Koperty (paczki) oznakowane dopiskiem „ZMIANA" zostaną otwarte przed otwarciem kopert (paczek) zawierających oferty, których dotyczą te zmiany. Po stwierdzeniu poprawności procedury dokonania zmian, zmiany zostaną dołączone do oferty. 21.4. W trakcie otwierania kopert z ofertami Zamawiający każdorazowo ogłosi obecnym : 1) stan i ilość kopert (paczek) zawierających otwieraną ofertę, 2) nazwę i adres Wykonawcy, którego oferta jest otwierana, 3) informacje dotyczące ceny całej oferty zawarte w Formularzu Oferty. Powyższe informacje zostaną odnotowane w protokole postępowania przetargowego. 21.5. Na wniosek Wykonawców, którzy nie byli obecni przy otwarciu ofert, Zamawiający przekazuje im niezwłocznie informacje, o których mowa powyżej w pkt. 20.1. i 21.4.2)3) niniejszej SIWZ. 22. Zwrot ofert bez otwierania. Ofertę złożoną po terminie Zamawiający zwróci bez otwierania po upływie terminu przewidzianego na wniesienie protestu. 23. Termin związania ofertą. 23.1. Wykonawca pozostaje związany złożoną ofertą przez 30 dni. Bieg terminu związania ofertą rozpoczyna się wraz z upływem terminu składania ofert. 23.2. Zamawiający zastrzega sobie możliwość, w uzasadnionych przypadkach, na co najmniej 7 dni przed upływem terminu związania ofertą, jednorazowego zwrócenia się do Wykonawców o wyrażenie zgody na przedłużenie tego terminu o oznaczony okres, nie dłuższy jednak niż 60 dni. 24. Opis sposobu obliczenia ceny. 24.1. Cena oferty jest ceną ryczałtową. 24.2 Podana w ofercie cena musi być wyrażona w PLN. Cena musi uwzględniać wszystkie wymagania niniejszej SIWZ oraz obejmować wszelkie koszty, jakie poniesie Wykonawca z tytułu należytej oraz zgodnej z obowiązującymi przepisami realizacji przedmiotu zamówienia. 24.3. Sposób zapłaty i rozliczenia za realizację niniejszego zamówienia, określone zostały w części II niniejszej SIWZ (wzorze umowy w sprawie zamówienia publicznego). 24.4. Kosztorys ofertowy należy sporządzić w oparciu o załączone do niniejszej specyfikacji: przedmiar robót, specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót. 24.5. Wszystkie wartości określone w kosztorysie ofertowym oraz ostateczna cena oferty, winny być liczone do dwóch miejsc po przecinku. 24.6. Ostateczną cenę oferty stanowi suma wartości brutto kosztorysu ofertowego. 24.7. Wszystkie ceny określone przez Wykonawcę zostaną ustalone na okres ważności umowy i nie będą podlegały zmianom. 24.8. Zamawiający poprawi omyłki rachunkowe stosownie do treści art. 87 ust.2 u.p.z.p. i zawiadomi Wykonawcę o poprawieniu omyłki rachunkowej w obliczeniu ceny. Wykonawca jest zobowiązany poinformować Zamawiającego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w poprzednim zdaniu, o zgodzie bądź odmowie zgody na dokonane przez Zamawiającego poprawienie omyłki rachunkowej w obliczeniu ceny. 25. Kryteria oceny ofert. 25.1 Zamawiający oceni i porówna jedynie te oferty, które : 1) zostaną złożone przez Wykonawców niewykluczonych przez Zamawiającego z niniejszego postępowania. 2) nie zostaną odrzucone przez Zamawiającego. 25.2. Oferty zostaną ocenione przez Zamawiającego w oparciu o kryterium ceny (waga kryterium „cena"–100%) 25.3. Zamawiający udzieli niniejszego zamówienia temu(tym) Wykonawcy(Wykonawcom), który(rzy) przedstawi(ą) najniższą cenę za realizację zamówienia. 25.4. Jeżeli Zamawiający nie może dokonać wyboru oferty najkorzystniejszej ze względu na to, że zostały złożone oferty o takiej samej cenie, Zamawiający wezwie Wykonawców, którzy złożyli te oferty, do złożenia w terminie określonym przez Zamawiającego ofert dodatkowych. 25.5. Wykonawcy, składając oferty dodatkowe, nie mogą zaoferować cen wyższych niż zaoferowane w złożonych ofertach. 25.6. Zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli zostały złożone oferty dodatkowe o takiej samej cenie. 26. Oferta z rażąco niską ceną. 26.1. Zamawiający w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, zwraca się w formie pisemnej do Wykonawcy o udzielenie w określonym terminie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. 26.2. Zamawiający, oceniając wyjaśnienia, weźmie pod uwagę obiektywne czynniki, w szczególności oszczędność metody wykonania zamówienia, wybrane rozwiązania techniczne, wyjątkowo sprzyjające warunki wykonywania zamówienia dostępne dla Wykonawcy, oryginalność projektu Wykonawcy oraz wpływ pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów. 26.3. Zamawiający odrzuca ofertę : 1) Wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień lub 2) jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niska cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. 27. Uzupełnienie oferty. Stosownie do treści art. 26 ust. 3 u.p.z.p., Zamawiający wezwie wykonawców, którzy w określonym terminie nie złożyli oświadczeń lub dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub którzy złożyli dokumenty zawierające błędy, do ich uzupełnienia w wyznaczonym terminie, chyba że mimo ich uzupełnienia oferta wykonawcy podlega odrzuceniu lub konieczne byłoby unieważnienie postępowania. 28. Tryb oceny ofert. 28.1. Wyjaśnienia treści ofert i poprawianie oczywistych omyłek. 1) W toku badania i oceny ofert Zamawiający może żądać od Wykonawców wyjaśnień dotyczących treści złożonych ofert. Niedopuszczalne jest prowadzenie między Zamawiającym a Wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej oferty oraz, z zastrzeżeniem treści następnego punktu, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści. 2) Zamawiający poprawi w tekście oferty oczywiste omyłki pisarskie oraz omyłki rachunkowe w obliczeniu ceny, niezwłocznie zawiadamiając o tym wszystkich Wykonawców, którzy złożyli oferty. 28.2. Sposób oceny zgodności oferty z treścią niniejszej SIWZ. Ocena zgodności oferty z treścią niniejszej SIWZ przeprowadzona zostanie wyłącznie na podstawie analizy dokumentów i oświadczeń, jakie Wykonawca zawarł w swej ofercie z zastrzeżeniem treści art. 26 ust.3 u.p.z.p. 28.3. Sprawdzanie wiarygodności ofert. 1) Zamawiający zastrzega sobie prawo sprawdzania w toku oceny oferty wiarygodności przedstawionych przez Wykonawców dokumentów, oświadczeń, wykazów, danych i informacji. 2) W przypadku stwierdzenia przez Zamawiającego w trakcie sprawdzania ofert, że złożenie oferty stanowi czyn nieuczciwej konkurencji – oferta zostanie przez Zamawiającego odrzucona na podstawie art. 89 ust.1 pkt 3) u.p.z.p. 3) Przedstawienie przez Wykonawcę informacji nieprawdziwych mających wpływ na wynik postępowania o udzielenie niniejszego zamówienia skutkować będzie wykluczeniem Wykonawcy z prowadzonego postępowania, zgodnie z art. 24 ust.2 pkt 2) u.p.z.p., niezależnie od innych skutków przewidzianych prawem. 29. Wykluczenie Wykonawcy. Zamawiający wykluczy Wykonawców z postępowania o udzielenie niniejszego zamówienia stosownie do treści art.24 ust. 1 i 2 u.p.z.p. 30. Odrzucenie oferty. Zamawiający odrzuci ofertę w przypadkach określonych w art. 89 ust.1 u.p.z.p. 31. Wybór oferty i zawiadomienie o wyniku postępowania. 31.1 Przy dokonywaniu wyboru oferty najkorzystniejszej Zamawiający stosował będzie wyłącznie zasady i kryteria określone w SIWZ. 31.2 Zamawiający udzieli zamówienia Wykonawcy, którego oferta zostanie uznana za najkorzystniejszą. 31.3. Niezwłocznie po wyborze najkorzystniejszej oferty, Zamawiający zawiadomi Wykonawców, którzy złożyli oferty, o : 1) wyborze najkorzystniejszej oferty, podając nazwę (firmę), siedzibę i adres wykonawcy, którego ofertę wybrano oraz uzasadnienie jej wyboru, a także nazwy (firmy), siedziby i adresy wykonawców, którzy złożyli oferty wraz ze streszczeniem oceny i porównania złożonych ofert zawierającym punktację przyznaną ofertom w każdym kryterium oceny ofert i łączną punktację, 2) Wykonawcach, których oferty zostały odrzucone, podając uzasadnienie faktyczne i prawne, 1) Wykonawcach, którzy zostali wykluczeni z postępowania o udzielenie zamówienia, podając uzasadnienie faktyczne i prawne. 31.4. Niezwłocznie po wyborze najkorzystniejszej oferty Zamawiający zamieści informację, o których mowa w pkt 30.3.1), również na stronie internetowej Zamawiającego oraz 32. Informacje ogólne dotyczące kwestii formalnych umowy w sprawie niniejszego zamówienia. 32.1. Zgodnie z art. 139 i 140 u.p.z.p. umowa w sprawie niniejszego zamówienia : 1) zostanie zawarta w formie pisemnej, 2) mają do niej zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, 3) jest jawna i podlega udostępnieniu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej, 4) zakres świadczenia Wykonawcy wynikający z umowy jest tożsamy z jego zobowiązaniem zawartym w ofercie, z zastrzeżeniem art.140 ust.2 u.p.z.p. 5) jest zawarta na okres wskazany w części II niniejszej SIWZ, 6) jest nieważna : a) jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 146 u.p.z.p., b) w części wykraczającej poza określenie przedmiotu zamówienia zawarte w niniejszej SIWZ. 32.2. Umowa może ulec modyfikacji, w tych jej postanowieniach, które dotyczą : 1) Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, 2) Podwykonawców, w przypadku gdy Wykonawca nie będzie korzystał z tej formy współpracy. 32.3. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia ponoszą solidarną odpowiedzialność za wykonanie umowy i wniesienie zabezpieczenia należytego wykonania umowy. 32.4 Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia w przypadku uznania ich oferty za najkorzystniejszą przedłożą Zamawiającemu przed podpisaniem umowy o realizację zamówienia umowy regulujące podział obowiązków pomiędzy Wykonawców realizujących umowę wspólnie. 32.5. Pozostałe kwestie odnoszące się do umowy uregulowane są w części II niniejszej SIWZ. 33. Unieważnienie postępowania. 33.1. Zamawiający unieważni postępowanie o udzielenie niniejszego zamówienia w sytuacjach określonych w art. 93 ust.1 u.p.z.p. 33.2. O unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia Zamawiający zawiadomi równocześnie wszystkich Wykonawców, którzy : 1) ubiegali się o udzielenie zamówienia – w przypadku unieważnienia postępowania przed upływem terminu składania ofert, 2) złożyli oferty – w przypadku unieważnienia postępowania po upływie terminu składania ofert, - podając uzasadnienie faktyczne i prawne. 34 . Środki ochrony prawnej. Środki ochrony prawnej przysługują wykonawcy, który ma lub miał interes prawny w uzyskaniu danego zamówienia zgodnie z art. 179 ustawy PZP z dnia 29.01.2004 roku. 34.1. Odwołania 1) Wobec czynności podjętych przez Zamawiającego w toku postępowania oraz w przypadku zaniechania przez Zamawiającego czynności, do której jest obowiązany na podstawie ustawy, można wnieść pisemny protest do Zamawiającego na zasadach określonych w art. 180-183 u.p.z.p. 2) Odwołanie przysługuje wyłącznie wobec czynności: - wyboru trybu negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki lub zapytania o cenę; - opisu sposobu dokonywania oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu; - wykluczenia odwołującego z postępowania o udzielenie zamówienia; odrzucenia oferty odwołującego 3) Odwołanie wnosi się do Zamawiającego w formie określonej w pkt. 34 niniejszej SIWZ w terminie 5 dni od daty, w której powzięto lub można było powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę protestu. 4) Odwołanie wniesiony po terminie przez podmiot nieuprawniony albo protest niedopuszczalny Zamawiający odrzuca bez rozpatrywania. 5) Odwołanie powinno wskazywać : a) odwołanie dotyczy czynność lub zaniechanie czynności, b) żądanie, c) zwięzłe przytoczenie zarzutów oraz okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających wniesienie odwołania. 6) Odwołanie uważa się za wniesione z chwilą, gdy doszedł on do zamawiającego w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. 7) Wniesienie odwołania możliwe jest tylko przed zawarciem umowy. 8) W przypadku wniesienia odwołania przed upływem terminu do złożenia ofert Zamawiający ma prawo przesunąć termin złożenia ofert. 9) Wniesienie odwołania po upływie terminu do złożenia ofert powoduje zawieszenie biegu terminu związania ofertą aż do jego ostatecznego rozstrzygnięcia. 35. Sposób porozumiewania się Zamawiającego z Wykonawcami 1) W niniejszym postępowaniu oświadczenia, wnioski, zawiadomienia, protesty oraz informacje Zamawiający i Wykonawcy przekazują pisemnie lub faksem. 2) Jeżeli Zamawiający i Wykonawca przekazują oświadczenia, wnioski, zawiadomienia oraz informacje faksem, każda ze stron na żądanie drugiej niezwłocznie potwierdza fakt ich otrzymania. 36. Podwykonawstwo Zamawiający żąda wskazania przez Wykonawcę w ofercie części zamówienia, której wykonanie zamierza powierzyć podwykonawcom. Wskazanie niniejszego nastąpi w Formularzu Oferty. 37. Wykaz załączników do niniejszych SIWZ. Załącznikami do niniejszej SIWZ są następujące wzory : w \| L.p. \| Oznaczenie załącznika \| \|---\|---\| \| 1 \| Załącznik nr 1 \| \| 2 \| Załącznik nr 2 \| \| 3 \| Załącznik nr 3 \| Wskazane w tabeli powyżej załączniki Wykonawca wypełnia stosownie do treści pkt 14 niniejszej SIWZ. Zamawiający dopuszcza zmiany wielkości pól załączników oraz odmiany wyrazów wynikające ze złożenia oferty wspólnej. Wprowadzone zmiany nie mogą zmieniać treści załączników. Nr sprawy:R60 2231-1/10 OFERTA dla URZĘDU GMINY ŁOMŻA 18-400 Łomża, ul. M. Skłodowskiej Curie 1A Nawiązując do ogłoszenia o przetargu nieograniczonym o wartości szacunkowej zamówienia nie przekracza równowartości kwot określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust.8. POLEGAJĄCEJ NA WYKONANIU TERMOMODERNIZACJI BUDYNKU WRAZ Z WYMIANĄ STOLARKI OKIENNEJ, ROBOTAMI ROZBIÓRKOWYMI ORAZ OSUSZENIEM FUNDAMENTÓW W BUDYNKU EDUKACYJNO – ADMINISTRACYJNO – BIUROWYM NALEŻĄCYM DO LICEUM PLASTYCZNEOG IM. WOJCIECHA KOSSAKA W ŁOMŻY, BIBLIOTEKI PEDAGOGICZNEJ W ŁOMŻY, NAUCZYCIELSKIM KOLEGIUM JĘZYKÓW OBCYCH W ŁOMŻY, AGENCJIA ROZWOJU REGIONALNEGO W ŁOMŻY, PUBLICZNE GIMNAZJUM NR 9 IM. RODZINY LUTOSŁAWSKICH W ŁOMŻY, URZĄD GMINY ŁOMŻA PRZY UL. M. SKŁODOWSKIEJ CURIE 1 I 1A W ŁOMŻY My, niżej podpisani …………………………………………………………………………….. Działając w imieniu i na rzecz: ………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………... ( Nazwa Wykonawcy ) Adres: …………………………………………………………………………………………... NIP: ………………………………………….. REGON: ………………………………….. Telefon: ……………………………………… Faks: ……………………………………... 1. Oferujemy wykonanie robót będących przedmiotem zamówienia zgodnie z warunkami zawartymi w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia oraz projektem umowy za cenę: ………………………………zł netto ( bez podatku VAT (słownie złotych netto bez podatku VAT): …………………………………………………...…………………………………………… ……………………………………………………... plus podatek VAT ……. % tj. …………………………… zł (słownie podatek VAT): ………………………………………………………………………… zł brutto (z podatkiem VAT) (słownie złotych brutto z podatkiem VAT): ………………………………………… ……………………………………………………………………………………………... 2. Wykonawca zobowiązuje się do wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z treścią Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. 3. Na wykonane prace udzielamy gwarancji na okres trzech lat. 4. Do przygotowania oferty zastosowaliśmy następujące dane wyjściowe do kosztorysowania: stawka roboczogodziny netto …………………. zł koszty pośrednie do „R" i „S" …………………. zł zysk do „R", „S", ko …………………. zł koszty zakupu (do „M") …………………. zł stawka roboczogodziny „brutto" …………………. zł(słownie złotych: ……………………………………………………………………………………………). stawka roboczogodziny netto …………………. zł koszty pośrednie do „R" i „S" …………………. zł zysk do „R", „S", ko …………………. zł koszty zakupu (do „M") …………………. zł stawka roboczogodziny „brutto" …………………. zł(słownie złotych: ……………………………………………………………………………………………). 5. Oświadczamy, że zapoznaliśmy się ze Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia i sprawdziliśmy dokumenty przetargowe, stanowiące integralną część oferty, specyfikację wykonania i odbioru robót, projekt umowy oraz dokonaliśmy wizji lokalnej. Przyjmujemy przekazane dokumenty bez zastrzeżeń i zobowiązujemy się do wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z warunkami w nich zawartymi, a przede wszystkim w projekcie umowy wraz z załącznikami i specyfikacją wykonania i odbioru robót przedstawionymi przez Zamawiającego. Umowę zawieramy zgodnie ze wzorem załączonym do SIWZ . Przed podpisaniem umowy zobowiązujemy się dostarczyć polisę OC z zakresie KRS lub zarejestrowanej działalności gospodarczej. 6. Roboty objęte przetargiem zamierzamy wykonać siłami własnymi lub podwykonawców ( nazwa podwykonawcy). ……………………………………………………………………………………………….. 7. Stwierdzamy, ze jesteśmy związani niniejszą ofertą na okres 30 dni od terminu składania ofert. 8. Upoważniamy Urząd Gminy Łomża z siedzibą w Łomży do przeprowadzenia badań mających na celu sprawdzenie oświadczeń, dokumentów przedłożonych informacji oraz wyjaśnień finansowych i technicznych aspektów podanych w ofercie oraz załącznikach do oferty. 9. W przypadku wybrania naszej oferty zobowiązujemy się do podpisania umowy na warunkach określonych w SIWZ oraz miejscu i terminie wskazanym przez Zamawiającego. 10. zastrzegamy jednocześnie, że informacje zawarte w Załączniku nr ….. do oferty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa ………………………………………………………………… i nie powinny być udostępniane innym Wykonawcom biorącym udział w postępowaniu. 11. Do niniejszego formularza oferty dołączamy niżej podane dokumenty, które są jej załącznikami: a) załącznik nr 1 – Aktualny odpis z rejestru lub zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, jeżeli odrębne przepisy wymagają wpisu do rejestru lub zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej wystawiony nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert; b) załącznik nr 2 - Oświadczenie wynikające z postanowień art. 22 ustawy Prawo zamówień publicznych; c) załącznik nr 3 – Wykaz zamówień wykonanych w ostatnich pięciu latach; d) załącznik nr 4 – Kosztorysy ofertowe (wypełnione przedmiary robót). * niepotrzebne skreślić 12. Do niniejszej oferty zostały załączone następujące dokumenty: ………………………………………………………………………………………………. , dnia …………………………. ……………………………………………… ( pieczęć i podpis Wykonawcy ) Wzór oświadczenia o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu 1. ZAMAWIAJĄCY : Urząd Gminy Łomża 2. WYKONAWCA : Niniejsza oferta zostaje złożona przez : OŚWIADCZENIE Stosownie do treści art. 44 w zw. z art. 22 ust.1 pkt 1-4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2006 r. nr 164 poz. 1163).: 1. spełniam(y) warunki udziału w postępowaniu o udzielenie niniejszego zamówienia publicznego; 2. posiadam(y) uprawnienia do wykonywania działalności lub czynności objętych niniejszym zamówieniem, jeżeli ustawy nakładają obowiązek posiadania takich uprawnień; 3. posiadam(y) niezbędną wiedzę i doświadczenie oraz dysponuję(emy) potencjałem technicznym i osobami zdolnymi do wykonania niniejszego zamówienia; 4. znajduję(emy) się w sytuacji ekonomicznej i finansowej zapewniającej wykonanie niniejszego zamówienia; 5. nie podlegam(y) wykluczeniu z postępowania o udzielenie niniejszego zamówienia na podstawie przesłanek zawartych w art. 24 ust.1-2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2006 r. Nr 164, poz.1163 z późn. zm.) Oświadczenie przedkładam w związku z uczestnictwem w przetargu nieograniczonym zadanie p.n. „Wykonanie termomodernizacji budynku wraz z wymianą stolarki okiennej, robotami rozbiórkowymi oraz osuszeniem fundamentów w budynku edukacyjno – administracyjno – biurowym należącym do Liceum Plastycznego im. Wojciecha Kossaka w Łomży, Biblioteki Pedagogicznej w Łomży, Nauczycielskim Kolegium Języków Obcych w Łomży, Agencja Rozwoju Regionalnego w Łomży, Publiczne Gimnazjum nr 9 im. Rodziny Lutosławskich w Łomży, Urząd Gminy Łomża przy ul. M. Curie Skłodowskiej 1 i 1a w Łomży” ...................................... , dn. .................................... Podpis…............................................................. (podpis osoby uprawnionej do składania oświadczeń woli w imieniu Wykonawcy) Wzór wykazu osób, które będą uczestniczyły w wykonywaniu zamówienia wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nich czynności 1. ZAMAWIAJĄCY : Urząd Gminy Łomża 2. WYKONAWCA : Niniejsza oferta zostaje złożona przez : \| L.p. \| Nazwa(y) Wykonawcy(ów) \| \|---\|---\| OŚWIADCZAM(Y), ŻE : Zamówienie niniejsze wykonywać będą następujące osoby : \| L.p . \| Imię i nazwisko \| Kwalifikacje zawodowe Nr i opis uprawnień \| Doświadczenie \| \|---\|---\|---\|---\| \| 1) \| \| \| \| \| 2) \| \| \| \| \| 3) \| \| \| \| ...................................... , dn. .................................... Podpisano : ................................................................ (podpis osoby uprawnionej do składania Wzór wykazu wykonanych robót budowlanych 1. ZAMAWIAJĄCY : Urząd Gminy Łomża 2. WYKONAWCA : Niniejsza oferta zostaje złożona przez : L.p. Nazwa(y) Wykonawcy(ów) Adres(y) Wykonawcy(ów) WYKAZ WYKONANYCH ROBÓT BUDOWLANYCH OŚWIADCZAM(Y), ŻE : w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wykonałem(wykonaliśmy) następujące roboty budowlane : \| L.p. \| Nazwa roboty \| Całkowita wartość roboty \| Data wykonania robót \| \| Nazwa Zamawiającego \| Nr strony w ofercie z załączonymi dokumentami potwierdzającymi należyte wykonanie robót \| \|---\|---\|---\|---\|---\|---\|---\| \| \| \| \| Początek (data) \| Zakończenie (data) \| \| \| \| 1. \| \| \| \| \| \| \| \| 2. \| \| \| \| \| \| \| \| 3. \| \| \| \| \| \| \| UWAGA – Wykonawca jest zobowiązany dołączyć do oferty dokumenty potwierdzające należyte wykonanie wskazanych w tabeli powyżej robót budowlanych. Brak dokumentu lub dokument nie potwierdzający należytego wykonania danej roboty budowlanej skutkuje nie zaliczeniem przez Zamawiającego wykonania tej roboty. ...................................... , dn. .................................... Podpisano : ................................................................ (podpis osoby uprawnionej do składania oświadczeń woli w imieniu Wykonawcy) Załącznik Nr 4 CZĘŚĆ II - WZÓR UMOWY W SPRAWIE UDZIELENIA ZAMÓWIENIA PUBLICZNEGO Nr sprawy RGO. 2231-1/10 UMOWA/ PROJEKT O ROBOTY BUDOWLANE NR …… /2010 zawarta w dniu .......................................... w Łomży, pomiędzy: 1) Urząd Gminy Łomża, z siedzibą 18-400 Łomża, ul. M. Skłodowskiej Curie 1A , NIP: 718-12-68-329, REGON: 000534138, reprezentowaną przez: Jacka Albina Nowakowskiego – Wójta, zwaną w treści umowy „Zamawiającym”, a II. firmą ……..................................................................................... NIP: …............................., REGON: …......................., reprezentowaną przez ……………………............................................., zwaną dalej „Wykonawcą”. W wyniku rozstrzygnięcia przetargu nieograniczonego ogłoszonego zgodnie z art. 39 ustawy Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity z 2006 r. Dz. U. Nr 164, poz. 1163 ze zm.), Nr …...................... przez Urząd Gminy Łomża na zadanie dotyczące: WYKONANIUA TERMOMODERNIZACJI BUDYNKU WRAZ Z WYMIANĄ STOLARKI OKIENNEJ, ROBOTAMI ROZBIÓRKOWYMI ORAZ OSUSZENIEM FUNDAMENTÓW W BUDYNKU EDUKACYJNO – ADMINISTRACYJNO – BIUROWYM NALEŻĄCYM DO LICEUM PLASTYCZNEOG IM. WOJCIECHA KOSSAKA W ŁOMŻY, BIBLIOTEKI PEDAGOGICZNEJ W ŁOMŻY, NAUCZYCIELSKIM KOLEGIUM JĘZYKÓW OBCYCH W ŁOMŻY, AGENCJIA ROZWOJU REGIONALNEGO W ŁOMŻY, PUBLICZNE GIMNAZJUM NR 9 IM. RODZINY LUTOSŁAWSKICH W ŁOMŻY, URZĄD GMINY ŁOMŻA PRZY UL. M. SKŁODOWSKIEJ CURIE 1 I 1A W ŁOMŻY. , została zawarta umowa następującej treści: Przedmiot zamówienia i zakres rzeczowy § 1 1. Zamawiający – stosownie do ustaleń przetargowych i oferty Wykonawcy – zleca, a Wykonawca zobowiązuje się do: wykonania termomodernizacji budynku wraz z, wymiana stolarki okiennej, robotami rozbiórkowymi oraz osuszeniem fundamentów w budynku edukacyjno – administracyjno - biurowym w Łomży, z siedzibą 18-400 Łomża, ul. M. Skłodowskiej Curie 1 i 1A , według wymagań, w zakresie i asortymencie, które zostały określone w: a) Specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych wykonania w budynku edukacyjno – administracyjno – biurowym należącym do Liceum Plastycznego im. Wojciecha Kossaka w Łomży, Biblioteki Pedagogicznej w Łomży, Nauczycielskim Kolegium Języków Obcych w Łomży, Agencja Rozwoju Regionalnego w Łomży, Publiczne Gimnazjum nr 9 im. Rodziny Lutosławskich w Łomży, Urząd Gminy Łomża przy ul. M. Skłodowskiej Curie 1 i 1a w Łomży. stanowiącym załącznik nr 1 do niniejszej Umowy, b) Ofercie Wykonawcy wraz z kosztorysem ofertowym, stanowiącym załącznik nr 2 do niniejszej Umowy: c) Projektu wykonawczego dla budynku edukacyjno – administracyjno - biurowego w Łomży, z siedzibą 18-400 Łomża, ul. M. Skłodowskiej Curie 1 i 1A – stanowiącym załącznik nr 3 do niniejszej umowy; 2. Do wykonania termomodernizacji budynku wraz z budową wejścia do magazynu, wymiana stolarki okiennej, robotami rozbiórkowymi oraz osuszeniem fundamentów w budynku edukacyjno – administracyjno - biurowym w Łomży zastosowane zostaną materiały – zgodnie ze Specyfikacją techniczną (załącznik nr 1 i nr 2) posiadające atesty, certyfikaty, lub aprobaty techniczne zezwalające na zastosowanie tych materiałów w budownictwie powszechnym. 3. Do zakresu przedmiotu niniejszej umowy – termomodernizacji budynku wraz z budową wejścia do magazynu, wymianą stolarki okiennej, robotami rozbiórkowymi oraz osuszeniem fundamentów w budynku edukacyjno – administracyjno - biurowym w Łomży - należy: a) zdemontowanie balustrad schodów zewnętrznych, krat stalowych w oknach piwnic, demontaż starej stolarki okiennej, przeszklenia luksferów, drzwi zewnętrznych, zadaszeń nad wejściem do biblioteki, parapetów zewnętrznych, obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych, rozbiórka: płyt balkonowych, czap kominowych, betonowych schodów zewnętrznych, skucie odpadających tynków ze ścian zewnętrznych, odkopanie ścian piwnic po obwodzie na głębokości ok. 1,00m. b) Wykop o ścianach pionowych przy odkrywaniu odcinkami istniejących ścian fundamentowych, zasypanie wykopów po wykonaniu izolacji. c) Uzupełnić ściany zewnętrzne z cegły pełnej. d) Obróbki blacharskie, rynny i rury spustowe należy wykonać z blachy stalowej powlekanej. Parapety zewnętrzne z blachy stalowej ocynkowanej, powlekanej. e) Wymian stolarki okiennej w piwnicach budynku, okna z profilem CV przeznaczone do stosowania w obiektach użyteczności publicznej w kolorze białym z szybą antywłamaniową, drzwi zewnętrzne z profilem aluminiowym z przekładka termiczną do stosowania w obiektach użyteczności publicznej w kolorze według wzornika ral. f) wykonanie balustrad do tarasów i schodów zewnętrznych. g) Wykonać izolacje przeciwwilgociową oraz izolacie termiczną fundamentów budynku. h) Wykonać docieplenia ścian zewnętrznych budynku styropianem metodą lekką w technologi DRIVIT i) Położyć warstwę zewnętrzna tynku akrylowego barwionego w masie o fakturze kamyczkowej w kolorach według kolorystyki pokazanej w projekcie, j) ocieplić ściany piwnic, k) wykonać opaskę z kostki brukowej betonowej wokół budynku, l) uporządkować teren po wykonaniu prac, m) wszelkie prace wykonywane w zamówieniu przeprowadzić zgodnie z dokumentacją projektową, specyfikacją wykonania i odbioru robót budowlanych, SIWZ. 3. Wyroby, materiały i urządzenia do realizacji przedmiotu umowy dostarcza Wykonawca – za wynagrodzeniem ujętym w kalkulacji cen ryczałtowych poszczególnych elementów zamówienia (robót) w kosztorysie ofertowym. 4. Wykonawca w toku wykonywania przedmiotu umowy jest obowiązany wykonać roboty, które nie były możliwe do przewidzenia i nie zostały objęte ustaleniami ust. 1 i 2, a ich potrzeba zostanie określona protokołem konieczności. 5. Wykonawca w toku wykonywania robót jest obowiązany do zaniechania wykonania robót wskazanych przez inspektora nadzoru, a potwierdzonych protokołem konieczności. 6. Wykonawca ma obowiązek wykonać przedmiot zamówienia zgodnie z obowiązującymi normami, Prawem budowlanym, wymaganiami współczesnej wiedzy technicznej oraz wskazówkami zamawiającego. 7. Wykonawca jest zobowiązany do stosowania w czasie prowadzenia robót wszystkich przepisów dotyczących ochrony środowiska naturalnego, ewentualne opłaty i kary za przekroczenie tych przepisów obciążają Wykonawcę. 8. Wykonawca przedmiot umowy wykona siłami własnymi lub za pomocą podwykonawców. Terminy § 2 1. Wprowadzenie Wykonawcy na budowę nastąpi protokolarnie, z udziałem inspektora nadzoru i przedstawiciela Zamawiającego w ciągu 2 dni od podpisania umowy. 2. Strony ustalają następujące terminy realizacji robót stanowiących przedmiot niniejszej umowy: 1) rozpoczęcie robót przez Wykonawcę nastąpi w ciągu 2 dni od wprowadzenia go na budowę, 2) zakończenie wykonania wszystkich robót i osiągniecie gotowości do odbioru nastąpi nie później niż do dnia 12.08.2011 roku. 3) czas trwania robót nie przekroczy 55 tygodni od dnia wprowadzenia na budowę, 4) rozliczenie robót zaniechanych lub dodatkowych opisanych przez zamawiającego protokołami konieczności i rozliczanych zgodnie z § 3 ust. 3 Umowy nastąpi bezpośrednio po zakończeniu robót i wprowadzone zostanie do Umowy aneksem, 5) Zamawiający przystąpi do czynności odbioru końcowego w terminie i na warunkach opisanych w § 4 i 5 Umowy, na co Wykonawca wyraża zgodę. 3. Wykonawca stwierdza, że przed przystąpieniem do przetargu dokonał oględzin obiektu, zapoznał się z warunkami wykonywania robót i uwzględnił je w kosztorysach ofertowych. 4. Od dnia wprowadzenia na budowę do dnia zakończenia czynności odbioru końcowego Wykonawca ponosi całkowitą odpowiedzialność za prowadzenie robót w sposób nie powodujący zagrożenia dla osób korzystających z obiektu, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zasad bhp, bez naruszania zasad zachowania porządku i czystości oraz nie powodujący uszkodzenia budynku, jak również odpowiedzialności wobec osób trzecich, z tytułu ewentualnych szkód, które mogą wyniknąć w związku z prowadzonymi robotami. Wynagrodzenie Wykonawcy § 3 Wartość wynagrodzenia Wykonawcy za wykonanie: 1. Przedmiotu Umowy w zakresie określonym w § 1 ust. 1 i 2 Strony ustalają na kwotę ryczałtową „brutto” ….................... zł (słownie: …............................), w tym podatek od towarów i usług VAT w wysokości …...................... zł i kwota „netto” w wysokości ….... zł (słownie: …....................................),wynikającą z kosztorysu ofertowego przedstawionego przez Wykonawcę, stanowiącego załącznik nr 2 do niniejszej Umowy. Powyższa kwota ryczałtowa obejmuje wykonanie przedmiotu Umowy w zakresie wszystkich robót opisanych w Specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót oraz zgodnie z zakresem zawartych w ofercie Wykonawcy. 2. Strony zgodnie oświadczają, iż zakres robót do wykonania w okresie realizacji umowy, stanowi element ryzyka Wykonawcy i nie będzie podstawą do zwiększenia umówionego wynagrodzenia umownego. 3. W przypadku ograniczenia zakresu robót określonych przez Zamawiającego wpisem do dziennika budowy, wysokość wynagrodzenia Wykonawcy zostanie zmniejszona o wartość wyliczoną w oparciu dane zawarte w ofercie na podstawie protokołu konieczności. 4. Kosztorysy sporządzane dla robót, o których mowa w § 1 ust. 5, podlegają sprawdzeniu i akceptacji prawidłowości ich sporządzenia przez Zamawiającego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości sporządzenia kosztorysu Wykonawca jest zobowiązany zastosować się do usług Zamawiającego i złożyć w wyznaczonym mu terminie poprawiony kosztorys. 5. Strony nie przewidują możliwości zmian stawek kosztorysowych w toku wykonywania niniejszej Umowy. 6. Wysokość wynagrodzenia za roboty zaniechane zostanie wprowadzona do Umowy Aneksem. Obowiązki Stron § 4 1. Wykonawca powiadamia na piśmie Zamawiającego o osiągnięciu gotowości do odbioru końcowego. Przez „gotowość do odbioru" rozumie się potwierdzenie przez inspektora nadzoru zakończenia robót. 2. Przystąpienie przez Zamawiającego do czynności końcowego odbioru przedmiotu umowy powoduje zawieszenie terminów, od których Zamawiającemu przysługują kary umowne. 3. Za termin zakończenia wykonania przedmiotu Umowy uważać się będzie datę zakończenia czynności odbioru, jeżeli Zamawiający dokona odbioru końcowego. Dokonanie przez Zamawiającego odbioru końcowego z wynikiem pozytywnym w pierwszym terminie wyznaczonym przez Zamawiającego „gotowości do odbioru" oznacza terminowe zakończenie robót, o ile „gotowość do odbioru" zostanie zgłoszona zgodnie z terminem określonym w § 2 Umowy. 4. Bieg wszelkich terminów gwarancji, rękojmi, zwrotu zabezpieczeń liczy się od daty dokonania pozytywnego odbioru końcowego. 5. Wykonawca obowiązany jest być obecny przy odbiorze osobiście lub oddelegować swojego pełnomocnika. Nieobecność Wykonawcy lub jego pełnomocnika nie wstrzymuje czynności odbioru. Wykonawca traci jednak w tym przypadku prawo do zgłoszenia swoich zastrzeżeń i zarzutów przeciw wynikowi odbioru. 6. Zamawiający i jego nadzór inwestorski mają prawo w trakcie realizacji robót albo po ich zakończeniu, odmówić przyjęcia fragmentu lub całości wykonanych niezgodnie z wymogami technicznymi, lub umową. Powstałe z tego powodu koszty ponosi w pełni Wykonawca, niezależnie od kar umownych. 7. Zastrzega się, na żądanie Zamawiającego, dokonywanie komisyjnych odbiorów częściowych – w celu stwierdzenia stanu zaawansowania bądź jakości wykonanych robót. 8. Wykonawca może wystawić fakturę końcową po usunięciu wszystkich wad i usterek poodbiorowych. Potwierdzenie usunięcia wad i usterek wymaga formy pisemnej, niezależnie od konieczności sporządzenia protokołu odbioru końcowego. § 5 Zamawiający przystąpi do uzgadniania terminu odbioru końcowego przedmiotu umowy w ciągu 7 dni od potwierdzenia przez inspektora nadzoru zakończenia robót i dokonania niezbędnych prób i odbiorów zewnętrznych oraz po sporządzeniu i sprawdzeniu kompletności dokumentów odbiorczych przedstawionych przez Wykonawcę. Warunkiem potwierdzenia przez inspektora nadzoru zakończenia robót jest złożenie przez wykonawcę kompletu dokumentów odbiorczych. Płatności § 6 1. Pozytywny odbiór końcowy stanowi podstawę do wystawienia faktury końcowej przez Wykonawcę. 2. Faktura Wykonawcy za zrealizowane roboty wystawiona będzie na zamawiającego poszczególnych właścicieli budynku według procentowego udziału w nieruchomości. Urząd Gminy Łomża, z siedzibą 18-400 Łomża, ul. M. Skłodowskiej Curie 1A , NIP: 718-12-68-329, REGON: 000534138, - płatne przelewem, na konto bankowe firmy Wykonawcy wskazane w wystawionej fakturze końcowej w terminie 30 dni od dnia złożenia faktury wraz z kompletem dokumentów rozliczeniowych. Za termin zapłaty uznaje się dzień, w którym Zamawiający polecił swojemu bankowi przelać należna kwotę na konto Wykonawcy. 3. Wykonawca oświadcza, że jest płatnikiem podatku od towarów i usług VAT, NIP: …......... i jest uprawniony do wystawiania faktur VAT. Nadzór nad robotami § 7 1. Nadzór techniczny wykonania przedmiotu umowy ze strony Zamawiającego pełnić będzie inspektor nadzoru inwestorskiego wyznaczony przez Zamawiającego …...................... …............................, kom. ….................................................... 2. Nadzór nad robotami ze strony Wykonawcy pełnić będzie: ……………………………… , upr. bud. nr …………………………, członkostwo w OIIB nr: ………………………….., 3. W toku wykonywania niniejszej umowy Wykonawcę, w czynnościach koordynacji i uzgodnień z Zamawiającym, reprezentować będzie: ………………………….., tel. ……., adres do korespondencji: …………………………………………………………………. . 4. Wykonawca jest zobowiązany do stawienia się na wezwanie inspektora nadzoru w wyznaczonym mu terminie. 5. Zmiana osoby nadzorującej roboty po każdej stronie może nastąpić po pisemnym powiadomieniu stron i nie stanowi to zmiany warunków niniejszej umowy. Gwarancja § 8 1. Wykonawca udziela gwarancji na wykonane roboty na okres: 3 lat (nie mniej niż 3 lat), liczony od daty bezusterkowego odbioru końcowego całości robót stanowiących przedmiot umowy: 2. Istotne warunki gwarancji obowiązują wg ustaleń w Załączniku nr 1 do umowy. Do protokołu odbioru końcowego Wykonawca złoży kartę gwarancyjną. Zabezpieczenie należytego wykonania umowy § 9 1. Wykonawca wniósł przed zawarciem umowy zabezpieczenie należytego wykonania umowy w kwocie: …...... zł (słownie: …........................) stanowiące 3% wynagrodzenia brutto określonego w § 3 ust. 1 Umowy, w formie: …................................. 2. W trakcie realizacji umowy, Wykonawca może dokonać zmiany formy zabezpieczenia na jedną lub kilka form, o których mowa w art. 148 ust. 1 ustawy, jednakże zmiana zabezpieczenia może być dokonana tylko z zachowaniem ciągłości zabezpieczenia i bez zmniejszenia jego wysokości. 3. W ramach zabezpieczenia, o których mowa w ust. 1 – 100% wniesionej kwoty będzie stanowiło zabezpieczenie w okresie realizacji przedmiotu umowy, a 30 % kwoty przeznaczone będzie na zabezpieczenie roszczeń w okresie trwania gwarancji jakości i rękojmi za wady. 4. Jeżeli w toku realizacji umowy wynagrodzenie, o którym mowa w § 3 ust. 1 niniejszej umowy ulegnie zmianie z powodu wystąpienia robót dodatkowych lub zaniechanych, wysokość zabezpieczenia należytego wykonania przedmiotu umowy ulegnie odpowiednio zmianie. 5. W przypadku nie zakończenia realizacji przedmiotu umowy w terminie umownym oraz upływu terminu ważności gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej, Zamawiający w celu zabezpieczenia roszczeń wynikających z niniejszej umowy a dotyczących należytego wykonania przedmiotu umowy, zatrzyma należną kwotę zabezpieczenia z tego tytułu poprzez potracenie jej z faktury. 6. W przypadku pokrycia kar umownych z zabezpieczenia należytego wykonania przedmiotu umowy, o czym mowa w § 10 ust. 1 pkt „d", Zamawiający w celu zabezpieczenia roszczeń wynikających z niniejszej umowy, zatrzyma należną kwotę zabezpieczenia poprzez potrącenie jej z faktury, aż do osiągnięcia jego wielkości umownej. 7. Kwota zabezpieczenia wniesiona w pieniądzu będzie podlegała zwrotowi – bez odsetek zgodnie z umową rachunku bankowego, na rachunek Wykonawcy, po należytym wykonaniu zobowiązań, umownych wynikających z niniejszej umowy odpowiednio: 1) 70 % kwoty zabezpieczenia, w ciągu 30 dni po podpisaniu protokołu odbioru końcowego wykonanych robót, zgodnie z § 4 ust. 4. 2) 30 % zabezpieczenia, nie później niż w 15 dniu po upływie okresu rękojmi za wady. 8. Zabezpieczenie należytego wykonania umowy przepada w całości na rzecz Zamawiającego w przypadku odstąpienia od umowy z przyczyn, o których mowa w § 11 ust. 1 i 2. Kary umowne § 10 1. Strony ustalają, że obowiązująca formą odszkodowania będą kary umowne z następujących tytułów i w podanych wysokościach: b) Wykonawca zapłaci Zamawiającemu kary umowne za zwłokę w wykonaniu przedmiotu umowy w wysokości 0,2 % wynagrodzenia brutto określonego w § 3 ust. 1 za każdy z pierwszych 7 dni zwłoki oraz w wysokości 0,3 % tego wynagrodzenia za każdy z następnych dni. c) Wykonawca zapłaci Zamawiającemu kary umowne za zwłokę w usunięciu wad stwierdzonych przy odbiorze lub ujawnionych w okresie gwarancji – liczoną od upływu terminu wyznaczonego na usuniecie tych wad – w wysokości 0,2 % wynagrodzenia brutto określonego w § 3 ust. 1 za każdy z pierwszych 7 dni oraz w wysokości 0,3 % tego wynagrodzenia za każdy z następnych dni. d) W przypadku nie zapłacenia kar umownych w ciągu 14 dni od daty otrzymania wezwania do dobrowolnej zapłaty, Zamawiający zastrzega sobie prawo do potrącenia kar umownych z bieżących należności Wykonawcy lub z wniesionego zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Zapłacenie lub potrącenie kary za nie dotrzymanie terminu, nie zwalnia Wykonawcy z obowiązku zakończenia robót oraz wykonania pozostałych zobowiązań umownych. e) W przypadku zwłoki Wykonawcy w usunięciu wad, Zamawiający może usunąć wady na koszt Wykonawcy. f) Zamawiający zapłaci Wykonawcy karę umowną za nieterminowe przekazanie placu a) Wykonawca zapłaci Zamawiającemu odszkodowanie z tytułu odstąpienia od umowy, z przyczyn niezależnych od Zamawiającego - w wysokości 10 % wynagrodzenia brutto określonego w § 3 ust. 1 tj. w kwocie: ….........., (słownie: …..............................................). budowy w wysokości odsetek ustawowych za każdy dzień zwłoki. g) Zamawiający zapłaci Wykonawcy karę umowną za zwłokę w dokonaniu płatności na rzecz Wykonawcy wynikającej z warunków niniejszej umowy w wysokości odsetek ustawowych za każdy dzień zwłoki. 2. Strony zastrzegają sobie prawo dochodzenia odszkodowania uzupełniającego, przewyższającego wysokość kar umownych. Wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy § 11 1. Zamawiający zastrzega sobie prawo wypowiedzenia umowy w trybie natychmiastowym, w przypadku gdy: 1) Wykonawca realizuje roboty niezgodnie z uwagami inspektora nadzoru, a w szczególności gdy niewłaściwa jakość i sposób prowadzenia robót powodują uszkodzenia obiektu bądź straty finansowe Zamawiającego, 2) postęp robót jest niezadowalający. 2. W przypadku wypowiedzenia umowy, o którym mowa w ust. 1: a) Wykonawca zapłaci karę umowną jak za odstąpienie od umowy z jego winy – wg ustaleń § 10 ust. 1 lit. a tj. w wysokości …....................... zł ( słownie: …............................ ) w terminie 14 dni od dostarczenia mu przez Zamawiającego wypowiedzenia na piśmie. W przypadku zwłoki w zapłacie tej kary obowiązują Wykonawcę odsetki ustawowe za zwłokę płatności. b) Wykonawca jest zobowiązany w terminie 7 dni wykonać na swój koszt zabezpieczenie obiektu na okoliczność przerwania robót. c) zamawiający może – wedle własnego wyboru: - w przypadku zwłoki Wykonawcy w wykonaniu zabezpieczenia (o którym mowa w ust. 2 lit b wykonać je we własnym zakresie, - wykonać we własnym zakresie (siłami innego wykonawcy) roboty niezbędne dla zakończenia remontu i likwidacji szkód spowodowanych przez Wykonawcę niniejszej umowy i w obu tych przypadkach obciążyć kosztami Wykonawcę. Postanowienia ogólne § 12 W sprawach nieuregulowanych niniejszą umową wiążą strony odpowiednie przepisy Kodeksu Cywilnego, Prawa budowlanego i ustawy Prawo zamówień publicznych. § 13 Zmiany postanowień niniejszej umowy wymagają formy pisemnego aneksu, pod rygorem nieważności. § 14 Wszelkie spory mogące wyniknąć w toku wykonania niniejszej umowy strony poddadzą do rozstrzygnięcia sądowi właściwemu dla siedziby Zamawiającego. § 15 W razie wystąpienia istotnej zmiany okoliczności powodującej, że wykonanie umowy nie leży w interesie publicznym, czego nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy, Zamawiający może odstąpić od umowy w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiadomości o powyższych okolicznościach. W takim wypadku wyłącza się stosowanie kar umownych, a Wykonawca może żądać jedynie wynagrodzenia należnego mu z tytułu wykonania części Umowy. § 16 1. Załączniki wymienione w Umowie stanowią jej integralną część. 2. Umowę niniejszą sporządzono w siedmiu jednobrzmiących egzemplarycznych po jednym dla każdej ze stron. WYKONAWCA: ZAMAWIAJĄCY: Urząd Gminy Łomża Podpis osoby upoważnionej CZĘŚĆ III - OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia jest wykonanie: TERMOMODERNIZACJI BUDYNKU WRAZ Z WYMIANĄ STOLARKI OKIENNEJ, ROBOTAMI ROZBIÓRKOWYMI ORAZ OSUSZENIEM FUNDAMENTÓW W BUDYNKU EDUKACYJNO – ADMINISTRACYJNO – BIUROWYM NALEŻĄCYM DO LICEUM PLASTYCZNEOG IM. WOJCIECHA KOSSAKA W ŁOMŻY, BIBLIOTEKI PEDAGOGICZNEJ W ŁOMŻY, NAUCZYCIELSKIM KOLEGIUM JĘZYKÓW OBCYCH W ŁOMŻY, AGENCJIA ROZWOJU REGIONALNEGO W ŁOMŻY, PUBLICZNE GIMNAZJUM NR 9 IM. RODZINY LUTOSŁAWSKICH W ŁOMŻY, URZĄD GMINY ŁOMŻA PRZY UL. M. SKŁODOWSKIEJ CURIE 1 I 1A W ŁOMŻY. W zakres zadania wchodzą następujące prace: a) zdemontowanie balustrad schodów zewnętrznych, krat stalowych w oknach piwnic, demontaż starej stolarki okiennej, przeszklenia luksferów, drzwi zewnętrznych, zadaszeń nad wejściem do biblioteki, parapetów zewnętrznych, obróbek blacharskich, rynien i rur spustowych, rozbiórka: płyt balkonowych, czap kominowych, betonowych schodów zewnętrznych, skucie odpadających tynków ze ścian zewnętrznych, odkopanie ścian piwnic po obwodzie na głębokości ok. 1,00m. b) Wykop o ścianach pionowych przy odkrywaniu odcinkami istniejących ścian fundamentowych, zasypanie wykopów po wykonaniu izolacji. c) Uzupełnić ściany zewnętrzne z cegły pełnej. d) Obróbki blacharskie, rynny i rury spustowe należy wykonać z blachy stalowej powlekanej. Parapety zewnętrzne z blachy stalowej ocynkowanej, powlekanej. e) Wymian stolarki okiennej w piwnicach budynku, okna z profilem CV przeznaczone do stosowania w obiektach użyteczności publicznej w kolorze białym z szybą antywłamaniową, drzwi zewnętrzne z profilem aluminiowym z przekładka termiczną do stosowania w obiektach użyteczności publicznej w kolorze według wzornika ral. f) wykonanie balustrad do tarasów i schodów zewnętrznych. g) Wykonać izolacje przeciwwilgociową oraz izolacie termiczną fundamentów budynku. h) Wykonać docieplenia ścian zewnętrznych budynku styropianem metodą lekką w technologi DRIVIT i) Położyć warstwę zewnętrzna tynku akrylowego barwionego w masie o fakturze kamyczkowej w kolorach według kolorystyki pokazanej w projekcie, j) ocieplić ściany piwnic, k) wykonać opaskę z kostki brukowej betonowej wokół budynku, l) uporządkować teren po wykonaniu prac, m) wszelkie prace wykonywane w zamówieniu przeprowadzić zgodnie z dokumentacją projektową, specyfikacją wykonania i odbioru robót budowlanych, SIWZ. UWAGA: Wszystkie roboty należy wykonać zgodnie z projektami wykonawczymi i harmonogramem prac, natomiast wyceny należy opracować na podstawie przedmiaru robót i specyfikacji wykonania i odbioru robót oraz projektu technicznego. Załączniki : 1.Przedmiar robót 2. Specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót 3. Projekt wykonawczy ZATWIERDZIŁ WÓJT GMINY ŁOMŻA: Jacek Albin Nowakowski Łomża, dnia 16.07.2010 r. ……………………………………… (podpis)	<urn:uuid:5680ad72-0477-4573-9be1-8d84d065fe2f>	finepdfs	1.06543	CC-MAIN-2024-51	https://www.gminalomza.pl/bip/download.php?id=3590	2024-12-07T04:42:21+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2024-51/segments/1733066423685.72/warc/CC-MAIN-20241207041404-20241207071404-00175.warc.gz	699,044,208	0.999907	0.999999	0.999999	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Lat...	pol_Latn	{}	false	[ 1330, 1507, 3374, 5715, 8383, 10812, 12935, 14864, 17221, 19483, 21928, 24379, 26741, 28987, 30776, 33166, 35077, 37010, 39121, 40984, 43083, 44161, 45939, 49377, 51282, 52104, 53478, 55931, 59674, 62724, 65542, 68253, 71552, 73862, 74369, 76964,...	1	0
Informacje dotyczące przetwarzania przez Volkswagen Serwis Ubezpieczeniowy Sp. z o.o. danych osobowych Klientów VW SU Administrator danych: Możesz się z nami kontaktować przez e-mail: Administratorem Twoich danych osobowych jest Volkswagen Serwis Ubezpieczeniowy Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Rondo ONZ 1, 00-124 Warszawa (dalej: „VW SU", „my"). email@example.com lub pocztą na adres naszej siedziby. Inspektor ochrony danych: W VW SU wyznaczony jest inspektor ochrony danych. Możesz się z nim skontaktować przez e-mail: firstname.lastname@example.org lub pocztą na adres siedziby administratora. Z inspektorem ochrony danych możesz się kontaktować we wszystkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych oraz korzystania z praw związanych z przetwarzaniem danych. Cele, podstawy prawne przetwarzania oraz okresy przechowywania danych osobowych: 1) zawrzeć i wykonywać umowę dotyczącą korzystania z serwisu służącego do sprzedaży produktów ubezpieczeniowych, w tym usług oferowanych przez VW SU drogą elektroniczną: Przetwarzamy lub możemy przetwarzać Twoje dane osobowe, aby: * podstawa prawna przetwarzania: zawarcie lub wykonanie umowy (umowy o świadczenie usług drogą elektroniczną) oraz wypełnienie obowiązków wynikających z przepisów prawa dotyczących świadczenia usług drogą elektroniczną; 2) skalkulować ofertę ubezpieczenia pojazdu, kiedy o to zawnioskujesz: * okres przechowywania danych: okres korzystania przez Ciebie z serwisu; * podstawa prawna przetwarzania: Twoja zgoda wyrażona przez działanie (zawnioskowanie o ofertę); 3) realizować nasze cele marketingowe (tj. określać preferencje lub potrzeby w zakresie produktów i usług ubezpieczeniowych, w tym tych, które VW SU oferuje jako agent zakładów ubezpieczeniowych, z którymi współpracuje (wykaz tych zakładów ubezpieczeń znajdziesz na stronie www.vwfs.p)l, przygotowywać i przedstawiać oferty marketingowe, określać ścieżki sprzedaży oraz komunikację produktów i usług, prowadzić analizy, statystyki i badania marketingowe: * okres przechowywania danych: do 30 dni od podania przez Ciebie danych; * podstawa prawna przetwarzania: Twoja zgoda, jeśli ją wyraziłaś/wyraziłeś; 4) realizować cele marketingowe podmiotów z Grupy Volkswagen – Volkswagen Bank GmbH Sp. z o.o. Oddział w Polsce, Volkswagen Financial Services Polska Sp. z o.o. lub Volkswagen Group Polska Sp. z o.o. (tj. określać preferencje lub potrzeby w zakresie produktów i usług podmiotów z Grupy Volkswagen, przygotowywać i przedstawiać oferty marketingowe podmiotów z Grupy Volkswagen, określać ścieżki sprzedaży oraz komunikację produktów i usług, prowadzić analizy, statystyki i badania marketingowe): * okres przechowywania danych: do momentu wycofania przez Ciebie zgody na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych VW SU, nie dłużej niż przez okres 8 lat od daty jej wyrażenia; * podstawa prawna przetwarzania: Twoja zgoda, jeśli ja wyraziłaś/wyraziłeś; 5) podnosić jakość obsługi klientów, w tym przez badanie jakości obsługi: * okres przechowywania danych: do momentu wycofania przez Ciebie zgody na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych podmiotów z Grupy Volkswagen, nie dłużej niż przez okres 8 lat od daty jej wyrażenia; * podstawa prawna przetwarzania: prawnie uzasadniony interes administratora (tj. możliwość podnoszenia jakości usług świadczonych na rzecz klientów oraz zadowolenie klientów, możliwość poznania opinii klientów na temat obsługi, możliwość dostosowania kanałów komunikacji obsługowej i komunikacji do potrzeb i oczekiwań klientów); o 5 lat od daty zawarcia umowy ubezpieczenia lub * okres przechowywania danych: najdłuższy z okresów: o okres przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych VW SU; 6) realizować cele obsługowe umożliwiające efektywną obsługę klientów, którzy wnioskują o skalkulowanie oferty ubezpieczenia (tj. skrócić czas przygotowania dla Ciebie oferty dzięki możliwości wykorzystania danych, które zostały przez Ciebie podane przy nawiązywaniu relacji z VW SU lub, które zostały przez nas pozyskane np. z EUROTAX): o okres przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych podmiotów z Grupy Volkswagen; * podstawa prawna przetwarzania: prawnie uzasadniony interes administratora (tj. możliwość skrócenia czasu wprowadzania danych osobowych do systemu oraz ich aktualizacji, możliwość wykorzystania wprowadzonych do systemu danych osobowych podanych przez klientów, którzy wnioskują o skalkulowanie oferty, w tym osób trzecich, oraz danych pozyskanych z EUROTAX, możliwość efektywnego prowadzenia swojej działalności oraz podnoszenia jakości świadczonych usług dostosowanych do potrzeb poszczególnych klientów) oraz wykonanie przepisów prawa w zakresie dystrybucji ubezpieczeń; o 5 lat od daty zawarcia umowy ubezpieczenia lub * okres przechowywania danych: najdłuższy z okresów: o okres przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych VW SU; 7) wykonywać obowiązki wynikające z przepisów prawa, w szczególności związane z rachunkowością oraz podatkami: o okres przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych podmiotów z Grupy Volkswagen; * podstawa prawna przetwarzania: wypełnienie obowiązku prawnego ciążącego na administratorze; 8) przygotowywać raporty wewnętrzne, analizy biznesowe oraz statystyki: * okres przechowywania danych: do momentu wygaśnięcia obowiązku przechowywania danych wynikającego z przepisów prawa, w szczególności obowiązku przechowywania dokumentów księgowych (rachunkowych); * podstawa prawna przetwarzania: prawnie uzasadniony interes administratora (tj. możliwość stabilnego i bezpiecznego prowadzenia przez nas działalności oraz możliwość podnoszenia jakości świadczonych usług dostosowanych do potrzeb poszczególnych klientów); o 5 lat od daty zawarcia umowy ubezpieczenia lub * okres przechowywania danych: najdłuższy z okresów: o okres przetwarzania Twoich danych w celach marketingowych VW SU; o okres przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych podmiotów z Grupy Volkswagen; Rondo ONZ 1, 00-124 Warszawa 9) rozpatrywać reklamacje i wnioski, w tym żądania z zakresu ochrony danych osobowych: * okres przechowywania danych: do momentu przedawnienia roszczeń wynikających z reklamacji lub wniosku; * podstawa prawna przetwarzania: w zakresie, w jakim rozpatrywanie reklamacji i wniosków podlega pod przepisy prawa – wypełnienie obowiązku prawnego ciążącego na administratorze; w pozostałym zakresie – prawnie uzasadniony interes administratora (tj. możliwość rozpatrywania wniosków i żądań klientów oraz udzielenia odpowiedzi na nie); 10) bronić nas przed roszczeniami lub dochodzić roszczeń związanych ze świadczonymi przez nas usługami lub realizowanymi przez nas działaniami w ramach wykonywanych procesów, w tym w stosunku do Twojej osoby, (np. działaniami marketingowymi, działaniami związanymi z podnoszeniem jakości obsługi klientów lub wynikającymi z reklamacji i wniosków) (dalej: „Roszczenia"): * okres przechowywania danych: do momentu przedawnienia roszczeń; * podstawa prawna przetwarzania: prawnie uzasadniony interes administratora (tj. możliwość obrony przed roszczeniami lub dochodzenia roszczeń przez VW SU); 11) realizować cele archiwalne: * okres przechowywania danych: do momentu przedawnienia Roszczeń; * podstawa prawna przetwarzania: prawnie uzasadniony interes administratora (tj. możliwość zabezpieczenia informacji na wypadek prawnej potrzeby wykazania przez nas faktów związanych ze świadczeniem usług lub zgodności działania z przepisami prawa); 12) realizować nasze cele wewnętrzne (tj. zapewniać funkcjonowanie systemu kontroli wewnętrznej, prowadzić audyty, zarządzać ryzykiem operacyjnym, zapewniać bezpieczeństwo systemów informatycznych oraz informacji): * okres przechowywania danych: najdłuższy z okresów: * podstawa prawna przetwarzania: prawnie uzasadniony interes administratora (tj. możliwość stabilnego i bezpiecznego prowadzenia przez nas działalności, w tym zapewnienia bezpieczeństwa danych osobowych); o okres korzystania przez Ciebie z serwisu lub o okres przechowywania danych na potrzeby wypełnienia obowiązków wynikających z przepisów prawa lub o 30 dni od daty przedstawienia oferty marketingowej na Twój wniosek lub o okres przedawnienia Roszczeń lub o okres przetwarzania danych dla celów marketingowych podmiotów z Grupy Volkswagen lub o okres przetwarzania danych dla celów marketingowych VW SU lub o 5 lat od zawarcia umowy ubezpieczenia. Jeśli wycofasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych – przestaniemy przetwarzać Twoje dane w tych celach. 1) wykażemy, że w stosunku do tych danych istnieją dla nas ważne prawnie uzasadnione podstawy, które są nadrzędne wobec Twoich interesów, praw i wolności, lub Jeśli wniesiesz sprzeciw na przetwarzanie danych osobowych na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora, przestaniemy przetwarzać Twoje dane osobowe w tym zakresie, chyba że: 2) dane te będą nam niezbędne do ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń. Profilowanie: 1) w celach marketingowych, aby: Przetwarzanie Twoich danych osobowych może odbywać się przez ich profilowanie: * przeanalizować Twoje potrzeby i zainteresowania produktami i usługami naszymi lub podmiotów z Grupy Volkswagen, a następnie zaproponować Ci ofertę dopasowaną do Twoich potrzeb oraz 2) w celu podnoszenia jakości obsługi klientów, aby dostosować kanały komunikacji obsługowej i komunikację do Twoich potrzeb i oczekiwań. Do profilowania wykorzystywane mogą być dane dotyczące rodzaju klienta, umowy, produktu, pojazdu oraz informacje o Twoim zachowaniu w związku z otrzymaniem od nas komunikacji marketingowej przez e-mail (np. czy klikasz w wiadomość e-mail / link, otwierasz wiadomości e-mail, wchodzisz na stronę internetową, do której kierował link). Profilowanie będzie odbywać się na podstawie naszego prawnie uzasadnionego interesu (tj. chcemy budować profile klientów, aby lepiej dopasować komunikację i kanały komunikacji do ich potrzeb i oczekiwań naszych klientów). Profilowanie będzie odbywać się do momentu wniesienia przez Ciebie sprzeciwu na profilowanie, nie dłużej niż przez okres przetwarzania danych osobowych w celach podnoszenia jakości obsługi klientów. * dostosować ścieżki sprzedaży produktów i usług naszych lub podmiotów z Grupy Volkswagen oraz komunikację do Twoich potrzeb i oczekiwań. Do profilowania wykorzystywane mogą być dane dotyczące rodzaju klienta, umowy, produktu, pojazdu oraz informacje o Twoim zachowaniu w związku z otrzymaniem od nas komunikacji marketingowej przez e-mail lub powiadomień push (np. czy klikasz w wiadomość e-mail / link, otwierasz wiadomości e-mail, wchodzisz na stronę internetową, do której kierował link). Profilowanie będzie odbywać się na podstawie Twojej zgody, jeśli ją wyraziłaś/wyraziłeś, do czasu jej wycofania, nie dłużej niż przez okres przetwarzania danych osobowych w celach marketingowych odpowiednio naszych oraz podmiotów z Grupy Volkswagen; Źródła pochodzenia oraz zakres pozyskiwanych Twoich danych osobowych nie bezpośrednio od Ciebie: Możemy pozyskiwać Twoje dane osobowe: * w celach marketingowych, abyśmy mogli przedstawiać Ci oferty naszych produktów i usług, jeśli udzieliłaś/udzieliłeś dla tych podmiotów zgody na udostępnienie swoich danych osobowych do VW SU. Możemy pozyskiwać dane identyfikacyjne, dane kontaktowe, dane dotyczące produktu, umowy lub pojazdu, które będziemy przetwarzać na podstawie Twojej zgody albo naszego prawnie uzasadnionego interesu (tj. możliwość przetwarzania danych pozyskanych od podmiotów, dla których wyraziłaś/wyraziłeś zgodę na udostępnienie Twoich danych osobowych w celach marketingowych do VW SU). Dane te będziemy przechowywać nie dłużej niż do momentu wycofania przez Ciebie zgody lub wniesienia sprzeciwu na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych; 1) od podmiotów z Grupy Volkswagen: * w celach podnoszenia jakości obsługi klientów oraz przygotowywania raportów wewnętrznych, analiz biznesowych oraz statystyk. Możemy pozyskiwać dane identyfikacyjne, dane dotyczące produktu, umowy, pojazdu, typu klienta oraz dane statystyczne wytworzone na podstawie Twoich danych osobowych, które będziemy przetwarzać na podstawie naszego prawnie uzasadnionego interesu (tj. możliwość sporządzenia raportów i analiz wewnętrznych celem podnoszenia jakości świadczonych usług dostosowanych do potrzeb poszczególnych klientów, możliwość sporządzania zbiorczych raportów oraz statystyk w ramach Grupy Volkswagen oraz możliwość raportowania danych do osób zarządzających VW SU). * w celach przygotowania i przedstawienia Tobie oferty marketingowej na Twój wniosek lub w celach marketingowych naszych produktów i usług. Możemy pozyskiwać dane dotyczące pojazdu na podstawie naszego prawnie uzasadnionego interesu (tj. możliwość pozyskania danych dla celów przedstawienia oferty na wniosek klienta lub dla celów marketingowych VW SU). Dane te będziemy przetwarzać do momentu wycofania przez Ciebie zgody na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych VW SU, nie dłużej niż przez okres 8 lat od jej wyrażenia; 2) z bazy EUROTAX: * w celach obsługowych. Możemy pozyskiwać dane dotyczące pojazdu na podstawie naszego prawnie uzasadnionego interesu administratora (tj. możliwość skrócenia czasu wprowadzania danych osobowych do systemu oraz ich aktualizacji, możliwość wykorzystania wprowadzonych do systemu danych osobowych podanych przez klientów, którzy wnioskują o skalkulowanie oferty, w tym osób trzecich, oraz danych pozyskanych z EUROTAX, Rondo ONZ 1, 00-124 Warszawa możliwość efektywnego prowadzenia swojej działalności oraz podnoszenia jakości świadczonych usług dostosowanych do potrzeb poszczególnych klientów). Dane te będziemy przetwarzać przez najdłuższy z okresów – 5 lat od daty zawarcia umowy ubezpieczenia lub okres przetwarzania Twoich danych w celach marketingowych VW SU lub okres przetwarzania Twoich danych osobowych w celach marketingowych podmiotów z Grupy Volkswagen. Odbiorcy danych osobowych: Ponadto możemy przekazywać Twoje dane osobowe podmiotom przetwarzającym dane osobowe na nasze zlecenie, m.in. podmiotom z Grupy Volkswagen, dostawcom usług IT, dealerom, kurierom, podmiotom świadczącym usługi archiwizacji, niszczenia dokumentów, audytowe, marketingowe, Możemy udostępniać Twoje dane osobowe organom nadzoru, innym podmiotom uprawionym do otrzymania danych na podstawie przepisów prawa, zakładom ubezpieczeniowym, z którymi współpracujemy, operatorom pocztowym, podmiotowi realizującemu transakcje płatnicze, a także podmiotom z Grupy Volkswagen na podstawie prawnie uzasadnionego interesu administratora lub na podstawie Twojej zgody na udostępnienie przez nas Twoich danych osobowych do tych podmiotów, w szczególności na podstawie zgody na udostępnienie danych w celach marketingowych. a także inne usługi administracyjne – przy czym takie podmioty przetwarzają dane na podstawie umowy z VW SU. Przekazywanie danych osobowych poza Europejski Obszar Gospodarczy: Możemy przekazywać Twoje dane osobowe podmiotom, które mogą lub będą przetwarzać te dane poza Europejskim Obszarem Gospodarczym. Przekazując te dane zapewniamy odpowiedni stopień ochrony (zabezpieczeń). Działamy na podstawie np. decyzji Komisji Europejskiej stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony danych osobowych lub standardowych klauzul ochrony danych przyjętych przez Komisję Europejską. Szczegółowe informacje o transferze danych osobowych poza Europejski Obszar Gospodarczy, w tym kopie zabezpieczeń, możesz uzyskać kontaktując się z nami przez e-mail: email@example.com lub pocztą na adres naszej siedziby. Twoje prawa: 1) mieć dostęp do Twoich danych osobowych oraz żądać ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania; Masz prawo: 2) wnieść sprzeciw wobec przetwarzania Twoich danych osobowych – w zakresie, w jakim podstawą prawną przetwarzania jest przesłanka prawnie uzasadnionego interesu administratora; 4) przenieść dane osobowe, tj. otrzymać od nas Twoje dane osobowe, w ustrukturyzowanym, powszechnie używanym formacie nadającym się do odczytu maszynowego – w zakresie, w jakim podstawą prawną przetwarzania jest zgoda lub wykonanie umowy. Możesz przesłać te dane innemu administratorowi danych; 3) wycofać w dowolnym momencie zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych w zakresie, w jakim podstawą prawną przetwarzania jest zgoda. Wycofanie zgody nie ma wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, które wykonaliśmy na podstawie zgody przed jej wycofaniem. Zgodę możesz wycofać kontaktując się z nami przez e-mail: firstname.lastname@example.org lub pocztą na adres siedziby VW SU; 5) wnieść skargę do organu nadzorczego zajmującego się ochroną danych osobowych. Wymóg podania przez Ciebie danych osobowych: zostanie wydłużony proces Twojej obsługi. Podanie przez Ciebie danych osobowych, o które pytamy, jest obowiązkowe, aby zawrzeć umowę o korzystanie z serwisu służącego do sprzedaży produktów ubezpieczeniowych. Bez podania danych osobowych nie możemy świadczyć Ci usług. Podanie przez Ciebie danych osobowych w celach obsługowych jest dobrowolne, jednak niezbędne do efektywnej obsługi klientów. Jeśli nie podasz danych, Podanie przez Ciebie danych osobowych w celach marketingowych jest dobrowolne. 3 / 3 Rondo ONZ 1, 00-124 Warszawa	<urn:uuid:1b387982-3922-4045-8d40-79c5a975412b>	finepdfs	1.15625	CC-MAIN-2023-23	https://www.vwfs.pl/content/dam/bluelabel/valid/www-vwfs-pl/docs/567_13_06_22-Klauzule-informacyjne-VWSU-KI_Klient_NSU.pdf	2023-06-06T19:05:01+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2023-23/segments/1685224653071.58/warc/CC-MAIN-20230606182640-20230606212640-00570.warc.gz	1,134,190,046	0.999987	0.999989	0.999989	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 6050, 13550, 17268 ]	2	0
PREZYDENT MIasta SUWAŁK ZARZĄDZENIE NR 235/2018 PREZYDENTA MIasta SUWAŁK z dnia 16.11.2018 r. w sprawie ogłoszenia otwartego konkursu ofert na wsparcie realizacji zadania publicznego na rzecz mieszkańców Suwałk polegającego na prowadzeniu placówki zapewniającej opiekę oraz wsparcie osobom nietrzeźwym i bezdomnym. Na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450, poz. 650, poz. 723 i poz. 1365), w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994, poz. 1000, poz. 1349 i poz. 1432), rozporządzeniem Przewodniczącego Komitetu do spraw Pożytku Publicznego z dnia 24 października 2018 r. w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań (Dz. U. z 2018 r. poz. 2057), uchwały Nr LIII/641/2018 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 7 listopada 2018 r. w sprawie Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii w Suwałkach na 2019 rok oraz uchwały Nr LI/620/2018 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 25 września 2018 r. w sprawie uchwalenia Programu współpracy Miasta Suwałk z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na rok 2019 (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 28 września 2018 r. poz. 3868), zarządzam co następuje: § 1. Oglądam otwarty konkurs ofert na wsparcie realizacji zadania publicznego na rzecz mieszkańców Suwałk w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej opiekę oraz wsparcie osobom nietrzeźwym i bezdomnym w latach 2019 - 2021. Treść ogłoszenia stanowi załącznik do niniejszego Zarządzenia. § 2. Wykonanie Zarządzenia powierza się Wydziałowi Spraw Społecznych Urzędu Miejskiego w Suwałkach. § 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania. Zastępca Prezydenta Miasta Suwałk Łukasz Kurzyna OGŁOSZENIE Prezydent Miasta Suwałk ogłasza otwarty konkurs ofert na wsparcie realizacji zadania publicznego na rzecz mieszkańców Suwałk w zakresie prowadzenia, w latach 2019 - 2021, placówki zapewniającej opiekę oraz wsparcie osobom nietrzeźwym i bezdomnym na bazie lokalowej wraz z wyposażeniem, położonej w Suwałkach przy ul. Sportowej 24, która zostanie Zleceniobiorcy/Zleceniobiorcom użyczona na czas realizacji zadania na podstawie odrębnej umowy użyczenia. Zlecenie realizacji zadania publicznego nastąpi w formie wspierania wraz z udzieleniem dotacji na dofinansowanie jego realizacji. I. Rodzaj zadania priorytetowego i wysokość dotacji przeznaczonej na realizację \| nazwa zadania priorytetowego (nazwę zadania wpisać odpowiednio w formularz oferty) \| kwota dotacji przeznaczona na realizację zadania w zł \| \|-------------------------------------------------------------------------------------\|------------------------------------------------------\| \| \| 2019 r. \| 2020 r. \| 2021 r. \| \| Wsparcie prowadzenia placówki zapewniającej opiekę oraz wsparcie osobom nietrzeźwym i bezdomnym (rozdział 85195) \| 656 000 zł \| 680 000 zł \| 720 000 zł \| \| Zwiększanie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu i innych środków psychoaktywnych (rozdział 85154) poprzez: \| 250 000 zł \| 250 000 zł \| 250 000 zł \| \| – dofinansowanie programów ograniczania picia alkoholu dla osób o obniżonych możliwościach udziału w programach behawioralno – poznawczych, tzw. niskoprogramowych, \| \| \| \| \| – wspieranie programów rehabilitacji dla osób uzależnionych po zakończonych programach psychoterapii uzależnień, \| \| \| \| \| – wspieranie działalności telefonu zaufania dla osób uzależnionych i ich rodzin \| \| \| \| II. Zasady przyznawania dotacji 1. Zasady przyznawania dotacji na realizację przedmiotowych zadań określają przepisy: 1) ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, 2) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm.), 3) uchwały nr LI/620/2018 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 25 września 2018 r. w sprawie uchwalenia Programu Współpracy Miasta Suwałk z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na rok 2019 (Dz. Urz. Woj. Podlas. z 28 września 2018 r. poz. 3868), 4) uchwały Nr LIII/641/2018 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 7 listopada 2018 r. w sprawie Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii w Suwałkach na 2019 rok 5) uchwały Nr LI/634/2018 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 25 września 2018 r. w sprawie zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej Miasta Suwałki na lata 2018 – 2038, 6) rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań (Dz. U. z 2016 r., poz. 1300). 2. Złożone oferty ocenia pod względem formalnym i merytorycznym komisja konkursowa i przedkładą wyniki Prezydentowi Miasta Suwałk. 3. Zatwierdzenia wyboru ofert dokonuje się w drodze zarządzenia Prezydenta Miasta Suwałk. 4. Szczegółowe i ostateczne warunki realizacji, finansowania i rozliczenia zadania reguluje umowa pomiędzy Miastem Suwałki a oferentem. Wzór umowy stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań (Dz. U. z 2016 r., poz. 1300). 5. Otrzymana dotacja nie może być wykorzystana na: zakup gruntów, działalność gospodarczą oraz działalność polityczną, religijną, na pokrycie zobowiązań poza terminem realizacji zadania publicznego oraz na pokrycie kosztów niezwiązanych z realizacją danego zadania lub trudnych do wyodrębnienia. 6. Koszty realizacji zadania, które mogą być finansowane z dotacji: 1) 80% kwoty dotacji i więcej – koszty bezpośrednie realizacji zadania (np. materiały szkoleniowe; koszty promocji zadania publicznego; wynagrodzenia: rehabilitanta, lekarza, prawnika, kierownika placówki, opiekuna zmiany, kierownika zmiany, depozytariusza, porządkowego, pielęgniarki, terapeuty, zakup materiałów do terapii); 2) 20% kwoty dotacji i mniej – koszty administracyjne (pośrednie) realizacji zadania, tj. obsługi zadania (np. zakup materiałów biurowych, abonament telefoniczny, opłaty pocztowe, koordynacja zadania, obsługa księgowa i administracyjna zadania). 7. Przyjmuje się stawki wolontariackie w wysokości maksymalnie 30 zł za godzinę i eksperckie w wysokości maksymalnie 100 zł za godzinę. W przypadku przyjęcia wyższych stawek, niezbędne jest uzasadnienie. 8. Dofinansowanie przy wsparciu realizacji zadania nie może przekraczać 99% całkowitych kosztów zadania. 9. Wkład finansowy oferenta lub środków pozyskanych z innych źródeł musi stanowić co najmniej 1% całkowitych kosztów zadania. Środki finansowe pozyskane z jednostek podległych Miastu Suwałki nie mogą stanowić wkładu własnego na realizację danego zadania. Taka oferta zostanie odrzucona. 10. Należy obowiązkowo wypełnić drugą część tabeli w części IV pkt. 5 oferty pn. Dodatkowe informacje dotyczące rezultatów realizacji zadania publicznego. 11. Dopuszcza się rozstrzygnięcie konkursu poprzez wybór jednej oferty na realizację przedmiotowego zadania. Ostateczną decyzję o przyznaniu i wysokości dotacji podejmuje Prezydent Miasta Suwałk. III. Termin i warunki realizacji zadania 1. Termin realizacji zadania: od godz. 00.00 - 1 stycznia 2019 roku do godz. 24.00 - 31 grudnia 2021 r. 2. Oferent realizując zadanie objęte niniejszym konkursem zobowiązuje się do: - opracowania szczegółowej koncepcji funkcjonowania placówki zapewniającej opiekę oraz wsparcie osobom nietrzeźwym i bezdomnym w szczególności uwzględniającą zapisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 26 października 1982 r. oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2014 r. w sprawie izb wytrzeźwień i placówek wskazanych lub utworzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego – szczegółowy opis koncepcji stanowić będzie załącznik do oferty, - sprawowania, w ilości zapewniającej pobyt minimum 12 osobom w stanie nietrzeźwości, opieki nad osobami w stanie nietrzeźwości zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2014 r. w sprawie izb wytrzeźwień i placówek wskazanych lub utworzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego, - wykonywania wobec osób w stanie nietrzeźwości zabiegów higieniczno-sanitarnych, - udzielania osobom w stanie nietrzeźwości pierwszej pomocy, - informowania osób przyjętych do izby wytrzeźwień o szkodliwości spożywania alkoholu oraz motywowanie ich do podjęcia leczenia odwykowego, - współpracy z właściwymi gminnymi komisjami rozwiązywania problemów alkoholowych, podmiotami określonymi w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz innymi instytucjami i organizacjami, których działalność ma na celu przeciwdziałanie problemom alkoholowym i ich skutkom, - prowadzenia Telefonu Zaufania dla osób z problemem alkoholowym, narkomanii i uwikłanym w przemoc w rodzinie, - prowadzenia Noclegowni dla Bezdomnych Mężczyzn w ilości zapewniającej pobyt minimum 20 osobom bezdomnym oraz pomoc w wyjściu z bezdomności, 3. W otwartym konkursie ofert mogą uczestniczyć organizacje pozarządowe oraz inne podmioty prowadzące działalność pożytku publicznego wymienione w art. 3, ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450, z późn. zm.), które spełniają następujące warunki: a) w ramach działalności statutowej prowadzą działania objęte konkursem, b) zamierzają realizować zadania na rzecz mieszkańców Suwałk, c) dysponują kadra posiadającą kwalifikacje niezbędne do realizacji zadania, d) zapewniają wysoką jakość wykonania danego zadania. 4. Szczegółowe warunki realizacji zadania, finansowania i rozliczenia zadania reguluje umowa zawarta pomiędzy Miastem Suwałki a oferentem. Wzór umowy i wzór sprawozdania stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań (Dz. U. z 2016 r., poz. 1300). 5. W przypadku przyznania dotacji w kwocie mniejszej niż wnioskowana w ofercie, warunkiem zawarcia umowy jest złożenie za pośrednictwem systemu Witkac.pl, przez oferenta, zweryfikowanego harmonogramu i kosztorysu zadania, dostosowanego do kwoty przyznanej dotacji wraz z zakresem rzeczowym w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników konkursu. 6. Całość zadania merytorycznego nie może być wykonywana przez podwykonawcę. 7. W przypadku powierzenia działań merytorycznych podwykonawcy (na przykład osobie prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą) należy podwykonawcę wykazać w opisie kadry zadania i harmonogramie zadania. 8. Wkład osobowy w realizację zadania musi być potwierdzony co najmniej zawartą umową o wolontariacie z wolontariuszem. 9. W przypadku przetwarzania danych osobowych beneficjentów oraz osób zaangażowanych w realizację zadania Oferent zobowiązany jest posiadać zgodę tych osób na przetwarzanie ich danych. Wyrażenie takiej zgody ma charakter oświadczenia woli, musi być jednoznaczne i wyraźne. Może mieć ono charakter samodzielną, może też być elementem innej czynności, np. umowy. Zgoda może upoważniać tylko jeden podmiot do przetwarzania jego danych osobowych, może też odnosić się do dalszych dysponentów danych osobowych. Osoba wyrażająca zgodę dalszym administratorom musi wskazać to w swoim oświadczeniu, a także określić cel, dla którego dane mogą być udostępnianie. Ważne jest też, aby osoba składająca oświadczenie co do przetwarzania jej danych osobowych miała pełną zdolność do czynności prawnych. 10. W przypadku przetwarzania danych osobowych małoletnich czy ubezwłasnowolnionych częściowo niezbędna jest zgoda przedstawiciela ustawowego, wyrażona najpóźniej w chwili składania oświadczenia. 11. Gromadzenie i przetwarzanie danych osobowych powinno być zgodne z przepisami prawnymi dotyczącymi gromadzenia i przetwarzania danych osobowych. IV. Terminy i warunki składania ofert 1. Warunkiem przystąpienia do konkursu jest złożenie oferty poprzez elektroniczny system Witkac.pl i złożenie podpisanego odręcznie Potwierdzenia złożenia oferty. 2. Oferty należy składać wyłącznie na formularzach, których wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań (Dz. U. z 2016 r., poz. 1300), które są udostępnione w systemie Witkac.pl. 3. Termin składania ofert w systemie Witkac.pl upływa po 21 dniach od daty ogłoszenia otwartego konkursu ofert, tj. 10 grudnia 2018 r., godz. 23.59. 4. Ostateczny termin składania odręcznie podpisanych Potwierdzeń złożenia ofert oraz szczegółowej koncepcji funkcjonowania placówki zapewniającej opiekę oraz wsparcie osobom nietrzeźwym i bezdomnym upływa następnego dnia roboczego po terminie składania ofert w systemie Witkac.pl, tj. 11 grudnia 2018 r. o godz. 15.30. 5. Podpisane odręcznie - Potwierdzenie złożenia oferty oraz szczegółową koncepcję funkcjonowania placówki zapewniającej opiekę oraz wsparcie osobom nietrzeźwym i bezdomnym, o której mowa w pkt. III. 2, tret pierwski niniejszego ogłoszenia, należy złożyć (w kopercie opisanej: „Prowadzenie placówki zapewniającej opiekę oraz wsparcie osobom nietrzeźwym i bezdomnym”) w kancelarii ogólnej Urzędu Miejskiego w Suwałkach, ul. A. Mickiewicza 1 pok. 4-5 (w godz. 7.30 - 15.30, w poniedziałki w godz. 8.00 - 16.00) lub przesyłką listową na adres Urząd Miejski w Suwałkach, ul. Mickiewicza 1, 16 - 400 Suwałki. 6. Dokumentacja niezłożona we wskazanym terminie oraz taka, która wpłynie przesyłką listową po tym terminie nie będzie objęta procedurą konkursową. 7. Dopuszcza się składanie ofert wspólnych przez dwóch lub więcej oferentów. 8. Oferta wspólna wskazuje: 1) jakie działania w ramach zadania będą wykonywać poszczególni oferenci; 2) sposób reprezentacji oferentów wobec Miasta Suwałki. 9. Organizacje pozarządowe, podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy, zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz uczniowskie kluby sportowe i stowarzyszenia wpisane do ewidencji prowadzonej przez Prezydenta Miasta Suwałk nie mają obowiązku dołączać zaświadczenia o wpisie do ewidencji. Pozostałe zobowiązane są dołączyć wyciąg z innego rejestru lub właściwej ewidencji wraz z umocowaniem osób reprezentujących do Potwierdzenia złożenia oferty. 10. Oferty nie podlegają uzupełnieniom ani korekcje. V. Termin, tryb i kryteria stosowane przy dokonywaniu wyboru ofert 1. Ocena ofert i ogłoszenie wyników nastąpi w terminie do 30 dni od dnia następującego po dniu, o którym mowa w części IV, pkt. 3 niniejszego ogłoszenia. 2. Postępowanie konkursowe odbywa się będzie z uwzględnieniem zasad określonych w ustawie. 3. W pierwszej kolejności oferty zostaną sprawdzone pod względem formalnym, tj. czy spełniają wymagania określone w art. 14 ust. 1-3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450 z późn. zm.) oraz wynikające z niniejszego ogłoszenia. Oceny formalnej dokonuje jeden z członków komisji konkursowej. 4. Odrzuceniu podlegają oferty, których treść nie odpowiada wymaganiom zawartym w ogłoszeniu, a w szczególności: 1) złożone w inny sposób niż przez system Witkac.pl, 2) złożone po terminie określonym w ogłoszeniu o otwartym konkursie ofert, 3) złożone w formie nieodpowiedającej wzorowi wskazanemu w ogłoszeniu, 4) niekompletne, 5) złożone przez oferentów nieuprawnionych, 6) niepodpisane lub podpisane przez osoby nieupoważnione, 7) w przypadku oferty wspólnej niezawierającej podziału zadań pomiędzy oferentami i sposobu reprezentacji oferentów wobec Miasta Suwałki, 8) niedotyczące pod względem merytorycznym zadań wskazanych w ogłoszeniu, 9) dotyczące zadania, które nie jest objęte celami statutowymi oferenta, 10) których termin realizacji zadania jest inny niż w ogłoszeniu, 11) z wnioskowaną kwotą dotacji wyższą niż planowana w ogłoszeniu konkursowym 12) bez minimalnego wkładu finansowego oferenta (pochodzącego ze środków własnych i innych źródeł) w wysokości co najmniej 1% całkowitych kosztów zadania, 13) z wnioskowaną kwotą dotacji wyższą niż 99% całkowitych kosztów zadania, 14) z kosztorysem, w którym koszty administracyjne (pośrednie) finansowane z dotacji wynoszą powyżej 20% dotacji, 15) w których proponowana realizacja zadania publicznego zakłada pobieranie opłat, a organizacja nie prowadzi odpłatnej działalności statutowej lub gdy, w przypadku pobierania opłat od adresatów zadania, statutowa działalność odpłatna pokrywa się z działalnością gospodarczą, 16) niespełniające art. 14 ust. 1-3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. 5. Do oceny merytorycznej zostanie dopuszczona oferta, która spełnia wszystkie ww. kryteria formalne. 6. Przy ocenie merytorycznej poszczególnych ofert stosowane będą następujące kryteria i skala ocen: Opis i uzasadnienie potrzeb realizacji zadania i celów: 1) Opis problemu (wyzwania) którego dotyczy projekt wraz z danymi potwierdzającymi jego występowanie w mieście (0,00 - 2); 2) Spójność celów z opisywanym problemem (wyzwaniem) (0,00 - 2); 3) Szczegółowa koncepcja funkcjonowania placówki (0,00 - 2); Adresaci zadania i sposób rekrutacji: 4) Opis grupy docelowej (0,00 - 2); 5) Opis potrzeb grupy docelowej wynikający z występujących problemów (wyzwań) (0,00 - 2); 6) Sposób dotarcia do grupy - rekrutacja (0,00 - 2); Opis realizacji zadania: 7) Czytelność i dokładność opisu (0,00 - 2); 8) Adekwatność dobranych działań do potrzeb odbiorców (0,00 - 2); 9) Skala i zasięg proponowanych działań (0,00 - 2); 10) Produkty projektu (mierzalny wynik realizowanych zadań) (0,00 - 2); 11) Efekty projektu (jakie nastąpią zmiany) (0,00 - 2); Budżet projektu: 12) Szczegółowość i klarowność rodzaju kosztów (0,00 - 2); 13) Adekwatność wnioskowanej kwoty do zakresu planowanych działań i liczby beneficjentów (0,00 - 2); 14) Spójność z opisem działań (0,00 - 2); 15) Realność kosztów (0,00 - 2); Planowany wkład własny: 16) Finansowy (0,00 - 2); 17) Osobowy (0,00 - 2); Kwalifikacje i doświadczenie osób i organizacji do realizacji zadania 18) Opis kadry merytorycznej i administracyjnej (0,00 - 2); 19) Realizowane projekty o podobnym charakterze (0,00 - 2); 20) Zaplecze techniczne, zasoby rzeczowe (0,00 - 2); Kryteria strategiczne: 21) Innowacyjność projektu (0,00 - 2); 22) Spójność projektu z zapisami dokumentów strategicznych miasta (0,00 - 2); 23) Zadanie realizowane w ramach oferty wspólnej (0,00 - 2); 24) Oferentem jest organizacja pozarządowa prowadząca działania na terenie Suwałk lub na rzecz mieszkańców Suwałk 7. Minimalna wartość punktowa oceny merytorycznej potrzebna do zaakceptowania oferty to 24 punkty. VI. Ogłoszenie wyników i postanowienia końcowe 1. Prezydent Miasta Suwałk ogłasza w drodze zarządzenia wyniki otwartego konkursu ofert poprzez ich zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie internetowej oraz poprzez zamieszczenie informacji na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego, podając w szczególności: nazwę oferenta, nazwę zadania publicznego oraz wysokość przyznanych środków publicznych. Wyniki konkursu publikowane są także w systemie Witkac.pl. 2. Wzory oferty, umowy i sprawozdania z realizacji zadania publicznego określone są w rozporządzeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań (Dz. U. z 2016 r. poz. 1300). 3. Urząd Miejski w Suwałkach powiadomi każdego oferenta elektronicznie o przyjęciu oferty do jej realizacji lub jej odrzuceniu wraz z uzasadnieniem. 4. Każdy może żądać uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty w terminie 30 dni od ogłoszenia wyników konkursu. 5. Dodatkowych informacji w sprawie niniejszego konkursu udziela Wydział Spraw Społecznych – główny specjalista Andrzej Śmiejkowski, tel. 563 56 06, firstname.lastname@example.org 6. Ogłoszenie o otwartym konkursie ofert może zostać odwołane zarządzeniem Prezydenta Miasta Suwałk. VII. Zrealizowane przez Miasto Suwałki w roku ogłoszenia otwartego konkursu ofert i w roku poprzednim zadania publiczne tego samego rodzaju i związane z nimi koszty ze szczególnym uwzględnieniem wysokości dotacji przekazanych organizacjom pozarządowym i podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2018 r. poz. 450 z późn. zm.) 1. Podaje się do wiadomości, że w 2017 roku wartość zadań publicznych z zakresu prowadzenia placówki zapewniającej opiekę oraz wsparcie osobom nietrzeźwymi bezdomnym wyniosła 904.658,00 zł, natomiast suma dotacji przekazanych organizacjom pozarządowym na realizację tego zadania – 835.808,00 zł. 2. W 2018 roku na przedmiotowe zadanie (o planowanej wartości ok. 882.350,00 zł) przyznano dotacje w łącznej wysokości 866.000,00zł 3. Wykaz wszystkich podmiotów, które otrzymały dotacje w roku 2017 i w roku 2018 na zadanie publiczne z zakresu prowadzenia placówki zapewniającej opiekę oraz wsparcie osobom nietrzeźwymi bezdomnym znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej (http://bip.um.suwalki.pl).	0f082848-b0f4-4b61-a13f-60b1a4d15bde	finepdfs	1.142578	CC-MAIN-2022-49	https://um.suwalki.pl/storage/uzytkownicy/aszyszko@um.suwalki.pl/z_375_2018.pdf	2022-12-10T05:24:18+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-49/segments/1669446711712.26/warc/CC-MAIN-20221210042021-20221210072021-00033.warc.gz	643,155,904	0.999971	0.999986	0.999986	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	true	[ 2011, 4457, 7782, 10739, 14307, 17488, 20185, 21993 ]	1	0
Białystok dnia 06.03.2023 r. OGŁOSZENIE/ SPECYFIKACJA WARUNKÓW ZAMÓWIENIA W PRZETARGU NIEOGRANICZONYM NA usługę utrzymania czystości na terenach zewnętrznych, pielęgnacji i utrzymania terenów zielonych oraz odśnieżania Oczyszczalni Ścieków w Białymstoku przy ul. Produkcyjnej 102. Nr ref. Sprawy: 02/TO/2023 Wodociągi Białostockie Sp. z o.o. – zwana dalej „Zamawiającym”, na podstawie art. 11 ust. 2 „Regulaminu udzielania zamówień sektorowych o wartości zamówienia poniżej progów unijnych przez Wodociągi Białostockie Sp. z o.o.” – dalej zwanym „Regulaminem”, ogłasza przetarg nieograniczony na utrzymania czystości na terenach zewnętrznych, pielęgnacji i utrzymania terenów zielonych oraz odśnieżania Oczyszczalni Ścieków w Białymstoku przy ul. Produkcyjnej 102 Przystąpienie do przetargu jest równoznaczne z wyrażeniem zgody przez Wykonawcę na warunki „Regulaminu udzielania zamówień sektorowych o wartości zamówienia poniżej progów unijnych przez Wodociągi Białostockie Sp. z o.o.”. Treść w/w Regulaminu jest dostępna na stronie internetowej Zamawiającego bip.wobi.pl w zakładce: Przetargi; Regulaminy udzielania zamówień. Niniejsze Ogłoszenie/SWZ zostało opublikowane na stronie internetowej Zamawiającego - bip.wobi.pl w zakładce: Przetargi . I. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA: Przedmiotem zamówienia wykonanie usługi utrzymania czystości na terenach zewnętrznych, pielęgnacji i utrzymania terenów zielonych oraz odśnieżania Oczyszczalni Ścieków w Białymstoku przy ul. Produkcyjnej 102. Usługa obejmuje poniższe powierzchnie oraz prace: 1. Wykaz powierzchni i terenów zielonych: a) trawniki – 151.500 m² b) drzewa liściaste – 620 szt. c) krzewy liściaste w formie skupin i żywopłotów – 15050 szt. d) drzewa iglaste – 185 szt. e) krzewy iglaste – 620 szt. f) drogi, chodniki, place (w tym magazynowy), parkingi – 29500 m² g) chodniki i opaski – 4528 m² h) długość opasek – 2920 m i) zlewnia nieczystości – plac manewrowy asfaltowy -1100 m² j) tren łąkowy – ok. 30 000 m² k) działka (ul. Aksamitna) – ok. 5000 m² 2. Wykaz prac całorocznych: a) utrzymanie widoczności wzdłuż ogrodzenia Oczyszczalni - usuwanie na bieżąco chwastów, odrostów drzew, śmieci, zasp śnieżnych, itp: • dwustronnie w pasie po 3 m - 1800 mb, • jednostronnie w pasie 3 m – 1200 mb; b) opróżnianie do kontenerów obiektowych zewnętrznych koszy na śmieci; c) sprzątanie placów, ulic i chodników; d) zbieranie na bieżąco śmieci z trawników żywopłotów itp.; e) okopywanie i czyszczenie krawężników; f) odbudowa trawników po awariach na terenie OŚ, itp. – ok.200 m² rocznie; g) oczyszczanie koryt deszczowych przy obiektach. h) udrożnianie studzienek kanalizacji deszczowej 3. Wykaz prac w okresie wiosennym: a) uzupełnianie po zimie ubytków w trawnikach; b) grabienie i wywożenie suchej trawy; c) sprzątanie po zimie piasku z ulic, chodników i placów; d) nawożenie trawników, krzewów ozdobnych, iglaków i drzew; e) wymiana uschniętych lub zniszczonych krzewów – w miarę potrzeb; f) wyczyszczenie trawników oraz skupisk drzew i krzewów z zalegających po zimie śmieci. 4. Wykaz prac w okresie letnim: a) koszenie trawników – co 2 tygodnie, lub w miarę potrzeb; b) koszenie skarp- jw.; c) podkaszanie przy drzewach i krzewach- jw.; d) wykaszanie trawy i chwastów na działce (ul. Aksamitna) j.w.; e) wykaszanie terenu łąkowego z odbiorem i wywozem pokosu – 2 razy do roku. f) czyszczenie chodników z chwastów; g) czyszczenie opasek wokół budynków i zbiorników z chwastów, właściwe utrzymanie strefy ochronnej wokół zbiornika gazu – jw.; h) przycinanie żywopłotów przynajmniej 2 razy w roku; ok. m-ca. czerwca i września; i) przycinanie i pielęgnacja drzew i krzewów- w miarę potrzeb; przynajmniej 2 razy w roku; j) sprzątanie piasku z ulic, chodników i placów; k) opryskiwanie środkami ochrony roślin- w miarę potrzeb; l) bieżąca naprawa trawników; 5. Wykaz prac w okresie jesiennym: a) zgrabienie i odwiezione we wskazane miejsce w obrębie obiektu; opadłych liści spod drzew i z żywopłotów; b) usuwanie odrostów chwastów i trawy w miarę potrzeb c) oczyszczanie opasek wokół budynków d) przycięcie drzew i krzewów. 6. Wykaz prac w okresie zimowym: a) odśnieżanie i usuwanie oblodzenia ulic, placów, głównych dróg, chodników i wejść do budynków, placu stacji zlewnej, parkingów, dojazdów do obiektów i urządzeń; - odśnieżanie powinno zostać przeprowadzone przed godz. 7\textsuperscript{00}, a w przypadku obfitych całodziennych opadów, dodatkowo prowadzone na bieżąco, w przypadku nie wywiązań się z wykonania lub należytego wykonania w zwłoce przekraczającej 4 godziny, Zleceniodawca może powierzyć wykonanie usługi podmiotowi trzeciemu (wykonanie zastępcze) na koszt Zleceniobiorcy, bez dodatkowego wezwania; b) odwożenie nadmiernej ilości śniegu we wskazane miejsce w obrębie obiektu; c) posypywanie chodników, ulic i placów piaskiem z solą; d) usuwanie lodu spod drzwi wejściowych ze schodów itp.; e) udrożnianie studzienek kanalizacji deszczowej. Jeżeli zaistnieje potrzeba podyktowana okolicznościami zaistniałymi na terenie obiektu, zmiennymi warunkami pogodowymi lub innymi, na polecenie kierownictwa Oczyszczalni Ścieków Zamawiający prace ujęte w wykazie prac w danym okresie (wiosennym, letnim jesieniernym i zimowym) zobowiązany jest wykonać w okresie bieżącym, w ramach wynagrodzenia ujętego w Umowie. Zamawiający \textit{wymaga}, aby Wykonawca przed sporządzeniem oferty dokonał oględzin obiektów objętych usługą, a także zdobył na swoją odpowiedzialność i ryzyko, wszelkie dodatkowe informacje, które mogą być konieczne do przygotowania oferty oraz podpisania umowy i wykonania zamówienia. Koszt dokonania oględzin ponosi Wykonawca. Termin odbycia wizji lokalnej należy uzgodnić z: Marek Pukorski tel. 85 74 58 303, 694 440 238 Piotr Łapicz tel. 85 74 58 310, 505 021 117 Potwierdzeniem wizji jest zaświadczenie o odbyciu wizji lokalnej – wg wzoru stanowiącego Załącznik Nr 4 do niniejszego Ogłoszenia/SWZ– podpisane przez jedną z osób wymienionych w uprzednim zdaniu, \textit{które należy załączyć do oferty}. Zamawiający dopuszcza posłużenia się przez Wykonawcę podwykonawcą /podwykonawcami/. Zamawiający wymaga od Wykonawców, którzy zamierzają przy wykonaniu przedmiotu zamówienia posługiwać się podwykonawcą /podwykonawcami/, do określenia w Formularzu oferty (Zał. Nr 1 do SWZ) części zamówienia, której wykonanie powierzą podwykonawcy /podwykonawcom/ oraz podania przez Wykonawcę firmy/firm (nazwy) podwykonawcy /podwykonawców/. II. TERMIN WYKONANIA ZAMÓWIENIA: Przewidywany termin: od 01.04.2023 r. do dnia 31.03.2024 r., w przypadku opóźnienia w podpisaniu umowy rozliczenie za pierwszy miesiąc świadczenia usługi zostanie pomniejszone o ilość dni zwłoki w podpisaniu umowy. III. WARUNKI UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU: 1. O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają następujące warunki udziału w postępowaniu: 1) Posiadają zdolność do występowania w obrocie gospodarczym: Zamawiający nie precyzuje tego warunku. Zamawiający uzna, że powyższy warunek jest spełniony, jeżeli Wykonawca złoży oświadczenie (według wzoru stanowiącego Załącznik nr 2 do Ogłoszenia/SWZ) o spełnianiu tego warunku udziału w postępowaniu. 2) Posiadają uprawnienia do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów; Zamawiający nie precyzuje tego warunku. Zamawiający uzna, że powyższy warunek jest spełniony, jeżeli Wykonawca złoży oświadczenie (według wzoru stanowiącego Załącznik nr 2 do Ogłoszenia/SWZ) o spełnianiu tego warunku udziału w postępowaniu. 3) Znajdują się w sytuacji ekonomicznej lub finansowej: Zamawiający wymaga, aby wykonawca był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej, w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia, na sumę gwarancyjną nie niższą niż 200 000,00 zł (słownie: dwieście tysięcy). Wykonawca na potwierdzenie spełnienia tego warunku przedkłada: polisę lub inny dokument ubezpieczenia potwierdzającego, że Wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej, obejmującej co najmniej działalność związaną z przedmiotem zamówienia, na sumę gwarancyjną określoną przez Zamawiającego. 4) Posiadają zdolność techniczną lub zawodową: Zamawiający wymaga, aby Wykonawca wykazał, że, że w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, co najmniej jednej należyście wykonanej usługi, odpowiadającej swoim rodzajem usłudze stanowiącej przedmiot zamówienia o wartości nie mniejszej niż 70 000,00 zł brutto, gdzie tereny zielone stanowiły co najmniej 10.000 m² powierzchni. W celu spełnienia ww. warunku Wykonawca przedstawi wykaz wykonanych usług sporządzony na wzorze stanowiącym załącznik nr 5 do niniejszego Ogłoszenia/SWZ-w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem wartości, przedmiotu, dat wykonania i odbiorców, na rzecz których usługi zostały wykonane oraz załączeniem dowodów potwierdzających, że zostały wykonane należyście. 2. Zgodnie z art. 18 ust. 5 Regulaminu dokumenty potwierdzające spełnienie warunków udziału w postępowaniu składa się w formie oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez Wykonawcę. 3. Wraz z ofertą Wykonawcy winni przedłożyć następujące dokumenty: 1) Odpis z właściwego rejestru (np. KRS lub wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), jeżeli odrębne przepisy wymagają wpisu do rejestru lub ewidencji; 2) Formularz ofertowy, sporządzony na podstawie wzoru – zał. Nr 1 do niniejszego Ogłoszenia/SWZ. 3) Oświadczenie wykonawcy, że spełnia warunki udziału w postępowaniu zgodnie ze wzorem załącznika Nr 2 do niniejszego Ogłoszenia/SWZ. 4) Wykaz wykonywanych usług- sporządzony na wzorze stanowiącym załącznik nr 5 do niniejszego Ogłoszenia/SWZ wraz z dowodami potwierdzającymi, że zostały wykonane należycie, 5) Potwierdzenie odbycia wizji lokalnej zgodnie ze wzorem załącznik nr 4 do niniejszego Ogłoszenia/SWZ. 6) Opłacona polisa, a w przypadku jej braku – inny dokument, potwierdzający, że jest on ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności, na kwotę, co najmniej 200 000,00 zł. UWAGA: W przypadku składania dokumentów w formie kopii np.: opłacona polisa, dowody potwierdzające, że usługi zostały wykonane należycie winne być one potwierdzone za zgodność z oryginałem (każda strona z osobna) przez osoby uprawnione do reprezentowania Wykonawcy (Rozdz. VIII. ust. 4 niniejszego Ogłoszenia/SWZ). IV. INFORMACJE DOTYCZĄCE ZASAD KOMUNIKACJI ZAMAWIAJACEGO Z WYKONAWCAMI ORAZ SPOSOBU PRZEKAZYWANIA OŚWIADCZEŃ LUB DOKUMENTÓW: Wszelkie oświadczenia, wnioski, zawiadomienia, wyjaśnienia oraz inne dokumenty (np. protest), jak i odpowiedzi na nie, przekazywane Zamawiającemu przez Wykonawców, winny dla swej ważności mieć formę pisemną. Zamawiający dopuszcza porozumiewanie się za pomocą e-mail pod warunkiem niezwłocznego potwierdzenia treści e – maila. Email Zamawiającego - email@example.com (wiadomości e-mail należy przesyłać z dopiskiem nr ref. Sprawy 02/TO/2023). V. OSOBY UPRAWNIONE DO KOMUNIKOWANIA SIĘ Z WYKONAWCAMI: Osobą uprawnioną przez Zamawiającego do kontaktowania się z Wykonawcami jest: - Marek Pukorski tel. 85 74 58 303 - sprawy merytoryczne, - Piotr Łapicz tel. 85 74 58 310 - sprawy merytoryczne. - Beata Brzozowska tel. 85 7458 132 - sprawy proceduralne, VI. WADIUM Zamawiający nie wymaga od wykonawców wniesienia wadium. VII. TERMIN ZWIĄZANIA OFERTĄ Termin związania ofertą wynosi 30 dni (słownie: trzydzieści dni) od upływu terminu składania ofert, przy czym pierwszym dniem terminu związania ofertą jest dzień, w którym upływa termin składania ofert. VIII. OPIS SPOSOBU PRZYGOTOWANIA OFERTY: 1. Wykonawca może złożyć tylko jedną ofertę w postępowaniu. 2. Wykonawca ponosi wszelkie koszty związane z przygotowaniem i złożeniem oferty. 3. Oferta powinna być sporządzona w formie pisemnej pod rygorem nieważności, w języku polskim, na maszynie, komputerze lub czytelnym pismem ręcznym (długopisem lub nieścieralnym atramentem). Wszystkie dokumenty i oświadczenia w języku obcym winny być przetłumaczone na język polski. 4. W przypadku składania dokumentów w formie kopii, winne być one potwierdzone za zgodność z oryginałem przez osoby uprawnione do reprezentowania Wykonawcy. 5. Wszystkie strony oferty, w tym strony wszystkich załączników, powinny być trwale spięte, ponumerowane, ułożone wg dołączonego spisu treści. 6. Ofertę podpisuje osoba/osoby uprawnione do reprezentowania Wykonawcy. W przypadku gdy ofertę podpisuje pełnomocnik, pełnomocnictwo powinno być złożone oryginałe albo notarialnie potwierdzoną kopii. 7. Wykonawca może, przed upływem terminu składania ofert, zmienić lub wycofać ofertę. 8. Oferty złożone po terminie składania ofert nie podlegają ocenie. Zamawiający zwraca wykonawcom oferty złożone po terminie bez ich otwierania. IX. INFORMACJĘ O MOŻLIWOŚCI ZASTRZEŻENIA DOKUMENTÓW STANOWIĄCYCH TAJEMNICĘ PRZEDSIĘBIORSTWA WYKONAWCY: 1. Zamawiający informuje o możliwości zastrzeżenia informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa powinny zostać przekazane w formie umożliwiającej zachowanie ich poufności wraz z uzasadnieniem, że informacje w tym zakresie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i nie mogą być udostępnione. 2. Informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa winny być zgrupowane i stanowić oddzielną część oferty, opisaną klauzulą „Tajemnica przedsiębiorstwa – tylko do wglądu przez Zamawiającego”. X. MIEJSCE I TERMIN SKŁADANIA ORAZ OTWARCIA OFERT. Ofertę należy złożyć w sekretariacie Wodociągów Białostockich Spółka z o.o. w Białymstoku, ul. Młynowa 52/1 do dnia 24.03.2023 r. do godz. 10:00 Kopertę należy opisać w następujący sposób: Wodociagi Białostockie Sp. z o.o. 15-404 Białystok, ul. Młynowa 52/1" z dopiskiem: "Oferta na usługę utrzymania czystości na terenach zewnętrznych, pielęgnacji i utrzymania terenów zielonych oraz odśnieżania Oczyszczalni Ścieków w Białymstoku przy ul. Produkcyjnej 102.." nie otwierać przed 24.03.2023 r. godz. 10:15"; oraz nazwą Wykonawcy. Otwarcie ofert nastąpi w siedzibie Zamawiającego – Białystok, ul. Młynowa 52/1 w dniu 24.03.2023 r. o godz. 10:15 Otwarcie ofert będzie odbywało się bez udziału Wykonawców (osób trzecich). Zamawiający niezwłocznie opublikuje informacje z otwarcia ofert na stronie internetowej bip.wobi.pl XI. OPIS SPOSOBU OBLICZANIA CENY, OPIS KRYTERIÓW, KTÓRYMI ZAMAWIAJĄCY BĘDZIE SIĘ KIEROWAŁ PRZY WYBORZE OFERTY, WRAZ Z PODANIEM ZNACZENIA (WAGI) TYCH KRYTERIÓW ORAZ SPOSOBU OCENY OFERT: Cena – 100% Cena w ofercie przetargowej wpisana do formularza ofertowego (Załącznik Nr 1 do Ogłoszenia / SWZ) musi obejmować wszystkie koszty niezbędne dla prawidłowego i pełnego wykonania Zamówienia oraz zobowiązania publicznoprawne jak i zastosowane rabaty i upusty finansowe. Cena powinna być podana jako wartości netto, należny podatek VAT oraz wartość brutto, w zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku. \[ \text{Ocena oferty } X = \frac{\text{Wartość brutto oferty najtańszej}}{\text{Wartość brutto oferty ocenianej}} \times 100 \% \times 100 \] UWAGA: Zamawiający w przypadku powzięcia wątpliwości czy zaoferowana cena nie jest ceną rażąco niską tj. niewystarczającą na pokrycie wszystkich kosztów wykonania zamówienia może wezwać Wykonawcę do przedstawienia wyjaśnień, w tym szczegółowej kalkulacji zaoferowanej ceny oraz dowodów potwierdzających prawidłowość przyjętych kosztów. Zamawiający odrzuci ofertę Wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień lub dowodów albo którego wyjaśnienia i dowody nie potwierdzają możliwości zrealizowania prawidłowo zamówienia za zaoferowaną cenę. Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę spośród ofert niepodlegających odrzuceniu, zgodnie z kryteriami oceny ofert. Ofertą najkorzystniejszą jest oferta przedstawiająca najkorzystniejszy bilans ceny lub kosztu i innych kryteriów oceny ofert, lub oferta z najniższą ceną lub kosztem – jeżeli nie stosowano innych kryteriów. Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w przedmiotowym Ogłoszeniu/SWZ. XII. WYMAGANIA DOTYCZĄCYCH ZABEZPIECZENIA NALEŻYTEGO WYKONANIA UMOWY, O ILE JEST WYMAGANE: Zamawiający nie będzie wymagał od wykonawców wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania umowy. XIII. WYJAŚNIENIA I MODYFIKACJA OGŁOSZENIA/SWZ 1. Zamawiający udziela odpowiedzi na pytania dotyczące treści SWZ lub zaproszenia do składania ofert, na co najmniej dwa dni robocze przed dniem otwarcia ofert, pod warunkiem że pytanie wpłynęło do Zamawiającego na co najmniej 7 dni przed terminem składania ofert. W przypadku, gdy pytanie wpłynie w terminie krótszym niż 7 dni przed terminem składania ofert, Zamawiający może pozostawić je bez rozpoznania. 2. Treść pytań wraz z odpowiedziami bez wskazywania źródła pytania, przekazywana jest wszystkim wykonawcom, którym przekazano SWZ i zamieszczana na stronie internetowej Spółki. 3. Zamawiający może w każdym czasie, przed upływem terminu składania ofert, dokonać zmiany SWZ. Zamawiający przedłuża termin składania ofert o czas niezbędny do zapoznania się wszystkich zainteresowanych wykonawców z wyjaśnieniami niezbędnymi do należytego przygotowania i złożenia ofert. 4. Treść wyjaśnień SWZ zamieszcza na stronie internetowej Spółki. XIV. WYKLUCZENIE Z POSTĘPOWANIA, ODRZUCENIE OFERTY WYKLUCZENIE Z POSTĘPOWANIA Zamawiający na podstawie art. 1 pkt 3 Ustawy z dnia z dnia 13 kwietnia 2022 r. O szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U poz. 835 z późn. zm.) wykluczy z niniejszego postępowania osoby i podmioty wpisane na listę, o której mowa w art. 2 tej ustawy. Zgodnie z art. art. 7 ust. 1 przywołanej ustawy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych wyklucza się: 1. wykonawcę oraz uczestnika konkursu wymienionego w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisanego na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 ustawy; 2. wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego beneficjentem rzeczywistym w rozumieniu ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2022 r. poz. 593 i 655) jest osoba wymieniona w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisana na listę lub będąca takim beneficjentem rzeczywistym od dnia 24 lutego 2022 r., o ile została wpisana na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 ustawy; 3. wykonawcę oraz uczestnika konkursu, którego jednostką dominującą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217, 2105 i 2106), jest podmiot wymieniony w wykazach określonych w rozporządzeniu 765/2006 i rozporządzeniu 269/2014 albo wpisany na listę lub będący taką jednostką dominującą od dnia 24 lutego 2022 r., o ile został wpisany na listę na podstawie decyzji w sprawie wpisu na listę rozstrzygającej o zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 1 pkt 3 ustawy. Zgodnie z art. 7 ust. 9 Ustawy z dnia z dnia 13 kwietnia 2022 r. szczegółowych rozwiązań w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego: Przepisy ust. 1-8 stosuje się do postępowania zmierzającego do udzielenia zamówienia publicznego oraz konkursów o wartości mniejszej niż kwoty określone w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych lub z wyłączeniem stosowania tej ustawy. Wykonawca potwierdzi zaistnienie przesłanek wykluczenia z niniejszego ustępu bądź ich brak poprzez złożenie oświadczenia w Formularzu oferty (załącznik nr 1 do Ogłoszenia/SWZ). ODRZUCENIE OFERTY Zamawiający odrzuci ofertę Wykonawcy na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 Regulaminu w przypadku gdy przedmiot zamówienia będzie objęty zakazami o których mowa w poniższych aktach prawnych: 1) Ustawą z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczegółowych rozwiązań w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2022 r., poz. 835 z późn. zm.), 2) Rozporządzeniem Rady (WE) nr 765/2006 z dnia 18 maja 2006 r. dotyczącym środków ograniczających w związku z sytuacją na Białorusi i udziałem Białorusi w agresji Rosji wobec Ukrainy ( Dz.U.UE.L.2006.134.1 z dnia 2006.05.20 z późn. zm.), 3) Rozporządzeniem Rady (UE) Nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącym środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie, (Dz. Urz. UE nr L 229 z 31.7.2014 z dnia 2006.05.20 z późn. zm.), 4) Rozporządzeniem Rady (UE) nr 2022/263 z dnia 23 lutego 2022 r. w sprawie środków ograniczających w odpowiedzi na uznanie niekontrolowanych przez rząd obszarów ukraińskich obwodów donieckiego i ługańskiego oraz nakazanie rozmieszczenia rosyjskich sił zbrojnych na tych obszarach (D. Urz. UE L 42 I .77 z dnia 23 lutego 2022 r. z późn. zm.), 5) Rozporządzeniem Rady (UE) Nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz.U.UE.L.2014.78.6 z dnia 2014.03.17 z późn. zm). W celu weryfikacji przesłanki odrzucenia Wykonawcy złożą oświadczenie w formularzu ofertowym (Załącznik nr 1 do Ogłoszenia/SWZ) Zamawiający zastrzega sobie prawo zamknięcia przetargu bez wyboru którejkolwiek z ofert. O unieważnieniu przetargu albo zamknięciu postępowania bez wyboru którejkolwiek z ofert Zamawiający poinformuje wszystkich Wykonawców którzy złożyli oferty. Dodatkowo informacje te zamieści na stronie internetowej bip.wobi.pl. W SPRAWACH NIEUREGULOWANYCH W OGŁOSZENIU/ SPECYFIKACJI WARUNKÓW ZAMÓWIENIA ZASTOSOWANIE MAJĄ ZAPISY REGULAMINU ORAZ PRZEPISY KODEKSU CYWILNEGO. PREZES ZARZĄDU Beata Wisniewska DYREKTOR ZAKŁADU PRODEKCIJI I EKSPLLOATACJI DROGI RENT Henryk Biktubowicz Załącznik Nr 1 – Formularz ofertowy Załącznik Nr 2 – Oświadczenie Wykonawcy, że spełnia warunki udziału w postępowaniu Załącznik Nr 3 – klauzula informacyjna RODO Załącznik Nr 4 – zaświadczenie o odbyciu wizji lokalnej Załącznik Nr 5 - wykaz wykonanych usług Załącznik Nr 6 – wzór umowy FORMULARZ OFERTY w przetargu nieograniczonym na: usługę utrzymania czystości na terenach zewnętrznych, pielęgnacji i utrzymania terenów zielonych oraz odśnieżania Oczyszczalni Ścieków w Białymstoku przy ul. Produkcyjnej 102. 1. ZAMAWIAJĄCY: „WODOCIĄGI BIAŁOSTOCKIE” Sp. z o.o. w Białymstoku ul. Młynowa 52/1 15-404 Białystok 2. Niniejsza oferta zostaje złożona przez wykonawcę /podmioty wspólnie ubiegające się o zamówienie: \| l.p. \| Pełna nazwa Wykonawcy/ców \| Adres Wykonawcy \| \|------\|---------------------------\|-----------------\| \| \| \| \| 3. Osoba do kontaktu/adres do korespondencji \| Imię \| \| \|---------------\|---\| \| Nazwisko \| \| \| Adres do korespondencji \| \| \| Nr telefonu \| \| \| Nr faksu \| \| \| e-mail \| \| 4. Ja (my) niżej podpisany(i) oświadczam(y), że działając w imieniu i na rzecz w/w Wykonawcy: 1) Zapoznałem(liśmy) się z treścią Ogłoszenia/SWZ wraz z załącznikami (w tym wzorem umowy) i nie wnosimy do nich żadnych zastrzeżeń ani uwag. 2) Gwarantuję(my) wykonanie przez w/w Wykonawcę całości przedmiotu zamówienia na warunkach określonych przez Zamawiającego w treści Ogłoszenia/SWZ wraz z załącznikami przy uwzględnieniu wyjaśnień Zamawiającego oraz dokonanych przez Zamawiającego modyfikacji treści w/w dokumentów. 3) W przypadku uznania mojej (naszej) oferty za najkorzystniejszą zobowiązuję(emy) się zawrzeć umowę w miejscu i terminie, jakie zostaną wskazane przez Zamawiającego. 4) Nie uczestniczę(ymy) jako Wykonawca w jakiejkolwiek innej ofercie złożonej w celu udzielenia niniejszego zamówienia; 5) Wykonawca związany jest z ofertą przez okres: 30 dni. 6) Akceptuję/my termin realizacji zamówienia określony w Ogłoszeniu/SWZ oraz we wzorze Umowy. Wskazany w poniższej tabeli zakres prac zamierzamy powierzyć podwykonawcom: \| L. p. \| Zakres prac \| \|-------\|-------------\| 7) Zamierzamy powierzyć wykonanie części zamówienia następującym podwykonawcom (o ile są znani): \| L. p. \| Firma podwykonawcy \| \|-------\|---------------------\| 5. Kwota za cały okres realizacji umowy: .................................................. zł netto + ........................................... zł (...........%VAT) = ............................ zł brutto (słownie złotych .................................................................) 6. Cena ryczałtowa mojej (naszej) oferty za miesięczne wykonanie usług utrzymania zieleni i porządku na terenie oczyszczalni ścieków przy ul. Produkcyjnej 102 wynosi : netto..................... zł /miesiąc (słownie złotych......................................................... ) plus należny podatek VAT w wysokości ....................... PLN, stawka VAT .................%, brutto ....................zł /miesiąc (słownie złotych: .........................................................). 7. Oświadczam, iż zobowiązuję się w ramach podanej ceny zapewnić wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę albo wysokość minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz zmian tej ustawy w trakcie realizacji zamówienia. 8. Oświadczam, że wypełniłem obowiązki informacyjne przewidziane w art. 13 lub art. 14 RODO ¹) wobec osób fizycznych, od których dane osobowe bezpośrednio lub pośrednio pozyskałem w celu ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego w niniejszym postępowaniu** (W przypadku gdy wykonawca nie przekazuje danych osobowych innych niż bezpośrednio jego dotyczących lub zachodzi wyłączenie stosowania obowiązku informacyjnego, stosownie do art. 13 ust. 4 lub art. 14 ust. 5 RODO treści oświadczenia wykonawca nie składa (przez jego wykreślenie). Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych zgodnie z postanowieniami załącznika Nr 3 do niniejszego Ogłoszenia/SWZ. 9. W ofercie znajdują się/nie znajdują się informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1233). Wskazane poniżej informacje zawarte w ofercie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i w związku z niniejszym nie mogą być one udostępniane, w szczególności innym uczestnikom postępowania: * W przypadku gdy wykonawca nie przekazuje danych osobowych innych niż bezpośrednio jego dotyczących lub zachodzi wyłączenie stosowania obowiązku Informacyjnego, stosownie do art. 13 ust. 4 lub art. 14 ust. 5 RODO treści oświadczenia wykonawca nie składa (usunięcie treści oświadczenia np. przez jego wykreślenie). 1) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1). Załączniki do oferty: 1. 2. [Signature] OŚWIADCZENIE o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu i braku podstaw odrzucenia oferty Działając w imieniu i na rzecz w/w Wykonawcy Ja (my) niżej podpisany(i) oświadczam(y), że ww. Wykonawca: 1) posiada zdolność do występowania w obrocie gospodarczym; 2) posiada uprawnienia do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów; 3) znajduje się w odpowiedniej, określonej sytuacji ekonomicznej lub finansowej niezbędną do należytego wykonania przedmiotowego zamówienia; 4) posiada zdolność techniczną lub zawodową niezbędną do należytego wykonania przedmiotowego zamówienia; 5) w stosunku do Wykonawcy nie otwarto likwidacji, nie ogłoszono upadłości, którego aktywami zarządza likwidator lub sąd, zawarł układ z wierzycielami, którego działalność gospodarcza jest zawieszona albo znajduje się on w innej tego rodzaju sytuacji wynikającej z podobnej procedury przewidzianej w przepisach miejsca wszczęcia tej procedury; 6) nie zalega z opłacaniem podatków lub opłat na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, chyba, że zawarł wiążące porozumienie co do spłaty tych zaległości; 7) wszystkie informacje przedłożone w ofercie są prawdziwe; 8) nie zawarł z innymi Wykonawcami porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji. ........................................... dn. ........................................... r. .................................................................................................................. (Pięczęć/cie i podpis/y) str. 15 Dotyczy: przetargu na: usługę utrzymania czystości na terenach zewnętrznych, pielęgnacji i utrzymania terenów zielonych oraz odśnieżania Oczyszczalni Ścieków w Białymstoku przy ul. Produkcyjnej 102. Klauzula informacyjna z art. 13 RODO 1. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1), dalej „RODO”, Zamawiający – „Wodociągi Białostockie” Sp. z o.o. w Białymstoku informuje, że: a) administratorem danych osobowych jest Zamawiający – „Wodociągi Białostockie” Sp. z o.o. w Białymstoku, ul. Młynowa 52/1, 15-404 Białystok, zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w Białymstoku XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod Nr KRS 0000024985, Regon 050207647, NIP 542-020-01-22, kapitał zakładowy 165.540.000,00 zł, tel. 85 7458101, b) inspektorem ochrony danych osobowych w „Wodociągach Białostockich” Sp. z o.o. w Białymstoku jest Pan Rafał Nalewajko, kontakt: firstname.lastname@example.org, email@example.com; c) dane osobowe przetwarzane będą na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c RODO w celu związanym z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego na usługę utrzymania czystości na terenach zewnętrznych, pielęgnacji i utrzymania terenów zielonych oraz odśnieżania Oczyszczalni Ścieków w Białymstoku przy ul. Produkcyjnej 102.; oraz na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. dla potrzeb realizacji Umowy; d) odbiorcami danych osobowych będą osoby lub podmioty, którym udostępniona zostanie dokumentacja postępowania oraz podmioty uprawnione do uzyskania danych osobowych na podstawie przepisów prawa, e) dane osobowe będą przechowywane, przez okres 5 lat od dnia zakończenia postępowania o udzielenie zamówienia, f) w odniesieniu do danych osobowych decyzje nie będą podejmowane w sposób zautomatyzowany, stosownie do art. 22 RODO; g) W związku z przetwarzaniem przez „Wodociągi Białostockie” Sp. z o.o. w Białymstoku danych osobowych, przysługuje Pani/Panu: - na podstawie art. 15 RODO prawo dostępu do danych osobowych; - na podstawie art. 16 RODO prawo do sprostowania danych osobowych; - na podstawie art. 18 RODO prawo żądania od administratora ograniczenia przetwarzania danych osobowych z zastrzeżeniem przypadków, o których mowa w art. 18 ust. 2 RODO; - prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, w razie uznania, że przetwarzanie danych osobowych narusza przepisy RODO; i) nie przysługuje Pani/Panu: - w związku z art. 17 ust. 3 lit. b, d lub e RODO prawo do usunięcia danych osobowych; - prawo do przenoszenia danych osobowych, o którym mowa w art. 20 RODO; - na podstawie art. 21 RODO prawo sprzeciwu, wobec przetwarzania danych osobowych, gdyż podstawą prawną przetwarzania danych osobowych jest art. 6 ust. 1 lit. c RODO oraz art. 6 ust. 1 lit. b) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r. 1) rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1). ........................................... dn. ........................................... r. PREZES ZARZĄDU [Podpis] DYREKTOR ZAKŁADU PRODUKCJI I EKSPOLOATACJI PROKURENT [Podpis] Załącznik Nr 4 do Ogłoszenia /SWZ pieczęć firmowa Wykonawcy Nr ref. Sprawy: 02/TO/2023 POTWIERDZENIE ODBYCIA WIZJI LOKALNEJ w przetargu nieograniczonym na usługę utrzymania czystości na terenach zewnętrznych, pielęgnacji i utrzymania terenów zielonych oraz odśnieżania Oczyszczalni Ścieków w Białymstoku przy ul. Produkcyjnej 102. Niniejszym potwierdzam, iż Wykonawca pieczęć firmowa Wykonawcy 1. Dnia ....................... r. odbył obowiązkową wizję lokalną obiektu przy ul. Produkcyjnej 102. podpis Administratora Oświadczam, iż zobowiązuję się do zachowania w poufności informacji pozyskanych podczas wizji lokalnej obiektów. Pozyskane informacje zostaną wykorzystane wyłącznie do celów niniejszego postępowania. ................................., dnia ........................................... (miejscowość) ......................................................................... (podpis upoważnionego przedstawiciela Wykonawcy) 2. Zleceniobiorca zobowiązuje się prowadzić prace zgodnie ze sztuką ogrodniczą, zasadami wiedzy technicznej, przepisami BHP, a także należytą starannością. 3. Zleceniobiorca winien wykonywać przedmiot Umowy w taki sposób, aby zapewnić bezpieczeństwo osób przebywających na terenie Oczyszczalni Ścieków w Białymstoku oraz nie stwarzać utrudnień i przerw w pracy obiektu oraz pracowników Oczyszczalni. 4. Do obowiązków Zleceniobiorcy należy w zakresie realizacji powyższej Umowy również porządkowanie na bieżąco miejsc po wykonanych pracach. 5. Prace objęte przedmiotem niniejszej Umowy zostaną wykonane z użyciem własnych materiałów i urządzeń, posiadających odpowiednie certyfikaty bezpieczeństwa i atesty. 6. Całkowity koszt zakupu i dostawy wszelkich materiałów niezbędnych do wykonania przedmiotu zamówienia (np. narzędzi, urządzeń, paliwa, piasku i soli do posypywania dróg, chodników i placów, itp.) w tym koszty załadunku i rozładunku, pokrywa Zleceniobiorca. 7. Zleceniobiorca jest zobowiązany do należytego zabezpieczenia materiałów i urządzeń, o których mowa w § 3 ust. 5 Umowy, w tym przed kradzieżą, a Zleceniodawca nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za mienie Zleceniobiorcy pozostawione na terenie Oczyszczalni Ścieków. Teren składowania materiałów należy wygrodzić. 8. Zleceniobiorca zobligowany jest zawiadomić Zleceniodawcę lub Przedstawiciela o chorobach, stratach, uszkodzeniach w zieleni zaistniałych na obiekcie. 9. Zleceniobiorca odpowiada za wszelkie szkody powstałe w związku z wykonywanymi przez niego pracami (roszczenia osób trzecich). 10. Zleceniobiorca zapewnia zastępstwo na wykonanie prac porządkowych w czasie choroby i urlopów pracowników Zleceniobiorcy. 11. Zleceniobiorca, najpóźniej w dniu podpisania Umowy, przedstawi Zleceniodawcy listę pracowników wykonujących przedmiot Umowy oraz wykaz sprzętu i pojazdów przeznaczonych do wykonywania Umowy. Zleceniodawca będzie uprawniony do każdorazowego legitymowania osób wchodzących na teren obiektu. 12. Zleceniobiorca niezwłocznie poinformuje Zleceniodawcę o każdej zmianie składu osobowego. Brak zgłoszenia osoby skutkować będzie brakiem możliwości wpuszczenia pracownika Zleceniobiorcy na teren obiektu Zleceniodawcy. 13. Kierownictwo Oczyszczalni Ścieków w Białymstoku przeszkoli pracowników Zleceniobiorcy z podstawowych zasad bhp i ppoż na obiekcie, Zleceniodawca nie dopuszcza do pracy osób z poza listy. 14. Pracownicy Zleceniobiorcy posiadają będą identyfikację firmy. 15. Zleceniodawca nie zapewnia pracownikom Zleceniobiorcy pomieszczeń socjalnych i sanitarnych. 16. Zleceniobiorca staje się wytwórcą odpadów powstałych w wyniku wykonywanej usługi i ciąży na nim obowiązek ich zagospodarowania zgodnie z obowiązującymi przepisami. 17. Zleceniobiorca oświadcza, że zapoznał się z miejscem wykonania usługi oraz że warunki wykonania usługi są mu znane. § 4 1. Umowa obowiązuje od dnia podpisania Umowy do 01.04.2024 r. 2. Umowa może być rozwiązana przez każdą ze stron za 3 - miesięcznym wypowiedzeniem ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego. 3. W przypadku trzykrotnego nienależytego wykonania przez Zleceniobiorcę postanowień Umowy, potwierdzonego protokołami, Zleceniodawca zastrzega sobie prawo do rozwiązania z nim Umowy bez zachowania terminów wypowiedzenia. 4. Przez nienależyte wykonanie przez Zleceniobiorcę postanowień Umowy należy rozumieć w szczególności niesumienne wykonywanie przedmiotu Umowy jak niedokładność wykonywanych prac czy niedotrzymanie określonych terminów, wskazanych w protokołach, o których mowa w § 4 ust. 3. 5. W przypadku nie wywiązania się z wykonania lub nalezytego wykonania w zakresie usługi odśnieżania i usuwania oblodzenia ulic, placów, głównych dróg, chodników i wejść do budynków, placu stacji zlewnej, parkingów, dojazdów do obiektów i urządzeń przed godz. 7:00, przy zwłoce przekraczającej 4 godziny, Zleceniodawca może powierzyć wykonanie usługi podmiotowi trzeciemu (wykonanie zastępcze) na koszt Zleceniobiorcy, bez dodatkowego wezwania. § 5 1. Całkowita cena ryczałtowa oferty za wykonania usługi wynosi: netto .................................................. zł/ (słownie:.............. zł../100 gr) plus należny podatek ....% VAT w wysokości .................... zł, brutto ......................... zł (słownie:.............. zł../100 gr). 2. Cena ryczałtowa oferty Zleceniobiorcy za miesięczne wykonanie usługi wynosi: netto .................................................. zł/miesiąc (słownie:.............. zł../100 gr) plus należny podatek ....% VAT w wysokości .................... zł, brutto ......................... zł (słownie:.............. zł../100 gr). 3. Wynagrodzenie wg § 5 ust.2 płatne będzie w terminie 30 dni od daty przedłożenia prawidłowo wystawionej i doręczonej do Zamawiającego faktury oraz zatwierdzonej „Karty świadczenia usługi” za dany miesiąc zgodnie z § 6 ust.4, potwierdzającej prawidłowo wykonaną usługę. 4. Zleceniodawca dokona zapłaty na rachunek bankowy Zleceniobiorcy prowadzony w Banku .......................................................... Nr .................................................., który jest zgłoszony do Naczelnika Urzędu Skarbowego. 5. Za dzień zapłaty uznaje się dzień obciążenia rachunku bankowego Zleceniodawcy. 6. Do wynagrodzenia zostanie doliczony VAT zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. § 6 Nadzór i odbiór prac 1. Przedstawicielem Zleceniodawcy upoważnionym do dokonywania w jego imieniu bieżących uzgodnień dotyczących realizacji Umowy, nadzorowania wykonywanych prac jest Pan Grzegorz Szymborski tel. 085 74 58 328 2. Przedstawiciel Zleceniodawcy, o którym mowa w ust. 1 ma prawo w szczególności do: a) bieżącej kontroli jakości świadczonych usług, b) uzgadniania zakresu prac wykonywanych w danym miesiącu przez Zleceniobiorcę. 3. Podstawą do naliczenia należności i wystawienia faktury jest potwierdzenie wykonania prac przez Przedstawiciela Zleceniodawcy. 4. Niezwłocznie po zakończeniu każdego miesiąca, Zleceniodawca przedkłada Zleceniodawcy zatwierdzoną przez Przedstawiciela Zleceniodawcy „Kartę świadczenia usługi” za dany miesiąc, której wzór stanowi załącznik nr 2 do Umowy. 5. Odpowiedzialnym za realizację usług objętych niniejszą Umową ze strony Zleceniodobiorcy jest: Pan/Pani …………………… tel. ……………………, który będzie pełnił/a rolę stałego Koordynatora w trakcie świadczenia usług objętych przedmiotem niniejszej Umowy. 6. Koordynator będzie zobowiązany do utrzymania stałego kontaktu ze Zleceniodawcą. 7. Do zadań Koordynatora będzie należało m.in. organizowanie i sprawowanie nadzoru nad wykonywaniem przedmiotu niniejszej Umowy oraz zarządzanie personelem Zleceniodobiorcy. 8. O wszelkich zauważonych uszkodzeniach, zagrożeniach i brakach w mieniu Zleceniodawcy lub wypadkach Zleceniodobiorca zobowiązany jest niezwłocznie poinformować Dyspozytora oczyszczalni: tel. 85 74 58 115 czynny całą dobę. § 7 1. Do obowiązków Zleceniodawcy należy: 1) zapewnienie Zleceniodobiorcy swobodnego dostępu do terenu Oczyszczalni Ścieków, 2) niezwłoczne informowanie Zleceniodobiorcy o dostrzeżonych brakach i nieprawidłowościach w pracy lub przestojach. § 8 1. Zleceniodobiorca zapłaci Zleceniodawcy następujące kary umowne: a) w przypadku odstąpienia od Umowy z przyczyn zależnych od Zleceniodobiorcy 20% całkowitej ceny ryczałtowej oferty brutto, o której mowa w § 5 ust. 1 niniejszej Umowy; b) za niewykonanie lub nienależyte wykonanie Umowy Zleceniodobiorca zapłaci Zleceniodawcy karę umowną w wysokości 2/30 miesięcznego wynagrodzenia umownego brutto za każdy rozpoczęty dzień niewykonania lub nienależytego wykonania usługi; c) za naruszenie zasad zachowania poufności wskazanych w § 11 Zleceniodobiorca zapłaci Zleceniodawcy karę umowną w wysokości 5.000,00 zł za każde naruszenie, 2. Łączna maksymalna wysokość kar umownych nie może przekroczyć 30% całkowitej ceny ryczałtowej brutto wskazanej w § 5 ust 1 niniejszej Umowy. 3. Zleceniodawca zastrzega sobie prawo do odszkodowania uzupelniającego przekraczającego kary umowne do wysokości uzasadnionych rzeczywiście poniesionych szkód. 4. Strony dopuszczają możliwość zaniechania naliczania kar umownych na zasadach określonych w odrębnym porozumieniu. 5. W razie obowiązku uiszczenia przez Zleceniodobiorcę kary umownej jej wysokość może być potrącona przez Zleceniodawcę z wynagrodzenia należnego Zleceniodobiorcy, na co Zleceniodobiorca wyraża zgodę. § 9 1. W związku z tym, że Zleceniodawca posiada Zintegrowany System Zarządzania, Wykonawca przyjmuje do wiadomości i zobowiązuje się do przestrzegania zasad Zintegrowanego Systemu Zarządzania wdrożonych według norm: PN-EN ISO 9001:2015-10, PN-ISO 45001:2018-06, PN-EN ISO 14001:2015-09, w zakresie współpracy z Zleceniobiorcą. § 10 Ochrona danych osobowych Zgodnie z art. 13 ust. 1–2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119, s. 1) – dalej RODO – informujemy, że: 1) "Wodociągi Białostockie" Spółka z o.o. w Białymstoku ul. Młynowa 52/1 jest administratorem danych osobowych. 2) Kontakt z Inspektorem Ochrony Danych, powołanym przez Przedsiębiorstwo: adres email: firstname.lastname@example.org, email@example.com. 3) Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą: - na podstawie Art. 6 ust. 1 lit. b ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r dla potrzeb realizacji wniosku albo Umowy. - na podstawie Art. 6 ust. 1 lit. c ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 w celu świadczenia usług wynikających z Umowy Spółki oraz powszechnie obowiązujących przepisów prawa w tym w szczególności ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. 2019. 1437 t.j.) - na podstawie Art. 6 ust. 1 lit. f ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 w celu marketingu własnych produktów i usług a także dochodzenia roszczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. 4) Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez okres wymagany przepisami prawa, chyba że niezbędny będzie dłuższy okres przetwarzania np. z uwagi na obowiązki archiwizacyjne, dochodzenie lub obronę roszczeń. 5) Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych będą wyłącznie podmioty uprawnione do uzyskania danych osobowych na podstawie przepisów prawa oraz podmioty współpracujące w zakresie realizacji wniosku albo Umowy. 6) Pani/Panu przysługuje prawo do żądania od administratora dostępu do danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie. 7) Ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa, 8) Podanie danych osobowych jest obligatoryjne w oparciu o przepisy prawa a w pozostałym zakresie jest dobrowolne. 9) Zleceniobiorca zobowiązuje się poinformować osoby fizyczne nie podpisujące niniejszej Umowy o treści niniejszych postanowień. § 11 Poufność 1. Strony zobowiązują się zachować w poufności wszelkie informacje uzyskane w wyniku zawarcia i/lub wykonywania postanowień niniejszej Umowy w szczególności o charakterze gospodarczym, handlowym, technicznym, technologicznym, finansowym, operacyjnym, prawnym, administracyjnym, organizacyjnym i innym, dotyczące którejkolwiek ze Stron niniejszej Umowy, niezależnie od formy ich przekazania i ich źródła, w których posiadanie Strony weszły w związku z zawarciem i/lub wykonywaniem Umowy, w tym w szczególności wszelkie wyniki i rezultaty prac wykonywanych na podstawie niniejszej Umowy oraz powstrzymywać się od używania informacji poufnych do celów innych niż te, dla których zostały one pierwotnie przekazane, jak również nie przekazywać żadnej informacji poufnej jakiejkolwiek osobie trzeciej (informacje poufne). 2. Strony gwarantują zachowanie poufności danych i zobowiązują się w szczególności do: – nie ujawniania w jakiejkolwiek formie informacji poufnych dotyczących wszystkich aspektów współpracy dotyczących realizacji Umowy jakiejkolwiek osobie trzeciej, – ochrony poufnych informacji uzyskanych w toku realizacji Umowy przy dochowaniu należytej staranności, – zwrócenia lub zniszczenia na pisemne żądanie dokumentów lub innych nośników informacji poufnych pochodzących od obu Stron, wraz z ich kopiami. 3. Strony zobowiązują się poinformować wszystkie osoby, które z uwagi na udział w realizacji Umowy będą miały styczność z informacjami poufnymi o obowiązku zachowania zasad poufności. Strony ponoszą odpowiedzialność za wszelkie naruszenia obowiązku poufności przez wskazane osoby jak za własne działanie. 4. Jeżeli w toku realizacji przedmiotu Umowy Strony uzyskały dostęp do informacji, które są wzajemnie poufne, zobowiązują się zachować pełną tajemnicę w tym zakresie i nie udostępniać tych informacji osobom trzecim ani wykorzystywać ich w sposób mogący szkodzić interesom drugiej Strony. 5. Strony zobowiązują się wykorzystywać uzyskane od drugiej Strony informacje tylko w celu wykonania swoich zobowiązań wynikających z niniejszej Umowy. 6. Informacje poufne mogą być ujawniane jedynie tym pracownikom lub współpracownikom Stron lub pracownikom przedsiębiorstw zależnych, kontrolowanych przez Strony, wobec których ujawnienie takie będzie uzasadnione i tylko w zakresie, w jakim odbiorca informacji musi mieć do nich dostęp dla realizacji postanowień niniejszej Umowy. 7. Strony podejmą wszelkie kroki w celu zapewnienia, że żadna z osób otrzymujących informacje poufne w rozumieniu Umowy nie ujawni ich ani ich źródeł zarówno w całości, jak i w części, chyba, że otrzyma do tego wyraźne, pisemne upoważnienie od Strony, od której informacje poufne pochodzą. Upoważnienie takie określać będzie adresata informacji poufnych i zakres oraz cel, w jakich mają one być ujawnione. 8. Stronom nie wolno kopiować, powielać ani w jakikolwiek sposób rozpowszechniać informacji poufnych lub ich części, chyba, że jest to konieczne ze względu na realizację celów, o których mowa w ust. 7 niniejszego paragrafu. Wszelkie kopie i reprodukcje stanowią własność Zleceniodawcy. 9. Postanowień, o których mowa w ust. 6 - 10 nie stosuje się do informacji, które: – są opublikowane, oficjalnie podane do publicznej wiadomości, chyba, że do publikacji lub podania do publicznej wiadomości doszło z naruszeniem postanowień niniejszej Umowy lub przepisów dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa, – zostały zgodnie z prawem udostępnione przez osobę trzecią bez naruszania jakichkolwiek zobowiązań o ich nieujawnianiu w stosunku do Stron niniejszej Umowy, – zostały upublicznione na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, – zostaną ujawnione przez jedną ze Stron za uprzednią zgodą drugiej Strony, wyrażoną zgodnie z postanowieniami ust.9 niniejszego paragrafu. 10. Postanowienia dotyczące zachowania poufności obowiązują od dnia powzięcia informacji, o których mowa w ust. 6, w trakcie realizacji Umowy oraz w okresie po jej rozwiązaniu, wygaśnięciu, odstąpieniu przez jedną ze Stron. § 12 Klauzula antykorupcyjna 1. Wykonawca oświadcza, że w relacjach ze Zleceniodawcą: a) zobowiązuje się do przestrzegania powszechnie obowiązujących przepisów antykorupcyjnych, b) nie podejmował jakichkolwiek działań, które miałyby na celu wpłynięcie na przebieg postępowania o udzielenie zamówienia lub wynik takiego postępowania oraz zawarcie Umowy w sposób sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami, c) nie będzie żądał, proponował, przyjmował oraz wręczał jakichkolwiek korzyści (zarówno osobistych jak i majątkowych) celem wywarcia korupcyjnego wpływu na decyzje, czy wykonywanie czynności służbowych przez osoby/podmioty zaangażowane w proces realizacji Umowy, d) żadna część wynagrodzenia z tytułu realizacji Umowy nie będzie przeznaczona na pokrycie kosztów udzielania przez Zleceniobiorcę korzyści majątkowych lub/i osobistych przez żadną ze Stron, e) w dniu podpisania niniejszej Umowy nie pozostaje (zgodnie z jego najlepszą wiedzą) w konflikcie interesów mającym lub potencjalnie mogącym mieć wpływ na sposób wykonywania obowiązków umownych, jak również nie są mu znane żadne inne okoliczności mogące wpływać na jego rzetelność, bezstronność i jakość wykonywanych prac lub usług. § 13 Postanowienia końcowe 1. Zleceniodawca oświadcza, iż posiada status dużego przedsiębiorcę. 2. W sprawach nieuregulowanych postanowieniami niniejszej Umowy zastosowanie mają odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego. 3. Wszelka korespondencja między Stronami (w tym: powiadomienia, zawiadomienia, oświadczenia woli i wiedzy), będzie kierowana na następujące adresy: a. Zleceniobiorca ..........................................................ul. ......................................................, e-mail: .......................................... b. Zleceniodawca – „Wodociągi Białostockie” Sp. z o.o. ul. Młynowa 52/1 15-404 Białystok, e-mail: firstname.lastname@example.org 4. O każdej zmianie adresu Strona jest zobowiązana powiadomić niezwłocznie drugą Stronę na piśmie. 5. Niedospelnienie obowiązku określonego w ust. 4 skutkuje uznaniem za doręczoną korespondencji wysłanej na poprzednio wskazany adres. 6. Wszelkie spory mogące wynikać na tle realizacji Umowy Strony będą starały się rozwiązać w drodze negocjacji. W przypadku braku możliwości rozwiązania spornej kwestii we wskazany wyżej sposób spór rozstrzygnie sąd właściwy dla siedziby Zleceniodawcy. 7. Integralną częścią Umowy są załączniki: Wykaz terenów zieleni oraz rodzaj wykonywanych prac Przedmiot zamówienia realizowany będzie na terenie oczyszczalni ścieków w Białymstoku. Oczyszczalnia zlokalizowana jest w północno-zachodniej części miasta Białystok, w dzielnicy Fasty, przy ul. Produkcyjnej 102. Obiekty oczyszczalni znajdują się na działkach o numerach ewidencyjnych: 1445, 1446, 1449/2, 1448, 1447, 74/2, 75/2, 76/2 obręb 1-Bacieczki. Zarządzającym są „Wodociągi Białostockie” Sp. z o.o. w Białymstoku, ul. Młynowa 52/1, 15-404 Białystok. 1. Wykaz powierzchni i terenów zielonych: a) trawniki – 151.500 m² b) drzewa liściaste – 620 szt. c) krzewy liściaste w formie skupin i żywopłotów – 15050 szt. d) drzewa iglaste – 185 szt. e) krzewy iglaste – 620 szt. f) drogi, chodniki, place (w tym magazynowy), parkingi – 29500 m² g) chodniki i opaski – 4528 m² h) długość opasek – 2920 m i) zlewnia nieczystości – plac manewrowy asfaltowy -1100 m² j) tren łąkowy – ok. 30 000 m² k) działka (ul. Aksamitna) – ok. 5000 m² 2. Wykaz prac całorocznych: a) utrzymanie widoczności wzdłuż ogrodzenia Oczyszczalni - usuwanie na bieżąco chwastów, odrostów drzew, śmieci, zasp śnieżnych, itp: • dwustronnie w pasie po 3 m – 1800 mb, • jednostronnie w pasie 3 m – 1200 mb; b) opróżnianie do kontenerów obiektowych zewnętrznych koszy na śmieci; c) sprzątanie placów, ulic i chodników; d) zbieranie na bieżąco śmieci z trawników żywopłotów itp.; e) okopywanie i czyszczenie krawężników; f) odbudowa trawników po awariach na terenie OŚ, itp. – ok.200 m² rocznie; g) oczyszczanie koryt deszczowych przy obiektach. h) udrożnianie studzienek kanalizacji deszczowej 3. Wykaz prac w okresie wiosennym: a) uzupełnianie po zimie ubytków w trawnikach; b) grabienie i wywożenie suchej trawy; c) sprzątanie po zimie piasku z ulic, chodników i placów; d) nawożenie trawników, krzewów ozdobnych, iglaków i drzew; e) wymiana uschniętych lub zniszczonych krzewów – w miarę potrzeb; f) wyczyszczanie trawników oraz skupisk drzew i krzewów z zalegających po zimie śmieci. 4. Wykaz prac w okresie letnim: a) koszenie trawników - co 2 tygodnie, lub w miarę potrzeb; b) koszenie skarp- jw.; c) podkaszanie przy drzewach i krzewach- jw.; d) wykaszanie trawy i chwastów na działce (ul. Aksamitna) j.w.; e) wykaszanie terenu łąkowego z odbiorem i wywozem pokosu – 2 razy do roku. f) czyszczenie chodników z chwastów; g) czyszczenie opasek wokół budynków i zbiorników z chwastów, właściwe utrzymanie strefy ochronnej wokół zbiornika gazu - jw.; h) przycinanie żywopłotów przynajmniej 2 razy w roku; ok. m-ca. czerwca i września; i) przycinanie i pielęgnacja drzew i krzewów- w miarę potrzeb; przynajmniej 2 razy w roku; j) sprzątanie piasku z ulic, chodników i placów; k) opryskiwanie środkami ochrony roślin- w miarę potrzeb; l) bieżąca naprawa trawników; 5. Wykaz prac w okresie jesiennym: a) zgrabienie i odwiezione we wskazane miejsce w obrębie obiektu; opadłych liści spod drzew i z żywopłotów; b) usuwanie odrostów chwastów i trawy w miarę potrzeb c) oczyszczanie opasek wokół budynków d) przycięcie drzew i krzewów. 6. Wykaz prac w okresie zimowym: a) odśnieżanie i usuwanie oblodzenia ulic, placów, głównych dróg, chodników i wejść do budynków, placu stacji zlewnej, parkingów, dojazdów do obiektów i urządzeń; - odśnieżanie powinno zostać przeprowadzone przed godz. 7\textsuperscript{00}, a w przypadku obfitych całodziennych opadów, dodatkowo prowadzone na bieżąco, w przypadku nie wywiązania się z wykonania lub należytego wykonania w zwłoce przekraczającej 4 godziny, Zleceniodawca może powierzyć wykonanie usługi podmiotowi trzeciemu (wykonanie zastępcze) na koszt Zleceniodawcy, bez dodatkowego wezwania; b) odwożenie nadmiernej ilości śniegu we wskazane miejsce w obrębie obiektu; c) posypywanie chodników, ulic i placów piaskiem z solą; d) usuwanie lodu spod drzwi wejściowych ze schodów itp.; e) udrożnianie studzienek kanalizacji deszczowej . 7. Jeżeli zaistnieje potrzeba podyktowana okolicznościami zaistniałymi na terenie obiektu, zmiennymi warunkami pogodowymi lub innymi, na polecenie kierownictwa Oczyszczalni Ścieków Zamawiający prace ujęte w wykazie prac w danym okresie (wiosennym, letnim jesiennym i zimowym) zobowiązany jest wykonać w okresie bieżącym, w ramach wynagrodzenia ujętego w Umowie.	7b7149ac-e569-4c4f-ae9e-41bb9f4b3baf	finepdfs	1.041992	CC-MAIN-2025-05	https://bip.wobi.pl/attachments/download/4198	2025-01-20T09:09:25+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2025-05/segments/1736703362596.24/warc/CC-MAIN-20250120074511-20250120104511-00475.warc.gz	122,956,876	0.999977	0.999989	0.999989	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Lat...	pol_Latn	{}	true	[ 1910, 4139, 6743, 9400, 11631, 14290, 16318, 19310, 21807, 22666, 24280, 26894, 27588, 29118, 31741, 32879, 33831, 36697, 39622, 42237, 45083, 48744, 51542, 53747, 55903 ]	1	0
Drogo nie znaczy lepiej Zapowiadany latem 2018 r. „pakiet odpadowy” to nie tylko zmiany w ustawie o odpadach i ustawie o Inspekcji Ochrony Środowiska, ale przede wszystkim zupełnie nowe rozporządzenia wykonawcze. Dla każdego praktyka zawarte w nich przepisy mają znaczenie zasadnicze, ponieważ są zbiorom szczegółów, a, jak wiadomo, to w nich tkwi przysłowiowy diabeł. Gruntowna analiza kluczowych rozporządzeń lub projektów dotyczących m.in. magazynowania, monitoringu wizyjnego, zabezpieczenia roszczeń nie pozostawia złudzeń – zmiany będą bardzo kosztowne. Niestety, nie jest to jedyna zła wiadomość. Stacja przeładunkowa Do niedawna „stacja przeładunkowa”, czyli w istocie miejsce krótkotrwałego magazynowania odpadów, była sposobem na optymalizację kosztów transportu odpadów. Wiele firm odbierających odpady, a także instalacje (w tym należące do gmin czy ich związków) inwestowało w budowę i wyposażenie takich miejsc po to, by transport odpadów do RIPOK-u odbywał się za pomocą zbiorczych transportów i tym samym był tańszy oraz bardziej ekologiczny. Odpalność „stacji przeładunkowych” była wynikiem nieskomplikowanego rachunku: jeśli koszty budowy i utrzymania „stacji”, w określonej perspektywie czasu, były niższe niż koszty transportu odpadów śmieciarkami, to jej budowa miała sens. W projekcie przedsięwzięcia pod uwagę brane były (co oczywiste) wyłącznie te koszty, które na etapie podejmowania decyzji o budowie były znane oraz te, które można było przewidzieć. W obliczu aktualnych regulacji (już obowiązujących lub tych projektowanych) wykonany wówczas rachunek ekonomiczny może trafić wyłącznie do kosza. Obecnie do kosztów funkcjonowania „stacji” trzeba doliczyć m.in. sporządzenie wniosku o zmianę decyzji na zbieranie odpadów, sporządzenie operatu przeciwpożarowego, zakup, montaż i utrzymanie systemu monitoringu wizyjnego oraz koszty budowy pomieszczenia do przechowywania zapisów tego monitoringu. Nie można zapomnieć o kosztach utrzymania łącza oraz przesyłu danych, który będzie niezbędny, aby rejestrowany obraz mógł być, on line, przekazywany do WIOŚ-u. Znaczące koszty wygeneruje sporządzenie projektów pomieszczeń przeznaczonych do magazynowania odpadów, a także wniosków o wydanie niezbędnych uzgodnień i decyzji. Wszystkie wyżej wymienione koszty to jednak tylko prolog, bowiem kolejnych, poważnych nakładów inwestycyjnych będzie wymagała sama budowa owych hal. W międzyczasie niezbędne będzie wniesienie odpowiedniej kwoty zabezpieczenia roszczeń, a to przecież także znaczne koszty. Niemałym (choć niepoliczalnym) obciążeniem może okazać się też wysiłek, jaki wszyscy zainteresowani będą musieli włożyć w to, aby sprostać obowiązkom w zakreślonych przepisami terminach. Wnioskowanie przez analogię Przykład „stacji przeładunkowej” wybrany został nieprzypadkowo. Posiada on ten walor, że pokazuje oddziaływanie projektowanych przepisów bezpośrednio. Przywołane wyliczenie jasno pokazuje, że do każdej tony magazynowanych na nowych zasadach odpadów trzeba będzie doliczyć kwotę adekwatną do skali inwestycji. Im mniejsza skala prowadzonej działalności, tym koszt, w przeliczeniu na tonę, będzie wyższy. Jeśli uświadomiśmy sobie, że dokładnie takie same nakłady dotyczyć będą każdej bazy magazynowo-transportowej (miejscze zbierania opadów), której posiadanie jest obowiązkiem podmiotów odbierających odpady komunalne, każdego punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK), do prowadzenie których zobowiązana jest każda gmina w Polsce, a także każdego punktu zbierania odpadów (w tym skupu złomu lub makulatury), to dostrzeżemy, że skala wydatków w skali kraju będzie olbrzymia. Co gorsza, wymienione przykłady dotyczą jedynie pierwszego fragmentu drogi, na jakiej znajduje się odpad od momentu jego odbioru od wytwarcy do chwili jego ostatecznego zagospodarowania. Wszystkie nowe koszty powstaną także na kolejnych etapach przetwarzania, ponieważ dotyczą wszystkich podmiotów przetwarzających odpady, czyli też instalacji i zakładów przeznaczonych do zagospodarowania odpadów, w tym RIPOK-ów. Oczywisty związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wprowadzanymi przepisami a kosztami gospodarki odpadami powoduje, że ani uzasadnienia tych przepisów, ani dokumenty pn. „Ocena skutków regulacji” (w których czytamy np., iż wprowadzone zmiany nie będą wpływały na sytuację MŚP, na wydatki JST ani nawet na sytuację gospodarstw domowych) nie wytrzymują krytyki. Koszty to nie jedynie skutki Gdyby było tak, że większe koszty w gospodarce odpadami będą miały realne przełożenie na bezpieczeństwo i przyczyniały się do uzyskania innych, dalej idących i ważnych celów, to ich akceptacja byłaby nie tylko łatwiejsza, ale także oczywista. Tymczasem, po pierwsze, w dyskusji o nowych regulacjach nie uczestniczą podmioty z „szarej strefy”, którym obawy o koszty, terminy i obowiązki są zupełnie obce. Już dziś wielu ekspertów wskazuje, że rosnące wymagania stawiane branży mogą prowadzić wprost do sytuacji pogłębiania się dysproporcji (w tym głównie kosztowej) pomiędzy podmiotami traktującymi serio swoje obowiązki a podmiotami działającymi poza prawem, tj. poza kontrolą kogokolwiek. Inną, szalenie niebezpieczną tendencją jest rezygnacja wielu małych podmiotów z prowadzenia działalności związanej z odpadami. Wkrótce może się okazać, że na polskiej mapie pozostaną wyłącznie nieliczne, duże podmioty, które dziś stacją na przeprowadzenie koniecznych inwestycji i które w przyszłości będą mogły korzystać z tzw. efektu skali. Po drugie (ważniejsze), proponowane regulacje są w istocie listą „nakazów i zakazów”, zestawieniem narzędzi kontroliowania, represji i kar. Jest wiele mało prawdopodobne, że zmiany będą skuteczną receptą na bolączki systemu odpadowego, ponieważ w żaden sposób nie odnoszą się do genezy problemu, który sprowadza się do tego, że część odpadów nie posiada żadnej wartości gospodarczej, a to tych właśnie odpadów dotyczą patologie. Jest więc oczywiste, że tak długo, jak odpady te będą cennymi surowcami wyłącznie w warstwie werbalnej i w kolorowych folderach, tak długo odpad będzie synonimem problemu. --- Agnieszka Fiuk członek Rady Programowej Związku Pracodawców Gospodarki Odpadami --- FALUBAZ POLSKA Spółka Akcyjna S.K.A. ul. Osadnicza 2 65-785 Zielona Góra tel. kom. +48 609 51 51 76 tel. +48 68 326 47 56 fax +48 68 326 43 78 e-mail: email@example.com --- Producent kompletnych linii sortowniczych do odpadów komunalnych - sita bębnowe do odpadów zmieszanych - specjalistyczne przenośniki ślizgowe, rolkowe, łańcuchowe i inne - systemy sterowania - kompletacja urządzeń i doradztwo w zakresie rozwiązań technicznych i technologicznych www.falubaz.com.pl	<urn:uuid:28aa9df6-01dd-42ba-92f3-a771fb1446bc>	finepdfs	2.494141	CC-MAIN-2025-05	https://www.zpgo.pl/images/skanowanie0685.pdf	2025-01-26T08:33:21+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2025-05/segments/1736703700901.98/warc/CC-MAIN-20250126071607-20250126101607-00810.warc.gz	1,126,060,374	0.99999	0.999994	0.999994	[ "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 3829, 6660 ]	1	0
Pyskowice: Usługa-żywienia pacjentów Szpitala w Pyskowicach Numer ogłoszenia: 14398 - 2016; data zamieszczenia: 21.01.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: ☑ zamówienia publicznego ☐ zawarcia umowy ramowej ☐ ustanowienia dynamicznego systemu zakupów (DSZ) SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY I. 1) NAZWA I ADRES: Szpital w Pyskowicach Sp. z o.o. , ul. Szpitalna 2, 44-120 Pyskowice, woj. śląskie, tel. 32 2332424, faks 32 2332424 w. 230. Adres strony internetowej zamawiającego: www.szpitalpyskowice.com.pl I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Inny: Szpital Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA II.1) OKREŚLENIE PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA II.1.1) Nazwa nadana zamówieniu przez zamawiającego: Usługa-żywienia pacjentów Szpitala w Pyskowicach. II.1.2) Rodzaj zamówienia: usługi. II.1.4) Określenie przedmiotu oraz wielkości lub zakresu zamówienia: Świadczenie usługi w zakresie przygotowania i dostawy całodziennych posiłków dystrybucji posiłków do łózek dla pacjentów Szpitala w Pyskowicach spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Szpitalna 2 /catering/ w okresie 12 miesięcy, licząc od daty podpisania umowy( prognozowane rozpoczęcie realizacji świadczenia usługi 16.02.2016), polegającej na wytwarzaniu i dostarczaniu całodziennych posiłków pacjentom szpitala na n/w oddziały: Oddział: - Wewnętrzny - Gineologiczno -Polożniczy - Chirurgii Ogólnej. II.1.5) ☐ przewiduje się udzielenie zamówień uzupełniających Określenie przedmiotu oraz wielkości lub zakresu zamówień uzupełniających II.1.6) Wspólny Słownik Zamówień (CPV): 18.104.22.168-9, 55.32.20:00-3, 55.32.10.00-6, 55.52.00.00-1. II.1.7) Czy dopuszcza się złożenie oferty częściowej: nie. II.1.8) Czy dopuszcza się złożenie oferty wariantowej: nie. II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 12. SEKCJA III: INFORMACJE O CHARAKTERZE PRAWNYM, EKONOMICZNYM, FINANSOWYM I TECHNICZNYM III.1) WADIUM Informacja na temat wadium: nie dotyczy III.2) ZALICZKI III.3) WARUNKI UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU ORAZ OPIS SPOSOBU DOKONYWANIA OCENY SPEŁNIANIA TYCH WARUNKÓW III. 3.1) Uprawnienia do wykonywania określonej działalności lub czynności, jeżeli przepisy prawa nakładają obowiązek ich posiadania Opis sposobu dokonywania oceny spełniania tego warunku wpis do KRS lub ewidencji działalności gospodarczej obejmujący swym zakresem zakres niniejszego postępowania przetargowego, - decyzja lub zezwolenie wydane przez właściwy Państwowy Inspektorat Sanitarny potwierdzający spełnienie wymagań koniecznych do prowadzenia zakładu żywienia zbiorowego z uwzględnieniem żywienia pacjentów szpitala. Ocena spełnienia warunków udziału w postępowaniu dokonywana będzie w oparciu o dokumenty złożone przez wykonawcę w niniejszym postępowaniu metodą warunku granicznego - spełnia/niespełna. III.3.2) Wiedza i doświadczenie Opis sposobu dokonywania oceny spełniania tego warunku Wymagane jest wykazanie przez Wykonawcę realizacji co najmniej 3 usług z zakresu żywienia pacjentów szpitala i charakterze wynikającym z niniejszego postępowania przetargowego w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie. Ocena spełnienia warunków udziału w postępowaniu dokonywana będzie w oparciu o dokumenty złożone przez wykonawcę w niniejszym postępowaniu metodą warunku granicznego - spełnia/niespełna. III.3.3) Potencjał techniczny Opis sposobu dokonywania oceny spełniania tego warunku Wymagane jest załączenie opisu kuchni z wyposażeniem, środków transportowych, oraz uprawnień osób realizujących zamówienie. Ocena spełnienia warunków udziału w postępowaniu dokonywana będzie w oparciu o dokumenty złożone przez wykonawcę w niniejszym postępowaniu metodą warunku granicznego - spełnia/niespełna. III.3.4) Osoby zdolne do wykonania zamówienia Opis sposobu dokonywania oceny spełniania tego warunku Wykaż osób, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, niezależnie od tego, czy są one zatrudnione bezpośrednio przez wykonawcę, w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, kontrolę jakości, wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych. doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności. Dotyczy dietetyka przygotowującego posiłki. Ocena spełnienia warunków udziału w postępowaniu dokonywana będzie w oparciu o dokumenty złożone przez wykonawcę w niniejszym postępowaniu metodą warunku granicznego - spełnia/niespełna. III.3.5) Sytuacja ekonomiczna i finansowa Opis sposobu dokonywania oceny spełniania tego warunku Wymagane jest wykazanie przez Wykonawcę -Polisa OC lub inny dokument potwierdzający ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej Wykonawcy. Ocena spełnienia warunków udziału w postępowaniu dokonywana będzie w oparciu o dokumenty złożone przez wykonawcę w niniejszym postępowaniu metodą warunku granicznego - spełnia/niespełna. III.4) INFORMACJA O OŚWIADCZENIACH LUB DOKUMENTACH, JAKIE MAJĄ DOSTARCZYĆ WYKONAWCY W CELU POTWIERDZENIA SPEŁNIANIA WARUNKÓW UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU ORAZ NIEPODLEGANIA WYKLUCZENIU NA PODSTAWIE ART. 24 UST. 1 USTAWY III.4.1) W zakresie wykazania spełniania przez wykonawcę warunków, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy, oprócz oświadczenia o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu należy przedłożyć: - wykaz wykonanych, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych również wykonywanych, głównych dostaw lub usług, w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert albo wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których dostawy lub usługi zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów, czy zostały wykonane lub są wykonywane należycie; - wykaz osób, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, kontrolę jakości lub kierowanie robotami budowlanymi, wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności, oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami; - oświadczenie, że osoby, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, posiadają wymagane uprawnienia, jeżeli ustawy nakładają obowiązek posiadania takich uprawnień; Wykonawca powołujący się przy wykazywaniu spełnienia warunków udziału w postępowaniu, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 4 ustawy, na zasoby innych podmiotów przedkładą następujące dokumenty dotyczące podmiotów, zasobami których będzie dysponował wykonawca: - opłaconą polisę, a w przypadku jej braku, inny dokument potwierdzający, że inny podmiot jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia; III.4.2) W zakresie potwierdzenia niepodlegania wykluczeniu na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy, należy przedłożyć: - oświadczenie o braku podstaw do wykluczenia; - aktualny odpis z właściwego rejestru lub z centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej, jeżeli odrębne przepisy wymagają wpisu do rejestru lub ewidencji, w celu wykazania braku podstaw do wykluczenia w oparciu o art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy, wystawiony nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert; - aktualne zaświadczenie właściwego naczelnika urzędu skarbowego potwierdzające, że wykonawca nie zalega z opłacaniem podatków, lub zaświadczenie, że uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie lub rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu - wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert; - aktualne zaświadczenie właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego potwierdzające, że wykonawca nie zalega z opłacaniem składek na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne, lub potwierdzenie, że uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie lub rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu - wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert; - aktualną informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 ustawy, wystawioną nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert; - aktualną informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 9 ustawy, wystawioną nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert; - aktualną informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy, wystawioną nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert; - wykonawca powołujący się przy wykazywaniu spełniania warunków udziału w postępowaniu na zasoby innych podmiotów, które będą brały udział w realizacji części zamówienia, przedkłada także dokumenty dotyczące tego podmiotu w zakresie wymaganym dla wykonawcy, określonym w pkt III.4.2. III.4.3) Dokumenty podmiotów zagranicznych Jeżeli wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przedkładają: III.4.3.1) dokument wystawiony w kraju, w którym ma siedzibę lub miejsce zamieszkania potwierdzający, że: - nie otwarto jego likwidacji ani nie ogłoszono upadłości - wystawiony nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert; - nie zalega z uiszczaniem podatków, opłat, składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne albo że uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie lub rozłożenie na raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu - wystawiony nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert; - nie orzeczono wobec niego zakazu ubiegania się o zamówienie - wystawiony nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert; III.4.3.2) - zaświadczenie właściwego organu sądowego lub administracyjnego miejsca zamieszkania albo zamieszkania osoby, której dokumenty dotyczą, w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 4-8 - wystawione nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert; - zaświadczenie właściwego organu sądowego lub administracyjnego miejsca zamieszkania albo zamieszkania osoby, której dokumenty dotyczą, w zakresie określonym w art. 24 ust. 1 pkt 10 -11 ustawy - wystawione nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo składania ofert. III.4.4) Dokumenty dotyczące przynależności do tej samej grupy kapitałowej - lista podmiotów należących do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów albo informacji o tym, że nie należy do grupy kapitałowej; III.5) INFORMACJA O DOKUMENTACH POTWIERDZAJĄCYCH, ŻE OFEROWANE DOSTAWY, USŁUGI LUB ROBOTY BUDOWLANE ODPOWIADAJĄ OKREŚLONYM WYMAGANIOM W zakresie potwierdzenia, że oferowane roboty budowlane, dostawy lub usługi odpowiadają określonym wymaganiom należy przedłożyć: • próbki, opisy lub fotografie produktów, które mają zostać dostarczone, których autentyczność musi zostać poświadczona przez wykonawcę na żądanie zamawiającego; • zaświadczenie niezależnego podmiotu uprawnionego do kontroli jakości potwierdzającego, że dostarczane produkty odpowiadają określonym normom lub specyfikacjom technicznym; SEKCJA IV: PROCEDURA IV.1) TRYB UDZIELENIA ZAMÓWIENIA IV.1.1) Tryb udzielenia zamówienia: przetarg nieograniczony. IV.2) KRYTERIA OCENY OFERT IV.2.1) Kryteria oceny ofert: cena oraz inne kryteria związane z przedmiotem zamówienia: 1 - Cena - 90 2 - Odległość od miejsca wytwarzania posiłku do siedziby zamawiającego - 10 IV.2.2) ☐ przeprowadzona będzie aukcja elektroniczna, adres strony, na której będzie prowadzona: IV.4) INFORMACJE ADMINISTRACYJNE IV.4.1) Adres strony internetowej, na której jest dostępna specyfikacja istotnych warunków zamówienia: www.szpitalpyskowice.com.pl Specyfikację istotnych warunków zamówienia można uzyskać pod adresem: Szpitala w Pyskowicach Sp. z o. o. Ul. Szpitalna 2 44-120 Pyskowice W sekretariacie dyrekcji pok.nr.17. IV.4.4) Termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub ofert: 29.01.2016 godzina 12:00, miejsce: Szpitala w Pyskowicach Sp. z o. o. Ul. Szpitalna 2 44-120 Pyskowice Sala narad. IV.4.5) Termin związania ofertą: okres w dniach: 30 (od ostatecznego terminu składania ofert). IV.4.16) Informacje dodatkowe, w tym dotyczące finansowania projektu/programu ze środków Unii Europejskiej: nie dotyczy. IV.4.17) Czy przewiduje się unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia, w przypadku nieprzynajmniej środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi środków z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), które miały być przeznaczone na sfinansowanie całości lub części zamówienia: nie PREZES ZARZĄDU Leszek Kubatak	<urn:uuid:34f149bd-f9bf-4c2e-a426-602617a26352>	finepdfs	1.045898	CC-MAIN-2019-51	https://bip.szpitalpyskowice.powiatgliwicki.finn.pl/res/serwisy/pliki/12745364?version=1.0	2019-12-08T01:00:11	crawl-data/CC-MAIN-2019-51/segments/1575540503656.42/warc/CC-MAIN-20191207233943-20191208021943-00452.warc.gz	296,373,157	1.000002	1.000006	1.000006	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1788, 4203, 6947, 9747, 12129, 14063 ]	1	0
ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Rocznik Ochrona Środowiska Tom 13. Rok 2011 ISSN 1506-218X 1543-1558 98 Mikrobiologiczne zanieczyszczenie powietrza na terenie oczyszczalni ścieków komunalnych Katarzyna Budzińska, Anita Jurek, Bożena Szejniuk, Magdalena Michalska, Grzegorz Wroński Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy, Bydgoszcz 1. Wstęp Doświadczenia prowadzone w zasięgu oddziaływania oczyszczalni ścieków wykazały, że skład gatunkowy i ilościowy mikroflory powietrza jest ściśle powiązany z rodzajem i liczbą mikroorganizmów obecnych w ściekach. W skład bioaerozoli w rejonach oczyszczalni ścieków wchodzą bakterie, wirusy oraz liczne gatunki grzybów, w tym mikotoksyczne i alergizujące. Takie aerozole biologiczne sprzyjają odczynom alergicznym, chorobom zakaźnym, a nawet epidemiom i epizootiom. Według doniesień literaturowych [2, 5, 10] czynnikiem umożliwiającym powstawanie bioaerozolu wokół oczyszczalni jest liczba mikroorganizmów obecnych w ściekach. Jako graniczną wartość przyjmuje się zawartość drobnoustrojów na poziomie wyższym od 10 3 w 1 ml, co warunkuje możliwość uniesienia komórek do powietrza [15]. Do podstawowych parametrów decydujących o zasięgu i stopniu oddziaływania wpływu oczyszczalni ścieków na mikrobiologiczną czystość powietrza należą: wielkość obiektu, stosowana technologia procesów oczyszczania ścieków, sposób przeróbki i postępowania z osadami ściekowymi, staranność eksploatacji obiektów i inne [1, 2]. Drobnoustroje trafiają do powietrza przede wszystkim na skutek realizacji procesów związanych z napowietrzaniem i mieszaniem ścieków oraz rozprowadzaniem ich na urządzeniach biologicznych [11÷13]. W ciągu technologicznym oczyszczalni ścieków można wyróżnić kilka newralgicznych punktów, które w sposób szczególny wpływają na emisję bioaerozoli. Najbardziej negatywny wpływ odnotowano w przypadku urządzeń takich jak kratownia, pompownia wstępna, kanały ścieków surowych, piaskownik, komora napowietrzania i poletka osadowe [5]. Duże ryzyko zdrowotne związane z emisją szkodliwych bioaerozoli powoduje, że konieczne jest prowadzenie kontroli czystości mikrobiologicznej powietrza na terenie i wokół oczyszczalni ścieków. Celem badań było określenie zanieczyszczenia mikrobiologicznego powietrza na terenie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków komunalnych. 2. Materiał i metody badań Badania mikrobiologicznego zanieczyszczenia powietrza prowadzono na terenie mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków komunalnych zlokalizowanej w województwie kujawsko-pomorskim, o średniodobowym przepływie ścieków wynoszącym 13 tys. m 3 . Ścieki dopływające grawitacyjnie do zlewni oczyszczane są na kracie rzadkiej i dwóch kratach gęstych, dalej przepływają przez piaskownik szczelinowy zlokalizowany na kanale dopływowym do centralnej przepompowni ścieków. Następnie dostarczane są do komory wytłumienia energii kinetycznej. Rozdział strumienia ścieków następuje do dwóch piaskowników radialnych. Podczyszczone ścieki dopływają do dwóch wstępnych osadników radialnych. Po mechanicznym oczyszczaniu, poprzez komorę rozdzielczą dopływają dwoma strumieniami do dwóch zblokowanych komór osadu czynnego. Ścieki przepływają przez następujące strefy: beztlenową (defosfatacji), niedotlenioną (denitryfikacji), tlenową (nitryfikacji). W obiekcie przyjęty jest system drobnopęcherzykowego napowietrzania. Z komór osadu czynnego ścieki dopływają do trzech osadników wtórnych. Biologicznie oczyszczone ścieki odprowadza się poprzez komorę pomiarową ścieków oczyszczonych do rzeki. Osady powstające w procesie oczyszczania ścieków (osad wstępny i biologiczny osad nadmierny) po mechanicznym zagęszczeniu stabilizowane są w czterech wydzielonych komorach fermentacyjnych zamkniętych (WKFz), w których następuje proces fermentacji. Osad przefermentowany z WKFz odprowadzany jest grawitacyjnie do zbiorników osadu przefermentowanego, skąd pompami podawany jest na wirówki celem jego odwodnienia. Odwodnione osady ściekowe składowane są krótkoterminowo (kilka tygodni) na placu przy budynku wirówek. Lokalizacja punktów pomiarowych Na terenie oczyszczalni ścieków usytuowano cztery punkty pomiarowe oraz jedno stanowisko badawcze znajdujące się poza terenem oczyszczalni od strony nawietrznej (tło): P1 –przy stanowisku krat rzadkich – od strony zawietrznej, P2 –w pobliżu piaskownika szczelinowego – od strony zawietrznej, P3 –przy komorach napowietrzania – od strony zawietrznej, P4 –na placu składowania osadów ściekowych – od strony zawietrznej, P5 –stanowisko kontrolne (tło) – 100 m poza terenem oczyszczalni – od strony nawietrznej (rys. 1). Badania mikrobiologiczne Próby powietrza do badań pobierano w smudze zanieczyszczeń metodą zderzeniową próbnikiem SAS 100, uwzględniając każdorazowo kierunek wiatru. Badania mikrobiologiczne obejmowały analizę ilościową następujących mikroorganizmów: ogólna liczba bakterii (agar odżywczy), inkubacja: 37°C/24÷48 h, ogólna liczba grzybów (agar RBC), inkubacja: 26°C/3÷5 dni, gronkowce hemolizujące i (agar wzbogacony krwią), inkubacja: 37°C/48 h, gronkowce mannitolododatnie i mannitoloujemne (agar Chapmana), inkubacja: 37°C/24÷48 h, Pseudomonas fluorescens (podłoże Kinga B), inkubacja: 30°C/2÷7 dni, promieniowce (podłoże Pochona), inkubacja: 26°C/5÷14 dni, bakterie z rodziny Enterobacteriaceae (agar Mac Conkey'a), inkubacja: 37°C/24 h. Rys. 1. Schemat technologiczny oczyszczalni ścieków z poszczególnymi punktami pomiarowymi Fig. 1. Technological scheme of wastewater treatment plant with particular measurement points Po odpowiednim czasie inkubacji policzono wyrosłe na płytkach kolonie, a następnie wyniki skorygowano o statystyczne prawdopodobieństwo wielokrotnego przejścia cząstek przez ten sam otwór w głowicy w oparciu o tablice załączone do instrukcji obsługi aparatu SAS 100. Obliczono liczbę jednostek tworzących kolonie poszczególnych drobnoustrojów w 1 m 3 powietrza. W każdym punkcie pomiarowym mierzono temperaturę, wilgotność względną i prędkość ruchu powietrza za pomocą miernika mikroklimatu MM-01 (tab. 1). Tabela 1. Warunki meteorologiczne w trakcie pobierania próbek powietrza Table 1. Meteorological conditions during air sampling 3. Wyniki i dyskusja Liczbę oznaczonych mikroorganizmów w próbkach powietrza pobranego w wyznaczonych punktach pomiarowych przedstawiono w tabelach 2 i 3 oraz na rysunkach 2÷5. Ogólna liczba bakterii w poszczególnych punktach pomiarowych była zróżnicowana i kształtowała się w zakresie od 320 do 4565 jtk w 1 m 3 powietrza. Największą emisję tych drobnoustrojów stwierdzono w pobliżu urządzeń służących do mechanicznego oczyszczania ścieków (P1 – stanowisko krat). Średnia liczba bakterii w tym punkcie wynosiła 2409 jtk/m 3 , przy czym największą liczbę wyizolowano w lipcu (4565 jtk/m 3 ) oraz we wrześniu (3021 jtk/m 3 ). Według PN-89/Z0411/02 powietrze w tych punktach pomiarowych dwukrotnie oceniono jako silnie zanieczyszczone. W punkcie P1 w miesiącach późnojesiennych stwierdzona ogólna liczba bakterii odpowiadała kryteriom dla powietrza średnio zanieczyszczonego. Tabela 2. Liczba mikroorganizmów (jtk/m 3 ) w próbach powietrza pobranego z poszczególnych punktów badawczych Table 2. The number of microorganisms (cfu/m 3 ) in the air samples from particular measurement points a – ogólna liczba bakterii, b – ogólna liczba grzybów, c – bakterie z rodziny Enterobacteriaceae, d – promieniowce, e – Pseudomonas fluorescens Przeprowadzona analiza powietrza w pobliżu piaskownika wykazała ogólną liczbę bakterii na poziomie od 920 do 1568 jtk/m 3 , przy czym czterokrotnie powietrze spełniało wymagania dla powietrza średnio zanieczyszczonego. Kolejnym punktem pomiarowym, w którym odnotowano wysoką liczbę bakterii było stanowisko zlokalizowane w pobliżu miejsca składowania osadów ściekowych (P4). W okresie prowadzenia badań we wrześniu powietrze oceniono jako silnie zanieczyszczone, a w pozostałych miesiącach średnio zanieczyszczone. Nad komorą napowietrzania w okresie późnowiosennym wyizolowano z powietrza 1120 jtk/m 3 bakterii. W pozostałych miesiącach badań liczba tych drobnoustrojów odpowiadała kryteriom powietrza czystego. Na stanowisku badawczym P5 ogólna liczba bakterii była najniższa i kształtowała się na poziomie od 320 jtk/m 3 w listopadzie do 780 jtk/m 3 w maju (tab. 2, rys. 2). Fig. 2. The average number of bacteria and fungi in particular measurement points Liczba grzybów pleśniowych występujących w powietrzu na wszystkich punktach pomiarowych była niska i wahała się w zakresie od 420 do 5249 kolonii/m 3 . Uzyskane wyniki badań mikologicznych nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że procesy oczyszczania ścieków miały wpływ na liczbę tych mikroorganizmów w badanym powietrzu, ponieważ w punkcie wyznaczonym jako tło średnia liczba grzybów (2611 kolonii/m 3 ) była wyższa od koncentracji tych mikroorganizmów punkach P1 (1322 jtk/m 3 ), P2 (1827 jtk/m 3 ) oraz P3 (1626 jtk/m 3 ). W okresie prowadzonych badań średnia liczba grzybów mikroskopowych była najwyższa w miejscu składowania osadów ściekowych (2624 kolonii/m 3 ), przy czym normatywna wartość (5000 jtk/m 3 ) mogąca negatywnie wpływać na środowisko naturalne człowieka została przekroczona w jednym miesiącu badań (tab. 2, rys. 2). Pseudomonas fluorescens należy do bakterii naturalnie bytujących w wodach powierzchniowych silnie zanieczyszczonych i ściekach, dlatego gatunek ten został wytypowany jako wskaźnik zanieczyszczenia powietrza przez drobnoustroje pochodzące z tego środowiska. Największą emisję tych bakterii ze ścieków do powietrza odnotowano w punkcie P3 (komora napowietrzania). W okresie letnim dwukrotnie liczba tych bakterii przekroczyła 50 jtk/m 3 , co wskazuje według Polskich Norm na silne zanieczyszczenie powietrza. W miesiącach wiosennych powietrze pod względem tego wskaźnika sklasyfikowano jako średnio zanieczyszczone. Powietrze atmosferyczne w pobliżu stanowiska krat oraz w punkcie P4 (miejsce składowania osadów ściekowych) było średnio zanieczyszczone, ponieważ liczba wyizolowanych bakterii Pseudomonas fluorescens mieściła się w zakresie od 8÷39 jtk/m 3 (rys. 3). Bakteriami, które wskazują na możliwość zanieczyszczenia powietrza przez drobnoustroje pochodzące z gleby są promieniowce. Największą koncentrację tych bakterii w powietrzu atmosferycznym stwierdzono w pobliżu składowania osadów ściekowych, gdzie ich liczba kształtowała się w zakresie od 55 do 450 jtk/m 3 . W okresie późnowiosennym i letnim stwierdzono silne zanieczyszczenie powietrza tymi mikroorganizmami. W punktach pomiarowych zlokalizowanych przy urządzeniach mechanicznego oczyszczania ścieków, a także przy reaktorze z osadem czynnym średnia liczba promieniowców oscylowała od 29 do 166 jtk/m 3 , co wskazuje, że powietrze w tych punktach pomiarowych było średnio zanieczyszczone. W punkcie kontrolnym (tło) bakterie te występowały sporadycznie i nie przekraczały wartości normatywnej 10 jtk/1m 3 powietrza (rys. 3). Fig. 3. The average number of actinomycetes and Pseudomonas fluorescens in particular measurement points Typ urządzenia napowietrzającego (aeratory turbinowe zanurzone lub powierzchniowe, szczotki Kessnera, rury perforowane), czy też sposób napowietrzania (grubo-, średnio-, lub drobnopęcherzykowe) są istotnymi czynnikami decydującymi o intensywności wymiany pomiędzy ściekami a powietrzem atmosferycznym [2]. Badacze donoszą, że największa emisja mikroorganizmów do powietrza związana jest z napowietrzaniem grubopęcherzykowym, w przypadku, którego powstaje największa ilość kropli tworzących bioaerozol. Brandi i wsp. [2] wykazali, że od 60 do 80% bakterii jest wynoszonych ze ścieków przez krople o średnicy większej niż 2,1 μm. Powyższe dane wskazują, że korzystniejsze ze względów biobezpieczeństwa powietrza są systemy napowietrzania drobnopęcherzykowego. W obiekcie, w którym przeprowadzono badania mikrobiologiczne powietrza zastosowano ten rodzaj napowietrzania, dlatego emisja drobnoustrojów, stwierdzana nad komorą napowietrzania była niższa w porównaniu do wyników prezentowanych przez innych autorów [12, 17]. Najwięcej bakterii hemolizujących typu alfa stwierdzono we wszystkich punktach pomiarowych w okresie wiosennym-letnim, gdzie koncentracja tych mikroorganizmów osiągnęła najwyższy poziom 48 jtk/m 3 (tab.3, rys. 4). W punkcie poboru prób przy piaskownikach oraz w pobliżu poletek osadowych liczba tych bakterii wskaźnikowych była wysoka i wpłynęła na ocenę powietrza atmosferycznego jako silnie zanieczyszczonego. Według zaprezentowanych wyników badań przez Breza-Boruta [3] piaskowniki są istotnym źródłem emisji drobnoustrojów do powietrza atmosferycznego. W pozostałych punktach pomiarowych powietrze oceniono jako średnio zanieczyszczone. Oznaczona liczba bakterii hemolizujących typu beta w powietrzu na wyznaczonych punktach pomiarowych mieściła się w zakresie od 0 do 27 jtk/m 3 (tab. 3, rys. 4), przy czym największą ich liczbę stwierdzono w punkcie P3 zlokalizowanym nad komorą napowietrzania. Bakterie hemolizujące typu alfa i beta są wskaźnikami potencjalnego skażenia powietrza przez drobnoustroje chorobotwórcze pochodzące z układu oddechowego ludzi i zwierząt. Według polskiej normy w powietrzu czystym drobnoustroje te nie powinny występować. W przeprowadzonych badaniach uwzględniono także oznaczenie liczby gronkowców mannitolododatnich, których wartości dopuszczalne dla powietrza czystego nie powinny przekraczać 100 jtk/m 3 . Gronkowce mannitolododatnie w badanym powietrzu występowały na niskim poziomie i w żadnej z prób nie przekroczyły liczby dla powietrza czystego zaproponowanej w projekcie normy prPN-Z-04111-1 dotyczącej ochrony czystości powietrza. Breza-Boruta i Paluszak [4] donoszą, że gronkowce mannitolododatnie powodowały na terenie oczyszczalni ścieków najczęściej silne zanieczyszczenie powietrza, przy czym w miejscu składowania pryzm kompostu normy zostały przekroczone 17-krotnie. Największą koncentrację bakterii potencjalnie chorobotwórczych z rodziny Enterobacteriaceae stwierdzono w próbkach powietrza pobieranego w pobliżu miejsca składowania osadów ściekowych, gdzie ich liczba oscylowała w zakresie od 67 do 523 jtk/m 3 , a także przy stanowisku krat (22÷320 jtk/m 3 ) (tab.3). Zdecydowanie najwyższą średnią liczbę bakterii z rodziny Enterobacteriaceae oznaczono w miejscu składowania osadów ściekowych (P4 – 341 jtk/m 3 ) (rys.5). Tabela 3. Liczba gronkowców (jtk/m 3 ) w próbach powietrza pobranego z poszczególnych punktów badawczych Table 3. The number of staphylococci (cfu/m 3 ) in the air samples from particular measurement points Cyprowski i wsp. [7] również odnotowali największą emisję bioaerozoli (bakterii i endotoksyn) do powietrza w miejscach gdzie składowano osady ściekowe. Wyniki badań wskazują, że poletka osadowe są ważnym emitorem drobnoustrojów na terenie oczyszczalni ścieków. Wielu autorów jest podobnego zdania, że zarówno transport, jak i magazynowanie osadów ściekowych wydatnie przyczynia się do wzrostu zawartości mikroorganizmów w powietrzu [3, 9, 14]. Przeprowadzone badania potwierdzają wyniki innych autorów [4, 8, 10, 16], że pora roku bardzo wyraźnie wpływa na liczbę drobnoustrojów oznaczanych w powietrzu. Największą liczbę mikroorganizmów stwierdzono w próbach powietrza pobieranego w okresie późnowiosennym oraz letnim. Wyjątek stanowiły promieniowce, które w maksymalnej liczbie występowały jesienią. Przeprowadzona ocena stopnia zanieczyszczenia powierza wskazuje na to, że istnieje potencjalne ryzyko narażenia pracowników oczyszczalni ścieków na szkodliwe czynniki biologiczne prowadzące do zachorowań (baterie z rodziny Enterobacteriaceae, gronkowce alfa i beta hemolizujące oraz gronkowce mannitolododatnie). Cyprowski i Krajewski [6] prowadząc badania na terenie biologiczno-mechanicznej oczyszczalni ścieków stwierdzili, że wszystkie oznaczone w powietrzu i w ściekach drobnoustroje można zaliczyć do drugiej grupy czynników biologicznych, takich które mogą wywołać chorobę u ludzi i być szkodliwe dla pracowników. Przeprowadzane badania wskazują na konieczność stałego monitoringu oddziaływania oczyszczalni ścieków na środowisko powietrzne co umożliwi prowadzenie skutecznej profilaktyki u osób pracujących na oczyszczalniach. 6. Wnioski 1. Przeprowadzone badania wykazały największe zanieczyszczenie mikrobiologiczne powietrza w pobliżu urządzeń do mechanicznego oczyszczania ścieków, a także w miejscu składowania osadów ściekowych. 2. Niska koncentracja grzybów pleśniowych i drożdżoidalnych w powietrzu na terenie oczyszczalni ścieków może wskazywać, że nie dochodziło do znaczącej emisji tych mikroorganizmów podczas procesów oczyszczania ścieków. 3. Wykazana w powietrzu obecność bakterii potencjalnie chorobotwórczych stwarza ryzyko narażenia pracowników oczyszczalni ścieków na zachorowania. Literatura 1. Bauer H., Fuerhacker M., Zibuschka F., Schmid H., Puxbaum H.: Bacteria and fungi in aerosols generated by two different types of wastewater treatment. Water Res., 36, 3965÷3970, 2002. 2. Brandi G., Sisti M., Amagliani G.: Evaluation of the anvironmental impact of microbial aerosols generated by wastewater treatment plants utilizing different aeration systems. J. Appl. Microbiol., 88, 845÷852, 2000. 3. Breza-Boruta B.: Ocena mikrobiologicznego zanieczyszczenie powietrza na terenie oczyszczalni ścieków. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie, 10, 3, 49÷57, 2010. 4. Breza-Boruta B., Paluszak Z.: Ocena oddziaływania oczyszczalni ścieków na stan mikrobiologicznego zanieczyszczenie powietrza. Przemysł chemiczny, 89, 4, 324÷329, 2010. 5. Budzińska K., Michalska M.: Zanieczyszczenie mikrobiologiczne powietrza na terenie oczyszczalni ścieków z zakładów mięsnych. Zesz. Nauk., Wydz. Bud. i Inżyn. Środow., Politechnika Koszalińska, 20, 581÷593, 2001. 6. Cyprowski M., Krajewski J. A.: Czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w oczyszczalni ścieków komunalnych. Medycyna Pracy, 54, 73÷80, 2003. 7. Cyprowski M., Szarapińska-Kwaszewska J., Dudkiewicz B., Krajewski J.A., Szadkowska-Stańczyk I.: Ocena narażenia pracowników oczyszczalni ścieków na czynniki szkodliwe występujące w miejscu pracy. Medycyna Pracy, 56, 3, 213÷222, 2005. 8. Gotkowska-Płachta A., Filipkowska Z., Korzeniewska E., Janczukowicz W.: Zanieczyszczenie mikrobiologiczne powietrza atmosferycznego na terenie i w otoczeniu oczyszczalni ścieków z systemem stawów napowietrzanych i stabilizacyjnych. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie, 8, 83÷98, 2008. 9. Kaźmierczuk M., Kalisz L., Sałbut J.: Mikrobiologiczne zanieczyszczenia powietrza w otoczeniu obiektów gospodarki komunalnej. IOŚ, Warszawa, ss. 67, 2004. 10. Korzeniewska E., Filipkowska Z., Gotkowska-Płachta A., Janczukowicz W.: Bakteriologiczne zanieczyszczenie powietrza na terenie i w otoczeniu hydrofitowej oczyszczalni ścieków. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie 8, 161÷173, 2008. 11. Kulig A.: Metody pomiarowo-obliczeniowe w ocenach oddziaływania na środowisko obiektów gospodarki komunalnej. Ofic. Wydaw., PW, Warszawa, ss. 208, 2004. 12. Kulig A., Ossowska-Cypryk K.: Problematyka badań mikrobiologicznych w ocenach oddziaływania na środowisko obiektów komunalnych – zagadnienia metodyczne. Probl. Ocen Środ., 1, 51÷58, 1999. 13. Petrycka H., Godlewska-Zabłocka E., Kolasa M.: Mikroflora powietrza atmosferycznego na obszarze oczyszczalni ścieków w TychachUrbanowicach. GWiTS 8, 272÷274, 1995. 14. Taha M. P. M., Drew G. H., Longhurst P. J., Smith R., Pollard S. J. T.: Bioaerosol releases from compost facilities: Evaluating passive and active source terms at a green waste facility for improved risk assassments. Atmospheric Environ. 40, 1159÷1169, 2006. 15. Teltsch B., Kedmi S., Bonnet L., Borenzstajn Rotem Y.: Isolation and identification of pathogenic microorganisms at wastewater irrigated fields. Rations in air and wastewater. Appl. Environ. Microbiol. 39, 1183÷1190, 1980. 16. Traczewska T. M., Karpińska-Smulikowska J.: Wpływ składowiska odpadów komunalnych na jakość mikrobiologiczną powietrza. Ochrona Środowiska, 2, 35÷38, 2000. 17. Wlazło A., Pastuszka J.S., Łudzień-Izbińska B.: Ocena narażenia na aerozol bakteryjny pracowników niedużej oczyszczalni ścieków. Medycyna Pracy, 53, 2, 109÷114, 2002. Microbiological Air Pollution in the Area of Municipal Sewage Treatment Plant Abstract The aim of this study was to estimate a degree of microbiological air pollution in the area of a mechanical-biological municipal sewage treatment plant. Four measurement points were situated in the area of the and one research stand was located outside the plant from the windward side (background) – near screen, near sand catchers, at aeration chambers, at sewage sludge deposition site. Air samples were collected in a trail of pollution with the compaction method using the sampler SAS 100. The microbiological analyses involved the quantitative analysis of the following microorganisms: total number of bacteria and fungi, haemolysing staphylococci and , mannitol-positive and mannitolnegative staphylococci, Pseudomonas fluorescens, actinomyces and bacteria of the Enterobacteriaceae family. Total number of bacteria in particular measurement points varied and ranged from 320 to 4565 cfu in 1 m 3 of air. The highest emission of those microorganisms was observed in the vicinity of appliances for mechanical sewage treatment (screen site). The next measurement point where a high number of bacteria was recorded was location in the vicinity of the sewage sludge deposition site. The number of mould fungi occurring in the air at all the measurement points was low and ranged from 420 to 5429 colonies . m -3 . The highest concentration of actinomyces in the air was observed in the vicinity of the sewage sludge storage site, where their number ranged from 55 to 450 cfu . m -3 . The highest emission of Pseudomonas fluorescens from sewage to the air was observed at the point over the aeration chamber, where in the summer period the number of these bacteria exceeded twofold 50 cfu . m 3 , which indicates strong air pollution. The largest number of haemolysing bacteria of type was found at all measurement stands in the spring-summer period, where their concentration from 0 to 48 cfu . m -3 . The number of type bacteria determined in the air at the measurement points was within the range from 0 to 27 cfu . m -3 , and the largest number was found at the point located over the aeration chamber. The study also involved the determination of the number of mannitol-positive staphylococci, which values permissible for clean air should not exceed 100 cfu . m -3 . Mannitol-positive staphylococci in the examined air occurred at a low level and in no samples exceeded the number for clean air proposed in the project PN-Z-04111-1 concerning air cleanliness protection. The concentration of potentially pathogenic bacteria of the Enterobacteriaceae family was the highest in air samples collected in the vicinity of the sewage sludge storage place, where their number oscillated from 67 to 523 cfu.m -3 , and at the screen site (22-320 cfu . m -3 ). The results of the study show that sludge-drying beds are an important source of microorganism emission on the premises of a sewage treatment plant. The greatest number of microorganisms was found in air samples collected in late spring and summer. The exception was actinomyces, which occurred in the maximal amount in autumn. The assessment of degree of air pollution indicates that there is a potential risk of exposure sewage treatment plant staff to harmful biological factors leading to disease incidence (bacteria of the Enterobacteriaceae family, and -haemolysing microorganisms and mannitol-positive staphylococci). The investigations show the need for constant monitoring of the effect of a sewage treatment plant on the air environment, which will enable efficient prevention of people working at sewage treatment plants.	<urn:uuid:202df463-a830-4283-bb41-1d71a4b3d3f4>	finepdfs	3.201172	CC-MAIN-2022-40	http://ww.ros.edu.pl/images/roczniki/archive/pp_2011_098.pdf	2022-09-28T16:59:38+00:00	crawl-data/CC-MAIN-2022-40/segments/1664030335257.60/warc/CC-MAIN-20220928145118-20220928175118-00403.warc.gz	57,085,614	0.886661	0.999567	0.999567	[ "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "pol_Latn", "eng_Latn" ]	pol_Latn	{}	false	[ 1370, 3580, 5374, 5560, 7072, 7432, 8395, 10930, 12064, 14338, 14547, 16760, 19129, 21250, 23806 ]	2	3