legislatura
stringclasses
4 values
id
stringclasses
180 values
fecha
stringdate
2012-11-20 00:00:00
2023-12-12 00:00:00
speaker
stringclasses
314 values
party
stringclasses
11 values
topic
stringlengths
0
767
text
stringlengths
3
64.2k
language
stringclasses
1 value
url
stringclasses
461 values
unique_id
stringlengths
9
13
10
32
24.05.2013
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Ertzaintzak Ondarroan ETAren laguntzailearen atxiloketan izandako jokabideari buruz
Amaituko dut. Hitz egiteko bitartekoak daude. Ezin denean aditzera eman… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1601
10
32
24.05.2013
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Ertzaintzak Ondarroan ETAren laguntzailearen atxiloketan izandako jokabideari buruz
… Ezin baditut azaldu hemen egin zaizkidan aipamen eta balio-juzku guztiak, hitz egiteko bitartekoak daude. Oraingoan ere argi geratu da… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1602
10
32
24.05.2013
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Ertzaintzak Ondarroan ETAren laguntzailearen atxiloketan izandako jokabideari buruz
… zeinen mugatuta dagoen hitza etxe honetan. Eta tamala da; tamala, benetan, sailburuak emandako azalpen batzuk berresteko asmoa nuen-eta, zenbait gauza argitzeko asmoa nuen-eta… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1603
10
32
24.05.2013
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Ertzaintzak Ondarroan ETAren laguntzailearen atxiloketan izandako jokabideari buruz
… uste dut beharrezkoa dela jakitea… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1604
10
32
24.05.2013
SEMPER PASCUAL
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Ertzaintzak Ondarroan ETAren laguntzailearen atxiloketan izandako jokabideari buruz
Presidente andrea, aurrekari honetaz ohartarazi nahi dut soil-soilik; izan ere, aurrekari larria ezarri berri da Legebiltzar honetan, orain arte egindako osoko bilkuretan… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1605
10
32
24.05.2013
SEMPER PASCUAL
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Ertzaintzak Ondarroan ETAren laguntzailearen atxiloketan izandako jokabideari buruz
… aipamen pertsonalak izan dira.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1606
10
32
24.05.2013
SEMPER PASCUAL
Galdera, Nerea Llanos Gómez Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Ertzaintzak Ondarroan ETAren laguntzailearen atxiloketan izandako jokabideari buruz
Eta deitoratu egin nahi dut ikusi berri dugun ikuskizun tamalgarri hau… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1607
10
32
24.05.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
Galdera, Mikel Unzalu Hermosa Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Segurtasunaren eta Larrialdien Kudeaketa Graduaren jarraipenari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari, sailburuak, legebiltzarkideok, eguerdi on guztioi. Sailburu andrea, uste dut zu eta biok funtsean bat gatozela larrialdien eta segurtasunaren arloan diharduten pertsonekin: hobetu egin behar da larrialdien kudeaketa. Garrantzitsua da eta beharrezkoa. Era berean, helburu hori lortzeko moduan ere elkarrekin ados egongo gara, uneotan arlo horretan diharduten edo etorkizunean jardungo duten pertsona guztiek prestakuntza homologatua izatea baita helburu hori lortzeko giltzarrietako bat. Arlo ugari besarkatzen ditu jardun horrek, eta faktore askok eragiten dute jardun horretan; hala, ezinbestekoa da arlo eta faktore horiek guztiak elkarrekin egokiro uztartzea. Egoera horretaz eta premia horretaz jabetuta, Arkautiko Polizia eta Larrialdietako Euskal Akademiaren aurreko zuzendaritzak ekimen aitzindaria jarri zuen abian, Euskadiko unibertsitate publikoarekin akordioa sinatuta, bi erakundeek elkarlanean Segurtasuna eta Larrialdiak Kudeatzeko graduaren berezko titulua lortzeko ikastaroak programatzeko, garatzeko eta emateko. Arkautiko Akademiaren eta EHUren elkarlanak uzta eman zuen, eta, ordutik hona, bi lankidetzahitzarmen sinatu dira, profesionalen bi promoziok hiru urteko ikasketak horiek egin ditzaten. Ikasketa horiek, zuk zeuk ondo dakizunez, Eibarko Industria Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskolan ematen dira. Ekimena eredu bilakatu da segurtasunaren eta larrialdien arloan; izan ere, ekimena bera aitzindari izateaz gain, EHUren eta Arkautiko Akademiaren arteko lankidetzaren bidez lortutako baliabideek eta esperientziak kalitate handiko prestakuntza bermatu dute, eta, horri esker, egokiro bete dira aurreikusitako helburuak. Gainera, ekimenak arrakasta itzela izan du sektorean. Une honetan, bi promozio ari dira titulua lortzeko ikasketak egiten, 80 partaide guztira; gainera, 2012ko deialdian, 160 lagun geratu ziren itxarotezerrendan. Bestalde, bai ikasleek bai irakasleek iritzi bikaina dute prestakuntza honen gainean. Alabaina, aurrekari horiek izan arren, jakin dugu martxoaren erdialdean Polizia eta Larrialdietako Euskal Akademiak EHUri jakitera eman ziola ez duela beste lankidetza-hitzarmenik sinatzeko asmorik, eta horrek, beraz, kolokan jarri du gradu-titulu hori. Pentsatuko duzunez, berri horrek egonezin eta atsekabe handia eragin die, bai irakasleei, bai titulu hori lortu nahi zuten pertsona guztiei, bai eta, oro har, larrialdien eta segurtasunaren sektore osoari ere. Eta guri ere, sailburu andrea, euskal sozialistoi, kezka handia egiten digu ikusteak nola zapuztu daitez- keen horrenbeste itxaropen eta nola utz daitekeen alferrik galtzen norabide onean egindako lan eskerga hori. Horregatik, erantzun iezaiozu, arren, galdera honi: Zer asmo du Eusko Jaurlaritzak, Segurtasuna eta Larrialdiak Kudeatzeko graduak aurrera jarraitzeko egin beharreko ekarpenari dagokionez?
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1608
10
32
24.05.2013
SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (BELTRÁN DE HEREDIA ARRONIZ)
EA-NV
Galdera, Mikel Unzalu Hermosa Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Segurtasunaren eta Larrialdien Kudeaketa Graduaren jarraipenari buruz
Eskerrik asko. Zuk zeuk azaldu duzun moduan, Unzalu jauna, hemen egin duzun zioen azalpenean ondo adierazi duzun moduan, Polizia eta Larrialdietako Euskal Akademiak 2011-2012 ikasturterako Segurtasuna eta Larrialdiak Kudeatzeko graduaren berezko titulua abian jartzea proposatu zion Euskal Herriko Unibertsitateari. Berezko titulua da, hiru urtekoa (60 kreditu urteko), zuk ondo dakizunez. Desberdintasun nabarmen bat dago, beraz: ez da unibertsitateko gradu ofiziala, berezko titulua baizik. Azaldu duzun legez, Segurtasuna eta Larrialdiak Kudeatzeko gradua lortzeko balio du, eta Eibarko Industria Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskolan ematen da. Lehen hitzarmena, 2011-2014 promozioari zegokiona, 2011ko urriaren 7an sinatu zen, eta 211.000 euroko zenbatekoa zuen; bigarrena, berriz, 2012-2015 promoziorako, 2012ko irailaren 19an sinatu zen, eta 175.000 euroko aurrekontua izan zuen guztira. Sail honek hitza beteko du, zorrotz bete ere; hala, hitzarmen horietan bai finantzazioari buruz bai bestelako alderdi guztien kudeaketari buruz hitzartutako konpromiso guztiak beteko ditu, baina gure sailak ez du aurrerantzean hitzarmena luzatzeko asmorik. Eta zergatik? Ikastaro horretan irakasten diren prestakuntza-balioak eta balio akademikoak ondo asko irakats daitezkeelako Arkautiko akademian bertan. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1609
10
32
24.05.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
Galdera, Mikel Unzalu Hermosa Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Segurtasunaren eta Larrialdien Kudeaketa Graduaren jarraipenari buruz
Tira, bada, sailburu andrea, nire oharrak eman niezazkizukeen, nik esandako gauza berbera esan baituzu, beste egitura batekin. Dagoeneko bagenekiena erantzun behar badidazu, agian alferrik aurkeztu dugu galdera hau. Izan ere, ez didazu erantzun. Ikasketa horiek Arkautin bertan irakats daitezkeela baino ez didazu esan; nik, baina, beste gauza bat eman nahi nizun aditzera: gradu horren oinarrian bi erakunderen lanki- detza eta uztarketa dago, eta horretan datza, hain zuen, gradu horren garrantzia, EHUren eta Arkautiko Akademiaren arteko lankidetza horrek ematen baitio trataera akademiko zehatz hori graduari. Berezko gradu-titulua dela esan duzu, ez dela titulu arautua, baina bide horretatik ere jo liteke aurrera begira. Zuk, baina, ez didazu azaldu bide horretarantz egiteko asmoa duzuen ala ez. Ez didazu esan arazo ekonomikoa den ala ez –horri buruz ere hitz egin daiteke-eta–. Ez didazu azaldu jarraitu egingo den ala ez. Alegia, zuk diozu Arkauten bertan egin daitezkeela ikasketa horiek, baina ez duzu azaldu ez noiz jarriko den abian ikastaro hori Arkauten, ez zer profesional joan ahal izango diren… Ez duzu ezertxo ere zehaztu. Gauza bakarra dakigu argi, datorren ikasturtean ez… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1610
10
32
24.05.2013
SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (BELTRÁN DE HEREDIA ARRONIZ)
EA-NV
Galdera, Mikel Unzalu Hermosa Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Segurtasuneko sailburuari egina, Segurtasunaren eta Larrialdien Kudeaketa Graduaren jarraipenari buruz
Berriz ere esango dizut, nire erantzunaren lehenengo zatian azaldu dizudan moduan: Poliziaren Euskal Akademiak ez du beste lankidetzahitzarmenik egingo Segurtasuna eta Larrialdiak Kudeatzeko graduaren berezko tituluaren hirugarren promozioa abian jartzeko. Lehen ere esan dizudan bezala, Segurtasuna eta Larrialdiak Kudeatzeko graduaren prestakuntza-balioei eta balio akademikoei erreparatuta eta gaur egun lanmerkatuan dauden eskaerei kontu eginda, ez dago funtsezko arrazoirik Arkauteko Poliziaren Euskal Akademiak baliabide bereziak bideratu ditzan ezaugarri horietako ikasketa akademikoetara, kontuan hartuta ikasketa horiek ondo baino hobeto txerta daitezkeela Akademiaren beraren prestakuntzaren barruan. Horrek ez du esan nahi ezin denik unibertsitatearekin edo beste prestakuntza-eragile batzuekin lankidetzarik hitzartu. Titulu hori, zuk ondo dakizunez, segurtasunaren, larrialdi-kudeaketaren edota prebentzioaren arloan ezagutzak sendotu edo sistematizatu nahi dituzten profesionalei zuzenduta dago. Sektore horretako languneetako bat segurtasunaren eta larrialdien eremuan dago, hain zuzen, baina oso lan-eremu mugatua da; gure ustez, beraz, lehen promozio horretan diharduten 34 lagunekin eta bigarren promozioko 39ekin momentuz nahikoa hornituta egongo da eremu hori. Hortaz, egonezina eta aurreikuspen faltsuak, izatekotan, hitzarmena berritzeak eragingo lituzke. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1611
10
32
24.05.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Interpelazioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Basurtuko ospitalean izandako itxieraren inguruan
Legebiltzarburu andrea, lehendakari jauna, sailburuak, legebiltzarkideok, eguerdi on guztioi. Maiatzaren 9an Basurtoko ospitaleko langileek itxialdia egin zuten modu baketsu eta arduratsu batean ospitale barruko sarreran, inolako oztoporik eta kalterik eragin gabe bertaratzen ziren pertsonei, ez eta ospitalean bertan artatuak zeuden pazienteei. Gainera, itxialdian zeuden bitartean laguntza eskainiz lanean ari ziren profesional guztiei. Itxiera, gutxi gorabehera, goizeko zazpietan hasi zen. Handik ordu erdira ospitaleko arduradun nagusiak jaitsi ziren behera, eta horiek adierazi zien bertatik alde egin behar zutela, eguneroko lana behar bezala garatzea oztopatzen ari zirela eta pertsonak kaltetzen zituztela, beste argudio batzuen artean. Eta ez baziren beste toki batera joaten, alegia ez baldin baziren ezkutatzen, ez baldin baziren atzeko gela batera joaten, Ertzaintza deituko zutela eta irtenarazi egingo ziela bertatik. Langileak, zerbitzu-unitateko arduradun nagusien mehatxuen aurrean, aurrera jarraitzea erabaki zuten. Orduan, hainbat herritar eta profesionalek, arduradun nagusien jarrera ikusita, errespetu faltazko eta mehatxuzko jokabidearen aurrean, aurrera jarraitzea erabaki zuten eta gainera itxialdira gehitu ziren. Handik denbora tarte batera, hamar eta erdiak inguruan, ospitaleko arduradun nagusiak berriro jaitsi ziren behera, berriro ere aurreko jokabide berarekin. Eta handik denbora batera Ertzaintza agertu zen ospitaleko sotoan, ikaragarrizko indar erakustaldia eginez. Lau furgoi bertaratu ziren, langileak identifikatzen ahalegindu ziren, pertsona bat atxilotzen ere saiatu ziren eta benetan egin zuten presentzia ikaragarria izan zen. Gure ustetan benetan jokabide ulertezina. Badirudi azkenaldi honetan elkarlan estuari ekin diotela Ertzaintzak eta Osakidetzak, eta Ertzaintzarekin elkarlana ez denean, Udaltzaingoarekin da. Lehenengo Gurutzetan, gero Basurtun. Eta gure galdera da Darpón jauna: hurrengoa zein ospitaletan izango da? Osakidetzako langileak ikaragarrizko esfortzua eta lana egiten ari dira osasun-sistemaren egitura desegin ez dadin, ikaragarrizko esfortzua egiten ari dira urteetan eraiki den sistema publikoa mantentzeko, zerbitzuaren kalitateari eusteko, pertsonak behar beza- la artatzeko, askotan oso baldintza zailetan eta beraien hoberena eskainiz eta beraien aldetik ahalik eta gehien jarriaz. Baina horren aurrean, langile orori eta pertsona orori zor zaion esker ona eta errespetua erakutsi beharrean, zerbitzu-erakundeko eta Osasun Saileko arduradun nagusien aldetik guztiz kontrako bidea hartu dutela esan daiteke legegintzaldi honetan, urteetan langileriaren borrokaren bidez lortutako eskubideak bertan behera geratuaz, eta hor zerrenda bat egin genezake. Esaterako, hor dago 35 orduak bertan behera uzten dituen dekretua, bereziki Osakidetzako langileengan eta egituran eragin berezia duena, enpleguaren banaketa eta mantenimendua guztiz ukitzen dituena era negatibo batean, eta bereziki behin-behineko lanpostuak suntsituz. Ondorioz, gero eta nabarmenagoa izanik pertsonal-gabezia handiagoa dela zerbitzuerakunde desberdinetan, lan-zama handiagoa eta zerbitzu-kalitate okerragoa. Baina hori esanda, argi utzi nahi dut, eta ez ulertu gaizki, zerbitzu-kalitatea ez dela okerragoa profesionalen jarreragatik, baizik eta dauden baldintzak gero eta okerragoak direlako. Ordezkapenak ere ez dira gauzatzen, bakanteak ez dira betetzen. Gogoratu legegintzaldi honen hasieran Gobernu honek hartu zuen erabakietariko bat: gastuaren kontentzioa langilearen esparruari dagokionean. Behin-behineko langileei eta kategoria baxuagoetako langileei, nahiz eta zerrendak eta lan-poltsak kudeatzeko akordioa egon, eskaintzak egiteko orduan askotan eta maiz irizpide horiek ez dira errespetatuak izaten. Eta guzti horri gehitu behar diogu azken urteetan eroste-ahalmena % 20-25 jaitsi dela eta ordainsarian ere 2012an % 7 galdu izana. Eta luze jarrai genezake. Baina galdera da: horren aurrean zer? Horren aurrean ikusten duguna da Osasun Sailetik oraindik esfortzu gehiago eskatzen zaiela, ardura eskatzen zaie Osakidetzako langileei. Eta hori guztia gutxi balitz, eta gainera gure ustez oso lotsa gutxirekin, esaten zaie beste sektore batzuetan langileak era okerrago batean daudela, kontsolatzeko. Beraz, guzti horren aurrean, zer egingo dute Osakidetzako langileak interlokuzio bide guztiak itxita eta moztuak daudenean? Logikoa den bezala, protesta-ekimenak abian jarri: itxialdiak, mobilizazioak, sinadura-bilketa. Eta gure buruari galdetzen diogu noiz arte jarraitu behar al duen jokabide horrekin Osasun Sailak. Eta interpelazioan eskatzen genuen bezala, gaur argitzea nahiko genuke ea Osasun Sailak ohikoa bilakatuko ahal duen indarkeriaren eta mehatxuen erabilera, elkarrizketaren ordez, dauden arazo eta aldarrikapenei aurre egiteko. Eskertuko genuke horren inguruko azalpena. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1612
10
32
24.05.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Interpelazioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Basurtuko ospitalean izandako itxieraren inguruan
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, lehendakari jauna, eguerdi on guztioi. Señora Ubera, esan duzun moduan, joan den maiatzaren 9an, ospitalearen kanpoko kontsulten pabiloi barruko ataria okupatzea eta gune horretan itxialdia egitea erabaki zuten pertsonak gune horretatik aterarazi zituen Ertzaintzak, Basurtuko ospitalearen zuzendaritzaren eskariz eta sailburu honen oniritziz. Jakingo duzunez, noski, aurreko egunotan berariaz eman zen itxialdi horren berri komunikabideetan, egun horretan kanpoko kontsultetan eta ospitalearen gainerako arloetan artatu behar zituzten pertsonei laguntza emateko asmoz edo. Zuk zeuk ere ondo azaldu duzun moduan, goizean goizetik kanpadenda bat jarri zuten atondoaren erdi-erdian; ez dakit zuk ikusi ote zenuen, baina argazki bat utziko dizut hemen, mahai gainean, gero ikus dezazun eta zuk zeuk neur dezazun ea trabarik egiten zien ospitalera, kontsultetara edo hitzorduen mahaira joan behar zutenei. Une horretatik bertatik eguerdiko hamabiak arte, ospitaleko zuzendaritza behin baino gehiagotan aritu zen enpresa-batzordearekin negoziazio-lanetan, ekintza horri amaiera emateko; inolako arrakastarik gabe, baina, okupatzaileek argi adierazi baitzuten hurrengo egunera arte han bertan itxialdian jarraitzeko asmoa zutela. Eguerdiko hamabiak inguruan, itxialdia egiten ari ziren pertsonak aldarriak egiten eta arretazentroaren jarduna eragozten hasi ziren, Basurtuko ospitaleko kontsulta guztien erdian dagoen atondo horretan. Ospitaleko zuzendaritzak, hala ere, berriz ere eskatu zien kanpin-denda hortik kentzeko eta ordenari eusten laguntzeko, pazienteek osasun-arreta zuzena jaso ahal izan zezaten eta langileek, lan-gi-le-ek... Ubera andrea, Basurtuko ospitalean hiru mila langilek baino gehiagok lan egiten dute; eta, argazkiak badituzunez, zenbatu ezazu zenbat langile zeuden atondoan, eta gero galde iezadazu zentroko langileak ote ziren edo sindikatuetako liberatuak ote ziren, argiro erantzungo dizut-eta. ... Pazienteek osasun-arreta zuzena jaso ahal izan zezaten eta langileek beren lana baldintza egokietan egin ahal izan zezaten. Izan ere, ez zen kontsulta bakar bat ere bertan behera geratu; hortaz, kontu egin non zeuden langileak: kontsultetan zerbitzua ematen ari ote ziren, edo atondoan ote zeuden. Kontzentrazioa egiten ari zirenek kanpadenda kendu, eta, haren ordez, zenbait ohatila jarri zituzten; ospitaleko ohatilak, alegia; ohatila horiek, beraz, pazienteei zerbitzua emateko dira, ez barrikada modura edo hamaiketakoa egiteko mahai modura erabiltzeko, horixe gertatu baitzen gero. Ospitaleko zuzendaritzak ohatilak atondotik kentzeko eskatu zien, eta, ezetz erantzun ziotenez eta ospitalearen jarduera eragozten ari zirenez, Ertzaintzari deitzea erabaki zuen, handik atera zitzan kanpatuak –edo, kasu honetan, hobeto esanda, ohatilatuak–. Kanporatze horretan ez zen istilurik izan, eta, horren erakusgarri, ez zen inor lesionatu. Horiek horrela, argi utzi nahi dut: ospitaleko zuzendaritzaren eskariz eta Osasun Sailaren oniritziz kanporatu zituen Ertzaintzak itxialdian zeuden langileak. Ospitalearen ohiko jarduna hiru ordutik gora aldrebesten aritu ostean eskatu zuen ospitaleko zuzendaritzak langile horiek kanporatu zitzaten. Bigarrenik, baldin eta gure ustez pazienteen, familiartekoen edo protestekin bat egin nahi ez duten langileen duintasuna urratzen ari bada eta ez badago negoziazio zibilizatua egiteko inolako aukerarik, gure gogoz bestera bada ere, Ertzaintzari esku har dezan eskatuko diogu beti. Ez zalantzarik izan, Ubera andrea. Gure erantzukizuna den bitartean, ez dugu onartuko paziente bakar batek ere edota familiarteko bakar batek ere horrelako egoerarik jasan behar izatea: ez itxialdirik, ez kanpatzerik, ez hamaiketakorik…; ez dugu onartuko inork osasun-sistema publikoa –guk bai, guk gure osasun-sistema defendatzen baitugu– inoren lan-interesak defendatzeko erabiltzea, interes horiek, bidezko interesak izan daitezkeen heinean, beste adierazpide batzuk erabiliz eta negoziazioaren bidetik defendatu behar baitira. Are gehiago, gertaera horiek jazo zirenean, sektore-mahaietako deialdia egina zegoen. Osasun-sisteman, negoziazio kolektiboak ezin du pertsonen duintasunaren aurka egin, eta are gutxiago kontuan hartuta pertsona horiek egoera ahulagoan daudela osasun-arazoak dituztelako eta osasun-arreta behar dutelako. Ez dugu halakorik onartuko. Gure betebeharra da, eta ez diogu kale egingo. Los miles de ciudadanos que creen en Osakidetza no merecen un trato semejante. Es más, la mayoría de los profesionales de Osakidetza lo tienen claro: nuestros pacientes no merecen ese trato. Osakidetzan sinesten duten milaka euskaldunek ez dute halako traturik merezi. Gehiago esango dut, Osakidetzako profesional gehienek argi daukate: gure pazienteek ez dute halako traturik merezi. Zure ustez, horrela ematen zaio prestigioa osasun-sistema publikoari? Ezezkoan gaude gu, eta gure esku dagoen guztia egingo dugu halakoak saihesteko. Ziur gaude Osakidetzako langile gehienak –eta kontu egin ospitale horretan hiru mila langilek baino gehiagok lan egiten dutela– iritzi bera dutela, zorionez ondo baino hobeto dakitelako gauzak bereizten; badakite negoziazio kolektiborako eskubidea dutela eta lan-arloan desadostasunak izan ditzaketela baina, aldi berean, beren betebeharra pazienteak egokiro errespetatzea eta artatzea dela. Amaitzeko, argi utzi nahi dut itxialdia egin asmo zuten pertsona gehienak sindikatuetako ordezkariak direla; haiek ondo dakite begirune osoz onartzen dugula manifestatzeko eskubidea dutela, kexatzeko eskubidea dutela eta greba egiteko eskubidea dutela, baina, betiere, pazienteen eta gainerako langileen duintasuna errespetatzen duten heinean. Badakit haiek ere ondo baino hobeto dakitela hori, ospitale horretako zuzendaria izan bainaiz ni eta aspaldiko ezagunak baititut haietako gehienak; badakit zenbat urte daramaten sindikatuetako ordezkari, eta badakit horietako zenbaitek lanean baino denbora gehiago eman dutela ordezkari-jardunean. Osasun-sistema publikoa defendatuko dugu guk; ateak irekita dauzkagu negoziazio kolektiborako, baina ez ditugu lan-eskubideak eta herritarren eskubideak elkarren aurka jarriko. Y no aceptaremos que nuestro servicio se vea perjudicado por el quebrantamiento de ciertas normas. Nuestro deber consiste en garantizar en todo momento un servicio de calidad. Arau hauek hausten direnean, ez dugu gure zerbitzua kaltetzea onartuko. Zerbitzua beti-beti kalitatezko dela bermatu behar dugu.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1613
10
32
24.05.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Interpelazioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Basurtuko ospitalean izandako itxieraren inguruan
Darpón jauna, herritarren eskubideak eta langileen eskubideak batera doaz, ez dira kontrajarriak, eta hori pentsatzen dutenak gaizki dabiltza, oso-oso gaizki dabiltza. Eta hemen, herritarrei Osakidetzako sarbidea, herritarrei ospitale eta zerbitzuetako sarbidea ez diete kanping dendek oztopatzen. Oztopatzen diete itxarote zerrendek, eta Osakidetzan urteetan antolatu den antolakuntza enrebesatu eta opako horrek. Hemen ez zen inoren duintasuna urratu, baizik eta pertsonen duintasuna, langileen eskubideak eta baita ere herritarrenak ere defendatzeko dira itxialdiak eta protestak. Hemen badirudi batzuek, noski langile-klaseak, kapritxoak dituztela, oso gustuko dutela etengabeko protestetan, mobilizioetan eta itxialdietan ibiltzea, eta beste batzuek, guztion hobe beharrez, osasun-sistema publikoa eta kalitatezkoa eta unibertsala defendatzen duzuela, eta horretarako bide bakarra Osakidetzako langileei, baina bereziki egoera ahulenean direnei, gehiago estutzea dela. Alegia, planteatzen duzuena da, laburbilduz, pertsonen ongizatea pertsonekin kontatu gabe. Eta hori ezinezkoa da. Badirudi guztiok teorian gauza bera esaten ari garela, guztiok osasun-sistema publikoa, kalitatezkoa eta unibertsala bilatzen dugula, baino hitzetatik ekintzetara tarte handi bat dago. Eta Osasun Sail hau erakusten ari da esaten duena ez duela zerikusirik egiten duenarekin. Hasi mahai orokorretik eta joan mahai sektorialara elkarrizketa-bideak, elkar lanerako bideak moztu egin direlako. Eta elkarrizketa eta negoziazioa da bultzatu eta sustatu behar dena, pertsonen duintasuna bermatzeko, pertsonen eskubideak bermatzeko, bai herritarrenak, pazienteenak eta langileenak. Ze bestela ez dakit non bukatuko dugun. Eta guztiok gara oso konsziente oso egoera gogorrean bizi garela, bitarteko ekonomikoak oso mugatuak direla, baina pentsatzen dugu ezin dena dela beti besteei eskatzea esfortzua, eta bereziki langileei eskatzea esfortzu hori. Iruditzen zaigu hor badaudela beste bide batzuk ere, eta guztiok egin behar ditugula esfortzuak, eta bereziki Osasun Saileko arduradunek. Eta ez daukat zalantzarik hor guztiak borondatea daukagula, baina baita Osakidetzako langileek ere borondatea daukate eta prest daude elkarlanerako, nahiz eta zuek horrela ez duzue pentsatzen. Beraiek ere sinesten dutelako, defendatzen dutelako eta bermatu dutelako osasun-sistema publiko kalitatezko bat. Eta horretan ari dira, zalantzarik gabe. Baina baita ere urteetan lortu diren eskubideak errespetatzen eta defendatzen, sistema publikoa eskubideekin batera doalako, ezin delako joan inondik inora kontrako norabidean. Azkenean, pertsona guztien eskubideak ongizate-estatu baten oinarriak direlako, guk behintzat horrela ulertzen dugu. Ez dakit EAJk nola ulertzen duen. Uste dugu posible dela, eta sinestuta gaude esku artean dugun egoera gogorretik irteteko aukerak baditugula, baita Osakidetzan ere, badago zer hobetu, urteetan hor txertatzen joan diren pribilegioak, praktika eta ohitura okerrak aldatuz, ezabatuz eta benetan murrizketak hor ezarriz, funtzionamendu askoz ere efizienteago batekin, antolakuntza askoz ere garden eta eraginkorrago batekin. Eta hor langileriarekin elkarlanean bide bat jorratu daiteke. Horregatik, bukatzeko txanda honetan, eskakizun batzuk luzatu nahi dizkiogu Osasun sailari eta Darpón jaunari. Bat, Ertzaintzari txangoak, ospitalerako bisitak eteteko agindua ematea; jada Ertzaintza nahikoa bisita eta eskurtsioa egiten ari da azkenaldi honetan. Elkarrizketa eta elkarlanari bidea irekitzea, mahai sektoriala deituz eta bertan planteamendu integralak eginez, baita 35 orduak bertan behera geratzea eskatzen duen dekretua baztertuz. Eta Osakidetzako partaide guztiekin, langileak barne, hausnarketa sakon bat abian jartzea. Eta orain gainera aukera paregabea daukazue, osasun-plan berria ari zaretelako diseinatzen. Ze osasun-eredu nahi dugun, nola bermatu dezakegun lantzen joan garen sistema. Eta hori guztia guztion artean egin daiteke, azken finean ez gaudelako…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1614
10
32
24.05.2013
OSASUNEKO SAILBURUAK (Darpón Sierra)
Interpelazioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Basurtuko ospitalean izandako itxieraren inguruan
Sí, Ubera andrea, nahiz eta zuri gustatu ez, ikuspegi hori dugu osasun-sistemaren gainean. Osasunsistema publiko, unibertsal eta kalitateko baten alde lan egingo dugu guk. Ez dugu alde ilunik, ez. Gardentasun osoz jokatzen dugu guk. Hirurehundik gora osasun-zentro eta hamasei ospitale irekitzen ditugu egunero-egunero, eta jendez lepo ditugu. Egunero-egunero datozkigu herritarrak. Zuei besteko ardura eragiten digute guri langileek; hogeita hamar urte daramagu haiekin lanean. Guk, Alderdi Sozialistarekin batera aldiren batean, hogeita hamar urte daramagu langile horiekin lanean, eta ez dudarik izan: beste hogeita hamar urtez ere haiekin lanean jarraitzeko borondatea dugu. Baina gauzak diren modukoak dira. Sailaren aurrekontua % 4,2 jaitsi dugu; gaur egungo egoera ekonomikoan, nekez topatuko duzu beste inon –ez inongo autonomia-erkidegotan, ez seguru aski inongo herrialdetan ere– osasun-gastuari horrela eutsi dion lekurik. Eta prest izango dut telefonoa, oker banago zure erantzuna jasotzeko. Ez gara zuk esandako murrizketa horiek egiten ari. Ordezkapenak egiten jarraitzen dugu, eta lanpostu hutsak betetzen. Ez dago apokalipsirik Osakidetzan. Itxarote-zerrendei buruz, berriz, nahi duzunean eztabaidatuko dugu. Basurtuko ospitalearen zuzendaritzak egokiro jokatu zuen, zentroaren jardun egokia defendatu eta arazoa negoziatuz konpontzen saiatu baitzen. Gaur Ertzaintza ez da txangorik egiten ari. Eta ba al dakizu zergatik gaur ez den Ertzaintza txangorik egiten ari? Zerbitzu guztiek egokiro dihardutelako eta istilurik ez dagoelako. Ertzaintzak zuzen eta egoki jardun zuen Basurtuko ospitalean; horregatik, bide batez, eskerrak eman nahi dizkiet bai kanporatze horretan parte hartu zuten seguritateko profesionalei, bai haien agintariei eta sailburu andreari ere. Sail honek ez du sekula onartuko osasunzentroetan arreta jasotzen ari diren pertsonen duintasunari kalte egitea, ezta pazienteek osasun-arreta baldintza egokietan jasotzeko duten eskubideak urratzea ere. Langileen lan-eskubidea errespetatzen dugu, beti errespetatu dugun moduan. Beti errespetatu dugu. Are gehiago, uneotan liskarren muinean dagoen hitzarmena –aldatu egingo da– guk ezarritakoa da. Kontu egin noraino errespetatzen dugun. Baina ospitaleko instalazioetan bertan pazienteak hertsatzea, kanpaldiak antolatzea, ohatilen gainean hamaiketakoa egitea, duintasunagatik, higieneagatik eta ospitaleko infekzioak areagotzeko arriskuagatik (kontu egin ospitaleei buruz ari garela, pazienteei buruz, pertsonei buruz, alegia), guk ez dugu horrelakorik onartuko. Negoziazio kolektiboa irekita zegoen eta irekita dago. Irekita zegoen, eta irekita dago, baina beste bide batzuetatik bideratu behar da; era guztietara esan dugu jada. Lan-baldintzen akordioa lehentasuna da guretzat. Berriro diot: lehentasuna. Baina ados jartzeko, gutxienez bi alderen borondate ona behar dugu, eta horietakoren bat ez doa bileretara. Ezaguna egiten zaizu? Besterik ez. Auzi horri heltzeko prest gaude gu. Gure aldetik, sektore-mahaia irekita dago; pozarren hartuko genuke lan-baldintzen gaineko hitzarmena. Horretara etorri gara. Horretan dihardu Osakidetzaren giza baliabideen politikak. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1615
10
32
24.05.2013
SEMPER PASCUAL
Galdera, Francisco de Borja Semper Pascual Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, Euskadiko abiadura handiko trenaren obren amaierari buruz
Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur. Sailburu andrea, joan den otsailaren 7an, zenbait komunikabidetan, zuk ondo dakizunez, abiadura handiko trenari buruz egin zenituen adierazpenen berri jaso zen, aditzera eman baitzenuen, harrigarriki, berriro atzeratuko zela abiadura handiko trena edo Euskal Y-a –esaten zaion moduan– abian jartzeko eta betebetean jardunean egoteko epea. Azken legegintzaldietan, Gobernu honen sailburuak –Eusko Jaurlaritzarenak, hobeto esanda– epeak aldatzen aritu dira. Halako batean, asmatu egingo dute, ausaz bada ere. Lehenik eta behin, 2013ko data jarri zen (nago Amánn jaunak ezarri zuela); ondoren, zure aurreko sailburuak 2016a aipatu zuen, eta orain, berriz, zuk diozunez, 2018an izango omen da. Horrenbestez, jakin nahi nuke zergatik ari den etengabe luzatzen Euskal Y-a abian jartzeko epea. Eskerrik asko, sailburu andrea. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1616
10
32
24.05.2013
INGURUMEN ETA LURRALDE POLITIKAKO SAILBURUAK (OREGI BASTARRIKA)
EA-NV
Galdera, Francisco de Borja Semper Pascual Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, Euskadiko abiadura handiko trenaren obren amaierari buruz
Egun on, presidente anderea. Lehendakaria, sailburua, legebiltzarkideok. Zehaztapen bat egingo dut, lehenik eta behin, Semper jauna. Izan ere, hauxe esan duzu –eta halaxe zekarren igorri zenidan testuak ere–: "Atzerapen gehiago iragarri zenituen harrigarriki". Bada, batetik, ez da harrigarria; bestetik, ez nuen nik iragarri, eta, gainera, ez dago atzerapen gehiago. Gauza bakarra… Galdetu didazu ea zer irizpideren arabera iragarri nituen atzerapen horiek. Gure oinarria mahai gainean ditugun paperak eta dokumentuak dira, baita abian diren obrak ere. Paperetan dagoena irakurri baino ez nuen egin; ez nuen ezer iragarri; ez nuen ezustekorik eman, eta are gutxiago azpiegitura hau are gehiago atzeratu. Eusko Jaurlaritzaren ardurapeko zatian, hots, Euskal Y-aren Gipuzkoako zatian, zuk ere ondo dakizunez, obrak abian dira, eta, ezarritako obraplangintzen arabera, 2016ko azken hiruhilekoan amaituko da obra zibilaren azken zatia. Hori, baina, makinatxo bat aldiz esan dut jada, idatziz zein ahoz. Obra zibila, 2016an. Hortik aurrera, bi urte daude superegitura egiteko. Horrek esan nahi du… Esatea daukat edo ez esatea; nik neuk esan dezaket edo zuk, bestela; nolanahi ere, 2016 gehi bi 2018 da. Gainera, Bizkaiko eta Arabako zatiak, Ministerioaren ardurapekoak, horrek ere, ondo dakizunez, oraindik lehiaketara atera gabe ditu zenbait tarte. Gure kezkarik handiena Arrasate-Elorrio-Bergara korapiloa da, lehiaketara atera gabe baitago. Baina proiektuak ezagutzen ditugu, proiektuak bai, horiek mahai gainean daudelako; Ministerioarekin landu ditugu; ikusi egiten ditugu jarraipen-batzordeetan, eta badakigu obra horiek abian jarritakoan berrogeita bi hilabeteko epea daukatela. Berrogeita bi hilabeteko epea… Ez ditut kontuak atera, baina lehiaketarik gabe dago oraindik, eta berrogeita bi hilabeteko epea dauka. Ministroarekin nagoen bakoitzean, estatu-idazkariarekin nagoen bakoitzean, arlo honetako batzar batean nagoen bakoitzean, gai hori jartzen dut nik mahai gainean. Lehiaketa noiz egingo zain gaude, gai horrek kezkatu egiten baikaitu, noski. Bestalde, hirietako sarbideak –hiru hiriburuetako sarbideak, alegia– idatzi gabe daude. Horregatik, hirietako sarbideetako lan-batzordeak abian jartzeko eskaera ere egin diogu Ministerioari. Azken bileran, konpromiso bat lortu dugu… estatu-idazkariarekin egindako azken bileran –ez dakit zehazki zer egunetan izan zen, baina berriki, nolanahi ere–, hirietako sarbideetako jarraipen-batzorde horiek ekainean abian jartzeko konpromisoa hartu du; ea hala den. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1617
10
32
24.05.2013
SEMPER PASCUAL
Galdera, Francisco de Borja Semper Pascual Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, Euskadiko abiadura handiko trenaren obren amaierari buruz
Eskerrik asko, sailburu andrea, horren zehatz erantzuteagatik. Nik ere bi kontu azaldu nahi nizkizuke. Dirudienez, bai zuen Gobernuak bai zuk zuek ere goretsi egiten duzue Euskal Y-a eraikitzeko erabilitako kudeaketa-bitartekoa. Bitarteko horrek, kudeaketarako gomendio baten bidez, Gipuzkoako zatia Eusko Jaurlaritzak egiteko aukera eman du, eta gero kupoaren bidez deskontatu. Baina, kudeaketa-modu hori horren ona bada, bi gobernuen arteko harremanek ere gutxienez lankidetza-harreman sotilak izan behar lukete; horregatik, oso harrigarria iruditzen zaigu zure saila, atzerapenak iragartzen jarduteaz gain, Sustapen Ministerioari zaurian piko egiten tematuta egotea –eta barka esapidea–, Euskal Y-a eraikitzeko epeak direla edo lanerritmoak direla, batik bat zuen eskumenekoak ez diren zatietan. Izan ere, zure sailburuordea bera, Aiz jauna, zuk ondo dakizunez, jo eta su aritu da Espainia osoan barrena abiadura handiko trenaren mapa kritikatzen; are gehiago, Burgosko atzerapenak ere iragartzen aritu da –nongoak eta Burgoskoak– nahiz eta, nik dakidala behintzat, bere eskumenak ez diren haraino iristen. Nolanahi ere, argi dugu, halaber, zure aurreko sailburuek –eta momentuz ez dut zutaz duda egingo– arinkeriaz eta arduragabekeriaz jokatu izan dutela datak ezartzeko orduan. Ez dut esango gezurra esan dutenik, baina bai arduragabekeriaz jokatu dutela, edo, gutxienez, ardura gutxi-gutxirekin jokatu dutela. Benetako data 2018ko hori bada, gaitz erdi. Dena dela, guk –jakin ezazu oraintxe bertan– batzor- dean agerraldia egin dezazula eskatuko dugu, zuzenzuzenean jakin dezagun zer amaiera-epe aurreikusten duen zure sailak Eusko Jaurlaritzaren eskumeneko zatietan. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1618
10
32
24.05.2013
INGURUMEN ETA LURRALDE POLITIKAKO SAILBURUAK (OREGI BASTARRIKA)
EA-NV
Galdera, Francisco de Borja Semper Pascual Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, Euskadiko abiadura handiko trenaren obren amaierari buruz
Berriz ere esango dizut, Semper jauna, ez nik ez nire sailburuordeak, Aiz jaunak, ez dugu iragarpenik egiten. Esku artean ditugun datuen arabera erantzuten saiatzen gara, ahalik eta gardentasun eta leialtasun osoz; ez gehiago. Joan den egunean Aiz jaunak emandako erantzunak ere norabide horretan zihoazen. Burgosko zatiari dagokionez, galderei erantzun baino ez zuen egin, Valentzian jardunaldi batzuetan parte hartzetik baitzetorren –eta Ministerioa ere han zen– eta Burgosko zatiaren gaia jorratu baitzen jardunaldi horietan. Hortaz, pozarren lan egingo dut zurekin batzordean, eta ahalik eta daturik zehatzenak eta gardenenak ematen saiatuko naiz beti. Dena dela, datuak hor daude; gai honi buruzko galdera nahikotxo erantzun ditugu idatziz, esku artean ditugun datuen berri emanez beti, ezin bestela; eta gauzak jaso ditugun moduan hartu behar ditugu guk, ezinbestean, eta lanak ahalik eta eraginkortasun handienaz bideratu eta burutu. Nada más. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3b8144c8-0f64-4651-8ada-ac9a1a3bc123
parl_eu_1619
10
33
30.05.2013
PASTOR GARRIDO
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egia da proposamen honek, aurreko aldietan atzeratu egin denak, indar pixka bat galdu duela, Alderdi Sozialistak, Alderdi Jeltzaleak eta Alderdi Popularrak adostu dugun erdibideko zuzenketa sinatu nahi izan ez zuten EH Bilduko ordezkariak euren eserlekuetan ez daudelako. Nolanahi ere, Talde Sozialistak proposamen honekin lortu nahi duena da, Bizkaiko eta Gipuzkoako Batzar Nagusiek egin duten bezala, Eusko Legebiltzarrak ere Eudelek hogei urte baino gehiagotan egindako lanari zor zaion aitorpena adieraztea. Gure ustez elkarteak merezi duen aitorpena, 1982az geroztik jarduera zabala duelako eta, gure iritziz behintzat, udal-autonomiaren eta herritarren ongizatearen alde zerbitzu-orri garrantzitsua duelako. Eta ez da ahaztu behar urte askoan Euskadiko udalerrietan gauzatu dela jendearen askatasun eta eskubideen aldeko borrokaren zati garrantzitsu bat, ETAk inposatu nahi zuen terrorismo totalitarioaren aurka. Eta ez da ahaztu behar, borroka eta mobilizazio horretan, Eudel-Euskadiko Udalen Elkartea lehen mailako erreferentea izan dela demokraziaren eta herritarren eskubideen defentsan. Eta lehen mailako erreferentea izan dela bere funtzio espezifikoan ere, hain funtzio garrantzitsua bera tokiko interesak defendatzean. Helburu partekatua da hori, gure herri eta hirietako alkateak elkartzeko gaitasuna duena, alkate bakoitzaren kolore politikoa gorabehera. Horrexegatik, barneko aniztasunarekiko errespetuan oinarrituta, elkartzeko eta batzeko gaitasun horregatik irabazi du Eudelek solaskide sinesgarri izatea gainerako euskal erakundeekin, eta solaskide egoki izatea Eusko Jaurlaritzarekin eta foru aldundiekin udal-interesak defendatzeko orduan eta udalen lana koordinatu eta indartu behar denean jendearen ongizatearen mesedetan. Solaskide eztabaidaezina izan dadin nahi dugu etorkizunean ere, iraganean izan den bezala, aurreko Eusko Jaurlaritzarekin izan den bezala. Eta horren adierazgarri da Eudelen proposamenei eta ekarpenei esker, Gobernu sozialistak Euskadiko Udalen Elkartearekin lortu zituen akordioei esker, euskal demokrazian ordura arte inoiz ezagutu ez zen udal-lege proiektu bat egin eta Eusko Legebiltzarrera igorri ahal izan zela. Zoritxarrez, aurrera atera ezin izan zen legeproiektua da, beste gauza batzuen artean eta, jakina denez, foru-instituzioen aldetik jaso zituen eragozpenengatik. Baina, zorionez, eta gu horretan tematu ginelako, bada itxaropena herrialde honek udal-lege berri bat izateko, eta espero dugu ahalik eta eperik zentzuzkoenean izango duela. Talde honek eskatuta iazko apirilaren 19an Legebiltzar honetan onartutako proposamenaren arabera, Eusko Jaurlaritzak urtebeteko epean –orain zerbait gutxiago– onartu eta Ganbera honetara igorri beharko du lege edo lege-proiektua. Zirkunstantzia horrek, lehenik eta behin, Eusko Jaurlaritza behartzen du elkarrizketa sakontzera eta Eudelekin behar diren akordioak bilatzera, gure iritziz forualdundiak ere behartzen dituela uste dugun arren. Horregatik da gaur inoiz baino beharrezkoagoa Euskadiko Udalen Elkarteak izan duen eta, gure iritziz, izaten jarraitu behar duen rolari ospea ematea, hura legitimatzea eta aldarrikatzea. Batez ere Eudelen legitimotasuna zalantzan jartzeko xedea duten maniobra nabarmenak daudela ikusten dugunean eta, arrazoi ideologikoengatik, eta ez bestelakoengatik, Eudelen izen ona etengabe zikintzen denean eta barnedemokraziarik ezaren akusazio funsgabeak egiten zaizkionean. Halako deskalifikazioak eta akusazioak egiten dira, eta ez kasualitatez, Bilduk gobernatzen duen eta orain arte herrialde honetan nagusi izan ez den udal-asoziazionismo eredu bat inposatzen ahalegintzen den udalerrietan. Horregatik, proposamen honekin eredu demokratiko eta askotariko baten biziraupena berretsi eta bermatu nahi dugu, hain zuzen ere, Euskadiko udalasoziazionismoa orain arte gidatu duena; eredu irekia, udalen interes espezifikoak defendatzeko sortutakoa, eta ez berarekin zerikusirik ez duten dogma ideologikoen zerbitzura dagoena. Sendotasuna eta eraginkortasuna bermatzen dituen eredua da, hain zuzen ere, denen interesak defendatzen dituelako, ez batzuen interesak soilik, mugapen alderdikoiak gaindituz. Alkate guztiei eta udal guztiei interesatzen baitzaie, duten kolore politikoa dutela, udalek jendearen zerbitzurako ongizatepolitikak garatu ahal izateko baliabideak eta eskumenak izatea. Eta interesatzen zaie lege-esparru bat izatea segurtasun juridikoan oinarrituta beren lana bermatuko duena eta eragotziko duena beste erakunde batzuen aurrean eskean ibili behar izatea –askok azkenaldian hori egin behar izan dute, eta, zoritxarrez, gero eta gehiago–. Udalek herritarrentzako ongizate-politika onenak martxan jartzeko orduan izan behar duten rola aldarrikatzen duen Eudel bat egin nahi dugu, eta ez subiranotasunaren eta independentziaren sobiet gorena, Euskal Herria Bilduk Udalbiltza berreraikita egin nahi duen bezala; izan ere, udalak ez daude horretarako. Udalen ahotsa izango den elkartea nahi dugu, eta ez udalak pentsamendu bakarreko Euskadiren zerbitzura manipulatu nahi dituztenen transmisiouhala, Euskadi hori ez delako ez guk nahi duguna eta ez orain arte ezagutu duguna. Beraz, Eudelek desberdinen arteko eremu izaten jarrai dezan nahi dugu, aldarrikapen komun eta partekatuen zerbitzura, beste batzuek gobernatzen duten tokian ezartzen ahalegintzen diren debeku ideologikoak inork inposatu ez ditzan. Horregatik aurkeztu dugu legez besteko proposamen hau, hasieran esan dudan bezala, Euskadiko Udalen Elkarteari berariazko aitorpena adierazi nahi diona, euskal udalen erreferente gisa eta gainerako erakundeekin solaskide egoki eta eraginkor gisa politika publikoen koordinaziorako eta adostasunerako eta, jakina, baita zeharkako akordioak lortzeko ere. Bigarrenik, Eusko Jaurlaritzari eta foru-aldundiei Eudelekin lan egiten jarraitzeko eskatzen die udalesparruari eragiten dien gaietan, bere lehentasunezko solaskide-izaera aitortuz. Eta, hirugarrenik, Euskal Herriko udalerri guztiei dei egiten die Eudelen modu aktiboan parte hartzeko eta haren estatutuetan xedatutako betebeharrak betetzeko. Eta horrekin amaituko dut, zorionak emanez gai honetan lortu dugun akordio handiagatik, Ganbera honen bi herenekoa izan baita. Uste dut kontu garrantzitsua dela, Euskadiko Udalen Elkarteari une honetan behar duen babesa ematen diona. Eta bidezkoa da ematea. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1620
10
33
30.05.2013
SEMPER PASCUAL
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Buenos días a todos. Egun on, lehendakari jauna. Lehen esan den bezala, Eudel 1982an sortu zen, helburu bikoitzarekin –nik uste dut ona dela gogoratzea, gero zuekin partekatu beharko dudanerako–, argi eta garbi helburu bikoitzarekin: batetik, udalautonomia defendatzea eta, bestetik, tokiko interesak defendatzea beste erakunde batzuen aurrean, hori ere lehen esan den bezala. Eudelen estatutuek berariaz jasotzen dute udalautonomiaren sustapena eta babesa, elkarteko kideen interes orokorren defentsa eta ordezkaritza beste erakunde politiko-administratibo batzuen aurrean, euskal udalen kohesiorako koordinazioa eta dinamizazioa, toki-erakundeen artean, bere sorrerako helburuen artean eta Eudel elkartearen estatutuek jasotzen dituzten xedeen artean esperientzien trukea, jardunbide egokien hedapena eta europar izaeraren garapena sustatuz. Horiek dira Eudelek deklaratutako helburuak, Eudel eratzeko orduan deklaratu ziren helburuak. Beraz, udal-politikak bateratzeko egiten du lan, esaterako –udal-ibilbidea dugunok badakigu–, erakunde guztientzat berdinak izango diren ordenantzaereduak ezartzeko, edo Euskadiko udal guztiek… ez derrigorrean, baina bai izaera koordinatzaile eta bateratzailearekin erabili ahal izango dituzten irizpide orokorrak ezartzeko. Baina, zer gertatzen da? Historia alde batera utzita eta Eudelek izan duen garrantzia oraingoz alde batera utzita, zein izan da arazoa? Zein izan da Alderdi Sozialistak gaur planteatzen digun legez besteko proposamena beharrezkoa izateko edo egokia izateko arrazoia? Gure iritziz, bi arrazoi nagusi izan dira urte hauetan Eudel ahultzen joan direnak. Batzuk teknikoak, Eudelen erabilera tekniko okerra eginda, eta beste batzuk politikoak. Zenbait kasutan ez dira erraz bereizten, baina kasu honetan horrela sailka genitzake. Zein dira arrazoi tekniko horiek? Eudelen barruan irizpide-batasuna ahultzen joan diren erabakiak, esaterako, Udalhitz deitu zitzaionaren inguruko 2008ko negoziazioa, Eudelen barruan desadostasun nabarmenak eragin zituena, batez ere Eudelen gehiengoa duten bi alderdi politikoren artean, hau da, Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Alderdi Sozialistaren artean. Erabaki horrek, Udalhitzeko negoziazioaren ondoriozko erabakiak, ordura arte Eudelen egon zen batasun politikoa urratu zuen neurri batean, edo Eudelen ordura arte partekatutako irizpide orokor hori urratu zuen. Eta gogoan izan Udalhitzek % 5eko gorakada eragin zuela eta ondorengo urteetan KPI gehi % 1ekoa. Eudelen gehiengoa zuenak lagapen bat egin zion sindikatu jakin bati eta, esan dizuedan bezala, ordura arte egondako irizpide-batasuna urratu zuen. Eta, bestalde, Eudel larritasunez eta asko ahuldu zuen gertaera politiko bat Lizarrako itunaren ondoren Eudel desegiteko akordioa izan zen, Udalbiltza sortzea eragin zuena. Udalbiltza Eudelek esan nahi duenaren eta nik nire interbentzioaren hasieran aipatu eta gogorarazi dudanaren aurkakorako sortu zen zehazki. Udalbiltza demokrazia organiko moduko zerbait eratzeko sortu zen, baina ez Euskadiko udalek Euskadiko udal horien beren eta herritarren interesen alde lan egiteko, subiranotasun jakin bat lortzeko baizik. Bi alderdi horiek hogeita hamar urte hauetan zehar Eudel zauritzea, Eudelen sinesgarritasuna kaltetzea eta, nola ez, Eudelek Euskadiko udalen artean zuen indar politikoa eta ospea ere kaltetzea eragin zuten. Eta orain aurre egin behar diogu –eta diogu diot Eudel denona delako–, Eudelek aurre egin behar dio beste erronka bati. Gaur egun ez daudenen erronkari aurre egin behar dio, Udalbiltza birgaitzeko Eudel hondoratzeari aurre egin behar dio, udalen lanarekin zerikusi handirik ez duten beste helburu batzuk lortzen lagunduko dion ordezkaritza organikoa berriro birgaitzeko. "Teknikoegia da" edo "Eudelek erabaki teknikoegiak hartzen ditu" esanda, beste erakunde bat eratzea behar dugu, Udalbiltza bezalako beste erakunde bat birgaitzea behar dugu gure subiranotasun-helburuak lortzeko. Horregatik, udal-interesak, koordinaziointeresak, laguntza teknikoko interesak, Euskadin jakineko udal-araudi bat homogeneizatzen ahalegintzeko interesak, udalei eta, ondorioz, herritarrei mesede egiten dietenak, goragoko mailako ondasun bati lotuta geratzen dira berriz ere, subiranotasuna lortzeari, hain zuzen ere. Horregatik iruditzen zaigu guri hain garrantzitsua Alderdi Sozialistaren, Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Alderdi Popularraren artean sinatu duguna bezalako akordio bat egotea. Udalei, udal horietan ordezkaritza duten alderdiei eta herritarrei mezu argia bidaltzen dien akordioa da, baina gure iritziz, oso mezu garrantzitsua ari gara bidaltzen gaur egun ez daudenei ere. Beste kontsiderazio batzuk alde batera utzita, gaur egun hemen gaudenok gauza bat partekatzen dugula adierazten duen mezua da, hain zuzen ere, udalak herritarrak ordezkatzeko eta herritarren eguneroko arazoak konpontzeko daudela eta ona dela Eudelen gisako koordinazio-organoak egotea, herritarren eguneroko interesak defendatzen eta udaletan egin beharreko politikak koordinatzen modu esklusiboan aritzen direnak, hain zuzen ere, udalen eta herritarren interesak soilik kontuan hartzen dituzten udalpolitikak koordinatzen. Eta horregatik, dudarik gabe, geure burua zoriondu behar dugu, Pastor jauna, baina ezin gara despistatu. Nik uste dut bizi izandako esperientziak, Eudel bezalako tresna baliagarri eta erabilgarria erabiltzeko orduan egindako akatsek, lagundu behar digutela ulertzen borroka alderdikoietatik aparte, beste helburu politiko eta legitimo batzuetatik aparte egon behar duten tresnak badirela, baina ezin dietela eragin ospea ematen dieten beste organo batzuei, balioa ematen dietelako eta erabilgarriago egiten dutelako, kasu honetan Eudeli ospea ematen dietelako. Eta guk ere horregatik onartu dugu sinatzea eta akordiora iritsi gara erdibideko zuzenketa hau onartzeko eta aurrera ateratzeko. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1621
10
33
30.05.2013
OTADUI BITERI
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on denoi. Esan behar dut Talde Sozialistak aurkeztutako ekimenarekin ados egon garela hasiera-hasieratik, izan ere, behar bezala jaso egiten du Eudelek azken 30 urte hauetan egindako lana. Ados egonik hasierako testuarekin, gehitzeko zuzenketa bat aurkeztu genuen eta azkenean, esan den moduan, erdibidekoa lortu dugu. Horregatik, eskerrak eman nahi dizkiet bai Pastor jaunari, akordioetara heltzeko izan duzun borondateagatik eta prestutasunagatik hasiera-hasieratik, eta baita Semper jaunari ere, gauza beragatik. Baloratu behar dugu Eudelek bozeramaile, koordinatzaile eta udal interesen baloreen bultzatzaile gisa duen lana. Udalei zerbitzuak errazteko lana egiten du esperientzia eta praktika honen elkartrukatzea eragiteko eta praktika hauek ez bikoizteko. Halaber, udalak ordezkatzen ditu gizartearen eta beste erakundeen aurrean. Eudel udalerrien ahotsa da, eta horrek ahalbideratzen du udalek garrantzia irabaztea bestelako botereekiko harremanetan. Horrez gain, gaitasuna ere badu adostasunaren ikuspuntutik bestelako erakunde batzuekin komunikatzeko. Eudelen sorrerako helburuek indarrean jarraitzen dute gaur egun, nahiz eta beste batzuek kontrakoa esan. Eudel kontsultarako eta trebakuntzarako foroa da, baina elkartea ere bada, eta elkarte gisa, indarrez eta irmotasunez aldarrikatzen du udalek gaur egungo gizartean izan behar duten zeregina. Eudelen helburuetariko bat da Euskadiko udalen kohesiorako koordinatzea eta dinamizatzea esperientziak trukatzeko, modernizazioa ahalbidetuko duten praktika onak hedatzeko eta euren eragina sendotzeko. Hau oso garrantzitsua da udalen egunerokotasunean sortzen diren arazoei eta erronkei aurre egiteko tresna gisa, eta adibide konkretu batzuk jarri nahi ditut. Adibidez, Infoudala, zerbitzua gizon eta emakumeen berdintasun politika bultzatzeko Berdinsarea edo Beldur Barik kanpaina, tokiko berrikuntza agenda bultzatzeko eta gardentasun-politikak ezartzeko aholkularitza. Ekimen hau benetan interesgarria da. Barrutik ezagutzen dut, eta horregatzak ez dit arraroa iruditzen Bilduko bost udalek ere honetan parte hartzea. Lau, mota guztietako lege-aldaketen inguruan udaletan daukaten eragina eta aplikazioari buruzko formazioa eta informazioa, Udalhitz, ordenantza, kontratazioplegu eta akta-ereduak edota prestakuntza, besteak beste. Adibide batzuk besterik ez ditut jarri konturatu gaitezen udal askorentzat ezinezkoa litzatekeela proiektu interesgarri hauek aurrera eramatea Eudelen laguntza eta babesik gabe. Eta esan gabe doa, nola ez, elkarlanean aritzeak baliabide publikoen optimizazioa dakarrela, baliabideen erabilera eragingarriagoa eginez. Esandako guztiagatik, Eudelen jardunaren balorazio oso positiboa egiten dut, baina hori ez dut nik bakarrik esaten, hori, gure udaletako teknikariek ere esaten digute. Horregatik, beren-beregi aintzatetsi nahi dugu Eudelek egindako lana eta beren-beregi gure babesa eman nahi diogu Eudeli, udalen elkarteari. Hasierako ekimenean nahiz erdibideko zuzenketan aitortzen da Eudelek duen lehentasunezko solaskide-izaera, eta baita euskal udalerrien erreferente gisa duen izaera ere, eta gogoan izan behar da sektoreko legeriaren gehiengo batek aitortzen duela Eudel ezarpen handieneko udalerri-elkartea dela. Horrela aitortzen da hainbat eta hainbat lege, dekretu eta erregelamendutan eta beste xedapen askotan. Zentzu horretan, egokia iruditzen zaigu Eudelen aitorpen instituzionala eskatzea. Horregatik eskatzen diogu Eusko Jaurlaritzari udal lege-proiektuan jasotzeko Eudelen erakundeizaera, Autonomia Erkidegoaren lurralde-eremuan ezarpen handieneko udalerri eta toki-erakundeen elkarte gisa duen ordezkaritza berariaz aitortuz eta Euskadiko udalerri guztien ordezkaritza publikoa emanaz. Nire asmoa da orain gainontzeko taldeek aurkeztu dituzten zuzenketak aztertzea. Esanda dago, PPk erdibidekoa sinatu duenez; orduan, ez naiz horretan zentratuko, baina gustatuko litzaidake aztertzea EH Bilduk aurkeztu duen zuzenketa. Izan ere, zuzenketa hori bat dator azken bolada honetan Bilduk Eudeli buruz egiten dituen adierazpenekin. Eta azkenak, pasa den astean egin zituzten. Bilduko alkateak ez ziren etorri Eudeleko batzar orokorrera, eta gero adierazpenak egin zituzten. Zer dioten? Laburbilduz, bai osoko bai zuzenketa horretan eta baita adierazpenetan ere, Eudelek hausnarketa egin behar duela bere helburu, funtzionamendu eta antolaketari buruz. Euren ustez, Eudelek bere sorrerako helburuak albo batera utzi ditu eta ez da eraginkorra gaur egungo erronkei aurre egiteko. Batez ere, udalek jasaten dituzten erasoen aurrean ez duela ezer egiten Eudelek. Salaketa larri horien aurrean, gure taldearen iritzia eman nahi dut, nahiz eta jakin gaurkoan eztabaidarik ez dugula edukiko, Bildukoak ez daudelako, baina ziur aukera izango dugula etorkizunean ere. Gustatuko litzaidake jakitea Bilduri zer ez zaion gustatzen Eudelen funtzionamenduari buruz, zer dagoen txarto eta zer den aldatu nahi dutena. Gaur egun, Eudelen organo gorena Batzar Orokorra da, eta bertan elkartea osatzen duten udal guztiek parte hartzen dute alkatea bozeramaile dutelarik, eta batzar orokor horiek gainontzeko batzordeak aukeratu egiten ditu. Gure ustez, funtzionatzeko era hau guztiz gardena eta demokratikoa da, eta, gainera, lurraldetasuna bermatuta dago. Eta esan beharrik ez daukat estatutuek bermatzen dutela alderdi politiko guztien parte hartzea Eudelen. Eudel beti izan da erakunde anitza, eta aniztasun hori da, hain zuzen ere, erakunde-egituran gehien baloratzen den Eudelen ezaugarria. Oso deigarri egiten da Bilduk orain barnefuntzionamendua kritikatzea, 25 urte baino gehiago egon direnean erantzukizun handiko karguak izaten Eudelen. Eta oker ez banago, Bilduk eskatu egiten du kandidatura independenteei ahotsa ematea, eta hori horrela da, badaukate: udal-hauteskundeen ondoren udal independenteen kandidatura aurkeztu zen eta normalitate osoarekin parte hartzen dute erakundearen eguneroko bizitzan. EH Bilduk zuzenketan eskatzen du udalek bizi duten egoera larria ikusirik tresna eraginkor bat izatea. Eta aitortu behar dut hemen jakinmina daukadala ezagutzeko eta eurei galdetzeko ea egunerokotasunean sortzen diren arazoei aurre egiteko, kudeaketaarazoei aurre egiteko, beste tresna eraginkorrik ezagutzen duten ala ez, ea sortuta dagoen eta ea nola funtzionatzen duen. Nik pentsatzen dut ezker abertzaleari edo Bilduri Eudelen modeloa ez bazaie gustatzen, edo funtziona- tzeko era, eta hori aldatzeko benetako asmoa badu, zentzuzkoena izango litzatekeela Eudelen parte hartzea eta bertan aldatzeko proposamenak egitea, barrutik. Proposamenak egin eta lan egin ez zaiena gustatzen aldatzeko, eta ez egiten dutena: parte hartzeari uko egin eta kanpotik dena kritikatu. Bukatu nahiko nuke hasi dudan moduan, gure taldearen babes osoa eskainiz Eudeli eta neureak eginez Eudeleko presidenteak pasa den barikuan izan genuen batzar orokorrean esan zituen berbak: "Los tres grandes activos de Eudel son la diversidad, la pluralidad y la capacidad de llegar a acuerdos. Eudelen lanbatzordeak eta negoziazio-mahaiak maiz izan dira babes handiko itunen egile eta eremu". Jarrai diezaiogun, bada, bide horri, hori delako, azken finean, herritarrek eskatzen digutena. Besterik ez eta eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1622
10
33
30.05.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, denoi. Egun on, lehendakari jauna. Funtsean, gu ados gaude bozeramaileek hemen planteatu dituzten ia gauza guztiekin, eta ados gaude eztabaidatzen denaren funtsezko gauzekin eta zuek erdibidera eraman duzuenarekin eta erdibideko zuzenketa horretan planteatu duzuenarekin. Gu ados gaude erdibideko zuzenketako lau lehen puntuekin eta ez gaude ados bosgarren puntuarekin. Bozeramaileetakoren batek ez du aipatu ere egin bosgarren puntua. Esan behar dut guztiz ados gaudela Eudelek merezi duen babesari buruz eta merezi duen aitorpenari buruz bozeramaileek planteatutako diskurtsoarekin, eta udalerriak eta herritarren interesak babesten horrenbeste urtez aritu ondoren, mahai gainean jarri behar dugula. Guk kontu horietan ez daukagu inolako zalantzarik, eta oso ondo iruditzen zaigu Legebiltzar honek bere babesa eta aitorpena adieraztea Eudel Udal Elkarteari. Eta oso ondo iruditzen zaigu, eta Legebiltzar honek Eusko Jaurlaritzari eta foru-aldundiei Eudelekin lan egiteko eta elkarlanean aritzeko eskatzea babestuko dugu eta horren alde bozkatuko dugu. Eta oso ondo iruditzen zaigu Legebiltzar honek Euskadiko uda- lerri guztiei dei egitea Eudelen modu aktiboan parte hartzera. Eta oso ondo iruditzen zaigu udal-lege bat lehenbailehen onartzea eta Ganbera honetara igortzen den udal lege-proiektuan Eudelen izaera instituzionala jasotzea. Beraz, ados gaude horrekin eta guk lau lehen puntu horien alde bozkatuko genuke. Ez gaude ados bosgarren puntuarekin, hau da, Legebiltzar honek Eusko Jaurlaritzari eskatzearekin udal-arloko oinarrizko legeriako edozein aldaketak euskal bilbe instituzionalaren foru-berezitasuna berariaz islatzeko behar diren kudeaketak egitera. Gu horren aurka gaude. Nik uste dut legebiltzar bat ez dagoela, edo ez lukeela egon behar, gobernu bati edo besteari, edozein motatako lege-aldaketa baten aurrean, euskal bilbe instituzionalaren berezitasuna, kasu honetan foru-berezitasuna, eskatzeko. Nik uste dut legebiltzarrak gobernuei behar diren aldaketa guztiak sustatzea eskatzeko daudela, berezitasun jakin batzuk defendatzeko baino gehiago, kasu honetan batere interesatzen ez zaizkigunak. Beraz, nik uste dut Legebiltzar honek Gobernu honi eta Espainiako Gobernuari eskatu beharko liekeela herritarrek behar dituzten erreformak sustatzeko, beste edozein kontu baino gehiago. Eta argi dago Espainiak eta Euskadik, gaur egun, toki-administrazioa berritzeko premia dutela. Eta toki-administrazioa berritzeko premia ez ezik, baita Administrazioaren erreforma sakona egiteko eta, jakina, estatu autonomikoa eraberritzeko premia ere, estatu federal simetriko bat lehenbailehen lortzeko, zerikusirik ez duena batzuek planteatzen duten estatu federal asimetrikoarekin edo beste batzuek planteatzen duten estatu konfederalarekin. Guk uste dugu behar diren lege-aldaketa guztiak sustatu behar direla, Espainiako Konstituzioaren aldaketa barne, estatu federal simetrikoa, kooperatiboa eta eskumen beraiek dituzten autonomiaerkidegoek eratutakoa lortzeko. Behin puntu horretara helduta, Gobernu zentralak ezin eskuordetuzko eskumenak izango lituzke, haien artean osasuna eta hezkuntza, Espainiako Konstituzioan berariaz jasota daudenak eta autonomiaerkidegoek kudeatzen jarraitu beharko luketenak. Hori da euskal herritarrok eta Espainiako herritarrok behar duguna. Ez dugu behar Gobernuari –dena delakoari– foru-berezitasuna defendatzeko eskatzea, barnetik modernizatzeko behar diren legealdaketak sustatzea behar dugu. Halaxe da, diputazio probintzialak ezabatzea eta foru-aldundiak ezabatzea behar dugu, eta berriro diot, toki-administrazioa eraberritzea. Zuek aipatzen ez duzuen eta zuek, denok elkar hartuta, irmotasunez arbuiatzen duzuen gauza bat ere, udalerri guztien ezinbesteko batasuna, jasoko lukeen toki-administrazioaren erreforma. Eta hemen tokiadministrazioaren erreformaz hitz egiten denean, berriro jarri behar da mahai gainean udalerriak defendatzeaz gain eta Eudel defendatzeaz gain, guk guztiz ezinbestekotzat jotzen ditugun erreforma horiek sustatu behar direla. Toki-administrazioaren arrazionalizazioa eta jasangarritasuna ahalbidetu behar dira behar diren erreformekin, udalerrien batasuna barne, herritarrei zerbitzu hobea eman ahal izateko. Instituzioak ez dira xedea, bitartekoa baizik. Halaber, estatu-eredua ere bitartekotzat jo behar da eta inoiz ez xedetzat. Horregatik iruditzen zaigu zentzugabea Gobernuari berezitasun jakin batzuk defendatzeko eskatzea. Guk daukagun bilbea ikusi behar da, eta herritarrek ahalik eta zerbitzu publiko onenak izan ditzaten nola alda dezakegun jakin behar dugu. Hori da gaur UPyDk mahai gainean jarri nahi zuen eztabaida, eta horretan tematuko gara: udalerrien ezinbesteko bat-egitea, gure inguruneko herrialde guztietan gertatu dena. Europako herrialde guztietan gertatu da azken hamarkada hauetan udalerriek bat egiteko prozesua. Zuek ez duzue urrats hori egin nahi, stablishment deiturikoa defendatu nahi duzuelako eta alderdi politikoaren posizioak defendatu nahi dituzuelako, baina herritarrei interesatuko litzaieke. Foru-berezitasuna defendatzea baino gehiago, herritarrak ahalik eta ongien defendatzeko eta ahalik eta zerbitzu publiko onena emateko behar diren erreforma horiek guztiak sustatzea interesatuko litzaizueke. Ez ditut berriro azalduko Euskadiko udalmaparen ezaugarriak. 251 udalerri ditugu, gehienak oso txikiak. Horrek, gure iritziz, ez du zentzurik. Kontua da, udalerri askok, euren biztanle-kopuru txikiagatik eta gero eta baliabide gutxiago izateagatik, mamuitxura dutela eta ez direla gai gutxieneko zerbitzu publikoak emateko ere. Hori da aldatu beharko litzatekeena, hori da aldatu beharko litzatekeena. Herritarren interesak alderdi politikoen interesen aurretik jarri beharko lirateke; izan ere, alderdi politikoen asmoa ezer ez aldatzea da, dauden tokian jarrai dezaten eta euren interesak kaltetuak izan ez daitezen. Beraz, gu ados egongo ginateke lau lehen puntuekin. Eudel defendatzen dugu, Eudelen lana aitortzen dugu, aurrera jarraitu behar duena, udalerrien lana defendatzen dugu, udalak defendatzen ditugu, baina horrek ez du kentzen aldaketa jakin batzuk planteatzea, helburu nagusia herritarren interesak defendatzea delako. Badakigu badirela teknikoak ez diren arazoak, mentalitate-arazoak; zaila da zuek premia horretaz konbentzitzea. Badakigu Espainiako gizartea oso gizarte tradizionala dela, eta azken boladan zenbait kontu aldatzeko behar diren urratsak egitea kostatu egiten zaiola, batik bat bere ordezkari politikoei, baina guk mahai gainean jartzen jarraituko dugu. Esan dudan bezala, teknikoak ez diren arazoak daude, mentalitate-arazoak: identitate-sentimendua edo lurrarekiko, aberriarekiko edo herriarekiko atxikipena... Beste batzuk, agian, teknikoagoak dira: zein da bat-egite bat gauzatzeko prozesua? Nola egiten da? Zein dira egin beharreko urratsak? Nola erabakitzen da? Nola adosten da? Edozein kasutan, guk esan behar dugu udalerriak bat egiteko gure proposamenean herria ez litzatekeela desagertuko inolaz ere, eta edozein kasutan –hori da helburua– herritarrek ahalik eta zerbitzu publiko onenak jaso ahal izango lituzkete, gaur egun gertatzen ez dena. Horregatik, Espainiak eredu autonomikoa birformulatzea eta birsortzea behar du bideragarri egiteko, estatu federal simetrikoa behar du, diputazio probintzialak eta foru-diputazioak kentzea behar dugu, udalak bat egitea behar dugu eta eskumenen banaketa berri bat behar dugu. Eskumen batzuk Europari eskualdatu beharko litzaizkioke, beste batzuk autonomia-erkidegoei eta beste batzuk udalei. Eta, jakina, Euskadin udal-lege bat behar dugu, euskal herritarrentzako premia nabarmena eta eztabaidaezina baita. Udalei finantza-ikuspegitik laguntzarik behar ez izatea bermatuko dien legea, ohiko bezeropolitikekin eta udalen finantza-mendekotasunarekin kontraesanean. Gure ustez, hori guztia egin beharko litzateke. Berriro diot, oso ondo dago Eudelek lan ona egin duela esatea (hala izan da, eta aitortu egin behar da), baina horrek ez du esan nahi ez dugula ikusten erreforma batzuk egin behar ditugula. Horiek guztiak ezinbestekoak dira gure ustez, eta ezinbestekoa da toki-administrazioaren erreforma eta udalerriak elkartzeko prozesua. Horregatik, puntu bakoitza aparte bozkatzeko aukera izango banu, lau lehen puntuen alde bozkatuko nuke eta azken puntuaren aurka. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1623
10
33
30.05.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzar honetako ekimen eta gai klasiko eta ohiko baten aurrean gaude: Estatuak erlijioei ematen dien tratamendua. Kontua da, aurreko legegintzaldian bitan edo hirutan, gutxienez, kontu hori eztabaidatu ahal izan genuela. Guk uste dugu gai garrantzitsua dela. Azken batean, Estatuaren laikotasuna defendatu nahi duen ekimena da, hau da, Estatuaren eta erlijioen arteko bereizketa. Horregatik, guk uste dugu laikotasuna demokraziarekin lotura handia duen zerbait dela, eta hori da defendatu behar dena, Espainiak behar duen eta kolore guztietako gobernuek hainbat eta hainbat urtez atzeratu duten aldaketa horietako bat. Gogoan izan behar dugu duela bizpahiru urte planteatu genuela ekimen hori, beste talderen batek planteatu zuela ekimen hori. Espainiako Gobernuari, garai hartan Gobernu sozialista zenari, erdibideko zuzenketa honetan berriro planteatzen ditugun urrats horiek guztiak egiteko eskatzea proposatzen genuen, zer arazo zeuden jakinda, Zapateroren Gobernua ez zegoelako prest guk beharrezkotzat jotzen genituen urratsak egiteko. Badirudi orain are eta zailagoa dela, Espainiako Gobernua Alderdi Popularraren eskuetan dagoelako eta gehiengo osoa duelako. Nolanahi ere, berriro planteatu nahi dugu proposamen hori, testigantza gisa bada ere, beharrezkoa iruditzen baitzaigu. Kontua da ez dagoela gauza gehiegi azaltzeko, alde batera utzita Talde Sozialistarekin sinatzea lortu dugun erdibideko zuzenketa hori irakurtzea, gure aldetik eskertzen dioguna. Uste dut oso argia dela, eta erdibideko zuzenketa horretan oso ondo azaltzen dela guk proposatzen duguna. Espainiako Gobernuari Eliza Katolikoarekin eta beste erlijio batzuekin sortutako harremanen esparrua aztertzeko eskatzea proposatzen dugu, Egoitza Santuarekin sinatutako akordioek eta 1992ko lankidetzaakordioek definitutakoa, eta horiek berrikustea, Estatuaren laikotasuna askatasun- eta berdintasun-ideiari atxikitako elementu gisa, eta nik gehituko nuke demokrazia-ideiari atxikitako elementu gisa segurtatu eta defendatzeko xedez. Nik uste dut hori dela funtsezkoena, Estatuaren laikotasuna segurtatzea eta defendatzea askatasun- eta berdintasun-ideiari atxikitako elementu gisa. Espainiako Gobernuari Egoitza Santuarekin 1979ko urtarrilaren 3an sinatutako gai ekonomikoei buruzko akordioaren erreforma, eta Erlijio Askatasunari buruzko uztailaren 5eko 7/1980 Lege Organikoaren erreforma gauzatzea eskatzeko proposatzen dugu, fedea sustatzera soilik bideratutako Eliza Katolikoaren eta gainerako erlijio-aitortzen jarduerak gizarte- edo sorospen-arloko beste funtzio edo jardueretatik eta ekonomia-izaerako edozein ustiapeni atxikitako ondasun edo jardueren errendimenduetatik bereizteko behar diren mekanismoak eta irizpideak ezarri ahal izateko –eta hori da garrantzitsuena–, gizarte- edo sorospen-arloko jarduerek irabazi asmorik gabeko beste edozein erakundek dituen onura fiskal beraiek izan ditzaten eta, bestalde, Estatuak sostengatu eta babestu behar ez dituen erlijiozko fedearen, dogmen edo kulturaren sustapenera edo proselitismora zuzendutako jarduerek, eta ustiapen ekonomiko bati atxikitako beste batzuek onura berezirik izan ez dezaten, zergaikuspegitik, baldintza beraietan dagoen beste edozein subjektu pasiboren fiskalitate bera duelarik. Espainiako Gobernuak egutegi bat ezartzeko behar diren neurriak hartzea ere proposatzen dugu, Eliza Katolikoak eta gainerako erlijioek euren burua erabat finantzatzeko egokitzapen-epe batekin, laikoa izan nahi duen estatu batean guztiz zentzuzkoa eta logikoa dena. Eta, bestalde, Toki Ogasunen Legea eta Mezenasgo eta Fundazioen Legea aldatu, haien erregulazioa egoera berrira egokitu dadin, eta Hipoteka Legearen erreforma sustatu, Eliza Katolikoa lurraldeadministrazioekin eta zuzenbide publikoko korporazioekin parekatzea eta higiezinak eta lurrak matrikulatzea galarazteko, titulu idatziaren faltan bere jabariziurtagiri propioak jaulkita. Estatuaren eta Egoitza Santuaren arteko gai ekonomikoei buruzko akordioak higiezin jakin batzuk hiri-lurraren gaineko kontribuzioan salbuestea xedatzen du, gaur egun, dudarik gabe, ondasun higiezinen gaineko zergari egindako erreferentziatzat jo behar dena. Honako higiezin hauek geldituko dira OHZ ordaintzetik salbuetsita, baldin eta titularra Eliza Katolikoko erakunde nagusietako bat bada: kulturako tenpluak eta kaperak eta pastoralgintzarako aretoak, eraikinak eta lokal erantsiak, apezpikuen, kalonjeen eta arimazaintzadun apaizen egoitzak, bulegotarako eta elizbarruti-sendaketarako lokalak eta horien parrokia-bulegoak, elizbarrutiko apaizak eta erlijiosoak prestatzeko mintegiak, eliza-unibertsitateak, elizako diziplinen irakaskuntzak irakasten dituzten heinean, eta, azkenik, erlijio-ordenen, kongregazioen eta bizitza sagaratuko institutuen etxe eta komentu izatera zuzendutako eraikinak. Eliza Katolikoko gainerako erakundeen kasuan, baldin eta erlijio-jardueretan, ongintza eta irakaskuntzakoetan, medikuntzakoetan ospitaletakoetan edo gizarte-laguntzakoetan aritzen badira, irabazi asmorik gabeko erakundeentzako xedatutako onurei lotzen zaie. Eliza Katolikoarekin bezala, askotariko lankidetza-akordioek Israeldarren Komunitateen Federazioa osatzen duten, Fereden eta Espainiako Batzorde Islamikoan eta bere komunitate kideetan txertatuta dauden elizetako komunitateen higiezin jakin batzuk OHZ ordaintzetik salbuetsita daudela xedatzen dute. Hemen aipatuko ez ditudan higiezinak dira, aipatzerik ez dutela merezi uste baitut. Ez dut nahi eztabaida hau eztabaida tekniko bihur dadin ere. Eztabaida politikoa da, argi eta garbi. Estatuaren laikotasunaren aldeko eta elizak edo erlijioak hainbat eta hainbat urtez gozatzen ari diren pribilegio guztiak ezabatzearen aldeko eztabaida da. Gure proposamena, beraz, pribilegio horiek guztiak ezabatzekoa da, guk aldatzea proposatzen dugun akordioetan eta legeetan oinarritutako pribilegioak ezabatzekoa. Izan ere, hau ez da apaizen aurkako edo erlijioaren aurkako ekimena, ekimen laikoa baizik; laikotasuna defendatu nahi duen eta Elizaren eta Estatuaren arteko bereizketa defendatu nahi duen ekimena da. Ez dugu zalantzan jarriko elizek, erlijio eta, bereziki, Eliza Katolikoak hainbat eta hainbat urtetan egindako lana, baina horiek inolako pribilegiorik ez izatea eta Espainiako estatua laikoa izan dadin behar diren urratsak egitea da kontua. Hori da guk nahi duguna. Nik uste dut ekimen hau oso egokia eta oso beharrezkoa dela. Beti izan da, eta orain, seguruenik, gehiago. Murrizketa sozialen garaian, aurrekontuarazoen garaian eta talde politikoek zerga-igoerak planteatzen dituzten garaian gaude, logikaz, herritarrek ordaindu beharko lituzketenak. Egoera horretan, zentzuzkoa dirudi, behar diren lege-aldaketen bitartez, Eliza Katolikoari eta gainerako erlijioei ere, gure iritziz, haiei ere badagozkien zergak ordaintzeko eskatzea. Murrizketa sozialen, diru-bilketaren jaitsieraren eta hainbat alderdi politikok zergak igotzeko egindako proposamenen aurrean, urte gehiegitan atzeratutako neurriak proposatzea da gauzarik normalena. Pribilegioak ezabatzea, Estatuaren ezinbesteko laikotasuna bermatzea eta Estatuko diru-kutxari denek ekarpenak egitea da proposamen horien helburu bakarra. Beraz, hori da guk defendatzen dugun proposamena. Talde Sozialistarekin sinatu dugu erdibideko zuzenketa hori. Ez da aurrera aterako, ez du babesik jasoko, eta Espainiako Gobernuak ez du asmorik behar diren erreforma horiek guztiak sustatzeko, baina, gutxienez, balio dezala jakiteko Legebiltzar honetan talde politiko batzuk uste dugula aldaketa batzuk sustatu behar direla. Esandakoa: ekimen egokia eta beharrezkoa da, Eliza Katolikoak eta beste hainbat erlijiok dituzten pribilegioak ezabatzea xede duena. Denek ordaintzea eta Estatuaren kargei eusteko denek ekarpenak egitea da kontua. Besterik ez, eta eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1624
10
33
30.05.2013
CORCUERA LEUNDA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu jaunok, sailburu andreok, legebiltzarkideok, egun on. UPyDrekin adostu dugun erdibideko zuzenketaren asmoa, alde batetik, Estatuaren laikotasunean eta Eliza Katolikoaren eta gainerako erlijioen autofinantzaketan aurrera egitea da, erlijioekin sinatutako akordioen analisiaren eta erreformaren bitartez, akordio horien ondorioz erlijioentzako zerga-onura jakin batzuk jasotzen dituzten Toki Ogasunen Legea eta Mezenasgo eta Fundazioen Legea ere aldatuta. Eliza Katolikoaren eta erlijioen finantzaketaren gaia ikuspegi objektibo batetik ikusteak Eliza Katolikoak 1979an Egoitza Santuarekin sinatutako gai ekonomikoei buruzko akordioa duela aitortzea esan nahi du. Akordio horren bitartez, Estatuak konpromisoa hartzen du Eliza Katolikoarekin elkarlanean aritzeko bere sostengu ekonomiko egokia lortzen, erlijioaskatasunaren printzipioa erabat errespetatuz. Egoitza Santuarekin sinatutako akordio ekonomikoaren eta indarreko legeen arabera, OHZ ordaintzetik salbuetsita daude kulturako eta erlijioerabilerarako eraikinak; gainerakoak, ez. Udalesparruan salbuetsita daude eraikuntza, instalazio eta obren zerga, obra-baimenak eta kontribuzio bereziak ordaintzetik. Azken horiek arazo txikia dira gaur egun. Baina benetako errealitatea, errealitate objektiboa eta udal askok salatu dutelako egiaztatutakoa da 1979an Egoitza Santuarekin egindako akordioaren, 1992ko lankidetza-akordioen eta horietan babestutako legeen aplikazio estentsiboa egiten ari dela. Hori dela eta, kasu askotan gertatzen ari dena da Eliza Katolikoa –eta beste erlijio batzuk, baina batez ere Eliza Katolikoa– ez dela ari OHZ ordaintzen bere higiezinen ondare garrantzitsuagatik (aparkalekuak, etxeak, lurrak, biltegiak, lonjak…). Ondare hori, gainera, ez da ezer ematen ez duena, Eliza Katolikoak errenta garrantzitsuak, oso garrantzitsuak jasotzen baititu trukean. Modu horretan, Espainiako udalerri asko ari dira eskatzen, gauzatzen ari diren askotariko ekimenen bitartez, auzitegietara jotzea barne, indarrean dagoen araudiaren aplikazio zorrotza, Eliza Katolikoak eta gainerako erlijioek OHZ ordain dezaten kulturarako erabiltzen ez diren higiezinengatik, eta ondasun higiezinen errolda eguneratzea ere ari dira eskatzen. Gutxiengodun erlijioek edo erlijio katolikoa baino gutxiago sustraitutakoek diru publikoarekin babesten dute euren finantzaketa, Erakunde Erlijioso Ebanjelikoen Federazioak, Espainiako Komunitate Juduen Federazioak eta Batzorde Islamikoak Espainia- ko estatuarekin sinatutako 1992ko akordioetan. Eta horrela, akordio, hitzarmen edo lege-xedapenei esker, erlijio-jarduerak, hezkuntzakoak, kulturakoak eta gizarteratzekoak finantzatzen dira. Eta gainerako erlijioek, hau da, Erlijio Erakundeen Erregistroan egonik Estatuarekin akordiorik ez dutenek, ez dute finantzaketa publikorik. 2005etik aurrera, Aniztasun eta Bizikidetza Fundazioa, Justizia Ministerioak sortua, Espainiako gutxiengo erlijiosoen txertaketa sozial eta kultural hobea lortzen laguntzen duten proiektuak finantzatzen ari da, haiek erabat autofinantzatzen ez badira. Finantzaketa horretan parte hartzen dute Estatuarekin lankidetza-akordioa duten edo ondo sustraituta dauden erlijio ez-katolikoek; esaterako, Azken Egunetako Santuen Jesukristoren Eliza, Jehovaren Lekukoen Eliza Kristauak, budismoak eta Eliza Ortodoxoak. Hogeita hamalau urtez, Estatuaren eta Eliza Katolikoaren arteko konpromisoa hainbat modutan kudeatu da eta aldaketak izan ditu. 170 urtez, Estatuko aurrekontuen konturako aurrekontuko zuzeneko zuzkiduratik zergetako diru-izendapenaren egungo eredura pasatu da. Orain, Gobernuak, aitorpenean hala zehazten duten zergadunen errenta-aitorpenaren % 0,7 ematen dio elizari. Gaur egun Eliza Katolikoek zergetatik jasotzen duten diruaren zenbatekoa aldakorra den arren eta Eliza Katolikoa finantzatzen laguntzeko aukera hautatzen duten herritar-kopuruaren, PFEZren aitorpenean duten kuota osoaren eta bi aldagaiek denboran zehar egiten duten eboluzioaren baitan dagoen arren, egia da guztiz zalantzan dagoela Eliza Katolikoak berak Egoitza Santuak Espainiako estatuarekin 1979an sinatu zuen akordio ekonomikoko 2.5 artikuluan bere premiei aurre egiteko behar dituen baliabideak bere kabuz lortzeko asmoari buruz egindako aitorpena. Finantzaketa-sistema horietaz aparte, Espainian Mezenasgo Legea edo 49/2002 Legea ere badaukagu, irabazi asmorik gabeko erakundeek eta erlijioek (katolikoak, protestanteak, juduak eta musulmanak) aintzat hartzen dutena onura fiskalak lortzeko xedez. Horregatik guztiagatik, erlijioen finantzaketa publikoko sistemak ikusita, oro har (1979ko akordioa, 1992ko lankidetza-akordioak, Mezenasgo Legea, Toki Ogasunen Legea eta 1980ko Erlijio Askatasunaren Legea), gaur inoiz baino gehiago eta egungo koiuntura ekonomikoa ikusita, krisiari aurre egiteko denok –herritarrak, administrazioak, enpresak eta instituzioak– egiten ari garen ahaleginak erlijioek ere parteka ditzaten lortu behar dugu eta, bereziki, Eliza Katolikoak, hain zuzen ere, Eliza Katolikoa delako OHZ ordaintzen ez duten higiezin gehienen jabea. Eta krisi-testuinguru horretan, bizi dugun egoera ekonomiko larriaren aurrean, egunero-egunero doikuntza ekonomikoak eta murrizketa sozialak pairatzen ari garela, eta udalak, herritarrengandik hurbileneko administrazio gisa, zerbitzu publikoei eta herritarren oinarrizko premiei aurre egiten ari zaizkienean, ez dirudi ez zentzuzkoa eta ez koherentea, Estatuak galaraztea eta mugatzea udalentzako funtsezkoak diren baliabide ekonomikoak lortzea, esaterako, OHZ eta EIOZ zergen bidez biltzen direnak eta udalen ordenantza fiskalen bilketa-arloan gakoak direnak. Horregatik, botere publikoek birbanaketa ekonomiko eta sozialerako izan behar duten tresna nagusia fiskalitatea izan behar duela defendatu dugu eta defendatzen dugu sozialistok, eta botere publiko horiek kohesio soziala lortzen lagunduz solidaritatea lantzeko modurik zuzenena da. Bidezko zerga-sistema baten oinarrizko araua herritarrek eta instituzioek gastu publikoei aurre egiten euren ahalmen ekonomikoaren arabera laguntzea da. Eta gure herrialdeari eragiten ari zaion eta gero eta herritar gehiago jasaten ari diren krisi ekonomikoko egungo egoeran, instituzio publikoek baliabide gehiago izan behar dituzte gaizkien pasatzen ari direnei lagundu ahal izateko. Zentzu horretan, administrazio hurbila eta herritarren errealitatea ongien ezagutzen dutena izanik, udalak dira kohesio sozialari eusteko ezinbestekoa den arreta- eta sorospen-lana egiteko baldintza onenetan daudenak. Gaur egun indarrean dago 20 Errege Dekretua, 2011ko abenduaren 30ekoa, Zor publikoa zuzentzeko aurrekontu-, zerga- eta finantza-arloko neurri urgenteei buruzkoa. Toki-administrazioei OHZ igotzeko eskatzen dien errege-dekretua da, eta bere aplikazioak herritarren eta instituzioen gaineko zerga-presioa handitzera behartzen du. Izan ere, guztiz logikoa eta koherentea dirudi denon zerga-tratamenduan berdintasuna sustatzea, baita erlijioenean ere. Eta Estatuko Gobernua toki-administrazioaren eta jasangarritasunaren lege-aurreproiektua izapidetzen ari denean, aurrekontu-egonkortasunaren, finantza jasangarritasunaren eta tokiko baliabide publikoen erabilera-eraginkortasunaren printzipioetan oinarrituta, herri-administrazioaren jarduketak gidatu behar lituzketen printzipio nagusi gisa, Eliza Katolikoak eta gainerako erlijioak ezin dira geratu herritarrei eta herriadministrazioei beraiei eskatzen zaien ahaleginetik kanpo. Eliza Katolikoak eta gainerako erlijioek autofinantzatzeko borondatea adierazten dute beti, baina gertakariek ez dituzte berresten adierazpen horiek. Horregatik eskatzen dugu erdibideko zuzenketa horre- tan egutegi bat ezartzea, Eliza Katolikoa eta gainerako erlijioak erabat autofinantzatzeko egokitzapen-epe batekin, konbentzituta gaudelako benetako aurrerapena ekarriko duten eta erlijioak, Eliza Katolikoa barne, autofinantzatzea lortzeko eraginkortasuna piztuko duten ekimenak gauzatu daitezkeela eta gauzatu behar direla. Eta, azkenik, Hipoteka Legea aldatzea eskatzen dugu ondasun higiezinak eta lurrak erregistratzeari dagokionez, Eliza Katolikoari aukera ematen diona higiezinak eta lurrak bere jabego-ziurtagiriekin erregistratzeko idatzizko titulurik ez dagoenean. Horrela, aukera ematen zaie apezpikuei fede-emaile publiko gisa aritzeko eta, inori konturik eman gabe, jabetza erregistratuta inoiz izan ez duen eraikin bat bere izenean jartzeko. Espainiako elizbarrutiak milaka higiezinez jabetu dira horrela. Milaka higiezinez. Beraz, oso litekeena da, gaur, erdibideko zuzenketa honek aurrera irteteko eta onartua izateko behar duen gehiengoa ez lortzea, baina eztabaida hau ez da hemen amaituko, legebiltzarkideok, justizia edo justizia-printzipioa zalantzan jartzen denean. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1625
10
33
30.05.2013
RAMÍREZ ESCUDERO ISUSI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Buenos días, señorías. Hemos presentado una enmienda a la totalidad a la propuesta presentada por UPyD, en la que pedimos la armonización y homologación definitivas de las relaciones económicas entre distintos estados y religiones. Maneiro jaunaren proposamenari egin diogun zuzenketan tratu berdina eskatu dugu erlijio-mota guztientzako. Maneiro jaunak esan du gai klasikoa dela; nik esango nuke betiereko gaia dela. 2011ko maiatzean jorratu zen, 2012ko maiatzaren 24an jorratu zen eta gaur, 2013ko maiatzean, kontu berari buruz ari gara. Nik Maneiro jaunari gomendatuko nioke 2014ko maiatzerako apuntatzeko bere agendan, izan ere, tradizio polit hauek ez dira galdu behar, urtero, maiatzean, Elizaren eta Estatuaren arteko harreman ekonomikoen gai berari buruz hitz egiten jardutea, alegia. Bere proposamenaren justifikazioan, Maneiro jaunak esan du beharrezkoa dela Estatuaren laikotasunean aurrera egitea, baina zalantza egiten dut hiztegian begiratu ote duen laiko edo laikotasun hitzaren zentzua eta adierazpena egiaztatzeko. Laikotasuna, Akademiaren arabera, gizakiak edo gizarteak, eta bereziki Estatuak, elizaren edo erlijioaren eragin ororekiko duen independentzia defendatzen duen doktrina da. Laikotasunak Estatuak erlijioarekiko duen independentzia adierazten du, baina ez ditu ezertarako aipatzen Estatuak erlijioei ematen dizkien diru-laguntzak. Zergatik? Estatuak herritar askoren sinesmenak diruz laguntzeak ez duelako ezertan murrizten bere independentzia. Diru-laguntza batean, mendekotasun handiena duena ez da diru-laguntza ematen duena, diru-laguntza jasotzen duena baizik, kasu honetan eliza. Baina hiztegiko definizioak alde batera utzita, Maneiro jauna, diru-laguntza publikoek sektore pribatuetan garrantzi handia duten herrialde batean bizi gara. Ez dakigu hori ona ala txarra den, baina denborak esango digu ona ala txarra den. Eta Estatuak, herri-administrazioak, ia gauza guztietan ematen ditu diru-laguntzak. Nik uste dut Anoetara joaten bazara denboraldi honetako Real garailea ikustera eta tribunako sarrera hirurogei edo hirurogeita hamar euro ordaintzen baduzu, ez duzula pentsatuko ikuskizunaren kostua ordaintzen ari zarenik! Ez, klubari diru-laguntzak ematen zaizkiolako eta partidak herri-administrazioak ordaindutako zelai eder batean jokatzen direlako; klubak, bestela, ezin izango zuen hura ordaintzeko behar den diru guztia jarri. Beraz, hortik ondorioztatzen dugu futbolak herri-administrazioaren diru-laguntza handiak jasotzen dituela. Kursaalera joaten bazara, esaterako, Euskadiko Orkestra Sinfonikoa entzutera, eta Kursaaleko sarrera garestienaren hogeita bederatzi euro eta erdi ordaintzen badituzu, kontzertuaren egiazko kostuaren % 20 ere ez zarela ordaintzen ari ohartuko zara. Zergatik? Euskadiko Orkestra Sinfonikoak herri-administrazioak ordaindutako eta gobernuek eta foru-aldundiak dirulaguntza handiak emandako azpiegitura batean jotzen duelako, Kursaal aretoan. Beraz, onartzen badugu, Estatuak eta herriadministrazioak kirola, kultura, museoak, futbol-klubak eta orkestrak diruz laguntzen dituztela, zergatik ez dugu utziko Estatu berak gure herritar asko hartzen dituen beste jarduera bat diruz laguntzen, hau da, erlijioa diruz laguntzen? Zuk estatu laikoa eta estatu totalitarioa nahasten dituzu, eta hori begiratzeko ere hiztegira ez zenuela joko pentsatzen dudanez, utz iezadazu esaten zer dioen totalitarismoaz: estatuko bizitzaren ordena guztietan esku-hartze handia duen erregimen politikoa da totalitarismoa. Eta zure gaurko proposamena totalitarioa da, Eliza Katolikoa eta gainerako erlijioak erabat autofinantzatzeko egutegia aipatzen baituzu. Eta zuk badakizu autofinantzaketa hori herrialde honetako erlijio guztien kondena dela, diru-laguntzarik gabe ezingo luketelako bizirik iraun. "Berek ordain dezatela" dioen esaldi ospetsua da zure proposamena. Eta hori eduki totalitarioko esaldia da, Estatua diru-laguntza publikorik gabe gauzatu ezingo liratekeen onarpen handiko jarduerak diruz laguntzeko dago; esaterako, bakoitzaren fedea praktikatzeko, kirola praktikatzeko edo kultura praktikatzeko. Estatu laikoak ez dio laiko izateari uzten erlijiojarduna diruz laguntzeagatik. Estatu laikoak erlijioarekiko independentea izaten jarraitzen du, diruz laguntzen badu ere. Erlijio-jardun desberdinetarako dirulaguntzei buruz hitz egitean gure herritarren fedearentzako diru-laguntzei buruz ari gara hitz egiten. Hitz egiten ari dena ez da ez fededuna eta ez praktikatzailea, baina badaki euskaldunen % 50 hilean behin, behintzat, joaten dela erlijio-praktiketara. Eta kopuru horrek errespetua ematen du, ez baikara ari ez futbolaz eta ez kontzertuez hitz egiten: Euskadi izeneko herrialde honetako herritarren erdiari buruz ari gara hitz egiten. Eta ni harro nago nire zergetatik nire herrikideen erdiaren erlijio-jardunerantz zerbait bideratzen delako; izan ere, elizei ematen zaien diru-laguntza publiko hori ez da elizei beraiei ematen zaien laguntza zuzena, euren erlijio-ekintzak gauzatzeko herritar euskaldunen % 50 horrentzako diru-laguntza zuzena baizik. Ez gara ari zuzenean elizak diruz laguntzen; gutxienez hilean behin erlijio desberdinetako elizkizunetara erregulartasunez joaten den biztanleriaren erdi hori ari gara zuzenean diruz laguntzen. Estatuak elizei ematen die kultuarekin jarrai dezaten. Ez gara ari elizei ordaintzen, herrialde honetako % 50aren fedearen praktika ari gara ordaintzen. Uste dut ez dagoela diru-laguntzak jaso ditzakeen beste gairik horrenbeste jende hartzen duenik. Kirola eta kultura batuta ere, ez gara inoiz iritsiko erlijio-jardunaren % 50era, eta uste dut, kantitateari dagokionez, talde garrantzitsuena dela diru-laguntzei buruz hitz egiteko orduan. Zure LBPko bigarren puntuak erlijioen jarduera sozial eta erlijiosoen arteko bereizketa aipatzen du, eta fedearen inguruko sustapen- edo proselitismo-jarduerek onura berezirik ez luketela izan behar esaten du. Eta puntu horrekin ere ez gaude ados. Estatuak bere herritarren erlijio-jarduna diruz laguntzen badu ere, ez da inor zenbatekoak zatitu eta eliza bakoitzari esateko zertan erabili emandako diru-laguntzak. Estatuak futbola diruz laguntzen duenean, ez dio esaten klubari dirua oinarri-futbolerako erabiltzeko. Dirua ematen dio eta klubak modurik onenean inbertitzen du. Eta Estatuak orkestra bati diru-laguntza ematen dionean ere ez dio esaten haur-musika edo Euskadiko Orkestra Gaztea sustatzeko denik, beretzat egokiena den moduan inbertitzeko ematen dio. Elizaren jardueren inguruan egin duzun zatiketa horrek ez du inolako zentzurik. Azkenik, gogorarazi nahi dizut Estatu laiko demokratikoak herritarren erlijio-jardunetarako sarbidea bermatu behar duela, eta badirudi sarbide horrek dirulaguntza publikoak behar dituela. Ez dago jardun ederragorik guk bezala pentsatzen ez dutenei laguntzea baino. Estatu laiko batek ez du fedearekiko eta elizekiko independentziaren izpirik ere galtzen herritarren gehiengo bati erlijio-jardunetan laguntzen dionean eta diru-laguntzak ematen dizkionean. Alderantziz, zure proposamenak adierazten duena estatu totalitario bati dagokiona izango litzateke, eta XXI. mendeko garai honetan ez dut uste inori gustatuko litzaiokeenik estatu totalitario batean bizitzea. Honako hau da gure zuzenketa: "Eusko Legebiltzarrak Gorte Nagusiei eskatzen die Egoitza Santuarekin sinatutako Gai Ekonomikoei buruzko Akordioa eta Erlijio Askatasunari buruzko Lege Organikoa berrikusteko, Estatuaren eta erlijio desberdinen arteko harreman ekonomikoen behin betiko harmonizazioa eta homologazioa lortzeko". Nada más, muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1626
10
33
30.05.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Maneiro jauna, lekukotza ematera etorri zarela esan duzu, baina baita laikotasuna eta berdintasuna defendatzera eta pribilegioak ezabatzera ere; eta hau ez dela erlijioaren aurkako ekimena… Badakigu hau eliza katolikoaren aurkako lekukotza gordina dela. Duela urtebete egin zenuen gauza bera da, eta duela bi urte Legebiltzar honetan bertan egin zenuena. Jakina ez dela erlijioaren aurkakoa. Zuk israeldarrak, islamistak eta ebanjelikoak errespetatzen dituzu. Eliza Katolikoarekin lortutako akordioak ezabatzeko soilik eskatzen duzu zuk. Hori da zuk egiten duzuna. Bestalde, nolabaiteko kontraesanean erori zara Rosa Diezek duela urtebete inguru Diputatuen Kongresuan adierazi zuenarekin: "Tira, ez dugu Eliza Katolikoa besteak baino okerrago utziko, ezta?". Zu horretara etorri zara, eta nik haluzinatu egiten dut alderdi politikoekin; haluzinatu egiten dut Espainiako Alderdi Sozialista Langilearekin, PSErekin, PSOE-EErekin. Eta haluzinatu egiten dudala diot, 1979an Egoitza Santuarekin sinatutako akordioa berritu behar dela esanaz datozelako denak… Jakina, de- nei ahaztu zaie akordio hori berritu zela. Bai, bai, bai. Bai, Lopez jauna, berritu egin zen. Bai. Badakizu noiz berritu zen? 2006ko irailaren 22an, Rodriguez Zapatero jauna buru zuen Espainiako Alderdi Sozialista Langilearekin. Claro, claro. Beraz, zergatik bidaltzen gaituzue 1979an Egoitza Santuarekin sinatutako akordiora, Alderdi Sozialistak eta Gobernu Sozialistak 2006an berritu bazuten, eta baldin badakizue Eliza Katolikoak dituen onura fiskalak gainerakoek dituzten, fundazioak, onura publikoko elkarteak eta abar eta abar barne, berberak direla? Zertara etorri zara hona, Maneiro jauna? Pribilegioak Eliza Katolikoak dituela eta ezabatu egin behar direla esatera? Horretara etorri zara. Ongi da, etorri zara, esan duzu eta lasai gelditu zara. Oso ondo iruditzen zaigu. Orain gauza bat esango dizut –ez dakit zu oker zauden–: Rosa Díez andreak oso argi izan zuen eta Alderdi Sozialistak ere oso argi izan zuen duela urtebete Diputatuen Kongresuan. Zuek honen aurkako botoa eman zenuten! Bai, bai, bai. Duela urtebete, iazko maiatzean, Eliza Katolikoaren finantzaketa aldatzeko mahai gainean zegoen proposamenaren aurka bozkatu zenuten Diputatuen Kongresuan (Alderdi Sozialistak eta UPyDk). Bai. Bai, bai, bai! Eta han bozkatu zen erdibideko zuzenketako lehen paragrafoa gaur ekarri duzuen zuzenketako lehen paragrafoaren berdin-berdina da. Berdin-berdina. Zuk hala diozu, laikotasuna. Konstituzio Auzitegi bat daukagu! Batzuek Konstituzio Auzitegira eraman dute hau guztia! Eta ba al dakizu zer esan duen Konstituzio Auzitegiak? Eliza desberdinekin dauden sistemek ez dutela esan nahi Estatua laikoa ez denik. Orain, ordea, Maneiro jauna da hemen denoi doktrina eta irakasgaiak ematen dizkiguna, laikoa izatea zer den eta laikoa ez izatea zer den azaltzen diguna. Konstituzio Auzitegiak duela urte asko ebatzitako gaia da, eta Eliza Katolikoarekin sinatutako akordioei dagokionez ez ezik, baita gainerako elizekin sinatutakoei dagokionez ere, esaterako, ebanjelikoarekin, israeldarrarekin eta islamikoarekin. Zuk esan duzu: "Pribilegioak ezabatu behar dira". Gai honetan zerga-pribilegioak daudela esatera etorri zara hona. Zerga-pribilegioak badaude, Espainiako Alderdi Sozialista Langileak 2006an hala erabaki zuelako izango da. Eta guk esan behar dugu hori ez dela egia, ez dela egia. Ez daude. Pablo Iglesias Fundazioak dituen edo sindikatuek dituzten pribilegio berberak ditu. Alde batekin, Maneiro jauna: 9 milioi espainiarrek ixa jartzen dutela laukitxoan, alegia, nahiago dutela euren zergen zati bat, adibidez, Caritasera joatea, agian, zuk planteatzen duzun Estatu laiko horrek baino hobeto artatuta sentitzen direlako. Eta beste datu bat emango dizut: azken hiru urte hauetan milioi bat lagun gehiagok markatu dute laukitxoa ixarekin. Zapateroren Gobernuaren garaiak ziren, jakina, eta Cáritasek diru gehiago behar zuen. Eta gero eta gehiago behar du, zoritxarrez. Nik espero dudan gauza bakarra da, zuk, datozen urteetan, Cáritasen onuradunetako bat izateko premiarik ez izatea. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1627
10
33
30.05.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehenik eta behin esan behar dut UPyDk gai hau Legebiltzarrera ekarri duen lehen aldia dela. Egia da beste batzuetan eztabaidatu dugula gai hau, baina UPyDk ez zuen inoiz proposamen hau planteatu. Beraz, hasteko, informa zaitezte ondo. Aralarrek edo Ezker Batuak gai hau ekartzen badu, iraganean ekarri zuen bezala, logikoa eta normala da UPyD tribunara jaistea bere proposamenak planteatzera. Eta horixe da guk egin duguna. Beraz, zuek beste aldiz hitz egin dugu guk gai horretaz Legebiltzar honetan, gai hori Legebiltzar honetara ekarri den beste aldiz. Dena den, gaia guk ekarri dugun lehen aldia da. Ez dakit azken aldia izango den –seguruenik ez, horretan sinesten dugulako–, baina bost urte hauetan lehen aldia izan da. Futbolari emandako diru-laguntzez hitz egin da. Gu futbolari diru-laguntzak ematearen aurka gaude, baina edozein kasutan, Euzko Abertzaleak taldeko ordezkari jauna, nahi baduzu ekarri gaia Legebiltzarrera eta eztabaidatuko dugu. Kulturako diru-laguntzei buruz hitz egin da. Gu ados gaude kultura diruz lagundu behar dela esaten denean. Eta Damborenea jaunak duela urtebete ekarri zuen bezala, sindikatuen gaia ere ekarri da. Eta Arana jaunari erantzun nion bezala erantzungo dizut: ez gara ari hemen sindikatuei buruz hitz egiten, baina nahi baduzu plantea ezazu sindikatuei diru-laguntzak kentzeko proposamena, eta hitz egingo dugu. Baina orain ez gara ari horretaz hitz egiten. Eliza Katolikoak dituen lege-pribilegioez edo jakineko zerga-tratamendu batez ari gara hitz egiten. Eta hori egitatea eta errealitatea da. Euzko Abertzaleak taldeko ordezkariak berak ere hala aitortu du, erlijioei dirulaguntzak ematen zaizkiela. Eta guk uste dugu estatu laiko batek ez duela diruz lagundu behar erlijio bakar bat ere. Kontua ez da denak berdin tratatzea. Hori ez da laikotasuna. Laikotasuna da estatua hortik kanpo ge- ratzen dela, erlijio-sinesmenak pertsona bakoitzaren baitan daudelako. Hori da laikotasuna; ez denak berdin diruz laguntzea, bat bera ere ez diruz laguntzea baizik. Erlijio-sinesmenak kontu pribatua dira, eta Estatuak hortik kanpo geratu behar du. Estatu laikoa estatu totalitarioaren baliokidea dela defendatzea izugarrizko astakeria iruditzen zait, baina zuk hori esan duzu hemen. Alderantziz: estatu laikoa ezinbestekoa da erabateko demokraziaz hitz egiteko. Ez al da egia erlijioek pribilegioak dituztela, Damborenea jauna? Ez al da egia OHZ ordaintzetik salbuetsita daudela kulturako tenpluak eta kaperak, eta apezpikuen, kalonjeen, arimazaintzadun apaizen egoitzak, eta abar eta abar? Ez al daude OHZ ordaintzetik salbuetsita? Bai ala ez? Bai, salbuetsita daude. Guk salbuetsita ez egotea proposatzen dugu. Hori da guk planteatu duguna, Diputatuen Kongresuan planteatu dugun bezala. Bai, irakur ezazu erdibideko zuzenketako 2. puntua: gizarte- edo sorospen-arloko jarduerak bereizteko premia, irabazi asmorik gabeko beste edozein erakundek dituen onura fiskal beraiek izan ditzaten, baina erlijiozko fedearen, dogmen edo kulturaren sustapenera edo proselitismora zuzendutako jarduerak alde batera gera daitezen eta inolako onurarik izan ez dezaten. Hori da guk beti planteatu duguna, bai hemen eta bai Diputatuen Kongresuan. Eta Ezker Batuaren proposamen haren aurka bozkatu genuenean, kontu hori gaizki planteatzen zutelako eta bereizketa hori egiten ez zutelako, duela urtebete esan nuen bezala, edo motz geratzen zelako zen. Eta Arana jaunari esan nion zuek planteatu zenuten proposamena –egun bat lehenago planteatu zuten proposamen bera Diputatuen Kongresuan– lardaskeria bat zela, ez zuelako ondo planteatzen bereizketa, hau da, kulturara bideratzeko higiezinak eta beste gauza batzuetara bideratzeko higiezinak ondo bereiztea. Eta Ezker Batukoek kontu hori bereizten jakin ez zutenez Diputatuen Kongresuan, aurkako botoa emango dugu, baina ados gaude hemen adierazten denarekin. Hori da guk beti defendatu duguna, bai hemen eta bai Diputatuen Kongresuan. Beti, beti. Diputatuen Kongresuko eztabaida hartan esan genuen beharrezkoa dela Eliza Katolikoaren eta fedearen edo erlijio-dogmen hedapenera edo proselitismora soilik zuzendutako erlijioen jardueren eta gizarte- edo sorospen-arloko beste jarduera batzuen arteko bereizketa egitea, bestela, azken horiei kalte egingo litzaiekeelako eta Eliza irabazi asmorik gabeko beste elkarte edo fundazio batzuk baino egoera okerragoan utziko litzatekeelako. Eta horrek ere ez dirudi zentzuzkoa. Hori esan genuen Diputatuen Kongresuan, baina ados gaude erdibideko zuzenketa honetan planteatutakoa- rekin, erabat ados. Erabat ados. Funtsezko ekimena iruditzen zaigu, Estatuak laikoa izan behar duela defendatzen duena, estatuak neutrala izan behar duela erlijio guztien aurrean eta ez duela bat bera ere diruz lagundu behar. Eta lehen esan dudan bezala, gauza bera defendatzen dugu hemen eta Diputatuen Kongresuan. Ondo irakurri sinatu dugun erdibideko zuzenketa, batez ere 2. puntua, hor baitago gaiaren gakoa. Argi dago kultura zuzendutako higiezinak ezin dituela diruz lagundu Estatuak, eta hori demokraziaz dakien edonork ulertzen du. Hori da Estatu laikoa! Estatuak neutrala izan behar du sinesmen guztien aurrean, guztien aurrean. Horregatik, litekeena da higiezin batzuei ematen zaien erabileraren arabera, fundazio jakin batzuek izan ditzaketen salbuespen beraiek, onura berek izatea, baina ezinezkoa dena da kulturara zuzenduta dauden higiezinek gure iritziz estatu laiko batean ordaindu beharko luketena ez ordaintzea. Hori da ekimen honen funtsezko kontua. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1628
10
33
30.05.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1629
10
33
30.05.2013
CORCUERA LEUNDA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideak batzuetan gaitik erabat aldentzen direnez, bada, gaia kokatzeko. Erlijiosinesmenen finantzaketari buruz hitz egiten ari gara, eta erlijio-sinesmenen –guztien– finantzaketari buruz ari gara krisi-testuinguru batean gaudelako, udalek, ekonomia-baliabideak eta diru-bilketarako aukerak nabarmen murriztuta ere ikusi dituztenez, mahai gainean, kalean nahiz justizia-epaitegietan aurkeztu dutelako Eliza Katolikoaren nahiz gainerako erlijiosinesmenen zerga-eskakizunari buruzko eztabaida. Ez gara ezer asmatzen ari. Hor da eztabaida, eta udalek beren gurutzadari ekin diote epaitegietan. Eta erlijio-sinesmenen finantzaketari buruzko eztabaida hau piztu da herri hau egun sufritzen ari den testuinguru ekonomikoak eraginda. Erakundeetan defizitgehiegikeriak saihesteko araudiak sustatzen ari dira, eta horren adibide argia da 2011ko abenduaren 30eko 20/2011 Legegintzako Errege Dekretua, defizit publikoa zuzentzeko aurrekontu-, zerga- eta finantzaarloko premiazko neurriei buruzkoa. Errege-dekretu horren bidez, ondasun higiezinen gaineko zerga % 4 eta % 10 bitartean igotzeko eskatu zitzaien udalei, eta, beraz, horrek eragin garrantzitsua izango du herritarrengan, eta oso garrantzitsua erakundeetan. Beraz, legebiltzarkideok, tokiko administrazioei ondasun higiezinen gaineko zerga igotzeko eskatzen bazaie, zertan ari gara hemen eztabaidatzen erlijiosinesmenak zerga horretatik salbuetsita daudela? Estatuak tokiko administrazioei eskatzen die, herritarrengandik hurbilen dauden administrazioei, eta zerga horren eta eraikuntza, instalazio eta obren gaineko zergaren bidez egiten den diru-bilketarekin, oinarrizko zerbitzu publikoak ematen dituzte tokiko administrazioek. Horri buruz ari gara gaur. Nire lehen mintzaldian aipatu dut zer sistema dugun erlijio-sinesmenak diru publikoaren bidez finantzatzeko. Adierazi dut, halaber, administrazio eta erakunde publikoei ematen zaien tratua eta erlijiosinesmen guztiei ematen zaiena oso bestelakoak direla. Estatuak 9.000 milioi euro baino gehiago ematen dizkio urtero Eliza Katolikoari, zuzeneko eta zeharkako ekarpenen bidez: PFEZaren bidezko zergaesleipenak; zerga batzuen salbuespena; erlijio katolikoko eskolak ematen dituzten langileen eta gogooinarri katolikoko zentroen finantzaketa; osasunlaguntzako eta gizarte-ekintzako transferentziak; funtzionario kapilauen finantzaketa; beren jabetzako arteondarea mantentzeko finantzaketa, eta beste dirulaguntza batzuk eta finantzaketa erlijio-ekitaldietarako nahiz tokiko elkarteentzako. Eta salbuespenezko egoera horien aurrean, ez al dugu galdetu behar ez ote den hau salbuespenezko neurriak hartzeko unea? Zerga-sistema da botere publikoek birbanaketa ekonomiko eta sozialerako duten tresna garrantzitsuena, eta botere publikoek elkartasuna, gizarte-kohesioa eta zerbitzu-publikoak bermatzeko modu zuzenena. Gaur egun, laguntza ekonomikoa ematen dio Estatuak Eliza Katolikoari, baita erlijio-sinesmen txikiei ere, mendeetan zehar eman zaien diskriminaziozko tratua gaindituta. Baina gaur, inoiz baino gehiago, Estatuaren eta erlijio-sinesmenen arteko lankidetzak bidezkoa eta parekagarria izan behar du Espainiako administrazioei, tokiko administrazioei, eta, oro har, herritarrei eskatzen zaien ahaleginarekin. Ez soilik ongizate-estatua murriztu eta desagertzeko zorian jarri duen gastu publikoaren murrizketa-politika zehaztu delako, baizik eta administrazio publikoei eta herritarrei zergak igo ere egin zaizkielako; eta, horren aurrean, erlijio-sinesmenek ezin dute salbuetsita eta gai horretatik kanpo egon. Horregatik, eta ados gaudelako gizarte-ekintza batzuk egiten dituztela erlijio-sinesmenek, Eliza Katolikoa barne, sozialistoi ez digu minik egiten esateak zortzi urtean Zapatero jaunaren Gobernuak, batzuek tribuna honetan hainbeste iraintzen dutenak... Espainiako Gobernuaren bidez, 26 milioi eta erdi euro jaso zituen Cáritasek, eta Eliza Katolikoak 5 milioi euro eman zizkion Cáritasi. Jar dezagun neurrian diru-laguntza ematen dioguna eta ematen ez dioguna, eta utz diezaiotela batzuek harritzeari, eta jar ditzatela oinak lurrean; jakin dezatela beste batzuek zein diren herritarrei eman behar zaizkien zerbitzu publikoak, eta zein ez diren zerbitzu publikoak, edo zerbitzu pribatuak diren. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1630
10
33
30.05.2013
RAMÍREZ ESCUDERO ISUSI
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Maneiro jaunak leporatu dit estatu laikoa eta totalitarioa nahasi ditudala, edo parean jarri. Ez zen hori, inolaz ere, nire asmoa. Esan dut uste dudala orain dugun Estatua, gobernuan PP izan edo PSOE izan, laikoa dela, eta zure proposamena erabat totalitarioa zela, proposatzen baituzu diru-laguntza guztiak kentzea, ez Elizari, baizik eta fedea edo erlijio-sinesmenak praktikatzera gutxienez hilean behin tenplu edo zentro batera joaten diren euskaldunei, % 50 baitira. Esan duzu, halaber, gai pribatu bat dela erlijioa. Bada, bai, gai pribatu bat da, baina biztanleriaren % 50ek praktikatzen badu, pribatua da, baina publiko izatera igarotzen da, edo iruditzen zati hain garrantzitsua dela erlijio-sinesmen hori praktikatzen duen jende-kopurua non kontuan izan behar baita. Zuek ere bai baitakizue diru-laguntzarik gabe ezinezkoa izango litzatekeela praktika hori. Alegia, txostenean diozun moduan, elizek osorik beraien finantzaketa izatea nahi badugu, esaten ari gara bat-batean biztanleriaren % 50ak ez duela erlijiopraktika horiek gauzatzeko aukerarik izango. Eta % 5i edo % 4ri buruz ariko baina, bada, baita... baina Euskadiko biztanleriaren erdiak onartzen du zentroren batera joaten dela gutxienez hilean behin. Eta laikotasunaren gaiari dagokionez, lehen esan dizudana errepikatuko dizut. Errege Akademiaren hiztegian, laicismo: "Independencia del Estado de toda influencia eclesiástica o religiosa". Eliza bati dirulaguntza emateak ez du adierazten Estatua haren mende dagoenik. Alderantziz: eliza Estatuaren dirulaguntzaren mende dago. Mendekoa diru-laguntza jasotzen duena da, inoiz ez diru-laguntza ematen due- na. Beraz, izan daiteke laikoa, eta elizari diru-laguntza eman. Legezkoa da erabat, eta oso ulergarria. Corcuera andreak zioenari dagokionez, ulertzen dut haren tesia zela krisian gaudela, eta krisia Elizaren gaira ere egokitu behar dela gutxi-asko. Hori ulertuko nuke, baldin eta hau esango bazenute: "Murrizketak egingo ditugu". Baina zuen proposamena da elizek autofinantzaketara jotzea erabat, laguntza guztiak kentzea. Beraz, hau esango bazenute, ulertuko nuke: "Krisian gaudenez, gainerako herritarrek edo gainerako administrazio publikoek onartu behar izan dituzten murrizketak izan ditzatela". Baina zure teoria da dena kentzea bat-batean. Eta, noski, dena bat-batean kentzea... Hori ez da aldi baterako gauza bat. Hori da Eliza zuk esan duzun diru-laguntza izatetik ezer ez izatera igarotzea. Eta uste dut hori ez dela krisiagatik, baizik eta ideologia batengatik. Beraz, esan dudan gauza berera jotzen dut, arlo ideologikoari ekinez: laikotasunaren definizioa. Laikoa izan daiteke, eta, aldi berean, elizari diru-laguntza eman. Ez da arazorik, benetan. Nada más. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1631
10
33
30.05.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Maneiro jauna, gogora oso ongi ekarri duzunez, hau Eliza Katolikoaren pribilegioak kentzeko da. Horretara etorri zara hona, Eliza Katolikoaren aurkako diskurtso hori egitera. Bada, oso ongi, badakigu herri honetako ezkerra, bereziki oso espainiarra dena, beti egon dela obsesionatuta Eliza Katolikoarekin, apaizekin eta mojekin, badakigu, eta, dirudienez, asko saltzen du, eta, dirudienez, sistema horretara itzuli behar du ezker espainiarrak. Esaten digu… Ez dakit: Zergatik hitz egiten duzu OHZri buruz, zure proposamenean ez baduzu OHZri buruz hitz egiten, ez baduzu OHZ aipatzen? Erdibideko zuzenketan ez duzu OHZri buruz hitz egin, ez duzu OHZ aipatu. Ez duzu aipatu! Eta erantzunean OHZri buruz hitz egitera zatoz? Ez! Eliza Katolikoaren finantzaketari buruz hitz egitera etorri zara, ez OHZri buruz hitz egitera. Baina nahi baduzu beste egun batean hitz egin dezakegu OHZri buruz; ekarri OHZren gaia, eta OHZz hitz egingo dugu. Eta, barkatuko didazu, baina zu ez zara etorri defendatzera Estatuak laikoa izan behar duela. Hasteko, bada, zure defentsaren mende bageunde, une honetan ez zen izango ez laikoa ez ezer, baina, Jainkoari esker, ez dugu behar zu gai horretan gu defendatzera etortzerik. Eta, gainera, ez duzu bereziki ongi egin, zure ideologia laiko izatearekin nahasi baituzu. Bai, bai, zure ideologia laikoa izatearekin. Eta Alderdi Sozialistari dagokionez, nik ez dakit zuek zergatik... Ikus dezagun, hainbeste lotsatzen zarete Rodríguez Zapateroren Gobernuaz? Hainbeste lotsatzen zaituztete? Alegia, zergatik esaten diguzue aldatu egin behar dela, eta, gainera, erdibidekoa sinatu duzue, aldatu egin behar dela 1979ko urtarrilaren 3ko akordioa? Baina zuek aldatu zenuten jada Rodríguez Zapatero jaunarekin! Eta, gainera, babestu egin genuen guk, aldeko botoa eman genuen. Hau da, zergatik ezkutatzen duzue? Zerk lotsarazten zaituztete? Okerrago utzi zuen? 1979ko akordioa okerrago utzi zuen? Zer arazo duzue zuek Gobernuan zeundetela gai horrekin egin zenutenarekin? Hori da egun indarrean dagoena! Indarrean ez dago 1979ekoa, zuena baizik, zuek Egoitza Santuarekin negoziatua, Zapatero jaunak; Diputatuen Kongresura eraman zen, eta guk berretsi eta babestu egin genuen. Eta, Maneiro jauna, Rosa Díezek aurka bozkatu zuen, aurka duela urtebete Diputatuen Kongresuan, eta Alderdi Sozialistak aurka bozkatu zuen Diputatuen Kongresuan duela urtebete. Eta orain diskurtso hau ekarri diguzue hona. Bada, oso ongi, Eliza Katolikoa oso txarra dela eta zuek oso onak, hori esan diguzue. Bada, ongi, egin duzue, eman duzue zuen testigantza, oso ongi iruditzen zaigu, edo gaizki, ezta? Bakoitza politikoki komenigarria eta egokia iruditzen zaiona egitera etortzen da hona, eta, gure ustez, gaur dugun lankidetza-formula, Espainiako Alderdi Sozialista Langileak adostu zuena, zuzena eta egokia da, eta Konstituzioan lekua du erlijio-sinesmen guztientzat, eta, beraz, gai horretan Espainiako Alderdi Sozialistarekin egin genuen akordioa babesten jarraituko dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1632
10
33
30.05.2013
GALLASTEGUI OYARZÁBAL
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, legebiltzarkideok. Bada, ongi, justiziaz eztabaidatzen jarraitzen dugu. Badirudi bidezkoa dela justiziaz eztabaidatzea. Dakizuen moduan, eta hala jasotzen da gure legez besteko proposamenean, 1988ko abenduaren 28ko 38/88 Legeak, Auzitegi eta Epaitegien Mugape eta Antolaketari buruzkoak, barruti judizialetan egituratutako mapa judiziala diseinatu zuen, hurbiltasun- eta biztanleria-irizpideei jarraikiz. Helburu nagusia zen justizia nabarmen gerturatzea herritarrengana, bereziki auzi-kopuruaren igoerari erantzuteko. Igoera horren arrazoi nagusia zen herritarrek eskubide eta bermeei buruzko kontzientzia handiagoa izatea, baita askatasun indibiduala mugatzen zuten lotura sozial eta politikoak desagertzea eta jendeak defentsa-eskubidea izatea ere, erakunde publikoen funtzionamenduakatsen kontrol demokratikoagatik, gizarte-gatazka gehiago izateagatik (demokraziaren konplexutasuna gero eta handiagoa zelako, eta krisi ekonomikoak izan zirelako –gaur bezala–), eta, nagusiki, eskubide- estatua gauzatu zelako, zioen azalpenean berariaz jasotzen zen moduan. Guk legez besteko proposamen hau aurkeztu genuenean, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak 2012ko maiatzaren 3an onartu zuen "Auzitegi-mugape berrirako oinarri-txostena" txostena gidaritzat erabiltzeko aukera aztertzen ari zen Espainiako Gobernua. Txosteneko proposamen nagusia zen barruti judizialak nabarmen murriztea. Zehazki, Estatuko 431 barrutiak 199 izatera igaroko ziren, eta Euskadin murrizketa % 50 baino gehiagokoa izango zen, egun dauden hamalautik seira igaroko bailirateke. Eta hori da gure kezka nagusia, eta horri buruz hitz egitera etorri gara: zehazki, hiru desagertuko lirateke Bizkaian (Getxo, Balmaseda, Gernika); lau Gipuzkoan (Irun, Tolosa, Eibar eta Azpeitia), eta bat Araban, hain zuzen ere, Amurriokoa. Adierazpen ugari izan dira ezezko jarrera... Alegia, galera horren aurka, bereziki Amurrion, demografia eta hedadura geografikoko arazo espezifikoek eraginda. Eibarren bada beste kontu bat ere: lehen auzialdiko eta instrukzioko epaitegiak desagertzeaz gainera, horiek baitira egiaz desagertuko direnak, bikain funtzionatzen duen lan-arloko epaitegia duela. Bada, txosten horrek eta proposamen horiek egiten dutena da, diodan moduan, justizia-administrazioa herritarrei zerbitzu publiko gisa gerturatzeko helburu hori edukirik gabe uztea. Eta horri gehitzen badiogu auzitara jotzeko tasak likidatu behar direla, hori ez da, gure iritziz, benetako babes judizialerako eskubide konstituzionalaren aurkako aurrez aurreko eraso bat baizik; esaten da baliabideak optimizatzeko dela, baina gure ustez, benetan, betikoa besterik ez da: murrizketa gehiago, murrizketa gehiago. Justizia-administrazioa modernizatu eta arrazionalizatu egin behar den aitzakia baliatuz, egiaz egiten dena da, egiazko nahia da –eta gauzatu egiten da, eta hori da txarrena– herritarren oinarrizko eskubideen bizkar aurrezki ekonomikoa lortzea. Justizia-administrazioan inbertsioak murriztea ere lortzen da, eta, gure ustez, amaitu egin nahi den ongizate-estatuaren oinarrizko zerbitzu publiko bat da. Justizia herritarrengandik urruntzea; horrek gastu eta denbora gehiago eskatzen ditu, eta, beraz, babes judizialera, epaitegietara jotzeko askoz oztopo gehiago. Eraginpeko biztanleria-guneetako egitura soziekonomikoari ere erasaten dio. Eraginpeko udaletan, epaitegien inguruko jarduera ekonomikoak eta askotariko inbertsioak egin dira. Enplegu publikoari ere eragiten dio, bistan denez, langile-kopurua murriztuko baita, eta langileen eta haien familien mugikortasun geografikoari bide emango baitzaio. Udalerri txikienak deslokalizatu egingo dira. Zerbitzu guztiak hiriburuetan pilatzeko mania horrek –ezin baita bestela izendatu– hau lortzen du azkenean: "Eta ni zergatik geratuko naiz herri txikiago batean bizitzen, azkenean handiago batera joan behar badut behar ditudan zerbitzu guztiak lortzeko?". Bada, justizia-administrazioa denaren aurretiazko azterketarik egin gabeko egitura-aldaketaren ondorioak ugariak dira, eta, horrenbestez, hasteko, txosten horretan oinarritutako aldaketa-proiektu horri buruz dugun erabateko oposizioaren berri ematea dagokigu guri. Hala ere, esan egin behar da, legebiltzarkideok, dirudienez –eta "dirudienez" diot, ezin baitugu inoiz ziur egon zer proposatuko duen Gallardón ministroak– azkenean ez da izango Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren txostena irizpideak eta oinarrizko lege berria zehazteko paradigma. Kasu horretan, kontuan izango dira (dirudienez, diodan moduan, eta errepikatzen dut) Ministro Kontseiluak iazko martxoaren 2an izendatutako aditu-batzordearen ondorioak, eta, hasiera batean, badirudi ez direla hain zorrotz eta traumatikoak izango. Bada, badaezpada ere, diodan moduan, badaezpada ere, argi utzi nahi dugu guk gure jarrera, eta zer defendatu nahi dugun gure proposamenaren bidez, eta hori ez da justizia zerbitzu publikotzat defendatzea baino. Gai hori edo justiziari buruzko beste gai batzuei buruz egin ditugun mintzaldi guztietan esan dugu. Eta horrek, justizia zerbitzu publikotzat defendatzeak, adierazten du, hasteko, herritar guztiek justizia-organo guztietarako sarrera izatea. Bestalde, adierazi behar da –eta ez nik diodalako soilik, baizik eta legeak dioelako, eta, gainera, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren Legeak dio, 32.5 artikuluan– gai horretan eskumena duten autonomia-erkidegoko agintarien adostasuna behar da, eta, halaber, udalen adostasuna, justizia-administrazio eraginkorragoa izateko berrantolaketa egokia lortzeko. Gai hau printzipio-kontua da, legebiltzarkideok. Erreformak ezin du barruti judizialak batzean oinarritu, eta ez du hala izan behar, instalazioak batzeko eta kostuetan aurrezteko argudioa baliatuz. Izan ere, hala eginez gero –eta hori bistakoa da– oinarrizko justiziabermeak galduko lituzkete milaka herritarrek, herritarrentzako oinarrizko zerbitzu publikotzat ulertzen den justizia-kontzeptuari larriki eraso egiten baitio. Egin behar dena da, edo egin beharko litzatekeena da, adibidez, erabat zaharkituta dauden justiziaprozedura jakin batzuk aldatu. Ez dizuet gogoraraziko Prozedura Zibilaren Legea aldatu zela 2000. urtean, baina oraindik ere arlo batzuetan indarrean dagoen lege batetik zetorren, adibidez, borondatezko jurisdikzioari dagokionez; hura dago indarrean, eta 81eko legea da. 1881ekoa; ez aurreko mendeko 81ekoa, baizik eta duela bi mendekoa. Baita Prozedura Kriminalaren Legea, 1882koa, eta orain aldatu egin nahi da, eta espero dugu onerako izatea. Mugape horien aldaketa, nioen moduan, ez da panazea... Alegia, mugapea ez da justiziaadministrazioa aldatu eta herritarrentzat eraginkorrago eta hurbilekoago egiteko paradigma. Mugapearen erreforma hori justizia-administrazioa osorik modernizatzeko prozesu batean txertatu behar da nagusiki. Halaber, barruti judiziala jurisdikzio-jardueraren oinarrizko unitatetzat berrantolatzea, dakizuen moduan, eztabaida ugari sortzen ari da, oso gizarteeztabaida sakona epaileen, fiskalen, abokatuen eta prokuradoreen kolektiboen artean. Nire ustez, entzun egin behar zaie. Lehen auzialdiko justiziak hurbileko zerbitzua izan behar du herritarrentzat, eta, beraz, ezinbestekoa da berrantolaketa justizia arin, eraginkor eta hurbila bermatzearekin lotzea. Beti errepikatu ditugun gauza horiek guztiak dira, azken batean, mintzagai honen oinarria, eta, hori dela eta, ulertzen dugu Euzko Abertzaleak eta Euskal Sozialistak taldeen artean sinatu dugun erdibideko zuzenketa horrek ez duela ezer gainerako taldeak ez atxikitzeko. Hori dela eta, gainerako taldeak erdibideko zuzenketara atxikitzea eskatzen dut, esan dudan moduan, bermatzen duelako (ez dagoenez bestelako prozedurarik eta azterketarik, bermatzen duenik gastuak saihesteko barruti judizialak murrizteko prozedura horren bidez justizia-administrazioa zerbitzu eraginkor eta azkarragoa izango dela) eta arrazoizkoa dirudielako gure autonomia-erkidegoko barruti judizial guztiak mantentzea, gainera nahiko ongi funtzionatzen dutela dirudi eta. Oso da zaila ulertzen barruti judizialak murriztearekin soilik gauzek hobeto funtzionatuko dutela. Absurdua dirudi horrela pentsatzeak. Lehen auzialdiko epaitegiek izan ditzaketen funtzionamenduez ere hitz egiten dugu. Bada, eztabaida garrantzitsua da hau, legebiltzarkideok. Jende askori eragiten dio, bizitzan zehar justiziara jotzen ez duen jendeari, baina bada aldianaldian jotzen duena ere, eta justizia hurbila behar du, justizia azkarra, justizia eraginkorra. Eta zaila izango da hori lortzea justizia herritarrengandik, administrazio horren hartzaileengandik, erabiltzaileengandik urrunduz. Beraz, Ganbera honen babesa eskatzen dut Euzko Alderdi Jeltzalearekin sinatu dugun erdibideko zuzenketa honetarako. Esaten duen gauza nagusia da Euskal Autonomia Erkidegoko barruti judizialei eusteko, bere horretan, eta bere horretan mantentzeko barruti judizial horien zati diren epaitegietako bakoitza –eta, horri dagokionez, bereziki aipatu nahi dut Eibarko gizarte-arloko epaitegia, ez baitugu ulertzen zergatik lekualdatu behar den pilaketa-irizpideei jarraikiz, eta gero hitz egingo dut horiei buruz–, eta, dena den, Euskadiko epaitegien mugape eta antolaketa aldatu behar bada, kontuan izateko, Botere Judizialaren Lege Organikoan funtsean agintzen duenari jarraikiz, eragindako autonomia-erkidegoen eta udalen irizpideak. Berriro diot, legebiltzarkideok, Ganbera osoaren babesa eskatzen dut legez besteko proposamen honen erdibideko zuzenketarako, eta, beraz, zuen babesa espero dut. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1633
10
33
30.05.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Proposamenak adierazten duen moduan, justiziaren mapa diseinatu zuen 1988ko abenduaren 28ko 38/1988 Legeak, baina errealitatera eta XXI. mendeko herritarren beharretara moldatu behar da. Baina mapa eta lege hura aldatzeko beharra ez da Alderdi Popularraren Gobernuak orain aurkeztu duen zerbait, baizik eta Gobernu sozialistak berak aurreko legegintzaldian adierazitako beharra. Hala, 2009ko apirilaren 24an, erakunde arteko batzorde bat osatu zuen Gobernu sozialistaren Ministro Kontseiluak, eta batzordearen buru Justiziaren estatu-idazkaria izendatu. Beraz, argi dago Gobernu sozialistak zer erantzukizun izan zuen batzorde haren lanetan. Batzordearen helburua da Auzitegi eta Epaitegien Mugape eta Antolaketari buruzko Lege berria egiteko funtsezko elementuak zehaztea, aztertzea eta proposatzea. Batzorde hark, nioen moduan, txosten bat egin zuen, eta premisatzat adierazten da igo egin dela Espainian biztanleria eta auzi-kopurua aurreko legea onartu zenetik. Hori dela eta, adierazten du atzeraezina dela antolaketa eta mugapearen erreforma, gure gizarte-errealitatea eta justizia-administrazioaren osaera ez baitira legea onartu zenean genituen berak, eta, beraz, moldatu egin behar zela justizia-antolaketa garai eta errealitate berrietara. Hainbat gomendio ematen ditu txostenak, eta lehena da barruti judiziala gainditzea ereduaren oinarritzat, komunikazio eta lekualdatzeak zailak ziren testuinguru historiko bati erantzuten baitio, eta egun ez baitugu testuinguru hori. Hori dela eta, une honetan egokiena iruditzen zaio herritar guztiek justiziarako sarrera erraza izateko beharra bitarteko pertsonal eta materialen lurralde-sakabanaketa saihestearekin lotzea, baliabide publikoen arrazionaltasun-, ekonomiaeta aprobetxamendu-printzipioen aurkakoa baita. Eta horregatik adierazten du egungo barruti judizialen banaketa gainditu behar dela, txostenaren arabera XIX. mendekoa da eta. Beste gomendio bat da kide anitzeko antolaketa zabaltzea; alegia, epaitegi tradizionalak epaitegi bakar bihurtzea, beharrezkoa den epaile-kopurua duela, eta hirigune garrantzitsuetan –ez hiriburuetan– kokatzea instantziako justizia-organo espezializatuak, hala, justiziaren antolaketari dagokionez, gure inguruneko herrialdeen ereduari jarraitzeko, eraginkortasun-maila handiagoak lortzeko. Txostena 2010eko apirilean igorri zion Gobernu sozialistari Justiziako ministroak. Bestalde, 2010eko abenduaren 2an, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren egoera-, funtzionamendu- eta jarduera-memoriaren ondoriozko ebazpen-proposamenei buruzko eztabaida zela eta, Alderdi Sozialistak berak adierazi zuen atzeraezina zela Auzitegi eta Epaitegien Mugape eta Antolaketari buruzko Legea aldatzea, eredua iraungita zegoelako eta garaiz kanpokoa zelako, eta, beraz, egungo beharretara moldatu behar zela, baliabideak optimizatze aldera. Eta eztabaida hartan sozialisten ordezkariak esan zuena ia hitzez hitz aipatzen ari naiz. Adierazpen haiek batzordeak egin duen txostenean oinarritu ziren, esan dudan moduan, eta, beraz, Alderdi Sozialistak aurkeztu zituen ebazpenproposamenen artean dago Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiari eskatzea mugape- eta antolaketamapa hori diseinatzeko lanetan laguntzeko, eta orain sozialistei eskandalua iruditzen zaien txostena eragin du. Beraz, esaten nizuen moduan, ikusten dugu eztabaida honek oso egile jakina duela, eta egiletza hori Alderdi Sozialistari dagokiola. Hori bai, Gobernuko Alderdi Sozialistari. Eta komeni da gai hori argitzea, sozialisten jarrerak asko aldatzen baitira herritarrek eman dieten rolaren arabera. Justizia-antolaketa aldatzeko beharrari buruzko eztabaida piztuta, eta Alderdi Popularra horrekin ados zela, honen Gobernuak adostu zuen, martxoaren 2ko Ministro Kontseiluan, adituen bi batzorde edo lantalde izendatzea, eta haietariko batek Botere Judizialari buruzko Lege Organikoa eta Mugape eta Antolaketari buruzko Legea aztertu behar zituen, eta, egoki bazen, idazkera-proposamena egin. Eta Justiziako ministroa, maiatzaren 7an Justizia Batzordean egindako agerraldian, hain zuzen ere justiziaren antolaketa eta mugapeari buruz ari zela, aurretiazko ideia horren inguruan aritu zen: justiziaantolakundea garai berrietara moldatzeko beharraren inguruan, aurreko legearen datatik, eta 2009ko txostenak zioen moduan, biztanleria % 15 hazi baita, eta auzi-kopurua, berriz, % 100. Aditu-batzordearen ondorioak aurkeztu zituen batzorde hartan, eta bi kontzeptu giltzarri adierazi: malgutasuna eta pilaketa, baliabide material eta pertsonalak hobeto esleitzeko eta erantzun-azkartasun eta espezializazio handiagoa lortzeko. Eta, horregatik, aditu-batzordearen proposamenari jarraikiz, barruti judiziala gainditu eta probintzia-mailako auzialdiko epaitegi espezializatuak sortzea proposatzen du. Alegia, bigarren txosten horren ondorioak Gobernu sozialistaren garaian egindako txostenekoen oso antzekoak dira. Baina lehen unetik, batzorde horretan ez ezik, baita kontrol-saioetako galderetan ere, Justizia ministroak argitu zuen eredu horrek ez zuela ekarriko justizia-organoak desagertzea, baizik eta haiek espezializazio-irizpideei jarraikiz berrerabiltzea. Eta atzo bertan nabarmendu zuen berriro gaia Diputatuen Kongresuan. Bitxia da ekimena, eta bitxia sozialisten hautazko amnesia, lehen Damborenea jaunak ere esan dizuen moduan, eta ez dakit hitza eskatuko duen aipatzeengatik, hemen azkenaldian jende guztia aipatua sentitzen baita. Bada, ongi, esaten ari nintzen moduan, lehenago izandako guztia edo ez da gogoratzen edo –leunleun esango dugu– itxuraldatuta aurkezten da. 2011ko azaroaren 20aren aurretik gertatu zen guztia ez dago sozialisten buruan. Baina, esaten dizuet, amnesia izan dezakezue, baina horrek ez du adierazten amnesia izango duenik hemerotekak, edo Kongresuko Bilkuraegunkariak. Ekimenean nahiz hemen aipatu duzun txostena, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren txostena, sozialistek Kongresuan egindako proposamen baten ondorioz egin zen. Eta txosten hari onarpena ez zion eman Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak, baizik eta lau ordezkarik, eta haietatik hiru Alderdi Sozialistaren eskaerari jarraikiz izendatu ziren. Esan dudan moduan, Diputatuen Kongresuan Justiziako ministroari egin zitzaion galdera zela eta, Alderdi Sozialistaren ordezkariak adierazi zuen Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren txosten hura bere erantzukizunpean igorri zela. Esaten dizuet zuen amnesia aztertzeko modukoa dela, zeren eta diputatu sozialistaren hitzak irakurriz gero batek pentsatuko bailuke kontseiluak bere erantzukizunpean jardun zuela, eta ez du nik diodana aipatzen: txosten hura Alderdi Sozialistaren proposamen bati jarraikiz egin zela. Eta aipatu dudan mintzaldian, maiatzaren 7koan, ministroak adierazi zuen ezen, Botere Judizialaren Kontseiluaren txostena erabat errespetatzen zuen arren, ez zuela gogoko txosten hartan proposatu zuten sistema; izan ere, zenioen moduan, 431 barruti judizialak 199ra murrizten zituen, baina txosten hark, murrizketa hori izan arren ere, barruti judizialen sistemari eusten zion. Gallardón jaunak, berriz, adostasun handiagoa agertu zuen batzorde hark egindako proposamenarekin –eta, esaten nuen moduan, aurrekoarekin bat zetorren–, mugapea probintzia-mailakoa izatera bideratzea, baina Espainian justizia-egoitzak kendu gabe. Esaten nuen moduan, atzo bertan, kontrolsaioan, berriro esan zuen ez dela justizia-egoitzarik itxiko, eta lurralde-irizpideak malgutu eta espezializazio-irizpideekin osatuko direla, auzialdiko epaitegiak sortuta. Oraindik ez da proiekturik. Txostenak daude, eta batzuekin nahiko ados dago Gobernua, eta gutxiago beste batzuekin. Baina ez da hori Gobernuaren iritzia. Hori ez da Gobernuaren testua. Gobernuaren testua izango da Ministro Kontseiluak onartu eta Ganberara igorriko dena. Hori bai, legeari jarraikiz, nioen moduan, izan behar dituen txosten eta guzti, eta, esan den moduan, askotariko erakundeei igorri ondoren. Ez da proiekturik, baina proiektu horren kontra egiteko ekimen bat dago. Izan ere, hautazko amnesia horretaz gain, beste ezaugarri bat baduzue azkenaldian, sozialista jaun-andreok, eta da prebentziozko politika, azkenaldian hain ohituta gauzkazuen prebentziozko oposizio hori. Hobeto joango litzateke herri hau prebentziozko politika hori lehenago aplikatu bazenute, gobernuan zinetenean! Baina gobernuan zinetenean ez zenuten aurreikusten, ez ikusten, ezta aurrean zenutena ere. Eta, orain, hori bai, oposizioan zaudetenean, ez duzue Gobernuaren kontra jotzen, zuen Gobernuaren, Gobernu sozialistaren, Gobernuan zeundetenean defendatzen zenutenaren oposizioa egiten duzue. Muturrera eramaten duzue oposizioa, eta, orain, gobernuak beste batzuk direnean, proiektuen kontra agertu ez ezik, zuenen oso antzekoak izanik ere, aurrea hartu eta proiektuen iragarpenaren aurka agertzen zarete. Zuen jarrera ez da, jada, ardurazko oposizioa. Zuen jarrera da oposizioa egitea oposizioa egiteagatik, guztiaren aurka agertzen baitzarete: ideia baten aurka, iragarpen baten aurka, egunkari batean agertzen denaren aurka, irrati batean entzun duzuenaren aurka... Guztiaren aurka. Esaten nizuen moduan, zeuen buruaren aurka ere bai, hautazko amnesia hori baituzue. Edo atzerako ispilua galdu duzue, edo atzeko beira erabat lausotua duzue. Horrenbestez, beira termikoa konektatzea gomendatzen dizuet, beira horretako lurruna kendu eta atzerako ispilua berreskuratzeko, eta, arren, utzi prebentziozko politika eta oposizio hori egiteari, eta, kosta egingo zaizuen arren, hasi politika eta oposizio arduratsua egiten. Besterik ez. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1634
10
33
30.05.2013
OTADUI BITERI
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburuok, legebiltzarkideok, egun on berriro ere. Gallastegui andreak esan duen moduan, adostasuna lortu dugu Talde Sozialistaren eta Euzko Abertzaleak taldearen artean. Eta, berak esan duen moduan, Alderdi Popularra ere gonbidatu nahiko nuke adostasun honi gehitu dakion. Eta, batez ere, kontutan hartuta Llanos andreak esan diguna, atzo ministroak esandako berbengatik, uste dut egokia izango litzatekeela eta ez litzatekeela egongo kontraesanik zuek ere batuko bazinete adostasun honetan. Urkullu lehendakariaren Jaurlaritzak herritarren zerbitzura dagoen justiziaren alde apustu eta lan egiten du. Egungo justizia-administrazioaren erronka nagusietako bat da herritarrengandik hurbilago egotea, eta gero eta justizia arin, eraginkor eta gardenagoa ematea lortzea. Eta, helburu hori lortzeko, justiziaren deszentralizazioa sustatzeko konpromisoa hartu genuen hauteskunde-programan, ekimen zehatz baten bidez: Botere Judizialari buruzko Lege Organikoa aldatzeko eskatzea, Eusko Jaurlaritzak diseinatu ditzan antolaketa judiziala eta urteko programak, eta Euskadin epaitegien sorrera zehaztu. Mugape judizial berri baterako oinarriei buruzko txostenean proposatzen den barruti judizialen murrizketak ez du laguntzen, inolaz ere, herritarrengandik hurbil dagoen justizia-administrazioa lortzen, herritarrei justizia-administraziorako sarrera erraztu ordez eragozpenak jarriko baitzaizkie. Egungo Gobernuak, eskubide-iturri bakartzat aurrezkia kontuan hartzeko obsesioa duela, positibotzat jotzen du barruti judizialen pilaketa, arraroa ez denez, baina ez dugu ahaztu behar aurreko legegintzaldian, 2009ko apirilaren 24an, Ministro Kontseiluak erakunde-batzorde bat osatu zuela, Auzitegi eta Epaitegien Mugape eta Antolaketari buruzko Lege berri bat egiteko funtsezko elementuak zehazteko, aztertzeko eta proposatzeko. Batzordeak, Llanos andreak ere aipatu duen moduan, kideek aho batez onartu zuten txostena aurkeztu zuen, eta, txosten hartan, bost gomendio. Aurretiazko gogoetatzat nabarmendu nahi dut antolaketa eta mugapea berrantolatzeko eztabaida publikoa eta akordioa behar direla, eta, beraz, adostasunak lortzeko prozesu bati hasiera eman behar zaio bost gomendioak gauzatzeko. Lehen gomendioa soilik irakurriko dut, ereduaren oinarritzat barruti judizialak gainditzea proposatzen duena: "Hurbiltasuna behar du justiziarako irispideak, baita egungo azpiegiturek iraganekoen antzeko emaitzak ematea ere, lurralde-sakabanaketa txikiagoa izanik. "Mugapearen berrantolaketak pilaketa dakar ezinbestean. Egungo barruti judizialen banaketa gaindituko duten formulak bilatu behar dira, eta lurraldeegitura zabal eta funtzionalagoak ezarri". Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak 2012ko maiatzean egindako txostenak, esan den moduan, txosten hori hartzen du oinarritzat, hain zuzen, eta barruti judizialak desagertzea aurreikusten da, eta zehazki, guri dagokionez, adierazi du Gallastegui andreak zer egoeratan geratuko litzatekeen gure mapa. Beraz, hark adierazi duenari lotzen natzaio. Legegintzaldi honetan nahiz aurrekoetan, aurreikusitako pilaketaren eta ondorioz barruti judizialak desagertzearen aurka azaldu da Euzko Alderdi Jeltzalea, eta harro esan dezaket Euzko Alderdi Jeltzalearen ordezkari batek lortu zuela akordio edo konpromiso bat Gobernu sozialistarekin, mugapea egun dagoen moduan mantentzeko. Eta ez da Euzko Alderdi Jeltzalea izango egungo justizia-antolaketari buruzko eztabaidaren aurka azalduko dena, bereziki eskaera hori epaile eta magistratuek egiten badute. Hala ere, hau jasotzen da, hitzez hitz, 1996ko Justiziaren Liburu Zurian: "justiziaren mugapearen edozein aldaketa Gobernuaren, Gorte Nagusien, Gobernu Kontseiluen, autonomia-erkidegoetako legebiltzarren eta udalen artean egin behar da, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak gaia sakon aztertu ondoren". Egungo mugapearen osaera judizialak segurtatu du, eta segurtatzen du, bermatuko dela herritarrek justizia-organoetara sarrera eta komunikazio erraza izatearen eta giza baliabideak eta bitarteko materialak gehiegi ez sakabanatzearen arteko oreka. Hala ere, berriro diot, ez diogu uko egingo dagozkion azterketetan babestuta eta aipatu ditudan eragileen arteko beharrezko itunen bidez adostuta dagoen irtenbide bat eztabaidatu eta adosteari, herritarren eta justiziaorganoen arteko komunikazioa bermatzeko. Ez da zentzuzkoa, baldin eta baliabide publikoen kudeaketan eraginkortasunaren, efikaziaren eta guztizko zorroztasunaren parametroak baliatuz jardun nahi badugu, euskal administrazioak instrumentufuntzio hutsa izatea, Konstituzio Auzitegiak "Justiziaadministrazioaren administrazioa" izendatu duenera mugatzea; hala, haren funtzioa da jurisdikzio-funtzioa gauzatzeko baliabide eta bitartekoz hornitzea (azpiegiturak hornitzea, eraikinak ordaintzea, aplikazio informatiko berriak martxan jartzea, eta abar eta abar), eta, horrenbestez, ezin du autonomiaz erabaki bere lurraldean hain garrantzitsua den mugape eta antolaketaren diseinua. Justizia-eskumena hainbat eragileren artean banatuta egoteak eragotzi egiten du egiaz eraginkor eta efizientea izatea. Aldarrikapen hau egiten dugu ez soilik Alderdi Jeltzale garen aldetik, baizik eta baliabide publikoak hobeto kudeatzeko. Espetxe-eskumena eskatzeko genuen oinarri bera da: arrazoi politiko eta juridikoengatik ez ezik, baita arrazoi sozial eta humanitarioengatik eta gobernatze egokiagatik ere. Izan ere, hemen bertan dugun Erkoreka jaunak adierazi duenez, batzuetan gertatzen da Eusko Jaurlaritzak askatasuna kendu zaion pertsona batentzat diseinatutako gizarteratze- eta laneratze-ibilbideak garatzen dirua eta ahaleginak inbertitu arren, Espetxe Erakundeen Zuzendaritza Nagusiak erabakitzea Andaluziako espetxe batera eramatea, eta egindako lana eta inbertitutako baliabideak ezerezean geratzen dira. Botere Judizialaren autonomia-kontseiluak osatzeari dagokionez, Autonomia Estatutuan xedatua betetzeko eskatzen dugu. Hala, nire mintzaldiaren hasieran esan dudan moduan, Eusko Jaurlaritzak diseinatuko lituzke antolaketa judiziala eta urteko programak, eta Euskadin epaitegiak sortzeko aukera zehaztu. Botere Judizialaren autonomia-kontseiluen osaera ez da aldarrikapen nazionalista, antolaketa hobearen gaia baizik. Botere Judizialak, Estatuaren beste botere batzuek egin duten moduan, estatu konposatuaren egiturara moldatu behar du. Ez gara autonomia-kontseiluak osatzea eskatzen dugun bakarrak: Justizia eta Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia erreformatzeko bi liburu zurik ere jasotzen dute. Horrenbestez, Espainiako Gobernuari eskatzen diogu autonomia-kontseiluak osatu ahal izateko beharrezkoak diren lege-neurriak sustatzeko. Besterik ez, eta eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1635
10
33
30.05.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Gure ustez, barruti judizialak murrizteak ez du ekarri behar, ezinbestean, talderen batek adierazi duen moduan, murrizketarik. Nire ustez, edozein erreformaren helburuak izan behar du, eta izan daiteke, justiziazerbitzu hobea bermatzea. Horrek izan behar luke oinarrizko helburua. Alderdi Sozialistak babesten duen justiziabulego berria neurri jakin bateko epaitegietan soilik ezar daiteke, eta, beraz, kontraesana iruditzen zaigu aldi berean barruti judizialak bere horretan mantentzea defendatzea. Gure ustez, egin daiteke aldaketaren bat, eta arrazoizkoa iruditzen zaigu gai hau, esan dezagun, alderdikeria handiegirik gabe eztabaidatzea. Nire ustez, proposa daiteke gai hau, eztabaidatu daiteke, eta ez dugu uste barruti judizialak murriztea proposatzeak ezer murriztea dakarrenik ezinbestean. Nire ustez, talde batzuek proposatu dutenak justiziaren ikuskera agian zaharkitu bat adierazten du, eta ikuskera hori da herri bakoitzak bere alkatea, apaiza eta epailea ere izan behar zituela. Garrantzitsuena epaileen profesionaltasuna da, eta justiziaren kalitatea, eraginkortasuna eta askatasuna, ez hainbeste, esan dezagun, hurbiltasun fisikoa; izan ere, gaur egun, bada, errepide-sareak eta garraiobideak hobetuta, errazagoa da mugitzea, eta ez du zentzurik kasu askotan XIX. mendetik jaso ditugun egiturei eusteak. Botere judizialaren webgunean, proposamen honi dagokion atalean, hau irakurri dut: "Proposamena behin-behinekoa da nabarmen. Gaiaren garrantzia dela eta, azterketa lasaia eta interesdunen parte-hartzea eskatzen dituen eztabaida-prozesu bati ekitera bideratzen da, justiziara jo dezaketenen beharra modu onenean betetzeko, eta zirriborroan jasotzen den diseinuarekin bat etor daiteke, ala ez". Bada, nahiko arrazoizkoa iruditzen zait hori niri: gai garrantzitsu bati buruzko eztabaida-prozesuari ekitea, eta, hain zuzen, interesdun guztiei lasaitasuna, azterketa barea eta parte-hartzea eskatzea. Eta, bistan denez, guk ez dugu zuzenketarik aurkeztu. Bagenuen zuzenketa bat aurkezteko asmoa, eta hau adieraziko genuke, gutxi gorabehera. Proposatuko genuke barruti judizialen diseinuari buruz abian dagoen eztabaidan kalitatezko justizia izateko oinarritzat bulego judizial berriaren, lanaren arrazionalizazioaren eta espezializazioaren irizpideei jarraikiz egitea berrantolaketa, eta barruti judizialak murriztu eta zentralizatzeak ez eragitea herritarrei justiziarako eragozpenik. Esan dezagun, zuzenketa horretan, azkenean aurkeztu ez dugun horretan, UPyDk gai horri buruz pentsatzen duena jasotzen dela. Hori dela eta, ez dugu sinatuko talde sozialistak eta Euzko Abertzaleak taldeak sinatu duten zuzenketaren alde. Ez dugu prebentziozko zuzenketa horren alde bozkatuko. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1636
10
33
30.05.2013
GALLASTEGUI OYARZÁBAL
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko berriro, presidente andrea. Egun on berriro, legebiltzarkideok. Ea, ikus dezagun. Zin egingo nukeen ez zituela neurrigabeko adierazpen hauek eragingo… Izan ere, legez besteko proposamenaren funtsezko asmo nagusia da Legebiltzarrak hurbileko justiziaren, herritarrengandik hurbil dagoen justiziaren, babes judiziala behar duen jende guztiak eskura izango duen justiziaren aldeko jarrera adieraztea. Uneoro urrunago izan beharrean, gertuago izateko. Prebentzioari buruz hitz egin dute zenbait talde politikoren ordezkariek. Bada, prebentzioa... Orain ez dut gogoan bere garaian oso ospetsua zen gizon baten izena, eta uste dut oraindik ere baduela programa bat. Baina prebentzioari dagokionez, "Zauria sendatzea baino, ez egitea hobe" beti izan da esaldi ona. Nagusiki, esaera horiek beti izan dutelako arrazoi handia, eta, gainera, askoz hobea delako irtenbiderik ez duten egoerak saihesteko beharrezkoak diren neurriak hartzea. Eta hori gertatzen da askotan Alderdi Popularraren Gobernuarekin: dekretu bidez egiten ditu legeak, eta ahaztu egiten ditu beharrezkoak diren gauzak eta adostasunak. Hori dela eta, legez besteko proposamen honetan eskatzen den bakarra da adostasuna, epaitegiak bere horretan utz daitezen harik eta justiziaren beharra dutenentzat barruti judizialen egungo sistema aldatzea eta gainditzea hobe dela argi erakusten duten azterketak izan arte. Ez dut uste hau garrantzi gutxiko gaia denik, nagusiki duela urtebete, gutxi gorabehera, Alderdi Popularraren parte-hartzea ere izanik, eta txosten horren harira, erakunde-adierazpen bat aurkeztu eta babestu baitzen Laudioko Udalean –edo Amurriokoan, ez nago oso ziur–, Gobernuari eskatzeko ez zedila desagertu Amurrioko 1. barruti judiziala. Beraz, nik ez dut Alderdi Popularrari beraren jarrerak zein diren gogorarazi beharrik. Are gehiago: badirudi Llanos andreak gogokoago dituela gureak bereak baino; besteak beste, egunero ekartzen baitizkigu gogora. Dena den, legebiltzarkideok, ez dakit ongi irakurri duzuen zuzenketa –eta babestu ez duten taldeei buruz ari naiz–, zuzenketak dioena baita Eusko Legebiltzarra hurbileko justiziaren alde agertzen dela; hau da, gure herritarren justiziaz kezkatzen dela. Gainera, Espainiako Gobernuari eskatzen dio dauden barruti judizialak mantentzeko, eta epaitegiak, eta etorkizunean egin daitekeen edozein aldaketa arrazionaltasun-irizpideei jarraikiz egiteko, eta mugapeak aldaketak eragiten dien erakundeen lankidetzaz egiteko; hau da, gure udalekin eta gure autonomiaerkidegoarekin batera. Bada, ez dut ikusten, inondik ere, zein den erdibideko zuzenketa hau ez babesteko arrazoia, azken batean esaten baitu Mugape eta Antolaketari buruzko Lege hau aldatzearen ardura duen gobernuak, kasu honetan Gobernu popularrak, gure herrian justiziaadministrazioa arautzeko egingo duen lege berri horrek beharrezkoa den adostasuna bilatzea, onena izateko, eta bermatzeko, nolabait, justizia-administraziorako sarbide erraza eta herritarrekiko komunikazioa. Ez dut ikusten, Llanos andrea… Badakizu estimatzen zaitudala... eta batzuetan pentsatzen dut zergatik! (Risas). Izan ere, gauza horiek esaten jartzen zaren moduagatik, bereziki ados egon gaitezkeenean, bada, egia... Pentsa ezazu, Gobernuan dagoen edozein alderdik proposatzen duen edozein lege-aldaketa bada, arrazoikoa, eta zerbitzu publiko guztiak hobetzeko irizpideekin bateragarria, alboan izango du Alderdi Sozialista, ez bada guk proposatzen dugula, normalena izango denez. Baina, dena den, berriro eskatzen dizut, arren, pentsatzeko. Eta erdibideko zuzenketaren azken puntuari dagokionez, orain arte gauzatu ez den gai baten autonomia-garapena amaitzeaz ai gara, justiziaz, hain zuzen. Egin da bidea legeen eta betearazpenen arloan; ez dut ikusten zergatik ez den garaia, batez ere Botere Judizialaren autonomia-kontseiluez hitz egiten ari garela. Banoa, denbora amaitzen ari zaidalako, eta berriro eskatzen diot Ganbera osoari erdibideko zuzenketa hau babesteko. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1637
10
33
30.05.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko berriro, presidente andrea. Gallastegui andrea, estimua elkarrekikoa dela uste dut. Gertatzen dena da, bistan denez, talde honek aurka egon beste aukerarik ez duen gauza batzuk aurkezten dituzula zuk. Eta hasieran adierazi duzunarekin, justiziaadministrazioa hobetzeko beharrarekin, erabat ados. Zerekin behar da hurbiltasun handiagoa? Ez dakit zer hurbiltasuni buruz ari zaren. Zure ustez, lan-arloko epaitegiak ez daude herritarrengandik hurbil? Izan ere, probintzia mailakoak dira, e! Probintzia mailakoak dira. Eta, zure ustez, ez daude herritarrengandik hurbil? Nire ustez, hurbiltasun geografikoaz, fisikoaz ari zara. Bada, nire ustez, herritarrak ez daude egun osoa epaitegietan. Ziur asko, profesionalek izango dute kexatzeko aukera handiagoa, horiek bai egoten direlako egun osoa epaitegietan, baina, ziur asko, askoz gusturago izango dira justizia espezializatuagoa badute, justiziaren kalitatea hobetzen duena, geografikoki hurbilagoa den justizia izanik baino. Eta adostasunak beharrezkoak direla diozu. Gu ados egon gaitezke horrekin! Euzko Alderdi Jeltzalearen ordezkariak ere esan du, guztiak kontuan izan behar direla. Batzordearen zirriborro hori FEMPera igorri da, epaile-elkarteetara, justizia-epaitegietara, Abokatutza Kontseilura, prokuradoreen ordezkaritzara, gainerako eragile juridikoetara… Behar diren txostenak izango dituzte, eta autonomia-erkidegoei ere galdegingo zaie. Noski galdetuko zaiela! Are gehiago: behar bezain sakon eta garrantzitsua da lege hau… Lege honi denboran irautea dagokio, ez aldatzea gobernu bat sartzen edo irteten den aldiro; denboran irautea. Izan ere, horrek bermatuko du, halaber, segurtasun juridikoa, eta Gallardón jaunak adierazi du, hori dela eta, legegintzaldi hau amaitu aurretik egitea dela helburua, eta horregatik ari dira kontsulta-prozedura hau egiten, beste lege batzuetan egin ez den moduan, hain garrantzitsuak ez direla iritzita. Eta adostasunez hitz egiten duzu zuk. Gertatzen dena da Talde Sozialistarekin adostasun batera iristea, bada, ez didazu ukatuko zaila ez denik, oso zaila, batek abiapuntutzat aurreko Gobernuak abiapuntutzat zituen premisa berak erabiltzen dituenean... Berriro esango dizut 2009an osatutako batzorde haren burua... izan ere, egungoaren, egungo aditu-batzordearen lanak Justizia idazkariak koordinatzen ditu, baina burua Díaz Picazo jauna da, eta aurrekoaren burua Justizia Estatuaren idazkaria zen. Beraz, Gobernu sozialistaren esku-hartzea nabarmena zen oso. Eta ondorio batzuetara iritsi da, eta aditu-batzordearen txostenean ere jasotzen dira, eta Gallardón jaunak adierazi du ados dagoela. Baina, noski, nola adostuko dugu zuekin, zuek Gobernuan zeundetenean onartu zenutenaren aurka bazaudete orain? Oso zaila da adostasun batera iristea! Oso zaila da. Eta zuek, zuen zuzenketan, barruti judizialen sistema mantentzetik abiatzen zarete, baina aurreko batzordeak bere txostenean eta egungo aditubatzordeak diote gainditu egin behar dela sistema hori. Baina horrek ez du adierazten organo judizialak desagertu egingo direnik. Ez du hori adierazten, epaitegi bakoitzeko gobernu-aretoek erabakiko baitute hori, eta espezializazioaren arabera, zenbait izango diren bakoitzean. Zein izango diren Balmasedan, zein Getxon… Hori izango da sistema! Bestelakoa da sistema, ados gaudelako hobetu egin behar dela justiziaadministrazioa; kalitateko sistema izan behar du, noski, baina ados egongo gara guztiok baliabideak optimizatu ere egin behar direla. Gertatzen dena da baliabideen optimizazio hori, esaten dizudan bezala, Talde Sozialistak 2010ean beharrezkoa zela zioena… Baliabideak optimizatzeaz zuek hitz egiten duzuenean, oso agintari onak zarete; Gobernuan dauden beste alderdi batzuek diotenean, berriz, murrizketen alde gaude, eta murrizketa bat da, besterik gabe. Baliabideak optimizatzea, murrizketen sinonimoa. Izan ere, bi neurri eta hizkuntza bikoitza erabiltzen dituzue. Eta, horrenbestez, oso zaila da zuekin adostasun batera iristea, argi dagoenez. Eta autonomia-kontseiluei dagokienez, ez dakit aldarrikapen nazionalista bat diren ala ez. Esaten dizu- dana da aldarrikatzen dituztenak nazionalistak direla. Kongresuaren Bilkura-egunkaria irakurriz gero, Entzutegi Nazionalarekin batera, hori ere atera baitzen, nork aipatzen zituen? Amaiur, CIU, BNG eta Euzko Alderdi Jeltzaleak. Horiek aipatzen zituzten autonomia-kontseiluak. Eta autonomia-kontseilu horiek ez dira beharrezkoak, eta ezin dira Autonomia Estatutuaren bidez sortu. Lege organikoan agertu behar dute, eta Gallardón jaunak esan du legea eztabaidatzean eztabaidatuko direla. Eta ez dugu ekimen hau babestuko gai batzuk aurresuposatzen dituelako, eta zuen helburua adostasun batera iristea bada, adostasun batera, guztien artean hitz egitera, eta guztien artean erabakitzera, bada, aurretiazko premisa batzuk zehazten ari bagara, eta eztabaida hau baldintzatzen, bada, ez zaigu modu zuzenena iruditzen. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1638
10
33
30.05.2013
OTADUI BITERI
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Eudel-Euskadiko Udalen Elkarteak egindako lana aitortzeari eta babesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Bakar-bakarrik baxatu naiz Llanos andreari esateko benetan irakurri dudala Kongresuko boletina, eta, gainera, eztabaida hau planteatu zen bertan 2012ko martxoaren 27an gure taldeak aurkeztutako ekimen bat aztertzeko bertan. Eta esan behar dizut ez duzula ondo irakurri boletina, zeren eta Alderdi Sozialistako Sáez Cubero jaunak Madrilen defendatu zuen kontseilu autonomikoak sortzea gaur Gallastegui andreak egin duen baino enfasi handiagoarekin. Le leeré un párrafo, para que tenga en cuenta lo que dijo el señor Sáez Cubero: "Gure ustez, Botere Judiziala deszentralizatzeko organoak izan behar dute justizia-kontseiluek, Botere Judizialaren eta eragile juridikoen ordezkariak bakoitza bere autonomiaerkidegoan, eta Konstituzio Auzitegiaren epaiak, Kataluniaren Autonomia Estatutuari buruzkoa, adierazten duen arren Botere judiziala bakarra dela, eta ezin dela deszentralizatu, hori ongi gaitu daiteke Botere Judizialari buruzko Lege Organikoaren aldaketan". Errepasatu, zeren eta ez da bakarrik nazionalistek egiten dugun aldarrikapen bat. Mire, señora Llanos, he de pedirle lo que el señor Emilio Olabarria pidió al representante del PP; esto es: Malgutasun intelektuala Botere Judizialaren autonomia-kontseiluen osaera gauzatzeko. Eta esan duzun moduan, orduan ordezkaria zen Montserrat andreak esan zuen debate hori eman beharko dela en la reforma de la Ley Orgánica del Poder Judicial. Nik eskatzen dizut, Llanos andrea, zure eragina baliatzeko aldarrikapen historiko hau kontuan hartua izan dadin, eta Gernikako Estatutuan xedatu zena bete dadin. Eskerrik asko. Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1639
10
33
30.05.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, radarrak jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko berriro, presidente andrea. Ongi, uste dut aurreko gaiak baino eztabaida gutxiago eragingo duela gai honek, nagusiki akordio batera iritsi garelako Euzko Alderdi Jeltzalearekin eta Alderdi Sozialistarekin, erdibideko zuzenketa batera, eta, hemendik, beste ezer esan aurretik, eztabaidari ekin aurretik, eskerrak eman nahi dizkiet akordioa lortzeko izan duten jarreragatik. Gaur hona dakargun proposamena ez da berria; plataforma batek, Ponle Freno plataformak, aurkeztu zuen ekimenena du abiapuntu, eta, ondoren, legez besteko proposamentzat aurkeztu zen Diputatuen Kongresuan, eta aho batez onartu. Eta gaur hona ekarri dugu Gernikako Estatutuaren bigarren xedapen iragankorraren arabera, eta 1982an Batzorde Mistoaren Osoko Bilkuran lortutako akordioari jarraikiz, Estatuak beharrezko bitarteko eta zerbitzuak transferituko baitzituen gure autonomia-erkidegoko zirkulazioari eta ibilgailu-zirkulazioari buruzko legeak egikaritzeko. Errepideetako ezbehar-kopurua duela zenbait hamarkadatatik jasaten ari garen gaitz endemikoa da. Hildakoak eragiten dituzten istripuak gehiegi dira oraindik ere; hala ere, egia da, eta onartu egin behar da, kopurua jaitsi egin dela azkenaldian. 1992an Espainia osoan heriotza eragin zuten 5.000 istripuetatik, 1.304ra igaro gara 2012 ekitaldian, eta % 12ko jaitsiera izan dute 2011ko kopuruetatik. Zoritxarrez, Euskadi ez da errealitate horretatik at geratzen, eta zirkulazio-istripuak gure errepideetan ere izaten dira; aurreko ekitaldian 59 pertsona hil ziren gure eremu geografikoan. Eta kopuru horiei urtero izaten den zauritukopuru handia gehitu behar zaie, eta askok bizitza osorako ondorio atzeraezinak izaten dituzte. Beraz, sarrera labur hau egin nahi genuen eztabaida bideratzeko, eta nabarmentzeko eta azpimarratzeko bide-segurtasunaren garrantziaz jabetzearen beharra, arazo handi baten aurrean gaudela jabetzeko. Bide-segurtasunak lehentasuna izan behar du edozein gobernurentzat, eta mota guztietako ekimenak eta neurriak behar dira zirkulazio-istripuak are gehiago murrizteko. Eta hori diot batzuetan iruditzen baitzait halako normaltasun batez jasotzen ditugula errepideko istripu-kopuruei buruzko urteko balantze tragikoak; uste dut etengabeko ahalegina egin behar dugula ez etsitzeko, eta kopuru horien aurrean amore ez emateko. Erakunde ofizialek argitaratzen dituzten estatistiken atzean modu tragiko eta bat-batekoan bidean geratzen diren pertsonak eta familiak baitaude, eta, errealitate horren aurrean, kontzientziatu egin behar dugu, gero salatzeko, errepideak urtez urte bizitzak eramaten jarraitu ez dezan. Bide-segurtasunari buruzko osoko ikuspegi integrala izan behar da, eta gure errepideetan beti dugun ezbehar-kopuru altua murrizten lagunduko duten faktore guztiak kontuan izan. Eta funtsezkoa da bidehezkuntza: gidarien kontzientziazioa, herritar guztien kontzientziazioa arduraz gidatzeko beharrari dagokionez; egungo errealitateari buruzko kontzientziazioa eta sentsibilizazioa, eta gidatze zuhurtziagabeak edo ausartegiak norberagan edo besteengan izan ditzakeen ondorioei buruzkoa. Gaur bertan jakin dugu ia istripuen erdiak gidatzean izaten diren arreta-galeraren ondoriozkoak direla. Erakunde-kanpainak egin behar dira gehiegizko alkohol, droga eta abiadura oso nahaste arriskutsua direla sentsibilizatzeko. Azpimarratu behar dugu baldintza onetan bagaude soilik gidatu behar dugula. Eta guztiok kontzientziatu behar dugu kontrolik gabeko ibilgailu bat heriotza-arriskua dela benetan nahiko genukeen baino askoz kasu gehiagotan. Gure errepideak hobetu ere egin behar da. Sustapen ministerioak aste honetan bertan iragarri du aurrekontuaren zati garrantzitsu bat bide-azpiegiturak hobetzera bideratuko duela. Eta kontuan izan behar da gure herrian izaten diren zirkulazio-istripuen kausa nagusia gidarien gehiegizko abiadura dela, eta horrek larritu egiten ditu haietariko asko. Heriotzen eta ondorio larriak dituzten zaurituen % 40 inguru gehiegizko abiaduraren eta gehiegizko alkoholaren nahasteak eragiten ditu. Hori dela eta, abiadura gutxitu beharraz kontzientziatu behar dugu gidariok. Eta gidariak kontzientziatu ez ezik, beste neurri batzuk ere hartu behar dira, eta gure bideetan ibiltzean, hirikoetan nahiz hiri artekoetan, segurtasun hori hobetzeko neurrietako bat da gidariengan disuasioondorioak dituzten radarrak jartzea; radarra dagoela jakinaraztea, zati horretan abiadura murrizteko beharraz ohartarazteko. Herritarrek salaketa asko egin dituzte radarrak ez daudelako istripu ugari izaten diren lekuetan. Kasu batzuetan, instalazio-erraztasuna da radarrak jartzeko arrazoia; beste batzuetan, berriz, ekimenean diogun moduan, gidaria harrapatzea da helburua, isuna ordaindu dezan. Hori dela eta, askok esaten dute radarren gehiengoa, prebentziorako baino gehiago, dirubilketara bideratutako lekuetan daudela. Eta gizakien bizitzaz ari garenean, ondorio itzulezinez ari garenean, ezin dugu diru-bilketa areagotzea jarri disuasio- eta prebentzio-helburuen aurretik. Horrenbestez, dagokien funtzioa beteko duten lekuetan jarri behar dira radarrak, eta haien funtzioa da, diogun moduan, gidariei atzera eragitea, eta zati bakoitzean zehaztutako abiadura-mugen araberako gidatzeko modua lortzea. Eta, horrenbestez, egokiena da batez besteko ezbehar-kopurutik gorako mailak izaten diren lekuetan jartzea, eta aurretiaz adieraztea radarra dagoela, abiadura murrizteko. Hala ere, nioen moduan, oso bestelakoa da, askotan, errealitatea, eta radar ugari daude dirua biltzeko eta diru-kutxa publikoa gizentzeko jarrita. Eta ulertzen dugu, eta esan da hemen gaur goizean, zailtasun ekonomikoak ditugula, baina alderdi publikook ahaleginak batu behar ditugu errepideetako heriotzakopurua murrizteko, horrek diru-bilketa areagotuko ez duen arren; izan ere, prebentzioa da radarraren helbu- rua, eta, horrenbestez, dirua biltzea ez baizik eta gizakion bizitzak biltzea helburu duten lekuetan jarri behar dira. Prebentzio-eginkizuna, bereziki gehiegizko abiaduraren ondoriozko puntu beltzetan jarrita, eta radarra dagoela abisatuta, erabat frogatua geratu da. Datuek ez dute gezurrik esaten, eta radarrak egoki jarrita, ezbehar-kopurua % 52 jaitsi da helburu nabarmentzat gidariek abiadura moteltzea zuten puntuetan. Hori da aurkeztu dugun proposamenaren helburua, Eusko Jaurlaritzak, bere eskumen-esparruan, radarrak erabiltzea gidariek abiadura moteltzeko eta euskal errepideetako ezbehar-kopurua murrizteko. Autonomia-erkidegoko errepideetan, hirurogeita hamar radar inguru ditugu; esan dugun moduan, bide azkarretan daude asko, autobideetan, eta ezbehar-kopurua batezbestekoa baino txikiagoa da leku horietan. Espainiako batezbestekoa 6,19 radarrekoa da 1.000 kilometroko. Euskadin batesbestekoaren bikoitzetik gora ditugu, 16,44 radar 1.000 kilometroko. Eta Espainian multa gehien jartzen dituzten hogeita bost radarretatik lau Euskadin daude. Radar ugari horien adibide bat eman nahi dut, bizkaitarrok ongi ezagutzen duguna: Malmasingo tuneletan sei radar ditugu, hiru noranzko batean eta hiru bestean. Gure ustez, nahikoa da bat noranzko bakoitzean, abiadura moteltzeko, eta beste leku batean jar daitezke gainerako laurak. Bide Segurtasunaren Behatokiaren txosten batek adierazten du radar finkoek abiadura ertain edo handiko errepideetan funtzionatzen dutela funtsean, baina ez direla hain eraginkorrak abiadura txikiko errepideetan edo semaforoak dituztenetan. Horrenbestez, berrantolatu eta berriro kokatzeko azterketa bat egin behar dela ulertzen dugu, prebentzio-irizpideei jarraikiz, eta ez dirua biltzeko irizpideei. Alde horretatik, egokia iruditu zitzaigun Talde Sozialistak aurkeztu zigun zuzenketa, eta, azkenean, zuzenketa horren zati bat jaso da erdibideko zuzenketan, eta Eusko Jaurlaritzari eskatzen zaio azterketa espezifikoak egiteko Euskadiko bide-sare horretan, ezbehar-kopuruaren datuak aztertu ondoren, radarrak kokatzeko diagnostikoa barne. Hasieran nioen moduan, lan handia egin dezakete radarrek zentzu horretan, baita bideak hobetzeak eta erakunde-kanpainek ere, baina istripuak saiheste- ko eta bizitzak salbatzeko gehien egin dezaketenak herritarretako bakoitza gara, modu arrazionalean, zibilean eta, batez ere, zuhurtziaz gidatuz. Bolante baten aurrean, beharrezkoa da zuhurtzia, hori baita gidariaren lagun onena, eta ezbehar-kopuruaren etsai handiena. Istripu-kopurua murrizteak izan behar du bidesegurtasuneko politiken funtsezko zutabe. Ezin dugu onartu errepide-istripuak izatea, oraindik ere, gure herrialdeko heriotza-tasaren arrazoi nagusia, eta ezin dugu onartu istripuak estatistika-erregistro soiltzat hartzeko luxua. Ezbehar-kopurua murrizteak ikuspegi orokorra behar du, baina egia da banako ekintzek ere lagundu dezaketela kopurua jaisten. Eta ekimen honetan proposatutako ekintza banako ekintza bat den arren, uste dugu jaitsiera hori izateko behar diren neurri-multzoei lagundu diezaieketela. Istripu gehien izaten diren puntuetan pilatzeko proposamenak ziur lagunduko duela, eta disuasioondorioa izango du gidari askorentzat; horrenbestez, bere alea jarriko du gizarte osoaren helburu den honetan. Izan ere, guztiok ados egongo gara radar onena dela inoiz eragiten ez dena. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1640
10
33
30.05.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, radarrak jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari, sailburuak, legebiltzarkideok, eguerdi on guztioi. Bada, gizarte moderno eta motordun hau –asaldatu samarra ere bai– eraikitzeagatik ordaindu behar dugun kostu tragikoena dira zirkulazio-istripuak, eta, ondorioz, haien biktimak. Euskal Talde Popularrak aurkeztutako legez besteko proposamen honek ematen digun aukera baliatu nahi dut zirkulazio-istripuen biktima guztiak gogora ekartzeko, eta haien familiei elkartasuna adierazteko. Datu objektibo bat da Espainian nahiz Euskadin jaisten ari dela zirkulazio-istripuek eragindako heriotzakopurua, baina ezin dugu datu positiboez hitz egin errepidean biktimak dauden bitartean. Espainian, 2007 eta 2012 artean, erdira baino gehiago jaitsi zen zirkulazio-istripuen ondoriozko heriotza-kopurua: 2.741 heriotza izan ziren 2007an; 1.301, berriz, 2012an. Euskadiko kale eta errepideetan, hildakoak eragin zituzten berrogeita hamabost zirkulazio-istripu izan ziren 2011n, eta guztira hirurogei lagun hil ziren unean bertan edo lehen hogeita lau orduak igaro aurretik. Horrek gaian aurreratuen dauden herrialdeen antzeko ratioetan kokatzen gaitu: Erresuma Batua, Suedia edo Herbehereak. Baina, dagoeneko esan dudanez, ezin gara pozik izan gai horretan, eta, beraz, administrazio publiko guztien eginbeharra da bidesegurtasuna areagotu eta istripuak ahalik eta gehiena murriztuko dituzten neurriak hartzen jarraitzea. Neurri asko har daitezke bide-indarkeria eta haren ondorioak saihesteko, hasi kontzientziaziotik, jarraitu prebentziozkoetatik eta, baita, zergatik ez, disuasio-neurriak diren beste batzuk ere. Horiek guztiak, dena den, helburu bera lortzera bideratu behar dira. Zirkulazio-istripuak larritzeko kausa garrantzitsuena, alegia, heriotza gehien eragiten dituena, gehiegizko abiadura da. Beraz, gidariek zirkulazio-mugak gainditzeko tentazioa kentzeko neurriak hartu behar dira. Istripuak saihesteko bete beharreko lehen baldintza da zirkulazio-arauak errespetatzea. Kasu honetan, kontzientziazioa, prebentzioa eta baita disuasioneurriak ere tresna garrantzitsuak dira helburua lortzeko. Radar finkoa, behar bezala adierazia, tresna egokia da, eta prebentziozkoa izan behar du, baita disuasio-neurria ere, gehiegizko abiadura saihesteko. Beraz, istripu gehien izaten diren puntuak aztertu ondoren, leku horietan jarri behar lirateke radar finkoak. Radarrak puntu estrategiko horietan kokatu behar dira, baina ez dirua biltzeko, baizik eta istripuak prebenitzeko. Aurretiaz adierazi behar dira, eta behar bezain ongi ikusteko moduan. Badakigu Euskadiko bide-sare azkarrean radar finko ugari daudela, eta, kasu gehienetan, aipatutako irizpideei jarraitzen diete. Hori dela eta, bigarren mailako sarea da gure kezka. Eta horregatik, lehenago aipatu den moduan, proposatu dugu Eusko Jaurlaritzari eskatzea Euskadiko bide-sare osoan azterketa espezifikoak egiteko, bigarren mailakoa barne, ezbehar-kopurua eta radarren kokapena alderatzeko. Euskal Talde Popularraren ordezkariak esan duen moduan, akordio batera iritsi gara talde horrekin eta Euzko Abertzaleak taldearekin erdibideko zuzenketa batean, eta aurkezten ari diren bi gaiak jasotzen ditu: radar finkoak istripu gehien izaten diren puntuetan edo ezbehar-kopuru handieneko puntu beltzetan jartzea, eta bigarren mailako sarean radarrak egoki jartzeko azterketa egitea, heriotza-istripuak murriztea lortzea, errepideetako istripuak eta, nagusiki, heriotzak eragiten dituztenak. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1641
10
33
30.05.2013
ARIETA ARAUNABEÑA IBARZABAL
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, radarrak jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señorías, lehendakari, consejeros, buenos días a todos. Es imprescindible la realización de estudios dirigidos a mejorar la seguridad vial, ya que necesitamos saber cuáles son las medidas más adecuadas. Ez da zalantzarik radarrek istripu-kopurua jaitsi dezaketela kasu askotan, baina beti ez da irtenbidea. Hori dela eta, azterketa espezifikoak ere behar dira, beste neurri batzuk ere har baitaitezke: hasi bidesarearen egoeratik beretik eta seinaleetaraino. Kasu batzuetan, nahikoak izango dira; beste kasu batzuetan, berriz, radarrekin batera joan behar lukete. Erdibideko zuzenketan proposatzen denez, gainerako erakundeen adostasunari dagokionez, bistakoa dirudi, eskumenak direla eta. Hala, istripuak zer zatitan izaten diren zehaztea foru-aldundiei dagokie, eta hirierrepideak ez diren hiri-bideak udalen eskumenak dira. Autobideek ere beraien eskumenak dituzte. Esan denari dagokionez, ohar labur batzuk egingo ditut, beharrezkoak iruditzen baitzaizkit. Hasteko, esan behar da radar finkoak adierazita daudela, margotuta, Euskal Herriko Aldizkari Ofizialean argitaratzen direla, eta Tráfico-ren webgunean ere jasotzen direla. Radar mugikorrak ezbehar-kopuruak eragindako beharren arabera kokatzen dira, eta, beraz, lekuz aldatzen dira. Radarrak jartzeko zergatiari dagokionez, ezbehar-kopuruaren azterketek ematen dituzten datuen arabera jartzen dira, eta istripu-kopurua jaisteko. Araua urratzeak zehazten du isuna: ez zaio isunik jartzen arauak betetzen dituenari; araua urratu dela salatu baizik ez dute egiten radarrek. Radarrek ez dute isunik jartzen; haien helburua prebentzioa da, gehiegizko abiaduraren ondoriozko istripurik ez izateko. Beraz, ezbehar-kopurua murrizteko helburua dugu gidari guztiok, baita radarrak jartzeari dagokionez ere. Hori dela eta, uste dugu lortu dugun erdibideko zuzenketan egoki jasotzen direla bide-sareko ezbehar-kopurua murrizteko helburuak, tresna egokienak erabiliz. Besterik ez. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/ea527c54-7d8b-4e3a-9e6f-30a2ebeacf2e
parl_eu_1642
10
34
06.06.2013
URIZAR KARETXE
EH Bildu
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, legebiltzarkideak, lehendakari, egun on. Maiatzaren 24ko osoko bilkuran argi gelditu zen, Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburu Aburto jaunak emandako erantzunetan oinarrituz, Eusko Jaurlaritzak EH Bildurekin bat egiten duela esaten dugunean urriaren 25ak ez duela Euskal Autonomia Erkidegoko herritarren gehiengoaren babesik biltzen Euskadiko Eguna ospatzeko. Osoko bilkura berean adostasun handiagoa lortuko lukeen beste egun bat aurkitzea beharrezkoa dela esan zigun, horrelako ospakizunek gizartearen gehiengoaren aitorpena eta babesa behar dutelako, eta, beraz, eskua zabaltzen zuen beste data baten inguruko eztabaida ireki eta adostasuna biltzeko. Eskaerari erantzuteko intentzioz gatoz gu gaur, Euskal Autonomia Erkidegoko gizartearen gehiengoak aitortu eta babestuko duen data bat mahai gainean jarriz, hots, abenduaren 3a, Euskararen Nazioarteko Eguna, mahai gainean jarriz. "Euskara da euskaldun egiten gaituena" dio esaerak, eta Euskal Herriari euskararen herria ere esaten zaio. Hori horrela izanik, zalantzarik gabe euskara gure altxorrik preziatuena dela esan dezakegu, eta herri garen aldetik geure nortasunaren funtsezko zutabeetako bat. Europako hizkuntzarik zaharrenetakoa dela ez dago zalantzarik, Mendebaldeko Europan sustrairik luzeenak dituen hizkuntza baita euskara. Sustrai horiek, Erromatar Inperioaren aurretikoak, Akitania osoan eta Bizkaiko Golkotik Andorraraino bitarteko Pirinioetako bi aldeetan agertu dira, eta Erdi Aroan, behintzat, Errioxan eta Burgoseko ipar-ekialdean ere hitz egin zela dokumentatua dago. Euskarazko lehenengo hitz idatziak aurreneko mendekoak dira, Akitaniako hilarrietan agertuak, baina X. mendera arte ez dira euskarazko lehen idatziak agertzen…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1643
10
34
06.06.2013
URIZAR KARETXE
EH Bildu
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Horren adibide, Donemiliagako glosak dira, Errioxako Susoko monasterioan gordeta dauden glosak edo bazter-testuak. Eta XVI. mendera arte ez zen argitaratu euskaraz idatzitako libururik, Bernat Etxeparek "Linguae Vasconum Primitiae" deituriko liburua euskaraz idatzi zuen arte, 1545ean. Euskara zen garai haietan Euskal Herriko hizkuntza nagusia, ia Euskal Herria osoan mintzatzen zena. Dena den, nagusitasun geografiko horri ez zegokion nagusitasun administratibo edo ofizialik. Inongo erakundeak ez zuen erabiltzen euskara bere jardun administratiboan edo dokumentazio ofizialetan. Hizkuntza erromanikoek hartu zuten euskarari zegokion funtzio hori. Garai goiztiar haietatik hizkuntza horiek idatziaren prestigioa bereganatu zuten, eta euskara, berriz, herri xehearekin lotua gelditu zen. Euskarak eusten zion, nola edo hala, hedadurari, baina galdua zuen prestigioaren eremua. Euskara ezin zen erabili erakundeetan, ez eskolan…; euskararen galeraren atea, beraz, zabalik geratu zen. Gutxitze-prozesu gogorra jasan du euskarak mendeetan zehar, etenik gabe lurraldeak galduz. Batzuetan, inguruko beste hizkuntza indartsuagoen influentziagatik, eta besteetan gure hizkuntzaren aurka hartutako erabaki politikoengatik. Kontrako lege, dekretu eta agindu asko jasan ditu euskarak mendeetan zehar, bere erabilera mugatu edo ezabatzeko asmoarekin. Eta agian norbaitek esango du pasatutako garaiez ari naizela horrelako gauzak komentatzen ditudanean, eta bai, batzuk bai, batzuk pasatu ziren. Euskara erroetaraino desagertzeko aginduen garaia pasatu da. Euskararen arrasto idatzia toki guztietatik –hilerrietatik barne– ezabatzeko aginduen garaia pasatu da. Erabilera ere debekatua zegoen garai haiek pasatu dira. Baina euskararen kontrako ahaleginak ez dira oraindik bukatu. Euskal Herrian euskaldunok oraindik zailtasunak ditugu gure semealabak euskaraz heziak izan daitezen, eta are arazo gehiago ditugu gure bizitza euskaraz egitea nahi badugu. Euskarak, zoritxarrez, oraindik bide luzea dauka egiteko, normaltasun-egoerara heltzeko. Ez dut, ordea, nik ukatuko Erkidego honetan aurrerapausoak eman direnik azken 30 urteotan. Gizartearen eremu guztietan euskal hiztun gehiago dagoela ukaezina da, baina euskararen normalizaziorako, herrialdeen eta eskualdeen errealitate desberdinei aurre egin behar zaiela onartu behar dugun arren, zoritxarrez eremu euskaldunetan ere ez dugu lortu erabateko normalizazioa. Euskararen egoera hobetzeko egin behar denari buruz asko hitz egin dezakegu, baina ez da gaur, ez da hau unea. Gauza bat izan behar dugu gaur argi: euskarak laguntza behar duela, babesa, bultzada eta, baita ere, eta, batez ere, aitorpena. Mendeetan ukatu zitzaion prestigioa berreskuratu behar du, eta horretarako behar duen tokian jarri behar dugu. Euskara gure herriaren ondarea bada –eta hala da–, guztioi dagokigu berezko bezala tratatzea. Guztioi, bakoitzak herri honentzat daukan proiektu politikoaren gainetik. Eta uste dut Ganbera honetako talde guztiak ados gaudela oinarri honekin, bakoitzak esandakoaren arabera oinarri. PPren kasuan, adibidez, orain dela gutxi arte presidente izan den Antonio Basagoitiren hitzak dakarzkit. Basagoiti jaunaren hitzetan, "Euskara babestea eta sustatzea guztioi dagokigu, euskara euskaldun guztien ondarea eta euskal kulturaren elementu aberasgarria delako". Euskara aberastasun kultural nagusienetakoa dela esan zuen Basagoiti jaunak, ideologiekin eta kolore politikoekin zerikusirik ez duena. PPko burua izan denaren irudiz, euskara ezin da erabili euskaldunak sailkatzeko eta euskarak bat egiteko eta elkar ulertzeko topagunea izan behar duela nabarmendu zuen. Bere hitzetan, PPk ez dio uko egingo euskararen defentsarekiko konpromisoari. Eta hau ez da kasu bakarra. PSEren kasuan, Patxi López lehendakari ohiaren hitzak ere zentzu be- rean doaz. Irakurri behar ditudan hauek, 2009ko Euskararen Nazioarteko Egunean esandakoak dira: "Euskara ez da ideologia konkretu baten ondare. Euskadi, Espainia, Europa eta munduko biztanle ororen ondasuna da, kultura unibertsala hornitzen eta aberasten duen hizkuntza den heinean. Euskaldunoi eta euskal instituzioei dagokigu hiztunei bidea erraztea, baina beti era orekatu, emankor eta bazterketarik gabekoan. "Euskara eta gaztelaniaren arteko elkarbizitza ezin dugu arazo bat bezala ikusi, baizik eta gizarteeredu solidarioagoa eta aurrerakoiagoa lortzeko aukera bat bezala. "Euskara non, han egon nahi dugu guk, hitzen geografiak ez baitu mugarik. Euskara-hiztun bat non, han behar dugu egon". Eta EAJren txosten politikoak ere ildo berdina jorratzen du: "EAJ-PNVk politika linguistiko aurrerakoi bat sustatzeko konpromisoa du, euskararen inguruko ikuspegi komunitarioekin lotutakoa. Eta euskara oinarri finkotzat eta funtsezko ezaugarritzat duen diskurtsoari eutsi behar diogu, azken horren gainean Euskadi bezalako nazio politiko eta ideologikoki anitzean elkarbizitza eraikitzeko". "Paraleloki, betidanik euskara ondare komuna dela eta ez soilik nazionalismoarena esateko izan dugun konbentzimendu berarekin, beren buruak nazionalistatzat ez dituzten pertsonek euskara eta azken horren erabileraren normalizaziorako konpromiso aktiboa bere egin ditzatela nahiko genuke: inor ez dago betebehar horrek arrakasta izan dezan eraginkortasunez kokatzeko ardura sozialetik salbuetsita". Noski, testu hauek beste zabalago batzuen zatiak dira, baina zati hauen irakurketarekin adierazi nahi izan dudana zera da, denok daukagula argi euskara denon ondarea dela eta, ondorioz, denon ardura izan behar dela ondare hori mantendu eta sendotzea. Izatez, euskara ez da soilik denon ondarea, daukagun ondarerik zaharrena baizik, beste ohitura, usadio edo edozein legeren gainetik. Gaur eguneko gizartean funtsezkotzat uler dezakegun beste edozein ezaugarri edo eskubide baino lehenago euskara han zegoen, gure arbasoen bizitzaren erdian. Berriz diot: euskara da euskaldun egiten gaituena eta euskara da historian zehar euskaldunok egin dugun ekarpenik handienetakoa, handiena ez bada, baina, zoritxarrez, gehienetan ahaztutakoa. Ez dezagun akatsa berriz errepikatu eta eman diezaiogun gizarteari ahaztuko ez duen mugarri bat egutegian, edo hobeki esanda, jada egutegian dagoen egun bat bihurtu dezagun mugarri euskal gizartearentzat, baina ez soilik gaur egungoarentzat, etorkizunekoarentzat ere. Uler dezatela egun batean erabaki genuela euskarak merezi duen berezitasuna aldarrikatzea eta, beraz, abenduaren 3a, Euskararen Nazioarteko Eguna, euskal gizartearen erreferentzia-eguna bihurtzea jaiegun, ospakizun-egun bihurtuz. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1644
10
34
06.06.2013
EGIBAR ARTOLA
EA-NV
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on guztioi. Pello Urizar parlamentariak Jaurlaritzari interpelazioa egin ondoren eta Aburto sailburuak erantzun ondoren, gaur EH Bildu taldeak dakarki Legebiltzar honetara eztabaidarako mozio bat, interpelazio horren ondorio bezala mozio bat, eta garbi dago, bai interpelazioa gauzatu zen egunean eta ondorengoetan berriz ere zerbait baldin badago auzitan dela bere garaian, 2010. urteko apirilaren 22an, indarrean jarri zen legearen ingurukoa. Hau da, Legebiltzar honetan gehiengo baten eskutik, garai hartako gehiengo baten eskutik, festa bat, jaiegun bat, legearen eskutik jarri zen, ezarri zen, eta nik diot inposatu egin zen. Eta nik uste dut eztabaida edo eztabaidaren mamia dela nola indargabetzen den, nola derogatzen den edo bertan behera uzten den lege hura. Sailburuak berak zioen festa berri bat, jaiegun berri bat jarri nahi baldin bada, horrek kontsentsu bat eskatuko lukeela, eta bide bat eta denbora bat. Guk lehenengoari eutsi nahi diogu, eta horren ondorioz, lege-proposamen bat dagoeneko erregistratu dugu Ganbera honetan, Mahaiak kalifikatu du eta bere tramitea martxan dauka. Lege-proposamen horren helburua da –laburbilduta– bere garaian inposatu zena indargabetzea. Hau da, 2010. urteko apirilaren 21era bueltatzea, inposaketa haren bezperara bueltatzea, eta hori izango da, baita ere, momentu honetan guk hemen defendituko duguna. Ados egon gaitezke mozio horretan dagoen sentiduarekin, zergatik lehenengo lerroan esaten da "Jaurlaritzari eskatzen zaiola indargabetzea"... Jaurlaritzak horretarako lege-proposamen bat ekarri beharko luke Ganbera honetara, zergatik, berez, jaiegunak jarri, egutegiaren barruan jartzen diren jaiegunak, normalean Gobernuak dekretu bidez egiten du. Hemen salbuespen bat egon zen 2010. urtean, eta izan zen Alderdi Popularrak bultzatuta, Ganbera honetatik bultzatuta lege-proposamen bat aurrera atera nahian Alderdi Sozialistaren eta UPyDren babesa izan zuenean. Ez zuen Patxi López lehendakaria zen Gobernuak lege-proiektu bat ekarri hona, baizik eta Ganberatik bertatik sustatutako debate bat izan zen eta legeekimen bat izan zen. Guk horri aurre egiteko eta gauzak bere onera ekartzeko, errealitatera ekartzeko, lege-proposamen bat aurkezten dugu, bere garaian, gure ustez, inposatu zen jai hura indargabetzeko. Hori izango da gure asmoa, zeren eta pentsatzen dugu momentu honetan –eta errespetu guztiarekin– debatea momentu honetan ez dela Erkidego autonomoan edo Euskal Herri osoari begira zein izan daitekeen egutegi horretan jaiegun egokiena, zeren eta badirudi, Aburtok bere erantzunean galdetu ez balu eta zuk zein data jarriko zenukeen…, zergatik esaten duzu kontsentsu bat behar dela horretarako eta ez dela egin behar bere garaian Legebiltzar honek egin zuena; beno, hizpidea eman dizu eta euskararen inguruko azterketa bat eta alderdi politiko ezberdinok ditugun programen azterketa bat egin duzu. Baina nik uste dut momentu honetan debatea ez dela zein jaiegun jarri behar dugun legez Legebiltzar honen eskutik, baizik eta bere garaian gehiengo batzuen edo baten…, gure ustez, artifiziala zen gehiengo haren eskutik inposatu zen jaieguna indargabetzea. Hori da eta zen gure asmoa, eta etorkizun hurbilean lege-proposamen hori aintzakotzat hartzen den ala ez, debatea sustatuko da Ganbera honetan, eta atzera berriz parada izango dugu eztabaidarako. Bakarren batek egun hauetan esan du gu atzera, berriz, ez dakit erromantizismoak bultzatuta edo, gizartearen lehentasunak ez diren gaiak ekartzen ditugula Ganbera honetara. Guretzat, inposaketak indargabetzea ez da atzera begiratzea, aurrera begiratzea baizik, eta horregatik aurkeztu dugu aurkeztu dugun lege-proposamena, inposatu nahi izan zen eta zen data, egun hura, indargabetzeko, bere onera ekartzeko debatea eta kasuan etorkizunean dataren bat jarri behar baldin bada, guztion arteko kontsensuaren eskutik izatea, ez momentu jakin batean eta artifizialki eman zen gehiengo batzuen eskutik, egin zen bezala.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1645
10
34
06.06.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Señor lehendakari. Badakigu zer proposatzen duen EH Bilduk, eta ez gaitu harritzen: 2010eko legea, apirilaren 22koa, urriaren 25a Euskadiko Eguna izendatzeari buruzkoa indargabetzea proposatzen du. Parece coherente con su postura. Ez du sinesten ez estatutu honetan ez bestetan, Euskadiren independentzia nahi du, Euskal Herria Handia eratu nahi du eta Espainiako gainerako lurraldeekin ditugun lotura politikoak eten nahi ditu. EH Bilduk mespretxatu egiten du gure bizikidetza-esparrua, batzen gaituena mespretxatzen du, eta bitan zatitu nahi du euskal gizartea. Hori da zure proiektu politikoa. Hortik aurrera, koherentea dirudi urriaren 25ak Euskadiko Eguna izateari lagatzea nahi izateak, egun horretan onartu zelako Gernikako Estatutua, Espainiako Konstituzioarekin batera, gure bizikidetza bermatzen duena eta Espainiako gainerako lurraldeekin batzen gaituena. Gainera, Euskararen Nazioarteko Eguna jaiegun izendatzea proposatzen duzu, euskal herritarren erdiek ere ezagutu eta hitz egiten ez duten hizkuntza den arren. Gehiago kezkatzen gaitu Euzko Alderdi Jeltzalearen jarrerak, horrek ere harritzen ez gaituen arren; hain zuzen ere, azkenean EH Bilduren planteamendu apurtzaile eta sakabanatzaileei jarraituko diela jakiteak. Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuak duela hamabost egun baino gutxiago esandako hitzak gogora ditzakegu. Duela hiru urte legea onartu zenean zatiketa egon zela adierazi ondoren, sailburuak gaineratu zuen hura indargabetzea sustatzen bazen ere zatiketa egongo zela. Gaur, Euzko Alderdi Jeltzaleak hura indargabetzea proposatzen du. Hura indargabetzea sustatzen bazen ere zatiketa egongo zela esan zuen sailburuak. Urizar jaunari honako hau galdetu zion sailburuak: "Ez al zaizu iruditzen Ganbera honetan egiten ditugun eztabaida batzuek zerikusi handirik ez dutela herritarren kezkekin?". Eta gero: "Eztabaida honek zatiketa eragingo du berriz ere, gatazka-mezua igortzen dio gizarteari. Badirudi arazoak konpondu beharrean sortu egiten dizkiogula". Gaur, Euzko Alderdi Jeltzaleak, Euzko Abertzaleak taldeak, euskal gizarteari arazoak sortzea erabaki du, Eusko Jaurlaritzako sailburuaren hitzetan. Sailburuak behin eta berriz esan zuen ez zegoela ados legearekin, hori egia da, baina honako hau ere esan zuen: "Ez dugu uste 2014ra begira une honetan gizarteak dituen premiekin lotura zuzenik ez duen beste eztabaida bat irekitzeko unea denik" –adierazi zuen sailburuak–; "izan ere, lege hori indargabetzeko eztabaida publiko bat egiteak desberdintasunak eta desadostasunak agerian uztera soilik eramango luke". Gaur, ordea, Euzko Abertzaleak taldea desberdintasunen eta desadostasunen alde dago. Sailburuak egungo Gobernuaren legegintzaprogramari buruzko aipamena egin zuen, eta aditzera eman zuen legegintza-programa horretan Gobernuak ez zeukala lehentasunen artean indarrean dagoen legea aldatuko duen lege-proiekturik. Eta 2014ko urriaren 25a Euskal Autonomia Erkidegoan berriz ere jaieguna izango dela iragarri zuen. Gure iritziz, argi dago Euzko Alderdi Jeltzalea berriro eraman duela bere atzetik EH Bilduk, ea hark konplexu ikaragarriak erakutsi dituela. Hor dago bere zuzenketa, eta hor dago bere lege-proposamena. Bihar gaiari buruzko galdera bat egingo diogu lehendakariari, Gobernuak zehazki zer iritzi duen jakiteko eta iritziz aldatu duen ala ez jakiteko. Gainerakoan, eta UPyDren jarrerari dagokionez, 2009ko abenduaren 4an eta lege hau eztabaidatu eta onartu zenean berriro azaldutako argudio berak errepikatuko ditugu. UPyD Gernikako Estatutuko alderdi askorekin kritikoa den arren, eta guk aldatzea proposatzen dugun arren –urrutirago joan gabe, Espainiako Konstituzioa aldatzea proposatzen dugun bezala–, gauza batek ez du bestea kentzen; izan ere, alderdi honek asko errespetatzen ditu demokratikoki xedatutako esparru juridikoak, gure bizikidetza bermatzen duten oinarrizko arauak, aldatu egin nahi baditugu ere xedatutako lege-mekanismoen bitartez. UPyDrentzako gauzarik garrantzitsuena da Gernikako Estatutua dela bere garaian euskaldunen gehiengoak berretsitako oinarrizko araua, Espainiako gainerako lurraldeekin batera eta batuta bizitzeko aukera ematen diguna. Horregatik, UPyDk babestu egin zuen urriaren 25a Euskal Autonomia Erkidegoan jaieguna izatea erabaki zuen legebiltzar-ekimena. Ez zen inposatu inolaz ere, Legebiltzar honetan onartutako legea izan zen. Hori ez da inposatzea inolaz ere. Eta, horregatik, urriaren 25a Euskal Autonomia Erkidegoan jaieguna izaten jarraitzearen alde dago UPyD. Gure kasuan hura aldatzea proposatzen dugu, eta horren alde gaude, egia da, ez eskumen berriak lortzeko, bakarren batzuk itzultzeko baizik, baina hortik haratago, horrek ez du garrantzirik, hori ez da hain garrantzitsua gaurko eztabaidan. Gernikako Estatutua gaur egun denagatik aintzatestea da garrantzitsua: Espainiako gainerako herritarrekin batera eta batuta bizitzeko aukera ematen digula. Guretzat hori da garrantzitsuena, eta horregatik eman behar zaio prestigioa Gernikako Estatutuari, eguneratzeko aldaketak eta erreformak proposatzen badira ere. Horregatik gaude 2009ko legebiltzarekimenaren alde eta EH Biduren proposamena eta Euzko Abertzaleak taldearen zuzenketa baztertzen ditugu, Gernikako Estatutua, Espainiako Konstituziotik sortutakoa, gaur egun indarrean dagoen gure esparru juridikoa eta gure bizikidetza-esparrua delako; ideia desberdineko euskaldunak elkarrekin bizi ahal izateko eta ditugun eskubideez gozatu ahal izateko bermea delako. Guk badakigu zer balio duen Estatutuak, alde batera utzita norbaitek aldatu nahi duen edo ez (geuk ere proposatzen dugu aldatzea), oso ondo dakigu zer balio duen Estatutuak, eta hori da kontu honen gauzarik garrantzitsuena. UPyD horregatik zegoen 2009ko abenduaren 4an eztabaidatu genuen legebiltzarekimen haren alde. Horregatik onartu genuen legea. Eta gure esparru juridikoari (Espainiako Konstituzioa eta Gernikako Estatutua) eta hortik sortutako instituzioei prestigioa emateko modu bat denez, Legebiltzar honek ere onartu zuen. Benetan deigarria da euskal nazionalismoak ordezkatzen ez zuen gehiengo politiko batek onartzea ekimen hura. Benetan deigarria da nazionalismoak beti nahiago izatea bere jaiegunak ospatzea eta, hala ere, Euskadiko herritar guztiak objektiboki ordezkatzen dituen jaiegun bat inoiz ez proposatzea. Deigarria da Euskadin ia beti gobernatzen egon direnak, hain zuzen ere Espainiako Konstituzioari eta Gernikako Estatutuari esker, bere garaian ekimen honen aurka azaltzea eta, orain, EH Bilduk herrestan eramanda, legea indargabetu nahi izatea. Baina horren azalpena erraza izan daiteke: euskal nazionalismoak beti pentsatu izan du gure Estatuaren barruan subjektu politiko gisa gaitzen gaituen esparru juridikoa independentziara iristeko aurretiko urratsa eta tresna baino ez dela. Arrazoi horiek guztiak kontuan hartuta, EH Bilduk planteatutako mozioaren kontra eta Euzko Abertzaleak taldeak planteatutako zuzenketaren kontra bozkatuko dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1646
10
34
06.06.2013
SEMPER PASCUAL
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señorías, señor lehendakari, señor consejero, buenos días a todos. Euskal politika kokatuta dagoen eta, gu hain gaizki kokatuta bizi garen noria hau, kontraesan eta paradoxa gehiegiz beteta dago. Ez, Egibar jauna, gaur ez gara ari jaiegun bat aldatzeko lege bat aldatzen. Ez gara ari hori soilik eztabaidatzen. Eta ez, Maneiro jauna, ez ezazu irentsi euskara politikoki maneiatzeko erabili nahi dutenen amua. Euskara euskaldun guztiona da, hitz egiten dutenena eta hitz egiten ez dutenena, % 51 badira edo % 50 gehi bat badira. Euskara lurralde honen eta euskaldun guztien kultura-ondarea da, hitz egiten dutenena eta hitz egiten ez dutenena. Baina gaur EH Bilduk planteatu eta Euzko Alderdi Jeltzaleak zintzo-zintzo babestutako ekimenaren eta antzekoen aurrean, ondo egongo litzateke gaur hemen euskal herritarrak ordezkatzen ditugunok nabarmena dena ere aitortzea. Esaterako, Legebiltzar hau Gernikako Estatutua onartu ondoren sortu zela aitortzea. Eta hori ez da gai eztabaidagarria, egia juridikoa da, erabateko egia. Baina gure historia berria eta gaur egungo jokabideak ikusita, ulertu ezin dudan edo ulertu ezin dugun eskizofrenia politiko bat dago, eskizofrenia politiko hori asko errepikatuta ere ulertu ezin duguna. 1979ko urriaren 25 hark ematen dio zilegitasuna Legebiltzar honi. Gaur herritar guztien izenean ordezkatzen dugunon zilegitasuna da. Autonomia Estatutuak ematen duen zilegitasuna da, gure instituzioei ere zilegitasuna ematen diena eta balio herritar eta demokratikoetan oinarritutako eta sostengatutako Euskadi modernoa eratzen duena. Eta hori da ospatzen duguna, ez beste ezer. Denok daukagu gauza guztiei bere izenaz deitzeko eta gaur hemen zergatik gauden aitortzeko premia. Edo beste modu batean esanda, hemen ordezkaritza duten euskaldunak zerbaitek batzen baditu, gaur autogobernuaz hitz egin badezakegu eta gaur egun Euskadiri zentzua ematen dion bilbe instituzional hau baldin badaukagu, desberdinen arteko adostasunari esker, itunari esker eta leialtasunari esker dela argi eta garbi, anbiguotasunik gabe, historia aldatu gabe esateko, gertatu zen bezala kontatzeko premia daukagu. Egia da ez zaiola beti eutsi, baina Gernikako Estatutuari esker izan da. Eta hori da urriaren 25ean ospatzen duguna. Gure historia instituzionala Autonomia Estatutuaren Euskadirena da, 1979tik aurrerako Euskadirena, herritarren Euskadirena, gure aniztasuna babestu eta onartzen duen Euskadirena, eta ez mitoen eta historiaurrearen, ez Sabino Aranaren eta ez beste ezeren Euskadirena. Euskal gaia ulertzeko askotariko moduak, modu nahasiak, antagonikoak eta zentzugabeak daudela, Euskadiri buruzko edo garenari eta izan behar dugunari buruzko sentimendu desberdinak daudela, hori guztia badagoela, begien bistako kontua da. Baina denok batzen gaituen gauza bakarra dago, eta gauza hori ituna da, uko egiteak eta ñabardurak onartzea da, iritzien aginpidearen gainetik legearen aginpidea onartzea da. Eta hori islatzen du Legebiltzar honek, eta hori ospatzen dugu urriaren 25ean. Horregatik, egin daitekeen galdera da, ez zer axola duen 2010eko apirilaren 22an egindako bozketa hartan alderdi batzuek urriaren 25a Euskadiren jaieguna izatearen alde eta beste batzuek kontra bozkatu izanak. Ez da hori kontua. Gehiago axola zaigu –eta horretan zentratu nahi dugu gure gaurko interbentzioa–, nabarmenegia bada ere, euskaldunon el- kargunea Autonomia Estatutua dela azpimarratzea; orain arteko elkargune bakarra autonomia-estatutu bat dela, Gernikako Estatutua dela azpimarratzea, desadostasunek gehiegi zigortutako gizarte batean, sentimenduek gehiegi banandutako gizarte batean, hausturaz betetako eta borrokaz ahitutako gizarte batean. Borrokaz ahitutako gizarte batean. Eta gizarte modernoak euren parlamentuek berretsitako itun politikoetan balio juridikoa ematen dioten elkarguneetan oinarritzen dira. Gureak 1979an erabaki zuen herritarren arteko itunaren bideari ekitea, batzuei gehiago eta beste batzuei gutxiago gustatzen zaiena, baina euskaldun gehienak bertan islatuta sentitzeko egokiena dena eta, ondorioz, islatzea merezi duena. Eta horregatik ospatzen dugu urriaren 25a. Merezi dugu egun hori nabarmendu eta ospatzea. Merezi dugu borroka baztertzeko modu gisa ere elkartzea nabarmendu eta ospatzea, gizarte hau ahitu duen eta herrialde hau ahitu duen borroka baztertzeko. Batzuek Aberri Eguna ospatzen dute eta, gainera, euskal nazionalismoa osatzen duten hainbat familiatan bananduta ospatzen dute. Eta hori sentimendu baten bidezko ospakizuna da. Baina erkidego modernoek ez dituzte sentimenduak ospatzen, beti batzuenak soilik diren, batzen ez duten, indibidualak diren eta bakoitzaren eremu pribatukoak diren sentimenduak. Erkidego modernoek herritarren heldutasuna ospatzen dute, eta baita itunaren bitartez ziurtatutako bizikidetza-akordioak ere. Sentimenduen gainetik, erkidego modernoek arrazoia ospatzen dute. Eta zergatik bilatzen dira arazo erantsiak Euskal Autonomia Erkidegoaren egun ofiziala bezain gauza nabarmen bat ospatzeko, gure izateko arrazoiari zentzua ematen dion eguna bada? Zer arazo dago? Beste zer egunek irudika lezake hobeto euskal gaiaren aniztasunaren eta konplexutasunaren arteko elkargune bakar eta oparoena? Zer arrazoi arraro eta ulergaitz dago, zer izurrite erori zaigu gainera Euskadiko ordezkari politikoek zilegitasuna ematen dioten arauei prestigioa eman ezin izateko? Zer egin dugu hau merezi izateko? EH Bilduk, zuzenbide-estatuan eta bere instituzioetan sinesten ez duen ideologia iraultzailea ordezkatzen duenak edo, euskal gaia baztertzen duen ikuspegi berezia inposatuta ez bada, ez gizartearen itunean eta ez aniztasunean sinesten ez dutenek hori ez ulertzea logikoa da, espero litekeen gauza bat da eta ez du inor harrituta uzten. Haiek, berena egitera. Harritzen duena eta atentzioa ematen duena da, lehendakari jauna, zera da: benetan Euzko Alderdi Jeltzaleak berriz ere jokatuko du erakundeetatik gure gizartea zatitzera?. Bide horretan al goaz berriz ere? Euzko Alderdi Jeltzaleak berriz ere EH Bilduri utziko al dio bidea markatzen? Gobernuan egindako hilabete luze hauen ondoren elkartzeari ezezkoa emanez estreinatuko al zarete, ituna ospatzeari eta euskaldunen arteko elkartzeari ezezkoa emanez estreinatuko al zarete? Hori al da zuen estreinaldia, ezezkoa? Igarotzen ari garen, Euskadi igarotzen ari den egoera zail eta konplexua kontuan hartuta, langabezia kezkagarria kontuan hartuta, egoera ekonomiko larria kontuan hartuta, politikarien ospe-galtze gero eta handiagoa kontuan hartuta eta herritarrek gugan gero eta gutxiago sinesten dutela kontuan hartuta, elkartzeari eta elkar ulertzeari ezezkoa emanaz estreinatuko al zarete? Batasuna hautsiz eta banantzen gaituenari eutsiz estreinatuko al zarete? Erokeria da, onar dezagun, XXI. mendean zuek hain nahastuta egotea, gu benetan garena itxuragabetzen duten sinbolo eta mitoetan berriro nahastu nahian. Ez zitzaigun iruditzen iragan horretara itzuliko zinetenik. Lehendakari jauna, lurreko kontuak, kudeaketak alde batera uzten dituen lehendakari gisa estreinatuko zara, eta gizarteak normaltzat jotzen duen zerbait, urriaren 25a Euskadiko jaieguna izatea, ezabatu egingo duzula aurkeztuko diguzu lehen neurri gisa. Ezker abertzaleak markatzeak min egingo balie bezala eta erreakzionatu beharko balute bezala da, atzera egin beharko balute bezala. Beti beren sinboloak eta mitoak, baina denenak bilatu gabe, denenak onartu gabe. Mistizismo nostalgiko eta milioika urtetan zehar landutako herri baten, Euskal Herriaren faltsukeriaz, ametsez eta sasiaskatzailez betetako horrekin amesten jarraitzen dute. Euskaldunak horrela ulertuta, Euskaditik urruntzen dira, gero eta gehiago urruntzen dira. Gero eta gehiago urruntzen dira Euskadi globaletik, gero eta gehiago urruntzen dira XXI. mendeko Euskaditik, ametsak amets, aurrera egiten duen eta etorkizun irekia eta ez-endogamikoa bilatzen duen Euskaditik. Urrundu egiten dira antzinako borroketan ainguratuta gelditu nahi ez duen Euskaditik, eta urrundu egiten dira gizarte modernoekin homologatu nahi duen Euskaditik horretarako eskubidea baitugu. Urrundu egiten dira eztabaida chauvinistetan katramilatuta gelditu nahi ez duen Euskaditik, garai berriak onartu eta asimilatzeko gai ez diren politikariengandik aldentzen den Euskaditik. Izan ere, garai berriak hurbilago daude Estatutuaren Euskaditik, ituna ospatzen duenetik, eta ez akelarre eta amets mistikoen edo herrixka globaleko abertzaletasun zaharkituak gogoratzen dituen Euskadi "bat, handi eta libre" batetik. (Murmullos) Ez da kontu berria… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1647
10
34
06.06.2013
SEMPER PASCUAL
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Amaitzen ari naiz, presidente andrea. Eskerrik asko. Ez da kontu berria, egia da, baina onartzen dut oraindik ere harritu egiten garela, lehendakari jauna: iraintzen duzue zure alderdiari gobernatzeko aukera ematen dion esparru juridikoa, Euskadin ia hogeita hamar urtez gobernatzeko aukera eman diona.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1648
10
34
06.06.2013
SEMPER PASCUAL
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
… Gero eta gutxiago funtzionatzen du anbiguotasunak; izan ere, bilbe instituzional hori baliatu eta gobernatzen duzuen bitartean, aldi berean, zalantzan jartzen duzue haren zilegitasuna, ez duzue ospatzen haren zilegitasuna. Eta anbiguotasun hori zuei ere agortzen ari zaizue. Horregatik, urriaren 25ean zerbait gehiago ospatzen dugu. Gauza berri baten sorrera ospatzen dugu, Euskadirentzat mugarria izan zen gauza berri batena… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1649
10
34
06.06.2013
SEMPER PASCUAL
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Modernitatea, hau da, euskaldunen elkargunea mitoen gainetik jartzea erabaki genuela ospatzen dugu, eta baita borroka baztertzen ahalegintzen garela ere. Denon bizikidetzaren aldeko uko egite partzialak ospatzen ditugu, eta tamalgarria da zuek guztiok borrokan eta ezezkoan jarraitzea. Eskerrik asko, presidente andrea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1650
10
34
06.06.2013
PASTOR GARRIDO
SV-ES
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, lehendakari jauna. Urizar jaunak euskararen, bere milurteko tradizioaren eta herrialdearen ondare historiko eta kulturalerako duen garrantziaren aldeko alegatu moduko batean oinarritu du bere interbentzioa. Eta hori denok partekatzen dugula esan behar dizut. Gertatzen dena da, horrekin, disimulu-ariketa bikaina egin duzula planteatu duzuenaren eztabaidaren mamian ez sartzeko. Zuei bost axola zaizue Euskararen Nazioarteko Eguna jaieguntzat jartzea. Estatutuaren eguna Euskadiko Egun gisa ospatzea egutegitik kendu nahi duzue eta, horregatik, disimulatu egiten da eta hitz adeitsuekin laguntzen da arazoaren mamira joan gabe. Zuek eskatzen duzuena da Euskadin orain arte lortu den elkargune politiko handiena adierazten duen eguna jaiegun izateari uztea. Eta kaleko parlamentua deitu zaion horren ordezkari politikoek, euren ekimenarekin, beren benetako lehentasun sozialak zein diren adierazten duen eztabaida proposatzen digute. Eztabaida horrekin duen asmoa, agian, legebiltzar hau alferrikakoa dela adieraztea da, jendeari ezer esatekorik ez duela eta are gutxiago herrialde honetan gaizkien igarotzen ari direnei. Eta badirudi hori dela ezker abertzalearen ekarpen handia herrialde honetan krisia gehien jasaten ari direnen arazoei aurre egiteko: urriaren 25a Euskadiko Egun egiten duen legea indargabetzea. Ez dut zalantzarik hitzarmenak berritzeko kezkatuta dauden milaka eta milaka langilek irrikaz espero zuten zerbait dela. Baina argi dago kaleko jendea ordezkatzen dutela diotenen kezka sozialak ez duela gehiagorako ematen, eta hori da, antza denez, duela astebete modu sutsuan bultzatu zuen greba politikoa egiteko ahaleginerako EH Bilduk aurkitu duen laguntza politiko onena, euskal langileen interesak defendatzeko babesleen arabera; errealitatearen arabera, ordea, jendearen benetako interesekin zerikusi handirik ez duen proiektu soberanista bat hizkera sindikalarekin defendatzeko. Eta erabateko subiranotasuna egiteko aurkeztu digu EH Bilduk mozio hau, Euzko Alderdi Jeltzalea herrestan eramateko ondorio gaiztoa izan duena. Herrialde honetan, zoritxarrez, iraganean ere ezagutu dugun fronte nazionalaren estrategia erreakzionarioan sartu nahi da Euzko Alderdi Jeltzalea. Eta horregatik, ustez kalekoen ahotsa ordezkatzen dutenek proposatzen digunak zahar-usaina du, anakronikoa den eta oroitzapen txarren kutxan egon beharko lukeen zerbaitena. Lizarrako Itunaren gorpu usainduaren antzeko zerbait ekarri digute hona, baina ez tragedia gisa, fartsa gisa baizik. Baina badu bere patetismoa, kontuan hartuta zer erreproduzituko dugun eztabaida honekin, zoritxarrez. Krisiari elkarrekin aurre egiteko alderdi eta instituzioen batasunak inoiz baino beharrezkoagoa dirudienean –Eusko Jaurlaritzak aldarrikatzen du eta ni ados nago une honetan erabateko lehentasuna duela–, eztabaida artifizial bat aurkitu dugu: Jaurlaritza eta euren burua Euskadiko sektore herrikoien bozeramaile esklusibo izendatzen dutenak, desadostasunak izan arren, ados jarri dira euskal gizartea arrazoi sinboliko eta identitarioengatik euskal gizartea berriro zatitzeko. Honek ez du zerikusirik euskal sozialistok sustatzen ari garen herrialdeari buruzko benetako eztabaidarekin: jendeari benetan interesatzen zaionari buruz- ko akordio garrantzitsuak lortzeko eztabaida, gaurkoa ez bezala. Jendeari interesatzen zaiona da guk eztabaidatzea enpleguari buruz, zerbitzu publikoei buruz, herri-administrazioen erreformari buruz eta jarduera ekonomikoari eta ongizate-estatuari bultzada emateko aukera ematen duen fiskalitateari buruz. Horiek baitira, eta ez besteak, herrialde gisa behar dugun etorkizunaren gakoak. Gainerakoa, zoritxarrez gaur hemen berriro eztabaidatzen ari garena, oso urrutira ez joatea espero dugun bitxikeria bat baino ez da, nahiz eta, zoritxarrez, esanahi politiko kezkagarria duen, alde batera utzi ezin duguna eta utzi nahi ez duguna. Izan ere, hau, gobernu ahula dagoenean planteatzen den proposamen horietako bat da, herritarren benetako arazoei aurre egiteari baino gehiago eremu nazionalistan nagusitasuna lehiatzen diotenei gehiago erreparatzen dien gobernua dagoenean. Orain arte erabakiak hartzeko eta adostasunak eragiteko gai ez izateaz gain, antza denez, bere alderdiarekin akordioak lortzeko ere arazoak dituen gobernua. Eta hemen, Legebiltzarrean, Euskadiko Egunari buruzko legea indargabetzea bere lehentasunen artean ez zegoela esatean emandako hitza betetzen ez duena; izan ere, egun batzuk geroago, bere talde politikoak, bera babesten duenak, egungo legea indargabetzeko legeproposamena iragarri zuen. Egungo lehendakariak berak erabilitako esamoldea erabiliz, Talde Nazionalistak bere Gobernuari emandako ustekabeko kolpea da. Zure alderdiak Jaurlaritzari egindako erabateko balio-kentzea da hau, Egibar jauna, eta aldi berean, baita Eusko Jaurlaritzak duela egun gutxi bere buruari ezarritako Kode Etikoaren sinesgarritasunari emandako kolpea ere. Gogorarazi egin nahi dut 11.6 puntuan esaten dela, beste gauza batzuen artean, kargu publiko batean zintzotasunez aritzeak egiazkotasuna eta sinesgarritasuna transmititzeko gai izatea adierazten duela, eta ebatzi beharreko arazoekin engainatzen, arreta galtzen edo haiek ezkutatzen ez ahalegintzea. Eta benetan iruditzen al zaizue Legebiltzarrean gauza bat iragartzea eta egun batzuk geroago kontrakoa esatea, Enplegu sailburuak esan zuen bezala, egiazkotasuna eta sinesgarritasuna transmititzea dela, ala guztiz alderantzizkoa dela? Benetan uste al duzue eztabaida hau elikatuta Eusko Jaurlaritza ez dela ari herrialde honek dituen benetako arazoetatik arreta kentzen edo arazo horiek ezkutatzen? Hori esanda, ez da zaila irudikatzea gure taldeak ekimen horren aurka bozkatuko duela, izan ere, ez dugu ulertzen Euzko Alderdi Jeltzaleak, urriaren 25ean bere eguna ospatzen duen Estatutuan oinarritutako gobernua babesten duenak, zergatik egiten dion uko Estatutuaren Eguna Euskadiko jaiegun ofizial gisa ospatzeari. Ez dugu ulertzen estatutuaren aldeko alderdi eta gobernu bat herrialde honek berrogei urteko diktaduraren ondoren bere autogobernua berreskuratu zuen eguna ospatzearen aurka egotea. Eta zuek estatutuaren aldeko akordio haren funtsezko zati bat izan zineten, eta baita autogobernua eta beraren instituzioak, eskumenak, kontzertu ekonomikoa, aldiro-aldiro defendatu behar izaten duguna, eta herrialdea politika-, ekonomia- eta gizarte-arloetan eraikitzeko aukera ematen diguten tresnak eta baliabideak eratzeko orduan ere. Eta ez dugu ulertzen euskal instituzioetatik geure buruari ezkutatzea, ospakizunaren aurka jarrita, Estatutuaren bitartez lortu ditugun aurrerapen guztiak, Estatutu hori erabat edo partzialki betetzeari buruz egiten duzuen balorazioa alde batera utzita. Kontua da honaino iritsi garela, eta Gernikako Estatutuari esker daukagula orain daukaguna. Besteak beste, hezkuntza eta osasungintza publikoak, denok esaten baitugu krisi-garaian gauza guztien gainetik defendatu behar ditugula horiek. Hezkuntza eta osasungintza horiek Estatutuari esker dauzkagu, eta oso harro sentiarazten gaituzte. Espainia osoan erreferente diren babes sozialeko politikak ere baditugu, horiek ere Estatutuari esker. Berrikuntzapolitikak eta produkzio-ehuna babestekoak… Ohartzen zarete herrialde honetan garrantzia duenaz hitz egiten ari garela, ezta? Osasunbideaz, hezkuntzaz, enpleguaz, berrikuntzaz… Eta hori guztia Estatututik dator, zuek, ez dut ulertzen zergatik, ospatu nahi ez duzuen Estatututik. Eta geure polizia ere badaukagu Estatutuari esker. Eta euskal telebista publikoa Estatutuari esker. Eta Eusko Jaurlaritza eta lehendakaria ere Gernikako Estatutuari esker ditugu. Eta euskara bizia, gero eta biziagoa, Urizar jauna, Gernikako Estatutuari esker hori ere. Ez dugu ulertzen, eta ezin dugu oraindik ulertu Talde Nazionalista hona etortzea hainbat eta hainbat urtez helburu bakartzat Estatutua hondatzea eta legeen eta estatu-zuzenbidearen kontra joatea izan zutenei olatua egitera. Eta ezker abertzalearen helburu politiko horrek porrot egin duen unean, beste arrazoi batzuen artean Euskadiren autogobernua eta instituzioak gauza guztien gainetik defendatu ditugunon sendotasunagatik, zuek haiekin bat egin duzue itxura batean, eta ez dakit zergatik, gogaitu egiten zaituzten jaiegun bat kentzeko. Eta txantxa bat iruditzen zaiguna da legea indargabetu nahi dutenek arrazoi nagusitzat ematea Euskadiren Eguna euskaldunak zatitzen dituen jaieguna dela. Hara, Egibar jauna eta Urizar jauna, baliteke herrialde hau zatitzen duena, Semper jaunak esan duen bezala, Aberri Eguna izatea, herrialdearen zati batena delako eta zati horrek, gainera, zatika ospatzen du, bakoitzak bere aldetik eta elementu eta diskurtso guztiz desberdinekin. Eta guk pentsatzen jarraitzen dugu Estatutuaren Eguna ospatzeko eguna dela herrialde honentzako duen esanahiagatik. Eta gero pentsa ezazue pixka bat falta zaiola, gehiago garatu behar dela, aldatu egin behar dugula… Oso ondo, horrekin ados. Baina hori gertatzen ez den arte, elkargune berri hori, euskaldunok orain arte izan dugun garrantzitsuena, hona iristen ez den arte, ez dugu ulertzen Euzko Alderdi Jeltzalearen estrategia politikoan zerbait aldatzen has daitekeela adierazten duen norabide, sintoma edo zantzu hori. Desadostasunak desadostasun, Estatutuak hogeita hamar urte baino gehiagotan posible egin duen adostasun politiko eta sozial zabala defendatzen jarraituko dugu guk, eta autogobernu-esparru honen defentsarekin eta prestigioarekin konprometituta jarraituko dugu, iraganean bezala etorkizunean ere fruitu ugari eman ditzakeela uste baitugu. Hori guztia (ituna, akordioa, herrialde honen aurrerapen sozial eta politikoak) da euskal sozialistontzat eta euskal gizartearen gehiengoarentzat urriaren 25a ospatzeak duen esanahia. Eta horregatik nahi dugu euskal herritar guztientzat erreferentzia izaten jarrai dezan. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1651
10
34
06.06.2013
URIZAR KARETXE
EH Bildu
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egibar jauna, komentatu duzu sailburuak esan zuena eta ez zuena esan, eta nik argi apuntatu nuen, eta sailburuak esan zuen urriaren 25a jaieguna izan ez dadin, legea indargabetzea, berau soilik indargabetzea, ez zela nahikoa. Hori soilik ez zela nahikoa. Beste argudio batzuk ere esan dira hemen, baina hori zen esan zuena Gobernuko ordezkariak, eta beste gauza batzuk esan zituen, ordezkapen bat emanez, hori onargarria izango litzatekeela, akordio zabalagoa izango zuen ordezkapen bat, eta proposamenetarako eskuak zabalduak zituela. Hori da egin duguna guk. Hori nahi genuen guk, proposamena mahai gainean jarri. Hau da momentua? Beste bat da momentua? Beno, hori bakoitzak erabaki dezake, baina argi daukaguna da momentu hartan galdera bati buruz ezezkoa jaso genuen eta ezezkoa kondizionatua, eta kondizio hori gainditzeko beste proposamen bat bideratzea eskatu zitzaigun, eta guk bideratu dugu, hori onartu edo ez onartu. Guk benetan uste duguna beste gauza bat da, eta uste duguna da Euzko Alderdi Jeltzaleari bertigoa ematen diola Euskal Herria Bilduren proposamenak onartzeak. Benetan uste dugu bertigoa ematen diola, zeren eta ikusten duguna da interpelazioa egin eta Gobernuaren erantzuna, Jaurlaritzaren erantzuna, ezezkoa dela, argudiatuz ez dela nahikoa legea indargabetzea. Momentu honetan guk ere pentsatu genuen: "Mozioa aurkeztuko dugu edo lege-proposamena aurkeztuko dugu?". Bada, mozioa aurkeztea erabaki genuen, zeren eta benetan uste genuen lege-proposamena aurkeztuko bagenuen gaur ez ginatekeela honi buruz hitz egiten ibiliko eta agian beste urtebete bat atzeratu beharko zela. Eta guk erabaki genuen mozioa aurkeztea, jakinik ere zailtasun handiak egongo zirela, baina guk uste dugu jokatu dugula pausoak aurrera emateko. Semper jaunari. Nik ez dakit zuena, baina gure herriko historia guretzat ez da 1979an hasten, ezta historia instituzionala ere. Agian zuena bai, baina gurea ez. Ehundaka eta ehundaka urte dauzka eta agian zuena bai, aurreko 40 urteak ezabatu nahi dituzuelako. Eta egun horietan edo urte horietan sentimenduaren ospakizunei buruz eta hitz egin duzuenean, gogoratu dezagun urte horietan arrazaren eguna ospatzen zela. Sentimenduei buruz, ez dut nik uste hemen zu inor zarenik esateko zein sentimendu ospatu daitekeen eta zein sentimendu ez. Eta modernitatearen eredua ez da izango, noski, zuk hemen jarri dezakezuna edota zuk defendatzen Estatuaren eredua, non Ejertzitoaren egunean Castellana pasealekuan ahuntz bat paseatzen duten. Hori bada modernitatearen eredua, ez naiz izango ni eredu hori segituko dudanik. Eta bukatzeko, Pastor jaunari. Pastor jauna, guretzat euskara oso garrantzitsua da. Guretzat euskara, esan duzu…, higa bat arduratzen digun galdetu diguzu. Guretzat ez. Guk proposamena egiten dugunean, bukaeraraino eramateko da. Galdetu beharko nizuke ea zuri ardura dizun euskarak higa bat. Jendearen interes errealari buruz hitz egin duzu, jendearen arazoak konpontzen dituena, gure proposamenak ez dituela horiek konpontzen… Hori izan zen 2009an Alderdi Sozialistak erabili zuen leloetako bat, eta hori esan eta hilabete gutxitara identitarioak ziren gai guztiak hasi zineten ukitzen. Esango didazu urriaren 25a jaieguna izateak zertan konpondu dituen herri honetako arazoak? Nire ustez, 2009tik 2012ra herri honetako arazoak konpondu egin beharrean gaiztotu egin dira, zeren eta urriaren 25ak, desde luego, konpondu, ez du ezer konpondu. Eta nik ez dut uste esaterik daukazunik, EH Bilduk arazoei, eguneroko arazoei, krisialdi honek sortzen dituen arazoei aurre egiten ez dienik, proposamenik ez dugunik aurkezten eta erabakirik ez dugunik hartzen. Batzuk, erakunde batzuetan, gainera, erabakiak, zuekin adostutakoak. Beraz, guk gauza baterako bai eta beste baterako ere bai. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1652
10
34
06.06.2013
EGIBAR ARTOLA
EA-NV
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Lehentasuna zerk duen eta zer den garrantzitsuena, nik uste dut, behintzat, lehenengo agerraldian edo interbentzioan garbi gelditu dela. Guk nahi duguna da indarrean dagoen lege bat bertan behera uztea. Nik uste dut hori dela benetako zioa, zergatik orain erantzun gisa esan didazuna tarteko, Euskararen Eguna eta guzti horrekin, beno, izan gaitezen argiak eta zintzoak, eta azaldu dezagun, Euskararen Eguna tarteko, bitarte horretan ere Nafarroara iristen garela. Baina ez Nafarroan abenduaren 3an Euskararen Eguna ospatzen delako bakarrik, baita ere. Baina Nafarroan jaieguna da San Frantzisko Xabier delako. Eta Iparraldean ere Euskara Eguna ospatu daiteke. Baina hori baldin bada, hori baldin bada zuen proposamenaren benetakotasuna, presentatu behar al duzue Nafarroan lege-ekimenen bat, abenduaren 3a, San Frantzisko Xabier ospatzeaz aparte edo ordez, Euskararen Eguna delako, ospatzea jaiegun bezala? Ez. Hemen ekarri duzue azaleko debate bat, alde horretan, behintzat, zati horretan. Igual, kreatibitatea eta sormena, beno, hala zaudete, bete-betean, eta "Beno, abenduaren 3a izan daiteke". Eta zergatik ez uztailaren 4a? San Valentín de Berriotxoa da. San Frantzisko Xabier izan beharrean, San Valentín de Berriotxoa, edo uztailaren 31, San Inazio eguna. Edo apirilaren 28a, San Prudentzio. Edo har ditzagun, nahi baldin bada, epikoagoak izan daitezkeen datak: ekainaren 30a, adibidez, galdu egin genuen. Non? Bada, 1521ean Noaingo batailan. Edo bat irabazi dugula-eta, jar dezagun hura, Orreagakoa; abuztuaren 15a izango litzateke. Orduan, nik uste dut ekarri duzuen debatea dela inportantea lehenengo partean. Eta guk esan genien onartu zutenei zein zen gure asmoa. Eta eztabaida hartan zuzenean esan eta transmititu genien. Hauxe esan genien: "Zuek egoera bat baliatzen ari zarete, gehiengo baten…". Orain bai jakin dugula, Pastor jauna, 2010ean ez zegoela krisirik. Ez al zegoen krisi ekonomikorik 2010ean? Kezka nagusien artean al zegoen hauteskunde-egutegia aldatzea? Ala erabaki hark, PPk aurkeztutako eta zuek eta UPyDk abalatutako lege-proposamen hark ez al zuen Ganbera banantzen? Eta zuek bazenekiten gizartearen parte batek ez zuela ordezkaritzarik Ganbera honetan, eta bazeuden beste talde politiko batzuk ere (Aralar zegoen, Eusko Alkartasuna zegoen eta Ezker Anitza zegoen), eta denok adierazi genuen gure aurkakotasuna, baina zuek data hura inposatu nahi izan zenuten. Eta inposatzeaz hitz egiten dugunean… Gainera, Alderdi Popularraren ikuspegitik, Semper jaunak Estatutu hitzak esan nahi duenaren alegatua egin nahi izan du, hizlari onaren eskuliburuko lehen irakasgai horiekin, baina ezer esaten ez duten gune komun horiek bilatuz. Eta zuk funtseko kontuari aurre egin behar diozu. Zuen jatorrizko taldeak, Alianza Popularrek, zuetako zaharrenen taldeak, oraindik batzuek Alderdi Popularrean jarraitzen baitute, Autonomia Estatutuaren erreferendumean Estatutu hari ezezkoa eman zioten arren, Estatutuaren eguna ospatzea proposatzen duzue zuek. Ezezkoa emateko eskatu zenioten gizarteari. Eta Estatutuari baiezkoa emateko eboluzioa Estatutu horren ez-betetze sistematikoan oinarrituta dago. Zuek orain erosoago sentitzen zarete estatutuaren inguruko adostasunean, estatutu osatu gabean, bete gabean. Eta Gorka Maneiro jauna esaten ari da, desadostasunak desadostasun… Zu Kontzertu Ekonomikoa indargabetzea eskatzen ari zara eta baita...! Ez dakit zer muga jarri nahi diozun Estatutuari, baina ospakizun-egun gisa proposatzen ari zara! Eta Alderdi Sozialistak, porrot egin zuen estatukolpearen ondoren LOAPA sortu zuenak, hango eta hemengo Alderdi Sozialistako zuzendarien arabera, Estatutua bakea lortzeko emakida politikoa izan zela esaten duenak, Estatutua ospatzea proposatzen digu. Horrek hiztegian bere izena du: sarkasmoa. Iseka kolektiboa egin nahi izatea da. Ezezkoa eman genion lege-proposamenari, eta orain baiezkoa emango diogu geure lege-proposamenari Ganbera honetan bozkatzen denean, inposaketa bat indargabetu nahi dugulako. Eta guregatik eztabaidak minutu bat iraungo du: inposaketa bat indargabetu.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1653
10
34
06.06.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Ez dakit bihar lehendakari jaunak erantzungo dion jaiegun hori indargabetzeari buruz egingo dudan galderari, edo sailburu jaunak erantzungo dion. Dudarik gabe, biek izango dituzte arazoak jarrera-aldaketa azaltzeko. Sailburu jaunak erantzuten badio, arazo bikoitza izango du, oso ondo gogoratzen baitugu zer esan zuen hemen duela hamabost egun. Ez dakit berriro sailburu jaunak erantzungo duen bihar atzera egiteko edo disimulatzen ahalegintzeko, edo lehendakari jaunak erantzungo duen, Egibar jaunak esandakoa entzun ondoren, orain Euzko Alderdi Jeltzaleak planteatzen duen lege-proposamenaren inguruan Gobernuak duen jarrerari buruz planteatu behar duena planteatzeko. Kontua da, lehendakari jauna, Euzko Alderdi Jeltzaleak, gaur, Gernikako Estatutua iraintzea erabaki duela berriz ere. Zer esan behar duzu horren aurrean, lehendakari jauna? Gaur, Euzko Alderdi Jeltzaleak Gernikako Estatutua mespretxatzea erabaki du berriz ere, euskaldunak batzen gaituena eta, Espainiako Konstituzioarekin batera, Espainiako gainerako herritarrekin batzen gaituena. Izan ere, hori ere gogoratzea komeni da: Gernikako Estatutuari esker eta Espainiako Konstituzioari esker dauzkagu Jaurlaritza hau eta Legebiltzar hau, lehendakari jauna, eta horiei esker zara zu lehendakari. Aldatzea proposatzen badugu ere, indarrean dagoen Gernikako Estatutua da egungo bizikidetzaesparrua, eta guk errespetatu egingo dugu. Espainiako Estatutua ere aldatu nahi dugu, eta sakonki gainera, baina horrek ez du kentzen geure buruari konstituzionalista deitzea, Espainiako Konstituzioan sinesten dugulako. Eta Gernikako Estatutuan ere sinesten dugu, behar diren aldaketa guztiekin. Euskaldunok batuta bizitzea eta Espainiako gainerako herritarrekin ere batuta bizitzea ahalbidetzen duten egungo esparru juridikoak direlako sinesten dugu, aldaketak planteatzen baditugu ere, zenbait kasutan aldaketa sakonak. Gaur, lehendakari jauna, Euzko Alderdi Jeltzaleak, dudarik gabe EH Bilduk herrestan eramanda, gure bizikidetza-esparrua iraindu eta mespretxatu du, Espainiako Konstituzioarekin batera gure bizikidetzaesparrua eratzen duena, Legebiltzar hau izateko aukera ematen diguna, zu lehendakari izatea eta guk Eusko Jaurlaritza izatea ahalbidetzen duena. Zuk iraindu egin duzu, zuek iraindu egin duzue. Hau tristea da benetan. Eta nik esan behar dizut, lehendakari jauna, gauza garrantzitsuetan zentratzeko behingoz; krisitik irteteko neurriak sustatzeko, gobernatzeko eta Euskadik modernizatzeko, herritarren interesak defendatzeko eta haiei arazoak sortu beharrean arazoak konpontzeko behar dituen aldaketak planteatzeko. Dagoeneko, sei hilabete daramatzazue geldituta, erreforma garrantzitsu bakar bat ere sustatu gabe, Euskadik krisitik irteteko eta modernizatzeko behar dituen erreforma horietako bakar bat ere sustatu gabe. Sailburuak esan zuen duela hamabost egun baino gutxiago, sailburuak esan zuen, Jaurlaritzak esan zuen: "Hura indargabetzea sustatzen bazen ere zatiketa egongo zela esan zuen sailburuak". Gaur, Euzko Alderdi Jeltzaleak hura indargabetzea sustatzen du. Jaurlaritzak duela hamabost egun esan zuen zatiketa eragingo zuela. Sailburuak (beraz, Jaurlaritzak) honako hau esan zuen eztabaidari buruz: "zatiketa eragingo du berriz ere, gatazka-mezua igortzen dio gizarteari. Badirudi arazoak konpondu beharrean sortu egiten dizkiogula". Euzko Alderdi Jeltzaleak arazo berriak sortzea erabaki du, arazoak ebatzi beharrean. Honako hau esan zuen Jaurlaritzak duela hamabost egun baino gutxiago. Sailburuak, hau da, Jaurlaritzak esan zuen legea indargabetzeko eztabaida publiko bat egiteak desberdintasunak eta desadostasunak agerian uztera soilik eramango zuela. Euzko Alderdi Jeltzaleak, Egibar jauna buru zuela eta EH Bilduk herrestan eramanda, legea indargabetzeko eztabaida publikoa sustatzea erabaki du, eta horrek desberdintasunak eta desadostasunak soilik ekar ditzake, Jaurlaritzak berak duela hamabost egun esan zuen bezala. Lehen ere esan dudan bezala, berriz ere iraindu egin duzue gu batzen gaituena, Legebiltzar hau eta Jaurlaritza hau izatea ahalbidetzen duena, gure bizikidetza-esparrua izatea ahalbidetzen duena, euskal herritarrak batzen gaituena eta, Espainiako Konstituzioarekin batera, Espainiako gainerako herritarrekin ere batzen gaituena. Akats larria da, beste akats bat Euzko Alderdi Jeltzalearen akatsen zerrenda luzean. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1654
10
34
06.06.2013
SEMPER PASCUAL
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egibar jauna, ohore handia da niretzat Legebiltzarrean hain ibilbide luzea duen gizon batek oratoria ontzat jotzea nire interbentzioa. Ohore handia da niretzat. Baina hizlari onaren eskuliburua balego, politikari onaren edo legebiltzarkide onaren eskuliburua ere egon beharko luke, eta nik irakurtzeko aholkatuko nizuke. Izan ere, politikari ona edo legebiltzarkide ona –nire iritziz, eta ziur horretan ere ez garela bat etorriko– elkargunea bilatzen duena, elkarren arteko ulermenean balioa eta arreta jartzen dituena eta gizartea hobetzen dituzten gauza horiek etengabe bilatzen dituena da. Ez dira euskaldun batzuen eta besteen arteko haustura eta urruntzea, Egibar jauna. Ez dira arreta eta protagonismoa norbanakoen sentimenduetan jartzen dutenak. Izan ere, zuk ondo dakizu, zeure legebiltzartaldean ere, zure eta lehendakariaren artean, esaterako, sentimendu desberdinak daude. Eta politikariok egiten duguna da –politikari onaren eskuliburuak esango lukeena–, sentimenduak gainditu arrazoiaren bitartez bizikidetza-gune horiek arrazoiaren bitartez bilatzeko, kasu honetan arauek ematen dizkigutenak, Legebiltzar honek akordioaren bitartez ematen dizkigutenak, kasu honetan Autonomia Estatutuaren bitartez. Eta lehen azaldu nahi izan dizudana da, garrantzi handiagoko edo txikiagoko kontuak, edo desadostasun handiagoak edo txikiagoak alde batera utzita, borrokek hain suntsituta utzi zuten, urruntzeek hainbeste agortu zuten, sentimenduak etengabe bandera gisa erakusteak hain aspertuta utzi zuten gizartearentzat Autonomia Estatutuak eragin zuena zera izan zela, kontu horien gainetik jartzea arrazoia, akordioa, elkar ulertzea… Politikari on baten, estatu-politikari on baten edo legebiltzarkide on baten eskuliburuak, irakurtzea gomendatzen dizudanak, jartzen dituen edo jarri beharko lituzkeen kontu horiek. Bilatuko dut eta, baldin badago, oparituko dizut. (Murmullos y risas) Politikari eta bizitzari aurre egiteko modu asko daude hemen, Euskadin politikari aurre egiteko modu asko daude. Zuek jakineko modu bat aukeratu duzue, Bilduk bezala eta Urizar jaunak bezala, iraganari atxikita utzi nahi gaituzuela. LOAPA dela, frankismoa dela, berrogei urteak direla, AP dela… Begira ezazue etorkizunera behingoz! Gainditu itzazue ohiko eztabaidak eta eman iezaguzue euskaldunoi iragana baino etorkizun hobea izateko aukera! Ez gaitzazue aspertu zuen ametsekin eta iraganarekiko aingurekin. Urriaren 25ean nabarmentzen duguna horixe da, etorkizunari balioa ematea. Ordura arte ezagutu ez zen bezala, euskaldunok adostu ahal izan genuen zerbait. Zenbat akordio daude herrialde honetan? Zenbat akordio lortu ditugu herrialde honetan hogeita hamar urtetik gorako urte hauetan? Zenbat? Garrantzitsuak esan nahi dut, mugarria markatu zutenak, Autonomia Estatutuari gutxienez hanka-zolaraino iristen zaizkionak. Zenbat? Eta garrantzitsu bat baldin badago, elkargune eta batasun lana egiten duen bat baldin badago, guztiok ditugun arazo partikular legitimoei uko egiteko balio duen baina uko horren bitartez elkargune lana egiten duen bat baldin badago, zuek eraso egin nahi diozue eta prestigioa kendu nahi diozue. Eta zu, lehendakari jauna, Autonomia Estatutuari esker zaude hor eserita. Eta hemen eserita gauden hirurogeita hamabost legebiltzarkideak Autonomia Estatutuari esker gaude hemen eserita. Eta euskaldunok, Autonomia Estatutuari esker, legezko erreferentzia-esparrua daukagu, etorkizunari aurre egiteko aukera ematen diguna –ez hona iristeko soilik, baita etorkizunari aurre egiteko ere–. Gure Autonomia Erkidegoa eratzen duten, zilegitasun politikoa ematen dioten eta, euskaldunak, zuek horrenbeste gogoratzen duzuen eta etsipenez oroitzen duzuen iragana baino hobea izango den etorkizunerantz proiektatzen dituzten arau eta legeei esker. Guk ez dugu iragana etsipenez oroitzen. Etorkizun hobea nahi dugu eta horren bila gabiltza, nahiz eta zuek behin eta berriz saiatzen zareten galarazten hori lortzea. Eta aspertu gara amets nazionalistek herri honi behin eta berriz oztopoak jartzeaz. Aspertu gara Euzko Alderdi Jeltzalearen ametsek, kasu honetan Bilduk bultzatuta, Euskadiri oztopoak jartzeaz. Eta zin egiten dizut Alderdi Popularrak ez duela amore emango, eta bi herrialde-eredu jarriko ditugula aurrez aurre: batetik, zuena, Euzko Alderdi Jeltzalearena, beti iraganera begira dagoena eta ametsez betetako iraganari itsatsi nahi gaituena eta, bestetik, Alderdi Popularrak ordezkatzen duen proiektua, denon Euskadirentzako etorkizuna eraiki nahi duena, batzen gaituenaren balioa nabarmenduz, (bai, Egibar jauna) batzen gaituena bilatuz. Batzen gaituena bilatuz, gauza askok batzen baikaituzte. Agian ez zuek eta gu, baina bai euskaldunak. Eta hor, Alderdi Popularra erreferentzia izango da. Zuek beste horiekin mendira joaten zaretenean, ez dudarik izan gu hemen izango garela erreferentzia izateko Euskadirentzat eta euskaldunentzat. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1655
10
34
06.06.2013
PASTOR GARRIDO
SV-ES
Mozioa, Pello Urizar Karetxe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, aurrerantzean EAEko egutegian urriaren 25a jaieguna ez izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Urizar jauna, zuek esan zenuten duela egun gutxi, ELA eta LABeko langileei Euskadiko kaleetan sutsuki laguntzen zenien bitartean, Legebiltzar hau alferrikako foro baten antzekoa zela, lelokeriak eztabaidatzeko erabiltzen zena, radarrei buruzko tontakeriak eta jendeari axola ez zaizkion kontuak. Eta Euskadiko kaleetan egun hartan manifestazioa egin zuten milaka lagun haien buruan zegoen zerbait dela iruditzen al zaizu hau? Euskal langileen premia sozialei erantzuten dien zerbait dela iruditzen al zaizue gaur hona ekarri duzuena? Me parece sinceramente que no. Eta gauza bat esango dizut, lasaitasun handiz baina irmotasun handiz. Ez dizut utziko alderdi honek euskararen garapenean jarri dituen ahalegina eta borondatea zalantzan jartzen. Bai, bai, bai! Zuk zalantzan jarri duzu gu esaten ari garen bezala babesa ematen ari ginela. Baina gauza bat esango dizut: bi sailburu sozialista izan ziren, Jose Ramón Recalde eta Fernando Buesa, hezkuntza arloan euskara garatzeko lan gehien egin zutenak. Eta zoritxarrez, gogoratu egingo dizut, bata ETAk hil zuen, eta bestea ia-ia. Be- raz, ez dut onartuko inork zalantzan jartzea guk euskara babesteko jarritako borondatea eta egindako ahalegina. Eta edozein kasutan, jaiegunez hitz egiten denean, nik oso ondo ulertzen dut zuek Estatutuak ez zaituztela ordezkatzen sentitzea! Zuek –zuek baino gehiago aulkian zuekin batera esertzen direnek, izan ere, zuek alderdi instituzionala izan zarete duela gutxi arte eta koalizioa egin duzue– sistemaren aurka jokatzen zenuten, ez zenuten Estatutua aitortzen, aurka borrokatzen zineten, eta baita Konstituzioaren, zuzenbide-estatuaren eta indarreko legeriaren aurka ere eta, horregatik, zentzuzkotzat jo daiteke. Hain zentzuzkoa ez dena da horrek beste jende bat herrestan eramatea. Hara, Egibar jauna: "Ez gaude ados urriaren 25a Euskadiko Eguna izatearekin, baina ez dugu uste 2014ra begira beste eztabaida bat abiatzeko unea denik, gure iritziz une honetan gizarteak dituen premiekin bat egiten ez duen eztabaida, hain zuzen ere, lege hori indargabetzeko eztabaida publiko bat egiteak berriz ere desberdintasunak eta desadostasunak agerian jartzeko soilik balioko lukeen eztabaida abiatzeko unea denik". Bat nator Aburto jaunaren adierazpenarekin. Eta zu tribuna honetara etorri eta honako hau esanaz hasi zara: "Guk nahi duguna da lege hori indargabetzea eta bertan behera uztea". Adostasunariketa bikaina da, kontraesanean erortzen zarelako: zergatik da inposaketa aurreko Legebiltzarraren legezko bozketa bat eta zuek hemen egin behar duzuena ez da inposaketa? EAJ goiko mailan dagoenez, hau indarreko legeria aplikatzea baino ez da, baina hori beste batzuek egiten dutenean inposaketa da, ezta? Hori zure ikuspegia da, errealitatearen oso ikuspegi partziala. Eta beste gauza bat ere esan nahi dizut. Niri oso zaila egiten zait ulertzea bene-benetako gaietan, herrialdeari interesatzen zaizkion gaietan, bi alderdion arteko elkarrizketan hurbiltzen ari garela ematen duenean, esaterako, osasungintzari, hezkuntzari edo gizarte-politikei nola eutsiko diegun, enplegua nola sustatuko dugun, ekonomia-jarduera nola haziko dugun edo gure egitura instituzionala nola aztertuko dugun hitz egiten ari garenean –eta hori guztia Estatutuari esker egin daiteke–, zuek eztabaida hau ekarri izana, bateraezina eta kontraesankorra dirudiena. Hitza hartu nahi dizut honako hau esaten duzunean: "Honek minutu bat iraungo du"; izan ere, egia esan, gehiago kezkatzen nau beste gauza batek. Ni ziur nago Aburto jaunak esan zuena esan zuenean zuek ados zeundetela. Baina zer gertatu zen? Handik gutxira beste horiek mozioa sartu zutela eta zuei kakalarria etorri zitzaizuela: "Ea orain nazionalismoaren bandera kentzen diguten! Ea kontu horrekin botoak kentzen hasten zaizkigun nagusitasun nazionalistaren eremuan!". Eta erabaki bat hartu duzue, baina ez Euskadiren interesetan pentsatuta, baizik Euzko Alderdi Jeltzalearen interesetan pentsatuta. Eta hori da zuek egin duzuen hutsegitea, hori da zuek egin duzuen gauzarik larriena: Jaurlaritza zuen esku edukita, ez duzuela herrialdea aurretik jarri, Euzko Alderdi Jeltzalea jarri duzuela aurretik, beldurra diozuelako beste horiei.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1656
10
34
06.06.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, legebiltzarkideak. Santa María de Garoñako zentral nuklearra indarraren ikur bihurtu da, boterearen ikur, harrokeriaren eta premiarik gabe herritarren artean gatazka eta konfrontazioa bilatzen dituen botere horren ikur. Alderdi Popularrarentzat, eta, oso bereziki, Espainiako Gobernuarentzat eta haren presidente Rajoyrentzat, Espainia iraganera eramatea da helburua, eta, gainera, Aznar jaunaren lankidetza ordainezin, kartsu eta aktiboa du. Horrela soilik ulertzen da Garoñak, zentral nuklear gisa etorkizunik ez izanagatik, behin betiko ixteari buruzko segurtasunik ez ematea eta alarma eragiten jarraitzea. Rajoy eta Soria jaunek, FAESek 2011n egindako txosten baten gidoiari jarraikiz, oso argi utzi nahi dute nor dagoen Espainiako Gobernuan, eta nork agintzen duen. Eta, horretarako, murrizketen eskuinak erabaki du herritarrek erradioaktibitate pixka bat gehiago jartzea beren bizitzetan, gaur egun soberakindun energia eta energia berriztagarrien bidez erraz ordeztekoa den arren. Rajoy jaunak uste du, eta ez gai honetan soilik, herritarrek gehiengo osoa eman nahi izan bazioten, hor konpon, lehenago pentsa zezatela; Santa Ritarenganako jaieraduna da, "emandakoa, emana" esaeraren zalea, eta herriak eskuina nahi bazuen, bada, tori eskuina, tori Alderdi Popularra, tori energia nuklearra. Hori da Rajoy eta Soriaren jarrera, ez baitie kezkarik eragiten azken orduetan nabarmen irrigarri geratzeak ere, epeak igarotzen zaizkielako, edo epeak betetzen ez dituztelako, edo, agian, bi gauzak batera. Eta, bere aldetik, Nuclenor ixteko urrats gehiago egiten ari da, baina, aldi berean, pultsua egiten Gobernuari, jarduera desegitea eskainiz gogoak ematen dion zerga-sistemaren eta segurtasun-eskaerak murriztearen ordainetan. Zoritxarrez, berdin zaio guztia Alderdi Popularraren Gobernuari, eta haren obsesioa da energia berriztagarrien aurkako gurutzadarekin jarraitzea, energia nuklearraren alde eginez. Espainiako Gobernuaren interesa eta kezka ez dira ez energia-beharra ez herritarren segurtasuna, eta are gutxiago arabar eta euskal herritarren gehiengoaren borondatea. Rajoyren Gobernuan, Santa María de Garoña zentral nuklearraren inguruan gertatzen den guztia iluna da, eta kontraesan eta zentzugabekeriaz betea. Izan ere, Rajoyren Gobernuak itxi zion bidea Nuclenorri, esan zuenean, erregaiaren tasa berria zela eta, 153 milioi euro ordaindu beharko zituela, eta ezetz erantzun zion Nuclenorrek. Eta Rajoyren Gobernuak behartu du orain bidea, Nuclenorrek aurrera jarraitu dezan. Eta, gaur-gaurkoz, Rajoyren Gobernuko inork ez du pentsatu herritarrek mugimendu eta amarru horiei guztiei buruzko azalpenak izan behar dituztenik. Eta baieztapen horiek argitzeko, ikus ditzagun data eta datu batzuk. 2012ko urtarrilean, mehatxu egin zuen Soria ministroak Garoña 2013an ixteko aurreko Gobernuak onartutako ministerio-agindua baliogabetzeko. 2012ko irailaren 6an amaitzen zen epea Nuclenorrek ustiaketa berritzeko eskaera aurkezteko, eta ez zuen aurkeztu. Orduan, haserretu egin zen Soria ministroa, eta errieta egin zien Endesa eta Iberdrolari; zentrala beste operadore batzuei eskaintzeko mehatxu egin zuen. 2012ko abenduaren 16an, sare elektrikotik deskonektatu zen zentrala, eta geratze mailakatuan sartu. Uztailaren 6a da Garoñaren ustiaketari behin betiko amaiera emateko aurreikusi den data. Baina, gaur, itxieratik hurbilago egon ordez, luzapenaren mehatxuaren aurrean gaude berriro ere. Eta hori guztia maiatzaren 16an, duela egun batzuk, Alderdi Popularraren Gobernuak, arreta eta zorroztasun guztiak bazter utzita, Segurtasun Nuklearraren Kontseilua bultzatu zuelako luzaroago ustiatzearen aldeko txostena ematera. Bestela ezin zitekeenez, baiezkoa eman diote eskaerari Alderdi Popularrak proposatutako Segurtasun Nuklearraren kontseiluko kideek, eta ezezkoa, aldiz, Alderdi Sozialistak proposatutakoek. Erabaki hori, Rajoyren Gobernuak eta haren irizpideari jarraitzen diotenek behartua, biziki larria da, eta, horrenbestez, xehetasun garrantzitsu batzuk ezagutu behar dituzte herritarrek. Lehena, Gobernuak ezinezko egin diola Segurtasun Nuklearraren Kontseiluari adierazpenerako zehaztutako epe eta prozedurak betetzea. Segurtasun Nuklearraren Kontseiluko teknikariek hiru mila ordutik gora lan egin dute zentralaren jarduera eteteko txostena prestatzen, lan-hilabete asko zuzendaritza batean, eta kontrako noranzkoa hartzera behartu du Rajoyren Gobernuak egun gutxi batzuetan, agerian utziz erantzukizunik eza eta teknikariekiko mespretxu handia. Ez ministerioak ez Nuclenorrek ez dute zehaztasunez arrazoitzen eskaeraren helburua, ez baitute eskatzen ez energia elektrikoa ekoiztea ez haren segurtasunari buruzko adierazpena egitea, eta hori erabat berria da zentral nuklearren historian. Segurtasun Nuklearraren Kontseiluaren bilera eragin da, lau aldiz astebetean, premiaz eskatutako txosten tekniko eta juridiko ugari aztertzeko, eta, hala, emaitzetarako baldintza txarrenak sortu dira. Ez dira betetzen berrogei urte baino gehiago dituen erreaktore nuklear bat berritzeko eskaera egiteko arautzearen praktika nazionalak eta nazioartekoak. Oraindik ez dira txertatu Fukushimako istripuaren ondoren egin ziren erresistentzia-probetatik eratorritako jarraibide tekniko osagarriak, eta kostu handia izango luke horrek. Ez da txertatu, halaber, Segurtasun Nuklearraren Kontseiluak 2012ko abenduan Europako Batzordeari igorritako Ekintza Plan Nazionala, eta horrek ere inbertsio handia egitea eskatuko luke. Garoñako ontziaren azterketa eta ikuskatze zabalagoa egiteke dago, 2012ko uztailean Belgikako Doel 3 zentral nuklearrean identifikatu zirenen antzeko akatsak identifikatu baitziren itxuraz, eta horrek ere kostua handitzen du. Legebiltzarkideok, Fukushimako hondamendiak nabarmendu zuen zer garrantzitsuak diren independentzia, zorroztasuna eta erakunde arautzaileen jardunbide egokien errespetua segurtasun nuklearra eta erradiologikoa bermatzeko, eta, hain zuzen, hori guztia falta da egun Garoñan. Fukushiman ondorioztatu zen hondamendia giza akatsek eragin zutela; gehiago ere ondorioztatu zuten: hain larriak izan ziren arau- eta ikuskaritza-akatsak, ezen hondamendi naturalik gabe ere izan zitekeela hondamendi hura. Hemen, Alderdi Popularraren Gobernuari eskerrak, badirudi bide horri jarraitzen ari gatzaizkiola: ez dira epeak betetzen, eta behartu egiten dira adierazpenak, azterketa eta ebaluazioa egiteko behar beste denborarik eman gabe. Japonian zentral nuklearrak ixteko plan bat dago, hain zuzen, eta 2030ean amaitu nahi dute. Eskandalu politiko baten aurrean gaude, eta herritarrengan ondorio larriak izateko arriskua dugu, Alderdi Popularraren seta ideologiko nuklearragatik eta Nuclenorren eskaera guztiei erantzungo balitzaie hark lortuko lukeen balizko irabaziengatik. Eskandalu bat dugu hau, Gobernua Segurtasun Nuklearraren Kontseilua erabiltzen ari baita bi enpresa elektrikoren interes ekonomikoen mesedetan eta segurtasun nuklear eta erradiologikoaren kaltetan. Eskandalu politiko bat da hau, alde batera utzi baitira ustiaketa nuklearra berritzeko eskaeretako irizpideak eta jardunbide egokiak, eta horrekin aurrekari bat eta zalantza onartezinak sortzen ditu, inork ez baitaki non amaitu daitekeen hau. Eskandalu politiko bat da hau, Alderdi Popularraren Gobernuak eta Nuclenorrek bai baitakite Garoña prest jartzeko 400 milioi baino gehiago inbertitu behar dituztela 153 ordaintzeko prest ez daudenek, eta hori da, gaur-gaurkoz, Nuclenorrek Garoña ixtea eskatzeko eman duen arrazoi bakarra. Eskandalu politiko bat da hau, Gobernuak ezkutatu egiten duelako nola lortuko den orain errentagarritasun hori; ez duelako azaltzen zer aldatu den, edo zer aldatuko den; ez duelako azaltzen Garoña ustiatzen jarraitzeko seta dela-eta tasak, primak, segurtasunean egin beharreko inbertsioak aldatuko dituen, edo guztia batera. Herritarrek galdetzen dute zer gertatzen den hemen, ea inork ez dien azalduko orain arte Nuclenorrek ikusten ez zituen irabazi-aukerak orain berriro agertu izana Rajoyren eskutik. Eskandalu politiko bat da hau, Espainiak energia-superabita duelako, eta Garoña ez delako ezertarako behar. Aurrerapenaren eta segurtasun nuklear eta erradiologikoaren aurkako eskandalu politiko bat da hau, zeren eta, Espainiak energia berriztagarria sortzeko gaitasun teknikoa eta ikerketa- eta enpresa-gaitasuna dituen arren, Rajoy eta Soria errentagarria izan ez dadin saiatzen ari baitira. Astakeria bat da hau, gehiegikeria bat, eta Legebiltzar hau ezin da kanpoan geratu; asmoa geratu eta zuzendu egin behar da. Eta horretan lagundu nahi du mozio honek, eta, horretarako, besteak beste, Santa María de Garoña zentral nuklearra behin betiko ixtea eskatzen du. Mozioa indartu egin da Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Bilduren ekarpenekin; erdibideko zuzenketa bat osatu da hala, eta hori bozkatuko dugu sozialistok. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1657
10
34
06.06.2013
MAEZTU PEREZ
EH Bildu
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea, eta egun on legebiltzarkide guztioi. Saiatuko naiz, nahiz eta zaila izango den, originala izaten eztabaida honetan, kontutan izanik bederatzi biderrez eztabaidatu dela Ganbera honetan Garoñaren inguruan eta azken hiru urteetan lau bider eta, gainera, beti eskaera berdinarekin, Garoña ixteko ebazpenekin, besteak beste, argumentazio batzuk emanez beste proposamen batzuekin batera, baina beti –azken urteotan, behintzat– mezu argi batekin: Garoña itxi behar dela. Por ello comenzaré con un titular que apareció hace poco en un periódico: "Espainiako elektrizitatekonpainiek Europakoek halako bi irabazten dute ia. Iberdrola, Endesa edo Gas Natural konpainiek, besteak beste, % 6,78ko irabaziak izan zituzten 2012an; kontinente zaharreko konpainia elektriko handiek (E.ON, Enel, EDF), berriz, % 2,62an utzi zuten ratio hori". Titular hau El Economista egunkarian agertu zen pasa den astean, ultraezkertiarra izateaz batere susmagarria ez den egunkari batean. Eta datu horiek ematen diren urtean, 2010. urtean, energia elektrikoaren eskaera Estatu espainolean % 1,7 jaitsi zen. Hauxe da, Estatu mailan energia elektrikoan dauden enpresa oligopolikoek eurek eskaintzen duten produktuak, alegia, energia elektrikoak, beherakada pairatzen duenean, gutxiago saltzen dutenean produktu hori, eurek, enpresek, etekinak handitzea lortzen dute. Nabarmenki, gainera, eta Europa mailan dauden enpresen bikoitza, gainera. Eta galdera da: zergatik gertatzen da hori? Zergatik euren produktuak gero eta gutxiago saltzen dira eta euren etekinak gero eta handiagoak dira Estatu espainolean? Eurek egindako eredu elektrikoan jarduten direlako. Eta ondo esan dut: eurek egindako eredu elektrikoan jarduten direlako. Ez dut esaten euren neurrira egindakoa, ez. Eurek egindako, eurek asmatutako eta eurek diseinatutako eredu elektrikoan jarduten direlako Estatu espainolean enpresa elektrikoak. Unesan dauden bost enpresen oligopolioak diseinatutako eredua, hain zuzen ere. Eta testuinguru horretan aztertu behar dugu Garoñarekin gertatzen ari dena momentu honetan. Hori da testuingurua, hori da eredu energetikoa, Estatu espainolean dagoen eredu energetikoa eta kasu honetan eredu energetiko elektrikoa. Garoñaren jabeak diren enpresa biak, Endesa eta Iberdrola, direlako erabakiak hartzen dituztenak sistema elektrikoaren inguruan; eta, noski, zer-nolako erabakia hartuko duten guztiz amortizatua daukaten zentral nuklear baten inguruan? Euren erabakia oso argia da, zein izango den: zabalik mantentzea etekinak biderkatzen jarraitzeko, asmo horrekin ari direla. Eta bestela, beste era bateko erabaki bat hartzen badute izango da negoziazio batean daudelako Estatuko Gobernuarekin, beste leku batetik –kasu honetan, legediaren aldetik– etekinak biderkatzen jarraitzeko. Hori da testuingurua, eta hori da kasu honetan daukagun eztabaida. Horretaz ari garelako, guretzat, eztabaida horretan. Ez gabiltza aldaketa klimatikoaren inguruan, ez gabiltza energia elektrikoaren horniduraren ziurtatzearen inguruan, ez. Hemen eztabaida hau da enpresa elektrikoen etekin ekonomikoak zelan handitu. Eta horregatik Garoña momentu honetan beste urtebete zabalik egotea nahi dute bai Iberdrolak eta bai Endesak, Nuclenor osatzen duten enpresa biek. Eta horren ondorioz zabalik mantentzen baldin bada Garoña, 250.000 urte irauten duten hondakin erradiaktiboak sortzen baldin badira, zer? Arriskuan jarriz gure ingurumena eta gure osasuna, eta bereziki Arabako herritarren segurtasuna eta osasuna, zer? Nori axola zaio hori? Endesari eta Iberdrolari, ez. Noiztik axola zaie kapitalaren menpe dauden enpresa eta eragile politikoei ingurumena eta osasuna? Noiztik? Hemen benetan balio duena dirua da, etekin ekonomikoak. Honezkero teknikoki eta ekonomikoki guztiz bideragarria dela eta demostratua dagoela soilik energia berriztagarriekin hornitzen den eredu elektriko bat? Bai, eta zer? Etekinak ezin badira bikoiztu, zertarako berriztagarriak? Eta, gainera, kontuz –hori da enpresa handiek, oligopolio hori osatzen duten enpresek botatzen duten edo pentsatzen duten mezua–, berriztagarriek, gainera, kontsumo elektrikoa eta ekoizpena hurbiltzen dut, eredu dezentralitatu eta autokontsumoa ahalbideratuz, eta hori enpresen negozioarentzako oso arriskutsua da momentu honetan. Hori da enpresek nahi dutena, etekin ekonomikoak ateratzea. Hori da euren logika bakarra. Eta hein batean, eta kontutan izanik enpresa pribatuak direla, bere garaian kasu honetan biak publikoak, baina pribatizatuak, kontutan izanik momentu honetan pribatuak direla, ulergarria izan daiteke, guztiz eztabaidagarria, noski, baina enpresa pribatuak diren heinean eta interes pribatuak duten heinean, beno, ulergarria izan daiteke. Onartezina dena, guretzako onartezina dena da energia elektrikoa ekoiztu eta komertzializatzen duten enpresen eta gobernu ezberdinen artean dagoen konnibentzia. Ez dago banaketarik kasu honetan arlo publikoaren eta pribatuaren artean. Banaketa-marra hori oso estua da eta kasu batzuetan, hainbat kasutan, ez da ikusten ere ez. Izen batzuk emango ditut orain: José María Aznar, Pedro Solbes, Miquel Roca, Ángel Acebes, Fernando Becker, Amparo Moraleda, José Luis Olivas, Manuel Marín, Ignacio López Hierro…, eta irakurtzen jarraitu ahal izango nuke. Hauek dira Endesan eta Iberdrolan, Nuclenorren jabeak diren enpresetan, gaur egun edo azken urteotan egon diren politikariak, Alderdi Popularrekoak eta Alderdi Sozialistakoak, eta kasu honetan ere bat, CiU-koa. Hau ez da ate birakarien teoria. Hau ate bakar bat da: arlo publikoan daudenean enpresentzako interesen alde lan egiten dutenak eta gero, zuzenean, enpresetan jezartzen direnak. Eta, gainera, aipatu ditut Alderdi Popularra, Alderdi Sozialista eta CiU. Ez dakit kasualitatea izango den ala ez: konkretuki, Segurtasun Nuklearreko Kontseiluan ordezkaritza duten hiru alderdiek: Alderdi Popularra, Alderdi Sozialista eta CiU. Ez dakit kasualitatea izango den ala ez, baina itxura oso eskasa da, zalantza barik, nahiz eta –hori onartu behar dut– azken erabakian Alderdi Sozialistako kideek, Segurtasun Nuklearreko Kontseiluko kideek, Garoñaren bizitza luzatzearen kontra bozkatu egin duten. Ongi etorriak, hobe berandu inoiz baino, eta espero dezagun eztabaida hau ez izatea Garoña bai eta Garoña ez, baizik eta nuklearrik ez. Nahiko esanguratsua da, gainera, Cristina Narbonak, Alderdi Sozialistak izendatutako edo proposatutako kideak, emandako boto partikularra, besteak beste, agerian utziz –oso argi utziz, gainera– hilabeteak eta beharbada urteak beharko lituzkeen erabaki batek hiru astetan eta presiopean hartu behar izan dutela. Ikusten denez, ezer gutxi hartzen da kontuan, kasu honetan interes orokorra. Mota honetako erabakiak hartzeko orduan ez dauka inongo garrantzirik interes orokorrak. Ea zelan azaltzen diezuen, zuek, Alderdi Popularrekoek, Arabako herritarrei hartutako erabakia, zelan azaltzen diozuen enegarrenez Arabako Batzar Nagusiek, Arabako hainbat udal, Gasteizko Udala barne eta Legebiltzar honek erabakitakoaren kontra berriro ere Gobernu bat enpresa elektrikoen esanetara dagoela, eta berriro ere interes orokorraren eta euren interesen kontra, herritarren interesen kontra, Arabako herritarren interesen kontra, berriro ere, jardungo duzuela, euren osasuna, bizi-kalitatea eta segurtasuna arriskuan jarriz. Ea zelan azaltzen diezuen ere urteetan zehar Garoñako zentral nuklearraren kontra agertu diren Arabako eragile sozialei honetan ere, euren mobilazazioak eta iritziak ez dutela ezertarako balio. Hemen, azken erabakia, despatxo itxi batean hartzen dela interes ekonomiko pribatua, berriro ere, interes publikoaren gainetik jarriz.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1658
10
34
06.06.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Gai honetan UPyDk zer jarrera duen azalduko dugu. Gure ustez, aurreko Gobernu zentralaren erabakia, alegia, Zapateroren Gobernu sozialistarena, Garoñako zentrala ixtekoa, akats estrategikoa izan zen. Beraz, ados gaude El País egunkariaren editorialean duela astebete argitaratutako edukiarekin. Gure ustez, akats estrategikoa izan zen Gobernu sozialistaren erabakia. Gure ustez, erabaki demagogikoa, populista, sektarioa, nabarmen okerra, erratua, premiagabekoa izan zen, eta Zapateroren Gobernuak erabaki hura hartu zuen erabaki zuelako alderdiaren interesak jartzea herritarren interesen gainetik. Gure ustez, demagogia handia egin da Espainian energia nuklearrarekin zerikusia duen guztian. Seta ideologiko nuklearra aipatu du Prieto jaunak. Bistan denez, izan da eta bada nuklearren aurkako seta ideologikoa. Gure ustez, eztabaida ideologikoa egin da eztabaida teknikoa egin ordez, edo, gutxienez, eztabaida politikoa egin ordez, baina argudio teknikoetan ere oinarritutako eztabaida politikoa, Espainian falta ohi dena. Nuklearren kontrako jarrera mantra moduko bat bihurtu da, eta, kasu batzuetan, argudio egiaztaturik gabe, daturik gabe, egia erdiekin nahiz gezurrekin defendatzen da. Esatera iritsi da Garoña zatika erortzen ari dela, eta hori gezurra da erabat. Batzuetan, badirudi bat nuklearren aurkako jaiotzen dela, eta ezin duela jarrera hori utzi edonola ere. Nortasunaren ikono moduko bat da, utzi ezin den zerbait, eta, beraz, ez da beharrezkoa argudio gehiegi izatea edo ongi egiaztatuta egotea. Eta hori da, hain zuzen, larriena. Batzuetan, eslogan moduko bat da, ezker jakin batek ezinbestean defendatu beharreko zerrenda osoaren zati, baina gai hau ez da ez eskubideei buruzkoa ez ezkerrekoa. Alderdi Sozialistaren gidari ohi nabarmen batzuk energia nuklearra mantentzea defendatzen ari dira; urrunago joan gabe, Felipe Gonzálezek berak defendatu du. Beraz, nuklearren aurkako seta ideologikoa ere bada. Guk beti esan dugu nahiago dugula gomendio teknikoei jarraitu, eta unean uneko egoera politiko eta ekonomikoa aztertu gai honetan jarrera bat hartzeko. Eta beti eskatu izan dugu eztabaida garden bat, gaiei buruz jakin nahi duen, informazioa jaso nahi duen eta iritzi irmoa osatu nahi duen gizarte heldu bati dagokiona, baita gai honi dagokionean ere. Beti defendatu izan dugu energiari buruzko eztabaida objektibo eta zorrotza, gizarte osoak ezagutzeko zer kostu eta abantaila erreal dituen aukera bakoitzak. Eta, hortik aurrera, noski, gure iritzia dugu. Eta gure ustez, berriro diot, Zapateroren Gobernuaren erabakia, Garoñako zentrala ixtekoa, akats estrategikoa izan zen. Gure ustez, Garoñako zentral nuklearra martxan jartzea, noski, ezinbestekoak diren baldintzak teknikoak zorrotz betez eta egin behar diren inbertsioak eginez, irtenbide ona izan daiteke, arrazoizko irtenbidea izan daiteke. Bistan denez, ezinbestekoak diren baldintza teknikoak betez eta beharrezkoak diren inbertsioak eginez. Baldintza horiek bete ezean, ez noski. Gutxieneko segurtasun-baldintzak bete ezean, ez, noski, ez hau ez besterik. Gure ustez, funtzio garrantzitsua du energia nuklearrak egungo mix energetikoan. Oker ez banaiz, hitz horiek duela bi aste eskas Eusko Jaurlaritzaren sailburuak, Tapia andreak, esandako esaldi batekoak dira. Gure ustez, funtzio garrantzitsua du energia nuklearrak egungo mix energetikoan, eta, beraz, beharrezkoa da oraindik. Horregatik defendatzen dugu Garoñako zentral nuklearrak, berriro diot, eskatzen diren baldintza guztiak eta beharrezkoak diren segurtasun-baldintza guztiak betetzen baditu, martxan jarraitu dezakeela. Irtenbide ekonomiko arrazoizkoena da, betiere beharrezkoak diren segurtasun-baldintza guztiak zorrotz eta irmo betez gero. Noski, gezurra da zentral nuklearra zatika erortzen ari dela, zenbaitek esan duen moduan. Gezurra da hori, eta zorroztasun gutxikoa. Beste gauza bat da, noski, eta horretan taldeen gehiengoa ados egon gaitezke, azken hilabeteotan bizi izan dugun vaudevillea. Zapateroren Gobernuak zentrala ixtea erabaki zuenean (akats estrategikoa), Nuclenorrek eta Alderdi Popularrak bat egin zuten jarraitzearen aldeko kanpainan. Hauteskundeen ondoren, Alderdi Popularrak espero zuenean Nuclenorrek Segurtasun Kontseiluaren baldintzak beteko zituela ustiapena luzatzeko, alegia, berrikuntzan eta segurtasunean inbertsioak egingo zituela, epeari amaitzen utzi zion, haren arabera, zentrala ez zelako errentagarria. Ez zuen esan ez zenik segurua: esan zuen ez zela errentagarria. Iazko irailean, Endesak eta Iberdrolak, zentralaren jabeak % 50ean, Industriak Garoñak 2019ra arte martxan jarraitzeko eman zien aparteko epeari pasatzen utzi zioten. Garoñak orduan adierazi zuen Gobernua prestatzen ari zen zergek galera ekonomikoak eragingo zizkiotela. Horregatik geratu zen zentrala abenduan, eta erreaktorea deskargatu. Ondoren, hain zuzen, jarrera aldatu eta luzapena eskatu zuen. Ados gaude, beraz, talde gehienekin ziur, badirudiela Nuclenor presionatzen saiatu dela, Gobernuari xantaia egiten saiatu dela irabazi jakin batzuk izateko eta pribilegio jakin batzuk jaso ahal izateko. Eta nabarmena den susmo horren aurrean eskatu behar zaio Gobernu zentralari ez onartzeko xantaiarik. Alegia, uste dut Gobernu zentralari eskatu behar zaiola gure zuzenketaren 2. puntuan jasotzen dena: ez sortzeko ad hoc araudirik zentral nuklear batentzat, ez aplikatzeko dagoena modu faltsuan, ez interpretatzeko iruzur eginez indarrean dagoen araudia interes partikular jakinen onerako. Halako ezer ez egiteko. Gobernuak ezin du halako ezer egin, eta hori da gure zuzenketaren bidez eskatzen duguna: ez emateko zerga-onura pertsonalizaturik; amore ez emateko presioen, xantaien edo mehatxuen aurrean, eta argi eta garden jokatzeko. Alegia, herritar guztien interesean pentsatzeko, eta enpresaren baten xantaiaren mende erortzen ez uzteko. Gauza bat da enpresa orok irabaziak lortzea edo irabaziak eduki nahi izatea, eta hori ulergarria eta arrazoizkoa da. Horretarako daude enpresak. Eta beste gauza bat da, gaitzesgarria eta baztergarria, eta guk gaitzetsi eta baztertu egiten dugu, araudiak ad hoc sustatzen saiatzea Gobernua, edo salbuespen edo pribilegio batzuk proposatzea batzuentzat. Eta, noski, ez gaude ados horrekin. Oso gai sentibera da, kezka eragiten du herritarren artean, eta azpijoko horiek... Bada, badirudi Industria Endesa eta Iberdrolarekin bildu zela pribatuan. Eta, gainera, gardentasunari buruzko legea eztabaidatzen ari ziren bitartean. Gardentasunari buruzko legea atera duzue, hala ez dena, eta, bien bitartean, ministerioa pribatuan bildu da Endesa eta Iberdrolarekin. Bada, horrek guztiak, logikoa denez, ez du laguntzen herritarrak hartzen diren erabakiekin seguru sentitzen, kontrakoa baizik. Jakin dugun azkenaurreko gauza da Industria Ministerioak Garoña luzatzearen alde egiteko epe giltzarri bati pasatzen utzi diola. Ministerioak ez du garaiz argitaratu zentral nuklearrari luzapena eskatzeko aukera ematen zion agindua. Gobernuak ekainaren 1a baino lehen aldatu behar zuen ministerioagindu bat eta agindu nuklear bat. Ministerio-agindua ez zen aldatu. Azkenaurreko nahaste-borrastea da, azkena jakin baitugu Nuclenorrek Garoñako zentral nuklearra ixteko eskatu duela formalki, itxuraz. Hori bai, Nuclenorrek adierazi du kontuan izango lukeela, arauetan aldaketarik izanez gero, ustiatzeko baimena berritzea eskatzeko aukera. Eta kasu horretan esaten diogu guk hau Gobernuari: "Ez utzi xantaia egin diezazueten, ez sortu ad hoc araudia". Eta horregatik du zentzua gure zuzenketak; horregatik dio dioena gure zuzenketak. Horregatik proposatzen dugu Legebiltzar honek Eusko Jaurlaritzari eskatzea, ezer onik ekartzen ez duten eztabaida ideologiko sektarioetatik urrunduz, Legebiltzarrak Espainiako Gobernuari eskatzea segurtasun-eskaerak mantentzeko, eta, beraz, beharrezkoak diren inbertsioak egiteko, Santa María de Garoña zentral nuklearrak, kasua hori balitz, martxan jarraitu ahal izateko, baina, bistan denez, baldintza horiek betez. Eta hau esaten diogu Gobernuari: "Ez utzi xantaia egin diezazueten, ez egin iruzur herritarrei. Izan garden eta argia, ez egin irregulartasunik, ez egin azpijokorik". Hor da gure zuzenketaren 2. puntua: Espainiako Gobernuari eskatzen diogu ad hoc araudirik ez egiteko zentral nuklearrentzat, eta dagoena ez aplikatzeko modu faltsuan, susmoa eragin duenez, eta indarrean dagoen araudiaren iruzurrezko interpretaziorik ez egiteko interes partikular jakin batzuei onura egiteko, eta zerga-onura –kakotx artean– pertsonalizaturik ez emateko; presio, xantaia edo mehatxuren baten aurrean amore ez emateko, eta, beti, eta bereziki kasu honetan, argi eta gardentasunez jokatzeko. Beraz, gure zuzenketaren alde bozkatuko dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1659
10
34
06.06.2013
RAMÍREZ ESCUDERO ISUSI
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta. Vuelve de nuevo al Parlamento el tema de Garoña, pero, en este caso, el Ministerio de Industria, en manos del PP, le ha dado un balón de oxígeno a Nuclenor en cuanto a la intención de prolongar la vida de la central. El Ministerio ha ido en contra de lo solicitado por los parlamentos, las juntas generales, los ayuntamientos y la mayoría de la sociedad. Ironikoa da patua, eta ironia horren zati da gaur, ekainaren 6an, Garoña ixteko atzerako kontaketari ekin behar genionean (hogeita hamar egun baino ez ziren geratuko; ia-ia San Ferminak iristeko bezala), guztiz kontrakoaren agiria egiten egotea, Nuclenorrek Garoña berpizteko saiakerak biziberritu nahi izatea, bistan denez, Alderdi Popularraren Gobernuarekin eta Industria ministroarekin hitzartuta. Gai berari buruz aritu ginen duela bi hilabete eta erdi, gutxi gorabehera, martxoaren amaieran, eta bi oroitzapen ditut bilkura hari buruz: bat da Gasteizko alkatea bozketan ez agertzea, arraroa, eta gero itzuliko naiz gai horretara; eta, bestea, Carmelo Barrioren azken esaldia, esan baitzuen, gutxi gorabehera, egun osoa ematen dugula Garoñaz hitz egiten, Garoñari buruzko gaia proposatzen genuela hiru hilabetean behin, eta honelako zerbait esan zuen "Hau jada ebatzita dago; uztailaren 6an itxiko da, eta ez da hitz gehiagoren beharrik", gutxi gorabehera hiru hilean behin zuzenketak izateagatik kexu, eta... Garoñari buruz. Barrio jauna, arrazoia eman digu denborak, nik esan bainizun herri honetan jende asko zegoela, herritar asko, susmo txarra hartuta, eta uste genuela negoziazio ilunen bat izan zitekeela PP eta Nuclenorren artean uztailaren 6ko balizko itxiera hori saihesteko. Gauza askori buruz hitz egin dezakegu; Garoñaren zahartasuna, zaharkitzea eta antzinatasuna gogora ekar ditzakegu. Gogora ekar dezakegu gaur hemen eserita gaudela, eta Garoñako erreaktore nuklearretik 34 kilometro eta 700 metrora gaude lerro zuzenean. Baina euzko abertzaleok, ikusi dugunez Madrilen ez digutela kasu handirik egin, bada, Bruselara jo dugu. Lehengo astean, Izaskun Bilbaok, eurodiputatu abertzaleak, Europako Batzordeari galdetu zion zer iritzi zuen Europako agintariek Fukushimako istripuaren ondoren sustatu zuten erresistentzia-testaren emaitzak izan ondoren. Izaskun Bilbaok gogora ekarri zuen lan hark frogatu zuela zentral honek ez duela jasaten araudiak eskatzen duen intentsitateko lurrikararik, inguruko presak hautsiz gero uholdeak izateko arriskua oso handia dela, eta erabilitako erregaia gorde eta babesteko hutsuneak dituela hozte-sistemak galduz gero. Hidrogeno-kontzentrazioak murrizteko neurriak ere falta dira, eta leherketa-arriskua dago erreaktorearen euskarrian. Eta, azkenik, hutsuneak aurkitu ziren eremuan, hondamendi nuklearra dagoenerako larrialdi-planetan. Baldintza horiek, hogeita bost urtez lan egiteko diseinatu zen eta berrogeita bat urtez lanean aritu den zentralaren bizitza-luzerarekin eta gertuko perimetroan, dakigun moduan, biztanleria-gune garrantzitsuak izatearekin batera, balio-bizitza uztailaren 6an amaitzea eragiten zuten, guztiok pentsatzen genuenez –edo, hobeto esanda, batzuek pentsatzen zutenez–. Baina badirudi luzatu egingo dela. Gu ados egon gara –badirudi azkenean Garoñaren aurkako borroka dela Bildu, abertzaleak eta sozialistak batzen gaituen gauza gutxietako bat–, ados egon gara Prietoren proposamenarekin, eta zuzenketa gehigarri bat egin dugu, betiere arabarrengan pentsatuz. Eta zuzenketa horrek dio Eusko Legebiltzarrak eskatzen diola Espainiako Gobernuari Garoñako zentral nuklearretik hurbil dauden euskal udalak Ministro Kontseiluak 2009ko azaroan onartu zuen ekonomia dinamizatzeko planaren eta enplegu-neurrien partaide egitea, eta, zentral nuklearra behin betiko ixtearen aurrean gertuko udalei onura egiteko onar litekeen beste edozein laguntza-planena. Halaber, nabarmendu behar da Eusko Jaurlaritza, Eusko Legebiltzarra, udalerriak, Batzar Nagusiak, udalak, guztiok kontra agertu garela, eta, noski, PPko ministerioaren erabakia herritarren zati handi batek edo gehiengoak uste zuenaren aurkakoa izan da, baina, batez ere, ia-ia Euskadiko eta Arabako erakunde guztien % 100en aurkakoa. Eta aurreko gaira itzuliko naiz. Alderdi Popularrak beste epe bat baimentzen du Garoñarentzat Madrilen, eta hemen badirudi guztiz kontrakoaren buru dela: ahaldun nagusiak esaten du espero duela egunen batean Soria ministroa etorriko dela Garoñaren luzapena azaltzera. Ez dugu federik bisita hori izango denik. Bestalde, Gasteizko alkatea Garoñaren aurkakoa ere bada nabarmen bizitza publikoan, baina gogora ekarri nahi dut duela bi hilabete eta erdiko bozketan irten egin zela, hain zuzen, bozketa-unea iristean. Nik, Maroto jauna, gaur bozketan geratzera animatzen zaitut, eta zure adierazpenetan esaten baduzu Garoñaren aurka zaudela, Legebiltzar honetan ere egiteko. Alde edo aurka bozkatu dezakezu, edo abstenitu, baina martxoko bilkuran zuk ez bozkatzea arraro samarra izan zen. Guztiok Garoñaren aurka gaude (Bildu, abertzaleak eta sozialistak), eta uste dut haustura bat dagoela Arabako Alderdi Popularrean, batzuk Garoñaren aurka daudela. Hori bada zure kasua, geratu gaur, eta bozkatu ministerioaren luzapenaren kontra. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1660
10
34
06.06.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea, sailburua, legebiltzarkideok. Egia esan, betikoa da, Euzko Alderdi Jeltzaleari entzutea etengabe Garoñaren aurka dagoela azken ordu laurden honetan, Nuclenorren, Iberdrolaren zutabe garrantzitsua izan denean, BBKrekin batera, eta Garoña hainbeste denboraz lanean eta martxan izatearen bermatzaileak izan direnean. Botere ekonomikoa, EAJ ekonomiko hori, eta hemen EAJ politikoa, pankartarena. Bada, horiek dira bizitza politikoko kontraesanak. Eta, noski, zer esango diot Ramírez-Escudero jaunari zentzu horretan. Bada, nik ez dut hemen Espainiako Gobernuaren, Iberdrolaren, Nuclenorren edo Segurtasun Nuklearraren Kontseiluaren jarrerarik defendatuko. Jarrera horiek ongi arrazoituta eta azalduta daude, Prieto jauna eta beste ordezkari batzuk haiek gaitzesten saiatu arren. Bada, Santa María de Garoña zentral nuklearrari buruzko hamaikagarren eztabaida. Eta Garoña geratuta dago 2012ko abenduaren 16tik. Geratu egin zen, eta erregaia atera. Hori da errealitatea! Dena berdin dago, ixteko lan egiten ari dira, eta zuek guztiok badakizue hori. Zazpi eztabaida aurreko legegintzaldian, bi bilkura-aldi honetan bertan, azkena martxoaren 14an, duela bi hilabete pasatxo. Ez dakit, hemen zerbaitek talka egiten du Eusko Legebiltzarraren araudiarekin! Legez besteko proposamenak arautzen dituen 177.2 artikuluak dio Mahaiak ez onartutzat jo dezakeela bilkura-aldi berean errepikatutako legez besteko proposamen bat. Ongi, hau mozioa da. Bada, mozioak arautzen dituen 182.3 artikuluak dio mozioen eztabaida, bozketa eta betetze-kontrola legez besteko proposamenena bezalakoa izango dela. Alegia, Eusko Legebiltzarraren Erregelamenduaren urraketa baten aurrean gaude. Bilkura-aldi honetan bertan ekimen errepikatu hau bera landu dugu, eta, beraz, Mahaiari eskatzen diot irizpidea argitzeko, argi baitago bilkura-aldi honetan duela bi hilabete pasatxo landu dugun ekimen bera lantzen ari garela. Erregelamenduko 117.2 artikulua, eta Erregelamendu bereko 182.3 artikulua. Hor gaude, ikusi dugu zein den helburua, aztertu dugu zein den. Errepikatu egiten da. Ekimena eta legez besteko proposamena ikusi besterik ez dago, eta, noski, gaur bozkatzeko eta eztabaidatzeko jarri zaigun erdibideko zuzenketa, eta duela bi hilabete pasatxo onartu zena. Hau da, gauza berari buruzko bederatzi eztabaida lau urte baino gutxiagoan, zertarako? Zertarako? Badakigu zertarako, EAJren eta PSOEren jarrerak ezin zurituzkoak direlako. Santa María de Garoña zentral nuklearraren bizitzaren bermatzaileak izan dira historikoki! Zertarako eztabaida hau? Alderdi Popularraren aurka egiteko. Alderdi Popularraren aurka egiteko tokian-tokian, estatuan, alderdi politikoen mailan eta gobernu-mailan. Hori da zuek proposatzen duzuen iruzurrezko eztabaida horren giltzarri bakarra. Oso gutxi axola zaizue Garoña, eta, gainera, duela oso denbora gutxitik. 2011tik izango da, zuek zabaldu baitzenuten orduan, sozialistek eta EAJk, zentral nuklearren balio-bizitza berrogei urtetik gorakoa izateko aukera. Han, Ekonomia Jasangarriari buruzko Legearen legebiltzar-eztabaidan, han arrazoitu zenuten Santa María de Garoñaren berrogei urtetik gorako balio-bizitza. Han bertan. Eta baita Espainiako gainerako zentral nuklearrena ere. Alegia, legebiltzarkideok, ez ditugu errepikatuko duela bi hilabete baino gehiagoko eztabaidako argudioak. Garoña ixteko lan egiten ari dira, eta egiaztatzen ari zarete zuek. Hartzen den edozein erabaki, gai honekin hartu behar den edozein, egin dadila Segurtasun Nuklearraren Kontseiluaren eta energia atomikoaren eta energia nuklearraren nazioarteko agentzien –hori hor dago– irizpide teknikoetan, segurtasun-, kudeaketa- eta bideragarritasun-irizpideetan oinarrituz, eta lagundu dakiela itxierak eragindako udalei. Horri buruz hitz egin genuen duela bi hilabete, eta eztabaida errepikatu eta infinitu horrekin jarraitzen dugu, eta badirudi ezer ez dela aldatu. Gai honetan mugitzen gara gu hemen: Garoña ixteko lanean ari dira, eta erabakiak, hartzen den edozein erabaki, har dadila segurtasun-maila handienarekin eta txosten teknikoak izanik nahiz Segurtasun Nuklearraren Kontseiluaren arabera. Hori da kontua. Alegia, Prieto jauna, sinbolo bihurtu da Santa María de Garoña zentral nuklearra, egia da. Hala hasi duzu zure mintzaldia lehen. Zuen kontraesanen sinbolo bihurtu da. Zergatik dago irekita Santa María de Garoña, Zapaterok 2009an itxi bazezakeen? Zapaterok luzapena eman ziolako Santa María de Garoña zen- tralari! O sea, esas son sus contradicciones. Zuek Santa María de Garoña zentral nuklearraren baliobizitza luzatu duzue. Zuek zentral nuklear guztien balio-bizitza berrogei urtetik harago luzatu duzue, eta gogorarazten dizuet asko hirurogei urte betetzera doazela, belaunaldi berekoak... hirurogei urte betetzera doaz, hirurogei urterako baimena dute, epe hori eman zaie Santa María de Garoña zentralaren belaunaldi bereko zentral askori. Alegia, kontua da zuek ez duzuela Garoñari buruzko eztabaida piztu nahi, baizik eta Alderdi Popularraren aurka egin. Guk, noski, ez dugu hortik aurrera egingo. Duela bi hilabete pasatxo bezala bozkatuko dugu Ganbera honetan proposatzen zaigun eztabaida errepikatu honetan: Ganberara ekarri den proposamenaren eta erdibideko zuzenketaren aurka bozkatuko dugu, Bilduk Alderdi Sozialistarekin eta Euzko Abertzaleak taldearekin sinatu duenaren aurka. Eta 4. puntua bereizirik bozkatzea eskatuko dugu, zentrala ixteak eragindako euskal udalerriek 2009an onartu zen ekonomia berpizteko eta lanpostuak sortzeko neurriei buruzko planaren abantailak jaso ditzaten. Martxoko osoko bilkuran ere hori egin genuen gai errepikatu honekin, Alderdi Sozialistak Ganberara ekarri zigun gai errepikatu eta demagogiko honekin, eta bereizirik bozkatzea eskatuko dugu. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1661
10
34
06.06.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea. Maneiro jauna, Santa María de Garoña zentral nuklearrari buruzko eztabaida eta energia nuklearrari buruzkoa eztabaida politikoa da, aukera bat baita energia. Baliabide bat, behar bat da, baina, aldi berean, aukera bat. Eta aukera hori ebatzi egin behar da politikari, gizarteari eta herritarrei begira, horri buruzko jarrera hartu behar da. Eta horregatik erabaki zuen Gobernu sozialistak, hain zuen, zentrala 2013an ixteko erabakia. Alderdi Sozialistak, gainera, duela denbora bat, duela urte batzuk, energia nuklearra pixkanaka uztea erabaki zuen, arrisku handia eragiten duelako, kostu handia duelako, eta iruditzen zaiolako herri hau aurrera egiten eta bilakatzen ari zela, beste herrialde batzuekin batera, energia berriztagarrietan, etorkizuneko belaunaldiei, gizateriaren etorkizunari kalte txikiagoa egingo dien beste energia-iturri batzuetan. Hondakin erradioaktiboetan pentsatu zuen nagusiki, jende guztiak dakien moduan, ia ezinezkoa baita haiek suntsitzea, bizitza-luzera ikaragarria baitute, eta arrisku handia eragiten baitute. Eta, hori dela eta, kontzientzia bat dago, eta kontzientzia hori gizartean azaleratu da. Nik ez dakit energia nuklearra ezkerraren edo eskuinaren kontua den, izan baitaiteke eskuineko pertsona batek jarrera aurrerakoia izatea eta pentsatzea energia nuklearraren alderdi hori ez dela etorkizuneko aukera bat, eta egon daiteke jende ezkertiarra beste gauzaren bat pentsatzen duena. Felipe González aipatu duzu zuk autoritatetzat. Nik esango dizut Felipe González autoritate politikoa duen herritarra dela herri honetan, haren historia guztiagatik, baina boto bakarra du herritar honek, zuk eta biok bezala, energia nuklearrari buruz erabakitzeko orduan. Eta hark bere jarrera izango du, baina hau du Alderdi Sozialistak, eta hau da, noski, alderdi honen jarrera politikoa. Beraz, energia nuklearra gutxi-asko ezkerraren edo eskuinaren kontua izan, badakit energia nuklearraren kontuan hura uztea aurrera egiteko aukera bat dela, eta eztabaidaezina da hori. Zuk ezin duzu hori eztabaidatu, eta gutxiago "Batasuna, Aurrerapena eta Demokrazia" izena izanik. Bada, zu, aurrerapena izanik, aurrerapenarekin izendatua, ezin zara honen aurka agertu! Eta energia nuklearra, bistan denez, atzerabidearen energia da etorkizunari begira, gehiegi hipotekatzen gaituen energia. Barrio jaunari dagokionez, harrituta utzi nauzu, herritarrekiko arinkeriaren eta mespretxuaren erakusketa bikaina egin baituzu. Zu Alderdi Popularraren ordezkaria zara, eta zure alderdiak eragin du eztabaida hau. Zu atera behar zara hona, eta erabat ilunak diren mugimendu horiek azaldu: zergatik hasieran bidea itxi diozuen Nuclenorri, eta, gero, berriz, ireki. Zuek azaldu behar duzue zergatik teknikariek hilabete asko zeramatzatenean zentrala ixteko lanean, hamar egun baino gutxiagoan behartu eta eragin dituen zure Gobernuak Segurtasun Nuklearraren Kontseiluaren lau bilera, eta txosten tekniko eta juridiko ugari eman, segurtasuna jokoan jartzen duen erabaki bat hartzeko. Zuek azaldu behar duzue zergatik ez diren martxan jarri ez Fukushimaren ondoren hartutako erabakiak ez Europar Batasunak segurtasun nuklearrari buruz hartutako erabakiak; zergatik ez den berrikusi oraindik ontzia, zergatik ari zen egiaz ixtea gauzatzen zuek berriro irekitzea proposatzen ari zaretenean. Zuek azaldu behar duzue zergatik ari zareten Nuclenor behartzen Santa María de Garoña zentral nuklearraren ustiaketa mantentzera, badakizuenean Nuclenorrek ez duela nahi, errentagarria ez delako, eta mantentzeko modu bakarra dela, segurtasuna alde batera utzita, Nuclenorrek Santa María de Garoña zentral nuklearraren ustiaketatik atera nahi dituen etekin horiek emateko gai izatea Gobernua. Gaur mespretxuzko ekintza bat egin duzu Legebiltzar honetan, eta, ziur asko, errepikatu egingo duzu erantzunean, ziur asko, zentzakaitzak zaretelako. Baina zuk mespretxuzko ekintza bat egin diezu herritarrei –Arabako herritarrei eta euskal herritarrei– Legebiltzar honetan. Herritarrak kezkatuta daude, oso kezkatuta, Espainiako Gobernuaren mugimendu horrek zentral nuklearraren ustiaketa mantenduko duen ala ez. Horri erantzun behar zenioke zuk gaur hemen. Eta zuk ez duzu adorerik, kemenik eta gaitasun politikorik izan gaur hemen hori azaltzeko. Erakutsi zeure burua, zure erabaki politikoen erantzun politikoak eman behar baitituzu hemen, lantzen ari garen arazo politikoa historiekin eta albo-gaiak ez diren arau eta alderdiekin nahasi ordez. Izan adorea eta kemena tribuna honetara atera eta zure Gobernuaren erabakia arrazoitzeko; izan ere, erabaki tamalgarria da, iraulaldia eragingo baitu Legebiltzar honetan, ez baitu herritarrengan iraulaldia eragitea besterik merezi. Izan ere, zuk badakizu Arabako eta Euskadiko herritarren gehiengoa zure Gobernuaren mugimendu berri honen aurka dagoela. Erantzun horri. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1662
10
34
06.06.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eta, aizue, ez da puntuz puntu bozkatuko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1663
10
34
06.06.2013
MAEZTU PEREZ
EH Bildu
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Hasteko, Garoñari buruzko jarrera arrazoitzeko diskurtso honetan erabiltzen diren argudioetako bat ukatzera nator ni. Badirudi nuklearren aurkako jarrera gai ideologikoa eta pankartarena dela. Nik gogora ekarri nahi dudan bakarra da Merkelek Alemanian erabaki duela 2020tik aurrera Alemaniako energia elektrikoaren sistemak energia nuklearrarekin funtzionatzeari utziko diola. Italian, erreferenduma egin zuen Berlusconik, eta italiarrek erabaki zuten energia nuklearra erabiltzeari uztea. Hau ez da gai ideologiko bat edo pankartaren gaia. Ez da, halaber, eztabaida tekniko hutsa, Maneiro jauna. Zuk esaten duzuenean zuen aldarrikapena dela Espainiako estatuan energia elektrikoari buruzko eztabaida teknikoa eta zorrotza izatea, esaldi hori bai dela oximoron bat. Eztabaida tekniko zorrotza eta energia elektrikoa Espainiako estatuan, hori oximoron bat da. Ezinezkoa da. Eta proposamenaren 2. puntuan esaten duzu. Gero, gainera, azpijokoak kritikatzen dituzu. Noski! Horregatik ez da Estatu espainiarrean energia elektrikoari buruzko eztabaida tekniko eta zorrotzik: sektore horretan publikoa eta pribatua denaren arteko azpijokoengatik. Eta ez da, halaber, eztabaida teknikoa. Izan ere, gaur, une honetan, Espainiako estatuko zentral nuklear guztiak sare elektrikotik deskonektatzea erabakiz gero, ez da ezer gertatuko. Ezer ez. Une honetan bermatuta dago estaldura elektrikoa sistema elektriko espainiarrean. Eta datuak berriro atera dira argitara udaberri honetan bertan, igaro dugunari nolabait esateko, Estatu espainiarrean izan diren euri eta haizeengatik. Izan ere, deskonektatu egin behar izan dira haize-parkeak, baita ziklo konbinatuko gas-zentralak ere; adibidez, Boroakoa edo Castejóngo hiru multzoak, eta gaitasunaren % 50ean izan dira lanean. Zergatik? Energia nuklearrak etengabe funtzionatzen duelako, eta, hala, sarea betetzen zelako. Baina, hori bai, ez kezkatu, Espainiako Sare Elektrikoa... Izan ere, energia elektrikoa produzitzeko eta merkaturatzeko sisteman oligopolio bat dagoela esan badugu, monopolioa dago garraioan: bere garaian enpresa publikoa zen Espainiako Sare Elektrikoaren % 80 pribatizatuta dago egun. Ministro ohi bat jarri zen haren zuzendaritzan, Atienza jauna, eta jada jabetu da egoeraz. Eta egingo duena da, eta eskatzen ari dena, goi-tentsioko linea gehiago izatea, une honetan sistema elektrikoan dagoen produkzio erabat soberakindunari leku egiteko. Eztabaida hori ere izango dugu hemen. Hori da errepide bat auto zahar eta kutsatzailez beteta dagoenean, auto zahar horiek kendu eta garraio publikora igarotzeko mugikortasun-plan bat egin beharrean, errepide gehiago egitea. Hori da Espainian une honetan hartzen ari den beste erabakietako bat. Izan ere, azken batean, eta gure lehen mintzaldian esan nahi izan dugu, hartuta daude erabakiak, eta bulegoetan hartu dira. Ez legebiltzarretan, eta herritarrek ere ez dute erabaki horiek hartzeko aukerarik. Eta nik ulertzen dut eztabaida hau deserosoa izatea Alderdi Popularrarentzat. Mahaiari esatea Araudia begiratzeko eta eztabaida hau izan daitekeen ala ez esateko. Ulertzen dut. Eta, noski, ez dago argi Garoña itxi egingo den. Noski, ezin dut ulertu, eta hori jada ikuspegi partikularra da; izan ere, hain argi badago zentrala itzali egingo dela, zergatik eskatzen da urtebeterako luzapena, hilabeteak behar dituen erabaki bat hiru astean hartzeko, Segurtasun Nuklearraren Kontseiluko kideek salatu dituzten presio eta guzti. Eta fardela da zuentzat eztabaida hau Legebiltzar honetara ekartzea, eta hemen izatea, eta, bereziki, Araban izatea, Arabako eta Gasteizko herritarren gehiengoaren aurka aritzeak oso gogorra izan behar baitu. Oso gogorra izan behar du esateak Garoñaren balio-bizitza luzatzearen aurka zaudetela eta, aldi beran, Garoña ixteko proposamenaren aurka bozkatzeak. Beraz, Arabako Foru Aldundian eta Gasteizko Udalean agintean dauden Alderdi Popularreko kargu batzuek ikusi beharko dute herritarren gehiengoaren borondatearen aurkako erabakiak hartzen direla. Lehengo egunean, Eusko Jaurlaritzaren Prospekzio Soziologikoen Kabinetearen azterketa bat atera zen, "Ingurumena eta energia" izenburukoa: euskal herritarren % 62 (Euskal Autonomia Erkidegoko herritarrak, kasu honetan) Garoña berehala ixtearen aldekoa da. Ez dut pentsatu ere egin nahi zer ehuneko lortuko litzatekeen hori Araban eta Gasteizen eginez gero. Pentsatu zer bozkatuko duzuen gaur Legebiltzar honetan. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1664
10
34
06.06.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Hasteko, baieztatu nahi dut hain zuzen gure ustez Araudiaren urraketa bat izan dela, Barrio jaunak azaldu duen moduan; izan ere, hau mozio bat den arren, gai hau aztertu zen legez besteko proposamenaren forman, eta duela hamar egun eskas Legebiltzarreko mahaiak atzera bota zuen UPyDren mozio bat, iruzurraren eta erakunde-sarea eta enpresa-sektore publikoa berriro dimentsionatzearen aurkako borrokari buruzkoa, eta, hain zuzen, Alderdi Popularraren botoarekin. Beraz, gure ustez, Araudia urratu da. Kasu honetan, bilkura-aldi honetan eztabaidatu den gaia dakarren mozioa onartu da; UPyD taldearen mozioaren kasuan, atzera bota zen, eta, gainera, Alderdi Popularreko Carmelo Barrio jaunaren botoekin. Eta hori ere salatu behar dugu. Ongi ekarri duzu zuk gaia, eta nik berretsi egin behar dut, UPyD legebiltzar-taldearen eskubideak ere defendatu behar baititugu. Bestela, dagoeneko esan dut esan behar nuen guztia lehen mintzaldian. Eta, bai, hau eztabaida politikoa da, bai noski, guztiak bezala. Nire lehen mintzaldian esan dut eztabaida ideologikoa egin dela eztabaida teknikoaren ordez, edo, gutxienez, eztabaida politikoaren ordez, baina argudio teknikoetan oinarritutako eztabaida politikoa, eta alderdi politiko askok demagogia huts bihurtu dute gai hau urte gehiegiz. Ahaztu egiten dituzte gomendio teknikoak, eta esloganera, ikonora edo pankartara jo dute. Eta hori da guk esandakoa. Hain zuzen, Prieto jauna, seta ideologiko nuklearraz hitz egin dut, eta gertaera horren aurrean gogora ekarri behar dugu, hori ere nabarmena baita, nuklearren aurkako seta ideologikoa ere izan dela herri honetan. Beraz, politika bai, baina bereziki honelako gai batean kontuan izan behar da zer esaten duten gai horretako teknikariek, eta hori guzia kontuan izanik, serio pentsatu gaur egun energia nuklearra bazterrean utz dezakegun Espainian. Eta gaur-gaurkoz ezin da energia nuklearra bazterrean utzi. Hori gertaera bat da, eta UPyDk ez du arazorik hori defendatzeko. Beste batzuek agian bai. Guk gauza bera defendatuko dugu Gasteizen, Araban, Donostian edo Madrilen. Gaurgaurkoz, demagogia gaindituta, beharrezkoa da energia nuklearra Espainian, eta onartu egin behar da hori. Esan dut, Tapia sailburuak berak esan zuen egungo mix energetikoan funtzio garrantzitsua duela gaur-gaurkoz energia nuklearrak, eta ezin diogu bizkar eman errealitate horri. Gaur-gaurkoz, horrela da hori. Eta, dena den, Prieto jauna, aurrerakoia herritarren aurrerapena, haien ongizatea defendatzea da, eta, halaber, egia esatea. Eta egia esatea. Eta esatea, zenbait taldek hemen eta hemendik kanpo egin duten moduan, zentral nuklearra zatika erortzen ari dela, edo antzeko zerbait, edo Fukushimarekin alderatzea, gezurra da, eta manipulazioa, eta herritarrek ez dute merezi egia esaten ez duten alderdi politikoak edo politikariak izatea ordezkari. Egia esan behar da. Zentrala, gai horretako teknikariek esaten dutenez, ez da ari, inolaz ere, zatika erortzen. Ez da ari, inolaz ere, zatika erortzen. Eta gaur egun garrantzitsua da energia nuklearra mix energetikoan, eta, beraz, ezin dugu bazter utzi. Hori ere errealitatea da. Dena den, esan dut, argi adierazi dugu gure jarrera seguru asko bozkatu ere egingo ez den osoko zuzenketan. Espainiako Gobernuari eskatu nahi diogu segurtasun-eskaerak mantentzeko, eta, beraz, beharrezkoak diren inbertsioak egiteko zentralak martxan jarraitu badezake. Segurtasun-baldintza guztiak bete ditzala. Ez baditu betetzen, itxi dezatela. Betetzen baditu, egungo egoeran onena da, duela astebete El País egunkariaren editorialak zioen moduan, aurrera jarraitu dezala. Gu ados gaude. Bestalde, espainiar politikan ohikoa den vaudevillea salatu nahi dugu, hain zuen, eta, bereziki, gai honetakoa, eta horregatik eskatzen diogu Espainiako Gobernuari ez uzteko xantaia egin diezaioten. Horregatik eskatzen diogu Espainiako Gobernuari zentral nuklearrentzat ad hoc araudirik ez sortzeko, eta egungoa ez aplikatzeko modu faltsuan, eta indarrean dagoen legediaren iruzurrezko interpretaziorik ez egiteko interes jakin batzuen onerako, zerga-onura pertsonalizaturik ez emateko, eta presioen, xantaien edo mehatxuen aurrean amore ez emateko. Eta beti, eta bereziki gai honetan, argitasun eta gardentasunez jokatzeko. Ohikoa da hori Espainiako Gobernuan, baina gai honetan ez du egiten. Besterik ez; eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1665
10
34
06.06.2013
RAMÍREZ ESCUDERO ISUSI
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta. Maneiro jauna, uste dut nahasi egin zarela esan duzunean hau eztabaida politikoa dela. Nire ustez, ez da eztabaida politikoa, arrazoi sinple batengatik: ez garelako ari energia nuklearrari buruz eztabaidatzen. Izen propioa eta kokapen hurbila dituen eta antzinakoa den zentral nuklear bati buruz eztabaidatzen ari gara. Gai nuklearraz hitz egiten ariko bagina, eztabaida politikoa edo teknikoa izango litzateke, baina Garoñako zentraletik hurbil bizi garen 300.000 bizilagunen segurtasunari buruzko eztabaida da hau. Nire ustez, oso argi geratu da. Bildu, PSOE eta EAJk sinatu dugun zuzenketaren bost puntuak irakurtzen badituzu, ikusiko duzu inoiz ez dela energia nuklearraz hitz egiten, baizik eta beti Santa María de Garoñako nuklearraz. Alegia, mintzagai dugu… Ahaztu politika nuklearra. Zentral hurbil, arriskutsu, zahar eta zaharkitu batez hitz egiten ari gara. Ez gara ari gobernu baten politika nuklearraz. Eskatzen duguna ez da zentralik ez izatea. Gaur eskatzen dugu oso zentral hurbileko, arriskutsu eta amortizatu bat ixteko. Barrio jauna, zuk esan duzu… Gaia pixka bat arinkeriaz hartu duzu. Nik ulertzen dut zure jarrera, zeren, izan daiteke arinkeria soilik geratzea zuentzat hain arantzatsua den gai honetako defentsa-argudio bakartzat. Eta esan duzu Garoñaren gaia PPren aurka jotzeko erabiltzen ari garela guztiok. Ez noski. Guk nahiago genuke Garoña itxita egotea, PPren aurka ez jotzea gai honetan, baina guk PPren aurka egiten badugu da –errepikatu egingo dut lehen esandakoa– Garoñatik hurbil bizi den jende guztiaren segurtasuna bermatzeko. Ez dugu interesik PPren auka, Gasteizko alkatearen aurka edo zuek gidatutako Arabako Batzar Nagusien aurka jotzeko. Bizilagunen segurtasuna bermatu besterik ez dugu egin nahi, eta berme hori egunen batean ixteak soilik ekarriko duela iruditzen zaigu. Ixten ez den bitartean, bistan denez, ez dugu ezer bermaturik izango segurtasunari dagokionez. Ez dugu zuen aurka jo nahi. Ixtea nahi dugu. Eta ixte hori zuen mende dagoenez Madrilen, bada, ez dugu zuen aurka egitea besterik, baina ez da hori asmoa. Asmoa da, besterik gabe, lo lasai egin ahal izatea Garoñatik hurbil bizi garenok. Lehen esan duzu, gainera, Garoña ixteko lanean ari direla, Barrio jauna. Bada, ez dut ulertzen nola esan dezakezun Garoña ixteko lanean ari direla, martxoaren 14an esan zenuena baita, eta martxoaren 14tik gaur arte, bada, aldaketa nabarmenak izan dira Garoñaren ustezko itxieran. Eta, azkenik, eztabaida errepikatua dela esan duzu. Martxoaren 14an ere esan zenuen, eta ados gaude guztiok horretan, eztabaida errepikatu da, baina, nire ustez, Araudia bazter utzita, herritar-talde batek zerbait lortu nahi duenean, kasu honetan Garoña itxi dezatela, itxieraren alde borroka egin behar du. Orduan, Araudiak baimentzen badu, pentsatzen dut berriro ekarriko genukeela gai hau Eusko Legebiltzarrera, jabetzen garen arren agian ez duela askotarako balioko. Eta, azkenik, itxuraz Garoña ixtearen aurka bozkatuko dutenei esango nieke gauza arrunt eta gizatiar bat. Guztiok gogoratzen dugu, guztiok ditugu memorian Fukushimako irudi bortitzak. Ez da katastrofista izan behar, nahiago nuke inoiz antzeko ezer ez gertatzea, baina pentsatu egunen batean halakorik gertatuko balitz Arabako herrietan eta Gasteizen. Aukera hori izan daitekeela kontua izatea nahiko argudio iruditzen zait Garoña ixteari ezezko botoa ez emateko. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1666
10
34
06.06.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Bistan denez, eztabaida antzua, eta araudia kontuan izanik, bidegabea, presidente andrea. Beno, Prieto jauna, gora demokrazia! Ez didazu bozkatzen uzten, Prieto jaunak ez digu ekimena bereizirik bozkatzen uzten, erdibideko zuzenketa hau. Ez digu puntuka bozkatzen uzten. Utzi zigun duela bi hilabete pasatxo, eta, beno, uste dut bozkatu dezakegula. Berriro pentsatzeko eskatzen dizut. Ez dakit, Prieto jauna, oro besteentzako kontseilari on. Hori ezin da. Orain historiei buruz hitz egiten didazu. Ez, ez! Onartu zuk ere non izan zaren urte hauetan guztietan! Non izan zara, Prieto jauna? Begira, gogorarazi behar dizut, gogorarazi behar dizut… Espainiako Langile Alderdi Sozialistaren nuklearren aurkako pegatina, hori gogorarazi behar dut. Gogorarazi egin behar dut. Espainian zentral nuklearrak martxan jartzea: Almaraz I (1983), Gobernuko presidentea, Felipe González; Almaraz II (1984), Gobernuko presidentea, Felipe González; Ascó I (1984), Gobernuko presidentea, Felipe González; Ascó II (1986), badakigu nor zen gobernuko presidentea; Cofrentes (1984), Vandellós II (1988), Trillo I (1988)… Zuek sortu eta ezarri duzue energia nuklearra, zentral nuklearrak Espainian. Izan ere, hipokrisiaren monumentua da, Prieto jauna, hipokrisiaren monumentua zuek eta Euzko Alderdi Jeltzaleak gai honetan egiten duzuena. Hipokrisiaren monumentua. Zentral nuklearrak irekitzea ez ezik, Espainiako Gobernuak, Zapatero jaunarenak, erabaki zuen zentral nuklearra ez ixtea 2009an, baizik eta balio-bizitza 2013ra arte luzatzea, 2009an itxi zezakeenean. Alegia, zuek mantendu duzue irekita Santa María de Garoña zentral nuklearra. Eta, are gehiago, denbora horretan indartu egin duzue Santa María Garoña zentral nuklearraren eta Nuclenorren jarrera. Zuek, Senatuko zuzenketa baten bidez, CiU eta Euzko Alderdi Jeltzalearekin batera, Espainiako zentral nuklearren balio-bizitza berrogei urtetik gora luzatzeko aukera ematen duen zuzenketa bat onartu duzue, Ekonomia Jasangarriari buruzko Legearen onarpenesparruan. Alegia, izen-abizenak zituen kasua, eta zen Santa María Garoña. Ramírez-Escudero jauna, ez al da hain zaharra? Nola onartu zenuten zuzenketa hura? Nola onartu zenuten zentral nuklear baten bizitza berrogei urtetik gora luzatzen duen zuzenketa hura? Baina nola egin duzue zuek hori! Horri, legebiltzarkideok, hipokrisia deritzo. Hipokrisia hutsa, eta kontraesan hutsa. Eta defendatu behar ditudan jarreretan, Espainiako Gobernuarenetan, eta estatuko eta nazioarteko segurtasun-organoen eta zentral nuklearren bideragarritasunaren erabakietan arinkeriaz aritzea leporatu didazue. Arinkeria da hori? No. Arinkeria da zuen hipokrisia eta kontraesanen nahaste hori. Presidente andrea, ez dut askoz denbora gehiago galduko kontu honetan, baina Maeztu jaunak esan du, esateko adorea izan du... Noski, Maeztu jaunak esan du guretzat oso deserosoa dela eztabaida. Ez, ez da oso deserosoa. Eztabaida hau, Santa María de Garoñarena, zentral nuklearrarena, bada, bederatzi bider-edo egin dut. Zu haietako askoren lekuko izan zara. Baina zuek bai mugitzen zaretela sarkasmoan. Sarkasmoa da Bilduk esatea orain Santa María de Garoñari eta Santa María de Garoñaren arriskuei buruz hitz egingo duela, eta haren alderdia oraindik ere ez da gai izan José María Ryanen, Lemoizeko zentral nuklearraren proiektuaren ingeniaria zenaren bahiketa eta hilketa bortitza, duela hogeita hamabi urte gertatua, 1981eko otsailean, kondenatzeko. Zentral nuklear baten proiektuan lan egiteagatik biktima, Maeztu jauna, eta ETAk erabaki zuen hura zela Espainian energia nuklearrarekin amaitzeko modu onena. Hura zen modua. Zuek, gaur, hori, zuen alderdian, ez duzue kondenatzen. Eskerrik asko, presidente andrea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1667
10
34
06.06.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egia esan, onartua izateko itxaropen handirik gabe erregistratu dugu mozio hau. Espero dugu, bozketan galdu egingo badugu ere, eztabaida irabazi ahal izatea eta, gutxienez, gai honetan dugun jarrera azaldu ahal izatea, oso garrantzitsua iruditzen baitzaigu. Mozio honekin, funtsean, Eusko Jaurlaritza honen kultur politika sektarioa salatu nahi dugu. Horixe egin nahi du, funtsean, planteatu dugun mozio honek. Eztabaidatu dugu batzordean gai honi buruz, eta mozio hau ekarri dugu hemen gurekin dagoen sailburuari gaiari buruz interpelatu ondoren. Mozio honekin, funtsean, Jaurlaritza honen kultur politika guztiz sektarioa salatu nahi du UPyDk. Politika hori hasieratik hasi da aplikatzen, eta, gainera, oso kezkatuta gaude kultur arloko politika sektario hau ez ote den gainerako politiketara ere hedatuko. Euskadiko Idazleen Elkarteak, Euskadiko idazle garrantzitsuenetako batzuk biltzen dituenak –gaztelaniaz edo euskaraz idazten dutela ere, eta Euskal Herrian edo handik kanpo bizi direla ere–, Uriarte andreak zuzentzen duen Kultura Sailaren diru-laguntza galduko du aurten. Sailak, aldiz, Euskal Idazleen Elkartea finantzatzen jarraituko du 66.000 eurorekin. Eta erabaki politiko horren arrazoiak, bistan denez, azaldu egin behar dira. Sailburuak berak batzordean azaldu zituen; gu ez gintuzten konbentzitu –guztiz kontrakoa–, eta horregatik ekarri dugu mozio hau. Egia esan, elkarte batzuek gora egiten dute, eta beste batzuek behera; batzuk gehiago finantzatzen dira, eta beste batzuk gutxiago. Jasaten ari garen krisi ekonomikoak eragina du elkarte batzuengan; beste batzuengan, berriz, guztiz kontrakoa, baliabide gehiago lortzen baitituzte. Kultur politika sektario hori ari da bultzatzen lehenengo hilabete hauetan egungo Jaurlaritza, eta guk salatu egin nahi dugu. Antzera gertatzen da euskal ekoizleen sektorean: Euskal Ekoizleen Elkarteak iaz jaso zituen 40.000 euroak galdu egingo ditu aurten; Ibaiari, gremioko beste plataformari, berriz, 60.000 eurotik 80.000ra igoko zaizkio funts publikoak. Euskal Ekoizleen Elkartea duela hamaika urte sortu zen, eta hogeita sei ekoizpen-etxek osatzen dute. Urte hauetan guztietan, lan ona egin du. Jaurlaritzak, ordea, hura estaltzea erabaki du. Beraz, gauza bera: elkarte batzuei areagotu egiten zaizkie baliabide publikoak, eta, beste batzuk, berriz, estali egiten dira. Blas de Otero olerkari bilbotarraren omenezko fundazioaren urteko programazioari 28.100 euroko laguntza kendu zaio, eta Bilboko El Sitio elkarte liberal historikoari ere iaz jaso zituen 20.000 euroak kendu zaizkio. Murrizketa horien eta beste batzuen aurrean, harritzekoa da euskal argitaratzaileei laguntzak nabarmen igotzea, 60.000 euro jasotzetik aurten 100.000 euro jasotzera pasatu baitira. Gauza berbera: elkarte batzuk zigortu egiten dira, eta beste elkarte batzuk saritu egiten dira Jaurlaritza honen kultur politika sektarioa dela eta. Batzuk saritu egiten dira; beste batzuk, berriz, zigortu. Euzko abertzaleen zerrenda beltzean, Euskadiko Liburu Saltzaileen Federazioa ere badago. Tira, horixe da jeltzaleen panorama. Guk salatu egin nahi ditugu jeltzaleen sektarismo, dirigismo eta arbitrariotasun nabarmenak. Erabaki guztiz onartezin horiekin EH Bildu bakarrik dago ados. Tokiko talibanenak, hau da, EH Bildu bakarrik dago egungo Eusko Jaurlaritzaren politika guztiz sektario honekin ados. Gaztelaniaz lan egiten duten kultur taldeak baztertu egin nahi dituzte, eta beren aldekoak saritu. Elkarte jakin batzuk baztertu egin nahi dituzte, eta beren lagunak saritu. Abertzalea ez den oro susmagarria da, eta estali egin behar da. Sailburuak zera esan zuen batzordean –berriro gogoratu behar dut, horrela esan baitzuen eta hor baitago, eta Legebiltzar honetan geratuko da sailburuak esana–: "Gure kultura defendatu behar dugu gainerakoen aurrean". Sailburuak esan zuen, eta grabatuta dago. Gero esan zuen huts egin zuela eta ez zuela hori esan nahi; egia esan, zuri barru-barrutik atera zitzaizun esatea "Gure kultura defendatu behar dugu gainerakoen aurrean". Zein da gure kultura? Zure lagunen kultura. Zein da gure kultura? Kultura abertzalea. Eta abertzaletasuna ez den oro beste kultura bat da, kultura espainola da. Sailburuordeak esan zuen kezkatuta zegoela kultura espainolak euskal kulturari egiten dizkion erasoengatik; sektarismo hori ere onartezina da demokrazia batean, sektarismoaren beste erakusgarri bat da. Kultura abertzalea da euskal kultura? Zuen aldekoek egiten dutena bakarrik da euskal kultura? Euskaraz egiten dena bakarrik da euskal kultura? Zuen lagunek egiten dutena bakarrik da euskal kultura? Abertzaleek egiten ez duten oro kultura espainola da? Nola da hori? Inola ere ez. Hemen egiten den guztia da kultura, abertzaleek egin edo abertzaleak ez garenok egin, euskaraz egin edo gaztelaniaz egin, edo hizkuntza batean ere ez, hori ere, bistan denez, gerta baitaiteke. Dena da euskal kultura. Eta euskal kultura eta kultura espainola kontrajartzea sektarismo onartezina eta adierazpen antidemokratiko sakona da. Tira, hortxe dago gure mozioa, eta hortxe dago, hain zuzen, Talde Popularrarekin eta Talde Sozialistarekin sinatu dugun erdibidekoa. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1668
10
34
06.06.2013
REYES MARTÍN
SV-ES
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Consejeros, parlamentarios, buenos días a todos. Gai honetaz hainbat aldiz –hiru aldiz, uste dut– eztabaidatu dugu Legebiltzar honetan, baina Eusko Jaurlaritzak ez du eman konponbidean aurrera egiteko argirik edo irtenbiderik. Ez ditut errepikatuko aurreko hitzaldian deskribatu diren gauza batzuk; izan ere, gure ekimena UPyDrena baino lehenagokoa izan arren, txanda hau egokitu zait Erregelamenduaren arabera. Baina, tira, ez doa harago. Oso kezkagarria da gai hau; izan ere, askotan eztabaidatu ondoren –duela hamabost egun bakarrik, Talde Sozialistak eskatutako agerraldi batean–, Kulturako sailburuak zein sailburuordeak berriro agertu dute elkarte batzuei gaur eztabaidagai ditugun dirulaguntza horiek ez ordaintzeko asmoa, eta, hala, diskriminatu egiten dituzte sektore bereko beste elkarte batzuen aldean. Hori dela eta, Talde Sozialistaren ekimenaren helburua da Kulturako sailburua eta sailburuordea egiten ari diren gehiegikeriak saihestea, elkarte batzuei diru-laguntzak kendu eta beste batzuei areagotu egin baitizkiete nahierara. Ulergaitza da gobernari bat ez lotsatzea munta honetako sektarismo bat publikoki azaltzeaz. Es decir, el objetivo de la iniciativa del Grupo Socialista es evitar los desmanes que están cometiendo la consejera y el viceconsejero de Cultura, al quitar subvenciones a unas asociaciones y aumentárselas a otras, de forma arbitraria. Es incomprensible que un gobernante no se avergüence ante la exposición pública de un sectarismo de este calibre. Errepaso txiki bat emango diet, ez oso sakona, kaltetutako elkarteei. Euskadiko Idazleen Elkartea ageri da lehendabizi. Bertako bazkideek gaztelaniaz zein euskaraz, edo beste edozein hizkuntzatan, idazten dute, eta elkarte horrek bakarrik hartzen ditu gure bi hizkuntza ofizialetako bazkideak, inolako diskriminaziorik egin gabe. Bada, herrialdea egiten duen eta gure hizkuntza ofizialetako edozeinetan idazten duten idazleei parte hartzeko aukera ematen dien eta haiek defendatzen dituen elkarteari diru-laguntza kendu zaio aurrekontuproiektuan, eta, horrenbestez, hori da Jaurlaritza honen asmo politikoa. Asmo horri, atzera bota bazuen ere, eutsi egiten dio espresuki sailburuak…, sailburuordeak eutsi egin zion Legebiltzar honetan duela hamabost egun. 29.000 euroko diru-laguntza kentzea erabaki dute; idazleen beste elkarte batek, aldiz, 66.000 kobratzen ditu –legitimoki, eta ondo dago–, baina euskaraz idazten duten bazkideak bakarrik hartzen ditu. Hizkuntzagatiko diskriminazio argia da Jaurlaritza honena. Ez dago beste arrazoirik hori egiteko. Euskal idazleen arteko diskriminazioa, hizkuntzaarrazoiengatik. Galdera da ea euskaraz idazten ez duten euskal idazleak ez ote diren euskal herritarrak, ez ote diren Eusko Jaurlaritzaren erantzukizuna, ea Eusko Jaurlaritzak ez ote duen erantzukizunik idazle horien elkarketa sustatzeko haiek profesionalki defenda ditzan, profesionalki susta ditzan eta kanpora atera daitezen. Ez dezagun ahaztu euskal idazleak direla, eta, hortaz, periferikoak direla estatu barruan, eta andaluziarrek, katalanek… izan ditzaketen arazo berberak dituzte, edozein hizkuntzatan idazten dutela ere, ez baitaude estatuko elkarteen nukleoan. Beraz, idazle horiek beren gobernuaren babesa behar dute. Baina, horrez gain, behar izan edo ez izan, euskal idazleak dira, eta Jaurlaritzak ezin dio nahierara uko egin bere erantzukizunari eta baztertuta utzi herritarren zati bat hizkuntza-arrazoiak direla eta. Bilduko ordezkariak, Breñas andreak, oso ondo azaldu du agerraldian. Hitzez hitz esan zuen: "Euskal kultura ez bada gailentzen Euskadin, non gailenduko da?", Eusko Jaurlaritzaren jarrera bikain azalduz. Alegia, euskal kultura euskaraz egiten dena bakarrik da. Gaztelaniaz idazten duen euskal idazle bat ez da euskal kultura? EH Bildu taldeko ordezkariak adierazi zuen astakeriaren bertutea da argitu egin duela Eusko Jaurlaritza idazle horiekin, elkarte horrekin, egiten ari denaren irismena. Izan dezagun kontuan elkarte horretan Euskadi Literatur saridunak daudela, frantsesez idazten duten idazleak ere badaudela, eta beste ezein elkartek ez dituela biltzen, esan bezala, bi hizkuntza ofizialak. Eta diru-laguntza kendu diete. Ezin daiteke inondik inora ulertu! Begira, aurreko legealdira arte, gauza bera egin zenuten gaztelaniazko argitaratzaileekin. Aurreko legealdian eman zitzaizkion diru-laguntzak lehenengo aldiz gaztelaniazko argitaratzaileen elkarteari. Aurreko legealdira arte, euskarazko elkarteei bakarrik ematen zitzaizkien diru-laguntzak. Hizkuntzarekin zerikusirik ez duen beste gai bat Euskal Ekoizleen Elkartearena da. Desagertu egin da duela hiru urtez geroztik esleituta zeukan diru-sail izenduna, eta % 33 igo da sektoreko ekoizleen beste elkarte batena. Ondo dago hari diru-laguntzak ematea, baina, zergatik igotzen zaio bati eta kendu besteari? Jaitsi ere ez da egin; kendu egin zaio diru-laguntza. Zer irizpiderekin? Batean, hogeita hamar bat enpresa dira bazkide; bestean, berriz, berrogeita bi inguru. Biak dira ikus-entzunezkoen munduko ekoizpenenpresak. Beren sektorerako behar duten defentsa bateratzeko behar duten koordinazioa ikus-entzunezkoaren klusterrean egiten dute, eta, hara non, Eusko Jaurlaritzak (sailburuak, sailburuordeak) Legebiltzar honetan esan du sektorean solaskide bakarra egotea nahi duela. Hau da, hark erabakitzen du, Eguzki Erregea izango balitz bezala, nor saritzen duen eta nor zigortu, solaskide bakarra edukitzearen erosotasunagatik. Aizu, Jaurlaritzak aniztasuna defendatu behar du, defendatu egin behar du. Ezin daiteke onartu gobernu demokratiko batek aniztasuna deuseztatzea. Eta ez zarete jabetzen printzipio demokratiko horretaz, argudio gisa erabiltzen baituzue. Jakina, ez duzue besterik, baina argudio gisa erabiltzen duzue. Esan nion sailburuari agerraldian, eta gaur hemen errepikatuko diot Eusko Jaurlaritza hau babesten duen Euzko Abertzaleak taldeari: zer gertatuko litzateke irizpide berari jarraikiz Gobernuak sindikatuei diru-laguntzarik ez ematea erabakiko balu? Gehiengoa duenari bakarrik, besteek harekin bat egitea eta solaskide bakarra edukitzea nahi baitu. Guztioi irudituko litzaiguke astakeria hutsa dela, antidemokratikoa dela, ez duela zentzurik, eta ez luke inork onartuko. Orduan, zergatik egin daiteke hori ekoizleen elkarteekin? Zer dela eta egin behar dute bat bi elkartek Administrazioak esaten duelako? Interbentzionismo-asmo gordina da, baina, batez ere, Jaurlaritzan horrela jokatzen duzuenean gizarteari buruz duzuen ikuspegi ideologiko batetik dator. Ikuspegi nazionalista da, baina egokitu egin behar zenukete Jaurlaritzan zaudetenean: gizartea homogeneizatzea. Eta hori onartezina da demokraziaren ikuspuntutik; zentzugabekeria hutsa da. Begira, adibideren bat jarriko dizuet aurrekontu beretan egiten duzuena alderatzeko. Nahikoa izango zen bi kasu horiek azaltzea –beste bi ere badaude ekimenean–, baina Liburu Saltzaileen Euskal Federazioa, bakarra baita… Bakarra da, liburu-denden berariazko solaskidea da, eta diru-laguntza kendu diozue, aizu. Baina jar dezagun arreta beste kasu batean. EKE euskal kultur institutu bat da, baina frantsesa. Oso ondo, diru-laguntza izenduna eman diozue. Zer gertatzen da? Kultur institutu frantses bat garrantzitsuagoa dela, Euskadiko elkarte- eta ekoizpen-sare kulturalarentzat hobea dela Euskal Ekoizleen Elkartea baino, edo Idazleen Federazioa baino, edo liburusaltzaileen elkartea baino? Garrantzitsuagoa da? Izan ere, zuenak diren, zergak ordaintzen dituzten eta lanpostuak sortzen dituzten horiei diru-laguntza kendu diezue, eta besteei, Frantzian daudenei, berriz, eman. Ondo dago haiei ematea, baina ez kendu besteei. Guk ez diogu inori kendu nahi, ez genion inori kendu gobernuan geundenean! Ez iezaiezue kendu besteei. Liburuaren sektorean bi elkarte daude: Argitaratzaileen Elkartea eta Argitaratzaileen Gremioa, eta biek jasotzen dute diru-laguntza. Non dago ordezkaritza bakarra behar delako irizpidea? Eta zergatik du 34.000 euroko diru-laguntza izenduna, Idazleen Elkartearena baino handiagoa, Trikitilarien Elkarteak? Oso ondo dago hori, trikitia sustatu egin behar da eta elkarte horri bizitzeko aukera eman behar zaio, baina, hark zergatik du izendun bat, eta euskal idazleen elkarteak ez? Astakeria bat da! Baina burugogorkeria ulertezina da ikuspuntu politikotik, ikuspuntu demokratikotik eta edozein arrazionaltasunetatik. Izan ere, gaur ariko bagina lehen aldiz eztabaidatzen, esan zenezakete: "Kontxo, pentsatu egin beharko dut", baina, hirugarren aldia da Legebiltzarrean, idatziz egin dizkizuedan galderez gain! Ez ote duzue, bada, sentsibilitate politikorik? Ados. Baina ez duzue sentsibilitaterik zuen administratuekiko, euskal herritarrekiko, eta Euskadin ekoizten duten, lan egiten duten, arriskatzen duten eta lanpostuak sortzen dituztenekiko? Masa kritikoagatik ahula den eta ia borondate hutsez bizirauten saiatzen ari den sare kultural batekiko –bai argitaratzaileena, bai ikusentzunezkoarena, baita artistikoa ere–? Eta zuek erabakitzen duzue nork bizi behar duen eta nork ez? Nor zaretela uste duzue? Bada, beste bazterketa-mota batzuk ere oso gogorrak dira. Adibidez, Blas de Otero Fundazioarena, 28.000 euro. Desagertu egin da diru-saila. Desagertu egin da diru-saila. Eta bakarrik galdetu nahi diot gaur hitz egingo duen Euzko Alderdi Jeltzaleko ordezkariari ea badagoen bakea eta hitza eskatzea baino ezer egungoagorik eta beharrezkoagorik, ea horregatik bakarrik ez ote zuen merezi diru-laguntza bat ematea Blas de Otero Fundazioari. Gainera, Eusko Jaurlaritza patronatuko kide da, e! Ez badu laguntzen, ateratzeko duintasuna izango du, nahiz eta nahiko duineza den ateratzea. Mario Onaindia Fundazioa. Mario Onaindiaz ez dut hitz egingo, bistako arrazoiengatik. Bada, gainera, beste batzuetan azaldu dizuedanez, irtenbidea oso erraza da. Aurrekontuak luzatu egin dira; beraz, diru-sail izendun horiek guztiak aurrekontuetan daude. Ordaindu besterik ez duzue. Besterik ez. Hor daude. Eta uko egiten diozue, ez duzue nahi, ulertezina bada ere. Eta ez dira oso kopuru handiak, e! Begira, nire ekimenean aipatu ditudan bost elkarteak biltzen baditugu, bostentzako diru-laguntzaren zenbateko osoa 142.000 euro dira, 25.000 euro batez beste. Kontrajarriz aipatu ditudan besteentzat (ekoizleen beste elkartea, elkarte frantsesa…) 183.000 euro, 41.000 gehiago, bakoitzak 60.000 euro dituelarik batez beste. Ezin duzue Jainkoaren grazia irizpide demokratikoarekin banatu? Aski da! Oraingoz bukatzeko, uste dut ez duzuela politika kulturalik, ez duzue ezer egin hilabete hauetan, baina sektarismoz jokatzen duzue, eta ezin justifikatuzko moduan diru-laguntzak kendu besterik ez duzue egin. Sailburu batek, sailburuorde batek, huts egin dezake, setatu egin daiteke, baina gehien penatzen nauena eta ulertzen ez dudana da lehendakari bat buru duen jaurlaritza bat ez izatea gehiegikeria hori zuzentzeko gai. Espero dut gaur Euzko Alderdi Jeltzaleak berriz pentsatuko duela bere jarrera, gero aipatuko dudan zuzenketa batean islatuta dagoen jarrera, eta onartu egingo duela ez elkarte hauei ez beste batzuei dirulaguntzak ez kentzea. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1669
10
34
06.06.2013
BREÑAS GONZÁLEZ DE ZÁRATE
EH Bildu
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Egun on, sailburuak, legebiltzarkideak. Batzordean luze eta zabal hitz egin genuen duela gutxi gai honetaz. Horregatik, saiatuko naiz gure jarrera laburki azaltzen eta era berean PSEk, PPk eta UPyDk adostutako erdibidekoari erantzuten. Batetik, Blas de Otero Fundazioaz, egitasmoa interesgarria iruditu arren, datuekin argudiatu genuen duen aktibitate eskasa, ikusi genuelarik kasu honetan jarduera ez zetorrela bat partida izenduna izatearekin, eta, ondorioz, egokiagotzat jo genuen dagokien ohiko diru-laguntza deialdira aurkeztea. Bigarrenik, Liburudenden Federazioaz ez geneukan daturik, baina batzordetik hona kontrastea egin dugu eta ondorio berera iritsi gara: aktibitate puntuala du eta sektorea ordezkatzen duena Ganbera da. Hirugarrenik, Euskadiko Idazleen Elkartea daukagu. Kasu honetan ere berdin gertatzen da. Hau da, egokiagoa deritzogu dagokien ohiko diru-laguntza deialdira aurkezteari, eta argudioak ondorengoak dira: unean-uneko jarduera du eta ez jarraitua, horretan bat egiten dugu Gobernuaren ikuspegiarekin; bestetik, salbuespenak salbuespen, elkarte honen helburu nagusia gaztelera sustatzea da, y no lo consideramos un problema, como se intentó confundir en la comisión. Soilik utzi nahi genuen garbi euren helburua hori dela, besterik ez. Ildo honetatik, ulertzen dugu diruz lagundu bai, baina euskararen egoera ahulagoaren aurrean desberdin lagundu behar dela. Zergatik? Bat, lehenengo arrazoia: Euskal Herrian euskara da hizkuntza gutxitua, hau da, hizkuntza ahulena, eta, beraz, ahulenari gehiago lagundu behar zaio. Bigarrena, Erkidegoan bi hizkuntza ofizial dauzkagu: euskara eta gaztelera, eta ildo horretatik biak dira gureak, bai, baina euskara da Euskal Herriko berezko hizkuntza eta, gainera, hizkuntza-egoera desorekatu batean bizi gara, non handiak txikia jaten duen. Horregatik, hori ez gertatzeko, txikiari lagundu behar zaio handitu eta indartu dadin. Hau esanda, uste dut komenigarria dela azaltzea, polemika sortu eta gauzak nahastearren hedabide batzuetan agertu denaren kontra, EH Bildu ez dagoela ez gazteleraren aurka, ez gaztelerazko literatura sustatzearen aurka. Zelako astakeria! Hablamos de subvencionar ambas lenguas y ambas literaturas, pero de diferente manera, porque no están en la misma situación. Ez baita justua biak berdin tratatzea, eta are gutxiago krisialdi-egoeran. Se trata de una cuestión de supervivencia, eta oso adibide xumea jarriko dut: bi ume mendian galduta egun batzuetarako, bata argaltxoa eta ahula, eta bestea potoloagoa eta indartsuagoa; esne eta janari gutxi banatzeko. Nola banatuko zenukete dagoen esnea eta jana? Logika eta sen onaren arabera, apur bat gehiago argalari eta gutxiago potoloari biak bizirik ateratzeko, txikia gaixotu eta denborarekin hil ez dadin. Hori da, hain zuzen, kasu honetan ere eskatzen duguna. Dauden baliabideak daude eta oreka lortu arte banaketa desorekatua egin behar da, bidezkoena delako. Ildo horretatik, gure planteamendua ez da ez inor ez ezer baztertzea, baina bai lehentasunak markatzea, eta euskara Euskal Herrian lehentasuna da, gaur egun existitzen ez den hizkuntzen eta kulturen arteko benetako oreka eman dadin. Eta are gehiago esan nahi nuke: arazoa ez da gaztelera, jakina, inolaz ere, batzuek etiketa hori jarri nahi badigute ere –hau ere, astakeria galanta!–, baizik eta gazteleraren izenean mendeetan aurrera eramandako politika ezarle, ukatzaile eta desorekatuak gaztelera hizkuntza nagusi eta bakarra bihurtzeko. Hori da arazoa, eta orain horren adibide zehatza Wert legean dugu, non, besteak beste, euskararen esparrua hutsaren hurrengoa bilakatu nahi den herri honen gehiengoaren nahiaren kontra. Eso sí que es talibanismo y fascismo lingüístico, y xenofobia cultural. Y esto es lo que el señor Wert nos está proponiendo. Hau esanda, EH Bilduk aldarrikatzen du euskal kultura indartu eta indargunean kokatuko duen plan integrala, eta arrazoia oso sinplea da eta berriro errepikatuko dut. Vicente Reyesek ja esan du, baina berriro esango dut: "Non izango da bestela euskal kultura nagusi Euskal Herrian ez bada?". Eta, ondorioz, hauxe zen gure osoko zuzenketen 1. puntuan adierazten genuena, bat eginez sailburuaren azalpenekin eta jeltzaleen osoko zuzenketarekin, irizpide teknikoak eta baliabideen optimizazioa oinarri. Batetik, Eusko Jaurlaritzak bermatzea Euskadiko Idazleen Elkartea: Blas de Otero Fundazioak eta Euskadiko Liburudenden Elkarteen Federazioak sarbidea duten diru-laguntza deialdia, euren jarduera-programa garatze aldera diru-laguntza eskuratzeko aukera izan dezaten. Hori, batetik. 2. puntuan ez gentozen bat Gobernuaren ikuspegiarekin. Bertan eskatzen genuen Euskal Produktoreen Elkarteari partida izenduna emateko aukera berraztertzea, bere jarduera eta helburuei erreparatuz. Baina bide horretan, azkenean EAJrekin erdibidekoa sinatzea lortu dugu, euren 1. puntua eta gure 2.a baturik. Beraz, alde horretatik eskerrak eman jeltzaleen ordezkariari gai honetan adostasuna topatzeko agertutako prestasunagatik eta, ondorioz, erdibidekoa horrela geratu delarik: eskatzen diogu Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailari jarrai dezala kultur eragile desberdinei ematen zaizkien diru-laguntzak prozedura arruntaren bitartez eta saila aplikatzen ari den kriterio objektiboen bitartez gauzatzen eta diru-laguntza izendunak finkatutako proiektuetara mugatuz, baldin eta diru-laguntza mota hauek hartzeko beharrezko baldintzak betetzen badituzte proiektuek. Eta bigarren puntuan, onartu denez Euskal Produktoreen Elkartearena, elkarteari partida izenduna emateko berraztertu dezala bere jarduera normaltasunez garatu ahal dezan, baldin eta diru-laguntza mota hauek hartzeko beharrezko baldintzak betetzen baditu. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1670
10
34
06.06.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Zure baimenarekin, eserlekutik, oso labur hitz egingo baitut. Proposamena egin duten taldeekin sinatu dugu erdibideko zuzenketa, hau da, mozioa proposatu duen taldearekin, Maneiro jaunarekin, eta legez besteko proposamena proposatu duen taldearekin, Reyes jaunarekin. Ados gaude haiek tribunan adierazi dituzten irizpideekin eta azalpenekin, eta uste dut hor argi geratzen dela, ez errepikatzearren. Guk hirugarren puntua gehitu dugu, Jaurlaritzari etxeko lanak jartzeari dagokionez, eta etxeko lan horiek izan behar dute egiaztatzea nola kudeatzen den luzapena diru-laguntza kulturalen arloan, oso garrantzitsua baita. Egunez egun, gero eta agerikoagoa da aurrekontu-luzapenari buruzko guztia argitzeko beharra, eta hori egin nahi dugu, hain zuzen, kultur arlo honetan, kultura eta ondare historiko-artistikoa sustatzeko arlo honetan, eta, ildo horretatik, eskatu dugu aurkeztu dadila iraileko lehenengo hamabostaldian luzapenean gauzatuko duen diru-laguntzen politika zehazten duen txosten bat, legez besteko proposamenaren, erdibideko zuzenketaren lehenengo puntuan planteatu dudanari dagokionez. Egia esan, ez dugu zehaztasunik gai horietan: ez dago aurrekonturik, ez dago horri eusten dion politika ekonomikorik, luzapen bat bete behar da… Kezkatu egiten gaitu nola konponduko den gai hori, eta egiaztatu eta gainbegiratu egin nahi dugu. Pena da, benetan, guztionak izan behar luketen eta objektibotasun handiagoa behar luketen gai hauetan, Jaurlaritza eta Euzko Alderdi Jeltzalea EH Bilduren eskakizunen gatibu izatea. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1671
10
34
06.06.2013
ARIETA ARAUNABEÑA IBARZABAL
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzakideok, egun on denoi. Uste nuen eztabaida lasaia izango genuela diru-laguntza izendunaren kontzeptuari buruz, haren aplikagarritasunari buruz eta eztabaidagai ditugun kasuen gainean sailak dituen argudioei buruz. Baina, hara non, alderdi nazionalista espainolek eztabaida ideologiko bat planteatu digute; hala, euskal kultura gutxituaren zati horri edozein diskriminazio positibo egitea, ezarritako baldintzak betetzen baditu ere, beren jarrera ideologikoaren aurkako erasotzat hartzen dute, eta, hortaz, statu quoari eusteko erabakiak hartzera behartuta sentitzen dira, kontuan izan gabe ea erabaki horiek betetzen dituzten ala ez ezarritako baldintzak, eta are gutxiago ea justizia-irizpideak betetzen dituzten, eta argi uzten dute euskal kultura gutxituaren zati hori ez dutela berena balitz bezala sentitzen, guk esaten dugunaren kontra, hau da, euskal kultura guztia (euskarazkoa, gaztelaniazkoa, baita beste hizkuntza batekoa ere) geurea dela. Gainera, barru-barrutik planteatutako eztabaida bat da. Horrela bakarrik uler daiteke sailburuak zein sailburuordeak emandako argudio-andanaren aurrean inork kontra ez egitea sailaren ustezko jarrera okerra erakusteko, baizik eta argudio horiek sailburuari zein sailburuordeari zuzendutako irainak eta astakeriak besterik ez dira. Irain eta astakeria hauek entzun ditugu: sektarioak, stalindarrak, doilorrak, defendaezinak, ulertezinak, gizarte-aniztasunari eraso egiten diotenak, diskriminatzaileak… Gainera, gezurretan dabiltza esaten dutenean sailak ez dituela elkarte horiek diruz lagunduko, diruz laguntzeko formula bakarra diru-laguntza izendunak balira bezala. Era guztietara errepikatu zaizue jasoko dituztela diru-laguntzak, baina ez modu izendunean. Bueno, bada, egoera horren aurrean, ulertuko duzue zergatik esaten dudan alderdi nazionalista espainolek ustezko eztabaida ideologiko bat planteatu dutela, eta barru-barrutik planteatu dute. Argi utzi nahi dut ez dizuedala kritikatzen nazionalista espainolak izatea; besterik ez genuen behar! Kritikatzen dizuedana da nazionalista baztertzaileak eta sektarioak izatea. Guk, euskal nazionalistok, barneratzaileak eta aurrerakoiak izaki (Murmullos), (bai, eta, gainera, adeitsuak)…, planteamendu ideologiko baztertzaile guztietatik aldendutako nahikoa arrazoi eman ditugu, eta interesa duzuen guztiok –zuk ere bai, Pastor jauna– irakur itzazue Legebiltzar honetako bilkura-egunkariak eta batzordeak, gai honi buruzkoak; izan ere, esan den bezala, Jaurlaritza gaitzestea eta eredu jakin bat inposatzea beste helbururik ez duen beste eszenifikazio-ekintza bat soilik da hau. Gure jarrera argi azaltzen da Euskal Herria Bildurekin lortu dugun erdibidekoaren testuan, eta, ikus dezakezuenez, ezin barneratzaileagoa eta diskriminazio gutxiagokoa da, euskal kultura guztia susta- tzearen aldeko apustua egiten baitu, edozein hizkuntzatan egiten dela ere, eta edonork egiten duela ere, eta planteatzen duen diru-laguntza kulturalen politika –hemen proposamena irakurriko dut, UPyDren lehenengo puntua–…, diru-laguntza kulturalen proposamena, nioen bezala, urrun dago sektarismoetatik, arbitrariotasunetatik edo hizkuntzagatiko eta ideologiagatiko diskriminazioetatik. Planteatzen du, halaber, kultur arloko asoziazionismoa sustatzea eta babestea, eta beti gogoan izatea kultura defendatu eta bultzatu behar dela, euskaraz zein gaztelaniaz egin (gure bi hizkuntza ofizialak), baita beste hizkuntzaren batean ere, esango nuke. Ikusten duzuenez, esan berri dudan hori guztia jasotzen da gure erdibideko zuzenketan, eta, ikusten duzuenez, erabat barneratzailea da. Jarrera hori bera defendatzen du, defendatu du eta azaldu du oparo sailak. Baina, eztabaidatzeko, jaun-andre nazionalista espainolok, horretarako borondatea izan behar da, eta ez iraina erabili argudio gisa. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1672
10
34
06.06.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Zeinek bera nolako, besteak uste halako, eta euskal nazionalistek uste ohi dute nazionalistak ez garenok nazionalista espainolak garela. Inola ere ez, ez gara inola ere nazionalista espainolak. Herritarrak gara, hori bai. Herritarrak gara. Eta, tira, nazionalismo aurrerakoia esatea kontraesanezko adierazpidea da. Ezin daiteke izan nazionalista eta, aldi berean, aurrerakoia, eta egitateei helduko diet. Eta hau da egitate horietako bat, hain zuzen: Jaurlaritza honen politika kultural sektarioa. Izan ere, nazionalismoa sektarismoa da, eta euskal nazionalismoa sektarismoa da, inolako zalantzarik gabe. Egia esan, aitzakia merkeak planteatzera etorri zarete zuek hona, modu goxoan edo liskartian, itxuragabekeriari eta astakeriari eusteko, hau da, betiko itxuragabekeria nazionalistari eta astakeria nazionalistari. Jaurlaritzaren lehenengo hilabete hauetan, Jaurlaritza honen politika kulturalari dagokionez, diskriminazioa eta gehiegikeriak gertatu dira. Diskriminazioak, batzuetan, hizkuntza-arrazoiengatik izan dira; beste batzuetan, berriz, arrazoi ideologikoengatik, eta, betiere, arrazoi sektarioengatik. Horregatik erabaki duzue elkarte jakin batzuei laguntzea eta beste batzuk zigortzea. Beti bezala, zuen lagunak defendatzen dituzue, zuen aldekoak saritzen dituzue, eta beste modu batera pentsatzen dutenak edo euskara erabiltzen ez dutenak, edo zuek bezala pentsatzen ez dutenak, estaltzen saiatzen zarete. Hori da euskal nazionalismoaren DNA, eta, bistan denez, lehenengo hilabete hauetan ari gara ikusten, politika kulturalean hain zuzen. Bistakoa da Jaurlaritza honentzat lehenengo mailako eta bigarren mailako herritarrak daudela. Guk ez daukagu arazorik elkarteek diru-laguntzak jasotzen jarraitu dezaten, inola ere ez. Ez dugu hori kritikatu. Diru-sail batzuen igoera ere ez dugu kritikatu, edo elkarte jakin batzuek diru publiko gehiago jaso dutela. Hori ez dugu inola ere kritikatu. Kritikatu duguna da ezen, hori gertatzearekin batera, sailburuak esan digula arrazoi ekonomikoengatik, aurrekontuarrazoiengatik, kendu egin zaiela diru-laguntza elkarte jakin batzuei, hain justu, erdibideko zuzenketa horretan zerrendatuta dauden elkarteei. Beraz, beti bezala, zuen lagunak, zuen sektakoak, zuek bezala pentsatzen dutenak saritzea erabaki duzue, eta gainerakoak zigortzea. Nazionalismoaren betiko historia: lehentasuna ematea zuen aldekoei, eta euskal herritar onaren eredua, hau da, nazionalista onaren eredua –zuentzat gauza bera baita funtsean– betetzen ez dutenak baztertzea. Krisiarekin edo gabe, nazionalismoaren, nazionalismo guztien betiko historia da: sektarismoa, dirigismoa eta arbitrariotasuna. Eta hemen urte gehiegi daramatzagu hori jasaten. Horregatik guztiagatik duzue EH Bilduren babesa! Jakina, nork ematen dizu babesa, nork ematen dizue babesa? EH Bilduk! Tokiko talibanenek bat egin dute zuekin talibanen politika bat defendatzeko. Hori da errealitatea. Zer esan du EH Bilduko bozeramaileak? Ezin direla denak berdin tratatu. Hain zuzen, zuen aldekoak saritzen dituzte, zuen lagunak saritzen dituzue, eta zuek bezala pentsatzen ez dutenak estaltzea erabaki duzue. EH Bilduko bozeramaileak esan du: "Ezin dira denak berdin tratatu". Hemen kulturaz ari gara. Ez gara ari, nik dakidala, hizkuntza-politikaz. Kultura babestu behar da, gaztelaniaz egin, euskaraz egin edo hizkuntza batean ere ez egin, elkarte batean egin edo beste batean egin. Hain zuzen, egin daiteke kultura hizkuntzarik gabe, jakina. Eta hauek esan dute ezin direla denak berdin tratatu, baina ez gara ari hizkuntza-politikaz; kulturaz ari gara, eta kultura sortzen duten elkarteak sustatu behar dira. Eta kultura ez dute zuen elkarteek bakarrik sortzen, zuenak direla uste duzuen elkarteek. Kultura euskaraz egin daiteke; kultura gaztelaniaz egin daiteke. Kultura defendatu behar da. Beraz, elkarte horien eduki kulturalei eta proposamen kulturalei erreparatu behar zaie. Ez zaio ezertxori ere lehentasunik eman behar. Eduki kulturalari erreparatu behar zaio, ez hizkuntza-edukiari edo eduki ideologikoari, urte luzez gertatu den bezala eta oraingoan ere hemen gertatzen ari den bezala. Tira, Alderdi Popularrari eta Euskadiko Alderdi Sozialistari eskerrak ematea besterik ez zait geratzen, erdibideko hau sinatzeagatik, eta berriro esan behar dut nazionalismo aurrerakoi esatea kontraesana dela berez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1673
10
34
06.06.2013
REYES MARTÍN
SV-ES
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Tira, Arieta-Araunabeña jauna, egia esan, ez nuen aspaldian hain defentsa ahulik entzun Legebiltzar honetan… Ez, ez, ez, baina ez…! Hara, aintzatespen pertsonal bat da. Ez, ez! Ezagutzen zaitut; badakit, gainera, zer bulkada duzun, zer indarrekin ematen dituzun azalpenak, eta argudioak ematen dituzula dauzkazunean. Eta argudiorik erabili ez izanak, sailak esan duena modu etereoan aipatu izanak –orain esango dizut zer esan duen sailak– zure jarreraren ahultasuna uzten du agerian. Eskertzen dizut tonuari eutsi izana, zeren, gauzak dauden bezala egonda, ez baituzue defentsarik, bada, tira, ondo dago tonua. Baina ihesean joateko defentsa bat egin duzu, ezta? Begira, kexatu egin zara esan dudanean…, nik ez dut esan pertsonak, baizik eta Jaurlaritza hau eta hark hartzen dituen erabakiak direla sektarioak, nahierakoak, eta euskal herritarrak diskriminatzen dituztenak. Egia da, egia da! Eta nik datuak eman ditut, eta elkarteekin alderatu dut. Usted, ni uno. Agian, erantzunaren zain zaude baten bat emateko. Ezetz espero dut, eta ez dut zuregandik koldarkeria politiko hori espero, nik ezingo baitiot aurka egin. Nik datuak eman ditut, eta zuk ez duzu bat ere eman. Begira, diskriminazio positiboa aipatu duzu –bai zuk, bai EH Bilduko Breñas andreak–, diskriminazio positiboa aipatu duzu, adibidez, hizkuntzari dagokionez, euskarari dagokionez. Diskriminazio positiboan denok gaude ados, eta denok aplikatzen dugu. Hara, aurreko legealdian, idazle euskaldunen elkarteari 66.000 euroko izenduna mantendu zitzaion, eta gaztelaniazko zein euskarazko idazleenari, berriz, 29.000 eurokoa. Horra hor diskriminazio positiboa! Aizu, baina zuek kendu egin nahi duzue! Hori da aurrekontuaren datua, eta hori da gastatutakoa. Eta zuek kendu egin nahi diezue bi hizkuntzetako idazleak hartzen dituztenei. Aizu, ez erabili argudio hutsalik ez faltsurik. Non dago hor diskriminazio positiborik eza, hori bada argudioa? 66.000 eta 29.000 ziren; orain, 66.000 eta zero euro. Non dago diskriminazio positiboa? Begira, zuek biok ere, EAJk eta Bilduk, esaten duzue aurkeztu egin behar direla…, esan zaizuela berariazko beste deialdi batzuetara aurkeztu behar dutela. Ez dago eta! Eta nik uste dut gezurretan ari zarela, bai baitakizu ez dagoela. Ez dakit Breñas andreak, bere zuzenketa ikusirik, ba ote dakien, baina ez dago. Badago bat jaialdietarako, eta jaialdietarako eta antzeko ekitaldietarako da, baina besterik ez. Elkarte bat, bere sektorea sustatzeko ohiko jarduerarako, ezin da Kulturaren deialdi batera aurkeztu, ez baitago! Ahaztu ezazue argudio hori, gezurra baita. Ez dago! Horregatik, zuzeneko diru-laguntza (nik, tira, iruditzen zaidan moduan argudiatzen dut, Egibar jauna, zuk bezala)…, zuzeneko diru-laguntza formula bakarra da, eta, gainera, gardenena. Hor dago elkarte hau: arrazoi hauengatik, hainbeste. Hara, sailak eman egin ditu arrazoiak. Esan du haietako batzuek (esaterako, Blas de Oterorenak edo Euskal Ekoizleen Elkarteak) ez zutela nahikoa jarduera, edo ez zutela behar bezala justifikatzen edo zailtasunak zituztela justifikatzeko. Aizu, badakizu Administrazioko teknikariek…, lehendabizi diru-laguntza bat emateko, lehenengo ordainketa baino lehen, egingo dituen ekintzen eta izango dituen jardueren memoria bat aurkeztu behar duela, eta gero onartu, eta, ez bada onartzen, ez dagoela dirurik, eta, hori egin ondoren, bigarren ordainketarako fakturak aurkeztu behar dituela, eta hori kontu-hartzailetzatik pasatzen dela, eta elkarte horiek guztiak pasatu egin direla, guztiak, eta ez dela arazorik egon? Ez ezazue gezurrik esan. Ez ezazue gezurrik esan. Norbait gezurretan badabil, saila da hori, edo sailburua batzordean, esaten duenean –eta zuek kar handiarekin hartu duzue argudioa–, adibidez, idazleen elkartea gaztelaniaz bakarrik dela, eta hori gezurra da, bere estatutuetan, bere memorian, edozein hizkuntza agertzen baita. Eta, jakina, gaztelaniazko eta euskarazko idazleak hartzen ditu, gure bi hizkuntza ofizialetakoak. Baina, aizu, ez baduzue argudiorik, ez erabili bidegabekeriak. Hobe da esatea: "Bada, hara, ez zaizkit gustatzen; ez dira nire aldekoak". Eta erdibidekoari dagokionez, nik bakarrik esango dizuet erdibidekoak, EAJren zatiak, alegia, lehenengo zatiak, esaten duela sailak jarraitu dezala diru-laguntzekin orain arte egin duen bezala. Bada, ez gaude batere ados, ekintza sektarioa baita, diskriminatzailea, eta euskal herritar guztiak berdin tratatzen ez dituena. Eta Bilduren atalari dagokionez, alegia, bigarren puntuari dagokionez, begira, elkarte bakarraz hitz egiten du, euskal ekoizleenaz; beraz, Jaurlaritzak bezala jokatzen du. Bueno, izangai ona da bide berean, jakina, oinarri bera baitu, baina bat bakarra esaten du argi eta garbi: euskal ekoizleena. Zergatik besteak ez? Zergatik ez? Zer egin die Liburu Denden Federazioak, zeina gogor ari baita lanean krisialdian indartzeko, eta bakarra baita Euskadin? Zer egin die? Edo idazleek, edo beste edonork, kultur sare osoak? Baina, horrez gain –eta leialki ohartarazten zaitut, Breñas andrea–, bigarren puntuak esaten du berrikus dezala sailak ekoizleen elkarteari diru-sail izendun bat esleitzeko aukera. Alegia, hemen, EAJk sinatzen duenean, ez du diru-laguntza hori emateko konpromisorik hartzen, eta, orduan, zuri berdin zaizu eta onartu egiten duzu, edo ez zara konturatu eta ez diote emango; izan ere, zu nirekin zeunden duela hamabost eguneko batzordean, sailburuak esan zuenean ez ziola diru-laguntzarik emango Euskal Ekoizleen Elkarteari. Eta zuk esaten duzu, bada, berrikus dezatela, eta, bestela, bada, ezer ez. Kausaren alde, edozer! Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1674
10
34
06.06.2013
BREÑAS GONZÁLEZ DE ZÁRATE
EH Bildu
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Zure baimenarekin. Bakarrik erantzuteko Vicente Reyes jaunari egin dizkidan galderen aurrean. Bakarrik esatea galdetu didazun guztia erantzun dudala nire interbentzioan. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1675
10
34
06.06.2013
ARIETA ARAUNABEÑA IBARZABAL
Mozioa, Txarli Prieto San Vicente Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Nuclenorrek Santa María de Garoñako zentral nuklearreko jarduerarekin jarraitzeko egindako eskaerari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bueno, hain zuzen, bi hitzaldiak, Maneiro jaunarena eta Reyes jaunarena, barru-barrutik ateratakoak izan dira berriz ere. Beraz, argudiorik bat ere ez. Baina ni mahai gainean zerbait jartzen saiatuko naiz. Lehenik eta behin, zuek ez duzue inoiz justifikatu diru-laguntza horiek zergatik izan behar duten izendunak, baldintzak bete ez arren. Beraz, dena hortik datorrenez, beste guztia ezerezean geratzen da. Bigarrenik, esan duzu gezurra dela dirulaguntzak daudela. Gezurretan dabilena zeu zara, sailak esan baitzizun, adibidez –eta adibide argia jarriko dizut–, Blas de Oterori dagokionez, nola jasoko zuten Ondaretik. Beraz, ez ezazu gezurrik esan, bilkura-egunkarietan baitago, gainera. Horrenbestez, zeu ari zara gezurretan, Reyes jauna. Argi eta garbi, zer nahi duzu esatea. Eta, gainera, hori ikusteko eskatzen dizuet, ez bainaiz ari ezer asmatzen. Tira, esaten duzue (Maneiro jaunak; zu neurridunagoa izan zara, Reyes jauna) nazionalismo guztiak sektarioak direla, eta nazionalismo aurrerakoia kontraesana dela. Eta esan du, bueno, zuek ez zaretela nazionalistak. Tira, nazionalistak ez izateko, Maneiro jauna, hor dituzue –eta hala deitzen diezue– gobernu nazionala, bandera nazionala, selekzio nazionalak, agentzia nazionalen sistema nazional mordoa, institutu nazionalak, eta abar. Milaka erakunde nazional. Eta horretan hizkuntza ez da neutroa, jaun-andreok, zuek esparru nazionala estatuaren esparruarekin identifikatzen baituzue, eta Konstituzioak berak nazionalitateei buruz esaten duenaz ere –modu leungarrian bada ere– paso egiten duzue. Izan ere, ez du nazioez hitz egiten; nazionalitateez hitz egiten du. Baina RAEk nazionalitateari buruz ematen duen definizioa irakurriko dut. Honela dio: "Nazio bateko herrien eta herritarren kondizioa eta izaera". Beraz, hemen norbait nazionalista bada, zuek zarete. Esaten ez dizuet ba estatuko esparru osoa nazionala dela zuentzat! Baina nazionalismo hori, gainera, baztertzailea da, beste guztiak kentzen baititu. Badakit oso pozik zaudela horrekin, baina ez iezadazu esan ez zarela nazionalista. Nazionalismo baztertzaile eta atzerakoiaren prototipoa zara zu. Jakina, jakina! Baina, begira, esan dizuedan horretaz aparte, zuek zera esaten duzue: "Ez da aldatu behar Espainiarekiko egungo estatusa". Eta justifikatzen duzue esanez garrantzitsuena krisitik ateratzea dela, krisitik ateratzeko zailtasun handi erantsia, hain justu, Espainiako eredu sozial eta ekonomikoa izango ez balitz bezala, zeina, egunez egun, gero eta gehiago inposatzen baitigu Espainiako Gobernuak. Hori ere bada nazionalismoa. Nazionalismoa oinarrizko legediaren bitartez egiten da, eta Konstituzioaren 149.1 artikulua izango dela erabaki duzuen mugarik gabeko eskumen-iturri horren bitartez. Espainiako eredu horrek, gainera, porroterantz garamatza, gero eta gehiago itotzen gaituen eta bere porrotean arrastaka garamatzan kortse bat inposatzen baitigu, jauna. Bai, jauna, zuek, nazionalista espainolak, hori egiten ari zarete. Aldiz, euskal erakundeeredua aldatzea planteatzen diguzue, baina horrek eman digu Espainian baino egoera hobean egoteko plus bereizgarria. Eta hori planteatzen duzue zuen helburua eredu zentralista eta baztertzailea delako, eta, orain, adibidez, Alderdi Sozialista bigarren LOAPA bat bezala ari da hori formulatzen. Orain, eredu feudala deitzen dio, eta zuk, Maneiro jauna, azkar asko esan diezu planteatzen ari diren eredu hori dela zuek aldezten duzuena, UPyDk aldezten duena. Horrela esan duzu. Bueno, gutxi gorabehera, baina hori esan duzu. Beraz, begira non gauden. Eta zergatik egin nahi dituzue horrelakoak? Zergatik eraitsi nahi duzue erakunde-eredua? LOAPA berri horretan errazago sar dadin. Vamos quitando. Eta gaurkoa prozesu horren, eredu horren beste erakusgarri bat besterik ez da izan, jaun-andreok. Ez dago besterik. Berdin jarraitu genezake zerga-iruzurrari aurka egitea erabiltzen duzuenean, eredua aldatzeko eta abar, baina badakigu nork dituen iruzurgile handien kasurako eta zerga-paradisuen kasurako eskumenak: Espainiako Gobernuak. Zer egin dute? Zuek esaten duzue ez direla aldatu behar eredu hori eta sistema hori! Eta zer esanik ez nola egin behar zuen López jaunaren Jaurlaritzak etxebizitza-politika soziala, badakizu non kokatutako enpresekin? Zerga-paradisu batean. Begira, bukatzeko, esan nahi dizut guk ez dugula inor diskriminatzen. Badakigu euskal herritar guztiok eskubide berak ditugula, ideologiez harago, baina ez iezaguzue uko eginarazi gainerakooi, eta are gutxiago inposizioaren bidez. Kultura gutxituari lehentasuna emateko esaten dugunean, denontzat ari gara. Ez gara ari esaten uko egin behar diogunik euskarazkoa ez den beste kulturari, ezta gutxiagorik ere. Berriro diot, baita beste hizkuntza batekoa ere. Inola ere ez diogu uko egiten eta ez dugu esaten… Esaten ari gara barneratzaileak izan nahi dugula. Zuen arazoa da, eta esan dizuet, zeharo baztertzailea den euskal (sic) nazionalismo horretan duzuen erreakzioa. Esan ezazue! Aitortu ezazue horixe zaretela! (Murmullos) Ez ezazue beldurrik izan zaretena aitortzeko, askoz hobeto ibiliko baitzarete. Ez ezazue lotsa hori izan. Eta, gainera, euskal gizarteak eskertu egingo dizue, hala ez baita maskararik egongo. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1676
10
34
06.06.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mahaiburu andrea, sailburuak, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Egia esan, orain dela bi aste Basurtuko itxialdia dela-eta interpelazioa egin genuenetik eta ondoren mozioa aurkeztu genuenetik gauzak asko aldatu dira kualitatiboki, eta zoritxarrez txarrerantz, gainera. Eta zergatik esaten dugu hau? Bada, esaten dugu maiatzak 27ko Euskal Herriko Buletin Ofizialean argitaratu zelako Osakidetzako langileen lanbaldintzak zehazten dituen dekretua, edo, hobeto esanda, dekretazoa, zeinek martxoak 5eko 173/2013 Dekretua, 35 orduak bertan behera uzten dituena, oinarri daukan. Beraz, ez mahai orokorrik, ez mahai sektorialik, ez elkarrizketarik, ez eta elkarlanik. Osasun Sailak alde bakarrekotasunaren hautua egin du, argi eta garbi. Euskal Herria Bildutik interpelazioan eskatzen genion Osasun Saila eta Osasun-sailburuari, besteak beste, elkarrizketa eta elkarlanari bideak irekitzea mahai sektoriala deituz eta bertan planteamendu integral sendo bat eginez martxoko dekretua albo batera utziaz. Eskatzen genion ere, Osakidetzako partaide guztiekin, langileak barne, langileak ere Osakidetzako partaide direlako, hausnarketa sakon bat abian jartzea, kalitatezko osasun publiko, unibertsal eta ekitatiboa bermatuko duen osasun-ereduaren eta berorren antolaketaren ingurukoa. Eta ildo horiek kontutan hartuaz eta eutsiz aurkeztu dugu mozioa, eta zehazki eskatzen duguna mozio honetan iruditzen zaigu oso oinarrizkoa eta oso zentzuzkoa dela. Zehazki, eskatzen duguna da mozio honekin Osakidetzako partaide guztiekin, langileak barne, elkarrizketa eta elkarlanari bidea irekitzea, esan dudan bezala, kalitatezko osasun-sistema publiko, unibertsal eta integrala bermatzeko, eta akordioen bitartez hitzartzeko hori bermatu ahal izateko egitura eta antolakuntza garden eta eraginkor bat. Eskatzen dugu ere deitu eta bultza ditzala mahai sektorialaren bilerak, hori delako azkenean langileekin elkarrizketa bideratzeko bitarteko printzipalena. Eskatzen diogu ere zentzu horretan pertsona guztien osasun-eskubidea bermatzeko Osakidetzan enplegua mantentzea, ikusten dugulako eta, gure ustez, behintzat, horrela delako, sistema publikoaren zutabe funtsezkoena eta Osakidetzaren zutabe funtsezkoena langileak direla. Eta langileek bermatzen dute zerbitzu hori behar den bezala eskaintzea. Eta eskatzen dugu pertsona guztiak, herritarrak zein langileak, ardatz izango dituen osasun-babes eta arreta, pertsona guztiei sarbidea ahalbidetuz eta estaldura maila mantenduz, horretarako bitarteko ekonomiko eta giza baliabideak bermatzea. Aurrekoan ere esan nuen eta etengabe ari gara azpimarratzen guztiok oso kontziente garela zer momentu gogorra daukagun eta bizitzen ari garen, azken finean, bitartekoak oso mugatuak ditugulako. Baina pentsatzen dugu ere, nahiz eta oso momentu gogorra bizi, aukera eta erronka paregabea dugula eskuartean hausnarketa sakon bat egiteko Osakidetzak 30 urte betetzen dituen honetan, gure osasun-sistema publikoa errealitate berrira egokitzeko eta etorkizunera begira jarri ahal izateko. Pentsatzen dut guztiok bat egiten dugula, ñabardurak ñabardura, Osakidetzak bete duen papera garrantzitsua izan dela gure gizartean. Guztiok garbi daukagu osasun-sistema publikoa gizartearen zutabe nagusienetakoa dela, eta, beraz, guztion helburua bada gure zutabeetariko bat mantentzea, osasunsistema publikoa indartzen joatea eta tresna eraginkorra bilatzea, guk, behintzat, ez daukagu zalantzarik hori guztion artean egin beharko litzatekeela, guztion arteko elkarlanaren bidez, ahaleginaren bidez eta ez aspaldian behin eta berriro Osasun Sailetik eta Osasun-sailburuaren ahotik entzuten ari garen bezala, soilik langileei esfortzuak eskatuz, edo hobeto esanda, langileen eskubideen kostura. Iruditzen zaigu gauzak ez direla horrela egiten. Ez daukagu zalantzarik guztiok borondatea daukagula, baita Osakidetzako langileek ere, beraien hoberena eskaintzeko, guztion hoberena eskaintzeko benetan egoera hobetu ahal izateko eta gure sistema publikoa indartzen joateko, baina hor guztiok ahalegin bat egin behar dugu, eta ezin dena izan da beti aurrean daukagunari eskatu. Eta esfortzu bat egin behar baldin bada ere, garbi daukagu izan behar dela urteetan lortutako eskubideak errespetatuz eta horiei uko egin gabe. Alegia, ezin duguna egin da bide hori jorratu eta bide horri ekin pertsonekin kontatu gabe. Ez da zintzoa esaten aritzea pertsonak ardatz dituzuela eta gero neurriak hartu edo neurriak bideratu pertsonekin kontatu gabe. Iruditzen zaigu hor kontraesan nabarmena dagoela, erakutsi duzuen bezala maiatzak 27ko buletinean argitaratutako dekretazoaren bidez. Pertsonen ongizatea ezin da pertsonen partaidetza gabe eraiki, eta iruditzen zaigu momentu honetan momentu inportante batetan gaudela, inflexiopuntu batetan aurkitzen garela. Hau da, bidegurutze batetan aurkitzen garela eta bide batek sistemaren iraunkortasuna pertsonak ardatz izanda bermatzen du eta beste bideak sistemaren iraunkortasuna ekonomia ardatz izanda, ikuspegi merkantilista edo ekonomiko batetik. Bide bakoitza bere matiz, kolore eta maldekin, baina Gobernu honek erabaki beharra dauka zein bide hartzen duen. Eta ez hori bakarrik, erabaki behar du noren eskutik eta nola hartzen duen ere. Hau da, euskal gizartearekin, Osakidetzako langileekin, herritarrekin hartzen duen bide hori, erabaki-gaitasuna, burujabetza hemendik bertatik praktikara eramanez, edo eta bide hori Madriletik ezartzen dizkiguten erabakiak praktikan jartzera mugatzen den, hau da, gure erabakigaitasunari eta errealitateari uko eginez. Eta gaur egin dugun planteamendua hori da, hor aukeratzea: edo aukeratzen dugu bide bat edo bestea, eta guk garbi daukagu zein bide aukeratu nahi dugun. Nahi dugu sistema iraunkor bat, nahi dugu osasun- sistema publiko indartsu bat, benetan pertsonak ardatz izango dituena. Eta orain Gobernuak pelota bere teilatuan dauka eta erabaki beharko du momentu honetan ibiltzen hasia daukan bide horretatik jarraitzen duen edo buelta bat ematen duen eta benetan pertsonak ardatz dituen bidea hartzen duen.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1677
10
34
06.06.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. EH Bilduren eta Talde Sozialistaren artean sinatutako erdibideko zuzenketa bat daukagu. Ez dakit azkenean Euzko Abertzaleak taldeak eta Talde Popularrak beste erdibideko zuzenketa bat sinatu duten. Badirudi baietz. Niri erdibideko zuzenketa bat helarazi zidaten Talde Popularrak eta Euzko Abertzaleak taldeak nik ere sina nezan. Ez sinatzea erabaki dugu, eta gure osoko zuzenketa defendatuko dugu. Ez dugu zuzenketarik sinatuko gai honetan Jaurlaritza babesten duen taldearekin, eta are gutxiago kontuan izanik gure zuzenketak espresuki jasotzen zuela Jaurlaritza honi eskatzea ez dadila inolako murrizketarik egin osasungintzan, baina hori ez da sartu nahi izan Euzko Abertzaleak taldearen eta Talde Popularraren arteko erdibideko zuzenketan; gainera, ez du ezer esaten eta ez dio etxeko lanik jartzen Jaurlaritzari. Uste dut taldeok, batez ere oposizioko taldeok, ez gaudela hemen Jaurlaritza lausengatzeko sei hilabete geroago, baizik eta eskakizunak egiteko. Ez dut esaten gaizki dagoenik zuek sinatu duzuen erdibidekoa, baina, esan bezala, ez du askorik esaten. Bestalde, Talde Sozialistaren eta EH Bildu taldearen artean sinatutako zuzenketa daukagu; ez naiz gogoratzen hura sinatzeko eskaintza egin zidaten, baina, nolanahi ere, dakizkizuen arrazoiengatik, ez nuen sinatuko. Ondorioz, osoko zuzenketa defendatzea besterik ez zait geratzen, eta, gure ustez, aurkeztu den zuzenketarik onena da. EH Bilduk aurkeztutako ekimenaren jatorriari helduz, gu ez gaude ados ospitale barruan kanpaldiak eta protestak egitearekin, horrek, zalantzarik gabe, enbarazu egiten baitie, hain justu, pertsona zaurgarrienei, gaixoei eta osasungintza publikoaren gainerako erabiltzaileei. Beraz, ospitale barruan kanpaldiak edo protestak egitearen aurka gaude. Beste leku batzuetan eta garai horretan, sektoreko langileek protestak egin zituzten ospitaleen kanpoaldean, eta horri egoki deritzogu, arrazoizkoa deritzogu. Gauza bat da atentzioa erakartzea, herritarrak eta erabiltzaileak sentsibilizatzea, protesta egitea, Administrazioari presioa egitea, baina oso bestelako gauza bat da gaixoei traba egitea. Azken horrek ez du inoiz UPyDren babesa eta oniritzia izango. Mozioari dagokionez, UPyDk berriro proposatzen du azken urteetan eskatu duguna: euts dakiola kalitateko osasungintza publiko unibertsal eta murrizketarik gabekoari. Izan ere, murrizketak, Darpón jauna setatzen bada ere, eta Eusko Jaurlaritza setatzen bada ere, ez dira Madrilgo kontuak bakarrik, ez dira espainiarren kontuak bakarrik, ez dira Gobernu zentralaren kontuak bakarrik. Murrizketak Euskadira ere iritsi dira; murrizketak euskal osasungintzara ere iritsi dira. Eta hemen ere aplikatzen ari diren murrizketa horien aurka gaude gu. Murrizketok hainbat itxura hartzen dituzte: bajak edo baimenak ez betetzea, lan- gileen lanaldia luzatzea, ikerketarako funtsak eta elkarteentzako laguntzak nabarmen jaistea, edo beharrezko inbertsioak geldiaraztea. Beraz, hemen badaude murrizketak, eta, ziurrenik, horregatik ez zuten sartu nahi izango Euzko Abertzaleak taldeak eta Talde Popularrak UPyDk planteatzen zuen eskakizuna, hots, Jaurlaritzari eskatzea ez zezala murrizketa gehiago bultzatu. Murrizketarik ez da egin, ordea, Osakidetzako goi-karguen kopuruan eta haien osagarrietan. Horra, momentuz, ez dira murrizketak iritsi, ez goi-karguetara, ez osagarrietara. Hori ere eskatzen genuen guk jada urrun geratu zaigun aurrekontu-negoziazio hartan; alegia, zuzendu zitezela zuzendari jakin batzuk kobratzen jarraitzen duten osagarri horiek. Horra ere ez dira iritsi murrizketak, sei hilabete geroago. Hori dela eta, gure zuzenketan proposatzen dugu berma daitezela baliabide ekonomiko eta teknikoak eta giza baliabideak gero eta integralagoa den eta gero eta estaldura handiagoak eta hobeak dituen osasungintza baterantz aurrera egiten jarraitzeko, eta ezezta daitezela edo jaits daitezela nabarmen itxarotezerrendak. Eta hori, jakina, ez da lortzen aurrekontuak murriztuz eta langileak murriztuz. Aldiz, krisialdietan ere, behar dutena eman behar zaie oinarrizko zerbitzu publikoei –eta osasungintza da horietako bat– beren zeregina duintasunez eta kalitatez bete dezaten. Askotan errepikatu dugunez, murriztu daiteke beste toki batzuetan, hala osasungintzak behar dituen baliabideak lortu ahal izateko. Egin beharreko erreforma handiak daude egiteke Euskadin baliabide publikoak izan ditzagun. Ez dut berriro hitz egingo zergaerreformaz, ez dut berriro hitz egingo iruzurraren aurka borrokatzeaz eta gobernua aldatu eta sei hilabetera egiteke dauden beste hainbat eta hainbat erreformaz. Azkenik, gure zuzenketan proposatzen dugu euts diezaiola Osakidetzak negoziazio kolektiboari, eta egin ditzala beharrezko ahalegin guztiak sindikatuetako ordezkariekin lan-baldintza duinak adosteko. Sailburuak joan den astean esan zuen irekita zegoela eta dagoela negoziazio kolektiboa, Osakidetzarentzat lehentasun bat zela, eta "asko gustatuko litzaigukeela" –zioen– lan-baldintzen akordio bat izatea. Espero dugu, hain zuzen, horrek aurrera jarraitzea, momentuz geldirik baitago kontua. Dena den, herritarrei, pertsonei eta gaixoei ematen zaien zerbitzua da benetan garrantzizkoena, hots, hurbileko eta kalitateko zerbitzua. Eta hori bakarrik lor daiteke osasungintza publikoko langileak ongi tratatuak sentitzen badira, eta, gaur-gaurkoz, ez dira sentitzen ongi tratatuak, baizik eta guztiz kontrakoa. Ongi tratatuak eta ongi baloratuak sentitu behar dute, eta konturatu behar dute, hain zuzen, kontuan hartzen direla, eta azkenaldian horrek egiten du kale, hain justu. Beraz, hori da aurkeztu dugun eta bozkatuko dugun osoko zuzenketa. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1678
10
34
06.06.2013
RONCAL AZANZA
SV-ES
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mahaiburu anderea, legebiltzarkideok, sailburuok, egun on denoi. Testuarekin hasi aurretik, testuinguruari ekingo diot. Gaur antolatzen ari dira Osakidetzako langileak. Izan ere, jada antolatu dira ospitale handietan; adibidez, Gurutzetako ospitalean, langileen eta erabiltzaileen milaka sinadura aurkeztu baitizkio Legebiltzarrari eta manifestazioak egin baitira ospitalean bertan Jaurlaritzaren politikaren eta haren murrizketen aurka. Haientzat, gainera, jada eskatu dugu agerraldi bat Osasun Batzordean. Basurtun, manifestazioak egin dituzte langileen ordezkariek langile-politikaren aurka. Lehentxeago, kanpaldiak aipatu dira hemen. Txagorritxun, manifestazioak egin dituzte langileek, eta langileen, aldi bateko langileen eta langabeen koordinatzaile bateko kideek itxialdi partziala egin dute –hor sartzen dira hiru lurralde historikoetako langileak eta langile ohiak, eta jada eskatu diote babesa Legebiltzarrari, eta Osasun Batzordean agerraldia egitea ere eskatu dute–. Jaun-andreok, hori da testuingurua. Eta horrek zer gogorarazten dizue? Bada, hitzaurre horrek guztiak adierazten du porrot egin duela langile-politikak. Eta nola iritsi gara horra? Osakidetzak, batzordeak, hain zuzen, mahai sektorialaren zenbait bilera deitu ditu, 2013rako eta, agian, hurrengo urteetarako lanbaldintzak negoziatzeko –teorian–, baina produktu bukatu batekin aurkeztu zen: "Hauxe da dagoena". Lanaldia luzatzea, norberak libre hartzeko dituen egunak kentzea, eta lanaldia are gehiago luzatzea. Sindikatuetako ordezkariek negoziatu egin nahi zuten, baina Jaurlaritzak hartua zeukan eta dauka bere erabakia. "Egin ezazue ahalegin bat"; horixe besterik ez zien eskaini Osakidetzako langileei. Eta nola azaltzen du hori sailburuak? Bada, esaten du: "Ez gaude akordio batera heltzeko bezain helduak". A ze eufemismoa! Eta, ondorioz, maiatzaren 21eko 351/2013 Dekretua, hau da, dekretu-kolpea. Hel diezaiogun orain testuari. Interpelazioaren ondoriozko mozio honen jatorria da jada aipatu dugun Osakidetzaren langile-politikaren aurkako protesta-manifestazioa, Basurtuko langileen ordezkariek egindakoa. Baina, adierazi dugunez, ez da bakarra izan, baizik eta beste protesta batzuk ere egin dira langile-politika horren aurka, ez negoziatzearen aurka eta funtzionatzeko modu inposatzailearen aurka. Bestalde, ekimen batzuei eta besteei erreparatzen badiegu, badirudi antzeko itxura dutela. Haien atzean, ordea, desberdintasun handi bat dago. Lehen esan denez, une honetan Eusko Jaurlaritzarekin sinatzeak balirudike babesa ematen zaiola haren langilepolitikari, eta ez gaude ados, bere ekimenean Talde Sozialistak Eusko Jaurlaritzari eskatzen baitio deitu dezala berriro mahaia, negozia dezala langileekin, azaldu ditzala bere lerro gorriak, baina, halaber, eman diezaiela aukera beraiek aurkeztu dutena ez den beste eskaintza batzuei. Izan ere, laster izango dugu aukera Osakidetzako beste antolaketa-formula batzuei buruz eztabaidatzeko. Hori eskatzen dute kolektibo jakin batzuek, eta enpleguari eustean eta, agian, gastua igo gabe enplegua igotzean datza. Kontratazio-eredu bereziak birbanatuz (autokontzertazioa, lanaldi-luzapenak, gizalana edo guardia lokalizatuak deiturikoak; aparteko orduak esan nahi dute, baina izendapen desberdinekin), formula horiek guztiak ohiko lanaldiekin ordeztu daitezke. Horrek enplegua areagotzea ekarriko luke. Baina ez dute ezer negoziatzeko borondaterik izan. Urteko lanaldia areagotzeko formula bat aurkeztu dute, eta kito. Baina, gaur egun, gizartea suntsitzen ari den arrapaladako langabeziarekin, defendaezinak dira lanaldieredu horiek, haien atzean aparteko orduak bakarrik baitaude. Horrela, bada, Jaurlaritzari eskatzen diogu ekin diezaiola berriro negoziazioari, deitu dezala mahai sektoriala, bilatu ditzala akordioak, eztabaidatu ditzala aukera guztiak eta ez dadila geratu bere apriorismoekin bakarrik, beste lan-formula batzuei uko eginez; gainera, kontuan izanik bere formularen alderdirik larriena talde zaurgarrienari egokitzen zaiola, hau da, aldi bateko langileei, zeinak gaur jada langabezian baitaude. Kolektibo horrek aldi baterako 2.500-4.000 langile bitarte hartzen ditu. Ekimen guztien gainerako puntuek, jakina, kalitateko euskal osasun-sistema publikoa defendatzen dute, ezagutzen duguna bezalakoa, eta eskatzen diogu euts diezaiola ekonomikoki, eta ez dezala murrizketarik egin, larriagotu egingo bailuke okerren dauden herritarren egoera, jada kaltetua enplegu ezegonkorragatik, eskubiderik ez izateagatik edo zuzenean langabezian egoteagatik. Horrela, bada, aurka egiten diogu paperaren gainean tolesgabea dirudien baina gero Osakidetzaren langile-politikaren babes gisa aurkezten den akordioari, ez baikaude harekin ados eta ez baitugu hura babesten. Eta sinatu egin dugu batez ere elkarrizketaeta negoziazio-falta dituen politika hori baztertzean bat egiten dugun taldearekin. Eta asko sentitzen dugu gizarte-politikarenak eta, kasu honetan, osasungintzarenak ez diren arrazoiak direla medio UPyD taldeak ez babestea zuzenketa hau, uste baitugu haren diskurtsoarekin bat egingo luketela zuzenketa hau sinatu duten bi taldeek. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1679
10
34
06.06.2013
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Consejeros, señorías, buenos días. En un principio, al ver este debate parece –y ya lo ha comentado alguna portavoz– que los textos acordados no son tan diferentes, pero dicho esto y aunque los textos no son en realidad tan distintos, luego hemos visto que los discursos han sido diferentes, o que cada cual ha aprovechado esta tribuna para hacer su discurso y que cada cual ha venido a esta tribuna con lo suyo. Siguiendo con el contexto, señora Roncal, tendremos que ver de dónde viene la moción que ha presentado EH Bildu y que estamos debatiendo hoy, y la moción presentada hoy por EH Bildu no tiene nada que ver con la interpelación presentada anteriormente. La interpelación que se promovió aquí era relativa al encierro producido en el hospital de Basurto, y la moción que estamos debatiendo hoy es relativa a la activación del diálogo y la colaboración con el personal de Osakidetza. Por tanto, no tienen relación aquella interpelación y la moción que estamos debatiendo hoy. En la interpelación también dejó claro el consejero de Salud qué sucedió en Basurto y por qué tuvo que intervenir la Ertzaintza. Por eso, la actitud mostrada en aquella ocasión es inadmisible para nosotros, e indica una falta de respeto total. Y creo, señora Roncal, que estará de acuerdo con eso. Por otra parte, EH Bildu ha aprovechado que ha traído esta moción para hacer su planteamiento, para hacer su planteamiento de siempre. Esaten nuenez, badirudi alde batetik EH Bilduk eta Alderdi Sozialistak eta bestetik Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Alderdi Popularrak adostutako testuek ez dutela desberdintasun handirik. Hasiera batean, desberdintasun gutxi daude. Baina talde bakoitzak aukera hau baliatu du bere diskurtsoa egiteko gai honi buruz. Bueno, ez gai honi buruz, baizik eta bere diskurtsoa hona ekartzeko, hemen planteatutako diskurtsoek ez baitute zerikusirik eztabaidatzen ari ginenarekin. Izan ere, Bilduk hona ekarri duen ekimena –esaten nuenez, ez dauka zerikusirik interpelazioarekin, Basurtuko ospitaleetan gertatutakoari buruzkoarekin– Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruzkoa zen, eta Ganbera honetako talde guztiok ados egon behar genuke, hasiera batean, gai horrekin. Baina, azkenean, bistan denez, desberdintasunak daude, eta horregatik lortu ditugu akordioak akordioak lortu ditugun taldeok. Uste dut Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Alderdi Popularraren artean sinatutako erdibideko zuzenketak ez duela objekziorik, non eta ez badira justifikatzen aipatu ditudan diskurtso horietako objekzioak, eta hona ekartzea, adibidez, murrizketak, edo hona ekartzea diskurtso zeharo demagogiko bat enplegu publikoari buruz eta Osakidetzako kontratazio publikoari buruz aurreko legealdian gobernu-erantzukizunak izan dituen talderen baten aldetik eta Zapatero jaunak eta Gobernu sozialistak funtzionarioei soldata % 5 jaisteko eman zuten agindua txintik esan gabe onartu zuen talderen baten aldetik. Beraz, Roncal andrea, argi dago Alderdi Sozialistak, gobernuan dagoenean, gauza batzuk egiten dituela, eta, oposizioan dagoenean, beste gauza batzuk egiten dituela, eta demagogia hutsa egiten duela. Sinatutako erdibideko zuzenketan jarriko dut arreta. Honako hau adierazten du: Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio berma eta indartu dezala euskal osasunsistema, zeinak publikoa, unibertsala eta kalitatekoa izaten jarraitu beharko baitu, eta erantzun diezaiela Euskal Autonomia Erkidegoko herritar guztien osasunpremiei. Hasiera batean, ez dut ikusten zergatik egon daitekeen inor paragrafo horren aurka. Bigarrenik, Eusko Jaurlaritzari eskatzen zaio bultza eta antola ditzala mahai sektorialaren bilerak, Osakidetzako langileen lan-baldintzak adosteko organo eskuduna den aldetik, eta ireki dezala langileekiko eta haien sindikatuetako ordezkariekiko elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeko bidea, Osakidetzaren egiturari eta antolaketari eustera eta haiek hobetzera bideratutako neurriak hartzeko, hala badagokio. Hasiera batean, ez dakit horrek ere non dituen arazoak, paragrafo horrek, gainera, bereziki aipatzen baitu gaur eztabaidatzen ari garen mozioaren zioa. Eta hirugarren paragrafoak adierazten du eman dakizkiola Osakidetzari behar dituen giza baliabide eta baliabide ekonomikoak pertsona guztiei osasunaren babeserako eta kalitateko arretarako eskubidea bermatzeko, sarbidean zein zerbitzuetan estaldura publiko unibertsala emanez, eta pertsonak –herritarrak zein langileak– ardatz nagusitzat hartuz. Azken paragrafo horretan, guri funtsezkoa iruditzen zitzaigun gai bat sartu da, hots, osasungintzaren jasangarritasuna eta baliabideen kudeaketa eraginkorra, osasun-zerbitzuak. Gure ustez –eta errepikatu genuen legealdi honetan izan genuen beste eztabaida batean–, ga- rrantzitsua da osasun-sistema nazionalaren jasangarritasuna bermatzea, baita Osakidetzarena ere, guretzat ongizate-estatuan aurrera egiteko egonkortasuna bermatuko duten neurriak hartu behar baitira, herritarren osasunaren babesari eutsiz. Eta osasungintza publikoa krisi ekonomikoaren eraginetatik babesten badugu, ongizate-estatuaren zutabe izaten jarraituko du, azken finean denok baitakigu zerbitzu publiko hori baloratzen dutela gehien herritarrek. Laburbilduz, ezin ginen hasieratik ados egon EH Bildurekin, bai baitakigu zer interpelaziotatik datorren mozio hau; zuek, azken batean, duela bi aste egin zenuten defentsan, Basurtuko ospitaleko atarian gertatu zen kanpaldia eta han egindako protestak justifikatu zenituzten. Guk, ordea, gaur Euzko Alderdi Jeltzalearekin sinatu dugun testuaren bidez, aldarrikatzen dugu elkarrizketak eta akordioak legez ezarritako bideetatik bideratzea. Eta, kasu honetan, mahai sektorial bat deitu eta bultzatu beharko da, alor honetan, mahai sektorial horretan, hala badagokio, akordioak lor daitezen. Baina, nolanahi ere, ez ditugu justifikatuko ikusi genituen ekintzak, betikoek zuzendu edo babestu zituztenak Basurtuko ospitaleko atarian. Beraz, badakigu zer testu sinatu dugun. Gure zuzenketaren alderdi funtsezkoenak jasotzen ditu, eta haren alde bozkatuko dugu. Eta pena da batzuek oso alderdi zehatz baterako zen ekimen jakin hau baliatzea beren diskurtsoa egiteko, beren betiko diskurtsoa. Eta batzuk, gainera, nabarmen gelditu dira, ez baitu inola ere zerikusirik aurreko legealdian zuten diskurtsoarekin. Besterik ez. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1680
10
34
06.06.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Eguerdi on, sailburuok. Eguerdi on, legebiltzarkideok. Beno, hasierako interpelazioan Basurtuko ospitalean langileen sindikatuetako ordezkari-talde batek izandako itxieraren inguruan galdetu zitzaion Osasunsailburuari, eta horri lotuta, Ertzaintza bidali izana aurpegiratu zitzaion elkarrizketarako bideak erabili beharrean. Interpelazio horretan esan zen, baita ere, interlokuzio-bideak itxita zeudenez gero, langileen sindikatuetako ordezkari batzuek itxialdia egin zutela ospitaleko sarreran, eta, ondorioz, horiek bertatik mugiarazte- ko ertzainak bidali izana leporatu zitzaion Osasunsailburuari. Osasun-sailburuak, aldiz, interpelazioaren erantzunean azaldu zuen han gertatutakoa, eta horren inguruan ez dut gehiago sakonduko, baina guk, behintzat, ontzat ematen ditugu emandako azalpenak. Are gehiago, adierazi zuen ateak irekita daudela negoziaketa, elkarrizketa, eztabaida eta elkarlanerako; beraz, gure partetik, behintzat, errespetatzen dugu horrela erabakitzen duenak daukan eskubidea bere ezinegonak, kexak eta desadostasunak protesten edo itxialdien edo greben bitartez jakitera eman edo ezagutarazteko, baina horiek errespetatu behar dituzte beste pertsonen eskubideak, are gehiago osasunzentro baten harreran edo sarreran daudenean, beste langileek artatu beharreko gaixoek edota hauen senitartekoek dauzkaten eskubideak osasun-zentro batean artatuak izateko modu egokienean. Langileen ordezkariek eta osasun arloko arduradunek badaukate non batzartu eta non eztabaidatu. Horretarako dago Osakidetzako mahai sektoriala; organo horri dagokio bideratzea lan-baldintzen negoziaketa, eta horri errespetua zor diogu. Osasun Saileko arduradunek behin eta berriro berretsi dute mahaia batzartzeko deia, ateak irekita daudela edozein gai eztabaidatu eta adosteko, bai langileen lan-baldintzak, baita beste gaiak ere. Aukera dago, beraz, iritziak plazaratzeko, iradokizunak egiteko, kritikak egiteko egun osasun-sistemaren egitura edo antolaketari buruz; osasun arloko arduradunak, behintzat, prest azaldu dira horretarako. Baina mahai sektorialean ezezik, gure taldearen partetik, behintzat, prest gaude ere Ganbera honetan iritziak entzun, elkartrukatu, eztabaidatu, hausnarketa egin eta hobetu beharrekoak adosteko. Prest gaude ezagutzeko zeintzuk diren aurretik salatu diren Osakidetzako zenbait langilek dituen urteetako pribilegio horiek, zeintzuk diren Osakidetzako egitura ilunak, praktika eta ohitura okerrak; ezagutu nahi ditugu, hain zuzen ere, hobetzeko. Argi daukagu lan egiten jarraitu beharra dagoela osasun-sistema eta Osakidetzaren eredua hobetzeko; etengabe, gainera. Baina ez dugu bat egiten gaur egungo egitura makurra, iluna, opakoa dela esaten dutenekin. Por lo tanto, a la hora de plantear nuestra propuesta sobre esta moción hemos querido incidir en estas ideas principales. Hemos querido instar a los responsables del Departamento de Salud a que mantengan y fortalezcan el sistema vasco de salud, siem- pre respetando los principios de solidaridad, equidad, universalidad y participación de las personas destinatarias de sus servicios. Nuestro grupo apuesta por un sistema sanitario vasco que sea público, universal y de calidad, además de sostenible, por lo que instamos también a que se gestionen los recursos disponibles de la forma más eficiente posible. Nuestro objetivo es precisamente asegurar que todas las personas residentes en esta Comunidad Autónoma tengan garantizada la asistencia sanitaria. Por eso exigimos que cobertura sanitaria sea pública y universal, tanto en el acceso como en sus prestaciones, pertsona guztiek izan dezaten ahalik eta arreta onena, euren bizilekuetatik ahalik eta gertuen. Por otro lado, compartimos la necesidad de adecuar la estructura organizativa y asistencial de nuestro sistema sanitario, también imprescindible para garantizar su sostenibilidad y para poder seguir mejorando la atención sanitaria. Asimismo, creemos necesario recuperar el diálogo y el consenso en lo relativo a las condiciones laborales. Estamos en un momento muy complicado, hay una gran disminución de recursos económicos a causa de la coyuntura económica que estamos padeciendo, vivimos momentos de gran confrontación laboral, pero seguimos pensando que es necesario encauzar esa confrontación a través de los medios de los que nos hemos dotado. Por eso instamos al Gobierno y a los responsables del área de salud a que impulsen la negociación en la mesa sectorial de Osakidetza. Los máximos responsables del departamento ya han mostrado su voluntad para el diálogo y el acuerdo. Ya lo dijo el consejero también en su anterior respuesta: las puertas para la negociación siguen abiertas. El consejero lo ha asegurado: se va a mantener la plantilla de Osakidetza, el gasto sanitario se va a mantener respecto a ejercicios anteriores, a pesar de todas las dificultades. Beraz, ideia nagusi horietan oinarrituta aurkeztu genion geure zuzenketa EH Bilduren proposamenari, eta gaur erdibidekoa adostu dugu Alderdi Popularrarekin. Osasun-sistemako langileak esfortzu handia egiten ari dira, giltzarri ditugu, eta eurei esker iritsi da Osakidetza gaur egun duguna izatera. Hori horrela izan dadin, hobetzen jarraitu dezan, konpromiso argia dauka gure taldeak. Egoera larria da, eta eskubide osoa dute langileek edo euren ordezkariek kexak eta euren ezinegona ezagutarazteko. Baina horretarako bideak, eztabaidaguneak eta organoak daude, eta horiek errespetatu daitezen eskatzen dugu. Besterik gabe, mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1681
10
34
06.06.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Beno, egia esan, askotan zalantza sartzen zait ea ez naizen ondo esplikatzen edo ez didazuen ondo ulertzen. Eta, agian, ikusita Kamara honetan hainbeste oradore on ditugula, igual horietako bati klaseak eskatu beharko dizkiot. Baina, Garrido andrea, ez didazu ukatuko, behintzat, gure koherentzia. Aipatu didazu betiko planteamendua gaur ekarri dugula, eta ez izan zalantzarik planteamendu hori ekartzen jarraituko dugula eta jarraituko dugula Osakidetzako langileak eta beste esparru guztietako langileak defendatzen, eskubideak babesten eta, zalantzarik gabe, elkarrizketa eta elkarlana defendatzen. Lehenengo txandan esplikatuko dut, eta hemen daukat aurreko Basurtuko interpelazioan aurkeztu genueneko testua. Hor argi agertzen da eta mozio honen koherentzia garbi ikusten da zein den. Ertzaintzarena kenduta, beste guztia sartu dut hitzez hitz, literalki. Beraz, koherentzia osoa. Orain, interesatzen den edo ez eztabaida hau hona ekartzea, guri bai, eta jarraituko dugu ekartzen. Hemen, gainera, badirudi batzuek kapritxoak dituztela eta kasualitatez gertatzen da kapritxo horiek langileek dituztela, eta nola ez daukaten zereginik, bada, okurritzen zaiela itxialdi edo mobilizazioetan etengabe aritzea. Bada, ez. Nola ate horiek, Orbegozo jaunak aipatu dituen ate horiek, irekita ez, nola itxita dauden, ez zaie beste erremediorik geratu, itxialdiak edo eta protestak egitea. Eta protesta eta itxialdi horiek, Maneiro jauna, ez dute Osakidetza kolapsatzen. Hemen Osakidetza kolapsatzen dute egiten ari diren murrizketek edota profesionalekin hartzen ari diren neurriek. Eta errespetu osoz, mundu guztiarekiko errespetu osoz egiten dira protesta hauek, bereziki herritarrekiko eta pazienteekiko, eta ez da inolako oztoporik bideratzen. Aipatu da eta badirudi, irakurtzen badituzue talde bakoitzean aurkeztu ditugun zuzenketak, irakurtzen hasten bazarete, badirudi guztiok berdina esaten dugula, termino, hitz berdinak erabiltzen ditugula eta gauza bera esaten ari garela. Bada, ez, zeren eta gauza bat dira hitzak eta beste batzuk dira ekintzak. Eta ekintzek erakusten dute Gobernu honek, Osasun Sailak eta Osasun-sailburuak ateak itxi-itxita dituztela, itxi-itxita dituztela bai elkarrizketari eta elkarlanari, eta baita mahai sektorialari ere. Mundu guztiak errespetatzen dugu mahai sektoriala. Nola ez, nola ez dugun errespetatuko! Baina ekintzek bestelakoa erakusten digute, eta lehenengo txandan esplikatu dut zein den diferentzia. Eta diferentzia da Gobernu honek maiatzak 21ean onartu zuela alde bakarrekotasunez eta maiatzak 27an argitaratu zuela Buletin Ofizialean, Euskal Herriko Buletin Ofizialean, Osakidetzako langileei inposatzen zeintzuk ziren lan-baldintzak. Hori da diferentzia! Beraz, hitzek gauza bat esaten dute, eta ekintzek beste bat. Eta hori egin du kontutan izan gabe eta errespetatu gabe mahai sektoriala, ez elkarrizketa eta elkarlana, eta ezer ere ez, alde bakarrekotasunez eta inposatuz. Beraz, nork errespetatzen du hemen mahai sektoriala? Eta nor dabil hanka azpitik pasatzen mahai sektoriala, elkarrizketa eta elkarlana? Garbi jokatu dezagun eta izan gaitezen zintzoak. Beraz, hemen ezin dena izan da guztiok kontziente bagara zein egoeratan aurkitzen garen eta esfortzu bat egin behar dugula, esfortzu hau guztiok egin beharko dugu. Eta ezin dena izan da etengabe beti berei esfortzuak eskatu. Eta, gainera, esfortzuak eskatzen zaizkienean beraien eskubideak errespetatzeko, bada, mobilizazioak edo ekimenak aurrera burutzen dituztenean, kapritxoso bezala edota gaiztoak izango balira bezala tratatu. Ez, ez. Orduan, gure mozioan egiten saiatu garena da –lehen esan dudan bezala– aurkitzen garen bidegurutze horretan bide bat markatzea, pertsonak ardatz izango dituen osasun-sistema publikoaren bide hori markatzen. Goazen guztion artean hitz egitera, elkarrizketari bidea ematera, mahai sektorialaren bideari ekitera, guztion artean hitz egiteko, hausnarketa bat emateko, errealitate berrira egokitzeko eta guztiok egin beharko ditugun esfortzu horiek egiteko, baina ez beti berdina, eta, noski, eskubideak errespetatuz, guztion eskubideak. Iruditzen zaigu gauza asko ditugula egiteko, hobetzeko eta momentu paregabean gaudela horretarako. Beraz, egia da Maneiro jaunari ez niola eskaini sinatzeko, ikusita beti gurekin ez zuela nahi sinatu, baina, beno, hemendik aurrera ea bera konbentzitzen hasten naizen poliki-poliki gure taldearengana hurbiltzeko; gaurkoan animatuko nuen, ez guregatik edo gure taldearengatik, baizik eta Osakidetzako langileengatik eta Osakidetzako langileen eskubideengatik, gure proposamena babestera, zeren eta hitzetatik ekintzetara tarte bat dago eta, desde luego, maiatzak 27an Gobernu honek argitaratutako dekretazoak ez du erakusten inondik inora ateak irekita dituela elkarrizketari eta elkarlanari.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1682
10
34
06.06.2013
RONCAL AZANZA
SV-ES
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Tira, ahozabalik geratu gara; izan ere, protesta batzuetan indarra erabiltzen da, baina protesta hauetan ez da indarrik erabili, eta uste dut epaileek ere esaten dutela indarrik erabiltzen ez duten protestak adierazpen-askatasun hutsa direla. Beraz, ez ditzagun gutxietsi langileek Osakidetzaren boterearen aurrean dituzten baliabide urriak. Ez dute eta beste aukerarik beren kontrako jarrera agertzeko! Garrido andrea, zer nahi duzu esatea? Irakur ezazu Bilkura Egunkaria, sarritan azaldu baitzaizu oinarrizko legedia den gai bat onartzen denean nahitaez bete behar dela; legedi osagarria, ordea, ez da nahitaez bete beharrekoa. Tira, esan nahi nizuke, orobat, ez dudala ulertzen nolatan sinatu ahal izan duzun 4. puntua EAJrekin, edo ea EAJk uste duen PPk puntu hori aldeztuko duela, galdetu behar bailitzaioke nola egingo duen. Koordainketarekin? Rajoy jaunak abian jarri behar direla erabaki duen beste koordainketa batzuekin? Cospedalek, Fabrak edo Lasquettyk egin duten gauza bera egingo duzu? Ni EAJ izango banintz, behintzat, ez nuke sinetsiko PPren babes horretan, ez behintzat 4. puntuan. Eta EAJri esan behar diot, hain zuzen, jarrera hori aurkeztu duela, hitzak oso politak direla, baina, beti bezala…, barkatu, musika dela polita, baina ekintzak falta zaizkio, eta ekintzak ez datoz bat hitzekin. Zuk elkarrizketaren eta negoziazioaren irudi atsegin bat planteatu duzu hemen…, eta nor egongo da horren aurka? Hain zuzen, inor ez. Horixe da jarrera. Baina, jakina, gero, ekintzek ez dute zerikusirik: ez dago elkarrizketarik, ez dago negoziaziorik, eta dagoen bakarra da betikoei ahaleginak eskatzea. Zalantzarik gabe, antza denez, sailburua sindikatuekin bildu zen, eta hala adierazi zigun hainbat alditan, baina, aizu, hori da negoziatzea? Hori oso ondo etorriko da argazkirako, baina handik ez da ondorio positiborik atera langileentzat. Beraz, ekin diezaiogun lanari, eta egin ditzagun adierazpen gutxiago eta ekintza gehiago; deitu dezagun negoziaziomahaia eta joan gaitezen espiritu irekiago batekin, ez gai itxi batekin: "Hauxe da dagoena. Egin ezazue ahalegina, aldi baterako izango baita, eta, gauzek hobera egiten dutenean, hitz egingo dugu". Beraz, Maneiro jaunari errepikatu besterik ez dut izan dezala kontuan gizarte-politika, une honetan…, haren botoa oso garrantzitsua izango litzateke Osakidetzako langileak eta erabiltzaileak defendatzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1683
10
34
06.06.2013
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Nire asmoa ez zen irtetea, baina hemen esandakoa entzun ondoren, pentsatu dut hobe zela gauza batzuk argitzea. Bai, Rebeka Ubera andrea, oso ondo irakurri dut transkripzioa, hemen izandako interpelazioaren debatea, eta, hain zuzen ere, bi aldiz irakurri behar izan nuen ikusteko gero non zegoen konexioa zuk orain aurkeztutako mozioarekin. Eta bai, koherentzia mantentzen duzuelako gai guztietan argi daukagu Alderdi Popularrean oso zaila dela edo ezinezkoa dela zuekin adostea zerbait. Beste gauza bat ere esan nahi nizun, Ubera andrea. Ez ezazue horrenbeste patrimonializatu langileen eskubideen defentsa. Zalantzarik gabe, langileak defendatzeak ez du esan nahi kanpaldiak sustatzea, eta badirudi azkenaldian asko gustatzen zaizuela hori; gainera, ekintza horiekin, errespetu gutxi erakusten zaie ospitalean bertan beren lana egiten ari diren langileei, kasu honetan Basurtuko ospitaleko osasunlangileak ari ziren bezala, eta errespetu gutxi erakusten zaie, halaber, ospitale horretara joaten diren pazienteei, sarrera oztopatzen baitzaie eta ez baitituzte ikusten gauzak ospitale batean normalki ikusten diren bezala; adibidez, ohatilak erabiltzea ez dakit zer hamaiketako egiteko. Beraz, hori ez da langileak defendatzea. Langileak defendatzea da Eusko Jaurlaritzari eskatzea, Euzko Alderdi Jeltzalearekin sinatu dugun akordioak eskatzen dion bezala, has dadila lanean, deitu ditzala organoak eta bultza ditzala legez ezarritako bideak, horretarako baitaukagu mahai sektoriala. Beraz, zuek, berriz ere, aurkeztu zenuten interpelazioarekin eta mozio honekin, eta egin duzuen debatearekin, berriro geratu zarete nabarmen. Horrenbestez, bata bestearengandik ezin urrunago gaude, nola ba bestela. Eta, Roncal andrea, zenbat aldatu zaren; esan behar dizut. Izan ere, guk biok ordu asko eman genituen elkarrekin aurreko legealdian akordioak ixten, eta zu saiatzen zinen niri azaltzen Eusko Jaurlaritzak, Osasun Sailak eta zegokion sailburuak gauza batzuk egin eta martxan jarri zituzten ekintza batzuk martxan jarri beste erremediorik ez zutela. Gogoraraziko dizut osasun-arloko asteburuetako txandak berrantolatu egin zirela, desagertu egin zela larunbat goizetan ematen zen osasun-arreta, itxi egin zirela osasun-zentroak… Gogorarazi behar dizut, orobat, arazoak zeudela langileak ordezkatzeko, eta egoera ekonomikoa zela medio azaltzen saiatzen zinen gauza asko gogorarazi behar dizkizut. Eta orain ere badakizu… Ez naiz ni izango Jaurlaritza hau defendatuko duena, badakizu oso kritikoak garela Jaurlaritzaren ekintzekin, baina, aizu, bizitza politikoan koherentzia apur bat ere eduki behar da, batez ere batek duela hilabete batzuk gobernuerantzukizunak zituenean, eta batez ere batek, Patxi López lehendakariak (lehendakari ohiak, hobeto esanda), zeina gaur hemen baitago, erabaki asko onartzen zituenean txintik ere esan gabe. Nik ez nuen ikusi Patxi López lehendakari ohia, ez haren Jaurlaritzako kiderik, ez sozialiston eserlekuetako kiderik –orduan hemen ezkerraldean esertzen zineten– horrenbesteko grinarekin eta garrarekin Osakidetzako langileak babesten, funtzionarioen soldata % 5 jaitsi zenean. Hori Alderdi Sozialistak bakarrik egin zuen, eta hori Zapaterok egin zuen, eta pentsioak ere izoztu zituen. Izan ere, Alderdi Popularrak ez bezala… Alderdi Popularrak ez ditu pentsioak izoztu. Hemen, Alderdi Sozialistaren Gobernuak izoztu ditu pentsioak eta jaitsi die soldata funtzionarioei. Beraz, Roncal andrea, ezagutzen dugu elkar. Hemen bakoitzak bere ibilbidea dauka. Oso ondo iruditzen zait orain ezkerraldeko profil hori markatu nahi izatea, profil aurrerakoi hori, baina bakoitzak berea dauka, eta horregatik ari zarete orain, hain zuzen, Espainiako Gobernuari oposizioa egiten. Eta horregatik espero dugu, hain zuzen, denbora luzez jarraitzea Espainiako Gobernuari oposizioa egiten, inkestek erakusten duten bezala. (Murmullos) La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1684
10
34
06.06.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Guk finkatu nahi izan duguna da azkenean eskari hori, Jaurlaritza bultzatzeko berriro ere bideak ireki ditzala negoziaketarako, eztabaidarako eta adostasunak erdiesteko. Hala ere, hemen esandakoei buruz, hitz eta ekintzei buruz, egia da tarte handia dagoela, baina guk uste dugu ateak ez daudela itxita, irekita jarraitzen dutela. Eta horren adibidea da, adibidez, mahai orokorrean hainbat neurri plazaratu edo mahai gainean jarri zirela Eusko Jaurlaritzaren partetik langileen baldintzen inguruan, eta nahiz eta batzuetan adostasunik ez lortu, beste batzuetan sindikatu guztiekin batera lortu da adostasun batera heltzea. Eta horren adibide dugu, adibidez, errelebo-kontratua berreskuratzea. Alde bakarreko erabakien inguruan, egia da alde bakarreko erabakiak askotan hartzen direla, gainera, sindikatuak edo ordezkariak ez datozenean bat. Horren adibide dugu hori, hitzetatik ekintzetara zelako tarte handia dagoen erakusle, alde bakarreko erabakiak, adibidez, Gipuzkoako Ogasunak, eta behin eta berriro erabiliko dut argumentu hau, hain zuzen ere, kontraesanak azalarazten dituelako. Gipuzkoako Ogasunak bazeukan hitzarmena zergen kolektiboaz bertako langileekin, eta hor jasotzen zen ordainsariaren zati bat izango zela geroratutako ordainsaria, salario diferido deitzen dena, eta 2002. urtean Espainiako errege dekretu lege baten ondorioz debekatu egin zen horrelako ordainsaririk egitea. Nahiz eta hasiera batean Ogasunak esan zuen ez zuela aplikatuko, azkenean bukatu du aplikatzen, eta orain bertan ez da ordaintzen inongo salario diferiturik. Eta hori da horren adibidea, hitzek eta ekintzek zelako tarte handia daukaten. Bestalde, PSOEko ordezkariak esan duenean que lo que les unía era precisamente estar en contra de la falta de diálogo y de la imposición, realmente es llamativo, debido a que cuando ustedes estuvieron en el Gobierno tomaron una serie de decisiones basándose en este tipo de criterio. Ya le han comentado anteriormente aquí la reducción de 5 % en el salario, pero es que incluso en el año 2009 anunciaron a bombo y platillo un acuerdo con todos los sindicatos, un acuerdo que mejorase las condiciones laborales y que acto seguido no se cumplió. O sea, en el año 2010 ya se dejó de cumplir. Entonces, de una forma unilateral se tomaron una serie de decisiones que no eran para nada favorables a los intereses de los trabajadores. Eta azkenik, guk esan berriro gure asmoa dela Jaurlaritza honek bultzatu dezala negoziaketa, eztabaida eta erabakiak hartzerakoan adostasunetara heltzea, eta horretarako dauden bideak erabil ditzala. Besterik gabe, mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1685
10
34
06.06.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Milaka herritarri egin zaie iruzur, eta Legebiltzar honek ezin du gertaera hori bazter utzi, edo beste alde batera begiratu. Jarrera zehatz bat hartu behar du; bere iritzia eman behar du; kontsumitzaileen eskubideak babesteko neurri politiko guztiak bultzatzen saiatu behar du. Ahal duen guztia egin behar du, iruzurra jasan dutenei babesa emateko. Joan den otsailaren 28an, ordea, Legebiltzar honek iruzurra jasan duten pertsona horien kontra egin zuen, eta bertan behera bota zuen UPyDk iruzurra jasan duten milaka herritar horiei babesa emateko aurkeztutako ekimena. Fagorrek eta Eroskik jaulkitako eta zenbait finantza-entitatek merkaturatutako mendeko finantzaekarpenei buruz ari naiz, noski. Gaur egun ondo dakigunez, arrisku handiko finantza-produktua da, epegabea, eta haren likidezia –eskas samarra edo hutsala– merkatuaren mende dago. Arazo nagusia da, baina, iruzur egin zaien kontsumitzaile horiek une hartan ez zutela izan horren berri, alegia, ez zutela jaso bai zuek bai nik orain finantza-produktu horren ezaugarriei buruz eskuartean dugun informazio hori guztia. Horra luze-zabal hedatutako iruzurra; horra engainua; horra marroa. Kontsumitzaileek ez zuten informaziorik jaso, edo erdizkako informazioa edo informazio desitxuratua jaso zuten. Horrenbestez, mendeko finantza-ekarpen horiek finantza-lehergailu bilakatu ziren, eta ekarpen horiek merkaturatzeko prozesua luze-zabal hedatutako iruzurra. Produktua, berez, legezkoa den arren, iruzur eginez merkaturatu zen, eta konfiantza handiko pertsonei saldu zitzaien, haien uste onaz baliatuta. Horra hor, beraz, marroa; horra hor iruzurra; horra hor luze-zabal egindako engainua; horra hor bidegabekeria. Horregatik, Legebiltzar honek ezinbestekoa du iruzurra jasan duten kontsumitzaileen alde egitea. Zenbait finantza-erakunderen jokabidean datza arazoa, produktu horiei buruz bezeroei emandako informazioa baino informazio gehiago helarazi zigutelako guri, gaia Legebiltzarrean eztabaidatzekoa zela jakin zutenean. Izan ere, zenbait finantza-erakundek interes handia zuten guk produktu horren ezaugarriei oniritzia eman geniezaien eta sinets genezan egia esan zietela herritar horiei; baina guk ondo baino hobeto dakigu guztiz faltsua dela hori. Izan ere, herritar horietako asko eta asko, milaka lagun –aurrezleak gehienak, eta inondik ere ez inbertitzaileak– engainatu egin zituzten; iruzur egin zitzaien, ez baitzitzaien egokiro jakinarazi arrisku handiko produktua zela, epegabea eta likidezia gutxikoa edo likideziarik gabekoa. Haiek ez zekiten hori; iruzur egin zitzaien. Entzun ditugun testigantzen arabera, produktu horiek finantza-erakundeen ekimenez saldu ziren, noski. Gainera, produktu horiek, hasieran, ezagunak ere ez ziren; horregatik, sinestezina da bat-batean halako eskaera-oldea gertatu izana, eta nork bere ekimenez erabaki izana produktu ezezagun bat eskuratzea. Bezeroei aholkatu egin zieten produktu horiek hartzeko; konbentzitu egin zituzten zitalki, haientzat interesgarria eta komenigarria zela esanez, baina ez zieten produktuaren gaineko informazio guztia eman; aitzitik, mugatu eta manipulatu egin zuten informazioa, eta informazio murritza, alderdikoia eta engainagarria eman. Labur esanda, afera horrek milaka herritarri egin die kalte, eta herritar horiek bidezko irtenbidea merezi eta espero dute. Gure ustez, afera horren arduradunek ez zuten zintzo jokatu; ez zuten modu profesionalean jokatu, engainuz baizik. Hala, arduradun horiek zein diren jakin, eta zigortu egin behar lirateke. Eta iruzur eta engainu zabal horri Belén Greaves andrearen adierazpenak gehitu zaizkio. Izan ere, Kontsumobideko zuzendariak –Euzko Alderdi Jeltzaleko kidea bera– bere betekizuna zein den ahazteko atrebentzia izan du, eta aldeetako bati eman dio babesa; ondorioz, Kontsumobideren bitartekaritza-lana baliorik gabe geratu da automatikoki. Gainera, Bélén Greaves andreak, adierazpen horiek azaltzen saiatu ordez, barkamena eskatu ordez eta Kontsumobideko zuzendari izaten jarraitu dezakeela erakutsarazten saiatu ordez, uko egin dio azalpenak emateari. Aukera izan zuen Batzordean, baina ez zuen barkamenik eskatu nahi izan; ez zituen bere esanak zuzendu nahi izan, eta ez zigun Kontsumobideko zuzendari izaten jarraitu dezakeela erakutsarazi nahi izan. Bistan da, beraz, ezin duela Kontsumobideko zuzendaria izaten jarraitu. Belén Greaves andreak, egunkari bati egindako adierazpen horietan, ondo asko zekien zer esaten ari zen; ez zen lerraldirik izan. Bazekien zer esan nahi zuen. Aurpegia atera nahi zien, bai mendeko finantzaekarpen horien jaulkitzaileei –hots, Eroski eta Fagorri–, bai ekarpen horiek ezartzen aritu zen erakunde nagusiari –hots, Euskadiko Kutxari–. Interes jakin batzuk babestu nahi zituen, iruzur egin zitzaien herritarren interesak babesteaz arduratu beharrean. Eta hori izugarri larria da, noski. Jarrera hori, bestalde, bat dator Legebiltzar honetan Euzko Alderdi Jeltzalearen bozeramaleei entzun izan dizkiegun iritziekin, nahiz eta haiek, noski, eskubidea duten nahi dutena nahi duten moduan babesteko. Belén Greaves andrea, ordea, ez da Euzko Alderdi Jeltzaleko bozeramale politikoa, baizik eta kontsumitzaileak babesteaz arduratzen den erakundearen zuzendaria, eta, beraz, izugarri larria da kontsumitzaileak babestu beharrean, iruzurra egiten eta iruzurraren biktimak iraintzen aritu direnak babestea. Tira, azken hilabeteotan bilerak egin ditugu guk, bai Adicaerekin, bai iruzur egin zaien pertsonekin. Gai honi buruzko solasaldietan izan gara, entzule zein partaide; gai honi buruzko galderak egin dizkiogu Jaurlaritzari ahoz; interpelazioak egin dizkiogu Jaurlaritzari; agerraldiak eskatu ditugu Legebiltzarrean; joan den otsailaren 28an, ekimen bat aurkeztu genuen Legebiltzarrean, eta, EH Bilduk eta Euzko Abertzaleek ekimen hori onartzea eragotzi zutenez, beste interpelazio bat aurkeztu genuen; azkenik, mozio hau aurkeztu dugu gaurkoan, zuzena, beharrezkoa eta guztiz bidezkoa iruditzen zaigulako. Azkenik, zenbait puntuko erdibidekoa sinatu dugu Euskal Sozialisten taldearekin. Erdibidekoa oso arrazoizkoa da, legebiltzarkide guztien aldeko botoa jasotzeko modukoa, eta guztien babesa jaso beharko luke, beraz. Lehenik eta behin, Legebiltzarrak Kontsumobideko zuzendaria, Belén Greaves andrea, gaitzestea nahi dugu, Greaves andreak bere adierazpenetan babestu egin baitu Eroskik eta Fagorrek beren mendeko ekarpenak jaulki izana eta finantza-erakunde laguntzaileek ekarpen horiek merkaturatu izana, kontuan izan gabe Kontsumobideko zuzendaria dela eta institutu horren eginkizuna, hain zuen, kontsumitzaileak eta erabiltzaileak defendatzea eta babestea dela. Hortaz, Legebiltzarrari eskatzen diogu Belén Greaves andrea gaitzets dezan. Ezin du jarraitu Kontsumobideko zuzendari izaten, segundo bakar batez ere ez. Erdibideko zuzenketa honetan, bada nabarmentzeko moduko beste puntu bat ere, oso garrantzitsutzat jotzen baitugu guk eta bat baitator, noski, mozioan proposatzen genuen horrekin; Legebiltzar honek hertsiki eskatu behar die erakunde jaulkitzaileei eta finantza-erakunde laguntzaileei neurri guztiak har ditzaten arrisku-profil kontserbadoreko pertsona horiei inbertitu zuten kapitalaren % 100 itzul dakien, haiek hala nahi badute. Eta nork duen arrisku-profil kontserbadorea? Bada, halako inbertsioak egiteko, ez eskarmenturik, ez finantza-kulturarik, ez prestakuntza nahikorik ez duten herritarrak. Pertsona horiei iruzur egin zitzaien. Pertsona horiei iruzur egin zitzaien, eta, ondorioz, guk irmo eskatu behar dugu inbertitu zuten kapitalaren % 100 ordaindu dakien. Horixe merezi dute pertsona horiek. Inbertitutako dirua itzuli behar zaie, halaber, informazio murritza, mugatua, alderdikoia eta engainagarria eman zitzaien kontsumitzaile guztiei. Hala, bada, enpresa jaulkitzaileei eta bankuerakunde merkaturatzaileei berariaz eskatzen diegu harremanetan jar daitezen pertsona horiekin, irtenbide bat lortzeko. Bi puntu horiek, gure ustez, funtsezkoak dira erdibideko zuzenketa honetan, ezinbestekotzat jotzen baitugu Legebiltzarra herritarren interesen alde dagoela argitzea, iruzur egin baitzitzaien herritar horiei, eta iruzur eta engainu orokor hori jasan behar izan baitute. Bada, horixe proposatzen dugu guk erdibideko zuzenketan. Ez naiz gehiago luzatuko; izan ere, askotan eztabaidatu dugu jada gai honi buruz, eta, beraz, legebiltzarkide guztiek aski ongi dakite zeri buruz ari garen. Iruzur egin zaien milaka herritarren interesen alde agertu behar du Legebiltzar honek. Kaltetuak izeneko elkarteko kideetako batek Legebiltzar honetan zegokion batzordean egindako agerraldian azaldu zuen moduan, Legebiltzarra, oraingoz, iruzurgileen alde dago. Legebiltzarrak, ordea, iruzur egin zaien pertsonen alde egon behar du, eta, horrexegatik, laguntza eskatzen diegu gainerako taldeei, erdibideko zuzenketa honen alde bozkatu dezaten. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1686
10
34
06.06.2013
SARASUA DÍAZ
SV-ES
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Sí, buenas tardes a todos. Legebiltzarkideok, lehendakari. Berbaldi honi hasiera emateko, gogora ekarri nahi dut zergatik ari garen eztabaidatzen batera hiru taldek gai berari buruz egin ditugun hiru mozio. Legebiltzarkideok, milaka laguni, izen-abizenak dituzten milaka laguni eragiten dien arazo bati konponbidea ematen saiatzeko gaude gaur hemen, duela hiru hilabete Legebiltzarraren gehiengoak ez zuelako jakin arazo hori aintzatesten. Arazoa, gainera, are gehiago gaiztotu da Kontsumobideko zuzendariaren, Belén Greavesen, adierazpenen harira, aditzera eman baitzuen Eroskik eta Fagorrek ez zutela erantzukizunik beren mendeko ekarpenetan eta, ez enpresa horiek, ez finantza-erakundeek, ez zituztela zertan onartu Kontsumobidek proposatutako irtenbideak. Adierazpen horiek ez dira batere egokiak izan, eta, ezbairik gabe, zilegitasunik gabe utzi dute Kontsumobide, Fagorren eta Eroskiren mendeko ekarpenen auziari konponbide duina emateko. Adierazpen horiek, hala, erreakzio ugari eragin zituzten, batik bat arazo horren eraginpean diren pertsonen artean. Duela hilabete bat gure legebiltzar-taldeak azalpenak jaso nahi izan zituen Kontsumobideko zuzendariaren adierazpenengatik; hala, interpelazioa egin zion Osasun eta Kontsumoko sailburuari, baina ez genuen ezer askorik lortu, dena ondo egiten ari zela baino ez baitzuen erantzun Darpón jaunak. Duela aste batzuk, berriz, Erkoreka jaunak, Eusko Jaurlaritzaren bozeramaleak, aditzera eman zuen Kontsumobideko zuzendariak azalpenak eman nahi izan zituela Legebiltzarrean baina ezin izan zuela. Hori bai hori kontraesana! Greaves andreak ez du eskatu agerraldirik Legebiltzarrean; areago, aukera izan duenean ere ez du azalpenik eman nahi izan. Sozialistok eskatu genuen Greaves andrearen agerraldia, haren azalpenak entzun guran, baina erabateko isiltasuna jaso genuen erantzun modura, baita erabateko mespretxua ere, bai Legebiltzar honi, bai arazo hau jasaten ari diren pertsonei. Izan ere, Greaves andreak ez du inolako lanik hartu, ez gure galderei erantzuteko, ez pertsona horien eskaerari erantzuteko. Kontsumobideren jardueren gaineko akta idaztera mugatu da, eta ez du eman auzi honetarako inolako konponbiderik –beste leku batzuetan, berriz, hitzarmen baten bidez konpontzen ari dira antzeko beste auzi batzuk–. Euskal Sozialiston iritziz, Legebiltzarrak bere jarrera finkatu, eta erantzun egokia eman behar die kontsumitzaile-eskubideak urratu dizkieten herritarrei. Argi eta garbi jakin behar dugu nondik nora ekingo den eta nork hartuko duen ekintza horien ardura. Gaurkoan, egoera birbideratu egin nahi dugu euskal sozialistok, horixe eskatu baitigute arazo honen eraginpean daudenek, alegia, ausartak izan gaitezela, onuragarriak izan gaitezela eta Legebiltzar honek, zehazki, arazo horri konponbide duina eman diezaiola beren eskubideak babestuta merkatuko gehiegikerien eta iruzurren aurrean. Osasun eta Kontsumoko sailburuaren esanean, mozio honen asmo bakarra Jaurlaritza zigortzea omen da. Bai berba bitxiak gero! Gogoa lasaitu nahi izango du, agian, pentsakizun horien bidez; izan ere, otsaileko eztabaidan azaldutako konponbide-asmo bera ekarri du gaurkoan ere Talde Sozialistak Legebiltzar honetara; arazo honen eraginpean diren pertsonen konponbide-asmo bera dakar oraingoan ere Talde Sozialistak Legebiltzar honetara; Epailetzak azaldutako konponbide-asmo bera dakar Talde Sozialistak Legebiltzar honetara; erakunde batzuek, zenbait bezerorekin txarto jokatu ostean, bezero horiei eragin zieten arazoa konpontzeko –gizartearen presioak bultzatuta bada ere seguru asko– azaldutako konponbide-asmo bera dakar Talde Sozialistak Legebiltzar honetara. Bitxia da gero herritarrak politikagintzaren ardatz omen dituen Eusko Jaurlaritza hau halako jarrera hertsian egoskortzea. Izan ere, Eusko Jaurlaritza honek, Kontsumobideko zuzendariaren adierazpenen aurrean, hutsegitea zuzentzen saiatu ordez, nahiago izan du auzi honen eraginpeko pertsona horiek amildegi-ertzean utzi. Hori al da herritarrak politikagintzaren ardatz bilakatzea? Argi eta garbi esango dut: hemen ez dago inolako sator-lanik, ez EAJren kontra, ez Eusko Jaurlaritzaren kontra. Gehiengoaren ustez, baina, gauzak bestela egin behar dira. Alderdi Jeltzaleak berak ere ez du inolako eragozpenik izan, duela zenbait egun Gasteizko Udaleko zinegotzi bat gaitzesteko ez omen zelako bere erantzukizuna egokiro betetzen ari. Kasu horretan, sator-lanetan ari da al EAJ, Gasteizko Udalean gutxiengoan gobernatzen ari den gobernu-taldearen kontra? Edo bere oposizio-lana betetzen ari da soilsoilik? Edo bi neurri darabiltza, gaitzetsitako pertsona zein den? Eusko Jaurlaritzak etika- eta jokabide-kode luze bat onartu berri du Gobernu Kontseiluan, duela zenbait egun, baina, erantzukizun etiko horren barruan, ez du aintzat hartu Legebiltzarraren aginduak betetzeko betebeharra. Deigarria, benetan. Adierazpen desegokiak eragozteko neurriak jaso ditu, baina, aldiz, ez du neurrik jaso, betebeharrak betetzen ez dituen hori kargugabetzeko –kasu honetan, kontsumitzaileen eta erabiltzaileen eskubideak ez babesteagatik–. Deigarria, benetan. Bidezkoa da Eusko Jaurlaritzari eskatzea Legebiltzar honen aginduak bete ditzan eta aintzat har dezan Eroskiren eta Fagorren mendeko ekarpenen auziaren eraginpeko milaka pertsonen arazoa konpontzeko gaur hemen erabakiko dena. Ea, bada, ustezko satorkeria, azpijoko eta konspirazio politikoen mamuak bazter uzten dituen behingoz, are gehiago kontuan hartuta EAJk ere euskal sozialistok Legebiltzar honetan defendatzen dugun planteamendu bera defendatzen duela beste erakunde batzuetan. Begiratu ezazue zer dioen EAJk Madrilen lehentasunezko partaidetzen kontura eta produktu horiei bide ematen dieten bankuen eta agintarien jarreraren kontura. Euskadin, tamalez, ez gara uhartea. Milaka pertsona, milaka familia daude arazo horren eraginpean –aurrezle txikiak gehien-gehienak–, beren uste onaz aprobetxatu direlako argi eta garbi; haietako asko ziur daude iruzur egin dietela, baina, dirudienez, EAJk ez du hori ikusi nahi, edo nahiago du beste alde batera begiratu. Izan ere, lehentasunezko partaidetzei buruz ari garenean mendeko partaidetzei buruz ari gara. Zertan desberdintzen diren lehentasunezkoetatik? Bada, mendeko ekarpenak are konplexuagoak direla, aldeen arteko harremana ere are korapilatsuagoa delako. Ez da banku-erakundeen eta bezeroen arteko harreman soila; hiruren arteko harremana da, alegia, erakunde jaulkitzaileen, erakunde merkaturatzaileen eta bezeroen arteko harremana. Baina, funtsean gauza bera dira, jaun-andreok. Partaidetza-mota horiek jaulkitzea legezkoa izan arren, hori ez da oztopo arazoa hemen konpontzen saiatzeko; izan ere, legeetan ezinbestean bete beharreko artikuluak daude, baina, horiekin batera, badira loturarik gabeko aurreikuspenak ere, hots, hautatu egiten diren aurreikuspenak. Nahi adina adibide jar ditzakegu. Esaterako, legeak autobidetik 120ra joateko baimena ematen du, baina horrek ez du esan nahi abiadura horretan joan behar dugunik; legeak haurdunaldia epe jakin batzuen barruan eteteko aukera ematen du, baina horrek ez du esan nahi haurdunaldia eten behar denik; eta legeak ekonomia-jarduera baterako kapitala eskuratzeko formula jakin batzuk onesten ditu, baina horrek ez du esan nahi formula horiek baliatu behar direnik. Kasu honetan, enpresa batzuek, aurrera ateratzeko ahalegin horretan –eta aintzakotzat hartzen dugu egiten ari diren ahalegin hori–, legezko bitarteko batzuk erabili dituzte; beste batzuek, berriz, ez dute bitarteko horietara jo. Aukera horretaz baliatu diren enpresek zenbait banku-erakunderen bidez merkaturatu dituzte bitarteko horiek, bezeroaren hiru konfiantzaardatz oinarri hartuta: batetik, bezeroak erakunde merkaturatzailearekin zuen konfiantza; bestetik, finantzaerakunde hori arriskurik gabeko produktua eskaintzen ari zitzaiolako konfiantza –bezeroek epe finkorako ezarpenen antzeko produktutzat jo zuten, ez produktu epegabetzat, ez baitzitzaien halakotzat saldu–; eta, hirugarrenik, enpresa batzuen izenak herritarrei ema- ten dien konfiantza, estimu handitan ditugun ezaugarriekin lotzen baititugu enpresa horiek: kooperatibismoarekin, elkartasunarekin, lehiakortasunarekin eta gizarte-ekonomiarekin. Horixe gertatu da, eta horixe konpondu nahi dugu guk. Azkenik, erdibideko zuzenketa sinatu dugu UPyDrekin; oinarrizko bost puntu ditu, eta bananbanan irakurriko ditut oso garrantzitsuak iruditzen baitzaizkit bostak ala bostak. Lehenik eta behin, Kontsumobideko zuzendaria, Belén Greaves andrea, gaitzestea eskatzen dugu, bere adierazpenetan defendatu egin baitu Eroskik eta Fagorrek beren mendeko ekarpenak jaulki izana eta finantza-erakunde laguntzaileek ekarpen horiek merkaturatu izana, kontuan izan gabe bera Kontsumobideko zuzendaria dela eta institutu horren eginkizuna, hain zuzen, kontsumitzaileak eta erabiltzaileak defendatzea eta babestea dela. Bigarrenik, eskatzen dugu Eusko Legebiltzarrak argi eta garbi arbuia ditzan abusuzko kontratupraktikak, batez ere, herritar ahulenen uste onaz baliatzen direnak –eta praktika horien artean dira zenbait finantza-produktu engainuz eta iruzurrez merkaturatzea–; halaber, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu egin behar diren urratsak egin ditzan praktika horiek berehala desagerrarazteko. Hirugarren puntuan, Eusko Legebiltzarrak enpresa jaulkitzaileei eta finantza-erakunde laguntzaileei hertsiki eskatzen die inbertitutako kapitalaren % 100 itzul diezaietela –hala eskatuz gero– bai arrisku-profil kontserbadoreko pertsonei –kontuan hartuta pertsona horiek ez zutela halako inbertsioak egiteko, ez eskarmenturik, ez kulturarik, ez prestakuntzarik–, bai, halaber, informazio murritza, mugatua, alderdikoia eta engainagarria eman zitzaien pertsona guztiei; horretarako, berariaz eskatzen diegu enpresa jaulkitzaileei eta banku-entitate merkaturatzaileei harremanetan jar daitezela pertsona horiekin, konponbide bat aurkitzearren. Badakigu nolako zailtasunak dituzten uneotan erakunde jaulkitzaileek, eta badakigu zer-nolako ahalegina egiten ari diren beren jarduerari eusteko; eta, horrexegatik ere egiten dugu eskaera hau, erreklamazio horiek egiten ari diren pertsonentzako konponbidea bilatuz gero, enpresa horienganako uste ona ere berrindartu egingo delako. Laugarren puntuan, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu arreta-zerbitzu bat ezar dezala finantzaentitateek eta enpresek bideratutako finantza-produktu horien eraginpean dauden pertsonei arreta emateko –produktu horiek lehentasunezko partaidetzak izan, mendeko partaidetzak izan edo antzeko beste finantzaedo burtsa-produktuak izan–, zerbitzu horren bidez pertsona horiek behar duten informazioa eta bitartekoak jaso ditzaten, beren eskubideak erreklamatzeko jarduketa judizial guztiak baliatu ahal izateko. Orobat, eskatzen dugu beharrezkoa balitz laguntza-bide bat ezar dadila jarduketa judizial horiei aurre egiteko. Bosgarrenik, oso garrantzitsua, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu Euskadiko Kooperatiben Legea aldatzeko 2000ko ekainaren 29ko 1/2000 Legearen 8. artikulua indargabetzea susta dezan, artikulu horren ondorioz baitaude milaka pertsona harrapatuta, beren etxeko ekonomia arindu ezinik. Gai sumingarria dugu hau; hala, berbaldi hau amaitzeko, erantzukizuna eskatu nahi diet talde guztiei. Erdibideko zuzenketaren alde egizue, kontu izan behar baituzue Euskadiko herritarrak ordezkatzen dituzuela, arazo honen eraginpean dauden milaka herritar ordezkatzen dituzuela, izen-abizenak dituzten milaka herritar –ez ditut, noski, banan-banan aipatuko, egun osoa emango bainuke horretan–. Nire aldetik, besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1687
10
34
06.06.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on. Funtsezko lau puntutan egituratu du EH Bilduk gure mozio hau. Lehenik eskatzen dugu arriskuko finantza-produktu guztiak desagerraraztea; bigarrenik, Jaurlaritza ekinean jartzea, mendeko ekarpenen aferan konponbideak emateko; hirugarrenik, arazo horren eraginpean dauden lagunei dirua itzultzea, eta, laugarrenik, Belén Greaves gaitzestea. Legebiltzar honetan gutxitan bideratu da Jaurlaritzako kideren baten edo zuzendariren baten kontrako gaitzespena. Legebiltzarraren historian barrena, hiru gaitzespen-eskaera baino ez dira egin. Gaitzespena da, ordea, kudeaketa txar honi aurre egiteko Legebiltzarrari geratu zaion azken bitartekoa. Auzia, itxura batean, bideratuta geratu zen Legebiltzarrak onartutako legez besteko proposamenaren bitartez, eta, beraz, dagoeneko, gutxienez konpontzeko bidean egon behar zuketen arrisku handiko finantza-produktuak modu irregularrean saltzeagatik erosleei –alegia, Eroski eta Fagorren mendeko ekarpenak esan ohi zaion iruzurraren biktimei– eragindako arazoek. Gaur hemen Kontsumobideko zuzendariaren, hots, Belén Greavesen, gaitzespena eskatzen ari garen taldeek argi utzi nahi dugu Jaurlaritzak eta, zehatzago, Osasun eta Kontsumo Sailak erabateko erantzukizuna dutela kudeaketa txar horretan. Gaur arte, Kontsumobideko zuzendariak primeran erakutsi du zer ez den sekula egin behar politikagintzan. Erantzukizun handia zuen, handiegia, agian; baina, haren agerraldiari erreparatua, bi ondorio atera daitezke: edo harrokeria eta nagusikeria gailendu zaizkio, edo ez zuen behar besteko prestakuntzarik bere lanpostuan egokiro jarduteko, eta prestakuntza falta hori oztopo gertatu zaio Kontsumobideko zuzendari-lanetan. Lanpostu horrek, zuzendari-lanpostuak, ez du soilik kudeaketa-lana eskatzen –EAJk horren gustuko duen hitz hori baliatuta–; lanpostu horrek enpatia ere eskatzen du, kontsumo-eredua kritikatzeko gai izatea eta politikoki eredu ekonomikoa sendo kritikatzeko gai izatea, eredu ekonomiko horrek ez baititu pertsonak eta gauzak elkarrengandik bereizten eta bazterbidean uzten baititu kontsumitzaileen eskubideak, erositako objektua edo zerbitzua erabiltzeko eta gozatzeko esparruetara mugatuta. Ese es, en opinión de Euskal Herria Bildu, el perfil que debería cumplirse en el puesto dirección de Kontsumobide: el de una persona comprometida socialmente, que no se limita simplemente al ámbito de la gestión. Horixe da bete beharreko profila: sozialki konprometitutako pertsona, eta ez kudeatzaile edo administratzaile hutsa. Horixe da, Euskal Herri Bilduren iritziz, Kontsumobideren buruak izan behar duen profila, sozialki konprometitua izan behar da pertsona hori eta ez kudeatzailea hutsa. Porrot handia, agerian utzi baitu Jaurlaritza hau ez dela gai finantza-sektoreari eta haren gehiegikeriei zuzen-zuzen eta ausardiaz aurre egiteko. Finantza-erakundeen gehiegikeria horiek, gainera, Euskadiko funts publikoen kontra ere ekiten dute, dirugoseak eta ustelkeriak lizundutako finantza-sistemaren esklabo bilakarazi baititu gobernu hau eta gainerako gobernu guztiak. Belén Greavesek aukera bat baino gehiago izan zuen bere jokabide arduragabe hori konpontzeko, baina mespretxuz erantzun zien gainerako taldeek eskaini genizkion aukera horiei. Galdetzeko parada ukatu zigun, eta bestelako istorio bat kontatu zigun. Ez zituen gaizki esanak zuzendu, eta ez zien barkamenik eskatu iruzurraren eraginpeko pertsonei. Ostera ere, ez zen iritsi bere postuak eskatzen zion mailara. Izan ere, ez gara zenbateko hutsez ari; ez gara diruaz soilik ari –gogoan eduki behar dugu hori–. Pertsona jakin batzuen egoerari buruz ari gara; kasu honetan, gure erabakiek pertsonei eragiten diete, eta, kasu honetan, pertsona horiei iruzur egin zaie, eta, diru barik geratu dira horren ondorioz. Euskal Herria Bildu ve claro que la señora Belén Greaves debería haber rectificado, debería haber enmendado sus palabras. Asimismo, tenemos claro que hoy ese comportamiento será reprobado por esta Cámara. Euskal Herria Bilduk argi dauka Belén Greavesek bere garaian atzera egin behar zuela, bere hitzen errektifikazioa egin behar zuela. Argi daukagu ere bere jarrera gaur Ganbera honetan gaitzetsi egingo dela. Ez daukaguna hain argi da horrek zerbaiterako balioko duen edo ondoriorik izango duen; izan ere, Gobernu honek despotismoz gobernatzen du eta ez du bere akatsak onartzeko maila. Erkoreka jaunak argi utzi zuen: erreprobazioak ez du ondoriorik izango. Jaurlaritza mailatzen hasia da dagoeneko, nahiz eta hilabete gutxi batzuk badaramatzagun legegintzaldi honetan. Lur jotzen ari zarete dagoeneko; ondo dakizue zuek ere. Euskal Herria Bildu no está aquí para entorpecer el trabajo de nadie, sino para todo lo contrario. Pero fueron ustedes quienes decidieron no llegar a ningún acuerdo y gobernar en soledad. Euskal Herria Bildu ez dago hemen inoren lana oztopatzeko. Guztiz kontrakoa. Baina zuek erabaki zenuten akordiorik ez egitea eta bakarrik gobernatzea. Banco Santanderrek eta Banco Bilbao Vizcaya Argentariak, bi kooperatiben eskariz, oso ezaugarri bereziko finantza-produktua sortu zuten, eta produktu hori ahalik eta bizkorren saldu behar zen. Ez da oso bizia izan behar ohartzeko produktu horiek saltzeko biderik errazena finantza-ezagutza txikiko bezeroei eskaintzea zela, bezero horiek beren finantza-erakundeengan zuten uste onaz baliatuta, finantza-erakundeek harreman estua lortua baitzuten bezero haiekin, urte askoan haien aurrezkiak kudeatzen, nahitaezko helbideratzeak ezartzen eta maila txikiko finantzaproduktu espekulatiboak saltzen aritu ostean. Izan ere, XXI. mendearen hasierako urte kaskarin haietan –historiak aurki parekatuko ditu aldi hura aurreko mendeko hogeigarren hamarkadako urteekin–, bada, garai hartan, gobernuak hamarkada hartako bigarren burbuila ari ziren bizitzen, ordurako finantza-sistemaren arau guztiak ezabatuta zituztela; hala, kontrolik gabe sartzen zen kapitala merkatuan, eta aise lor zitezkeen kredituak. Jendeak sinetsi egin zuen ostera ere finantzasistemak mundu guztiaren esku jartzen zituela aukera guztiak eta gutxien zutenek edo aurrezki zehatz batzuk bakarrik zutenek ere aukera guztiak zituztela eskura. Halako batean, baina, finantza-burbuilak eztanda egin zuen, eta ageria geratu zen beren burua kapitalaren mende jarritako gobernuek nolako miseria zabaldu zuten mundu osoko ekonomian, eta miseria horrek bete-betean jo zituen ekonomiaren sektore erdeinagarrienaren –hots, finantza-sektorearen– iruzurren eta amarruen biktimak. Hemen inork ez du aipatu erakunde ezartzaileek kooperatibekin sinatutako kontratuen edukia. Bada, nik azalduko dut, ona delako jendeak jakitea nolako azpinegozioa aurkitu zuten Banco Santanderrek eta BBVAk ekarpen horiek ezartzeko eginkizunetan eta zer negozio mamitsu edo, gutxienez, zer negozio errentagarri egin zuten gainerako finantza-erakundeek, erakunde merkaturatzaile bilakatuta. Horren erakusgarri, adibide huts gisa, Eroskik eta BBVAk 2007ko ekarpenak merkaturatzean lortuko datuak azalduko ditut, adibide bat ematearren –berriro diot–. BBVAren eta Eroskiren artean sinatutako kontratuan, hauxe jaso zen zehatz-mehatz: "Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SAk erakunde zuzendari gisa parte hartu du honako hauek jaulkitzeko prozesuan, eta aholkularitza eman dio Eroskiri, haren mendeko ekarpenen finantza-baldintzak diseinatzeko". BBVAk, beraz, ez zuen bigarren mailako betekizuna izan amarru horretan, lehen-lehen mailakoa baizik. Honela jarraitzen du kontratuak: "Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SAk, jaulkipen horren erakunde zuzendari bakarra izan denez eta erakunde zuzendari bakarra denez," –eta honelaxe dio zehatz-mehatz– "600.000 euroko komisioa jasoko du, betiere baldin eta jaulkitzaileak –Eroskik, alegia– ekarpen guztiak jaulkitzen baditu, hau da, guztira 300 milioi euroko zenbatekoa duten mendeko finantza-ekarpen guztiak jaulkitzen badira". "BBVAk, berriz, erakunde aseguratzailea izanik, konpromiso hauek hartzen ditu: A. Baldin eta izena emateko aldian A multzoko kideei (bazkideak) eta B multzoko kideei (kanpoko bezeroak) ezarritako ekarpenen guztizko zenbatekoa 100 milioi eurora iristen ez bada, izena emateko epe hori itxitakoan, gainerako izen-emateak bere kontura izango dira, harik eta 100 milioi euro horien eta ezarritako ekarpenen arteko aldea berdindu arte". Gauza bakarra esan nahi du horrek: gutxienez hitzartutako zenbateko hori ezartzea lortuko ez balitz, bankuak bere kontura ordaindu beharko lukeela alde hori, bere finantza-aktiboen bidez. Horrenbestez, inork sinesten al du BBVAk ez zituela ahaleginak eta bost egin mendeko ekarpen horiek erakunde merkaturatzaileei edota bere bezeroei ezartzeko, berek diseinatutako produktu epegabe hori erosi behar ez izateko? Bestalde, BBVAk eta gainerako erakunde merkaturatzaileek saldutako ekarpenen araberako irabaziak jasotzen zituzten, bitan bereizita: kooperatibaren bazkideen artean ezartzea lortzen zituztenak, batetik, eta gainerako bezeroen artean ezartzea lortzen zituztenak, bestetik. Gogoan izan ekarpen horietako bakoitza 25 euroko balio nominalarekin jaulki zela, eta kontratuak hauxe zioela: "Jaulkitzaileak (Eroskik) komisio hauek ordainduko dizkie erakunde ezartzaileei", eta kontu egin milioika euro zirela: "lehentasunezko taldeari edo A taldeari (bazkideei, alegia) ezarritako Eroskiren mendeko finantza-ekarpenen truke, esleitutako zenbatekoaren % 0,40, betiere baldin eta langile eta bazkide horiek harpidetze-eskaerak titular bakar gisa aurkezten badituzte. B multzoari (bazkide ez diren bezeroei) ezarritako finantza-ekarpenen kasuan, berriz, komisioa aldatu egingo da erakunde bakoitzak aurkeztutako harpidetze-eskaeren zenbateko osoaren arabera". Hala, 20 milioi euro baino gehiago ezartzea lortuz gero, ezarritako zenbatekoaren % 4,9 jasoko lukete; 10 milioitik 20 milioira bitartean ezarriz gero, ezarritako zenbatekoaren % 3,5; 2 milioitik 10 milioira bitartean ezarriz gero, ezarritako zenbatekoaren % 2,5; 2 milioi baino gutxiago ezarriz gero, azkenik, ezarritako zenbatekoaren % 0,4. Horretan zetzan Eroskik BBVAren bidez 2007an egindako jaulkipena. Kontratuak berdin antzekoak izan ziren Fagorrek eta Banco Santanderrek egindako jaulkipenetan. Horiek dira bi erakunde ezartzaileen datuak, eta bi erakunde horiei, hau da, BBVAri eta Banco Santanderri, oraingoz, debalde ateratzen ari zaie iruzur hori. Hori esanda, noski, ez diegu erantzukizun-izpirik kendu nahi erakunde merkaturatzaileei, hots, Caixa, Banco Popular, Euskadiko Kutxa, Kutxabank eta abarri. Inork zalantzan jartzen al du nolako interesa zegoen ekarpen horiek ezartzeko? Inork oraindik uste al du finantza-erakundeek ez zutela afera honetan esku hartu? Ikusitakoak ikusita, erantzungo al dute BBVAk eta Banco Santanderrek Euskal Herria Bilduk egindako agerraldi-eskaerari? Zalantza handiak ditugu, eta Jaurlaritzak argi eta garbi adierazi behar du afera honen eraginpean dauden pertsonen alde dagoela. Oraingoz gauza bakar bat dago argi: gaur arte ez Jaurlaritza, ez sailburua, ez Kontsumobideko zuzendaria ez dira egon behar luketen mailan, eta horregatik eskatzen dugu Kontsumobideko zuzendariaren gaitzespena. Es evidente que esta situación ha superado al Gobierno, al señor consejero y a la directora de Kontsumobide, y por eso solicitamos su reprobación. Politikoki, aukera bakar bat geratzen zaio Jaurlaritzari: Kontsumobideko zuzendaria kargutik kentzea, eta ekinean jartzea, finantza-iruzur honi konponbidea emateko. Horretarako, ezinbestekoa du arretaz entzutea, bai gainerako talde politikoei, bai iruzur egin zaion jendeari, eta behingoz afera honi ekimenez heltzea, kalte gehiago ez eragiteko, ez kooperatibei, ez kooperatibetako langileei, ezta finantza-erakundeen jardunbidearen erruz egun aurrezkiak bahituta dituzten pertsonei ere, bilatu ez duten egoera batekin egin baitute topo, finantza-sektorea kontrolpean ez edukitzeagatik. Argi daukagu: egoerak gainditu egin du Gobernua, sailburua eta Kontsumobideko zuzendaria. Horregatik gaitzetsi egin nahi dugu. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1688
10
34
06.06.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
(Eskatu didate gertuago jar nadin, txikia bainaiz eta bestela ez baitzait entzuten). Señora presidenta, lehendakari, consejeros, señorías, buenas tardes a todos. Teoria interesgarri bat meteorologiara aplikatuta ondorioztatu zenez, tximeleta batek, demagun Pekinen, hegalak astintzen baditu, horrek tornadoa eragin dezake Texasen. Kaosaren teoria da. Teoria horrek naturaren elementu guztien arteko lotura erakusten du, eta aditzera ematen lurreko punturen bateko mugimendu txiki batek aldaketa handiak eragin ditzakeela handik urruti. Legebiltzar honi ere ez zaio arrotz gertaeren arteko lotura hori. Esaterako, batetik, Kolonbiaren bake-konferentzia egiten ari bada Brasilen, eta egun bertsuetan, bestetik, UGTren kongresua Barakaldon, nahiz eta itxura batean bien artean loturarik ez egon, horrek eragina du are urrutiago dagoen beste hirugarren batean, mozio batean, kasu honetan; izan ere, mozio hori, arauz, interpelazioa egin eta astebetera jorratu beharko litzatekeen arren, astebetez ez, baizik eta bi astez atzeratuta geratu da inolako azalpenik gabe. Azken hiru legegintzaldietan ez da sekula orain arte halakorik jazo. Polita izango zatekeen kaosaren teoriaren ondorio izatea, baina ez da hala izan: amarruzalearen teoriaren ondorioa izan da, kaosa bilatzen diharduen amarruzalearena; kaos hori, baina, ez da matematikarien, zoriaren eta desordenaren kaosa; ez da entropia berrantolatzea helburu duen kaosa. Ez. Berekoiaren kaosa da, bere mesederako dena hankaz gora jartzen duenaren kaosa; oportunistaren kaosa: "zenbat eta okerrago, hainbat eta hobeto". Horiek horrela, dagoeneko kaosaren teoriaren berri duzuela, onartuko didazue arrazoi bakarra dagoela mozio horien eztabaida-eguna hamabost egunez atzeratzeko, hain zuzen ere, aurreko hilaren 23ko bozketa ez irabazteko arriskua zegoela, bi legebiltzarkide falta zirela eta. Ezta? Ondorioz, hauxe da zuen kaosaren xede bakarra: bozketa irabaztea, nahitaez. Ez duzue besterik buruan. Nago afera hau sortu duen aferarako irtenbideak berak ez dizuela zuei askorik axola. Ez zait erraza gertatuko gai honi buruz hitz egitea nik neuk Euzko Abertzaleen izenean duela hiru hilabete baino ez, otsailaren 28an alegia, esandakoak errepikatu gabe. Banekien astindu ederra jasotzera etorri behar nuela gaurkoan, baina ez nuen uste EAJ osoari eta Jaurlaritzari egotzi behar zenietenik arazoa konpondu nahi ez izatea. Irakur ezazue behin eta berriz aurkeztu ditugun zuzenketak –bai legez besteko proposamena, bai mozio hauek–, argi ikusiko baituzue arazoa konpondu nahi izan dugun ala ez. Denbora horretan, zuzendariak berak azaldu zigunez, hemen onartutakoari erantzuteko, Kontsumobide jo eta ke aritu da lanean: 520 erreklamazio jaso ditu; erreklamazio guztiak ordenatu, eta banan-banan aztertu ditu, eta hainbat bilera egin ditu erakunde jaulkitzaile eta merkaturatzaileekin, baita afera horretan diren pertsonen elkarteekin ere, arazo horretarako irtenbideak proposatzen hasteko. Gehiago eskatu al daiteke hiru hilabetean, milaka eta milaka herritarri eragiten dien auzi bat ebazteko? Baina ez dirudi horregatik aurkeztu dituzuenik zuen mozio horiek; Kontsumobideko zuzendaria gaitzesteko hiru ahotseko (lau ahots, gaur) lelo horren doinuak lotzen zaituzte elkarrekin. Horretan ez duzue arazorik: elkarri eskua emanda zoazte denak, eskuin, ezker zein pentsio-erdiko. Gaitzespena egiteko orduan, elkarrekin estu-estu lotzeko arazorik ez duzue, antza. Kontuz, baina; Jaurlaritzaren kontrako gaitzespena da, eta, Jaurlaritzaren kontra egiteko orduan, ez UPyDk, ez PPk, ez dute arazorik EH Bilduren eskutik joateko. Egunkari batean egindako elkarrizketa baten harira, hartan esandakoak era subjektiboan hartu, eta zuen mezua lau haizeetara hedatzeari ekin diozue, elkarrekin lehian, Kontsumobideko zuzendariaren aurkako adierazpen latzenak nork esango, Jaurlaritzari eraso egiteko bidea ikustatu baituzue hor. Ez dizue ezerk balio izan: ez gertakari horren ostean irrati publikoan egin dituen adierazpenek, ez Osasuneko sailburuak hemen esandakoek, ez zuzendariak berak Batzordean bere buruari egindako osoko zuzenketak. Aitor ezazue, beraz, barkamena eskatzeko Errontegiko zubira katigatu izan balitz ere ez zenuketela nahikotzat joko. Epaia idatzita zeneukaten. Jaurlaritza makurrarazteko grinak itsututa, ez zarete ohartzen ari aitzakiatzat erabiltzen ari zaretela milaka lagun, hamabost finantza-erakunde eta herrialde honetako enpresa garrantzitsuenetariko bi bizitzen ari diren arazo latza. Ez zarete inondik ere mendeko ekarpenen arazoa konpontzen ari. Jaurlaritza ahultzen saiatzeko baliatzen ari zarete egoera. Gainerakoak bost axola zuei! Gobernuaren kontra bat egin ostean, proposamenak mozioetan antolatzeari ekin diozue, eta hona emaitza, laburbilduta: UPyDk, izatez, otsailaren 28ko proposamenean esandako gauza bera esaten du, alde batera utzita, sotil-sotil, Kontsumobidek egoera azter zezan orduko hartan egindako eskaera. Ausart eta irmo ekin dio Maneiro jaunak (inbertsioen % 100 berehala itzultzea); handik gutxira, berriz, ñabardurak ezarri ditu: % 100 itzultzea bai, baina arrisku-profil kontserbadoreko pertsonei soilik –eta zuk zeuk eman duzu definizioa–. Alegia, % 100 hori dagoeneko ez zaie erosle guztiei itzuli behar, finantza-prestakuntzarik ez zutenei eta iruzur egin zitzaienei bakarrik. Eta bidezkoa deritzogu guk. Alabaina, ba al dakizu zuk zehazki nori egin zaien iruzur edo nor ziren finantzen arloan ezjakinak? Ezagutzen al dituzu zuk? Edo zure proposamenean aipatutako bankuek ebatzi behar dute hori? Edo agian erakunde publiko batek ebatzi behar du hori, herritarren izenean? Izan ere, horixe eskatu genuen guk duela hiru hilabete EH Bildurekin batera. Izatez, guk eskatzen dugun gauza bera eskatzen duzu zuk, nahiz eta orduko hartan iruzurra zela leporatu –gogoratu ezazu–. Oraingo mozio honetan, berriz, ez zara ausartzen esaten nork argituko duen ataka. Iruzur egin omen genuen guk, arazoa Kontsumobidek ebatz zezan proposatzeagatik; zuk, berriz, gauza bera proposatzen duzu, baina auzia nork ebatzi behar duen zehaztu gabe; orduan, tranpa-proposamentzat jo liteke zurea. Ezaguna zaizu izena? PSEk, berriz, lehengo proposamenari eutsi dio, eta aurreko eztabaidan esandako gauza bera esan du. Hauxe haien eskaera: finantza-erakundeek –finantzaerakundeek baino ez– diruaren % 100 itzul diezaietela hala eskatzen duten guztiei. Baina zergatik itzuliko zaie dirua inbertsio hori egin zuten guztiei? Demagun pertsona juridiko batek –horrelakoak ere badirelako– edo aurretiaz ezagutza eta informazio nahikoa izan duen baten batek –horrelakoak ere badirelako– dirua itzultzea eskatzen duela. Itzuli egin behar zaio? Zergatik? Zenbait epaitan finantza-erakundeak dirua itzultzera behartu dituzte, bai; baina kontu egin kontrako norabidean ere izan direla epaiak, auzi-jartzailea produktuaren ezaugarrien berri zuela frogatu baita. Orain, berriz, erdibidekoa sinatu duzue, UPyDren eremu berean kokatuta, gainerakoen eremu berean kokatuta, baina berriro diot: Nork erabakiko du, erakunde publiko batek ez bada, nor diren arriskuprofil kontserbadoreko pertsonak? Izan ere, bankuei eta kooperatibei eskatzea jar daitezela harremanetan pertsona horiekin eta arazoa beren kabuz konpon dezatela, hori itxura hutsa egitea da, trufa egitea da, iruzur egitea da. Hasieran, irmo eskatzen zenuten % 100i % 100 itzul zekiola, proposamena bidegabea zela jakin arren; gero, berriz, zuen mozioaren amaieran, isil-misilean, Jaurlaritzaren bitartekaritza eskatu duzue. Hipokresia ezkertiarra da hori; gainera, izatekotan, Legebiltzarraren ez-ohiko bilkuran jorratu beharko litzateke. EH Bilduri dagokionez, beste aldera igaro den arren, ez du aldaketa txikiena ere egin auzia konpontzeko proposamenean. Aldaketa-izpirik ere ez. Bere horretan jarraitzen du; hala, arbitraje-bideak bilatzeko eskatzen dio Jaurlaritzari, eta zuek ondotxo dakizue aise sinatuko genukeela guk hori. Alegia, hiru mozioek, herritarrei interesatzen zaien gaiari dagokionez –zuzendari bati errieta egiten zaion ala ez, horrek ez baitie herritarrei asko ardura– eta bakoitzaren adierazpide semantikoen arrakasta eta zorroztasuna gorabehera, gauza bera esaten dute funtsean: Jaurlaritzak egituratu behar duela finantzaerakundeen eta kontsumitzaileen arteko arbitrajea, prestakuntzarik gabeko erosleei egin zuten inbertsioa itzul dakien nola edo hala. Zuzenean, zeharka edo perifrasiz, funtsean duela hiru hilabete onartutako gauza bera esaten duzue guztiek. Laburbilduz, guztiak bat zatozte Euzko Abertzaleek proposatutakoarekin, nahiz eta hala ere ez duzuen bat etortzerik lortu: Hamaseik eta batek babesten duten erdibidekoa baino ez duzue lortu, nahiz eta guztiak bat gatozen irtenbidean, zuek gustuko izan zein ez. Ez zarete gai elkarrekin herritarrentzako konponbidea hitzartzeko, bai, ordea, gaitzespena babesteko; atzotik, gainera, PPk ere bat egin du zuekin. Izan ere, Prieto jauna, kasu honetan puntuz puntu bozkatuta ez da nahasterik eragiten, ezta? Gai honetan, lasai asko bozkatu daiteke puntuz puntu. PPren jarrerak ez du zuribiderik: ez duzue ez zuzenketarik egin, ez proposamenik egin, ez beste ezer egin. Azken orduan bat egin duzue zantarkeria horrekin, koldarren antzera, ordurako jada proposamenak gehiengoa lortua zuela. Zuen jarrerak ez du arreta gehiago merezi. Gauza bakarra esan nahi dizuet: mendekua ez da politikagintza-eredurik onena. Keinuetan oinarritutako politika egiten ari zarete, nahiz eta beharbada ez den politika aproposena gai honetan; izan ere, afera honen eraginpean dauden pertsonek irtenbide bat behar dute, eta justizia ere bai, modu orekatuan joka dadin eta bi kontsumitzailemotak egokiro bereiz daitezen elkarrengandik. Azken batean, Jaurlaritza osoa azpian hartzen saiatzen ari zarete, zuzendari bat kopla-buruko hartuta. Helmen handiko mezu politikoak bidali nahi dituzue, egindako inbertsioengatik izugarri kezkatuta dauden herritarren eskaerez zitalki baliatuta. Gaitzespenak arazoa konpontzen al du? Edo konpontzen lagundu, sikiera? Elkarrizketa baten irakurketa alderdikoi batek kolokan jar al dezake Kontsumobideren antolaera osoa? Nork bere arrazoiagatik, baina denok Kontsumobideren kontra. Zuetako bakoitzak bere helburu politikoa du, baina denok duzue liskarzaleen liskar-gose gaiztoa asetzeko gogoa, konponbideak ez baitizue axola. Alde batera utzi duzue herritarren gatazka, Jaurlaritzaren aurkako beste gatazka bat sortzeko. Justizia egiten saiatzen aritu gara gu, arrazoia nork duen argitzen, eta zuek, berriz, egoera horretaz baliatu zarete, pertsona horiek agian jasan duten injustiziaz ahazturik, ernegazioa sustatzeko. Eta horrek, noski, ez die mesede handirik egiten ekarpenen arazoaren mende daudenei eta haien kotizazioari. Politika egin nahi baduzue, eta zuen kexak adierazi, egizue, horretarako aukera ematen baitizue Demokraziak. Baina ez ezazue tentsio handiko demagogiarik egin, herritarren eskaerak aitzakia hartuta; ez ezazue hipokresiaz jokatu, aditzera emanda Jaurlaritza ahultzea herritarrei laguntzea dela. Herritarrak defendatzea konponbideak pentsatzea eta bilatzea da, eta gainerako taldeekin negoziatzea ere bai, mozioak soseguz irakurri ostean ez baitirudi zaila. Demagogia eta hipokresia ez dira baliabide erabilgarriak herritarrek dituzten gatazkak konpontzeko. Balmesen hitzak neure eginez, hipokresia, funtsean, gainerakoak engainatzea baino areago norbera engainatzea da. Eta demagogia ere hipokresia-modu bat baino ez da. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1689
10
34
06.06.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker, presidente andrea. Tellería jauna, ondo baderitzozu, amaieran erantzungo dizut zuri. Hala, eztabaida honen funtsera itzuliko naiz. Kontua da Jaurlaritzak ez duela bete Legebiltzarrak orain hilabete batzuk emandako agindua, gogora ekarriko baitut –eta hitzez hitz irakurriko dut Jaurlaritzak (EAJk) eta Bilduk onartutako mozioa– Kontsumobideri berariaz eskatu zitzaiola "bere kabuz esku har dezan auzi honetan, arriskudun aktibo finantzarioak edo antzekoak erosi dituzten bezeroen eta horiek merkaturatu edo jaulki dituzten enpresen arteko liskarretan", berariaz aipatu gabe utzita –eta horrexegatik ez genuen guk mozio horrekin bat egin– nork eragin duen gaur eztabaidagai dugun auzi hau, hots, Eroskiren eta Fagorren mendeko ekarpenen auzia. Izan ere, hasiera-hasieratik argi zegoen, Eroski eta Fagor horren enpresa abertzaleak izanik, haien izena isil-gordean utzi nahi zela eta errua bankuei egotzi. Gaur, Bilduren aburuz, izurgile nagusia BBVA izan zen, zure esanean 600.000 euro poltsikoratu omen zituelako. Eta Eroskik 300 milioi. Baina iruzurgilea 600.000 euroena omen da, ez 300 milioiena, eta gu guztiak inuzente hutsak gara. Inuzenteak gara, ezta? Jakina, 600.000 lapurtzen dituena da lapurra, ez 300 milioi lapurtzen dituena. Horixe esan duzu zuk hemen; argudio hori jasan behar izan genuen duela zenbait hilabete, eta argudio hori jasan behar izan dugu gaur ere. Tellería jauna, begira, gu ados geunden bitartekaritzarekin, Galizian ezarritako konponbide bera baitzen. Galiziako Kontsumo Institutuak bitartekari- edo arbitraje-lanak egin ditu Galizian diharduten bankuen (bankuak baitira kasu horretan, ez enpresak) eta haien lehentasunezko partaidetzen hartzaileen artean, eta konponbide ona iruditzen zitzaigun. Konponbide ona iruditzen zitzaigun, betiere ondo zehaztuz gero zertarako egiten zen hori hemen eta zertarako onartu zen hori hemen; alderdi abertzaleek, baina, ez zuten nahi izan. Zer gertatu zen ordutik aurrera? Bada, oso gauza erraza: Legebiltzarrak Kontsumobideko zuzendariari epaile eta arbitro jardun zezan eskatu ondoren, Kontsumobideko zuzendariak adierazpen batzuk egin zituela… Nik ez dut esango, Maneiro jaunak zioen moduan, milaka laguni iruzur egin zaienik, ez baitakit, aurreko hartan ere esan nuen moduan. Baina badakit zeini ez zaion iruzur egin: kooperatibistei. Izan ere, onespena ez zuen BBVAk eman; kooperatibistek zehaztu zituzten jaulkipenen irizpideak eta baldintzak, duela zenbait hilabete jada esan genuen moduan. Beraz, ez etorri orain hona ele-meletan, bankuek edo nazioarteko banku handiek dirua itzuli egin behar dietela... Nori, baina? Gauzak nola egin zehaztu zutenei? Eta, Maneiro jauna, ilarak zeuden, bai. Hemen, Gasteizen, ilarak zeuden. Ilarak zeuden. Finantzaerakundeek ez zuten lan handirik egin behar izan. Ilarak zeuden, % 8 ez zuelako inork ezertan ere eskaintzen. Ez ING Direct-ek berak ere, zeinak garai hartan kanpaina ugari egiten baitzuen telebistan. Legebiltzarrean hitzarmena lortu ostean, zuzendariak, ezarritako teoria horri helduta, hara non esan zigun Eroskik eta Fagorrek ondo jokatu zutela eta erakunde merkaturatzaileak ikertu behar zirela. Orduan, batek dio: "Tira, hemen teoria hau betetzen ari da…". Itxura denez, BBVA bera ere ez da Euskadikoa… Santander jakina ezetz, baina, dirudienez, BBVA bera ere ez; aldiz, Eroski eta Fagor, bai, bertakoak dira, eta haiek bai, haiek ondo jardun dute. Haietako bakoitzak ehunka milioi euro poltsikoratu ditu, baina komisioa kobratu dutenak izan dira gaiztoak. Euskadiko Kutxa ez, noski. Hori dena entzun behar izan dugu. Eta adierazpen horietan, jada, Bilduk bezalaxe… ez baitut ulertzen zergatik gaitzesten duzuen zuek, kontuan hartuta zuek esaten duzuen gauza bera esan duela hark ere! Izan ere, hauxe eman zuen aditzera Kontsumoko zuzendariak: "Ez, BBVA eta Santander. Merkaturatze-prozesua aztertu behar da". Halaxe esan zuen hark ere! Eta zuk haren berbaldi bera egin duzu gaur! Beraz, ez dakit zergatik gaitzetsi nahi duzun, kontuan izanda hark esandako gauza bera esaten duzula zuk ere. Zuzendaria kexu zen BBVA eta Santander erakundeek ez omen zutelako nahi hark arbitrajelanak egiterik, eta zu ere bat zatoz harekin! Zuzendariak, ondoren, agerraldia egin zuen Legebiltzarrean, eta gauza bakarra nabarmenduko dut hark esandako guztitik: banku-erakundeek ez zuten beren publizitaterik egin, eta jaulkitzaileen –hots, Fagorren eta Eroskiren– legezko agiriak erakutsi zituzten. Hortaz, baldin eta Fagorrek eta Eroskik egoki jardun bazuten eta merkaturatzaileek baliatutako publizitatea Fagorrek eta Eroskik emandakoa bazen, orduan, edo ez zen iruzurrik egon, edo Kontsumobideren arbitrajea sobran zegoen. Beraz, inork ez zuen ezeren gaineko erantzukizunik; ondo baino hobeto jardun zuten denek, agerraldi hartan azaldu zuenez. Gero, jakina, sailburu jaunak idatzia igorri zion Legebiltzarrari, aditzera emateko zuzendariak dagoeneko azaldua duela zergatik ezin den arbitrajesistemarik ezarri. Jakina! Zergatik ezin den arbitrajesistemarik ezarri? Bada, borondatezkoa delako baina aldeek men egin behar diotelako, denok ondo dakigunez. Hala, BBVAk, Santanderrek eta Galiziako beste batzuek… Galiziako Xuntak Galizian diharduten banku guztiak konbentzitu ditu arbitrajearen aukera onesteko. Nola liteke, bada, Eusko Jaurlaritza gai ez izatea Fagorri eta Mondragoni arbitrajea onartu behar dutela esateko? Ez daudenez inondik inora Jaurlaritzaren aurrekontuaren mende… Alegia, Eusko Jaurlaritzak hilabeteak daramatza auzi honetan lanean, eta, itxura denez, ezin du arbitraje-lanik egin, inork ez duelako arbitrajea onartu, eta gauza bakarra jakinarazi digute: Santanderrek eta BBVAk ezetz esan dutela. Aizue, eta jaulkitzaileek? Zer esan dute Fagorrek eta Eroskik? Arbitrajea onartzeko eskatu al zaie? Eta arazo honen eraginpean daudenei? Arbitrajea onartzeko eskatu al zaie? Horixe adostu genuen; edo horixe adostu omen zen hemen duela zenbait hilabete! Baina adostutakotik ez da ezertxo ere bete. Eta bi modutara azaldu daiteke zergatik ez den adostutako horretatik ezertxo ere bete. Lehena: arazoa Kontsumobidek konpon zezan proposatuta, lehenengo minututik bertatik, Jaurlaritzaren eta Euzko Alderdi Jeltzalearen asmo bakarra arazotxo bat gainetik kentzea izan zen, eta, horretarako, iruzur egin zioten mundu guztiari –legebiltzarkideoi ere bai (gu abstenitu egin ginen, ez zelako zehazki adierazten zertarako zen)–. Eta hemen beste aukera: proposamen hori ez zen iruzurra izan, baina Eusko Jaurlaritzak argi erakutsi du ez duela inolako gaitasunik izan Kontsumo Institutua beste autonomia-erkidego batzuetan egiten ari den hori egiteko. Are okerrago, dirudienez ez zarete gai izan Mondragon Taldeari esateko "Aizue, zuek ere arbitrajea onartu behar duzue". Orduan, bi aukeretatik zein da zuzena? Hasiera-hasieratik iruzur egin diguzue, arazoa ezkutatzeko asmo hutsez? Edo Jaurlaritzak ez du gaitasunik izan, Jaurlaritzak berak Legebiltzarrean aurkeztutako ebazpena betetzeko? Bestalde, gu ez gatoz bat Maneiro jaunaren berbaldiarekin, inondik inora ere ez, gainera, eta halaxe esan genuen duela hiru hilabete ere. Ez dugu uste milaka pertsonari egin zaienik iruzur. Kooperatibistei, bakar bati ere ez. Ez da egia jendea luze-zabal engainatu denik. Pertsona batzuei kaltea eragingo zitzaien, iruzur egingo zitzaien, eta hori konpontzen jardun beharko zukeen Kontsumobidek, alegia, arazo horiek bideratzen; baina ez da betekizun hori betetzen ari. Gauza bakarra esan behar diot nik Euzko Alderdi Jeltzaleari, lehen berbaldi honetako denbora agortu aurretik. Madrilen edo beste leku batzuetan horrelako gaiak jorratzen direnean, aise ikusten duzue zuek besteen begiko ezpala; baina, gero, zuen begiko habea ikusteko gai ere ez zarete. Are gehiago, teilatu osoa duzue zuek begian sartuta, zuen jokaera ilunaren eraginez, eta ez zarete hori onartzeko gai. Zuen jarrerarekin enpresei kalte egiten ari zatzaizkiete, Fagorri eta Eroskiri ere bai, nahiz eta dirua haiek poltsikoratu duten. Mesede eskasa egiten ari zatzaizkiete. Lehenik, ez duzuelako gardentasunez jokatu nahi izan, eta, bigarrenik, ez dituzuelako Legebiltzarraren akordioak bete. Ekarpenak legezkoak ziren, eta jende askok bazekien epegabeak zirela; jende askok zekien hori, haien artean kooperatibista guztiek, berek onartu baitzituzten. Eta ez du zentzurik, dirua Fagorrek eta Eroskik poltsikoratu duten arren, errua gero beste batzuei egoztea, dirua ez baitago beste inongo enpresatan edo bankutan; haiek jaso dute dirua. Beraz, inork ezer itzuli behar izatekotan, dirua poltsikoratu duen horrek itzuli beharko du. Dirua itzuli egin behar da, bai; ados gaude. Baina, iruzur egin zitzaienei itzuli behar zaie, eta ez dakigu asko izan diren edo gutxi batzuk baino ez. Dena den, gauza bat dakigu ziur: batzuei ez zitzaien iruzur egin, eta horregatik ez dugu aurkeztutako zuzenketa osoaren alde egingo. Eta, Tellería jauna, mendekua… Hurrengo txandan berba egingo dizut mendekuari buruz. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1690
10
34
06.06.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Tellería jauna, dagoeneko nahikoa iraindu gaituzu beste alderdi politikoak. Baina zer daukazu esateko milaka, bai, milaka herritar horiei? (eta berdinberdin dozenaka batzuk balira ere). Ba al duzu ezer esateko iruzur edo engainu hori jasan duten herritarrei? Baduzu ezer esatekorik, edo orain arteko bide beretik jarraituko duzu alderdi politikoen lana gutxietsiz, zergatik eta benetako konponbideak proposatzen dituztelako eta milaka herritar horiei elkartasuna adierazten dietelako? Funtsean, horixe egin baituzu zuk. Onartezina iruditu zait zure berbaldia. Berekoikeria aipatu duzu, buruzalekeria, kaosa, mendekua, koldarkeria, liskar-zaletasuna, demagogia, hipokresia eta beste hamaika kontu. Ondo da. Orain, baina, erantzuteko txandan, esaiezu, mesedez, zer edo zer herritar horiei. Emaiezu itxaropena, eta adieraz iezaiezu elkartasuna. Horren esperoan daude; hori ari dira eskatzen. Utz itzazue bakean Legebiltzarreko gainerako taldeak; hori ez da garrantzitsua. Garrantzitsuena ja- rrera ona adieraztea da, herritar horiei entzuteko gai izatea eta bidezko konponbidea proposatzen saiatzea. Guk ez diogu inori astindua eman nahi, zuk hala zenioen arren; guk ez diogu Jaurlaritzari eraso egin nahi. Gai honetan, UPyDk ez behintzat; ezta hurrik ere. Justizia nahi dugu. Bide batez, jakizue hemen ez dela gatazkarik izan, ez dela interesgatazkarik izan. Hemen iruzurra, engainua eta marrua egon dira. Eta berriz ere diot: milaka herritarri egin zaie iruzur. Horixe gertatu da hemen. Ez da gatazkarik izan, iruzurra baizik. Beraz, hauxe da erantzun beharreko galdera: Iruzurra egon da, bai ala ez? Damborenea jaunaren arabera, badirudi ez dela oro har iruzurrik izan, bakar batzuei soilik egin zaiela iruzur. Zenbatu egin dituzu, ala? Gure ustez iruzurra orokorra izan da, zabala; engainua orokorra izan da, zabala. Iruzurra egon da ala ez da egon, Euzko Abertzaleen taldeko jaun-andreok? Ez da iruzurrik egon? Ez zaie milaka herritarri iruzur egin? Haiekin hitz egin duzue? Haien aurpegiak ikusi? Haien kezka sumatu? Haien aldarrikapenak entzun? Bost axola zaizkizue haien aldarrikapenak? Enpresa jakin batzuen interes jakinak babesten jarraitu behar al duzue, joan den otsailaren 28ko hartan bezalaxe, nahiz eta oraingoan, agian –seguru asko–, zuek bakarrik geratu? Zer asmo duzue? Ez da iruzur bidez merkaturatutako finantzaproduktu bat? Ez da hori kontua? Milaka kontsumitzailek ez zuten jaso behar zen informazioa, edo erdizkako informazioa jaso zuten, edo informazio desitxuratua; informazioa mugatu, inausi eta manipulatu egin zieten; informazio urria, alderdikoia eta engainagarria eman zieten, eta guk jende horren eskubideak babestu behar ditugu. Horixe egin behar dugu guk, eta ez, zuen moduan, pertsona jakin baten lanpostuari eusten saiatu, eta gainerako talde politikoei buruz astakeriak esaten aritu. Ez dakit ilarak ote zeuden bankuetako edo banku-erakundeetako bulegoetan. Baina argi dago produktua hortik atera zela eta iruzur bidez saldu zela, informazio osoa eman gabe, eta horrexegatik erosi zutela herritar horiek produktu hori, iruzur bidez saldu zietelako; izatez, produktu toxikoa baita, finantzalehergailu bat. Horixe da gertakariek erakusten duten egia. Joan den otsailaren 28ko eztabaidaren eta bozketaren ostean, gorputzaldi txarrarekin atera nintzen hemendik, burutik ezin kenduta Legebiltzarraren gehiengoak bizkarra eman ziela milaka herritarri. Nik neuk leporatu nien EH Bilduri eta Euzko Alderdi Jeltza- leari Mondragon Taldearen interesak babesten saiatzen aritu izana. Ea, bada, jarrera hori zuzentzen duten. Gaur hemen onartzen den hori betetzea, horixe nahi dugu guk, eta berariaz eskatzen diogu Jaurlaritzari kargutik ken dezan Greaves andrea. Hala, bihar bertan gai honi buruz galdetuko dugu kontroleko osoko bilkuran. Eta horrekin batera, hauxe gure beste eskaera: inbertitutako kapitalaren % 100 itzul dakiela. Nori, Tellería jauna? Bada, otsailaren 28ko hartan azaldutako moduan, arrisku-profil kontserbadoreko herritar horiei –betiere haiek hala nahi badute–. Izan ere, produktu-mota hori ezin zaie arrisku-profil kontserbadoreko herritarrei eskaini; hala, herritar horiei produktu hori eskaintzea bera jada iruzur egitea da. Eta nori gehiago itzuli behar zaie dirua? Bada, informazio urria, mugatua, alderdikoia eta engainagarria eman zitzaien pertsona guztiei. Ados zaude horrekin, bai ala ez? Hori babesteko prest zeundeke? Iruzur egin zitzaien milaka herritar horiek (berdin-berdin hogeita zazpi bakarrik izango balira ere) oso-osorik jaso behar al lukete inbertitutako kapitala? Bai ala ez? Gu baiezkoan gaude; horregatik, gure eskaera da enpresa jaulkitzaileak berak eta banku-erakundeak berak jar daitezela harremanetan herritar horiekin, konponbidea topatzeko; izan ere, argi ikusi denez, Kontsumobidek ezin du eginkizun hori bete, eta, gainera, herritarrak ez dira Kontsumobiderekin fio. Horretan datza gure proposamena: bi aldeak harremanetan jar daitezela, elkarrekin bidezko konponbidea topatu ahal izateko. Horixe da gure proposamena, funtsean joan den otsailaren 28ko hartan azaldu genuen bera. Tira, gai honi buruz egindako azken interpelazioan hiru iruzur-mota bereizi nituen: produktu toxikoak merkaturatuta egindako iruzurra, batetik; Euzko Abertzaleen eta EH Bilduren zuzenketak ekarritako iruzur politikoa, bestetik; eta Belen Greavesek, Kontsumobideko zuzendaria den heinean, egindako iruzurra, azkenik. Gaurko eztabaidan, berriz, laugarren iruzurra gehitu zaie aurreko horiei: Eusko Abertzaleen bozeramaleak egindako berbaldia eta azaldutako argudiobidea, hain zuzen. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1691
10
34
06.06.2013
SARASUA DÍAZ
SV-ES
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Tellería jauna, gu zirikatzera jaitsi zara zu tribuna honetara, gu zirikatzen saiatzera eta gainerako taldeak zure esparrura eramaten saiatzera. Sozialistokin, baina, jai duzu; izan ere, Euskadiko herritarrek hautatutako hamasei legebiltzarkide sozialistok egin behar dugun hori egingo dugu, alegia, herritarrak politikagintzaren ardatz hartu. Berriro diotsut: Zergatik gaude gaur hemen? Milaka pertsona daudelako –izen-abizenak dituzten milaka pertsona– Fagorren eta Eroskiren mendeko ekarpenek sortutako arazoaren eraginpean, eta pertsona horiek berariaz eskatu diotelako Legebiltzarrari beren erabiltzaile- eta kontsumitzaile-eskubideak defenda ditzan merkatutako gehiegikerien eta iruzurren aurrean. Pertsona horiek, Tellería jauna, dagoeneko ez dira Kontsumobiderekin fio, Kontsumobidek, arbitro izanik ere, aldeetako bat babestera jo baitu argi eta garbi. Ez dut denbora gehiago alferrik galduko, Greaves andrearen hitzak eta jarrerak azaltzen, ezta zureak ere. Ez naiz horretan gehiago luzatuko, bai hark bai zuk nahikoa garbi erakutsi duzuelako zuen jarrera, osoko zuzenketa ere jarri baitiozue zuen buruari eta egungo Eusko Jaurlaritzari. Bakoitzak gura duen bezala hautatzen ditu bere laguntzaileak. Tellería jauna, harro omen zaude abertzalea zarelako, baina bada bitxia gero, zuek konponbideak proposatzea… Izan ere, gauza bat esan behar dizut: Euzko Alderdi Jeltzaleak espainiarrentzat ba omen ditu konponbideak; ez, ordea, Euskadiko herritarrentzat. Eta horri deitzen diozue zuek herritarrak politikagintzaren ardatz bilakatzea. Hauxe agertzen zen EAJren web orrian, maiatzaren 28an. Gauzatxo batzuk aipatuko ditut. Hauxe esan zuen Pedro Azpiazuk, hau da, EAJk ekonomiagaietarako Diputatuen Kongresuan duen bozeramaleak: "Lehentasunezko ekarpenak merkaturatzeko prozesua erabateko marrua izan da. Hain izan da marru eta iruzur handia, ezin baita onartu inor bere erantzukizunei erantzun gabe ateratzea arazo horretatik. Erantzukizuna ez da iruzur egin zaien pertsonena. Erantzukizuna erakundearena da, presidentetik hasi eta leihatilaraino" –lehentasunezko partaidetzei buruz ari zen–. "Arazo honen eraginpean diren pertsona guztiek beren diruaren % 100 berreskuratzea da arrazoizkoena". Horixe dio Euzko Alderdi Jeltzaleak, alegia, zure esanean sozialistok esaten omen dugun hori bera. Ez, bada: Euzko Alderdi Jeltzaleak dio hori. Berbaldi osoa irakur edo entzun ezazu, bestela –nik hirutan entzun dut bart–, ikus dezazun egia esaten dudala. "Zenbat herritarrek erosiko zituzketen lehentasunezko partaidetzak, argi azaldu izan balitzaie zer ziren?" –horratx Azpiazu jaunaren galdera; horratx EAJko ekonomia-bozeramale Pedro Azpiazuren galdera– "Politikari honek Herriaren Defendatzailearen bulegoak igorritako idatziak irakurri ditu…". Tira, ez dut jarraituko transkripzioa irakurtzen; nahiago dut zuek zeuek irakurtzea. Hortaz, Tellería jauna, ez dut zuen inkoherentziekin denbora gehiago galduko, benetan; izan ere, zuek galdu duzuena baino askoz gehiago irabazi dugu guk gaurkoan, sinesgarritasuna galdu baituzue zuek. EH Bilduri berriz esan nahi diot tamala dela hiru hilabete alferrik galdu izana, okerreko proposamenaren alde egin zenutelako, okerreko erdibidekoa sinatu zenutelako. Baina, tira, itxura denez, bidegabeko egoera bat salatzera etorri zarete gaurkoan; dirudienez, egoera zuzentzen saiatuko zarete gaurkoan. Dena dela, ez da bakarrik Banco Santanderren eta BBVAren agerraldia eskatu behar. Sozialistok hainbat agerraldi eskatu ditugu: Eroski, Fagor, Euskadiko Kutxa, Adicae eta kontsumitzaileen elkarte guztiak entzun nahi ditugu, horretarako baitago Legebiltzarra, guzti-guztiei hitza emateko. Arazo honen eraginpean direnak, noski, dagoeneko birritan izan ditugu hemen, eta nahi dutenean etor daitezke berriro beren Legebiltzarrera. Sozialistok pozik gaude, Legebiltzarrak atzera egingo duelako eta orduko gomuta txar hura zuzenduko duelako. Espero dezagun, bada, oraingoan Eusko Jaurlaritzak Legebiltzarraren agindua zorrotz betetzea eta bai enpresa jaulkitzaileei bai erakunde merkaturatzaileei herritar horiekin elkartzeko dei egitea, auzitegietan beren eskubideak eskatu nahi dituztenei babesa ematea, eta etorkizunean inork horrelako arazorik ez izateko ahalegin guztiak egitea, horretarako legeetan behar diren aldaketak eginda. Hori dena hemen bertan egin dezakegu, horretarako eskumena baitugu. Ez da aski eskaera horiek Madrilen egitea; baliabideak ditugun lekuan ahalegindu behar dugu xede horiek betetzen. Autogobernua deitzen zaio horri. Balia ezazue. Izan ere, uneotan, badirudi egoera hori bizi duten pertsonek dutela kezkarik handiena etorkizunean beste inori hori bera ez gertatzeko, eta Legebiltzar honek erantzuna eman behar dio horri. Horregatik, aldez aurretik jakizue sozialistok norabide honetan jarraituko dugula lanean. Tira, legebiltzarkideok, hemen bakoitza bide batetik iritsi da politikagintzara. Ni, esaterako, elkarteen mundutik nator, eta, oro har, nabarmendu egin ohi dut elkarteen mugimenduaren lana eta, bereziki, kontsumitzaileen eta erabiltzaileen eskubideen defentsa. Sozialistoi, une honetan, inoiz baino garrantzitsuagoa iruditzen zaigu kontsumitzaileen eta erabiltzaileen eskubideak defendatzea, eta, noski, Fagorrek eta Eroskik jaulkitako eta banku-erakundeek merkaturatutako mendeko ekarpenek eragindako arazoari konponbide duina ematea, milaka pertsonari eragin baitie arazo horrek, eta, berriro diot, pertsona horiek beren bizi osoko aurrezkien % 40 ere ez dute orain. Ez naiz gehiago luzatuko. Amaitzeko, berriro azalduko dut gure eskari zentzuko eta zintzoa: erantzukizuna eskatzen diegu talde guztiei. Erantzukizunez joka ezazue, arren, halako gai sumingarri honetan, eta erdibideko zuzenketaren alde egin ezazue, gogoan hartuta –berriro diot– Euskadiko herritarrak ordezkatzen dituzuela, arazo honen eraginpean dauden milaka herritar ordezkatzen dituzuela, izen-abizenak dituzten milaka herritar. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1692
10
34
06.06.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, lehenik eta behin Tellería jaunari esan nahi diot ni neu ere kaosaren teoriaren jarraitzaile sutsua naizela. Teoria horrek ere ederki asko azalduko lituzke gaur hemen ikusi ditugun hiru jarrera. Batetik, teoria hori lagungarri izan daiteke argitzeko zergatik jorratuko diren lau gai soilik hurrengo bilkuran, bidaia bat dela eta, zehatzago esateko, Legebiltzarreko presidentearen bidaia bat dela eta, legebiltzar autonomikoetako presidenteen bilkura batera joan behar baitu eta horren ondorioz lau gai baino ez baitugu jorratuko. Bestetik, ondo asko azalduko luke, halaber, zergatik dirudien Alderdi Popularra gaitzesten ari garela gaurkoan. Badirudi BBVAren bazkidea dela Alderdi Popularra, benetan gaitzesten ari garen Jaurlaritza bera baino areago haserretu da eta, agerian utzita nork zer zor duen eta noren alde gobernatzen duten batzuek eta nor ordezkatzen dugun besteok. Kaosaren teoriaren hirugarren… izango litzateke aditzera ematea Euskal Herria Bilduren ardura dela hiru hilabeteko atzerapenez aritzea Eroski eta Fagorren mendeko ekarpenaren auzian, kontuan hartuta Kontsumobideko zuzendaria, Belén Greaves, ez dela Euskal Herria Bilduko kidea baizik eta Jaurlaritzako kidea, Euzko Alderdi Jeltzalekoa, beraz. Euskal Herria Bilduk argi ikusi zuen une hartan Kontsumobide bitarteko egokia zela arazo honi konponbidea emateko, eta argi ikusten jarraitzen dugu Belen Greavesengatik izan ez balitz Kontsumobidek bitarteko egokia izaten jarraituko zukeela. Bestalde, Euskal Sozialistek eta UPyDk erdibidera ekarritako zuzenketari dagokionez, puntuka bozkatzea eskatu nahi diegu; zehatzago esateko, lehen lau puntuak batera bozkatzea eta azken puntua bereiz. Eta jarraian argi eta garbi azalduko dizuegu zertan den puntu horietako bakoitza eta zergatik diren Euskal Herria Bilduk aise babesteko modukoak. Lehen puntuan gaitzetsi egiten da Kontsumobideko zuzendaria. Belén Greavesek adierazpen horiek egin zituen unetik bertatik –kasu honetan, idatzizko komunikabide batean– Euskal Herria Bilduk Darpón sailburuaren berehalako agerraldia eskatu zuen Osasun eta Kontsumo Sailean; horrekin batera, jardunbide-orri bat egituratu genuen –ez dakit zehazki bideorria deitu, baina bai jardunbide-orria–, gaur egungo egoera honetatik –blokeo-egoera honetatik– ateratzeko Kontsumobideko zuzendariak gure ustez zer egin behar lukeen edo zer egin behar zukeen azaltzeko. Gure proposamenean, hasiera-hasieratik jaso genuen gaitzespena. Guk ez diogu inori iruzur egin. Hasiera-hasieratik proposatu genuen hori. Argi adierazi genuen egindako adierazpenengatik barkamena eskatzen edo atzera egiten ez bazuen, gaitzespena eskatuko genuela –horixe zen alde bakarra–, eta gaurko bilkura honetan ere hori bera esan dugu. Bigarren puntuan aditzera ematen da finantzaproduktu horiek desagertu egin behar dutela. Gu bat gatoz guztiz eskaera horrekin; are gehiago, Euzko Alderdi Jeltzaleak ere horren alde bozkatu zuen, oker ez banago, otsailean adostutako legez besteko proposamen hartako lehen puntuan. Hirugarren puntuan, berriz, itxura denez, Damborenea jaunak berak ere zalantzak ditu, baina eremu judizialean erabiltzen ari diren definizio bera da erdibideko proposamen honetan ere ageri dena. Inor ez da inongo daturik asmatzen ari; eremu judizialean ageri den definizioa da. Kontua, beraz, ez da halako zenbat ezagutzen ditugun; kontua ez da asko edo gutxi diren. Epaileak epaietan esaten ari diren horri buruz ari gara berbetan, epai horietan baliogabe uzten ari baitira arazo horren eraginpean dauden edo iruzur egin zaien pertsonek finantza-erakunde merkaturatzaileekin sinatutako kontratuak. Horri buruz ari gara berbetan; horrelako epaiak ematen ari dira epaitegietan, eta alde horri egozten ari zaio errua. Errua ez zaie Eroskiri edo Fagorri egozten ari. Nolabaiteko erru morala izan dezakete produktumota horiek erabiltzeagatik, baina, hortik gora, zigorarloan, epaileak ere argi eta garbi uzten ari dira baliogabetu beharrekoak pertsona horiek finantza-erakunde merkaturatzaileekin sinatutako kontratuak direla. Laugarren puntuan, berriz, guk gure zuzenketan proposatzen genuen alderdi bat jasotzen da; alegia, pertsona horiek, beren eskubideak eskatzeko, jarduketa judizialak abian jarri ahal izan ditzatela eta laguntza-bide bat ireki dadila jarduketa horiek garatu ahal izateko. Horrenbestez, puntu horrekin ere bat gatoz guztiz, askotan aipatu baitugu Kontsumobideren egitekoa dela kontsumoaren esparruko edozein arazoren aurrean kontsumitzaileei laguntza eta aholkularitza ematea. Eta, hizpide dugun kasu honetan, konponbide ona izango zatekeen. Are gehiago, ez dago ezer berririk arautu beharrik, eskubide hori dagoeneko badutelako kontsumitzaile horiek eta, beraz, Kontsumobidek zuzenean araututa eduki behar zukeelako. Erdibideko proposamenaren bosgarren puntua, berriz, bereiz bozkatzea eskatu dugu; izan ere, kasu jakin bat ezin da orokortu. Eztabaida honetan parte hartu nahi dugu guk, oso eztabaida interesgarria iruditzen baitzaigu, ez bakarrik finantzaketa aztergai hartzeko, baita kooperatiben gainean zer iritzi dugun azaltzeko ere; baina argi daukagu ernai landu beharreko gaia dela. Nada más. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1693
10
34
06.06.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Buenas tardes, berriro. Begira, Maneiro jauna, zu ez zara inor niri esateko zer esan behar diedan arazo honen eraginpean daudenei. Nik neuk esango diet zein den gure iritzia! Makina bat aldiz azaldu izan dut jada, bai Batzordean, bai Osoko Bilkuran, baina gaurkoan ere arazo horren eraginpeko pertsonak ditugunez hemen, berriro azalduko dut. Euzko Abertzaleen taldeak hasiera-hasieratik erakutsi die elkartasuna, eta hasiera-hasieratik esan du konponbideak topatu nahi dituela. Egin kontu, bestela, aurkeztu ditugun zuzenketei –bai otsailaren 28koari, bai gaurkoari–. Jakina, zuk uste duzu horrela ez zaiela laguntzen; baina pertsona horiei laguntza emateko modu bakarra ez da erdibideko zuzenketa onartzea; hori ez da haiei laguntzeko modu bakarra. Ez! Pertsona horiei laguntzeko modu asko daude, eta, gure ustez, gure ekimena lagungarri gerta dakieke. Sarasua andreak, berriz, esan du arbitroaren erruz galdu dela akordioa lortzeko aukera. Nola esan dezakezu zuk hori, kontuan hartuta hasiera-hasieratik uko egin diozuela Kontsumobideri? Legez besteko proposamenari aurkeztu zenizkioten zuzenketetan, ez zenuten aipatu ere egin, eta aurrekoan ere batzordean argi adierazi zenuten ez zenutela Kontsumobiderekin ezer jakin nahi. Are gehiago, arazo horren eraginpekoen elkarte batek ere hasiera-hasietatik esan zuen ez zuela Kontsumobiderekin ezer jakin nahi. Hala, bada, baten batek ez badu arbitroarekin ezer jakin nahi eta bere kontura badabil, ezin dio arbitroari errua egotzi, partidak ez diharduelako ondo. Oraingoz, zuek uko egin diozue % 100 eskatzeari. Zuen erdibidekoan, jada ez duzue eskatzen % 100 itzul dakiela. Hori egin duzue zuek. Maneiro jaunarekin sinatu duzuen erdibidekoan argi jaso duzue iruzur egin zaienei eta inbertitzaile-profila ez dutenei soilik itzuli behar zaiela dirua. Hori esaten du zuen erdibidekoak. Ez du beste irakurketarik. Beraz, ez duzue eskatzen dirua % 100ari itzul dakion. Ñabardurak egiten hasi zarete jada. Kontsumobideko zuzendaria gaitzestea eskatzen duzue, egunkari batean elkarrizketa egin ostean egunkariaren titularra izan baitzen Fagorrek eta Eroskik gauzak ondo egin zituztela. Bada, kontu egin honi: UPyDk bere mozioan eskatzen zuen finantzaerakundeek dirua itzul dezaten; ez zuen, baina, ezer esaten Eroskiri eta Fagorri buruz. Alderdi Sozialistak ere eskatzen zuen finantza-erakundeek dirua itzul dezaten; ez zuen, baina, ezer esaten jaulkitzaileei buruz. EH Bilduk atzo Gipuzkoako Batzar Nagusietan erdibidekoa sinatu zuen EAJrekin, erdibideko ebazpenean jaulkitzaileak ez agertzeko baldintzapean. Bide batez esateko, PPk ere babestu egin zuen ebazpen hori. Kaosaren teoriaren eraginez izango da berriro ere? Zuen mozioek berretsi egiten baitute titular horretan esandakoa! Edo erlatibitatearen teoria izango da, alegia, gauza bat nork esaten duen, egia edo gezurra izan daitekeela? Jakina, dirudienez Kontsumobideko zuzendariak batzordean jaulkitzaileen gainean azaldutako zalantzak entzun ondoren erabaki duzue jaulkitzaileak ere erdibidekoan sartzea. Orduan, gaitzetsi egiten duzue, edo haren esanei kontu egiten diezue? Ez dakit, jada. Eta berriro diot, Sarasua andrea: hasierahasieratik tematu zarete Kontsumobideren bitartekaritzari uko egiten… Badirudi, baina, leku guztietan ere ez dizuetela kasu egin; izan ere, Gipuzkoako Batzar Nagusietan, adibidez, berariaz eskatu zenuten Kontsumobidek mendekoen auzia jorra zezan, eta Sestaoko Udalean ere bai. Dena dela, ez dakit nik, bada, zer institutu-klase sortu duzuen, kontuan hartuta hasierahasieratik ez duzuela Kontsumobidek parte hartzerik nahi izan, kontsumitzaileei nabarmen egindako iruzur bat argitzeko. Hala ere, inork ez zaituzte gaitzetsi zuek zeuek babesten ez duzuen institutua eratzeagatik. Ba al dakizu, Sarasua andrea, nork gobernatzen zuen Espainian, halako arazo latza eragin duten mendeko eta lehentasunezko ekarpen horiek guztiak onartu eta ikus-onetsi zirenean? Bada, zuek. Garai horretan, zuek hautatu zenituzten, bai Espainiako Bankuko gobernatzailea, bai CNMV batzordeko kideak, eta hazi txarretik uzta onik ez. Hala ere, inork ez zaituzte gaitzetsi. Nolanahi ere, berriz ere eskatu nahi dut jarrerak hurreratzen saiatzea, adostasuna lortu eta arazo honi aho batez erantzun ahal izateko. Guztiak elkarrekin bat etorrita, askoz errazago lagunduko genieke gure herritarrei; nago, baina, gaurkoan, gaitzespen honi dagokionez, ezin izango ditugula jarrerak gerturatu. Gainera, eztabaida politikoa sustatu ordez, amarrura, maltzurkeriara eta engainura jo da. Iraindu egingo dut, akaso, baina hemen engainatu egin da. Jaurlaritzaren erantzun batean informazioa ezkutatu zaizula esatea ez da politika egitea. Baina, zuk, Sarasua andrea, aurreko osasun-batzordean aditzera eman zenuen agiri bat eskatu eta ez zizutela eman. Arazo honen eraginpeko pertsonen elkarteen jardunbideei buruzko agiria eskatu zenuen zuk, eta aktaren ordezkoa igorri zitzaizun handik hilabetera. Horixe nahi zenuen, Sarasua andrea? Bada, hortxe daukazu. Zuk, baina, gezurra esatea aurpegiratu zenion Jaurlaritzari, eta, nahiz eta egia izan ez, inork ez zaitu horregatik gaitzetsi. Batzordearen mahaian gauza bat hitzartzea eta gero hitzartutakoa desegiteko arauak bihurritzea ez da eztabaida politikoa. Hala ere, inork ez zaitu gaitzetsi. Mozio bat atzeratzea, taldeen arteko hitzarmena lortzeko aitzakiapean, baina benetako asmoa bozketa irabaztea izatea ez da eztabaida politikoan aritzea. Hala ere, inork ez zaitu gaitzetsi. Preso politiko terminoaren gainean luze eta zabal eztabaidatu ondoren, zuk, Sarasua andrea, eta gainerako talde politikoek, gureak izan ezik, ez zenioten inolako ohartarazpenik egin afera horren eraginpeko pertsonen elkarteko bozeramale bati, Hitlerrek onartutako legeekin alderatu zituelako Legebiltzarrean onetsitako legeak. Alabaina, inork ez dizue hori gogora ekarri. Aldendu zaitezte faltsukeriaren eta maltzurkeriaren bidetik, horrela ez baitiozue inolako ekarpenik egiten auzi honen konponbideari. Argudiobide horrek engainua eragin dezake, eta, hartatik aldentzen bazara, lehen-lehenik, zure buruari egingo diozu mesede, hartara eragotzi egin ahal izango baituzu arabar unibertsal batek, Samaniego errioxarrak, biko errimatuan esandakoa: "Cuántas veces resulta de un engaño contra el engañador el mayor daño", alegia, iruzurra askotan iruzurgilearen kaltetan. Besteok egindako urrats bakar bat ere ez duzue ontzat jo: ez duzue nahikotzat jo, ez adierazpen jakin batzuk guztiz bidezkoak izan ez direla aitortzea, ez akatsen bat izan dela onartzea ezta osoko autozuzenketa jartzea ere. Besteon hondamena bilatzeari ekin diozue, hantusteak jota, eta gainerakoek urratutako bidea aitortzeko gai ere ez zarete, bazterrean ahaztuta utzi baituzue zintzotasuna. Aspaldi esan zuen Salomonek: "Hantustea non, ezjakintasuna han; umiltasuna non, jakinduria han". Bakoitza umiltasunez egokien irizten dion tokian umildu dadila… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1694
10
34
06.06.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eta horiek esanda, bakea zurekin. Gero arte.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1695
10
34
06.06.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
Mozioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Osakidetzako langileekin elkarrizketa eta elkarlana abian jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker, presidente andrea. Tellería jauna, nik, bai, nik argi eta garbi diot –hasieratik esan dut, eta berriz ere errepikatuko dut orain–: EAJ da auzi honen guztiaren erantzulea, alderdikeriaz jokatu duelako, eta bere jokabideak erdierdian harrapatu du Belén Greaves andrea. Tamala. Ez dut ulertzen, baina, Bilduk Greaves andrea gaitzestea, hark esandako gauza bera esan baitu Bilduko jaun horrek ere, alegia, Fagor eta Eroski itzelez- koak direla. Bada, 800 milioi baino gehiago poltsikoratu dute, eta gaiztoak BBVA eta Santander omen dira. Ezin dut hori ulertu. Ezin dut ulertu. Berriz ere esango dizut: agian, gaurkoan hemen ezer esango duen bakarra… Tira, oraindik zalantzan daukat… Ez dakit, bada; guk izendatu genuen Jaurlaritza bitartekari; Legebiltzar honek agindu zion arbitraje-lanak egin zitzan, iruzurrik egon zen edo ez ebazteko eta arbitro-lanetan jarduteko, auzi honi konponbidea eman ahal izateko. Horixe eskatu genion guk! Beraz, ez dagokit niri esatea zenbat pertsonari egin zaien iruzur; ez dagokit niri esatea milioika diren, ehunka edo dozenaka. Jaurlaritzaren esku utzi zen betekizun hori. Alabaina, Jaurlaritzaren jardunaren ondorioz, gaur egun jada bide hori ez dago erabilgarri, Jaurlaritzak berak esandakoagatik eta denok ezagutzen dugun gertakariarengatik. Izan ere, epaileak inpartzial izateari uzten badio, inork ez du jo nahi epaile horrengana. Bide hori, hortaz, dagoeneko agortuta dago, noski. Tellería jauna, mendekua aipatu didazu; halaxe esan didazu lehen, eta gure botoaren norabidea… Zuk eta zure taldeak lehen minututik zenekiten ekimena onetsi egingo dela. Ez da egia gaurkoan izan duela ekimen honek aurrera egiteko modua eta orain dela astebete edo hamabost egun ez zukeela aurrera egingo. Zuk ondotxo dakizu hori ez dela horrela, nik neuk esan nizulako, eta zure taldeak ere ondotxo daki hori, nik neuk esan niolako. Tira, ez dut gustuko izaten horrelako gauzak esan behar izatea hemen; baina zuk horrelako argudioak erabiltzen badituzu, nik erantzun egingo dizut. Gure asmoen berri galdetu zenigutenean, argi azaldu nizun zer egingo genuen: zuek egin ohi duzuen gauza bera, alegia, baten baten jardunbidea gustuko ez dugunean, hura gaitzetsi. Jakina! Eta gauza bakar bat esango dizut. Pena da. Penatuta nago Mondragon taldearengatik… ez baitu hemen bakarrik jarduten eta arazo honek ez baitie Euskadiko herritarrei soilik eragin. Euskaditik kanpoko jendeak ere erosi zuen Fagorren eta Eroskiren zor hori, zuek iruzurtzat jotzen duzuen zor hori, mundu guztiak iruzurtzat jotzen duen zor hori. Uste dut guk bakarrik esan dugula jakin egin nahi genukeela iruzurra izan den edo ez, eta, hain zuzen ere, horixe eskatu genion Eusko Jaurlaritzari. Izan ere, hala behar luke, enpresa horiekiko erantzukizunagatik bakarrik bada ere, lanpostu asko sortzen baitute eta jende asko baitute lanean, bai hemen, bai hemendik kanpo ere; horrenbestez, talde guztiek jokatu behar lukete nolabaiteko erantzukizunez, Jaurlaritzatik hasita. Eta Jaurlaritzak egin dezakeen gauzarik okerrena da pentsatzea abertzaleak direlako kaka beste aldera bota behar dugula eta hemengo kontuak isilean gorde, ezer azaleratu gabe, ezer konpondu gabe, ezer arbitratu gabe, den-dena gordegordean geratzeko. Horixe izan da Jaurlaritza honek bi enpresa horiei begira eta Mondragon Taldeari begira egin zezakeen gauzarik okerrena. Amaitzeko, jada, erdibideko zuzenketari dagokionez, haren lehen bi puntuetan, alde bozkatuko dugu. Hirugarrenean, berriz, ez. Badakit legeak zer esaten duen; badakit. Badakit horixe ezartzen ari direla epaileak; badakit. Horregatik, hain zuzen, lehenik eta behin, adierazpen hori sobran dago hemen, eta, bigarrenik, gaizki ulertuak eragin ditzake. Izan ere, bai gaur, bai duela hiru hilabete, esana dizut kooperatibista bakar bat ere ezin zaidala etorri iruzur egin diotela esatera, bere batzarretan onartu baita obligazio horiek jaulkitzea. Berak bere botoaren bidez onartutako gauza bat da, ulertzen? Hortaz, badakit legeak zer esaten duen, bai; baina badakit, orobat, nori buruz ari den. Bankuetakoei buruz ari da eta beste...; horrako horiei buruz, ez. Horregatik, abstenitu egingo gara puntu horretan. Eta, jakina, laugarren puntua ez dugu babestuko, auzi hau argitzeko Kontsumobidez bestelako zerbitzu bat sortzea eskatzen baita; baina, gure ustez, gaur egungo egoerara iritsita, argi dago alferrik dela beste institutu bat sortzea edo beste..., ez dakit zer hitz erabili, ez baitut erabili nahi ahora etorri zaidan hori. Bistan da ez lukeela ezer konponduko; izan ere, jendea dagoeneko ez da fio Jaurlaritza honekin, eta, beraz, alferrik da auzi horretarako beste bitarteko bat edo beste zerbitzu publiko bat sortzea. Azken puntuari dagokionez, berriz, arazoa ez dago legean. Legeari berari iruzur egin zaiolako egon da iruzurra, ez legeak iruzurra sustatu duelako. Horrenbestez, ez dugu azken puntu horren alde egingo. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1696
10
34
06.06.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Radio Vitoriarako iragarritako berrantolatze-neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, Jaurlaritzako kideak, legebiltzarkideok, arratsalde on. 2014an, Radio Vitoriak laurogei urte beteko ditu Arabako uhinetan; denbora horretan, informaziolan garrantzitsua egin du, eta, dagoeneko, gure lurralde historikoaren zati ere bihurtu da. Eta, halaber, Radio Vitoriaren historia historia polemikoa izan da –une batzuetan zaila–, batez ere, Eusko Jaurlaritzak irratia Gasteizko Aurrezki Kutxari erosi zionean. Beno, denbora pasatu da, eta, gaur egun, Radio Vitoriak lekua egiten die beste komunikabide orokor batzuetan lekurik ez duten Arabako edukiei. Azken asteetan, EITBko zuzendaritzak zenbait neurri iragarri ditu, eta, horien ondorioz, lantaldea murrizteaz gainera, Gasteizi eta Arabari zuzendutako programazioaren zati handi bat ken dezakete. Badago arrisku hori, eta Arabako iritzi publikoak ezinegona adierazi du alde horretatik, beldur baita kalitateko zerbitzu publiko batek –Radio Vitoriaren ikurretako bat izan dena beti– nozituko ote duten. Bistan denez, objektiboki, eta azaleko azterketa hotz bat egin ondoren, ez dauka inolako zentzurik EITB erakunde publikoa berrantolatzean, lehenik eta behin, herritarrekiko hurbilen dagoen eta gaindimentsionamendu-arazo txikiena duen erreferentzia historikoetako baten aurka jotzea. Hori dela eta, legez besteko proposamen hau aurkezten dugu, eta beste legebiltzartalde batekin, Talde Sozialistarekin, erdibideko formula batera ere iritsi gara. EITBren berrantolaketa Radio Vitoriatik hasten da jaun-andreok. Besterik ez genuen behar! Nire ustez, hartutako erabakiak zenbait gauza adierazten dituzte. Lehenik eta behin, hartutako erabakiek erakusten dute –ez dakigu akats batengatik, trakeskeriagatik, ezintasunagatik, ez dakit, espero dugu gaiztakeriagatik ez izatea– Radio Vitoria Radio Euskadin txertatzeko bide bat egin nahi izan dela, behin betiko Radio Euskadiren barruan desagerrarazteko. Horrez gainera, uste dugu Radio Vitoria behin betiko desagerrarazteko pauso bat izan daitekeela. Beno, aipaturiko barneratze horren ondorioa izango litzateke, nolabait. Nazionalismoak Arabarekiko askotan adierazi duen sentikortasunik eza adierazten dutela uste dut. Norabide horretan, hainbat pauso esanguratsu eman dira. Arabako irratiaren zuzendaritza Bilbora –zerbitzu nagusietara– eramateko erabakia, adibidez. Horrek zerikusia izan du Radio Vitoriaren egitura ahultzean. Halaber, Radio Vitoriako lantaldea berregituratu eta lantaldea txikitu beste biderik ez ikusteak pentsarazten digu Euzko Alderdi Jeltzaleak, Jaurlaritzak, gure irratia ahultzeko eta murrizteko kanpaina bat hasi nahi duela. Denok dakigu zer den irratia. Eta, gainera, hurbilekoa izatea nahi badugu, gaurkotasunezkoa, pertsonala, irratia osatzen duten lagunek, profesionalek programazio-ordu askoko esperientzia izan behar dute; irrati bateko kazetariak eta langileak programen gidariak, editoreak, esatariak, dinamizatzaileak edo aurkezleak dira; pertsonak eta esperientzia informaziokalitatearen sinonimo dira. Telebista, berriz, oso desberdina da. Beste ezaugarri batzuk ditu: filmak, telesailak, dokumentalak... erosi egiten dira; emankizunak beste mota batekoak dira; beste informazio-mota batzuk lantzen dira. Irratia ekoizpen pertsonala da; irratiko bertako langileek egindako lanarekin, programekin eta edukiekin egiten da irratia. Argi dago hori; jakina da guztiontzat; eta Radio Vitoriaren kasuan ere horrelakoa da. Alegia, jende gutxiago izateak –hori baita dagoen arriskua– esan nahi du programazio propio gutxiago izango dela; alegia, kablea gehiago konektatuko dela Euskadi Irratiaren entxufean. Alegia, Radio Vitoria gutxiago eta Radio Euskadi gehiago. Nire taldeak zorrotz aztertu du gai hau. Gainera, Radio Vitoria inoiz ez da izan erosoa Alderdi Popularrarentzat. Ez da inoiz ere izan. Irratia oso kritikoa izan da Alderdi Popularrarekin –batzuetan, gehiegi–, eta, noski, inoiz ezin izan dugu hartu hurbileko irrati gisa, inolaz ere. Baina, hala eta guztiz ere, aitortu izan dugu eta aitortzen dugu entzule askoko irratia dela, hurbila, tokiko informazio eguneratua ematen duena, eta beste irrati publiko edo pribatu batzuek, zoritxarrez, –entzuleria zabalagoa dutelako edo ordutegi- edo ekoizpenmugak dituztelako...– plazaratu ezingo lituzketen berriak eta edukiak plazaratu izan ditu. Beno, bada Radio Vitoriak egin ahal izan du, egiten jakin izan du, eta, alderdi horretatik, aitortu eta defendatu egiten dugu guk. Gainera, azken urte hauetan, Radio Vitoria izan da EITBn balantze onena aurkeztu duen negoziounitatea. Gauzak ondo egiten ahalegindu da, eta hori ere aitortzen diogu, hori ere aztertu dugulako. Azken urte hauetan, erakunde publikoan balantzerik onena aurkeztu duen negozio-unitatea izan da. Irrati honek arriskua du gauzak ondo egiteagatik prezio bat ordaintzeko, eta horrek ezin du horrela izan. EITBren beste kate, beste leku batzuetan, langileen beharretara ondoen egokitzen ez ziren merkataritza-kontratuak sinatu dira, eta, hala ere, Radio Vitoria kontratuak egoki egiten saiatu da, eta kontratatzeko formula juridiko egokiak bilatzen. Ez, ordea, EITBren beste leku batzuetan, EITBren beste irrati batzuetan, non merkataritza-kontratu erabat irregularrak egin baitira. Gainera, EITBk lau telebista-kate ditu –nik dakidanez; gehiago dira, agian–, Iruñeko eta Baionako ordezkaritzak kosta ahala kosta mantentzen ditu... Alegia, Radio Vitoria txikitu eta Baionakoa mantendu, Iruñekoa mantendu –eta, gainera, indartu–; seguruenik, hori izango da asmoa, eta ezin dugu hori ulertu. Ezin dugu hori ulertu. Komunikabide batean berriki esaten zenez, EITBko konfiantzako karguetatik % 10ek hamarkada bat baino gehiago daramate postu horretan, eta, alde horretatik, kontratazio-bolumen oso handia da; eta hori ere ez dugu ulertzen. Hortik murrizten hasi beharko da, konfiantzako kargu horiek guztiak murrizten hasi beharko da, komunikabide bateko berri interesgarri eta zabal batean agertzen zen moduan. Bada, ez da egiten. Hala, trakeskeriaz edo ezjakintasunez –lehen esan dudan bezala, ez baitut pentsatu nahi gaiztakeriagatik egin denik–, EITB berrantolatzen hastean, Radio Vitoriatik hasi dira, EITBko zatietatik garbiena, dimentsionatuena eta txikiena denetik. Gainera, esan behar dugu –eta hori horrela da– arrakasta egiaztatua duela. Euskal sare publikoko irrati bakarra da, goizeko seietatik eguerdiko hamabietara, audientzian lehena dena. Hori horrela da; datu objektiboak dira. Alegia, Gasteizen eta Arabako lurralde historikoan ugari diren kirol-jarduerek, kulturaekitaldiek, jaiek leku interesgarria, leku hurbila dute Arabako uhinetan. Esan behar da Gasteizko jendea, arabarrak, kezkatuta daudela horregatik guztiagatik, eta, gainera, nahigabetuta daudela. Erakundeek –azken egunetan, azken orduetan ikusi dugun bezala–, kazetariek, kultura-munduko jende ezagunak, Gasteizko jendeak, arabarrek, Euskal Autonomia Erkidegoko herritarrek adierazi dute ez daudela ados Radio Vitoria murrizteko neurri horiekin, eta guk bat egiten dugu haiekin. Euzko Alderdi Jeltzaletik bertatik ere entzun ditugu ahots horiek. Horregatik guztiagatik, ekimen hau aurkeztu dugu, eta legez besteko proposamen bat adostu dugu Talde Sozialistarekin. Erdibideko zuzenketan, bost puntu ageri dira. Lehenengoa, logikoa den moduan, Legebiltzarreko adierazpen bat da, egoera bere testuinguruan kokatzen duena. "Eusko Legebiltzarrak aitortzen du Radio Vitoriak eta hango profesionalek azken hamarkadetan egin duten lan eskerga, haien lanari esker bihurtu baita irratia Arabako eta Gasteizko tokiko informazioaren erreferentzia nagusietako bat eta Arabako historiaren parte. Halaber, berretsi egiten du Euskal Irrati Telebistak zerbitzu publiko gisa duen funtzioa, EITBren Sortzeko Legean jasotzen den moduan". Bigarren puntua puntu zuzena da, irmoa; alegia, puntu horren arabera, Eusko Jaurlaritzak baztertu egiten ditu EITBko zuzendaritzak irratia berrantolatzeko hartutako neurriak, arriskuan jar dezaketelako Radio Vitoriaren programazioa edo tokiko edukietan murrizketa handia eragin dezaketelako. Guztira, bost puntu dira. Gainerako puntuak Talde Sozialistarekin adostu dira. Hala, EITBren zuzen- daritzari eskatzen zaio, plangintza estrategikoa amaitu arte, administrazio-kontseilura eraman dadila ekimen oro –zeina logikoa iruditzen baitzaigu– eta Legebiltzarraren kontrolpean ere jar dadila. Halaber, laugarren puntuaren arabera, Eusko Legebiltzarrak eskatzen dio EITBko zuzendaritzari, lanpostuetan eragina duen ekimen oro langileen ordezkariei jakinaraz diezaietela eta eragile sozialekin adostasunak lortzeko neurriak bultza daitezela. Hori ere interesgarria iruditzen zaigu; zentzuzkoa guztiz. Eta, azkenik, komunikabideek eta prentsak gaur egun bizi duten testuinguru orokorrak kezkatzen gaituelako –ez bakarrik Arabakoak eta Euskal Autonomia Erkidegokoak, baizik eta beste leku askotakoak–, Eusko Legebiltzarrak beren lana aitortzen die komunikabideetako profesionalei, erakundearen eta gizartearen arteko bitartekari gisa. Alde horretatik, berriz ere, kezka adierazten dugu kazetarien lan-baldintzak ezegonkortu eta okertu egin direlako, eta horrek kalte egiten diolako informazioaren kalitateari eta arriskuan jartzen duelako herritarrek informazio egiatia eta askotarikoa jasotzeko duten eskubidea. Izan ere, eragina izango du, euskal erakunde publikoa ez ezik, erakunde guztiak jasaten ari diren krisiak. Baina, berriz diogu, Radio Vitoriak erakutsi du funtzionatzen duela, herritarrekiko hurbila dela, ondo funtzionatzen duela, zenbaki onak dituela, eta, alde horretatik, uste dugu Legebiltzarrak babestu beharko lukeen ekimena dela. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1697
10
34
06.06.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Radio Vitoriarako iragarritako berrantolatze-neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Hitzaldi honi ekiteko, Radio Vitoriak azken zortzi hamarkadetan egin duen lan handia aitortu nahiko nuke. Hain zuzen ere, hemen esan den moduan, Radio Vitoria erreferentziazko irratia da arabar guztientzat, eta askorentzat ia bakarra. Irrati horren bidez jaso dituzte politikari, kulturari, kirolari, aisialdiari buruzko berriak bizitza osoan zehar; irrati horren bidez osatu dute beren iritzia, egiaztatu dituzte beren ideiak, kolore eta joera guztietako kolektiboei eman baitzaie ahotsa. Radio Vitoriak zerbitzu publikoaren funtzioa betetzen du aspalditik, eta, orain, EITBko zuzendaritzaren erabaki zentzugabe bezain arbitrario baten ondorioz, hori guztia amaitu egin daiteke. Bada gu ez gaude horrekin ados, eta irmoki arbuiatzen dugu. Hori esanik, eta gehiegi ez luzatzearren, osoko zuzenketa bat aurkeztu dugu, Legebiltzar honek EITBko zuzendaritzak Radio Vitoriako kontratuak murrizteko egin duen proposamena baztertu dezan, irratiak eta taldeak inolako azterketarik eta berrantolaketaproposamenik egin gabe egin delako. Eta Carmelo Barrio jaunak esan duen moduan, benetan arraroa da EITBren ustezko berrantolaketa eta arrazionalizazioa –zeina guk beharrezko dela ikusten baitugu– Radio Vitoriatik hastea. Harrigarria da benetan, eta EITBko Zuzendaritza Nagusiaren akats larria. Bestalde, sailari eta EITBko zuzendaritzari eskatzen diegu, hiru hilabeteren buruan, aurkez dezatela Legebiltzar honetan berrantolaketa-plan bat –Euzko Abertzaleak taldeak beti baztertu izan duen planmota–, euskal irrati-telebista publikoa osatzen duten enpresa guztien egoera ekonomikoa berrantolatzeko eta egokitzeko plan bat. Plan horretan, murriztu egin beharko lirateke gaur egungo egiturako zuzendaritzapostuak eta izendapen zuzenekoak. Eta, gure proposamenean diogunez, Legebiltzarrean plan hori aurkezten ez den artean, EITBko zuzendaritzak ez du kontraturik deuseztatuko edo langilerik botako, ez taldean dauden irrati eta telebistetako langile finkorik, ez aldi baterako langilerik. Hori zen gure osoko zuzenketa. Beraz, hori da eskatzen duguna: hiru hilabeteko epean, irrati-telebista publikoaren zuzendaritza berriak aurkez dezala taldea berrantolatzeko azterketa serio eta zehatz bat. Izan ere, gure ustez, EITB mehetu, berrantolatu, arrazionalizatu egin behar da, bai; baina ez, hain zuzen, Radio Vitoria, kalitateko zerbitzu publikoa ematen duen irratia baita gure ustez. Eta murrizketak Radio Vitorian egin beharrean, ideia batzuk ematen ditugu EITBko Zuzendaritza Nagusiak murrizketak egin ditzan. Adibidez, zuzenean hautatutako ehunka kargu, talde osoa edo azpitaldeak kontrolatzen dituzten buruak, zeinak gaur egungo lantaldearen % 10 baitira eta 4 milioi eurotik gorako kostua eragiten baitute. EITBko Zuzendaritza Nagusia hortik has daiteke, Radio Vitoria bidegabeki eta zentzugabeki zigortzen hasi aurretik. Gai hori laster eztabaidatuko dugu Legebiltzar honetan; izan ere, bihar defendatzekoa zen interpelazio bat aurkeztu dugu, baina sailburuak bihar ezingo du hemen egon. Beraz, hortik has daiteke. Benetan zentzugabea da Radio Vitoriatik hastea edo Radio Vitoriari erasoa jotzea, zuzenean izendatutako ia ehun kargu ditugunean. Beraz, hori da proposatzen duguna. Badugu beste ideia bat ere, azken bost urteetan Legebiltzar honetan eskatu izan duguna, hain zuzen: Iruñeko eta Baionako ordezkaritzak ixtea –Carmelo Barrio jaunak aipatu duen bezala–, EITBk Nafarroan eta Frantziako hegoaldean dituen egoitza politikoak baitira horiek, eta ez baitute euskaldunok, nafarrek eta Frantziako hegoaldeko frantsesek komunitate politiko bat osatzen dugulako ideia zabaldu beste helbururik. Hortik has litezke, Radio Vitoria zigortu beharrean. Telebista-kate guztiak ere berrantola ditzakete, eta kate horiei guztiei buruzko azterketa serio eta zehatza egin. Beraz, EITB arrazionalizatzeko eta berrantolatzeko plan serio eta zehatza eskatzen dugu. Hori bai. Ez gaude ados eta irmoki baztertzen dugu Jaurlaritza honek, EITBren Zuzendaritza Nagusi honek Radio Vitoria bidegabeki, zentzurik gabe, arbitrarioki zigortzeko duen asmoa. Egia esan, ez dugu erdibideko zuzenketa sinatu, batetik, denbora faltagatik, eta, bestetik, ezin izan dudalako harremanetan jarri sozialisten eta popularren bozeramaileekin. Nire akatsa izan da. Edonola ere, funtsean, ados gaude proposatzen dutenarekin, eta haren aldeko botoa emango dugu. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1698
10
34
06.06.2013
BREÑAS GONZÁLEZ DE ZÁRATE
EH Bildu
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Radio Vitoriarako iragarritako berrantolatze-neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on. Urkullu lehendakari, sailburu andrea, legebiltzarkideak. Radio Vitoriarekiko iragarritako murrizketen aurrean Gasteizko Udalak eta Arabako Biltzar Nagusiek sinatutako adierazpen instituzionalarekin hasiera eman nahi diot nire diskurtsoari. Bertan, batetik, Radio Vitoria-Gasteiz Irratiak betetzen duen zerbitzu publikoa aitortzen da, eta bestetik, EITBren zuzendaritzari eta Eusko Jaurlaritzari eskatzen zaie langile-kopurua murrizteko erabakia berraztertzeko. Orotara, 10 langile izango dira kalean geratuko direnak, baina zuzendaritzak desagertuko diren sei kontratuez hitz egiten du, iritzi publikoa nahastu nahian, eta hori ez da horrela, inolaz ere, 2014 urteari 10 langile gutxiagorekin hasiera emango baitzaio, sei kontratu bertan behera utziko baitira ekainaren 30etik uztailaren 13a bitartera, beste bi abenduaren 31n eta azken biak 2014ko urtarrilaren 31n. Murrizketa hauek EITBren aurrekontudoikuntzaren baitan kokatzen dira, non lehen neurria behin-behineko kontratuak ez berritzea izan den. Horietako batzuk 10 urteko behin-behineko kontratuak direnak, bestetik. Ente publiko batean egoera guztiz salagarria, bestetik, mantentzeagatik hainbeste urtetan zehar erregularizatu gabeko kontratuak, hau da, guztiona den diruarekin ebentualitate-egoerak luzatzeagatik. Ondorioz, Euskadi Irratian lau langile kaleratuko dira, sei Radio Euskadin, eta, esan bezala, 10 Radio Vitorian, kasu honetan plantillaren % 25 delarik, plantilla txikiena delako, neurri horrek Radio Vitoriaren etorkizuna kolokan jarriko duelarik. EITBren zuzendaritzak darabilen aitzakia da behin-behineko kontratu hauek egoeraren araberakoak direla eta ez direla egiturazkoak, eta ildo horretatik, egiturazko plantillari eutsiko zaiola. Baina, esan bezala, aitzakia merke hau oso urruti dago errealitatetik. Esan bezala, behin-behineko kontratu hauetako batzuk 10 urte baino gehiago luzatu dira eta, gainera, batzuk jubilazioen ondorio dira. Honek esan nahi du lan eta funtzio estrukturala betetzen duten neurrian, egiturazko lanpostuak direla, bai ebentualak bai formakuntzakoak; eta ildo horretatik, guztiz beharrezkoak irrati honen arrazoizko funtzionamendurako, zuzendari orokorrak darabilen aitzakiaren kontra. Egoera honetan, non dago Urkullu lehendakariak aipatutako pertsonengan pentsatutako politika? Enplegu publikoa suntsitzen duten bitartean, enpleguplan bereziak iragartzen dituzte. Zer sinesgarritasun du honek? Radio Vitoriaren kasuan, hiru dira bertan behera geratuko diren praktiketako kontratuak, eta honi deitzen zaio gazte-enplegua desegitea. Azken batean, arrazionalizatzea aipatzen den bakoitzean langileak kaleratzen dituzte, eta oso larria da aldi berean plan estrategikoa amaitu barik langileak kaleratzen hastea, hau da, etxea teilatutik hastea. Horregatik guztiagatik, gure proposamenean ondorengoa eskatzen dugu: "Berriki iragarritako Radio Vitoriaren pertsonal-murrizketa ez onartzeko, Radio Vitoriak egun duen langile-kopuruari eutsiz, Arabako kalitatezko irrati eta enplegu publikoaren defentsan, Araban ere euskal irrati publikoa berma dadin". Gure ustez, arduragabea da, egitasmoari eta langileei iseka egiteaz gain, Maite Iturbe zuzendari orokorrak esatea kontratu hauek ez berritzeak ez duela apenas irratia kaltetuko, esan bezala, irratiaren etorkizuna kolokan egon daitekeelako. Neurri honek irratia kaltetuko baitu, eta asko, gainera. Ezin izango baitzaio ez egungo programazioari eutsi, ez eta gaur egun heltzen den txokoetara heldu ere. Hamar langile gutxiagorekin ez dago egungo gaurkotasunari, hurbiltasunari eta berehalakotasunari eusterik. Eta horrek EITB gizartetik urruntzen du. Non geratzen da, beraz, zuzendari orokorrak bere izendapenarekin batera aipatutako EITBren gertutasuna eta EITBrekiko atxikimendua bilatzea? Neurri honekin ez du bakarrik Gasteiz Irratiak galtzen, Arabako gizarte osoak galtzen du, eta ildo horretatik, denona den EITB irrati-telebista publikoak, agerian geratuz EITBren zuzendaritzak neurri honekin Araba eta arabarrak baztertzen dituela, bizkarra emanez, eta era berean, bada gizartearen elkarbizitzarako eta kohesiorako oztopoa. Radio Vitoriak indarra du Araban. Nire aurreko ordezkariak aipatu bezala, Radio Vitoria Arabako eta arabarron irratia da, irrati hurbila, askotarikoa, konprometitua eta berehalakoa, arabar gizartearen funtsezko gertaeretan present dagoena, gertakariez puntualki informatzen duena, elur-ekaitzak, trafikoa, kaleko lanak, auzoetako kezkak, kolektibo sozialak, bertako kultur egitasmoak eta agenda, udalaren informazioa, herrialdeko herriena, kirola… Milaka arabarrek, adibidez, Alavésen eta Baskoniaren partidak Radio Vitoriaren bitartez jarraitzen dituzte, bertako jaiak eta abar. Radio Vitoria ez da bakarrik, askotan irudi hori eman nahi izan zaion arren, San Prudentzioren edo Andra Mari Zuriaren jaiak, edo farolen prozesioa edota Alavés eta Baskonia ere. Hori baino gehiago da. Gasteiz Irratia Arabako euskal irrati publikoa da, gizarte oso bati erantzuten diona garai berrietara egokituta eta, gainera, aipatu den bezala, defizitarioa ez dena. Ildo horretatik, azken asteotan agerian geratu da arabarron atxikimendua irratiarekiko. Egunotan hainbat eta hainbat gizarte-kolektibo, erakunde, entzule eta herritarrek oro har Gasteiz Irratiari adierazitako elkartasuna eta babesarekin agerian geratu da Arabak eta Vitoria-Gasteizek beren irratiari ematen dioten balorea. Eta Radio Euskadi eta Euskadi Irratia benetan irrati nazionalak balira, eta ez dira, beste ikuspegi bat legoke Araban. Radio Euskadik, batez ere, Bilbori begiratzen dio eta Euskadi Irratiak Gipuzkoari, Arabarekiko gertutasuna eta ezagutza galduz. Eta antzeman daitekeen bezala, Radio Euskadik denborarekin era batean edo bestean Radio Vitoria xurgatu nahi badu, gertutasuna hutsaren hurrengoa izango da eta arabar gizartearen EITBrekiko atxikimendua berdin, EITBk Araba baztertzeko bidea ireki duelako. Horregatik guztiagatik, EH Bilduk uste du ez dela ez zuzena ez bidezkoa entzuleek eta arabar gizarteak dagokien zerbitzu publiko hau galtzea, egunez egun euren kale, auzo eta herrietan gertatutakoa etxeraino ekartzen diena, izan ere, irratiak zentzua eta etorkizuna badu, tokiko informazioari esker baita. Zuzendari orokorrak "mina eta kaltea" iragarri ditu, eta dagoeneko Radio Vitoriako langileak pairatzen ari dira, eta hitz hauek oso kezkagarriak dira, susmatu daitekeelako hau Gasteiz Irratiaren programazioaren murrizketa eta Radio Euskadirekin konexio gehiago ekarriko dituen prozesu etengabe baten lehen urratsa baino ez dela, Arabako irrati zaharrenaren desagerpena ekar lezakeena. EH Bilduk ez dio egungo krisi-egoerari uko egiten, baina behin eta berriro defendatu dugun bezala, egoera zail honi aurre egiteko alternatibak egon, badaudela uste dugu, eta kasu honetan ere alternatibak egon, badaudela seguru gaude. Formulak daude Radio Vitoriaren enplegu eta zerbitzu publikoari eusteko; ondorengoa, esaterako, eta gaur ere aipatu da: EITBk egun 98 gestore dauzka, zuzendariez gain. Izendapen askeko erdi-mailako karguak dira, eta gehienak, langileen hitzarmenetik kanpokoak. Orotara, aurrekontu osotik 4,6 milioi euro bideratzen dira kargu hauetara. Eta 98 izateak esan nahi du EITBn hamar langileko gestore bat dagoela, eta datu hau prestigioa duen eredu batekin alderatzearren, BBCn 43 langileko gestore bat dago, eta hemendik gutxira ratio hori 1/115era igoko da. Gauzak horrela, EH Bilduk garbi dauka gaurko lanpostuei aurre egin dakiekeela egun dauden eta guztionak diren baliabide publikoak beste era batera kudeatuta. Aurrekontua hobeto antolatu eta banatu daitekeelakoan gaude, modu horretan egungo lanpostuei eta zerbitzuaren kalitateari eutsiz. Eta berriro diogu, Radio Vitoriaren murrizketa honekin kaltetuak ez dira bakarrik langabezian geratuko diren langileak –eta hori da larriena–: Araban, era batean edo bestean, denok galtzen dugu informazio-askatasunaren garapen osorako eskubidea. Gauzak horrela, EH Bildutik eskatzen dugu, zerizan eta herrialde oso bat ordezkatzen duen Radio Vitoria-Gasteiz Irratiak gaur egun den Arabako irratia izaten jarrai dezan, egungo lanpostuei eustea. Gainera, ezin dira hainbat pauso eman adostasun barik eta proiektu adostu zehatz bat egon gabe, EITB osoa kontuan izanda. Eta amaitzeko jada, baiezkoa emango diogu PP eta PSEk sinatutako erdibidekoari, non ezin izan garen sartu PPren joko politiko, gure ustez, arduragabe eta kafkianoagatik, ez baitu sinatzen EH Bildu badago, baina, beno... Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1699
10
34
06.06.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Radio Vitoriarako iragarritako berrantolatze-neurriei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Lehendakari jauna, señora consejera, señorías, buenas tardes. Euskal sozialistok informazio-eskubideari buruzko hiru oinarrizko alderdi berretsi nahi ditugu, beste behin ere. Batetik, uste dugu komunikabide publikoek izan behar dutela herritarrek duten eskubide horren azken bermea; bestetik, elkarrizketa soziala defendatzen dugu, hau da, komunikabide horietako langileen ordezkariekin negoziatzea, komunikabide eraginkorrak izan daitezen; eta, hirugarrenik, gure ustez, komunikabideek –publikoek zein pribatuek– funtzio sozial bat betetzen dute, hau da, gizartearen aniztasuna islatzen dute, eta hori posible da, soilik, profesionalek lanbaldintza duinak eta proiektu argi bat badituzte. Printzipio horiek defendatu nahi ditugu eztabaida honetan, zeina, gure ustez, EITBko zuzendaritza nagusiak Radio Vitoriari buruz hartutako erabaki oker baten ondorioa baita. Gure ustez, erabaki okerra da, jatorrizko akats bat duelako, alegia, baliabideak erabaki aurretik proiektua ez definitzea. Badakigu gure gizarteko sektore ekonomiko guztiak zailtasun ekonomikoak izaten ari direla, badakigu zein dituen EITBk, eta, halaber, badakigu erakundea birdefinitu behar dela, eta gaur egungo errealitate ekonomikora eta komunikabideen testuinguru lehiakorrera egokitu. Eta hori guztia badakigunez, talde honek Legebiltzar honetan proposatu zuen –eta Legebiltzarrak babesa eman zion– EITBrako plangintza estrategiko bat egin zedila, alegia, lehenik eta behin, eredua definituko duen plangintza bat egin zedila, eduki hori nola egokitu, noiz egokitu eta norekin egokitu zehaztuko duena. Gure ustez, neurriak hartzen direnean, argudio orokorrak izan behar dituzte oinarrian, osotasuna kontuan hartzen dutenak, eta ez dute eman behar irtenbide partzialak, askotan sendotasunik gabeko irizpideetan oinarritutako adabakiak, hartzen ari direlako itxura. Esaten digutenean neurri horiek behin-behineko lanpostuei, egiturazkoak ez direnei, eragiten dietela, galdera hau egiten dugu: EITBn ez al da behinbehineko edo aldi baterako kontraturik berritzen? Bada, bai. Eta, orduan, zergatik ez dira berritzen Radio Vitoriakoak eta besteetakoak bai? Gure ondorioa da, kasu honetan, inprobisazioa egon dela. Radio Vitoria nola bideratuko den, zer funtzio izango duen, EITBren barruan zer sinergia izango dituen argi azaldu aurretik, pertsonei eragiten dieten neurriak hartzen dira, zerbitzu publikoaren izaerari eta kalitateari eragingo dietenak. Erakundearen zuzendaritzak aukera ezin hobea izan zuen Legebiltzar honi bere argudioak eta asmoak azaltzeko, EITBren Kontrol Batzordearen aurreko agerraldian; baina ez zuen horrelakorik egin, eta agerraldi hartatik zortzi egunera jakinarazi zien langileei kalean geratuko zirela. Zergatik ezkutatu zen erabaki hori? Gure ustez, ez dagoelako erabaki hori oinarritzen duen planik. Batetik, esaten digute, 2013aren amaieran, hamar langile gutxiago izango dituela Radio Vitoriak. Lantaldearen ia % 25 da hori, eta, murrizketa horrekin, zaila izango da irratiaren jardunari eta kalitateari eustea. Baina, bestalde, lasaitu egin nahi gaituzte neurri horiek hiruzpalau laguni eragingo dietela eta aldi baterako kontratuak direla esanez, nahiz eta irratian urte asko daramaten langileak izan. Kontratu horiek amaitzeak laguntzen ote dio EITBren iraunkortasun-estrategiari? Baina, orduan, zein da arazoa? Gure ustez, erantzuna oso argia da: ez da plangintzarik egin, eta ez dira inon txertatu Radio Vitorian hartuko diren neurriak. Plangintza estrategikoa egiten ari dira; beraz, zaila zen gauza nondik joan beharko luketen jakitea. Hori dela eta, uste dugu itsu-itsuan jokatzen ari direla, eta ez direla ari sustraietara, arazoaren funtsera, jotzen, baizik eta adarrak mozten ari direla, egin nahi denaren ideia argi bat izan gabe. Egoera horren aurrean, Radio Vitoriari buruzko erabakiak eragin duena birbideratzea eskatzen dugu; zerotik hastea, lehenengo helburuak azaltzea eta ondoren neurriak hartzea, eta, neurri horiek lanpostuei eragiten badiete, langileen ordezkariekin akordioak bilatzea. Legebiltzarreko administrazio-kontseilua eta kontrol-batzordea behar bezala informatzea nahi dugu irrati-telebista publikoaren proiektuari eta hartu beharreko egokitze-neurriei buruz. Kasu honetan, Radio Vitoriari buruz ari gara, eta, beraz, zerbitzu publiko gisa, Arabako errealitatearen leiho ireki eta anizkoitz gisa betetzen duen funtzioa aldarrikatu nahi dut; halaber, nire taldeak aitorpena egin nahi die zortzi hamarkadako ibilbidea egin duten profesionalei, eta Gasteizko eta Arabako gizartearen atxikimendua lortu duen irratiari. Eta, aldi berean, beste behin ere, komunikabide guztiek –publikoak nahiz pribatuak– egiten duten lana aldarrikatu nahi dut, informazio-eskubidea egiatasunaren eta aniztasunaren ikuspegitik lantzen baitute. Baina, horretarako, profesionalen lan-baldintzek behar adinakoak izan behar dute, askatasunez lan egin ahal izateko. Legebiltzar honek ahobatezko iritzia azaldu izan du hainbat alditan gai horri buruz. Gure kezka agertu izan dugu informazio-profesionalen lan-baldintzen murrizketari buruz eta ezegonkortasun horrek beren lanaren kalitatean duen eraginari buruz. Zenbait en- presa pribaturen jarduera jakin batzuen aurrean egin dugu, uste baitugu komunikabideek, pribatuak izan arren, Konstituzioan babesten den funtzio publiko bat betetzen dutela. Beraz, are ozenago aldarrikatu behar dugu hori, erakunde publiko batean lan-ezegonkortasunaren sentipena handitzen bada. Horregatik, hasierara itzultzea eskatzen dugu, zer irrati-telebista publiko nahi dugun definitzeko, gaur egun herritarrei zer zerbitzu eman behar dien zehazteko eta lan hori zer baliabide ekonomiko, tekniko eta giza baliabiderekin egin daitekeen ikusteko. Alegia, lehen esan bezala, sustraietara jo behar dugu, adarrak mozten hasi aurretik. Bestalde, esan den moduan, erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu Popularren Taldearekin. Dagoeneko iragarri denez, espero dut Legebiltzar honen gehiengoaren babesa izango duela. Horregatik, gure poztasuna agertu nahi dut, eta zorionak eman nahi dizkiet Radio Vitoriako langileei ere. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4caababe-98be-4b73-a3af-96700962510a
parl_eu_1700