legislatura stringclasses 4 values | id stringclasses 180 values | fecha stringdate 2012-11-20 00:00:00 2023-12-12 00:00:00 | speaker stringclasses 314 values | party stringclasses 11 values | topic stringlengths 0 767 | text stringlengths 3 64.2k | language stringclasses 1 value | url stringclasses 461 values | unique_id stringlengths 9 13 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
10 | 36 | 13.06.2013 | SEMPER PASCUAL | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Espainiako Estatuko segurtasun-indarren erreti- ratzea galdegiteko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Brevemente. Reyes jauna, berez zuek ere bazarete baliabiderik ez izatearen erantzule, zuek ere aurrekonturik ez izatearen erantzule baitzarete; izan ere, onartu zenitzaketen aurrekontuak jaun-andre hauekin, eta atera zenitzaketen aurrera kontu horiek, orain haiei leporatu beharrean ez dagoela konturik. Hemen oso ondo dago legez besteko proposamenen ez dakit zer aurkezpen-estatistika bete behar izatea, baina koherentzia apur bat izan behar duzue. UPyDri ere, Maneiro jaunari, esan nahi diot batzuetan, bizitza honetan, Maneiro jauna, batera edo bestera egin behar dela. Batzuetan, bizitza honetan, erabakiak hartu behar dira. Izan ere, zure argudio zorrotz baino zorrotzagoarekin, alegia, ez duzula bozkatuko Bildu dagoelako, baina nire abstentzioarekin ahalbidetzen dut Bilduk nahi duena ateratzea, eta ez dut bozkatuko Alderdi Popularrak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak nahi dutena ez zaidalako gustatzen, ez nago ez alde batean ez bestean, baina hori ez da egia, zure abstentzio aktiboarekin Bilduren ekimena aurrera ateratzea ahalbidetuko baituzu. Beraz, gauza bat da diskurtsoa eta mezua, eta beste gauza bat da errealitatea. Eta berriro diotsut, batzuetan, bizitza honetan, alde batera edo bestera egin behar da. Guk –argi eta garbi esaten dut, eta beste legebiltzar-talde batzuetako bozeramaileen beharrik gabe– ez dugu bozkatuko Alderdi Sozialistak Bildurekin adostu duen ekimena, ez gaizki dagoela iruditzen zaigulako, baizik eta ez dugulako uste, hain justu, ekimen hori sinatu dutenek berrikuntzaren, etorkizunaren eta euskal enpresaren aldeko apusturik egiten dutenik eta berrikuntzan eta garapenean benetan sinesten dutenik. Deitoratu egiten dugu Alderdi Sozialistak Bildurengan konfiantza izatea, eta Bildurekin Euskadiko politika ekonomikoa eta garapen ekonomikoa lortzean sinestea. Deitoratu egiten dugu. Hori egia da, baina arriskua hartzen dugu, eta nahiago dugu akordio bat, guztiz gustuko ez duguna, baina konfiantzan eta Jaurlaritzak adierazitako konpromiso batean oinarrituta dagoena, hemen izango baikara betetzen dela egiaztatzeko. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1801 | |
10 | 36 | 13.06.2013 | ISASI BALANZATEGI | EH Bildu | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Espainiako Estatuko segurtasun-indarren erreti- ratzea galdegiteko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mahaiburu andrea. Ez daukagu sinesmen handirik-eta hemen, Semper jauna, gure planteamenduak ezagutzen ez dituzunean, baina bueno. Egunen batean, ibilian-ibilian egiten da bidea eta ikusiko dugu. EH Bildurentzat gai hauek, zientzia, teknologia eta berrikuntza oso inportanteak dira. Esan dut, eta berriz ere esango dut, Euskal Herriarentzat estrategikoak. Semper jaunak sinestu ala ez, guretzat horrela da eta gure apustua geroari begira bide horretatik dator. Ez dugu imajinatzen Euskal Herria berrikuntzarik gabe eta are gehiago, berrikuntza Parlamentu honetan etorri baldin bada, gure eskutik etorri da eta ziur asko etorriko da. Guk babesten dugu, eta eskertu nahi dugu, Reyes jaunaren proposamena. Iruditzen zaigulako, batetik, eta esan egiten dugu, hartutako konpromisoei eutsi egin behar zaielako; bestetik, atzerapausorik eman behar ez delako. Exekutatu egin behar da. Eta segitzen dugu pentsatzen, eta intsistentziaz berriz ere esango dut, mozio honen aitzakian, beharko genukeela garapen normatibo bat, goren mailako garapen normatibo bat, zientzia, teknologia eta berrikuntzan. Anabasa dago. Anabasa dago bai programetan, bai eragileetan... Beharbada, gure ustez, oinarrizko ikerketak pisu handiago izan beharko luke, eta bai pentsatzen dugu hemen administrazio sendo bat, zientzia, teknologia eta berrikuntza administrazio publiko bat behar dela, inbertsio publiko handia behar dela, beharbada aurrekontu proiektuetan aurkeztu zena pisu txikiegia zen, gure ustez, honetarako, baina geroari begira bide horretatik jo behar dela uste dugu. Horrexegatik babesten dugu Reyes jaunak aurkeztutako mozioa. Koherentzia, balore bezala baldin bada ere, ba koherentzia horren bitartez gure bidaideak apartatu egiten badira, baten batzuk guretzat, bueno poz pixka bat ematen digu, eta nahiko genuke Semper jaunaren aldetik planteatutako hitza eta emandako hitza betetzea, horrela espero dugu mozioa aurrera aterako dela. Behar dugu berrikuntza, behar dugu energiaeredu berri bat eta beharko genuke, nik uste, eztabaida gehiago gai hauei buruz. Besterik gabe. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1802 |
10 | 36 | 13.06.2013 | ETXEBERRIA ARANBURU | EA-NV | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Espainiako Estatuko segurtasun-indarren erreti- ratzea galdegiteko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Maneiro jauna, esan diguzu gure zuzenketak ez duela ezer ekartzen eta ez diola ezer eskatzen Eusko Jaurlaritzari. Ez nago ados. Uste dut eskatzen duela biderka daitezela I+Garengatiko ahaleginak, eta uste dut horretan denok gaudela ados. Beraz, iruditzen zait Maneiro jaunak zuzenketarik aurkeztu ez izanak bezainbeste ekartzen duela, edo gehiago. Iruditzen zait zuk egin duzuna baino gehiago ekartzen duela, ez baituzu zuzenketa bat ere aurkeztu. Gu, behintzat, hobetzen saiatu gara. Aldiz, aurreko legez besteko proposamen batean egin zenuen zuzenketarik. Argi daukagu konpromisoa. Eta zifrez hitz egiten badugu, uste dut, ez, ez dut uste, ziur nago sailburuak esan zizula zure interpelazioari erantzun zionean. Esan zizun aurrekontu-aurreproiektuaren 150 milioiekin, berrikuntza-funtsaren 20 milioiekin, EEEren bitartez offshore-n eta sare adimendunetan inbertitu nahi ziren beste 20 milioiekin, eta defizitaren arintze posiblearekin, 2012koa gastatzea lortzeaz gain, hura baino gehiago gastatuko zela. Horixe erantzun zizun. Erantzuna ez bazaizu gustatzen, eskubidea duzu, baina esan zizun Jaurlaritzaren helburua ez zela 2012koa gastatzea, baizik eta hori baino gehiago. Horixe erantzun zizun Jaurlaritzak. Galdetzen diguzunean nola hobetu dezakegun, eskatzen dizut irakur ditzazula txostenak, haietako asko Legebiltzarrean jasoak edo Jaurlaritzak berak eginak; hor identifikatzen dira euskal zientzia- eta teknologiasistemaren ahuleziak. Argi eta garbi identifikatuta daude, eta haietakoren batez jada hitz egin dugu bilkura honetan, sistema monitorizatzeko eta ebaluatzeko beharrari buruz egin genion galdera bati erantzun baitzion sailburuak. Eta Jaurlaritzara bidali zizkizueten txostenak irakurtzen badituzue, ziurrenik erantzunda geratuko zaizue zer egin behar den gure sistema hobetzeko. Gogorarazi nahi dizut, orobat, zuek biderkatu zenutela zorra eta zuek egin zeniotela uko 2013ko aurrekontua aurkezteari, horretarako aukera edukita; hor, agian, hobeto jokatu ahal izango zenuten. Eta Eusko Jaurlaritzak 2013rako aurkeztutako aurrekontuaurreproiektuari zuzenketaren bat aurkezteko aukera edukita, ez zenioten zuzenketarik jarri gastuen atalari, eta hor ikus genezakeen, agian, nondik atera genezakeen zuek nahi duzuen aurrekontu-igoera hori. Uste dut ondo dagoela, baina, gure iritziz, esan genizuen aurreko legealdian, kontua ez da atzerako ispilutik begira gobernatzea, eta espero dut Alderdi Sozialistak ere ez duela oposizioa egingo atzerako ispilutik begira, hau ez baita horrelako lehenengo ekimena. Ekimenen batek behin eta berriz eskatzen zuen gauza batzuk bere horretan uztea, esanez bezala hori dela lortu ahal izan den gehiena. Guk uste dugu badagoela zer hobetua, eta hori da gure asmoa. Beraz, atzerako ispilutik begira ez gobernatzeko esaten genizuen bezala, orain errepikatzen dizuegu ez dezazuela oposizioa egin atzerako ispilutik begira, begira dezazuela aurrera, ikus dezazuela zer premia dituen euskal zientzia- eta teknologia-sistemak, eta lagundu diezaguzuela –den-denon laguntza beharko dugula uste baitut– daukagun sistema hobetzen, funtsezkoa baita gure herrialdearen ongizaterako eta etorkizunerako, Isasi jaunak zioen bezala. Al señor Isasi: yo intenté alcanzar un acuerdo con usted para que la inversión fuera lo más elevada posible en todos estos programas. Eta Isasi jaunari: Saiatu nintzen ni zurekin adostasun batera iristen programa guzti hauetan ahalik eta gehienera eman zedin inbertsioa. Baina ez dakit. Daukat zentzazioa, ba batzuetan, koadrila gehienetan gertatzen dena, besteak erronda ordaintzen duenean, erreserba eskatzen duen jendea egoten da, eta norberari tokatzen zaionean urteko ardoa edo ardo xume bat, edo alde egiten dute beraiei erronda ordaintzea tokatzen zaionean. Eta gutxi gorabehera hori da Gipuzkoako Aldundian gertatu dena. Zeren Gipuzkoako Aldundian, bere presupuestoetan garapen ekonomikoa % 25 jaitsi da, baino baita ere zientzia eta teknologiako sarerako diru laguntzak ere % 25 jaitsi dira. Orduan, badirudi Bilduk diskurtso desberdina daukala segun erronda nork ordaintzen duen. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1803 |
10 | 36 | 13.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Espainiako Estatuko segurtasun-indarren erreti- ratzea galdegiteko. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Berriro ere, zure baimenarekin, eserlekutik, Semper jaunari esateko Legebiltzar honetan norbaitek hartzen badu arriskua neuk hartzen dudala, Legebiltzar honetan norbaitek hartzen badu arriskua, besteek adina behintzat, UPyDk hartzen duela, eta gaur ere hartu egingo dugu, eta abstenitu egingo gara eman ditudan azalpenengatik. Abstenitu egingo gara Talde Sozialistaren eta EH Bilduren artean sinatutako erdibideko zuzenketaren aurrean, hain justu Talde Sozialistak erabaki duelako, beste batzuetan bezala –eta horretarako eskubidea du–, EH Bildurekin zerbait adostea. Kasu honetan, eta beti egin dugun bezala, abstenitu egingo gara, hau da, gure irizpideari eta koherentziari eusten diegu. Ez dugu ezer ahalbidetuko. Abstenitu egingo gara. Abstentzioak ez dio ezeri babesa ematen. Beraz, ez dugu ezer ahalbidetuko. Eta Ganbera honetan legebiltzarkideren bat falta baldin bada gaurko bozketan, legebiltzarkide haren erantzukizuna izango litzateke edozein kasutan, ez nirea. Gu abstenitu egingo gara. Esan bezala, ados geunden Talde Sozialistak planteatutako mozioarekin, eta zu ere, Semper jauna, ados zeunden Talde Sozialistak planteatutako mozioarekin. Zergatik ez genuen zuzenketarik aurkeztu? Ez genuen zuzenketarik aurkeztu ados geundelako Talde Sozialistak planteatutako mozioarekin. Zuek, Euzko Abertzaleak taldeko ordezkariok, ez duzue zuzenketa bat planteatu Talde Sozialistaren ekimen bat hobetzen saiatzeko, baizik eta hari kalte egiten saiatzeko, hura beheratzen saiatzeko, hain zorrotza izan ez dadin saiatzeko; horrenbestez, Talde Popularrarekin sinatu duzuen zuzenketa horrek funtsean ez duenez ezer esaten eta ez denez inola ere nahikoa, aurkako botoa emango diogu. Tira, arraroagoa da Talde Popularraren jarrera; izan ere, hain zuzen, ados dago Talde Sozialistak planteatutako mozioarekin, bere zuzenketa gehigarrian jasoa dago, baina haren aurka bozkatuko du, eta ez hori bakarrik, baizik eta, gainera, erdibideko zuzenketa bat sinatu du Euzko Abertzaleak taldearekin, baina ez du erdibideko horretan sinesten eta badaki ez dela inola ere nahikoa. Ondorioz, eta koherentziaz, guri ez digu inork irabazten, eta ez zaitez saiatu gai honetan burua ateratzen. Koherentzia erabatekoa, betiko irizpide berari eusten diogu. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1804 |
10 | 36 | 13.06.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Guggenheim Bilbao museoaren azterketa eta ebaluaziorako lantaldearen txosteneko gomendioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Egun on. Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok. Joan den maiatzaren 24ko kontrol-batzarrean Hezkuntza eta Kultura sailburuari egindako interpelazioaz aritu ginenez, ekimen honi ikuspegi eraikitzailea eta ekarpenezkoa egin nahi diogu, Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko foru Aldundiak egin beharko duten ahaleginari laguntzekoa... La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1805 |
10 | 36 | 13.06.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Guggenheim Bilbao museoaren azterketa eta ebaluaziorako lantaldearen txosteneko gomendioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | ... Erakunde horiek ahalegina egin beharko dute New Yorkeko Solomon Guggenheim Fundazioarekin 1991ko akordioa birnegoziatzeko, Guggenheim Bilbao museoa dela eta. Hain zuzen, 2014 amaierarako egin behar da negoziazio hori. Hilaren 24an gogoratzen genuenez, 2012ko ekainaren 18an, duela urtebete hain justu, Eusko Legebiltzarreko Kultura Batzordeak ebazpen bat eztabaidatu eta onartu zuen, Bilboko Guggenheim museoaren ibilbidea aztertzeko eta ebaluatzeko lantaldearen txostena zela eta. Legebiltzarreko lantalde horretan parte hartu zuten artearen, kulturaren, politikaren, unibertsitatearen, kritikaren, museo-zuzendaritzaren arloko pertsona ezagunek, galeria-jabeek, politika publikoen ebaluatzaileek, komisarioek, aholkulari artistikoek..., eta horien guztien lekukotza oinarri gisa erabili zen txosten argi eta osatu bat idazteko eta onartzeko, besteak beste, euskal aldeak –tartean Eusko Jaurlaritzak– eta alde amerikarrak 2014ko amaierarako negoziatu behar duten akordioa hobetzeko aukerei buruz. Aipatu genuen bezala, batzordeak hainbat hausnarketa egin zituen txosten horretan. Hala, 19 gomendio egin zituen, Guggenheim Bilbao museoaren eta Solomon R. Guggenheim Fundazioaren arteko akordioa berritzean, euskal aldearen jarrera indartzeko, eta hautemandako zenbait hutsune gainditzeko –azpiegitura artistiko horren, erakunde horren, hasierako ibilbidean normalak direnak–, museoak Guggenheim sarean duen kokapen estrategikoan, kudeaketan, artegune gisa betetzen duen funtzioan, gauzak egiteko moduan, euskal erreferentzietan... Sailburuak interpelazioari erantzutean iragarri zuenez, orain arte, euskal aldea osatzen duten erakundeek –Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko Foru Aldundiak– bananduta egin izan dute lan, eta, orain, ekainean, bi erakundeek hausnarketa bateratu bat egingo dute, estrategia bateratu bat finkatuko dute, sailburuak jakinarazi zuzenez, egun hauetan hasiko diren bileren bitartez. Argi dago lantaldearen txostenak paper garrantzitsua izan behar duela hasierako hausnarketan, euskal aldeak egin beharreko bateratze-lanean eta amerikarrekin negoziatu beharreko akordioen proposamenak egitean. Txostenaren arabera, euskal aldeak ezinbestean heldu behar die zenbait gai garrantzitsuri. Txostenak eta sailburuak adierazitako jarrerak helburu bera dute, sailburuak berak adierazi zuen bezala: euskal Guggenheim-a indartzea eta dinamismo handiagoa duen eta kulturan, gizartean eta ekonomian eragin handiagoa duen etorkizuna bilatzea. Beno, bada bi estrategia horien bidez –euskal aldeak bete beharrekoa eta lantaldearen txostenean deskribatzen dena–, egoera hori indartu behar da, dinamismo handiagoa ahalbidetu behar da eta euskal erreferentziak sakondu behar dira Guggenheimen errealitatean. Alegia, oinarri berriak eman behar zaizkio Guggenheim Bilbao museoari, pinakotekak aurrerantzean izango duen ibilbiderako. Hain argigarria izan zen txosten horren errepaso labur bat egin beharra daukagu; egindako hausnarketen eta, batez ere, egindako gomendioen errepasoa. Horien arabera, euskal aldea indartu beharra dago amerikarrekin aurrerantzean egingo diren negoziazioetan. Era askotako hausnarketak egin ziren, arrakasta ekonomikoari buruz –hori aitortu beharra baitago–, Guggenheim museoaren arrakastari buruz –arrakasta ekonomikoa, hirigintzakoa, turistikoa–, eta, segidan, museoak duen eraginaren ebaluazioa beste sektore batzuetara zabaldu beharra aipatu zen. Testuinguruari, alegia, 1991n sinatutako akordioaren izaerari buruz ere hausnartu zen: garaiak aldatu egin dira, eta asko gainera. Eusko Jaurlaritzaren, Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Solomon R. Guggenheim Foundation-en arteko akordio horrek testuinguru berrira egokitu behar du. Euskal aldea indartu egin da. Guggenheim Bilbaok ez du babesik behar dagoeneko; sarearen laguntzarekin, Guggenheim konstelazioarekin mugitu behar du. Beraz, akordioa testuinguru berrira egokitu beharra aipatu zen, eta guztiek aipatzen duten beste gauza garrantzitsu bat lortu beharra ere aipatu zen: Guggenheim Bilbao museoa Guggenheim sarearen gune estrategikoa izatea. Nahi bat da; eta ez da hutsala ez askonahia. Erreala da; errealista da Guggenheim Bilbao museoak, etorkizunean, Guggenheim sare artistikoan izan dezakeen indarra kontuan izanda. Halaber, lantaldean hausnarketa egin zuten bilduma propioa eta bilduma erosteko prozedurak hobetzeko eta perfekzionatzeko irizpideei buruz. Orain arte hautemandako gorabeherak, orain arte izandako ibilbidea erabili zen gaietan sakontzeko. Halaber, Guggeheim Bilbao Museoaren eta euskal artearen, euskal unibertsitatearen eta euskal sorkuntzaren arteko erlazioa sakondu beharra aipatu zen. Hori egiteke dago oraindik, eta, alor horretan, badago zeregina. Hain zuzen ere, hori da museoaren ibilbide berriari buruzko negoziazioaren funtsezko elementua. Zuzendaritza artistiko propio bat, kudeaketarekiko independentea izango dena, ezartzea ere aipatu zen. Beno, lantaldean hartutako irizpide bat da hori. Hitz egin, negoziatu egin behar da; baina kontuan izan behar da batzordean parte hartu zuten adituetako askok funtsezko elementu gisa aipatu zutela hori. Halaber, Guggenheim Bilbao museoko patronatuaren nolakotasunari, eraketari, definizioari buruzko alor garrantzitsuak aipatu ziren. Hausnarketa interesgarriak egin ziren, eta uste dut ona dela horiek ere kontuan izatea euskal aldearen jarrera definitzen denean. Museoaren dimentsio didaktikoa ere aipatu zen, giza baliabideen trebakuntza, Guggenheim Bilbao museoa EAEko administrazioaren kultura-politiken testuinguruan txertatu beharra. Diru publikoz sostengatutako museo pribatua izanik... Gai horri dagokionez, nire ustez –gure ustez, baita lantaldearen ustez ere– EAEko administrazioaren kultura-politiken testuinguruan txertatu beharko lirateke, modu irmoagoan. Beraz, gai horretan ere badago zer hausnartua. Ez da esaten nola egin behar den, zer egin behar den, baizik eta norabide bat adierazten da, eta nik uste dut norabide hori funtsezkoa dela jarrera definitzeko. Halaber, amerikarrekin negoziatzean jarrera irmo eta ausarta izateari buruzko hausnarketak eta gomendioak egin ziren. Oso argi dago euskal aldeak indarra erakutsi behar duela negoziazio honetan. Bestalde, lantalde horretan, lantaldearen txostenean, amerikarrek 1991ko akordioaren punturen bat bete ez izana aipatzen zen, besteak beste, Guggenheim-eko funtsen errotazioari eta euskal artearen bilduma indartzeari dagokienez. Horiek ere gai garrantzitsuak dira. Kasuren batean, ez dira bete edo ahulago bete dira 1991n aurreikusitako itxaropenak, eta, orain, bistan denez, beste ikuspegi batetik heldu behar zaio horri. Eta hausnarketa horiez gainera, bada, hainbat gomendio egin zituzten, guztira 19, eta horiek, hausnarketa horiekin batera –zuek guztien eskura daude, denek dakizue zein diren–, indarra ematen diote museoaren euskal profilari bere ibilbide berrian. Indarra eman behar diote euskal profil horri –nazioarteko zatiari, noski, beti izan baitu–, baina ibilbide berrian, museoaren euskal profilari eman behar diote indarra, jakinik testuinguruak ere indarra eman duela gure erakundeen alde. Negoziazioaren une erabakigarri batean gaude. Euskal zatiak hausnarketa egin behar du, bere proposamenak zehaztu behar ditu, eta, alde horretatik, lantaldearen txostenak –beste azterketa batzuen artean– jarduera-ildo interesgarriak proposatzen ditu. Eta hori hor dago, eta aitortu egin behar da horregatik. Eskerrak eman nahi dizkiogu sailburuari lantaldearen lan hori aintzat hartzeagatik. Gure ustez, jarrera adeitsu hori ikusirik, Eusko Legebiltzarrak bultzada bat eman beharko lioke txostenari –hain zuzen, horixe ari gara egiten–, berehala hasi beharreko negoziazioprozesuan parte har dezan. Alegia eraikitzeko eta laguntzeko asmoarekin egindako proposamena. Eusko Legebiltzarrak euskal aldeari laguntzeko asmoz egindakoa. Ekimen arrakastatsu baten gainean eraikia, eta arrakasta hori, Guggenheim-a, indartzeko, finkatzeko, areagotzeko egindakoa. Izan ere, gehiago eskatu daiteke, eta eskatu behar da. Hobetu egin daiteke. Guggenheim Bilbao hobea izan daiteke guztiontzat, artearentzat, kulturarentzat, euskal gizartearentzat, gure kultura nazioartekotzeko helburuarentzat. Alegia, oso argi dago guztiok ikusi ditugula hobetu beharreko gauzak, guztiok aitortu beharreko arrakasta batetik abiatuta. Eta, aldi berean, une ezin aproposagoa da testu hau, proposamen hau onartzeko, eta, horren bidez, lantaldeak egindako lanaren egokitasuna aitortzeko. Iragarri dutenez, euskal aldea osatzen duten erakundeak lanean hasiko dira, defendatuko duten jarrera bateratua finkatzeko, eta honek lagundu egingo die lan hori egiten. Guggenheim Bilbao gure erantzukizun politikoa ere bada. Egin beharreko proposamenak eta, bistan denez, gure aurrekontu-konpromisoak kontuan harturik, Guggenheim Bilbao museoa gure erantzukizun publikoaren, gure erantzukizun politikoaren barruan dago. Gu arduratzen gaituen zerbait da, eta horregatik egin dugu proposamen hau. Beraz, ekarpen hau gehitu behar zaie Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko foru Aldundiak dituzten txostenei, negoziazio-prozesuari eta euskal aldea osatuko duen corpusari, amerikarrekin negoziatzen denerako. Horregatik proposatu dugu mozio hau. Eta mozio horretan diogu Eusko Jaurlaritzak bere egin beharko lituzkeela Guggenheim Bilbao museoaren ibilbidea aztertzeko eta ebaluatzeko lantaldearen txostenean jasotzen diren hausnarketa eta gomendioak, eta Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu kontuan har ditzala hausnarketa eta gomendio horiek, 2014ko abenduan, Solomon R. Guggenheim Foundation-ekin negoziatu beharko den kudeaketa-akordioari begira, euskal aldea finkatzeko. Jarrera argia da. Nire ustez, jarrera hori bat dator, lehengoan, Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura sailburuari egindako interpelazioan hitz egin- dakoarekin. Alde horretatik, nire ustez, argi dago, honen bidez, lantaldean eztabaidatutako gaiak kontuan hartzeko laguntza gisa besterik ezin daiteke hartu hau, gai horiek saihestezinak, funtsezkoak izango dira eta nahitaez eztabaidatu beharko baitira. Beraz, alde horretatik, mozio hau onartuz, nire ustez, aurrerapauso bat emango dugu. Amaitzeko, duela urtebete hain justu, lantaldearen txostena onartu zenean, argigarria izan daiteke garai hartan prentsan esaten zena. Nire ustez, erreferentzia gisa har daiteke; izan ere, orduan, denek interpretatu zuten lan positibo bat egin zela, eta lagundu egingo zuela. Bada hiru komunikabidek zer esaten zuten aipatuko dut: "Eusko Legebiltzarraren arabera, Bilbok buruz buru birnegoziatu beharko du New Yorkekin Guggenheim hitzarmena". Horixe da nahi duguna: New Yorkekin buruz buru negoziatu hurrengo hitzarmena. Beste komunikabide batek honela zioen: "Eusko Legebiltzarrak pisu handiagoa eskatzen dio euskal aldeari Guggenheim hitzarmenean". Bada ados horrekin ere; guztiz osagarria da aurrekoarekin. Horixe eskatzen dugu: pisu handiagoa testuinguru berrian, 25 urteren ondoren. Beste komunikabide baten arabera, "Eusko Jaurlaritzaren txostenean, New Yorken mende egongo ez den Guggenheim-a eskatzen da". Beno, gauzak ikusteko beste modu bat da, baina horixe da nahi duguna: lantaldearen txostenaren bidez, euskal aldea indartu eta laguntzeko tresnak eman, eta, bistan denez, testuinguru politiko, ekonomiko eta historikoa aldatu egin dela ulertu, eta ohartu, orain, zeresan handia dugula amerikarrekin egin beharreko etorkizuneko hitzarmen horretan. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1806 |
10 | 36 | 13.06.2013 | REYES MARTÍN | SV-ES | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Guggenheim Bilbao museoaren azterketa eta ebaluaziorako lantaldearen txosteneko gomendioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Sí, señora presidenta. Señor lehendakari, señoras y señores consejeros, señoras y señores parlamentarios, buenos días. Guggenheim Bilbao museoa museo berezia da, eraikin berezi eta apartekoa eta autofinantzaketa-tasa handia duena, inguruko ekonomia –ostalaritza, azokak...– indartzeko gaitasun argia duena. Horrez gainera, produktu ukiezin garrantzitsuak sortzen ditu, eta museoa elementu garrantzitsua izan da Bilbo suspertzeko, 1980ko urteetan industria-birmoldaketa handiak hondoratuta egon ondoren. Beraz, "Guggenheim efektua" deitu zaion esperientzia ikaragarri positiboa izan da hainbat mailatan: ekonomian, hirigintzan, populazioaren barne-konfian- tzaren arloan, hiriaren eta herriaren nazioarteko proiekzioan eta kultura-arloan. Guggenheim Bilbao, batez ere, koherentea izan da sorreran izan zuen arrazoiarekin eta zentzuarekin. Peat Marwick enpresak egindako bideragarritasunazterketaren sarreran adierazten zenez, alde bakoitzaren interes eta baliabideak dira museoaren sorreraren arrazoi nagusia. Bilbok nahi zuen –eta bazuen beharra, hori esan beharra dago– tokiko eta eskualdeko ekonomia indartzeko kultura-pizgarri bat eduki eta hori finantzatzeko baliabideak lortu. Solomon Guggenheim-ek funts artistiko ugari zituen, esperientzia programazioan eta salmenta-merkatua zabaldu beharra. Bi erakundeen –hiriaren eta fundazioaren– beharrek eta baliabideek ezin hobeto osatu zuten elkar. Eta bi aldeek argi izan zuten ideia bat, hasiera-hasieratik: kultura zen produktua, baina ekonomia zen xedea. Urte hauen buruan, helburu ekonomikoa erabat bete da, eta inork ere ez du zalantzan jarriko produktua ere kulturala izan denik; goi-mailako kulturamasen alorrekoa, baina kulturala. Hori esaten dut, garrantzitsua iruditzen baitzait euskal erakundeen eta Guggenheim Fundazioaren arteko hitzarmen haren sortze-prozesua baloratzea; izan ere, hasierako hitzarmen horretan dago orain arte museoak izandako ibilbidearen alde ona nahiz txarra. Historian lehen aldiz, sukurtsal bat ireki, eta horregatik kopuru bat kobratzea proposatzen zuen museo batek. Zehazki, euskal erakundeek 20 milioi dolar ordaindu zituzten bi epetan, 1992an eta 1993an. Bazkideek gaur arte izandako harremana zehazten duten hitzarmenaren baldintzak eta museoaren funtzionamendua Krens-ek –Solomon Fundazioaren zuzendariak– ezarri zituen, aldebakarrez, eta euskal aldeak proposatutako aldaketa eskasetatik ez zen ia bat ere bete. Euskal erakundeek, berriz, –Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko Foru Aldundiak– dimentsio ekonomiko hutsetik begiratu zioten akordio posibleari; hainbeste, ezen ogasun-sailetako arduradun eta teknikariek gidatu baitzuten prozesua, eta kulturakoak geroago sartu baitziren. Horren adierazgarri gisa, Guggenheim Bilbaok zuzendari bat bakarrik izan du sortu zenetik, hain zuzen ere, Osasun Saileko teknikari bat, kudeaketa eta negozio-alorreko masterra duena, baina ez kulturagaietan, artean edo kultura-industrien zuzendaritzan aditua –ez behintzat hasieran–. Egia da, urte hauen buruan, emaitza ezin baikorragoa izan dela, batez ere, aldeen arteko harremanaren eta hitzarmenaren negoziazioan izandako desoreka kontuan hartuta. Baina ondo amaitzen dena ondo dagoen arren, akordioa berritu behar den honetan, ikus dezagun zein den gaur egungo egoera. Museoaren orain arteko kudeaketa-prozeduraren oinarrian dagoen akordioaren arabera, Solomon Fundazioarena da, esklusiboki, museoaren zuzendaritza. Izatez, akordioaren arabera, euskal administrazioak onartzen du Solomon Fundazioak museoa administratu eta zuzenduko duela 20 urteko hasierako epe batean, eta gero, dakigunez, epe hori luzatu egingo dela. Hala, Fundazioak zuzendu zituen eraikinaren eraikuntza-lanak eta hark zuzendu ditu eta zuzentzen ditu bildumak, programazio artistikoa eta erosketaprograma, hau da, New Yorken proposamenaren arabera egiten dira. Museoa ireki baino lehen, euskal administrazioek 4,6 milioi dolar ordaindu zizkioten fundazioari, plangintzaren, garapenaren eta eraikuntzaren ordainetan. Museoaren beraren bildumari dagokionez, edukitzaileak –bi euskal erakundeek osatua– ordaintzen ditu erosketak, zeinak New Yorkeko Guggenheim-en proposamenez egiten baitira. Hasieratik, 6 eta 7 milioi euro artean ordaintzen dira urtero. Alegia, euskal administrazioek faktura ordaintzeko orduan bakarrik hartzen dute protagonismoa. Hori guztia dela eta, joan den legegintzaldian, lantalde bat eratu zen Guggenheim museoaren esperientzia aztertzeko eta ebaluatzeko, 2014an akordioa berrituko zela eta. Izan ere, urte hauen ondoren, helburu handiagoak jar daitezke, Barrio jaunak zioen moduan. Adibidez, aipaturikoaren arabera, EAEko bisitarien % 10 eskas hori handitzeko helburua izan daiteke. Egia da datu hori laguntza handia dela museoaren ekonomiarako –% 90 kanpoko bisitariak izatea diru garbia da hemengo ogasunentzat–, baina ematen du Bilboko Guggenheim-arekin bizi den jendearentzat, museoa objektu hutsa dela; harro egoteko moduko objektu bat, inoiz ere bisitatu ez arren. Eztabaidagarria da Guggenheim nazioarteko sare indartsuak nahikoa lagundu duen euskal mundu artistikoa eta sortzailea munduratzen, Chillida eta Oteiza klasikoetatik edo dagoeneko ezagunak diren beste batzuetatik –Cristina Iglesias eta gutxi batzuk gehiago– harago. Nire ustez, kontraste-lanetarako adituak behar dira, adibidez, erosketa-politikan, New Yorkeko Fundaziokoak ez diren beste batzuk behar dira. Laburtuz, norbaitek esan bezala, Bilboko museoaren gidaritza hartu behar da, legitimoki dagokion zatiaren gidaritza. Are gehiago, Guggenheim Bilbao museoa EAEko kultura-politikan eta gainerako kultura-eragileekiko harremanean gehiago nola txerta daitekeen ikusi beharko litzateke, eta alde batera –beste hainbatetan esan izan den moduan– azpian belar gutxi hazten zaion zuhaitz handi bat delako inpresio hori. Deskribatzen aritu naizen hori guztia jasotzen da lantaldearen gomendioetan. Horregatik, orain, Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko Foru Aldundiak argi izan beharko lukete Solomon Fundazioarekin egin beharreko negoziazioaren helburua Euskadiren interesak indartzea dela, eta alde batera utzi behar lukete Guggenheim Bilbaok gaur egun duen frankizia-izaera. Museoarentzat eta euskal kultura-politikarentzat ezinbestekoa da, Solomon Fundazioaren egin beharrezko akordioen bidez, alde bakoitzaren jarduera-gaitasunak orekatzea. Beraz, horregatik, Euskal Talde Popularrak eta Euskal Sozialistak taldeak lortu dugun erdibideko zuzenketa babestea eskatzen dut, urte eta erdi inguru gogor lan egin ondoren, lantaldearen ondorioak jasotzen dituelako. Lantalde horretan, iritzia eman eta balorazioak egin dituzte arte-arloko katedradunek, museoetako zuzendariek, sailburu ohiek, artistek eta gaia ezagutzen duten eta kulturaren arloan zalantzarik gabeko auctoritasa duten hainbat lagunek –zerrenda ikustea besterik ez dago–. Legebiltzar honetan aldeko botoa jasotako hausnarketa zentzudunak dira; Guggenheim Bilbao museoaren etorkizunari, garapenari begiratzen diotenak, Euskadin sustraitzea helburu dutenak; eta hori kontuan hartzen badugu, nire ustez, mozioak dioena, alegia, Eusko Jaurlaritzak bere egitea txosten horren gomendioak gero Solomon Fundazioarekin negoziatzeko, ezinbestekoa da Euskadirentzat eta Guggenheim-entzat. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1807 |
10 | 36 | 13.06.2013 | ARIETA ARAUNABEÑA IBARZABAL | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Guggenheim Bilbao museoaren azterketa eta ebaluaziorako lantaldearen txosteneko gomendioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Señor lehendakari, señoras y señores consejeros, señoras y señores parlamentarios, buenos días. Gaur hemen biltzen gaituen proposamenaren aurrekariak aztertzen ari nintzela, konturatu naiz aurreko legegintzaldia etengabeko mehatxua izan zela Guggenheim Bilbao museoarentzat, batez ere, Eusko Jaurlaritzaren aldetik. Lantaldeak egindako dokumentuari buruz nahikoa hitz egin denez Legebiltzar honetan, mozio honen zergatiari buruz arituko naiz gaur. Kontaketa labur bat egingo dut. Kultura-sailburuordea konturatu zenean ezen, Guggenheim-en antolakuntza kontuan izanik, ezingo zuela museoan nahi zuen bezala agindu, egitura hori aldatzeko modu baten bila hasi zen, eta, orduan, Legebiltzar honetan lantalde bat sortzea bultzatu zuen, zurigarri bat izan zezan –orduan gehiengo garbia baitzuen Legebiltzarrean– eta, gainera, kulturaren munduko jende oso garrantzitsua hemendik pasarazteko, horrek komunikabideetan zuen eragina kontuan izanik. Noski. Lantalde horrek jadanik bazuen oinarrizko testua, hasi aurretik idatzia zegoena. Lantalde hori egiten zen bitartean, lantaldeak jaso beharreko mezuak botatzen jardun zuen sailburuorde jaunak, baina, hala eta guztiz ere, denbora aurrera zihoanez, hainbestekoa zen bere frustrazioa, ze ezin izan baitzuen jasan, eta Brasilen zenbait eraso egin zizkion Guggenheim museoari berari. Herriko kultura-eragile guztiek eta hainbat alderdi politikok –Alderdi Sozialista bereko jendeak barne– gaitzetsi zituzten erasook. Noski. Sailburuorde jaunaren interesa Guggenheim museoa kontrolatzea baino ez zen arren, Helsinkin beste Guggenheim bat egiteko aukera planteatu zen, eta, ondorioz, Bilboko museoak, Guggenheim Bilbaok posizionatu egin behar zuen, beto-eskubidea baitzuen. Jaurlaritzaren aldetik gai horri buruzko posizionamendu argirik ez zegoenez –bere lana beste bat zelako–, irizpide onez, aditu bati txostena egin zezan eskatu zioten, posizionatu ahal izateko. Aipatu behar dut Eusko Jaurlaritza eta Bizkaiko Foru Aldundia ados jarri zirela Helsinkiko museoaren gaiari buruz posizionatzeko, eta irizpide objektiboekin, ondo oinarrituekin posizionatzeko. Nire ustez, nahikoa jarrera argia eta indartsua adierazi zuten. Adituaren txostenari buruzko gauza batzuk azpimarratu nahi ditut. Txostenaren arabera, Guggenheim Bilbao museoa proiektu arrakastatsua da, eta, agian, gaineratu behar da museoak bere burua berrasmatzen jarraitu behar duela egunero. A priori, hiru lan-ildo garrantzitsu zehazten dira: ikusizko arteei buruzko hausnarketan eta zabalkuntzan proposamen arriskatuagoak egitea, Guggenheim-en munduko sarean paper proaktiboagoa jokatzea eta inguruan duen eragina hobetzeko programa gehiago egitea. Halaber, txostenaren arabera, logikoa izango litzateke Guggenheim Bilbao museoak, zeinak proiektu handien kudeaketan esperientzia duela erakutsi baitu, rol proaktiboagoa jokatzea sarean, eta kudeaketaeredu arrakastatsu gisa aldarrikatzea, Helsinkiko museo berriari etengabeko aholkularitza emanez. Alde horretatik, gogoratu behar dut 2014an berrituko den akordioa –itxura denez, hori baita mozio hau hona ekartzeko arrazoia– 1994ko kudeaketa-akordioa dela, eta ez besterik. Gaur egungo kudeaketa hankaz gora jartzen duen txosten hori ikusirik, koherenteena litzateke lantaldearen dokumentuan parte-hartzaileen ekarpenak jasotzea, eta dokumentua osatzeko, Foru Aldundiak eta Eusko Jaurlaritzak Helsinkiko museoaren aurreko posizionamenduari buruz onartutako dokumentua gaineratzea. Hala eta guztiz ere, aurkeztutako dokumentuan, oso modu behartuan sartu ziren aipaturiko espezialistak eta lantaldeko parte-hartzaileek egindako hobekuntza-proposamen batzuk, nolabaiteko koherentzia formala eman nahian, eta, halaber, UPyDren eta Aralarren jarrera zintzoaren ondorioz, lehenago esan bezala, lantaldea hasi aurretik idatzitako dokumentu bat aurkeztu zen, Kultura Sailak erabili ahal izateko. Zehaztasunik gabeko dokumentu bat da, Foru Aldundia nahiz museoa eta haren patronoak gutxiesten dituena. Nik uste galdua duzuela edo galdu zenutela parte-hartzaileen ekarpenak benetan jasoko zituen dokumentua egiteko aukera, eta desadostasundokumentu bat egin zela, adostasun-dokumentua beharrean. Gaur, berriz, dokumentu honi babesa emateko eskatzen digute, zeinak, akordioa beharrean, banaketa eragiten baitu, eta inolaz ere –berriz diot, inolaz ere– ez baitu ekarpenik egiten 2014an sinatu beharko den kudeaketa-akordioa negoziatzeko. Izan ere, dokumentuan ez da jasotzen lantaldearen edukia –hura sinatuta zegoen–, baizik eta sartu ziren azken gauzatxoak; gainera, esan bezala, horietako batzuk dagoeneko jasota zeuden Foru Aldundiak eta Jaurlaritzak egindako dokumentuan. Guk dioguna da lantaldean parte hartu zutenek egindako proposamenak hartu behar direla kontuan, eta horregatik egin dugu zuzenketa. Hala, zuzenketan diogunez, "Eusko Legebiltzarraren ustez, balio handikoak dira Guggenheim Bilbao museoaren ibilbidea aztertzeko eta ebaluatzeko lantaldeko parte-hartzaileek egindako ekarpenak, eta Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio zehatz ditzala parte-hartzaile horiek egindako hausnarketa eta gomendioak, eta interpretatu eta bil ditzala negoziazio-proposamen batean". Zehatzmehatz negoziatuko denari buruz ari den dokumentu bat, eta ez beste interes alderdikoi batzuk dituena; horien bidez, beste zerbait lortu nahi baita, eta ez baitute negoziazioa desitxuratu besterik egiten. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1808 | |
10 | 36 | 13.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Guggenheim Bilbao museoaren azterketa eta ebaluaziorako lantaldearen txosteneko gomendioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Guk erdibideko zuzenketaren aldeko botoa emango dugu, zalantzarik gabe. Ados gaude mozioarekin, eta ados gaude –beste modu batera ezin izan zuenez– txosten horren aldeko botoa eman baikenuen, eta, beraz, Talde Popularraren eta Talde Sozialistaren artean sinaturiko erdibideko zuzenketaren aldeko botoa emango dugu. Joan den legegintzaldian, lantalde horretan parte hartu genuen, eta harrotasunez eta pozik esan dezakegu parte hartu genuen guztiok lan eskerga eta interesgarria egin genuela, bai legebiltzar-taldeetako ordezkariek nahiz parte-hartzaile guztiek, zeinek aska- tasunez egin baikenituen gure ekarpenak. Guggenheim Bilbao museoaren ibilbidea aztertzea eta ebaluatzea zen Legebiltzarreko lantalde horren helburua. Horren bidez, Eusko Jaurlaritzaren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Solomon Fundazioaren arteko akordioaren berrikuntza ahalik eta ondoena egitea nahi genuen. Eta, orain, Alderdi Popularrak eskatzen digu Legebiltzar berritu honek bere egin ditzala txosten hartan jasotakoak eta Eusko Jaurlaritzari eska diezaiogula kontuan har ditzala fundazioarekin egingo den negoziazioan. Esan bezala, gu ados gaude proposamen horrekin. Lantaldeak hasieran proposatutako txostenaren zirriborroarekin ere ados geunden, funtsean. Hala eta guztiz ere, zer hobetua bazegoela ikusi genuen, eta, hain zuzen, fede onez, gure ekarpenak egin genituen 50 zuzenketa partzialen bidez. Talde batek ere ez zituen hainbeste zuzenketa egin, eta bazen ia zuzenketarik egin ez zuen talderen bat ere. Guk, ordea, bai. Berrogeita hamar zuzenketa proposatu genituen zirriborro hori hobetzeko; izan ere, gure ustez zirriborro horrek bazuen zer hobetua. UPyDk proposatutako 50 zuzenketa horiek helburu hirukoitza zuten. Batetik, testua formalki argitu eta hobetu nahi genuen, ulergarriago egin, esamolde batzuk zuzenduz eta, kasuren batean, akats ortografikoak zuzenduz. Bestetik, Euzko Abertzaleak legebiltzar-taldeari eta Bizkaiko Foru Aldundiari egiten zitzaizkion erreferentzia batzuk kendu nahi genituen, gure ustez, erreferentzia horiek lekuz kanpo zeudelako eta zentzurik ez zutelako lantaldearen azken txostenean. Eta, bukatzeko, esamolde batzuk leundu eta hobetu nahi genituen, gure ustez, kategorikoegiak edo biribilegiak zirelako, lantaldean parte hartu zuten adituek esandakoa eta arrazoitutakoa ikusita. Azkenean, ia zuzenketa partzial guztiak onartu zizkiguten. Eta onartu gabekoak Talde Popularrarekin eta Sozialistarekin hitzartu ziren, arazo handirik gabe. Azkenean oso txosten interesgarria onartu zen, zenbait gomendio jasotzen dituena. Nire ustez, orain ez da eztabaida berriz hasteko unea; eztabaida hori egina dago. Guk, behintzat, ez dugu eztabaida berriz hasi nahi, txosten hura eta gomendio haiek babestu genituelako, eta, gure ustez, orain, Legebiltzar berritu honek babesten dituen ala ez ikusi behar da. Bistan denez, guk babesten ditugu. Lantaldean lan egin genuen, gure zuzenketak egin genituen, txos- tena sinatu genuen, botoa eman genuen eta zegokion batzordean onartu zen. Orain, ikusiko dugu Legebiltzar berriak txosten hori babesten duen. Baina, nire ustez, orain ez da unea txosten hari buruz eztabaidatzen hasteko. Guggenheim museoa Euskadirentzat arrakastatsua izan dela espresuki eta argi aitortuz –seguruenik, azken hogei urteetan errendimendurik onena izan duen inbertsio publikoa–, gure hausnarketa eta gomendioen bidez, etorkizunean ere arrakasta izatea bermatuko duten hobekuntza posibleak proposatu genituen. Ezin dugu ahaztu gauzak aldatu egin direla eta 20 urte pasatu direla 1994ko abenduaren 21ean sinatutako akordiotik; eta, halaber, ezin dugu ahaztu proiektu guztiak hobetu daitezkeela, baita hau ere. Hain zuzen ere, txosten honetan, hainbat gomendio interesgarri egiten dira. Nire ustez, ezin da esan lantalde honen txostena aurrez idatzia zegoenik, Euzko Abertzaleak taldeko bozeramaileak esan duen bezala. Gure ustez, ez da horrela, inolaz ere. Ez nuke "faltsukeria" hitza erabili nahi, baina, gure ustez, txostena ez zegoen, inolaz ere, aurrez idatzia. Nire ustez, hori esatea lantaldean egindako lana mespretxatzea da. Lan ona egin genuen, gai horretan jantziak zeuden lagun askori entzun genien. Era askotako iritziak entzun ziren, baina txostenean, gehiengoarekin bat zetozenak jasotzen dira. Funtsean, hori proposatu zen, eta txostenean jasota dago. Beste iritzi batzuk ere eman zituzten, jakina, baina gutxiengoarenak izan ziren horiek. Edonola ere, guri ez zitzaigun iruditu txostena aurrez idatzia zegoenik. Inolaz ere ez. Talde guztiek eta gai horretan aditu direnek hilabete askoan egindako lan on baten ondorioa izan zen. Hala, hainbat gomendio egin ziren: frankiziaerregimena gainditzea eta fundazioaren eta Guggenheim Bilbao museoaren artean lankidetza parekidea eta estrategikoa finkatzea; museoak beste erakunde batzuekin aliantzak egitea eta elkarrizketakide izateko gaitasun propioa izatea nazioartean; fundazioak konpromisoa hartzea Guggenheim museoak gaur egungo euskal eta espainiar artearen bilduma bat izateko, fundazioaren funtsen bidez erosita; funts publikoen bidez erositako bilduma propioak berezko zentzua eta koherentzia izatea; bilduma propio horren barruan, euskal artearen kalitateko bilduma bat izatea, eta euskal artea nazioartekotzeko konpromiso handiagoa hartzea, kanpora zabalduz. Guggenheim museoaren kudeaketa fundazioaren zuzendaritza estrategiko globaletik banantzeko aukera aztertu behar zela ere esan zen. Zuzendaritza artistiko bat sortu beharra aipatu zen, eta proposatu zen euskal unibertsitateekin gehiago lan egitea. Hala- ber, esan zen Patronatuak ateak ireki beharko lizkiekeela artista, kritikari eta ikerlari adituei –euskaldunak nahiz kanpokoak–, eta, jakina, euskal erakunde guztien artean ahalik eta adostasun handiena lortzeak zuen eta oraindik duen garrantzia aipatu zen. Nire ustez, gomendio horiek guztiz arrazoizkoak dira, eta Legebiltzar berritu honen babesa izan dezakete. Argi dago orduan babesa izan zuela. Hura eztabaidatu zen, bozkatu zen, eta Kultura Batzordeak gehiengo handiz onartu zituen txostena eta gomendioak. Edonola ere, gure ustez, museoaren ibilbidea aztertu eta ebaluatu behar zuen legebiltzar-taldeak ondo bete zuen bere lana. Eta lan horren bidez, Eusko Jaurlaritzaren, Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Solomon Fundazioaren arteko hitzarmenaren berrikuntzari ahalik eta ondoen ekitea nahiko genuke. Eta, hain zuzen, hortxe dago txostena. Ikus dezagun, Euzko Abertzaleak taldeko bozeramaile jauna, ez dut uste txostena egia absolutua denik –ziur badagoela zer kritikatua–, baina uste dut, oro har, gaiaren funtsa jasotzen dela txostenean eta Eusko Jaurlaritzak kontuan izan beharko lukeela. Nire ustez, proposamen arrazoituak eta arrazoizkoak dira guztiak, eta uste dut Euzko Abertzaleak taldeak ere aitortu eta bere egin beharko lituzkeela gomendio horiek guztiak. Hainbat eta hainbat artista, ikerlari, galeria-jabe, irakasle, museo-zuzendari, erakundeetako arduradun ohi eta zeresan bazuten beste hainbati entzun ondoren egindako gomendioak eta txostena. Hitz batez, hori da onartu zen txostena. Guk onartu egin genuen. Eta, gaur, uste dugu une egokia dela Eusko Jaurlaritzari eskatzeko kontuan izan dezala eta bere egin dezala, eta ikusiko dugu, Legebiltzar berritu honetan, gehiengoa lortzen duen edo proposamen horiek baztertu egiten dituen. Guk inolako zalantzarik gabe onartzen dugu. Gureak dira, landu ahal izan genituenak, gure ekarpenak, eta benetan arro sentitzen gara hor islatua dagoen lanagatik. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1809 |
10 | 36 | 13.06.2013 | UBERA ARANZETA | EH Bildu | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Guggenheim Bilbao museoaren azterketa eta ebaluaziorako lantaldearen txosteneko gomendioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mahaiburu andrea, lehendakari jauna, sailburuak, legebiltzarkideok egun on guztioi. Guztiok bat gatoz urte hau, eta zehatzagoak izateko 2014ko abendua, klabea dela Bilboko Guggenheim museoarentzat. Baina gu harago joango ginateke eta gure ustez berritzea egokitzen den akordioa ez da soilik garrantzitsua Bilboko Guggenheim museoarentzat, ez da garrantzitsua soilik, Kultura sailburuak esan zuen bezala, bizitza artistikoa handiagoa lortzeko, ekonomia suspertzeko, kulturan eragiteko. Hori bai, baina ez hori bakarrik. Berritzea egokitzen den akordioa, alde batean, Jaurlaritza eta Bizkaiko Aldundiaren, eta bestean, Solomon Fundazioaren artekoa, funtsezkoa da eta garrantzia dauka edo izan beharko luke, etxe honetan onartutako gomendioei jarraiki, euskal kulturan, euskal artista eta sortzaileengan, euskal kultur eta artearen ondarean, hemengo museoen elkarlan eta eraginean, artista txikiengan, noski, formato eta artista handiak ahaztu gabe, benetan kontuan izan nahi baldin baditugu. Alegia, askotan aipatzen dugun bezala, tokian tokitik mundura zabalduz eta mundutik gertutasun hurbilera, tokian tokira jausi eginez. Azkenean, sinergiak sortzeko, gure inguruko kulturarekin, gure herriaren kulturarekin, eta eutsiz ere museoaren nazioarteko izaerari. Eta iruditzen zaigu aukera paregabea daukagula frankizia hutsa izateari uzteko, aukera paregabea fundazioaren patronatua handitu eta berriz antolatzeko, ez dadin mezenasgo pribatu ekonomiko huts bat izan. Eta diru publikoz mantentzen diren beste museoetan bezala, patronatu irekia izanez Euskal Herriko zein atzerriko artista, kritikari eta ikertzaileei. Aipaturiko akordioaren bidez, bi aldeen arteko elkarlan paritario eta estrategiko bat abian jartzea lortu beharko genuke. Etxe honetan hainbat hilabetetan, 2010ean hasitako ponentzian landu ziren eta gehiengo zabalez onartu ziren gomendioak adierazten diguten bezala. Eta horregatik, gaurkoan Alderdi Popularrak ekarri digun proposamena zentzuzkoa eta logikoa iruditzen zaigu –ez dadila aurrekari gisa hartu–. Logikoa da, etxe honetan, gehiengo zabalak landu eta onartzeaz gain, berorren lanketan jende oso anitzaren parte-hartzearekin kontatu denean. Eta gehiengoaren iritziak jasoak geratzen diren gomendioak aintzat hartzeaz gain, erabiltzea aipaturiko akordiorako negoziazioetan. Guztiz zentzuzkoa eta logikoa iruditzen zaigu. Lan on bat egin baldin bada, zergatik kajoian utzi behar dugun. Gainera, zilegitasun osoa daukate: hemen dago euskal gizartearen ordezkaritza, hemen ordezkaritza horrek parte hartu du, gehiengo batez onartu da... Horretaz aparte ere, kanpotik hainbat jende ekarri da... Beraz iruditzen zaigu benetan kontuan hartzekoak eta erabiltzekoak. Txostenean jasotzen diren aldez aurreko gogoetek, gogoetek eta gomendioek, faktore ezberdinak hartzen dituzte kontuan. Oso ikuspegi integrala jasotzen dute eta irizpide desberdinak. Eta kokapena eta helburua Bilbotik harago eta ikuspuntu ekonomiko soiletik harago kokatzen dute. Bertan, hezkuntza, for- makuntza-kuspuntua ere kontuan hartzen da, euskal unibertsitatearekin dagoen elkarlan falta hori ere bertan jasoa geratzen da. Eta ahaztu gabe ere kontrol publikoa. Ez dugu soilik diru publikoa jarriko eta gainera esku pribatuetan utzi. Iruditzen zaigu hor erakunde publikoak, eta Eusko Jaurlaritzak, zeresan eta zeregin handia daukatela. Baina bai azpimarratu nahiko genuke, eta gogoratu ere, gogoeten artean Urdaibain Guggenheim museoa zabaltzeari buruz jasotzen duena. Bertan, jasotzen da, Urdaibain museoa zabaltzeko proposamena, Solomon Fundazioaren interesen eta estrategia orokorren araberako apustutzat jo da, eta ez Urdaibai eskualdea garatzeko aukera egoki bat. Eta aipatzen da ere, proiektuaren bideragarritasunari buruzko zalantzek, behar diren inbertsio handiek, ingurumeneko eraginek eta Bilboko Guggenheim museoaren arrakasta sortu zen egoera eta testuinguru ezberdinek ba eztabaida partehartzailea eta demokratikoa eskatzen dutela. Beraz, denboraz eta patxadaz eta herritarren ordezkari guztien artean egin den hausnarketa eta lanketa, zergatik ez aprobetxatu akordioaren berritzeprozesuaren elkarrizketetan? Gainera, gomendioek duten helburua Euskal Herria, Bizkaia, Bilbo, euskal kultura indartzea baldin bada? Guk geure burua ez baldin badugu defendatzen eta indartzen, nork egingo du gure ordez? | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1810 |
10 | 36 | 13.06.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Guggenheim Bilbao museoaren azterketa eta ebaluaziorako lantaldearen txosteneko gomendioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Ondo bada. Eskerrak eman nahi dizkiet Maneiro jaunari, Ubera andreari eta, noski, Reyes jaunari, akordioarekiko adierazi duten jarreragatik eta gauza baikor bati buruz hitz egiten ari garela ikusteagatik. Eta, noski, gogoan izan nahi nituzke parte-hartzaileak. Lantaldean parte hartu genuen legebiltzarkideetako batzuk hemen gaude, baina beste batzuk ez. Alegia, horiek ere lan ona egin zuten; besteak beste, Atutxa jaunak, zeinak lantaldea zuzendu baitzuen, Pérez Fuentes andreak, Basabe jaunak, zeinek ekarpenak eta zuzenketak egin baitzituzten. Nik uste Legebiltzarrak lan polita eta ona egin zuela herri honentzat, eta uste dut aitortu egin behar dela hori. Hain zuzen ere, Euzko Alderdi Jeltzaleak errezeloren bat izan zuen, ezta? Baina, hala ere, nik uste, azkenean, lan interesgarria egin genuela, EAJk errezelo horiek izan arren. Begira, Arieta jauna, dagoeneko ez dago lehengo Kulturako sailburuordea. Dagoeneko ezin da hori erabili aitzakia gisa, eta, gainera, ez dakit, bada, guri ere ez zitzaizkigun gustatu orduan egin zituen adierazpen batzuk. Guk ere esan genuen hori. Baina ez zen legebiltzarkidea, eta ez zuen parte hartu lantaldearen lanetan. Eta esan behar dizut ez zenukeela arreta desbideratu behar. Ez zenuke desbideratu behar, garrantzitsua denean arreta jarri beharrean. Txostena, jakina, ez zegoen eginda. Hori esanez, lantaldearen lana mespretxatzen duzu, eta, agian, azken finean, gu gutxietsi nahi gaituzu, baina, azkenean, lantalde horretan parte hartu zuten aditu, museo-zuzendari, kritikari, kazetari, galeria-jabe eta artisten parte-hartzea ari zara mespretxatzen, haien hausnarketak lantaldearen ondorioetan jaso baitziren. Nik uste dut, alde horretatik, ez dela bidezkoa txostena eginda zegoela esatea. Ez zegoen eginda. Gogor egin zen lan –beste batzuek esan duten moduan–, eta, gainera, konturatu egingo zara. Konturatu egingo zara lantalde horretan aipatu zena izango dela, negoziazioetan, sailburuak eta haren taldeak Bizkaiko Foru Aldundiko Kulturako ahaldunarekin eta haren taldearekin hitz egin beharko dutena, alegia, guk landutako gai horiek guztiak eztabaidatu beharko dituztela. Hortaz, uste dut ez zenukeela hain bidegabe jokatu behar. Ez zenuke inor ere gutxietsi behar. Guggenheim Helsinki gaia aipatu duzu, porrot egin zuen ekimen bat, eztabaida hau auzitan jarri nahian; baina eztabaida hau guztiz desberdina da. Guggenheim Bilbao museoaz ari gara, eta, bistan denez, Guggenheim museoan lan proaktiboagoa egin zuen aditu haren txostena aipatu duzu; bada hori bilatzen du lantaldeak, lantaldearen txostenak eta, batez ere, hori da oraingo Legebiltzarraren jarrera. Guggenheim Bilbao museoak lan proaktiboagoa egitea Guggenheim sarean. Hain zuzen ere, hori lortu nahi dugu, eta horretan jarri nahi dugu arreta. Horixe zen esaten genuena. Esan duzu lantaldearen lanak gutxietsi egin zuela Bizkaiko Foru Aldundia. Baina nola esan dezakezu hori! Nola esan dezakezu hori! Lehenik eta behin, Eusko Jaurlaritzari laguntzeko, eduki politikoa, ideologikoa emateko edo, behintzat, joera edo proposamenen bat egiteko ari gara lanean, baina Bizkaiko Foru Aldundia... Hemen egon ziren-eta Kulturako diputatu ohia, Greaves andrea, Foru Aldundiko Kulturako ahaldun ohia, Aristondo andrea eta Foru Aldundiko Kulturako ahaldun ohia, Uribe-Etxebarria jauna. Ez iezadazu esan Bizkaiko Foru Aldundia mespretxatzen ari ginenik, azken urteetan fundazioan, museoan izan diren ordezkari nagusiak hemen izan baziren beren hausnarketak egiten. Arieta jauna, batzuetan, zorrotzagoa izan behar da lan bat deskalifikatzeko orduan. Batez ere, deskalifikatzean, saltsa mehe egin behar bada eta elementu garrantzitsuak bilatu behar badira. Eta, deskalifikazio hori beharrean, lehengoan sailburuak esandako hitzak hartuko ditut kontuan: "Gure ustez" –zioen– "Eusko Legebiltzarrean lantalde bat sortzeak eta azterketa sakon bat egin nahi izateak, alde guztientzako ahalik eta berrikuntza-akordiorik onena lortzeko eta, batez ere, euskal herritarren bizitzarako eta ongizaterako, adierazten du, batez ere, akordio hori berritzeak interesa eta arreta pizten duela gure gizartean". Halaxe da; eta hau ere esan zuen: "Legebiltzar honek egindako gomendio eta hausnarketak zehazteko unea iritsi da, haiek interpretatuz eta akordio negoziagarri baterako proposamenean txertatuz. Baina, horretarako, beharrezkoa da...". Hori da; horiek dira erreferentzia eraikitzaileak eta positiboak, eta horiekin geratzen gara. Funtsezko elementua da hori: egindako lana aitortzea, sailburu andreak egin zuen bezala. Zer nahi dugu? Gainera, adibidez, eta urrunegi joan gabe, zuzendariak berak, Vidarte jaunak, honela erantzun zion egunkari batean egindako galderari: "New Yorkekin egindako akordioa 2014ko abenduaren 30ean amaitzen da. Zer oinarrirekin negoziatu beharko da?" Eta honela zioen Vidarte jaunak: "Zentzuzkoa litzateke museoak Guggenheim sarean protagonismo gehiago izaten saiatzen jarraitzea". Hori da guk dioguna; hori da azaltzen saiatu garena. "Anbizio handiko erabakia izan zen duela 20 urte, baina indarrean jarraitzen du. Gainera, gaur egun Bilbo Fundazioarekiko denak eta duela 20 urte zenak ez dute inolako zerikusirik". Gauza horiei guztiei buruz aritu gara hitz egiten lantaldean, eta hori da denek agerian jarri duten funtsezko elementua. Ez dira berdinak lehenengo negoziazioan zegoen testuingurua eta gaur egungoa. Euskal aldea indartzea nahi dugu. Bistan denez, gu ez gara egongo negoziazioan; Eusko Jaurlaritza eta Bizkaiko Foru Aldundia egongo dira. Baina Eusko Legebiltzarretik gure ekarpena egin nahi dugu. Eskubidea dugu horretarako. Arieta jauna, zer kalte ikusten diozue gu Guggenheim Bilbao museoaz arduratzeari? Zuetako batzuek oraindik ere pentsatzen duzue Guggenheim Bilbao EAJrena dela, eta ez; Guggenheim Bilbao euskaldun guztiena da. Baina zenbat gogaitzen zaituzten gu hartaz arduratzeak! Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1811 |
10 | 36 | 13.06.2013 | REYES MARTÍN | SV-ES | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Guggenheim Bilbao museoaren azterketa eta ebaluaziorako lantaldearen txosteneko gomendioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Sí, señora presidenta. Ez dut errepikatuko Barrio jaunaren hitzaldia. Ados nago esan duen guztiarekin, baina ados nago, Legebiltzarraren ikuspegitik, ez delako onargarria alderdi politiko bateko ordezkariak balioa kentzea urte eta erdiz Ganberan egindako eta onartutako lantalde baten lanari, gainera, ez lantalde horren edukia kritikatuz, baizik eta mespretxua eta, batzuetan, errespetu eza azalduz. Nire ustez, ez da onargarria Legebiltzarreko jardunean. Edukiarekin ados egon ezean, bada nahi den gisan kritikatu daiteke zerbait; baina ezin da urte eta erdiz hemen esan den moduan lan egin duen lantalde oso bat deskalifikatu. Arieta-Araunabeña jauna, esan duzu edukiak –lantalde honetako ondorioek– ez duela merezi, ez duela merezi kontuan hartzea. Bakarrik galdetuko dizut –ondorio horietako batzuk ateraz– ea merezi duen Solomon Fundazioaren eta Guggenheim museoaren artean lankidetza parekide eta estrategikoa sortzea, alegia, frankizia izateari uztea. Huskeria, txikikeria iruditzen al zaizun Solomon Fundazioak konpromisoa hartzea Guggenheim Bilbaok euskal eta espainiar arte garaikideko artebilduma bat –Solomon Fundazioaren funtsekin erosia– izateko konpromisoa betetzea. Huskeria al da Guggenheim Bilbao museoaren kudeaketa estrategia globaleko zuzendaritzatik bereiztea? Izan ere, gaur egun, pertsona berak betetzen ditu funtzio horiek guztiak; ez dakit horrek arduratzen zaituen, baina hala da, eta horrek ez du errazten bi aldeen interesak ikustea. Hori dio ondorioetako batek. Edo euskal unibertsitateekin –bereziki, Euskal Herriko Unibertsitateko Arte Ederren Fakultatearekin– lankidetza handiagoa eskatzea, Guggenheim zuhaitzaren azpian belarra haz dadin; bai eta euskal kulturasarearekin eta kultura-arloko ikerketarekin ere. Edo, bukatzen joateko, beste ondorio hau: "Beharrezkoa da erabakietan adostasuna izatea, eta, aurrez, barneko desadostasunak konpontzea, irizpideak bateratu ahal izateko. Beraz, beharrezkoa da aurretiazko prozesu bat irekitzea erakunde publiko arduradunen artean, komunikabideen eta alderdien presiorik gabe". Eta honako hau: "Ahalegin handia egin behar da 2014ko negoziazioan euskal aldeari indar eta autonomia gehiago emateko, arrakasta izaten jarraitu eta nazioarteko erreferentzialtasuna finkatu dezan". Helburu desiragarria al da hori? Betea al da dago? Baina ez da, behintzat, huskeria izango. Irakurri dudana, alegia, lantaldearen edukiaren zati bat, mespretxatzea gehiegizkoa iruditzen zait. Baina, beno, norberak ikusiko du. Eta, halaber, esan nahi dut, Ganbera honetan, talde batzuek ez dutela zuzenketa baten aldeko botoa ematen EH Bildurekin batera, akordioa betetzeko edo garatzeko fidagarria ez delako argumentuarekin. Bai, baina hemen botatzen ari dena Jaurlaritzari jarduteko bultzada bat da, Jaurlaritzari jarduteko egiten zaion mandatua. Jaurlaritzak aplikatuko du hemen onartzen dena; ez da EH Bildu taldea akordioa garatu behar duena. Nire ustez, talde batek ez badu botoa eman nahi Bilduk sinatutako zuzenketen alde, eskubidea du horretarako; baina ausardia izan behar du –ausardia politikoa behintzat bai– horrela esateko, arrazoi ideologikoengatik dela; ez liekete besteei errua zekenki bota behar zuzenketak herritarren onaren alde, herritarren ongizatearen alde eta Euskadiren aurrerabidearen alde sinatzen dituztenean. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1812 |
10 | 36 | 13.06.2013 | ARIETA ARAUNABEÑA IBARZABAL | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Guggenheim Bilbao museoaren azterketa eta ebaluaziorako lantaldearen txosteneko gomendioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Barrio jauna, nire aurka egin nahi baduzu, erabil itzazu zure argumentuak, baina ez jarri nire ahotan esan ez dudanik. Nik ez ditut mespretxatu lantaldeko partehartzaileek egindako ekarpenak, eta hori argi eta garbi dago aurkeztu dugun zuzenketan. Idatzita dago hori, eta, beraz, nahi duzuna esan dezakezu; baina zuzenketa idatzita dago, eta edonork irakur dezake. Bigarrenik. Adostasunaz hitz egiten duzunean, Bizkaiko Foru Aldundiak parte hartu duela, han egon ahal izan dutelako... Ez duzue-eta parte-hartzaileen hitz bakar bat ere aipatu! Zuek uko egin zenioten-eta Bizkaiko Foru Aldundiak –bazkidea baita Eusko Jaurlaritzarekin batera– txosten bat aurkezteari! Eusko Jaurlaritzak bakarrik aurkeztu zuen-eta txostena, hasierako txostena, eta ezin izan zuen Bizkaiko Foru Aldundian aurkeztu! Zer ari zara esaten? Gutxiestea da hori? Zer da hori? Horrez gainera, Barrio jauna, guztiok entzun dugu, behin eta berriro, zer iritzi duzun Bizkaiko Foru Aldundiari buruz, eta norbaitek jakin nahi badu, Guggenheim museoari buruz egindako hitzaldi guztietan begiratu, eta ikusi besterik ez du. Bide batez, interesgarria da, halaber, Helsinkiko museoari buruz zer jarrera izan zenuen ikustea. Hori esanik, azkenean, esan duzu benetan zer pentsatzen duzun; haiz zuzen ere, azaldu duzu zure konplexu hori, esan duzunean "EAJk beti pentsatzen du dena berena dela". Hori da benetan pentsatzen duzuna, eta gainerako guztia ez da betelana besterik, azkenean, benetan pentsatzen duzuna gordetzeko eta, kasu honetan, horrek eraman zaitu Rivera jaunaren kontakatilu-lanak egitera. Ez gehiago eta ez gutxiago, Barrio jauna. Reyes jauna, sailburuordea ez zegoela, ez duela esan, ez duela egin... esan duzu, baina zu zeu saiatu zara-eta gaur bertan zeharka aipatzen Rivera jauna Guggenheim-i eraso egiteko Brasilen esan zuena. Kontua da beste esanahi batekin erabili dituzula, baina, azken finean, hortxe utzi dituzu. Zuk, bai, Reyes jauna, ordaindu behar izan den diruaz eta abar hitz egin duzunean. Eta, gero, adostasunari buruz hitz egiten duzue, uko egiten diozuenean Bizkaiko Foru Aldundiak lantaldean txostena egiteari; bada, ikusten duzu zer norabide hartzen duen gaiak. Nik ez dut zalantza egiten, inolaz ere, lantaldeak egindako lanari buruz, Maneiro jauna, baizik eta ondorioen dokumentua eta haren zuzendaritza jarri ditut zalantzan, zeinaren zati handiena aurrez idatzia baitzegoen. Zerorrek esan duzu aurretiazko txosten bat zegoela eta ados zeundela han esaten zen ia guztiarekin; baina proposatzen ziren gauza batzuk ikusi zenituztenean, zuzenketak egin zenituzten (batez ere, EAJri eta Bizkaiko Foru Aldundiari buruzko erreferentziak). Beraz, ez dut nik esan hori; zeuk esan duzu, eta, uko egin arren, Alderdi Popularrak zein Alderdi Sozialistak. Guk, bai, Maneiro jauna, guk egin genituen zuzenketak: 60. Horietatik 48 ez ziren kontuan hartuak izan –zure 50ak ez bezala–. Buruz buru negoziatzeari dagokionez, ados. Bilbok pisu handiagoa izateari dagokionez, ados. Frankizia alde batera uzteari dagokionez; bada, horrek ez du zentzurik, ez delako hala. Gorabehera horiek zehaztu egin behar dira, baina txostenean nahastuta dago hori guztia. Guk ez duguna nahi da bazterrak nahasten ibiltzea. Arazoa ez da lantaldeko parte-hartzaileek esan zutena, baizik eta testua, zeina, Barrio jaunaren arabera, parte-hartzaileek esandakoak oinarri hartuta egin baitzen. Eta nik diot gutxi hartzen dela oinarri gisa lantaldeko parte-hartzaileek esandakoa eta asko Jaurlaritzak aurrez egina zuen txostena, zeinak beste bazkidea –Bizkaiko Foru Aldundia– mespretxatzeaz gainera, kritikatu egiten baitzuen, eta, bitxiki, gainera, ez zitzaion beste txostenik eskatu Foru Aldundiari. Itxura denez, ez zen beharrezkoa. Zuzenketan ikusten den bezala, guk ez ditugu zalantzan jartzen lantaldeko parte-hartzaileen ekarpenak, ez eta UPyDk eta Aralarrek lantaldean izandako fede ona, Ubera andreak ere azaldu baitu nondik nora doazen beren proposamenak. Bere ustez, lantalde hori babestuz, hobeto defendatzen du; bada, beno, errespetatu beharrekoa da. Baina ni zalantzan jartzen ari naizena da PPko eta PSOEko jaun-andreek hasiera-hasieratik izandako jarrera, eta Barrio jaunak gaur mozio hau ekartzearen arrazoia. Berriz diot, negoziatuko denerako ezer ere ez edo ia ezer ere ez, oso gutxi, balio duen mozioa. Eta 2014an negoziatu behar dela-eta justifikatzen da gaurko mozioa. Badaude aprobetxa daitezkeen beste gauza batzuk. Jakina, jakina badaudela aprobetxa daitezkeen beste gauza batzuk, kontuan izan direnak, aurrez idatziak ez zeudenak, adituak ere aipatzen zituenak eta, zalantzarik gabe, Jaurlaritzak eta Aldundiak kontuan izango dituztenak! Onargarria ez dena bestea da. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1813 | |
10 | 36 | 13.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Guggenheim Bilbao museoaren azterketa eta ebaluaziorako lantaldearen txosteneko gomendioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Eserlekutik, zure baimenarekin, esateko Euzko Abertzaleak taldeko bozeramaileari nik esan dudana dela ez zegoela ezer ere aurrez idatzita. Talde guztien artean idatzitako txosten-zirriborro bat zegoen, eta, hain zuzen ere, gainerako taldeek, guztiek, zuzenketak aurkeztu ahal izan genituen, eta guk gure zuzenketak egin genituen, gainerako taldeek bezala. Eta behinbetiko txostenean, hitzez hitz, ezin hobeto jasotzen da lantaldean hainbat adituk esandakoaren funtsa. Hori da nik esandakoa. Beraz, ez zegoen ezer ere aurrez idatzita. Talde guztien artean egindako txosten-zirriborro bat zegoen, zuzendu zitekeen zirriborro bat. Eta zuzendu eta hobetu egin zen. Asko hobetu zen. Eta Ganbera honetako talde guztientzat guztiz arrazoizkoa, defendagarria eta aldeko botoa emateko modukoa den behin-betiko txostena onartu zen. Bozeramaile jauna, Arieta jauna, bene-benetan diotsut, ez zaitez bidegabea izan lantalde honen lanarekin. Ez zaitez bidegabea izan. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1814 |
10 | 36 | 13.06.2013 | UBERA ARANZETA | EH Bildu | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Guggenheim Bilbao museoaren azterketa eta ebaluaziorako lantaldearen txosteneko gomendioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bueno, laburlabur eta eskainutik, zure baimenarekin, mahaiburu andrea. Arieta-Araunabeña jaunari esango nioke ez kezkatzeko Aralarrengatik eta Euskal Herri Bildugatik, guk gure planteamenduak eta iritziak defendatzen badakigu, eta hori ez dakigunean orduan aholkuak eskatuko dizkiogu. Esan behar duguna da gauza bat dela, aurreko txandan ere esan dut, eta ez duguna ulertzen da nolatan orain, hain momentu inportantean egonda, ba aurreko legegintzaldian egindako lan txukun bat, parte-hartze anitzarekin eta gainera Legebiltzar hone- tako gehiengoaren babesa duena, ba ez da kontuan hartu nahi negoziazio horietan, elkarrizketetan. Gauza bat ulertzen dugu, ados ez egotea ponentzia horietako ondorioekin. Zilegi da. Baina hortik tarte handia dago, eta ez duguna ulertzen da interesatzen zaiguna hartzea eta ez zaiguna interesatzen ez hartzea. Eta interesatzen zaigunean erakundeei zilegitasuna ematea edo eta ponentziei zilegitasuna ematea, eta ez zaigunean interesatzen, ez. Hori ez da. Iruditzen zaigu ez dela zilegi eta hor zintzo jokatu behar dugula. Iruditzen zaigu oso gomendio baliagarriak direla, desberdinen artean lortutako akordioak. Ez al dago balio handiagorik ezberdinen artean lortutako akordioak baino? Hemen akordioak ez dira bakoitzak nahi dituen iritziak edo gomendioak beste guztiek berera eramatea, baizik eta guztien artean erdibideak lortzea. Eta iruditzen zaigu ponentzia horren gomendioak horren adibide direla. Eta iruditzen zaigu hemen benetan distortsioa egin nahi duena EAJ dela, aurreko legegintzaldian etxe honetan lortutako gomendioak bere erara interpretatuz eta bere erara erabiliz, aurkeztu duten zuzenketan agertzen den bezala. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/a8fc6381-acf9-4395-b734-f75614d03e4d | parl_eu_1815 |
10 | 37 | 20.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Arartekoaren 2012. urteko txostena, Legebiltzarraren Erregelamenduko 208. artikuluak dioenari jarraituz | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Egun on, lehendakari jauna. Gaur ez dugu balorazio oso zehatzik egingo Arartekoaren txostenari buruz, erakundeak eta haren lantalde osoak egindako lana eskertu besterik. Lan horretan, herritar guztientzat oso interesgarriak diren hainbat eta hainbat gai jorratu dira; besteak beste, haurrak zaintzea, emakumeen aurkako indarkeria, osasuna, hezkuntza, lana eta familia bateragarri egitea, etorkinen eskubideak, gizarteratzea, pobrezia, berdintasun-eza eta berdintasun-ez horren igoera, etxerik gabeko pertsonak, homofobiaren salaketa, etxebizitza bat edukitzeko eskubidea, etxe-kaleratzeak, eta abar. Urtero bezala, txosten horretan Arartekoak adierazi digu zenbat kexa jaso diren, zer sektore eta administraziori zuzenduta dauden erreklamazio horiek eta zenbateraino asebete diren. Azken batean, beste urteetakoen antzekoak dira, aurreikusten genituen baina oso kezkagarriak diren igoerekin, jasaten ari garen krisi ekonomiko kezkagarriaren ondorioz. Hitzaldi labur honetan, berriro salatu nahi dut, iaz salatu nuen bezala, Arartekoa berriro agertzen dela ETAko presoak hurbiltzearen alde eta gaixo daudenak espetxetik ateratzearen alde (esan dezagun Arartekoaren bi obsesio historiko nagusiak direla); ETAk egindako eta oraindik ebazteke dauden hirurehun krimen baino gehiagoz, ordea, ez du hitz bakar bat ere esaten. Salatu genuen iaz, eta gaur ere salatu egingo dugu. Arartekoak berez eskubideak ez diren horiekiko duen obsesio nabaria salatu nahi dugu (batetik, ETAko presoak hurbiltzea, eta, bestetik, ustez gaixo daudenak espetxetik ateratzea), baina, berriro diot, ETAk egindako eta oraindik ebazteke dauden krimenei buruz ez du txintik ere esaten. Guretzat, hori da herritarren eskubideen urraketa handiena: talde terroristaren biktima batek oraindik ez jakitea nork jarri zion lehergailua edo nork egin zion tiro bere lagun maiteari, edo hiltzailea ez epaitzea edo ez zigortzea. Eta hori oraindik ez da agertzen Arartekoaren txostenean. Aurten ere, Arartekoak alde batera utzi du gai hori. Zerbait esan edo idatzi behar zenukete zuen txostenean hain sentikorra den gai honetan, baina ez duzue nahi, iaz ere tribuna honetan bertan eskatu genizuen arren. Eta, orain, gauza bera esan beharra daukagu. Arartekoak eskatu behar du argitu daitezela ETAk egindako eta oraindik ebazteke dauden 326 krimenak, eta agintari eskudunei eskatu behar lieke, gainera, edozein motatako espetxe-onura emateko edo edozein birgizarteratze-planetan sartzeko, presoak justiziari lagundu behar diola delitu larri horiek argitu daitezen eta haien egile materialak ezagutu, epaitu eta kondenatu daitezen. Hori izango litzateke hainbeste aipatzen ditugun biktimentzako benetako ordaina. Beste gai bat ere azpimarratu nahi dut. Arartekoko langileen soldatez eta kontratazio-erregimenaz ari naiz. Erakundeko langileen erdiek baino gehiagok urtean 64.000 eurotik gora kobratzea eta hiru langiletik bi nahierara izendatutako konfiantzazko karguak izatea ez zaigu inola ere onargarria iruditzen, eta hori premiaz aldatu behar litzateke. Badakigu legeak aurreikusten duela defendatzaileak izendatzen dituela eta kentzen dituela kargutik aholkulariak, haien independentzia eta autonomia bermatzeko, eta hori dela Espainiako defendatzailetza guztietako arau nagusia, baina gu ez gaude inola ere ados jokatzeko modu horrekin eta lege horrekin. Aholkulariak gainerako funtzionarioak bezala kontratatu behar lirateke, merezimendua eta gaitasuna neurtzen dituzten deialdi publikoen bidez, organismo horretako erantzukizunik handiena edonork duela ere. Soldatei dagokienez, esan eta errepikatu behar dugu gehiegizkoak iruditzen zaizkigula, argi eta garbi. Hori dela eta, gogo biziz gaude Arartekoak soldatak murrizteari buruz irailean aurkezteko konpromisoa hartu duen proposamen horren zain. Gogo biziz gaude, hain zuzen, proposamen horren zain. Bestalde, deigarria egiten zaigu kexen % 3,47 bakarrik egin dela euskaraz, kexen % 3,47 bakarrik; horrek erakusten du euskal administrazioko langile guztiei hizkuntza-ezagutzak eskatzea gehiegizkoa eta gehiegikeria bat dela, salatzen ari garenez. Uste dut frogatuta geratu dela beste behin ere. Ehun kexatatik lau eskas bakarrik egiten dira euskaraz; beraz, tira, berriz ere agerian geratzen da, esan bezala, euskal administrazioko langile guztiei hizkuntza-ezagutzak eskatzea gehiegikeriatzat bakarrik jo daitekeela. Bukatzeko, gu prest gaude beste eztabaida bati ekiteko, hots, erkidegoko erakunde hau mantendu behar den ala ez, bizi dugun egoera kontuan izanik. Uste dut eztabaida horri ekin egin behar zaiola lehenago edo geroago, eta gu prest gaude hari ekiteko. Prest gaude erkidegoko erakunde hau mantentzeari ala ez mantentzeari buruzko eztabaidari ekiteko, eta, nolanahi ere, erakunde hau sakonki birdimentsionatzeko eztabaidari ekiteko. Besterik ez. Eskerrik asko, presidente andrea. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/c85da985-7dd3-427a-aa52-05223cecffc0 | parl_eu_1816 |
10 | 37 | 20.06.2013 | ITURMENDI MAGUREGUI | PV-ETP | Arartekoaren 2012. urteko txostena, Legebiltzarraren Erregelamenduko 208. artikuluak dioenari jarraituz | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, jaun-andreok. Ordezkatzen dudan taldearen izenean, ongietorria ematen diet Arartekoari eta gaur Ganbera honetako Bilkura honetara 2012ko txostena aurkeztera harekin etorri diren lantaldeko lagunei. Legebiltzar Talde Popularrak eskertu eta baloratu egin nahi du erakunde honek 1989an sortu zenetik egiten duen lan beharrezkoa eta eraginkorra, batez ere 2012an egin duena. Iaz, ahalegin handia egin behar izan dute benetan, askoz lan handiagoa izan baitute. Zorionak eman nahi dizkiet erakunde horretan lan egiten duten guztiei, Arartekoaren ekintzek eragin positiboa izan baitute gizartean eta erakunde horretara laguntza eta aholku bila joan direnengan. Hori erakusten dute asebetetze-maila altuak eta artatutako lagunei egiten zaizkien inkestetan edo galdera-sortetan ekintza horiek jasotzen duten kalifikazio on edo oso onak. Bistan da Arartekoak gero eta gehiago hartzen duela esku euskal gizartean, eta egia da herritarrek gero eta konfiantza handiagoa dutela erakunde horrengan. Eragin positibo hori erakundeekin izandako elkarrizketa etengabearen eta eraginkorraren ondorio da. Hori dela eta, erakundeak, herritarren eskubideak administrazioen aurrean bermatzen dituen alde- tik, egiten duen lan serioa eta zorrotza aintzatetsi nahi dugu. Izan ere, Arartekoaren txostena beti da Euskadiko giza eskubideen egoeraren erradiografia. Gaur Ganbera honetako Bilkuran aurkeztu digun txostena ezagutu genuen jada joan den maiatzaren 29an Giza Eskubideen Batzordean, eta aurkezpen hau merezitakoa da, ez bakarrik bilkura baten solemnitatea behar zuelako, baita azterketa zehatzago bat egin beharra zegoelako ere. Txosten honek 2012an egindako lan eskerga islatzen du, urte hartan gogortu egin baitzen krisia eta, hortaz, areagotu egin baitziren beharrak; baliabideak, ordea, urriagoak ziren. 11.770 jarduera egin ziren herritarrei arreta emateari eta administrazioak kontrolatzeari lotuta; esan bezala, aurreko urtean baino ia % 43 gehiago. Eta, ezin ditugunez gai asko nabarmendu, baten batzuk azpimarratuko ditugu, azterketa ez baita gaur bukatzen, ezta herritarrei laguntzeko lan horri ekiten jarraitu beharra ere. Azterketan sartuz, nabarmendu beharreko lehenengo gauza da ezen, kexak aztertuz gero, kexa eragin duen administrazioaren jarduna ebaluatu ondoren, ikusi dela aztertutako kexen % 55ean zerbait gaizki egin zela. Baina pozten gara ikusteaz kexa eragin zuen administrazioak zuzendu eta aldatu egin zuela erreklamazioa eragin zuen ekintza kasuen ia % 86an. Bestalde, garrantzitsua eta beharrezkoa da iritzi publikoak, oro har, jakitea zein administraziok lagundu duten, zeinek ukatu edo atzeratu duten beraren laguntza, eta, jakina, zeini egin behar izan zaien ohartarazpena. Kexak aurkeztu diren alor guztiak aztertu ondoren, ikusi dugu –eta hala nabarmendu zen batzordean– jasotako kexa gehienek gizarte-eskubideekin dutela zerikusia, izaera soziala duten gaiak direla, eta nabarmendu behar dugu igoera izugarria izan dela. Aipagarria da kexen ehuneko altu bat Lanbidek jaso zuela. Kexen ia % 90ek zerikusia dute haren funtzionamenduarekin eta diru-sarrerak bermatzeko errenta kudeatzean egindako ekintzekin, baita etxebizitzagatiko prestazio osagarria kudeatzean egindakoekin ere. Izan ere, kudeaketa oso eskasa izan da; horren arrazoi bat izan liteke, esan den bezala, lan-karga areagotu egin dela krisiarengatik, baina baita bi gizartelaguntzen kudeaketaren eskumenak hartu dituela ere bere gain, ordura arte aldundien esku baitzeuden. Deitoratu beharra dago herritarrek zailtasunak izan zituztela eskaerak egiteko (behin baino gehiagotan joan beharra, horren ondoriozko atzerapenak…), eta laguntzak ematean ere atzerapenak gertatu ziren. Ikusi dugunez, emakumeen aurkako indarkeria Arartekoaren kezka nagusietako bat da. Hunkituta gaude oraindik gure Autonomia Erkidegoan gertatu berri diren gertaerengatik, eta ados gaude erabat lehentasunezkoak direla indarkeria hori desagerrarazteko borroka eta ahalegina. Emakumeen aurkako indarkeriaren arrazoia gizonen eta emakumeen arteko egitura-desberdintasuna dela jakitun izanik, gero eta garrantzitsuagoa da administrazioei eskatzea jar ditzatela martxan ekintza positiboak emakumeen aurkako indarkeria desagerraraztea lortzeko. Denon lana da hori. Minusbaliotasunari dagokionez, minusbaliotasuna dutenen eskubideek beti izan dute garrantzia Ararteko erakundearen jardunean. Minusbaliotasuna giza eskubideen ikuspegitik artatu behar da, eta halaxe gertatu da. Azpimarratu eta oso positiboki baloratu nahi dugu, duen garrantziagatik, Arartekoaren elkarlaneko mapen proiektua. 2012ko txostenean adierazten da hainbat motatako kexak jaso direla mendekotasunari dagokionez (hiri-irisgarritasunaren eta garraioko mugikortasunaren araudia ez betetzea, enplegu publikorik lortu ahal ez izatea, osasunari buruzko kexak, etxebizitzari buruzko kexak), eta kexa gehiago jaso dira aitortutako mendekotasun-mailarekin ados ez egoteagatik. Ezohiko txostenean adierazten zenez, arazoek hor jarraitzen dute mendekotasun-arloan eta norberaren autonomia sustatzearen arloan azterketa kuantitatibo fidagarri bat egin nahi denean. Esku artean ditugun hainbat iturrik eman dizkiguten datuak (Imsersoren mende dagoen Sisaad-ek, Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak, Arabako Foru Aldundiak, Gipuzkoako Foru Aldundiak, Bizkaiko Foru Aldundiak) ez datoz guztiz bat. Batez ere, kezkagarria da Bizkaiko Aldundiak emandako datuak ez datozela bat eskatutakoarekin, alegia, baloratutako pertsonekin, baizik eta mailakako balorazioei dagozkie. Horren lehenengo ondorioa da ez digula aukerarik ematen Euskal Autonomia Erkidegoari buruzko osoko azterketa bat egiteko, ofizialki mendekotasun-egoeran daudenei, horiei euskal populazioan dagokien ehunekoari eta lurraldekako alderaketa bati dagokienez. Eta deigarria da akats horiek oraindik ere hor egotea, eta esku artean datu garrantzitsuak (batez ere, hain sentikorra den mendeko pertsonen sektoreari buruzkoak) dituzten erakundeen artean bateratasunik ez egotea. Jakinarazi zaigunez, badirudi prestutasuna eta borondatea daudela bat egiteko. Gauza aipagarri asko daude txostenean, baina arreta berezia eskaini nahi diegu egin diren hiru gomendio orokorrei. Lehena, Euskal Osasun SistemaOsakidetzaren esparruan zerbitzu espezializatua eta ospitalea hautatzea, hau da, Osakidetzako ospitalearen edo zerbitzu espezializatuaren hautua malgutasunez baloratzea, eta osasun-antolaketaren beharrak erabiltzaileen eskaerekin –askotan oso arrazoituak– uztartzea. Bigarren gomendioak dei egiten die udalei beren zerga-ordenantzak alda ditzaten eta hobari baten urteko eskaera egiteko betebeharra ken dezaten, hobari hori, bere izaera dela eta, hainbat urtean edo hainbat zerga-ekitalditan aplika badaiteke. Eta hirugarren gomendio orokorra Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailari, Osakidetzari eta udaltzaingoei zuzentzen zaie, haien artean koordinaziomekanismoak ezar ditzaten, eta istripuetako biktimen familiei ahalik eta azkarren jakinaraztea berma dadin. Ofiziozko jarduerak ere (Arartekoak bere kabuz hartzen dituenak) azpimarratu nahi ditugu –jada esan da 69 izan direla–. Atal horretan, lehentasunezkoa da Haur eta Nerabeentzako Bulegoaren jarduna, eta oso positiboki baloratzen dugu. Azkenik, nahiz eta denbora gutxi izan, "Terrorismoaren biktimak" atalean sakondu nahi nuke, garrantzitsua baita gaia. Oso pozgarria da 2012an, ETA talde terroristak 2011 bukaeran jarduera armatua "behin betiko utziko" zuela iragarri ondoren, jarduera terroristaren ondoriozko hilketarik deitoratu behar ez izatea. Baina egia da, halaber, ETA talde terroristak hor jarraitzen duela, eta hori jada mehatxu bat da. Horregatik, egungo egoera askoz ere hobea den arren, kezkatu egiten gaitu Arartekoaren txostenean taldea desegiteko, armak emateko, eragindako mina nahitaez aitortzeko eta justiziari nahitaez laguntzeko eskakizunik ez egiteak, nahiz eta Arartekoak hori eskatu duen bere azalpenean. Bakearen Aldeko Koordinakundeko koordinatzaileak Giza Eskubideen Batzordean agerraldia egin zuenean gogorarazi zuenez, delitu asko, 326 delitu, geratzen dira argitzeke; badago, beraz, zer ikertua eta zer egina. Izan ere, nahiz eta lege batzuek terrorismoaren biktimak aitortzea eta haiei osoki ordaintzea bilatu, nahiz eta lege batzuek botere publikoak behartu memoria kolektibo bat ezartzea sustatzera –izan ere, errepikatu eta gogorarazi beharra dago, beste behin ere, terrorismoaren biktimak giza eskubideen urraketen biktimak direla–, memoriarako eskubide hori gauzatzeko beharrezkoa da udaletan, horiek baitira herritarrengandik hurbilen daudenak, terrorismoaren biktimak omentzeko eta aitortzeko ekitaldiak egiten jarraitzea. Hau da, Eusko Jaurlaritzaren mende dagoen Terrorismoaren Biktimei Arreta Emateko Zuzendaritzak egindako memoriaren mapa, ezinbesteko ekimena bera, garatzea. Egia da Ararteko erakundeak beti agertu nahi izan diela hurbiltasuna terrorismoaren biktimei, eta ez da egia txikiagoa beti agertu izan dela indarkeria terroristaren ekintza guztien aurka erabat. Baina aurreko urteetako txostenek udal esparruko memoriarako eskubidea aipatzen zuten, eta zera adierazten zen: "Deitoragarria da atentatu terroristak gertatu diren edo beren bizilagunen artean terrorismoaren biktimak dituzten udalerri askok beharrezkotzat ez jotzea haiek gogorarazteko ekimenak egitea. Udal korporazioek kausa horretan duten konpromisoaren karga sinboliko izugarriak terrorismoa sozialki eta politikoki gaitzesten lagunduko luke, dudarik gabe". Lo he citado textualmente. 2010eko txostenean, biktimak omendu zituzten udalerriak aipatu ziren, baita 2011ko txostenean ere. Eta, nahiz eta agerian geratu 2011n ez zitzaiola ekimenik gehitu memoriaren mapari, datu hauek jaso ziren: zer udalerritan zeuden atentatu terroristen biktimak, zer udalerritan egin ziren omenaldiak, eta populazioaren zer ehuneko bizi zen udalerri horietan –ehuneko altua, gainera–. Hau da, memoriaren mapa eta sufrimenduaren mapa. Baina 2012ko txostenean ez dira datu horiek agertzen, eta deitoratu eta faltan sumatzen dugu ez agertzea, beharrezko izaten jarraitzen baitu denek etengabe eta biziki lan egitea, makaleriarik gabe. Izan ere, beharrezko izaten jarraitzen dute terrorismoa etikoki, sozialki eta politikoki gaitzesteko neurri aktiboek. Indarkeria gaitzestea baita, zalantzarik gabe, bizikidetzaren gakoa. Asko dago egiteko, gauza garrantzitsu asko daude egiteko bizikidetza lortzeko, indarkeria eta heriotza –betiere justifikaziorik ez duena– jasan ditugun hainbeste urtetan eragindako zauriak sendatzeko. Asko dago egiteko gertatutakoaren kontakizun bidezkoa, fidagarria eta pedagogikoa finkatzeko, eta den-denok jarraitu behar dugu gauza horiek egiten, zuk zure auctoritasarekin egiten zenuen bezala, Ararteko jauna. Eskerrik asko, Ararteko jauna. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/c85da985-7dd3-427a-aa52-05223cecffc0 | parl_eu_1817 |
10 | 37 | 20.06.2013 | UNZALU HERMOSA | SV-ES | Arartekoaren 2012. urteko txostena, Legebiltzarraren Erregelamenduko 208. artikuluak dioenari jarraituz | Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Arartekoaren kideak, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Aurten ere, Talde Sozialistak eskertu egin nahi du Ararteko erakundeak egiten duen lana, administrazioek haien eskubidek behar bezala babesten ez dituztela pentsatzen duten herritarren kexak bideratzeko egiten duen ahalegina. Berriro aldarrikatzen dugu lan hori, murrizketen garai hauetan herritarren eskubideak eta eskubide horiek zaindu behar dituzten erakundeak ari baitira izaten, hain justu, krisiaren pairatzaile. Doako, berdintasunezko eta kalitateko osasun unibertsalean oinarritutako gizarte-kohesioaren eredua aldezten dugunok; uste dugunok unibertsitatean sartzeko baldintza-berdintasuna dela, bakoitzaren errenta, jatorria, erlijioa edo ideologia edozein direlarik ere, gizarte oparo baterako inbertsiorik onena; inor zoriaren mende uzten ez duen gizarte-babeseko sistema baten alde egiten dugunok; horretan guztian sinesten dugunok aldezten dugu administrazioek herritar guztiak berdin artatzen dituztela zaintzen duen erakunde bat. Horregatik, beste erkidego batzuetan Herriaren Defendatzailearen figura kendu bazuten ere, aurreko legealdian sozialistok bultzatu genuen Euskadin, hain zuzen, Ararteko erakundea defendatzea. Guretzat ez daude sobera eguneroko kudeaketako akatsak zuzentzen laguntzen duten eta aldezten dugun gizarte-eredu hori indartzen laguntzen duten erakunde-eragileak. Ez ditugu sobera; aldarrikatu egiten ditugu. Orobat, Arartekoari eta haren lantalde osoari eskertu nahi diegu ontzat eman dituztela Legebiltzar honek haren aurrekontuei, gastuei eta langile-egiturari buruz egin dituen gogoetak, eta espero dugu iragarritako neurriak lehenbailehen hartuko direla. Eta Legebiltzarreko izapide honetan, beste gogoeta batzuk ere azaleratu nahi ditugu, etorkizunean ere kontuan har daitezen. Ararteko erakundearen zeregina da herritarren eskubideak babestea administrazioek eskubide horien aurka egin ditzaketen ekintzen edo ez-egiteen aurrean. Ikuspegi horretatik, ekintza edo ez-egite horiek jasotzea ahalbidetzen duten gomendioak egiten ditu. Bizitzen ari garen krisi ekonomikoa dela eta, izugarri igo dira krisi hau gure gizartean izaten ari den eraginei lotutako kexak eta erreklamazioak. 2008an 1.696 kexa jasotzetik 2.943 kexa jasotzera pasatu gara 2012an. Ondorioz, Arartekoaren egiturak langainkarga izateaz gain, gizarte-bazterkeriaren aurka borrokatzen saiatzen diren zerbitzuak emateari lotutako gaiei dagokie igoera horren zati handi bat. Joera hori etengabe errepikatzen da, urtero; esan bezala, ez da eten 2008az geroztik. Arartekoa tresna erabilgarri eta gomendagarri gisa sendotzen ari da herritarren eta Administrazioaren arteko gatazkak konpontzeko. Eskastasun-une hauetan, inoiz baino beharrezkoagoa da, lehen esan dudan bezala, hark egiten duen lana. Politika neoliberalak eta kapitalismo espekulatiboaren inperioa gure gizartean izaten ari diren eraginak aitortzen ari diren heinean, are zailagoak eta larriagoak ari dira bihurtzen gure herritarren beharrak; beraz, Administrazioari egiten zaizkion erreklamazioak gero eta lotuagoak egongo dira, batetik, lehen mailako beharrekin, baina, bestetik, gai zailagoekin. Arartekoaren 2012ko txostenean aipatzen da erakundea kezkatuta dagoela lehentasunezko partaidetzen inguruan jasotako kexengatik, eta oraintsuago mendeko ekarpenen kasuaren berri izan dugu; bi finantza-produktu horiek ez dira asetzen ari haien bezeroen artean sortutako itxaropenak. Kasu horiek eta beste batzuek epaitegietan bukatzen dute, eta guk arreta eskatu nahi dugu, kasu horietan beharrezko arreta guztia jarri behar baita botereen bereizketan oinarritutako zuzenbideestatuaren funtzionamenduari ez eragiteko. Ez gara Arartekoari eskatzen ari ez dezala esku hartu, ez dadila saiatu, bere xedean eta ikuspegian oinarrituta, ebazpen azkarra eta bidezkoa errazten. Kasu askotan, aipatutakoetan edo beste batzuetan, justiziarena baino lehen edo harekin batera iritzia ematearen tentazioa saihestu nahi dugu –eta hori gertatu egin da–. Legebiltzar honek, herriaren borondatea ordezkatzen duen ganbera den aldetik, oro har herritarren eta, bereziki, Administrazioak edo beste eragile sozial eta ekonomiko batzuek beren eskubideak urratu dituztela pentsatzen duten kolektiboen ahotsa entzunarazi behar du. Legebiltzar honek esku hartu du mendeko ekarpenengatik kaltetutako milaka familiari irtenbide bat bilatzeko. Sozialistok uste osoa dugu Ararteko erakundearen laguntzaz, esperientziaz eta ezagutzaz baliatu ahal izango garela arazo honi irtenbide onena bilatzeko. Bestalde, gu ere kezkatuta gaude emakumeen aurkako indarkeriak ez duelako etenik; indarkeria horren arrazoia, hemen esan den bezala, gure gizarteko egitura-oinarrietan dago. Horregatik, eta bukatzeko, berriro aitortu nahi dut Arartekoaren lana, haren lantalde osoarena eta herritarren eskakizun guztiak aintzat hartzen saiatzen diren langile guztiena, erakun- deok haien eskubideak behar bezala aintzat hartzen ez ditugula pentsatzen dutenean egiten dutena. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/c85da985-7dd3-427a-aa52-05223cecffc0 | parl_eu_1818 |
10 | 37 | 20.06.2013 | AGIRREZABALA MANTXOLA | EH Bildu | Arartekoaren 2012. urteko txostena, Legebiltzarraren Erregelamenduko 208. artikuluak dioenari jarraituz | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Ezer baino lehen Arartekoa eta bere talde osoa zoriondu nahiko genuke egiten duen lanagatik. Uste dugu beharrezkoa dela mota honetako erakunde bat, herritarren eskubideen alde egiten duen erakunde bat. Gainera, funtsezkotzat hartzeaz aparte, interes politikotik kanpo lan egiteak eta inpartzialtasunez, berari dagokion bezala, beharrezkotzat jotzen dugu. Beraz, lehenengo eta behin gure zoriona alde horretatik. Hori esanda, beste behin ere azpimarratu beharra daukagu Arartekoaren urteko txostenean badaudela urtero errepikatzen diren hainbat gomendio eta aholku eta horrek agerian uzten du askotan kasu askorik ez zaiola egiten Arartekoaren lanari. Hau gure ikuspuntutik larria da, kontuan izanda herritarren eskubideen defentsoria batez ari garela hizketan eta bertatik jasotzen diren hainbat aholku eta gomendioei Gobernutik edo administrazio ezberdinetatik ez zaiela kasu handirik egiten. Hau ez da ez ona ezta positiboa ere. Eta ez dira onak ere 2012ko txostenak ematen dituen hainbat datu. 11.770 zerbitzu zuzen eman zaie herritarrei, iaz baino % 42,60 gehiago, hemen esan den bezala. Honek herritarrek konfiantza badutela Arartekoarengan esan nahi du, baina aldi berean herritarrekiko administrazioek duten erantzunik eza esan nahi du. Ikusi besterik ez dago kezka nagusiak non dauden: esparru sozialean, kolektibo zaurgarrienean. Txostenak dioen bezala, Arartekoaren bulegoak gizartearen etsipen-mailaren neurgailu on bihurtu dira, baita gure gizartea babesteko sistemak emandako erantzunaren eskasiarena ere. Esan bezala honen adibide garbia da laguntza sozialengatik kezkak zenbat igo diren: hirukoiztu egin dira aurreko urtearekin alderatuta. 2011n % 300 bat hasi ziren eta 2012an, esan bezala, hirukoiztu. Honek Lanbidearen kudeaketa-arazo larriak agerian uzten ditu: 2012an errenta sozialean egindako kudeaketa txar eta okerra azpimarratzen da behin eta berriro, bai renta de garantía de ingresos delakoan, bai eta etxebizitzako errenta osagarrian. Datuak ikusi besterik ez daude, 2.010 kexa, 2011n egin ziren 329en aurrean eta 2010ean izandako 33ren aurrean. Orokorrean kexak igo egin dira eta Arartekoak % 55i arrazoia eman die. Argi eta garbi uzten du honek igoera handia izan dela bazterketa sozialaren aurka dauden programa eta prestazioen aurrean eta Lanbideren funtzionamendu desastrosoarekin zerikusi zuzena dutela. Lanbiden kolapsoa eman zen. Baina ez da hori arrazoi bakarra. Aurreko urtean, Gobernu sozialistak murrizketa handiak egin zituen babes sozialeko sisteman. Urkulluren Gobernu berriak ildo beretik jarraitzeko asmoa azaldu du argi eta garbi. Ez dator bat Arartekoaren gomendioekin. Neurri horiekin, urteetan zehar gure Autonomia Erkidegoan denon artean eraiki dugun babes-sistema publikoari eraso bortitza egin zaio, bere funtzioa eta helburuak kolokan jarriz. Eta are eta larriago dena, herritarrak bazterketara bideratzeko bideak jarri dira. Eskubide sozialez ari gara, giza eskubideez ari gara, bazterketa ekiditeko neurri eta erabakiez ari gara. Ekin diezaiogun behingoz eta eraiki dezagun babes-sistema publiko sendo bat. Horixe da Arartekoak esaten duena eta euskal herritarrek eskatzen dutena. Eta ondorioak? Zeren ondorioak begi bistan ditugu. Izan ere enplegua oso eskasa den garai honetan, lanaren prekarizazioa eguneroko ogia denean, pertsona askoren babes bakarra elkartasun-sareek eta taldeek eskain dezaketena da. Neurri handi batean hirugarren sektorearen esku geratu dira. Eskubide dena karitate eta behin-behineko laguntza ahula bihurtu da. Ongizate-estatuaren desmantelamendua argia izan da beharrik handiena duten sektoreetan. Gauza bera gertatzen da espetxe politikari dagokionez eta gisa eskubideei dagokienez. Kexak egon badira eta ez dira gutxi. Alde batetik trasladoak, zigorrak, destinoak, espetxeko abantailak eta familiakoen bisitak ukatu, baita beste autonomia-erkidego batzuetan dauden zentroetako espetxeen osasungintzari lotutako arazoak ere. Eta hau guztia Madrilgo Gobernuak daraman espetxe-politikaren ondorioak dira, mendekuan oinarritutako espetxe politika baten ondorioak, zigorsistema gogor bat aurrera daramalako, Europako herrialdeetakoa batez bestekoa baino kondena handiagoarekin. Sakabanaketaren ondorioak dira. Eta argi eta garbi dio Arartekoak: "Berriro ere gure eskaria egin beharra daukagu preso dauden pertsona guztiek euren jatorrizko tokietatik gertu dauden espetxeetara ekarri daitezela. Horrela helburu hirukoitza beteko baita: gizarteratzea, antolamendu juridikoek eskatzen duten bezala; zigortuen gizartedeserrotzea saihestu; eta urruntzeak familiako eta lagunentzako dituen eragin negatiboak, gastuak eta arriskuak amaituko dira, ezin baitira inondik inora justifikatu eta erabat saihesgarriak dira egungo egoeran". Bestalde, berriro ere eskatzen du preso dauden gaixo larriak eta sendaezinak espetxetik ateratzea, legezko arauak aurreikusten duen bezala. Eta azkenik, gaur egun aplikatzen diren xedapen bereziak kendu beharra dagoela, hortxe dago Parot dotrina hain zuzen ere. Argi dago Madrilgo Gobernuak entzungor egiten dituela eskaera eta exijentzia hauek guztiak. Blokeoko egoera mantendu nahi du. Bada garaia, Arartekoak dioen bezala, euskal presoak Euskal Herriratzeko. Herrizaingoari dagokionez, urrats handiak eman beharrean gaude oraindik. Txostenak argi eta garbi dio 2012an bizitzeko eta osotasun fisikorako eskubidea modu larrian urratu dela Iñigo Cabacasen heriotza dela eta. Heriotza Ertzaintzak jaurti zuen gomazko pilota baten inpaktuaren ondoriozkoa izan zen. Honekin batera, polizia-kidego berak gauzatutako esku-hartze batean zehar beste gazte batek, Xuban Nafarretek, pairatu zituen lesio larrien ondorioz ere eskubide hori urratu egin da. Poliziaren jardueretan eskubide horrekiko errespetuak eta babesak lehentasuna eduki behar dute, eta bi kasu hauetan ez zen horrela gertatu, ez ziren Cabacasen eta Nafarreteren eskubideak bermatu. Euskal herritarrek oraindik ez dakite zer gertatu zen, nortzuk diren arduradunak, zeren txostenak garbi uzten du ere indarkeria eta barne-kontrola, ustez zuzenak ez diren jardueren barne-kontrola eta atestatuak, errekurrenteak direla, errepikatu egiten direla. Zeren hauxe bera esan zen Kukutzan Ertzaintzak burutu zuen esku-hartzearen gaineko ebazpenean: ez-betetze egoerak antzematen dira, ez dira herritarren eskubideak bermatzen aktuazio polizialetan. Oso da kezkagarria egoera hau. Kezkagarria den bezala, Ertzaintzaren terrorismoaren aurkako eta informaziorako taldearen menpe dauden zentroetan oraindik Arartekoak proposatutakoa ez dela betetzen. Bestalde, kexen arloan ere % 56ak gizarteeskubideekin lotura dutenak dira: hezkuntza, osasun, gizarte-babesa, etxebizitza eta abar. Hainbat atal azpimarratu nahiko nituzke. Hona hemen. Hizkuntza-politika. Hizkuntza eskubideen atalean beste behin ere agerian geratzen da justizia-, osasun- eta polizia-zerbitzuak direla hizkuntzaeskubideen urraketa gehien egiten diren arloak. Oso esanguratsua da osasuneko erietxe batean donostiar bati gertatutakoa: "Si no me habla en español, salga de aquí o llamo a la seguridad". Edo Getxoko juzgatuan bizkaitar bati gertatutakoa: "Tenía usted que haber pedido intérprete como la señora china del juicio anterior". Horrelako adibide asko eta asko daude zoritzarrez. Oraindik jende batzuk ez dute onartu hemen bi hizkuntza ofizial daudela. Hizkuntza-eskubideak behin eta berriz egitura-arazo bat da, eta horrek, jaunandreok, ardura eta kezka sortu behar digu politikarioi. Ezin daiteke izan bi hizkuntza ofizial ditugun herri honetan beti euskal hiztunek kexak agertu behar izatea gure eskubidea bermatzeko, gure eskubidea bermatuta ez daukagulako, euskaraz bizitzerik ez daukagulako esparru guztietan. Eta hau ez da herritarren irudipen subjektiboa, baizik eta errealitate objektibo eta egiaztagarria. Honek guztiak hizkuntza-politika errotik aldatzea suposatzen du. Arartekoaren txostenak aurreko urteetan isladatutako gauza bera azaltzen du oraingoan ere. Beraz, aurrerapenik ez gara ikusten ari oraingo hizkuntza-politikarekin. Hezkuntzari dagokionean, bekak eta laguntzak dira kexak gehien sortzen dituztenak. Eta sortzen jarraituko dute baldin eta beraietan murrizketak ematen badira, iragarrita dagoen bezala. Aukera-berdintasuna bermatu beharra dago, eta horretarako onartezina da bekak murriztea. Ildo beretik, azken bizpahiru urteotan jangeletan gelditzen diren umeak murriztuz doaz, etxean gelditzen dira. Laguntzak areagotu beharra dago kasu hauetan ere. Etxebizitzari dagokionean, gaurko bigarren plenoan sakonago aztertuko bada ere, azpimarragarria da etxe-kaleratzeena eta hipoteka ordaindu ezinarena. Etxebizitza duina eta egokia izatea eskubide bat da, oinarrizko eskubide bat. Eskubide hau urratua izaten ari da. Eskubide hau bermatzea botere publikoei dagokie eta premiazko neurri arauemaile eta ekonomikoak hartu behar dira oinarrizko eskubide hori bermatze aldera. Argi dago orain arte hartu diren neurriak ez direla nahikoak izan. Argi dago pertsonen eta familien etxe-kaleratzeak gizartean duen gaitzespena. Neurriak hartu beharrean gaude honekin bukatzeko. Osasunari dagokionez, ez da txostenean aipatzen, baina bai datorren urtekoan inongo zalantzarik gabe azalduko dela hemendik gutxira aplikatuko den kopagoa. Beste murrizketa baten aurrean gaude. Ez al litzateke hobe izango datorren urteko txostenean ez azaltzea? Gobernuak badaki zer egin behar duen horretarako: ez aplikatu. Berdintasun arloari dagokionez, aipagarria deritzogu gogora ekartzea Arartekoak dioena: emakumeen kontrako indarkeriaren biktimak diren emakumeentzako etxebizitza babestuak eskuratzeko exijitzen diren baldintzak berriro aztertu beharra. Bat gatoz ere hezkuntza alorrean egin beharreko lanaz eta emakumeen enpoderamenduan, bigarren biktimizazioa ekidite aldera. Aipatu nahi dut urtero izaten dela emakume eta gizonen arteko diskriminazioa herriko jaietan parte hartzeko eskubidean. Denok dakigu Irungo eta Hondarribiko alardeei buruz ari garela. Are gehiago, hemendik egun gutxira aukera izango dugu, Arartekoak emandako aholkuei jarraituz, jai horietan bietan behingoz diskriminazio gehiago gerta ez dadin neurriak hartzeko eta tokiko jai garrantzitsu horiek titulartasun publikoko ondare gisa gordetzeko. Ingurumen arloari dagokionez, ezin aipatu gabe utzi berak egiten duen gomendio orokor bat. Inguru- men-demokratizazioaren hiru zutabe bermatu behar dira: informazioa, parte hartzea eta justizia eskuratzea. Ez dira guztietan betetzen hiru zutabe hauek. Hortxe daude, bestela, Arabako fracking kasua eta Muskizko petrolio fintzeko planta, kasu hauetan interes ekonomikoak herritarren interesen aurretik jartzen baitira. Bukatze aldera, herritarrek Arartekoari egindako eskaera batekin bukatu nahi dut nik ere: bitartekotzalana egin dezala egoera ekonomikoa larria duten pertsonengan, elkartasuna sustatzeko herritarren artean, eta baita herri honek kaleetan egiten dituen aldarrikapenekin ere bat egin dezala. Izan ere, erabakitzeko garaia da, ea osasuna, etxebizitza, hezkuntza, politika sozialak eta ideiak jende aurrean adieraztea eskubideak ote diren ala ekonomiaren oparoaldietarako erreserbatutako pribilegio hutsak. Guk oso garbi daukagu: eskubideak dira eta bermatu behar dira, eta botere publikoei dagokie hori bermatzea. Datorren urtean Arartekoa sortu zeneko 25. urtea izango da. Espero dezagun ordurako hautua egina egongo dela eta herritarren eskubideak izango direla botere publikoen ardatz. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/c85da985-7dd3-427a-aa52-05223cecffc0 | parl_eu_1819 |
10 | 37 | 20.06.2013 | ARREGI ROMARATE | EA-NV | Arartekoaren 2012. urteko txostena, Legebiltzarraren Erregelamenduko 208. artikuluak dioenari jarraituz | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Legebiltzarkideok, egun on guztioi. Euzko Abertzaleak taldearen izenean, eskerrak eman nahi dizkiegu Lamarca arartekoari eta bere talde guztiari giza eskubideen alde egiten duten lan guztiagatik. Txostenaren inguruan hitz egingo dugu soilik, ez gara beste gai batzuetan sartuko, beste talde batzuek egin duten bezala. Urteko txostena jarraitzen duen eskema berbera jarraituko dugu gure interbentzioan. Atalik aipagarrienak aipatuko ditugu bakarrik, luze aritu baikinen Giza Eskubideetako Batzordean eta bertan galdera-erantzunak egiteko aukera eduki genuelako. Euskal Herriko administrazio publikoen jarduerari dagokionez, hizkuntza-eskubideak atalaren inguruan, urtero bezala, eta Agirrezabala jaunak berak esan duen moduan, kexa gehienak Osasun, Justizia eta Herrizaingo sailetan ematen dira. Txostenak batzen dituen adibide esanguratsu bi baino ez ditugu plazaratuko. Agirrezabala jaunak egin du eta guk ere egin genuen batzordean bertan, baina hain esanguratsuak direnez, nik uste merezi daula berriz irakurtzeak. Osakidetzan: "O habla español o llamo a seguridad", medikuak bota zion gaixoari. Kasu honetan, Osasun Sailak barkamena eskatuz gain, neurriak hartu zituen berriz gerta ez dadin. Por otra parte, en Justicia: "Interpretea eskatu behar zenuen, aurreko epaiketako txinatarrak bezala". Adibide bi hauek argi uzten dute administratuen hizkuntza-eskubideak ez direla behar beste errespetatzen. Beraz, administrazioek lan egiten jarraitu beharko dugu Administrazioan hizkuntza ofizial bien erabilpena bermatzeko. Hezkuntza arloan beste arazo bat topatzen dugu, hizkuntzarekin zerikusia duena: ikastetxe atzerritarretan euskara eta euskal literaturaren irakaskuntza ezartzearen premia. Gai hau azken urteotan errepikatu egin da eta, antza denez, ez zaio konponbiderik lortu. Home schooling edo etxeko hezkuntzaren inguruan neurriak hartu beharko dira gure ustez. Gorantz doan errealitatea izanik, erantzun egokia eman beharko zaio. Arartekoak batzordean erantzun zigun ez duela uste aproposa denik Zigor Kodea aplikatzea euren umeen ikasketak etxean egitea erabakitzen duten gurasoei. Sakon aztertzeko gaia da. Herrizaingo arloan, besteek esan dutena ez errepikatzearren, garrantzitsua iruditzen zaigu –eta Lamarca jaunak berak ere esan du– istripu bat gertatzen denean familiei komunikazio arina eta zuzena ematea. Honetarako, osasun arloarekin hitzarmena adostu beharko da eta baita udaltzaingoarekin ere. Jakin badakigu herrizaingo eta osasun arloak hartu emanetan daudela protokolo bat sinatzeko gogoz. Hirigintza eta lurralde-antolamendu arloa. Krisiegoeran, herri-administrazioek auzo edo inguru hondatuenen gizarte- eta hiri-birsorkuntzara bideratu behar dute euren ahalegina. Horretarako, euskal erakundeak bultzatzen ditugu, zaharkituta dauden hirieremuetan hiri-berrikuntza eta -birgaitze jarduerak bultzatzeko neurriak erraztu, arindu eta ezartzeko beharrezkoa den legedia sustatu dezaten. Euzko Abertzaleak taldea baieztapen hauekin bat dator eta honen inguruko neurriak Urkulluren Gobernuak iragarri eta martxan jarri dituela aipatu behar dugu jadanik. Urteko txostenarekin jarraituz, hurrengo atalean, Arartekoaren jarduerak arreta publikoa behar duten taldeak babestea titulupean, lehenengoa emakumeen berdintasuna eta osotasuna. Emakumeen berdintasunaren gainean, eta besteek esan dutena ez errepikatzearren berriz, argi gelditu behar da generoindarkeria sufritu duten emakumeen seme-alabak biktima zuzenak direla eta horrela tratatuak izan behar dutela. Honetarako, babes- eta prebentzio-neurri espezifikoak behar-beharrezkoak dira. Buruko gaixotasuna edo nahasmenduak dituzten pertsonen arloan, aipagarria eta eredugarria iruditzen zaigu Osasun Sailak Bilboko Udaleko udaletxebizitzek, Avifes elkarteak eta Bizkaiko Foru osasuneko sareak sinatutako lankidetza-hitzarmena, akordioaren bitartez buruko arazo larriak dituzten pertso- nek gizarte-alokairuko etxebizitza normalizatua eskura dezaten. Honelako jarduerak oso positibotzat jotzen ditugu eta beste erakundeak animatzen ditugu beste horrenbeste egitera. Espetxeratuta dauden pertsonen inguruan. Gure herrialdean zigor-sistema gogorra aukeratu da, europar herrialdeetako batez bestekoa baino kondena handiagoekin eta, ondorioz, Europa Mendebaldeko beste edozein herrialdetan baino espetxeratze-tasa handiagoak daude, delinkuentzia-tasak askoz txikiagoak diren arren. Giza eskubideen ikuspuntutik, onartezina da eta buelta osoa eman beharko zaio indarrean dagoen Zigor Kodeari. Preso dauden pertsona guztiek euren jatorrizko tokietatik gertu dauden espetxeetan bete dezaten kondena aldarrikatzen du txostenak, helburu hirukoitza lortuko baita: batetik, gizarteratzea mesedetuko da; bi, zigortuen gizarte-deserrotzea saihestuko da; eta hiru, urruntzeak familiako eta adiskideentzako dituen eragin negatiboekin amaituko da. Ados gaude txostenak dionarekin eta gai honen inguruan pausoak eman beharko dira lehenbailehen. Gizartean baztertuta edo izateko arriskuan daudenen arloan. Beste ordezkariek ere honen inguruan hitz egin dute. Diru-sarrerak bermatzeko errenta, etxebizitza-gastuetarako prestazio osagarria eta gizartelarrialdietarako laguntzen eragin onari esker, Euskadin txirotasun- eta bazterkeria-tasak Europar Batasuneko batez besteko zenbatekoen azpitik daude. Dirusarrerak bermatzeko euskal sistema gizarte-kohesio eta babeseko faktore garrantzitsua da, Aburto sailburuak behin eta berriz esan duen bezala. Adinekoen arloan ere, aipatu nahi dugu, talde oso heterogeneoa izanik, ekarpen ukaezina dela zaintzak ematen dituen taldea dela, nahiz eta askotan kontrako itxura ematen den. Amaitzeko, berretsi gure esker ona Arartekoaren erakundeari giza eskubideen defentsan egiten duen lanagatik. Gizarteak ere, oro har, ontzat hartzen du erakundearen lana. Beraz, ildo berdinetik jarraitu dezazuen animatu baino ez, eta batzordean aipatutako hobekuntzak datorren urteko txostenean bete daitezela eskatzen dizuegu berriz. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/c85da985-7dd3-427a-aa52-05223cecffc0 | parl_eu_1820 |
10 | 38 | 20.06.2013 | UNZALU HERMOSA | SV-ES | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzaleak, EH Bildu eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako legez besteko proposamena, frankismoaren krimenen aurkako 4591/10 Kereilari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Buenos días a todos, señor lehendakari, señor consejero. Guztiok dakigun moduan, 1936ko uztailaren 18an, estatu-kolpe bat izan zen Espainiako Errepublikako legezko gobernuaren aurka. Delituzko ekintza bortitz hark gerra zibil bat eragin zuen, ia hiru urte iraun zuena. Gerrak milioi bat hildako eta ezin konta ahala errepresaliatu, preso eta iheslari eragin zituen. Batzuek –irabazi zutenek– beren hildakoak omendu zituzten, beren biktimei ordaindu zieten; beste batzuek –galtzaileek– ezin izan zuten halakorik egin. Gerra irabazi zutenek, estatu-kolpea egin zutenek, diktadura bat ezarri zuten, zeinak biktimak eragiten jarraitu baitzuen demokrazia defendatzen saiatu zirenen artean, eta legez kontrako erregimenari aurka egin zioten guztien kontra egiten jarraitu baitzuen. Errepresio haren ondorioz, hildako, preso eta iheslari gehiago izan ziren, eta horietako askok ezin izan zuten ezagutu demokraziaren berrezarpena. Beraz, hainbat eta hainbat biografia hautsi ziren, konpondu gabeko bidegabekeriak, banakako memoriak berreskuratzeko beharra. Demokraziarako trantsizioa gertatu zen testuinguru historikoan, bidegabekeria haiek bizi izan zituztenak aitortzeko eta horiei behar zuten ordaina emateko beharrarekin batera, adiskidetzeko beharra jarri zen mahai gainean. Baina gogaidetasunak ez du ahaztura esan nahi. Esan daiteke, seguruenik arrazoi osoz, elkarbizitza errazago egin nahian, biktimak babesik gabe utzi zirela. Halaber, batzuek esango dute denbora gehiegi pasatu zela aintzatespen hura egin arte. Eta beste batzuek pentsatuko dute aitortza hura ez dela nahikoa izan. Sozialistok, memoriaren berreskurapena zenbaterainokoa izan den alde batera utzirik, inoiz ere ez diogu uko egin gertatutakoari buruzko egia osoa jakiteari, konponketa duina lortzeari eta hori berriz ez gertatzeko bermeak ezartzeari. Konturatzen gara horren guztiaren gabeziarik mingarrienetako bat egindako krimenen zigorgabetasuna izan dela. Horregatik, zigorgabetasunaren aurka gaudelako, babesten dugu María Servini de Cubría magistratu argentinarraren ekimena, bere garaian Baltasar Garzón espainiar legelariarena babestu genuen bezala. Gure ustez, babestu egin behar da epaile argentinarrak hasitako kereila. Hori dela eta, Espainiako Gobernuari eskatzen diogu haren lana erraztu dezala, eta ez ditzala eginbideak oztopatu. Gure ustez, Ganbera honetako talde guztiak –legez besteko proposamena sinatu dugunak nahiz sinatu ez dugunak– ados egon gaitezke gai honen oinarrian. Beraz, sinatu ez dutenei eskatzen diet haren aldeko botoa eman dezatela. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1821 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ARZUAGA GUMUZIO | EH Bildu | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzaleak, EH Bildu eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako legez besteko proposamena, frankismoaren krimenen aurkako 4591/10 Kereilari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. "La impunidad de los crímenes cometidos durante la Guerra Civil y el franquismo está garantizada en España. Las instituciones españolas ni investigan ni cooperan con las investigaciones llevadas a cabo por otros países, y los tres poderes del Estado están actuando de forma tal que garantizan la impunidad de estos crímenes". Ez dira nire hitzak. Amnistia Internazionalek esan du hau, EH Bildurentzako guztiz onargarria eta egokia dena. Amnistia Internazionala ez da talde edo instituzio bakarra hau eskatu duena: Nazio Batuetako Giza Eskubideen Komiteak bere kezka agertu du 1977ko Amnistia Legea mantentzeagatik, eta gogorarazten du gizateriaren kontrako krimenak ez direla inolaz ere preskribitzen. Nazio Batuetako Giza Eskubideen Komiteak delitu hauek ikertzea eta santzioa jartzea ere eskatzen du. Horrela, trantsizioak frankismoaren krimenen errugabetasuna bilatu du. Legegileak asmatu zuen marko juridiko bat hau bultzatzeko. Espainiar tribunalek ez dute bilatu egia, ez justizia ematea Estatuaren biktimei. Are gehiago, Auzitegi Gorenak erabaki zuen espainiar epaileek ezin zituztela ikertu horrelako krimenak. Gobernuak, bere partetik, bere ahalegin guztiak egin ditu horrela izan dadin, ikerketa zailtzeko eta frankismoaren biktimek aitortza, erreparazioa, birgaitzea eduki ez dezaten ziurtatzeko. Hau horrela izanda, ez da bakarrik zilegi, baizik eta beharrezkoa, egia eta justizia edonon bilatzea. Gizartearen aurkako krimenek unibertsalak diren ondasun juridiko eta baloreak urratzen dituzte. Zilegi eta beharrezkoa da jotzea jurisdikzio unibertsalera, beste estatuko tribunaletara, egia eta justizia bilatzeko. Hau Argentinako tribunal batean aurkitu da, eta horregatik nahitaezkoa iruditzen zaigu, salaketa honek aurrera egin dezan, babes guztia ematea. Asko hitz egiten da gaur egun ardurak eta erantzukizunak onartzeaz, eta egindako kalteak aitortzeaz. Inork pentsatzen al du kasu hauetan hala egin zenik? Kasu hauetan ondorengo politikoek biktimei egia, justizia eta erreparazioa eman al diete? Eta ondorengo politikoen kontzeptua erabiltzen dudanean ez dut era figuratu batean erabili nahi, baizik eta era objektibo, tekniko batean, izan ere, gaurko Gobernuak du aurreko gobernuen gabezia edo hutsegiteen gaineko ardura. Nazioarteko zuzenbidean badago printzipio bat, estatuen edo gobernuen jarraikortasunarena. Horren arabera, ondorengoek aurrekoek egindako giza eskubideen urraketen erantzukizuna dute. Trantsizioan jarraikortasuna eman zen. Ez zen egon apurketarik, ez zen egon mozketarik aurreko erregimenarekin, Frankoren diktadurarekin. Hau argi islatzen da, Frankok nola utzi zuen boterea egungo Estatuaren buruaren esku. Zirkunstantzia hauetan, oraingo instituzio politikoek ardura dute, ardura hartu behar dute euren gain, bai ardura politikoak, baita juridikoak ere. Argentinan kasu hauen instrukzioa egitea bide alternatiboa baino ez da. Espainiar erakundeek erantzukizuna bere gain hartzea nahi ez dutenez, beste norbaitek egin beharko du. Horregatik, babesten dugu plataforma eta eurek aurrera eramandako kereila. Las actuales instituciones son responsables de que a las víctimas de la represión franquista no se les diera pronta y efectiva reparación. Es por ello por lo que las instituciones actuales tienen la obligación política, moral y jurídica de asegurar que se realicen todas las investigaciones pertinentes para depurar responsabilidades, denunciar a los perpetradores ante los tribunales, asegurar que se adopten todo tipo de sanciones y reparar a las víctimas o a sus familiares. Sea donde sea que se sustancien estas investigaciones y estas depuraciones, que estas víctimas, que han luchado denodadamente por que esto se dé, no vuelvan a encontrarse jamás desprovistas del necesario calor social, político e institucional. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1822 |
10 | 38 | 20.06.2013 | VAQUERO MONTERO | EA-NV | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzaleak, EH Bildu eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako legez besteko proposamena, frankismoaren krimenen aurkako 4591/10 Kereilari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker, presidente andrea. Egun on guztioi. Botere publikoek errespetatu, babestu eta gauzatu egin behar dute giza eskubideak urratu zaizkien biktimek urraketa horien aurka helegitea jartzeko duten eskubidea. Besteak beste, horrela jasotzen du Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsalak eta Eskubide Zibil eta Politikoen Nazioarteko Itunak eta Europako Giza Eskubideen Hitzarmenak. Nazioarteko Zuzenbidearen ikuspuntutik, Vienako Hitzarmenak dio sinatzaileak diren estatuek, alderdiek, ezin izango dutela bere barne zuzenbideko araudiak dioena arrazoitzat hartu tratatu bat ez betetzeko justifikazio gisa. Are eta gehiago, Espainiako Estatuak 1997. urtean sinatutako Eskubide Zibil eta Politikoei buruzko Nazioarteko Itunak zera dio: "Barne zuzenbidearen eta Itunaren artean bateraezintasunik bada, barne zuzenbidea edo praktika aldatu beharko da, Itunaren funtsezko bermeek ezartzen dituzten arauak bete daitezen". Giza eskubideen nazioarteko zuzenbidea aplikatzea betebehar juridikoa da Estatuko botereentzat, eta eskakizun hau ere aplikagarri zaie epaile eta magistratuei. Giza eskubideen urraketak jasan dituzten biktimek helegite eraginkorra jartzeko duten eskubideak gaur eztabaidagai dugun legez besteko proposamenak laugarren puntuan jasotzen dituen printzipioak bermatu behar ditu, hau da, egia, erreparazioa eta, biekin lotuta, justizia. Baina 2012ko otsailaren 27ko Auzitegi Gorenaren 111/2012 epaiaren arabera, Espainiako epaileek ez dituzte ikertu behar Gerra Zibileko eta frankismoko krimenak, eta, horretarako, zenbait argudio ematen ditu. Hala, besteak beste, delitu horien iraungipenean, ustez erantzule diren pertsonen heriotzan, Amnistia Legean eta Memoria Historikoaren Legean oinarritzen da. Nola liteke Estatuko auzitegiek eskumenik ez izatea Espainiako diktadurako krimenak ikertzeko eta, aldiz, bai Argentinako diktadurakoak epaitzeko, baldin eta biak nazioarteko zuzenbidearen barruko delituak badira eta, beraz, iraungitzen ez badira? 2009ko urtarrilaren 5ean, Nazio Batuetako Giza Eskubideen Batzordeak gogorarazi zion Espainiako estatuari gizateriaren aurkako delituak –besteak beste, bortxazko desagerpenak– ez direla iraungitzen, eta giza eskubideen bortxaketa larriekin loturiko amnistiak ez direla bateragarriak Espainiako estatuak sinaturiko hitzarmenarekin. Eta bortxazko desagerpen horiek ikertu egin behar direla biktima non dagoen jakin arte. Lehen esan bezala, gure ustez, estatu batek ez du bere barne-zuzenbidea erabili behar hitzarmen bat ez betetzea justifikatzeko; bereziki, estatu horrek hitzarmen horiek sinatu baditu eta bere konstituzioan hitzez hitz jasotzen badu horiek beteko direla. Espainiaren kasuan, Espainiako Konstituzioaren 10. eta 96. artikuluetan jasotzen da hori. Zehazki, 10.2 artikuluaren arabera, Giza Eskubideen Aitorpen Unibertsalarekin eta Espainiak horiei buruz berretsitako nazioarteko akordioekin bat interpretatuko dira Konstituzioan aitortzen diren oinarrizko eskubide eta askatasunei buruzko arauak. 52/2007 Legeak, Memoria Historikoaren Legeak, bigarren xedapen gehigarrian jasotzen duenez, "lege honetan jasotako arauak bateragarriak dira legeetan ezarritako edo Espainiak sinaturiko nazioarteko hitzarmenetan aurreikusitako egintzak erabiltzeko eta prozedura judizial ohiko nahiz ezohikoetara jotzeko". Beraz, Espainiako estatuak ez du bere burua 1977ko Amnistia Legean babestu behar frankismoko krimenak ikertzea saihesteko, eta, are gehiago, ez du galarazi edo zaildu behar beste estatu batzuetako auzitegietan ikerketak egitea edo salaketak jartzea, delitu-mota horietan aplikatzekoa den jurisdikzio unibertsalaren printzipioaren arabera epaitzen baitituzte krimen horiek. Hori guztia dela eta, Euzko Abertzaleak taldeak babestu egiten du frankismoan izandako giza eskubideen urraketen arduradunen aurkako 4591/10 kereila, eta, Legebiltzar honetan, giza eskubideen urraketak izan dituzten biktima guztiei aitortu zaien moduan egiarako, justiziarako eta erreparaziorako eskubidea, uste dugu frankismoaren biktimei ere aitortu behar zaizkiela eskubide horiek, berriz halakorik ez gertatzeko berme gisa. Eta ez soilik egiarako eskubide indibidual gisa –oraindik ere bizirik baitaude frankismoaren biktima izan ziren lagun asko–, baizik baita eskubide kolektibo gisa ere; zeren eta memoria, euskaldun askok bizi eta pairatutako guztia, gure herriaren ondare baita. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1823 |
10 | 38 | 20.06.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzaleak, EH Bildu eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako legez besteko proposamena, frankismoaren krimenen aurkako 4591/10 Kereilari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Egun on. Eskerrik asko, presidente andrea, lehendakari jauna, Jaurlaritzako kideak, legebiltzarkideok. Bilduk Euskal Sozialistak taldearekin eta Euzko Abertzaleak taldearekin batera aurkezten duen legez besteko proposamen honi dagokionez, esan behar dugu osoko zuzenketa bat aurkeztu dugula, eta guk erreferentzia horri emango diogula babesa, eta ez talde horiek sinaturiko legez besteko proposamenari. Beste behin ere, esan behar dugu –Legebiltzarrean egindako adierazpenetan argi utzi izan dugun moduan– nire taldeak kondenatu egiten duela frankismoa, eta salatu eta kondenatu egiten duela 1936ko altxamendua eta ondorengo erregimena. Salatu eta kondenatu egiten ditu Gerra Zibilean bi bandoek egindako gehiegikeriak eta krimenak, baita, gerora, diktadura babesten zutenek egindakoak ere (atxiloketak, hilketak, jazarpenak eta askatasun falta). Eta, halaber, kondenatu egiten ditu, Espainian, lehenagoko erregimenen babesean, egindako beste hainbat txarkeria. Eta gure zuzenketan eta hemen gogoratzen eta errepikatzen ditugun adierazpenetan agertzen den jarrera hori zehaztu genuen 2002ko azaroaren 20ko Konstituzio Batzordean eta 2001eko martxoaren 7ko Legebiltzarreko osoko bilkuran. Bi adierazpen horiek zorrotzak eta argiak dira, eta bat datoz nire taldeak Espainiako legeriaren alde duen jarrerarekin, zeinak balio izan baitzuen, trantsizioaren ondoren, etapa frankista gainditzeko, banaketa alde batera uzteko, bandoak desagerrarazteko eta askatasunez eta demokrazian lan egiteko. Espainiako legeria hori 1977ko Amnistia Legearekin hasi zen, Espainiako Konstituzioa etorri zen ondoren, eta, segidan, gure kasuan, Gernikako Estatutua. Eta, ondoren, hogeitik gora lege eta beste hainbat tresna juridiko pentsioei, biktimen aitortzari, kalteordainei, birgaitzeei buruz...; alegia, beharrezkoa zen eta merezi zuten justiziari buruz. Gainera, 2007an, Memoria Historikoaren Legea deiturikoa onartu zen, eta, haren babesean, neurri horietako asko mantentzeaz gainera, beste batzuk hartu eta hobetu egin dira. Auzitegi Goreneko 2012ko otsailaren 27ko epai batek bere arrazoibide juridikoetan dioen moduan, 46/1977 Amnistia Legea ideologikoki frankismoaren aurka zeuden indar politikoen aldarrikapenaren ondorioa izan zen. Aldarrikapen hori beharrezko eta ezinbestekotzat jo zen erregimen frankistaren egitura eraisteko. Adiskidetze-zentzu nabaria izan zuen; izan ere, Espainiako trantsizio deiturikoan, indar politiko guztiek zerbaitetan amore eman behar izan zuten. Berradiskidetze nazionalaren helburu hori, aurrez aurreko bi Espainia egon ez zitezen helburu hori, hainbat neurriren bidez lortu zen. Eta horietako bat izan zen Amnistia Legea. Trantsizioaren lehen urrats gisa, frankismoa modu baketsuan amaitu zen, eta zuzenbidezko estatu sozial eta demokratiko bat eratu zen, 1978ko Konstituzioko lehen artikuluaren, lehen ataleko lehen lerroan ageri den moduan. Auzitegi Gorenaren sententzia horrek dioen moduan, Amnistia Legea oinarrizko zutabe ordezkaezin eta beharrezkoa izan zen frankismoa eta hark esan nahi zuen guztia gainditzeko. Hain zuzen ere, trantsizioa Espainiako herritarrek lege baten bidez adierazitako borondatea izan zelako, ezein epailek edo auzitegik ezin du, inolaz ere, zalantzan jarri prozesu haren legitimitatea. Indarrean dagoen lege bat da, eta indargabetu nahiko balitz, Espainiako Parlamentuak bakarrik izango luke botere hori, eta ez auzitegi batek –ez espainiarra, ez atzerritarra–. Hori da nire taldearen jarrera eta horiek dira Auzitegi Gorenaren gogoetak, eta argi dago, legez besteko proposamen honen bidez, erreklamatutako uziei dagokienez, esparru juridiko, politiko eta penaletik kanpo dagoen kereila bat babestu nahi dela. Espainiako epaitegi eta auzitegiek kereila horietan alegatutako uziei buruz emandako erabakien ostean, eta Giza Eskubideen Europako Auzitegiak kereilan deskribaturiko uziak ez onartuz agerturiko jarreraren ondoren, erromesaldi juridikoa egin da auzitegi baten bila, Argentinakoak kausa horretan parte hartzea erabaki duen arte. Ikusiko dugu zer gertatzen den, baina ez gaude prest Buenos Airesko 1. epaitegi horretan, Servini de Cubría magistratua buru dela, egin den izapide hori babesteko, eta ez gaude prest, azken finean, trantsizioaren espiritua eta, batez ere, segurtasun juridikoa, urratzeko. Duela gutxi, 77ko Amnistia Legea aldatzea proposatu zen Diputatuen Kongresuan, eta ez zen aurrera atera; ez zen aurrera atera 77ko legearen aldaketa hori. Euzko Alderdi Jeltzaleak berak ere abstentziora jo zuen, eta Alderdi Sozialistak kontrako botoa eman zuen. Eta hori nahiko kontraesankorra da gaur hona ekarritakoarekin. Guk osoko zuzenketa aurkeztu dugu. Osoko zuzenketa argia eta garbia da. 1. puntuan, 2002ko Kongresuko Konstituzio Batzordearen erabakiaren zati bat jasotzen da. 2. puntuan, 2001ean Legebiltzar honetan egin zen adierazpen garrantzitsu bat jasotzen da. 3. puntuan, Kongresuaren eta Eusko Legebiltzarraren bi adierazpen horien lehenengo bi atalak berresten dira, eta, horrez gainera, gure ustez horrelako adierazpen bat onartzeko beharrezkoa den moduan txertatzen dira . Eta gure osoko zuzenketaren 4. puntuan, trantsizio politikoa bultzatu zuten printzipioak eta hura gauzatu zuten legeak berresten dira –1997ko urriaren 15eko 4/1977 Legekoak, Amnistia Legekoak, eta 1978ko Konstituziokoak–, horiekin finkatu baitzen behin betiko zuzenbidezko estatu sozial eta demokratikoa. Beraz, uste dut adierazpen argiak direla, eta horietan oinarritzen da alderdiaren eta Talde Popularraren jarrera. Berriz diot, osoko zuzenketa hori aurkeztu dugu, baina esan nahi dugu Bilduk, EAJk eta PSEk aurkeztutako legez besteko proposameneko posizionamendu batzuk erabat desorekatuak eta ahazkorrak direla. Legez besteko proposamenaren hirugarren puntuaren arabera, Eusko Legebiltzarrak salatu egiten du nekazaritza-, finantza- eta industria-oligarkia gehienek eta Elizaren hierarkiak izan duen jarrera, hasierako kolpismoa eta segidako erregimen faxista babesteagatik. Eta ez zaie aitortzarik egiten –eta hori falta da horrelako adierazpen batean–, Euskadin, bere lanpostuetan sufritu zuten eta erail edo pasealdietan fusilatu zituzten hainbati, fabrika bat izateagatik, lanpostu jakin bat izateagatik. Eta eraildako eta sarraskitutako beste hainbat erlijiosori. Hori falta da. Alegia, ezin da desorekarik egon. Gauzak modu biribilean esaten direnean, osotasunean heldu behar zaio egiari. Ezin da esan Elizaren hierarkia guztiak eta ustezko oligarkia horiek frankismoa justifikatzen zutenik, eta lasai-lasai geratu. Ez, ez. Askoz ere zorrotzagoa izan behar da. Euskadin, industrialari, enpresaburu eta erlijioso askok erruz sufritu zuten frankismoaren aurkako bandoaren aldetik, eta hori ere onartu egin behar da. Eta ez ezazue esan 4. puntuak ibilbide argia ez duenik. Legez besteko proposamenaren 4. puntuan eskatzen den bide hori egina dago jadanik. Erregimen hari buruzko egiari, erreparazioari eta berriz ez gertatzeko bermeari buruzko eskubidea lege eta arauetan gauzatu da, Amnistia Legetik hasi, Konstituzioarekin jarraitu, eta hogei lege baino gehiagoren bidez; tartean, Memoria Historikoaren Legea. Hori hor dago; ibilbide hori egina dago, eta guk aitortu egiten dugu. Beraz, 4. puntu hori ez da beharrezkoa. Historia ez dago berridatzi beharrik; idatzia dago jadanik. Historiak frankismoa kondenatzen du, eta gure erregimen demokratikoa... Berriz diot: Historia idatzia dago jadanik. Historiak frankismoa kondenatzen du, eta gure demokrazia- eta askatasunerregimena da berriz horrelakorik ez gertatzeko bermea. Bukatzera noa. 1977ko Parlamentuko hitzaldietan Amnistia Legea onartzeari buruz esandakora itzuliko naiz. Parlamentari batek esan zuen amnistia ahaztura zela, denon amnistia denontzat, eta honela esan zien diputatuei: "Gu baldin bagara gizarte honen ordezkariak eta gidariak, eredu izan behar dugu elkarrekiko ahanzturaren bidez". Eta honela jarraitu zuen: "Saiatu behar dugu ahanztura hori gizartera dadin, ahanzturaren ikusmolde hori zabaltzen eta gorpuzten joan dadin, hori baita modu bakarra elkarri eskua emateko gorrotorik gabe, eta elkarri errespetuz entzuteko". Eta honela amaitu zuen: "Jaun-andreok, amnistia berradiskidetzeko bide bat da; baina, aldi berean, sinesgarritasun demokratikoa izateko bidea da". Nork esan ote zuen? Xabier Arzalluzek. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1824 |
10 | 38 | 20.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzaleak, EH Bildu eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako legez besteko proposamena, frankismoaren krimenen aurkako 4591/10 Kereilari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehenik eta behin, esan nahiko nuke Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak Legebiltzarreko ekimen bat sinatzea erabakia dutela duela hainbat hamarkada izandako krimen, bortxazko gertakari eta giza eskubideen urraketa, itxuraz, salatzeko, eta ez kondenatzeko, eta ekimen hori EH Bildurekin sinatu dutela, hemen duela lau egun arte ETA talde terroristak egindako krimenak kondenatu gabe jarraitzen duen alderdi politikoarekin. Bistan denez, guk uko egiten diogu EH Bildurekin ezer sinatzeari, eta, are gutxiago, mota honetako ekimenak sinatzeari. Inolaz ere ezingo genituzke salatu duela hainbat hamarkada gertatutako krimenak, hemen atzora arte egindako krimenak kondenatzen ez dituen alderdi politikoarekin batera. Hala eta guztiz ere, Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak hori egitea erabaki dute, eta guri oso akats larria iruditzen zaigu. Guk, salatu ez ezik, irmoki kondenatzen dugu, beste behin ere –beste batzuetan ere egin izan baitugu–, 1936ko uztailaren 18ko altxamendu militar faxista eta haren osteko gerra eta diktadura frankista, errepresio frankista eta egindako giza eskubideen urraketak eta egindako krimenak eta bidegabekeriak, askatasun publikoen gabetzea eta euskal eta espainiar gizarteko hainbat sektorek izandako jarrera eta frankismoari emandako babesa. Azken finean, ondo dakigu Gerra Zibila ez zela izan espainiarrek euskaldunen aurka egindako gerra; eta diktadura ez zela izan Espainiako diktadura Euskadiren kontra, batzuek saldu nahi diguten bezala, baizik eta diktadoreen eta demokraten arteko borroka. Hori guztia salatzen eta kondenatzen dugu, baita gerra-garaian eta frankismoan egindako krimen guztiak ere. Azken finean, frankismoak ez zuen ezer onik izan, haren desagerpena salbu. Hala adierazten da gure zuzenketan, non elkartasuna adierazten baitiegu gobernu errepublikar legitimoaren aurka 1936ko uztailaren 18ko altxamenduak, ondorengo gerra zibilak eta diktadura frankista krudelak eragindako indarkeriaren ondorioak jasan zituzten biktimei. Gainerakoan –eta hori da jatorrizko proposamenetik urruntzen gaituena– babes osoa adierazten diogu Espainiako trantsizio demokratikoaren prozesuari; izan ere, prozesu horri esker, gure historia beltzaren garai bat itxi zen, eta garai hobe bat hasi zen, Espainiako historian parekorik izan ez duen garai demokratikoa, elkarbizitzaren oinarriak jarri zituen garaia eta gure historian aurrekaririk gabeko garapen ekonomiko eta soziala ahalbidetu zuena. Edo, Alderdi Popularraren zuzenketako 4. puntuak dioen moduan, trantsizio politikoaren oinarrian dauden printzipioak eta haren legezko gauzatzea berresten ditugu, bai Amnistia Legea, bai Espainiako Konstituzioa. 1977ko ekainaren 1eko lehenengo hauteskunde demokratikoak egin eta segituan egin zen Amnistia Legea; beraz, demokraziako lehenengo Diputatu Kongresuari zor zaio lan hori, zeina, une hartan, 1978an aldarrikatuko zen Konstituzioa egiten ari baitzen. Amnistia izaera orokorreko erabaki legegilea da, erantzukizun penala eta haren ondorioak iraungitzen dituena. Amnistia Legeak frankistei eta antifrankistei eragin zien, eta demokrazia hasiberria arriskuan jar zezaketen ondorio juridiko batzuk deuseztatzea izan zuen helburu. Legearen bidez, amnistia osoa ematen zitzaien 1936ko uztailaren 18aren eta 1976ko abenduaren 1aren artean gertatutako nahitasun politikoko gertakari eta delitu guztiei. EH Bilduk, Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak sinaturiko ekimen honen 4. zenbakian, zeinaren bidez frankismoa salatu nahi baita Franco hil eta hogeita hemezortzi urtera, hain krimen arbuiagarriak berriz ez gertatzeko neurriak eskatzen dira. Gure ustez, trantsizio demokratikoa eta Espainiako Konstituzioa dira berriz ez gertatzeko bermerik onena. Berriz diot, trantsizio hari esker, Espainiako historian parekorik ez duen garai demokratikoa hasi zen, ETAren terrorismoak eta haren laguntza-zerbitzuek –frankismotik oraindik bizi den azken hondarra– bakarrik ilundua. Beraz, arrazoi horiengatik guztiengatik, eta gaur egun indarren dagoen Memoria Historikoaren Legeagatik, osoko zuzenketa aurkeztu eta defendatu dugu, eta, hala badagokio, gure botoa emango diogu. Bukatzeko, joan den maiatzaren 30ean argitaratutako Manuel Monteroren iritzi-artikulu bateko bi esaldi irakurriko ditut. Uste dut esanahi handikoak direla, eta gu ados gaude horiekin. "Neoantifrankismoa ez dago frankismoaren kontra, zeina duela asko desagertu baitzen; aitzitik, trantsizioan sortutako demokraziaren oinarri hitzartuak jartzen ditu zalantzan". Eta, bukatzeko, honela dio: "Francoren garaian antifrankismoak hainbeste indar izan balu, gauzek beste bide bat hartuko zuketen". Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1825 |
10 | 38 | 20.06.2013 | UNZALU HERMOSA | SV-ES | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzaleak, EH Bildu eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako legez besteko proposamena, frankismoaren krimenen aurkako 4591/10 Kereilari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Barrio jaunari eta Maneiro jaunari esango nieke –zuzenbide-estatua defendatzeak eta errespeta dadin eskatzeak sozialistoi ematen digun legitimitatetik, zuzenbidezko estatua aldarrikatzen baitugu eta denek errespeta dezatela eskatzen baitugu–, arrazoi horregatik, ados gaudela nazioartean justizian egin diren aurrerapenekin ere. Eta aurrerapen horietako bat da gizateriaren aurkako delituak, gizateriaren aurkako krimenak, ez dutela preskribatzen, eta, beraz, ez dutela zigorrik gabe geratu behar eta nazioarteko jurisdikzioaren printzipioa aplikatu behar dela. Hori da hemen babesten ari garena: argentinar epaile batek, eskubide unibertsal hori aplikatuz, prozedura bat ireki dezala, hemen, gerran eta ondorengo diktaduran egindako krimenak prozesatzeko. Hori da babesten ari garena. Nik uste dut hori nahasteak edo irakurketa okerrak egiteak ez gaituela inora eramaten. Nik uste dut honetan erabat ados egon gintezkeela, zeren, ez baita gertatutakoa kondenatzen soilik, baizik eta printzipio unibertsal batzuk errespetatzea ere eskatzen da, eta epaile bati Espainian gertatutako zerbaitengatik prozedurak irekitzeko aukera ematea, Espainiako epaile batek Txileko diktadore baten kontra ireki zituen moduan. Hori parekatzea eskatzen da kasu honetan, eta, edozelan ere, nazioarteko jurisdikzioak dioena betetzea. Horixe. Nahi izanez gero, hausnar dezakegu Espainian nahikoa hitzarmen lortu den ala ez den lortu. Guk uste dugu errespetatu beharreko zuzenbidezko estatu bat dugula, eta printzipio horretan oinarrituta, jarrera horretatik abiatuta eta Espainian zuzenbidezko estatu hori errespetatzeko beharra adierazita errespetatzen dugu, halaber, nazioarteko jurisdikzioaren printzipioa aldarrikatzen duen ekimen hau. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1826 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ARZUAGA GUMUZIO | EH Bildu | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzaleak, EH Bildu eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako legez besteko proposamena, frankismoaren krimenen aurkako 4591/10 Kereilari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias. Mientras estaba preparando este tema, me vino a la cabeza un dato histórico: en la Paz de Westfalia se dice "olvidemos lo ocurrido; que nadie jamás invoque lo ocurrido en estas guerras". En la Paz de Westfalia se decretaba el olvido, y eso es, justamente, lo que nos quieren traer hoy PP y UPyD. Ahaztura aldarrikatzen da. Agian, beste batzuen hitzak erabiliz edo beste batzuen hitzaldiak gogoratuz, baina ahanzturaren diskurtsoa dakarte hona. Trantsizio bedeinkatu, eredugarri eta baketsua; erregimen frankistaren egitura desmuntatzen saiatu zena, baina lortu ez zuena. Erantzukizunik argitu gabe eta kontuak eskatu gabe egin nahi izan zen hura, benetan? Galdetu diezaiotela gaur, hemen, Gasteizen, langile gasteiztarrei eta 1976ko martxoaren 3ko sarraskia jasan zutenei. Gertakari horien erantzuleak zigorgabetasun osoz hil dira, eta beste batzuek bizirik jarraitzen dute eta botere-postu garrantzitsuak betetzen dituzte. PPk eta UPyDk gaur ekartzen digutena kriminalak babesteko bide bat da. "Konpondu oraingoa; eta gero gerokoak"; badirudi hori esan nahi dutela. No podemos olvidar; no debemos olvidar lo ocurrido. Lo que ocurrió ni lo que ocurre hoy en día, porque el actual Gobierno también quiere poner trabas a la justicia. Maiatzaren 8an, frankismoaren hiru biktima bideokonferentzia bidez deklaratzera zihoazen Madrilgo argentinar kontsulatutik. Ordu eta erdiz itxaron ondoren, jakinarazi zieten atzeratu egin zela deklarazio-hartzea. Arrazoia: Morenés atzerri-ministroak egonezina adierazi zuela prozeduragatik. Hori al da joko-arauak errespetatzea? Baita nazioartekoak ere? Hori al da justizia errespetatzea? Eta justizia unibertsala? Ala zuzenketak aurkeztu dituztenek izua diete gomendio horiei, nazioarteko justizia horri? Deklaratzera zihoan biktimetako batek honela zioen: "Hau tratu txarra da; beste bat gehiago". Hori da guk ikusten duguna, eta gaur hona ekarri duguna. Argentinako kereilaren aldeko plataformak ekarri zuen ekimen hori, eta, hain zuzen, horregatik geunden ados; alegia, aldarrikapen bat egin nahi duen herritar talde bat delako, zeinak erakundeei babesa eskatu nahi baitie justizia, memoria eta egia aldarrikatzeko. Zuk barre egin diozu orain arte egin behar izan duten erromesaldiari, azkenean Argentinaraino eraman dituenari. Berdin zaizu, Carmelo Barrio jauna; agian, berdin zaizu zuri, baina erromesaldi horri balioa ematen diogu guk. Balioa ematen diogu erromesaldi horri; izan ere, horiek guztiek Argentinan bilatu behar izan dute Espainiako erakundeek ematen ez dietena, Espainiako erakundeek ukatzen dietena. Zuk diozu 1977ko legea amnistia-legea izan zela, antifaxistak preso zeudelako, inolako babes judizialik gabe; hori hala da. Baina faxistak inoiz ere ez ziren ez ikertuak ez jazarriak izan, eta are gutxiago zigortuak. 1977ko legea amaiera-legea izan zen. Lege horri buruz egiten duten interpretazioaren bidez jakin dugu zer jarrera duten auzitegiek. Horregatik, auzitegien ikuspegi horri aurre egiteko, dakargu hona nazioarteko organoen iritzia ere. Maneiro jaunak ospe handiko pertsonak aipatu ditu, faxismoari eta neofaxismoari buruz zihardutenak. Ha mencionado las palabras del señor Manu Montero. Pero tal vez haya que mencionar también a los antecesores de Manu Montero, ya que su padre, un sargento de fascistas, logró que Manu Montero fuera profesor en la CAV sin saber euskera, irabazlearen eskubidez, konkista-eskubidez. Ez da harritzekoa zuk gaur haren jarrera defendatzea. Aquí se quiere hacer una revisión, la revisión del pasado, sin abrir heridas; pero algunas heridas siguen abiertas, y con tales posturas, con tales revisiones, lo seguirán estando. Esta institución aún tiene mucho que hacer para superar todo ello; para mantener la memoria histórica, no para revisarla, sino para mantenerla y profundizarla. Eso es lo que hay que hacer; y EH Bildu quiere mostrar su total disposición aquí, ante los miembros de la plataforma de los querellantes de Argentina. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1827 |
10 | 38 | 20.06.2013 | VAQUERO MONTERO | EA-NV | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzaleak, EH Bildu eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako legez besteko proposamena, frankismoaren krimenen aurkako 4591/10 Kereilari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Sí, gracias. Voy a ser muy breve. Quiero hacer una pregunta a Carmelo Barrio. Él ha dicho: "Trantsizioaren espiritua urratzen da". Zein izan zen trantsizioaren espiritua Alderdi Popularrarentzat? Euzko Alderdi Jeltzalearen ustez, gaur egungo ordenamendu juridikoan –eta hori asko esatea da dagoeneko– lekua izango lukete kereila-jartzaileen eskaerek; hori bai, baldin eta Estatuko botere publikoek beren ordenamendu juridikoan jasotzen dutena errespetatuko balute. Izan ere, lehen irakurri dizudan moduan, Espainiako Konstituzioaren arabera, "Konsti- tuzioak aitortzen dituen oinarrizko eskubideei eta askatasunei dagozkien arauak interpretatzeko orduan, Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsalari eta gai horietan Espainiak berretsiak dituen nazioarteko tratatu eta hitzarmenei begiratuko zaie". Eta Espainiak berretsi dituen tratatu eta hitzarmen horien arabera, gizateriaren aurkako krimenak dira, krimen horiek ez dira iraungitzen, eta, gainera, jurisdikzio unibertsalaren printzipioa aitortzen dute. Horregatik guztiagatik babesten du kereila hau Euzko Alderdi Jeltzaleak, zuk alde batera utzi nahi dituzun printzipio eta egia horiengatik guztiengatik, zeinak, ordenamendu juridikoan aitortuak egon arren, Estatuko botereek ez baitituzte aplikatzen. Eta ez bakarrik Gobernuak; ezta epaile eta magistratuek ere. Espainiak sinatutako europar hitzarmenetan ere jasotzen dira printzipio horiek: egia, justizia eta erreparazioa. Eta egia, justizia eta erreparazioa lortu gabeak izango dira, behin eta berriro, auzitegi batetik bestera erromesaldia egiten ari badira, eskubide horiek aitortuak izateko. Beraz, uste dugu Alderdi Popularrak, termino eta hitz solteak aintzat hartu beharrean, osorik irakurri beharko lukeela legez besteko proposamena. Gerra Zibileko eta frankismoko krimenak ez ikertuta, Estatuak ez du betetzen zigorgabetasuna amaitzeko eta, nazioarteko zuzenbideko krimenen kasuan, biktimei egia, justizia eta erreparaziorako eskubidea bermatzeko duen obligazioa. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1828 |
10 | 38 | 20.06.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzaleak, EH Bildu eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako legez besteko proposamena, frankismoaren krimenen aurkako 4591/10 Kereilari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Vaquero andrea, ez dago ikerketa faltarik. Gainera, gure legeek berek –duela lau urte onartu zen Memoria Historikoaren Legeak– jasotzen eta aurreikusten dute ikerketa. Alegia, ikerketa historiko bat, ikerketa zientifikoa egina dago gertatu den guztiari buruz (nola ezetz), eta hori egiaren parte da. Begira, Vaquero andrea, gure jarrera argi geratu da hitzaldian eta zuzenketan. Lehen azaldu dizut zein izan zen trantsizioaren espiritua. Araudia aipatu dut, Konstituzioa, Amnistia Legea eta gainerako legeak. Eta ados nago Arzalluz jaunak 1977ko urriaren 14an esandakoarekin. Berriz aipatuko dizut, guztiz ados nagoelako. Arzalluzek hiru esalditan definitu zuen gure etorkizunerako funtsezkoa den zerbait, eta, hain zuzen ere, handik aurrera eraiki zen dena, askok hori guztia itxuraldatu, eta berriz ere inora ez garamatzaten gauzei buruz hitz egin nahi duten arren; etorkizunari begiratu behar zaio. Egia esan, ikaragarria da ikustea zer demagogia-okak egiten dituen Bilduko bozeramaileak; beti bezala. Entzun egin behar zaio Arzuaga jaunari, Bilduko bozeramaileari, joko-arauak errespetatzeari buruz hitz egiten! Arzuaga jauna, Bilduko bozeramailea, joko-arauak errespetatzeari buruz hitz egiten. Arzuaga jauna erregimen militarra, diktadura-erregimena salatzen. Baina, Arzuaga jauna, zu zara-eta frankismoaren azken aztarnetako bat! (Murmullos) Zeu zara azkenetakoa. ETA da frankismoaren azken aztarnetako bat. Zuek zarete gaur egungo Espainiako faxismoaren sinboloa. Zuek ordezkatzen duzue faxismo hori; zuek, bai, zuek, ETAren krimenak aitortzeari, ETAren historia kriminala onartzeari uko egiten diezuelako. Zuek babesten jarraitzen baituzue, demokrazian, hainbeste jendek jasan duen sufrimendua. Zoritxarrez, hori horrela da. Beraz, beste kontu batzuetan jartzea arreta eztabaidatzeko, kontu juridiko batzuetan, nazioarteko hitzarmenen interpretazioan, lege-kontuetan... Zuek horixe zarete: demagogia, faxismoa, frankismoaren azken aztarna. Horixe zarete zuek. Gainerako taldeek une hau aprobetxatzen dute gai bati buruz hitz egiteko, eta kontraesanean erortzen dira. Alderdi Sozialista kontraesanean erortzen da, baita Euskadin ere. Aurreko batean, Sestaon, abstenitu egin zen uzi honi berari buruz; beraz, uste dut ados jarri behar dutela Legebiltzarrean berriki egin dituzten adierazpen eta diskurtsoekin. Eta Diputatuen Kongresuan, gai horien inguruan argi eta garbiak izan dira, eta, batez ere, Amnistia Legea aldatzearen aurkako botoa ematean, zeinaren bidez, irteera juridikoa izango bailuke legez besteko proposamenean eskatzen den uzietako batek. Beraz, kontraesan handia da hori. Halaber, 1977ko urriaren 14ko eztabaida historiko hura gogorarazi nahi nuke, eta Marcelino Camachok, Espainiako Alderdi Komunistako idazkari nagusiak zioena aipatu nahi nuke: "Nola adiskidetu gintezke... ?". (Murmullos) Comisiones Obreras-ekoa, hain zuzen ere. Alderdiko Komunistako kidea. Marcelino Camachok, Comisiones Obreras-eko idazkari nagusiak, Espainiako Alderdi Komunistako kideak, zera esaten zuen: "Nola adiskidetu gintezke elkar hiltzen ari ginenak ez badugu ezabatzen iragan hori behin betiko? Bidea eman nahi diogu bakeari eta askatasunari. Etapa bat itxi nahi dugu, eta beste bat ireki". Eta honela jarraitzen zuen: "Guk, komunistok, hainbeste zauri ditugunok eta hainbeste sufritu du- gunok, gure hildakoak eta gure gorrotoak lurperatu ditugu. Aurrera egin nahi dugu askatasunerantz, aurrean dugun bakerako eta aurrerabiderako bide horretan". Matute jauna, hau zure historiaren zati ere bada; horrela da. Eta, amaitzeko, esan nahi nuke... Jakina, gero eztabaida hauez aprobetxatzen zarete. Frankismoaren gaia ziklikoki ekarri egin behar da, iragarkiak bilatu behar dira... Baina, beno, behar denean eztabaidatzeko prest gaude, ikusten duzuen bezala. Eta kereilen ikerketari dagokionez, justifikatu dut gure jarrera gure ordenamendu juridikoa aipatuz; baina Euzko Alderdi Jeltzaleak berak Diputatuen Kongresuan duela gutxi esan zuen –hain zuzen, 2011n–, Amnistia Legearen erreforma eta aldaketari buruz, hau esan zuen Esteban jaunak: "Ez dugu iritzi publikoa engainatu nahi. Nor epaituko dugu zehazki? Ba al dago delitu hauengatik auzitegietara eraman daitekeen subjekturik, pertsona jakinik?". Eta ondorioztatzen zuen ezen, hori egin ezin daitekeenez, abstentziora joko zutela gai horretan. Beraz, uste dut gure jarrera justifikatu dugula. Nire ustez, beste behin ere, eztabaida antzu bat dakarzue Legebiltzar honetara, eta hori da gertatzen dena. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1829 |
10 | 38 | 20.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Lehenbailehen eztabaidatzeko Euzko Abertzaleak, EH Bildu eta Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeek egindako legez besteko proposamena, frankismoaren krimenen aurkako 4591/10 Kereilari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, presidente andrea. Presidente andrea, esan nahi dizut hemen oso gauza larriak esan direla. EH Bilduko bozeramaileak esan du UPyDk babesa ematen diela kriminalei. EH Bilduko bozeramaileak, alegia, kriminalak babesten dituenak, han dagoen jaun hark –eta haren ondoan daudenek– duela minutu batzuk esan du UPyDk eta Alderdi Popularrak babesa ematen dietela kriminalei. Guztiz onartezina da hori, eta are gutxiago kriminalak, ETAko kriminalak, babesten dituen talde baten bozeramailearen ahotik. Hori egiten utzi da, presidente andrea. Astakeria ikaragarria iruditzen zaigu Legebiltzar honetan hori gertatzea eta zuk hori egiten uztea. EH Bilduko faxistek bi alderdi politiko demokratiko salatu dituzte kriminalak babesteagatik, hain zuzen ere, haiek babesten dituztenean. Eta guk ezin dugu hori onartu, inolaz ere. Guk Espainiako trantsizio demokratikoa babesten dugu. Amnistia Legea babesten dugu, Espainiako Konstituzioa babesten dugu eta Memoria Historikoaren Legea babesten dugu. Hori guztia babesten dugu; alegia, aurrekaririk gabeko aro demokratiko bat hastea ahalbidetu zuen hori guztia. Hasieran esan dudan bezala, ETAren terrorismoak eta hemen dituen laguntza-zerbitzuek –frankismoaren azken aztarnak– bakarrik zikindu dute aro berri hori. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1830 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako lege-proposamena, etxebizitzarena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, lehendakari jauna, legebiltzarkideok, egun on denoi. Etxebizitza-legearen proposamena dakargu gaur sozialistok; beraz, guri dagokigu azaltzea zergatik ekarri dugun proposamen hau Legebiltzarrak aintzat hartu dezan eta zergatik eskatu nahi dugun zuen babesa proposamen honek aurrera egin dezan. Lehenik eta behin, gogora ekarri nahi dugu autonomia erkidego honek gaur-gaurkoz ez duela etxebizitza-legerik –areago, etxebizitza-legerik ez duen autonomia bakanetariko bat da–, nahiz eta Autonomia Estatutuaren 10.31 artikuluan aipatzen den berariazko eskumena duela arlo horretan; baina, hala ere, autogobernuan hogeita hamar urte luze daramagun arren, ez dugu oraindik etxebizitza-legerik. Etxebizitza-legea behar dugu; izan ere, gure autonomia-erkidegoan sektore-araudiak egon badaude; asko dira, baina, eta zehaztugabeak, gainera; beraz, horregatik bakarrik, jada, beharrezkoa dugu araudi zabal hori guztia batzeko eta berregiteko pro- zesu bat abian jartzea. Gaur egungo egoeran, gainera, are premiazkoagoa dugu etxebizitza-legea; izan ere, herritar asko etxebizitza galtzen ari dira, krisiak eta hipoteken legeek kolpatuta; zorrotz betearazten dituzte hipoteken legeak, inolako malgutasunik eskaini gabe eta gehiegikeriaz ere jokatuta maiz askotan, Europar Batasunak berak aitortu duenez. Testuinguru horretan, garrantzi berezia du Espainiako Konstituzioak, etxebizitza izateko eskubidea aldarrikatzen baitu 47. artikuluan, eta halaxe ematen dugu aditzera gure zioen azalpenean; aintzakotzat hartu ditugu, halaber, 1948ko abenduaren 10eko Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalaren 25. artikulua eta Europar Batasuneko Oinarrizko Eskubideen Gutuna, 2000ko abenduaren 7koa hura. Aspaldiko garai hauetan, etxebizitza-eskubidea galtzen ari dira herritarrak; kale gorrira botatzen dituzte, begiramen handirik gabe; izan ere, Konstituzioak etxebizitzaeskubidea ematen digun arren, errealitatean, eskubidetzat hartu beharrean, kontsumo-ondasuntzat edo espekulazio-ondasuntzat hartu da etxebizitza. Are gehiago, Espainiako Konstituzioaren 33. artikuluan argi adierazten da jabetzak funtzio soziala duela, eta 128. artikuluan, berriz, herrialdearen aberastasuna interes orokorraren mende dagoela; eta printzipio horiexetan oinarritzen da, hain zuzen, hona ekarri dugun lege-proposamena. Gainera, ekainaren 11n, etxebizitzari buruzko ebazpen bat eman berri du Europako Parlamentuak, eta hartan esaten denez… Kontuan hartuzko piloa daude, proposamen piloa, baina lehen kontuan hartuzkoan jada zenbait oinarri finkatzen dira; hala, argi eta garbi ematen da aditzera etxebizitza edukitzea funtsezko eskubidea dela eta beste eskubide guztien aurretik dagoela; era berean, eskubide hori bermatzea ezinbesteko eskakizuntzat jotzen da, etxebizitza duina edukitzeko, kontuan hartuta, gainera, etxebizitza duina eta egokia bermatzea Europar Batasuneko estatuen nazioarteko betebeharra dela. Kontuan hartuzko guztiak eta proposamen guztiak irakur genitzake orain, baina, hartara, agortu egingo genuke azalpenak emateko dugun denbora; laburbilduz, beraz, ebazpen horretan hertsiki eskatzen zaie gobernuei guztiei –estatuetako, eskualdeetako zein tokian tokiko gobernuei– etxebizitza edukitzeko eskubidea berma dezatela. Hortaz, gure proposamen honek, laburbilduz, bi ardatz ditu. Lehenik eta behin, etxebizitza-eskubidea eskubide subjektibo bilakatzea. Eskubide subjektiboa zer den? Bada, eskubide hori duen herritarrari Administrazioaren aurrean edo jurisdikzioaren aurrean eskubide hori bete dadin eskatzeko edo erreklamatzeko bide ematen diona. Gure proposamenean, bada, etxebizitza duin eta egokia legez eta egonkortasunez okupatzeko eskubidea aldarrikatzen dugu, batetik, merkatu librean etxebizitza eskuratu behar izateak bazterkeriara eramango lituzkeen pertsonei begira eta, bestetik, finantza-erakundeek edo haien filialek hipotekak betearazteko sustatutako prozesuaren ondorioz beren etxebizitza galtzear duten pertsonei begira, behinbehinekoz (hiru urtez, gehienez) non bizi izan dezaten, aldi baterako erabilera-desjabetzearen bidez. Bigarren ardatza etxebizitzaren funtzio soziala da. Esan dugun moduan, Konstituzioan bertan jasota dago aberastasunak eta jabetzak interes orokorraren mende egon behar dutela eta funtzio sozial hori bete behar dutela; horregatik, funtzio soziala zer den zehaztu dugu, legegintzaren arloko baztertze-teknika erabilita, alegia, zehazki adierazita funtzio sozial hori noiz ez den betetzen. Esate baterako, funtzio soziala ez da betetzen, babes publikoko etxebizitzak egoitza-erabilera izanik, etxebizitza zaintzeko eta mantentzeko betebeharrak betetzen ez badira, alde nabarmena badago etxebizitza babestua izateko eskatutako baldintzen artean eta esleipendunak gerora lortutako ahalmen ekonomikoaren artean, etxebizitza desegokiro erabiltzen bada, etxebizitza zaintzeko betebeharra betetzen ez bada... Era berean, hutsik dauden etxebizitzak zer diren ere zehazten da; izan ere, gizartean gaitzespen handiena eragiten duen egoeretariko bat hori, nabarmen urratzen baitu etxebizitzaren funtzio soziala. Legean, beraz, etxebizitzaren funtzio soziala egokiro betetzen dela bermatzeko jarduketak jasotzen dira: etxebizitza lehentasunez eskuratzeko eskubidea eta utzarazpen administratiboaren eskubidea, funtzio soziala urratzeagatiko desjabetzea, nahitaezko salmenta edo ordezkapena, betearazpen-aginduak, etxebizitza hutsen gaineko kanonak, nahitaezko errenta, hertsapen-isunak eta beste zehapen batzuk. Labur esanda, ikuspegi politikotik, gaur egungo egoeran, onartezina da gure autonomia-erkidegoko etxebizitzen % 8,4, alegia, 84.000 etxebizitza, hutsik egotea; datu horiek, gainera, 2011koak dira, eta litekeena da gaur egun are etxebizitza gehiago egotea hutsik. Sozialiston iritziz, ezin da horrelakorik onartu; onartezina da. Ezinbestekoa da, beraz, botere publikoek esku hartzea, egoera hori errotik eteteko. Laburbilduz, horrek guztiak bultzatu gaitu proposamen hau aurkeztera. Jaurlaritza, baina, ez dago gure lege-proposamen honen alde, eta jarrera horri ere erantzuna ematen saiatu behar dugu, beraz. Gure argudioen bidez, hortaz, Jaurlaritzak adierazitako kontrako jarrera horri ere erantzuten saiatuko gara. Zer esaten digun Jaurlaritzak? Lehenik eta behin, gizartean adostasun handia behar dela eta, batik bat, ezinbestekoa dela Eudelek ere parte hartzea. Tira, argudio hori, egiaz, aitzakia merkea baino ez da; izan ere, Gobernu Kontseiluak berak aitortzen duenez –hartan ernamuindu baita gure proposamenaren aurkako iritzia–, gure lege-proposamen honen oinarrian aurreko legegintzaldiko lege-proiektua dago, eta kontu egizue lege-proiektu horrek –proposamen honen ardatza– bazuela gizartearen adostasuna. Areago, halako gizarte-adostasuna lortu zuen, ezen Etxebizitza Sailean abian jarritako "Etxebizitza gaietan, zure iritzia kontuan" izeneko programak Nazio Batuen aintzatespena eta saria jaso baitzuen zerbitzu publikoaren arloan, hain zuzen ere, arlo horretan egiten den aintzatespenik handiena. Bestalde, gogora ekarri behar dugu Eudelek ondo kostata eman zuela iritzia; hala, hein batean, horregatik luzatu zen horrenbeste legea Jaurlaritzan izapidetzeko prozesua, Eudelek ez baitzuen txintik ere esaten. Azkenean, iritzia eman du, eta horrek esan nahi du dagoeneko lege-proposamen honen funtsari buruzko ideia ere egituratuta daukala. Jaurlaritzak proposamen honen kontra adierazi duen bigarren argudioa da hiriguneak birgaitzeko, berroneratzeko eta eraberritzeko lege-proiektua dagoeneko izapide-aldian dela Espainiako Gorteetan eta eragina izango duela horretan guztian. Guk, ordea, ez dugu uste eragina izango duenik; izan ere, legeproiektu hori dagoeneko kontuan hartu da, legeproposamen hau prestatzeko orduan, eta, horrenbestez, ez da aparteko bateraezintasunik gertatuko. Legeproiektu horrek, gainera, helburu jakin bat du, hirigunea hobetzea, hain zuzen, eta gure lege-proposamenak, berriz, eskubide bat bermatzea, hau da, etxebizitza edukitzeko eskubidea bermatzea. Bi helburu dira, beraz, bi helburu desberdin baina bateragarri. Hirugarren argudioa baldintza ekonomikoei eta aurrekontu-murriztapenei dagozkio. Tira, buru guztiak estali nahi dira txapel horrekin. Dena dela, gogoan izan joan den legegintzaldia ere krisian murgilduta eman genuela; krisia ez da oraingo kontu bat; ez da orain bat-batean sortu. Dagoeneko urtetxo batzuk daramagu egoera honetan; hala, aurreko legegintzaldia ere bete-betean harrapatu zuen krisiak, baina hori ez zen oztopo izan Jaurlaritzak etxebizitzari buruzko lege-proiektua lantzeko, nahiz eta egoera ekonomiko gogorra bizi eta aurrekontuetan murriztapenak egin behar izan. Gainera, aurrekontuen araberakoak al dira, bada, eskubideak? Ez, gure ustez. Eskubideak oroz gainetik daude. Azken argudioa, azkenik, nahiz eta ez didan azaltzeko astirik emango, aldrebeskeria galanta da. Alabaina, orain ez dut astirik argudio hori jorratzeko; beraz, erantzuteko txandan helduko diot astiroago, xehea aztertzea merezi du eta. Nolanahi ere, Jaurlaritzak gure proposamenaren kontra erabili dituen argudioak onartezinak iruditzen zaizkigu. Azken batean, gaia aztertzen jarraitzea proposatzen du Jaurlaritzak; hots, analisirako paralisia. Gure ustez, ordea, lehenbailehen esku hartu behar da. Dena den, erantzuteko txandan aztertuko dut xeheago Jaurlaritzak gure proposamenaren kontra erabilitako azken argudio hori. Besterik ez. Mila esker. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1831 |
10 | 38 | 20.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako lege-proposamena, etxebizitzarena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Talde Sozialistak Legebiltzarrera ekarri duen lege-proposamena aintzat hartzearen alde bozkatuko dugu guk. Gure asmoa, noski, ez da Jaurlaritza zigortzea, ez antzeko beste ezer ere; ez dugu horregatik egingo proposamenaren alde, baizik eta ondo iruditzen zaigulako gai honi lehenbailehen ekitea, talde guztien artean etxebizitzari buruzko ahalik eta legerik onena osatzeko; eta, gure ustez, proposamen hau oinarri egokia izan daiteke, talde guztien artean, zuzenketen bidez, helburu hori lortzeko. Euskadik ez du etxebizitzari buruzko legerik, eta Euskadik etxebizitzari buruzko legea behar du –horregatik babestuko dugu guk ekimen hau–, eta Talde Sozialistak dakarkigun testua bete-betekoa ez bada ere, noski, oinarri egokia izan daiteke datozen hilabeteotan Legebiltzarrean etxebizitzari buruzko lege on bat onartzeko, esan berri dudan bezala, Legebiltzarreko talde guztien zuzenketen bidez. Orain arteko gobernuak ez dira gai izan Legebiltzarrean etxebizitzari buruzko lege-proiektu erabatekorik aurkezteko; ez da aurkeztu legegintza-prozesua burutu eta lege bilakatzeko aukera zuen proiekturik, herritarrek etxebizitzaren arloan bizi dituzten arazoak bideratu ahal izateko, eta urte gehiegiz luzatu da egoera hori. Aurreko legegintzaldi osoan, legeproiektu batean aritu zen lanean Jaurlaritza sozialista, eta 2012ko ekainean aurkeztu zen azkenik; beraz, bertan behera geratu zen, Legebiltzarra desegiteaz batera. Egia da lehenago ere aurkez zezaketela legeproiektu hori, baina egia da, halaber, Jaurlaritza sozialistak buru-belarri lan egin zuela proiektu hori garatzeko; ugari-ugariak izan ziren bilerak eta ugariugariak partaideak: elkarteak, sustatzaileak, kontsumitzaileak, erakundeak, udalak… Lan handia egin zen, eta akordio batzuk ere lortu ziren, aintzatesteko modukoak, gure ustez, erabateko babesa jaso ez zuten arren. Talde Sozialistaren lege-proposamena Gobernu sozialistak duela urtebete igorritako proiektuaren antzantzekoa da, dagoeneko esan den moduan. Nolanahi ere, urrats egokia da; norabide onean doa, gure ustez. Etxebizitza eskuratzeko diru-baliabiderik ez dutenei etxebizitza legez eta egonkortasunez okupatzeko eskubide subjektiboa onesten zaie, eta, eskubide subjektibo hori betetzeko, auzitegietara jotzeko aukera ere ematen zaie titularrei. Era berean, zenbait neurri ezartzen dira, hipotekak betearazteagatik etxetik kanporatzeko prozesuetan diren pertsonei ere etxebizitza izateko eskubidea bermatzeko, beren etxebizitzan bizitzen jarraitu ahal izan dezaten, aldi baterako erabileradesjabetzea ezarrita. Dena den, egongo da zuzenketen bidez neurri hori moldatzeko aukera, eta horixe da, hain zuzen, gure asmoa. Interes sozialekotzat jotzen da etxegabetze-prozesuan direla-eta gizarte-larrialdiko egoera bereziak bizi dituzten pertsonen etxebizitzapremiei erantzuna ematea. Babes publikoko etxebizitza nahikorik ez badago, proiektuak bidea ematen du, ordezko aukera gisa, egoera horri diru-prestazio batez erantzuteko. Alegia, egoera horretan, onuradunak diru-laguntza jaso ahal izango du, etxebizitza bat errentan hartzeko, babestutako etxebizitzen esparrutik kanpo. Hala, alokairua lehenetsi nahi da jabetzaren aukeraren aurrean, sustapen publikoaren arloan. Eta etxebizitza duina izateko eskubidea bermatzeaz gain, hiri- edo landa-inguru duin eta egokian bizitzeko eskubidea ere aintzat hartzen da, inguru horretan behar diren zerbitzuak, ekipamenduak eta jarduerak egongo direla bermatzeko. Hala, berebiziko garrantzia hartzen dute eraikinak birgaitzeko, hiriguneak berroneratzeko eta eraikita dauden guneak ekonomikoki eta sozialki biziberritzeko prozesuek. Era berean, etxebizitza hutsen egoera arautzen da, eta araubide juridiko zehatza finkatzen da babes sozialeko etxebizitzetarako, etxebizitza tasatuetarako eta zuzkidurazko bizitokietarako. Hortaz, esan bezala, urrats ona da, norabide onean egindako urratsa; hiritarren kezka nagusietako bati buruzko lege-proposamena da. Garrantzitsua da Euskadik prest izatea lehenbailehen etxebizitza-legea, eta testu hau, zer hobetua baduen arren edo, hobeto esanda, hobetzeko asko duen arren, oinarri egokia izan daiteke. Gure ustez, beraz, oinarri egokia izan daiteke, datozen hilabeteotan ahalik eta etxebizitzalegerik onena eratzeko. Horregatik, lege-proposamen hau aintzat hartzearen alde egingo dugu guk. Lege hau eztabaidatzeari ekin behar zaio honezkero, nahikoa denbora galdu baitugu orain arte. Azkenik, proposamena aintzat hartzen bada –nago hala izango dela–, legebiltzar-taldeek egoki irizten ditugun zuzenketa guztiak aurkeztu ahal izango ditugu, testuan moldaketak egiteko, osatuko diren gehiengoen arabera. Lanari berehala ekin behar diogu, gure ustez. Esan bezala, proposamen hau nabarmen hobetu daiteke; guk, beraz, zuzenketak aurkezteko asmoa dugu, proposamena hobetzeko, eta gainerako taldeek ere parte hartu ahal izango dute hobetze-prozesu horretan. Bestalde, gu ere ez gatoz bat Jaurlaritzak proposamen honen aurka azaldu dituen argudioekin. Areago, argudio horiek argudio ere ez dira, edo, izatekotan, oso argudio ahulak. Jaurlaritzak batetik dio aurki aurkeztuko omen duela bere proiektua –gu, baina, ez gara fio–; bestetik, berriz, baldintza ekonomi- koak aldatu egin direla, eta, azkenik, hiriguneak birgaitzeko, birsortzeko eta eraberritzeko legeak eragina izango omen duela arlo honetan. Gure ustez, haatik, argudiobide horretan guztian ez dago proposamen honi kontra egiteko besteko argudio sendorik. Horregatik, guk baiezkoa emango diogu proiektu hau kontuan hartzeari, esan bezala, proposamen hori oinarritzat harturik etxebizitzaren arloko ahalik eta legerik onena egin ahal izateko. Hemendik aurrera, Legebiltzarreko taldeoi dagokigu, noski, lanean hastea, guztion artean proposamena hobetu ahal izan dezagun. Uste dut horixe eskatzen digutela herritarrek, eta, horregatik, baiezkoa emango diogu guk. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1832 |
10 | 38 | 20.06.2013 | BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako lege-proposamena, etxebizitzarena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker, eta eguerdi on denoi. Maiatzean egutegi legegileari buruz galdezka etorri ginenean, Euskal Herria Bildutik argi esan genuen zein garrantzitsua den gobernu batek egiteko asmo dituen legeak ezagutzea, hein handi batean horren bidez duen herrigintza-diseinua argitzen duelako, baita erakutsi ere zer aldatu, zer mantendu eta zer egonkortu nahi duen. Jasotako erantzunean, berriz, etxebizitza legeari aipamenik ere ez, apenas gazteei etxebizitza eskuratzeko planari buruzko aipamen soila Eusko Jaurlaritzaren egitasmoan. Hau ikusita, argi geratu zitzaigun ez zela Gobernu honen lehentasuna etxebizitza legea, premia eta behar larria izan arren. EH Bildurentzat premiazkoa eta urgentea da etxebizitza eskubide erreal eta unibertsal modura aitortuko duen legea, berau izan behar delako eskubidea aitortu eta babesteko tresna, baina baita orain arte egindako etxebizitza politika zuzenduko duena ere. Alderdi Sozialistak mahai gainean hori egiten hasteko proposamena jarri du, eta guk heldu egin nahi diogu, horixe den neurrian, behingoz legea izateko bidea, jakitun testuak hutsune handiak dituela baina egin beharreko bidea osatzeko bitarteko modura probestu dezakegula. Horrek garamatza aldeko bozka ematera, testuarekin kritiko izanda ere. Berehala azalduko dut guretzat zein diren legeak izan behar dituen ardatzak eta, hortaz, moldaketa beharra zertan ikusten dugun. Baina nik ere aipamen bat egin nahi nioke Jaurlaritzaren aurkako txostenari. Txostenak dio hasia dela Etxebizitza Sailburuordetza bere aurreproiektu propioa egiten, baina ez dirudi sinesgarria, orain hilabete egitasmoan aipamen zehatzik egin ez eta, gainera, galderak idatziz erantzun dituenetan, agintaldian zehar bai, baina gauza zehatzik esan ez duenean. Hori, puntuetako bat aipatzerakoan. Adostasunei buruz ere hitz egiten du. Horretan bat gatoz, adostasun zabalak behar dituela honelako lege batek, eta horien lorpenean bidea urratu beharko dugu. Baina hori esanda, erantsi nahi nuke hori bera ez dela arrazoi nahikoa bidea egiten ez hasteko, eta bestetik, guk adostasuna modu zabalagoan ulertzen dugula. Ez soilik Eudel…, ez gara orain hasiko Eudelen inguruko eztabaidan sakontzen, baina gauza jakina da udal guztien ordezkaria ez dela udalen beraien esanetan. Eta horrez gain, guk ez dugu soilik kontsentsu instituzionala nahi, soziala bilatzen dugu, eta, beraz, gaurtik bertatik hori da gure eskarietako bat talde guztiei, baina bereziki proposamena egin duenari. Eta gure aldeko bozka jasoko duenez, hori da konpromisoa eskatzen dioguna, adostasun soziala bilatzeko ahaleginean konprometituko dela. Eta, beraz, legearen azken testua egiteko prozesuan, gizarte eragileen, gai honetan Administrazioaren aurretik askotan lanean diharduten elkarteen zein herritarren parte hartzea bultzatzeko konpromezua da eskatzen duguna. Hori, batetik. Bestetik, legea egoerara berbideratzeko bitarteko egokia izateko, beharrezkotzat jotzen dugu aurkezten zaigun testuan hainbat gai hobetzea, gehitzea edota aldatzea, eta horien aldeko konpromezua ere eskatzen dugu; eta, gainera, nahi genuke neurri batean erantzuna pleno honetan bertan ematea. Guk aukerari bidea egin nahi diogu eta trukean gauzak hobetzeko hitza nahi genuke. 18 urtetik gorako pertsona orok izango du etxebizitza duin eta egoki bat izateko eskubidea. Hori da lege honen bitartez bermatu behar duguna. Eta hori egin behar dugu, ez zuek hainbeste babesten duzuen Konstituzioak hala dioelako, garrantzitsuagoa dena, Eskubide Sozialen Deklarazioak jasotzen duelako eta gizalegeak agintzen duelako. Gauza nabarmena da etxebizitza oinarrizko baliabidea dela gure bizitza garatzeko, baina legeek aitortu arren, praktikak ez du etxebizitza politika eskubide hau betetzera bideratu; alderantziz, oinarrizko ondasun modura ordez, ondasun espekulatibo modura hartu da, politika publikoak barne, eta azken urteetan eskubideen aitortzatik guztiz urrundu da. Beraz, ez gatoz bat etxea eskuratzeko ezintasuna egoera ekonomikoarekin lotzearekin, ez baita arazoa krisiarekin etorri, krisiak areagotu baino ez du egin; lehenagotik zegoen egoera, eta, beraz, ezin da etxebizitza eskubide modura aitortu soilik ordainketa arazoak dituztenei begira, eskubide unibertsala behar duelako izan. Ikuspegi murritz horrek eta ondotik testuak egiten dituen beste hainbat definiziok ez gaitu behar beste hurbiltzen behar dugun egoerara, gure ustez, eta egoeraz egiten den deskribapenak ez du bere gordintasunean arazoaren zergatia azaltzen. Adibidez, etxea eskuratzeko zailtasunen artean lur falta aipatzen da. Guk ez dugu uste hori denik arazoa, ezta gutxiagorik ere. Egun, herritarrok bizi dugun egoerak urte luzeetako politika okerrekin du zerikusia, horrek ekarritako ondorioekin: garestia dela, ez dela finantzabiderik lortzen, eskaintza nahikorik ez dagoela, etxe huts gehiegi daudela, eta horrekin bat, noski, lurra bai, agortu egiten da, eta gehiegi erabili da, baina ez da lur falta, prezisoki, arazoa. Zer egin behar dugu, beraz? Gure ustez, merkatua arautu, espekulazioari bidea mugatzeko, etxe hutsak bere funtzioa egin dezan merkaturatu, diru publikoz egingo direnak, guzti-guztiak, alokairura bideratu, eta etxe kaleratzeak etetearekin batera, finantza erakundeen stocka gizartearen zerbitzura jarri, aldi baterako espropiazioaren bidez. Horiek dira, gure ustez, lege honek bideratu behar dituen neurri nagusiak, nahi dugun horretara iritsiko baldin bagara, alegia, denok etxebizitza egokia izan dezagula; ez, derrigor, noski, gure jabegoa, baina bai hileroko soldataren gehiengoa eramango ez duena izatea eta urtez urte etxez aldatu beharrik ez dugula izango ziurtatuko diguna. Aipatu ditudan neurrietako bik zerikusi zuzena dute alokairuarekin. Gure ustez, Europa iparraldera begiratu besterik ez dago ikasteko, hori baita gure bidea, gure bizimodua garatzeko bitartekoak izan ditzagun. Horretarako bermatu behar da alokairuaren prezioa eta benetako aukera. Egun, Hego Euskal Herrian etxeen hamarretik bat baino ez dago alokairuan. Alemaniara begiratzen badugu, etxebizitzen erdiak baino gehiago daude (Alemanian % 62, Herbeheretan 52). Beraz, arazoa begi-bistakoa da eta arrazoia ere bai: lehen nioen bezala, urte luzeetan egin den politika, jabegoaren alde egin den politika, eta garai batean nagusia zen alokairu eredua indarra galtzen joan da. Europarekin konparatuz gero, gurean alokairuak oso pisu gutxi dauka. Horrek esan nahi du botere publikoek ere ez dutela alokairua bideratzeko etxebizitza multzo esanguratsurik. Eta, noski, hau ez da gertatu etxeak eraiki ez direlako, baizik eta salmentarako eraiki direlako. Azken mende erdian etxebizitzen kopurua hirukoiztu egin da, biztanleria bikoiztu baino ez. Nafarroan izan du igoerarik handiena, % 43koa. Datu adierazgarriak dira Gaindegiak bildutako hauek, egoeraren azterketa egiteko baliagarriak, baina baita ere gauzak nondik doazen hobeto ikusteko. Inoiz baino etxe gehiago egin diren garaiak bizi izan ditugu, eta inoiz baino jende gehiago dago etxea eskuratu ezin. Horrek adierazten digu, hasteko, arazo nagusia ez dela gehiago eraiki behar denik, ez dela lur falta, baina alokairua ez dela benetako alternatiba. Eta zentzu seriorik ez badago ere, etxe hutsak asko dira: 85.000 aipatzen dira Behatokiaren iturrietan; Hego Euskal Herrian 255.000 ere aipatzen dira. Lehen datua hartuta, ia 59.000 etxetan ez da inor bizi. Beraz, nabaria da etxe hauek erabilgarri jarri behar direla, dela jabeak intzentibatuz, dela hutsik izateagatik zigortuz, baina onartezina dela pertsonarik gabeko hainbeste etxe egotea etxerik gabeko pertsonak hainbeste diren bitartean. Eta berriro ere Europara begiratu besterik ez dago, eta honelako politikak eraginkorrak direla ikusiko dugu. Gertu, gainera. Frantzian badute etxe hutsen tasa, eta egungo tasa horren bitartez egungo alokai- rua bideratu dute edo bideratu ahal izan dutela esan genezake. Ipar Euskal Herrian, adibidez, Lapurdi da etxebizitza gehien alokatzen dituena. Baiona-Angelu-Biarritz eskualdean % 49 izatera iritsi da, eta politika zuzenekin, politika zehatzekin zerikusia dute portzentaje hauek. Beharrezkoa da, beraz, kanon bat jartzea. Gero eztabaidatuko dugu hor formulatzen den moduan den edo ez den, baina nabarmen ikusten dugu horren beharra. Are gehiago, egungo egoeran, egunetik egunera gehiago dira nahita ere erosterik ez dutenak eta, alokairuak merkatzen ez badira, alokatzeko aukerarik ere ez dutenak. Beraz, beharrezkoa da etxe gehiago alokatzeko moduan egotea eta alokairu hori merkeagoa izatea. Eta garaia da diru publikoaz pribatizatzeari uzteko, eta, beraz, etxeak egiten jarriko diren diru guztiak, ez preferentemente, zuek diozuen bezala, sozialistek, guk exclusivamente esango genuke alokairura bideratu behar direla. Eta ikusi besterik ez dago azken urte hauetako datuak; 2012koak, adibidez: 3.800 etxe eraiki, baina 500 baino ez dira joan alokairura. Horrek esan nahi du oraindik esparru honetan asko daukagula hobetzeko. Eta ziur gaude, gainera, uste denaren kontra, herritarrek, ziurtatuz gero alokairua neurrikoa dela, ziurtatuz oso maiz etxetik aldatu beharrik ez dutela izango, benetan alokairuaren aldeko apustua egingo dutela, Europan gertatzen ari den bezala, baina denontzako bidea aurkitu behar dugu. Beraz, ez dugu diru-sarrera gutxienekorik ere jarri behar, bestela berriro ere ariko gara kolektibo bat alboan uzten, eta hori ere ekidin behar dugu. Alokairuzko etxebizitzaren erakunde publikoa ere sortu behar da horretarako, zeren eta erakundeen artean koordinazioa oso inportantea da, baina baita ere lidergoa Jaurlaritza mailatik hartzea, politika nagusiak bideratu eta koordinatzeko. Beraz, baiezkoa emango diogu, gabeziak nabariak baldin badira ere, nagusiki aipatu ditudan esparru horietan lanerako oinarriak ikusten ditugulako, alegia, alokairuaren aldeko apustua, etxe hutsen kanona, erabilpen espropiazioaren atala, baina ikusita badaudela beste hainbat hutsune. Ez dit denborarik ematen, baina kooperatiben gaia dago, oso-oso gainetik pasatzen dena. Badago sektore publikoari eta Lurzoru Legeari dagozkion hainbat gauza ere, estandarrei dagozkienak, gure ustez, garrantzitsuak izan direnak, nahiz eta egia den ez dutela lortu prezioen jaitsiera orokorrik, eta, beno, esku-hartze handia dago egiteko, lurzoruaren inguruko politikari dagozkionak edo eta faltan bota ditugun beste hainbat gauza. Beraz, amaitzen dut, aldeko bozka izango da gurea, baina Talde Sozialistiari, lehen nioen bezala, konpromisoak eskatzen dizkiogu hobekuntzetarako aipatu diren gaietan eta ildoetan, eta pleno honetan bertan konpromiso horien inguruan hitzik ere entzun nahi genuke. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1833 |
10 | 38 | 20.06.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako lege-proposamena, etxebizitzarena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Ea, bada; gure taldea bat dator, noski, hemen egin diren zenbait adierazpenekin, beste batzuetan ere Legebiltzar honetan bertan azaldu izan dugun moduan. Etxebizitza duin eta egokia izateko eskubidea bermatzeko lege-bitartekoak eduki behar ditugu, eta halaxe azaldu dugu beti; izan ere, Espainiako Konstituzioaren 47. artikuluan aintzatetsitako eskubidea da, eta Euskadiko Autonomia Erkidegoaren eskumena da eskubide hori bermatzea, gure estatutuaren 10. artikuluko 31. zenbakian jasotzen denez. Horrenbestez, esan berri dudan moduan, gure ustez ere botere publikoek esku hartu behar dute; horretan bat gatoz proposamenean jasotakoarekin. Botere publikoek arduratu behar dute eskubide hori hezurmamitzeaz, hura bermatzeko baldintza egokiak sustatuta eta lege-sistema aproposa egituratuta. Hortxe ditugu etxebizitza-premiari buruzko datuak: 2012ko laugarren hiruhilekoan, ia 85.000 pertsonak izena emana zuten Etxebiden. Errentako etxebizitzen eskaera gero eta handiagoa da; hala, eskaeren % 44ra iritsi da jada. Kontuan izan behar da, halaber, etxebizitza-premian zirenen kasuen erdiak ia, % 48,5 zehazki..., etxebizitza merkatu librean eskuratuta bideratu direla, nahiz eta Etxebiden izena emana dutenen % 77k aditzera eman duen ez dagoela etxebizitza merkatu librean lortzeko moduan. Horregatik, esan bezala, arazo honi heldu behar diote botere publikoek, babestutako etxebizitzen premia horri konponbidea eman dakion, batetik, eta, bestetik, etxebizitza libreak arrazoizko prezioa izan dezan, gure erkidegoan ez baita orain arte halakorik egin. Ez dugu, ez nahikoa baliabiderik, ez baliabide egokirik, etxebizitza babestuen eskaintza handitzeko eta etxebizitza libreen prezioak jaitsarazteko, Euskadiko herritar guztiek etxebizitza duina izan dezaten. Horregatik, hasteko, ezinbestekotzat jotzen dugu etxebizitza-legea lehenbailehen eskura izatea. Argi utzi nahi dugu hori. Horixe eskatu genuen, Talde Sozialistak joan den apirilean aurkeztutako legez besteko proposamenari egindako zuzenketan, alegia, lege hori lehenbailehen egin zedila. Azken legegintzaldian Legebiltzar honetan egin diren eztabaida guztietan azpimarratu dugu beharrizan hori; era berean, argi azaldu dugu beharrezkoa dela egungo Lurzoruaren Legea aldatzea, etxebizitza-eskubidea bermatzeko ezinbestekoa baita plangintza arautzea. Bi lege-baliabide horiek elkarri uztartuta daude ezinbestean, eta, horrenbestez, batera jorratu behar dira, etxebizitza-politika ona egituratu ahal izateko nahitaezkoa baita lurzoru politika ona egituratzea. Askotan esan dugu: gaur egungo Lurzoruaren Legea lege eskasa da. Aldatu egin behar da lege hori; horregatik, zuek, Talde Sozialistako jaun-andreak, aurreko legegintzaldian lege hori aldatzeko legeproposamena ekarri zenutenean, guk aintzakotzat hartu genuen, eta aldeko botoa eman genion proposamena aintzat hartzeari. Alabaina, badirudi dagoeneko ez duzuela Lurzoruaren Legea aldatzeko halako interesik; izan ere, etxebizitza-legea egiteko proposamena ekarri duzue; ez, ordea, Lurzoruaren Legea aldatzekoa. Badirudi ezinezkoa zaigula etxebizitza-lege hori lortzea; badirudi ezinezko helburua dela. Orain arte, Jaurlaritza bakar batek ere ez du bere hitza bete, lege hori aurkeztuta; azken bi legegintzaldietako ez Jaurlaritza nazionalistak, ez Jaurlaritza sozialistak, ez dute hitza bete; izan ere, aipatuko duzuen proposamen hori –Itxaso jaunak berena aipatu du jada, eta seguru nago Aldaiturriaga jaunak ere aipatuko duela berena–, bada, proposamen hori aurkezpen tekniko hutsa baino ez zen izan. Bi gobernuek azken-azkeneko unean aurkeztu zuten ekimena, Legebiltzar honetan dagoneko ohiko bilakatzen ari den jardunbide horretan. Zortzigarren legegintzaldian, Jaurlaritza nazionalistak Legebiltzarra desegin baino egun batzuk lehentxeago aurkeztu zigun bere proiektua; hutsaren pareko izan zen, beraz. Eta aurreko legegintzaldian ere, zuk zeuk esan duzun moduan, Itxaso jauna, etxebizitza-lege bat aurkeztu zenuten; iazko ekainaren 18an izan zen, hain zuzen, nahiz eta aurrena hitz eman 2010eko ekainaren 30a baino lehen aurkeztuko zenutela eta 2011ko amaiera aldera gero. Hori bai, ondotxo arduratu zineten agerraldi guzti-guztietan zegokion argazkia ateratzeaz. Iaz, legebiltzarkideok, interpelazioa egin nion nik Etxebizitza sailburuari, ekimena noiz aurkeztuko zuten jakiteko, eta, sailburuak, desenkusatzeko-edo, aditzera eman zuen proiektua eratzeko prozesua egundoko gurutze-bidea bilakatu zela eta horregatik zetorrela berandu ekimena Legebiltzarrera. Azkenik, gurutze-bide horretako gurutze guztietatik igaro ondoren eta hainbat eta hainbatetan hitza jan ostean, esan bezala, 2012ko ekainaren 18an aurkeztu zuten ekimena, baina ezin izan zen izapidetu, hauteskundeetarako deia egin baitzen abuztuan. Hortaz, Talde Sozialistako jaun-andreok, Itxaso jauna, hiru urte eman zenuten, etxebizitzaren gaineko legeproiektua aurkezteko, eta, aurkeztu zenutenean, bazenekiten litekeena zela lege horrek sekula argirik ez ikustea. Orain, berriz, presaren presaz, proposamen hau aurkeztea erabaki duzue. Lehenik eta behin, arestian azaldu dudan bezala, legez besteko proposamena aurkeztu zenuten, Jaurlaritzari, Urkullu jaunari, legea aurkez zezan eskatzeko, eta, gainera, zehatz-mehatz azaldu zenioten zer jaso behar zuen lege horretan. Guk zuzenketa aurkeztu genuen, aditzera emateko premiazkotzat jotzen genuela legea aurkeztea baina argi genuela, halaber, Jaurlaritzari zegokiola legea hezurmamitzea eta gure eginkizuna, berriz, proposamen hori arteztea zela zuzenketak aurkeztuta. Orain, berriz, legez besteko proposamen horren ostean, lege-proposamena aurkeztu duzue, itxura denez, zuek jasan behar izan zenuten gurutze-bide hura jasan behar izan ez dezan Urkullu jaunak. Gaurko proposamen hau ez da aurkeztu zenuten lege-proiektuaren antzekoa; berdin-berdina da. Bi desberdintasun baino ez ditu, bat 73. artikulua eta bestea zazpigarren xedapen gehigarria, hipotekak betearazten direnean erabilera desjabetzeko aukerari buruzkoa. Atal hori ez zen proiektuan agertzen, eta bi zergatirengatik izan daiteke hori: lehen aukera da sozialistak aurten ohartu izana etxegabetzeez, 2013an, alegia; iaz ez ei zen jendea bere etxetik kaleratzen; ez ei ziren hipotekak betearazten, eta ez ei zegoen jenderik kale gorrian, etxebizitza lortzeko premia bizian, halako gertaerengatik. Bistan da, noski, hori ez dela horrela. Eta hona beste aukera: Eusko Jaurlaritzako sozialistek ez zeukaten Andaluziako Gobernuko alderdikideen irudimen bizi hori, eta, horregatik, Jaurlaritza sozialistari ez zitzaion halakorik bururatu; baina, orain, Andaluziako Gobernuak proposamen hori plazaratu ostean, konponbide hori bera ekarri digute hitzez hitz plagiatuta. Gainerakoan, berriz, bertan behera geratutako etxebizitza-proiektuaren kalkoa da orain aurkeztu duten proposamena, eta 2011ko urtarrilean aurkeztutako aurreproiektuaren edukiak jasotzen ditu berriro. Aurreproiektu hori, baina, ez zen egokiro landu, eta aldez aurretiko negoziaketa-lana ere ez zen ondo bideratu; ondorioz, ez guk, ez Euzko Abertzaleek, ez genuen harekin bat egin, eta kritikak ere egin genizkion. Adostasuna, Itxaso jauna, ez da aitzakia. Adostasuna, halako gai garrantzitsuetan, ezinbesteko betekizuna da, gure ustez. Baina une horretan bost axola zitzaion adostasuna sailburuari. Bazekien Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Alderdi Sozialistak nekez babestuko zutela proiektu hori, baina ez zitzaion axola. Aurkeztu egin zuen, hala ere, legegintzaldiaren amaieran baina, esan dudan moduan, ez baitzitzaion axola proposamena onartzen zen edo ez; bost axola zitzaion hori, eta, beraz, ez zuen ahalegin txikiena ere egin, gainerako taldeekin ezer hitzartzen saiatzeko; itxurakeria hutsa izan zen, gero zuek hona etorri eta lasai esan ahal izateko Gobernu sozialistak etxebizitzari buruzko legeproiektua aurkeztu zuela. Orain, baina, Legebiltzarraren osaera aldatu egin denez, Alderdi Sozialistak kontuak atera ditu, eta, jabeturik orain bere-berezkoak ei dituen kide horien babesa izan dezakeela, ostera ere ekarri du proiektua Legebiltzarrera, legez besteko proposamen modura, oraingoan. Aurreko legegintzaldiaren hasieran, Aralarrek ere etxebizitzari buruzko lege-proposamena ekarri zuen. Gure taldeak, orduko hartan, proposamen hori aintzakotzat hartzearen kontra bozkatu zuen, eta, orduan, zuek ere bat zentozten gure argudioekin, alegia, baliabide horrek, halako baliabide garrantzitsua izanik, izaera orokorreko xedapenen araubidea bete behar zuela eta, horretarako, lehenik eta behin, behar ziren txosten guztiak jaso behar zituela, ondoren, haren gainean akordio zabala lortu ahal izateko, esan bezala, ekonomikoki zein juridikoki bideragarria zela egiaztatzeko txosten eta irizpen guztiak egin ostean. Gainera, konfiantzazko botoa ere eman genion orduko Jaurlaritza sozialista hari, hark aurkez zezan araua, esan bezala, egin beharreko txosten eta izapide guztiak eginda. Gaur-gaurkoz ez dakigu erabaki ona izan ote zen hura; izan ere, sozialistek, barne-muinean sustraituta duten jokabide horri helduta, ez zituzten konpromisoak bete. Proiekturik gabe amaitu zen legegintzaldia, eta, egun, oraindik ez dugu etxebizitza-legerik. Gure taldea, ordea, iritzi berekoa da lehen eta orain; gure ustez, beraz, halako proiektuek txosten eta izapide jakin batzuk behar dituzte; dena den, aitortu behar dut honako proposamen hau aurreko ekimenaren kalko hutsa denez zuen proiektuen txostenak hor daudela eta berreskuratu egin daitezkeela; Legebiltzarreko hemerotekara, artxibora edo datu-basera jo besterik ez dago. Dena dela, arautze-premia hori gorabehera, proiektu honek hutsune ugari ditu. Hala, azkenean aintzat hartzen bada ere, zuzenketa asko eta asko jasoko ditu, bestelako proiektu bat eratzeko. Izan ere, proiektu hau etxebizitza-politikaren porrotaren erakus- garri bikaina da. Ez da nahikoa eskumenak izatea eta eskumen horiek etengabe aldarrikatzen jardutea. Eskumenak kudeatu ere egin behar dira, eta herritarrei konponbideak emateko erabili. Etxebizitzaren arloan, baina, hutsaren hurrengoa izan dira gobernu baten zein bestearen kudeaketak. Zuk aldarrikatzen duzun funtzio sozial horren lelopean, Itxaso jauna, Gobernu sozialistak etxebizitzapolitikan izan duen erabateko porrota ezkutarazi baino ez duzu egin nahi. Proiektuan hots handiz ematen da aditzera –eta halaxe azaldu duzu gaur zuk ere– hemendik aurrera etxebizitza-eskubidea eskubide subjektiboa izango dela eta jurisdikzionalki ere eskatu ahal izango dela. Kontua, baina, Itxaso jauna, ez da eskubidea eskatzea baizik eta eskubidea betetzea. Hortxe dago koska. Izan ere, etxebizitza-eskubidea, esan dizudan bezala, Konstituzioak berak aitortzen du, baina, eskubide hori betetzeko, ezinbestekoa da botere publikoek esku hartzea. Baina zergatik ez da orain arte eskubide hori bete, Itxaso jauna? Zer gertatzen da, bada? Eskubide hori bete dadin, auzitegietan exijitu behar al da? Orain eskubide hori auzitegietan exijitu daitekeenez, orain bai, orain bete egingo da eskubide hori? Lehen, ordea, ezin zen bete? Gauza bat esango dizut, gainera: eskubide hori ez da eskubide unibertsala, araudiak berak muga batzuk ezartzen baititu; hala, pertsona zehatz batzuek bakarrik bete ahal izango dute eskubide hori; pertsona jakin batzuek soilik exijitu ahal izango dute jurisdikzionalki eskubide hori. Pertsona batzuk kanpoan geratuko dira, eta beste batzuei, berriz, etxebizitzarako prestazio osagarriaren bidez lagunduko zaie etxebizitza izaten, nahiz eta etxebizitzarako prestazio osagarria arautzen duen legean esaten den etxebizitza-araudia eratu arte izango zela prestazio hori indarrean. Bestalde, kontuan hartuta botere publikoak ezin diola etxebizitza-premiari bete-betean erantzun babestutako etxebizitzak eskainiz edo etxebizitza libreak prezio egokian jarriz eta, ekimenak berak dioen bezala, epe laburrean ez denez egongo babes publikoko behar beste etxebizitza –nahiz eta guk hor zalantzak ditugun, gero azalduko dudanez–, proposamen honetan, arlo pribatuaren bizkar uzten da arazo honen zama, erabateko politika interbentzionistetara jota. Une honetan, babes ofizialeko ia mila etxebizitza daude hutsik, baina zehatu, higiezinen jabe pribatuak zehatzen dituzte, beren higiezin horiek ez merkaturatzeagatik, higiezin horiek errentan jartzera behartuta hala. Beste batzuetan ere esan izan dugun legez, Itxaso jauna, gure ustez, zehatzea baino, hobe da sustatzea; zigortzea baino, hobe da kutsu baikorreko neurriak ezartzea, jabe horiek merkatura atera ditzaten higiezinak. Gainera, esan bezala, zer gertatuko da babes ofizialeko ia mila etxebizitza huts horiekin? Horiek ere etxebizitza hutsen kanon hori ordaindu behar al dute? Eta norabide horretan doa Andaluziako araudiari egindako plagioa, etxebizitzen erabilera aldi baterako desjabetzeko neurriari dagokionez, nahiz eta terminoa bera juridikoki ere zalantzagarria izan. Zer kostu izango dute desjabetze horiek Euskadiko Administrazioan? Ez baituzue zuek horri buruz ezer esaten. Eta jakizue Alderdi Popularrak eratutako araudian jada jasota dagoela maizterrak etxebizitzatik kanporatzeko agindua emanez gero pertsona horiek beren etxebizitza utzi behar ez izateko modua, Administrazioari inolako kosturik eragiten ez diona, gainera. Araudi horretan, halaber, bestelako antolamendu bat ezartzen da, egin beharreko ekintzak Euskadiko erakundeen artean –udalen eta foru-aldundien artean– banatzeko. Aditzera eman duzu Eudelen txostena berandu iritsi zela. Hain iritsi zen berandu, proiektuarekin batera aurkeztutako txostenen batean aditzera ematen baita txosten hori ez dela existitzen. Dena den, ez dut edukian gehiago sakonduko, Itxaso jauna, arau hau azkenik aintzat hartzen bada, aurrerago ere eztabaidagai izango baitugu berriro. Nolanahi ere, jakizu zuen proposamenak jasotzen duen araudiak, gure ustez, ez dituela etxebizitzaren arazoak konponduko, bai, ordea, eragozpen ugari eragingo. Horrenbestez, gure taldeak ezin du babestu proposamen hau aintzat hartzeko eskaera. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1834 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ALDAITURRIAGA ZORROZUA | EA-NV | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako lege-proposamena, etxebizitzarena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Señor consejero, señorías, buenos días a todos. Talde Sozialistak gaur aurkeztu duen ekimena, hots, etxebizitzaren gaineko lege-proposamena, talde berak Legebiltzarrean aurkeztutako beste ekimen batekin batera aztertu behar da, hau da, etxebizitzen funtzio soziala betetzen dela ziurtatzeko hartu behar diren neurriei buruz apirilaren 23an aurkeztutako ekimenarekin batera. Ekimen horretan, Talde Sozialistak –proposamenaren egileak, alegia– Jaurlaritzari eskatzen zion hurrengo bilkura-aldia amaitu aurretik etxebizitzaren gaineko lege-proiektua aurkez zezan, etxebizitza duina izateko eskubidea bermatzeko. Alabaina, ekimen ho- rren emaitza jasotzera itxaron aurretik eta nahiz eta jakitun izan Jaurlaritzak dagoeneko hartua duela etxebizitzaren gaineko lege-aurreproiektua eratzeko konpromisoa, Talde Sozialistak etxebizitzaren gaineko lege-proposamena aurkeztu du handik hogei egunera. Gainera, lehenago ere esan den bezala, legeproposamen honen edukia eta López lehendakariaren Gobernuak joan den legegintzaldian onartutako legeaurreproiektuaren edukia berbera dira; Talde Sozialistak, beraz, atzera ere ekarri du Legebiltzarrera aurreko Gobernuak etxebizitzaren gainean egindako legeaurreproiektua, duela urtebete inguru aurkeztutakoa, Legebiltzarra desegin aurre-aurretik hain zuzen, gure erkidegoan etxebizitzari eta hirigintzari buruzko legeaurreproiektuak Legebiltzarrak desegin aurretixe aurkezteko dagoen ohitura hori betetzeko. Azken hauteskunde autonomikoen ostean, aldatu egin da Legebiltzarraren egituraketa; hala, oraingo egituraketa kontuan hartuta, Talde Sozialistak ekimen hau aurkeztea, gutxien-gutxienik ere, atrebentzia handi samarra iruditzen zait, eta, zalantzarik gabe, Legebiltzarrean behar den adeitasunaren kontrakoa, kontuan izanda Jaurlaritzak dagoeneko esana duela legeaurreproiektua eratuko duela. Nolanahi ere, lege-proposamen bat aztertzeari ekiten zaionean, ezinbestekoa dugu Legebiltzarretik ateratzen diren legeek bete behar dituzten ezaugarriei buruz hitz egitea; ezinbestekoa dugu xedapen orokorrak eratzeko prozedurari buruz hitz egitea. Gainera, gaur izapidetzen ari garen lege-proposamenak, edo, hobeto esanda, izapidetzea proposatu zaigun legeproposamenak ez du nolanahiko gaia jorratzen; legeproposamen honek jorratzen duen arazoa, hots, etxebizitzaren arazoa, gaurkotasun handiko gaia da, eta garrantzi sozial izugarria du gure autonomiaerkidegoan. Talde Sozialistak ekimen hau aurkezteko eskubide osoa du, noski; gure ustez, baina, ez da hau halako arazo latza lantzeko erarik aproposena. Gure gizarteak etxebizitzaren arloan dituen arazoak konpontzeko baliabide bat lortu behar dugu; horrexek izan behar du gure helburu nagusia, eta nago guztiak bat gatozela horretan. Beraz, baliabide horrek –alegia, aztergai dugun lege-proposamenak, kasu honetan– gure gizarte konplexuaren eskaerei erantzuna emateko gai izan behar du. Alabaina, kontuan hartu behar dugu dagoeneko denbora igaro dela aurreko Gobernuak legeproiektua hura –gaur lege-proposamen modura ekarri digutena– eratzea erabaki zuenetik gaur arte: Gobernu sozialistak 2010ean hartu zuen proiektua abiatzeko erabakia, eta 2013ko erdialdean gaude orain. Ordutik hona gauza asko gertatu dira etxebizitzen eraikuntzaren sektorean, eta, beraz, ezinbestekoa da legeproiektu hartako irizpideak berrikustea. Izan ere, gure erkidegoak 2010. urtean bizi zuen egoera hartu zen abiaburu, proiektua hori egituratzen hasteko, eta Talde Sozialistak gaur aurkeztutako proposamenaren oinarrian ez dira kontuan hartu ordutik hona jazo diren aldaketak, egoera ordutik hona aldatu izan ez balitz bezala. Babes publikoko etxebizitza-ekoizpenaren eredua ez da baliagarria izan, etxebizitza-premia konpontzeko, ez, bederen, gure gizartearen sektore bati begira. Orain arte Babes Ofizialeko Etxebizitzak eraikitzeko orduan erabili diren irizpideek ekoizpenari begiratu izan diote; hala, etxebizitzapremiarik ez zegoen udalerrietan ere eraiki izan dira sustapen publikoko etxebizitzak, eta eztabaidagai dugun lege-proposamen honetan ere irizpide horiei eutsi zaie. Bigarrenik, egungo krisialdiak ezarri dizkigun muga ekonomikoen barruan jokatu behar dugu ezinbestean. Talde Sozialistaren proposamenean, baina, dirutara ekartzen da etxebizitza izateko eskubide subjektiboa, eta horrek izugarrizko eragin ekonomikoa izango luke arlo horretan esku hartzen duten administrazioen altxortegietan, berezi-bereziki Jaurlaritzan eta udaletan. Aurreko Jaurlaritzaren zenbatespenen arabera, etxebizitzaren eskubide subjektibo horrek 559,93 milioi euroko eragina izango omen luke aurrekontuetan; alabaina, Jaurlaritzaren Kontrol Ekonomikoko Bulegoak berak emandako informazioaren arabera, aurreikusitako zenbateko hori oso murritza da, eta ez omen dago behar bezala egiaztatuta; hala, erabaki horrek, egiaz, are zorpetze handiagoa eragin lezake, eta nabarmen alda litzake Jaurlaritzak gastu publikoan finkatutako lehentasunak. Era berean, Kontrol Ekonomikoko Bulegoaren txosten horrek aditzera ematen duenez, proiektu horretan jasotako aginduek eragin ekonomiko nabarmena izango lukete tokian tokiko administrazioetan; eragin hori, baina, ez da zenbatetsi. Lege-proposamen honi gutxieneko eragimenprintzipioa eskatu behar zaio, beraz; baina, horrez gain, xedapen orokorrak eratzeko prozesuetan, beste irizpide batzuk ere hartu behar dira kontuan, berriagoak izanagatik ere horiek ere garrantzitsuak baitira. Parte-hartzearen irizpidea da, hain zuzen, horietako bat. Horrenbestez, garrantzitsua da arlo horretan diharduten erakundeek –administrazioek eta bestelako elkarte eta organizazioek– zer iritzi duten jakitea; haien iritzia entzun behar dugu, aurretiaz ados jartzeko, baina ez alderdi teknikoetan bakarrik, bai halaber eta berezi-bereziki maila politikoan ere. Eta alderdi horretan hutsune handia du legeproposamen honek, ez baitakigu gure udalerriek zer iritzi duten ekimen honen gainean. Kontu egin orduko Jaurlaritzak aurkeztutako agiriak –Talde Sozialistak aurkeztutakoak gaur– betebehar izugarri handiak ezartzen dizkiela gure udalerriei. Azaldu digute dagoeneko eman zaiela entzuera; gure ustez, baina, ez da nahikoa izapide hori formalki betetzea. Ez dakigu zer iritzi duten. Kontua ez da pro- zedura mekanikoki betetzea edo udalak hertsatzea beren betebeharra edozelan bete dezaten. Horregatik, erakundeen artean etxebizitzaren gaineko akordioa lortzea proposatzen du gure taldeak, hartara erakundeen arteko lankidetza eta laguntza sustatuko baitira etxebizitzaren arloan. Arlo hau kudeatzen aritzen diren administrazioekin hitz egin dugu, baita eraikuntzaren arloan diharduten enpresa-elkarteekin eta etxebizitza duinaren aldeko zenbait talderekin ere, guztiontzako onuragarria den araudia lortzeko gai izan behar baitugu. Horregatik, gure ustez, ezinbestekoa da aldez aurretik adostasun politikoa lortzea, etxebizitza-eskubidea mamitzeko prozesuan parte hartzen duten eragile sozial eta instituzional guztien artean. Komenigarria da Legebiltzarreko indar politiko nagusien artean arlo honetan ituna gauzatzeko gai izatea. Etxebizitzaren arazoa liskar politikoetatik at utzi behar dugu, legebiltzarkideok, eta ekimen hau ez da helburu hori lortzeko modurik onena, Itxaso jauna. Horregatik gogora ekarri behar da arlo hau ez dagokiela alderdi politikoei soilik, elkarbizitza eta gizarte-eredua baitaude jokoan. Izan ere, etxebizitzaeskubidea Konstituzioan jasotako eskubide hutsa baino gehiago da; gure herrikideen bizi-baldintzei ere eragiten die. Lege-proposamen honek, gainera, beste akats batzuk ere baditu. Hasteko, agiri hau etxebizitza babestuari buruzko agiria da, eta arautzailea izateko asmoa du; alabaina, legebiltzarkideok, tamalez ez du zehazten zer jotzen den etxebizitza babestutzat; ez du zehazten zer onura ekonomiko eragiten dituen, ondasun horien jabetza-eskubideak mugatuta, eta ez du ahalegin txikiena ere egiten, etxebizitza horiei legez eskatu beharreko baldintzak finkatzeko. Ea, bada, Itxaso jauna, galdera horri erantzuten diozun erantzuteko txanda. Era berean, ez da aditzera ematen nola jokatuko den ondasun horien kasuan, baldin eta ondarearen gaineko premiamendu-prozedura ezartzen bazaie –alegia, eskubide publikoko kreditu bat betearazteko, premiatutakoren ondasunei eta eskubideei heltzen bazaie eta ondasun horien artean babes ofizialeko etxebizitzak badaude–; ez da zehazten, halaber, etxebizitza salduz gero finantzazioa itzuli behar ote den; eta ez da zehazten, orobat, etxebizitza-mota hori erosteko aurreikusitako baldintzak betetzen dituzten lizitatzaileei soilik esleitu ote dakizkiekeen etxebizitza horiek. Hori guztia oinarri-oinarrizkoa iruditzen zaigu etxebizitza babesturako legea egiteko orduan, baina aurkeztu diguten testuak ez du ezer finkatzen, eta araudia garatzeko unerako uzten ditu zehaztapen horiek guztiak. Are gehiago, Itxaso jauna, proposamen politiko hau onartezina da: babestutako etxebizitzari buruzko lege bat omen da hau, eta azken xedapenetako zazpigarrenean aditzera ematen zaigu babes publikoko etxebizitzak Lurzoruaren Legean zehazten diren horiexek izango direla, Itxaso jauna; alabaina, Lurzoruaren Lege horrek, aldi berean, beste azken xedapen batean, zortzigarrenean, hain zuzen, esaten digu babes publikoko etxebizitzaren araubide juridikoa etxebizitza-legeak zehaztuko duen hori dela; esan dugun moduan, baina, etxebizitza-lege horrek ez du halakorik ezer zehazten. Azken batean, batetik bestera egiten da jauzi, ezer argitu gabe, eta hori onartezina da, Itxaso jauna. Proposamen honetan, bestalde, errentako etxebizitza sustatzeko estrategia adierazpen teoriko hutsetan geratzen da, nahiz eta seguru aski bat gatozen denok bide horri heldu behar diogula. Gure etxebizitza-kulturan, inbertsio-ondasuntzat jotzen da etxebizitza, ez erabilera-ondasuntzat; errotuegi dugu ikuspegi hori –egia da–; alabaina, proposamenean, errenta ez da behar bezala sustatzen, etxebizitzaren erabilera-balio hori indartzeko. Era berean, ez dira sozietate-bitartekoak ezarri, aurrezki pribatua errenta sozialeko etxebizitzak sustatzera bideratzeko. Eta ez da sustapen-estrategiarik proposatu, etxebizitza hutsak egon ez daitezen eta zuk aipatutako 85.000 etxebizitza huts horiek merkatura atera daitezen; etxebizitza hutsei zuzendutako kanon hori baino ez duzue proposatu, baina, gure ustez, neurri horrek ez du arazoa konpontzeko balio izango. Era berean, proposamenean, ez da zergaarloko neurri bakar bat ere jaso edo proposatu. Lege-proposamen hau 2006ko Lurzoruaren Legean jasotako oinarri faltsu batean funtsatzen da; izan ere, lege horretan aditzera ematen zen lurzoruaren prezioak etxebizitzaren prezioa baldintzatzen duela, baina, errealitateak agerian utzi duen moduan, Itxaso jauna, alderantziz gertatzen da, alegia, etxebizitzaren prezioak baldintzatzen du lurzoruaren prezioa, argi eta garbi geratu denez azken hiru urte hauetan. Interes-tipoak jaistean, handitu egiten da etxebizitza-eskaera, eta, epe laburreko eskaintza mugatua denez, igo egiten da etxebizitzen prezioa; eta etxebizitzen prezioa igotzen bada, lurzoruaren prezioa ere igo egiten da, eta, lurzoruaren kostua igotzen bada, etxebizitzen prezioa ere igo egiten da, amaierarik gabeko sorgin-gurpilean. Beste eredu batzuetara jo behar dugu, beraz, jaun andreok. Orain arteko ereduan, lagundu egiten zitzaion sektore pribatuari, eta administrazioak, trukean, prezioak mugatzeko modua zuen; alegia, frantsesek harrigintzarako laguntza esaten dioten hori. Agian, laguntza horiek, sektore pribatuari eman ordez, etxebizitza lortu nahi dutenei eman beharko litzaizkieke –zuzeneko laguntzak, betiere, denboran mugatuak eta aldianaldian berrikusiak–. Azkenik, badira, halaber, une honetan ekimen hau ez izapidetzeko beste argudio batzuk ere. Hiriguneak birgaitzeko, berroneratzeko eta eraberritzeko legea izapidetze-bidean da Diputatuen Kongresuan, eta, Itxaso jaunak ezetz dioen arren, gure ustez garrantzia du horrek. Nahiz eta gure araudia eratzeko ez den derrigorrezkoa Espainian egiten diren arauei itxarotea, egungo egoeran, ona izango litzateke proiektu hori onartu arte itxarotea, hartara zehatz aztertu ahal izango baikenituzke Espainiako legeriaren nondik norakoak eta, horren arabera, gure erkidegorako araudi egokia egin, araudiak egiten eta desegiten aritu beharrean, alferreko lanean. Horregatik guztiagatik, legebiltzarkideok, formazko eta edukizko arrazoi horiengatik guztiengatik, Talde Sozialistaren lege-proposamen hau izapidetzearen kontra dago gure taldea. Nada más. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1835 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako lege-proposamena, etxebizitzarena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena | "Gure Gobernuak ez ditu alferrik galtzen utziko aurretik egin diren lanak; aintzakotzat hartzen dugu aurreko legegintzaldietan egindakoa". Urkullu jauna, aurtengo maiatzaren 9ko osoko bilkuran. Donde dije "digo", digo "diego". Maneiro jauna, eskertzen dizut lege-proposamen hau aintzat hartzeko babesa. Zuri ere bai, Beitialarrangoitia andrea. Astirik badut, saiatuko naiz… Egin zaizkidan galdera guztiei ezin diet erantzun hiru minutu eta hogeita hamar segundoan edo dagoeneko geratzen zaidan denboran, baina uste dut argi eta garbi geratu dela lege-proposamen hau aurkezteko arrazoiei buruz ari garela izapide honetan. Ez gara edukiei buruz berbetan ari, horrek oso luze joko luke-eta; iritsiko da horretarako unea ere. Legeen edukia aldatu egiten da, noski, izapidetze-aldiaren hasieratik amaierara. Horrela, bada, honako honetan ere herritarren premiei ondoen erantzuten dien legea aterako da Legebiltzarreko eztabaidaren ostetik. Horrenbestez, Beitialarrangoitia andrea, sozialistok erabateko konpromisoa hartzen dugu, elkarlanean jarduteko, bai zurekin, bai Legebiltzarreko beste edozein talderekin, legeak bete-betean erantzun diezaien… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1836 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ITXASO GONZÁLEZ | SV-ES | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako lege-proposamena, etxebizitzarena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko zure aditasunarengatik, Maneiro jauna. Horrela, arnas pixka bat hartu ahal izango dut, eta agian, aurreikusia ez nuen arloren bati erantzuteko beta ere izango dut. Esaten ari nintzenez, beraz, konpromiso hori hartu dugu guk, eta eztabaida-aldian gogo onez jorratuko ditugu aurkezten diren zuzenketak, gizartearen premia horiei ondoen erantzuten dien legea aurrera ateratzeko. Aurkeztu dugun testu hau ondo landutako testua da; denbora eman dugu testua lantzen, eta, arestian esan den moduan, Jaurlaritzaren barruan izapidetu zen garaian, behar ziren agiri eta azterlan guztiak egin ziren, baina, orain, lege-proposamena da, Aldaiturriaga jauna. Ez ditugu, beraz, elkarrekin nahasiko lege-proiektu baterako bete beharreko izapideak eta lege-proposamen baterako bete beharrekoak. Ekimenak, lege-proiektua bada, izapide jakin batzuk bete behar ditu, baina gaurko hau legeproposamena da. Legebiltzarreko taldeoi ezin zaigu eskatu dagokigun erantzukizuna bazter uztea eta, are gutxiago, egonean geratzea, Jaurlaritza sustatu gabe, noiz eta orain, Jaurlaritza sustatzea horren premiazkoa denean. Sustatu egin behar dugu Jaurlaritza hau, ez baitu irizpide argirik: zuri esaten digu gaur, eta beltz bihar. Izan ere, egutegi legegilean ez zen aipatu ere egin etxebizitza-legea lehentasunen artean zegoenik, eta hara non orain esaten diguten dagoeneko aurreproiektua lantzen ari direla. Baina, tira, kontua da… Gogora ez ekartzearren, gainera, gobernu-kontseilu horretan bertan hurrengo egunean oniritzia eman zaiola jai-egunei buruzko kontu bati, nahiz eta kontu horrek ez izan ez lehentasunik, ez premiarik ezta adostasun-beharrik ere. Jaurlaritza, hala, nabarmen uzten ari da oinarririk gabe diharduela: berdin-berdin esaten du gauza bat orain eta haren kontrakoa gero. Llanos andrea, geratzen zaidan denboran, nahiz eta orain asti gehiago izan, ezin diet erantzun aipatu dizkidazun kontu guztiei; baina, gainera, alferrekoa ere izango litzateke, kontuan hartuta halako baliabide bat edukitzea ezinbestekotzat jotzen omen duzuen arren ez duzuela gure ekimena aintzat hartzeko asmorik. Tira, nahi beste gauza bizkarreratu diezagukezu sozialistoi; eraman handikoak gara; badakigu zama astuna hartu behar dugula bizarrean, baina, gaurkoan, etxeko lanak eginda dakartzagu lege-proposamen honetan. Proposamena hobetzeko modukoa da, noski, mundu honetako ia gauza guztiak bezalaxe, jakina; horrez gain, nahikoa adostasun lortu behar du, behar den moduan egituratu dadin, eta oraindik ikuskizun dago zer bide hartzen duen, hori, noski, aurrerantzean egingo diren eztabaidetan mamituko baita. Hortaz, Beitialarrangoitia andrea, esan bezala, erabateko konpromisoa dugu ekimena lantzen jarraitzeko, eta alderdi jakin batzuk sakontzen… Gure ustez, testua aski jorratuta dago; aski landuta dago, luze jardun baitugu horretan, baina, ohartzen gara alde bakar batek egindako lana dela; beraz, lege-proposamena izaki, gerora, ondo haztatu beharko da gainerako taldeek aurkeztuko ei dituzten proposamenekin. Areago, konpromiso horrek, gure hitza baduen arren, ez du bermerik. Zuzenketak bozkatzean lortzen diren gehiengoek ezarriko dituzte bermeak. Dena dela, prozesuari zer-nolako gogo-indarrez heldu diogun jakin nahi baduzu, jakizu gure xedea eduki sozial irmoko testua egituratzea dela, erantzun sendoa emateko, bai herritarren premiei, bai ur goietako erakundeetako aginduei, zer egin behar dugun esaten ari baitzaizkigu… Izan ere, Jaurlaritza eta hura babesten duen legebiltzar-taldea, kasu honetan Alderdi Popularraren laguntzaz, esaten ari zaizkigu ez zaiela aintzat hartzeko modukoa iruditzen, oso beharrezkoa iruditzen zaiela, baina hobe dela geroko uztea. Nolanahi ere, Jaurlaritzak lege-aurreproiektua eratzear badu, posible izango da aurreproiektu hori egituratzen duen funts horri guztiari zuzenketa-jitea ematea, aurreproiektu horren edukiak, funtsak edo mamiak, zuzenketa-itxura hartuta, aurrera egin dezan, behar den adostasuna lortuta. Hartara, gainera, lan bat gutxiago izango du Jaurlaritzak, ez baitu legeaurreproiektua egiten aritu beharko. Lehen mintzaldian esan dut geldialdia egingo nuela hona iritsita. Ez dut errepikakorra izan nahi; baina, egiari zor, Jaurlaritzak egundoko zorigaiztoa izan du lege-proposamen honen aurka argudiatutako azalpen eta irizpideetan, bai arestian azaldu ditudan arrazoiengatik, bai azken argudiobide horrengatik, aldrebeskeria ederra baita argudiobide hori: berdinberdin esaten du orain gauza bat eta haren aurkakoa gero. Llanos andrea, Eudelen txostena, halako irrika biziz itxaron genuena eta harrigarriki horrenbeste berandutu zena, eta horren eraginez… Nahiz eta gero Alderdi Sozialistari bizkarreratu ez dituela gauzak garaiz egin, hain zuzen ere zortzi orrialde horien zain egoteko begiramena izan genuelako, zenbait hilabetez txosten horren zain egon ginelako iritsi zaigu jada txostena; eta, txosten horretan, iritzi bat ematen da, bai, nahiz eta, izatez, ez dion legearen berezko helburuari erantzuten, hots, funtzio sozialari, eskubide subjektiboari eta kontu horiei guztiei; izan ere, beste gauza batzuei buruz ari da, baina, sikiera dagoeneko badugu Eudelen txostena. Besterik ez, eta mila esker gure proposamena aintzat hartuko duten taldeei. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1837 |
10 | 38 | 20.06.2013 | BEITIALARRANGOITIA LIZARRALDE | EH Bildu | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako lege-proposamena, etxebizitzarena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker. Ni ez naiz sartuko hainbeste, bata edo bestea, zein aritu den berandu. Berandu goaz, oso berandu goaz Etxebizitza Legean. Urteak dira etxebizitza lege bat behar zela. Eta horregatik kurioso egiten zait, bereziki Alderdi Jeltzalearen aldetik, baieztapen batzuk egitea, alokairua ez dela behar bezala bultzatu –noski, ados–, etxe hutsekin ez dela benetako politikarik egin –noski, ados–, beste eredu batetara joan behar dugula –noski, ados–, pribatuen mesedetan aritu garela –noski, ados–. Nor aritu da urte luzez Gobernuan? Hori esaten ari den berbera. Eta, hain justu ere, hutsune nabarmenekin, baina hobetu daitekeen testu baten bitartez horri muga jartzera doan lege baten kontra hitz egiteko, Aldaiturriaga jauna, hori horrela baita. Entzun baino ez dago, eta hemen dago sailburua, duela gutxi esan zuen helburua zela % 25a alokairuan jartzea. 25a ez da sikiera sozialistek defendatzen duten preferentemente alquiler, eta guk uste dugu, guztiz alokairua beharko lukeena, alegia, diru publikoaz pribatizatzeari uzteko garaia delako. Baina, gainera, gehiago esango dut. Zuk zerorrek esan duzu hori guztia, baina horren aurretik zuk zerorrek esandako horren kontra hitz egin duzu, zeren eta arduratu zara udalez…, eta ni bat nator: udalekin elkarlana egin behar da. Udalak ezin dira bestela ere finantziaziorik gabe dauden honetan gehiago ito, baina udalei ere ezin zaie utzi espekulazioaren eta irabazi azkarren dinamika horietan sartu daitezen, urte luzeetan hainbat eta hainbat sartu diren bezala. Soilik gogoratu zara Administrazioaz eta konstruktoreez. Ez zara herritarrez gogoratu. Eta esan duzu kontsentsuaren behar horietan-eta haiek eta besteak asetu behar direla, baina eskubide bat aitortu behar duen lege batek bereziki herritarren beharrak izan behar ditu aintzat. Eta herritarren beharretan urte lu- zeetan ez da urratsik eman, ez delako legerik egin, besteak beste, eta eman direlako hainbat neurri, baina neurri horiek oso partzialak izan direlako. Ikusi besterik ez dago, datuetara joanda, zenbat etxe-behar dagoen eta zenbat jende dagoen etxe bat izatera iritsi ezin dena. Nik ez nuke esango, gaur-gaurkoz, kreditu batean sartu eta kreditua ordaindu baina bere bizikalitatea ikaragarri murriztu eta bere soldataren gehiengo bat uxatzen dion kreditu bat lortuz etxea eskuratzen duenak eskubide hori aitortua daukanik. Ez, ez dira soilik etxea eskuratzerik ez dutenak eta ordaintzerik ez dutenak etxe-eskubiderik gabe daudenak. Beste horiek ere badira. Beraz, oso errealitate gordin batez ari gara. Eskubidea aitortu daitekeen eskubide bat egia izatetik oso urrun gaude, eta hori lortuko badugu, benetako neurriak hartu behar dira. Ez da era bateko flexibilizaziora jo behar, Espainian PPk duela gutxi onartu duen legearekin egin nahi izan duen bezala, ze flexibilizazioak ekarri gaitu ekarri gaituen egoerara, eta horren ase nahiak ekarri gaitu…, merkatua bere kabuz ordenatuko omen zen; ikusi dugu, merkatuak zer egin duen. Akaso izango da ja Francoren garaian izan zen lehendabiziko Espainiako etxebizitza ministro hark esan zuena, hitzez hitz, batzuek 56 urtetan bete dutena. Eta hark esan zuen: "Queremos un país de propietarios, no de proletarios". Eta hori da 56 urtetan egin dena etxebizitza politikarekin. Eta Lurzoru Legea aipatu da. Ni horretan bat nator Alderdi Popularrarekin: Lurzoru Legeak aldaketa eskatzen du, eta aldaketa sakona gauza askotan, besteak beste, ez delako onargarria eta ez delako ulergarria –eta horretan ere ez nator bat Aldaiturriagak egin duen deskribapenarekin–, ez delako onargarria, lur bati etxeak eraiki bitartez etekin bat lortzeko, aukera hori Administrazioak ematea eta horren ondoriozko etekinaren % 85a esku pribatuetan geratzea, eta, aldiz, etekin publikoa, benetan egin behar diren etxebizitza politiketarako errekurtsoak izateko, ez dadin izan. Beraz, noski, hori ere aldatu behar da. Gukgeuk ere akaso ez dugu zentzu berean aldatu nahiko, baina guk horren inguruan eta lurzoru politikaren inguruan aldaketak egin behar direla ere nabarmen ikusten dugu. Eta esango dut, bukatzeko, batzuetan horrelako legeen bitartez eskubidearen beharra planteatzen de- nean –eta pentsatu nahi dut Alderdi Jeltzaleak hortik hartzen duela, bereziki– ulertu nahi dugula Administrazioari orain de repentean inbertsioak eta inbertsioak eta diru asko jartzea eskatzen ari zaiola. Merkatua arautuko balitz, Administrazioak bere lana egingo balu, eraikita dagoenarekin daukagun beharraren portzentaje oso-oso altu bat asetuta egongo litzateke; beraz, ez da hainbeste gehiago eraiki behar denik, baizik eta benetan eraikita dauden etxeek bere funtzio soziala betetzeko urratsak eman behar dituztela. Guk lege horrek norabide horretan urrats sendoak eman ditzan, horretan bai lagunduko dugu gaurko bozkaren ondoren. Mila esker. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1838 |
10 | 38 | 20.06.2013 | LLANOS GÓMEZ | PV-ETP | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako lege-proposamena, etxebizitzarena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriro ere, presidente andrea. Amaieratik hastearren, Lurzoruaren Legea aldatzeari dagokionez, agindu santu batek halaxe ezarrita, ezinbestean bete behar omen dira estandar jakin batzuk. Alabaina, orain arteko estandar horiek balio izan al dute etxebizitzaren arazoa konpontzeko? Balio izan al dute babestutako etxebizitza bideratzeaz gain –ezinbesteko neurria, noski– etxebizitza librea ere arrazoizko prezioan eskaintzeko? Izan ere, herritar batzuek gutxigatik ez dituzte etxebizitza babestuaren merkatuan sartzeko baldintzak betetzen, baina, etxebizitza librearen prezioek une honetan horren garesti jarraitzen dutenez, ondorioz, merkatu librean ere ezin dira sartu herritar horiek. Lurzoruaren Legeak eta ezarri diren estandarrek ezertarako balio izan al dute? Ezezkoan nago ni; beraz, berraztertu egin beharko lirateke. Gainera, beste inoiz ere esan dudan bezala, lege horrek zaku berean sartzen zituen udal guztiak; parekatu egiten zituen denak. Ez zen kontuan hartzen udalerria txikia edo handia ote zen; ez ziren kontuan hartzen udalerri bakoitzaren etxebizitza-premiak: berdin-berdin jokatzen zen batzuetan eta besteetan. Gure ustez, beraz, hurrengo lurzoruaren legea egiten denean, erreforma hori egiten denean –egingo ahal da sekula– aintzakotzat hartu behar dira udalerrien berezitasunak. Egia esateko, Itxaso jauna, bitxia da, nori eta zuri, koherentziari buruz eta beste hamaika konturi buruz berbetan entzutea. Bitxia da. Izan ere, koherentzia aipatzea ere, kontuan hartuta zuk zeuk koherentziaz jokatuz gero ez zenukeela proposamen hau aurkeztu behar! Koherentziaz, zuek ez zenuketen… Urkullu jaunaren Jaurlaritzari lege-proposamena aurkez zezaten eskatzeko egindako legez besteko proposamena, bai, hori bai, baina honako hau ez; izan ere –lehenengo berbaldian ere esana dizut–, Aralarrek etxebizitzaren gaineko lege-proposamena aurkeztu zuenean, bi argudio erabili zenituzten lege-proposamen hori ez aintzat hartzeko. Bi. Lehena, prozedura –izan ere, zuen esanetan, xedapen orokorretarako ezarritako prozedura bete behar omen zen, txostenak eta gainerako izapide guztiak egokiro beteta– eta, bigarrena, edukia. Beraz, koherenteak izanez gero, ez zenuketen aurkeztuko lege-proposamen hau, ez baituzue bete zuek zeuek eskatzen zenuten prozedura, eta edukia ere… Arestian esan dizudan moduan, orain aldatu egin da Legebiltzarraren osaera, eta orain beste kide batzuk dituzue, zuen proposamen hori aurrera atera ahal izateko. Izan ere, zuek bazenekiten zuen proposamenaren edukiak ez zuela behar besteko adostasunik, eta horregatik atzeratu zineten horrenbeste. Beraz, zuek zeuek egin zenuten orain jeltzaleei, Gobernu jeltzaleari, leporatzen diezuen hori –oraingoan ere ez ahal da beteko Legebiltzarrean dagoeneko ohitura bilakatu den hori; oraingoan ez ahal da beteko–. Izan ere, 2009an aditzera eman zenuten 2010eko ekaina amaitu aurretik izango genuela etxebizitza-legea, baina ez zenuten aurkeztu. Azkenazkeneko momentuan ekarri zenuten, domina jantzi ahal izateko baino ez; argazkia egin ahal izateko momentu horretan, eta domina jantzi ahal izateko orain. Bazenekiten, baina, ez zela onartuko, ez Talde Abertzaleak, ez Talde Sozialistak, ez zutelako une horretan ekimen hori babesteko asmorik. Gainera, zuek ere bazenekiten hori, gure asmoen berri emana baikenion ordurako sailburuari, baina ez omen zitzaion axola; berak esan zigun ez zitzaiola axola adostasunik ez lortzea. Baina, adostasuna, gai honetan, ez da aitzakia; oso gauza garrantzitsua da. Gure taldea, aldiz, koherentea da; hala, legeproiektu hori ekarri izan bazenute, guk osoko zuzenketa aurkeztuko geniokeen; baina proposamen honi ezin diogu osoko zuzenketarik aurkeztu. Zuzenketa partzialak baino ezin izango ditugu aurkeztu, proposamena Legebiltzarrean izapidetzen hasten denean. Kontua ez da zer hobetua duela; kontua da asko, asko eta asko duela hobetzeko. Izan ere, zuek horren gogoko dituzuen apaingarriez josita dago: iragarkiak, argazkiak eta adierazpen demagogikoak nonahi. Esan dizudan bezala, bai etxebizitzaren funtzio soziala, bai eskubide subjektiboa, kontzeptu biribilak dira biak ala biak, baina legeria zehaztera jotzen ez bada, ezin da jakin lortuko ote diren, ezbai asko daudelako. Eta ezbai horiek ez ditu Talde Popularrak bakarrik jartzen. Ekimenarekin batera aurkeztutako agiriak aztertuz gero, txosten askotan aditzera ematen da araudi horren alderdietako asko aldatu egin behar direla, termino lauso asko daudela, termino… eta, gainera, kontzeptu asko Legebiltzarrak arautzeko uzten dituzue. Eta aintzakotzat ez hartze hau –proposamena aintzakotzat hartzearen kontra bozkatuko baitugu– Jaurlaritzari egiten diogun eskakizuna da. Hala, gauza bakarra espero dugu, alegia, Jaurlaritzak… Izan ere, Euzko Alderdi Jeltzalearen Gobernua zehatzagoa izan behar zukeen oposizioa egiteko orduan. Badaukat hor hari zer egotzia. Bat gatoz proiektua izapidetzeari aurre egiteko azaldutako argudioekin, baina areago ere jo zezakeen eta arrazoi sendoagoak argudiatu, kontra egiteko. Hor ere badugu zer aurpegiratua. Guk, baina, esan bezala, hertsiki eskatu nahi dugu oraingo honetan ez dadila gerta dagoeneko Legebiltzar honetan ohitura bilakatu dena, alegia, etxebizitza-legea ez dadila berriro azken-azkeneko momentuan aurkeztu. Izan ere, ezinbestekoa dugu etxebizitza-legea, baina etxebizitza-lege hau, proposamen honek dakarren etxebizitza-lege hau, legeproiektu modura aurkeztu izan balitz, argi izan osoko zuzenketa jarriko geniokeela. Horrexegatik ez dugu proposamena aintzat hartzearen alde egingo. Besterik ez. Mila esker. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1839 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ALDAITURRIAGA ZORROZUA | EA-NV | Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako lege-proposamena, etxebizitzarena. Aintzat hartzeari buruzko eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Lehenik eta behin, Legebiltzar honetan, etxebizitzaren arloan bereziki, sendo errotzen ari den faltsukeria eraisten saiatuko naiz. Ez nuen gaia ateratzeko asmorik, eta horregatik ez dut lehen berbaldian aipatu, baina, Beitialarrangoitia andrea, behartu egin nauzu zuk. Ez nuen esateko asmorik, baina esan egingo dut. Arlo honetan talde politiko guztiek dugu nolabaiteko erantzukizuna, baina erantzukizunik handiena, seguruenik, proposamenaren egileak eta hura babestuko duen Bilduko taldeak dute, hain zuzen. Kontu egizu Bilduko taldeak hamasei urtez izan duela arlo horren ardura: EAk izan du sail horren ardura zortzi urtez, Urizar jauna, eta Ezker Batuak beste zortzi urtez, Matute jauna. Bilduko taldea osatzen duen jendea, beraz, hamasei urtez aritu da sail hori kudeatzen. Eta Talde Sozialista, berriz, beste hamabi urtez, hamabi urtez. Azken lau urteetan gainera, PPren laguntzaz. Llanos andrea, ez zatzaizkidala haserretu, baina zuek babesa eman zenioten Jaurlaritzaren politika horri. Beraz, bederatzi legegintzaldietatik azken zazpietan, zuen ardurakoa izan da etxebizitza-legerik eratu ez izana; zuen ardurakoa, zuzen-zuzenean. Ez diozue serio heldu nahi izan gure autonomia-erkidegoak etxebizitzaren arloan duen arazoari. Argi eta garbi gera dadila hori. Horretarako dago hemeroteka. Begiratu zein izan diren Jaurlaritzako kideak azken hogeita bost urteetan, eta ikusiko duzue matematikoa dela, kontuak zehatz-mehatz ateratzen direla. Bestalde, izapidetze-prozesuari dagokionez, ez dakit zure belarriek alde bakar batetik entzuten ote duten; izan ere, nik ez dut esan enpresariei soilik entzun behar zaienik. Nik hitzez hitz esan dut –hala uste dut– etxebizitza duinaren alde lan egiten dutenekin ere lortu behar dela akordioa. Ez dakit zer ulertzen duzun zuk adierazpen horren pean. Stop Desahaucios eta haren gisako elkarteei buruz ari nintzen, alegia, eskubide hori –etxebizitza izateko konstituzio-eskubide hori– betetzeko lan egiten dute elkarteei buruz. Beraz, etxebizitzaren sektorean esku hartzen duten guztien artean lortu behar da akordioa. Hara, lege-proposamen edo lege-proiektu bat izapidetzeko prozesua egokiro betetzea ezinbestekoa da erabaki bat hartzeko –erabakia ona edo txarra den, denborak esango digu–, baina ezin da, inolaz ere, aurretiaz hartutako erabaki politikoa dotoretzeko apaingarri hutsa izan. Horrela eginez gero, legebiltzarkideok, proposamena, onartutakoan, liskar-iturri baino ez da izango, eta dagoeneko badugu eskarmentua, hori horrela izango dela jakiteko. Ea, bada, Itxaso jauna, ez diozu erantzun nire galderari; ez didazu azaldu zer jotzen duzun zuk babes publikoko etxebizitzatzat. Itzuri egin diozu gaiari azkar batean. Era berean, ez didazu azaldu zergatik eskatu zenioten Jaurlaritzari lege-proposamen hau aurkeztu baino hogei egun lehenago lege-aurreproiektua hurrengo bilkura-aldia amaitu aurretik aurkez zezan. Dirudienez, ardura bakarra du hemen jendeak: argazkian ateratzea eta ahalik eta leku onenean agertzea. Era berean, Talde Sozialistari jakinarazi nahi diot gure informazioen arabera guztiz erratuta daudela lege-proiektu honen oinarritzat hartu dituzten datuak. Aurreko Jaurlaritzak egindako kalkuluen arabera (ez honek, baizik eta aurrekoak), 2016. urterako, errentako 6.100 etxebizitza merkaturatu behar ziren eta 2.675 zuzkidura-bizitoki, alegia, 1.500 etxebizitza eta 400 bizitoki, urtean. Datuak, baina, bestelakoak dira, Itxaso jauna: 2011n 700 etxebizitza eraiki dira –ez 1.500 horiek– eta 110 bizitoki; 2012an, berriz, zuek Jaurlaritzan zeundetela, 111 etxebizitza eta 91 bizitoki. Bestalde, Legebiltzarraren web orrian esekitako txosteneko azalpenen arabera, Eusko Jaurlaritzak aurreko legegintzaldian aldi honetarako ezarritako aurreikuspenak Legebiltzar honek ondo baino hobeto ezagutzen duen mekanismo batean oinarritzen ziren, Maeztu jauna, arlo publiko eta pribatuaren arteko lankidetzan, hain zuzen, eta, haren bidez, kontratu misto bat eratzea zen asmoa, errentako 4.000 etxebizitza esleitzeko. Alabaina, kontratua, azkenik, esleitu gabe geratu zen iaz. Eta, tira, joan den legegintzaldian Arriola sailburuak berak aditzera eman zuenez, proiektu hori aurrera atera ezean, errentako politikak ez omen zuen herri honetan etorkizunik izango. Atera kontuak. Muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1840 |
10 | 38 | 20.06.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Honako ekimen hauek batera eztabaidatu eta behin betiko ebazpena hartzea: | Arratsalde on. Eskerrik asko, lehendakari andrea. Hemen zaudeten legebil- tzarkideak, gobernuz kanpoko erakundeen ordezkariak. Nire taldeak interpelazio bat aurkeztu zion lehendakariari ekainaren 7an, garapenerako lankidetzaren arloan krisi-garai honetan Jaurlaritzak zer plan dituen jakiteko. Egia da agerraldia egin zuela lehenago Lankidetzarako zuzendariak, eta zenbait gai ezagutzen genituela; hala ere, garrantzitsua iruditu zitzaigun lehendakariak zer iritzi duen jakitea, bereziki aurrekontuak atzera bota ondoren. Ekimen konstruktiboa izan zen –baita hau ere–, eta helburua zen, gaurkoarena bezala, gai hori errealitatea kontuan izanik lantzea. Interpelazio hartan –gai honetan bestela ezin zitekeenez–, Jaurlaritza babesteko konpromisoa hartu genuen, kontuan izanik Euskadik ibilbide ona egin duela garapenerako lankidetzaren historian, eta erakunde-jarrera bikaina izan duela beti gai honetan. Erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu, Jaurlaritza babesten duen talde politikoaren jarrerarekiko independentea agian, baina Jaurlaritza babesteko modutzat interpretatzen eta formulatzen dugu, Legebiltzarretik, Ganbera honetatik jarduteko giltzarri bat emateko modutzat, eta erreferentzia positibo bat izan dezan, ez konfrontazioa bilatzeko, baizik eta eraikitzen laguntzeko, gai honetan ere laguntza emateko Jaurlaritzari, ildo bat emateko jarrera hori dagokionez. Nire ustez, ez du deseroso sentitu behar Jaurlaritzak, eta ez dut uste hala sentituko denik, atzera botatako aurrekontu-proiektuan islatu zena islatu zela, baizik eta hemendik aurrera, eta ekimen eta jarrera hauekin, gureak behintzat badirenekin, gai honetan lan egiteko estimulua eta adorea jaso. Esan behar dugu, halaber, herri honetan garapenerako lankidetzan ari diren gobernuz kanpoko erakundeak, jendea eta kolektiboak ere inoiz baino gehiago daudela gai honi begira, administrazio publikoek garapenerako lankidetzan dituzten erreferentziei, jarduerei, ekimenei eta konpromisoei begira. Atzo bertan, Arriola andreak, Euskadiko GGKEen Koordinakundeko presidenteak, artikulu interesgarri bat sinatu zuen, "El bien común" izenekoa. Gure ikuspegitik, gauza interesgarriak esaten zituen; ekimen hau eraikitzen ere laguntzen dute, eta erreferentziatzat ere baliatu behar ditu, gidatzat, kasuren batean. Bereziki nabarmentzekoa da, eta onartuko didazue paragrafo labur bat irakurtzea: "Nazioarteko elkartasunak ez du zerikusirik egoeraren araberako filantropiarekin. Errealitate bat da denboran konpromiso sozial eta publiko egonkorra den heinean, eta bizitzak salbatu eta hobetzeko, herritartasun unibertsala sortzeko eta Lurreko pobreziaren kausetan eragiteko gaitasuna du". Paragrafo interesgarria eta ideia ona da, eta aurkezten dugun ekimenak izan behar duenaren erreferentzia izatea nahi dugu. Errealistak eta gure egoeraren jakitun izateari buruz hitz egin zuen lehengo egunean Lehendakariak; guk ulertu egiten dugu, eta, gainera, partekatu: errealistak izan behar dugu, eta egoeraren jakitun izan behar dugu. Eta ahalegin bat egiteko eskatzen dizugu, lehentasuntzat jartzeko, eta, ahal den heinean, murriztu behar dena edo murriztu daitekeena murrizteko, baina lankidetzari kalte handirik ez egiteko. Izango da murrizketarik, dena den, baina eskatzen dizugu ez izatea izan zitekeela zirudien adinakoa. Ekainaren 7ko interpelazioa bideratzean, esan genuen erreferentzia ez-politikoez ari ginela; alegia, erreferentzia etikoez, elkartasun-erreferentziez. Lehendakariak, gainera, Maneiro jaunak garapenerako lankidetzarekin zerikusia zuen legebiltzar-galdera bat egin zionean erantzun zion, eta giza eskubideen indarraldiaz eta sustapenaz hitz egin zuen, eta esan zuen horiek direla garapenerako lankidetzaren eraikin ideologiko eta instrumentalaren zutabea. Hain zuzen ere, elkartasunaz ari gara berriro, giza eskubideez, eta hori da, guretzat, funtsezko gaia, eta gure egitekoa gai hau bultzatzeko euskal motortzat pixka bat jarduteari dagokionez. Beraz, guk –egun hartan esan genuen, eta orain ere esaten dugu– hobetzeko jardungo dugu lankidetzan. Jaurlaritzari lagundu nahi diogu egoeraren ikuspegi errealista osatzen, eta horregatik proposatu dugu, Talde Sozialistarekin eta Mistoa-UPyD legebiltzar-taldearekin batera, erdibideko zuzenketa bat. Lau puntu ditu erdibideko zuzenketak. Lehen puntuan, bestela ezin zitekeenez, elkartasunarekin duen konpromisoa berresten du Eusko Legebiltzarrak, Lankidetzari buruzko Euskal Legean jaso bezala, eta urteko aurrekontuan garapenera bideratutako programetara 0,7 bideratzeko borondatea adierazten du –errealitatea kontuan izanik: bideratzeko borondatea–. Ukaezina da, horretan gaude guztiok. Bigarren proposamen bat ere egiten dugu: Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzea 2013ko aurrekontua egikaritzean gutxienez % 0,5aren baliokidea den gastua mantentzeko garapenerako lankidetzarako kontu-sailean. Bada, bai, hor eginkizunak jartzen dizkiogun Jaurlaritzari. Bada, zorrotz aztertu beharko da, eta ulertu behar du hori Legebiltzarraren agindua dela. Horretaz gain, jasotzen dugu Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzea hurrengo aurrekontuproiektuan azken hamarkadetan garapenerako laguntzarako jasotako gastuaren proportzioa mantentzeko, egoera ekonomikoak horretarako aukera ematen duenean, Lankidetzari buruzko Euskal Legean zehaztutako bideari jarraitu ahal izan dakion. Argi dago hori erdibideko zuzenketaren 1. puntuarekin lotuta dagoela. Eta esaten dugu Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen diola hitzarmenak sinatzeko –gure ustez, lankidetza ona beharrezkoa da; gure ustez, halaber, horretan ahaleginduko da Jaurlaritza, ez dugu zalantzarik– GGKEen Koordinakundearekin eskuragarri dauden baliabideen, azken urteotan laguntza pilatu den arloen eta esku hartzeko ardatz estrategikoen araberako estrategia bat osatzeko, garapenaren arloko eraginari eusteko. Bada, gure ustez, ekimen konstruktiboa da, eta helburua ez da Jaurlaritzari kalte egitea edo haren ekintza ahultzea, baizik eta alderantzizkoa, osagai solidario eta etikoak dituen ekimena baita. Ulertuko dugu, halaber, Jaurlaritzak neurriak hartzea, eta Legebiltzarrean azaltzea; hala ere, eta berriro diot, ekimen konstruktiboa da, bistan denez, eta helburua da Jaurlaritzari giltzarri bat ematea Legebiltzarrak garapenerako lankidetzaren arlorako. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1841 |
10 | 38 | 20.06.2013 | URREA HERRERA | EH Bildu | Honako ekimen hauek batera eztabaidatu eta behin betiko ebazpena hartzea: | Gracias, señora presidenta. Buenas tardes a todos. Azken hogeita hamar urteetan, konpromisoaren eta elkartasunaren ikur izan da euskal lankidetza deszentralizatua Euskal Herriko eta munduko herri, erakunde eta gizarte-mugimendu askorentzat gizartea eraldatzeko prozesuan. Hain zuzen, azken urteetako elkartasun internazionalista eta eraldaketa-prozesuak izan dira euskal lankidetzaren ezaugarriak. Eta, gainera, beste eredu batzuetatik bereizten zuen, eta kontuan hartzen zuen baterako ardura giza eskubideen defentsan, oinarritzat genero-berdintasuna eta emakumeak ahalduntzea izanik. A la hora de hablar de la cooperación internacional, es necesario subrayar la acción de los movimientos sociales, puesto que son elementos fundamentales para las lógicas de emancipación. Son esos movimientos los que prefiguran y defienden nuevas fórmulas de democracia participativa basadas en la equidad, la horizontalidad y la articulación de diferentes. Hoy en día, aunque en distinta medida, esos movimientos tienen una gran capacidad de movilizar recursos humanos, materiales y políticos alrededor de sus agendas de cambio, para hacer frente a la pérdida de legitimidad de los partidos políticos y las graves carencias de la democracia electoral. Por lo tanto, no se puede pensar en avanzar en la ciudadanía y la democracia sin reforzar los movimientos sociales. Ikuspegi etiko eta politikotik, Euskal Herria Bilduren oinarria da herritartasun unibertsalaren ideia, eta, beraz, giza eskubideen unibertsaltasunarena, jende guztiarentzako eskubideena, eta eskubideak ezin dira mugatu egiaz krisia sortu dutenek pribilegioei eusteko. Pobrezia da giza eskubideen urraketa nabarmenena, eta bada baterako ardura orokor bat erakundeen artean jende eta herri guztien ongizatea bermatzeko. Ezin zen onartu Eusko Jaurlaritzaren lehen aurrekontu-proposamena, eta, halaber, ezin da onartu lankidetzara bideratutako aurrekontuetan murrizketa ikaragarri hori jasotzen duen edozein aurrekontuproposamen, euskal lankidetza deszentralizatua pixkanaka baina etengabe geratzea eragingo bailuke, eta egungo eredua eredu bidezkoago eta parekatuago batera erabat aldatzea helburu duten sektoreko erakunde asko desagertzea. Euzko Alderdi Jeltzaleak proposatutako aurrekontu-murrizketa ikaragarri horrek –Euskadiko GGKEen Koordinakundeak berak definitu duen moduan– ondorioak ditu gizakiengan, eragin argia hezkuntzan, osasunean, gizon-emakumeen arteko berdintasunaren sustapenean, gai publikoetako partehartzean, edateko ura eta saneamendu-sistemak izateko aukeran, gosearen aurkako borrokan eta haren arrazoietan herrialde pobretuetan muturreko pobreziaeta desberdintasun-egoeran bizi den milaka lagunengan. Murrizketa horiek geratu egiten dute pobrezia eta aldeei aurre egitea helburu duen politika horren eraldatzeko gaitasuna, herri ahulenetan haien ezaugarriak eten eta ondorioak arintzen dituztenetan. Mundu bidezkoagoa lortzeko gure inguruan euskal herritarrak sentsibilizatzeko egiten diren ekimenei ere eragingo die. Horretaz gain, garapenerako lankidetza eta hezkuntza sektoreko langileen biltzarrak berak adierazi duen moduan, jende asko lanpostuak galtzen ari da, eta sektoreko langileen lan-baldintzak –kasu batzuetan nahiko prekarioak– etengabe txartzen dira. Murrizketa handi horiek, hurrengo aurrekontuproposamenean lankidetzarako berriro ere proposatzen baitira, 2002koen mailan jartzen dituzte Eusko Jaurlaritzaren lankidetza-politikak, koordinakundeak egindako azterketaren arabera. Orain, krisi sistemikoa bereziki gogorra denean, inoiz baino gehiago erakutsi behar dira orain artean mugitu gaituzten balioak. Honelako uneetan, bizi dugun zibilizazio-krisia nabarmenago agertzen denean, euskal lankidetzaren ezaugarri izan den elkartasun internazionalistaren egiazko ba- lioak erakutsi behar lirateke, mundu bidezkoagoa lortzeko ibilbideari jarraitu diezaion, nagusiki kolektibo ahulenei, emakumeei eta haurrei, eragiten dieten aldeak erauziz. Jendeak izan behar du gure lehentasuna, erabat, politikak gauzatzeko orduan. Jendea jarri behar da erdigunean, eta ez kapitala, Eusko Jaurlaritzak aurreko aurrekontu-zirriborroarekin egin nahi zuen moduan. Zorionez, herri-presioa zela eta, atzera bota zituzten, baina politika berarekin jarraitzen du, jakin ahal izan dugunez. Gizarte-politika da lankidetza-politika, eta arlo horretan egiten diren murrizketek izen hau baino ez dute merezi: gizarte-murrizketak. Ezin dira zuritu murrizketa horiek herritartasun globalaren eta herrien arteko elkartasunaren ikuspegitik. Garapenerako lankidetza politika bat da bere baitan. Ez da laguntza, karitate edo oparoaldi ekonomikoko garaietara lotutako neurri edo jarduera zehatzen multzoa. Ez du helburu izan behar, halaber, Eusko Jaurlaritza kanpoan aurkeztea, enpresak nazioartekotzea edo emandako funtsetatik baliabide ekonomikoak lortzea. Aitzitik, politika egonkor eta iraunkor bat da, borondate politikoaren eta gizarte-justizian oinarritutako elkartasun internazionalistaren fruitua. Aipatu dugun guztiaz gain, garrantzitsua da aurrekontu-murrizketa ikaragarri horrek izango lituzkeen beste ondorio larri batzuk ere aipatzea. Hasteko, geratu eta atzeratu egingo lirateke lankidetzaprozesu ugari, askotariko herrialdeetan eta askotariko eragile sozial eta politikoekin bideratuak, nazioarteko harremanen hogeita hamar urteko esperientzia definitzen dutenak. Pixkanaka baina etengabe gutxitzen da, halaber, lankidetza gure gizartean, indarra hartzen baitute, krisiaren eta haren ondorioen aurrean, zenbait mezu populista arriskutsuk; esaterako, "lehenengo hemengoak" eta "lankidetza ez da nahitaezkoa, ez da eskubide bat". Beti lankidetzak izan duen konpromiso politiko eta etikoaren aurka egiten duten mezuak. Beste arazo larri bat da urte hauetan guztietan kontinenteetan –Latinoamerikan, esaterako– bideratu diren prozesu askorekin dagoen konpromiso etiko, politiko eta sozialaren haustura. Jende ahulenekiko elkartasuna utziezina da. Amaitu daiteke pobreziarekin eta bazterketarekin, eta betebehar etiko eta politiko bat da giza eskubideak errespetatzeko. Eta hori guztia egin daiteke aurrekontu sozial eta solidarioekin, Euzko Alderdi Jeltzaleak aurrekontu-proposamenarekin aurkezten digun guztiaren kontrakoa. Data bat nabarmendu behar da, 2012ko uztailaren 4a, Lankidetzarako Euskal Kontseiluak erakundeadierazpen bat onartu zuen data. Hau zioen hitzez hitz: "Garapenerako finantza-baliabide egonkorrak eta aurreikus daitezkeenak sortzearen eta eustearen aldeko apustua egiten dugu, betiere etorkizun hurbilean % 0,7a lortzeari uko egin gabe". Lankidetzarako Euskal Kontseiluak zehaztutako konpromiso hori ere ez da betetzen. Ez gara ari legeak zehazten duen % 0,7ari buruz; Garapena finantzatzeko baliabide egonkor eta aurreikusgarriei eusteari buruz ari gara. En el ataque contra la solidaridad internacionalista, EH Bildu aboga por esto: Fortalecer el modelo de cooperación vasco, que además de tener una naturaleza transformadora y solidaria, se comprometa con diferentes iniciativas y los sujetos de transformación, sobre todo con los movimientos sociales. Aumentar de modo continuo el porcentaje de los fondos dirigidos a la cooperación internacional, sobre todo en lo referente a lo directamente relacionado con la creación de ciudadanos críticos organizados. Situar la visión feminista como ámbito de análisis integral de la cooperación vasca. Y, de una manera estratégica, aumentar los procesos que fomentan el empoderamiento de las mujeres y las organizaciones feministas. Aumentar la colaboración con las naciones sin estado, con el objetivo de construir alianzas estratégicas con los estados que buscan el reconocimiento pleno de los derechos humanos en la comunidad internacional. Y fortalecer la coordinación de las administraciones vascas. Euskal lankidetza deszentralizatuak apustu argi eta nabarmena egin du genero-berdintasunaren eta emakumeak ahalduntzearen defentsa gizartea aldatzeko ezinbesteko elementutzat kokatzeko. Zalantzarik gabe, erabakigarria izango da lankidetzako aurrekontu-murrizketaren eragina Hegoaldeko emakume askorentzat, haien garapen ekonomiko eta pertsonalak nahiz haien gizartearenak atzera egingo duela ikusiko baitute: indarkeria matxistaren aurka borrokatzeko kanpainen desagerpena; feminizidioak; emakume eta neskatoentzako hezkuntza- eta osasun-prozesuak geratzea; pobreziaren kontrako borroka-prozesuak geratzea; emakumeen autonomia ekonomikoa lortzeko prozesuak geratzea, etab. Beste gauza asko bezala, hau alderdiei, erakundeei eta gizarteari dagokien borondate politikoaren gaia da, aberastasuna banatzeko politikak eta globalizazio neoliberalak sortutako aldeei aurre egiteko justizia-politikak sortzeko. Egiturazko pobreziarekin amaitzeko beharrezkoak diren baliabideak sor daitezke. Borondatea baizik ez da behar. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1842 |
10 | 38 | 20.06.2013 | UNZALU HERMOSA | SV-ES | Honako ekimen hauek batera eztabaidatu eta behin betiko ebazpena hartzea: | Gracias, señora presidenta. Lehendakari, señorías, miembros de ONGDs, buenas tardes a todos. Sozialistok defendatzen dugu garapenerako lankidetza elementu giltzarria dela gizateriaren garapen orokor jasangarrirantz egiteko. Herrialde garatuok badugu betebehar hori historian zehar naturabaliabideak agortu dizkiegunekin. Oraindik ere, gainera, hori egiten jarraitzen dugu, eta herri horien antolakuntza ekonomiko eta sozial tradizionalak hondatu ditugu, beste aukerarik eman gabe. Aldeak nabarmentzen ari da krisi ekonomikoa herrialde garatuetan, baina garapen bidean dauden herrialde izendatzen ditugunetan ere are nabarmenagoa da aberatsen eta pobreen arteko aldea. Dena den, egiaztatzen da pobrezia endemikoko herrietan erruz zabaltzen ari dela. Legebiltzarkideok, gosea pasatzen duten 1.000 milioi lagun daude egun munduan, bizirik irautea bera arriskuan duten 1.000 milioi lagun. Beraz, azken urteetan aurreratutako bidean atzera egitearen aurka gaude sozialistok, geruza ahul oso zabalak dituzten herriekiko dugun erantzukizuna dela eta. Guk ahal dugun guztia egingo du garapenerako lankidetza ez dadin izan egungo zailtasun ekonomikoen eta politika neoliberalen biktima. Gure konpromisoa munduan gosea pasatzen duten 1.000 milioi lagunekikoa da; haiek eskatzen digute gure urratsetan atzera ez egiteko. Lagun horien egoerak eskatzen du garapenerako euskal lankidetzak azken urteetan lortutako mailei eustea gutxienez. Jabetzen gara, bestalde, zer zailtasun dauden une honetan lankidetzarako % 0,7ko ekarpena lortzeko. Aurreko legegintzaldietan, % 0,49koa lortu genuen, eta helburua lortzeko gure herriko baldintza ekonomikoak hobetu zain egon beharko dugu. Baina oso argi dugu orain Lankidetzarako Euskal Agentziaren zuzendariak iragan martxoaren 6an Ganbera honetan egin zuen agerraldian iragarri zigun % 0,32ra jaitsiz gero zaila izango dela, ezinezko helburu den % 0,7ra iristea ez ezik, baita Patxi López lehendakariaren gobernuaren ekitaldietan lortu ziren ekarpen-mailetara iristea ere. Agentziaren zuzendariak murrizketak iragarri zituenean, besteak beste adierazi zuen Lehendakaritza Sailak, egun Lankidetzarako Euskal Agentzia hartzen duenak, % 40ko murrizketa izango zuela aurrekontuan. Legebiltzarkideok, ia iraingarria iruditzen zaigu esatea lankidetzarako aurrekontua Protokolo Zuzendaritzaren maila berean murriztu behar dela, adibidez, errespetu osoz, noski, lan horretaz arduratzen direnentzat. Sozialiston apustu argia da lankidetzako aurrekontuari 2012ko aurrekontuetako parametro erlatiboetan eustea; ehunen bat gehiago, zehatzak izateko, Arregi andrea, gaur goizean esan dizudan moduan. Alegia, ekitaldi honetan Eusko Jaurlaritzak gure autonomia-erkidegoan egingo duen gastuaren % 0,5aren alde egiten dugu. Legebiltzarkideok, aurrekontu publikoak osatzeko zailtasun ekonomikoak ez dira ekitaldi honetan agertu, Urkullu jauna lehendakari dela. Gertatzen dena da lehen, López lehendakariarekin, lehentasunak zehazten zirela, eta ahulenekiko konpromisoa beste gai batzuen aurretik jarri. Zuek, Eusko Jaurlaritzako jaun-andreok, erabaki behar duzue lankidetzako murrizketak protokologastuetakoen berak izango diren, ala lehenetsi beharreko gizarte-politikatzat hartuko dituzuen lankidetzapolitikak. Gainera, argudio erantsi bat dugu gai honetan ekarpenari eusteko, eta da termino absolutuetan ez dela kontuan hartzeko kopurua; diodan moduan, termino absolutuetan. Sozialistontzat ez da zerbait erretorikoa edo karitatearekin zerikusia duen zerbait garapenerako lankidetzaren politika. Guretzat, betebehar bat da, munduan berdintasuna lortzeko aberastasunaren banaketaren ideiari lotzen zaiona. Lankidetzarekin dugun konpromisoa argi geratu da agintean izan garenean. Ekintzekin erakutsi dugu Patxi López lehendakariaren gobernuan. Jaurlaritza hark, zailtasun ekonomikoak izan arren ere –horiek, lehen esan dudan moduan, ez baitira berriak–, eutsi egin zien lankidetzarako ekarpen-mailei aurrekontuetan. Bestalde, lege-eskaerak betez, aurreko legegintzaldian ekin zion bideari Garapenerako Euskal Agentziak, eta, une hartatik, erabat tresna eraginkorra bihurtu da garapenerako lankidetza-politika planifikatzeko, koordinatzeko, kudeatzeko, gauzatzeko eta ebaluatzeko. Plangintza estrategiko egokia egin du agentziak, eta zehar-jarduerak eta arloko jarduerak definitu ditu, beste lankidetza-agentzia batzuekin ekintzak koordinatzeaz gainera. Inplementatutako proiektuen ikuspegi- eta garapen-kalitateari esker, emandako funtsen kopuruari eta euskal gizartean lankidetzari buruz dagoen gizarteadostasunari batuta, erreferente eztabaidaezina da gure herrialdea Estatuan eta Europan. Hogeita bost urte baino gehiagoz egindako lan onak lankidetzan parte hartu duten eragile politiko eta sozial guztiak bermatzen ditu. Une honetan, eragile guztiak zoriondu nahi ditut urte hauetan guztietan egin duten lanagatik. Amaitzeko, gure autonomia-erkidegoan lankidetzaren arloan izan den adostasun historikoa eskatzen dugu, gizarte-eragileen, GGKEen eta Eusko Jaurlaritzaren artean, atal honetan aipatu ditudan ekintzak sustatzeko. Azkenik, dei egin nahi diogu Jaurlaritza babesten duen Euzko Abertzaleak taldeari legegintzaldi honetan garapenerako euskal lankidetzari buruz hausnartzeko eta hartutako bidea zuzentzeko. Espero dut guztion artean ahulenekiko konpromisoa eta garapenerako euskal lankidetzak lortutako ospea mantendu ahal izatea. Nada más, y muchas gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1843 |
10 | 38 | 20.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Honako ekimen hauek batera eztabaidatu eta behin betiko ebazpena hartzea: | Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Arratsalde on, lehendakari jauna. Esan dezaket UPyD taldeak EH Bilduren legez besteko proposamenari nahiz Alderdi Popularraren mozioari aurkeztu zien osoko zuzenketak argi laburbiltzen duela gai honetan dugun jarrera. Hau zioen aurkeztu genuen osoko zuzenketak: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio 2013ko aurrekontuetan garapenerako lankidetzara bideratutako ehunekoari eusteko, eta denbora-ibilbide bat definitzeko EAEko aurrekontu orokorretako gastu totalaren % 0,7ra iristeko, Garapenerako Lankidetzari buruzko Legean jasotzen den moduan". Eta ideia horrekin, eta azkenean erdibideko zuzenketan txertatu ditugun beste batzuekin, Talde Popularrarekin eta Talde Sozialistarekin sinatu dugun erdibideko zuzenketara iritsi gara. Erdibideko zuzenketa hori ez da Jaurlaritza babesteko, baizik eta Jaurlaritzari eskaera bat egiteko, baita Jaurlaritza kritikatzeko ere. Erdibideko zuzenketa horretan proposatzen dugu elkartasunarekiko konpromisoan berresteko Eusko Legebiltzarra, Lankidetzari buruzko Euskal Legean jasotakoan, eta urteko aurrekontuan garapenera bideratutako programetara % 0,7 bideratzeko borondatea adieraztea. Eta proposatzen dugu Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzea 2013ko aurrekontua egikaritzean gutxienez % 0,5aren baliokidea den gastua mantentzeko garapenerako lankidetzarako kontusailean. Eta proposatzen dugu Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzea hurrengo aurrekontuproiektuan azken hamarkadetan garapenerako laguntzarako jasotako gastuaren proportzioa mantentzeko, egoera ekonomikoak horretarako aukera ematen duenean, Lankidetzari buruzko Euskal Legean zehaztu zen bideari jarraitu ahal izan dakion. Eta proposatzen dugu Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzea GGKEen Koordinakundearekin unean-unean eskuragarri dauden baliabideetarako egokia den estrategia bat adosteko garapenerako lankidetzaren arloan. Gu ez gaude ados, inolaz ere, atzera botatako aurrekontu-proiektuan garapenerako lankidetzak Administrazio osoko murrizketa nabarmenenetako bat jaso izanarekin, ia % 40koa. Gu ez gaude ados lankidetza murriztearekin aukerarik txikiena ikustean edo edozein aitzakia baliatuz, ezta aitzakia aurrekontuarrazoiak eragindakoa denean ere. Ez gaude inolaz ere ados horrekin. Murrizketa horiek –bistan denez, gizartemurrizketak dira– arriskuan jartzen dituzte duela urte batzuetatik gauzatzen ari diren garapen-politikak. Arriskua ez da, beraz, ekimen berriak abian jartzeko soilik, baita urteetan zehar abian izan direnak mantentzeko ere. Ezin dugu ahaztu lankidetzako proiektuak finantzatzearen helburua dela giza garapenaren adierazleak, hezkuntza, osasuna, elikadura-segurtasuna hobetzea. Azken batean, egungoa baino mundu bidezkoagoa egitea, eta milaka pertsonari laguntzea. Prozesu luzeak dira, eta laguntza etengabe, egonkor eta iraunkorra behar dute, baita krisi ekonomikoko uneetan ere. Oso aukera txarra da krisi garaian drastikoki murriztea lankidetzarako laguntza hori, eta guk ez dugu inolaz ere partekatzen. Gainera, hemen esan den moduan, lanpostuak galtzea ere eragiten du. Bada, horregatik sinatu dugu erdibideko zuzenketa, eta horregatik bozkatuko dugu haren alde. Egia esan, Euskadiren ezaugarria izan da azken urteetan oso konpromiso sendoa, meritu handikoa izan duela lankidetzarekin. Historikoki egin denaz harro sentitzeko modukoa da. Ezin dugu baztertu konpromiso politiko eta etiko hori; gainera, konpromiso horrek guri ere egiten digu on, eta duintasuna eman pertsona eta herritar moduan. Beraz, egin behar dena da konpromiso hori ez alboratu, baizik eta mantendu eta indartu orain eta etorkizunean, eta Lankidetzari buruzko Legea bete. Bada, horiek dira, beraz, erdibideko zuzenketa hau sinatzeko izan ditugun arrazoiak. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1844 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ARREGI ROMARATE | EA-NV | Honako ekimen hauek batera eztabaidatu eta behin betiko ebazpena hartzea: | Gracias, señora presidenta. Lehendakari, señorías, buenas tardes a todos. Es incuestionable la apuesta del grupo Nacionalistas Vascos por la cooperación para el desarrollo, claramente demostrada durante muchos años, y mantenemos nuestro compromiso en este ámbito, como dijo el propio lehendakari. Es verdad que el proyecto de presupuestos presentado y retirado proponía recortes en el ámbito de la cooperación para el desarrollo, pero también es verdad que el lehendakari Urkullu presentó alto y claro el objetivo y compromiso del Gobierno al responder a la interpelación del señor Barrio. El Gobierno Vasco recuperará el presupuesto para la cooperación al desarrollo al final de la legislatura, teniendo en cuenta la situación actual, en palabras del lehendakari Urkullu. Lankidetzarako Euskal Agentziaren zuzendariak martxoan egin zuen agerraldian argi geratu zen Eusko Jaurlaritzak garapenerako lankidetzarekin duen konpromiso historikoa, baita bide horri jarraitzeko borondatea ere. Legegintzaldiaren lehen astean, berriz, hainbat urtetarako hitzarmena sinatu genuen GGKEen Koordinakundearekin, 609.000 eurokoa, elkarte horrek gizarte-eraldaketa eta -sentsibilizaziorako eragile moduan egiten dituen jarduerak finantzatzeko. Hori ere Jaurlaritza honek eta gobernua babesten duen taldeak garapenerako lankidetzarekin duen konpromisoaren isla da. 2012aren erdialdean sinatu behar zen hitzarmen hura, baina egiteke utzi zuen aurreko Jaurlaritzak, eta, iazko abenduaren 31 baino lehen onartu ezean, bizirauteko arazo larrian egoteko arriskua izango zuen koordinakundeak. Euzko Abertzaleak taldeak argi du ezin dugula ahaztu egungo egoera ekonomikoa nolakoa den. Eusko Jaurlaritzaren eta Euzko Alderdi Jeltzalearen lankidetzarako arduradunak GGKEen Koordinakundearekin eta hainbat GKErekin bildu dira banaka. Hasieratik jakin dute zer gertatzen ari zen; erabatekoa izan da gardentasuna. Komunikazioa eta hurbiltasuna etengabeak izan dira Jaurlaritzaren, EAJren eta Euzko Abertzaleak taldearen lankidetzarako arduradunen lanean. Gezurrik gabe azaldu zaie errealitatea; ez dugu gustuko egoera, baina horretara garamatza baliabidegabeziak. Argi dugu oso zorrotzak izan behar dugula gastuan, eta ezin dugu duguna baino gehiago edo ordaindu dezakeguna baino gehiago gastatu. Hori bai, hori esanda, nabarmentzekoa da zailtasunak zailtasun nahiko konpromiso argia duela Eusko Jaurlaritzak garapenerako lankidetzarekin, arlo horretan izan duen ibilbide luzeak erakusten duen moduan. Era berean, garrantzitsua da adieraztea eutsi egingo zaiela aurrekontu-ekitaldietan eskuratutako konpromiso guztiei. Biziki garrantzitsua iruditzen zaigu hori, oro har, lankidetzarako programen ondorioak epe ertain eta luzera ikusten direlako, eta, horrenbestez, ezinbestekoa iruditzen zaigu aurreko ekitaldietan adostutako proiektuen finantzaketari eustea. Bestalde, eta hasiera batean bazirudien arren ezingo zela Garapenean Lankide izateko eta Laguntzeko Fondoaren deialdia ireki 2013rako, GKEek agertutako kezkaren ondoren, Lankidetzarako Euskal Agentziaren zuzendariak adierazi zuen martxoko agerraldian aurrekontu-aurreikuspenak dituzten heinean laguntza-deialdiak egingo direla, aurtengo aurrekontuen kontura. Baliabide ekonomiko gutxiago ditugu, eta baita defizit-muga ere, zuek guztiok dakizuenez, eta tribuna eta Legebiltzar honetan askotan hitz egin dugunez. Horri gehitu behar zaio, gainera, aurreko Jaurlaritzak funtsik gabe onartu zituela proiektu batzuk, eta aurtengo aurrekontuen kontura ordaindu behar izan dela ia 6 milioi euroko aldea, eta hori ere bada arrazoia lankidetza-proiektu berrietarako kontu-sail txikiagoa izateko. El grupo Nacionalistas Vascos está de acuerdo con el punto uno de la moción del grupo Popular Vasco, y los hemos añadido literalmente a nuestra enmienda. Dice así: "El Parlamento Vasco reconoce que el apoyo institucional ha hecho de la cooperación vasca una referencia en la que las ONGD y el resto de entidades que han trabajado en este campo en distintos países del mundo han desarrollado un ejemplar trabajo a nivel internacional". Por otra parte, y al hilo de lo que dijo el lehendakari la semana pasada, nuestro objetivo y compromiso es recuperar el presupuesto de las ayudas para la cooperación a finales de esta legislatura. Más aún, además de ratificar nuestro compromiso con la solidaridad, nuestro objetivo es utilizar el 7 % del presupuesto anual a la cooperación para el desarrollo, tal y como se recoge en el punto número dos. Urteko aurrekontuan garapenera bideratutako programetara % 0,7 bideratzeko borondatea Lankidetzari buruzko Euskal Legean jasotzen da, eta, beraz, helburu bat ez ezik, guztion artean bete behar dugun lege-betebehar bat ere bada. Legearen arabera, 2012rako lortu behar zen % 0,7 hori, baina ez da hala izan, beste bozeramaile batzuek dagoeneko adierazi duten moduan, eta Alderdi Sozialistak legez besteko proposamenaren justifikazioan bertan ere jaso duen moduan. El tercer punto de nuestra enmienda insta al Gobierno Vasco a que recupere en esta legislatura las cantidades asignadas en los presupuestos previos a la cooperación para el desarrollo, con el compromiso de llegar al 0,7 % del gasto total del presupuesto en el futuro. Lehendakariak bere egin du jada legegintzaldi honetan zehar lankidetzara bideratutako kopuruak berreskuratzeko konpromiso irmoa, eta hala jaso dugu gure osoko zuzenketan. Garapenerako lankidetzara bideratutako kopurua gutxienez 2012ko bera izateari dagokionez, edo orain % 0,5, esan dizuegu jada ezinezkoa dela, Jaurlaritzak ez baitu gastatuko duena baino gehiago, edo hurrengo ekitaldietan ordaindu edo hipotekatu dezakeena baino gehiago. Barrio jauna, aitortzen dizut lankidetzan parte hartzen duzula, adibidez, Saharan, baina onar iezadazu esatea aurkeztu duzun mozioa gutxienez harrigarria dela, PPren Gobernuak, Estatukoak, % 80 murriztu baititu garapenerako lankidetzaren laguntzak. Beste autonomia-erkidego batzuetan, Katalunian adibidez, ez dira ordaintzen onartutako proiektuei zor zaizkien kopuruak; alegia, ez da ordaintzen egikaritu eta onartu dena. Errenterian, gobernuan Bildu duen udalerri batean, salaketa jarri du Alderdi Sozialistak, aurrekontuaren % 0,01 soilik bideratu delako garapenerako lankidetzara. Alderdi Sozialistak gobernatutako autonomia-erkidegoetan ere, Andaluzian, esaterako, murrizketak izan dira garapenerako lankidetzara bideratutako kontu-sailetan. Baina ez da hori gure estiloa. Nuestro compromiso con la cooperación al desarrollo es totalmente claro. Al final de esta legislatura recuperaremos el presupuesto de la ayudas a la cooperación. Gure ustez, talde guztiok egiten dugu garapenerako lankidetzaren eta arlo horretan Euskadik erreferentea izaten jarraitzearen alde, baina uste dugu, halaber, talde guztiok badakigula ekonomia-baliabide gutxiago ditugula, eta zorpetzeko gaitasun txikiagoa. Horrenbestez, saia gaitezen gutxieneko akordio batzuetara iristen, jakinik garrantzitsua dela orain arte garapenerako lankidetzara bideratutako kopuruak lortzea gutxienez legegintzaldi honetan zehar, inda- rrean dagoen legediari jarraikiz, aurrekontuaren % 0,7 lortzea ahaztu gabe. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1845 |
10 | 38 | 20.06.2013 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Honako ekimen hauek batera eztabaidatu eta behin betiko ebazpena hartzea: | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur, eserlekutik. Ulertzen dizut, Arregi andrea. Beste arlo batzuetako, beste erakunde batzuetako kudeaketa kritikatzen duzu... Ni Euskadiko legebiltzarkidea naiz, eta nik ditudan tresnekin lan egin behar dut, eta, alde horretatik, uste dut baditudala tresnak lan egiteko eta ekimen honetan eskatzen dudana eskatzeko. Lehengo egunean, interpelazioa bideratzean, ulertu nuen lehendakaria, eta esan nion, gainera, ulertzen nuela guztion zeregina berari laguntzea eta babesa ematea zela. Eta auzia sortzen ez duen filosofia horri jarraikiz sinatu dugu erdibideko zuzenketa hau, nire ustez. Iruditzen zait Jaurlaritzak eta Jaurlaritza babesten duen taldeak ulertu duela legez besteko proposamena, eta iruditzen zait deserosoa zaiola, une honetan jarrera politiko bati eutsi behar diola kontuan hartu gabe. Are gehiago, estimulatu ere egiten duela iruditzen zait, eta, nire ustez, lasai asko egin ahal izango du. Alegia, bada nondik artera, bada nondik atera garapenerako lankidetzarako. Bada nondik atera: euskal ordezkaritzak daude atzerrian, enbaxada moduan funtzionatzen, eta atera daiteke dirua; ETBren kate batzuk sobera daude; sozietate publikoak, enpresa publikoak... murrizteko aukera dago... Bada, nire ustez, bada hortik ateratzerik garapenerako lankidetza lantzeko. Ulertzen dut adieraztea, eta hori ona da, aurreko gobernuetan gaizki kudeatu direla gauza batzuk. Nire ustez, ona da, gainera, gauzak konpontzeko, kudeaketa-arazo horiek non izan diren jakiteko, eta disfuntzio horiek ez errepikatzeko. Baina berriro esaten dizut: guk erdibideko zuzenketara eraman dugun espiritua eta planteamendua konstruktiboa da, Jaurlaritza babestekoa, honelako gai batean, erabat politiko edo juridikoa ez denean, baizik eta etikoa eta elkartasunezkoan, bada, euskaldunok orain arte izan dugun mailari eustea estimulatzekoa. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1846 |
10 | 38 | 20.06.2013 | URREA HERRERA | EH Bildu | Honako ekimen hauek batera eztabaidatu eta behin betiko ebazpena hartzea: | Gracias. Euskal Herria Bilduren iritziz, erreferente izateko betebeharra dute euskal erakundeen politikek, bi modutan. Batetik, itxuraz gainera datozkigun lankidetzajoera berriak saihestuz; lankidetzaren pribatizazio eta korporatibismoarekin zerikusia dute, nazioz gaindiko enpresek gero eta funtzio garrantzitsuagoa dutelako. Hala, lankidetzaren logika berria eraikitzen ari dira, itun publiko-pribatuetan oinarrituz, eta batera lan egiten dute erakunde publikoek, nazioz gaindiko enpresek eta GKEek. Horrek adierazten du lankidetza despolitizatu egiten dela, eta hazkunde ekonomiko neoliberalean eta oinarrizko laguntza-beharretan oinarritzen dela erabat. Beraz, mugatu egin dezake lankidetzaren etapa berri honek eragin politikoko, ahalduntzeko, giza eskubideen aldeko... lan oro, eta, beraz, baztertu egin behar du euskal lankidetzak. Laburbilduz, ez itun publiko-politikoei, ez enpresak lankidetza-politiketan sartzeari, bai eragin politikoko logikak, ahalduntzea eta gainerako arloak indartzeari. Bestalde, euskal erakundeak erreferente izan daitezke, izaera eraldatzaileko lankidetza-politika sustatu eta finkatuz. Horrek eskatzen du giza garapenarekin konprometituta dagoen lankidetza; hau da, helburua jende eta herrien askatasun, eskubide eta gaitasunak zabaltzea duen lankidetza, bizitza duina izateko, herritartasun unibertsalean eta baterako ardura orokorrean oinarrituz, pobrezia erauztera bideratuz, haren egitura-, politika-, ekonomia-, gizarte-, ingurumen- eta genero-arrazoietan eraginez, laguntza hutsa saihestuz, eta eraldaketa-subjektuei lagunduz. Eraldaketa-nortasun horretaz gain, ahalduntzeko logiketara ere moldatu behar dira lankidetzalogikak. Alegia, lankidetza are gehiago hurbildu behar da gizarte-mugimenduetara, gizarte-eraldaketaren alde egiaz dauden herrialdeen aldaketa-prozesuei lagundu, eta munduaren gobernagarritasunaren alde egin, herritartasun orokorrean oinarrituz, eta ez estatu ahalguztidunen pribilegioetan. Arregi andrea, lankidetzaren alde egitea da % 36ko murrizketa egitea, edo proposatzea, eta 2013an Garapenean Lankide izateko eta Laguntzeko Fondoak 2 milioi izatea, 2012an 18,5 zituenean? Ezinezkoa da aipatu duzun % 0,5 horretara iristea, oposizio guztia hori eskatzen ari denean, eta proposamen bat aurrera aterako denean? A zer demokrazia! Amaitzeko, lankidetzaren eta garapenerako laguntzaren sektoreko langileen batzarrak lehen aurrekontu-proposamenaren harira egindako adierazpenaren pasarte bat erabiliko dut. LAB, ELA, Comisiones Obreras, UGT eta ESK sindikatuek sinatu dute, eta ongi definitzen du zer eragin izango lukeen murrizketa handi horrek: "Ez da bidezkoa zor publikoa lankidetzara bideratutako gastuei egoztea, baina are okerragoa da pertsonak lehenak direla ahaztea, eta politika publikoen erdigune izan behar dutela, ez merkatu edo bankuena. "Ezin dugu onartu hemengo edo hango jendearen eta multinazionalen eta finantza-erakundeen statu quoa mantentzearen artean aukeraraztea. "Garapenerako lankidetzaren kontu-sailetara bideratzen den dirua ez da limosna, ezta elkartasunjarduera hutsa ere, baizik eta herritarren erantzukizuna eta gizarte-justiziarekiko eta guztien ongizatearekiko konpromisoa. "Krisia aitzakiatzat hartuta, nazioarteko elkartasuna mugatu edo kendu nahi dute, eskubideen arteko konfrontaziotzat salduz. Praktikan, giza garapen bidezko eta jasangarriak aurrera egitea hondatzen du horrek, eta milaka lagunen bizi-baldintzetan eragin. "Beste herrialde batzuetako herritarrekin alderatuz gure herritarrak lehenesten dituzten diskurtsoetara jotzean, ahaztu egiten dugu herri horiek zergatik diren egun pobreagoak; ahaztu egiten dugu gure kontsumoohiturek haien egoeran eragiten duela zuzenean; ahaztu egiten dugu zer erantzukizun dugun haien ingurumenaren narriaduran; ahaztu egiten dugu zor ekologikoa dugula Hegoaldeko herrialdeekin; ahaztu egiten dugu enpresa askok eskulan merketzat baliatzen dituztela guk kontsumitzen ditugun produktuak ekoizteko; ahaztu egiten dugu gure enpresek espekulatzen dutela elikagai oinarrizkoenekin, inbertsio errentagarriagoak helburu izanik. Azken batean, ahaztu egiten dugu gure garapen-eredua dela pertsona pobretuen ahultasunegoeraren erantzule. Eredu sozioekonomikoa aldatuz gero, gizarte bidezkoago eta orekatuagoa izango genuke gure lurraldean, baita munduan ere". Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1847 |
10 | 38 | 20.06.2013 | UNZALU HERMOSA | SV-ES | Honako ekimen hauek batera eztabaidatu eta behin betiko ebazpena hartzea: | Eskerrik asko. Arregi andrea, bakarrik geratu zara eztabaida honetan. Beste behin ere, bakarrik geratu dira gizarte- politikei buruzko eztabaida batean Jaurlaritza eta hura babesten duen taldea, elkartasunarekin zerikusia duen eztabaidan, printzipio etiko eta sozialekin zerikusia duen eztabaidan. Bakarrik geratu zarete. Baina gainera zu, Arregi andrea –errespetu osoz esaten dizut–, inguru-minguru ibili gara. Ez zara gaiaren muinean sartu. Ez zara, inolaz ere, gaiaren muinean sartu. Zuk, lehenago lehendakariak nahiz Lankidetzaren Euskal Agentziaren zuzendariak esan dutenez, aurreko Jaurlaritzak utzi zituen adierazleak berreskuratzeaz hitz egin duzu, eta gainera esaten duzue % 0,7ra iritsi nahi duzuela, baina ez duzue esaten nola. Ez dakit dagoeneko baduzuen ekonomia hobetuz legegintzaldi honetan zehar igoera hori inplementatu ahal izango duzuela dioen bolatxoa, eta ez dakit zuek legegintzaldiaren amaieran % 0,7ra jarriko gaituzuen. Oso zaila ikusten dut nik, eta esan dizut. Baina oso zaila iruditzen zait % 0,7ko helburua lortzea urte horietan, eta zail ikusten dut eskatzen dizugun % 0,5etik, eta are zailagoa % 0,32ra jaitsiz gero, eta hori da zuek proposatu duzuena. Guk egiaz proposatzen dizuguna da, Talde Sozialistaren aldetik, zenbakiei buruzko eztabaida hori baino gehiago, eztabaida ideologikoa, printzipiokontua. Garapenerako lankidetza beste gizarte-politika bat da zuentzat, eta, orduan, gizarte-politika guztietan bezalako murrizketak egingo dituzue lankidetzan, ala Protokolotzat hartzen duzue, une honetan Lehendakaritzan baitago Lankidetzarako Euskal Agentzia? Gai hori argitu behar duzue orain Eusko Jaurlaritza babesten duen taldea zareten heinean. Zuk hartu behar duzu erabakia. Zuek erabaki behar duzue lankidetza beste gizarte-politika bat den, edo, bestela, alde batera utziko dugun: Lehendakaritzan % 40 kendu behar dugunez, % 40 kenduko diogu Lankidetzarako Euskal Agentziari, han baitago. Zer gertatuko zen, adibidez, Lankidetzaren Euskal Agentzia Lehendakaritzan egon ordez Gizarte Politiketako Sailean balego? Gizarte Politiken Sailari murriztu diozuen kopuru bereko murrizketa egingo zenuten, ala % 40koa, Lehendakaritzan dagoelako, diodan moduan? Hori da hemen erantzun ez diguzuna, eta hori da zuk, Euzko Alderdi Jeltzaleak eta Eusko Jaurlaritzak gaur hemen proposatu eta ebatzi behar diguzuena, hori baita funtsa. Gainerakoa inguru-minguru ibiltzea da, eta gaiaren muinera ez jotzea. Eta, begira, Arregi andrea, López lehendakariaren gobernu-ekintza, lankidetzari dagokionez, oso argia izan da. 2002tik 2009ra, lankidetzako kontusailak termino absolutuetan hazi egin ziren arren, jaitsi egin ziren termino erlatiboetan. 2010etik aurrera –eta mantendu egin zen 2011 eta 2012an– berreskuratu egin ziren 2002tik zehaztutako kopuru erlatiboak, eta, gainera, mantendu egin zen igoera absolutua, lankidetzarako ekarpenari dagokionez. Hori da gure ondarea, hori da Euskal Sozialistak taldearen ondarea autonomia-erkidego honetan. Hori da hemen egin dezakegun ekarpena. Esan zuek zer egingo duzuen aurrerantzean, nola lortuko duzuen hori, zeren zuek esatea zuen nahia dela... borondatekontua da, eta ez zuek zehaztu behar duzuen gaia. Esan diguzue lankidetza-terminoak lortu nahi dituzuela legegintzaldiaren amaieran, baina ez diguzue esaten nola. Ez diguzue esaten aurten % 0,32 den eta datorren urtean % 0,40; aurten 30 milioi bideratuko dituzuen, eta, datorren urtean, 50… Ez duzue ezer esaten. Zuen borondatean sinetsi zain zaudete. Horrenbestez, ondarea dugu euskal sozialistok gai honetan. Zuek, oraingoz, berriz, nahiko zeregin garrantzitsua duzue. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1848 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ARREGI ROMARATE | EA-NV | Honako ekimen hauek batera eztabaidatu eta behin betiko ebazpena hartzea: | Gracias de nuevo, señora presidenta. Sinatu duzuen erdibideko zuzenketa puntuka bozkatu nahiko genuke, posible bada. Izan ere, 1. eta 3. puntuetan aldeko botoa emango genuke, Barrio jaunak dioen moduan, ez baikaitu deseroso sentiarazten lankidetzaz hitz egiteak, garapenerako lankidetzaren alde dugun borondatea agertzeak; ezezkoa emango genioke 2. puntuari, esan dugun moduan, ezinezkoa baita % 0,5 lortzea 2013an, eta abstenitu egingo ginateke 4. puntuan, koordinakundearekin ituna sinatzeaz hitz egiten baituzue, eta oso ongi iruditzen zaigu, eta esan dizudan moduan, eta lehendakariak zure interpelazioari erantzun zionean esan zizun moduan, bilera asko egin dira koordinakundearekin. Hala ere, koordinakundeaz gain, Lankidetzarako Euskal Kontseilua dago, eta kide ditu lankidetzan erreferente diren beste gizarte-eragile batzuk ere; adibidez, unibertsitatea, Euskal Fondoa eta koordinakundekoak ez diren beste GKE batzuk. Beraz, abstenitu egingo ginateke puntu horretan, puntuka bozkatzea onartuz gero. Alderdi Popularreko Barrio jaunari dagokionez, eskertzen dizut zure tonua, Jaurlaritza babestea, eraikitzeko eta laguntzeko modu positiboan aritzea. Hala ere, goizean esan dizudan moduan, berandu samar zatoz, hasierako zure ekimena babesteko prest baikeunden, egiaz ados baikeunden. Beraz, pozoitua da, pixka bat, babes hori, eskaini diguzun laguntza hori. Nahiko genuke, halaber, ematen diguzuen babes horretan esatea nondik murriztu, zeren, noski, hori lortzeko... Alegia, zuek agintean zaudeten lekuan egiten ez duzuena hemen nahi duzue, bada, aukera baliatu, eta tira, diru gehiago lankidetzarako. EH Bilduko Urrea andreari dagokionez, begira, zu jaio baino askoz lehenago, garpenerako lankidetzaren alde egiten zuen jada Euzko Alderdi Jeltzaleak, eta hala jarraitzen du, eta jarraituko du. Beraz, ez dut uste ikasgairik eman diezagukezunik arlo horretan. Kapitalean oinarritutako aurrekontuei buruz hitz egin didazu, tribunara jaisten zaren egun guztietan erabiltzen duzun leloa. Gogorarazi behar dizut historiako aurrekontu sozialenak direla, eta hamar eurotik 7,5 funtsezko zerbitzu publikoetarako direla (zirela, erretiratutako aurrekontu haietan). GKEetako langileen lan-baldintzez ere hitz egin didazu. Gai korapilatsua da, lehenago ere esan zaizun moduan, eta jende askok bizi duen arazoa, hemen gaudenetako edozeinek nahiko lukeen baino gehiagok, ziur asko. Baina ezin dugu ahaztu gobernuz kanpoko erakundeen –eta pribatuan eta publikoki esan diogu koordinakundeari, baita batzordean egin zuen agerraldian ere– aurrekontuaren % 50 baino gehiago diru-laguntza publikoak direla. Kontraesan hori, gure ustez, onartzen du koordinakundeak berak ere, eta onartzen du gaia aztertu behar dutela, baina, azkenean, ez dute egiten, eta ez dute horri buruzko erabakirik hartzen. Beraz, gai korapilatsu hori aztertu behar dutela ere uste dugu. Alderdi Sozialistari dagokionez, Unzalu jauna, ez dizut onartuko ikasgai etikorik ematea. Esan duzu gaitik erabat aldendu naizela, baina zuk ez diozu erantzun egin dizudan galdera bakar bati ere. Eta gauza asko dituzue egiteke, azaldu dizudan moduan. Guk esan dugu egungo kopuruak berreskuratuko ditugula legegintzaldian zehar. Nik ez dut inoiz esan tribuna honetan, ezta Urkullu lehendakariak ere iragan ostiralean, % 0,7ra iritsiko ginenik legegintzaldi honetan. Nahiko genuke, egoerak aukera ematen duelako, 0,7 hori lortu ahal izatea! Nahiko genuke! Bistan denez, gobernuan dagoenak erabakitzen du non kokatu Lankidetzarako Euskal Agentzia, eta hain zuzen ere Lehendakaritzan izatea da, gure ustez, agentzia horri balioa ematea, zeharkako izaera hori ematen baitio, lehendakariaren beraren babespean. UPyDko Maneiro jaunari dagokionez, esan duzu hemen egin diren murrizketak direla... Euskadin inon baino handiagoak direla. Bada, nahikoa duzu beste autonomia-erkidego batzuetan egin dutenari begiratzea, eta ikusiko duzu guztiek egin dituztela murrizketak. Amaitzeko, esan nahi dudan bakarra da lankidetzaren aldeko gure apustua bere horretan dagoela, eta 2012ko kopuruak berreskuratuko ditugula legegintzaldi honetan zehar, eta, noski, ez diogula uko egiten 0,7ari, lege bidez onartutako lege-betebeharra ere bai baita, 2007an Legebiltzar honetan onartu zen Lankidetzarako Euskal Legearen bidez onartua. Nada más, y muchas gracias. Y a ver si aceptan que se vote por puntos. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1849 |
10 | 38 | 20.06.2013 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko KBEak (Kontserbazio Bereziko Eremuak) izendatzeko espedienteak egiteari eta tramitatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, lehendakari jauna. Azken kontrolerako osoko bilkuran aurkeztu genuen interpelazioaren ondoriozko mozio hau aurkezten dut Talde Popularraren izenean, gure autonomia-erkidegoan eta bereziki Araban kontserbazio bereziko eremuak (KBE) izendatzeko espedienteak idatzi eta izapidetzeari buruzkoa. Aurreko Jaurlaritzak KBE eremuak izendatzeko eta kontserbazio- eta kudeaketa-tresna egokiak prestatzeko prozedurari ekin zion. Interpelazioan nabarmendu nuenez, Entziako mendilerroari nahiz Arabako Lautadako Hariztiei edo Zadorra ibaiari buruz egindako dokumentuak aztertzean, harridura eragiten dute zenbait alderdik, juridikoek nahiz tekniko eta ingurumenari buruzkoek. Gobernuak hasieran egindako izapide-eskeman nahiz lan horiek esleitzeko kontratuen baldintzaagirietan argi adierazten da eragindako organismoak identifikatu behar direla, lanei hasiera eman zaiela jakinarazi behar dela, hasierako dokumentuak igorri behar zaizkiela... eskumena duten organismoak diren heinean (eta foru-aldundiez ari gara nagusiki, baina baita Batasunaren intereseko eremu horietako askotan jarduten duten beste erakunde batzuez ere; esaterako, partzuergoak, udalak edo administrazio-batzordeak, eta, zenbait kasutan, jabe partikularrak), baina ez da aurretiazko kontsulta hori egin, eta emaitza da egin diren dokumentuek hutsune handiak dituztela, eta, nagusiki, ez dituztela izendatzen aurkezten diren kontserbazio-neurrietarako kudeaketa-organoak, eta horrek hutsune garrantzitsua sortzen du. Sailburu andreak esan zuen, hain zuzen, Entziako Mendilerroari nahiz Zadorra ibaiari buruzko dokumentuak berriro idatziko direla, foru-aldundiak eta eragindako gainerako erakundeek parte hartzeko. Oso ongi iruditzen zaigu, baina ezinbestekoa iruditzen zaigu eskumenen errespetua nabarmentzea, eta ongi funtzionatzeko ezinbestekoa den erakunde arteko koordinazioa berriro aipatzea. Nabarmendu genuen beste alderdi bat da, eta kezka eragin ziguna, eta dokumentu hauetan kezka eragiten diguna, erabilera publikoko mendiek egun duten kudeaketaren gaineko kudeaketa jarri nahi dela. Kudeaketa hori foru-aldundiek egin dute historikoki, erabiltzaile eta jabeekin batera, eta haien kudeaketa ona dela-eta, babes bereziko espaziotzat hartzeko baldintza egokiak dituzte egun espazio horiek. Historian ohikoak eta tradiziozkoak izan direnen gainetiko kudeaketa berriak beharrezkoak ez diren gatazkak soilik eragingo lituzke. Gure mozioak jasotzen duen beste alderdi bat da KBEetarako proposatzen diren kontserbazioneurrien erreferentzia. Entziako KBEan, adibidez, historian zehar espazio horretan garatu diren baso-aprobetxamenduko eta larratzeko jarduerak debekatu, mugatu edo aldatu besterik ez baitu egiten. Baina jarduera horiei esker du egun espazio horrek kontserbazio-egoera bikaina. Ez da inolako neurririk, mugarrik edo baldintzarik zehazten espazioak erabilera ez tradizionaletatik edo kanpo-erabileretatik babesteko; adibidez, landa-zoruak birkalifikatzea edo birsailkatzea, linea elektrikoen edo haize-parkeen proiektuak, bide-azpiegiturak, etab. Eta gure mozioaren laugarren puntutzat, argitu edo gutxienez adieraztea garrantzitsua iruditzen zaigun gauza bat jaso dugu, dokumentu batzuetan egin diren proposamen batzuek kezkatu egiten gaituztela, eta da kontserbazio-neurrien finantziazioa. Esaten nuen moduan, oso garrantzitsua da alderdia, baina harrigarria egiten zaigu Natura 2000 Sarearen finantziazioaren zati handi bat Landa Garapen Jasangarriko Planaren gain uztea, edo utzi ahal izatea, eta kezka eragiten digu horrek. Kezka eragiten digu, Alderdi Popularrak ulertzen baitu ez duela zerikusirik Landa Garapen Jasangarrirako Planaren helburuak, nekazaritza-, abeltzaintza-, baso- edo arrantza-jarduerekin lotutako alderdietara bideratzen dena zuzenean, eta nagusiki jarduera horien ekonomia osagarriak bideratzera, eta gure ustez ez datoz bat ez helburuak, ez espazioak, ez aplikazioeremua Natura 2000 Sarearen kontserbazio-neurriekin. Beraz, gure ustez Europako zuzentarauak finantzaketa aipatzen du 8. artikuluan, eta esaten du dokumentuetan kontserbazio-neurriak ezartzearen zenbatespen ekonomikoa aurkeztu behar dela, espazio horiek babesteko betebeharra betetzeko baterako finantzaketaren sistema definitzeko. Ez da inolaz ere aipatzen Landa Garapenerako Plana. Talde Popularraren iritziz, oso funtzio zehatzak ditu Landa Garapenerako Planak, eta izan ditzake neurriak eremu horretan jarduerak egin ditzaketen abeltzaintza-jarduerentzat, baina iruditzen zaigu informazio publikorako aurkeztu den dokumentuan oso modu zabalean gainditzen dela landa-garapenerako funtsei eman nahi zaien erabilera neurri horiek finantzatzeko. Esan dudan moduan, mozio bat aurkeztu dugu; zuzenketak jaso ditu mozioa, eta akordio batera iritsi gara, erdibideko zuzenketa batera. Irakurri egingo dut. Hau dio: "Eusko Legebiltzarrak eskatzen dio Eusko Jaurlaritzari proposatutako kontserbazio-neurriak kudeatzeko organoen identifikaziorako, zehaztapen egokiak ezar daitezela Kontserbazio Bereziko Eremuak izendatzeko dekretuetan, eta zehaztapen horiek Euskal Herriko Natura Babesteko 16/1994 Legean ezarritakoaren arabera eta horren inspirazio diren printzipioen arabera egin daitezela". Hau diogu bigarren puntuan: "Edozein kasutan ere, kontserbazio neurriek errespetatu ditzatela mendiei buruz lurralde historikoek dituzten eskumenak, onura publikokotzat deklaratutako mendien kudeaketa-lanak kontuan hartuz bereziki; kontserbazio neurriak jarri eta aplikatzeko garaian kontuan har dadila basogintza eta abeltzaintza jarduerek egundainotik arlo hauetan garatu izan duten onuragarritasuna kontserbazio bereziko eremutzat jotzeko". Eta, azkenik, finantzaketa aipatzen da: "KBE eremuak kontserbatzeko neurrien dokumentuetan aurreikusten diren jardueren finantzatzea egokitu dakiola, batez ere, kofinantzatze komunitariorako sistemari, Basa Landareen eta Animalien Habitat Naturalak Zaintzeari buruzko 92/43/EEE Europako Direktibaren 8. artikuluak ezarritakoari jarraiki". Hori da lortu dugun akordioa, eta hori aurkeztuko da bozkatzeko. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1850 |
10 | 38 | 20.06.2013 | MAEZTU PEREZ | EH Bildu | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko KBEak (Kontserbazio Bereziko Eremuak) izendatzeko espedienteak egiteari eta tramitatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Arratsalde on guztioi, arratsalde on, lehendakari eta sailburu andrea. Alderdi Popularraren mozioa, guretzat, atzamarrera begira geratzen den proposamen bat da. Hauxe da, atzamarrak ilargira apuntatzen duen bitartean, Alderdi Popularra bere ekimenarekin atzamarrera begira geratu egin da. Zein da ilargia kasu honetan edo gai honetan guretzat? Bada, lehenengo eta behin historia apur bat egin behar dugu. 1992. urtean Habitat Zuzentaraua bezala ezagutzen dugun zuzentaraua sartu zen indarrean Europa mailan, gune naturalak izendatzerako orduan ikuspegi berri bat ezarriz, gune naturalak eremu isolatu gisa ulertu beharrean, sarearen kontzeptua ekarriz eremu naturalen babesera. Eta zein da ilargia, lehen esan dudan bezalaxe? Bada, momentu honetan, Euskal Autonomia Erkidegoan gure araudia, natura babesteko gure marko arautzailea, oraindik ez dagoela egokituta errealitate horri, ez du barneratzen Natura 2000 Sarea. Bai, 2010. urtean aldaketa bat egin zen, oso fortzatuta ekartzeko edo lege horretan sartzeko Natura 2000 Sarea, baina ez Europa mailatik jasotzen ziren irizpide guztiak barneratzeko. Lege bat daukagu, 1994. urtean onartuta, hiru eremu natural edo hiru figura aurreikusten zituena: parke naturala, biotopoa eta zuhaitz singularra, Natura 2000 Sarearekin zerikusirik ez dutenak. Sartu genuen hitza, bai, legean, baina ez irizpideak, eta ez genuen garatu Europatik ezarri zigutena. Beraz, Natura 2000 Sarearen inguruan edota kontserbazio bereziko eremuen inguruan ari garenean egin behar dugun lehenengo eskaera, guretzat…, eta horregatik esaten genuen ilargia: guretzat, hau da benetan, kasu honetan, Natura 2000 Sarearen inguruan ari garenean lehenengo puntu bezala aurkeztu behar duguna, gure zuzenketan jasota daukaguna da, alegia, natura babesteko indarrean dagoen marko arautzailea egokitu behar dela. Lehenengo eta behin hori egin behar da, gure marko arautzailea egokitzea, eta gaur egun Europa mailan dauden zuzentarauek ezartzen dituzten irizpideak ezarriz. Hori egiten ez dugun bitartean, mozio edo legez besteko bitartez onartzen ditugun aldaketa partzialak partxeak izango dira, egoera gehiago korapilatzen laguntzen duten partxeak. Hortik aurrera, eta argi utziz zein izan behar den guretzat gure lehenengo aldarrikapena gai honetan, kontuan harturik honez gero hainbat kontserbazio berebiziko eremu izendatu egin direla eta hainbat tramitean daudela momentu honetan, azter dezagun zeintzuk diren Euskal Herria Bildurentzako gabezia handienak. Gune horiek izendatzen direnean eta behin betiko kontserbaziorako helburuak eta neurriak aplikatzen direnean, beharrezkoa da jarraipen bat egitea. Dokumentuetan argi geratzen da Eusko Jaurlaritzaren eta foru-aldundien artean koordinazioa bermatzeko mahai tekniko bat osatuko dela. Eusko Jaurlaritza da Natura 2000 Sarearen arduraduna eta forualdundiak dira kudeaketaren arduradunak, eta horregatik eratzen da dokumentu guztietan koordinazioa bermatzeko mahai bat. Baina zer gertatzen da esku hartzen duten beste herri administrazioekin? Eta garrantzitsuena dena guretzat: zer gertatzen da eragile sozial eta ekonomikoekin? Hori ez da inon agertzen. Guretzat, jarraipena egiterako orduan organo berezi bat ezarri behar da, non, Eusko Jaurlaritzatik eta diputazioetatik aparte, eskumena duten edo esku hartzen duten herri administrazio guztiak bertan egon behar dira, eta, noski, eragile ekonomiko eta sozialak ere. Beste alde batetik, Alderdi Popularraren hasierako testuan baso-artzaintzako ekintzak aipatzen ziren, errespetatu behar direla eskatuz. Erdibideko testuan eskaera hori malgutu egin da eta ekintza horien alde positiboak kontutan hartu behar direla soilik esaten da. A la hora de gestionar las actividades silvopastorales hay que distinguir, para nosotros y nosotras, entre hábitats naturales, es decir, aquellos que para conseguir o mantener un estado de conservación favorable no necesitan prácticamente intervención humana (en nuestro caso mayoritariamente los bosques), y los hábitats seminaturales, en los que la intervención humana es imprescindible para conseguir y mantener ese estado, como es el caso de los pastos montanos o los prados de siega. El respeto a las actividades silvopastorales que se dan en la actualidad deberá ser muy distinto en unos o en otros casos. Las actividades silvícolas se han reducido prácticamente a la extracción de madera, utilizando mayoritariamente especies exóticas. Las consecuencias negativas para los hábitats y las especies de interés comunitario de esta actividad, de la forma en que se ha desarrollado durante las últimas décadas, son evidentes, por lo que no puede invocarse el respeto hacia esas prácticas perjudiciales en los documentos de las medidas de conservación de las zonas ZEC. Seguramente la señora López de Ocariz conocerá mejor la realidad alavesa, pero estamos hablando de la totalidad de la Red Natura 2000, de 52 espacios protegidos, con casuísticas diferentes y realidades diferentes. Y, desde luego, no es la misma realidad y no se puede aplicar esa misma realidad en todos estos espacios. Beraz, tokian-tokian aztertu behar da basoartzaintzako zein ekintza diren positiboak eta zeintzuk ez, baina beti ahaztu gabe helburua ez dela eragile konkretu batzuen interes ekonomikoak bermatzea, baizik eta eremu naturalen helburu ekologikoak bermatzea. Azkenik, hasierako testuan eta erdibidekoan ere kontserbazio bereziko eremuetan ezarri beharreko neurrien finantziazioa aipatzen da. Alderdi Popularraren hasierako testuan agerian geratzen zen Alderdi Popularrekoek ez zutela nahi Natura 2000 Sarearen finantziazioaren zama nagusia landa garapeneko plan jasangarrienetan egotea, eta horretarako aipatzen zuten jarraitu beharreko irizpidea, finantziaziorako, kofinantziazioa izan behar dela. Sinatutako erdibidekoan ere ikus dezakegu hau mantendu egin dela, kofinantziazioaren irizpidea. Baina badakizue kofinantziazioaz ari zaretenean zertaz ari zareten? Habitat Zuzentarauan ezarritako irizpide horrek agintzen zuena zelako Europar Batasunaren eta estatuen artean finantziatu behar zela Natura 2000 Sarea, hori bakarrik: kofinantziazioa, Europa eta estatuak. Horrek ez du esan nahi beste funts estrukturalek –kasu honetan, landa garapeneko funts estrukturalek– ez dutela lagundu behar Natura 2000 Sarearen finantziazioan; hain zuzen ere, hori da Europar Batasuneko Komisioak ezarri duena, lehenengo, 2004. urtean komunikazio batekin. Komunikazio horren paragrafo bat irakurriko dut, uste dudalako oso argigarria dela jakiteko zertaz ari garen: "Es el momento ahora de decidir claramente si integrar la financiación de Natura 2000 en otras políticas comunitarias aplicables u optar por un fondo independiente". Esta era la duda que se estaba discutiendo en el año 2004 en la Unión Europea. "Los resultados de la consulta a los estados miembros y las partes interesadas han puesto de manifiesto una patente división de opiniones a este respecto. La mayoría de los estados miembros se muestran partidarios de la integración, mientras que las partes interesadas se inclinan a favor de un fondo especial para Natura 2000. Pese a las limitaciones que se han mencionado anteriormente, la Comisión considera que la integración es la mejor opción por las razones siguientes". Eta aipatzen ditu arrazoi guztiak; beraz, koofinantziazioaz ari garenean integrazioaz ari gara. Alegia, ez soilik Natura 2000 finantziatzeko funts konkretu bat, baizik eta zerikusia duten funts estruktural guztiek parte hartu behar dute, lagundu behar dute Natura 2000 sarea finantziatzen. Beraz, nire galdera da, eta ikusita zuen azken erdibideko testuan adostu duzuena: zer demontre onartu duzue erdibideko testuaren azken puntu horretan kofinantziazioaz ari zaretenean? Integrazioa ere bertan sartzen da? Beraz, landa garapeneko plan jasangarriak ere finantziatu behar dituzte, normala denez? | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1851 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ALDAITURRIAGA ZORROZUA | EA-NV | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko KBEak (Kontserbazio Bereziko Eremuak) izendatzeko espedienteak egiteari eta tramitatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Señor lehendakari, señora consejera, señorías, buenas tardes. Gaur López de Ocariz andreak aurkezten digun ekimena, terminologia militarra edo gerrakoa erabiliz gero, prebentziozko mozio deitu dezakegu, prebentziozko eraso esaten badiogu berehalakotzat jotzen den ekinaldi edo inbasio bat eragozteko helburu erreal edo irudizkoaz ekiten zaion ekintzari. Argi dago antzeko zerbait gertatzen dela Alderdi Popularraren mozioarekin. Esan dudan moduan, López de Ocariz andreak galdera egin zion duela hamabost egun sailburuari, nagusiki Arabako lurralde historikoan kontserbazio bereziko eremuetarako kudeaketa-planak edo kontserbazio neurriak osatzeko erabiltzen ziren dokumentuen edukien balizko eskumen-erasoei buruz. López de Ocariz andreak KBEak izendatzeko espedienteen izapideei buruzko gai batzuk aipatu baditu ere, hura zen haren interpelazioaren funtsezko arrazoia. Argia eta zehatza izan zen sailburu andrearen erantzuna: "Jaurlaritzak ez du asmorik espazio horiek kudeatzeko tresnak egitean eskumen-banaketa aldatzeko". Esan zuen, gainera, sailak osotara errespetatuko dituela arauetan zehazten diren eskumenak. Esan zuen, halaber, jada sortu direla lantaldeak Eusko Jaurlaritzaren eta hainbat administrazioren artean, galdera egiten zuenak aipatzen zituen kudeaketa-plan eta -neurriak elkarrekin egiteko. Berariaz aritu zen, orobat, Arabako Foru Aldundiarekin sortutako lantaldeez. Eta, amaitzeko, López de Ocariz andrearen iritziz Jaurlaritzaren webgunean dauden zenbait akats zuzentzeko konpromisoa ere hartu zuen sailburuak. Horregatik diogu prebentziozko mozio bat dela. Gertatu ez den eraso bat aipatzen du, eta izango ez dena, sailburu jaunak adierazi duenez,. Dena den, López de Ocariz andrearen lasaitasunerako, erdibideko zuzenketa adostu dugu haren taldearekin, eta zentzuzkoa den zerbait jasotzen da: Eusko Jaurlaritzaren jarduerak egokitu egin beharko du aplikagarria den araudira. Gaia proposatu duenari esan behar diot, halaber, gure ordenamendu juridikoan badirela beste mekanismo batzuk ere lurralde historikoen eskumenen interesak defendatzeko, eta bi administrazioren artean eskumen-zapaltzea izan dela ulertzen denerako badela bide bat urratutako ordena berrezartzeko: eskumenarazo bat Arbitraje Batzordera eramatea, López de Ocariz andrea. Eta kontserbazio-neurriak landa-garapen jasangarrirako planen bidez finantzatzeari dagokionez, esan behar dugu egun indarrean dagoenak –hainbat administrazioren arteko adostasunez onartua da– Natura 2000 Sareko espazioetako zenbait neurri propioren finantzaketa aurreikusten zuela. Dena den, hurrengo aldaketan landu beharko da Landa Garapen Jasangarriko Planetan jasotako neurrien finantzaketaren gaia, eta datorren urtetik aurrera egingo da hori, ongi dakizunez. Prozesu horretan jarri beharko dira ados administrazioak. Eta ezin zaio aurrez uko egin Europar Batasunak eremu horiek finantzatzeko aurreikusten duen mekanismo hori erabiltzeari, eta hori ere jaso dugu erdibideko zuzenketan, Habitaten Direktibaren 8. artikuluan ezarritakoa aipatuz. Europako Batzordeak dio EEGF funtsa dela Natura 2000 Sarearen finantzaketa-iturrietako bat, eta hori ez dugu aurretiaz gaitzetsi behar. Azkenean erdibideko zuzenketa hau lortu dugu, eta uste dut, diodan moduan, zentzuzkoa dela, eta babesteko eskatzen diet gainerako taldeei. Ez dut ulertzen Maeztu jauna. Gaitik erabat aldendu da Euskadiko Natura Kontserbatzeko Legearen antolaketaren arazoaz orokorrean hitz egiten, eta agian hemen mintzagai ditugun gauza horietako batzuez; hanka egin ez balu eta ponentzia teknikoaren batzordean balitz, hura aldatzeko, bada, jakingo luke zertaz ari ginen, eta nola geratuko den hau. Gracias. Nada más. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1852 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ROJO SOLANA | SV-ES | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko KBEak (Kontserbazio Bereziko Eremuak) izendatzeko espedienteak egiteari eta tramitatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Eserlekutik bertatik, onartzen badidazu. Esan nahi dudan bakarra da sinatu dugun hiru taldeek adostu dugun erdibidekoak dioena dioela, Maeztu jauna. Egia esan, ingurumen-gaietan askoz gehiago zabaldu ditzakegu akordioa eta zuzenketetan erabiltzen dugun literatura, baina López de Ocariz andrearen jatorrizko ekimenak oso gai zehatzak lantzen ditu, eta gai horiei buruz soilik aritu gara zuzenketak aurkeztu ditugun taldeak, eta hori da zuzenketetan sinatuko duguna. Egia da lege-araudi ugari zaharkituta daudela ingurumen-politikari dagokionez; eguneratu litezke, eta horretarako gaude hemen legebiltzar-taldeak. Gure eskuetan daude Ganbera honek ekimenak aurkezteko eskura jartzen dizkigun tresna politikoak, eta, aurkezten ez baditugu, zerbaitegatik da. Beraz, guztiok zer egin ugari dugula dirudi, eta zuk, interesatuenak, legeak aldatzeko ekimenak proposatuko dizkiguzu. Baina ea egiten ditugun hurrengo aldaketetan zure legebiltzar-taldeak ez duen uzten batzorde txostengilea. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1853 |
10 | 38 | 20.06.2013 | LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN | PV-ETP | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko KBEak (Kontserbazio Bereziko Eremuak) izendatzeko espedienteak egiteari eta tramitatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur, alderdiren batzuk argitzeko. Hasteko, eskerrak eman nahi dizkiet bai Euzko Abertzaleak taldeari bai Talde Sozialistari, adostasunera iristeko izan duten jarrera onagatik. Eta Maeztu jauna kontra egitera etorri da, kontra egin du. Bada, tira, aukera bat da, besterik gabe. Aldaiturriaga jauna, esan didazu prebentziozkoa dela mozio hau, baina baditugu aurrekariak. Bada, 2010ean Eusko Jaurlaritzak zerbitzuak kontratatzeko baldintza-agiriak atera zituenean, argi jasotzen zen lehen helburua kudeaketan eskumenak zituzten erakundeak eta eragindako erakundeak identifikatzea eta haiekin hasierako dokumentua egitea zela. Nik sinetsi egin nion Jaurlaritzari, eta bazirudien borondate ona zuela Jaurlaritzak. Dokumentua nola doan azaltzen duen eskema argitaratu zen, hasieratik Jaurlaritzak onartu arte, eta, hain zuzen, hau jarri zen hasieran: "Lanak hasi izanaren jakinarazpena eragindako erakundeei, Natura 2000 Sarea kudeatzen duten beste sail batzuei eta beste autonomia-erkidego batzuei", mugakideei. Hori dio eskemak, eta orduan ulertu genuen arrazoizkoa dela, legezkotasunari doitzen zaiola. Nik ez dakit zer gertatu den 2010etik orain arte, baina, egia esan, ez dokumentuek ez izapideak ez dituzte errespetatu ez eskema hori ez baldintzaagirietako baldintzak. Jaurlaritzaren borondatea jasotzen da dokumentuetan. Nire ustez ere sailburu andreak badu borondatea, baina ez dakit ez ote den lehen izapide horretan gertatu den bera gertatuko. Espero dut, esperientzia hori izanik, ez dela berriro gertatuko. Eta mozioa ez da prebentziozkoa; orain ia amaitua izan behar genuen lan bat errepikatu behar izatea eragin duten gertaera batzuk izan dira, eta berriro hasieratik hasi behar dugu. Beraz, prebentziozkoa ez; gertaerekiko koherentea, eta hori da kontua. Beraz, espero dut, eta sinesten dut... Argi esaten dizut, sinesten dut Jaurlaritzaren borondate onean, eta guztiok oso adi izango gara, hau egin behar den moduan gara dadin. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1854 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ALDAITURRIAGA ZORROZUA | EA-NV | Mozioa, María del Carmen López de Ocariz López de Munain Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoko KBEak (Kontserbazio Bereziko Eremuak) izendatzeko espedienteak egiteari eta tramitatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Sí, tomaré la palabra desde el escaño, con su permiso. Begira, Maeztu jauna. Uste dut zuk egin duzun galderaren bat ebazteko ez duzula beheko aulkietan eskuinaldera eta ezkerraldera begiratu besterik. Eusko Alkartasunak gai horretan zortzi urtean egin duenak behar beste denbora ematen du natura kontserbatzeko legea edo Natura 2000 Sarea garatzeko araudi egokia egiteko. Beraz, begiratu zure ingurura, eta ez aurrera. Eta López de Ocariz andreak galdetu du zer gertatu zen 2010etik 2012ra bitartean. Bada, zuk babestu duzun gobernu bat izan dela. Hori gertatu da, López de Ocariz andrea. Badakizu luze eta zabal hitz egin dugula gai horri buruz, ongi ezagutzen duzu gure jarrera, eta orain kexu zara kudeaketa-planetan gustuko ez dituzun gaiak ageri direlako. Eta apirilean edo maiatzean argitaratu diren arren, gogorarazten dizut López lehendakariaren azken Gobernu Kontseiluak onartutako dekretuak direla, López de Ocariz andrea. Beraz, bada, besterik gabe eman konfiantzazko botoa, ziur hobeto egiten saiatuko garela, eta espero dugu alderdi hauek zuzenduta geratzea KBE eremuen izendapenen dekretu berrietan. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1855 |
10 | 38 | 20.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, hizkuntza aukeratzeko askatasuna eta gaztelania irakas-hizkuntza izaten jarraitzea bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Labur hitz egingo dut, planteatu dugun legez besteko proposamena oso erraz ulertzen baita; ez garrantzi gutxiko gaia delako, oso gai garrantzitsua baita: guretzat oinarrizkoak diren printzipio batzuk aldarrikatzea planteatzen da. Baina, esan dudanez, labur hitz egingo dut, funtsean oso erraza baita, batez ere oso erraza ulertzen, eta Legebiltzarrean gehiengoak adostutako erdibideko zuzenketa bat baitugu Alderdi Popularraren, Euzko Alderdi Jeltzalearen, Alderdi Sozialistaren eta UPyDren artean. Egia esan, Jaurlaritza aldatzearen ondorioz sortu da ekimen hau, gai honetan Jaurlaritza honetaz ez garelako fidatzen sortu da, eta sortu da, halaber, Hezkuntzako sailburuaren adierazpen batzuen ondorioz, erne jarri baikintuzten eta mehatxu-kutsua ere hartu baikenien. Izan ere, Hezkuntzako sailburuak azkenaldian esan du aztertzen ari dela A ereduan euskaraz ematen den ordu-kopurua handitzea, eta esan zuen, orobat, A ereduaren egungo sistemak, gaztelanian bakarrik oinarrituak, ez duela balio bi hizkuntza ofizialen ezagutza praktikoa bermatzeko. Hau da, horren ondorioz, Eusko Jaurlaritzak, itxuraz, sistema berri bat diseinatu nahi du A ereduan euskararen pisua handitzeko. Eta Jaurlaritza honetaz ez garenez fidatzen –eta gainerako taldeez ere ezin gintezke fidatu, ezta aurreko Jaurlaritzaz ere, gai honetan egin zuena ikusirik–, oso ekimen argi bat aurkeztu nahi genuen ikusteko ea gainerako taldeak, bereziki Euzko Abertzaleak taldea, gai ziren gauzak argi eta garbi esaten zituen erdibideko bat sinatzeko. Proposatu genuen lege-proposamen batean, proposatzen genuen Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailari eskatzea "berma dezala hizkuntza aukeratzeko askatasuna eta gaztelania hautatzeko aukera egon dadila, irakas-hizkuntza gisa, hala nahi duten ikasle guztientzat. Hizkuntzaereduen edozein aldaketak bi printzipio horiek errespetatu beharko ditu". Azkenean, esan bezala, erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu. Hasieran, Euzko Abertzaleak taldeak hau baino askoz ilunago bat proposatzen zigun, baina, azkenean, onartu du erdibideko hau sinatzea. Irakurri egingo dut: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio berma dezala euskal hezkuntzan hizkuntza aukeratzeko benetako askatasuna, baita indarrean dagoen legedian aurreikusitako helburua betetzea ere, hots, ikasleek bi hizkuntza ofizialen ezagutza praktiko nahikoa izatea derrigorrezko hezkuntza amaitzean". Bestetik, proposatzen dugu Eusko Jaurlaritzari eskatzea "berma dezala euskarak eta gaztelaniak irakas-hizkuntzak izaten jarraitzea, baita hezkuntzasisteman pixkanaka ingelesa sartzea erraztea ere". Beraz, gure iritziz, ekimen honek hiru helburu ditu funtsean. Batetik, hizkuntza aukeratzeko askatasuna bermatzea, orain arte ez baita bermatu. Presioa egin da, "gomendioak" egin dira –komatxo artean– gurasoei eskatzeko matrikulatu ditzatela beren semealabak eredu jakin batean. Hau da, orain arte ez da bermatu hizkuntza aukeratzeko askatasuna, eta guk nahi dugu gurasoek askatasunez aukeratu ahal izatea beren seme-alabentzat nahi duten eredua (A eredua, B eredua ala D eredua). Bigarren helburua. Ez dugu arazorik ereduen sisteman aldaketa eta hobekuntza jakin batzuk planteatzeko. Horrekin ez dugu batere arazorik. Baina horrek ez du ekarri behar A eredua ahultzea edo beste gauza bat bihurtzea. Beraz, bigarren helburua da A ereduak bere horretan jarraitzea eta ez ahultzea. Ez ahultzea. Eta hirugarren helburua da gaztelaniak eta euskarak irakas-hizkuntzak izaten jarraitzea. Eta puntu honetan gogorarazi behar da ez direla gauza bera gaztelania ikastea eta gaztelaniaz ikastea. Eta guk nahi dugu horrek funtsezko printzipio izaten jarraitzea eta eskubide hori bermatzea; alegia, gurasoek aukera izatea beren seme-alabentzat irakas-hizkuntza gisa gaztelania duen eredu bat hautatzeko. Eskubide konstituzional eta oinarrizko eskubide bat da, eta, hortaz, jarraitu egin behar du etorkizunean. Azken batean, hiru helburu horiek jarri nahi genituen mahai gainean, eta, horrenbestez, erdibideko hau sinatu duten taldeei erdibideko hau sinatu izanagatik eta, orobat, ekimen honen aldeko botoa emateagatik eskerrak eman besterik ez zait gelditzen. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1856 |
10 | 38 | 20.06.2013 | OYARZABAL DE MIGUEL | PV-ETP | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, hizkuntza aukeratzeko askatasuna eta gaztelania irakas-hizkuntza izaten jarraitzea bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Nik ere labur-labur, berriro ere, Marmotaren Eguna izango balitz bezala, hemen defendatu ahal izan ditzagun azken urteetan defendatu ditugun gauza batzuk. Oso gauza sinpleak dira; besteak beste, gurasoek erabaki ahal izatea zer nolako hezkuntza nahi duten beren seme-alabentzat, gure araudiak eta gure hezkuntza-sistemak eskaintzen dizkienetatik zer eredutan hezi nahi dituzten eta hezi ditzaketen beren semealabak; zer hizkuntza ofizialetan egin ditzaketen beren seme-alabek ikasketak. Eta ea gaur, 2013an, posible den, hain zuzen, Euskadiko familia batek erabaki ahal izatea bere seme-alaben ama-hizkuntzak nahikoa presentzia izatea eskolan, gure seme-alaben amahizkuntza presente egotea eskolan, eta, gainera, irakas-hizkuntza gisa aukeratu ahal izatea. Horixe eskatu dugu hainbat eta hainbat urtez, eta, askotan, geuk ekarri dugu hona. Gaur, UPyDk ekarri du, eta, nire ustez, akordio bat bilatzeko helburuarekin –erdibideko testu honetan adierazi dugu– ekarri du. Akordio horrek konpromisoak hartzera eraman behar gaitu, familiek dituzten aukerak errespetatzearen bidetik jarraitzera eraman behar gaitu, eta lortu behar du Administrazioak erantzun bat ematea familiek beren seme-alabentzat nahi dutenari, ez baldintzatzea haien hautua eta askatasuna. Administrazioak sartu ahal izan ditzala, eskura dituen tresnen bidez, matrikulazio-prozesuen bidez, baita hezkuntza-planifikazioaren eta eskola-maparen bidez ere, familien aukera-askatasuna benetan errazteko mekanismoak. Horixe eskatu diogu besteetan Hezkuntza Administrazioari. Uste dut gaur ere Jaurlaritzari konpromiso hori harrarazi nahi diogula testu honekin. Jaurlaritzari konpromisoa harrarazi ez bakarrik familien eskakizunei erantzuteko, baizik eta gure hezkuntza-sistemak hiru eredu (A, B eta D) dituen bitartean familien erabakiak errespetatzeko, eta hautua ez mugatzeko eta baldintzatzeko. Ikastetxeei argibide zehatzak ematea eskatzen dugu, familiek aukeratzeko duten eskubidea errespeta dezaten; baina, horrez gain, irakaskuntza hirueledunerantz aurrera egin behar dugun honetan, gure hezkuntza-sistemako irakaskuntzan ingelesaren aldeko apustua egin behar dugu –eta horixe eskatzen dugu guk berriro ere–, eta, horretarako, oinarrizko eta funtsezko adostasun bat lortu behar dugu eskolan hizkuntzei ematen zaien tratamenduari dagokionez… Eta datozen urteetan eskolan hizkuntzei emango zaien tratamendua ezin da egon 1980ko hamarkadaren hasierako planteamenduen mende, eta guk uste dugu etorkizunari begiratu behar diogula. Etorkizunari begiratu behar zaio, daukagun esparrua errespetatuz; baina etorkizunari begiratu behar zaio jakinik ikastetxeen autonomia errespetatu behar dugula eta edozein familiari gaztelania, euskara eta, laster, ingelesez irakasteko gaitasuna duten irakasleak ditugunean, ingelesa hautatzeko aukera emanez gure seme-alaben irakas-hizkuntza gisa. Hori da helburua. Uste dut helburu hori lortzen saiatu behar dugula datozen urteetan. Eta, hortik aurrera, ez ditugu defendatu behar bakarrik familien askatasuna eta testu honetan ezarri ditugun helburu horiek; euskal gazteek, beren hezkuntza-etapa amaitzen dutenean, ezagutza praktiko eta nahikoa izan behar dute euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez jarduteko. Horrek izan behar du gure eskolaren –eskola publikoaren eta eskola itunduaren– oinarrizko helburua. Jaurlaritzak eta Hezkuntza Sailak hori egia bihurtzeko behar diren neurri eta aurrekontu-ahalegin guztiak jarri behar dituzte martxan. Uste dut aukera paregabea dugula bide hori elkarrekin egiteko, alde batera utziz hizkuntza-arloko tirabira alderdikoiak, errespetatzeko gai bagara gure Erkidegoko bi hizkuntza ofizialak, euskara eta gaztelania, hauta ditzaketela familiek irakas-hizkuntza gisa, hezkuntza-sistemak beti izango baitu nahikoa tresna beste hizkuntzak ere nahikoa presentzia izan dezan eskolan. Helburu hori lortu nahi dugu legez besteko proposamen honekin, eta, jakina, poztu egiten gara akordioagatik. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1857 |
10 | 38 | 20.06.2013 | CELAÁ DIÉGUEZ | SV-ES | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, hizkuntza aukeratzeko askatasuna eta gaztelania irakas-hizkuntza izaten jarraitzea bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Lehendakari, legebiltzarkideok, arratsalde on. Hiru jarrera nagusi daude hezkuntzan hizkuntzen irakaskuntzaren kontuan. Inposaketarena da bat, gizartearen nahiaren gainetik eta hiritarrek eskola hizkuntza aukeratzeko duten ahalmenaren kontra ezartzen den inposaketarena, hain zuzen ere; garai historiko ez hain urrunetan zuzenean ezagutu duguna, alegia. Ohikoa izaten da bide hau erregimen ez demokratikoekin lotuta izatea, baina beti dago egoera demokratikoetan ere, bertara bueltatzeko tentazio bizia. Zenbait helburutara arinago heltzeko bide-lasterra dirudielako, nahiz eta praktikan helburu horiek desitxuratzeko baizik balio ez duen. Axolagabekeria da bigarrena. Hizkuntzen gaia gaitzat ere ez hartzea edo gaia bera ukatzea. Utzikeriarekin bat etortzen da eta erabat antzua da, ez du inolako ekarpen positiborik egiten hezkuntzaren hobekuntzarako. Sustapena da hirugarrena, betiere, gizartearen adostasunean eta hiritarren eskola hizkuntza aukeratzeko askatasunean oinarri harturik eraikitzen den sustapena. Hizkuntza bakoitzaren egoera soziolinguistikoa kontuan hartzen duena eta hizkuntza ezagutza aberastasun gisa hartzen duena, beti batuketa bat bezala ulertzen dena eta inola ere ez kenketa bezala. Hori da Euskararen Legetik abiatuta eta Euskal Eskola Publikoaren Legetik iraganez herri honen gehiengo zabal batek adostu eta abian jarri genuen –dugun– bidea. Izan dira, nola ez, gorabeherak bide horretan hartu behar izan diren zenbait erabakitan, baina nork ukatuko du distantziaz eta denboraz begiratuta hartutako bidearen emankortasuna? Gure gazteek duten euskararen ezagutza maila eta adin horietan lortu diren elebitasun indizeak pentsaezinak ziren belaunaldi bat atzera eginez gero, eta eredu bihurtu dira Euskaditik kanpo zeregin horietan ari diren herrialde askorentzat. Bitarte horretan, beste gauza bat ere ikasi dugu gure hezkuntza jardueran zehar: hizkuntzak osoro bereganatu ahal izateko, ikasgaia ez ezik, hizkuntza hori beste edukiak jasotzeko tresna ere izan behar dela, hau da, ikasbide ere izan behar dela. Horrela egiaztatzen dute, bestalde, gai honen inguruan gaur egun egiten ari diren ikerketek eta Europako eta nazioarteko txostenek. Orain, euskaraz eta gaztelaniaz gain, gure hezkuntzaren egunerokoan beste hizkuntza bati tokia egin behar diogun honetan, oso garrantzitsua da printzipio nagusi horiek argi eta garbi izatea. Bat, hizkuntza politikak beti gizarte adostasunean eta eskola hizkuntza aukeratzeko printzipioaren gainean eraiki behar dira. Bigarrena, hizkuntzak ez dira elkarren etsai, hizkuntza bat bereganatzea beste batera murgiltzeko lagungarri eta aberasgarria izaten da beti. Eta hirugarrena, hizkuntzen irakaskuntza eraginkorra izateko, hizkuntzok ikasgai eta ikasbidea izan behar dira aldi berean. Horiek izan dira gure hastapen nagusiak. Hauetatik abiatu ginen, eta gure emaitzak oso emankorrak izan dira eta dira. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1858 |
10 | 38 | 20.06.2013 | BERRIOZABAL BÓVEDA | EA-NV | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, hizkuntza aukeratzeko askatasuna eta gaztelania irakas-hizkuntza izaten jarraitzea bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburua. Lehendakari, legebiltzarkideok, arratsalde on guztioi. Joan den maiatzaren 13an gai honen inguruko bi ekimen erroldatu zituen Maneiro jaunak: batetik, sailburuaren agerraldia eskatu zuen, eta bestetik, orain eztabaidatzen ari garen legez besteko proposamen hau. Sailburuari galdetu eta haren erantzuna zein izango zen jakin aurretik, Jaurlaritzari zer egin behar duen esan nahi izan zion UPyDk. Duela astebete eskas, ostiralean, egin zuen sailburu andreak bere agerraldia batzordean eta argi geratu zen zein den sailaren planteamendua kontu honi dagokionez: legea betetzea eta euskararen normalizazioak aurrera egitea ahalbideratzea. Hasteko, argi utzi zuen A eredua edo beste edozein eredu euskal hezkuntza sisteman indarrean dagoen eredu sistemaren baitan aztertu eta ulertu behar dela. Indarrean dauden hizkuntza ereduek hezkuntza euskaldundu eta euskararen normalizazioa lortze aldera izandako eragin positiboa azpimarratu zuen. Urte hauetan guztietan, gurasoek egindako hautuaren bilakaera ere gogora ekarri zuen. Gurasoek askatasunez egindako hautuek azken urteetan D ereduak gora egitea eta A eta B ereduek behera egitea eragin dutela aipatu zuen. Sailburuak argi utzi zuen Jaurlaritzak ez duela inoiz urratu, ezta urratuko ere, gurasoek euren semealabek zein hizkuntzatan ikasi behar duten eraba- kitzeko duten askatasuna. Eta Euzko Alderdi Jeltzaleak ez du gaur erdibideko bat sinatzeko premiarik legeak zer dioen eta beren jarduna zein izan behar duen erabakitzeko. Baina askatasun hori ez da mugagabea, eta maila berean jarri zituen sailburuak bestelako eskubide eta betebehar batzuk ere. Ez gaude Maneirok eskatzen duenaren kontra; gainera, errealitatean egiten den zerbait baino ez da, baina hankamotz geratzen dela uste dugu, legea eskuan hartuta edozein gurasok askatasun hori bermatuta duelako eta Jaurlaritzak ere borondate hori agertu zuelako. Horregatik, ulertezina egiten zaigu proposamen hau gaur baino lehen erretiratu ez izana. La enmienda presentada por el grupo Euzko Abertzaleak se fundamenta básicamente en dos normas en vigor. Por un lado el artículo 6.1 del Estatuto de Gernika, que dice que el euskera, lengua propia del pueblo vasco, tendrá, como el castellano, carácter de lengua oficial en Euskadi. Además, dice que las instituciones de la Comunidad Autónoma, teniendo en cuenta la diversidad sociolingüística del país, garantizarán el uso de ambas lenguas, regulando su carácter oficial, y arbitrarán y regularán las medidas y medios necesarios para asegurar su conocimiento. Por otro lado, pretendíamos resaltar la importancia del capítulo relativo al uso del euskara en la enseñanza de la Ley 10/1982, de Normalización del Uso del Euskera. Handik urtebetera, 1983an, unibertsitateaz kanpoko irakaskuntzan hizkuntz ofizialen erabilera arautzen duen 138/83 Dekretua onartu zen, ereduen sistema arautzen duen dekretua. 1/93 Legea, Euskal Eskola Publikoaren Legea, izan da aurreko arau horien garapen nagusia eta eztabaidagai dugun kontu honi dagokionez funtsean Euskararen Erabilera Normalizatzeko Legean jasotakoa berresten duena, eta bi elementu ditu ardatz: derrigorrezko eskolaldia amaitzean ikasle guztiek gai izan behar dutela euskaraz eta gaztelaniaz hitz egiteko, irakurtzeko eta idazteko; eta, bestetik, gurasoek erabakiko dutela horretarako zein eredu-bide erabili. Esan daiteke aipatutako arau horiek direla gerora emandako hainbat xedapenen abiapuntua: euskarazko irakas-postuak definitzeko arautze-lana, euskara edota euskaraz irakasteko behar den euskara maila arauz definitzeko lanak, Autonomia Erkidegoko eskola-kurrikuluma zehazteko arautze-lana, Euskararen Erabilera Normalizatzeko Legea pausoz pauso garatzeko programa jakinen arautze-lana (besteak beste, Irale, Nolega, Ulibarri eta abar). Inoiz esan izan da Euskararen Erabilera Normalizatzeko Legeak funtsean buru biko formulazioa duela: batetik, ikasle guztientzako elebitasun maila bereko azken xedea ezartzen du, eta bestetik, euskarari eta gaztelaniari ikasle bakoitzaren eskola bidean enfasi desberdina eskaintzeko aukera ematen du eta irakashizkuntza aukeratzeko orduan gurasoei ematen die hitza. Baina garrantzitsuak diren bi printzipio horiez gain, bestelako kontuak ere aipatzen ditu legeak: irakas-hizkuntza gisa aukeratu ez den hizkuntza ofiziala nahitaez ikasi beharra, eta euskara ikastetxeetako barne nahiz kanpo jardueretan ohiko tresna izatea. Nuestro grupo entiende que el Gobierno Vasco tiene que seguir conjugando cuatro principios, como ha venido haciendo hasta ahora. El primero es el relativo a la libertad de los padres y las madres a elegir la lengua de enseñanza, libertad de elección que solicita el señor Maneiro en su iniciativa y que nuestro sistema garantiza. El segundo tiene que ver con la enseñanza obligatoria de la lengua oficial que no haya sido elegida como vehicular. El tercer principio a seguir debe ser el cumplimiento del objetivo de poseer un conocimiento práctico suficiente de ambas lenguas oficiales. Y el cuarto, y no por ello menos importante, el relativo al uso normalizado del euskera en las actividades ordinarias internas como externas en los centros educativos. Aspaldi adostu genituen printzipio horiek, eta bide oparoa ahalbideratu dute ikasleen hizkuntza gaitasunari eta, oro har, euskararen normalizazioari dagokionez. Horregatik, gure zuzenketan printzipio horiek guztiak uztartzen jarraitzeko eskatzen genion Jaurlaritzari. Neurri eta molde askotako elebitasun mailak lortzen dituzte euskal ikasleek. Gazte batzuk elebidun funtzionalak dira eta berdintsu moldatzen dira euskaraz zein gaztelaniaz. Beste batzuek, aldiz, ez dute erraztasun bera bi hizkuntzetan. Legez, Gobernuari dagokio ikasleek bi hizkuntza ofizialetan hizkuntza gaitasuna izatea bermatzea, baina azterketa objektibo eta zintzoa eginda, agerikoa da gaur egungo A ereduaren formulazioarekin ez dela nahikoa. Horregatik, eskura ditugun aukerak baliatu behar ditugu, eta aukera horiek indarrean dauden legeek eskaintzen dizkigute, besteak beste. 83ko Dekretuak zein Eskola Publikoaren Legeak aurreikusi egiten dute A ereduan egokitzapenak egiteko aukera, eta azalpen zabala eman zuen sailburuak kontu horri dagokionez. Orain baino lehen zenbait ikastetxetan egokitzapenak egin dira ikasleek bi hizkuntza ofizialetan duten gaitasuna hobetze aldera. Eta ez izan zalantzarik, egokitzapen horiekin ikastetxeek ikasleen onura eta aberastasuna baino ez dute bilatzen, dena irabazteko eta ezer ez galtzeko. Bi hizkuntza ofizialak ez jakitea ez da eskubide bat, muga bat baizik. A ereduaren egungo formulazioa bere horretan mantentzeak aukera berdintasunaren ateak ixten dizkie ikasleei. Egokitzapen horiek duela 20 eta 30 urte lortutako adostasunen ondorio dira, eta adostasun sozial eta politiko zabal hark A eredua euskararen irakaskuntzari dagokionez indartzeko aukera ontzat eman zuen. Zuk kontrakoa uste duzun arren, ereduetan egokitzapenak egiteak ez du gurasoen hautatzeko askatasuna urratzen. Gurasoen askatasuna errespetatzea eta bi hizkuntza ofizialak hobeto ezagutzea ez daude inondik inora ere kontrajarriak. Zuzenketarik aurkeztu ez duten taldeen txanda iritsiko da orain, baina nik aurretiaz euren aldeko botoa eskertu nahiko nuke. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1859 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, hizkuntza aukeratzeko askatasuna eta gaztelania irakas-hizkuntza izaten jarraitzea bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Arratsalde on guztioi. Orain dela egun gutxi, orain dela astebete eskas, hain zuzen, gai hau eztabaidatu genuen Hezkuntza Batzordean –lehen ere norbaitek aipatu du–. Guzti honen oinarria sailburuak maiatzaren 10eko kontrol plenoan hizkuntza ereduen inguruan, bereziki A ereduari buruz, esan zituen hainbat gauzatan dago. Desde nuestro punto de vista, la consejera habló de la necesidad de revisión de los modelos para alcanzar los objetivos contemplados en la ley, y se ratificó en la comisión. Gure ikuspuntutik, legeak ezartzen dituen helburuak lortzeko ereduen errebisioaren beharra adierazi zuen sailburuak, eta gauza bera berretsi zuen batzordean. Eta batzordean esan genuen bezala, ulertezina da guretzat PNVren Gobernuak abiapuntu bezala ereduen berrikustea hartzea, kasu honetan A ereduen berrikustea, orain arte egindako ikerketa guztiek (ISEI-IVEIkoak, ebaluazio diagnostikoen bidez egindakoak, Euskal Herriko Unibertsitateak egindako hainbat ikerketak) argi eta garbi adierazi dute gaur egungo eredu sistemak ez duela bermatzen ikasle euskaldunak –elebidunak– izatea derrigorrezko eskolaldia bukatzean. Gaztelaniaren ezagupen maila ez da arazoa. Ez dugu jokoan gaztelaniaren ezagupen maila, euskararen ezagupen maila dugu jokoan. Ez ikerketek bakarrik, gainera: hezkuntza eragileek, hezkuntza komunitateak, kontseiluak, Euskadiko Eskola Kontseiluak…, hau da, hezkuntzan eta gizarte mailako eragile ia guztiek edo gehienek, behintzat, argi esan dute eta adierazi dute ereduen sistema hau agortuta dagoela eta hasi behar dela pausoak ematen beste marko berri batean ibiltzeko edo batera joateko. Gauza asko egin dira urte luze hauetan euskararen inguruan eta hezkuntzatik ikusita aurrerapauso esanguratsuak eman direla ezin da ukatu. Alderantziz, esfortzu handia egin da irakasleen aldetik, gurasoen aldetik eta hezkuntza osoaren aldetik. Hori dena baloratu egin behar da, inolako zalantzarik gabe. Baina hori esanda, PNVk orain dela urte askotako eztabaidara eraman nahi gaitu berriro, eztabaida hau guztiz gaindituta eta agortuta dagoenean. Gutxienez, gaindituta eta agortuta ikastetxeetan eta, esango nuke, jendartearen zati handi batean. Euskara, euskal hezkuntza sistemaren ardatza esan eta izatetik eta idaztetik –ikusi besterik ez dago zuen programak eta zuen testuak eta sailburuak berak etxe honetan, Legebiltzar honetan, esandakoa–, joan zarete hortik ereduen errebisiorako jauzia egitera. Eta ez dugu ulertzen zertan ari den Gobernu hau euskararen eta hizkuntza-ereduen inguruan. Argi dago, orain arte entzun dugunaren arabera eta esan duzuenaren arabera, ez duzuela inolako asmorik ereduen sistema aldatzeko, indarrean mantendu nahi dituzuela eredu hauek, nahiz eta jakin ikasle ez euskaldunak lortzea dagoela jokoan; eta ez hori bakarrik, Normalizazio Legeak eta Euskal Eskola Publikoaren Legeak markatzen dituzten helburuak ere ez direla lortzen bide horretatik, argi eta garbi esaten baita lege hauetan ikasleek beren derrigorrezko eskolatzea bukatzean gaitasun nahikoa izango dutela bi hizkuntza ofizialetan. Eta argi dago ere hainbat urte pasatu direla hau abian ipini zenetik eta gaur ez dela oraindik eguna hori bermatzen denik. Are gutxiago A ereduan, nahiz eta ordutegiak aldatu edo hainbat birmoldaketa egin. Gainera, A ereduak –eta hori ere batzordean aipatu genuen– ikasleen eskubideak ez ditu kontuan hartzen, diskriminatuak dira ikasle horiek. Kohesio sozialerako guztiz kaltegarria da, eta gaur egun eskola asko daude ghetto bihurtzen ari direnak, egoera sozioekonomiko txarrean dauden ikasleenak edo maila sozio-kultural baxukoenak edo etorkinenak, non ez zaien bermatzen euskara ikasiko dutenik eta, beraz, beti egongo dira sozialki egoera txarrago batean. Derrigorrezko hezkuntza lorpen bat izan da herri honetan eta herri gehienetan dagoen tokietan, eta horrela uste dut baloratu izan dugula guztiok. Derrigorrezko hezkuntza lorpen bat baldin bada eta izan baldin bada, euskara ikasle guztiei bermatzea eta euskararen ezagupena ikasle guztiei bermatzea ere lorpen bat izan beharko litzateke hemen gauden talde eta indar guztientzat. Eta gaur egun ez dut uste, errealitatea ezagututa, hori horrela denik. Orduan, zein da A ereduan orduen modifikazioaren helburua, ez baldin bada arazoa errotik heltzen eta beste marko berri baterako pausorik ematen? Guk, gure aldetik, behin baino gehiagotan aipatu dugu zer proposatzen dugun. Gure ustez, helburua izan behar da euskaldun eleanitzak lortzea, eta horretarako, ereduen sistema gaindituta, beste eredu batera joan behar gara, murgiltze ereduan oinarritzen dena, malgua, tokiz tokiko errealitatea kontutan izango duena, baina ziurtatuko duena eta baliabideak ipiniko dituena ikasle elebidunak lortzeko. Zeren eta aipatzen da hiru elekoa, aipatzen da eleaniztasuna, eta, noski, gu ere bat gatoz horrekin, inolako zalantzarik gabe, baina gogoratu nahi dut ez dagoela ikasle edo pertsonarik hiruelekoa edo eleanitza izango denik lehenago elebiduna ez baldin bada, eta gaur oraindik hemen duguna jokoan da elebiduna izatea. Zeren eta gero iritsiko gara eleanitzak izatera. Ez gara inoiz eleanitzak edo gure gizartea ez da eleanitza izango elebidun izatetik pasatu gabe, eta gaur egoera beste bat da. Lehen aipatu den bezala, gehiengo zabala jendartean eta hezkuntzan ikasle euskaldun eleanitzak lortzearen alde dago, baina Legebiltzar honetan proposatu duzuen erdibidekoa hitzetatik at ez doa inora. Eta ez doa inora ez duelako ezer berririk esaten, baizik eta gaur egun dagoena goitik behera bakarrik berresten duelako, eta, gainera, gaur egun gure eskoletan eta ikastetxeetan dauden hizkuntzekiko arazoei ez dielako heltzen eta oso urruti dagoelako behar eta errealitate horretatik. Zer dago adostu duzuen erdibideko horretan suposatzen duena nolabaiteko aurrerapena, aurrerapausoa, hobekuntza, laguntza, herri honetako ikasle guztiek bi hizkuntzak, hiru hizkuntzak ikasteko? Gauza bat bera ere ez. Ez dago ezer. Ados ipintzen zarete funtzionatzen ez duen sistema bat babesteko, eta hori ulertezina iruditzen zaigu. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1860 |
10 | 38 | 20.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, hizkuntza aukeratzeko askatasuna eta gaztelania irakas-hizkuntza izaten jarraitzea bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehenik eta behin, berriro eskertu nahi diet taldeei erdibideko hau sinatzeagatik eta aldeko botoa emateagatik. Berriro diot ez garela Jaurlaritza honetaz fidatzen, aurrekariak ikusita. Azkenaldian, inposiziozko hizkuntza-politikak aplikatu dira, gehiegikeriak egin dira D eredua inposatzeko, eta A eredua baztertzeko eta mespretxatzeko saiakera egin da. Hori da gure iritzia, hori da gure esperientzia, hori da ikusi duguna, eta guk, oposizioko taldea garen aldetik, gai honekin tematu behar dugu, eta tematu egingo gara Jaurlaritza hau hemen planteatzen ez diren beste bide batzuetatik joaten delako susmoak ditugun bitartean. Egia esan, Euskadiko Alderdi Sozialistak ere, Alderdi Popularrarekin batera, ez zituen politika horiek aldatu horretarako aukera izan zuenean. Horregatik izaten dira marmotaren egunak Legebiltzar honetan. Hori konpondu izan balitz, ez ginateke berriro ere gai honetaz hitz egiten ariko. Sektore nazionalistek esaten digute A ereduak eskari txikia duela. Guk, tira, ezin dugu ahaztu A ereduko matrikulazio urria, batetik, familiei eredu hori ez hautatzeko egin zaien presioaren ondorio dela, eta, bestetik, Administrazioko edozein lanpostu lortzeko gehiegizko hizkuntza-ezagutzak eskatzearen ondorio dela, horrek presioa egin baitie familia askori beren seme-alabak D ereduan matrikulatzeko. Eta guk uste dugu kendu egin behar direla inposizio horiek erabateko askatasuna izan dezagun. Askatasunari beldur handiena dioten sektoreek, EH Bildun ordezkatuta daudenek, diote –sailburuaren joan den asteko agerraldian esan zen, gaur berriro planteatu da, eta duela minutu gutxi Agirrezabala jaunak ere esan dit kalean–, esaten digute: "A ereduari eutsiz gero, ikasleei euskara ikasteko duten eskubidea kentzen zaie; diskriminatu egiten dira", esaten dute. Horren aurrean, berriro gogorarazi behar zaizue jendeak nahi duelako hautatzen duela A eredua, eta, hortaz, familia horien askatasuna guztiaren gainetik dagoela. Ezin daiteke esan A ereduak diskriminatu egiten dituela edo kendu egiten diela ikasleei euskara ikasteko duten eskubidea, familiek hautatzen baitute eredu hori. Familia askok hautatzen dute eredu hori, eta, horrenbestez, askatasuna, Askatasuna –letra larriz– bermatu eta defendatu behar da. Tira, pozten gara akordio batera iritsi izana, baina erne egongo gara. Sinatu dugun hau ez bada betetzen, berriro diot, marmotaren egun gehiago izango ditugu. Eta guk funtsezko hiru printzipio defendatuko ditugu: hizkuntza hautatzeko askatasuna bermatzea, A eredua ez ahultzea, eta gaztelaniak irakashizkuntza izaten jarraitu ahal izatea, eta hori desagerrarazi nahi du, hain justu, EH Bilduk. Beraz, gure betebeharra da Euzko Abertzaleak legebiltzar-taldeari eta Jaurlaritzari presioa egiten saiatzea gainerako taldeok aldezten ditugun neurriak bultzatu ditzaten. Betebehar hori dugu legebiltzartaldea garen aldetik, eta horregatik eutsi diogu eta ekarri dugu ekimen hau. Esan bezala, erne egongo gara, eta Jaurlaritzari presioa egiten jarraituko dugu printzipio horiek bete ditzan, beste legebiltzar-talde bat ez baitago inola ere ados printzipio horiekin, A eredua desagerrarazi nahi baitu eta irakaskuntzan euskara inposatu nahi baitie familia guztiei eta ikasle guztiei, salbuespenik gabe, eta, horren aurrean, talde gisa dugun betebeharra Jaurlaritzari presioa egitea da guretzat funtsezkoak diren printzipio horiek aplika daitezen. Azkenik, berriro diot, eskerrak eman nahi dizkiet taldeei erdibideko hau sinatzeagatik. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1861 |
10 | 38 | 20.06.2013 | OYARZABAL DE MIGUEL | PV-ETP | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, hizkuntza aukeratzeko askatasuna eta gaztelania irakas-hizkuntza izaten jarraitzea bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, eta labur-labur. Ez dezala gaizki hartu Maneiro jaunak nik Marmotaren Eguna aipatu izana, baina, nolanahi ere, zu Ganbera honetara iritsi baino lehen ere hitz egiten genuen gauza hauetaz, bilkura-egunkariak irakurriz jakin izan duzunez, beste legealdi batzuetan Alderdi Popularrak ekarri zituen ekimen berdin-berdinak ekarri baitituzu hona. Beraz, badakizu gauza hauetaz askotan hitz egin dugula. Egia da eskubide jakin batzuk defendatzen jarraitu behar dugula; beste ehun aldiz egin behar bada ere, bada, egiten jarraituko dugu. Hain zuzen, gauzek ez dute zerikusia Administrazioak erabiltzen dituen tresnekin bakarrik, baizik eta, nire ustez, euri fin batekin, hondoko arazo batekin, horren ondorioz gure erkidegoko familia askok D ereduan matrikulatu baitituzte beren seme-alabak pertsona bitxitzat hartuak ez izateko. Izan ere, hain zuzen, hezkuntza-zentro askotako elkarte jakin batzuek kanpainak egin dituzte A ereduan matrikulatutako neska-mutilak baztertzeko eta jazartzeko, haiei analfabeto deituz; baina kanpoko ebaluazioen datuek jakitera eman digute ikastetxe itunduetan A ereduan matrikulatutako gazteak Euskadiko irakaskuntzan emaitza onenak lortzen dituztenen artean daudela. Beraz, hori ez da arazoa; hemen askatasunarazo bat daukagu, askatasuna errespetatu nahi ez dutenen arazo bat, hain zuzen. Eta Administrazioak erantzun egin behar du, eta bere betebeharra bete. Kontua ez da, Maneiro jauna, A eredua ez ahultzea; kontua da denon artean ereduen planteamendu bat defendatu ahal izatea, dela daukaguna (eta gogorarazten dizut 1980ko hamarkadatik datorrela), dela adostu dezakegun beste bat. Ez dakit hiru eredu, bi, bat edo bost, baina, nolanahi ere, garai hauetara egokitutako planteamendu bat. Eta ez du zertan izan 1983an planteatu zen A ereduaren argazki finko bat, baizik eta, betiere bi hizkuntza ofizialetako edozein irakas-hizkuntza izateari buruz defendatzera etorri zaren printzipioak errespetatzen badira, familientzat erakargarriagoa egin badezakegu A eredua euskara indartuz, indartu dezagun euskararen pisua. Zergatik ez? Zergatik ez da euskararen pisua indartuko A ereduan, modu horretara erakargarriagoa egiten badugu Euskadiko familia askorentzat? Eta milaka familiak Bigarren Hezkuntzan, Batxilergoan eta Lanbide Heziketan A eredua hautatzen badute, baina, aldiz, Haur Hezkuntzan eta Lehen Hezkuntzan familia gehienek B eta D ereduak hautatzen badituzte, adin txikietan beren seme-alabek euskararen ezagutza praktiko eta nahikoa izatea nahi dutelako, zergatik ez dugu A eredua erakargarriago bihurtuko familientzat? Euskara gehiago indartuz, bai; zergatik ez? Ez diogu beldurrik izan behar horri, ezta A edo B ereduan ingelesa gehiago sartzeari ere. Ildo beretik, sailari planteamenduak egin dizkiogu eta jakin dugu Bizkaiko eta Gipuzkoako eskualde jakin batzuetako ikastola pribatu itunduek gaztelania indartzen dutela, ikusten dutelako nondik doan mundua eta oso ondo dakitelako hautematen zer gabezia dituzten, eta ikastola itundu horiek gaztelaniaren ordu-kopurua indartzen ari dira gaur egun; bada, agian, sailak planteatu behar luke, zergatik ez, D ereduko eskola publikoan gaztelania nolabait indartzea. Eta zergatik ez dugu oreka bilatzen eremu soziolinguistikoen arabera, zeinak ez baitziren inoiz errespetatu hainbeste urtean eskola-mapa ezartzean? Zergatik ez dugu oreka bilatzen ereduak errealitate soziolinguistikora eta familien erabakira egokitzeko? Bihur ditzagun ereduak erakargarriagoak, edo, 1980ko hamarkadako eredu-eskema hori gaindituko badugu, bilatu ditzagun zuk hemen defendatu dituzun printzipio horiek bateragarri egingo dituzten ereduak, eta bilatu ditzagun Ganbera honetan akordio zabal bat lortuz. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1862 |
10 | 38 | 20.06.2013 | CELAÁ DIÉGUEZ | SV-ES | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, hizkuntza aukeratzeko askatasuna eta gaztelania irakas-hizkuntza izaten jarraitzea bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Jaun-andreok, erabiltzailearen lehentasunak ez ditu inork ezagutzen hark baino hobeto. Bilakaera sozial baten ondorioz, jendeak indarrean dauden hizkuntza-ereduak hautatzen ditu, eredua hautatzen du, eta, bistan denez, ikusten ari gara jendea onartzen hasia dela D ereduak A ereduak une jakin batean ez dituen gauza batzuk dituela derrigorrezko hezkuntzan (hitz egin dezagun derrigorrezko hezkuntzaz). Maneiro jauna, badakizu Tirso de Molinaren "El condenado por desconfiado" drama teologikoan azkenean kondenatu egiten dutela ez fidatzeagatik. Gurekin sinatu duzu, baina, aldi berean, ez zara fidatzen gobernuok egin dugun ezertaz. Begira, gobernuok bide eman diegu herritarren lehentasunei. Horrek ez du esan nahi kanpainarik egin ez denik (horrekin, erlijioarekin eta zuk ezagutzen dituzun beste kontu askorekin). Baina, bistakoa denez, eredu baterantz joateko erabaki irmoa hartu duena eredura joan ahal izan da. Izan ere, eredu-sistemak berez baieztatzen du hizkuntza hautatzeko askatasuna. Baieztatu egiten du. Beste gauza bat da zuk adierazle guztiak bat etortzea nahi izatea: ikastetxea, eredua, gela, eremua, aitak, amak. Hori ezinezkoa da. Hara, demokrazian, hizkuntza-politikak demokratikoa izan behar du, eta, hortaz, eztabaidagarria. Zalantzarik gabe, inposizio frankistak ere ez zuen desagerrarazi euskara, eta orain edo etorkizunean gerta litekeen ezein inposiziok ez du euskararen etorkizuna inola ere kondenatuko. Hogeita bost edo hogeita hamar urte hauetan, hizkuntza-normalizazioaren bilakaera paradigmatikoa, esanguratsua eta eredugarria izan da. Hogeita bost edo hogeita hamar urte hauetan, milaka hiztunek ikasi dute euskara; hala, herrialde bateko hizkuntza-egoera hemen abiatu den puntutik abiatzen denean (% 80 erdalduna zen jaiotzez duela hogeita bost edo hogeita hamar urte) –eta birpasa ditzakezue 1982an Euskararen Erabilera Normalizatzeko Legeari buruz izan ziren eztabaidak–, eztabaida horiek birpasatzen badituzue, aurreikuspen baikorrenek zioten egoera handik hirurogei edo hirurogeita hamar urtera hasiko zela aldatzen, eta hogeita hamar urtean emaitza inbidiagarriak lortu ditugu, ikus dezakegunez. Nori esker? Eskolari esker. Eskolak sekulako lana egin du, izugarria, eta arrakasta izan du euskara berreskuratzen. Beraz, uste dut ez dela komeni, euskarari ez zaiola komeni inposizio-ereduak ezartzea. Atxikipena komeni da, elkarrizketa komeni da, eskola komeni da eta pizgarriak ematea komeni da, eta horixe egin dugu. Begira, badirudi oso erraza zela, bi paragrafo horiek oso errazak dirudite, baina, arreta handiagoz erreparatzen badiezue (gertatzen dena da oso lanpetuta gaudela denok), ikusiko duzue bi paragrafo horietako batek ere ez duela hizkuntza-ereduez hitz egiten. Eta nahita ez da hitz egiten, nire aldetik behintzat. Nahita. Izan ere, errealitateak erabat gainditu du derrigorrezko hezkuntzako hizkuntza-ereduen sistema; errealitateak erabat gainditu du. D eredua ematen dutenek ez dute denbora osoa pasatzen gaztelaniaz hitz bat ere egin gabe derrigorrezko hiru orduez gain (hori ez da egia), eta A eredua ematen dutenek ere ez dute denbora osoa gaztelaniaz hitz egiten pasatzen, euskaraz ezer esan gabe. Gezurra da, zorionez. Zorionez, ez dago kristalezko pantailarik, ereduak malguak dira, eta irakasleen esku dagoen errealitatea eredu estankoek ezartzen dutena baino askoz aberatsagoa da. Beraz –eta hau da gaurko eztabaida honen, bi paragrafo hain erraz horien garrantzia–, prest gaude eredu-sistemari buruzko gauza serioagoetan pentsatzen hasteko, derrigorrezko irakaskuntzan behintzat. Eta, horretarako, Maneiro jauna, eta jaun-andre guztiok, iruditzen zait hau aperitibo ona izan dela derrigorrezko hezkuntzari buruzko gauza serioagoei ekiteko. Izan ere, hain zuzen, errealitateak gainditu egin du zorionez derrigorrezko hezkuntzako eredusistema. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1863 |
10 | 38 | 20.06.2013 | BERRIOZABAL BÓVEDA | EA-NV | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, hizkuntza aukeratzeko askatasuna eta gaztelania irakas-hizkuntza izaten jarraitzea bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburua. Señor Maneiro, la sociedad vasca ha evolucionado muchísimo más que sus planteamientos, y lo ha hecho con total normalidad sin traumas, en positivo y pensando en el porvenir de sus hijos e hijas. El otro día nos decía que no entendía cómo, habiendo familias en las que no saben euskera, haya tan poca demanda del modelo A. Hoy nos ha venido a decir básicamente lo mismo, con algún otro ejemplo. Pero el hecho de que los padres o las madres no sepan euskera no quiere decir que no crean que es interesante, útil, beneficioso, enriquecedor, o lo que le parezca, que sus hijos e hijas puedan aprenderlo, y de ahí que opten por modelos distintos al modelo A. Gurasoen gehiengoak seme-alabak elebidun orekatu bihurtzeko aukera zabalena eskaintzen duen D eredua hautatzen dute, baina hortik ezin da ondorioztatu inondik inora ere askatasunik ez dagoela. Eta Euzko Alderdi Jeltzaleak ez dio beldurrik askatasunari, inoiz ez dio izan beldurrik askatasunari. Arazoa ez da hori, zure arazoa da ez duzula gustuko gurasoek askatasun hori baliatuz euren seme-alabentzat egiten duten aukera, ez duzu gustuko, eta hor dago arazoa. Eskolak ez du elebitasun maila bera lortu gure herri eta hirietan, hori agerikoa da eta inork ez du ezkutatzen. Sailburua bera izan zen errealitate hori agerian utzi eta konpontzeko bidean jartzeko ahalegina egin zuena. Baina horrek ez du esan nahi inondik inora eskolak eta sistemak porrot egiten dutenik, are gutxiago gutxi lortu dutenik. Asko lortu da azkeneko hiru hamarkadetan, besteak beste, etxetik erdaldun diren neska-mutikoak neurri batean euskalduntzea eta etxetik euskaldun edo elebidun diren haurrak euskaraz ere alfabetatzea. Euskal Herria Bilduk berriro ere ez digu ezer idatziz ekarri, eta zehazki zer den ondo ez dakigun asmoren bat defendatzen eman du bere txanda Arrondo andreak. Gaixoaren min eta sintomak deskribatu, behin eta berriro deskribatu, baina Euskal Herria Bilduk ez digu sendagairik proposatu, ez, behintzat, sendagai zehatzik. Buelta eta buelta, baina proposamen zehatzik ez. Guk ez dizkiegu eztabaida edo elkarrizketa eraikitzaileei ateak ixten, baina eztabaidatzeko oinarri eta proposamen zehatzak ezagutu nahi ditugu. Ekar itzazue nahi duzuenean proposamen zehatzak idatziz eta azaldu, zeren eta zein da proposamen hori? Non dago? Helburua ikasle euskaldun eleanitzak sortzea da. Ados. Eta, horretarako, zein da zehazki proposatzen duzuen bidea? Lorgarri eta bideragarria da egiten duzuen proposamena? Euskadiko bazter guztietan ezartzeko modukoa al da? Guardian, Irunen, Gernikan, Balmasedan edo Sopuertan aplikazio bera eta eraginkortasun bera lortuko duena? Gero aipatu duzu "tokian tokikoa eta malgua". Non, nola, zein zentzutan izango da malgua: ordukopuruari dagokionez, hizkuntza desberdinetan lortu beharreko mailei dagokienez? Inon ez dugu irakurri. Horregatik, ekarri eta eztabaidatuko dugu, ze norekin adostu nahi duzue edo norekin adostu dezakezue baldin eta inori erakusten ez badiozue? Eta hori egiten duzuen bitartean, gutxienez, ez gutxietsi urte luzez herri honetan lortutako adostasuna. Benetan uste duzue orain arteko adostasuna hankaz gora jartzeak euskarari, bizikidetzari eta gizarteari oro har on egingo diola? Zeren eta ez gara bakar batzuentzat ari, gizarte osoa nahi dugu bidaide, eta bidaia horretan zenbat eta lagun gehiago hobe, baita Euskal Herria Bildu ere. Hortaz, joka dezagun oinak lurrean ditugula. Guk, Euzko Alderdi Jeltzaleak, ez du atzerapausorik onartuko, inolaz ere. Aurrerabidean jarraitu nahi dugu, baina tentuz, progresibotasunez, adostasunak eta bizikidetza hankaz gora jarri gabe. Eta hizkuntza kontuetan presa ez da izaten bidelagunik gomendagarriena, ez, behintzat, bizikidetza linguistikoa sendotu nahi baldin badugu. Hori dela eta, erdibidekoaren aldeko botoa eskatzen diot berriro ere Euskal Herria Bilduri, kontra egiteak orain arteko lege eta adostasunen kontra egitea suposatuko lukeelako. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1864 |
10 | 38 | 20.06.2013 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, hizkuntza aukeratzeko askatasuna eta gaztelania irakas-hizkuntza izaten jarraitzea bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Beno, hasiko naiz bukaeratik. Erabaki genuen ez aurkeztea inolako zuzenketarik legez besteko proposamen honen aurrean, uste dugulako gai hau beste modu batean tratatu behar dela eta espero dugulako aurrerantzean aukera izatea ez maila honetan eztabaidatzeko euskarari eta hezkuntzan euskarak izan behar duen trataerari buruz, baizik eta beste modu egokiago batzuetan. Hala eta guztiz, ikusi dut erdibidekoa adosteko gai izan zaretela, lehen esan dudan bezala, funtzionatzen ez duen sistema baten inguruan, baina zuen desadostasunak plazaratu dituzue behin eta berriro hemen zabaldu duzuen eztabaidan. Beraz, ez dakit benetan, hasieran esan dudan bezala, gaur hemendik aterako denak zerbaitetarako balioko duen. Bai, nik badut erantzun bat: ez du ezertarako balioko egunerokotasunean, ezta errealitatean, ezta aurrera egiteko. Hori esanda, berretsi egin nahi ditut lehen esan ditudan gauza batzuk, nire ustez, behintzat, ezin direnak beste modu batean interpretatu: orain arte egindako esfortzua errekonozitu egin behar dugu denok, handia izan delako eta askotan ikastetxeetatik, gizartetik, jendartean egindako esfortzu hori instituzioetatik at egin delako eta aurretik joan delako behin baino gehiagotan. Eta ereduen sistema dela-eta, praktika eta errealitatea, Celaá andreak esan duen bezala, hori izan da: ikastetxeetatik, guraso eta irakasleek batera gainditu egin dute kasu askotan eta askotan sistemak, legeak, arauak esaten duena, eta eskerrak, eskerrak. Orduan, errekonozitu egindakoa. Bigarrena, bai, helburuan ados egon behar gara eta adostu behar dugu zer nahi dugun eta nahi duguna baldin bada, lehen esan dudan bezala, ikasle euskaldun eleanitzak, ados gaude, baina adostu beharko genuke denen artean lehen esan dudana ere, eleanitza izateko elebiduna izan behar dela lehendabizi, eta elebiduna izateko gaur egun ditugun baliabideak eta sistemak ez direla nahiko, beste batzuk ipini behar ditugula martxan. Eta, beraz, orain arte egin dugunetik ikasi, akatsak eta hutsuneak aztertu eta aurrerapausoak emateko ordua iritsi da. Eta ez horrelako adostasuna, ezertarako balio ez duena, egiteko, baizik eta beste pauso batzuk. Eta hartzen diot hitza Celaá andreari: hemendik aurrera goazen benetan hitz egitera zein aurrerapauso eman nahi ditugun eta zertarako. Euskararen normalizazio bidean, baita ere, Hezkuntza Batzordean esan genuen bezala, dena ezin da hezkuntzatik egin, eta askotan hezkuntzari eskatzen diogu egin ez duena edo ezin duena egin ere bai. Baina egin daitekeena ziurtatu egin behar dugu, eta guk eskatzen dugu denon artean hori ziurtatzea, ez? Hemen hainbat gauza erabiltzen dira modu makiabeliko batean. Guk ez diogu ezer inposatu nahi inori, eta gutxiago hizkuntza bat, bi, lau edo zortzi. Guk ikasle guztiei –guztiei– ziurtatu nahi diegu duten eskubide bat, eta da komunitate honetan, herri honetan ditugun hizkuntzak ezagutzea, eta ondo ezagutzea, eta aukera izatea ezagupen horretatik erabilpenera joateko, horrela nahi badute, behintzat. Eta horretarako, gaur egun dugun sistema, nahiz eta berriro errepikatu, ez da nahikoa, gainditu egin behar da. Asko ikasi dugu, eta hobetu eta beste pauso batzuk eman behar ditugu. Eta horri ezin zaio deitu ez inposizioa eta ezta ere askatasun eza, zeren eta hemen askatasuna eta horrelako hitzak erabiltzen dira, baina askotan faltsukeria bat da erabiltzen den moduagatik, behintzat. Hizkuntzan, esan dudan bezala, bidea ez da agortuta dagoena makilatzea, baizik eta aurrerapausoak ematea. Nik uste dut hemen zaudeten guztiok badakizuela gaur sinatzen duzuenarekin eta gaur egun dagoen araudiarekin ez dela betetzen legea. Legea ere, hitz magikoa, legea, legalitatea ez da betetzen, eta zuek, hala eta guztiz, enpeinatzen zarete mantentzen egoera hori. Funtzionatzen ez badu, aldatu egin behar da, goazen hitz egitera nola aldatu. Eta Berriozabal andrea, murgiltze eredua oso ezaguna da hezkuntza munduan. Murgiltze eredua ikastetxeen autonomia, prestakuntza, tokiz tokiko egokitzapena, ebaluazioa, baliabideak, hobekuntza... Hori dena da esaten ari garena EH Bildutik. Lehen esan dudan bezala, hizkuntza –errepikatuko dut– denona da –nik horrela pentsatzen dut–, altxorra da, guztiona izan beharko litzateke, baina askotan askatasun faltsu baten izenean, inposizio edo ez dakit zeren izenean, badirudi batzuentzat berdin zaiela euskararen ezagupena, erabilpena, egoera, iraupena.., bost axola zaiela, eta horregatik behin eta berriro gai hauetaz hitz egiten dugunean ez dugu hitz egiten benetako aurrerapausoak nola eman ditzakegun denon artean eta hizkuntzen eta hizkuntzaren hobe beharrez, baizik eta beste interes batzuk defendatuz. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3974bbaa-a4e8-4db7-b9d2-37c797990ec6 | parl_eu_1865 |
10 | 39 | 21.06.2013 | INGURUMEN ETA LURRALDE POLITIKAKO SAILBURUAK (OREGI BASTARRIKA) | EA-NV | Galdera, Norberto Aldaiturriaga Zorrozua Euzko Abertzaleak taldeko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, garraiorako txartel bakarrari buruz | Señora presidenta, señor lehendakari, consejeros, señorías, buenos días. En este momento tenemos tres tarjetas en nuestros territorios: Mugi, Barik y Bat en Gipuzkoa, Bizkaia y Álava, respectivamente, y nos hemos marcado como prioridad la posibilidad de que todas estas tarjetas sean interoperables. Para que se dé realmente esa interoperabilidad, debemos de tener en cuenta dos cosas: una es la colaboración interinstitucional, que es imprescindible, y la otra el trabajo de implantación, lo que usted me pregunta, señor Aldaiturriaga. Alde batetik, instituzioen arteko lankidetza ezinbestekoa iruditzen zaigu gai honetan, eta horregatik jarri dugu martxan lurralde historiko bakoitzeko sistemen instituzio kudeatzaileen arteko lankidetza-politika, proiektuaren arrakasta bermatzeko modu bakarra dela uste dugulako. Ekainaren 14an legegintzaldi honetako lehen bilera egin genuen; Euskadiko Garraio Agintaritzaren lehen batzarra izan zen. Garraio Agintaritza horren barruan, txartel bakarra ezartzeko txosten espezifikoa egin zen. Txosten horren proposamena onartu ondoren, hiru foru-aldundiek, Eusko Jaurlaritzak, Gipuzkoako Garraio Agintaritzak, Bizkaiko Garraio Partzuergoak, Euskotrenek eta Tuvisak hartuko dute parte; oraindik ez dakigu zer egingo duen Arabako Garraio Agintaritzak. Aldi berean, Gipuzkoan Garraio Agintaritzarekin eta Bizkaian Garraio Partzuergoarekin ari gara lanean, eta, Araban, konpentsazio-zentroaren lanak egiten ari da Euskotren. Gainera, beste agente batzuen eskutik, txartel bakar horretan bizikleta elektrikoak sartzeko aukera ere aztertzen ari gara, gure hirie- tan eta, bereziki, Gasteizen potentzial handia izan dezaketela uste baitugu. Instituzioen arteko lankidetza horrekin, EibarErmua mugan, Bizkaiaren eta Gipuzkoaren arteko mugan, aurreikuspen faltagatik sortutako arazoa bezalakoak ekidin nahi ditugu, ez zelako kontuan hartu Eibarko ezeztagailuak Barikera egokituta zeudela eta, horregatik, Mugira egokitu behar zirela, Bizkaiko Garraio Partzuergoarekin aurrez hitzarmen bat sinatuta, bidaiak konpentsatzeko eta ezeztagailu horiek egokitzeko. Ezarpen-planari dagokionez, Barik eta Mugi sistemen arteko elkarreragingarritasunerako master plan batean lanean ari garela esango dizut. Plan horren bitartez, titulu-arazoei, kolektiboen hobariei, erabileragatiko deskontuei, teknologiari, segurtasunari eta beste hainbat alderdiri buruzko arazoak konpondu behar ditugu. Master plan hori prest izan bezain laster, batzordean aurkezteko asmoa dugu eta, edozein kasutan, bi fase dituela aurreratuko dizuet: lehen fasean, Bat-Barik elkarreragingarritasuna landuko dugu, hau da, Araba eta Bizkaia artekoa; eta bigarren fasean, hiru txartelen (Bat, Barik eta Mugi) elkarreragingarritasuna. Aldi berean, lehen faseko lehen zatiak, Bat-Barik elkarreragingarritasunak, bi zati ditu. Lehen zatian, batetik, Barik integratuko litzateke, eta, bestetik, Bat-en aldetik, Gasteizko tranbia eta Tuvisaren sare osoa. 2014ko urtarriletik irailera bitartean gauzatuko litzatekeen ezarpen-planaz ari gara hitz egiten. Bigarren fasean, Arabako gainerako moduekiko elkarreragingarritasuna izango genuke: Arabako hiriartekoak, eskaeraren araberako taxia, eta hasieran aipatu dudan bizikleta elektrikoaren alokairua. Plan hori 2014ko azarotik 2015eko otsailera bitartean gauzatuko litzateke. II. fasea, Bat, Barik eta Mugi sistemen arteko elkarreragingarritasuna, pixkanaka ezarriz joango da: Barik edo Mugirekin Euskotrenen trenbide-sare osoan ordaintzeko aukera izatetik hasi eta Hendaiara iritsi arte, 2014an zehar ezartzeko planifikatuta dagoen bezala. Gainerako ezarpenak 2015ean zehar egingo lirateke. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1866 |
10 | 39 | 21.06.2013 | ALDAITURRIAGA ZORROZUA | EA-NV | Galdera, Norberto Aldaiturriaga Zorrozua Euzko Abertzaleak taldeko legebiltzarkideak Ingurumen eta Lurralde Politikako sailburuari egina, garraiorako txartel bakarrari buruz | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Zure baimenarekin jesarlekutik egingo dut. Bakarrik eskerrak emateko sailburu andreari bere erantzunagatik. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1867 |
10 | 39 | 21.06.2013 | PINEDO BUSTAMANTE | EH Bildu | Galdera, Leire Pinedo Bustamante EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, BECen izandako langileen kaleratzeei buruz | Galdera egintzat ematen dugu. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1868 |
10 | 39 | 21.06.2013 | EKONOMIAREN GARAPEN ETA LEHIAKORTASUNEKO SAILBURUAK (Tapia Otaegui) | Galdera, Leire Pinedo Bustamante EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, BECen izandako langileen kaleratzeei buruz | Eskerrik asko, presidente anderea. Lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Hasteko, Bilbao Exhibition Centreko zuzendaritza nagusia eta enpresa batzordea zoriondu nahi ditut hemendik, aste honetan lortu duten akordioaren harira. Funtsezko akordioa da zentroarentzat, dakigun bezala, enplegu erregulazioko espedienterik gabeko eta kaleratze gehiagorik gabeko konpromisoari amaiera ematen diolako eta 2017ra arte bake soziala bermatzen duelako. Akordio hau seriotasunez, erantzukizunez eta BECen etorkizunarekiko konpromiso handiz lortutako negoziaketaren ondorioa izan da, eta alderdi guztiak kontziente izan dira antolakuntza-premiaren garaia zela eta horretara egokitu dira. Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Sailak, bai eta bestelako erakunde eskudunek ere, bertan eskuduntzak dituztenek, 2016an BECen emaitzen kontua orekatzeko eta egonkortasuna eta lehiakortasuna lortzeko konpromisoa hartu dugu, zentro horretako langileak aintzat hartuta noski. Helburu hori lortzeko, zure galderan aipatzen zenuen bezala, aurrez aurreko neurriak, hainbat lehentasun zehaztu dituzte, hala nola egitura-gastua murriztea eta jarduera areagotzea, bai eta honako hau zehaztasunez jartzen dugula: langileen gastuak BECen egungo eta etorkizuneko beharretara egokitzeko beharra. Puntu hori akordio bati esker lortu da aste honetan. BECen enpresa-batzordeak eta zuzendaritza nagusiak egokitzat jo dute akordio hau eta, esan dudan bezala, 2017 arte indarrean izango den hitzarmena sinatu da. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1869 | |
10 | 39 | 21.06.2013 | PINEDO BUSTAMANTE | EH Bildu | Galdera, Leire Pinedo Bustamante EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, BECen izandako langileen kaleratzeei buruz | Sailburu anderea, egoera hau ez da Gobernuari dominak jartzeko ezta BECeko zuzendaritzari dominak jartzeko. Hau langileek euren eskubideen defentsan egiten duten lana goraipatzeko da, langileen zintzotasuna goraipatzeko da. Lehenik eta behin, nik ere zorionak eman nahi dizkiet, kasu honetan BECeko langileei, asteazkenean lortutako akordioagatik. Lan handia egin izan dute. Mobilizazioa garatu dute eta, garrantzitsua dena, euren lan-arazoa gizarteratu dute, eta agerian geratu da guzti horrek ondorioak izan dituela, ondorio argiak, lortu dutela BECeko zuzendaritzaren asmoak gelditzea. Baina errealitatea beste bat da ere bai: akordio hau baino lehen, lau langile kaleratu dituela BECeko zuzendaritzak; ERE baten mehatxua, mahai gainean jarri izan duela. Hau da, berriz ere, langileak izan dira eurek sortu ez duten egoera ekonomiko bat ordaindu behar izan dutenak. Eta bereziki, kaleratutako lau langileek. Esan beharrekoa da ere lau langile hauetatik batek 60 urte dituela eta ez diotela aurrejubilaziorako aukerarik eman, nahiz eta enpresaren lan-hitzarmenean aukera hori aurreikusten den, eta Rajoyren erreforma aplikatu dietela inolako begirunerik gabe. Sailburu anderea, hau ez dator bat lehendakariak esandakoarekin lanaren alde egoteari buruz. Langileek euren soldatetan murrizpenak onartu dituzte lanposturik galdu ez dadin. Hau langileen solidaritatearen isla da, besterik ez. Tamalez, hau izan da langileek izan duten irtenbide bakarra, zuzendaritzaren jarrerak ez duelako bestelakorik utzi, krisi-egoera aprobetxatuz. Tapia anderea, agerian geratu dena da BECeko arazo ekonomikoa konpontzeko bidea ez dela langileak kaleratzea, ez da EREak aurkeztea. BECeko arazoa konpontzeko bestelako neurriak behar dira. Eta horretarako, langile guztien parte-hartzea ere kontutan hartu beharko da. Argi geratu dena da Gobernu honek zeresana duen enpresetan langileen defentsarako presioa behar izan dela, bai langileena, bai langileek babesten ditugunona, euren eskubideen urraketak gelditzeko. Desde Euskal Herria Bildu haremos seguimiento de este acuerdo, para que se cumpla lo acordado, y, por supuesto, instamos a este Gobierno a que en todos aquellos conflictos laborales que tiene abiertos abandone la vía de los despidos y los ERE y apueste por los acuerdos. Sin embargo, no olvidamos los problemas del BEC, generados en gran parte por una mala gestión. Por ejemplo, no cobrando más de 340.000 euros en alquileres del Bizkaia Arena, o gastando más de 770.000 euros en comprar un graderío de segunda mano, pagando el precio como si fuera nuevo, cuando ya se tenía otro graderío en el almacén. Desde el Gobierno no se han pedido responsabilidades de esta gestión. Nadie ha pagado por esta mala gestión. Esperamos realmente poder hablar sobre ello en otra próxima ocasión, con usted y con aquellos que han sido máximos responsables de la gestión del BEC, que han llevado a la situación actual: don José Luis Bilbao y el señor José Miguel Corres, cuya comparecencia pedimos hace más de un mes y seguimos a la espera. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1870 |
10 | 39 | 21.06.2013 | EKONOMIAREN GARAPEN ETA LEHIAKORTASUNEKO SAILBURUAK (Tapia Otaegui) | Galdera, Leire Pinedo Bustamante EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasuneko sailburuari egina, BECen izandako langileen kaleratzeei buruz | Eskerrik asko, presidente anderea. Pinedo anderea, esan duzu akordioa lortu dela, eta egia da, baina akordioa biren borondatea izaten da normalean. Langileek lortu nahi izan dute dudarik gabe, eta eskertu dut, baina baita ere zuzendaritza taldeak. Beraz, bien arteko akordioa izaten da lortzen dena. Biek jartzen dute zerbait mahai gainean, bestela ezinezkoa izaten da. Beraz, biei eskerrak, bi zatiei. Zalantzan jarri duzu Gobernuaren eta lehendakariaren lanaren aldeko apustua eta, hori bai ez dela egia. Zeren une honetan plangintza zehatz bat dago lanaren alde eta lana sortzeko asmoarekin, hainbat ekimen martxan direlarik. Beraz, irakurri besterik ez duzu. Hitzarmenaren jarraipena egiteari buruz, ondo iruditzen zait, noski, baina jarraipena langileek eta enpresako zuzendaritzak egin behar dute, haiek baitira zuzenean inplikatutako aldeak. Zuk jarraipena egiteak edo ez egiteak ez du ezertarako balio. BECeko jarduketei dagokienez, BECen jarduketa asko daude martxan jartzeko. BECen talkaplanean jarri ditugu, 2016rako egonkortasuna lortzea xede duen planean, eta agerraldia eskatuta daukat zuei dena xehetasun osoz azaltzeko, zuk dakizun bezala, aurki gauzatuko den agerraldia. Lortu den akordioko puntuei buruzko aipamena egitea gustatuko litzaidake. Egia da uztailaren 1etik aurrera % 3,33ko soldata-murrizketa egon dela, eta 2014, 2015 eta 2016 urteetan % 6,66koa izango dela. Egia da, orobat, 2017tik aurrera susperraldirako konpromisoa dagoela. Beraz, dena jarriko dugu mahai gainean. Eta horren truke, mahai gainean zegoen eteteko EEE (etetekoa, berriro diot), enpresak aurkeztutakoa, bertan behera utzi da, 2013-2017 aldirako beste EEErik ez aurkezteko konpromisoarekin batera, ez etetekorik eta ez iraungitzekorik, eta aldi horretan egungo lan-taldearekin jarraitzekoarekin. Hitzarmen bat ere badugu martxan eta aurre egingo diogu BECen talka-planari. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1871 | |
10 | 39 | 21.06.2013 | CELAÁ DIÉGUEZ | SV-ES | Galdera, María Isabel Celaá Diéguez Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, euskal ikasgeletan biktima hezitzaileak izateari buruz | Señora presidenta, lehendakari, señorías. Uriarte andrea, 2011ko apirilaren 30ean, indarkeria terrorista oso hurbiletik jasan zuten bi pertsonak lehen aldiz zeharkatu zituzten Euskal Herriko ikastetxe bateko ateak. Egun hartan lekukotza eman zuten Bigarren Hezkuntzako berrogeita hamar bat ikasleren aurrean. Ia bi ordu geroago, hain gertakari dramatikoak lehen eskutik ezagutzeak eragindako inpaktuarekin atera ziren ikasleak gelatik, eta beste batzuen sufrimendua ulertzeko gaitasunarekin. Zorroztasunez eratutako esperientzia hura –saio bakoitza aurretik eta ondoren zaindu zen– 1.500 ikasletara baino gehiagora iristea lortu zen ikasturte pasatxoan. Eta ikastetxeetako zuzendaritzek, irakasleek eta ikasleek oso modu positiboan baloratu zuten, eta baita biktima hezitzaileek ere, hezkuntzaren eta memoriaren arteko lotura ahalbidetu zuten biktimek. Esperientzia hura positiboa izan zen arren, jakin dugu 2013ko urtarrilaz geroztik beste biktima batek ere ez dituela bisitatu Euskal Herriko ikastetxeak. Hura ere aurreko Jaurlaritzak hitzartutako elkarretaratzea izan zen. Horregatik, Uriarte andrea, honako galdera hau egin nahi dizut Legebiltzarreko osoko bilkuraren esparru formalean: Zein da zure irizpidea, zure sailaren irizpidea, biktima hezitzaileen programarekin jarraitzeari buruz, hainbat ikastetxeren iritziz parte hartu duten ikasle nahiz irakasleentzako ezinbesteko esperientzia izan denari buruz? Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1872 |
10 | 39 | 21.06.2013 | HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo) | Galdera, María Isabel Celaá Diéguez Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, euskal ikasgeletan biktima hezitzaileak izateari buruz | Presidente andrea, lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Celaá andrea, sail honek eta Bakegintza eta Bizikidetzarako Idazkaritzak euskal ikasgeletan biktima hezitzaileek izateko programari buruz duten irizpidea oso argia izan da hasiera-hasieratik: programa honi jarraipena emango diogu. "Jarraipena emango diogu biktima hezitzaileen programari. Sail honen irizpidea oso argia izan da hasiera-hasieratik", manifesté el día 11 de febrero, en la comparecencia para explicar las líneas generales del departamento. Horrela baieztatu du Bakegintza eta Bizikidetzarako idazkaria den Jonan Fernandezek ere hainbat aldiz. Eta horrela jasota geratu da lehendakariak duela gutxi aurkeztutako Bake eta Bizikidetza Planeko 16. ekimenean. Bake eta Bizikidetza Planaren 16. ekimenak, abiapuntu gisa, zure galderan aipatzen duzun Carltonen akordioa hartzen du. Bertan, ikastetxeekin eta bertako eragileen komunitatearekin lankidetza-esparru bat sortzera bideraturiko hainbat ekintza biltzen dira giza baliabideetan, bakean, biktimekiko elkartasunean eta gatazkaren konponketa baketsuan oinarritutako hezkuntza indartzeko. Izan ere, datorren astean informazio-bilera egingo dugu. Bilerara Carltoneko akordioaren sinatzaileak eta hezkuntza-komunitateko beste zenbait eragile gonbidatu ditugu. Batzar horretan Bake eta Bizikidetza Planaren giltzarri nagusiak aurkeztuko ditugu, bereziki hezkuntza arloari dagozkionak. Horrez gain, plan horretan hezkuntza-gaietan 2013-2014 ikasturterako aurreikusten den proposamena aztertuko dugu. Beraz, biktima hezitzaileen programaren jarraipena geletan bermatuta dago. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1873 | |
10 | 39 | 21.06.2013 | CELAÁ DIÉGUEZ | SV-ES | Galdera, María Isabel Celaá Diéguez Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, euskal ikasgeletan biktima hezitzaileak izateari buruz | Bai, Uriarte andrea, euskal gelen gainean isiltasuna nagusitu da denbora gehiegian, isiltasun selektiboa, isiltasun mespretxagarria esango nuke nik, indarkeria bidegabea jasan duten pertsonen kontakizunei haien hormak zeharkatzen uzten ez ziena. Ez zen erraza izan biktimen programa euskal hezkuntzan martxan jartzea. Asko geunden bakegintzarako eta bizikidetzarako hezkuntzaren alde, baina biktimen lekukotasuna zakartzat jo zen luzaroan. Carltoneko konpromisoa ez zen gertatu ustekabean. Eztabaida asko eta mesfidantza ugari egon ziren irabazteko, batzuk fede onez, eta beste batzuk ez horrenbeste. Carltoneko konpromisoak amaiera eman zion geletako isiltasunari, bukaera izan zen. Euskal hezkuntza osoak giza eskubideen errespetuarekiko hartu zuen konpromisoa izan zen, edozein xede edo zirkunstantziatatik harago. Ordurako Eskola Kontseiluak tipifikatua zuen biktimen lekukotza baliabide pedagogiko baliotsu gisa; ordurako zaintzen zen biktima hezitzaileen hautaketa eta prestaketa; ordurako arretaz zaintzen zen profesionalen prestaketa, zeinak desagertu egin baitira Garatu programatik; ordurako programa horrekiko konfidentzialtasun oro zaintzen zen eta klaustroetan lan egiten zen, profesionalekin eta familiekin. Ordurako hori guztia egiten zen. Baina hori guztia gelditu egin da. Berriro isiltasuna nagusitu da. Urte hori, Uriarte andrea, ehunka ikaslek berreskuratuko ez duten denbora da. Ezingo dute berreskuratu. Inork ez duelako hitz egin saileko teknikariekin kontu horri buruz, inork ez du hitz egin biktimekin, inor ez da solaskide izan sailean. Denbora hutsa da, argia itzalita duen denbora, esan dizudan bezala berreskuratuko ez dena. Hara, eskola da eremu publiko antolatu bakarra, ezagutzaren harribitxia da, oroimenaren kutxa da, eta oroimena herrialde honetan bidegabe hildako horrenbeste pertsonari zor diogun tributua da. Gainera, ikaslea ardatz hartzen duen irakaskuntza- eta ikaskuntza-prozesuan, aldaketa esanguratsua eta hezitzailea dago ikaslearen alde: ikasleak sufrimenduarekiko enpatia sentitzen du, eta, automatikoki, heldu egiten da, ehunka ikasgai teorikorekin baino gehiago. Horregatik, Uriarte andrea, programa hori berehala berrezartzeko eskatuz eta nire nahigabea adieraziz amaituko dut, inoiz ez zelako programa hori gelditu behar, are gutxiago herrialde honetan horrenbesteko inpaktua eragiten duen bizikidetza-prozesua gauzatzen ari den une honetan. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1874 |
10 | 39 | 21.06.2013 | HIZKUNTZA POLITIKA ETA KULTURAKO SAILBURUAK (Uriarte Toledo) | Galdera, María Isabel Celaá Diéguez Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuari egina, euskal ikasgeletan biktima hezitzaileak izateari buruz | Celaá andrea, nik ez dut uste hilabete hauetan programa gelditu denik. Legegintzaldiko lehen hilabete horietan orain arte garatutako biktima hezitzaileen programaren esperientzia ebaluatu nahi izan dugu. Horri buruz esan behar dut ez dela batere erraza izan, sailean ez delako jasota geratu ez ebaluazio-dokumenturik ez balantze kuantitatibo edo kualitatiboko dokumenturik. Eta hori da zuk aipatzen duzun eta guk aurkitu ez dugun oroimenaren zatia. Edozein kasutan, aurreko esperientziatan parte hartu duten hainbat pertsonarekin hitz egiteko aukera izan dugu eta gure lehen konklusioak atera ahal izan ditugu. Celaá andrea, hitz egiteko unea da. Carltoneko akordioko parte-hartzaileekin bilduko gara, eta agian, baita beste bakarren batekin ere. Gauzatuko diren ekintzak adosteko unea da. Aurrera begira, datorren ikasturtera begira, jarraipena emango diegu esperientzia hezitzaileei biktimen lekukotzaren bitartez. Ikastetxe bakoitzaren irizpidearen arabera, lekukotzak aurrez aurrekoak, idatziak edo ikus-entzunezkoak izan daitezke. Halaber, ikastetxeentzako informazioa sendotuko dugu, eta baita irakasleen aurretiko prestakuntza ere, ekimenaren garapena hobetzeko helburuarekin. Xede horretarako ditugun lekukotza idatzien eta ikus-entzunezkoen katalogoa hobetu eta osatu ere egin nahi dugu. Euskal ikasgeletan biktima hezitzaileak izateko programarekin jarraituko dugu, ebaluazio- eta hobekuntza-irizpideekin. Gure hezkuntza-sistemak urteak daramatza lanean bizikidetzarako hezkuntzaren eremuan. Orain arte egindako lan eta esfortzu guztia txalotu besterik ezin dugu egin. Beraz, sail honek hezkuntza-esperientziekin aurrera jarraituko du biktimen testigantzen bitartez. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1875 | |
10 | 39 | 21.06.2013 | DAMBORENEA BASTERRECHEA | PV-ETP | Galdera, Antonio Damborenea Basterrechea Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzatako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko langabeziari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Gatzagaetxebarria jauna, nik uste dut ondo aukeratu dudala zein sailbururi egin galdera, eta hori diot zu ateratzen zarelako prentsan gai horiei buruz hitz egiten. Duela egun batzuk esan zenuen Jaurlaritza honek egindako aurreikuspenen beheranzko aurreikuspenak aurten 26.000 enplegu baino gehiago galtzera eramango gintuela; langabezia-tasa makillatu egingo zela beste 30.000 bat lagunek aktibo izateari utziko ziotelako, eta, ondorioz, beste leku batzuetan baino langabezia-tasa hobea daukagula esaten jarrai genezakeela. Badakit martxoan aurkeztu zenutela enplegua suspertzeko 2013-2016 plana. Zure aurreikuspen berri horiek ikusita, zirkunstantziek okerrera egin dutela ikusita eta Jaurlaritza honek neurririk ez duela hartzen kontuan izanda, jakin nahi duguna da ea horrenbesteko konfiantza duzuen Espainiako Gobernuak hartutako neurrietan krisitik ateratzeko, eta ea ez daukazuen neurririk hartu beharrik. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1876 |
10 | 39 | 21.06.2013 | OGASUN ETA FINANTZETAKO SAILBURUAK (GATZAGAETXEBARRIA BASTIDA) | EA-NV | Galdera, Antonio Damborenea Basterrechea Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzatako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko langabeziari buruz | Gracias, señora presidenta. Damborenea jauna. Zuzenketa puntual bat egingo dizut: orain astebete aurkeztu genuen taula makroekonomikoak 20.000 lanpostu galtzeko aurreikuspena zuen urte honetarako, ez 26.000 galtzekoa. Gure aurreikuspen ekonomikoetan genioen, 2014an euskal ekonomia % 1 baino gutxiago haziko dela kontuan izanik, gutxi gorabehera, 6.000 lanpostu galduko direla 2014an. Arazoaren funtsari dagokionez, Jaurlaritza hau gobernatzen ari da. Plangintza ekonomiko estrategikopolitikoaren oinarrizko bi dokumentuak (batetik, gobernu-programa eta, bestetik, ekonomia-jarraibideak) ematen diote inguratzailea estrategiari, aurrekontuaren ekonomia-politikarekin uztartuz. Aurtengo lehen hilabeteetan, hain zuzen, Enplegua Sustatzeko programa jarri dugu martxan, enpresa txiki eta ertainei finantzaarloan laguntzeko programa jarri dugu martxan, eskariaren eta kontsumoaren hainbat segmentutan berritzeen programa bat jarri dugu martxan, eta, une honetan, defizit-helburua lasaitzearen ondorioz sor daitekeen erakundeen arteko funtsa negoziatzen ari gara Eusko Jaurlaritzaren aldetik herrialdeko foru-erakundeekin. Baina hori guztia alde batera utzita, ekintza politiko ekonomikoaren oinarrizko bi puntutan daukagu jarrita helburua: batetik, enplegua suspertzeari dagokionez, gure gizartearen arazo nagusia zein den ikusi behar dugu; eta, bestetik, lehiakortasuna bilatu behar dugu. Horretarako daukagu gure politika ekonomikoan ere, eta zuk ezagutzen duzu, duela gutxi jakitera eman dugulako plangintza-arloko ekimen ekonomikoen egutegia, esaterako, industrializazio-planari buruzko ekimena, industrializazioa berrikuntza adimenduneko teknologiarekin eta espezializazioarekin uztartu nahi duena (landuko ditugun bi esparruak). Eta hirugarrenik, euskal ekonomia nazioarteratzeko estrategiaren edo plangintzaren gaia dago. Beraz, neurri horiek hartu ditugu, koadro makroekonomikoa argitu dugu… Gainera, oso azkar eta gardentasun handiz argitu dugu; izan ere, Gobernu zentrala hazkunde- eta enplegu-arloan erabiltzen ari zen koadro makroekonomikoa irailekoa zen, eta ez da berritu joan den maiatza arte. Eta jarduera ekonomikoaren beherakada aurten hiru bider handiagoa izango zela jakitera eman da; baina Jaurlaritza hau gobernatzen ari da, eta hor daude Jaurlaritza hau egiten ari den ekintzaren seinaleak edo arrastoak. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1877 |
10 | 39 | 21.06.2013 | DAMBORENEA BASTERRECHEA | PV-ETP | Galdera, Antonio Damborenea Basterrechea Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzatako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko langabeziari buruz | Eskerrik asko, sailburu jauna. Nik badakit hau planen gobernua dela. Bai, zuek plan asko egiten dituzue, asko aurkezten dituzue prentsan! Hona ez da batere etortzen. Enplegua suspertzekoa ere ez zen etorri. Nik esango dizut planak egitea ondo dagoela, gero nonbait gauzatzen badira. Eta zuek maiatzaren 31n, hau da, duela hamabost egun bidali zenizkiguten aurrekontuaren gauzatzeari buruzko datuak esango dizkizut. Ekintzailetzaren sustapena, gastuaren erabilgarritasuna –ez dut esan nahi obligazio aitortuak edo ordainduak–, 8 milioi euro aurreikusita: gastuaren erabilgarritasuna, zero. Resiste plana, enpresen finantza-berregituraketa, 3.700.000: zero. Produkzioekipamenduaren modernizazioa, inbertsiorako laguntza finantzarioak, enpresa-ekimenak, 14,5 milioi euro: zero. Enpresa-sarea berritzeko ekintza eta hedapena, 2.100.000: zero. Berrikuntza enpresa-sarera hedatzeko programa eta enpresa-berrikuntza eta -garapenerako programa, 14.874.000 euro: zero. Dinamizazio komertziala, merkataritza, merkataritzako inbertsio guztiak, merkataritzaren sustapena, 4,5 milioi euro aurreikusita: gastuaren erabilgarritasuna, 294.000 (hemen badirudi zerbait egin dutela). Inbertsiorako laguntza finantzarioak 4,5: zero. VII. kapitulua, ikerketa-jarduera, ikerketa kooperatiboko zentroak, ikerketa estrategikoa 10.100.000: zero. Har dezagun Lanbide: 71 milioi aurreikusita, enplegurako laguntzetatik gauzatutakoak (badakizu, enplegu-programaren gai guztia), gauzatutakoak, 71 milioitik, 6… Barkatu, gauzatutakoak ez, gastu-obligazioak. Aitortutakoak bi eta ordaindutakoa bat, 71 milioi eurotatik. Enplegua sortzeko eta enpleguari eusteko laguntzen deialdiak, 1,5 milioi: zero. Lanbideren deialdiak, enpleguaren aldeko konpromisoen programak, hobekuntzarako ekintzak, 9 milioi euro: zero. Eta horrela jarraitu dezakegu zuek Gobernu Kontseiluan onartzen dituzuen planei teorian oinarria ematen dieten kontu-sailekin, hona etortzen ez direnekin eta zero gauzatzea dutenekin. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1878 |
10 | 39 | 21.06.2013 | OGASUN ETA FINANTZETAKO SAILBURUAK (GATZAGAETXEBARRIA BASTIDA) | EA-NV | Galdera, Antonio Damborenea Basterrechea Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzatako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko langabeziari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Damborenea jauna, nirekin eztabaidatu nahi baduzu aurrekontuaren politika-gauzatzeari buruz, esan iezadazu. Legebiltzarreko gardentasunaren esparruan egin ezin duzuna da enpleguaren inguruko neurriei buruz galdetu eta gero aurrekontuaren kudeaketaz eta gauzatze-mailaz hitz egin. Egin ezazu, eta nik emango dizut azalpena. Dena den, emango dizut. Hara, aurrekontuaren kudeaketari dagokionez… Badirudi zuk bi kontzeptu desberdin nahasi eta nahasten dituzula: aitortutako obligazioa, batetik, eta gastuaren erabilgarritasuna eta baimena, bestetik. Zuk adierazi dituzun diruz lagundutako programak martxan jartzeko, eta aurrekontuetan egon daitekeen beste edozein, horietako gehiago baitaude, nahikoa da baimena izatea martxan jartzeko. Aitortutako obligazioa egindako gastua dagoen unean da, eta orduan kontabilizatu egiten da. Hori da unea. Beraz, garrantzitsuena ez da aitortutako obligazioa, diruz lagundutako programak martxan jartzea baizik, zeinek bilakaera bat eta lotura bat baitute aurrekontuan zehar, deialdi publikoen bitartez, eta prozedura luzea baitute. Aurrekontuaren politikaren kudeaketa karikaturizatzeko asmoa baduzu, enpleguaren garapenarekin edo egoerarekin lotuta, gauza desberdinak nahasten ari zara. Galde iezadazu argi; dena den, uste dut erantzuten ari natzaizula. Aurrekontuaren gauzatzea hainbat neurri garatzen ari garen neurrian ari da gauzatzen… La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1879 |
10 | 39 | 21.06.2013 | OGASUN ETA FINANTZETAKO SAILBURUAK (GATZAGAETXEBARRIA BASTIDA) | EA-NV | Galdera, Antonio Damborenea Basterrechea Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak Ogasun eta Finantzatako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko langabeziari buruz | Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1880 |
10 | 39 | 21.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Ertzaintzaren giza eskubideekiko konpromisoari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, denoi. Lehendakari jauna, Ganbera honetan aurkeztu duzuen Bake eta Bizikidetza Planeko 2. zenbakiko ardatzean 12. ekimena dago jasota: "Ertzaintzaren konpromiso soziala bizikidetzarekin eta giza eskubideekin". Hor zehazten da helburuak direla euskal poliziak printzipio, balio, askatasun eta eskubide demokratikoekin duen konpromisoa berritzea eta indartzea, Ertzaintzak euskal gizartearekin duen identifikazioa sakontzea, eta testuinguru soziopolitiko berri honetan bake- eta bizikidetza-kultura eta giza eskubideak errespetatzeko kultura sendotzen laguntzea. Konpromiso horien jarraipena eta ebaluazioa egitea ere aipatzen da, Ertzaintzak printzipio horiekin dituen konpromisoena. Gure iritziz, ekimenak aditzera ematen du Ertzaintzak uneren batean giza eskubideekin duen konpromisoa eten egin duela eta orain galduta duen bidea berriro hartu behar duela. Hori da Legebiltzar honetako hainbat taldek funtsean ulertu dutena, eta baita euskal polizia-agenteek ere. Nolabait aditzera ematen da Ertzaintzak uneren batean giza eskubideekin duen konpromisoa eten egin duela eta orain galduta duen bidea berriro hartu behar duela. Ekimen horrekin Ertzaintza iraintzen da, Batasuna gogobetetzeko soilik. Ezbaian jartzen da, haren konpromisoa zalantzan jartzen da, eta hori axolagabekeria handia iruditzen zaigu. Horregatik, galdera hau egiten dizugu: Ertzaintzak jokabidea aldatu behar duela uste al duzu testuinguru soziopolitiko berria deritzon horretara egokitzeko eta bake- eta bizikidetza-kultura eta giza eskubideak errespetatzen dituen kultura lortzen laguntzeko? Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1881 |
10 | 39 | 21.06.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Ertzaintzaren giza eskubideekiko konpromisoari buruz | Legebiltzarburu anderea, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Maneiro jauna, ni beste esaldi batekin hasiko naiz, eta Bake eta Bizikidetza Planean idatzita dagoen esaldi bat azpimarratu nahi dut zure galderari erantzuteko: "Pertsona askok asko sufritu dute eta oraindik ere sufritzen ari dira. Gure ekintza politiko bateratua lagungarria izan daiteke pertsonaia jakin batzuen bizitza hobetzeko eta gutxiago sufritu dezaten lortzeko". Hori da baita ere planak dioena. Asko sufritu dutenen artean, Maneiro jauna, ertzainak daude. Gure ekintza bateratua, beraz, ertzainen bizitza hobetzeko lagungarri izan behar da, baita ertzainen bizitza hobetzeko. Hori da gure helburua. Ertzaintza, Maneiro jauna, Jaurlaritza honen eskumeneko polizia integrala da. Horregatik egin dugu proposamen hau; guri dagokigulako. Bake eta Bizikidetza Planak, Eusko Jaurlaritzari dagokionez, helburu horrekin zerikusia duten politika publiko guztiak konprometitu behar dituelako. Terrorismoaren aurkako borrokan eta balio demokratikoen defentsan azken hamarkadetan funtsezko rola jokatu duen erakundea da Ertzaintza. Ni, egia esan, harrituta nago egin diren interpretazioekin. Nola jarriko dugu bada zalantzan Ertzaintzaren konpromisoa beti defendatu badugu, Maneiro jauna, eta batzuetan geuk bakarrik! Inork ez du ezer zalantzan jarri. Ertzaintzak eraginkortasun eta konpromiso handiz eskaini du zerbitzu publikoa terrorismo-uneetan, eta esaten ari garena da orain zerbitzu publiko hori bera terrorismoaren baldintzatzailerik gabeko garai berrietara egokitu behar duela. Zeuk esan duzu: berritu eta indartu. Eta horixe diogu guk ere: berritu eta indartu. Orain, bere poliziaeredua eta herritarrei eskaintzen dien zerbitzu publikoa errealitate berrira egokitu behar dira. Horiek dira Segurtasun sailburuak Legebiltzar honetan aurkeztu zuen Ertzaintzaren hurbiltasun-ereduaren esanahia eta orientazioa. Modu positiboan egokitze hori (positiboan, Maneiro jauna) pertsonei edo erakunde bati eta terrorismoaren presioa eta ondorioak jasan dituen kolektiboari dagokie, euskal gizartearen eta instituzioen eskerrona eta aitorpena merezi dutenei. Terrorismoak baldintzatutako testuinguruan bakea eta giza eskubideak lortzen lagundu duen erakundea da (berriro diot, zerbitzu publikoa), eta orain, esan dugun bezala, testuinguru soziopolitiko berri batean, bake- eta bizikidetza-kultura eta giza eskubideak errespetatzen dituen kultura lortzen lagundu dezake. Hori da planaren proposamenaren funtsa, Maneiro, jauna. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1882 |
10 | 39 | 21.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Ertzaintzaren giza eskubideekiko konpromisoari buruz | Señor lehendakari, no disimule. Oso ondo ulertu dugu ekimen horrek dioena, eta ekimen horrek Ertzaintzako kideak iraintzen ditu. Al parecer, todos hemos entendido mal esta iniciativa. Den-denok ulertu dugu gaizki. Zuek gauzak adierazten ez dakizuela izango da kontua. Ez dago beste ezer indartzeko. Ertzaintza lehendik ere konprometituta dago giza eskubideekin eta estatu-zuzenbidearekiko errespetuarekin. Ez dago beste ezer indartzeko! Zuek zalantzan jartzen duzue Ertzaintzak egindako lana Batasuna gogobetetzeko, hori da kontua. Batasuna gogobetetzea, hori da helburu bakarra. ERNEk esan du: "Ekimen horrek ezbaian jartzen gaitu, Ertzaintzako langileekiko errespetu falta da". Langile Batzordeak sindikatuak esan du: "Ez dugu galdu ez dugun ezer berritu behar". ESANek esan du: "Proposamen hori sobera dago, konpromiso hori ertzain guztiek hartzen dutelako lehen egunetik". Ekimen hori lekuz kanpo dago, eta ez da guk gaizki ulertu dugula, argi ikusi baitugu ekimen hori, jakineko ardatz eta ekimen hori, Ertzaintza iraintzeko planteatu dela horrela, hango haiek gogobetetzeko azken helburuarekin: EH Bildu eta Batasuna gogobetetzeko. Hori da helburu bakarra. Horregatik, nik esango dizut Amaiur, EH Bildu eta Bilduko kargu publikoek eta Sortuko zuzendariek hartu behar dituztela giza eskubideei buruzko eta estatu-zuzenbidea errespetatzeari buruzko ikastaroak, eta ez Ertzaintzako kideek. Ez Ertzaintzako kideek, hainbat eta hainbat urtetan lan bikaina egin dutenek. Hori da zuk esan beharko zenukeena ekimen hori planteatu beharrean. Beraz, ekimen horrek bidegabe iraintzen du Ertzaintza, eta zuek aurkeztu duzuen planak terrorismoaren biktimak iraintzen ditu, eta historia faltsutzea du xede. Eskerrik asko, lehendakari jauna. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1883 |
10 | 39 | 21.06.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Ertzaintzaren giza eskubideekiko konpromisoari buruz | Gracias, señora presidenta. Maneiro jauna, testuinguru soziopolitiko berri baten aurrean gaude, bai ala ez? Ertzaintza zerbitzu publikoa da, bai ala ez? Zerbitzu publiko batek testuinguru soziopolitikora egokitu beharra dauka, bai ala ez? Guk iraindu al dugu Ertzaintza beste testuinguru soziopolitiko batean, terrorismoak Ertzaintza baldintzatzen zuen testuinguruan, bakearen eta giza eskubideen alde egindako lana ez aitortzeagatik, bai ala ez? Maneiro jauna, irakurri plana. Zeren eta edo ez duzu irakurri, edo irakurri duenak ez dizu dena azaldu, edota ez duzu osorik irakurri, Maneiro jauna. Guk esan duguna eta proposatzen ari garena da Ertzaintzak berak zehaztu behar duela, barneko partehartzean eta elaborazioan oinarrituta, ekimenaren garapena. Gure helburua, Maneiro jauna, plan hau Ertzaintzako kideen parte-hartzean oinarrituta eraikitzea da, bake- eta bizikidetza-kultura eta giza eskubideak errespetatzen dituen kultura lortzen denok lagundu dezakegun testuinguru soziopolitiko honetan. Baita zuk ere. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1884 |
10 | 39 | 21.06.2013 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | Interpelazioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, pentsioen euskal sistema publiko duina bermatzeari buruz | Eskerrik asko, presidentea. Egun on guztioi. Ekainaren 7an ezagutu dugu zenbait adituk pentsioen erreforma gauzatzeko irizpideekin plazaratutako proposamena. Txostenean azaltzen dena kontuan hartuta, pentsioerreforma honek ondorio larriak izango ditu Euskal Herrian gaur egun pentsionistak direnentzat eta baita etorkizunean izango direnentzat. Ustez adituak diren horien aburuz, aurrerantzean pentsioak ez dira kontsumo prezioen indizearen arabera gaurkotuko, baizik eta iraunkortasun-faktorea deituriko kontzeptu berriaren arabera. Horretaz gain, beste aldagai batzuei lotuta egongo da pentsioen eguneraketa etorkizunean: alde batetik, Gizarte Segurantzaren diru-kutxaren osasunari lotuta, eta bestetik, pentsiodunen bizi itxaropenari. Beraz, sorpresarik ez, lehengo lepotik burua, jada ezagutzen dugu jokamolde hori. Joko-arauak alemanez daude idatzita, eta Europako Banku Zentralak eta Angela Merkelek diktatu dituzte. Ustezko adituen batzorde batetik, gehienak banku eta aseguru-etxeetako nagusiekin lotura dutenak, pentsioak murrizteko eta eremu ikaragarri eta erakargarri hori pentsio-funts pribatuen hozkaden esku jartzeko proposamena besterik ezin zen atera. Hala aitortu du baita… el señor Santos Miguel Ruesga, que ha tomado parte en dicho comité como experto. Egun hauetan, gainera, Estatu mailako egunkari ekonomikoen mezuak eta gomendioak baino ez dira ikusi behar horretaz konturatzeko, pentsio-funts pribatu egokienak eskainiz beti ere erretiro duina aseguratzeko modu egokia beraientzat, eta horretarako, betiko premisa faltsuak eta estatistika trukatuak erabilita. Gogora dezagun 1983an, antzerako irizpide eta kalkuluak erabiliz, 2010erako pentsio-sistema publikoaren porrota aurreikusi zutela oraingoa bezalako beste aditu batzuek. Juan Mari Aburtok, Enplegu eta Gizarte Politiketako sailburuak, esan zuen moduan aurreko egunean, bere ume txikia ere halako ondorioak ateratzeko gai izango zen. Iruzurra egiten ari zaizkigu, iruzur handia egiten ari dira. Nos están engañando, están llevando a cabo un gran fraude. Pentsioen zenbatekoa eta horiek eguneratzea ustezko formula matematiko eta zientifikoen mende utzita (belaunaldien arteko berdintasun-faktorea, goratze automatikoko faktorea), sinetsarazi nahi digute pentsioek etorkizunean izango dituzten murrizketak arrazoi objektiboen ondoriozkoak direla, eta ez Gobernuak eta sistemak hartutako erabaki politikoen ondoriozkoak. Esan bezala, hautu argi eta kontzientea egin ondorengo erabaki politikoak dira, beti ere interes jakin batzuk defendatzeko, bidezkoa den protesta eta haserrea ,egunen batean geldiezina bihurtuko dena, estaltzeko asmoz. Argi esan dezagun: funtsean pentsioei egiten zaizkien erasoak gainontzeko murrizketen –osasuna, hezkuntza, zerbitzu sozialak– iturburu bera dute. Krisi honen sortzaileak diren banketxeen interesak lehenetsi egiten dituzte, herritarren interesen gainetik. Banketxeek iraunkortasun-arazoak dituztenean, laguntza eskaintzen zaie langile, langabetu eta pentsionisten poltsikotik ateratako milaka milioi eurorekin. Cuando los bancos tienen problemas de sostenibilidad, se les ofrece ayuda del bolsillo de los trabajadores, parados y pensionistas. Esan beharra dago Alderdi Popularraren Gobernuak sustatutako egungo erreforma Alderdi Sozialistaren Gobernuak 2011n hasitakoaren jarraipena besterik ez dela, zeinak bere garaian eragin baitzuen kotizazio-adina 67 urtera igotzea eta pentsioen kalkulu-oinarriak okertzea. Iraunkortasun-faktorea deiturikoaren erregulazioarekin ateak ireki zitzaizkion eraso berri eta anker honi. Gogoratu behar da Euskal Herrian greba orokorra egin zela 2011ko urtarrilaren 27an erreforma horren kontra eta horrek babes zabala jaso zuela. PSOEk hasi eta PPk jarraitu duen erreforma honen ondorioz, % 25 eta 30 baino txikiago izango ez den pentsioen murrizketa dugu. Kontuan hartu behar dugu Espainiako Estatuko pentsioen % 70 1.000 eurotik beherakoak direla. Pentsio kontributiboak, Europakoekin alderatuz, % 25 baxuagoak dira eta pentsio ez kontributiboak, berriz, ia % 50 txikiagoak. Egun emakumeek gizonezkoek baino % 40 gutxiago jasotzen dute bere pentsioetan. Han daude alargunen pentsio lotsagarriak edo kontratu partzialak dituztenekin gertatzen ari dena, etxeko langileena kasu. Askotan, gehienetan, pobrezian edo pobreziaren mugan daude emakumeak. Konpondu baino areagotuko den errealitate latza. Testuinguru latz honetan, bai Jaurlaritzako kideen aldetik eta baita Jaurlaritza sostengatzen duen alderdiaren ordezkari esanguratsuen aldetik ere, pentsioen euskal sistema publiko duina izateko eta bera ziurtatzeko hainbat neurri hartzearen aldeko mezuak entzun izan ditugu azken asteetan. Hori guztia horrela izanik, Jaurlaritzako buru den lehendakariari hurrengo interpelazioa egin nahi diogu: zein neurri zehatz hartuko du Jaurlaritzak pentsioen euskal sistema publiko duina ziurtatzeko? | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1885 |
10 | 39 | 21.06.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Interpelazioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, pentsioen euskal sistema publiko duina bermatzeari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Egia esan, Arrondo anderea, ez dakit interpelazioa zen ala galdera bat zen besterik ez. Azken batean, galdera hori janzteko, orokortasunetik abiatu zara, gure eskumenetatik kanpo dauden gogoetak egin dituzu, Alemania hartu, adituen batzordeak, PPren Gobernua, PSOEren Gobernua, eta azken batean guk zein neurri zehatzak hartuko ditugun. Beraz, nik ere izan nezakeen aukera orokortasunetik abiatzeko, baina galdera bezala hartzen dut eta galdera zehatza erantzun nahi dut. Jaurlaritzak proposatzen dituen neurriei buruz galdetu didazu? Dena den, nik uste dut ezagutuko dituzula maiatzaren 21ean Lehendakaritzan deitu nuen alderdi politikoen mahaitik sortutako elkarrizketen esparruan ateratzen ari diren proposamenak. Espero dut ezagutuko dituzula. Ez dakit interesatuko zaizun alderdi politikoen arteko harremanen esparru horretan Jaurlaritzatik egin dugun proposamena. Dena den, zin egiten dizut, zure alderdiko edo koalizio bateko kideren batek aste honetan bertan egindako interbentzio batean zuhaitzei eta basoei buruz esandakoari erantzunez, espero dudala guk egindako proposamen hori zuretzat ez dela planteatuko basoa ikusten ez duen zuhaitzaren kontua bezala. Nolanahi ere, esan egin nahi dizut. Jaurlaritza honek bere desadostasuna adierazi du pentsiosistemaren erreformari buruz adituek egindako txosteneko ondorioekiko, zuk zeuk aitortu duzun bezala. Euskadiri arlo horretako eskumena transferitzeko Estatutuan egindako eta Euskal gizarteak berretsitako aurreikuspena betetzea eskatu dugu, hain zuzen ere, Gizarte Segurantzaren kudeaketa ekonomikoaren eskumena. Eta une honetan zure aurrean azpimarratu nahi dut Gizarte Segurantzaren deszentralizazioa eta transferentzia, edozein kasutan, negoziazioaren ondorioa izango direla, hau da, estatuak Euskadiri kudeaketa hori eskualdatzeko baliatuko duen hitzarmenaren ondorioa. Aukera izan edo gertaera izan, Arrondo andrea, argi geratu da Espainiako gobernuek –ez Espainiako Alderdi Sozialista Langileak, ez Alderdi Popularrak–, Estatutuak indarrean daramatzan hiru hamarkada baino gehiagoan, orain arte ez diotela aurre egin nahi izan, Euzko Alderdi etik edo Eusko Jaurlaritzatik Autonomia Estatutua betetzeko aldarrikapen gisa planteatzen duguna Konstituzioaren aurkakoa ez dela aitortu duzuen arren. Berriro diot, Arrondo andrea, Euskal Autonomia Erkidegoak Gizarte Segurantza modu autonomoan kudeatzea Estatutuan jasota dagoela, legezkoa dela eta guztiz posible dela. Etengabeko lan horretan ari gara, eta ez dut zalantzarik egiten hobe izango litzatekeela, euskal instituzioek transferentzia bat hartu duten bakoitzean efikazia eta efizientzia handiagoarekin kudeatu dutelako, frogatuta geratu den bezala. Nolanahi ere, Arrondo andrea, pentsioen sistema publiko bat defendatzen ari gara, bidezko sistema bat, behar besteko diru-sarreren bitartez adineko pertsonen ongizatea bermatuko duena. Beraz, lan horretan jarraituko dugu, pentsiosistemaren basoaren aurrean dagoen zuhaitza dirudien lan horretan jarraituko dugu; baina exekutibo bakoitzak legez egin dezakeena egin behar du uneoro. Zure alderdiak edo zure koalizioak egiaztatu duen zerbait da, eta ziztu bizian ari da praktikara eramaten gobernatzeko erantzukizuna duen leku guztietan. Nolanahi ere, Arrondo andrea, aste honetan zure alderdiko kideren bati entzun ahal izan dizkiodan adierazpenak, Kontzertuaren aldekoak, kontuan hartuta, Gizarte Segurantzaren erregimen ekonomikoaren kudeaketa-arloan Gernikako Estatutuan jasotakoaren aldeko jarrera izatera gonbidatzen zaitut, eta orain arte Gernikako Autonomia Estatutua betetzeari uko egin dioten alderdiak horretarako konpromisoa hartzera bultzatzera. Berriro esango dut Euzko Alderdi Jeltzaleak zuzendutako Jaurlaritzen ekintzaren bitartez planteatu dena… Bere garaian aitzindariak izan ginen, gizarteratzeko gutxieneko diru-sarrera martxan jartzen aurrenak izan ginen –orduan GGD zena, gaur egun dirusarrerak bermatzeko errenta–, baliabiderik gabeko pertsonei laguntzeko. Uste dut erreferentzia hori garrantzitsua dela Euzko Alderdi Jeltzaleak zuzendutako Eusko Jaurlaritzaren iraganeko eta gaur egungo konpromisoa ezagutzeko, pentsio-arloko ekimen propioak izan daitezkeenari dagokionez. Eta, horregatik, kontzertuaren, pentsioen eta diru-sarrerak bermatzeko errentaren lan horretan jarraituko dugu, zuek batzuetan gutxiesten dituzuen eta askotan mespretxatzen dituzuen zuhaitz horietan lan egiten, baina, zuen laguntzarekin Gernikako Autonomia Estatutua betetzeko aplikatuko genituzkeen neurri zehatz bihurtu genitzake. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1886 |
10 | 39 | 21.06.2013 | ARRONDO ALDASORO | EH Bildu | Interpelazioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, pentsioen euskal sistema publiko duina bermatzeari buruz | Orokortasunean ibili naizela diozu, baina ez dakit, zuri entzunda, zein ibili den gehiago zuhaitzen adarretatik. Hala ere, eskertzen dizut emandako erantzuna, eta hori entzun ondoren, hainbat aipamen egingo ditut EH Bilduren izenean. Gure ustez pentsio-sistema publikoa oinarrizko zutabea da gizarte-eredu justu eta solidario batean. Pentsioen duintasuna bermatzea lehentasun soziala izan behar da, hezkuntza eta osasun-sistema bezala, lehen aipatu dut ere. Gure ustez ere, euskal pentsiosistema publiko eta duina izatea posiblea da, bideragarria da, eta batez ere herri honetan egin dezakegun apusturik bidezkoenetarikoa izango litzateke. Lehen esan dugun bezala, erabaki politikoen menpe dago. Hautu ausartak egiteko garaia dela pentsatzen dugu zintzoki. Une honetan, Estatu espainolean pentsioak ordaintzeko erabiltzen den barne-produktu gordinaren % 10 da, Europar Batasunetik batez bestekotik oso urrun dagoena. Hala ere, pentsio-sistemaren defizitaz ari zaizkigu hitz egiten behin eta berriz, eta arazo hori murrizketen bitartez konpontzen omen dela diote. Baina gastuak murriztu ordez, zergatik ez dituzte kontuak dirusarrerak ugalduz orekatzen? Edo enpresen etekinaketa kotizaziopean kokatuz? Edo finantziazio-eredu mistoa aplikatuz, hau da, aurrekontuen bidea ere irekia utziaz? Gainera, pentsioen ustezko krisia ez da egun batetik bestera sortu eta ez da soilik sistemaren gabeziaren ondorio bat. Estatu osoan 6 milioi langabetu egotearen ondorioa ere bada. Beraz, enplegua sortzea instituzioen eta gobernuen lehentasuna izan behar da. Aipatutakoa gutxi balitz, asteazkenean Troikako ezinbesteko kideak, Nazioarteko Diru Funtsak, txalotu egin du adituen txostena eta bide beretik jarraitzearen alde agertu da. Eta lan-erreforma berriak egiteko beharra aldarrikatu du berriro ere. Lehendakari jauna, hauek ezin dira izan gure bidaideak, hau ez da gure herrirako nahi dugun etorkizuna. Askotan esan dugun moduan, guk gure bidea. Errepikatuko dugu, hautu politikoa da. Laburbilduz, lehendakari jauna, reclamamos para Euskal Herria plena soberanía en materia de pensiones y Seguridad Social. No queremos seguir dependiendo de este Estado sometido a los más reaccionarios intereses de la banca y las finanzas europeas, que no nos traen más que paro, recortes sociales y destrucción de derechos, pasando además por encima de nuestras mayorías propias políticas, sociales y sindicales. Reclamamos soberanía para poder construir nuestro propio sistema público de pensiones, asentado sobre parámetros de solidaridad y justicia social. Un sistema no de beneficencia y prestaciones mínimas como el que nos quieren aprobar, y fondos privados para los pocos que puedan pagarlos, sino de pensiones dignas y suficientes para todos nosotros y nosotras. Jaurlaritzak berriki egin duen azken inkestan, bide horretatik jotzen du herritarren gehiengoak, % 61ek pentsioak gure esku egotea nahiago duelako. Sakondu ditzagun dauden aukera ezberdinak eta begiratu eta aztertu ditzagun. Orain dela gutxi Euskal Herriko Pentsiodunen Plataformak hiru ideia hauek plazaratu zituen: pentsioak eskubideak dira, ez negozia; hemen kotizatzen baldin badugu, hemen bermatu behar dira gure pentsioak; Gasteiz eta Iruñako gobernuek gure pentsioak defendatzeko betebeharra daukate, eta horretarako, gure pentsio publikoak bermatzeko erabakiak hartu behar dituzte hemen eta orain. Bat gatoz adierazpen eta proposamen hauekin. Ekin diezaiogun bideari. Hau da proposatzen dizuguna, lehendakari jauna: has gaitezen bidea egiten. Gernikako Estatutik at dagoen bidea izan beharko da nahitanahiez, beste bidea aspaldian agortu baitzen eta oraindik pentsioen sistema ez dago gure esku. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1887 |
10 | 39 | 21.06.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Interpelazioa, Belén Arrondo Aldasoro EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, pentsioen euskal sistema publiko duina bermatzeari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu anderea. Arrondo anderea, lehen aipatu dizut, eta nik uste dut jakingo duzula, alderdi politikoen arteko bileretan esparru honetaz lan egiteko izango den aukera hori aprobetxatuz, zein den bata eta bestearen proposamena eta zein den bestetik ere Jaurlaritza babesten duen alderdiaren proposamena, eta beraz Jaurlaritza horretan konprometituta dagoelarik. Beraz, gizarte-babeseko politika publikoen bermea da aipatzen ari naizen oinarrizko adostasun-proposamena, luzatu duguna eta alderdi politikoen artean izandako bileran, Lehendakaritzan izandako bileran, aipatu nuena lan-ardatz bezala ere. Arrondo andrea, xedea pentsioak defendatzea denean, aurreko interbentzioan aipatu ditudan estatutuko eskumenak defendatzea denean, gakoa dela uste dudalako, eta aipatu dudan bezala, gure kontzertu ekonomikoa ere defendatzea denean, batzuei hitz bakarra bururatzen zaie: subiranotasuna. Aurreko beste eztabaidaren batean ere esan nuen hogeita hamar urte daramatzagula bi eredu ezagutzen: bata egiten duena, eta bestea hitz egin bai baina egiten ez duena. Nolanahi ere, batzuek hogeita hamar urte daramatzate gainerako talde politikoak barreratik kritikatzen, gobernuko erantzukizuna dugunoi uneoro dei egiten eta, edozein kasutan, zehaztugabetasunean eta mugagabetasunean eroso kokatuta. Zuek, Arrondo andrea, kontzeptu abstraktuetan eta hitz burrunbatsuetan kokatuta zaudete, aurreko zure interbentzioan egin duzun bezala. Irtenbideak, beraz, hemen proposatu behar dira. Nik aipatu dut, zergatik ez, autonomia Estatutuak aurreikusten duen edukia errespetatuaz gain bere alde lan egin eta zergatik ez bertotik horren alde lan egin. Jakineko arazoak, arazo hautemangarriak eta Jaurlaritzaren eskumen-esparrua gainditzen duen –eta hori ere gogoan izan beharreko kontua da– kudeaketa edo erantzukizuna dagokienak jorratzen ditugun bakoitzean, ezker abertzaleak leporatzen digu borondate politikorik ez dugula, eta indarreko legeria alde batera uztera gonbidatzen gaitu. Errealitatea baztertzen du eta eztabaida teorikoari eusten dio, baina ez ditu inoiz soluzioak jartzen mahai gainean. Hara, Arrondo andrea, gizarte-arloan ere gure konpromisoa izan daitekeena eta, ondorioz, baita pentsio-arloan ere, berriro laburtuko dizut, aurreko interbentzioan esan dudan bezala. Hogeita hamar urtetik gora daramatzagu osatu gabeko Estatutuarekin lan egiten; baina Euskal Autonomia Erkidegoa, ondoz ondoko Jaurlaritzekin eta Jaurlaritza horietan parte hartu duten alderdi politikoekin, aitzindaria izan da gizarte-politiken garapenean. Ez dut aipamenik egingo osasun-sistema edo hezkuntza-sistema izan direnari buruz; lehen aipatu dut gizarteratzeko gutxieneko dirusarrera, gaur egun baliabiderik gabeko pertsonei laguntzeko diru-sarrerak bermatzeko errenta dena. Horretan ari gara lanean. Uste dut garrantzitsua dela erreferentzia hori izatea, gauza bat delako Euskadik ezin izan duela bere gain hartu dagokion eskumen bat, eta beste gauza bat geure baliabide propioak erabili ditugula pentsiosistemaren gabezia eta bidegabekeria historiko batzuk arintzeko. Hain zuzen ere, pentsio ez-kontributiboenak, bereziki alarguntasun-pentsioenak. Eta gobernu-ekintzaren adibide gisa jarri dizut, Euzko Alderdi Jeltzaleak zuzendutako gobernuena. Berriro diot, aurreko hamarkadako lehen urteetan, esate baterako, foru-aldundiek hartu zuten ekimena pentsio ez-kontributibo horien osagarrien erregimenarekin, eta gero Eusko Jaurlaritzak bermatu zizkien gutxieneko diru-sarrerak pertsona horiei, GGDn eta DBEn sartzeko irizpideen salbuespenarekin. Gaur egun 17.618 pentsiodun daude Euskadin, gutxieneko diru-sarrerak lortzea bermatzeko errenta jasotzen dutenak, hau da, pentsiodun guztien % 28. Euskal herritarrek erabil dezaketen edo haren onura jaso dezaketen edozein eskubide, zerbitzu edo prestazio jokoan dagoen tokian egon izan gara beti, eta pentsioen sistema propio bat eta Gizarte Segurantzaren erregimen ekonomikoaren kudeaketa aldarrikatzen jarraituko dugu. Gure eskubidea da, eta defendatzen jarraituko dugu. Bien bitartean, Arrondo andrea, ez gara besoak uztarturik geratuko. Kontzertuaren, pentsioen eta diru-sarrerak bermatzeko errentaren aldeko lan horretan jarraituko dugu. Jaurlaritzari pentsio-sistema publiko bat bermatzeko eskatuz hasi zinen. Bada, nik, konpromiso bat berretsiz amaituko dut nire interbentzioa. Jaurlaritza honek bermatu egiten du pentsiodun guztiek dutela legez araututako diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzeko eskubidea, Estatuan aitzindaria den legea. Honako konpromiso hau dugu Euskadiko herritarrekin: pertsona guztiek, pentsiodunak barne, gutxieneko pentsioaren bermea dute, zuk aitortu beharko zenukeena eta aurreko Jaurlaritzen eta Euzko Alderdi Jeltzaleak zuzendutako Jaurlaritza honen konpromisoan balioztatu beharko zenukeena. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1888 |
10 | 39 | 21.06.2013 | QUIROGA CIA | PV-ETP | Interpelazioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, lehendakariaren Bake eta Bizikidetzarako Planaren aurkezpenean jasotako Ertzaintzaren bizikidetzarekiko eta giza eskubideekiko konpromiso sozialari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, hitzaldi honekin hasteko, Ertzaintzari buruz esandako hitz batzuk gogorarazi nahiko nituzke: "Polizia integrala, euskal herritarretatik sortua eta gaizkile guztien aurka borrokatzen dena, sigla batzuen atzean daudenak nahiz ez daudenak". Horrela definitzen zuen Ertzaintza zure alderdikide, Ganbera honetako presidente eta Eusko Jaurlaritzako Barne-sailburuak, Juan Mari Atutxa jaunak. Halaber, errepaso bat egin nahi nioke Ertzaintzak herri honetan izan duen jarrerari eta gaur arte izan duen ibilbide orbangabeari. Laurogeita hamarreko hamarkadaren hasiera, Bilbon: Alfonso Menchaca agentea hil zen etakide batekin izandako tiroketan. Ordurako, Juan Mari Atutxak esana zion ETAri ez zuela dirurik modu desegokian zerga iraultzailea deritzotena ordaintzeko. Ertzaintzak ETAren bi estortsio-sare desegiten ditu; haietako bat, Herri Batasunak mahai nazionaleko kide zen Felipe San Epifaniok zuzendua. Badakizue; herri honetan, batzuek ez dute barkatzen, baina euskal poliziak bere lana egiten du. Gero eta gaitasun handiagoa du; helduago egiten, hedatzen, erantzukizun berriak hartzen, forma hartzen doa. Gure herrian lehenengo aldiz, bideoa erabiltzen hasten da epaileen aurreko froga gisa. Polizia frantsesarekin lankidetzan aritzeko eredu bat garatzen hasten da, eta emaitza positiboak ematen ditu. Ertzaintzak Andoaingo Pedrito terrorista atxilotzen du. Ertzaintzak ETAren arma-fabrika bat aurkitzen du Frantzian. Horrekin batera, Ertzaintza ikusten hasten da polizia izateak zer prezio duen. Sigladun nahiz siglarik gabeko delinkuentzia jazartzen duen polizia, segurtasuna bermatzen duena. Kalean, presioa gero eta handiagoa da, agenteak kale borrokaren helburu dira dagoeneko, eta jipoiak jasaten dituzte. Ordurako, ETAk hila zuen Juan Carlos Díaz Arcocha superintendentea, eta, geroago, Joseba Goikoetxea sarjentu lehena. Kasualitatez, hilketa horren aurretik, HBk kanpaina luze bat egin zuen haren aurka; beste behin ere. Ordutik gaur arte, ETAk Ertzaintzako hamabost kide hil ditu, eta, gaur, gaur bertan, hogeita hamar urte baino gehiagoren ondoren, kontatu dizuedan horren guztiaren eta askoz ere gehiagoren ondoren, ikusteak bakeari eta elkarbizitzari buruzko dokumentu batean, polizia integral horren bultzatzaileek hain sentsibilitate gutxi duzuela gai horri giza eskubideei buruzko fitxa berezi bat eskaintzeko, bada, egiazki, izoztuta uzten nau. Urkullu jauna, esazu uste duzun edo ez sentsibilitate falta ikaragarria dagoela Ertzaintzari buruzko kapitulu horretan. Non dago sentsibilitatea, zure Gobernuak hainbeste iraindutako polizia-gorputz bati dion errespetua, zeinaren agenteak etsaitzat hartzen baitziren zipaio deituz, zeinaren kideek bizi erdia pasatu baitute aurpegiak estalita, zeinaren kideek etxebizitza aldatu behar baitzuten beren familiak babesteko? Ez al da sentsibilitate falta zure Gobernuko planaren helburuetako bat izatea Ertzaintzak bakerako, elkarbizitzarako eta giza eskubideen errespeturako kultura finkatzen laguntzea, bere hogeita hamar urteko historian besterik egin ez duenean? Zer esan nahi du, benetan, Ertzaintzak, bakeari eta elkarbizitzari laguntzeko, zuzenean bere esku dagoena egin behar duela esateak? Beharrezkoa al da begi-bistan dagoena gogoraraztea? Ertzaintzaren helburua, gure poliziaren helburua, bistan denez, herritarren eskubide eta askatasunak babestea eta haien segurtasuna bermatzea delinkuentzia-mota ororen aurrean. Beraz, ez duzu ulertzen zertara datorren kapitulu hori, ez baita zurea bezalako plan batek sortzen duen nahasmenaren adibide besterik, plan nahasgarri, zehaztugabe horren adibide, mota guztietako osagaiak dituen koktel-ontzi irizpiderik gabea. Ala bai? Horixe argi dezazun eskatzera nator, hain zuzen. Plana ez da gustukoa izan; ez guretzat bakarrik, baizik ertzainentzat berentzat ere bai. Baina nola gustatuko zaie, bada, haiengan zalantzak sortu besterik ez badu egiten! Baina nola gustatuko zaie, bada, hasiera-hasieratik, titulua jaso eta uniformea jantzi zutenetik, hartua zuten konpromiso bat eskatzen bazaie! Kazetariari idazten duena egiazkoa izateko konpromisoa eskatzea bezala da, edo arkitektoari proiektatzen dituen eraikinak seguruak izan daitezen eskatzea bezala, edo medikuari pazienteen osasunarekiko eta biziarekiko konpromisoa eskatzea bezala. Bakerako eta Elkarbizitzarako Planak euskaldunek elkar ulertzeko tresna izan behar du, baina oinarri sendoz egina egon behar du, egiaren eta justiziaren oinarriekin. Bakerako eta Elkarbizitzarako Planak balioa eman behar die Ertzaintzaren gisako erakundeei, demokraziarako ezinbestekoak diren erakundeei. Bakerako eta Elkarbizitzarako Planak benetako ekarpena egin behar dio terrorismoaren amaierari, eta baliozko tresna izan behar du justizia egiteko, biktimei erreparazioa emateko eta zauriak ixteko, lehen baino konfiantza eta ilusio handiagoz etorkizunari begiratzen dion gizarte baten zauriak ixteko. Askoz ere errazagoa da hau guztia! Kontua da ezker abertzaleak ez dituela bere gain hartu nahi bere erantzukizunak, itzulinguruka ibiltzeari utzi behar diola. Erakunde berriei eta balio demokratikoei duten balioa emanez eta iraganaren kontakizun benetakoa, justua eta zentzuzkoa eginez, horrela bakarrik da posible etorkizuna zutabe sendoekin eraikitzea. Batasunari atsegin emateko ahaleginak atzerapausoak dira erronka handi horretan, eta euskaldunok lan hori dugu aurrean. Ertzaintzari eta demokraziari prestigioa emango dion bake-plan bat behar dugu. Ez ditzagun korapilatu, mingarriak izan arren, askoz ere sinpleagoak diren gaiak. Deitu diezaiegun gauzei beren izenez. Egin dezagun lan Euskadi aurreratu, moderno eta oparo horren alde, non Ertzaintzak, Euskadi demokratikoaren sinbolo eta erreferenteak –beste sinbolo batzuk bezala–, funtsezko zeregina baitu. Baldin eta planean ertzainak sartzearen azken helburua ez bada Batasunaren mundua pozik uztea, eta, hala, polizia-gorputzekin izan duen beligerantzia historikoa leuntzea. Eta orain, barregarri jartzen duzue Ertzaintzaren izen ona, eta 1982an, Euskal Autonomia Erkidegoko polizia integral gisa sortu zirenetik, soberan hartua zuten konpromisoa eskatzen diezue. Elkarbizitza-plana bai, baina egiari eta balio demokratikoei lotua, Batasunarekiko loturetatik askea, horiek oztopatu egiten baitute bidea eta ez baitute uzten aurrera egiten. Eta utzidazu amaitzen hasi naizen lekuan: "polizia integrala, euskal herritarretatik sortua eta gaizkile guztien aurka borrokatzen dena, sigla batzuen atzean egon nahiz ez"; espiritu horrekin jaio zen Euskadi demokratikoaren sinboloetako bat, Ertzaintza. Zer pasatu behar izan duten, sufritu behar izan duten, ETA amai dadin zer egin duten jakin ondoren, zer pentsatuko lukete Jose Antonio Agirrek, Manuel Irujok, Jesús María Leizaolak, Juan Ajuriagerrak zuen Gobernuan, hain sentsibilitate gutxi erakutsiz poliziagorputz batekiko, hainbeste borrokatu ziren sinbolo batekiko? Eskerrik asko, presidente andrea. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1889 |
10 | 39 | 21.06.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Interpelazioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, lehendakariaren Bake eta Bizikidetzarako Planaren aurkezpenean jasotako Ertzaintzaren bizikidetzarekiko eta giza eskubideekiko konpromiso sozialari buruz | Gracias, señora presidenta. Quiroga andrea, begira, Juan Mari Atutxa Barne-sailburuordearen hitzak, Agirre lehendakariarenak, Manuel de Irujorenak, Javier Landabururenak, Juan Ajuriagerrarenak aipatu beharrean, zure idatzizko hitzaldiko hitz batzuk aipatuko ditut. Aukera hau aprobetxatu nahi dut, Quiroga andrea, Euskal Alderdi Popularraren presidente gisa Ertzaintzaren alde esan dituzunengatik eskerrak emateko. Aitortu nahi dut balio handikoa dela zure hitzaldiko testuan esaldi hau entzutea edo, nire kasuan, irakurtzea: "1982an euskal polizia integral gisa sortu zenetik gaur arte, Ertzaintzak konpromiso irmoa izan du bere historian zehar giza eskubideekin. Orbanik gabeko lana egin du polizia gisa duten funtzioak betetzean, bere funtzionamenduak eta organigramak dituen balio, askatasun eta eskubide demokratikoetan oinarrituta, eta modu eredugarrian bete du lan hori, ETAren terrorismoak eta mehatxu eta gizarte-intimitatearen bidez babesten zituztenek gehien zigortutako kolektiboetako bat izan arren. Goitik behera berresten dut baieztapen hori. Asko poztu nau Eusko Alderdi Popularraren presidente gisa egin duzun hitzaldi idatzian irakurtzeak. Ziur nago, Quiroga andrea, Ertzaintza, erakunde gisa, eta hura osatzen duten eta osatu izan duten guztiak guztiz identifikatuta sentituko direla baieztapen horrekin. Esaldi horrek Bake eta Elkarbizitza Planerako proposamenaren espiritua biltzen du, Quiroga andrea. Quiroga andrea, Euskadiko Alderdi Popularreko presidente gisa, zure baieztapen horren berri izate hutsagatik merezi izan du zure hitzaldiak. Horrexegatik bakarrik: Ertzaintzari buruz diozun hori irakurtzeagatik. Benetan diotsut. En cualquier caso, puedo repetir, en este caso, la respuesta dada a otra pregunta efectuada en otra ocasión: fundamentalmente, el Gobierno Vasco ha propuesto un plan de paz y convivencia. Tenemos tres meses para hacer y recibir aportaciones. Después, tras replantear el Gobierno Vasco el plan, se aprobará y se pondrá en marcha. Pero esta es una propuesta, y tenemos tres meses por delante. En nuestra opinión, la Ertzaintza se merece un sitio en este plan. Más que un sitio; merece tener protagonismo. Se ha ganado el protagonismo que se merece para todos nosotros y también para el lehendakari, cómo no. Por eso hemos hecho esta propuesta, señora Quiroga. Quiroga andrea, Gobernuak proposamen bat egin du, eta hiru hilabeteko epea eskaini du ekarpenak jasotzeko. Zer seta Batasuna pozik utzi nahi dugun kontu horrekin, Batasuna edo ezker abertzalea pozik utzi nahi dugun kontu horrekin! Eta horretarako jartzen diguzue muturraren aurrean Ertzaintza zerbitzu publiko bat izan dela, guztiok aitortzen dugunean egin duen lana, eta haren konpromisoa berritu eta indartu nahi dugunean? Eta, Quiroga andrea, horrelaxe dago idatzita proposamen gisa aurkeztutako Bake eta Elkarbizitza Planean. Zer seta! Zer seta! Gainera, komunikabideetan argitaratutako izenburuak aipatzen dituzu plan honek ezker abertzaleari egiten dizkion keinuak aipatzeko, eta, gero, ezker abertzalea etortzen zaigu aste honetan bertan, azken egun hauetan, eta kontrakoa esaten digu! Beno, bada Bake eta Elkarbizitza Planak sail arteko adar bat du, hainbat politika sektorial bere baitan hartzen dituena, nire ustez, Ganbera honetako zenbait talde politikok duten arazoa gainditzeko, alegia, ezezaguna denari dioten bertigoa gainditzeko. Terrorismoak eta bortxakeriak baldintzatutako giroan bizi izan garen guztiok, hemen gauden gehienok, jasan dugun zerbait da. Planak paper bat ematen dio Ertzaintzari, unibertsitateari, ikastetxeei edo komunikabide publikoei ematen dien moduan. Berriz errepikatu nahi dut aurreko hitzaldian, Maneiro jaunari erantzunez, egin dudan erreferentzia. Neure buruari galdetzen diot zer gertatuko zen Ertzaintzari, zerbitzu publiko gisa, paper bat eman izan ez balitzaio. Berritu, indartu egin behar da, testuinguru soziopolitiko desberdin batetik gaur egungo testuingurura igaro. Argi ikusten dut erreferentziarik egin izan ez bagenu, kritikatu egingo zela, mespretxu edo ahanztura barkaezin gisa interpretatuko zela. Ez, ez, andrea, ez begiratu ezker abertzaleari. Ez, Quiroga andrea. Ziur naiz Ertzaintzako kolektiboak berak ere, Jaurlaritza honen ardurapeko zerbitzu publiko gisa, erakundea bakearen eta giza eskubideen errespetuaren aldeko erakunde laguntzaile gisa jasotzea nahiko zuela, baita testuinguru soziopolitiko berri honetan ere, elkarbizitza-ariketa bat egiteko, Ertzaintzaren erakunde guztian zabalduta dauden balioak berritu eta indartzeko, zeinak, berriz diot, inoiz edo hainbat alditan bakarrik defendatu behar izan baititu Euzko Alderdi Jeltzaleak. Horregatik eskertzen dizut zure hitzaldiaren testu idatzian egiten duzun erreferentzia. Lehenago esan dut, eta berriz esango dut: Ertzaintzak paper berezi eta berariazkoa merezi du plan honetan, bizi dugun une historiko honetan, lehen, beste testuinguru batean, Ertzaintzaren zerbitzu publikoak bere papera izan duen moduan. Inork ere ez du ezer zalantzan jarri. Berriz diot: inork ere ez du ezer zalantzan jarri. Eta berriz azaldu nahi dut harridura zenbait interpretaziogatik, ez badira bertigoaren ondorio; zoritxarrez, gure bizi osoan, ezezaguna denaren aurrean egin beharreko bidearengatik sentitzen dugun bertigoaren ondorio. Uste dut Bake eta Elkarbizitzarako Planaren proposamenean, egindako lana aitortzen ari garela, egindako lanaren garrantzia aitortzen eta paper hain garrantzitsuak etorkizunerako duen proiekzioa azpimarratzen. Hori da proposamenaren espiritua, Quiroga andrea, baina berriz diot: proposamen bat da. Utzidazu Bake eta Elkarbizitzarako Planaren 12. zenbakiak ekimen honi buruz hitzez hitz zer dioen esaten: "Planaren funtsezko ezaugarrietako bat da haren diseinua eta garapena Ertzaintzaren barruko dinamika batean oinarritzea, eta Ertzaintzako kideen parte-hartzearen bidez eraikitzea". Hori dio proposamenak, eta horri ez diozue erreferentziarik egiten! Nire ustez, planaren asmoa eta lan-metodoa akatsgabeak dira. Barne-lanketari eta metodologia parte-hartzaileari buruz hitz egiten dugu. Halaber, uste dut planaren atal honen irakurketa maltzurra egin dela. Hitzak atera egin dira testuingurutik, esaten ez den zerbait esanarazteko, Ertzaintzari irain egiten dion zerbait esanarazteko. Hori egiten dutenak ez dira ari Ertzaintza defendatzen, ez; Euzko Alderdi Jeltzalearen gobernuaren aurrean hori egin nahi izan arren. Okerrena da interpretazio hori Ertzaintzari bakarrik aplikatu zaiola. Arreta erakunde horretan jarri nahi izan da. Eta zure hitzaldia entzun edo irakurri ondoren, galdera hau egin behar da: Ertzaintzari paper bat emateak zergatik esan nahi du, inplizituki, gabezia bat salatzen dela, eta ez da gauza bera gertatzen unibertsitateei, eskolei edo komunikabide publikoei buruz hitz egiten dugunean, horiek denak esplizituki aipatzen baitira planean? Beti, beti defendatu izan dut Ertzaintzaren eta erakunde hori osatu duten pertsonen papera. Beti egin izan dut hori, eta horixe azpimarratu dut aurreko hitzaldian eta aurreko legegintzaldietan egindako hitzaldietan, beste erantzukizun bat izan dudanean. Eta, era berean, beti defendatu izan dut unibertsitatearen, ikastetxeen nahiz komunikabide publikoen papera Aurreko legegintzaldietan terrorismoaren biktimen memoriari buruz aurkeztutako ekimen legegileetan, adibidez, zeinak Terrorismoaren Biktimen Legean ere jasotzen baitira. Uste osoz egin dut hori; inoiz ere ez dut zalantzarik egin horretan. Uste osoa izan dut beti horretan, eta, orain, are osoagoa, zuri entzuten dizudanean nik beti defendatu izan dudana defendatzen. Pozten naiz biok bide berean gaudelako. Por lo tanto, hemos propuesto una dinámica de trabajo interior. Hemos propuesto desarrollar un programa de preparación que promoverá la Ertzaintza, y le hará el correspondiente seguimiento. Nada más. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1890 |
10 | 39 | 21.06.2013 | QUIROGA CIA | PV-ETP | Interpelazioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, lehendakariaren Bake eta Bizikidetzarako Planaren aurkezpenean jasotako Ertzaintzaren bizikidetzarekiko eta giza eskubideekiko konpromiso sozialari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, justiziazkoa iruditzen zaidan eta onartzen ez dizudan zerbaitekin hasiko naiz. Nabaritu egin zaizu euskal poliziaren definizioa partekatzeagatik poztu egiten zarela esateko erabili duzun tonuan. Ez jolastu horrekin; ez gaitzazu bide horretatik eraman. No. Zuek euskal polizia zuzentzen aritu zarete hasieratik, gu ez gara ados egon erantzule po-li-ti-koe-kin eta hartutako erabaki po-li-ti-ko-e-kin, baina inoiz ere ez dugu –eta hona etortzera gonbidatzen zaitut– barregarri jarri edo ez dugu iraindu gorputza, eta badakizu hori. Ez dut hori onartuko, besteak beste, urteak daramatzagulako ertzainen defentsapean eta eskoltapean. Ez dut onartuko hori, lehendakari jauna. Jakina horretan ados gaudela! Jakina definizioan ados gaudela! Eta horrexegatik ez dugu ulertzen Bake eta Elkarbizitzarako Plana horretan, planaren fitxa bat –zuk diozun bezala, fitxa bat– Ertzaintzari zuzentzea. Ez dugu ulertzen, ez dugu konprenitzen, eta, zuri entzun ondoren, are gutxiago. Zer konpromiso hartu behar du Osakidetza zerbitzu publikoak Bake eta Elkarbizitzarako Plan horretan? Zer leku izango luke plan horretan? Batere ez. Izan ere, ez da hutsala, eta zuk badakizu ez dela hutsala Ertzaintza plan horretan sartzea; eta zuk badakizu hori. Eta honela dio planak; irakurri egingo dizut: "Ertzaintzak printzipio, balio, askatasun eta eskubide demokratikoekin duen konpromisoa berritu eta indartzea". Zer aritu da bada orain arte? Zer aritu da orain arte? Baina hau askoz ere sinpleagoa da eta! Badakizu-eta jaun-andre hauek ez dutela polizia bat ere nahi, batere ez, eta, honekin, Ertzaintza trukerako txanpon bihurtu nahi duzue! Baina zertarako! Atea muturren aurrean itxi diezazueten. Zertarako? Zertarako jarri duzue zalantzan Ertzaintzaren profesionaltasuna? Zertarako? Ezertarako ere ez. Arduragabekeria larria da hori. Honaino iritsi ondoren, ez dugu ulertzen erabaki hori; izan ere, zure bake eta elkarbizitzarako planean fitxa hori sartzea garrantzi handirik ez duen zerbait balitz bezala. No. Irakurri dizut, azaldu dizut zein izan den Ertzaintzaren historia herri honetan, demokrazian sortu zenetik, berme guztiekin, eta hor egon dira beti. Eta, orain, 2013an, esan behar diegu ez dakigula zer egin duten orain arte, eta orain garai berriekin eta giza eskubideen errespetuarekin lerrokatu behar dutela. Hain da bidegabea, hain bidegabea...! Lehendakari jauna, eskaera egiten dizut garai berri honi, euskaldunak hainbesteko itxaropenez ikusten ari diren etorkizunari hel diezaiogula baldintzari gabe, askatasunez, inork ere baldintzatu gabe. Jar ditzagun guk joko-arauak, arau demokratikoak, guztion artean adostu ahal izan genuen gutxieneko zoru etiko demokratiko hori, eta, hortik aurrera, hitz egingo dugu. Lehendakari jauna, mesedez eskatzen dizut ez dezazula Ertzaintza trukerako txanpon gisa erabili. Gure erakunde demokratikoa da. Ez du inolako birziklapenik behar, inolakorik ere ez. Euskadiko bakea eta elkarbizitza memoriaren, justiziaren eta printzipio demokratikoen gainean eraiki behar dira. Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1891 |
10 | 39 | 21.06.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Interpelazioa, Arantza Quiroga Cia Euskal Talde Popularreko legebiltzarkideak lehendakariari egina, lehendakariaren Bake eta Bizikidetzarako Planaren aurkezpenean jasotako Ertzaintzaren bizikidetzarekiko eta giza eskubideekiko konpromiso sozialari buruz | Quiroga andrea, eskatzen didazu ez saiatzeko bide horretatik eramaten, Ertzaintza iraintzearen bidetik. Ertzaintza iraindu egin al dut bada, zure hitzaldian hitzez hitz esandakoari erreferentzia egin diodanean? Ez, polizia integralari buruz zuek duzuen ikusmoldeari buruz ari naiz. Ongietorri, Quiroga andrea, polizia integralaren, Ertzaintzaren, interpretazio horretara. Bazen ordua, hogeita hamar urteren ostean, aurreko legegintzaldietan –baita honetan ere– Espainiako Gobernutik bidean jarri dituzuen harri guztien ondoren, Ertzaintzak polizia integral gisa jardun ahal izateko. Quiroga andrea, ez itzazu gauzak nahastu, ez nazazu eraman zure bidetik, Euzko Alderdi Jeltzalea ari balitz bezala Ertzaintza iraintzen. Ez, Quiroga andrea. Guztiok dakigu hemen –ondo jakin ere– nork izan duen erantzukizuna Ertzaintzak polizia integral gisa jardun ahal izateko, bakearen defentsan eta giza eskubideen alde. Guztiok dakigu nork eragin duen polizia integral hori..., zeinari aitortzen baitiot egin duen lana, lehenengo minututik gaur arte, bakearen eta giza eskubideen alde. Baina, Quiroga andrea, zerorrek ere aurreko hitzaldian bertan...! Biok aipatu ditugu bi aditzok: eraberritu eta indartu. Nola ulertzen dugu eraberritzea eta indartzea? Nola ulertzen dugu eraberritzea? Ez berritzea, ez baikara zerotik hasten, baizik eta testuinguru soziopolitiko desberdin batez ari gara, Quiroga andrea. Bake Ponentziako zoru etikoari buruz aritu zara, zeinari, zuek ere, aldeko botoa eman baitzenioten. Zuk ere aldeko botoa eman zenuen aurreko legegintzaldian, eta, hala ere, legegintzaldi honetan, ez zaudete, Alderdi Popularra ez dago oraindik Bake eta Elkarbizitzarako Ponentzian, Quiroga andrea. Eta bal- dintzatzen ari zarete guztiok bakearen eta elkarbizitzaren alde egin dezakegun eta egin behar dugun guztia, eta dena ezker abertzalearekiko politikarengatik. Bai, Quiroga andrea, esan dezaket ezbaian jartzen ari zaretela guztiok bakearen eta elkarbizitzaren alde egin dugun lana, bi alderdi politikoren edo bi sentsibilitate ideologikoren arteko konfrontazioagatik. Eta sentsibilitate ideologikoen gainetik dagoen zerbaiti buruz ari gara. Ekimen honen helburuari dagokionez, esan behar dizut, Quiroga andrea, ekimen honen helburua da Ertzaintzak egindako lana aitortzea, erakunde horri eta hura osatzen dutenei aitortza egitea eta merezi duten protagonismoa eskaintzea. Ese es nuestro deseo, y si fuera necesario, lo hubiéramos recogido textualmente en la proposición. En cualquier caso, señora Quiroga, se han propuesto acciones desde dentro de la Ertzaintza. Por lo tanto, la misma Ertzaintza será la que subraye estos propósitos y estos deseos. Eta, une honetan, planaren oinarria azpimarratu nahi nuke. Proposatzen ari garen ekimenak guztiz bat datoz munduan sona handiena duten erakundeek gomendaturikoarekin, Quiroga andrea. Hain zuzen, hauek izan dira gure erreferentziak: Nazio Batuetako Giza Eskubideen Goi Komisarioaren bulegoko eskuliburua poliziari zuzendutako giza eskubideen arloko araudiari eta praktikari buruz –Nazio Batuetako Giza Eskubideen Goi Komisarioarena–, Europako Poliziaren Kode Etikoa eta Amnistia Internacional-en gomendioak. Inor ere ez da ari ezer ezbaian jartzen, Ertzaintzaren beraren protagonismoan jarria baitago begirada, plan honek proposatzen duen plaza publikoan merezi duen protagonismoan. Zuen laguntza –zuena eta Alberdi politiko guztiena–, proposamen honekin desadostasunak izan arren –hiru hilabete daude oraindik ekarpenak jasotzeko–, eta, halaber, Ertzaintzaren laguntza inoiz baino beharrekoak dira, edo beharrezko izaten jarraitzen dute. Ezinbesteko izaten jarraitzen dute. Beraz, bake eta elkarbizitzarako plan hau ondo irakurri ondoren, Ertzaintzaren beraren ekarpena ere jasotzea espero dut. Gracias. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1892 |
10 | 39 | 21.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Kontzertu Ekonomikoaren sistema mantentzeari eta euskal kupoaren kalkuluari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, badirudi, azken garaiotan, goratzen ari direla Kontzertu Ekonomikoa eta kupoaren kalkulua kritikatzen duten ahotsak. Dirudienez, UPyD ez dago zirudien bezain bakarrik berdintasunaren eta elkartasunaren aldeko aldarrikapen horretan. Gogoratzen dut, duela lau urte, Ganbera honetan lehenengo aldiz parte hartu nuenean, nire hitzaldian, Kontzertu Ekonomikoa eta kupoaren kalkulua zein bidegabeak ziren aipatu nuela, hain zuzen. Azken finean, ikaragarrizko iraultza zen euskal legebiltzarkide batek Ganbera honetan esatea Kontzertu Ekonomikoa eta euskal kupoa –ezin hobeto dakizuen bezala eta hemen eserita zaudeten guztiek ezin hobeto dakizuen bezala– herritar batzuek duten pribilegio ekonomikoa dela, eta gainerakoak, berriz, pribilegio horien paganoak direla. Alderdia 2007an sortu genuenetik, argi geneukan hori, eta nire alderdikide batek azaldu zidan bezala, Kontzertu Ekonomikoak eta euskal kupoak ez dute etorkizunik, eta ez dute gaindituko ez krisi ekonomikoa ez Europaren eraikuntza. Eta ikusten ari gara hori horrelaxe izango dela, eta, horregatik, hainbat erakundetako ordezkarien eta ordezkari politikoen ahotsak goratzen ari dira zuek eta gu guztiok dakiguna mahai gainean jarriz: Kontzertu Ekonomikoa eta euskal kupoa gainerako espainiarren aldean gainfinantzatu egiten gaituzten pribilegioa direla. Guztiz ulergarria da alderdi nazionalistek –baita alderdi kontserbadoreek ere– pribilegioak defendatzea. Ziurrenik, beren izaerari dagokion zerbait da. Azken finean, badakigu alderdi kontserbadoreek pribilegio batzuk defendatu izan dituztela beti. Halaber, badakigu alderdi nazionalistek pribilegioak lortu nahi izaten dituztela onura politikoak eta ekonomikoak lortzeko. Beraz, nahiko normala da alderdi nazionalistek eta kontserbadoreek pribilegio hori defendatzea. Ezinezkoa dena da alderdi progresista batek edo bere buruari progresista deitzen dion alderdi batek Kontzertu Ekonomikoa eta kupoaren kalkulua defendatzea. Erabateko kontraesana da. Ezinezkoa da nork bere buruari progresista deitzea eta, aldi berean, Kontzertu Ekonomikoa eta kupoaren kalkulua defendatzea. Eta beharrezkoa da norbaitek hori esatea, baita Eusko Legebiltzarrean ere. Esan bezala, gero eta gehiago eztabaidatzen da, ahotsak goratzen ari dira, baita Euskadin ere –elkarrizketa pribatuetan bada ere– eta Euskaditik kanpo modu publikoagoan, eta hori guztia esaten eta mahai gainean jartzen ari dira. Pribatuki esaten dizutenak "Hain zuzen ere, pribilegioa da", gero, prentsau- rrekoetan agertzen dira haserretu aurpegiarekin, Kontzertu Ekonomikoari eusteko eskatuz. Horrelakoa da politika, ezta, lehendakari jauna? Hortaz, argi eta argi erantzun behar zeniguke berdintasunaren alde ala kontra zauden, elkartasunaren alde ala kontra zauden, pribilegioen alde ala kontra zauden, zuek besteen pribilegioak kritikatzen dituzuen ala ez; izan ere, ez zarete gai onartzeko ustez euskaldunoi mesede egiten diguten pribilegioak ere badaudela. Galdera horiek guztiak egin nahi dizkizut. Beraz, diodan moduan, azken garaiotan, mahai gainean jarri da auzi hau. Guk aho betez defendatzen dugu 2007tik. Guk gauza bera esaten dugu –eta ondo dakizu hori– hemen, Gasteizen, Donostian, Iruñean, Bartzelona, Madrilen eta Espainiako edozein lekutan. Hori da UPyD besteetatik bereizten duen koherentzia, gaur egungo alderdi progresista nazional bakarra baita eta printzipio berak defendatzen baititu leku guztietan. Eta gure obligazioa da eztabaida hori Legebiltzarrera ekartzea. Bistan denez, eztabaida hori ez du hasi sozialista katalanen presidenteak, baina azken asteetan argi geratu da haiek ere badakitela zenbait pribilegio daudela. Eta ez naiz ari Kontzertu Ekonomikoaz bakarrik, baizik baita Nafarroako itunaz ere. Bide batez, Navarro jaunak eta nazionalista katalanek ere pribilegioak nahi zituzten. Haiek ere pribilegioak nahi zituzten. Haiek ere hitzarmen fiskal bat nahi zuten, aberatsek bezala, herritarrekiko elkartasunez jokatuz zergak ordaindu nahi ez dituztenek bezala. Aberatsek bezala, hitzarmen fiskal bat nahi zuten gutxiago ordaintzeko, elkartasunari ekarpen txikiagoa egiteko. Eta, oraingoz, ezetz esan diete: "Ez duzue eskubiderik hitzarmen fiskal baterako". Eta zer esan dute? Bada, egoera horretan normalena dena: "Nola? Euskaldunek bai, nafarrek bai eta katalanek ez?". Alegia, haiek ere ez dute sinesten berdintasunean; sozialista katalanek ere ez dute sinesten berdintasunean. Hala, hiru mailako estatu federal asimetriko bat proposatu dute, non zenbait herritarrek pribilegio batzuk izango lituzketen, bigarren mailako beste herritar batzuek beste pribilegio batzuk –baina gutxiago– izango lituzketen eta gainerakoak pribilegio horien paganoak izango liratekeen. Beraz, haiek ere ez dute sinesten berdintasunean. Baina, beste behin ere, mahai gainean jarri dute eztabaida interesgarri hori, alegia, berdintasunaren alde gauden ala ez edo pribilegio batzuk mantentzearen alde egiten dugun ala ez. Esan bezala, ez dut aipatu nahi Ganbera honetako bozeramailerik baina aipa nitzake Legebiltzar honetako ordezkari batzuek –ordezkari eta bozeramaile– egindako zenbait aipamen publiko, eztabaida publiko jakin batzuetan –hauteskunde-kanpainaurreko eztabaida jakin batzuetan– eginak. Gogoan ditut honen gisako esaldiak: "Guk ez dugu nahi independentzia; badaukagu Kontzertu Ekonomikoa, eta onuragarria da". Alderdi Popularreko ordezkari batek esan zuen hori. Edo Alderdi Sozialistako ordezkari batek duela aste gutxi esan zuena Radio Euskadin, nire alboan eserita zegoela... Zer esan zuen bozeramaile horrek? Zer esan zuen? "Gaur egun, Kontzertu Ekonomikoari esker, euskaldunok ez diegu ezer ere ordaintzen gainerako espainiarrei". Hori esan zuen bozeramaile batek komunikabide publiko batean eta irekian. Tira, ez dirudi oso solidarioa. Ez dirudi bere buruari progresista deitzen dion alderdi bateko bozeramaileak harro sentitu beharko lukeenik euskaldunok ezer ere ez dugulako ordaintzen gainerako espainiarrekiko elkartasunez; ez dirudi oso solidarioa. Esan bezala, beharrezkoa da hona etortzea, Erkoreka jauna, eztabaida hau mahai gainean jartzeko, oso konplexua baitirudi. Baina guk ez daukagu arazorik; nik ez daukat inolako arazorik. Batzuetan esaten didate "Tira Gorka, zaila izango da hori han defendatzea". Ez da zaila. Norberak sinesten dituen printzipioak defendatzea oso erraza da; pribilegioak kritikatzea oso erraza da. Mahai gainean daude argumentu guztiak: berdintasuna defendatzen dugu Euskadin, Espainian eta Europan. Ados gaude Europako herrialde aberatsenek elkartasunerako eta Europako herrialderik pobreenak finantzatzeko funtsak ematearekin? Bai; bistan da. Hori da solidaritatea, hori da berdintasuna. Ados gaude Espainiako autonomia-erkidego aberatsenek elkartasunez jokatzearekin eta autonomia-erkidego pobreenei laguntzearekin? Zuek ez. Zuek, hemen eserita zaudeten hirurogeita hamalau legebiltzarkideak, ez. Gu, ordea, bai. Elkartasunean sinesten dugu, berdintasunean sinesten dugu. Horregatik defendatzen dugu guk, norbaitek arnasotsa atera arren, eta defendatzen dugu Euskadin eta defendatzen dugu Espainiako leku guztietan, gainera, sistema zentzugabe hori bukatu egingo baita. Se va a acabar. Zergatik bukatuko da? Lehenik eta behin, hemen legebiltzarkide bat dagoelako hori salatzen jarraituko duena; baina badakizue zer den hori baino garrantzitsuagoa? Krisi ekonomikoa, adibidez. Hain zuzen ere, okerren pasatzen ari diren autonomiaerkidegoek mahai gainean jartzen dute eztabaida hori, eta esaten dute: "Aizu, hemen bada autonomiaerkidego bat elkartasunari inolako ekarpenik egiten ez diona. Zerbait egin beharko da, desberdintasunik gabeko herrialde bat defendatzen badugu". Eta de- netan garrantzitsuena dena: Europa. Europak ez ditu onartuko mota horretako erregimen fiskalak; ez ditu onartuko, inolaz ere. Barne-mugarik gabeko Europa batean, berdintasunezko eta elkartasunezko Europa batean sinesten badugu, honek ez du lekurik. Europan politika fiskal bakar bat defendatu behar dela esaten badugu... La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1893 |
10 | 39 | 21.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Kontzertu Ekonomikoaren sistema mantentzeari eta euskal kupoaren kalkuluari buruz | Eskerrik asko. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1894 |
10 | 39 | 21.06.2013 | OGASUN ETA FINANTZETAKO SAILBURUAK (GATZAGAETXEBARRIA BASTIDA) | EA-NV | Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Kontzertu Ekonomikoaren sistema mantentzeari eta euskal kupoaren kalkuluari buruz | Gracias, señora presidenta. Maneiro jauna, askotan eztabaidatu izan dugu gaur Legebiltzarrera ekarri duzunaren antzeko gaiei buruz. Zuk gaur hemen defendatu duzun proiektu politikoa defendatzen duzu; askotan entzun izan dugu, eta aukera izan dugu horri buruz eztabaidatzeko. Proiektu politiko horrekin joan zinen foru-hauteskundeetara, eta duela bi urteko foru- eta udal-hauteskundeetan –hiru foru-parlamentuetan, hiru batzar nagusietan– ez zenuen batzarkide bakar bat ere atera. UPyDren proiektu politikoak, hura defendatzeko legitimitate demokratiko osoa izan arren, ez du batzarkiderik, 153tik bakar bat ere ez, eta ez du zinegotzirik Euskadin, milaka eta milaka zinegotziren artetik. Zure proiektu politikoa azal dezakezu, baina zure proiektua ez da erakargarria euskal gizartearentzat. Legitimitate osoa duzu, baina zure proiektu politikoak, zure proposamenen oinarrian dagoen proiektuak, porrot egin du euskal gizartean. Ez duzu batzarkiderik, ez duzu zinegotzirik, eta euskal erakunde guztietako milaka ordezkari politikoen artetik Unión, Progreso y Democracia alderdiak duen ordezkari bakarra zeu zara, Araban aukeratua izateagatik ordezkagarritasuna eta legitimitatea duen bakarra. Ondo da. Uste dut ondo zehaztu behar dela eztabaidaren testuingurua. Zuk tesi hori defendatzen duzu, baina euskal gizartearen eta alderdi politikoen gehiengoak ez du tesi hori defendatzen. Hala ere, askatasun ideologikoa, adierazpen-askatasuna duzu, eta, beraz, hori guztia esan dezakezu. Ulertuko duzun bezala, ez nago ados, inolaz ere, zuk azaldutako jarrerarekin. Guk defendatu egiten dugu Kontzertu Ekonomikoa, eta hainbat arrazoi emango dizkizut. Lehenik eta behin, duen jatorriagatik, duen izaera berriagatik –ez naiz historian sartuko–; izan ere, Konstituzioaren xedapen gehigarri baten eguneratzetik dator, hartan esaten baita babestu eta errespetatu egiten direla foru-lurraldeen eskubide historikoak. Horrelaxe esaten da: babestu eta errespetatu egiten dira. Segidan, Autonomia Estatutuak dio Euskadik Estatuarekin duen zerga-harremana kontzertu ekonomikoaren sistemaren bidez ezarriko dela. Ondo da. Gernikako Estatutuaren garrantzia uler dezazun, esango dizut Gernikako Estatutuak legitimazio demokratiko hirukoitza duela. Batetik, Gorte Nagusietan eztabaidatu zuten Euskadiko legebiltzarkideen gehiengoaren babesa behar izan zuen, eta, orain, Gernikako Estatutua aldatu nahi badugu, bai baitakit aldatu nahi duzula, Ganbera honetan gehiengo osoa lortu beharko zenuke. Legitimazio demokratikoaren bigarren puntua: Gorte Nagusietan ere, bi ganberetan, gehiengo osoa behar da, lege organikoa delako. Eta legitimazio demokratikoaren hirugarren puntua: euskal gizartearen berrespena. Bide hori har dezakezu. Ondo da. Bada bide hori egin behar da Kontzertu Ekonomikoa aldatu eta desagerrarazteko. Bigarren kontua. Estatutuaren gune nagusitzat hartzen da Kontzertua Estatutuan, aldebikotasunagatik, hitzarmenagatik. Euskal gizartearen legitimazio demokratikoak ezin dio inposatu Estatuari nola osatu behar duen Autonomia Estatutua, baina Estatuak ere ezin dio inposatu Euskadiri antolaketa eta autonomia hori, euskal gizartearen berrespenari lotua dagoelako, eta euskal gizarteak baztertu egin dezakeelako Gorte Nagusietan adosturikoa. Bide horretatik, testuinguru horrekin ulertu behar da Kontzertu Ekonomikoa. Hirugarrenik, zerga-erregimenari berari dagokionez, zuzeneko zergak arautzen dituen eta zeharkako zergak kudeatzen eta ordainarazten dituen zergaerregimen orokorra da. Eta aldebakarreko arriskuaren bidez funtzionatzen du. Izan ere, gainfinantzaketari buruz hitz egiten duzu; baina ez dago gainfinantzaketarik. Zuzeneko zerga handien bidez, zer presio fiskal izan nahi dugun modulatu dezakegu. Zuzeneko zergetan ditugun ahalmen araugileen mailaren, modalitatearen, norainokoaren eta edukiaren arabera, finantzaketa gehiago ala gutxiago izango dugu. Aldebakarreko arriskua. Ezaugarri nahikoak ez dituen zerga-politika bat gauzatzen badugu, urritasunak izan ditzakegu, eta zerga-politika desberdina badugu, beste batzuek baino finantzaketa handiagoa izan dezakegu, baina hori da ezaugarria. Eta hori ez dator Legebiltzar honen aldebakarreko jarduera batetik, baizik eta, esan bezala, Konstituzioaren xedapen gehigarritik eta Estatutuaren hitzarmenetik dator, zeina, gerora, lege baten bidez garatu baitzen, hain zuzen, Kontzertu Ekonomikoaren Lege deiturikoaren bidez. Horrela funtzionatzen du; horrelaxe. Beraz, lehenik eta behin, elkartasunaren gaia aipatuko dut. Alde horretatik, gogorarazi behar dizut, barne-mailan, arrisku partekatuko eredu baten bidez funtzionatzen duela. Aldebakarrekoa da kanpora begira eta parte- katua barnera begira, udalen, aldundien eta Eusko Jaurlaritzaren artean. Gure sistemaren arabera, gure araberakoa izango da finantzaketa, gure eskumenak gauzatzean hartzen dugun arriskua eta horien finantzaketa. Estatua ez da inoiz etorriko euskal erakundeei laguntzera, euskal udalei edo Euskal Autonomia Erkidegoari laguntzen ez dien bezala, kapital-merkatuetan finantzaketa-arazoak daudenean. Gure baitan dago! Baina horiek dira euskal erakundeen eta Estatuaren artean hitzartutako joko-arauak. Eta, esan bezala, aipaturiko testuingurutik dator hori: Konstituzioaren xedapen gehigarria eta Kontzertu Ekonomikoaren Legea. Berdintasunari, elkartasunari eta pribilegioei buruz hitz egin didazu, eta horrek ez duela etorkizunik Europako Batasunean. Beno, errespetu osoz, Maneiro jauna, argumentu hori goitik behera erori zaizu, eta esango dizut zergatik. Europar Batasunak bi epai ditu emanak –2006ko irailekoa eta 2008ko irailekoa–, non zergasistema autonomo gisa onartzen baitu, Europako Batasuneko lurralde bateko zerga-sistema orokorrean arautzen duena –beraz, irakur ezazu epaia, estatuz azpiko izaerako zerga-erregimenak izateko aukera bermatzen baitu–, hain zuzen, Azoreetako kasuaren epaia, 2006ko irailekoa, eta erkidego mugakideek Kontzertu Ekonomikoaren baliagarritasunari eta Erkidegoko Zuzenbidearekiko egokitasunari buruz planteatutako judizio aurrekoa, Justizia Auzitegi Nagusiaren arabera. Bi. Baina bada gehiago, Maneiro jauna. Espainiako konstituzio-sistemaren defendatzaile ere bazarenez, gogorarazi behar dizut 2012ko apirileko zortzi sententzia irakurtzeko, non horrela esaten baita hitzez hitz: "Ez da urratzen Konstituzioaren 2. artikuluko berdintasun-printzipioa". Bi: "Ez dira urratzen 138. eta 139. artikuluak, autonomia-erkidegoetako lurraldeen artean pribilegio ekonomikorik ez dela izan behar diotenak". Eta hiru: "Ez da urratzen elkartasun-printzipioa". Badakizu nork dioen hori? Espainiako Auzitegi Gorenak. Zortzi epaitan. Horrelaxe dago ezarrita, Maneiro jauna. Horiek dira joko-arauak. Zuk aldatu egin nahi dituzu, zilegitasun osoz, baina hemen ez duzu nahikoa gehiengo Autonomia Estatutua aldatzeko. Gorteetara joan zaitezke. Baina ez ahaztu gauza bat: UPyDk etorkizun politiko oso ona balu ere –nik hori opa ez diodan arren; zuri bai, pertsonalki, baina ez politikoki–, hala balitz ere, eta Gernikako Estatutua edo Kontzertu Ekonomikoaren Legea indargabetu nahiko bazenute ere, ezingo zenukete, hitzartu egin beharko zenuketelako, prozedura bat bete beharko zenuketelako; eta prozedura horrek aldebikotasuna eskatzen du. Hori baita hitzarmenaren izaera, Kontzertu Ekonomikoan eta Gernikako Estatutuan hitzartutako izaera. Funtsezko elementu horiekin funtzionatzen dugu. Beraz, ez dago pribilegiorik, aipatu dizudan testuinguruaren barruan dagoelako, eta ez da urratzen ez elkartasuna ez berdintasuna. Eta adibide argi bat jarriko dizut. Begira, araututa eta ondo artikulatuta dago Espainiako erakunde-sistemak lurraldeen arteko elkartasuna zehazteko duen mekanismoa, eta Lurraldearteko Konpentsazio Funtsa deitzen da. Beno, bada Euskadik ekarpen garbia egiten dio Lurraldearteko Konpentsazio Funtsari Estatuak ezarritakoaren arabera, bere gain hartu gabeko karga gisa, eta inputazioindizea aplikatzen zaio. Inputazio-indizea aplikatzen zaio Estatuak edo Gorteek une bakoitzean zehazturiko kopuruari, eta guk ekarpena egiten dugu Euskaditik, inputazio-indize horrekin, Estatuak ezarritakoaren arabera. Hor dago elkartasuna. Eta badakizu, gaur egun, nola egiten dion ekarpena Euskadik Lurraldearteko Konpentsazio Funtsari, alegia, Konstituzioak lurraldeen arteko oreka bilatzeko ezarritako tresnari? Hamar autonomia-erkidegori lagunduz eta ekarpenak eginez. Horietako batzuk 1 helburuaren azpitik daude, eta beste batzuk, 1 helburua gainditu ondoren, aldi iragankorrean daude. Eta lehenengo hitzaldi hau amaitzeko. Une honetan, Euskadik Espainiako barne-produktu gordinaren % 6,21 du, eta Euskadik % 6,24 ematen die Estatuak bere gain hartu gabeko kargei, Euskadiko Autonomia Erkidegoak garatzen ez dituen eta Estatuaren eskumenei dagozkien karga guztietatik. Hortxe dituzu bi adibide argi berdintasunaren, elkartasunaren eta pribilegio ekonomikoen errespetuari buruz, lehenengo hitzaldi honetan azaldu ditudan hausnarketa eta argumentu guztiak kontuan izanda. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1895 |
10 | 39 | 21.06.2013 | MANEIRO LABAYEN | Mixto-UPyD | Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Kontzertu Ekonomikoaren sistema mantentzeari eta euskal kupoaren kalkuluari buruz | Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Gatzagaetxebarria jauna, eztabaidatzen dugun bakoitzean gogorarazten didazu legebiltzarkide bat bakarrik dugula, ez dugula arrakasta handirik izan azken hauteskundeetan eta ez dugula zinegotzirik ez batzarkiderik. Eman iezaguzu denbora, gauzak aldatzen ari direla dirudi eta. Nik ere ez dizuet ezer txarrik opa. Atzera begira genezake, eta ikusiko genuke nolako garrantzia izan duen Euzko Alderdi Jeltzaleak herrialdearen gobernagarritasunean eta bere alderdikoei mesede egiteko gauza batzuk lortzen, baina, beno, hori amaitu egin daiteke. Hori amaitu egin daiteke, Gatzagaetxebarria jauna. Agian, aldatzen hasia dago jadanik, eta kontua da, Espainiako Konstituzioa aldatzeko eta bidezkoak ez diren arauak aldatzeko, eta autonomia-estatua aldatzeko, agian, hurrengo hauteskunde orokorretan –edo laster, hurrengo aurrekontuetan– ez duzuela ezer ere lortuko. Ikus dezagun zer gertatzen den Espainian hemendik aurrera, eta ikus dezagun, Euskadin ere, zer eboluzio duen botoak. Ikus dezagun, Gatzagaetxebarria jauna. Ez larritu. Guk ez daukagu ehun urteko historia; bost besterik ez ditugu, umilak gara, baina hor daude egindako lorpenak eta inkestak. Azken hauteskundeetan, 1.140.000 boto lortu ditugu, bost diputatu; inkesta batzuek hogeita hamar, berrogei diputatu ematen dizkigute…; Alderdi Popularrak edo Alderdi Sozialistak UPyDrekin hitzartu beharko lukete ziurrenik… Beraz, ikusiko dugu zer gertatzen den. Eta Euzko Alderdi Jeltzaleak bost, sei, zazpi diputaturekin jarraituko luke...; beraz, ez litzateke zuen beharrik izango Konstituzioaren aldaketa horiek bultzatzeko eta autonomia-estatua erreformatzeko. Beraz, emaguzu denbora, eta ez larritu; agian, hurrengo interpelazioan, aldatu egingo dira paperak. Edonola ere, guk printzipio batzuk defendatzen ditugu, eta horietan sinesten dugu. Nire ustez, euskal gizartearen gehiengoa –eta hori ere esan nahi dut– solidarioa da eta berdintasunean sinesten du. Jakina baietz. Badakit Espainiako Konstituzioa aldatu egin behar dela, badakit nola funtzionatzen duen sistemak, badakit Gernikako Estatutua aldatu egin behar dela...; baina guk publikoki eta irekian proposatzen dugu, eta uste dugu arau batzuk aldatu egin behar direla finantzaketa hobea eta justuagoa lortzeko. Katalanek zergatik nahi dute orain horrelako sistema bat? Sistema hori hedatu ote daiteke gainerako autonomia-erkidegoetara, Gatzagaetxebarria jauna, edo ehunetik pasatu egingo lirateke? Alegia, herritar guztiak pribilegiatuak bagara, nola manten daiteke sistema? Ehunetik pasatu egingo litzateke? Nola egin daiteke hori? Posible al da kontzertu ekonomikoaren eta kupoaren kalkuluaren sistema hori, dagoen moduan, gainerako autonomia-erkidegoetara eramatea? Ez, bistan denez. Badakit lurralde historikoen berezitasunak aintzat hartzen direla Konstituzioan; oso ondo dakigu hori, baina horrek ez du esan nahi historikoki kupoa kalkulatzeko modutik datozen pribilegio ekonomikoak izateko eskubidea ematen duenik. Pribilegio horiekin, argi eta garbi urratzen da, Konstituzioan, autonomia-erregimenek pribilegio ekonomiko edo sozialik izateko ezartzen den debekua (Espainiako Konstituzioaren 138.2 artikulua). 139.1 artikuluaren arabera, espainiar guztiek eskubide eta betebehar berak dituzte Estatuaren lurraldeko edozein tokitan. 149.1.1 artikuluak, berriz, Estatuari eskumen esklusiboa esleitzen dio Konstituzioko eskubideak ba- liatzean eta betebeharrak betetzean espainiar guztiak berdinak izango direla bermatzeko oinarrizko kondizioak arautzeko. Alegia, kupoaren kalkulua orain arte egin izan den moduan eginez –negoziazio politiko bidez, eta ez kalkulu zorrotz bat eginez–, desberdintasunak sortu dira, eta herritar batzuk gainfinantzatu egin dira. Argi dago hori. Beraz, epe laburrean, kupoaren kalkulua aldatu beharko litzateke. Laburbilduz, López jaunak hau esan zuen duela egun gutxi: "Kontzertua ez dago zalantzan" –hori esan du–, "baina finantzaketak solidarioa izan behar du". Noski! Ez baitago finantzaketa solidariorik, ez baita izan finantzaketa solidariorik. Beraz, guk proposatzen dugu, epe laburrean, ondo kalkulatzea kupoa, gainerako espainiarrekiko benetan solidarioak izan gaitezen, gaur egun ez baita hori egiten. Eta, bigarrenik, Kontzertu Ekonomikoa bertan behera uztea proposatzen dugu, ez duelako zentzurik, anakronikoa delako Espainian eta Europan erregimen horrek irautea eta ez duelako etorkizunik. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1896 |
10 | 39 | 21.06.2013 | OGASUN ETA FINANTZETAKO SAILBURUAK (GATZAGAETXEBARRIA BASTIDA) | EA-NV | Interpelazioa, Gorka Maneiro Labayen Mistoa-UPyD taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Kontzertu Ekonomikoaren sistema mantentzeari eta euskal kupoaren kalkuluari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Maneiro jauna, zure hitzaldiaren erdia baino gehiago erabili duzu –uste dut adarretatik joan zarela– Gorteen etorkizun politikoari buruz hitz egiten (UPyDk berrogei diputatu izango dituela, EAJk zer izango duen...). Tira, ez naiz horretan sartuko. Lehen ere esan dizut ez dizudala etorkizun politiko onik desio –alderdi gisa; pertsona gisa onena opa dizut–, baina berriz aipatu duzu nik gezurtatu eta frogatu dizudan zerbait. Irakur ezazu Europako jurisprudentziak Kontzertu Ekonomikoari buruz dioena: erregimen orokor ezin egokiagoa eta baldintza guztiak betetzen dituena. Lehenik eta behin, autonomia instituzional politikoa izateagatik, hau da, autonomia-estatutu politiko batek emandako lurralde-izaera izateagatik; bigarrenik, zerga-gaietan erabakitzeko eta adostasunak lortzeko gaitasuna izateagatik; eta hirugarrenik, autonomia ekonomiko-finantzarioa izateagatik (Euskadin zergaalorrean, finantza-alorrean hartzen diren erabakiak inoiz ere ezin ditu konpentsatu Estatuak, ez onerako, ez txarrerako). Horiek dira gure joko-arauak, euskal erakundeen eta Estatuko erakundeen artean hitzarturikoak. Hori ulertzen ez baduzu, bada, beno, ez duzu ondo ulertzen zer den solidaritatea, berdintasuna eta mesede-tratuak debekatzea. Eta, bestetik, irakur ezazu aipaturiko jurisprudentzia-multzoa: magistratuek emandako zortzi sententzia Espainiako konstituzio-blokea interpretatuz. Ez naiz ari hitz egiten Ganbera honek izendaturiko zortzi jaun abertzalerik buruz. Irakur ezazu: ez da urratzen berdintasuna, ez da urratzen solidaritatea, ez da urratzen lurralde-pribilegioen debekua; horietako batean ere ez. Europako esparrua, Espainiako esparrua. Horiek dira joko-arauak. Eta esaten duzu: "Ez, Euskadi ez da solidarioa"… Baina azaldu dizut eta! Beno, bada bigarren aldiz azalduko dizut. Begira, une honetan, Espainiako ekonomiaren barne-produktu gordinaren % 6,21 Euskadiri dagokio, datu horiek ematen dituenaren –Ekonomia Ministerioaren– azken datuen arabera. Estatuak onartu gabeko kargen balorazioarekiko egozte-indizea % 6,24koa da. Gehiegi ari gara ematen, ezarritakoaren azpitik argi gara ematen... Joko-arau horietan ezarrita dagoena ari gara ematen. Eta zer egiten dugu horrekin? Berriz azalduko dizut: Euskadiko Autonomia Erkidegoak bere gain hartu gabeko eskumenetan Estatuak egiten dituen jarduerak finantzatzen ditugu, eta eskumen garrantzitsuak dira horiek. Eta, horrez gainera, berriz esango dizut: irakur itzazu kontuak. Ez dizut tribunan azalduko nola funtzionatzen duen Estatuko aurrekontuen mekanismoak. Ekarpen garbia egiten diogu Lurraldearteko Konpentsazio Funtsari, eta Funts horretatik hartzen duten hamar autonomia-erkidegoak –ez ditut aipatuko– finantzatzen ditugu Estatuak Lurraldearteko Konpentsazio Funtsari emandakoaren arabera. Horiek dira joko-arauak. Ez baduzu ulertzen nola funtzionatzen duen solidaritateak, ezin duzu esan solidaritatea urratu egiten dela. Mingostasunik gabe esaten dizut. Horiek dira joko-arauak; hori da funtzionamendua. Eta Kontzertua eta kupoa osotasun bat bezala ulertu behar dira. Kontzertua da ama, eta kupoa zehazpen bat da; izan ere, kalkulu-metodologia nahiz konpentsazioen eta doikuntzen mekanismoak ezin hobeto zehaztuta daude Kontzertu Ekonomiaren finantza-zatian. Kupoaren Legeak zehazpen bat egiten du bost urtean behin, hau da, indize bat zehazten du: egozteindizea, baita bi aldagaien jokoa ere –bilketagaitasunaren indizea eta kontsumoaren indize orokorra zeharkako inposizioan–. Eta ulertuko duzun bezala, apalki, euskal erakundeek informazio gutxixeago izaten dute beti Estatuko Administrazio Nagusiak baino, Gorteek gai horiek eta indize horiek onartzen dituztenean. Horiek dira hitzartutako arauak, eta horrela ari gara jokatzen. Beraz, guztiz egokia, etorkizun ona Europako Batasunean, eta Kontzertuak solidaritatea, egonkortasuna eta berdintasuna eman du. Amaitzeko, adibide bat jarriko dizut. Euskadi da autonomia-erkidego bakarra, berdintasun eta solidaritate horren arabera, Gizarte Segurantzaren sistema osagarri bat duena. Espainiarrek Gizarte Segurantzaren sistema publikoa duten moduan, Espainiako Gizarte Segurantza iristen ez denerako, sarrerak bermatzeko euskal sistema dugu. Hala, babes-estandar bat ematen da gizarte-babeserako euskal eredu horren bidez. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1897 |
10 | 39 | 21.06.2013 | ETXEBERRIA IRADI | EH Bildu | Interpelazioa, Lur Etxeberria Iradi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Irungo eta Hondarribiko alardeetan emakumeen parte-hartzeari buruz | Egun on. Duela 17 urte sortutako gatazka bat ekarri nahi dugu Legebiltzarrera, oraindik konponbiderik aurkitu ez diogulako eta gatazka betikotzeko arriskua ikusten dugulako: Irungo eta Hondarribiko alardeak. Gatazkaren muinean emakumeen kontrako bazterketa dago, emakumeen kontrako indarkeria sinbolikoa. Erakunde publikoek ardura berezia dute gatazkaren konponbidean, eta horregatik, agenda politikoaren lehen lerroan jarri eta iniziatiba har dezatela eskatzen diegu. 1996, duela 17 urte, Hondarribiko eta Irungo emakume batzuk beraien herrietako alardeetan parte hartu izan nahi zuten. Urte horretako ekainaren 30ean Irunen 57 emakume eta beste hainbeste gizon konpainia batean sartu ziren, eskopetari batzuk ilarak zabaldu zituztenean talde mistoa desfilean sar zedin. Horren aurrean, gizonen alardeko erreakzioa eta herritar askorena bortitza izan zen. Antzeko zerbait pasa zen Hondarribian urte bereko irailaren 8an. Ekintza sinple horrek agerian jarri zuen ustez herriaren alardea zena ez zela benetan guztiena, gizonen alardea zela, festa horrek gizonak egiten dituela festaren protagonista, gizonak espazio publikoa okupatzen dutenak, gizonak festaz modu aktiboan gozatzen dutenak, emakumeak kantinera edo ikuslepaperera mugatuz. Urte asko pasa dira ordutik, eta gatazkaren gordintasun-maila aldatzen joan da, baina konpontzeke dago oraindik. Ez da lortu herritar guztiek alarde bakarrean parte hartzea, alardea herriarena izatea, emakumeena eta gizonena azken finean, eta herriaren alarde horretan emakumeek gizonen baldintza berdinetan parte hartu eta gozatu ahal izatea. Alarde bakarra, publikoa baina baztertzailea, egitetik, bi alarde ezberdindu eta banatu egitera pasa dira herriotan. Alarde parekidea batetik, eta gizonen alardea bestetik. Alarde publikoak zirenak pribatizatu egin dituzte, baztertzaileak izaten jarraitu ahal izateko, emakumeen parte hartzea galarazten jarraitu ahal izateko. Festa pribatu bihurtu dute herritarren zati handi bati festa horretan parte hartzea pribatzeko. Askok pentsatuko dute festak besterik ez direla eta ez dela gai garrantzitsu bat, ez duela inolako loturarik egunerokotasunarekin. Baina festak ez dira adierazpen kultural soilak, gure errealitatearen isla dira, eta, hain zuzen, sarri modu zeharo kondentsatu batean islatzen dute gure errealitatea, errealitatea islatu bai eta erreproduzitu ere egiten dute, emakumeek jendartean duten lekua irudikatu eta legitimatzen dute. Lotuta daude baloreen munduarekin, herriaren nortasunarekin, jendarteko egiturarekin eta, bereziki, emakume eta gizonen arteko harremanekin. Irun eta Hondarribiko alardeen gatazkaren oinarrian dagoena emakumeen kontrako bazterketa da, eta emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna oraindik oso urrun dagoela erakusten du. Orain arteko ordena soziala zalantzan jarri da, gizonen pribilegioak eta emakumeen rolak zalantzan jarri dira, eta horrek sekulako erresistentzia eta bortizkeria sortu ditu. Alarde parakidearen aldeko emakume baten hitzak gogoratuz, komentatzen zuen alardean irtetea proposatu zutenean uste zutela festako pieza bakar bat mugituko zutela, murru bateko adreilu bat mugitzen denean bezala, baina kontua da mugitu zen adreilu hura giltzarria zela eta murrutik adreilu hura kentzean murru guztia erori zela goitik behera. Gatazka horren oinarrian emakumeen eta gizonen arteko botere-harremanak baitaude, patriarkatuaren joko-arauak dira zalantzan jarri direnak. Hortaz, ezin ditugu gure buruak lasaitu eta gure ardurak saihestu. Alardeen gatazka ez da Irungoen eta Hondarribikoen arazoa soilik, guztion arazoa da eta guztion betebeharra esparru horretan ere emakumeen eskubideak eskuratzea. Hala ere, gatazkaren konponbidean ardura berezia daukate erakunde publikoek. Gatazka iraunkortzen uzteko tentazioa izan dezakete, normalizazitzen uztekoa nolabait esateko, eta hori onartezina da, ezin da gatazka luzatzen utzi, ezin da ezikusiarena egin. Hondarribiko eta Irungo alkateek eta udalek ardura berezia dute honetan, hasiera-hasieratik hauspoa eman diete emakumeak baztertzen jarraitu nahi izan dutenei eta izkin egin die emakumeen eskubideak bermatu eta gatazka konpontzeko betebeharrari. Eta horretan ardura berezia daukate daukate alkate eta udal hauen alderdiek, PNVk eta PSEk, baimendu egiten baitiete jarrera hori mantentzea. Gogoratu nahi dut Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Berdintasun Legeak debekatu egiten duela emakume gizonekiko berdintasunean parte hartzea onartzen ez duen edo oztopatzen duen kulturajarduerarik antolatu eta egikaritzea gune publikoetan. Baina hala ere, legea onartu bezperan 2005ean, Irungo eta Hondarribiko udalek baimena eman zuten alarde diskriminatzailea egin zedin. Beste erakunde batzuek, berriz, hasieratik babestu dituzte alarde parekideak eta hor ditugu Emakunde eta Arartekoa, Gipuzkoako Foru Aldundia ere bai azken urteotan. Barne Sailaren jokabidea, ordea, anbiguoagoa izan da. Eta ezin esan alarde parekidearen aldeko jarrera erakutsi duenik, ezta emakumeen parte hartzeko eskubidea bermatu duenik ere. Gogoan ditugu oraindik alarde parekidea babestera hurbildutako herritarren kontrako oldarraldiak, porrazoak; segurtasunaren izenean alarde parekideari ibilbidea egiten utzi ez zieteneko garaiak, ordutegi eta ibilbidea aldatzera behartu zituztenekoak. Intentzioa zalantzan jar dezakegu, baina datu objektiboa da Barne Sailak ez duela emakumeen parte hartzeko eskubidea bermatu. Hau guztia esanda, zera jakin nahiko genuke: zer egin asmo duen Jaurlaritzak Irungo eta Hondarribiko alardeetan, emakumeek berdintasun-baldintzetan eta festa giroan parte hartu ahal izan dezaten, gaur egungo gatazka gaindituz. Hori horrela izan dadin, beharrezkoa ikusten dugu alarde publikoa, bakarra eta parekidea lortzeko urratsak ematea, eta batez ere gatazka konpontzeko erakundeen arteko elkarlana abiatzea. Irungo eta Hondarribiko udalei eskatzea emakumeen kontrako indarkeria sinbolikoa eta bazterketa babesten jarrai ez dezaten. Azken finean, beharrezkoa da Jaurlaritzak gaia agenda politikoan ezartzea eta gaiari lehentasuna ematea. Bukatzeko, Joseba Sarrionaindiaren hitz batzuk ekarri nahiko nituzke gogora, pasa den igandean Miarritzen entzun nituenean niri behintzat zer pentsa eman zidatelako: "Besteen eskubideak ez dira hasten gureak bukatzen diren tokian. Gure eskubideak hasten dira besteen eskubideak hasten diren tokian. Besteen eskubideak hasten dira gure eskubideak hasten diren tokian". | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1898 |
10 | 39 | 21.06.2013 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Interpelazioa, Lur Etxeberria Iradi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Irungo eta Hondarribiko alardeetan emakumeen parte-hartzeari buruz | Gracias, señora presidenta. Señora Etxeberria, en su interpelación y en su intervención ha descrito el problema de forma exacta. Tiene razón. Han pasado 17 años, y todavía las mujeres tienen problemas para participar en los alardes de Irun y Hondarribia en condiciones de igualdad. Es verdad que las actuaciones de un grupo de mujeres despertaron actitudes en su contra, y también es verdad que esa actitud contraria a sido violenta en ocasiones. Como ha dicho, todavía no se ha conseguido que todos los ciudadanos participen en un mismo alarde y que la fiesta se celebre sin conflictos y tensiones. Ante esa situación, el Gobierno Vasco ha mostrado siempre la misma postura, porque, como ha dicho, hemos vivido el conflicto de cerca, también desde esta Cámara. Beraz, Eusko Jaurlaritzaren eta aurreko gobernuen jarrera argia izan da beti gai honetan. Eta Jaurlaritza honi dagokionez, asteazken honetan bertan egin dugu Emakunderen Sail arteko Kontseilua, zeinak, hamazazpi urte hauetan, jarrera argia azaldu baitu gai honi buruz. Eta, horren erakusgarri, Etxeberria andrea, erakunde horren, Emakunderen, adierazpen bat irakurriko dizut. "Hondarribiko eta Irungo alardeen gatazkaren hasieratik, Eusko Jaurlaritzak jarrera argia azaldu du emakumeek bi udal horietako alardeetan berdintasunean parte hartzearen alde. "Eusko Jaurlaritzatik, alarde mistoen ondoan joan gara, sortu zirenetik. Haien ondoan joan gara, eta eskumena duten erakundeei eskatu diegu beharrezko neurriak har ditzatela emakumeek gizonen baldintza beretan parte har dezaten jai-giroko ekitaldi publiko horietan". Emakundeko zuzendariek beti hartu dute parte alarde mistoetan, Etxeberria andrea, eta beren laguntza eskaini diete emakumeek berdintasunean desfilatu ahal izan dezaten. Eusko Jaurlaritzak beti defendatu izan du alardeek bermatu egin behar dutela emakumeek haietan berdintasunean parte hartzeko duten eskubidea. Hori da Emakunderen adierazpena, eta, beraz, Eusko Jaurlaritzarena ere bai, eta espero dut zuk ere aitortuko duzula Emakundek izan duen inplikazioa gaur tribuna honetara ekarri diguzun auzian. Beraz, arrazoi duzu, Etxeberria andrea. Eusko Jaurlaritzak ez dio inoiz ere bizkar eman Irun eta Hondarribiko alardeen inguruan azken hamazazpi urteetan sortutako arazoari. Jaurlaritzak kezkaz bizi izan du beti arazo hori, eta, aitortzea on denez, baita erakunde publiko guztiek ere. Zure idatzizko interpelazioan haietako batzuk aipatu dituzu. Lehenik eta behin, Eusko Jaurlaritza aipatzen duzu, baita Irungo eta Hondarribiko udalak ere, Arartekoa, Emakunde. Eta idatzizko interpelazioan ez duzu aipatzen, baina hemen, zuzenean, aipamena egin diozu Gipuzkoako Foru Aldundiari ere. Halaber, espresuki aipatu duzu Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Saila, baina, kasu honetan, Etxeberria andrea, uste dut bidezko eta beharrezko dela esatea zuk esandakoa ez zaiola errealitateari egokitzen. Uste dut hori ere betiko jarrerari dagokiola, eta espero dut gainditzen joango zaretela, zure koalizioan edo zure erakunde politikoan. Garrantzitsuena da berresten dizudala gai honek kezka sortzen duela erakunde publiko horietan guztietan. Beraz, baita Gipuzkoako Foru Aldundian ere; ziur dakit hori; izan ere, alardeekin kezkatuta eta lanpetuta dagoen erakundea da, baina, Bilduk gobernatuta ere, ez da lortu gai hori ondo konpontzea, Etxeberria andrea, hain zuzen ere, irtenbideak ezin direla indarrez inposatu. Adibidez, joan den urtean, Gipuzkoako Foru Aldundiak igorritako adierazpenak argi utzi zuen konpromisoa zuela –eta hitzez hitz ari naiz irakurtzen– "konfrontazio-egoera hori gaindi dadin eta gatazka konpon dadin laguntzen saiatzeko". Ezer berririk ez, ezta? Eta, noski, denok berdin jokatzen jarraitzen badugu, denak berdin jarraituko du, bistan denez. Ondo da. Bada, Eusko Jaurlaritzak lehenengo pausoak eman ditu zerbait desberdina egiteko, eta pentsatzen dut izango duzula Eusko Jaurlaritza diskrezio osoz ematen ari den pauso horien berri. Jaurlaritza honek lan-ildo diskretua hartu du, eta harreman zuzena du gatazkarekin lotura zuzena duten tokiko eragileekin. Bi herri horietako batean hasi gara lanean, eta helburu hauek ditu gure ildoak: epe laburrean, oinarrizko akordioak bilatzea, aurten, alardea elkarbizitza- eta errespetu-giroan egin dadin, eta, aurrerantzean, elkarrizketa-bideak irekitzea eta hurrengo alardeetarako elkarbizitza hobetzea, auziarekin lotura zuzena duten tokiko eragileekin lan eginez. Berriz diot: bi herri horietako batean lan hori da egiten ari garena modu diskretuan. Eta, aldi berean, beste erakunde batzuekin lan egiten ari gara, aipaturiko helburuak betetzen lagunduko duen erakunde arteko laguntza-dinamika bat sortzeko. Aitortzen dut aipaturiko helburuak, une honetan, apalak direla. Aitortzen dut hori. Hala ere, egoera honetan ere, ikusten ari gara helburu horiek betetzea ez dela erraza, apalak izan arren. Aurten lortzen ez badugu, saiatzen jarraituko dugu hurrengo urteetan, eta, ahal dugun neurrian, harreman diskretu horretan pausoak ematen. Por lo tanto, señora Etxeberria, el Gobierno Vasco tiene un objetivo para esta legislatura. Tras 17 años, quiere proponer y acordar una solución. No ha sido fácil hasta ahora, y pienso no lo será en adelante. Pero el camino de la igualdad nunca ha sido fácil, y este caso es un claro ejemplo de ello. Tal y como ocurre cuando se definen otros objetivos, debemos unir todas nuestras fuerzas –las fuerzas de las distintas instituciones que ha mencionado; pero creo que no deberíamos dejar toda la responsabilidad en manos de las instituciones, sino en todos nosotros–; deberemos unir, pues, todas nuestras fuerzas, para poder conseguir en estos cuatro años lo que nos parece hoy imposible. El Gobierno Vasco realizará un especial esfuerzo para conseguir ese objetivo que ha defendido siempre. Esa es nuestra intención, ese es nuestro deseo, ese es nuestro objetivo. Estamos haciendo ese esfuerzo, y seguiremos en ello. Nada más. La | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1899 |
10 | 39 | 21.06.2013 | ETXEBERRIA IRADI | EH Bildu | Interpelazioa, Lur Etxeberria Iradi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Irungo eta Hondarribiko alardeetan emakumeen parte-hartzeari buruz | Urkullu jauna, pozten naiz entzuteaz Jaurlaritzaren lehentasunetan badagoela Irungo eta Hondarribiko alardeen gatazkak konpontzearen gaia. Gertutik jarraituko dugu eta interesaz jarraituko dugu. Eta lehen komentatzen genuena, esan duzu ardura guztiona dela eta hala da, baina bai erakunde publikoek ardura berezia daukatela gatazka honen konponbidean. Eta horregatik uste dugu, esan bezala, bidea dela erakundeen arteko guneak sortzea gatazka konpondu ahal izateko. Baita uste dugu ere PNVk eta PSEk nolabait eskatu eta exijitu behar dietela bertako udalei, gatazka konpontzeko eta alarde bakarra publikoa eta parekidea izatera heltzeko neurriak har ditzaten eta jarrera aktibo bat har dezaten. Eta hori esanda, besterik ez. | eu | https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/3c3d8ed7-39ad-47ff-af79-07a3f69dbe77 | parl_eu_1900 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.