legislatura
stringclasses
4 values
id
stringclasses
180 values
fecha
stringdate
2012-11-20 00:00:00
2023-12-12 00:00:00
speaker
stringclasses
314 values
party
stringclasses
11 values
topic
stringlengths
0
767
text
stringlengths
3
64.2k
language
stringclasses
1 value
url
stringclasses
461 values
unique_id
stringlengths
9
13
10
9
07.02.2013
SARASUA DÍAZ
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunik duten pertsonen erreibindikazioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias otra vez. Ea nola erantzuten diodan, bost minutuan, hemen esan den guztiari, labur-labur. López de Ocariz andreak zioenez, "bat gatoz desgaitasuna duten pertsonen aldarrikapenekin eta lemekin". Gauza bat da bat etortzea, eta beste bat Mendekotasunare Legea hondatzea. Hitzez eta egitez, gauzak desberdinak dira. Zapatero jauna eta haren gobernua aipatu duzu. Ganbera honetan, ohitura bihurtzen ari da Alderdi Popularrak herrialde honetan gertatzen den guztia Zapateroren eta haren Gobernuaren errua dela esatea. Ez dizut erantzungo. Trakets porrokatuak garela diozu. Begira, bihotz-bihotzez esango dizut: nahiago trakets porroka- tua izan, Alderdi Popularra bezala komunikabide guztietan agertu baino, gertatzen ari den guztiagatik. Eta ziur esaten dizut ni ez naizela Bárcenas jaunaren zerrendetan agertzen. Eta bihotz-bihotzez esaten dizut. Eta oraintxe bertan, Alderdi Sozialistaren legebiltzar-taldearen izenean ez ezik, desgaitasun bat, mendekotasun bat duten pertsona askoren eta haien familien izenean ere ari naiz. Eta nik uste dut Ganbera honetan gaudenetako edozein dagoela egoera horretan. Bestalde, kritikatu egin gaituzu hiru urte eta zazpi hilabetean Jaurlaritzan egon garelako. Bai, horixe, eta zuen babesarekin! Ez dut ulertzen zergatik kritikatzen gaituzuen orain, Gobernu sozialistak Autonomia Erkidego honetan ongizate-estatuari eutsi dio eta. Agintzeko beste era bat badagoela erakutsi dugu, hezkuntzari, osasunari eta gizarte-politikei eutsi dakiekeela erakutsi dugu. Eta berriz diot, zuek babesa eman diguzue hiru urtean. Hemen azaldu ditudan gauzak ez ditut nik esaten: desgaitasuna duten pertsonak eta horien familiak ordezkatzen dituzten kolektiboek esaten dituzte. Honako hau esan zuen Pertsona Desgaituen Ordezkarien Espainiako Batzordeak (CERMI) 2012ko irailaren 27an: "Aurrekontu-murrizketa agresiboak, aspalditik finkatutako programen desagertzea, elkarteei administrazioek eskuordetuta egiten dituzten zerbitzuak atzerapenekin ordaindu izana edo ordaindu ez izana, finantzaketarik ezaren ondoriozko erakundeen desagertzea eta bazterkeriaren eta pobreziaren areagotzea ohikoak dira lurralde guztietan. Hori dela eta, eskubideen arloan hain ahula den gizarte-talde horrek (hots, desgaitasuna duten pertsonek eta horien familiek osatzen duten gizarte-taldeak) azken urteotan lortu duen ongizate txikia apurtu egin da". Horixe esan zuen CERMI erakundeak. Gainera, arestian adierazi dudanez, Mendekotasunaren Estatuko Behatokiak argitaratutako 2012ko emaitzek, atzerakada ez ezik, legearen ezkutuko indargabetzea eta datuen faltsutzea ere izan dela diote. Berriz diot, ez dut nik esaten, Mendekotasunaren Estatuko Behatokiak esaten du. Adierazi duzunez, jatorrizko proposamenak ez du zerikusirik adostutakoarekin. Askoz aberatsagoa! Gainerako taldeekin bat egiten saiatu gara testua aberasteko asmoz, eta lortu egin dugu. Sartu zenuen zuzenketa irakur dezakezu; nik uste dut ez dela bestelako azalpenik behar. Edonola ere, eskerrak eman nahi dizkizugu adostutako testuarekin bat egiteagatik. Aurreko legegintzaldiko Gobernu sozialistaren murrizketei buruz adierazitakoari dagokionez, Sánchez andreak adierazi zuen aurreko osoko bilkuran Dirusarrerak Bermatzeko Errentaren % 7ko murrizketa hori 2012rako aurreikusitako egoera ekonomikoak behartutako jarrera politiko bat izan zela, aldi baterakoa, eta guk garai batean zerga-erreforma bat proposatu genuela diru-sarrera handiagoak lortzeko (horixe baita gure arazoa), baina Ganbera honetako ezein taldek ez zuen gurekin bat egin. Bestalde, Agirre andreak EAJ-PNV alderdiaren izenean esan duenari dagokionez, esango dizut EAJ-PNV alderdiak bere hauteskunde-programan dioena jaso baino ez dugula egin: "Euskadin mendekotasunaren arreta sustatzeko zerbitzu-kartera baten erabateko garapena burutuko dugu; lankidetza publikopribatuaren eredu mistoan aurrera egingo dugu, hirugarren sektoreari arreta berezia eskainiz; gizarteeskubideak eraginkortasunez baliatzeko beharrezkoak diren baliabideak gizarte-zerbitzuen euskal sistemaren eskura jarriko ditugu"; gainera, "erakundeen arteko lankidetza areagotuko dugu gizarte-zerbitzuen euskal sistema erkidego osoan homogeneoa izan dadin", eta horixe da Talde Sozialistak jatorrizko legez besteko proposamenean jaso duena. Nolanahi ere, berriz diot, EAJ-PNVrekin eta EH Bildurekin hitz egin dugu –eskertzen dugu, gainera, gure elkarrizketaren giroa–, eta testua aberasten saiatu gara. Beraz, aulki honetatik eskertu egin behar dut azkenean adostu duguna eta gainerako taldeek emango diguten babesa. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_201
10
9
07.02.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, desgaitasunik duten pertsonen erreibindikazioei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Sarasua andrea, gauza bat argituko dizut, agian ez zara gogoratuko eta: Alderdi Sozialista legez kanpoko finantzaketagatik kondenatu dute, Alderdi Popularra ez. Nahikoa? Sarasua andrea, zuek zentzakaitzak zarete. Zuek uste duzue agintzeko legitimitatea duzuen bakarrak zaretela, egia absolutua duzuen bakarrak eta sozialenak zaretela. Sarasua andrea, beste adibide bat emango dizut. 2012ko maiatzean, Lanbidek desgaitasunaren sektorerako laguntzak jasotzeko deialdia atera zuen, eta % 75etik % 50era murriztu zuen langile bakoitzarentzako lanbide arteko gutxieneko soldataren ekarpena. Zuek Ganbera honetan murrizketen aurkako ekimenak aurkezten zenituzten aldi berean, murrizketak egiten ari zineten. % 25eko jaitsiera murrizketa baita. Enplegu-politika aktiboen transferentziaren bidez, % 75eko ehunekoari eusteko aukera izan zuen Eusko Jaurlaritzak, baina ez zion eutsi. Ez zenioten eutsi, eta zuek aipatzen dituzuen Espainiako Gobernuaren murrizketei jarraitu diezue, eta murrizketen aurkako ekimenak aurkeztu dituzue Ganbera honetan. 2012ko urrian, berriz, hauteskunde-garaian, % 25 horretarako deialdia atera zenuten, zentroek dokumentazioa aurkeztu zuten, eta gero % 25 horretarako dirurik ez zegoela eta % 10 emango zenietela adierazi zenuten. Sarasua andrea, ganorazko gobernua al da hori? Gauzak ongi egitea al da hori? Ba al dakizu murrizketa horrek zer ondorio izan dituen, adibidez, Indesarentzat, hots, Arabako zentroarentzat? Bada 821.000 euro jaso behar zituen bere 700 langileentzat, eta 500.000 euro jasoko ditu. Zer da hori? Murrizketa. Murrizketa. Eta pentsa zer ondorio dituen horrek Bizkaiko eta Gipuzkoako zentroentzat, hots, Gureak eta Lantegi Batuak zentroentzat, askoz langile gehiago dituzte eta. Baina, gainera, Lanbidetik egin duzuen kudeaketa negargarriaren ondorioz, oso atzerapen handiak daude enpleguari eusteko laguntzen ordainketan. 2013ko urtarrilaren 28an, 2012ko ekaina, ekaineko apartekoa, uztaila eta abuztua ordaindu dira, eta iraila, urria, azaroa, azaroko apartekoa eta abendua geratzen dira ordaintzeko. Sarasua andrea, kudeaketa, hori kudeaketa da; zuek diruzaintza-tentsio handiak eta, horien ondorioz, arazoak sortzen ari zarete. Bizkaian, prestazioei eutsi egingo zaie, baina gogorarazi beharra dago Alderdi Popularrak aurrekontuetan aurkeztu zuen zuzenketari esker eutsiko zaiela. Eta, zorionez, Arabako Aldundiak, modu batean edo bestean, orain arte eman diren prestazioei eutsi ahal izango die. Eta ez ditzagun murrizketak aipa, hain sentsibilitate handiko arlo horri eusteko oso ahalegin handia egiten ari baitira. Legebiltzarkideok, Talde Popularraren ustez, desgaitasuna duten pertsonen eta horien familien aldeko prestazioak eta zerbitzuak garatzeko ekintzek lau helburu handi izan behar dituzte oinarri: iraunkortasuna bermatzea, mendekotasun-mailarik handieneko pertsonak babestea, prozedurak sinplifikatu eta argitzea, eta prestazioak pertsonen benetako egoeretarako egokiak direla ziurtatzea. Azken batean, mendekotasun solidario, bidezko, iraunkor, zuzen, garden eta eraginkor bat lortu behar da. Sarasua andrea, zuek asalduran oinarritzen duzue zuen arrakasta. Beste batzuek, berriz, lana, ahalegina, errespetua eta erantzukizuna ditugu oinarri. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_202
10
9
07.02.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak Partzuergoan beste hizkuntza batzuk sartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Talde Popularrak, berriz ere, Haurreskolak Partzuergoaren haurreskoletan gure erkidegoko bi hizkuntza ofizialen –euskararen eta gaztelaniaren– tratamendu orekatua aplikatzearekin zerikusia duen gai bat dakar Ganbera honetara. Haurreskolak Partzuergoaren helburuak honako hauek dira hasiera-hasieratik: lehenik eta behin, haurreskoletan matrikulatzen diren haurren hezkuntzaarreta integrala; bigarrenik, gizarte-hezkuntza eta familientzako gizarte-arreta, familia eta lana uztartzeko zereginaren eremuan. Horrez gain, Haurreskolak Partzuergoaren haurreskola horiek prebentzio- eta konpentsazio-hezkuntza bat sustatu behar dute, hau da, ekitatea zaintzen eta bilatzen duen hezkuntza bat. Gainera, Partzuergoaren web-orrian bertan ikus dezakegunez, Euskal Autonomia Erkidegoko bi hizkuntza ofizialekin –gaztelaniarekin eta euskararekin– benetako elebitasuna bermatzeko baldintza egokiak erraztu eta bultzatu nahi ditu hezkuntza-jardueraren hasieratik. Halaber, adierazi dudanez, haurren garapen integrala bultzatu nahi du, eta, horretarako, haurren gaitasun guztiak (gaitasun fisikoak, afektiboak, intelektualak edo sozialak) eta gaitasun guztien garapena hartu behar ditu kontuan. Partzuergoaren idazkietan bertan, haurraren garapen integral hori ahalbidetzea agertzen da helburuen artean… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_203
10
9
07.02.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak Partzuergoan beste hizkuntza batzuk sartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Prestakuntzaz eta sozializazioaz hitz egiten da, garatu beharreko ahalmenak aipatzen dira (ahalmen afektiboak, zentzumen- eta mugimen-ahalmenak, ahalmen kognitiboak, harreman-ahalmenak edo gizarte-ahalmenak), eta berriz azpimarratzen da, asmo eta helburuen artean –uste dut lau aldiz azpimarratzen dela Haurreskolak Partzuergoaren funtsak eta hezkuntza-helburua osatzen dituzten idazkietan–, elebitasunaren bermea eta haurrek bi hizkuntzekin –euskararekin eta gaztelaniarekin– izan behar duten harreman orekatua. Haurreskolak Partzuergoaren haurreskolen hezkuntza-proiektuak honako hau jasotzen du hizkuntzatratamenduari dagokionez, eta esanbidez irakurri nahi dut: "1923an, Luxenburgoko Hezkuntza Kongresuan bildutako espezialistak irakaskuntza ama-hizkuntzan jasotzeko eskubidearen alde agertu ziren". Halaber, honako hau dio Haurreskolak Partzuergoaren hezkuntza-proiektuaren idazkiak berak: "Hezkuntza amahizkuntzan jasotzeko eskubidea mundu osoan aitortuta eta herrialde askotako legeetan babestuta dago. Unescok aldarrikatzen duenez, haurrek beren hizkuntzan, ama-hizkuntzan ikasteko eskubidea dute, hizkuntza hori edozein izanik ere. Halaber, haurren familiahizkuntzaren errespetuan oinarrituta elebitasunarekiko jarrera positiboa sustatzeko beharra defendatzen du". Gizarte-lorpen batez ari gara, eta gure erkidegoko familiei haurreskoletan ere (hau da, Eusko Jaurlaritzak udalekin eta beste erakunde batzuekin lankidetzan zerotik bi urtera bitarteko zikloan bultzatu zuen eta bermatzen saiatu zen zerbitzu batean) haurraren eskubide horiek bermatzeko eskubideaz ari gara. Horrela, beraz, berriz ere gai hau ekarri dugu, bete dadin. Izan ere, aurreko legegintzaldian, 2009ko urrian, gaur onar dezakegunaren antzeko testu bat onartu genuen, baina errealitateak esaten digu gogorarazi beharra dagoela hori oso ongi geratzen dela paperean, eta, seguruenik, askotan esaten den bezala, paperak dena jasaten duela, baina bete egin behar da, gauzatu egin behar da paperak dioena, eta, batez ere, Jaurlaritzari eskatu egin behar zaio Ganbera honen agindua behingoz bete dezan, familien eskubide hori betearaz dezan. Beti onartu dugu, Talde Popularrak beti onartu du euskarak haur-eskoletan presentzia handia izatea, funtsezko presentzia izatea ere onartu dugu, baina euskaldunen % 80ren ama-hizkuntza gaztelania da, eta ez da zentzuzkoa, ez da zentzuzkoa, euskara haur- eskoletako hizkuntza nagusia, funtsezko hizkuntza bada ere, ez da zentzuzkoa gaztelania Haurreskolak Partzuergoaren haur-eskola guztietan desagertuta egotea. Jaurlaritzak erantzukizuna du partzuergo horretan. Ez da zentzuzkoa gure erkidegoko bi hizkuntza ofizialetako bat partzuergo publiko batean zokoratuta edo kanpoan geratzea. Gainera, gure ustez –hori uste genuen, eta horregatik egin dugu– aukera ona da haur-eskoletan ingelesa sartzeko. Gure ustez, 0-2 zikloan jarduerei lotutako aukerak eta abar baino aipatzen ez badira ere, haurren motibazioari begira, Haurreskolak Partzuergoan jaso daiteke bigarren etapan, urtebeteko edo bi urteko haurrentzat, ingelesezko jarduerak pixkanaka sartzeko aukera, haur-eskola pribatu askotan edo gure erkidegoan ospe handia duten ikastetxe itunduetako bi urtekoen ikasgela askotan egin denaren antzera. Ezinezkoa izan da alderdi horretan akordio bat lortzea eta, bereziki, ezinezkoa izan da Euzko Alderdi Jeltzaleak ingelesa sartzeko aukera babes dezan lortzea. Horrek harrituta utzi gaitu, duela urte batzuk, 2009. urtean, EAJk berak aurkeztu zuen ekimen batean, zuzenketa batean, gurekin bat baitzetorren, eta haur-eskoletan, ziklo horren zati batean, ingelesa sartzeko premia zegoela edo bidezkoa zela baitzioen. Gaur, berriz, EAJk ez du beharrezkotzat hartzen ingelesa pixkanaka sartzea, haurrak hiru urterekin ezagutuko dutenarekin nolabait ere ohitzeko besterik ez bada ere. Haurrak ingelesa ezagutzen hasiko dira hiru urterekin, eta zentzuzkoa iruditu zaigu Haurreskolak Partzuergoa, haur-eskola publikoak, dagoeneko aukera hori eskaintzen ari diren beste haur-eskola pribatu batzuekin edo ikastetxe itunduetako urtebetekoen edo bi urtekoen ikasgelekin baldintza berdinetan lehiatu ahal izatea. Guk nahi dugun gauza bakarra, akordio bat lortzeko, Euzko Alderdi Jeltzalearekin akordio bat lortzeko egin dugun ahalegina alde batera utzita (azken batean EAJk izango du hemendik aurrera hori betetzeko erantzukizuna, berak zuzenduko baitu, berak zuzentzen baitu Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Saila), bereizten gintuen hori aparte utzita, nahi izan duguna ingelesa sartzeko aukera alde batera uztea eta garrantzitsua den horretan oinarritzea izan da: haureskoletan bi hizkuntzen tratamendu orekatu hori benetan errespetatzea. Akordio hori lortzen saiatu gara, batez ere Gobernuan dagoen alderdiak konpromisoa har dezan, Ganberaren agindua betetzeko konpromisoa har dezan, aurreko Gobernuak ez baitzuen bete. Eta, horregatik, 2009ko urrian antzeko testu bat onartu bage- nuen ere, haur-eskolak oraindik ez dute hori betetzen. Ez ditut grabazioak hona ekarriko, baina, tira, egiaztatzeko aukera izan dut neronek. Haur-eskoletara deitu dugu, nolako hizkuntza-tratamendua zuten jakiteko asmoz. Esanbidez azaldu digute, neroni eta nire laguntzaile batzuei…, gure erkidegoko hainbat herrialdetako –Ezkerraldeko, Bilboko eta familiek amahizkuntza nagusi gisa gaztelania duten beste udalerri batzuetako– zortzi zentrotara deitu dugu, eta azaldu digute, jakina, haurrei euskaraz baino hitz egiten ez zaiela, jarduerak euskaraz baino egiten ez direla, haurrek entzuten dituzten abesti guztiak euskarazko abestiak direla, eta, jakina, gaztelania… Ezertaz ez kezkatzeko, eskolan ez dagoela gaztelaniarik. Jakina, euskararen presentziari buruz galdetu genuen. Esan ziguten ez genuela zertan kezkatu, gaztelaniak ez zuela inolako presentziarik; ez zegoela inolako arazorik, haiek arduratuko zirela gaztelaniarekin harremanik ez izateaz, eta dena euskaraz egiten zela. Hori neroni esan didate, eta, tira, eskola horiek zein diren erakusteko froga zehatzak ez ditugu hona ekarriko, baina nik uste dut badela garaia Jaurlaritzak Legebiltzar honetan onartzen diren gauzak betearaz ditzan, batez ere partzuergo publiko bateko eskolen kasuan. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_204
10
9
07.02.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak Partzuergoan beste hizkuntza batzuk sartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on guztioi, jaun-andreok. Oyarzabal jauna, politikaren ekonomiari eta Ganbera honen funtzionamenduaren eraginkortasunari begira, proposamena bertan behera uztea espero nuen zugandik. Hori espero nuen zugandik. Izan ere, zure proposamenak desadostasun-elementu bat jasotzen zuen, hots, ingelesa sartzeko aukera, ez, ordea, Haur Hezkuntzaren bigarren etapan, Oyarzabal jauna, Haur Hezkuntzaren lehen etapan baizik, eta lau hilabetetik hogeita laura bitarteko umeez ari gara, bi urtetik gorako haurrak eskoletan baitaude, ikastetxe arruntetan, eta horietan sartzen da ingelesa… Esaten ari nintzen bazegoela, desadostasun-elementua izanik ere, bazegoela elementu interesgarri bat, hau da, haureskoletan ingelesa sartzeko aukerari buruzko hizkuntza-eztabaida. Baina Euzko Alderdi Jeltzalearekin berehala ituntzeko duzuen grina eta Euzko Alderdi Jeltzaleak partida horretan bakarrik ez geratzeko duen gogo bizia dela eta, hemen egin duzun diskurtsoarekin zerikusirik ez duen proposamen bat egin duzue, hori hasteko. Izan ere, ulertu dudanez, zure erdibideko zuzenketarekin (eta esan behar dizut, Oyarzabal jauna, ez dela erdibideko jardun bat, otzantasun-jardun bat baizik) lortu nahi zenuena zera zen, hemen esan duzunez, Gobernuan dagoen alderdiak konpromisoa har zezan Ganbera honetan errekurrentea izan den diskurtso batekin, hau da, Haur Hezkuntzaren lehen tartean haurrek hizkuntza koofizialak ezagutzeko (jatorrizko hizkuntza errespetatuz) eta haien premiei erantzuteko konpromisoa har zezan, era horretan haurren afektibitatea eta kreatibitatea areagotzeko eta haurrak haur-eskoletan gustura sentitzeko. Izan ere, hori da garrantzitsuena, haurtxoaren eta eskolaren arteko konexio emozionala. Hori lortu behar da. Eta, jakina, giro atsegin eta lagunartekoan lortu behar da, eta giro horretan, Oyarzabal jauna, nik ez dakit zer erantzun dizuten izan zaren eskola horietan, baina ingelesezko abestiak, ingelesezko hitzak eta ingelesezko koloreak sartzen dira adin horretan (horregatik uste dut izan zarela hain maltzurra eta adostu duzula hain bizkor). Sartzen dira, bai. Azken finean, señorías, hitz egiten ari gara urte bateko edo gutxiagoko umeei buruz, eta kontu honetan inportanteena, inportanteena, da hori, beraien afektibitatea sortzea, beraien kreatibitatea berpiztea, beraien beharrak zaintzea. Hau da inportantea. Gero, hurrengo etapan, Haur Hezkuntzako bigarren zikloan ingelesa sartzen da, sar liteke pixkanaka-pixkanaka, eta hori egiten ari gara, eta horretarako bi hizkuntza ofizialak erabiltzen ditugu, horretarako. Por eso digo, zertarako eztabaida? Horregatik diot, zertarako eztabaida hau? Errekurrentea da! Denok ados gaude. Eta zuk uko egin diozu, hain zuzen ere, erdibideko zuzenketari begira, zure proposamenak zuen balio erantsiari, hau da, ingelesa adin goiztiarrean sartzeko aukerari buruzko eztabaidari, desadostasunean, bai, baina eztabaidari, azken batean. Besterik ez, legebiltzarkideok. Eskerrik asko, baina nik uste dut horrelako eztabaidek askoz laburragoak izan beharko luketela. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_205
10
9
07.02.2013
ARRIZABALAGA OLAIZOLA
EA-NV
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak Partzuergoan beste hizkuntza batzuk sartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on, mahaiburu andrea, lehendakari jauna, legebiltzarkideok. Lehenengo eta behin, Uriarte sailburuaren ezin etorria dela eta, bere izenean barkamena eskatu nahiko nuke, Madrilen baitago Wert ministroarekin batzartuta. Baina gai honi buruz hitz egiterakoan bertan gure artean egoteko ahalegina egin duela, jakin, badakigu. Baita ere, azpimarratu nahiko nuke legealdi honetan euskarak izango duen esparru zabala, Hizkuntza Politika sailaz aparte, bestelako sailetan baita honetaz arituko baikara, zeharkotasuna aintzat hartuz. Gaira goazela, Haurreskolen Partzuergoak ezartzen dituen irakasteredu elebidun eta hizkuntzatrataera dela eta, Euskal Autonomia Erkidegoko 0 urtetik 3 urtera bitarteko haurren Haurreskolak 2002-2003 eta 2003-2004 ikasturteetan arautzen duen 297/2002 Dekretuak zera dio 5. artikuluan –eta legean oinarrituko gara, legeak ezartzen baitu zein izan behar duen tratamendu horrek–, Euskararen Erabilera Normaltzeko Oinarri Legeak dioen moduan, besteen artean gurasoen edo tutoreen nahia eta zonaldearen izaera soziolingüistikoa hartuko direla kontuan. Eta jarraitzen du esanez 0tik 3 urtera arteko haurreskola guztietan, berdin du publiko zein pribatu, Euskal Eskola Publikoaren Legeko zenbait artikuluk diotenaren haritik, ikasteredu elebidunak aplikatuko direla. Eta horrek zer esan nahi du? Pues que el departamento competente asignará los modelos lingüísticos a impartir en cada centro, teniendo en cuenta la voluntad de los padres o tutores y la situación sociolingüística de la zona, señor Oyarzabal, siendo los objetivos y los contenidos de enseñanza adecuados para las necesidades de los alumnos en todos los aspectos docentes, incluidos los relacionados con la aplicación de los modelos de enseñanza bilingüe vigentes en el centro. Ildo honetan, Haur Hezkuntzako kurrikuluma zehaztu eta Euskal Autonomia Erkidegoan ikaskuntza horiek ezartzen dituen 12/2009 Dekretuak zera ezartzen du, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak hizkuntzetarako Europako erreferentzia markoaren esparruan hezkuntza-sistema elebiduna sendotzeko helburua izango duten neurri egokiak hartuko dituela, Euskal Autonomia Erkidegoko hizkuntza ofizialetan komunikazio-gaitasuna lortze aldera. "Horretarako, ikastetxeek euskara eta gaztelania sartuko dituzte haur hezkuntzan, ikasleak bi hizkuntzatan ahozko eta idatzizko ulermen eta adierazpen gaitasunak eskuratzen has daitezen. Helburua hauxe izanik, bi hizkuntzak harreman eta erabilera hizkuntza gisa erabiltzea eremu guztietan: pertsonala, soziala edo akademikoa". Señor Oyarzabal, no se expulsa ninguna lengua; no se deja a ninguna persona, a ningún niño desamparado. Hala ere, ezin dugu ahaztu hizkuntza ofizial bietatik gaztelera dela erabilia eta zabaldua izateko zailtasun gutxiago duena eta eskoletako ikasle guztiek erraz ezagutu eta menperatuko dutena. Haurrek euskara ezagutu eta erabiltzeko eskubidea izan dezaten dugu haurreskola tresna eraginkorrenetarikoa, aipatutako 12/2009 Dekretuak bere 13. artikuluan ezartzen duen moduan: "Euskara izango da komunikaziohizkuntza nagusia eskola eremuan". Hala ere, zentro bakoitzak bere kurrikulumplanteamenduak bere ezaugarrietara moldatuko ditu, aintzat hartuz bere hizkuntza-proiektua eta hizkuntza komunikazio-hizkuntza gisa erabiltzea dela bide egokiena elebitasunaren helburua lortzeko eta jakintza arlo eta irakasgai bakoitzeko kurrikulum-edukiak irakasteko. Horrela, hizkuntza ofizial bietan guztiz integratu ahalko dira, bai eskolan, bai gizartean eta bai lanesparruan, etorkizunean ere. Euskal erakundeek bermatu behar dute Euskal Autonomia Erkidegoko haurrek euskaraz bizi izateko eta beren burua garatzeko aukera izango dutela. Hala ere, ezin dugu ahaztu herri honen errealitatea zein den: hizkuntza-aniztasuna. Beraz, Gobernu honek dagokion erantzukizunaren gain argi du bere ihardueraren filosofia bizikidetza linguistikoa bermatzea izango dela. Bestalde, Talde Popularrak egindako bere legez besteko proposamenean aipatzen den 2. puntuari dagokionez, zera esan: que este grupo no se muestra contrario a que se promueva la introducción progresiva del inglés o en su caso de otra tercera lengua, pero siempre y cuando no suponga una recarga cognitiva para los menores de tan temprana edad. Y es que existen numerosos estudios (por mencionar varios, los de Jasone Cenoz, catedrática de Filología Inglesa de la UPV, o Renzo Titone, profesor de Psicopedagogía de la Universidad de Roma) que aseguran que no es conveniente introducir una tercera lengua en la Educación Infantil de cero a dos años, ya que consideran que hasta que la lengua materna no esté bien desarrollada (el segundo ciclo de la Educación Infantil en este caso, de tres a seis) no es recomendable la introducción de una tercera lengua, y que debería exigirse una planificación a largo plazo que afectara a todos los niveles de enseñanza. Por ello, hemos llegado a una enmienda transaccional con el Partido Popular en la que no abordamos ese segundo punto que su grupo planteaba, puesto que creemos que se trata de otro debate que necesita de reflexiones más profundas. Pero sí hemos logrado este acuerdo en el resto de temas que trataban, por entender que de este modo se garantiza esa responsabilidad que he mencionado anteriormente, por lo que les doy las gracias por el acuerdo alcanzado. Y al Grupo Socialista…, Celaá andrea, pena bat izan da akordio batera heldu ez izana, ikusita gaiaren funtsean ados geundela, baina, beno, ez da izan alderdi honen borondate faltagatik. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_206
10
9
07.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak Partzuergoan beste hizkuntza batzuk sartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egia da eztabaida hau edo antzeko eztabaida bat –edo ia berdina– egin genuela 2009. urtearen amaieran, eta, oker ez banago buruz ari ez banaiz ere, atzo edo gaur goizean egiaztatu baitut), azkenean sinatu den erdibideko zuzenketa –berriz diot, oker ez banago– duela hiru urte eta erdi sinatu zenaren berdina da funtsean, eta zuzenketa hura Talde Sozialistak ere sinatu zuen. Nik ez dut ulertzen Talde Sozialistak zergatik ez duen erdibideko zuzenketa hau sinatu, denok zuzenketarekin bat gatozela uste baitut. Agian koherentziagatik izango da. Izan ere, gobernuan egon den hiru urte eta erdian, Talde Sozialistak ez du ahalbidetu hemen esaten den eta hain zentzuzkoa den hori bete ahal izatea. Agian horregatik ez du sinatu, edo agian ulertzen ez ditugun beste arrazoi batzuengatik izango da. Nolanahi ere, gu bat gatoz hor esaten denarekin, eta, halaber, funtsean bat gentozen Oyarzabal jaunak lehen puntuan planteatzen zuenarekin. Izan ere, ingelesa sartzeko aukerari dagokionez, egia da etapa horretan hirugarren hizkuntza bat sartzekotan, gehienez ere iniziaziozko edo oinarrizko maila batean sartu beharko litzatekeela. Zero urtetik bira bitarteko haurrez ari gara, eta, azkenean, ez da sartu Talde Popularrak proposatzen zuen hirueletasuna, eta nik uste dut hori zuzena, zuhurra izan dela. Egia da, gainera, arlo horri buruzko azterlanak badaudela. Gure ustez ekimena ez da inola ere hutsala, Celaá andreak planteatu duen bezala. Nik uste dut ekimen zuzena eta beharrezkoa dela, hemen planteatzen denak –ez dezagun ahaztu– bete gabe jarraitzen baitu. Euskadin ez da betetzen hemen planteatzen dena, indarrean dagoen legeriak edo indarrean dauden dekretuek babestu arren. Gaztelaniak ez du presentziarik haur-eskoletan, eta ia ezinezkoa da haurrei gaztelaniaz hitz egiten dieten haur-eskola bat aurkitzea. Beraz, euskara ia hizkuntza bakarra da haureskoletan, eta guk uste dugu hori aldatu egin behar dela. Eta, beraz, gai hau mahai gainean jartzeko planteatzen diren ekimen guztiak babestuko ditugu. Zein da arazoa? Berriz diot, hemen planteatzen dena ez dela betetzen hainbeste urteren ondoren. Ez da betetzen. Gobernu nazionalistek ez zuten bete, eta Gobernu sozialistak ere ez zuen bete. Aurreko legegintzaldian, Talde Sozialistak ez zuen ezer esan, eta Talde Popularrak ere ez. Talde Popularra besoak gurutzatuta geratu zen; noizean behin legez besteko proposamen bat aurkeztu baino ez zuen egiten (zehazki, honen antzeko bat duela hiru urte eta erdi). Gauza gutxi, azken batean, zuek giltza baitzenuten Jaurlaritza hemen esaten dena benetan betetzera behartzeko. Beraz, Gobernu nazionalista berriak zuek ahalbidetu ez zenutena beteko duela pentsatzea guk ere badugun nahia da, jakina, baina errealitatetik urrun samar dagoela iruditzen zait. Nolanahi ere, gure botoa gai jakin batzuetan baliagarri samarra izan daitekeenez gero, gai hau mahai gainean jarriko dugu, eta funtsezko gai gisa gogoraraziko diogu Jaurlaritzari: zero urtetik bira bitarteko haurrek, haien gurasoek, eskubide osoa dute gaztelaniaz ere hitz egin diezaieten, eta gaur egun ez da hori gertatzen. Izan ere, zuek ez zenuten egin egin behar zenutena aurreko hiru urte eta erdian. Guk borrokan jarraituko dugu egungo Jaurlaritzak hemen esaten dena betearaz dezan. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_207
10
9
07.02.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak Partzuergoan beste hizkuntza batzuk sartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mahaiburu andrea, sailburuak, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Gaur hizpide dugun gaia, Haurreskolak Kontsortzioan garatu beharreko hizkuntza-proiektuari buruzkoa, aurreko bozeramaleek esan duzuen bezala, ez da berria etxe honetan. Makina bat aldiz eztabaidatu duzue eta eztabaidatuko dugu, zalantzarik gabe, gai honen inguruan. Gaur, proposatzaile berak aurreko legegintzaldian, berak oso ondo esan duen bezala, proposamen bera jarri zuen mahai gainean, esango genuke, desberdintasun txiki batekin: lehenengo puntuko azken esaldia ez zuen proposatu, nahiz eta orduan egin zuten erdibidekoan gehitu egin zen. Eta esaldia ez zen nolanahikoa, zeren eta askotan erabiltzen dugu eta gaur ere erdibidekoan, hortxe daukagu txertatua: "Respetando en todo caso la lengua materna de los niños y de las niñas". Esaldi magikoa, distortsionatzailea eta ankerra, eta Haurreskolen Dekretuan, lehen ere EAJko bozeramaleak aipatu duen 297/2012 Dekretuan jasotakoa ere errespetatzen ez duena. Hori bai, gizarteari begira, azaletik ikusita, behintzat, politikoki oso zuzena geratu daitekeena, ematen duelako errespetua eta askatasun aukera jasotzen dituela bere baitan, esaldi horren atzean bestelako intentzio bat dagoenean eta bestelako intentzio bat nagusi denean: inposizioa, euskararen diskriminazioa eta bazterketa eta gurasoen aukeraren ukazioa. Zergatik diot hau? Saiatuko naiz argudioak mahai gainean jartzen eta azaltzen. Argudio bat: ama-hizkuntza errespetatzeak ez duelako esan nahi gurasoen aukera errespetatzea. Eta dekretu horretan –lehen aipatu dudan dekretuan– argi eta garbi esaten da, 5. artikuluan hezkuntza-trataeraz aritzen denean eta definitzen duenean. Esaten du besteen artean gurasoen edo tutoreen nahia hartuko dela kontuan. Adibidez, ama-hizkuntza gaztelera izan daiteke eta aita-hizkuntza euskara. Edo ama-hizkuntza errusiera izan daiteke eta aita-hizkuntza beste bat. Orduan, hor ikusten da nahasketa bat egiten dugula, zeren eta ez da gauza bera ama-hizkuntza edo lehen hezkuntza. Eta hemen kontzeptuak nahasten ari gara. Hor esaldi ponpoxoak erabiltzen ditugu nahasketa horretaz baliatzeko beste helburu batzuk lortu ahal izateko, nahiz eta ezkutatzen duten benetan hor atzean dagoen borondate politikoa, hau da, aukera eskubidea mugatzearena eta euskara baztertzearena. Argudio gehiago mahai gainean jarriz, etengabe elebitasuna balorean jartzen dugu, agerikoa denean elebidun gehienak lehen hizkuntza euskara dugunok garela; lehen hizkuntza diot eta ez amahizkuntza, bi kontzeptu oso desberdinak. Ikaste-eredu elebidunak aplikatzea, gure uste apalean, hizkuntza biei estatus juridiko bera ematea da, eta, beraz, euskara hizkuntza gutxitua den aldetik, hizkuntza nagusia bilakatzea. Hori da benetako elebitasuna. Hori da hainbatetan aldarrikatzen dugun elebitasun hori balorean jartzea eta benetan indarrean jartzea eta praktikara eramatea. Eta hori da, hain zuzen ere, orain arte egin ez duguna, hemen egin ez duguna. Eta hori agerian ikusten ari da hainbat eta hainbat azterketatan eta ikerketatan. Eta azkena, Gobernu honek orain dela bi aste edo aurkeztu duen Arrue ikerketa. Ikerketa horrek argi eta garbi uzten du gaur egungo eredua agortua dagoela –agortua dagoela– eta gainditu beharra daukagula; beraz, beste argudio funtsezko bat murgiltze-eredua aldarrikatzeko eta garatzeko. Gu, EH Bildu taldea, prest dago legegiltzaldi honetan horretarako prest dauden talde guztiekin elkarlanerako eta benetan lanerako eta garatzeko gizarteak garbi eta argi adierazi duen eredu horri buelta emateko eta gainditzeko. Argudioekin jarraituz, beste argudio bat. Badirudi guztiok –eta gaur ere agerian geratu da– asko kezkatzen gaituela 0-3 haurren heziketak: beraien garapen integrala, psiko-afektiboa, intelektuala, emozionala, eta abar. Guztiok asko kezkatzen gaitu, eta zalantzarik gabe, Haurreskolen adin tarte horretan helbururen bat baldin badaukagu, da haurren, etorkizuneko pertsona horien garapen integrala eta, zalantzarik gabe, hezkuntzaren gaitasun horiek eskuratzeko oinarriak ezartzea. Eta zergatik diot hau? Hala eta guztiz ere, horrek guztiak kezkatzen gaituenean tematzen gara ingelesa sartzera, hirugarren hezkuntza bat sartzera, tematuak gaude. Hor ere azterketa guztiek, pedagogo guztiek, aditu guztiek esaten dutenean eta demostratu dutenean datu objektiboekin astakeria ikaragarria dela eta guztiz kontrako efektua lortzen dela. Beraz, zertan ari gara? Zein da gure helburua? Iruditzen zait hor erantzukizun bat badaukagula Kamera honetakook legeak, arauak egiten ditugunean eta garatzen ditugunean. Edo horren atzean dagoen helburua da benetan euskara baztertzea? Hizkuntza-eskubideen erabilera politikoa egitea, hori da atzean dagoena? Garbi hitz egin beharko dugu, zintzoak izan beharko gara, ez? Guk eskatuko genuke…, gure taldeak eskatuko luke eta eskatzen dugu alde batera uzteko hizkuntzaeskubideen gaineko erabilera politikoa, inposizioa eta ukazioa, uzteko alde batera, eta benetan goazen bermatzera euskarak merezi duen trataera erakundeetatik, hain zuzen ere, errespetuaren eta herri honen etorkizunaren izenean, pentsatzen dugulako euskarak benetan merezi duela, euskaldunak garelako, arauak, legeak egiten dituen Kamera batean gaudelako eta gure ardura delako. Eta gaiari, ohartu, hor ikusten da nola funtzionatzen dugun, ez dakit konturatu zareten... EAJk Alderdi Popularrarekin erdibideko bat egin du eta euskarazkoan eta gaztelerazkoan ez da berdina esaten. Orduan, esango didazue zein den jatorrizkoa eta zer den bozkatu behar duguna. Hor ikusten da nola funtzionatzen dugun. Bai. Eta egia esan, gu erdibideko honekin pixkatxo bat harrituta, kezkatuta eta triste geratu gara, zeren eta EAJk zer premia zuen atzerapauso bat egiteko, zer premia zuen erdibideko hau egiteko eta Alderdi Popularrak aurkeztutako eztabaida faltsu horretan jausteko? Ez dugu ulertu, ez dugu ulertu. Orduan, hasteko, eskertuko genuke, mesedez…, esango diguzue zer erdibideko bozkatu behar dugun, zertaz ari garen hitz egiten gai honi dagokionean. Eta aipatu duzue errealitatea, errealitatea kontutan hartu behar dugula. Noski baietz! Errealitatea ezin dugu ahaztu, baina horregatik, errealitatea kontutan hartuta, errealitatea ez ahaztuta, aurrera egin behar dugu euskara sustatzen, bultzatzen, nagusitzen, euskara hizkuntza gutxitua delako, hizkuntza gutxitua delako. Eta ez da guk esaten dugulako, Euskal Herria Bilduk esaten duelako: Unescok esaten du, galtzeko arriskuan dagoen hizkuntza bat delako. Orduan, goazen erantzukizunez jokatzera, goazen lehiakortasunez jokatzera. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_208
10
9
07.02.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak Partzuergoan beste hizkuntza batzuk sartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Tira, 2009ko zuzenketak zioena eta zuzenketak orain dioena irakurriko dugu, beste talde batzuek esan dituzten gauza batzuk harrigarriak baitira. Edonola ere, Celaá andrea, ulertzen dut zure grina nabarmenagoa izatea 2009. urtean Jaurlaritzara iritsi aurretik. Dirudienez, Jaurlaritzan jardun ondoren, lasaitu egin zara. Orain ez dituzu atsegin eztabaidak, nolabait ere dena jakina bazenu bezala etortzen zara hona, seguruenik zure koherentziarik eza oharkabean gera dadin. Izan ere, koherentziarik eza da gaur hemen ez bozkatzea, 2009. urtean sinatu zenutena ez sinatzea; zuk ez duzu onartu nahi gai honetan duzun erantzukizuna. Izan ere, nork zuzendu du Saila urte hauetan? Nork du Ganbera honen agindua ez aplikatzearen arrazoia, haur-eskoletan bi hizkuntzen tratamendua benetan ez aplikatzearen arrazoia azaltzeko erantzukizuna? Nolako jarraipena egin duzue zuek? Zein izan da zuen jarduna, zuen Gobernuaren jarduna eremu horretan? Akaso nik egin behar al dut ikuskatzailelana? Zertarako dago hezkuntza-ikuskatzailetza? Nik egin behar al dut ikerketa-programa bat, gero eskola bakoitzean Legebiltzar honen agindua betetzen ari ez direla konta diezadaten? Tira, bada hori da zuk azaldu behar duzuna. Proposamen honen helburua ez zen urrutirago joatea. Zertarako galduko dut denbora hirugarren hizkuntza sartzen, zuek gai ez bazarete bi hizkuntza koofizialen tratamendua bera ere betetzeko? Hortaz, ni pozik geratuko naiz gaur egun gobernu-erantzukizuna duenak bi hizkuntza ofizialek haur-eskola publikoetan presentzia izango dutela bermatzeko konpromisoa hartzen badu. Izan ere, Haurreskolak Partzuergoa partzuergo publikoa da, euskaldun guztiok zergen bidez ordaintzen dugun diruarekin. Eta zuk tribuna honetan esandako esaldi bat errepikatu dut, Celaá andrea: euskaldunen % 80ren ama-hizkuntza gaztelania da. Besterik gabe, hori errespetatzeko eskatzen ari naiz. Hori ez da inposaketa, Bildukoek zioten bezala. Eta EAJk hemen esan digunez, hainbat gauza bermatzen saiatuko da. Bada nik biziki eskertuko diot, eremuko errealitate soziolinguistikoa kontuan hartuko dela esatea… Arestian esan dizudanez, paperak dena jasan dezake, baina hori ez da izan, inondik ere, gobernuek urte hauetan egin dutena. Ez dute errespetatu eremu bakoitzeko errealitate soziolinguistikoa, gauza bera aplikatzen zen Gipuzkoako Goierriko, Ezkerraldeko edo Arabako Errioxako haur-eskoletan, Lehen Hezkuntzako eskoletan edo Bigarren Hezkuntzako eskoletan. Errealitate soziolinguistiko guztiz desberdinak izanik ere, antzeko hizkuntza-politikak aplikatu dira. Inposaketakoak, bai, hemen aipatu dituztenak. Inposaketakoak. Baina, nolanahi ere, aukera bat dugu, eskola publiko horiek bi hizkuntzen tratamendu orekatua jasotzeko borondateari erantzuten dion akordio bat dugu. Guk ez dugu oztoporik jarri leku bakoitzeko aldez aurreko errealitate soziolinguistikoaren arabera euskarak garrantzi handiagoa izan dezan, etapa horretako haurren jardueran hizkuntza nagusia izan dadin, baina, jakina, gaztelania eskolatik kanpo utzi gabe. Koherentziarik ezaren kasu ugari ditugu. Gainera, esango dizut, PSOEk honako hau zioen: "Dena dela" –zioen hemen, Ganbera honetan–, "oso garrantzitsua da ama-hizkuntza errespetatzea, bi arrazoirengatik: haurrari segurtasuna ematen diolako, bere familia-hizkuntza eskolan arrotza ez dela eta bere eremu naturaletik kanpo balioesten dela sentitzen duelako, eta ama-hizkuntzaren erabilerak zenbaitetan hezitzailearekiko ulermena eta lotura afektiboa ziurtatzen duelako, eta hori funtsezkoa da haurraren etapa horretan". Hori Talde Sozialistaren ordezkari Reyes jaunak esan zuen tribuna honetan, gai honi buruzko eztabaida egin genuenean. Eta, amaitzeko, Bilduko ordezkariari gogoraraziko diot 2009. urtean sinatu genuenak honako hau zioela: "Eusko Legebiltzarrak Hezkuntza Sailari eskatzen dio bi hizkuntza ofizialei Haurreskolak Partzuergoaren haur-eskolen hezkuntza-proiektuko hizkuntza gisa eman beharreko tratamendua behar den neurrian txertatzeko eta, nolanahi ere, haurren ama-hizkuntza errespetatzeko". Hori zioen. Eta hori, ba al dakizu nork sinatu zuen? Bada orain sinatuko ez duen Talde Sozialistak, Euzko Alderdi Jeltzaleak eta zure koalizioan dagoen Eusko Alkartasunak. Eusko Alkartasunak hori sinatu zuen duela hiru urte, eta zuk… Guk ez… Ez dakit zer zareten zuek. Beno, batzuek jakin badakigu pixka bat zuek zer zareten, baina, edonola ere, koherentziarik eza da esatea legez besteko proposamen horretan bildutako esaldi horrek inposaketa esan nahi izateaz gain esaldi ankerra dela; eta esatea ama-hizkuntza defendatzea –azken urteotako gizarte-lorpena izan dena– esaldi ankerra dela, inposaketaren adierazgarri dela eta iraganeko kontua dela… Begira, egia da inposaketa iraganeko kontua dela, zure proiektua bezala, proiektu totalitarioa baita, inposaketakoa, bai, euskaldunen borondatea errespetatzen ez duena. Eta hori defendatuko dugu etapa berri honetan, hots, askatasuna, inposaketak amaitzea, eta ez gara etorriko, jakina, esaldi potoloak esatera eta Ganbera honetan beste zenbaitetan eztabaidatu denarekin inolako zerikusirik ez duten koherentzia-gabeziak erakustera. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_209
10
9
07.02.2013
CELAÁ DIÉGUEZ
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak Partzuergoan beste hizkuntza batzuk sartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señor Oyarzabal, suave, suave, ¡eh! Suave, suave. Le voy a leer. Irakurriko dizut zuen proposamenari egin diogun osoko zuzenketa: "Eusko Legebiltzarrak eskatzen dio Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailari haur-eskoletan zentroen hezkuntzatratamendu asistentzialarekin jarraitzeko, jatorrizko hizkuntzaren errespetuan oinarrituta" –Ubera andrea–, "elebitasuna bi hizkuntza ofizialetan bultzatzeko, eta haur-eskolen helburu guztiak betetzeko; nolanahi ere, helburu nagusia haurrak gustura eta babestuta sentitzea izango da beti". Begira non dagoen 2009. urtearekiko koherentziarik eza! Eta orain zu, gobernu hau babestu duzun hori, aurreko gobernua esan nahi dut, ez zara fidatzen babestu zenuen gobernuaz, eta fidatzen zara, ez jakin nongo nongo konpromiso-proposamen batean, eta kritikatzen dituzun jaun-andre horiekin sinatzen duzu. Begira, jatorrizko hizkuntzaren errespetuak esan nahi du euskararekin lan egin daitekeela, bai horixe, baina betiere, jakina, ikaslearen jatorrizko hizkuntzatik abiatuta. Jatorria, Ubera andrea, zentzu horretan eta eztabaida honetan, gauza bera da jatorrizko hizkuntza, lehen hizkuntza edo ama-hizkuntza, zentzu zabalean. Eta, jakina, jatorrizko hizkuntza errespetatuta lan egiten da, eta hori egiten ez duena ez da profesional ona. Izan ere, profesional on batek ia ordu guztietan euskaraz lan egin dezake, haur horiek batez ere B eta D ereduetara joango direlako familiek aukera hori egiteagatik (ez inposaketagatik, familiek aukera hori egiteagatik baizik), baina, jakina, haurren jatorrizko hizkuntza kontuan hartuta. Jatorrizko hizkuntza beti hartu behar da kontuan profesionalki lan egiteko. Kontuan hartzen da. Eta ez da beharrezkoa zuk ezer ikuskatzea. Begira, zu orain ikuskatzaile-lanetan jartzeko asmoa izatea ere! Ikasturtearen garai honetan, zu ikuskatzaile, haur-eskoletan egiten ari zenari buruz hitz egiteko izan dugun denbora guztiarekin! (Murmullos) Eta Ubera andrea, eta talde osoa, begira, hizkuntza-fundamentalismoarekin ez gara inora iritsiko. Ez gara inora iritsiko, inondik ere. Euskaldunen % 80k, Oyarzabal jauna, gaztelania dugu jatorrizko hizkuntza, gaztelania dugu ama-hizkuntza, eta gizarte honen nahi demokratikoagatik, borondate demokratikoagatik soilik, mundu guztia elebiduna izatea nahi dugu. Baina borondate demokratikoa da, ez da inposaketa, Ganbera honek eta euskal gizarteak behin eta berriz adierazitako borondate demokratikoa. Eta horregatik goaz elebitasunera, eta horregatik dihardugu elebitasunaren alde, baina jatorrizko hizkuntza errespetatuta beti. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_210
10
9
07.02.2013
ARRIZABALAGA OLAIZOLA
EA-NV
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak Partzuergoan beste hizkuntza batzuk sartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko. Lehenik eta behin azaltzea gure proposamena euskaraz azaldu dugula, Oyarzabal jaunarena gazteleraz zegoen eta erdibidekoa gazteleraz egin dugula; beraz, gazteleraz dagoen bertsioa da zuzena eta bestea Itzulpen Zerbitzuaren akats bat izango da. Hori, lehenik eta behin. Bigarrenik, Ubera andreari gauza pare bat esan nahi dizkiot. Lehenik eta behin, esan duzu elebidunen lehenengo hizkuntza euskara dela beti, eta hori ez da egia; nirea bai, beste askorena baita ere, baina beste askoren kasuan ez da horrela. Errealitate bat dago, hizkuntza-aniztasuna da hori, eta erakundeek erantzukizuna izan behar dute horren gainean. Eta erantzukizun horrek bi eskubide ahalbideratzen ditu: bata, guraso edo tutoreen nahia eta zonaldearen gizarte eta hizkuntza egoera kontutan izanik ikastetxe bakoitzean euren seme-alabei eman beharreko hizkuntza-eredua izendatzea, eta bestea, haurreskoletara doazen haurren beharrei egokitutako irakaskuntza-helburuak eta -edukiak irakaskuntzaren alderdi guztietan indarrean dauden irakaskuntza elebiduneko ereduak ikastetxean ez sartzeari loturikoak barne. Honek zer esan nahi du? Hau ez da atzerapauso bat, erakunde hauek legeak betetzen ari dira, legeak ezartzen duena. Orain, goazen aurrerago, egin ditzagun hausnarketa sakonagoak, baina gaur egun dagoena horixe da, legea bete behar dela eta errespetatu behar dela aniztasun hori. Politikoki egokia den ala ez, ez dakit, guk legeak betetzen ditugu. Orain EH Bilduren barne dagoen Eusko Alkartasuneko zuen kide batek, Larrazabal jaunak, 2009an erdibidekoa sinatu zuen; orduan, ez dakit berarentzako politikoki egokitzat hartzen zuen ala ez, gure ustetan bai, eta horregatik sinatu dugu erdibidekoa PPkoekin. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_211
10
9
07.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak Partzuergoan beste hizkuntza batzuk sartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Berreskura ezazu, Celaá andrea, zure borrokarako grina. Uste dut ondo etorriko zaiola Ganbera osoari, zure bigarren txanda honetan egin duzun bezala. Uste dut gai hau ere garrantzitsua dela; ez zaitez albo batera begira jarri, gai hau garrantzitsua da, eta gaur ez ezik datozen asteetan eta datozen hilabeteetan ere mahai gainean egongo da seguru asko. Erne egon behar dugu, ezin dugu dena galdutzat eman. Egia da asko dagoela aurrera egiteko, askatasunean aurrera egiteko asko dago. Horixe da Euskadik behar duen benetako aurrerapena: askatasun gehiago eta inposizio gutxiago, legebiltzarkide demokratiko gehiago eta inposizioa eta, zehazki, hizkuntza-inposizioa defendatzen duten legebiltzarkide gutxiago. Horixe da UPyDk defendatzen duena eta Euskadirentzat hoberena dena. Benetan bitxia da EHBko ordezkariak erdibideko zuzenketa honetan krudelkeria, inposizioa eta euskara baztertzeko asmoa ikustea, haurren ama-hizkuntza errespetatu behar dela esateagatik bakarrik, hau da, eta nolanahi ere gurasoen nahia errespetatuz, hots, jatorri-hizkuntza errespetatuz. Eta zuen ustez hori inposizioa da. Inposizioa zuena da; arlo guztietan, baina bereziki hizkuntzaren arloan. Zuek urtetan defendatu duzue hizkuntza-fundamentalismoa, euskararen inposizioa, gaztelaniaren baztertzea, eskubideen urraketa. Jendearen eskubideen urraketa orokorrean eta hizkuntzaeskubideen urraketa zehazki. Zuek urtetan aplikatu eta defendatu dituzue hizkuntza-inposizioko politikak, eta, jakina denez, Euskadiko Alderdi Sozialistak eta Alderdi Popularrak ez zituzten politika horiek aldatu nahi izan aurreko hiru urte eta erdietan. Eta hizkuntza-politika horien oinarrian, indarrean dauden lege horien oinarrian, zuek euskara inposatu nahi diezue herritar guztiei gobernatzen duzuen toki orotan. Hori horrela gertatu da. Oso ondo gogora dezakegu Bilduk gobernatzen duen lekuetan aplikatzen duen hizkuntzaapartheida, hizkuntza-faxismoa, enpresa jakin batzuek lehiaketa publikoak lor ditzaten eragotziz, adibidez. Horixe da Bilduren eredua: hizkuntza-faxismoa eta hizkuntza-apartheida. Eta, beraz, gainerako taldeek egin behar duguna defendatzea da…, egin behar duguna askatasuna defendatzea da. Hori da aurrera egitea, askatasun gehiago defendatzea, ez gutxiago. Egia da zuek hizkuntza-faxismoa eta hizkuntzaapartheida ari zaretela aplikatzen Gipuzkoako Foru Aldundian. Horixe da errealitatea, eta guk, ez dakit guk bakarrik edo beste batzuekin batera, askatasun gehiago defendatuko dugu. Egin barre, bai, nahi duzun adina: askatasun gehiago defendatuko dugu, ez dakit guk bakarrik edo beste batzuekin batera, askatasun gehiago zuen, hots, HB-Bilduren ordezkarien aurrean. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_212
10
9
07.02.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Haurreskolak Partzuergoan beste hizkuntza batzuk sartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Ea saiatzen naizen era ordenatu batean gauzak ordenatzen eta erantzuten. Hemen desberdintasun nabarmen bat dago. Badirudi hizkuntza-eskubideak defendatzerako orduan bi maila daudela. Bi herritar daude: lehen mailako herritarrak eta bigarren mailako herritarrak. Gazteleraren erabilera defendatzea, erabiltzea, hori da demokrazia erabakitzeko eskubidea. Euskararen hizkuntzaeskubideak defendatzea, sustatzea, bultzatzea, hori da inposizioa, zer ez da? Zer astakeria entzun dugu, hori? Ezer. Norbaitek ezagutzen du umerik, zortzi, hamar urtekorik gazteleraz ez dakiena? Ezagutzen du norbaitek hemen, Kamera honetan? Euskal Herrian, EAEn, Nafarroan, ezagutzen du norbaitek ume bat ez dakiena gazteleraz? Ez, ezta? Zertaz ari gara hitz egiten? Non bizi gara? Euskal Herrian, Euskal Herrian bizi gara. Eremu administratibo desberdinetan banatuta, gure hizkuntzaeskubideak ditugu, eta garbi dago, hainbeste aldarrikatzen dituzuen lege horietan, hainbeste gustatzen zaizkizuen lege horietan (Konstituzioa, Estatutua), hor dago jasota: euskara ofiziala da, euskara ofiziala da. Orduan, zer arazo duzue euskararekiko? Zer arazo duzue hizkuntza-eskubideak demokratikoki, legeen bidez, arauen bidez defendatzeko? Hemen ikusten dudanagatik, lekzioak ematen eta ez zaudete, desde luego, lekzioak emateko. Ez zaudete, zeini eta EH Bilduri. Zuek? Alderdi Popularra, UPyD, lekzioak ematen? Zerenak? Zerenak? Askatasunarena? Inposizioaren, demokraziaren lekzioak zuek ematen? Benetan, hemen baten bat baldin bada aniztasunaren, demokraziaren isla, EH Bildu da. Eta zuek eman dituzue adibideak. Hemen pentsakera desberdinetako jendea, iritzi desberdinetako jendea, jatorri desberdinetako jendea, gai izan da adostasunera iristeko. Begira, eta talde batean, gai izan da. Orduan… Eta zuk esan duzu: aurreko legegintzaldian EAk gauza bat bozkatu zuen, Aralarrek beste bat, eta ez da ezer gertatzen. Baina gai gara demokratikoki, demokratikoki –ze hau da, zuek esaten duzuen bezala, hitzaren etxea, ezta?–, hitz egiteko gaude, eztabaidatzeko gaude, askatasun osoz. Eta gu, askatasun osoz, hitzaren bidez, legeen bidez…, legeak betetzeko daude, baina legeak ere aldatzeko daudelako ondo ez daudenean, hemen aldatzen dira, ze badirudi kanpotik etortzen zaizkigula…, hitzaren bidez legeak aldatzeko daude, eta hori da egin behar duguna. Hori egin behar dugu euskal erakunde batetan euskara benetan sustatzeko, normalizatzeko eta bultzatzeko. Eta hori da errealitatea, hori da errealitatea, euskara momentu honetan hizkuntza gutxitua dela, mundu guztiak, mundu guztiak…, eta baita Gobernuak ere egiten dituen azterketetan, ikusten duela gainditu beharra dagoela eta aldatu beharra dagoela. Eta ez, etengabe ari gara eztabaida faltsuetan, eztabaida faltsuetan jausten benetan inposatzeko, ukatzeko, baztertzeko, diskriminatzeko euskara. Orduan, guk erabaki beharko dugu zer nahi dugun, ezta? Euskaldun eleanitzez osaturiko Euskal Herriaren gizartea eraiki nahi dugu? Bada, gu prest gaude, gu prest gaude, eta horretarako legeak aldatu nahi ditugu. Horretarako, dagoeneko agortua dagoen eredua gainditu nahi dugu, eta horretarako eskua luzatu nahi dugu. Baina gaur iruditu zaigu zentzu horretan atzerapauso bat egin duzuela eta Alderdi Popularraren eztabaida faltsua jausi zaretela, duten helburu bakarra delako euskara baztertzea, eta hainbat, hainbat aldarrikatu den gurasoen eskubide hori, baita ere Haurreskolen Dekretuan jasota dagoena, baztertzeko, baztertzeko, terminologia nahastuz eta hitzen erabilera okerrarekin. Zeren eta -lehen esan dudan bezala, eta errepikatzen dut, zeren eta iruditzen zait gakoetariko bat dela- ama-hizkuntza eta lehen hizkuntza desberdina da, eta hori haurreskolek oso ondo bereizten dute, oso ondo bereizten dute, eta hor dago gakoa: gurasoek eskubidea izatea, berme batzuekin, ze, klaro, amahizkuntza ez ofiziala izan daiteke, ez ofiziala izan daiteke. Orduan, iruditzen zait, benetan, gure apustua baldin bada elebitasun hori, euskara nagusi izan behar dela, euskara hizkuntza gutxitua delako. Eta errealitate horri buelta eman behar diogu. Zer gehiago…, banituen beste hainbat kontu aipatuta, eta hemen gakoetariko bat Haurreskoletatik, gainera, bertako profesionalek eta adituek esaten dutena da –eta iruditzen zait kontutan hartzekoa dela, hemen eztabaida faltsuak albo batera utzi eta benetan nahi baldin badugu eta inporta baldin bazaigu etorkizuneko herritarren, pertsona horien heziketa integrala– hemen gakoa dela 0-3 zikloari aitortza, benetako aitortza ematea, unibertsala izatea, doakotasuna, euskalduna eta kalitatezkoa. Eta animatu nahi zaituztegu legegitzaldi honetan, benetan legegintzaldi hau inflexio puntua izatera, goazen gainditzera agortua dagoen eredu hau, eta gu horretarako prest egongo gara.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_213
10
9
07.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko sektore publikoa berrantolatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat egiteari eta aplikatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Sinatu dugun erdibideko zuzenketari buruz akordio zabala dagoen arren, minutu batzuk hartuko ditut ekimen hau azaltzeko eta erdibideko zuzenketa hau azaltzeko, azken hau abiapuntua baita. Abiapuntu berri bat Jaurlaritza berriari mahai gainean gai honi buruzko zeregin batzuk jartzeko; hortaz, hemendik aurrera gainerako taldeek, eta, bereziki gure taldeak Jaurlaritza eta gai honen inguruan egiten diren jardunak kontrolatu ahal izateko. Horixe da, azken batean, Talde Sozialistarekin, Euzko Abertzaleak taldearekin eta Talde Popularrarekin sinatu dugun erdibideko zuzenketa honen funtsezko helburua; eta, bide batez, eskerrak eman nahi dizkiet talde horiei zuzenketa hau sinatzeagatik. Ekimenaren justifikazioan (ekimen horretan euskal sektore publikoa berriz dimentsionatzeko eta arrazionalizatzeko plana egiteko eskatu genuen hasiera batean) azaltzen denez, Eusko Jaurlaritza gobernatzen duen alderdiak Legebiltzarreko gainerako alderdi politikoei aurkeztu zien lan-dokumentuan honako hau azaltzen zen, besteak beste: "Gainera, eta bere erantzukizuna gauzatuz, hurrengo Eusko Jaurlaritzak, bere egonkortasuna eta oreka bilatuz, honako konpromiso hauek hartzen ditu". Eta konpromiso horien artean 5. puntua dago, erakunde-sarearen, sozietate publikoen, erakunde autonomoen eta erakunde partaidetuen arrazionalizazioari buruzkoa. Horrez gain, euskal enpresa-sare publikoaren murrizketa ere aurreko Eusko Jaurlaritzak publikoki aipatu zuen asmoetako bat izan zen, eta hiru urte eta erdi geroago, eremu horretan izandako aurrerapenak, egia esan, oso txikiak izan dira, oso ez batere gogobetegarriak, aurrerapenik ez dela izan ez esateagatik. Guk duela bi hilabete legebiltzar-ekimen bat –euskal sektore publikoaren derrigorrezko arrazionalizazioa sustatzeko– erregistratu genuen eta gaur egun ere defendatzen dugu; ekimen horretan adierazten dugu herritarrek behar dituzten zerbitzu publikoak emateko baliagarriak ez diren enpresa publikoak, erdipublikoak, erakundeak edo fundazioak berriz dimentsionatu, elkartu edo itxi egin beharko liratekeela. Horixe da funtsezko gaia. Ekimen horrek, nire ustez, bi funtsezko ezaugarri ditu. Eusko Jaurlaritzak plan bat egiteko eskatzen genuen, eta Eusko Legebiltzarrean aurkezteko (litekeena da azkenean estrategia bat izatea, baina horrek ez du axola). Eta, bestalde, proposamen horretan ehuneko zehatzik ez izatea. Egia da hasieran Eusko Jaurlaritzak % 20 aipatu zuela; gure ustez, ordea, askoz gehiago izan daiteke; dena den, hori aztertu egin beharko da. Talde batzuek urtetan etengabe ukatu duten arren, nik uste dut sobera erakutsi dela erakunde horietako askok beren sorreran (seguru asko itxuraz diru publikoa sobera zenean) izan zuten helburu bakarra erakunde horiek bultzatu zituzten alderdi politikoen interesak zerbitzatzea izan zela EAEko herritar guztien zerbitzurako tresna eraginkorra eta efizientea izan ordez. Kasu batzuetan Administrazio orokorraren kontrol zorrotzenak (horiei lotuta dago) saihesteko sortu ziren, eta, beste askotan, zuzeneko eskumenik ez zegoen gaietan jarduteko, besteren eskumenak hartuz. Kasu askotan ekimen pribatuarekiko lehia desleiala izan dira, eta oraindik ere halaxe dira. Berriro diot, enpresa horietako askok ez dute herritarren interes orokorretarako balio izan eta orain ere ez dute balio; ez dute jarduera ekonomikoa sustatu eta orain ere ez dute sustatzen; ez dituzte kostuak aurreztu eta orain ere ez dituzte aurrezten, baizik eta guztiz kontrakoa, ez diete balio erantsirik eman eta orain ere ez diete ematen EAEko botere publikoei. Azken batean, ez dute balio herritarrek zerbitzu publiko hobea jaso dezaten. Aitzitik, horietako asko premiarik gabeko gastu bihurtu dira, hazkunde ekonomikorako eragozpen, eta adiskidekeriaren eta opakotasunaren habia. Gure ustez, gai hau funtsezkoa da administrazio publiko gardenagoa, modernoagoa, eraginkorragoa, efizienteagoa eta merkeagoa lortzeko. Guk, azken lau urte hauetan, oso kontuan izan dugu gai hau, zuek guztiok dakizuenez, eta gai honi buruzko legebiltzar-ekimen ugari aurkeztu ditugu: informazio dokumentatuko eskaerak, idazki bidez erantzuteko galderak, ahoz erantzuteko galderak, interpelazioak, mozioak, legez besteko proposamenak, eta abar. Aipagarriak dira aurreko Jaurlaritzak gure infor- mazio dokumentatuko eskaerei emandako erantzunak, guk geuk edo beste talde batzuek egindako galdera berei erakunde kopuru desberdina eman baitzuen erantzunetan. Hau da, ematen du erabateko nahaspila dagoela, eta guk nahi duguna zera da, errealitate hau lehenbailehen aldatzea, modernizatzea, azken batean, administrazio hobea eta gardenagoa izatea. Erkoreka jaunak esan zuen enpresak zerbitzu komunekin elkartu behar zirela, bikoiztasunak kendu behar zirela eta zuzeneko postuak desagerrarazi. Guri ondo iruditzen zaigu, baina zehaztu egin nahi dugu. Azken batean, hori egitea nahi dugu. Ez zitzaigun axola ekimen bat edo beste bat onartzea. Guk nahi duguna da hau benetan egitea, baina oraindik ez da egin. Horixe da funtsezko helburua. Horregatik, ekimen zabal samar bat proposatu genuen, azkenean gainerako taldeekin adostu dena, eta, berriro diot, Euskadiko erakunde, fundazio eta enpresa publikoen sarea berriz dimentsionatzea helburu duena. Argi utzi nahi dut ekimen honek ez duela publiko denaren aurka egiten, baizik eta opakua denaren, adiskidekeriaren, premiazkoa ez denaren eta ezeraginkorraren aurka. Eta, ildo horretan, guk uste dugu sinatu dugun erdibideko zuzenketa hau aurrerapauso bat dela, eta norabide egokian egindako urratsa. Berriro diot, Jaurlaritzari eskatu behar diogu bilkuraldi honetan, hau da, datozen lau hilabeteetan, sektore publikoa berriz dimentsionatzeko eta arrazionalizatzeko estrategia edo plan bat aurkezteko, sektore horren egitura eta ohiko gastua ez ezik erakundeen guztizko kopurua ere murrizteko mailarik hoberena lortzeko. Lehen ere esan dut ez dugula kopuru jakin bat jartzen. Eusko Jaurlaritzak, guk ulertzen ez ditugun arrazoiengatik, % 20ko kopuru zehatza ezarri zuen, eta Erkoreka jaunari datu hori entzun genion bezain laster honako galdera hau egin genuen guk: zergatik 20 eta ez 80, edo 60 edo 47? Egia esan, guk uste dugu murrizketa zorrotza behar dela. Nolanahi ere, bere mailarik hoberena lortzea izan behar da helburutzat, administrazio efizienteagoa, modernoagoa eta gardenagoa lortzeko asmoz. Eta eskatu nahi dugu gauza bera egiteko Foru Aldundiekin eta Eudelekin. Uste dut guztioi komeni zaigula. Berriro diot, ekimen honek ez du publiko denaren aurka egiten, ezta gutxiago ere: opaku denaren eta premiarik gabekoaren aurka egiten du. Uste dut izugarri modernizatu gaitezkeela, eta uste dut ekimen honek bidea irekitzen diola helburu horri. Eta, jakina, gaurtik aurrera oso erne egongo gara Jaurlaritzak gai honen inguruan zer urrats egiten dituen ikusteko. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_214
10
9
07.02.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko sektore publikoa berrantolatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat egiteari eta aplikatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Ni ez nago ados. Proposamen horrek sektore publiko osoaren aurka egiten du zuzenean. Ez da kasualitatea euskal Administrazio publikoaren ustezko eraginkortasunik ezaren gaia berriz ere jarri nahi izatea agenda politikoan. Gai honek ez ezik, Ganbera honetan edo Ganbera honetatik kanpo zuzenean lantzen diren eta funtzio publikoarekin zerikusia duten beste gai batzuek ere erakusten dute asmo garbia dagoela. Eta argi dago eztabaida sortu nahi denean daturik gabe, edukirik gabe, egiazta daitekeen irizpiderik gabe, eta, batez ere, aldez aurretik ezarritako helburu batekin, demagogiaren, erdi-egien eta interes erdiestali baina ezagutzeko moduko batzuen aldeko defentsaren eztabaida handian sartzen dela. Hemen ondorioa aurkeztu da lehendabizi, eta ondorio hori egia dela, eta ez egia bakarrik, baizik eta beharrezkoa ere badela egiaztatzen duen plan bat egiteko eskatu da. Ondorioa EAJk jarri zuen mahai gainean: % 20 murriztu behar da. PPk, PSOEk eta UPyDk lagunduko dute eta negoziatuko dute, baina zertan lagunduko dute eta zer negoziatuko dute? Zuek, EAJko jaun-andreok, helburuak aipatu dituzue eta irizpideak ezarri dituzue, eta soilik eskatzen duzue murrizketak gauzatzeko hemen adierazitako asmo politikoari beste batzuek jartzeko izen-abizenak. Erantzukizun partekatuak zama txikiagoa du, ezta? Eta, gainera, eraginkortasunik ezaren diskurtsoarekin batera egiten bada, askoz hobeto. Nik aurrera diezazueket zuen planaren izenburua, agian erabili nahiko duzue: "Euskal administrazio publiko guztiak zalantzan jartzea, haiek ahultzeko eta pribatizazio berriak lortzeko". Zuentzat, oparitu egiten dizuet. Eta zergatik uste du Euskal Herria Bilduk aipatu dudan hori dela helburua eta ez beste bat? Gaur arte egin duzuen bidea ikustea besterik ez dago hori uste izateko. Dudan jarriko duzue zerbitzu publikoak kalitatezkoak izatea ahalbidetzen duen sistema. Sistema hori ezabatu nahiko duzue zuen sokakoei emateko, zerbitzua pribatizatuz. Horrek zerbitzuak okertzea ekarriko du, eta, gainera, okertze horren ondorioak kudeaketa publikoak pairatu beharko ditu, alegia, beti gertatzen dena. Eta hori da beti gertatu izan dena. Lehendabizi, zalantzan jarriko da benetan funtzionatzen duena eta kalitatezko zerbitzu publikoa ematen duena, zerbitzu hori kentzeko, eta ingurukoei saltzeko eta emateko, eta horrekin guztiarekin zerbitzu txar-txarra lortuko da; eta, gainera, administrazio publikoak ordaindu eta jasan beharko du kudeaketa pribatu negargarri horren zama. Eztabaida honen jatorrizko testuan administrazio publikoaren barruan ustez egiten den azpijokoa –hitz hori erabiliko dut zuen baimenarekin– aipatzen da. Baina kasualitatea da ekimen honekin batera ez aurkeztea enpresa pribatuekin egindako kontratuak zalantzan jartzen dituen beste ekimen bat: kontratu puztuak, ustelkeriak, gainkostuak, eta abar. Enpresa pribatuei emandako esleipenak berrikusi beharko lirateke, baita azpikontratazioak eta kanporatzeak ere. Adibide bat jarriko dut: azpiegitura handien kasuetan eta azpiegitura horiek sortzen dituzten kontratuetan agian jakin beharko litzateke zer lotura dauden eraikuntza-enpresen eta azpikontraten eta esleipendunen artean. Edo, Administrazio publikoa kritikatzen hasita, zerbitzuei dagokienez soilik egingo al dugu? Edo ez al gara gai izango hori kudeatzeko ardura duten pertsonengandik hasita gaizki egiten dena onartzeko? Ez naiz esaten ari eztabaidatzen ari garen proposamenean aipatzen dena bezain frogagarria edo ez hain frogagarria den ezer. Beste alde bat aipatzen ari naiz, eztabaida honen asmoa zein den eta beste batzuei heltzeko koldartasuna dagoela erakusteko. Azken batean, hemen pertsonei buruz hitz egiten ari gara, ez ahaztu. Administrazio publikoa beren lana egiten duten eta herritarrei zerbitzu publikoa ematen dieten pertsonek osatzen dute. Zer ekarriko dio zerbitzu honi % 20 edo gehiago murrizteak?, zer esan nahi du administrazioa berriz dimentsionatzeak? Pertsona gutxiago, funtzio gehiago, lan-baldintza okerragoak, zerbitzu okerragoa, etorkizuneko pribatizazioa, hori esan nahi du. Azken batean, euskal gizartea pobretzea. Beti gauza bera. Euskal Herria Bilduk oso argi dauka gaur egungo krisiaren aurrean zerbitzu publikoak indartu egin behar direla, eta ez alderantziz. Euskal Herria Bilduk oso argi dauka, pertsonak badira gure lehentasuna, pertsonen bizi-kalitatea hobetzeko beharrezkoa dela zerbitzu publiko indartsu bat izatea. Euskal Herria Bilduk Administrazio publikoa indartzearen aldeko apustua egiten du zerbitzu publikoa, unibertsala eta kalitatezkoa izateko, alderdien interesetatik kanpo egoteko. Sektore publikoa kontrol publikoaren menpe geratzeko apustua egingo dugu, eta ez alderdi baten edo bestearen menpe. Horregatik, salatzen dugu literatura eta eztabaida honen guztiaren azpian euskal administrazio publikoa ahultzeko asmoa dagoela. Zalantzan jartzen da administrazio osoa, ez da zehazten, abstrakzioak egiten dira administrazio osoan guraizeak sartzeko. Zalantzan jartzen da funtzio publikoko langileen funtzionamendua eta lana, funtzionatzen ez duten erakundeak daudela eta funtzio publikoa alderdiaren mese- derako erabiltzen dela eta abar esanez. Gauzak nahasi egiten dira, eta nahasi egiten dira administrazio eta zerbitzu publiko guztiei kalte egiten zaiela jakinda. Eta argi utzi nahi dizugu, Urkullu jauna, ongi jakin behar duzula norekin elkartzen zaren Administrazio honen etorkizunari buruzko adostasuna lortzeko ahalegin horretan; zeren, beste batzuek lortu nahi duten helburua gure administrazioak ahultzea, zentralizatzea eta espainolizatzea baita. Eta gai horretan jakin beharko zenuke noren babesa lor dezakezun eta norena ez helburu horien aurka egiteko. Betiere aipatu dudan lehen helburuarekin, hots, ahultzearekin bat ez baldin bazatoz, jakina; izan ere, badirudi Erkoreka jaunak esan duela murrizketak izango direla politika publikoetan, osasunean eta hezkuntzan. Kasu horretan, Euskal Herria Bildu izango duzu aurka. Eta salatzen ari garen hau argi eta garbi jasota geratu da guk izan ezik gainerako talde guztiek sinatu duten erdibideko zuzenketa honetan. Argi dago eskubide sozialak murrizteko asmoa dutela, kudeaketaterminologiarekin ezkutatuta. Teknokrazia bat nahi dute, eta norabide horretara eraman nahi gaituzte. Eta, berriro diot, herritarren eta sektore publikoko langileen eskubideei buruz hitz egiten ari gara, ez diruari buruz bakarrik, baina zuen guztion asmoa da dirua izatea eztabaida honen gai nagusia. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_215
10
9
07.02.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko sektore publikoa berrantolatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat egiteari eta aplikatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Muchas gracias, señora presidenta. Buenos días a todos. Tira, eztabaida pixka bat bideratzearren, zeren nik uste baitut EH Bildu taldearen bozeramailea pixka bat galduta zegoela; eztabaida honetako gaia ez dira kanporatzeak, ezta administrazioaren baliabide publikoak erabiltzeari uztea eta langile publikoengan konfiantzarik ez izatea ere, ezta gutxiago ere. Helburua eraginkortasuna bilatzea da, ahalik eta eraginkortasun handiena, gure erakunde-sarea erabiliz. Eta horretan oinarritu gara eta hori da jatorrizko proposamena, eta hori eskuratu nahi da lortu dugun erdibideko zuzenketaren bitartez. Beste edozein egunetan, nahi baduzu, eztabaida dezakegu horren inguruan, niri izugarri gustatuko litzaidake. Eztabaida hori nire intereseko izan da kudeaketa publikoan egon izan naizenean eta orain ere interesatzen zaizkit kanporatzeen alderdia, kanporatze horien kontrola eta Administrazioaren berezko baliabideen erabilera, eta langile publikoei balioa ematea. Tira, esan nahi nuen Ganbera honetan azaldutako asmoarekin ekin diogula legealdi honi; izan ere, antza denez, serio ekin diogu Lurralde Historikoen Legea aldatzeari, eta espero dugu Jaurlaritzak Udal Legea eztabaidatzeko eta onartzeko behar adinako denborarekin ekartzea Ganbera honetara, zeren erakundeen eta eskumenen puzzlean falta den pieza handia baita herrialde honen argazkia osatzeko; guk joan den hilabetean ekarri genuen, baina Ganbera honek kontrako botoa eman zuen eta nahiago izan zuen atzeratzea. Baina, legealdi honetan adosten eta hasten diren azterlanaz eta lege-aldaketez gain, gastu publikoa ahalik eta eraginkorrena izan dadin lan egin dezakegu eta lan egin behar dugu. Eta, gure ustez, krisi ekonomikoaren garaiak ere formula berriak bilatzeko, dena zalantzan jartzeko eta erantzun eraginkorragoak bilatzeko aukera ematen duten garaiak ere badira; eta, era berean, zerbitzu publikoei garrantzia kendu gabe eta herritarrei arreta emateari garrantzia kendu gabe (horiek baitira gure helburua), uste dugu hobeto egin dezakegula. Horregatik, adostasuna lortu dugun ekimen honen lehenengo zatian gaur egungo Gobernuak mantra bat errepikatzen du: % 20 moztu edo murriztuko ditu Administrazioaren egiturak, erakunde autonomoak eta sozietate publikoak, baita sailen egitura ere. Tira, % 20ko murrizketa horretatik, bi sailburu gutxiagoren murrizketaren berri soilik dugu gaur egun. Egiturari buruzko dekretuen zain egon beharko dugu; egiturari buruzko dekretuak onartzen direnean eta zer zuzendaritza desagertzen diren, zer zuzendaritza elkartzen diren eta zenbat aholkulari dauden ikusten dugunean, egiaztatu ahal izango dugu % 20 hori bete ote den Administrazioaren egituran. Maneiro jaunak esaten zuenez, orain badugu Jaurlaritza kontrolatu ahal izateko tresna bat. Ez digute azaldu zer esan nahi duen erakunde autonomoetan eta sozietate publikoetan gauzatuko den % 20ko murrizketak, ez dakigu murrizketa hori erakunde eta sozietate horiek desagerraraziz gauzatuko den, ohiko gastua murriztuz gauzatuko den edo lanpostuak amortizatuz gauzatuko den. Nire taldea zain dago, eta interes handiz, gainera, Jaurlaritzak helburu hori nola garatzen duen ikusteko, baina, argi dago arrazionalizazioari eta berriz dimentsionatzeari buruz hitz egiten dugunean ez garela Jaurlaritzako karguen edo egituren % 20an soilik pentsatzen ari. Zerbait kirurgikoagoa eta sakonagoa dabilkigu buruan; esate baterako, enpresa publiko eta partaidetu eta fundazio kopuru handia duten bi sailetan aurreko legealdian egiten hasi ginena. Industria Saila eta Nekazaritza Saila ditut buruan. Bi sail horietan ohiko gastua murriztu egin zen, baita aukera libreko kargu kopurua ere, eta enpresa kopurua jaitsi egin zen; hori guztia, sektoreei eta horien eskumenei buruzko aurretiko azterketa egin ondoren, jakina. Zeregin hori modu ordenatu, planifikatu eta koordinatuan egin behar da Jaurlaritzan. Ez litzateke egokia izango sail bakoitza bere kasa ibiltzea, edo, antza denez, Jaurlaritzak aurrera eraman nahi duen zeregin horri kasurik ez egitea. Horregatik, gaur sinatu dugun erdibideko zuzenketa honetan estrategia edo plana (Jaurlaritzak aukera dezan uzten dugu) proposatzen da. Baina ni harritu nauena Lehendakariak gai honi buruz nire taldeari eman dion erantzun bat izan da. Hainbat sailetan galdetu dugu, eta lehendakariak esan digu ez dela proposamen bat, ezta plan irmo bat ere, Jaurlaritzan egindako gogoeta bat baizik. Eta, era berean, esan digu ez duela gogoetari buruzko balioespen ekonomikorik, azterketa bat egin behar dutelako. Oso argi dago ez daukatela oso argi Jaurlaritza barruan. Osasuneko sailburuak lehendakariak emandako erantzun bera eman digu, eta Administrazio Publikoko sailburuak –zeina hemen baitago–, esaterako, gai honi erantzuteko epea luzatzeko eskatu digu. Horregatik, nire taldearen ustez positiboa da erdibideko zuzenketa honen bitartez Ganbera honetan lortu dugun erabakia, zeren plangintza bat, hots, gogoeta bat eta plangintza bat eskatzen baitizkiogu Jaurlaritzari, plan horretan aurkitzea espero ditugun indizeekin. Plan horri esker jarraipena egin ahal izango dugu eta egituren nahiz sozietate publikoen kopurua murriztu ahal izango da. Zeren aurreko legealdian hasitako bideari jarrai baitiezaiokegu, marjina badago eta araudia izapidetze-fasean dago Jaurlaritzan, eta araudi horri esker enpresak murritz litezke eta kudeaketa hobea izan liteke Jaurlaritzaren arlo garrantzitsuenetan. Jaurlaritza barruan, aurreko legealdian, zerbitzu-zentralizazioak egin ziren, eta ildo horretan aurrera egin daiteke; cash poolinga egin zen enpresa publikoekin, eta beste ekimen batzuk egin ziren, ohiko gastua aurreztea ekarri zutenak, eta legealdi honetan ere bide horretatik jarrai dezakegu. Era berean, Maneiro jaunak aipatu duen gaiarekin kezkatuta gaude; izan ere, Maneiro jaunaren arabera, Jaurlaritzak ezin du esan zenbat sozietate zeuden partaidetuta Jaurlaritzarekin; halaber, Talde Popularreko Damborenea jaunak gogoratu du garai hartan lehendakariorde zen Idoia Zenarruzabeitia andreak ere batzuetan zailtasunak zituela Eusko Jaurlaritzan zenbat sozietate eta funtzio genituen esateko; hori guztia dela-eta, lanketa bat egin genuen, orain izapidetze-fasean dago Jaurlaritzan (argi dago orain moteldu egingo zela), sektore publikoko legearen zirriborro bat egiten ari ginen, euskal LOFAGEren antzeko zerbait, eta Lege horretan erakunde autonomoa, zuzenbide pribatuko erakunde publikoa eta abar noiz sortu behar diren jakiteko irizpideak ezarri beharko dira. Baina badakigunez lege bat egiteko denbora asko behar dela, eta gauzak argitzeko eta kontrolatzeko asmoz, eta Jaurlaritzak bere sektore publikoaren etengabeko argazkia eduki dezan, Jaurlaritzaren Kontseiluaren akordio bat lortu genuen, eta akordio horretan erakunde, sozietate eta elkarte horien guztien erregistroa kokatu genuen Kontrol Ekonomikoko Bulegoan. Ni interes handiz itxaroten ari naiz Gobernu honen lege-egutegia, arestian aipatutako legea legeegutegi horretan ote dagoen ikusteko. Argi dago gaurko ekimen honetan, hau da, erdibideko zuzenketa honetan, kezka horiek berak lantzearen alde lan egitea dela, eta administrazioan, euskal sektore publikoan landuko dugun kezka hori bera Euskal Autonomia Erkidegoko beste administrazio-maila batzuetan ere landu behar dela. Aldundiak eta udalak ditut buruan. Nork zer egiten duen eta zer baliabiderekin, eta eraginkorragoak izatea ere, zeren bai baitakigu administrazio guztiok azkenean egiteko gauza berak edo oso antzekoak ditugula, eta, beraz, sinergia asko aurki daitezkeela guztion artean. Horregatik Jaurlaritzari eskatzen diogu estrategia baten buruzagi izateko edo Eudelekin eta aldundiekin batera komunak diren sektoreen buruzagi izateko, eta inbertsioak elkarrekin eta modu probetxugarrian lantzeko. Zeren batzuetan bakoitzak berea egiteko tentazioa izaten baitugu eta ahaztu egiten baititugu gainerakoak, eta orduan, kopia batekin aurkitzen gara, Eusko Jaurlaritzan bertan gerta daitekeena, baina argi dago Euskal Autonomia Erkidegoan eta administrazioetan gertatzen dela. Eta, hortaz, hainbat alorretan, hala nola teknologiaren alorrean, edo sustapen ekonomikoaren gaian, edo beste eremu batzuetan, ahalik eta eraginkortasun eta efizientzia handienak bila daitezke sare publikoan eta herritarrei zerbitzu hobea eman dakieke, zeren aurrezten dugun diruarekin zerbitzuak areagotu baititzakegu; hobetu egin ditzakegu, edo nola hobetu ditzakegun pentsa dezakegu. Zeren, esate baterako, teknologien eremuan lau informatika-enpresa daude Euskadin: aldundi bakoitza, udal handi batzuk, eta Eusko Jaurlaritza. Guztiak gauza bera egiten eta guztiek premia berdinei aurre egiten. Horrenbestez, gehiago gasta daiteke I+G+Ban eta gutxiago gasta daiteke gastatu behar den eta mundu guztiak gastatzen duen beste alderdi batzuetan. Eta nik uste dut orain eman dugun adibide hori bezalako adibideetan sinergiak aurki daitezkeela tokiko eta aldundiko beste administrazioekin. Eta besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_216
10
9
07.02.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko sektore publikoa berrantolatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat egiteari eta aplikatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Nik uste nuen guztiok genekiela zertaz hitz egiten ari ginen legez besteko proposamen hau proposatu zenean, baina badirudi batzuek ez dakitela, edo berdin dela zertaz hitz egiten den, haiek beren hitzaldi sutsua ematen baitigute. Nik ez dakit zer zerikusi duten funtzionarioek edo dena delakoek hemen eztabaidatzen ari garenarekin, baina gai hori oso zaharra da, zeren gogoratzen bainaiz duela hogei bat urte proposatu zela gai hau mahai honetan eta Legebiltzar honetan. Eta gogoratzen naiz Ibarretxe jauna lehendakariorde zela txosten bat egin zela, Corame deiturikoa, lehendabizi Jaurlaritzaren Administrazioaren inguruan zegoen egitura gaindimentsionatuta ote zegoen edo ez ikusteko. Eta, era berean, gogoratzen dut Corame deiturikoaren txostena gauzatzen bi urte igaro ostean ondorio bat lortu zela: sozietate bat helburu sozialik gabe geratu zela. Eta gogoratzen dut gure taldeak galdera hau egin zuela batzordean: "Eta zer egingo dugu? Itxiko al dugu?". "Ez, gizarte-helburua aldatuko diogu". Hortik aurrera, bost, sei, zazpi, edo zortzi aldiz handiagoa izan zen sozietate publikoen, erdipublikoen edo ez-publikoen edo pribatuen kopurua; batzuei sozietate horiei horrela deitzea gustatzen zitzaien, zeren kapital sozialaren % 50 besterik ez baitzen Eusko Jaurlaritzarena, eta beste % 50a beste administrazio publiko batzuena baitzen. Administrazio publiko horiek % 100ean pribatuak zirenez, legebiltzar-kontrol orotatik, Eusko Legebiltzarretik edo batzar nagusietatik edo udaletatik kanpo zeuden. Horregatik, duela hamar urte inguru –norbaitek ekarri du gogora hemen–, Eusko Jaurlaritzak parte hartzen zuen sozietateen, fundazioen eta gainerako erakundeen zerrenda eskatu genuenean, Eusko Jaurlaritza ez zen zerrenda hori emateko gauza izan, ez zen gai izan zenbatetan parte hartzen zuen esateko. Eta ehunetik gorako zerrenda bat bidali zigun, baina zerrenda horretatik gutxienez berrogei falta ziren, gero agertu ziren, Jaurlaritzak berak denbora gehiago eskatu zigunean zertaz hitz egiten ari ginen zehazki jakiteko. Eta suposatzen dut, gaur goizean EH Bilduren berbaldiak entzun ondoren, eta elikadura-nahikotasunaren gaia entzun ostean, suposatzen dut egokia irudituko zaiela Eusko Jaurlaritzak parte hartzea oiloarrautzak saltzen zituen sozietatean, nahiz eta guretzat inolako lehentasun sozialik ez izan. Baina sozietate hori zerrendan agertzen zirenetako bat da, arrautzak esportatzen zituen filial bat ere azaltzen zen. Legebiltzar honetan daramagun ibilbide honen guztiaren ondoren, hau da, gastua zertxobait arrazio- nalizatzeko ahalegina egin ondoren… Gu pertsonez, euskaldun guztiez arduratzen gara, baita... Hori guztia euskaldun guztien diruaren kontura egiten da, eta, tira, guk uste dugu euskaldun guztion dirua zenbat eta hobeto erabili eta zerbitzu hobeak ematen zaizkien euskaldun guztioi… Egia esan, guk ez ditugu buruan sozietate horietako batzuetan norbaitek aukeratuta sartu zirenak, norbaitek aukeratuta hor jarraitzen dutenak, eta pertsona horiek zer egiten duten askotan ez dakigunean. Guk ez ditugu horiek buruan, norbaitek pertsonak aipatzen baditu, eta pertsonengan pentsatu behar da. Guk pertsona horiei ordaintzen dieten pertsonak ditugu buruan, hau da, gainerako euskaldun guztiak. Eta, beraz, nahiz eta gutxi gorabehera azkeneko hogei urte hauetan Ganbera honetan behin eta berriz azaltzen den gaia izan, litekeena da etorri berria den norbaitek pentsatzea funtzionarioei buruz hitz egiten ari garela. Ez. Oso gauza jakin batzuei buruz hitz egiten ari gara, sozietate oso jakin batzuei buruz eta batzuek azkeneko hogei urte hauetan jorratzen ari garen gai bati buruz; duela gutxi lortu dugu sozietate partaidetu batzuek zerbaiti buruzko kontuak ematea Legebiltzar honetan ere, zeren, jakina, enpresa pribatuak izaten jarraitzen baitute, nahiz eta kapitalaren % 100 publikoa izan. Guk, zuzenketa aurkeztu genuenean, adierazi genuen guri oso ondo iruditzen zaigula Jaurlaritzaren hasierako asmoen artean euskal sare publiko osoa arrazionalizatzeko asmoa ere egotea; oso ondo iruditzen zaigu, eta Jaurlaritzak aipatutako % 20ko murrizketari helduz, gure zuzenketan aipatzen genuen ohiko gastuaren % 20 zela. Zergatik? Zeren egitura % 20 murrizteak ez baitu esan nahi ohiko gastua murriztuko denik. Are gehiago, igo egin dezake. Beraz, erdibideko zuzenketan aipatzen da egitura eta ohiko gastua murriztu behar direla, baina hori ez zen aipatzen Jaurlaritzaren zuzenketan, eta beste legealdi batean ere zalantzan jarriko dugu oraingo honetan lortuko ote dugun euskal sare publiko osoa arrazionalizatzea. Ez soilik Jaurlaritzarena: Jaurlaritzarena, Jaurlaritzarena aldundiekin, Jaurlaritzarena aldundiekin eta udalekin, eta Jaurlaritzarena beste erakunde batzuekin, zeren denetik baitago, denetik. Eta berriro diot oso bitxia dela (bitxia esango dugu beste zerbait ez esateagatik) hogei urte geroago gai ez izatea kapital publikoaren % 100 duen sozietate anonimo batek (kapital hori administrazio publiko guztiena edo horietako batzuena da) erakunde pribatu gisa eta Administrazio publikoa arautzen duten arau guztietatik kanpo funtzionatzen duela esateko. Publikoa denaren eta administrazio publikoen defendatzaile handiek ados egon beharko lukete horrekin, hori uste dut nik behintzat. Eta uste dut guztiok gaudela hemen onuradun handienek, hau da, botoa eman diguten herritar guztiek, aldaketa honen onurak jasotzeko ahaleginak egiteko; era berean, oraingo honetan ere konfiantzabotoa emango diogu Gobernu berri honi, aurrekoari eman genion bezala, eta bere garaian aurrekoei ere eman genien bezala. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_217
10
9
07.02.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko sektore publikoa berrantolatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat egiteari eta aplikatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Eguerdi on, legebiltzarkideok. Legez besteko proposamen honen inguruan adostasun zabala erdietsi dugu gaurkoan. Bat gatoz Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogunean bilkuraldi honetan Legebiltzarrean aurkezteko Euskal Autonomia Erkidegoko sektore publikoa arrazionalizatzeko estrategia edo plana. Izan ere, Urkullu jaunak, lehendakariak berak, lehendakari izendatu aurretik bere asmo nagusiak zeintzuk izango ziren jakitera eman zigun Ganbera honetan bertan, eta horien artean azpimarratu zuen lehendakari izanez gero Eusko Jaurlaritza murritzagoa izango zela. Lehendakariak esan zuen bera buru izango zen Eusko Jaurlaritza zuzenagoa izango zela, egitura murritzagoa izango zuela, eta horretarako, sozietateen eta erakunde publikoen sarea ere sinplifikatzea proposatuko zuela. Argi utzi zuen bere borondatea zela, beraz, legealdi honetan euskal Administrazio publikoaren doikuntza-prozedura orokorra burutzea eta berrantolaketari buruzko hausnarketa egitea. Eta gure taldeak bat egiten du asmo horrekin. Dakigun moduan, Europan, Estatuan eta Euskadin bizi dugun atzeraldi eta langabezi egoera oso larria da. Euskal Administrazioko erakunde guztiak doikuntza prozedurak eta gastuak murrizteko beharraren aurrean aurkitzen dira. Errealitate horren aurrean, lehendakariak erabaki eredugarria hartzeko asmoa azaldu zuen hasierahasieratik. Hitza eman zuen aukeratua izanez gero, Eusko Jaurlaritza berria murritzagoa izango zela. Halaber, adierazi zuen Eusko Jaurlaritzak baliabide publikoak zorroztasun osoz eta austeritatez kudeatuko zituela, gure herriko beste hainbat enpresa eta sendi egiten ari diren antzera. Esan eta egin. Lehendakariak iragarri zuen bezala, Autonomia Erkidegoaren historia osoan izan den Jaurlaritza murritzena osatu zuen. Berori osatzen duen sail eta sailburu kopurua murriztuz hasi zen. Lehendakariak agindu zuen Jaurla- ritza berria ez zela eztabaida amaigabeetan galduko austeritate eta zorroztasun neurriak hartzeko, eta hor dugu aipatutako austeritatea Gobernuaren egituran eta funtzionamendurako ohiko gastu-partidak murrizteko eta sozietate eta erakunde publikoetako gastua murrizteko konpromisoa, eta sozietate- eta erakundekopurua murrizteko asmoa, betiere, horien eraginkortasuna handitzeko helburuarekin. Era berean, lehendakariak Gobernuaren jarduna gardenago izango zen konpromisoa hartu zuen: gardenagoa, hurbilagoa, hiritar guztientzat eskuragarriagoa. Beraz, uste dugu irizpide horiek guztiak jasotzen ditugula gaur adostutako erdibideko zuzenketan. Eusko Jaurlaritzak konpromisoa hartu du gai horren inguruan, eta ekimen bat baino gehiago burutu ditu zentzu horretan. Lehendakariak hartutako konpromisoari jarraikiz, Gobernu hau txikiagoa da, baina hasitako prozesua ez da hor amaitzen. Sail bakoitza egitura egokituagoa izateko lan egiten ari da, eta horrek ekarri du goikargu eta behin-behineko aholkulari kopurua murriztea. Hortaz, lehenengo urrats gisa dugu lehendakariak bere lehen gobernua zortzi sailbururekin osatu duela; horrek esan nahi du Euskadiko historiako gobernu txikiena osatu duela. Halaber, lehendakariak adierazi zuen Euskal Autonomia Erkidegoko sektore publikoen eta erakunde publikoen mendeko sektore publikoaren egitura berriz antolatu eta sinplifikatu behar zela, eta egitura horren murrizketa % 20ko helburura hurbiltzeko konpromisoa hartu zuen. Nolanahi ere, gaur adostutako zuzenketan ez dira ehuneko zehatzak aipatu, zeren guk uste baitugu oso zaila dela zehatz-mehatz kalkulatzea zein den ehuneko egokia. Baina adierazten dugu funtsezko helburua izan behar duela behar den egokitzapena egitea euskal sektore publikoaren administrazioa ahalik eta eraginkorrena, modernoena eta gardenena izateko; erabat ados gaude printzipio horiekin. Halaber, uste dugu lan horretan ez dela egokiena Eusko Jaurlaritza bere kabuz saiatzea bakarrik. Hau da, gure iritziz ezinbestekoa da erakunde arteko elkarlana. Izan ere, helburua da euskal sektore publiko osoaren kudeaketaren eraginkortasuna handitzea herritarrei ahalik eta zerbitzu onenak eman ahal izateko. Eta horretan ezin da Jaurlaritza bakarrik aritu. Horregatik, eskatu nahi diegu bai lurralde historikoetako erakundeei bai udal mailako erakundeei elkarlanean aritzeko Jaurlaritzarekin eta, bide batez, antzeko estrategiak edo planak sustatu ditzatela beraien eskumen-esparruan. Zentzu horretan, duela pare bat urte Bizkaiko Foru Aldundiak azpiegituren arloko bere sozietate publikoak batu zituenean antzeko zerbait egin zuen, eta partekatzen dugu asmo hori eta uste dugu ezinbestekoa dela Autonomia Erkidegoko beste erakundeak ere prozesu honetan murgiltzea. Horrenbestez, akordio bat lortu dugu guk uste dugulako lehendakaria eta bere gobernua erabat konprometituta daudela adostu dugun zuzenketan bildutako ideiekin. Izan ere, Eusko Jaurlaritzaren bozeramaileak, Erkoreka jaunak, duela gutxi berretsi du ildo horretako plan bat gauzatzeko asmoa duela; hori guztia, sektore publikoko erakunde- eta enpresa-arloko Administrazioaren egiturak murriztu ahal izateko eta euskal erakunde guztien zuzendaritza-egituraren osaera murrizteko. Eusko Jaurlaritzaren bozeramailearen arabera, Jaurlaritza lan egiten ari da sozietate publikoen kopurua eta sozietate horien mendeko goi-karguen kopurua murrizteko, eta hori guztia gastuak ahalik eta gehien murrizteko eta beste eremu batzuetara, hala nola osasunera, hezkuntzara edo gizarte-politiketara bideratutako baliabideei eutsi ahal izateko asmoz. Hortaz, azpimarratzen da helburua eraginkortasuna handiagotzea dela, erakunde horiek ematen dituzten zerbitzuei kalterik egin gabe. Besteak beste, hortaz, honako helburu hauek lortu nahi dira plan honekin: jardun sakabanatuak saihestea, sinergiak handitzea, erakunde-mapa argitzea eta kudeaketan hobekuntza lortzea. Eta hori guztia zerbitzu komunak ematen dituzten enpresen bateratzea eta osagarritasuna lortzeko, eta kostuak aurreztea ekarriko duten berregituraketak lortzeko. Ildo horretan, joan den asteartean, azken Gobernu Kontseiluan ildo horretako neurri berri baten berri izan dugu: Osakidetzako Kontu-hartzailetza ezabatzea eta horren egitekoak Ogasun eta Finantza Sailaren Kontrol Ekonomikoko Bulegoaren esku jartzea ahalbidetzen duen arau-aldaketa onartu zen. Gauzak horrela, aurreikusten da zerbitzu berri bat sortuko dela, etengabeko finantza-kontrolaren gauzatzea estaliko duena, baita Euskal Autonomia Erkidegoko sektore publikoan txertatutako beste erakunde batzuetan ere. Hau beste adibide bat da. Neurri horrek areagotu egiten du eraginkortasuna dauzkagun giza baliabideen kudeaketari dagokionez. Kontrol Ekonomikoko Bulegoaren lana Administrazioaren errealitatearen gaurkotasunera egokitzeko balio du, eta ahalbidetzen du zuzenbide pribatuko erakunde publikoak eta sektore publikoko beste erakunde batzuk kontrolatzea gaur egungo egoera ekonomikoak eskatzen duen jarraitutasunarekin, berehalakotasunarekin eta espezializazioarekin. Horrez gain, aurreikusitako egituren murrizketaneurrietara egokitzen da, zuzendaritza-maila duen organo bat desagertzea baitakar. Beraz, berriro diogu konfidantza osoa daukagula Urkullu lehendakariak aitzindari duen Jaurlaritzak emandako hitza beteko duela. Bi hilabete ere pasa ez direnean Jaurlaritza osatu zenetik, urratsak ematen dira konpromiso horiek betetzeko. Ondorioz, bat egiten dugu lehendakariak adierazitako egitasmoarekin, bat egiten dugu erdibideko zuzenketak jasotzen dituen asmoekin, eta, azkenik, eskerrak eman nahiko nizkieke adostasunera heldu garen talde guztioi. Pena da EH Bildu gehitu ez izana, baina hurrengo baterako espero dezagun baietz. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_218
10
9
07.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko sektore publikoa berrantolatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat egiteari eta aplikatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Labur esango dut, zeren uste baitut bozeramaile guztiok oso ondo dakigula zertaz hitz egiten ari garen, ados gaudela oinarrian, edo ados egon beharko genukeela, erdibideko zuzenketa honen helburuarekin. Tira, HBko ordezkariari soilik esan nahi diot eztabaidaz nahasi dela. Zuk demagogia, ezkutuko interesak eta abar aipatu dituzu… Ez dakit administrazio paralelo horren eta guk murriztu nahi ditugun baliorik gabeko sozietate horien atzean dauden ezkutuko interesei buruz ari zaren. Guraizeak, pribatizazioak eta eskubide sozialen murrizketak aipatu dituzue, baita teknokrazia eta Administrazioaren ahultzea ere, eta beharbada, gauzarik larriena aipatu duzu: ekimen honek ekarriko duen espainolizazioa. Ez, ez da horrelako ezer, ezta espainolizazioa ere, zeren, hain zuzen ere, Espainiako gainerako autonomia-erkidegoetan ere bai baitago arazo hori. Espainiaren berezko zerbait da, tamalez, zehazki zertarako diren inork ez dakien erakunde, enpresa publiko eta erdipublikoen edo fundazioen metaketa, salbu eta entxufatu jakin batzuei lanpostuak emateko edo kasuren batean menpekoak baino nagusi gehiago izateko. Hortaz, ekimen honen helburua administrazio eraginkorra, daukaguna baino hobea, gardenagoa lortzea da; Estatua ongizatetik gordetzea, gai horietan gastatzen ditugun baliabide horiek gauza garrantzitsuetara, ongizatearen Estatura, osasunera eta hezkuntzara bideratzeko. Hauxe da helburua: sektore publiko hobeak lortzea. Eta hori da lortu nahi duguna. Egia da hori abiapuntu berria dela. Damborenea jaunak esan duen bezala, gai honen inguruan eztabaidatu zen orain dela urte asko. Espero dugu Gobernu honek urratsak egitea ildo horretan. Espero dugu gaur egun bizi dugun krisialdi latzak laguntzea kemenak berritzen, askoz lehenago egin behar zena orain egiteko. Berriro diot, ekimen honek ez du publikoa denaren aurka egiten, baizik eta guztiz kontrakoa: administrazio hobea, eraginkorragoa eta gardenagoa izan nahi dugu. Tira, uste dut ez duela merezi ezer gehiago esatea. Guztiok ados gaude oinarrian. Guk, nolanahi ere, ekimen honekin lotutako beste ekimen bat erregistratu dugu duela gutxi, horren inguruan eztabaidatu ahal izango dugu, nahiz eta eztabaidatu genuen aurreko legealdian ere. Ekimen horren helburua nire ustez eta bereziki garai honetan oso garrantzitsua den zerbait da: edozein herritarrek aukera izatea, webgunearen bitartez, enpresa publiko, erakunde, fundazio eta abar horiei guztiei buruzko informazioa lortzeko, horiek guztiek zer helburu sozial duten, zer aurrekontu dituzten, zer lanpostu dauden, zenbat buru dauden eta abar jakiteko. Nire ustez herritarrek eskubide osoa dute horren guztiaren berri izateko. Hortaz, bi helburu ditugu: lehenik eta behin, administrazio eraginkorragoa, herritarrentzat hobea eta herritarrak hobeto zerbitzatuko dituena lortzea, eta, beste alde batetik, horri loturik, administrazioa askoz ere gardenagoa izan dadin lortzea. Egia esan, oso gertutik jarraituko diogu Erkoreka jaunari eta bere Gobernuari helburu horiek bete ahal izateko. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_219
10
9
07.02.2013
LÓPEZ DE MUNAIN GANUZA
EH Bildu
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko sektore publikoa berrantolatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat egiteari eta aplikatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Nire hitzekin beste eztabaida bat sortu nahi nuen; izan ere, badirudi Ganbera honentzat ez dela interesgarria, edo, behintzat, ez da eztabaida hori gauzatu. Hemen murrizketez hitz egiten da beti, baina beti Administrazio publikoan egin behar diren murrizketez. Administrazio publikoak sortzen dituen kontratuei buruz, ordea, oso gutxitan hitz egiten da, eta kontratu horiek berrikusteko moduaz beharbada ez dugu inoiz hitz egingo. Zenbat gainkostu izango dira? Zenbat daude? Zenbat gauza gertatzen ari dira gero gertatzen ez direnak eta galdetzen ez direnak? Baina horretan bai, ederki. Euskal Herria Bilduk Administrazio publikoa defendatzen du, eta gu izan gara, halaber, hori defendatu dugun eta enpresa publikoak direnaren eta enpresa horien interesen aurka jarri garen, eta kasu askotan enpresa horiek sortu zireneko moduaren eta gerentzia horietan dauden pertsonen aurka jarri garen lehenak. Bai, guk ere egin dugu hori, bai. Baina, kontuz, horrek ez baitu esan nahi… Zeren hemen gertatzen dena da eztabaida hori irekitzen den bakoitzean, non azkenean guraizeak aipatzen ditugun, Administrazio publikoan sartu nahi izaten ditugu beti guraizeak. Eta, bestela, gogora dezagun: López jaunaren Gobernuak, 2012ko urtarrileko dekretu bidez, 100 milioi euro aurrezteko zer egin zuen? Ba, beti gertatzen dena: murrizketa. Non egiten da murrizketa? Ordezkapenak atzeratzen dira, aurreerretiroak kentzen dira, bajagatiko osagarriak murrizten dira… Eta hori da gertatzen dena erakunde publiko guztiak edo aipatzen diren interes publiko guztiak murrizteaz Ganbera honetan hitz egiten den bakoitzean. Euskal Herria Bilduk gizarte-eskubideak defendatzea eta babestea nahi du, baita etorkizun bat ematea ere herrialde honi, eta hori ez da egiten ez murrizketak eginez ezta pribatizatuz ere. Kalitatezko zerbitzu publikoek euskarria ematen diete herritarren eskubideei. Zerbitzuetan murrizketak aplikatzea eskubideak edukirik gabe uztea da, eta horrek garbi geratu behar du. Zeren, hemen gero esango baituzue berria naizelako dela, ez dakidala zertaz eztabaidatu den, baina hemen gero eta argiago dago; hemengo eztabaidaren gai nagusia gauza bat denean ordaintzen duena beste bat da. Baina enpresa berberak daude… Zeuok esan duzue! Hemen behin eta berriz hitz egin dugu gai honi buruz. Ondorioa: edo ez du ezertarako balio izan, edo benetan aldi bakoitzean ukitzen ari dena, eta beti gauza bera da, sektore publikoko langileak dira, zeren enpresak, berriro diot, hortxe baitaude, zuek esan duzuenaren arabera. Beraz, zentra dezagun eztabaida bera ere. Damborenea jauna. Ni berri-berria izango naiz Ganbera honetan, baina ez zait ondo iruditzen zure alderdiak (osasun publikoa bera ere pribatizatzen ari dena) hemen esatea zerbitzu publikoa kalitatezkoa izatea nahi duela. Kalitatezkoa, norentzat? Kalitatezkoa, norentzat? Zuek, Espainiako gainerako autonomia-erkidegoetan enpresa publikorik, erdipublikorik eta gainerakorik ez duzuenean, esaten ari zarete hemen egiten ari den gauza bakarra murriztea dela eta guraizeak sartzea lehendik sortutako hainbat interes alderdikoi desagerrarazteko? Benetan ari al zara? Hau da, hori esateko "larru latza" esan behar nizun, bai esango dizut, hori esateko larru latza al duzu? Eta, Maneiro jauna. Begira, nik sinesten dut zuk esandako guztia, baina badakizu noiz sinetsiko dugun benetan? Argi daukazunean herrialde honetan dagoen bikoiztasun handiena Espainiako administrazio publikoarena dela eta hori ere salatzen duzunean. Zeren administrazio publikoak ere, bere bikoiztasunekin, (horiek ere euskaldunok ordaindu behar ditugu kupo bidez) eragiten duten gainkostua, hori ere salatu beharko baita. Eta Ganbera honetara ere ekarri beharko da, eta eztabaida horretan gu ere egongo gara. Muchas gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_220
10
9
07.02.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko sektore publikoa berrantolatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat egiteari eta aplikatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Ea ba, nik uste dut zuek jakin behar duzuela pankarta-politikak irauten duena irauten duela, eta batez ere irauten du erakunderik gobernatzen ez duzunean. Baina, zuek herrialde honetako erakunde garrantzitsuak gobernatzen dituzue, hala nola Gipuzkoako Foru Aldundia eta Donostiako Udala. Erakunde horietan langileen gastuaren euspena egin duzue, langileentzako kalterik gabe, espero dut. Guk langileen gastuaren gaiari ekin genion Jaurlaritzaren ardura izan genuenean, enplegu publikoari, enplegu publiko osoari eusteko konpromisoa hartuz. Izan ere, Jaurlaritzara iritsi ginenean langileen % 33 bitartekoak ziren, eta orain kopuru hori erdira jaitsita dago, eta enpleguaren eskaintza publikoak egin ditugu Espainiako Gobernuaren irizpidearen aurka izanda ere, baina azkenean konbentzitu ditugu herrialde honetako pertsonentzako kalitateko enplegu publikoa eta segurua izateko, guk sinesten baitugu zerbitzu publikoetan. Baina ezin duguna onartu da zu hona etortzea, lehendabizi eztabaidaz nahastea, eta, ondoren, zuk gauza horiek esatea guri, aizu! zuek ere betetzen ez dituzuen gauzak guri esatea. Zuek ez dituzue betetzen eta! Galdetu Donostiako Udaleko eta Gipuzkoako Aldundiko zuen kideei! Tira, seriotasun gehiago. Ulertu al duzue? La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_221
10
9
07.02.2013
DAMBORENEA BASTERRECHEA
PV-ETP
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko sektore publikoa berrantolatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat egiteari eta aplikatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Larru latza izan behar da, gero, lehenengo aldiz hitza hartzeko eta norbaiti esan behar izatea ez garela horretaz hitz egiten ari, eta, are latzagoa bigarren aldiz hitza hartzeko eta zuk beste eztabaida bat proposatu nahi zenuela esateko. Aizu, ba, proposatu nahi duzunean. Proposatu nahi duzunean. Zuen taldeko kide bakar bat ere ez bada gai euskal sozietate publikoen sareari buruz hitz egiteko, aukeratu beste pertsona bat, baina zuek murrizketa sozialei buruzko eztabaida sortu nahi baduzue, ekarri murrizketa sozialei buruzko legez besteko proposamen bat. Pribatizazioei buruz hitz egin nahi baduzue, ekarri pribatizazioei buruzko proposamen bat. Bide batez, ez dakit zuen taldean nor den hain baikorra eta pentsa dezakeen herrialde honetan ditugun sozietate publikoetakoren bat pribatizatuko bage- nu norbaitek erosiko lukeela. Ez dakit nondik ateratzen dituzuen ideia horiek! Eta zuk osasuna pribatizatzeari buruz hitz egin nahi baduzu, hitz egin ezazu, baina ez ezazu osasunaren, hezkuntzaren edota ezein zerbitzu publikoren hitzartzearekin nahasi. Eta zerbaiti buruz hitz egin nahi duzun hurrengo batean proposa iezaguzu hitz egin nahi duzun horri buruzko ekimena, jakin ezazu zertaz hitz egin nahi duzun, jakin ezazu zein den gaia, eta ez iezaguzu denbora galarazi gainerakooi. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_222
10
9
07.02.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko sektore publikoa berrantolatzeko eta arrazionalizatzeko plan bat egiteari eta aplikatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Beno, hasiera batean ez neukan hitza hartzeko asmorik, baina ikusita debatea nondik nora joan den, ez daukat besterik esateko baina… Titularrei buruz hitz egin diguzu. Nik emango dizut bat, lehengo egunean irakurri genuena, prentsan, eta horrela zen: "Mi despido ha sido fulminante" irakurri genuen. Eta zeri buruz zen? Orduñako Udalean, hau da, Bilduk gobernatzen duen udal batean, bi udal langile egun batetik bestera kaleratu zituztela eta beste bat bidean dagoela, prozedura bat dago irekita beste hirugarren bat ere kaleratzeko. Orduan, hona etortzen zarenean horrelako…, ez dakit nola esan, diskurtso batekin edo, mesedez, jakin horrelako inkongruentziak edo agertu daitezkeela. Y no lo digo yo, lo dice la propia ELA "aldebakarreko erabakia izan zen, eta kaleratzeak babesten ez dituela publikoki dioen alderdi batek, hori egiten du, eta, gainera, enpresa pribatuak erabiltzen dituen justifikazio berak erabilita". Es decir, en un ayuntamiento gobernado por ustedes, "enpresa pribatuak erabiltzen dituen justifikazio berak erabiltzen ditu langile publikoak kaleratzeko garaian". Y es más, entonces, el propio alcalde dijo que "ez zitzaiola batere gustatu edo modu ez hain traumatikoan egitea gustatuko litzaiokeela, baina presako erabakiak hartu behar zituela egoera ekonomikoak behartuta". Beraz, honelako diskurtsoekin gatozenean dago arazo bat, inkongruentziak gertatu daitezkeela. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_223
10
9
07.02.2013
UGARTEBURU MARKUERKIAGA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko hemen zaudeten apur guztioi, mahaiko presidente anderea, Eusko Jaurlaritzako ordezkariak, lehendakari jauna, legebiltzarkide guztiok, nahiz gutxi izan. Gertaera puntual batek eraman gintuen legez besteko proposamen hau aurkeztera, eta, lehenengo, gertaera puntual hori gogoratu egingo dugu, baina, berez, legez besteko proposamen honen zentzua ez doa gertaera horretara, baizik eta harago. 2011ko urtarrilaren 27an greba orokorra zen; pikete bezala parte hartzeagatik eta, egia esan, oinarri gabeko akusazio bat tarteko, bi urtez auzipetuta eta delitu baten gradu gorenean inputatuta epaitu dituzte, dakizuen bezala, pasa den hilean 18 pertsona, Busturialdekoak. Bakoitzarentzako ez zen broma, hiru urte eta bederatzi hilabeteko kartzela-zigorra eskatzen zuten, 6.000 euroko isuna, baita ere, bakoitzarentzat fiska- lak. Eta, beraz, guztira 72 urteko-kartzela zigorra eta 108.000 euroko isunari buruz ari ziren hitz egiten. Orain arte mota horretako mobilizazioetan egondako auzietan ez dugu guk, behintzat, ezagutzen horrenbesteko kalifikazio gogorrik. Gogoratzekoa da, gainera, kasu puntual hartan, zioa edo zen auto baten gurpilen zulaketa, eta jatorrian zegoen salaketa, autoaren jabearena, hain zuzen ere, jabeak erretiratu egin zuela salaketa hori. Baina hala ere, salaketa hori kendu eta gero, Fiskaltzak erabaki zuen auzibide horrekin aurrera jarraitzea, eta, gainera, ez nolanahi, delitu horren gradu gorena inputatuz. Nonbait, ikusten da grebaeskubidearen inguruan eskarmentu gogor bat ematea edo zela bere asmoa, nahiz jakin –zeren eta instrukzioak oso argi utzi zuen kasu horretan– auzipetu horien kontrako froga-oinarririk ez zegoela. Beraz, ez zegoenez ez frogarik ez ezer, zorionez, epaiketa burutu zen eta burutu ostean zegokien epai justu bakarra, absoluzioa jaso zuten Busturialdeko 18 herritar horiek; beraz, 18 pertsona horiek bi urte eta piko pasa eta gero, beraien eskubide zibilak berrezarrita ikusi dituzte eta ondo dago. Hala ere, ez dugu uste soberan dagoenik gehiegikeria judizial horren pean egon diren herritarrei Legebiltzar honen elkartasuna eta babesa adieraztea. Baina hasieran esan dizuedan bezala, hortik harago joatea da gure legez besteko proposamenaren benetako arrazoia, ez geratzea epaiketa puntual horretan, zorionez absoluzioarekin bukatu dena, eta, hain zuzen, gaur hona ekarri nahi duguna da langileen eta langabetuen eskubideen defentsarako tresna dena, zeren eta greba, azkenean, hori da; greba, inork ez du egiten aspertuta dagoelako. Greba-eskubideari buruz hausnarketa bat ekarri nahi genuen Ganbera honetara, eta behingoagatik gainditu nahi dugu gure ustez modu okerrean erabiltzen den kontraposizio faltsu bat. Izan ere, greba egiten dutenek, edo grebarekin bat egiteko deia egiten duten herritarrek, sindikalistek, ez dute erasotzen beraiek lanerako eskubidea. Guztiz alderantzizkoa da gertatzen dena: lanerako eskubidea bizimodu duinerako eskubidea da, hain zuzen ere, greba hori erabilita defendatzen ari direna edo horretan saiatzen ari direna. Lan duinerako eskubidea bermatuta izango bagenu, greba-eskubideaz baliatu beharrik ez litzateke egongo, ez, behintzat, esparru horretan, esparru laboral horretan. Beraz, ikusi dugunean osoko zuzenketa, Euzko Abertzaleak taldeko kideok jartzen duzue hor, premisa bezala, greba-eskubidea eta lanerako eskubidea, biak direla defendatu beharrekoak. Eta esaten dugu baietz, noski. Baina ez aurkeztu kontrako balira bezala, elkarren kontrako kontzeptu bezala. Bata erabiltzen da bestearen defentsan, bestela ez litzateke erabili ere egingo. Eta kasu honetan konkretuki erretiro duinerako eskubidea izan zen 2011ko urtarrilaren 27ko greba orokor hartan –gogoratuko dugu, PSOEren Gobernuaren lehenengo lan-erreforma murriztailearen ondotik– kalean milaka pertsonak defenditu nahi zutena. Lehenengo lan-erreforma hura, komeni da gogoratzea Zapateroren Gobernuak 2010ean onartu zuela Alderdi Popularraren eta Euzko Alderdi Jeltzalearen abstentzioei esker. Harrezkero bi urte pasatu dira, eta Alderdi Popularrak, dakizuen bezala, noski, bigarren lanerreforma are bortitzagoa onartu zuen boterera iritsi eta hiru hilabete eskasera. Kasu honetan, laguntzarik gabe PSOEren eta Euzko Alderdi Jeltzalearen aldetik, baina, egia esan, gehiengo absolutuak hori dauka, eta ez zuen behar ere izango laguntzarik. Eta zer gertatu da? Bada, hamarkadetako borroka sindikalen bidez lortuta zeuden hainbat eskubide (laboralak, sozialak) erabat birrinduta, ezerezean utzi dituela erreforma deitu duten…, guk esango genuke lapidazio honek, lapidatuta utzi ditu eskubide horiek. Bi urte pasatu dira, bai, bi erreforma, bost greba orokor hemen, hego Euskal Herrian, dozenaka murrizketa eta 2010 hartan baino 2 milioi pertsona gehiago daude langabezian Espainiako Estatuan. Hori bai marka! Esango genuke Espainia txapeldun absolutua dela bai hondamendian, bai langabezian eta bai pobrezian. Beste gauza batzuetan ere txapeldun gertatzen ari da, baina beno, hori beste gai bat da eta gaur hemen ez dagokigu. Hala ere, Euskal Herrian berton ere ez gaude txapliguak botatzeko moduan, eta hor daude datuak. Gaindegia institutuaren lanari esker ezagutu dugu urte hasieran Euskal Herri osoari, zazpi herrialdeei dagokien pertsona langabetuen kopurua, eta ez dira gutxi, 229.555. Honez gero gehiago izango dira, hilabetea pasatu da eta. Iazko azken hiru hilekoan % 15,7raino joan da Euskal Herri osoko langabeziaren batez bestekoa; beraz, horrek esan nahi du Europar Batasuneko herrialdeen batez bestekoa baino bost puntu gorago gaudela horretan, ranking triste horretan. Eta gure gainetik, ranking triste horretan, soil-soilik daude erreskate eta erreformen eskabadora horrek ukitutako lekuak, hau da, Espainia, Grezia, Portugal eta Irlanda. Eta bosgarrenak, gu geu. Beraz, ez da harrigarria, ulergarria baino…, baina ez bakarrik ulergarria, guztiz beharrezkoa ere bada lana duten pertsonen eta baita lanik ez duten pertsonen eskubideen eske eta murrizketa sozialen kontra era guztietako mobilizazioak egotea aurrerantzean ere. Atzo bertan jakin genuen martxoaren 9rako, hain zuzen, Legebiltzar honetan enpleguari buruz hitz egingo dugun monografiko horren biharamunerako, hainbat eta hainbat sektore eta lantegitako EREek kaltetutako lantegietako eta sindikatu guztietako langileek deituta, mobilizazioak egongo direla. Langileen mobilizazio barik, greba edo bestelako aldarrikapen tresna barik, dudarik ez inoiz ere ez zirela lortuko guk, gure belaunaldikook gutxi gorabehera normal bezala ezagutu ditugun hainbat kontzeptu: lanaldi arautu bat, kontratua, gizarte-babesa izatea, gaixotasun-baja izatea, oporrak, erretiroak. Horiek denak guk normal, oso normal bezala ezagutu ditugu beti, baina lehenago ez zegoen horrelako ezer. Borrokatuz lortu zuten gure gurasoek, eta horretaz oso kontziente izan behar dugu. Eta orain, berriz, banan-banan birrintzen ari dira eskubide laboral horiek guztiak, semiesklabutzara bidean. Eta orduan esaten duzu: "Nola ez, bada, mobilizatu?" Eta kasu honetan galdera, guri dagokiguna, kasu honetan, honen aurrean zer da tokatzen zaiguna estamentu publiko bezala? Zer dagokigu egitea? Laneskubideak eta eskubide sozialak babestuko dituen marko arautzaile propio baten alde lan egitea, Madrildik inposatzen jarraituko duten eskubide-urraketei aurre egingo dien marko propio bat guztion artean eraikitzea, hori dagokigu, ala besterik barik langileen mobilizazioak erreprimitzea, epaitzea, zigortzea? Zer da tokatzen zaiguna? Hori da gaur hemen luzatu nahi dugun galdera. Kontua da, Euskal Herritik aldendu gabe ere, azkeneko lan-mobilizazio handietan, esate baterako, iaz egindako bi greba orokorretan gero eta joera nabarmenagoa dagoela grebarako eskubidea kriminalizatzeko. Grebak "un problema de orden público" zirela esan zuen –oraintxe bertan ez dago hemen, baina– Ares jaunak, duela ez denbora asko, Barne sailburua zenean eta berez definizio eskandalagarria bere burua sozialistatzat daukanaren ahotik, ezta? Zenbakiak hor daude, eta ez da guk esaten dugun gauza bat, kriminalizatzeko joera bat dagoela lan-gatazken inguruko mobilizazioetan. Iazko martxoaren 29ko greban, portzierto, azken 20 urteotan Euskal Herrian egon den jendetsuena izan zen horretan, istiluen bidez oso argi daukagu eta neurri batean lortu zuten, lausotu, estali egin nahi izan zutela horixe, hain zuzen ere, arrakasta hori, jendetsu izate hori, eta larri zaurituta gertatu zen, adibidez, gazte bat hemen berton, Gasteizen, oraindik ere epaibidea amaitu ez duen gertakari polizial bat tarteko. Baina ez zen hori bakarrik gertatu: Araban bertan beste zortzi atxiloketa egon ziren greba-egun hartan, beste lau pertsona zauritu Ertzaintzaren eskutik Gipuzkoan, Oreretan, beste bi atxiloketa aparte, 50 identifikazio Iruñean... Beno, hori martxoaren 29an. Eta urte berean, duela hilabete batzuk, irailaren 26an, "antzeko parecido" esango genuke, bi zauritu egon ziren orduan Bilbon, 13 pertsona auzipetu egin zituzten greba honetan parte hartu izanagatik eta guztira 18 pertsona atxilotu egin zituzten egun hartan hego Euskal Herrian. Beraz, eta zuek bezala oso kontziente izanik hurrengo asteetan eta hurrengo hilabeteetan etorriko direla mobilizazioak, etorriko direlako egoera sozial eta ekonomiko larriak eta are larriagoak, eskari batzuk ekartzera etorri gara gaurko honetan, eta uste dugulako instituzioek beste ezeren gainetik gai honi dagokionean eskubideen defentsa egin behar dutela. Eta eskubideen defentsa diot, lan duinerako eskubidearen babesean eta greba lan duinerako eskubidearen babesean egiten denez, kasu horretan greba-eskubidearen babesean ere bai, zaintza hori egitea erakunde publikoon ardura dela uste dugu. Beraz, hiru eskari. Batetik, eta lehenengo honek bere bide formala eramango du eta eskatuko dugu formalki, ez da legez bestekoari dagokiona eta, Ertzaintzaren iharduerari dagokionez eta polizia autonomikoaren eredua bera berraztertu egin behar dela esaten den honetan, eta horrekin bat gatoz, berraztertu egin behar da, eskatzen diogu Segurtasun sailburu andreari, justu, greba eta oro har lan-mobilizazioen inguruan, argitzea eta zehaztea, zehaztuta edukitzea Ertzaintzaren aktuazio zibil eta segururako protokolo bat, bai lanera doazenen zein grebara deitzen ari direnen, guztien eskubideen bermea helburutzat hartuta eta bestelako ondorioak ekiditeko. Eta bestetik, legez besteko proposamenean planteatzen ditugun kontuak. Legebiltzar honek adieraztea greba-eskubidea herritar zein langile guztien oinarrizko eskubidea dela, lehen aipatutako arrazoiengatik, lan- eta gizarte-eskubideen defentsa eta aldarrikapenerako tresnetariko bat dela eta horregatik esaten dugu. Bigarrenez, lehen esan bezala, nahiz epai hori pasatuta egon, absolbituta egon eta igarota egon, uste dugu pertsona horien eskubide zibilak bidegabeki urratu izan direla bi urtez; beraz, elkartasun-adierazpen bat jasotzen da bigarren puntuan. Eta hirugarrenik, arazoaren muinera jotzea, hori da benetan tokatzen zaiguna Ganbera honetan eta, beraz, Eusko Legebiltzarrak espainiar Gobernuak inposatutako lan- eta gizarte-eskubideen murrizketak arbuiatzea eskatzen dugu, eta Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu prekarietatea eta langabezia sustatzea besterik ez dakarten murrizketa horiei aurre egiteko eta bertan, kasu honetan, Euskal Autonomia Erkidegoan, ez aplikatzeko. Besterik ez, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_224
10
9
07.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Arratsalde on. Uste dut ez dudala luze jardungo. Tira, guk uste genuen EH Bilduk aurkeztu digun ekimen hori baztertu egingo zela, bazitekeela baztertzea. Azkenean, bertan utzi dute. Hainbat gairen arteko saski-naskia ekarri digu, betiko gai batzuk tartean, eta, beraz, osoko zuzenketa aurkeztu dugu guk. Tira, zuzenketa hori izan zitekeen, edo besteren bat, edo batere ez. Azkenean, osoko zuzenketa hori aurkeztu dugu guk. Dena den, berriro diot, EH Bilduren ordezkariak eskubide jakin batzuen defentsan aitzindari izan nahian datoz hona. Greba-eskubidea, lan-eskubideak eta gizarte-eskubideak darabiltzate ahotan. Eta guk ez dugu onartuko EHBk guri eskubide jakin batzuen defentsari buruzko azalpenik ematea. Zuek ez duzue inolako sinesgarritasunik. Zuek ez duzue greba-eskubideaz, lan-eskubideez eta gizarte-eskubideez hitz egiterik, gogoratu behar baita ETAren urraketak kondenatu gabe jarraitzen duzuela. Beraz, zuek hona etorri eta lan- eta gizarte-eskubideez eta greba-eskubideaz aritzea ez dugu onartuko guk. Bestalde, bigarren puntuan, epaitutako hemezortzi lagun horiei elkartasuna eta babesa ematea aipatu dute, haien lan-eskubideen alde egitearren, EHBren hitzetan. Argi utzi behar dugu hori gezurra dela. Gezur nabarmena. Jende hori ez zuten atxilotu eta epaitu beren lan-eskubideak defendatzeagatik, ustez beste herritar batzuk presionatzeagatik baizik; hau da, beste herritar batzuen eskubideak urratzen saiatzeagatik eta lanerako eskubidea erabiltzeko eragozpenak jartzeagatik, edo furgoneta baten gurpilak zulatzeagatik, edo lan egiteko eskubidea erabili nahi zuen langile bat atxikitzeagatik. Beraz, ez zituzten epaitu beren lan-eskubideak defendatzeagatik, legearen aurkako ekintza jakin batzuk egiteagatik baizik. Baina ez dago argi EHBk zehazki zer esan nahi digun: lanera doan langile baten gurpilak zulatzea ondo dagoela, ala auzipetuak ez zirela ekintza horien egileak. Beharbada, interesgarria litzateke hori argitzea, nahiz eta gure irudipena den horrelako ekintzak egitearen alde daudela ez dakit nik zer eskubide defendatzeko. Eta, azkenik, Gobernu Zentralaren gizartealorreko murrizketen kontra daudela esan dute, eta Eusko Jaurlaritza murrizketok ez ezartzera bultzatu nahi izan dute. Hau da, legearen kontrako ekintza-sorta bat egitea edo halako zerbait proposatzen diote Eusko Jaurlaritzari. Bada, guk osoko zuzenketa bat aurkeztu dugu, Estatuko Segurtasun Gorputz eta Indarrei gure babesa adierazteko, bereziki, Ertzaintzari, 2011ko urtarrilaren 27ko lanagatik. Eta, noski, zuzenketa horretan adierazten dugu justiziaren erabakiak errespetatzen ditugula, eta berretsi egiten dugu hori hartu dituen erabakiei dagokienez. Euzko Abertzaleak taldearen osoko zuzenketa ere zentzuzkoa iruditzen zaigu. Eskatzen hasita, puntukako bozketa eskatuko genuke. Izan ere, haien bigarren puntuan, Espainiako Gobernuaren lan- eta gizarte-alorretako murrizketak arbuiatzen badituzte ere –gu bat gatoz horrekin–, murrizketa horiek eta autogobernua elkarri kontrajarrita aurkezten dituzte. Orduan, gogorarazi behar dugu guk, beste behin ere, autogobernutik ere murrizketak ezar daitezkeela, ez direla gauza kontrajarriak, eta egungo Eusko Jaurlaritzak, aurrekoak eta haren aurrekoak bezalaxe, murrizketak bultzatu dituela gizarte-alorrean. Horrenbestez, garrantzitsuena ez da autogobernua lortzea, autogobernu hori zertarako eta nola erabiltzen den baizik. Horregatik, guk, dena dela, gure osoko zuzenketaren alde bozkatuko dugu. Argi eta garbi esan nahi dut UPyD greba-eskubidearen alde dagoela, lanerako eskubidearen alde dagoela, Espainiako Gobernu honek eta aurrekoak lan- eta gizarte-alorretan ezarritako murrizketen kontra dagoela, ezarri ziren lanerreformen kontra egin genuela… Bada, Legebiltzar honetan eztabaidatzen ditugun kontu horiek guztiak. Hortaz, aurkako botoa emango diogu ekimen honi, aldeko botoa emango digu gure osoko zuzenketari, eta puntukako bozketa eskatzen dugu Euzko Abertzaleak taldearen zuzenketari dagokionez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_225
10
9
07.02.2013
OTADUI BITERI
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea, eta arratsalde on guztioi. Gure taldearen ustez, Euskal Herria Bilduk aurkeztutako ekimen honetan gai bi jorratu egiten dira: alde batetik, greba-eskubidearen aldeko adierazpena egiten da, eta bestetik, lan- eta gizarte-eskubideen murrizketen kontrako jarrera azaldu eta Eusko Jaurlaritzari eskatzen zaio espainiar Gobernuaren murrizketok ez aplikatzea Euskadin. Esanda dago gure taldeak osoko zuzenketa bat proposatu duela ez legezko proposamen honen aurrean, eta gure zuzenketaren zergatia azaltzen ahaleginduko naiz. Lehenik, uste dugulako grebarako eskubidearekin batera, lanerako eskubidea aitortu behar dela plano berean. Eta hori, antza, jatorrizko ekimenean ahaztu egin zaizu, Ugarteburu andrea, nahiz eta gero zure diskurtsoan lanerako eskubidea ere aitortu duzun; orduan, nahi gabe ahaztu duzuela pentsatu nahi dut. Bestetik, murrizketei dagokienez, murrizketon aurkako jarreran berresteaz gain, Jaurlaritzari eskatzen diogu gizarte-zerbitzuak defendatu ditzala, baita Euskadiren autogobernua ere, horrek ekarriko dituelako, Maneiro jauna, daukagun egoerari aurre egiteko baliabiderik egokienak. Lehenengoko gaiari dagokionez uste dugu grebarako eskubidea eta lanerako eskubidea langileek dituzten funtsezko eskubideak direla, hau da, greba deituta dagoen egun batean lanera joatea erabakitzen duen langileak bere behar-postura joateko eskubide osoa duela eta ezin zaiola trabarik jarri eskubide hori egikaritzeko orduan, bi eskubideok berdin-berdin bermatu eta babestu behar direlako, eta ez Ugarteburu andreak dioen moduan edo guri egozten digu bata bestearen kontra jartzea. Ez, ez. Bi eskubideak plano berberean aitortu eta bermatu eta babestu behar dira. Aurrekoa esanda, grebarako deialdia egiten duten sindikatuek edo erakundeek eskubide osoa dute langileei jakinarazteko zeintzuk diren greba egiteko arrazoiak, eta zentzu horretan, epaitegiek aitortu dute grebarako eskubideak bere baitan suposatzen duela langileei eskatzea grebari lotzea eta helburu hori duten baterako ekintzetan parte hartzeko eskubidea, betiere antolamendu juridikoak ezarritako mugen barruan. Are gehiago, Lanaren Nazioarteko Erakundeak sarritan gogorarazi du informazioa eta publizitatea grebarako eskubidearen oinarrizko edukia egituratzen dutela, eta informaziorako eta publizitaterako ekintza horiek beharrezkoak direla greba aurrera eramateko. Aurreko hori guztia aitortuta, argi esan behar da, ordea, badagoela pikete batek inoiz gainditu ezin dezakeen muga bat, eta hori da, hain zuzen ere, lanera joan nahi duen langilearen askatasuna bere beharpostura joateko, inolako trabarik gabe eta inolako eragozpenik gabe. Eta noski, esan beharrik ez daukat pikete batek inoiz ezin duela derrigortu, beldurrik eragin edota mehatxatu langileek greba egin dezaten. Azken finean, eskubide guztiek muga bat daukate, eta muga hori da beste eskubide baten titularrak bere eskubidea egikaritzeko daukan askatasuna. Ugarteburu andreak hemen gogorarazi dizkigu gure Erkidegoan izan genituen greba-egun bi. Bata izan zen martxoaren 29an, eta esan behar dut egun hori gogoan daukagula hemen gauden askok, izan ere, egun hartan Parlamentua, Legebiltzarra, harrikatua izan zen. Bestalde, aipatu duzu beste egun bat ere –irailaren 26a–, eta irailaren 26a gogoan daukagu, baita ere, hemen gauden gehienok, zeren eta Gernikan zenbait dendarik eta ostalarik, euren lanerako eskubidea egikarituz, euren negozioa ireki zuten. Horren aurrean, Gernikan paskin batzuk atera ziren, esaten zutenak greba-egunean euren negozioa –denda, taberna, dena delakoa– zabaldu zutenei esaten zitzaien herriaren etsaiak zirela. Orduan, galdetu nahi dizut ea zure ustez horrelako gertakariekin lanerako eskubidea bermatzen den eta ea aitortu egiten den horrelako ekintzekin lanerako dugun eskubide hori. Bigarren kontuari edo gaiari dagokionez, Euskal Herria Bilduk Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio lan- eta gizarte-eskubideen murrizketak argudiatzea, bai eta prekaritatea eta langabezia sustatzea besterik ez dakarten murrizketa horiei aurre egitea. Gogoratu behar da, aipatu duzun moduan, urtarrilaren 27an zenbait elkartek grebarako eguna deitu zutela pentsioen erreformaren aurka protestatzeko, ezta? Eta duela hiru aste hemen aukera izan genuen gai honi buruz eztabaidatzeko, orduan Alderdi Sozialistak aurkeztutako ekimen baten haritik. Dakizuen moduan, gainera, aurreko legegintzaldian ere luze eztabaidatu genuen lan-erreformaren eta gizarte-murrizketen inguruan. Bere garaian Zapatero jaunaren pentsioen izoztea zekarren erregedekretuaren aurka azaldu ginen, eta orduantxe ere espainiar Gobernuari eskatu genion neurria ezabatzea. Eta espainiar lan-erreformaren aurka ere azaldu zen bere garaian Legebiltzarra. Gaurkoan, gure taldearen zuzenketaren bidez murrizketen aurkako jarrera azaltzeaz gain, Jaurlaritzari eskatzen diogu jarrai dezala gizarte-zerbitzuak eta Euskadiren autogobernua defendatzen. Esan bezala, hizpide dugun greba-eguna deituta zegoen pentsioen izoztearen aurka protestatzeko, eta pentsioen izozteari buruz, nire taldekidea den Gorospe andreak duela 15 egun hemen gogorarazten zigunez, Estatutua betetzea eta Gizarte Segurantzaren eskumena eskuratzea eskatzen zuen. Ildo beretik, eta honetaz Ugarteburu andrearekin bat gatoz, defendatzen dugu lan-harremanetarako esparru autonomo propioaren beharra, zentzu horretan autogobernuan aurrera egiteko beharra. Horregatik aurkezten dugu zuzenketa, errealitateak demostratzen duelako Euskadik eskumenen bat jaso duenean kudeaketa hobetu dela, bai eragingarritasunean eta, nola ez, hurbiltasun eta arintasunean. Y en este sentido, y como exponente de la defensa de nuestro autogobierno, siendo el Concierto Económico uno de los pilares del mismo, el consejero de Economía y Hacienda, el señor Gatzagaetxeberria, ya anunció en su comparecencia que se va a esforzar en la permanente actualización y adecuación del Concierto Económico. Es más, ha anunciado públicamente que será el primer tema que planteará al ministro de Hacienda. Animamos al consejero a que así lo haga, porque de esa actualización depende que contemos con más recursos, que bienvenidos sean. Asimismo, el Gobierno ha mostrado su firme voluntad de defender y mantener el modelo vasco de bienestar, que se concreta en la defensa de las políticas sociales, como son la educación, la sanidad y la lucha contra la exclusión social. Bien es cierto que la menor recaudación obligará a sacrificar programas o servicios que no son básicos, pero garantizando en todo caso los contenidos esenciales de la educación o la sanidad, y se mantendrán en su integridad las políticas contra la exclusión social. Como intuyo que a este reconocimiento de que el Gobierno tendrá que ajustar el gasto y sacrificar aquello que no es básico, intuyo que algún portavoz le entren ganas de decirnos que hemos empezado a enseñar la patita, únicamente decirles que lance la primera piedra aquel que esté libre de hacer ajustes en el presupuesto que esté gestionando. Y, junto con lo anterior, el Gobierno además está preocupado, y además de estar preocupado está ocupado, que es lo importante, en dar respuesta a la que sin duda es la mayor preocupación de la ciudadanía vasca, es decir, el empleo. Ayer mismo el señor Aburto, en sede parlamentaria, nos dio cumplida información de las medidas que en materia de empleo adoptará el departamento a corto, medio y largo plazo, y además en breve presentará un plan de empleo para dar impulso al emprendizaje y a la creación de puestos de trabajo para jóvenes. Lo cierto es que los datos no invitan al optimismo, por lo menos en lo que al corto se refiere, y sin duda uno de los grandes retos del Gobierno Vasco es estimular la economía para crear puestos de empleo. Y nosotros animamos (zure baimenarekin oraintxe bukatuko dut, presidente andrea), animamos al Gobierno a que así sea, a que trabaje por incentivar nuestra economía para generar puestos de trabajo. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_226
10
9
07.02.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Hona ekarritako jatorrizko ekimenaren lehen puntuak eskatzen dio Legebiltzar honi adieraz dezala greba-eskubidea herritar ororen oinarrizko eskubidetzat. Euzko Alderdi Jeltzaleak aurkeztutako zuzenketan ere aipatzen da greba langileen oinarrizko eskubidea eta lan- eta gizarte-eskubideak defendatzeko eta aldarrikatzeko tresna dela. Hitz egin dezagun, bada, grebaz, grebaeskubideaz eta eskubide horren jatorriaz. Estreinakoz 1864. urtean Ingalaterran onartu zela egia den arren, askoz lehenagoko aurrekariak ditu. Egiptoraino jo behar dugu, Erregeen Haraneraino, grebaz hitz egiten hasteko. Industria Iraultzaren hasi zen gogotik erabiltzen eskubide hori, eta Chicago erreferentzia saihestezina da gai honetaz hitz egitean. Handik dator, hain justu ere, Maiatzaren Lehena ospatzeko ohitura. Espainian ere aspalditik izan dira greba orokorrak, 1855. urtetik. Bistakoa da greba egiteko moduak pixkanakako bilakaera-prozesu bat izan duela, eta, lehen lanbaldintzak hobetzeko aldarrikapen- eta protestatresnatzat erabiltzen zen arren, joan den mendeko eta oraingo grebak politikoak direla, botere publiko ezarria ahultzeko tresnatzat erabiltzen dela greba. Lehen esan da hemen jendeak ez duela greba egiten aspertuta dagoelako, baina ez dira egiten laneskubideak defendatzeko bakarrik ere. Gogora ekarri nahi dut López jauna gobernura iritsi orduko zentral sindikal abertzaleek egin zioten greba. Orduko hartan, ez zen eskubide-urraketarik izan, ezertarako astirik ez baitzen izan. Ikuspuntu juridikotik, nazioartean, Ekonomia, Gizarte eta Kultura Eskubideen Nazioarteko Itunean, 8. artikuluan ematen zaio estaldura greba-eskubideari. Gure herrialdeari dagokionez, gai juridiko honek badu berezitasun bat. Bada, nahiz eta greba-eskubidea Konstituzioan jasota egon, ez du dagokion garapen legala izan. Konstituzioak, 28. artikuluan, aitortzen du, lehen esan bezala, greba-eskubidea oinarrizko eskubidea dela. Adierazten du, gainera, langileei eskubide hori aitortzen zaiela, beren interesak defenda ditzaten, eta eskubide horren erabilerari buruzko arauak ezartzen dituen legeak bermatu behar duela gizarteko fun- tsezko zerbitzuak ematen direla. Izan ere, oinarrizko eskubide hori ez da Legebiltzar honen adierazpen batetik sortu, ez da Legebiltzar honen eskaera batetik sortu, aitorpen konstituzional batetik baizik. Baina agindu hori lege organiko baten bidez garatu behar zen, oinarrizko eskubidetzat jotzen baita. Konstituzioak hogeita hamar urte indarrean eraman arren, lege hori onartu gabe dago oraindik, eta onespen zain dagoen azken lege konstituzional handia izango da, beharbada. Beraz, greba-eskubidea Konstituzioa baino lehenagoko arau batek erregulatzen du, 1977ko Laneko Harremanei buruzko Errege Dekretu Legeak. Partzialki konstituzionaltzat jotzen da lege hori, eta beste interpretazio bat eman zion Auzitegi Konstituzionalaren 11/1981 epaiak. Araubideko bitxikeria horrek luze jo du –hasieran espero zen baino luzeago, dudarik gabe–, eta eskubide horrek, maiz, auzitegirako bidea hartu du eta auzi asko eragin ditu. Horrek agerian uzten du eskubide horren erabileraren gaineko araudi berri bat sortu beharra dagoela. Eta beste berezitasun bat ere hartu behar da kontuan: greba-eskubidea norberaren eskubidea da, baina taldean erabiltzen da, taldeko parte-hartzea behar du, kontratu-haustura hutsa besterik ez bailitzateke izango bestela. Baina, hemen batzuk saiatu diren arren, ukaezina da oinarrizko eskubide honek, maiz, talka egiten duela lanerako eskubidearekin. Azkena aipatu dugun hori ere oinarrizko eskubidea da, gure Konstituzioko 35. artikuluan aitortua. Baina, Konstituzioak aitortutako oinarrizko eskubidea izan arren, sistematikoki urratzen da greba-egunetan. Eskubideen arteko talka hori konpondu egin behar da, norberak libreki eta bere borondatez hartutako erabakia, bata nahiz bestea izan, baliatu ahal izan dezan. Tamalez, errealitatea oso bestelakoa da, eta greba deitu dutenek lanerako eskubidea kentzen eta baliogabetzen saiatzen dira gehienetan. Ondotxo dakigu guztiok greba-egun guztietan presioa, bortxa eta mehatxua erabiltzen dutela piketeek; pikete informatzaile deituriko horiek errepresiozko edo bortxazko piketeak dira, izatez. Errepideak mozten dituzte; kontzentrazioak egiten dituzte enpresen sarreretan beren borondatez lanera joatea erabaki duten langileak presionatzeko eta behartzeko; dendaz denda joaten dira ixteko gonbit egitera –eufemismoa erabiliz–, aintzat hartu gabe horrek zer-nolako galerak eragingo dizkien edo benetan lantegia itxi nahi duten. Ekintzok behin eta berriz egiten dira, eta grebalarien ohiko jokabide bilakatu dira. Ez digu balio ekintza horiek justifikatzeko sistematikoki erabili ohi den argudio horrek: gertaera bakanak direla, kontrolik gabeko taldeek egiten dituztela… Guztiok dakigu nahita eragindako, planifikatutako, antolatutako eta estrategikoki programatutako jokabideek eragiten dituztela maiz jarrera horiek. Horrelako jokabideak ez dira bat-batean gertatzen, eta agerian uzten dute sustatzaileak porrot egiteko beldurra dutela. Jarrera horiek oinarrizko eskubide horren erabilera okerra eta haren izen onaren galera besterik ez dakarte. Greba-eskubidearen erabilerak jarrera proaktibo baina borondatezko batean oinarritu behar du, jokabide aldarrikatzaile baina protestazko batean eta hautatzeko askatasuna ardatz hartzen duen prestutasun batean, bestela beste oinarrizko eskubide baten aurka egiten baita, lana askatasun osoz egiteko eskubidearen aurka. Kontua da askatasunaz ezer gutxi dakiela proposamena egin duen taldeak. Greba-eskubidea ezin daiteke nahitaezko ekintza bihurtu, eta greba protestarako baliabidetzat erabiltzea ezin da inposizio kolektibo bihurtu. Era berean, ikuspegi kolektiboago batetik, badakigu greba-eskubidea gehiegikeriaz eta modu desproportzionatuan erabiltzen dela maiz, ezarritako gutxieneko zerbitzuak errespetatu gabe eta herritarrak bahituz. Gutxieneko zerbitzu minimoak emateak eta zaintzeak botere publikoen lehentasunezko kontua izan behar du. Ez dut joan nahi edo amaitu nahi, nire hitzek barregura ematen dizutela dirudien arren, proposamena egin duenari (Bildu) erantzun gabe. Izan ere, Bilduko jaun-andreok, deigarria egiten zaigu, berriro ere, pertsona ororen lehen eskubidearen kontrako erasoak artean kondenatu ez dituztenak beste oinarrizko eskubide batzuen defendatzaile setatiak izatea. Beste behin ere, Bilduren hipokresia oso-osorik eta eskaera guztietan ikusteko parada izan dugu, beraz. Azkenekotik hasiko naiz, murrizketei buruzko eskaeratik. Zuek hemen proposatzen duzuena zeuen agintepeko erakundeetan aplikatu behar zenukete. Ez dut amaitu nahi esan gabe Bilduren proposamena partzialtasunaren adibide argia dela, Bilduko jendeak gertaerez eta hizkeraz egiten duen manipulazioaren adibide argia. Ekimenaren izenburua bitxia da, besterik ez esatearren: hemezortzi lagunen kontrako epaiketa "2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte har- tzeagatik". Izenburu horrekin, aldeko botoa jaso beharko luke, eztabaida gehiagorik gabe, greba, hemen guztiek esan dutenez, oinarrizko eskubidea baita, eta jendea oinarrizko eskubide bat erabiltzeagatik atxilotzerik ez baitago. Hizkeraren manipulazioarekin jarraituz, laneskubideak defendatzeagatik epaitu dituztela esan duzu. Ez, jaun-andreok. Esan dizuete hemen lehen. Ez dituzte horregatik epaitu, ez dituzte epaitu beren laneskubideak defendatzeagatik. Zigor-kodeko 315.3 artikuluari jarraikiz epaitu dituzte, langileen eskubideen aurkako delitu batengatik. Azkenean, absolbitu egin dituzte. Gehiegikeriarik egon bada, gehiegikeria horietaz eztabaidatzen duten erakundeetara jo behar duzue, eta ez Ganbera honetara. Gehiegikeriarik egon baldin bada. Baina, nire ustez, lagun horiek auzipetu eta inputatu badituzte, aztarna batzuk zeudelako izango zen. Ustez delituzko jokabideak izateagatik epaitu dituzte, baina Bildukoek, ekimen honen eta beste hainbaten bitartez, beren betiko asmoarekin jarraitzen dute, auziperatze eta epaiketa guztiak beti arbitrarioak eta bidegabeak direla sinetsarazteko asmoarekin. Mobilizatzeko oinarrizko eskubidea ere aipatu dute, baina guk ez dakigu oso ondo mobilizatzeko oinarrizko eskubide hori non datorren. Mobilizatzeko beste modu batzuk ere aipatu ditu, nahiz eta gutako askok jada badakigun zein izan diren Bilduk maiz erabili izan dituen mobilizazio-bide horiek. Denok dakigu zer eratako greba aldarrikatzen duen Bilduk: greba inposatua, hainbat indarkeriamaila dituena, baina herritar guztiek nahitaez aintzat hartu behar dutena. Denok dakigu nola jokatu duen LABek, Bilduren lehengusuak. Denok dakigu haien greba-egunetan, sabotajeak, mehatxuak, bortxa eta, behin baino gehiagotan, erasoak izaten direla nagusi. Denok dakigu nola jokatu izan duen LABek beti, jendea mobilizazioekin eta grebekin bat egitera bultzatzeko (askatasunez, hori bai), jendeari gutunak eta esku-orriak bidaliz edo emanez. Alderdi Popularrak ez du greba-mota horren alde egiten. Erabaki askearen edo norbanakoen borondate askearen errespetuan oinarritutako grebarako eskubidearen alde egiten dugu guk. Lanerako eskubidea errespetatzen duen eredu bat nahi dugu, herritar guztientzako oinarrizko zerbitzu publikoei eusten dien eredu bat. Grebarako eskubidearen eta lanerako eskubidearen arteko adiskidetzearen alde egiten dugu guk, aldarrikapenaren eta protestaren arrazionaltasunaren arteko oreka sustatuz. Guk diogu lan-mobilizazioetan delituzko jarrerak agertzen badira, segurtasun-indarrek eta justiziak esku hartu behar dutela. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_227
10
9
07.02.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señoras y señores parlamentarios, buenos días a todos. Ni ere greba-eskubideaz arituko naiz, hasteko, baina, egia esanda, Otadui andrearen hizketaldiaren azken zatia gaixotu aurretik botika hartzea ez ote den iruditu zait, eta zerbait esan nahi dut horretaz. Otadui andreak esan du: "Nork ez du murrizketarik egin hemen? Jaun-andreok, bozeramaile batzuek kritikatu egingo dute nire Gobernuak murrizketak egin izana. Gatzagaetxebarria jaunak esan zuen aurrekoan Ekonomia Ituna berrikusteko eskatuko dugula". Eta nik diot: tira, gaixotu aurretik botika hartzea da hori, eta, batez ere, arazoa beste bati pasatzea. Hau da, hitzarmena negoziatzea da konponbidea, eta hori ez da Eusko Jaurlaritza honi bakarrik dagokion kontua, Kontzertua Madrilgo Gobernuarekin negoziatu behar baituzue. Jakina, nik esango nizuke, Otadui andrea, zure Gobernuari, Alderdi Jeltzalearen Gobernuari esango nioke besteoi etxeko lanak jarri baino lehen zeuonak egin ditzazuela. Gatzagaetxebarria jaunak ekar diezagula hona aurrekontu on bat, eta hitz egingo dugu orduan. Hor dago gakoa. Adiskidetasun osoz diotsut, gaixotu aurretik botika hartzearen parekoa iruditu zait niri. Tira, baina hel diezaiogun greba-eskubidearen gaiari. Sozialistok uste dugu, hemen behin eta berriz esan denez, greba-eskubidea oinarrizko eskubide bat dela. Langileen oinarrizko eskubidea da, eta oinarrizko tresna izan da. Ez dut beste batzuek egin duten digresio historikora joko greba-eskubidea langileen edo langile-klasearen aldarrikapen garrantzitsuak eskuratzeko zeinen garrantzitsua izan den azaltzeko. Ongi, baina greba-eskubidea, sozialiston aburuz, ezin da inoiz lanerako eskubideari kontrajarrita edo hura baliogabetzeko erabili. Eta lanerako eskubidea ezin du baliogabetu, ezta langile-klasea grebaeskubidea erabiltzen ari den une horretan ere. Funtsezko kontua, funtsezko muga, deritzogu horri. Uste dugu, bestalde, greba-eskubidea ezin dela inoiz estortsioaren pareko izan, ez eta jendearen zirku- lazio librea eragozteko ere. Haiek ere oinarrizko eskubideak dira, eta zaindu egin behar dira, baita beste oinarrizko eskubide bat (greba-eskubidea) erabiltzean ere. Sozialistok bat gatoz egoera ekonomikoaren eta gertatzen ari denaren gainean hemen egin diren azterketekin, eta ez dugu arazorik onartzeko. Kontra gaude, gainera. Eskuina langileen eta gizartean hainbat eta hainbat urteren ondoren lortutako guztiaren kontra egiten ari den eraso horren kontra gaude, erabat, sozialistok. Murrizketak ezarri ditu gizarte-arloan eta lanarloan, banakoen eskubideak murriztu ditu, ongizateestatua desegin du eta eskuineko gobernuen lagunen mesederako izan diren pribatizazioak bultzatu ditu, aitzakia bakartzat eragin zorrotza izaten ari den krisi ekonomiko hau jarrita. Bada, lehen esan bezala, egoera horren kontrako jarrera erabatekoa eta irmoa dugu sozialistok. Beraz, horren aurka egiteko mobilizazioen alde gaude; haien alde egin dugu, eta haien alde egiten jarraituko dugu. Murrizketak ezartzen ari direla eta eraso orokor bat abiarazi dutela ikusita, gu manifestazioei babesa ematen ari gara, bai eta grebei ere. Uste dugu greba tresna bat dela, legezko baliabide bat, urtetako ahaleginei esker lortutako gauza horiek guztiak defendatzeko, dena murrizten eta kentzen saiatzen ari diren honetan. Baina, Ugarteburu andreak lehentxeago zioen moduan, horrek guztiak muga bat du, mobilizazio orok muga bat du: gainerako herritarren askatasuna eta eskubideak ez urratzea. Ez dago hori egiterik… Marra gorri bat ipini dugu guk hor. Sozialistok mobilizazioei ezartzen diegun marra gorri hori argia eta zorrotza da, eta eskubide guztiak errespetatzean datza, egun horretan mobilizatu nahi ez eta lan egin nahi dutenen eskubideak errespetatzean. Berriro diot, marra gorri hori ez da inoiz zeharkatu behar. Istiluak dakartzaten mobilizazioek, estortsio bidez bultzatutako edo eragindako mobilizazioek eta jendearen eskubideak murrizten dituzten ekintzek ez dute inoiz gure babesik izango. Bada, hori gertatzen denean, Ugarteburu andrea, zuzenbide-estatua da irtenbidea. Zuzenbide-estatuak hiru adar ditu, hiru osagai. Jendearen zirkulazio librerako eskubideak urratzen badira edo herritarrek askatasunez jokatzeko eta greba deituta dagoen egun batean lan egiteko duten eskubidea urratzen bada, botere betearazleak esku hartzen du lehenengo, lehen aipatutako Gernikako gertakari haietan egin zuen bezala. Zer egin zuen orduko hartan botere betearazleak? Zer egin zuen herri honetako polizia demokratiko integralak? Jendearen zirkulazio librea galarazten ari ziren zenbait lagun identifikarazi zituen. Nola galarazi zuten zenbait jenderen zirkulazio librea? Ibilgailu baten hiru gurpil zulatuta. Bere eskubideaz baliatzen ari zen pertsona hari eragotzi egin zion jokabide hark eskubide horretaz baliatzen jarraitzea. Orduan esku hartu zuen zuzenbide-estatuak, lehen esan dudanez, eta Ertzaintzaren bidez egin zuen hori, soil-soilik jendea identifikaraziz. Gero, Ertzaintzak bere eginkizunak bete zituen: egoerari zegokion atestatua ireki zuen. Nora iritsi zen hura? Fiskaltzara. Zuzenbide-estatuaren beste adar bat sartzen da hor. Zuzenbide-estatua errespetatzekotan, zuzenbide-estatuaren hiru adarrak errespetatu behar dira. Ez bat, hirurak baizik. Ondoren, sistema judiziala hasten da lanean. Sozialistok ez dugu muturra gehiegi sartzen kontu horietan. Izan ere, guk zuzenbide-estatua eta botere-banaketa errespetatzen ditugu beste ezeren gainetik, eta uste dugu botere judiziala funtsezkoa dela hemen ditugun zuzenbide-estatu, askatasun eta demokrazia hauei eusteko; horregatik ez dugu muturra gehiegi sartzen kontu horietan. Beraz, nik ez dut balioztatuko fiskalak gehiegi ala gutxiegi eskatu ote duen ibilgailu baten hiru gurpil zulatzeagatik, lanerako eskubidea erabiltzen ari zen herritar hari lanera joatea eragotzi eta eskubide askea galarazteagatik. Botere judizialak ekintzok interpretatu, eta, bere independentziari jarraikiz, erabaki bat hartzen du, eskaera bat egiten du. Auzi hori, gainera, ezerezean geratu da, dagoeneko esan den bezala. Azkenean, absoluzio-epaia eman zaie, eta horretaz eztabaidan jarraitzen badugu, aingeruen sexuaz hitz egitera edo batek jakin nora iritsiko garen. "Fiskala urrunegi joan" ote zen ari gara eztabaidatzen. Bada, hori interpretazio bat da. Fiskalak egin beharrekoa egin zuen. Eta epaileak auzipetuak absolbitu egin behar direla esan du. Otadui andrea, zuen proposamenaren alde egingo dugu guk, uste baitugu eztabaida honen muinarekin bat datorrela. Eztabaida honen muina da greba-eskubidea defendatzen dugula, lanerako eskubidea defendatzen dugula eta, nola ez, autogobernuaren alde egiten dugula murrizketei aurre egiteko. Zuzenketaren atal horretan kontrajarrita daudela dirudiela zioen Maneiro jaunak, baina ez da hala. Nire ustez, Patxi López Lehendakariaren Gobernuak esku hartu zuenean frogatu zen ongizate-estatuaren defentsa, murrizketen aurkako jarrera eta autogober- nuaren defentsa eskutik helduta zihoazela. Frogatu egin dugu. Berriz diot Patxi López lehendakariaren Gobernuak frogatu zuela, eta, beraz, aldeko botoa emango diogu zuk aurkeztutako zuzenketa horri, hemen aipatu dugun egoera ezin hobeto laburbiltzen du eta, gure ustez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_228
10
9
07.02.2013
UGARTEBURU MARKUERKIAGA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Beno. Ea, banan-banan. Maneiro jaunari, lehenengo eta bat esan –eta seguruena hau esan beharko dizugu lau urte hauetan askotan, baina, beno, esango dizugu problemarik gabe–, sinesgarritasuna eta zilegitasuna Euskal Herria Bildu taldeari, lasai, zuk ez daukazu zertan eman, herritarrek eman digute jada, hemen gaude 21 eta hor zaude zu, besterik gabe. Epaiari buruz, epaia emanda dago, absolbituta daude pertsona hauek eta interbentzioa hasterakoan lehenengo gauza, hori kokatu dut. Badirudi gauza hau pasatuta dagoela; beno, hala ere, gaia ekarriko dugu... Baina epaia emanda egon arren eta absolbituta egon arren pertsona hauek, bai zuk eta baita Llanos andreak ere berriro ere fiskalarena egin duzue. Absolbituta daude, epaitu zituzten eta epai horrek argi utzi zuen, gainera, frogarik gabe ari zirela akusatzen. Dena dela, greba-eskubidearen alde zaudela esan duzu, eta murrizketa sozialen kontra zaudela esan duzu, eta, gainera, askotan esaten duzu. Orduan, ez dugu ulertzen: gu ere greba-eskubidearen alde gaude, murrizketa sozialen kontra gaude, batez ere, gertatzen ari dena da modu patologikoan Euskal Herria Bilduren kontra zaudela, baina hori ja zuk erresolbitu beharreko kontua da, besterik gabe. Otadui andreari, lehen hitz egindako zentzuan, ezta? Esaten nizun, ez da zuk egiten duzun gauza bat. Nik uste dut greben inguruan gero eta gehiago kontraposizio faltsu bat jartzen dela, eta behin eta berriro tematzen direla grebalariak edo grebara dei egiten dutenak eta, gaizto paperean aldez aurretik jartzeko, gaur hemen zuen batzuen interbentzioetan entzun den bezala, konfrontazio hori jartzea: "Ez, lanera doazenen eskubidea ere…". Bai, noski! Lanera doazenen eskubidea ere. Eta lanerako eskubidea defendatu behar da. Bai, noski! Baina grebara doazenak, hain zuzen ere, grebara doaz kasu horretan lan-eskubide hori erasotua izan dutelako modu batera edo bestera. Beste puntu batzuetan defendatu duzu Eusko Jaurlaritzak gizarte-zerbitzuak babestu egin behar dituela legez bestekoan, seguruena aurrera joango den zuen legez besteko horretan defendatzen duzue hori, eta hitzez defendatzea oso erraza da, eta, batez ere, hemen urte batzuk daramatzazuenen erraztasunaz, ikusita hitz egitea zein erraza den, haizeak eramaten ditu hitzak. Baina atzo bertan Aburto jaunak abisua bota zigun guztioi, guzti-guztioi, esan zuen –eta esan zuen kontrako norabidean, zuk esan duzunaren kontrako norabidean–: "Ukitu beharko ditugu gizartezerbitzuak. Ez dugu nahi, baina ukitu beharko ditugu". Orduan, hitz egitea bai, oso erraza da. Bi eskubideak plano berean bermatu behar direla esan duzu, lanerako eskubidea eta grebaeskubidea, baina gauza da ez dela hori gertatzen. Ez da hori gertatzen, eta, batez ere, greba orokorren egunetan eta lehen esan ditugun kasuistika horiek hor daude: zenbat istilu, zenbat atxiloketa, zenbat auzipetu, zenbat zauritu, baita ere. Ez da hori gertatzen ari, tratatzen da ordena publikoko arazo bat balitz bezala. Berez, ez litzateke logikoa ere izan behar langatazka baten inguruan edo lan-mobilizazio baten inguruan gobernu baten izenean mintzatzen den bakarra orain arte Barne sailburua izatea, edo segurtasun edo deitzen den bezala. Ez litzateke normala ere izan behar, baina horrela izaten da. Mehatxuak eta aipatu dituzue. Zenbat kasu daude? Zenbat kasu? Eta sare sozialei esker gero eta gehiago horrelako gauzak jakin egiten dira jendeak beldurrik gabe hitz egiten duelako batzuetan. Zenbat enpresarik, zenbat ugazabak mehatxatu izan ditu langileak –batez ere, ebentualak, aldi baterakoak–?: "Grebara bazoaz, badakizu zer daukazun". Eta hori horrela da. Eta hori, nik ez dut asmatu, eta badakizue oso ondo nik ez dudala asmatu, eta hori ere mehatxua da eta koakzioa da, eta egunero gertatzen da, modu batera edo bestera, eta greba bezperetan gehiago. Galdera da: azkenean, zein da funtzio publikoa? Zer da guri dagokiguna gai hauen inguruan? Lehenengo eta bat, eskubideen defentsa, eta eskubideen defentsa esaten dugunean, lanerako eskubidea, grebarako eskubidea eta oinarrizko eskubide sozial guztien defentsa. Eta horretarako, betikoa, tresnak falta ditugu. Lan-harremanetarako esparru propioa behar dugu hemen, bestela behin eta berriro –eta badatoz laster– murrizketa gehiago, zapalketa gehiago; eta, noski, egongo dira mobilizazioak, Llanos andrea, egongo dira mobilizazioak, nahiz zuk politikarien diskurtsoa egin beharrean fiskalaren diskurtsoa egin gaurko honetan. Eskerrak Busturialdeko hauek absolbitu dituztela, zeren eta zuk berriro epaitu dituzu, ez bakarrik beraiek, grebalari guztiak, mundu guztikoak, baita Egiptokoak ere, berdin da, guztiak epaitu dituzu. Kriminalizatu egin duzu, gainera, sindikatuen lana, sindikatu zehatz batzuena, sindikatu legal batzuena, hemen, inolako lotsarik gabe kriminalizatu egin duzu. Ikusten zaizu zer prestutasun gutxi daukazun onartzeko jendea haserretzen denean motiboekin, bere lanpostua, bere eguneroko bizimodua, bere eguneroko ogia arriskuan daukalako, horrek molestatu egiten zaituela, ez zu bakarrik, ordezkatzen duzun alderdia ere. Nahiago izango zenuke, seguruena, Esperanza Aguirreren esaldi hori bota, baina noski, itsusi geratzen da. Berak esan zuen, bai, "Deberían prohibir todas las huelgas".
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_229
10
9
07.02.2013
OTADUI BITERI
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, berriz ere, presidente andrea. Unzalu jaunari erantzutearren, nik ere, Unzalu jauna, zintzotasun osoz, ez dakit, uste dut ez naizela ondo azaldu, zeren eta nahi izan dut esan sailburuak esan zuela Kontzertu Ekonomikoa eguneratu behar dela eta eguneratze horrek ekarriko dituela sarrera gehiago. Orduan, suposatzen dut nik zu ere horren alde egongo zarela. Eta gero, bestalde, badakizu sailburu jauna zelako gizon jantzia eta langilea den; beraz, ez izan zalantzarik aurrekonturik onena ekarriko digula. Gero, Ugarteburu andreari erantzuteko. Ez dakit, sentsazioa daukagu edo sentsazioa daukat eskubide bat defendatzeko beste bat urratu behar izatea babesten duzula. Ez zait argi gelditu muga non dagoen. Bestalde, esatea justu Aburto jaunak atzo esan zuenaren kontrakoa esan dudala... Ez, ez, inondik inora ere ez. Zuk ere badakizu sarrerak jaisten direnean, gastuak doitu behar direla, etxean gertatzen den moduan. Eta non? Iragarrita dago, ezta? Oinarrioinarrizko zerbitzuak mantenduko dira, eta, gainera, Aburto jaunari egin diozu erreferentzia eta, gainera, esanda dago gizarte-bazterketaren aurkako politikak berdin-berdin mantenduko direla. Eta zugaz guztiz ados nator esaten duzunean berbak haizeak erraz eramaten dituela. Orduan, suposatzen dut ezagutzen dituzula, baina aipatu nahi ditut hemen Gipuzkoako Foru Aldundian Bildu taldeak egin dituen murrizketak gizarte-kontuetan. Adibideak dira: desgaituen laguntzak, adinekoen laguntzak, indarkeria matxistaren biktimentzako laguntza psikologikoan eta laguntzarako zentroan murrizketak, familientzako diru-laguntzetan ere murrizketak eta Sarbideak programa ere bai murriztu. Guztira, gizarte-politikan 5 milioi euro baino gehiagoko murrizketak. Orduan, zurekin ados nago: berbak haizeak daramatza eta hemen ekintzekin demostratu egin behar da. Besterik ez eta eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_230
10
9
07.02.2013
LLANOS GÓMEZ
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko berriz ere, presidente andrea. Tira, Ganbera honetan egiten diren baieztapenak –batez ere besteei egozten zaizkienak– entzunda, eskerrak hemen gauden! Bada, zuek hemendik baieztapen horiek ateratzen badituzue…, bada, hori, zuek maiz darabilzuen manikeismoa da hori. Nik ez ditut grebak inondik ere kriminalizatu, ez eta greba-eskubidea ere. Eta bistakoa da zuetaz aparte inork ez duela inondik ere ondorio hori aterako nire hizketalditik. Baina bada hor errealitate bat: egun hartan, greba egin nahi izan zuenak egin ahal izan zuen; lan egin nahi izan zuten guztiek ezin izan zuten egin, ordea. Zeuok ere esan duzue hemen: furgonetan zihoan langile bati gurpilak zulatu zizkioten. Pertsona hura lanera zihoan. Baina izan al zuen azkenean lanerako eskubide hori erabiltzerik? Ez. Ez. Zer eratako grebaz ari zarete, bada, zuek? Nik ulertzen dut, erabat, zenbait jende haserre egotea. Gu izan gara hori esaten lehenengoak, eta ulertzen eta onartzen dugu haserre hori dela eta erreakzionatzeko eta protestatzeko greba egin nahi duenak baduela horretarako eskubidea. Askatasun osoa du, bai, greba egiteko, baina ez albokoa greba egitera behartzeko. Bada, zer esan nahi didazu zuk? Grebak nahitaezkoak direla? Esan dizut, Bilduk grebaz duen ideia hori da, nahitaezkoa dela. Greba-deialdia zuek egiten duzuenean, LAB sindikatuak egiten duenean, nahitaezkoa da. Eta zer gertatzen da? Ez, esan dizut lehen ere. Eskubideak oinarrizkoak dira zuentzat… Eskubide batzuk, ezta? Beste batzuk, ez. Eta, eskuarki, zeuon eskubideak dira oinarrizkoak. Besteenak ez. Ederra!. Hortaz, zer esan nahi didazu zuk? Grebadeialdia egiten denean, lanerako eskubidea ez dela existitzen, lana egin nahi duenaren eskubidea ez dela onartzen? Hau da, greba nahitaezkoa dela. Grebaeskubidea eta lanerako eskubidea bateragarri egin behar direla baldin badiogu, nik hemen esan dudanez, greba-eskubidea kriminalizatzen ari gara, nonbait, grebak eta mobilizazioak kriminalizatzen ari naiz ni. Hizkera hori erabili izan duzue eta darabilzue oraindik. Hizkera hori ari zarete erabiltzen alde guzti-guztiguztietan. Fiskalaren diskurtso bera egin omen dut. Ez. Ez! Nik esan dudan gauza bakarra da delituzko jokabiderik baldin badago, jazarri egin behar direla. Nik sinesten dut zuzenbide-estatuan; zuek, aldiz, beti, edozein egoeratan eta edozein aitzakia jarrita, zuei mesede egiten dizuen epaia izan ezean, gainerako kasu guztietan, edozein aukeraz baliatzen zarete zuzenbideestatua irrigarri uzteko. Hortaz, delituzko jokabide bat baldin badago, zer egitea proposatzen duzue zuek? Greba batean izan ala beste edozein egoeratan… Ez ikusiarena egitea? Segurtasuneko sailburu berria hertsatu zenuten, hemen ez zegoen arren, hurrengo greba-deialdietan ezer ez egitera. Piketeak (informatzaileak, hori bai) askatasun osoz ibil daitezela, joka dezatela nahi duten moduan, baina Ertzaintzak ez dezala ezer egin eta epaileek ez dezatela ezer egin. Tira, hori gustatzen zaizue. Ez toki guztietan, noski; gobernuan zaudeten erakundeetan, ez, baina, beste tokietan, dena libre. Hori defendatu izan duzue beti. Besterik gabe, eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_231
10
9
07.02.2013
UNZALU HERMOSA
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Zure baimenarekin, eserlekutik. Nire argudioekin Ugarteburu andrea konbentzitu egin dudala dirudienez, ez baitit ezer erantzun, soilsoilik gauza bat esan nahi diot Otadui andreari: dirusarrerak oso garrantzitsuak dira, bai, aurrekontu bat egiteko, baina garrantzitsuak ziren duela urtebete ere, orduko lehendakari López jaunak diru-sarrerei buruz hitz egin eta aldaketak egitea proposatu zuenean. Kontua da badirudiela zuek gobernuan zaudetenetik direla diru-sarrerak garrantzitsuak, eta horregatik hitz egingo dugu datorren astean erreforma fiskalaz, berez duela urtebetetik jorratuta ekar genezakeen gaia izan arren. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_232
10
9
07.02.2013
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari, arratsalde on. Talde Sozialistak gaur dakarren ekimenaren aita –aitortu beharrean nago– Agirrezabala jauna da, nahiz eta gaur egun ez duen bere umetzat hartzen, Bilduren zuzenketari erreparatuta. Zuzenketa horri erantzuten saiatuko naiz, bada, ez baitio inongo ekarpenik egin hona ekarri dugun ekimenari. Horrenbestez, lehenik eta behin proposamen honen aurrekariak apur bat azaltzen saiatuko naiz, eta, bide batez, EH Bildu legebiltzar-taldeari aditzera emango diot zergatik jo dudan ez genuela ados egoteko aukera handirik, haren zuzenketaren izenburuan bertan argi ikusten baita ez dutela gure ekimenaren muinarekin bat egiten. Bederatzigarren legegintzaldian, hau da, aurrekoan, Agirrezabala jaunak, interpelazio bat zela-eta, mozio bat aurkeztu zuen 2011ko abenduaren 15ean, non Eusko Jaurlaritzari eskatzen zion konpentsazioedo indemnizazio-funtsa sor zezan amiantoagatiko lan-gaixotasunek kaltetutakoentzat. Amiantoaren euskal plana eratzea ere eskatzen zen, bestalde. Orduko eztabaida hartan, bi erdibideko zuzenketa gurutzatu ziren. Haietako bat elkarrekin hitzartu zuten Ezker Batuko Arana jaunak eta talde Mistoko Agirrezabala jaunak –orduan, talde Mistoan baitzegoen, Eusko Alkartasunaren legebiltzarkide–, eta beste erdibidekoa, berriz, Talde Popularrak eta Talde Sozialistak sinatu zuten. Azkenik, gure taldearen eta Talde Popularren erdibidekoak egin zuen aurrera. Lan-batzorde bat era zedin eskatzen zuen erdibidekoak, funts bat ezartzeko edo sortzeko aukera ikertze eta aztertze aldera, eta, horretarako, beste herrialde batzuetako esperientziak har zitezen oinarritzat, zuzenbide konparatuari jarraikiz, eta, aldi berean, iritzi eta irizpide funtsatu samarra era zedin. Orduan defendatzen genuen gauza bera defendatzen dugu orain ere sozialistok. Gure ustez, Legebiltzarrari dagokio bete-betean eginkizun hori aurrera eramatea; horrenbestez, ez dugu gure iritzia aldatu, nahiz eta orduan Gobernuan egon eta orain, berriz, oposizioan. Lan-batzorde hori sortu bezain pronto ohartu ginen gaia izugarri korapilatsua zela. Lanak amaitzeko eta ondorioak azaltzeko epe zehatz bat jarri bazen ere –bilkura-aldiaren amaiera, hots, legegintzaldiaren amaiera–, ezin izan zitzaien lan horiei azkena eman, aurrera egin ahala gero eta mardulagoa eta trinkoagoa bilakatzen ari baitzen lan-zama. Legebiltzar honetako Azterlan Zuzendaritzaren txostena ikusi besterik ez dago lanaren konplexutasunaz jabetzeko, han baitago jasota esku artean dugun gai honi buruzko dokumentazio guztia, eta axaletik irakurtzea ere nahikoa da ohartzeko zer korapilatsua den auzi hau. Horregatik ez da ezarri eperik gure proposamenean, oso zaila baita jakitea ondorioak noiz argitaratu ahal izango diren. Horrenbestez, lan-batzordea osatuz gero, batzorde horretako kideek lana amaituta dagoela irizten dioten unean joko da lan-batzordearen zeregina bukatutzat. Legebiltzar honek hainbat legegintzalditan jorratu izan ditu amiantoaren gaineko gaiak (halaxe egin zuen bosgarren legegintzaldian, zazpigarrenean, zortzigarrenean eta bederatzigarrenean). Diputatuen Kongresuan ere gutxienez legez besteko hamar proposamen aurkeztu dira azken urteotan amiantoaren harira, baina bakar bat ere ez da bete. Gure ustez, beraz, kontuan hartuta Legebiltzar honek lan asko aurreratu duela, gaiari heltzeko adorea erakutsi duela eta begirunez hartu dituela bai amiantoak kaltetutako jendea, bai auzi honi lotutako arazoak, amaitu egin behar ditu hasitako lanak, eta dagozkion ondorioak atera. Orduko erabaki hark, gainera, itxaropena piztu zuen jendearengan; beraz, mesede eskasa egingo genioke gizarteari, itxaropen hori sortu ondoren, Legebiltzarrean egindako lan horrek guztiak azkenean inolako ondoriorik ez balu. Horrexegatik, zentzuzkotzat jotzen dugu lan horiek amaitzea. Gainera, auzi honek duen zailtasunagatik eta konplexutasunagatik beragatik, erronka polita ere bada, gure ustez, nahiz eta nekeza ere gertatuko den; izan ere, aurreko legegintzaldi horretan lan-batzordeak egindako lana –esan bezala, 2011ko abendutik legegintzaldi amaierara arte– agerraldiak izan ziren, funtsean: amiantoak kaltetutako jendea, adituak, sindikatuak… Alegia, askotariko eragileak izan genituen, nork bere iritzia ematen; eta horixe izan zen egin beharreko lanaren zatirik errazena, orduan entzun besterik ez baitzen egin behar. Orain, berriz, dokumentazio eta informazio mordoa dago antolatzeke, kudeatzeke eta aztertzeke, horretatik guztitik ondorioak atera ahal izateko. Zalantzarik gabe, lan gogorra egin beharko dugu. Baina, aldi berean, arestian esan dudan moduan, lan erakargarria ere bada; gainera, nire ustez, prestigioa emango dio Legebiltzarrari. Bilduren zuzenketan, Eusko Jaurlaritzari eskatzen zaio lan hori betetzeko ardura har dezan. Guk, aldiz, bai lehen, bai orain pentsatzen dugu Legebiltzarrak bete beharreko eginkizuna dela. Eusko Legebiltzarrak eskatzen du plan bat era dadin, amiantoaren arriskuari aurre egiteko neurri zehatzak ezartze aldera. Gaur egun, baina, gero eta txikiagoa da amiantoak eragindako arazoei aurre egiteko prebentzio-neurrien premia, legebiltzarkide guztiok jakingo duzuenez gaur egun debekatuta baitago amiantoa ekoiztea eta salerostea. Gaur egun, amiantoari dagozkion prebentzioneurriak 396/2006 Errege Dekretuan daude jasota. Amiantoarekin lan egiteko gutxieneko segurtasun- eta osasun-neurriak dira, eta amiantoarekin lan egiten duten enpresa baimenduek zorrotz-zorrotz jarraitu beharreko protokoloak ezartzen dituzte. Legeria ugari dago amiantoarekin lan egiteko jardunbideari buruz, eta, horrenbestez, ez dugu uste zuen zuzenketak ezer berririk dakarrenik. Bestalde, behin eta berriz eskatzen da amiantoa duten instalazioen mapa egin dadin. Lehen bezala, orain ere halako proposamenen aurka gaude gu, egiaztatuta geratu baita horrelako mapa bat egiterik balego ere –ezin baita egin– ikaragarrizko kostua izango lukeela eginkizun horrek –hau da, amiantodun instalazioak mapatzekoak–; gainera, egin diren azterlanetan ondorioztatu denez, onura baino kalte gehiago ekarriko lituzke mapak. Izan ere, amiantoa zehazki non dagoen jakiteko erabili behar diren prozedura mekanikoek barreiatu egiten dituzte zuntzak, eta, beraz, are gehiago okertzen dute arazoa. Egia da gauza batzuk egin daitezkeela, baina ez naiz orain horiek zehazten hasiko; izan ere, oso gai mardula da, eta luzeegi joko luke orain hori dena zehazteak, baina egia da ezar litezkeela amiantoa erauzteko lanetarako prebentzio-jardunbide batzuk. Era berean, Bilduren zuzenketan eskatzen da segurtasun eta osasuneko institutu nazionalaren eta Eusko Jaurlaritzaren lankidetza-hitzarmenak… Tira, hitzarmenak egon badaude, egia da; esaterako, hitzarmenak daude Osalanen eta Osakidetzaren artean, aurrez amiantoaren eraginpean egondako langileen osasunaren lana utzi ondoko zaintzarako. Bestalde, kasuen ehuneko handi bat ez dago lanari lotuta, ingurumen-kutsadurari baizik. Izan ere, ingurumenkutsaduraren eraginez ere jende ugari gaixotu da. Datu asko dago horri guztiari buruz txosten horretan, informazioa oparoa baita; alabaina, ez dut orain horren guztiaren berri emango, ez baitzaituztet aspertu nahi. Azkenik, amiantoak kaltetutakoen kasuen judizializazioa hain da joria, egoera horrek hainbat arazo eragiten baititu, eta horixe da, hain zuzen ere, afera honen guztiaren muina. Esaterako, dagoeneko existitzen ez den enpresa bat auzitara eramateko… Izan ere, baten batek ez baleki ere, amiantoak eragindako gaixotasunen berezitasunetako bat da oso denbora luzez egoten direla sor, alegia, amiantoarekin lan egin eta hogeita hamar edo berrogei urtera azaleratu daiteke amiantoak eragindako lan-gaixotasuna. Horregatik, arazoa nagusia, esan bezala, ez dira prebentzioaren gorabeherak, baizik eta, batez ere, garai batean amiantoarekin harremana izan zutenetako askori oraintxe ari zaiela gaixotasuna azaleratzen. Horrelako funtsak badaude. Europan badaude horrelako funtsak: Erresuma Batuan, Alemanian, Suedian, Frantzian, Italian, Belgikan… Europako herrialde horietan, funtsak eratu dituzte, hain zuzen, ez dadin epaitegietara gehiegi jo eta, aldi berean, ez dadin inor, nolabait esanda, jasandako kaltearen ordainik gabe gera. Eredu horiek guztiak, jakina, desberdinak dira. Horregatik, lan-batzorde honek zehatz aztertu beharko du zer eredu egokituko litzatekeen hobekien gure ordenamendura. Horixe izango da lan-batzordearen eginkizunetariko bat, eredu horretan oinarrituta egituratu dadin gure funtsa. Nolanahi ere, ez dut ondoriorik aurreratu nahi, jakina, onartzeke dagoen lan-batzorde horrek emango baititu –inork ematekotan– ondorioak eta, hain zuzen ere, ondorio horietan adieraziko baita, besteak beste, bideragarria ote den halako funts bat abian jartzea, funtsa eratzeko zer aukera dauden eta zer ekimen jar ditzakeen abian Legebiltzar honek. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_233
10
9
07.02.2013
BLANCO DE ANGULO
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Legebiltzarkide jaun-andreak, arratsalde on. Hainbat kalkuluren arabera, Euskal Autonomia Erkidegoan 25.000 langilek izan dute kontaktua amiantoarekin. Eta kopuru horri gehitu behar zaizkio ingurumen-kutsaduraren eta kutsadura domestikoaren ondorioz amiantoak eragindako pertsonak. Horregatik, posiblea da jatorrian amiantoa duten gaixotasunen bat edo beste pairatzeko arriskua duten pertsonakopuruak gora egitea oraindik. ASVIAMIE elkartearen estatistiken arabera, 2008az geroztik 105 langile hil dira amiantoak jota, eta horietako 28 iaz hil ziren. XX. mendean zehar gehien erabili zen minerala amiantoa izan zen. Eta hortik eratortzen diren gaixotasunak detektatzeko 20tik 60 urtera behar direla kontutan hartuta, litekeena da amiantoak eragindako heriotza-indizerik okerrenak oraindik iritsi gabe egotea. Ez ditut amiantoarekin lotura duten gaixotasun guztiak aipatuko. Uste dut hemen gauden guztiok ondo baino hobeto dakigula zertaz ari naizen. Baina, hala ere, ezin dugu ahaztu oso larria den arazo baten aurrean gaudela, familia asko eta asko sufritzen ari direla horregatik eta, are okerrago, etorkizunari begira familia horiek gero eta gehiago izango direla. Hori guztia dela eta, EH Bildu osatzen dugun gizon-emakumeok uste dugu sekulako garrantzia daukala neurri eraginkorrak, presazkoak, hartzea arazo horren ondorioak ahal den neurrian gutxiagotzeko eta gaixo dauden pertsonen eta euren familien sufrimendua arintzeko. Talde Sozialistako jaun-andreok, egia da zuek hona ekarri duzuen eskaera Agirrezabala jaunak –gaur egun, Euskal Herria Bilduko legebiltzarkide– duela urtebete pasatxo egindako hori bera dela. Orduko hartan, haatik, ez zenuten haren alde egin! Biziki pozten nau jarrera-aldaketa horrek, baina, bien bitartean, urte luze bat galdu dugu alferrik. Bestalde, umearen aita, izatez, Agirrezabala dela kontuan hartuta, guregana jo zenezaketen gure zuzenketari buruz hitz egiteko eta negoziatzen saiatzeko. ¿Que por qué destacamos la importancia del fondo de compensación? Porque en este momento la vía judicial es la única para pedir indemnizaciones, y porque el fondo de compensación facilitaría el cobro de estas. Zergatik diogu konpentsazio-funtsa hain garrantzitsua dela? Gaur egun, kalte-ordainak eskatzeko bide bakarra bide judiziala delako, eta funtsak kalteordainak era errazago batean jasotzea ahalbidetuko lukeelako. Eta, bide batez, auzi judizialak gutxiago izango lirateke, eta hor ezin ahaztu auzi horien zama amiantoak jotako langileek, edo euren familiek, beren gain hartu behar izaten dutela. Gainera, hau ez da guk bakarrik eskatzen dugun zerbait: 2012an amiantoari buruz Osalanek egin zituen txostenetan berdin planteatzen zuen eta eredutzat hartzen zituen Europar Batasuneko beste herri batzuk, herri horietan horrelako funtsak jada existitzen direlako. Besteak beste, zehaztu beharko dugu, nola ez, zeintzuk izango liratekeen kalte-ordaina merezi duten patologiak, zein izango litzatekeen kalte-ordaina bera, bere kopurua eta nola finantzatuko genukeen konpentsazio-funtsa eta abar. Uste dugu, baita ere, Euskadiko amiantoari buruzko lehenengo plana egitea presazkoa dela; lehenbailehen aprobatu behar da. Plan horrek neurri zehatzak jaso behar ditu amiantoa erabiltzen duten enpresen gaineko kontrola areagotzeko. Pasa den legealdian ere eskatu zen plan hori, baina PSEk eta PPk plan hori 2011tik 2014ra Lan Segurtasun eta Osasunaren Euskal Estrategiaren barruan zegoela erantzun zuten. Gaurko gure zuzenketa honen bidez, planari baiezkoa emateko aukera izan duzue berriro, baina, itxura denez, orain ez, orain ostera ere ez zaudete ekimen horrekin ados. Izan ere, gure zuzenketa negoziatzeko batere borondaterik ez duzue izan. Beraz, lehen ez zenuten plana nahi; gero, bazirudien baietz, nahi zenutela, eta orain, berriz, ezetz… Argitu itzazue, mesedez, zuon ideiak. Hoy por hoy, tal y como se señala en diversos informes técnicos, miles de toneladas de amianto siguen formando parte de edificios, utillajes de sistemas de calefacción, tuberías de agua… Por lo que consideramos imprescindible la elaboración de un mapa de las instalaciones con amianto; un mapa preciso y riguroso, para poder ir extrayendo el amianto de todas esas instalaciones, hasta hacerlo desaparecer. Guztiok dakigu enpresen erregistro horretan dauden guztiak badirela baina diren guztiak ez daudela. Gaur egun, txosten teknikoen arabera milaka tona amianto daude eraikinetan, kalefakzio tresnerietan, ur hodietan…; horregatik uste dugu ezinbestekoa dela amiantoa duten instalazioen mapa bat osatzea, mapa on bat, zorrotza, amiantoa kentzeko lanak modu kontrolatu batean burutu ahal izateko, amiantoa desagerrarazi arte. Izan ere, arlo honetako jarduna ezin da mugatu Talde Sozialistaren legez besteko proposamen honetara; aitzitik, interesgarria izango litzateke urrats gehiago ere egitea. Euzko Abertzaleak taldeari, bestalde, gai honetan hain sensiblea izanik modu zehatzean eta azkarrean jokatzea eskatu nahi izango nioke. Argi esan beharko zenukete Jaurlaritzan zer-nolako neurriak hartzeko asmoa duzuen. Nada más. Gure taldearentzat funtsezkoa da amiantoaren gaineko zaintza handitzea eta amiantoak jotako pertsonei emandako babesa hobetzea. Gure iritziz, gure zuzenketaren bitartez proposatu egin dugunak helburu horiek lortzea ahalbidetuko luke neurri handi batean.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_234
10
9
07.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Aulkitik bertatik arituko naiz, jatorrizko ekimenaren alde bozkatuko dugula baino ez baitut esan nahi. Ontzat jotzen dugu amiantoari buruzko lanbatzordea eratzea; izan ere, lan ona egin zuen aurreko legegintzaldian lan-batzorde horrek, eta funtsezkoa iruditzen zaigu orduko lanei jarraipena ematea, lehenbailehen konponbide eta emaitza onak izan ditzaten amiantoak kaltetutakoek. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_235
10
9
07.02.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egia esateko, ez nuen parte hartzeko asmorik, baina sinets iezadazu, Blanco andrea, ez duzu batere adeitasunik izan joan den legegintzaldian lan-batzorde horretan lanean aritu ginenokin. Oso lan garrantzitsua egin da, nire ustez. Txostena ikusteko parada izan baduzu –nolakoa den, zenbat espediente jaso ziren eta zenbat lagun izan genituen hemen beren iritzia azaltzen–, orduan, hona etortzea eta egin dituzun proposamen horiek egitea, jakinaren gainean egonda –uste baitut badakizula– zernolako auzi korapilatsua den hau, zenbat funts eta zenbat motatakoak dauden eta halako plan bat egitea –Itxaso jaunak berak esan dizun moduan– ez dela horren erraza eta ezin dela zuk azaldutako moduan egin… Nire ustez, apaltasun pittin bat ere ez zenukeen soberan izango. Nolanahi ere, garrantzitsuena lan egitea da, informazioa jasotzea eta informazio hori lantzea, alegia, aurreko legegintzaldian egindako lanari jarraipena ematea, arlo honi buruz gero eta ezagutza sendoagoa izateko eta, hartara, amiantoak gizartearen zati bati eragin dizkion arazo horiei benetako konponbidea ematen dion ekimena eratu ahal izateko. Bihotzez eskatzen dizut Legebiltzar honek egin duen lanarekiko begiramena erakuts dezazun, ez baitut uste zure hitzek begirunez hartu dutenik Legebiltzar honek egindako lana. Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_236
10
9
07.02.2013
AIARTZA ZALLO
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Gracias, señora presidenta. Señorías, buenas tardes. Itxaso jaunak aipatu duen moduan, 2011ko abenduaren 15eko akordioaren bidez, lan-batzorde bat eratu zen Legebiltzar honetako aurreko Gizarte Politika, Lan eta Berdintasun Batzordearen barruan, amiantoaren ondorioz sortutako arazoetarako konpentsazio-funtsa eratzeko aukera aztertzeko eta funts horren edukia, helburua eta erantzukizunak zehazteko. Asmoa zen, halaber, lan-batzordearen gomendioak laneko segurtasun eta osasunaren euskal estrategian jaso ahal izatea. Lan-batzordeak 2012an egindako lanari esker, etsai isil eta egoneko horren funtsezko zenbait alderdi argitu ahal izan genituen. Arauen esparruan, 1961eko azaroaren 30eko Dekretuan jaso zen hasiera-hasierako araudia, industria gogaikarri, osasungaitz, kaltegarri eta arriskutsuei buruzkoa, eta amianto-arriskua zuten enpresen erregistro-liburua sortu zen han; ez zen, ordea, banakoentzako babes-neurririk ezarri. Bada, ordutik 2001eko abenduaren 7ko Agindura arte, berrogei urte igaro ziren, eta arazo honi buruzko hamabi arau zehatz. Urte horretatik aurrera, debekatuta geratu zen amiantozuntza eta amiantoa zuten produktuak erabiltzea, ekoiztea eta salerostea. Ondoren, 2006an, Itxaso jaunak aipatu duen legez, segurtasun eta osasuneko gutxieneko neurriak ezarri ziren. Gaur egun, amiantoarekin hartu-emana edukitzeko aukera teoriko bakarra dago, hain zuzen ere, garai hartako materialak manipulatzea, alegia, 2001a baino lehen erabili ziren eta gaur egun beren egitekoa betetzen jarraitzen duten material horiekin jardutea: material horiekin mantentze-lanetan aritzea edo material horiek kentzeko, desegiteko, eraisteko, garraiatzeko, lantzeko edo botatzeko lanetan jardutea. Gure testuinguru zehatzari dagokionez, amiantoa 60ko hamarkadan hasi zen luze-zabal erabiltzen, eta 70eko hamarkadaren erdialdera arte erruz erabili zen, Europako gainerako herrialdeetan bezalaxe. Zein kaltegarria zen jakin gabe erabiltzen zen amiantoa, ez enpresaburuek ez langileek ez zutelako haren gaineko inolako informaziorik eta prestakuntzarik. Ezjakintasuna erabatekoa zen. 1984an aldatu zen egoera, amianto-arriskuko lanen araudia kaleratzeaz batera. Orduantxe hasi zen jakiten zeinen kaltegarria zen osagai hori, bai industria-langileentzat, bai herritarrentzat, oro har, eta Amianto Arriskua duten Enpresen Erregistroa (RERA) sortu zen; era berean, gehieneko esposizio-denboraren balioak finkatu ziren, baita batez besteko amianto-metaketa onargarria ere. Gaur egun, gure autonomia-erkidegoan 150 enpresa baino gehiago ditugu RERAn erregistratuta, eta horietako erdia Gipuzkoan daude. Enpresa horietatik ia guztiek amiantodun materialak kentzeko lanetan dihardute. Amiantodun produktu asko geratzen zaizkigu kentzeke, eta datozen urteotan heldu beharko diogu zeregin horri. Produktu horien artean zuntz-zementuzko elementuak dira nagusi (plaka lau eta izurrak, hodiak, zorrotenak…), eta zuntz-zementu horretatik gehiena eraikuntza partikular txikietan dago: txaboletan, garajeetan, estalguneetan, andeletan… horietako asko, gainera, gure herrietako zoko galduetan. Horregatik, arazoa ez da soilik industria-sektorearena; baserrimunduarena ere bada. Bestela esanda, arlo ugari ditu arazo honek: osasuna, ingurumena, lana, industria eta nekazaritza. Egin daitezkeen jarduerei dagokienez, zehaztasun handiz garatu beharko dira amianto-esposizioa saihesteko neurriak, osasuna zaintzeko arloa eta konpentsazioaren nondik norakoak, eta, azken eginkizun horren barruan, zehatz-mehatz aztertu beharko dira beste herrialde batzuetako ereduak, eredu horiek oinarritzat hartuta geure irizpideak ezar ditzagun biktimek ordaina jasoko dutela bermatzeko, auzi zibilean baino azkarrago jokatzeko eta ekonomia prozesala lortzeko. Asko aurreratu eta lan-batzordean lan eskerga egin bada ere, ezin esan guztiz bete direnik lanbatzordearen jatorrizko azterketa-helburuak, hau da: arlo honetan medikuntza-zientzia zertan den jakitea, atzerriko esperientziak ezagutzea, lan-arloko langileen iritzia jasotzea, Gizarte Segurantzaren eta lanmutualitateen jarrera ezagutzea, sindikatuek gai horren gainean egiten dituzten eskaerak aintzat hartzea eta, batik bat, amiantoaren gaitzek jotako jendeak zernolako arazoak dituen jakitea, ondoren, informazio hori guztia kontuan hartuta, jende hori babesteko konpentsazio-funtsa egituratzeko. Horregatik guztiagatik, Euzko Abertzaleak taldeak egokitzat jotzen du Talde Sozialistaren legez besteko proposamena babestea, aurreko lan-batzordean mamitutako gogoetak berreskuratu eta lan-batzorde horri jarraipena eman ahal izateko, haren pareko beste lan-batzorde batean, Enplegu, Gizarte Politika eta Etxebizitza Batzordearen barruan, oraingo honetan. Nada más. Muchas Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_237
10
9
07.02.2013
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Lehenik eta behin, eskerrak eman nahi dizkiet Maneiro jaunari, López de Ocariz andreari eta Aiartza jaunari, eman diguten babesagatik. Ondo baino hobeto ezagutzen duzue auzia; ez naiz, beraz, horretan luzatuko. Alabaina, ezinbestekoa zait zuzenketa aurkeztu duen taldeari erantzuna ematea. Dirudienez, Blanco andrea, ez dut ondo adierazterik lortu aditzera eman nahi nuen hori. Gure jarrera ez dela aldatu esan dut nik. Gaurko arrazoi berberengatik ez genuen babestu orduko hartan Agirrezabala jaunaren proposamena: denok jotzen dugu funtsa oso aukera interesgarritzat, baina funts hori sortzeko ahalbiderik ote dagoen ikertzeko eta aztertzeko lana hemen bertan egitea proposatu dugu guk, nahiz eta jakin badakigun izugarrizko lana dela, lan gogor eta lakarra. Egia esateko, ez dizuet eskatuko lan honetan parte har dezazuen, jabetzen bainaiz nahiko lan korapilatsua eta astuna izango dela. Nahiago nuke arazo hau konpontzeko nahikoa balitz kamiseta bat janztea, beste auzi batzuetan bezalaxe, baina honako auzi honek gaiari buru-belarri ekitea eskatzen du eta adorez, arduraz eta indarrez lan egitea. Lan horren guztiaren emaitzak, gainera, ez gaitu zertan eraman funts bat sortzera, baina bai Legebiltzar honetan irizpide garbi bat izatera eta gure erakunde honi prestigioa ematera… Izan ere, lana besteen bizkar uztea, tira, erraz samarra da hori, baina bultzada politikoa behar duten gauza asko hemen bertan egin ditzakegu; lan horretarako baliabide eta tresna egokiak ditugu, eta dagoneko lan handia dugu egina. Amiantoari buruzko euskal planari dagokionez, Osalanek egindako txostena aipatu duzu zuk. Egia da txosten horrek… Hemen, baina, nomenklatura-arazoa dugu; izan ere, askotan ez dago oso garbi egindako txostenek eta planek edukietan zer desberdintasun duten. Baina txosten horren atal batean, gai horretan jarduteko nondik norakoak aipatzen dira (lana utzi ondoko zaintzaren arloan): gaixotasunaren datuak, langilearen laneko historia, ikerketa-datuak, azterketak, iraganeko esposizioen gaineko azalpen zehatzak, laneko arriskuei aurrea hartzeko jarduerak, ondorioak, gomendatutako prebentzio-neurriak… Alegia, jarduera-sorta oparo-oparoa dago jasota txosten horietan, eta jarduera horiek guztiak "Plana" izenburupean jaso besterik ez legoke, plan bat osatzeko. Seguru nago, gainera, ez zenioketela plan horri ekarpen gehiago egingo. Izan ere, Euzko Abertzaleen taldeak aipatu duen moduan, arlo honetako legeria zehatza eta joria da. Enpresei dagokienez, berriz, ez dago amiantoarekin lan egiten duen enpresarik, zuk kontrakoa diozun arren. Amiantoa kentzeko lanetarako baimena duten enpresak daude. Dena dela, prebentzioaren arloak ere kezkatzen omen zaitu-eta, ezartzeko moduko jarraibideak egon badaude, baina, arestian azaldu dudan moduan, ez diot orain mataza-hari horri helduko, oraingo eztabaidagaia lan-batzorde bat sortzeko aukera baita. Esaterako, Osalanek arazorik gabe treba litzake udaletako teknikariak –egia baita kasu jakin batzuk ez direla egokiro jorratzen–, obra-lizentziak eskatzen direnean udal-teknikariek aurretiaz, nolabait, Osalanen informazioa eduki dezaten udalerriko obra guztietan nola jokatu jakiteko. Orain, baina, lan-batzorde bat eratzeko aukera ari gara eztabaidatzen, eta, onartuz gero, lan-batzorde horrek seriotasun eta zorroztasun handiz jokatu behar- ko du –esan bezala, izugarrizko lana izango baitu–, hartatik ateratzen diren proposamenek behar besteko funtsa eta fidagarritasuna izan dezaten Europako testuinguruan. Horixe da gure proposamenaren muina. Berriz ere diot: ez dugu guk gure jarrera aldatu. Aurreko hartan, ez genuen Agirrezabala jaunaren proposamenaren alde egin, eta azaldu genuen zergatik, eta, gaurkoan ere berretsi egin ditugu arrazoi horiek. Besterik ez. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_238
10
9
07.02.2013
BLANCO DE ANGULO
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Sí, señora presidenta. Con su permiso, desde mi escaño. Lehenik eta behin, Maneiro jaunari. Egia da zuk ere baiezkoa eman zeniola aurreko legegintzaldian lan-batzordea sortzeari, baina egia da, halaber, EH Bilduk gaur aurkeztu duen testua aurreko legegintzaldian aurkeztukoaren berdin-antzekoa dela, alde txiki batzuk gorabehera, eta orduko hartan baiezkoa eman zeniola. Horregatik, ez dut ulertzen zer dela-eta aldatu duzun jarrera. Nahi baduzu, azaldu iezadazu. Alderdi Popularrari. Tira, entzun dut adeitasunik ez dudala, begirunerik ez dudala, informatu egin behar nukeela… Guk badiogu-eta begirunea lanbatzordeari! Inor ere ez da esaten ari lan-batzordeari begirunerik ez dionik, lan-batzordeari begirunerik ez diogunik! Baina, nolanahi ere, lanak amaitzeko epe zehatz bat ipini behar zaio lan-batzordeari, ondoren haren ondorioak ezarri ahal izateko. Ez omen naiz adeitsua; ez omen diot lanbatzordeari begirunerik, eta auskalo zer gehiago, baina apur bat inteligentea ere banaiz, hasiberria izateaz gain… Seguruenik, denboran aurrera ez dut gaurkoan egindako trakeskeriarik egingo, baina, nolanahi ere, aurrerantzean ere izango dugu elkar ikusten jarraitzeko parada. Alderdi Sozialistari. Gu ez gaude lan-batzordearen kontra, baina, gure ustez, akatsa izan da –nahiz eta zuen iritziz bertutea izan– lan-batzordeari amaieraeperik ez jartzea. Izan ere, ikusi dudanaren arabera, lan-batzorde hartan parte hartu zuten taldeek berek neurri zehatzak eskatzen zituzten, premiaz, baina, eperik jarri ezean, oraindik oso luze joko du honek, itxura guztien arabera. Eta, bai, gure ustez, baten batek neurriak hartu behar ditu. Oraingoan, Legebiltzarrari dagokio, eta Eusko Jaurlaritzari ere bai. Nada más. Muchas Gracias. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_239
10
9
07.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, 2011ko urtarrilaren 27ko greba-egunean parte hartzeagatik Busturialdeko 18 pertsonaren aurkako epaiketari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, labur-labur oraingoan ere. EH Bilduren ordezkariari erantzun nahi diot: kontrako botoa ere ez diogu emango zuen proposamenari; izan ere, baliteke zentzuzko proposamenik ere jasotzea. Baina, amiantoari buruzko lan-batzorde bat egon zen, eta lan handia eta lan ona egin zuen, nahiz eta nik neuk ez nuen hartan parte hartu, ez bainengoen hari zegokion batzordean. Baina badakit, badakigu, lan ona egin zutela, eta, horregatik, jarraipena eman nahi diogu guk lan-batzorde horri, orain arte bezain ongi jarrai dezan lanean eta ahalik eta emaitzarik onenak lor ditzan, halaxe nahi baitugu guztiguztiok, salbuespenik gabe –espero dut–. Horixe da gure nahia. Lan handia dugu egiteke, eta lan-batzorde horretan zuek proposatzen dituzuen kontu horiei guztiei buruz hitz egin daiteke, baita beste hainbat konturi buruz ere. Lan-batzordea berriro abian jartzea da, nire ustez, erabakirik onena, orain arte egokiro egindako lan horiei bide beretik eman ahal izateko jarraipena. Horrexegatik emango dio UPyDk aldeko botoa jatorrizko proposamenari. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_240
10
9
07.02.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, hazi-kapital misto publiko-pribatuko funtsari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on. Legebiltzarkideok, Talde Popularrak ekimen hau aurkeztu du, Osoko Bilkuran eztabaidatu dadin, beharrezkotzat jotzen baitu Eusko Jaurlaritzak berariazko araudi bat eratzea ekintzaileen euskal legean jasotako kontzeptu berri hori garatze aldera –izena ere benetan bitxia duena, bide batez esanda–. Hazi-kapital misto publiko-pribatua da, hain zuzen, kontzeptu hori, eta aipaturiko legean aurreikusitako arau-garapenaren barruan sartzen da; hala, gure ustez, Gobernu honek lehentasunezkotzat jo behar du araudi hori garatzea, haren bidez ekintzaileen zerbitzura jarri ahal izango baita haien proiektuak garatzeko behar duten finantziazioa. Horren harira, Europako Batzordeak askotan azaldu du lehiakortasun- eta hazkunde-premiei aurre egiteko ezinbestekoa duela enpresa-espiritu dinamikoa. Era berean, lehiakortasuna bermatzeko eta ekonomia hazteko, funtsezkotzat jo du enpresa-kopuruan oreka lortzea, eta, oreka hori lortzeko, garrantzitsua da enpresak sortzea eta eskualdatzea, proiektu berrietan murgiltzeko prest dauden enpresaburuak egotea eta enpresek hazten jarraitzea. Ekintzailetzari dagokionez, bai Espainia bai Euskadi, ahaleginak ahalegin, lekutan gaude oraindik beste herrialde batzuetatik, hala nola Estatu Batuetatik edo Alemania, Danimarka eta Suediatik. Izan ere, herrialde horietan, ekintzaileei, esku artean ideia on bat duten neurrian, ez zaie batere nekeza gertatzen beren negozio-eredua hezurmamitzeko finantziazioa lortzea. Era berean, ez dute ia arazorik negozioa handitzeko behar duten kapitala eskuratzeko. Herrialde horietan hazi-kapitala lortzeko borroka latza izaten da, proiektuak finantzatzeko eskaria izugarri handia delako; bada, Espainian are latzagoa da borroka hori, ez baitago ia finantziazio-iturririk. Enpresek, beraz, beren helburuak berregituratu egin behar izaten dituzte, edo atzerrira jo, behar duten finantziazio hori lortzeko. Horrelaxe sortu da arazo honen ondorio nagusia, hots, jakintsu-ihesa esaten zaion hori. Begi zoliko enpresari arrakastatsuek atzerrira jo behar izaten dute, eta, ondorioz, arrisku handia dago beren enpresak, azkenik, atzerriko kapitalaren pean geratzeko eta beren egoitza fiskala aldatzeko. Testuinguru horretantxe txertatzen da gure ekimen hau, hazi-kapitala sortzekoa, ekintzailetza eta enplegua sustatzeko enpresa-proiektuetarako une era- bakigarri honetan. Alderdi Popularrekook argi eta garbi ikusten dugu zer garrantzitsua den ekimen honi bultzada ematea; horregatik, Europar Batasunera jo du Espainiako Gobernuak, Europako funtsen bidez gure gazteen langabezia-tasari aurre egiten laguntzeko. Honenbestez, enpresa txiki eta ertainei laguntzeko neurri-sorta oparoa aurkeztuko da, eta azken egunotan dagoeneko jaso dugu horietako batzuen berri. Lan-erreforma indarrean sartu zenetik, prestakuntzako eta ikaskuntzako 60.000 kontratu baino gehiago sinatu dira –bitariko prestakuntzaren ereduaren oinarri–, eta, era berean, % 25 handitu dira lanaldi partzialeko kontratuak. Bestalde, 2012an, 82.238 kontratu sinatu ziren ekintzaileekin, horien erdia ekintzaile gazteekin. Enpresa horiek, gaur egun, 4.500 enpresari ematen diete lan, eta nekez lortuko zuketen bestela lan-merkatuan barneratzea. Legebiltzarkideok, ez dut boluntarista iruditu nahi, ezta hurrik eman ere, baina, datuei so, badirudi Espainiako Gobernuaren neurriak hasiak direla fruituak ematen eta azken hogeita hamar urteotako emaitzarik onenak izango ditugula atzerriko sektorean, atzerriko inbertitzaile askok konfiantza berreskuratu baitute Espainiako bonoetan eta zorrean. Espainiak, herritarrek egindako ahaleginari esker, helburuak betetzea lortu du 2012ko diru-sarreretan eta zergabilketan, eta ezinbestekoa da hori zerbitzu publikoak finantzatzeko eta defizita murrizteko. Horrela, bada, Euskadik ere, bere eskumenez baliaturik –bide batez esanda, eskumen zabalak ditu arlo honetan–, ekimen zehatzak jarri behar ditu abian. Ekintzailetzaren euskal plana onartu artean –datorren astean izango dugu eztabaidagai–, ezin ditugu kolokan utzi ernatu berri diren eta finantziazioa behar duten enpresa-proiektu horiek. Horregatik, lehenbailehen jarri behar ditugu abian baliabide guztiak. Horietako bat da gaurko legez besteko proposamen honetan jasotako hau, bestelako finantzabide bat emango baitu. Horretarako, erdibidekoa adostu dugu jatorrizko ekimenaren eta aurkeztu diren zuzenketen artean. Oraingoan ere epea izan da eragozgarri nagusia. Izan ere, gure taldeak ondo baino hobeto daki zer korapilatsua izaten den dekretuak onartzeko prozesua, baina ez bakarrik dekretua lantzeko orduan; izan ere, prozesua asko luzatzen da dekretua behin betiko onartzeko urrats guztiak egin eta txosten guztiak jaso arte. Horregatik, erdibideko zuzenketan zehaztutako epea betetzea ere nahikotzat jotzen dugu guk, Legean bertan adierazitako epe bera ezartzen baitu, eta, Legean ezarritakoa hitzez hitz kontuan hartuta, lehen xedapen gehigarrian dioenez, Legea indarrean jarri (Legea argitaratuaz batera jarriko da indarrean, bigarren xedapen gehigarrian adierazitakoaren arabera) eta hurrengo urtean onartuko ditu Eusko Jaurlaritzak hura garatzeko eta ezartzeko behar diren araudi guztiak. Kontuan hartuta Legea 2012ko uztailaren 6an argitaratu zela, uste dugu Gobernu honek aski denbora duela dekretua lantzeko eta lehenbailehen onartzeko. Bukatzeko, legebiltzarkideok, eskerrak eman nahi dizkiet erdibidekoa sinatu duten taldeei, akordio hau lortzeko izan duten jarreragatik; era berean, erdibideko zuzenketa hau sinatu ez duten taldeei ekimen hau babestu dezaten eskatzen diet, han jasotakoa behar-beharrezkoa baita uneotan. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_241
10
9
07.02.2013
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, hazi-kapital misto publiko-pribatuko funtsari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Fray Luis de Leónen "atzo genion bezala" hura gogora ekarriz, aurreko astean legearen interpretazioari buruz esandakoa aipatuko dut berriz ere. Akordioa lortu dugu, egia da, baina ez dut azalduko nola iritsi garen erdibideko horretara. Osoko zuzenketa bat egin genuen guk, zenbait kontu zehazteko –inbertitzaile-sareak zirela, mikrokredituak zirela eta abar–; izan ere, gure ustez, aurreko astean genioen moduan, dekretu-egitura ematea hazi-kapitalaren funtsari… Gure ustez, garapen horren bidez –alegia, legea hainbat proposamen sakabanatutan xehatuta eta bakoitza dekretu batean garatuta– barreiatuta geratuko zen araudien garapena; horregatik, egokiagoa iruditzen zitzaigun araudi-garapen bakarra egitea, nolabait esanda, nahiz eta horretarako asti gehiago hartu behar izan; izan ere, hartara, legea interpretatzeko, garatzeko eta ezartzeko baliabide egokiagoa lortuko genukeen, unean uneko proposamenen araberako dekretuetan zatituta eta sakabanatuta utzi gabe. Gure zuzenketan, berariaz aipatzen genituen mikrokredituen gaia eta arrisku-kapitalaren bermeena; izan ere, une honetan, finantziazioa da enpresamunduaren eta ekintzaile hasiberrien arazoetako bat. Horrek estutzen ditu. Finantziazioa da haien arazoa; horregatik, abian jar daitezkeen finantziazio-baliabide guztiak zentzuzko neurriak dira, ekintzailetzari bide ematen diotelako eta jarduera hori sustatzen dutelako; izan ere, finantziazio-falta hori da gaur egungo arazo nagusietako bat. Ni ere pozten naiz erdibideko akordio hau lortu ahal izan dugulako; dena den, Quiroga andrea, barkatu atrebentzia, baina, ez nuke nik horren nabarmen adieraziko gauzak ongi doazenik eta zantzuei so zikloaldaketa datorrenik. Zuhurrago jokatuko nuke nik; izan ere, une honetan, parametroa, jendeak kontuan hartzen duen gizarte-parametroa, langabezia-tasa da, erregistratutako langabeak izan zein biztanleria aktiboaren inkestakoak izan. Bistan da, dena den, nola erabiltzen dituzten hedabideek batzuetan bata edo bestea, gobernuan zein dagoen. Iradokizuna baino ez da, ez dudalako uste egoera itxaropen faltsuak pizten aritzeko modukoa denik. Agian, zuk diozun hori egia izango da, baina kristalezko bola eduki behar da hori jakiteko; izan ere, ez dut uste beren burua ekonomistatzat duten horiek ere sinesgarritasun handia dutenik gaur egun. Besterik gabe, barkatu iradokizun hori egin izana. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_242
10
9
07.02.2013
ETXEBERRIA ARANBURU
EA-NV
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, hazi-kapital misto publiko-pribatuko funtsari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mahaiburu anderea, legebiltzarkideok, arratsalde on. Neure aldetik ere eskerrak eman nahi dizkiet Alderdi Popularrari eta PSE alderdiari, erraza izan baita adostasun batera iristea kasu honetan, azkenean legea bete dadin eskatzen dugulako. Eta guzti honetan azkenean nabaritzen dena da lege hau beharrezkoa ikusi genuela onartu zenean, ze Alderdi Popularrak ekarri baldin bazuen Parlamentu honetara, izan zen alderdi guztien ekarpenari esker lege hobe bat eduki genuelako eta guztion adostasuna izan zuelako. Orduan, hasierako ez legezko proposamena uste dut hobeto gelditu dela une honetan, ze azkenean legearen zati bat garatzeko eskatu ordez eskatzen dugulako lege guztia garatu dadila, Bixen Itxasok esan digun bezala. Zentzua dauka gaur adostu dugun ez legezko proposamen honek, zeren eta, azkenean, aurreko astekoari eta Gobernuak egin izan dituen ekimenei jarraipen bat ematen die. Lehengo astean plan baten beharra ikusten genuen eta eskatzen genion Gobernuari lehenbailehen garatu zezala. Plan horrek urgentzia du, plan hori landuta zegoen eta geuk edo Gobernuak berak ere esan du plan hori lana sortzeko txokezko planaren barruko zati garrantzitsu bat bezala ikusten duela; beraz, enprendizajea edo ekintzailetasunaren inguruko plan bat izango dugu. Legea garatzeko esaten dugu, baita ere, bere erregelamendu guztiak legeak dioen bezala garatu daitezela. Eta Aurrekontuak ere laster izango ditugu, eta talde desberdinak geure ekarpenak egin ahal izango ditugu, ikusten ditugun fondoak aldatu edo gehitzeko. Zentzu horretan esan nahi dut, baita ere, abertzale gobernuek, aurreko gobernuek izan dituztela zentzu honetako fondoak, hau da, oraindik martxan dagoen Ekintzaile XXI fondoa, orain dela lau urte martxan jarria. Azkeneko Aurrekontuetan bazen 14 milioiko funts bat honetarako, baita ere, baina azken Gobernuak ez du euro bat bertatik erabili zentzu honetan. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_243
10
9
07.02.2013
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, hazi-kapital misto publiko-pribatuko funtsari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente anderea, lehendakari jauna, legebiltzarkide andereak, jaunak, arratsalde on. Arantza Quirogak, Partidu Popularrekoak, esan du gauzak hobetzen hasi litezkeela. Okerrera joaterik ez daukatenean hobetzera joan behar izango dute, ezinbestean. Hala ere, gu beldur gara okerrera oraindik oraingo Gobernuarekin jo dezaketela. 16/2012 Legeak bere zioen azalpenean esaten du: "Euskadi ekintzaileen lurraldea izan da beti. Berrikuntzarako grina, balio erantsia sortzea eta mundura irekitzea izan dira ekintzaile horien balio nabarmenetako batzuk. Beren bultzadaz, Euskadi Estatuko eta Europako lurralde aberatsenetako bat izatea lortu zuten". Desde los tiempos del Reino de Navarra, el País Vasco ha sido siempre un pueblo de emprendedores. Nafarroako Erresumaren garaitik gaur arte, Euskal Herria ekintzaileen herria izan da. Aipatu legearen zioen azalpenetan esaten den eran, ekintzaileak funtsezkoak izan dira euskal ekonomiaren hazkundean eta berrikuntzan, eta, baita ere euskararen biziraupenean, hezkuntzan eta euskal kulturaren zabalkuntzan. Dena den, garai honetan ekonomiaren hazkundea baino gehiago uzkurtzea eta atzerapena egokitu zaigu. Lehen nire kideak, Maribi Ugarteburu andereak, aipatu duen moduan, langabezia eta atzeraldi ekonomikoaren garaian bizitzen ari gara. Gaindegiak, Euskal Herriko ekonomia eta gizartea garapenerako behatokiak, esan berri du 229.555 euskal herritar lana aurkitu ezinik daudela. Joan den urtearen amaieran, Euskal Herriko langabezia-tasak ia % 16koa zela, Europar Batasuneko batez bestekotik 5 puntu handiagoa. Araba da langabezia-tasa handieneko herrialdea, % 18,3; jarraian, Bizkaia eta Nafarroa, % 17,1; ondoren, Gipuzkoa, % 12,5; eta azkenik, Lapurdi, Nafarroa Behera eta Zuberoa, % 10,7rekin. Krisi aroa bizitzen ari gara, krisi aroa: atzeraldia, langabezia, etxe-kaleratzeak eta estualdiak. Egoera zail honetan ere, ekintzaileak egon, badaude, baina ez da bereziki haien garaia. Ekintzailetza arriskuko jarduera da. Egia da ekintzailetza sustatu eta babestu behar dela, bai krisi-garai honetan eta, batez ere, bultzatu beharko litzateke hazkunde-garaietan. Hala ere, langabetuak edo egoera larrian dauden pertsona gehienak ezin bihur ditzakegu ekintzaile. Ez da ekintzailetza langabeziari aurre egiteko prozedurarik egokiena. Langabetuak, oro har, ez dira ekintzaileak, egotziak izan dira beren lanpostuetatik eta, bidez batez, ukatu egiten zaie lanerako eskubidea, osoko bilkura honetan aipatu izan den eskubidea urratua izan da 100.000 baino gehiago diren langabetu horiekin. Ekintzailetzarako bere lanpostua galdu duten pertsonak, demagun, 40 urteko emakumea, bere familiaren sostengu bakarra zena, seguru asko emakume hori edozein gauza egiteko prest egongo da bere seme-alabak aurrera ateratzeko. Prest dago besterik ezean negozio bat antolatzeko, horrek ematen baldin badio bizitzeko beste, baina seguru asko hori ez da horrelako familiarentzat irtenbide zuzena, arriskuak hartzen dituelako eta estatistikoki esaten dutenez, askok (portzentaje handi batek) galdu egiten du inbertitatutako guztia negozio txiki bat aurrera atera ahal izateko. Egoera zailean gaudenean, premia gorrian gaudenean, edozein gauza egiteko prest bagaude, eta askotan ez zaigu komeni horrelako arriskurik hartzea, gerta baitaiteke egoera okerrago batera erortzea. Horiek horrela, Euskal Herria Bildun ez gatoz bat Partidu Popularrak aurkeztutako legez besteko proposamenarekin. Alde batetik iruditzen zaigu hazi-kapital misto publiko pribatuko funts horrek arazo gehiago dakarrela konpontzen dituenak baino. Ez daukagu argi zenbateroko arriskuak hartu behar dituzten funts horretatik har dezaketen pertsonek. Beste aldetik, egoera larriaren aurrean baliabide publikoak eta pribatuak ere, gure ustez, une honetan osasunaren, hezkuntzaren eta ongizatearen zerbitzuetan jarri behar dira, batik bat; zalantzak sortzen zaizkigu horrelako funtsek nahikoa kontrola ote daukaten eragile publikoen eta sozialen aldetik. Horregatik, eta lehen esandako arrazoiengatik, Euskal Herria Bilduk ez du babesten Partidu Popularrak aurkeztutakoa eta ondoren adostutako proposamena. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_244
10
9
07.02.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, hazi-kapital misto publiko-pribatuko funtsari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur arituko naiz, argibide batzuk besterik ez baitut eman nahi, gainerako bozeramaileek esandakoen harira. Bixen Itxaso jaunari dagokionez, zure zuzenketan proposatzen zenidana, funtsean, zera zen: ekintzaileen lege horrek jaso ditzakeen gainerako neurri guztiak ere jasotzea eta horrekin guztiarekin zuzenketa bat egitea. Zuk proposatzen zenidanaren arabera, zentzuzkoena zen legeak garapen bakarra izatea, alegia, irudi horiek guztiak dekretu bakar baten pean garatzea. Alabaina, kontua da kasu honetan bestelakoa zela legegilearen borondatea –hots, Legebiltzar honena edo, zehatzago esateko, Legea edo lege-proiektua garatzen eta aztertzen aritu zen lan-batzordearena–; izan ere, irudi hau berariaz dekretu batean garatzea eskatu zuen. Horregatik ekarri dugu ekimen hau. Horregatik eskatzen dugu dekretu hau garatzea, Legeak agindutakoa betetzeko. Ez naiz hemen hasiko hausnartzen ea legeproiektu horrek –lege horrek– jasotzen dituen ekintzailetza-irudi guztiak dekretu bakarrean garatu behar ote ziratekeen. Kontua da legegileak beste nahi bat zuela eta legeak betetzekoak direla. Nire esperientzia Legebiltzar honetan, batik bat ikusita zer lege onartu diren Legebiltzar honetan… Sarritan, arazoa ez da legea ona ez izatea. Batzuetan, legea onartu eta bospasei urtera esaten da: "Arlo honi buruz onartutako legeak ez du eraginik izan". Baina, atzera joz gero, ikusten da arazoa ez dela hori izan, baizik eta legea ez dela garatu. Hortaz, ezin dugu jakin legea ona edo txarra izan den, ez baita garatu. Gaur egungo krisialdi ekonomikoan, ezinbestekoa dugu ekintzailetzaren alde egitea, eta ezin gara geratu… Alderdi Popularrekoon ustez, ezin gara urteetan eta urteetan egonean egon, halako tresna garrantzitsuak noiz garatuko zain, oraintxe bertan ernatzen ari diren enpresen mantenugaia izan baitaitezke. Hortaz, zorrotz jokatzeko unea iritsi da; eskakizun zorrotzak egin behar dizkiogu Eusko Jaurlaritzari, dekretua lehenbailehen garatu dezan eta ekintzaileek, hartara, eskura izan dezaten tresna garrantzitsu hori, arestian esan dizuedan moduan, bestelako finantzabidea baitakar. Bide batez, beste gauzatxo bat: aurreko agerraldian berariaz aipatu dut ez nuela boluntarista izan nahi, alegia, ez nituela gurariak eta errealitatea nahasi nahi. Ondo baino hobeto ohartzen gara zer egoera dugun, baina aipatu ditudan horiek datuak dira; izan ere, garrantzitsua iruditzen zait sortzen ari diren datu positiboak ere balioestea. Ondo zentzatuta gaude dagoeneko; ez dugu hitz egingo… Nire alderdian, zalantzarik gabe, debekatuta dago kimu berdeez hitz egitea, badakigulako, jakin ere, horrek ez garamatzala inora. Nahiago dugu zantzu positiboak adierazten dituzten datuak ekartzea, orain egin dugun moduan, nahiz eta ondotxo dakigun erronka nagusia enplegua sortzea dela. EH Bilduren ordezkariari. Begira, langabezian banengo, zuri entzundakoak entzun ondoren –ez dakit nik, bada– maleta prestatu eta atzerrira joko nuke, ez baitiguzue bestelako irtenbiderik ematen. Zuen planteamendua hauxe da, nolabait: patuak ekarri digu halako egoera gaiztoa, eta, beraz, ez dago zereginik. Eta ez diguzue inolako irtenbiderik ematen. Ez diguzue ezer proposatzen! Ez dakit zuen proposamena zein den; ez dakit sorora itzuli behar dugun guztiok; ez dakit baserrira itzuli behar dugun enplegua izateko, ez baitut bestela ulertzen zer proposatzen duzuen. Izan ere, zer proposatzen duzue zuek? Nola uste duzue aterako garela krisialditik? Zer uste duzue, bada, multinazionalak etorriko zaizkigula langileak milaka-milaka kontratatzera? Nahiko nuke horrela balitz. Baina, hori bai, hori bada boluntarista izatea. Izan ere, krisialditik ateratzeko, une honetan enpresa txiki eta ertainak sortzen hasi behar dugu, jendeari enplegua eman diezaioten, pixkanaka-pixkanaka. Hori izango da errealitatea. Hortaz, oraingoan ere zure diskurtso ekonomikoa, beste arlo batzuetan gertatzen den bezala, errealitatetik kanpo dago. Gaur egungo egoera latz honetan, garrantzitsua iruditzen zaigu enpresa eta proiektu horien alde egitea, ernatu berri baitaude eta finantziazioa behar baitute, eta administrazioak eman behar die behar duten bultzada hori, benetan enplegua sortzen eta krisialditik ateratzen has gaitezen. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_245
10
9
07.02.2013
ITXASO GONZÁLEZ
SV-ES
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, hazi-kapital misto publiko-pribatuko funtsari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Hasieratik eskatu dizut barkatzeko, otoi, nire atrebentzia, baina Gobernu sozialistaren garaian, Zapatero deituriko gizon ikaragarri hori gobernuburu zela, epelak entzun behar izan zituen haren gobernukide batek, aukera hori aipatu zuenean. (Risas) Horrexegatik esan dizut hori guztia, eskarmentua badugulako. Ni ez nengoen legea landu zuen lan-batzordean, eta, jakingo ei duzunez, ezinezkoa da inolako artxibo bideografikotara jotzea, lan-batzordeetako agerraldiak ez baitira erregistratzen. Horregatik, ez nuen datu horren berri. Haatik, ondo dakit gure zuzenketan zuen planteamendu bera egiten genuela epeei dagokienez. Hiru hilabeteko epea ezartzen genuen, hazikapitalari buruzko dekretua egituratzeko, eta beste finantziazio-irudietarako ere hiru hilabeteko epea aurreikusten genuen. Izan ere, gure ustez ere kasu honetan premiazkoa da araudia lehenbailehen garatzea, baliabide hori albait arinen abian jartzeko, egoerak premiatzen baikaitu; hala, lehenbailehen hartu behar ditugu erabakiak eta kemenez heldu ekimen politikoari. Ondo ohartzen gara horretaz guztiaz, eta horrexegatik genituen epe batzuk ezarrita, zuk zeuk bezalaxe, proposamenaren egilea zaren aldetik. Azkenean, amore eman dugu epeetan, eta betearazte-epea azken xedapenetako lehenean ezarritako hori izatea onartu dugu, ika-mikarik egon ez dadin; horrenbestez, legean bertan zehaztutakoaren arabera finkatuko da epea, halaxe onartu baitugu, eskuzabal jokatuta… Eskuzabal esan dut, bai; izan ere, duela ez asko, atletentzako moduko denbora- eta epeeskakizunei aurre egin behar izaten nien nik neuk, eta, horregatik, deigarria egiten zait ikustea nola aldatzen diren eskakizun-epeak sasoitik sasoira. Hori iruditzen zait deigarria. Besterik ez. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_246
10
9
07.02.2013
ETXEBERRIA ARANBURU
EA-NV
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, hazi-kapital misto publiko-pribatuko funtsari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Labur-labur. Isasi jauna, guk zer ulertzen dugu ekintzailetzaz eta ekintzaileez, ezta? Bada, arriskuak hartzea, noski. Arriskuak hartu behar dira, baina arriskuak hartzeko, aurretik aukerak ikusi behar dira eta aukerak ikusten ekintzaileei lagundu behar diegu. Eta aukerak ikusi ondoren finantziazioa bilatu behar da, eta finantziazioa bilatu ondoren aukera hori garatu behar da produktu batean edo zerbitzu batean. Eta azkenean aberastasuna sortu behar da, lanpostuak sortu behar dira, azkenean gure herriari aurrera egiten lagundu behar diogu, 80ko hamarkadan egin zen bezala: aukerak ikusi, apustua nora egin behar dugun asmatu eta funtsa jarri horretarako. Baina oso kezkatuta gelditu naiz lehengo astean…, ni Urola bailarakoa naiz, eta bertako Bilduko alkatearekin, bertako langile batzuekin bilduta izan ginen eta langile horiek poz handi bat eman ziguten, zeren eta beraien enpresa itxi da, ehun eta piko lagun kalean daude eta beraiek aukera bat ikusi dute eta aukera horrekin jarraitzeko laguntza eskatzen ziguten, instituzio guztiei, bai aldundiari, bai Azpeitiko Udalari, bai niri, deitzen zidaten ea zer egin genezakeen. Eta zure diskurtsoa entzunez, langile horiei –kasu honetan 80 langile pasa– beraien Fogasako indemnizazioak proiektu berri batean jartzeko prest zeudenei, ez diegu esperantzarik ematen. Eta hori, behintzat, ez da gure irtenbidea izango. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_247
10
9
07.02.2013
ISASI BALANZATEGI
EH Bildu
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, hazi-kapital misto publiko-pribatuko funtsari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Ni ekintzaileen mundutik nator, euskalgintzatik. Euskera bizirik dago, besteak beste, jende askok ekin egin izan diogulako musutruk, dirua jarriz, lan handia eginez…, eta, besteak beste, enpresa-proiektuak ez ditut aipatuko…, horietako batzuk indarrez itxita eta, hala ere, ekinaren ekinez berriz ere eraikiak eta abian jarritako proiektuak. Ekintzaileak, euro milioi batzuk sortarazten dituztenak, eta askotan ekintzaile horiek ez dute horrelako funtsik izan beren jarduerak ordaindu ahal izateko. Une honetan oraindik jende asko zorpetuta dago, horrelako proiektuak eta milaka lanpostu sortu izan dira horretan eta ez da funtsik izan. Nik ez dut esan eta ez dugu esaten EH Bildu kontra dagoenik horrelako funts publikoak eta kontrol sozialeko funtsak baldin badira. Esaten duguna, zalantzak dauzkagula horrelakorik dagoenean legeak ekarri. Irakurri dut eta esaten du "Hazi-kapitaleko funts horiekin, Jaurlaritzak lehentasuna emango dio deialdia egin aurretik gehienez hiru urte lehenago ikasketak amaitu dituzten ekintzaileen enpresa-proiektuak…" eta abar, eta abar. Ekintzailetzaren aldekoak gara. Gu ekintzaileak gara, denok, bere adiera zabalenean. Arriskuak hartzen ditugu eta baliabideak jartzen ditugu. Zalantza handiak dauzkagu kapital pribatua tartean sartzen denean eta zer-nolako kontrola egon daitekeen. Gure ustez, Administrazio publikoa izan beharko litzateke ekintzailetza praktikatzen duen aurrenekoa. Hemen problema da lanpostuak suntsitzen ari direla oraindik ere eta gure industria-ehuna desegiten ari dela gure begien aurrean, eta horri aurre egin behar diogu. Lehentasun batzuk finkatu behar ditugu. Eta lehentasun horietako bat, lehenik eta behin, esklusioegoeran dauden pertsonei begira jarri behar duguna. Gure gazteak joaten dira, baina lehendik ere joaten ziren, egoera honek bultzatuta, eta gu ez gara prestatzen ari gure industria ondo formatuta dauden gazte horiek hemen lan egin dezaten. Beraz, kontua da gure errezeta, seguru asko, aukerarik…, orain ja hasi gara eta askotan leporatu egiten zaigu gobernatzen dugun horietan. Pozten naiz erreferentzia izateaz, onerako eta txarrerako asko ikasi behar dugu. Gure jarduera, behintzat, guk ez daukagu esperientzarik lanpostuak suntsitzen, ez daukagu esperientzarik eraispen-industria hori sorrarazten. Ez daukagu esperientzarik halakorik egiten, momentuz ez. Gure planteamendua, ni natorren mundu horretatik, da posible dela ekintzailetza sustatu egin behar dela, baina espekulazioari zirrikiturik txikiena ez diogu utzi nahi. Hor gertatzen da askotan…, eta estatistikak zorrotz begiratu behar dira, zer gertatzen den ekintzaile diren pertsona horiek zer arrisku hartzen duten, jartzen diren funts horiek funts publikoak direnean, kontrol sozialekoak direnean –nire aldetik, behintzat, ez litzateke problemarik izango–, kapital pribatua hor sartzen denean, zer etekin ateratzen du? Eta, batez ere, zeinen lepotik ateratzen ditu kapital pribatu horrek etekinak eta zer-nolako jardueran? Zeren eta –lehen esan dut– langabezian dagoen pertsona batek bizimodua aurrera atera ahal izateko lokal txiki bat baldin badu eta hor muntatu behar baldin badu ez dakit zer negozio, gaur egun ez dago bideragarritasunik halakoetarako. Horrelako pertsona batek beste laguntza eta beste irtenbide bat behar du. Gu ari gara, batez ere, horrelako pertsonentzat irtenbideak aldarrikatzen, egoera zailenetan dauden horientzat. Eta ekintzaileentzat –eta oraindik badaude eta euskalgintza munduan badaude–, horientzat Administrazio publikoak bai, funtsak jarri beharko lituzke, baina seguraski ez izaera honetako funtsak. Ekintzailetzaren inguruan pasa den astean gure aldeko botoa eman genuen horren aldekoak garelako, berez garelako, ekintzaileak garelako. Baina kontuz ibili behar dugu horrelako funtsekin, kontrolik eza izan daitekeelako tartean. Besterik gabe, eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/13b83c1f-082f-454b-a540-0f9bbbe9e62f
parl_eu_248
10
10
14.02.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Arabako lurralde historikoko zenbait eremutan ibaiek gainezka egitean landabideetan eragindako kalteengatik eta lursailak urpetu izanagatik hondamendi-gunetzat jotzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkide jaun-andreak, egun on denoi. Hasi aurretik, Mahaiari eskerrak eman nahi dizkiot presazko ekimen hau onartzeagatik. Araban gertatzen ari diren uholde larriei buruzko ekimena da, bereziki ibai eta errekek gainezka egin dutelako, eta Arabako Lurralde Historikoko zenbait eremutan gertatzen ari diren lur-jausiak ere biltzen ditu. Urtarrilaren 29an egoera larritzat jotzen bagenuen, zer esanik ez orain, azkenaldiko eurite eta elurteen ondorioz larriagotu egin baita. Esan bezala, urtarrilaren 18an, 19an eta 20an, eta 20tik 26ra bitarteko astean izandako eurite eta elurte handien ondorioz, eta gero elur hori guztia urtzearen ondorioz, Arabako Lurralde Historikoko zenbait eremutan uholdeak izan dira eta hainbat azpiegitura kaltetuta geratu dira. Kalte gehienak landa-eremuko bideetan eta lursailetan izan dira. Azken egunotan berriz ere euria eta elurra egin duelarik, egoera askoz ere larriagoa da orain, ekimena aurkeztu genuenean baino. Bideei dagokienez, gorabehera nagusiak lursailak eta azpiegiturak urak hartu dituelako gertatu dira. Eta gunearen arabera zehaztuz gero, UribarriGanboako presako urak husteko eremuak aipatuko ditugu, Arratzu-Ubarrundiako Udalean. Kalteen gutxi gorabeherako kalkulua egin dute, oraindik ere urpean baitago inguru hori eta orain, gainera, are zailagoa izango da kalteak kalkulatzea. Uholdeen ondorioz kalte handiak izan dituen beste gune bat Zadorra ibaiaren ingurukoa da, Ihurretik Berantevillara. Era berean, Gasteizko udal-mugartean eta Arrazua-Ubarrundian errekek eta Zadorra baino txikiagokoak diren ibaiek gainezka egin dute eta kalteak eragin dituzte. Arabako Errioxan, Lantziego eta Guardia herrietan izan dira gorabehera handienak: ezpondetan lurjausi handiak izan dira eta, batik bat, landa-bideetan arrisku larria eragin dute. Eurite handien eraginari dagokionez, malda handiko tokietatik isuri direnez, lurralde historikoko hainbat gunetako landa-bideetan kalteak izan dira. Honako inguru hauek aipatuko ditugu: Arabako Mendialdea, Zalduondo, Burgu eta Arabako Haranak. Hilaren 9an, ostiralarekin, eraginpean hartutako entitateak, gutxi gorabehera, 45 ziren; alabaina, gerora ere euri asko eta elurra ere egin du eta, lurra jada urez betea zegoenez, ziurrenik kalteak handiagoak izango dira. Kalteen hasierako balioespena egin da, baita azpiegitura horiek berriz ere erabiltzeko moduan jartzeko egin beharreko lanena ere, eta 1.800.000 euro inguruko aurrekontua atera da; hala ere, azken balioespena egin gabe dago oraindik, kaltetutako gune guztiak ongi aztertu behar baitira. Bideak eta sarbideak, kasu askotan, itxita daude, erabilgaitz daudelako eta kalteak berehala konpondu beharko lirateke, premiaz, erabiltzaileentzat oso arriskutsua izan daitekeelako eta bide horietan ibiltzen diren nekazari eta abeltzainek ezin dutelako euren ustiategietara iritsi, eguraldiak laguntzen duen bezain laster, egin beharreko lanak egitera (ereitea, ongarritzea eta abar); beraz, bide eta sarbide horiek lehenbailehen konpondu behar dira edo, bestela, nekazari askoren nekazaritza-kanpaina hondatu egingo da. Bide horietako beste batzuk kaltetuta badaude ere, ez da hain presazkoa konpontzea, ibiltzeko mo- duan daudelako kontuz ibiliz gero, edo gutxitan erabiltzen direlako. Otsailaren 9ko, ostiraleko, datuen arabera, uholdeen eraginez jada landatuta zeuden 300 hektarea baino gehiago kaltetuta geratu dira. Batik bat, zerealak zeuden landatuta eta toki askotan uzta erabat galdu da, kasu batzuetan geruza emankorra urak eraman duelako eta, geruza horrekin batera, baita haziak, ongarriak eta abar ere. Erremolatxa-uzta ere kaltetuta geratu da; izan ere, hainbat hektarea bildu gabe daude eta, orain urpean geratu direnez, oso zaila da kaltea balioestea. Beste zenbait kasutan, gunea hainbeste denboraz egon denez urpean, sustraiak ito egin dira eta, horren ondorioz, ereindako lurra erabat galdu da. Azken batean, arazo larriak ditugu, bereziki nekazaritzaren sektorean, bai azpiegiturei, bai uztetako kaltei dagokionez. Une honetan, kaltetutako ustiategiak zenbat diren…, behin behineko datuen arabera, esan bezala, balioespena egin da eta 170etik 200era bitarte balioetsi gabe daude oraindik, eguraldia lagun izan arte eta urak bere onera itzuli arte ezinezkoa izango baita. Bestalde, ustiategi horietan horrelako egoerak bizi izan dituzte gehiagotan ere. Gune kritikoak dira, Uribarri-Ganboako presako urak husteko gunea eta Zadorra ibaiaren ertzeko inguruak. Eurite handiak izaten direnean eta presako urak husten direnean ustiategi horiek beti izaten dituzte horrelako egoerak, eta, Talde Popularraren ustez, oso garrantzitsua da egin beharreko obrei lehentasuna ematea lehenbailehen, horrelako gorabeherak behin eta berriz gerta ez daitezen. Gainera, 2008ko abenduaren 23an Nekazaritza eta Elikagaigintza Politikako Legea onartu genuen Ganbera honetan eta gaur eztabaidagai dugun egoerari eta antzekoei konponbidea bilatzeko mekanismoak garatzeko konpromisoa hartu genuen Ganbera honetan eta Jaurlaritzan. Legearen VI. kapitulua hondamendiek eragindako kalteei buruzkoa da eta bi artikulu ditu: 83. artikulua, hondamendi-eremu izendatzeko mekanismoak ezartzen dituena, baldin eta gune horretan kalte eta galera handiak izan badira basogintzako, laborantzako edo abeltzaintzako ekoizpenean, eguraldi, epidemia, plaga edo bestelako ustekabeak izan direla-eta: Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokor eskudunak "bere esku izango du neurriak (…) ezartzea, kasuan kasuko egoeraren arabera, betiere hondamendia jasandako lekuetan nekazaritza bere onera itzultzeko helburuz. Hondamendiak eragindako kalteak konpontzen eginiko gastuak laster eta malgutasunez ordainduko direla bermatzeko prozedurak ere Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Orokorrak berak ezarriko ditu". Eta, lehen esan bezala, hondamendiei buruzko kalteen VI. kapituluan sartzen da 84. artikulua ere. Hondamendietarako funtsa du aipagai, eta honako hau dio artikuluak: "Aurreko artikuluan aipatutako zuzenketak egiteko, indarrean dagoen legedia betez, Euskal Autonomia Erkidegoko herri-administrazioek hondamendietarako funtsa eratuko dute, elkarren artean erabakitako aurrekontuarekin. Horrez gainera, aparteko kredituak emateko beharrezko bideak ere ezarriko dituzte; kasuan kasu dagokion banaketa organiko, funtzional eta ekonomikoa kontuan hartuta. Arauz ezarriko da funtsa nola kudeatu". Euskal Talde Popularrak aurkeztu duen ekimenaren ardatza bi artikulu horiek garatzea da. Izan ere, legea onartu zenetik lau urte igaro dira eta oraindik ez baitira garatu. Lehenago ere eskatu izan dugu. Ez ahaztu 2010. urtean Gipuzkoan izandako uholdeen ondoren eskatu genuela, baina Jaurlaritzak ez zuen eskaera aintzat hartu eta ez zuen inolako interesik adierazi. Beste administrazio batzuen esku utzi zuen arazoaren konponbidea. Gure ekimenaren hirugarren puntuan, Eusko Jaurlaritzari honako hau eskatzen diogu: administrazio eskudunekin batera, egin beharreko jardunen presazko plangintza bat egin dezala Zadorra ibaiak, Arabatik igarotzen denean, ez dezan behin eta berriz gainezka egin, ezta aldizka uholdeak eragiten dituzten Arabako ibai eta errekek ere. Horixe da Talde Popularrak aurkeztu dugun ekimena. Zenbait taldek ekimenaren zuzenketak aurkeztu dituzte; zuzenketak, oro har, positiboak izan dira eta aukera izan dugu bozeramaileekin zuzenketa horiei buruz hitz egiteko. UPyD taldeak ez zuen zuzenketarik aurkeztu, baina ekarpenak egin dizkigute eta gertakari horien gaineko iritziak trukatzeko eta zenbait alderdi zehazteko baliagarri izan zaizkigu. Ados jartzea lortu dugu eta erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu, baina ez dugu bete-betean asmatu eta Talde Sozialistak ez du bat egin horrekin. Benetan sentitzen dut, zeren astelehenean Arabako Batzar Nagusietan gai honi buruzko eztabaida izan baitzen eta Arabako Batzar Nagusietako talde guztiek zuzenketa bat adostu zuten, lurralde horretan uholdeek kalte handiak eragiten baitituzte. Egia esan, Talde Sozialistaren bozeramaileari ez diogu prestasun handirik sumatu; gure ustez, ez du ulertu une honetan zein diren lehenetsi beharreko premiak, hau da, legearen garapena. Onartu zenean, gutxienez, behin eta berriz errepikatzen den arazo bat konpontzeko asmoz onartutako legearen garapena, hain zuzen. Talde Sozialistak aurkeztu duen zuzenketaren laugarren puntuak honako hau dio: "Arabako Foru Aldundiari eskatzea eraikuntza-proiektua presta dezala, premiaz, baita horren osteko obren lizitazioa ere, Zadorra ibaiaren gaineko pasabideari dagokionez, kalte larri horiek saihestearren; izan ere, Bilborako noranzkoan Gasteizko autobidearekin lotzen baita…", eta abar. Ingurumen Ministerioari, Konfederazio Hidrografikoari, Gasteizko Udalari, Arabako forugobernuari eta abarri ere egin die eskaera. Obra hori oso garrantzitsua da eta Talde Sozialistaren bozeramaile Prieto jaunaren ustez orain nahitaez kontuan hartu beharrekoa baldin bada ere, astelehenean ez zuen kontuan hartu. Kasualitatez, gaur goizean, irratia entzuten ari nintzela, Alderdi Sozialistak publizitatea egiteko ordaintzen dituen tarte horietako batean, Arabako Batzar Nagusietako sozialisten bozeramaileak zioen oso pozik zeudela Batzar Nagusietan adostasun batera iritsi zirelako. Erdibideko zuzenketan bildutako hainbat alderdi aipatu ditu baina ez du ezer esan alderdi garrantzitsu honi buruz. Bozeramaileak, Prieto jaunak, eta Alderdi Sozialistaren Arabako Batzar Nagusietako bozeramaileak elkarrekin hitz egingo dute, koherentziagatik, bereziki, ezta? Penagarria da, Prieto jauna. Nik badakit zuk nahi izango zenuela baina ez dakit benetan zerk eragozten dizun; Araban ditugun arazoak konpontzea ote den zure benetako interesa, edo bestelako interesen bat duzun. Ingurumen Ministerioa, Konfederazio Hidrografikoa eta abar aipatu dituzularik, uste dut zuk bizi izan dituzula uholdeak aldi batez… Ez da gertaera berria, aspaldiko kontua da. 2009. eta 2011. urteetan ministerio baten buru izan zarete, konfederazioan, Eusko Jaurlaritzan eta Gasteizko Udalean ere gobernuan egon zarete, Aldundian gobernuari laguntzen zenioten… Proiektu hori gauzatzeko dena alde zenuten. Orduan, zergatik ez zen interesgarria proiektua? Ez zuen lehentasunik? Gaur, bai, otsailaren 14an badu lehentasuna. Baina, hilaren 11n, astelehenarekin, ez zuen lehentasunik Alderdi Sozialistarentzat. Hori dela eta, zalantza sortu zait zure interesa Arabako uholdeen arazoa konpontzea ote den, zeren ez baitut ulertzen. Agian baduzu azalpenen bat eta atzo ez zenidan adierazi nahi izan, baina gaur azalpen horren zain egongo naiz. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_249
10
10
14.02.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Arabako lurralde historikoko zenbait eremutan ibaiek gainezka egitean landabideetan eragindako kalteengatik eta lursailak urpetu izanagatik hondamendi-gunetzat jotzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidente andrea, jaun-andreak. Ocariz andrea, denbora gehiegi hartu duzu niri buruz hitz egiteko, niri buruz eta nire alderdiko edo beste toki batzuetako bozeramaileekin erlazionatzeko dudan moduari buruz hitz egiteko, eta ez duzu ezer esan, ezertxo ere, uholdeei buruz. Antza, zuen ekimena zintzoa zen, baina, puntu honetara iritsita, badirudi ez dela zure mintzaldian proposatu duzun bezain zintzoa. Izan ere, egia da, bai, Alderdi Sozialistak proposatuta, Arabako Batzar Nagusietan mozio bat aurkeztu zela azkenaldiko eurite, elurte, uholde eta abarren ondorioz sortutako hondamendiari aurre egiteko eta, azkenean, Batzar Nagusietan izandako eztabaidaren ondorioz alderdi guztiak ados jartzea lortu zen, Batzar Nagusien eremuan euren eraginpeko alderdiak konpontzeko. Lehenik, euriteen eta uholdeen eraginpeko eremuak hondamendi-eremu izendatu behar zirela erabaki zuten. Proposatutakoaren arabera, nahikoa baliabide izatea eskatzen zuten, baita Nekazaritza eta Elikagaigintza Politikako Legearen erregelamendua garatzea ere, honi guztiari aurre egiteko; halaber, obra jakin batzuk egitea premiazkotzat jotzen zen, uholderik ez izateko, eta uholdeen arazoak pairatzen dituzten agenteak aintzat hartzea ere proposatu zen. Hori proposatu zen eta hori onartu zen Arabako Batzar Nagusietan; eta orain hona ekarri dugu berriro. Hona ekartzearen asmoa ez da izango, ez dut uste, Ganbera honetan Arabako Batzar Nagusien erabakia hitzez hitz fotokopiatzea edo, zure erdibideko zuzenketan egin duzun moduan, erabaki hori beheratzea; aitzitik, nire ustez, erabaki horri balio erantsia gehitzeko asmoz ekarri da hona, Ganbera honek beste zerbait egin dezan beste erakunde batean jada onartuta dagoena itsu-itsuan beheratuta errepikatzeaz gain. Izan ere, begira, ni neu oso ordeztuta eta oso koordinatuta sentitzen naiz Batzar Nagusietako nire Euskal Sozialistak taldearekin eta ez dut hona etorri beharrik gauza berdinak errepikatzera, Ganbera hartan erabaki denari balioa emateko. Batzar Nagusietako erabakiak hemen beheratuta errepikatu behar baditugu, Batzar Nagusiak alferrikakoak dira. Batzar Nagusiekin aski da; ez dut hona ere etorri behar; gainera, denbora galtzeko. Izan ere, gogorarazten dizut hasiera-hasieratik oker hasi zarela; besteak beste, legez besteko proposamena aurkeztu duzulako eta, horren bidez, hondamendi-eremu izendatzeko eskatu duzulako. Orain, erdibideko zuzenketan, Euzko Alderdi Jeltzalea proposatzen ari zenari helduta (hau da, hondamendi-eremu ez izendatzea), honako hau diozu: hondamendi-eremu izendatzeko aukera premiaz aztertu behar dela. Bada, ez, Ocariz andrea, ez gaude ados zurekin, ez gaude ados zure taldearekin, ez gaude ados Euzko Abertzaleak taldearekin eta ez gaude ados UPyDrekin; ez dugu nahi Batzar Nagusietan erabakitakoa hemen beheratzea eta Legebiltzarrari hondamendi-eremu izendatzeko eskatzea edo, hobeto esateko, Legebiltzarrak hondamendi-eremuaren izendapena Jaurlaritzari eskatzea proposatu beharrean, eskaera aztertu, ikusi... egin behar dela esatea ez da guk nahi duguna. Begira, ez gaude ados beherapen horrekin, eta aurkeztu duzuen lehenengoa baino ez da. Gainera, logikari jarraiki, uholdeak izaten direnean Ganbera honek ez luke suhiltzaileen modura jokatu behar, hau da, ez lituzke kalteak konpondu behar (hori beti egin behar den arren), baizik eta arazo horiek saihesteko ahalegina egin beharko luke. Eta iraganeko kontuak iraganean utzita, geuk ez diegu uko egiten, zuk ez bezala, orainaldiari eta etorkizunari. Eta iragana modu askotara interpreta daitekeenez, bakoitzak nahi duena egin dezala baina, une honetan, gaur egun, Gasteizen eta Gasteiz inguruko beste zenbait herritan uholdeak izaten ditugu behin eta berriro; arazo kronikoa da. Eta arazo endemiko honetarako hainbat neurri aplikatu izan diren arren, oraindik ere konpondu gabe dagoen arazo honi heltzeko unea iritsi da. Orain da unea, bai, bizitza dinamikoa delako eta martxan jarraitzen duelako. Zeren, noski, orain ez baitugu mundua geldiaraziko. Orain da unea. Lehenago ez dela egin? Ez, lehenago ez da egin. Baina orain iritsi da horri ekiteko unea eta, horregatik, orain egitea proposatzen ari gara, bai horixe. Eta orain ez bada egiten, bihar edo beste uholde bat gertatzen denean berriz proposatu beharko dugu, zeren uholdeen arazo hau ez baitago erabaki politikoen mende; besteak beste, geure esku ez dagoen zerbaiten mende dago, hau da, eguraldiaren mende eta eguraldiak eragiten dituen kalteen mende. Eta, beraz, politikaren egitekoa zera da, uholde horiek berriz ez gertatzeko konponbideak aurkitzen saiatzea. Horretarako, hegoaldeko ibaietan egin behar dira jardunak, Batan eta Zapardiel ibaietan; horretarako, Zadorra ibaian egin behar dira jardunak; horretarako, autobidearekiko lotunean ibaiaren ibilgua estutzen duen zubian egin behar dira jardunak, horrek eragiten baititu uholdeetako kalteak, Gasteizen ez ezik, Iruña Okan ere; horretarako, Abetxukoren eta Ihurreren arteko zubian eta Abetxukoren eta Gamarra Nagusiaren artekoan egin behar dira jardunak. Horretarako, toki askotan eta gauza askotan egin behar dira jardunak. Garbitu egin behar da, urbazterrak babestu, ibilguak zabaldu, zenbait azpiegitura egin… Gauza asko egin behar dira. Eta, horretarako, Gasteizko Udalaren parte-hartzea ezinbestekoa da, baita Arabako Foru Aldundiarena, Eusko Jaurlaritzarena, Ingurumen Ministerioarena eta Ebroko Konfederazio Hidrografikoarena ere, guztiek baitute eskumena eta aurrekontua horri guztiari aurre egiteko. Eta ez dira egiten ari. Eta zuk prestasuna eskatzen diezu: aizu, bil daitezela, azter dezatela, hau eta bestea… Egin dezagun urrats bat aurrera! Uholdeekin benetan hain kezkatuta baldin bazaude, ez eman garrantzia Alderdi Sozialistari, ezta zure mintzaldian egin nahi izan dituzun endredo horiei ere, baizik eta uholdeen kalteak jasaten dituzten herritarren sakoneko arazoei. Sakoneko arazoa zera da, ez daitezela zerura begira bizi, zer gertatuko ote zaien beldur, zeren ez baitago defendatzeko modurik uholdeen arazo horretatik. Azken arazoa duela lau urte eskas izan genuen; lehen, beste batzuk genituen. Arazoa toki batetik bestera desbideratzeko gauzak egin dira, baina inoiz ez dira egin egin beharreko obra guztiak, ez dira hartu hartu beharreko erabaki guztiak sakoneko arazo hori konpontzeko, hau da, uholderik berriz ez gertatzeko. Eta egin daiteke; izan ere, iaz Eusko Jaurlaritzak eta Gasteizko Udalak hitzarmena sinatu zuten, Uraren Euskal Agentziarekin hitzarmena egin zen, eta zazpi urteko epean (behar hori ikusten baitzen) Eusko Jaurlaritzaren eskumenak eta Gasteizko Udalaren eskumenak eraginpean hartzen dituzten gauzak egiteko hitzarmena zen hori. Baina hori ez da nahikoa; gehiago behar da, Zadorra ibaian beste agente batzuek ere esku hartu behar dutelako eta lurralde honetako komunikazio-azpiegiturei dagozkien obretan Arabako Foru Aldundiak ere esku hartu behar duelako. Eta zuk ez duzu konpromisorik nahi; zuk ez duzu urrats bat aurrera egin nahi. Eta, esan dudanez, gainera, ez duzu inolako elkartasunik adierazi Batzar Nagusiekiko, zure legebiltzar-taldearekiko, zure Foru Gobernuarekiko; haiek hondamendi-eremu izendatzearen alde agertu dira eta zuk, hemen, "Aztertu egingo dugu" esan duzu, mezua beheratu egin duzu. Erantzun horri, eta ez sortu endredorik Alderdi Sozialistaren barruan, ez baitu ezertarako balio. Esan zer uste duzun uholdeei buruz, adierazi uholdeen arazoa nola konponduko zenukeen, guk horri buruzko iritzia eman dugu-eta. Eta, horregatik, gure proposamenean ados gaude honako honekin: Ganbera honetan, Legebiltzar honek Eusko Jaurlaritzari hondamendi-eremu izendatzeko eskaera egitearekin ados dagoen guztiarekin (ez beste zerbaitekin). Hondamendi-eremu izendatzearen alde gaude, ez hondamendi-eremu izan ote daitekeen aztertzeko unibertsitatera joatearen alde. Hondamendi-eremu izendatzearen alde. Eta hori nahi duen ororekin ados egongo gara. Legearen erregelamendua garatu behar dela uste dutenekin ados egongo gara, baliabideez hornitzeko eta egoerari erantzuteko eta, horretaz ari garela, erregelamendurik gabe ere, aurreko aldi honetan erantzun dio uholde-egoera bati. Erantzun dio, bai. Gero azalduko dizut, ez dezazun azken hitza zeuk esan. Gero azalduko dizut. Erregelamendurik gabe uholde-egoerei erantzun die. Eta, gainera, gai honetan kaltetuak edo eraginpekoak diren pertsona guztiak elkartzearekin ados gaude, baina baita erakunde guztiek urrats bat aurrera egitearekin ere, ez daitezen ezkuta edukirik gabeko adierazpen hutsalen atzean uholdeen sakoneko arazoa konpon ez dadin; alegia, UPyD alderdiaren eta Euzko Alderdi Jeltzalearen babesarekin, zeuk egin duzun moduan, zure adierazpena hutsala baitzen. Eta benetako politika, letra larriz idatzitako politika egin nahi baduzue, Alderdi Sozialistaren eskua hemen izango duzue, zabal-zabalik. Eta denbora-pasa ibili eta luzapenak eman nahi badituzue, zeuek bakarbakarrik egin dezakezue hori, inoren laguntzarik gabe. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_250
10
10
14.02.2013
LAZAROBASTER BADIOLA
EH Bildu
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Arabako lurralde historikoko zenbait eremutan ibaiek gainezka egitean landabideetan eragindako kalteengatik eta lursailak urpetu izanagatik hondamendi-gunetzat jotzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on guztioi. Azken asteetan izandako euriteek eraginda, Arabako hainbat ibai eta errekak gainezka egin dute. Gainezka egin dute beste behin ere. Arabako hainbat herri eta auzotan jasan dituzte uholdeen kalteak. Bideak izorratu dira, eraikinetako beheko solairuetan ura sartu da eta, nola ez, lehen sektorean kalte handiak izan dira. Nekazaritza-soroak urpean geratu dira, lur-geruzarik aberatsenak urak eraman ditu, ereindako haziak ito egin dira eta bildu gabe zegoen uzta urpean geratu da. Azkeneko asteetan aipatu izan da kaltetutako lursailak 150 hektarea direla, baina berez dezente gehiago ere badira. Beraien kalteen berri emateko EHNE sindikatura deitu duten nekazarien lursailek 350 hektarea osatzen zituzten otsailaren 8an; hori, deitzera animatu zirenak kontuan hartuta bakarrik. Baina goazen honelako kalteak zergatik gertatzen diren aztertzera. Lehenengo eta behin, euri asko egiten duenean, inprobisazioa da nagusi. Partxeoak egiten dira han eta hemen, eta hori onartezina da; onartezina da arazo berdina behin eta berriz errepikatzen denean. Horrek eskuduntza daukaten administrazioek arduragabeki jarduten dutela nabarmen uzten du. Kalteen zergatien muinera joaten bagara, ezin gara urtegiez ahaztu. Urtegiak husten hasteko gehiegi itxaroten da. Urtegiak gainezka egitear daudela zabaltzen dira ateak. Egun hauetan entzun dugu urtegien kudeaketa optimoa dela. Optimoa bai, baina norentzat? Iberdrolarentzat? Badakigu Iberdrolarentzat ura dirua dela, negozioa, etekinak. Eta badakigu, baita ere, urtegien ateak noiz zabaldu edo noiz ez erabakitzen den lekuetan Iberdrola dagoela, baina hor ez daude uholdeak sufritzen dituzten udalerriak edo lehen sektoreko ordezkariak. Eta erabaki garrantzitsu asko, gainera, hemendik urruti hartzen dira, urruti eta gaizki. EH Bilduren iritziz, hiru norabidetan egin behar da lan. Bat, egun ditugun uholdeak sorrarazitako kalteei erantzuteko bitarteko ekonomikoak bideratzea. Bi, aurrera begira prebentzioa lantzea. Eta hiru, egunen batean zorigaiztoko hondamendiren bat gertatuko balitz, momentu horretarako bitarteko ekonomikoak prest edukitzea. Joan zen astelehenean Arabako Batzar Nagusietan uholdeen inguruan aho batez onartutako zuzenketarekin bat egiten dugu. Lehenengo eta behin, aho batez onartua izan zelako, eta, bigarrenez, guretzat garrantzitsuak diren hiru norabidetan urratsak ematea planteatzen delako: kalte-ordainak martxan jarri, prebentziorako parte-hartzea zabaldu eta hondamendietarako funtsa sortu. Beharrezkoa da, azpiegituretan eta lehen sektorean izandako kalteei buelta ematen laguntzeko, kaltetuei diru-laguntzak bideratzea. Ezin gara ahaztu lehen sektoreak aspaldidanik daraman gainbeherarekin honelako gertakariek sektorea gehiago itotzen besterik ez dutela laguntzen. Baina, laguntzetatik harago, nekazariek prebentzioa behar dute honelakoak ez errepikatzeko. Krisi-mahaiak ondo daude, baina lan eta koordinazio hori modu iraunkorrean ere behar da aurretik, prebentzioa oinarri hartuta. Eta Zadorrako mahaian beharrezkoa da kaltetutako udalerri eta lehen sektorearen parte-hartzea, denen artean modu zabalean prebentzioan sakontzeko. 2008ko Nekazaritza eta Elikagaigintza Legea da nekazaritzaren bizkarrezurra, baina lege horretan oraindik ere artikulu asko garatu gabe daude eta hori izango da Legebiltzar honen zereginetako bat legealdi honetan. Orain lehentasuna emango diogu hondamendietarako funtsaren kudeaketa-sistema erregelamendu bidez garatzeari. Bazen garaia! Zentzu honetan, zalantza sortu digu oraingo uholdeen ondorioz kalteak izandako zonak hondamendi-gune izendatzeak, oraindik sortu gabe dagoen funts batean oinarritzen baita izendapen hori eta bere operatibitatea zalantzazkoa izan baitaiteke. Eta, amaitzeko, dagoeneko instituzioek ez daukate aitzakietarako tarterik. Egiteko ordua da; egitekoa, eta ongi, gainera. Herritarren parte-hartzeak lagunduko du bide egiten. Eta, noski, ez dugu guri buruzko erabakiak beste batzuek gugandik urrun hartzerik nahi. Erabakiak hemen nahi ditugu, Euskal Herrian. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_251
10
10
14.02.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Arabako lurralde historikoko zenbait eremutan ibaiek gainezka egitean landabideetan eragindako kalteengatik eta lursailak urpetu izanagatik hondamendi-gunetzat jotzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Presidenta del Parlamento, consejeros, compañeros, buenos días a todos. Gaur, lehen aldiz hitz egiten ari naiz Osoko Bilkura honetan eta, harrotasun handiaz gain, nire adinagatik eta ustezko esperientziagatik besterik espero zitekeen arren, urduritasunak eragindako tentsio handia sentitzen ari naiz. Barkatuko didazue, ezta? Nire lehenengo aldian hondamendiez hitz egin behar izatea ez da hasteko modurik atseginena, baina ezin dut aukeratu lehen aldi honetan zertaz hitz egin. Dena den, beste alde batetik pozik nago, testua adostu dugulako bai proposatzailearekin, baita beste talde batzuekin ere: zentzu apur bat, sen on pixka bat eta, nola ez, gaur bezalako egun batean, San Valentinen ukitu txiki bat baliagarri izan dira, agian, akordioa lortzeko. López de Ocariz andreak esandako eta idatzitako hitzen bitartez adierazitako PPren proposamenak badu logika, eguraldiak eragindako egoera delako eta Eusko Jaurlaritzak, ohiko moduan gertaera guztien erruduntzat hartzen den Jaurlaritzak, kasu honetan ez duelako errurik, ez eskumena ez duelako transferituta, baizik eta patua besteren kontua delako. Oraingoz, itun horrek ez du ekaitzik eragin baina gaur goizean bota du euri-zaparrada bat edo beste. Izan ere, proposamenean aipatzen diren urtarrileko eurite eta elurteek kalte handiak eragin zituzten Arabako zenbait eremutan, bereziki uztetan, bideetan eta azpiegituretan. Gertaerak aztertu ostean, hasieran aurkeztutako proposamenean, logikari jarraiki, kaltetutako eskualdeak hondamendi-eremu izendatzeko premiazko eskaera egin zen. Eta abiapuntu horretan oinarrituta, legera jotzen dugu edozer gauza izendatzeko. Nekazaritza eta Elikadura Politikako Legearen 83. artikuluan hain justu aukera hori aurreikusten da, dela sail eskudunak erabakitzen duelako, dela Foru Aldundiak proposatuta, gure kasuan. Proposamen hau aurkeztu eta lau egun geroago, otsailaren 4ko irteeradatarekin, Arabako Foru Aldundiak hondamendieremu izendatzeko eskaera helarazi zuen Eusko Jaurlaritzara. Horretarako, txosten bat igorri zuen eta ekaitzak eragindako kalteak ebaluatu zituen, ustez behintzat. Ideia ez zen txarra, zeren eragindako kaltearen zenbatekoaren berri izaten dugunean baino ezin baitugu kalkulatu, gutxi gorabehera, hondamendiaren, gertaeraren edo dena delakoaren norainokoa. Jakin badakit gerora beste txosten osatuagoren bat egin dela, baina oraingoz Jaurlaritzak esku artean duena eta hondamendi-eremua izendatzeko oinarritzat hartu zena ez dago oso osatuta. Koadro batean kaltetutako udalerriak agertzen dira, zenbait lursail, bide eta pistatan izan diren kalteak labur-labur deskribatzen ditu…, datu partzial gehiago eman gabe. Hori bai, bukaeran, fakturetan bezalaxe, zenbateko bat ageri da: 1.269.175 euro. Ez zuten zentimorik jarri; lotsak jota egongo ziren... Bidalitako azken txostenean, amaierako ohar moduan, zera diote, beste toki batzuetatik ere deiak jasotzen ari direla oraindik, kalteak izan dituztelako eta kalte horiek, gutxi gorabehera, biribilduta, 500.000 euro inguru izan daitezkeela eta, beraz, kostuaren guztizko zenbatekoa 1.769.175 euro izango dela. Horixe baino ez, 1.002 indiar igaro zirela: lehenik bat, gero beste bat, eta azkenik mila inguru. Berriz diot, nire ustez txostena hobetu da, baina orain aipatzen ari naizen txosten hau erabili zen izendapena eskatzeko. Eta, noski, ez du oinarri oso sendorik. Hori alde batetik; izan ere, funtsean, gertaera bat noiz jotzen dugu hondamenditzat? Noiz kalte txikitzat? Noiz aplikatzen da legean aurreikusitako protokoloa? Nik, beste ezer egin aurretik, hiztegira jotzen dut eta hiztegiak honako hau dio: "Hondamendi edo katastrofea: Gauzen ohizko ordena larriki aldatzen duen zoritxarreko gertaera". Baina definizio horrekin ez dut ezer lortu. Eguneroko bizitzan gertatzen zaizkigun milaka gertaera izan daitezke katastrofe edo hondamendi. Legean begiratu eta honako hau aurkitu dut: "baldin eta gune horretan kalte eta galera handiak izan badira basogintzako, laborantzako edo abeltzaintzako ekoizpenean". Zer esan nahi du "kalte eta galera handiak" esamoldearekin? Eskuliburua falta dugu! Legearen bidez doktrina finkatu zen, Administrazioaren eta, bereziki, Jaurlaritzaren konpromisoa eguraldi, epidemia, plaga edo bestelako ustekabeak izan direla-eta –hori jartzen duela uste dut– laborantzan eta abeltzaintzan kalteak izaten direnean jarduteko, baina doktrinak eskuliburua eskatzen du, ikasbidea, eta oraindik ez da horrelakorik idatzi. Esan gabe doa ekaitz txiki eta tokiko batek nik terrazan ditudan cherry tomateak edo arrosa-landareak itotzen dituenean, hori ez dela hondamendia. Hondamendia, katastrofea izan daiteke tomateak edo arrosa-landareak zaintzen zituenarentzat eta agian hilabete batez psikologoarengana joan beharko du, baina ez da hondamendia, zentzu administratiboan. Mugak finkatu behar ditugu hondamendia noiz den zehazteko. Lehen esan dudanez, Legean bertan, nekazaritza-kalteak Administraziotik konpontzearen aldeko apustu orokorra eta politikoa egiten da, betiere kalteak orokorrak direnean; eta 83. artikuluan hondamendietarako funtsa sortzea aipatzen du. Horixe da izendapena lortzeko tresna. Eta segidan, 84. artikuluan, honako hau dio hitzez hitz: "Arauz ezarriko da funtsa nola kudeatu". Legea onartu zenetik lau urte baino gehiago igaro diren honetan, gaur egun oraindik ez da zehaztu funtsari buruzko araurik. Gertatutakoa eta Arabako Foru Aldundiak igorritako txostena ikusita, argi geratzen da funtsa arautu egin behar dela, seriotasunez; eta arau horietan kaltea nola ebaluatu zehaztu beharko litzateke, zeregin horiek eta kontrastea egitea zer administraziori dagokion, gertakari bat zenbateko kaltetik aurrera har daitekeen hondamenditzat… Adibidez, legean bertan dio onuradun izan daitezkeela arriskuak izan bai baina nekazaritza-aseguruen planetan sartuta ez daudenak. Aseguratuta ez daudenak ez: planetan sartuta ez daudenak. Gatozen legera berriz, eta 81. artikuluaren arabera, nekazaritzako aseguruen planak garatu behar dira. Eta ezetz asmatu? Horiek ere ez daude garatuta. Halaber, legearen arabera nekazari onuradunek nekazari nagusi izan behar dute, Nekazaritzako Ustiategien Erregistroan agertu behar dute. Foru Aldundiaren txostenean ez da horrelakorik aipatu ere egiten! Nola egingo diogu aurre zerbaiti, ez baldin badakigu kalteen benetako kostua zein den legean aurreikusitako kasuei dagokienez? Landa-bideei eta pistei buruz ere ez da ezer esaten legean, eta kalte handiena horiek izan dute! Horrek ez du esan nahi dagokionean erregelamenduan txertatu ezin direnik baina, berriz esango dut, legean ez dira sartzen laguntza jaso dezaketen kalte moduan. Halaber, diruz lagundu edo babestu behar den kaltearen ehunekoa ere ez da zehazten, edo horretarako metodoa, hau da, banketxeetako interesen bidez edo zuzeneko diru-laguntzaren bidez. Legeari jarraiki, Euskal Autonomia Erkidegoko herri-administrazioek hondamendietarako funtsa eratuko dute, elkarren artean erabakitako aurrekontua izango duena. Foru Aldundiek zenbat diru jarriko dute? Jaurlaritzak zenbat jarriko du? Bestela esateko, hondamendi-izendapenari buruzko galdera gehiegi daude eta, une honetan, izendapena egiteak ez luke ezer esan nahi izango. Gero, bi puntu oso interesgarri gehitu dira prebentzioari ekiteko premiari buruz eta, ohiko moduan, urak gainezka egiten duen tokietan uholderik ez izateko lan egin behar duen jendeari buruz, lan egin daitekeen bestelako tokien aurrean. Eta jakin badakigu hitzarmen ugari sinatu dituztela administrazioek, baina guk gauza bakarra eskatzen dugu: lehentasuna ematea; ahal duten heinean, urak gainezka egin ohi duten toki horiei lehentasuna ematea. 2008. urtean, Eusko Jaurlaritzak Nekazaritza eta Elikadura Politikako Legea sortu zuen eta aurrerapen handia izan zen bai araugintzan, bai politikaarloan, Euskadin horrelako jarduerak indartzeko auke- ra zabaltzen zuelako. Hori bai, lege-esparru zabal baten zentzuarekin egin zuen eta, gerora, garatu egin beharko zen. Ikusi dugu zenbait gai ez zirela garatu eta oraingo Jaurlaritzak aurrekoaren gabeziak estali beharko ditu. Horregatik guztiagatik, eta lege berritzailea berriz ere goraipatuta, nire ustez, legean lortutako aurrerabideak ezerezean gera ez daitezen ahalegin handia egin beharko dugu arauan aipatu bai baina erregelamendu bidez garatu gabeko alderdiei aurre egiteko, betiere legedia zorroztasunez aplikatu ahal izan dadin. Izan ere, gogora dezagun legearen azken xedapenetako hirugarrenean xedatzen dena: "Lege hau indarrean sartu eta urtebeteko epean, Gobernu Kontseiluak onespena eman beharko die lege hau aplikatu eta garatzeko lege honetan bertan jasotako xedapenei". Legeak ezartzen duen arau honetan ez da kontuan hartzen hori egin behar duen Jaurlaritza legearen alde edo kontra zegoen edo gustuko ote zuen. Egin egin behar du. Legea 2009ko urtarrilaren 1ean hasi zen indarrean. Ez martxoaren 15ean, azaroaren 16an edo gogoratu ezin den beste dataren batean. Ez, 2009ko urtarrilaren 1ean; erraza da jakitea. Berriro ere, EAJk egin beharko du Alderdi Sozialistak egin ez zuena. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_252
10
10
14.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Arabako lurralde historikoko zenbait eremutan ibaiek gainezka egitean landabideetan eragindako kalteengatik eta lursailak urpetu izanagatik hondamendi-gunetzat jotzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Ezer baino lehen, uholdeen aurrean behar bezala erantzuteko eta kalteak arintzeko gauza bat hartu beharko litzateke kontuan: uholdeak naturaren fenomenoa direla, ibaien dinamiken berezko fenomenoa eta iraganean izan diren moduan, orain eta etorkizunean ere gertatzen jarraituko dutela. Esan gabe doa uholdeek eragindako kalteak ebaluatu beharko ditugula, hemen esan den moduan, kalteak jasan dituzten herritarrei gure elkartasuna adierazi beharko diegula, jendeari ahalik eta arreta eraginkorrena eman, premiazko neurriak hartu, ahal den heinean laguntza ekonomikoak prestatu eta uholdeek eragiten dituzten kalteak prebenitzeko edo, gutxienez, murrizteko obrak bultzatu. Eta hori guztia egiteko, erakundeen artean ahalik eta koordinazio eta lankidetza handiena izan behar dugu: ibaiak garbitu, dragatu edo bideratu, behar izanez gero, eta, batez ere, etorkizuneko kalteak gutxienez arintzeko edo hondamendi handiagoak gertatzea saihesteko egin beharreko obrak egitea. Berriz ere esango dut ezin dugula ahaztu uholdeak zer diren, hau da, naturaren fenomenoa, ibaien dinamiken berezko fenomenoa eta iraganean izan diren moduan, orain eta etorkizunean ere gertatzen jarraituko dute. Eta, beraz, etorkizunean gertatuko diren ibaien goraldiak kudeatu beharko ditugu, uholdeei aurre egiteko alferrikako neurriak ezartzen hasi beharrean. Aztergai dugun kasu honetan, hilabete osoan euria goian-behean egin ostean, harritzekoa izango litzateke ibaiek beren jabetza-tituluak ez erakustea. Zadorra ibaiaren kasuan, iturrian urtegia izateak arindu edo kontrolatu egin ditu, gure ustez, urtegirik gabe askoz lehenago gertatuko liratekeen uholdeak. Gure ustez, errealitate horren aurrean, aukera logikoak bi dira: alde batetik, lurraldea antolatzea, uholdeekin bateragarri diren lurzoruaren erabilerak ahalbidetuta, naturaren fenomeno hori gaur edo bihar berriz errepikatuko dela pentsatuta; eta, bestetik, arriskuak eta ondorioak onartzea eta ondorio horiek ahalik eta gehien arintzen saiatzea. Eta, zalantzarik gabe, administrazioak eta ordezkari politikoek ez dezatela utzikeriaz jardun eta administrazioak lehenbailehen erantzun dezala, arduraz. 2002. urteko uholdeak izan zirenean, alemaniarrek harresiak eta harri-lubetak kentzea erabaki zuten, ibaiei askatasun handiagoa ematearren. Ordura arte ibaiaren aurka borrokan ibili ziren eta konturatu ziren ez zutela ezer konpondu; beraz, ibaiaren lagun egin eta bere prozesuak ulertzen hasi ziren. Agian guztiok ere zerbait ikas dezakegu alemaniarrengandik. Gai honi buruz eta aurkeztu diren proposamenei buruz, egia da Alderdi Popularrak bazuela hasierako ekimen bat. Guk ez dugu zuzenketarik aurkeztu, funtsean, ados baikeunden Alderdi Popularrak proposatzen zuenarekin eta, egia esan, Ganbera honetako gehiengoa edo agian talde guztiak ados egongo ginela pentsatzen genuelako, kontuan izanik, gainera, Arabako Batzar Nagusietan alderdi politiko guztiek ados jartzea lortu dutela. Alabaina, ez da horrelakorik gertatu eta arrazoiak ez ditugu erabat ulertzen. Nire ustez, zentzuzkoena zera izango zen, adostasun handiagoa lortu izana eta gure botoa beharrezkoa ez izatea zuzenketa hau edo antzeko besteren bat aurrera ateratzeko. Guk hori gertatzea nahi genuen. Gaiaren mamiari dagokionez ados gaudela uste dut eta, beraz, berriz esango dut, ez dut ulertzen nola ez zareten ados jarri oinarri-oinarrizko alderdietan. Agian etenaldia egiteko garaia da, San Valentin egunean, maiteminduen egunean, zuen arteko gorabeherak konpon ditzazuen. Nire ustez badago nahikoa marjina zuek gutxienez zerbaiten gainean ados jartzeko eta, zehazki, honen gainean. Beste hainbat minutuz elkarrekin hitz egiteko gaitasuna izan beharko zenuketela uste dut, ea lortzen dugun edo, kasu honetan, ekimena eta zuzenketak aurkeztu dituzuenek lortzen duzuen ados jartzea. Ez baduzue lortzen, Alderdi Popularrak eta Euzko Alderdi Jeltzaleak sinatutako zuzenketan, nire ustez, egin behar den oinarri-oinarrizkoena biltzen da eta, horregatik, guk zuzenketaren alde bozkatuko dugu. Talde Sozialistaren zuzenketari dagokionez, eta Prieto jauna zirikatzeko inolako asmorik gabe, gure ustez inguru-minguru ibiltzen da eta proiektu zehatzak aipatzen ditu, baina proiektu horiek administrazio-bide arruntean aurrera doaz, ez direlako duela astebete baino premiazkoago; gainera, gaur egun agian ezin izango lirateke gauzatu ere egin, dirurik ez dagoelako. Errealitatea horixe da. Sozialisten zuzenketaren 2., 3. eta 4. puntuez ari naiz. Bestalde, sozialisten zuzenketaren 1. puntuan kalteei buruzko aurretiazko txostena egitea aipatzen da eta, oker ez banago, Arabako Foru Aldundiak jada egina du. 5., 6. eta 7. puntuei dagokienez, puntu horietan proposatzen dena Talde Popularrak eta Euzko Abertzaleak taldeak sinatu duten erdibideko zuzenketan jasota dagoela uste dugu. Egia da, bai, guk ez dugu zuzenketarik aurkeztu eta gero ekarpenen bat egin nahi izan genuen. Alderdi Popularreko ordezkariarekin hitz egin genuen eta Euskadin izaten diren uholdeen kasu guztien jarraipena egiteko erregistro bat sortu behar zela proposatu genion, betiere Aseguruen Konpentsazio Partzuergoarekin lankidetzan eta datuak elkartrukatuta. Hartara, ez genuke jendearen oroitzapenetara eta sakabanatutako datuetara jo beharrik izango; aitzitik, hasiera-hasieratik hasiko ginateke datuak biltzen eta lantzen. Nire ustez neurri interesgarria izan daiteke nahiz eta, esan dudanez, azkenean ez dugun zuzenketa hori aurkeztu. Erregistro horren bitartez, uholdeek eragiten dituzten kalte eta gastuen metatze-balioespena egin ahal izango litzatekeela uste dugu, eta azpiegitura hidraulikoen gastuekin ere aldera daitezkeela. Azkenean, ez da zehazki horrela jaso baina 1.a puntuaren amaieran bilduta dago, uholde-gertakari bakoitzean kalteen inbentarioa egiteko aukera proposatzen denean. Zuek ados jarriko zinetela uste genuen guk, horren esperantzan geunden. Nolanahi ere, hori ezinezkoa izan denez (eta datozen minutuotan gertatuko ote den ez dakidanez), guk erdibideko zuzenketaren alde sinatu edo, hobeto esan, bozkatuko dugu, antza aurrera aterako baita. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_253
10
10
14.02.2013
LÓPEZ DE OCARIZ LÓPEZ DE MUNAIN
PV-ETP
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Arabako lurralde historikoko zenbait eremutan ibaiek gainezka egitean landabideetan eragindako kalteengatik eta lursailak urpetu izanagatik hondamendi-gunetzat jotzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Beste ezer baino lehen, Maneiro jauna, eskerrak eman nahi dizkizut ekimen honen alde egiteagatik. Nola edo hala, eta nahiz eta zuk ez zenuen zuzenketarik egin, uholde-kasu bakoitzeko kalteen inbentarioa egitea sartu dugu erdibideko zuzenketan. Ziurrenik ez du biltzen zure inbentario edo erregistro horretan zuk nahi zenuen bolumen guztia, baina nire ustez akordioan zure asmoa jasota geratzen da, modu batera edo bestera. Eskerrik asko Euzko Abertzaleak taldeari, ekimen hau negoziatzea oso didaktikoa izan delako. Dena ez da hain erraza izan. Eta Bildu taldearekin ere hitz egin dugu eta haien zenbait ekimen ere jasota daude. Prieto jauna, asko sentitzen dut nire hitz xumeek aztoratu egin bazaituzte. Ez nuen uste nire ekarpenekiko hain sentibera izango zinenik. Baina nire hitzak Euskal Sozialistak taldearentzat ziren eta ez, inolaz ere, zuzenean zuretzat, ez baitzaitut pertsonalki ezagutzen; Euskal Sozialistak taldearen bozeramaile zaren aldetik ezagutzen zaitut, ez bestela. Beraz, nekez hitz egin dezaket zuri buruz. Zuri buruz ez, baina bai, ordea, zuk Ganbera honetan esan duzunari buruz eta, egia esateko, nik azalpen bat eskatu dizut, ez txertatzearen arrazoiak azaltzeko eskatu dizut, zuk zuzenketa honetan aurkeztu dituzun proposamen horiek zergatik ez ziren agertzen Batzar Nagusietan aurkeztu zenuten proposamenean; eta, egia esan behar badizut, erantzun didazu. Gaur, zure nahia ez da uholdeen eraginez lehen sektoreak izaten dituen arazoei buruz hemen hitz egitea, gai hori ez baituzu aipatu ere egin. Hori ez da zure asmoa. Helburu jakinik gabe hitz egitera etorri zara baina zuk esan duzuna ez dator bat, inolaz ere, aurkeztutako ekimenarekin. Izan ere, Tellería jaunak esan duenez, erregelamendu bat egitea eskatzen dugu zeren hori baita oinarrizkoena, funtsezkoa; lau urtetan horixe eskatu dugu Ganbera honetan. Baina zure Jaurlaritzak ez digu kasurik egin. Tellería jaunak esandakoari jarraiki, gobernatzeko aukera eman genizuen, Jaurlaritzan egon zarete; lege bat garatu behar zenuten eta ez zenuten egin, beste batzuk egingo dute. Baina zer parametroren arabera izendatuko dugu hondamendi-eremu? Erregelamendua egin behar da. Baina Foru Aldundiak zer tresna ditu? Aldundiak zer elementu ditu Jaurlaritzari arreta eskatzeko? Erregelamendurik ere ez du, eta legeak honako hau baino ez dio: "administrazioek eskatuta", eskatuta. Eta Foru Aldundiak zer egin du? Legeak ematen dion esparru hori erabili. Ez du beste aukerarik, ez dagoelako erregelamendurik. Beraz, legeak (83. artikuluan) ematen dion eremu txiki horretan Jaurlaritzaren arreta eskatu du, eta hori egin du bere betebeharra delako. Eta, Prieto jauna, hondamendietarako funtsa hiru aldiz aktibatu duzuela esan didazu. Nik galdera bat egin nion Jaurlaritzari eta 2012ko martxoaren 28an erantzun zidaten; nik esan nuen aurrekontu guztietan (2009an, 2010ean, 2011n eta 2012an) badela partida bat hondamendietarako funtsari dagokionez, legez nahitaezkoa delako, eta partida horrek aurrekontu-zuzkidura izaten du. 2009an, 2010ean eta 2011n partida horrekin zer gertatu zen galdetu nuen nik. 2009an ez zen ekintza bat bera ere egikaritu partidaren barruan; 2010. urtean, Lorrari emandako zuzeneko diru-laguntza bat (54.880 euro) esleitu zitzaion partida horri, mindak kudeatzeko; eta 2011. urtean ez da ekintzarik egikaritu partida horretan. Prieto jauna, hondamendietarako funtsa ez dago aktibatua, ez da erabili berez erabili behar zen horretarako edo partidaren funtsa betetzeko. Zuzeneko laguntza bat emateko erabili duzue, mindak tratatzeko; ohitura hori hartu eta noiznahi gauzatu duzue zuek. Ez dakigu oinarria zein ote zen, baina hondamendietarako funtsa horretarako erabili duzue. Eta, Prieto jauna, zuzenketa egin duzunean zure asmoa ez zen akordio batera iristea, zuzenketa egin duzu akordio batera ez iristeko, eta, beraz, zure erantzukizuna da. Guk geuri dagokigun erantzukizuna gauzatu dugu, bai Aldundian, bai Ganbera honetan. Behin eta berriz eskatu dugu hondamendietarako funts hori aktibatzeko eta erregelamendua egiteko; gure eskaerari entzungor egin diote eta nik, une honetan, gure eskaerari kasu egitea espero eta nahi dut. Eta, Maneiro jauna, etenaldia esan dut. Prieto jaunak du… Berak jakingo du egin nahi duen edo ez duen egin nahi. Nik, benetan, aukera guztiak agortu ditut jada. Atzo talde guztiek berandu arte jardun genuen hizketan; Prieto jaunak hasiera-hasieratik esan zuen ezezkoa eta ez zidan beste aukerarik eman. Beraz, aukerak ematen dizkidanarekin hitz egin dut. Jarrera itxia eta ezkorra duenarekin, ezer ere ez. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_254
10
10
14.02.2013
PRIETO SAN VICENTE
SV-ES
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Arabako lurralde historikoko zenbait eremutan ibaiek gainezka egitean landabideetan eragindako kalteengatik eta lursailak urpetu izanagatik hondamendi-gunetzat jotzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Maneiro jaunari esan nahi diot etenaldia egitearekin ados nagoela. Modu batera edo bestera, zeuk ere hori ahalbidetzeko konpromisoa hartu duzu. Ez duzu zertan dena eman zure ustez hobetu daitekeen zuzenketa batengatik, zeren, antza, zuzenketa hobetzeko egin nahi baituzu etenaldia, baita Ganbera honetan borondateak batzeko ere. Niri ongi iruditzen zait; guk etenaldia egitea onartzen dugu eta espero dugu Ocariz andrea eta Euzko Abertzaleak taldea, Tellería jauna, ere ados egotea etenaldia egitearekin; hartara, ikusiko dugu benetan bat egiteko borondaterik ba ote dugun. Zeren korridoreetan proposatzen denak hemen ez baitu balio. Hemen idatzitakoak balio du, proposatzen den horrek. Eta geuk gauza oso zehatzak aurkeztu eta proposatu ditugu. Hortxe daude, jende guztiak badaki zer nahi duen. Argi dago guk adostasuna lortu nahi dugula, proposamen politikoetan oinarrituta. Baina, noski, zure ustez gainerakoen akordioak lortzeko nahia ez bada zeuk proposatzen zenuena egitea, baizik eta proposatutako hori beheratzea, bada, zalantzarik gabe, horrekin gu ez gaude ados. Begira, Arabako Biltzar Nagusietan aho batez onartutako mozioak honako hau zioen: "Batzar Nagusiek Eusko Jaurlaritzari eskatu diote hondamendieremuaren premiazko izendapena egin dezala". Hondamendi-eremuaren premiazko izendapena egin dezala. Bide batez, baita Euzko Abertzaleak taldeak ere; gai honi dagokionez, zuk izan dezakezun aholkularitzaren antzekoa duela, ustez, behintzat. Gero, Ocariz andrearen, Euskal Talde Popularraren ekimenean honako hau jasotzen zen: "… hondamendi-eremuaren premiazko izendapena egin dezala". Horrela, bada, denek nahi dute hondamendi-eremuaren premiazko izendapena egitea baina, erdibideko zuzenketara iritsi garelarik, hiru taldeek zera eskatzen dute, Arabako Foru Aldundiaren eskaera "premiaz aztertzea" eta, hala badagokio, beharrezkoa izanez gero, ikusiko dugu zer gertatzen den. Horixe egin duzue zuek, Arabako Batzar Nagusietan lortutako erabateko adostasuna beheratu. Eta gu ez gaude ados horrekin. Batzar Nagusietan parte hartzen duten talde guztiek egin duten moduan, zuek ere hondamendi-eremua izendatzeko eskaera politikoki egitearekin ados bazaudete, guk bat egingo dugu erdibideko zuzenketarekin. Gainera, zenbait obraren kasuan premiazkotasuna alde batera utzi behar bada epe luzeagoa izan dezaketelako, eta horren ordez premiazko alderdi hori leundu behar bada, gure aldetik ez dago arazorik. Obretako batzuk zehaztu eta erakundeak (udalak, gobernuak, Aldundia eta abar) konpromisoa hartzera bultza ditzakegu. Nik uste dut badagoela zer adostu; arazoa zera da, benetan adostasuna lortu nahi duten edo, Legebiltzar honetan behin eta berriz gertatu izan den moduan, txoriei eta loreei buruzko legez besteko proposamena egin nahi ote duten, denbora pasatzeko, ezer zehazten ez duen legez besteko proposamena. Eta nik uste dut zenbait gauza zehazteko moduan gaudela. Ocariz andrea, nik ez dut aipatu aurreko Jaurlaritzak, sozialisten Jaurlaritzak, zenbat aldiz esku hartu zuen hondamendiei dagokienez, ikuspegi ekonomikotik begiratuta. Ez dut esan hiru aldiz, berrikus ezazu. Ez dut esan behin ere ez. Jardun zela esan dut eta, egia da, jardun zen. Azter itzazu, esaterako, Gipuzkoan izandako uholdeak eta ikusiko duzu jardunak egin zirela laguntzeko. Baina Tellería jaunak egin duen hausnarketa batek harrituta utzi nau; tira, hausnarketa baino gehiago, baieztapena izan da. Hasteko, zera esan behar dizut, nire ustez, legearen erregelamendua ez dela eztabaidagai nagusia. Legearen erregelamendua zati garrantzitsua izango da jada gertatu den egoera batean laguntzeko, baina, zalantzarik gabe, gure ustez ez da eztabaidagai nagusia. Guk uste dugu eztabaidaren zati bat baino ez dela, gorabidean dagoena edo, hobeto esateko, premiazkoa dena, hau da, uholdeen kasuan arreta ematea. Sakoneko arazoa zera da, uholdeak berriz ez gertatzea. Baina ironia gora eta ironia behera ibili ostean, hainbeste ironiarekin deskuidu nabarmentzat har daitezkeen zenbait gauza estali dituzu. Begira, zuk aipatu duzun legea, zuk aipatu duzun legearen erregelamendua 2008ko abenduaren 26an onartu zen Ganbera honetan eta 2009ko urtarrilaren 1ean hasi zen indarrean, hau da, zuek gobernatzen ari zinetela, zeren, oker ez banaiz, 2009ko maiatzera bitarte sozialistak ez baitziren Jaurlaritzan sartu. Horrenbestez, legea eta erregelamendua utz zitzaketen. Beraz, esan ahal izango dute sozialistak Jaurlaritzan egon ziren bitartean erregelamendua ez zela garatu eta, egia da, ez zen garatu. Baina, horrekin batera, legea egin zenutenean erregelamendua ez zenutela garatu ere onartu beharko duzue, eta, hortaz, erantzukizuna partekatu beharko dugu eta ez zuk hemen esan duzun moduan, tira, aurreko Jaurlaritzak egin ez zuenez, berriro ere Jaurlaritza honi egokituko zaio egitea. Ez, Jaurlaritza honek egin behar zuen eta ez zuen egin eta, beraz, hori da auziaren mamia. Nik zera proposatzen dut…, etenaldi hori egitea; zeu, Maneiro jauna, zeremonia-maisu izatea eta ea lortzen dugun adostasun batera iristea.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_255
10
10
14.02.2013
LAZAROBASTER BADIOLA
EH Bildu
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Arabako lurralde historikoko zenbait eremutan ibaiek gainezka egitean landabideetan eragindako kalteengatik eta lursailak urpetu izanagatik hondamendi-gunetzat jotzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai. Laburra izango naiz eta hemendik egingo dut. Esateko, bakarrik, erdibideko zuzenketa honi gure aldeko boza emango diogula. Eta aipatu nahi dut gaur egun oraindik ere, nahiz eta edukietan adostasunak lortzeko gai izan, alderdi batzuen aldetik arazoak daudela akordioak elkarrekin sinatzeko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_256
10
10
14.02.2013
TELLERÍA ORRIOLS
EA-NV
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Arabako lurralde historikoko zenbait eremutan ibaiek gainezka egitean landabideetan eragindako kalteengatik eta lursailak urpetu izanagatik hondamendi-gunetzat jotzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egia esan, nire estreinaldirako korapilatsua izaten ari da, baina,... zaparradek jarraitzen dute. Eztabaidaren gai nagusia zera da, hondamendieremu deklaratu behar ote den, baina hondamendieremu deklaratzeko eztabaidaren gai nagusia erregelamendu aplikagarria da. Beste zerbait ere esan behar dizut, Prieto jauna: zuk aurretiko baldintza gisa ezartzen baduzu batzar nagusiek onetsi zutena ez murriztea, zertarako egingo dugu etenaldi bat? Legebiltzar honetan gehiengo bidez adostu dugu erabaki zena jaistea, .... ez da jaistea: erabaki zena zentzuzko bihurtzea. Eta nik Euzko Abertzaleak taldearekin Arabako Batzar Nagusietan eztabaidatu behar dudana utzi nire ingurunean eztabaidatzen, nik hitz egingo dut beraiekin, edo agian jada hitz egin dugu. Aho batez eskatu zioten Batzar Nagusietan Eusko Jaurlaritzari deklarazioa. Hondamendi-eremuaren deklarazioa eskatzea aldundiari dagokio, eta aldundiak eskatu zuen. Batzar Nagusiek egin dezakete hori, legitimatuta daude horretarako, baina segur aski beren erabaki-esparrutik kanpo ari dira jokatzen. Aldundiari eska diezaiotela Jaurlaritzari eskatzeko, hori da zentzuzkoena. Hortik aurrera, Ganbera honetako hainbat talde konturatu gara, zu izan ezik, gauzak ordenan jarri behar ditugula, legea aplikatu behar dugula, hain zuzen. Eta Eusko Alderdi Jeltzaleak, hain zuzen ere, bost urte eman zituen gobernatzen legea onetsi zenez geroztik. Zuek berrogeita bi hilabete egon zineten. Eta Euzko Abertzaleak taldeak, Alderdi Jeltzaleak printzipio bat dauka, legegintzaldia amaitzen ari denean –eta legegintzaldia otsailean ari zen amaitzen–, gobernatu behar duten hurrengoak lotuko dituen erabakirik ez dugula hartzen, hain zuzen ere. Ados? Eta ez genuen halakorik egin. Eta zuek berrogeita bi hilabete eman dituzue. Nolanahi ere, legea garatzeko berrogei dekretu egin beharko bagenitu, guri bat tokatuko litzaiguke, eta zuei, berriz, hogeita hemeretzi. Nik uste bi edo hiru baino ez dituzuela egin. Zenbatu egin behar ditut. Jaurlaritza honi egitea tokatuko zaio. Eta ez da txoriena eta loreena. Hasierako zirkulazio-lege batean honako hau jasota egongo balitz bezala da: "Abiadura handian zirkulatzea zigortuta egongo da", eta gizon bat abiadura handian zirkulatzen ari dela honako hau esango balute bezala: "Kondena ezazue, abiadura handiz zirkulatzen ari baita". Erregelamendu batek ez badu ezartzen abiadura handi hori 120 dela, eta isunaren zenbatekoa finkatzen ez badu, hots, erregelamendurik ez badago, zer esan nahi du, Prieto jauna, hondamendi-eremu deklaratzeak? Zer esan nahi du? Legean begiratzen dugu eta ez du ezer ere esan nahi. Hondamendi-eremuaren deklarazioak hondamendien diru-funtsa liberatzen du, eta hondamendifuntsak erregelamendu bat eskatzen du, zenbat ematen den, nori ematen zaion, noiz ematen zaion eta hondamendi-eremu noiz deklaratzen den erabakitzeko, besteak beste. Deklara dezakegu, ez da ezer ere gertatzen. Hori bai dela galeriarentzat hitz egitea, jakinda esandakoa ez dela beteko; hori bai dela txoriak eta loreak. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_257
10
10
14.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Lehenbailehen eztabaidatzeko Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Arabako lurralde historikoko zenbait eremutan ibaiek gainezka egitean landabideetan eragindako kalteengatik eta lursailak urpetu izanagatik hondamendi-gunetzat jotzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur, zera baino ez nuke esan nahi, Legebiltzar hau, eta orokorrean, edozein parlamentu, ez dagoela soilik bozketak irabazteko edo galtzeko, boto batengatik edo ez dakit zenbat botorengatik. Nire ustez, horretaz gain, akordioak ere areagotu egin behar dira, borondateak ere bateratu egin behar dira, eta batik bat, jendeari konponbideak ere eskaini behar zaizkio. Horregatik, gu prest gaude jatorrizko ekimenari baiezko botoa emateko, eta ondoren, erdibideko zuzenketa horri, arrazoizkoa iruditzen baitzaigu. Ez dakit etenaldirik egingo ote den; dirudienez, ez. Nire ustez, interesgarria litzateke talde guztiek edo talde gehienek erdibideko zuzenketa horren aldeko botoa ematea, eta era berean, interesgarria litzateke talde guztiek, azkenik, bat egitea akordio horrekin. Eta nire ustez, Prieto jauna, zu baino ez zara falta akordio horrekin bat egiteko, eta nik hausnartzeko eskatuko nizuke, bozketarako geratzen zaizkigun segundo gutxi hauetan, benetan akordio horrekin bat egin dezazun. Nire aburuz, zenbait gaitan, esate baterako, gaur hemen jorratzen ari garenean, ez luke inolako arazorik egon beharko, esan dudan bezala, gehiengo bidez edo guztion aldetik, nire ustez konponbideak eskaintzen dituzten erdibideko zuzenketak babesteko; hemen gauden guztiok iritzi berekoak garela iruditzen zait. Horrenbestez, Prieto jauna, egin ezazu bat akordioarekin. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_258
10
10
14.02.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Osakidetzan Osabide lanabesa euskaraz izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Legebiltzarburu andrea, lehendakari jauna, sailburuak, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Legea betetzea eskatzen dugu. Proposatu dugun ekimenarekin, hori da gure eskaria: legea betetzea. Onartuak dauden lege, dekretu, planak betetzea, betearaztea. Hori da Gobernu honetan ardurak dituzuenen zeregina: betearaztea onartua dagoena. Besterik ez. Ez gehiago, baina ezta gutxiago ere. Eta, garrantzitsuagoa dena, herritar guztien hizkuntza-eskubideak errespetatzea, baita euskal herritarron hizkuntza-eskubideak ere. Gainerako herrietako herritarrekin egiten den bezala, berdintasunean, eta bigarren hizkuntza ofiziala dugun gaztelerarekin egiten den bezala. Ez gehiago, baina ezta gutxiago ere. Ez al dute estatus bera euskarak eta gaztelerak? Izan behar, esaten dut, zeren, zoritxarrez, orain arte eta momentuan ikusi duguna da forman estatus bera, bai, baina garapenean ez dutela estatus bera izan. Zeren Euskal Herrian hizkuntza ofiziala den hizkuntzaren, euskararen, erabilera eta ezagutzeko aukerak, eskubideak ez badira hemen, Euskal Herrian, bermatzen, non bermatu behar dira? Zer herrialdetan? Frantzian? Espainian? Euskararen garapen eta betetze horren ardura euskal erakundeena ez bada, norena da? Guri oso ondo iruditzen zaigu herritar batek, bere osasun-kontuak direla eta bere sendagilearengana hurbildu eta gazteleraz aritu, eta gazteleraz jasotzen badu zerbitzua. Oso ondo, guk horrekin ez daukagu arazorik. Eta, gaur egun, gaztelera aukeratzen duen herritar orok bermatua dauka bere eskubidea, ez dauka arazorik dena delako osasun-zerbitzuan: lehen arretan, haur-zerbitzuetan, eta abar. Ez dauka arazorik: bera gazteleraz zuzentzen da eta gazteleraz jasotzen du zerbitzua. Baina zer gertatzen da euskara aukeratzen duten herritarrekin? Zer gertatzen da? Ba hurbildu daitekeela arestian aipatu ditudan osasun-zerbitzuetara eta ez duela erantzun bera jasotzen, ez duela bermatua bere hizkuntza-eskubidea? Hori da gertatzen dena. Eta gero askotan aipatzen ditugu enpatia, hurbiltasuna… Osasun Sailak, osasun-sistema publikoak eskaini behar duela. Baina guzti hori azkenean airean geratzen da, eta hor dugu desberdintasuna. Eta hori da gaur egun Euskal Herrian gertatzen dena. Eta langileen esparrura joaten baldin bagara, euskaraz lan egin nahi duten sendagile, erizain, administrariek ere ez daukate lanabesik euskaraz egiteko, ez dute aukera hori, eta, ondorioz, beraien hizkuntzaeskubideak egunerokoan urratuak aurkitzen dira, urratuak. Oso gogorra da, baina errealitatea hori da. Beraz, ondorio garbia atera genezake guzti honetatik, Eusko Jaurlaritzak eskaintzen duen osasunsistema publikoaren zerbitzua ez dela kalitatezkoa. Gutxienez –eta "gutxienez" diot, zeren asko dago honetaz hitz egiteko–, bere betebehar batean huts egiten duelako eta ez duelako gaitasunik erakutsi 30 urtetan osasun-sisteman herritar eta langile guztien eskubideak bermatzeko. Lehen esan dudan bezala, askotan aldarrikatu dugu eta guk garbi daukagu osasun-sistemak erakutsi behar duela herritarrekiko, pazientearekiko hurbiltasuna, enpatia, baina ikusten dugu benetan errealitatean hori ez dela gauzatzen. Eta, gure proposamenarekin, legegintzaldi honetara begirako inflexio-puntua jarri nahi izan dugu. Inflexio puntu bat, hau da, abiapuntu bat, Osakidetzan aurkitzen garen egoera honetatik, egoera penagarri honetatik, ateratzeko eta orain arte euskarak jasan duen bazterketa amaitzeko. Amaiera eman behar diogu honi, eta legegintzaldi honetan horretarako aukera bikaina daukagu. Eta, horretarako, gure proposamenaren bidez mahai gainean lau ideia jartzen saiatu gara. Alde batetik, Osakidetzaren euskara-normalkuntzan urrats eraginkorrak egiteko borondate politiko argiaren, konpromisoaren beharra. Konpromisoa behar da, borondate politikoa behar da urratsak egiteko, bitartekoak jarrita. Orain arte ez da gertatu, zeren, esango didazue, orain arte ez dugu arazorik eduki bitarteko ekonomikoekin. Beraz, dirua ezin da aitzakia izan, krisia ezin da aitzakia izan. Orain arte borondate politikoaren falta egon da euskararen normalkuntzan. Beste ideia bat jarri dugu mahai gainean, bigarrena: legedia betetzea. Hor ditugu Eusko Jaurlaritzak 2003an onartutako 67/2003 Dekretua, gero horren ondorioz 2005ean Osakidetzako Kontseiluak onartutako Euskara Plana, eta hori da eskatzen duguna, hori betetzea. Hemen ez gabiltza eskatzen legedi berri bat. Ez, ez, ez, dagoena; dagoena betearaztea eta aplikatzea. Eta Euskara Plan horrek jasotzen zuen bi ebaluazio egingo zirela; bat egin zen 2009an eta hor ere garbi agertzen ziren ondorioak. Eta hirugarren ideia, saiatu garena mahai gainean jartzen, da lehentasuna ematea herritarrekiko harreman zuzenari eta, azkenean, Osakidetzako atea diren zerbitzuei. Horiei lehentasuna ematea, aipaturiko dekretuan eta planean jasotzen den bezala, hau da, lehen mailako arretari, batez ere haur-zerbitzuei, bezeroak atenditzeko eremuetan eta medikuntza orokorrari. Eta, baita ere, egunerokoan langileek behar dituzten lanabesak, lanabes informatikoak, euskaraz izatea eta hori eskaintzea, hori jartzea langileen eskura. Hori da eskatu duguna. Eta, adibidez, hor daukagu Osabide, lehen arretako medikuen lanabes oso-oso oinarrizkoa eta ospitaleetan ere bigarren mailan erabiltzen dena; bertan guztion historia klinikoa jasotzen da. Iruditzen zaigu hau minimo-minimoa dela, ez dela munduko beste ezer. Eta has naiteke azaltzen lehen hemen aipatu dudan dekretuaren zehaztapenak, edo Euskara Planak jasotzen dituenak, edota 2009ko ebaluazio horretan jasotzen diren detaileak, baina ziur nago hemen zaudeten guztiok irakurrita dituzuela eta ezagutzen duzuela zein den aipatutako dokumentu hauen edukia. Baina eskatu nahi diot Gobernu honi, eta hori da gure eskaera zuzena, borondate politikoa. Determinazioa, Urkullu jauna. Hori da eskatu nahi duguna legegintzaldi honetara begira, Osakidetza euskalduntzeko, herritar guztion hizkuntza-eskubideak bermatzeko eta orain arte kale egin den Osakidetzaren euskalduntzean benetan urrats eraginkorrak emateko, determinazioarekin, irmotasun osoz. Azkenean, lehen esan dudan bezala, langileen hizkuntza-eskubideak bermatzeaz gain –eta ez naiz aspertuko hori esaten–, herritarren eskubideak ere bermatzeko eta azkenean Osakidetzak benetako kalitatea izateko. Horretarako baditugu lehengaiak, baditugu profesional bikainak, baina eragileak ere baditugu, prest daudenak laguntzeko, prest daudenak elkarlanerako: Osasungoa Euskaldun Dezagun, Behatokia… Badaukagu Uema ere, baditugu sindikatuak… Guztiak daude prest horretarako, elkarlanerako. Baita ere EH Bilduko 21 bozak: prest dituzue horretan aurrera egiteko urrats eraginkorrak egiteko. Baina ez dugu onartuko aitzakiarik. Ez dugu onartuko atzerapausorik eta are gutxiago, lehen esan dudan bezala, krisia erabiltzea aitzakia bezala. Eta oso kontziente gara gauzak ezin direla egin egun batetik bestera, gauza guztiek bere lana eskatzen dutela. Baina benetako borondatea baldin badago, garbi daukagu gauzak poliki-poliki, etenik gabe eta egunez egun egin daitezkeela eta joan gaitezkeela urratsak egiten. Eta oso ekimen sinple bezain garrantzitsuetatik has gaitezke gauza guzti hauek eta helburu horiek lortzeko bideari ekiten. Esaterako, Osasun Sailak eta bere sailburuak, Darpón jaunak, publikoki euskararen aldeko aldarrikapenak eginez, agiriak eginez, bai etxe barrura begira, Osakidetzara begira, bai kanpora begira, langileak sentsibilizatuz, herritarrak sentsibilizatuz… Egunerokotasunean egiten diren hainbat agiri bi hizkuntzetan egotea, ele bietan egotea; oso gauza sinplea. Edo erdibidekoan onartu dugun, abian jarri behar den kanpaina, Bai sano! kanpaina, bere osotasunean, era integral batean, euskaraz garatzea. Eta horregatik adostu dugu Euzko Alderdi Jeltzalearekin eta PSErekin, horregatik iritsi gara adostasun batera. Euskararen alde zenbat eta jende gehiago batu, hobe; zenbat eta adostasun zabalagoak, hobe. Eta honekin abiapuntu bat jarri nahi izan dugu, abiapuntu bat aurrera egiteko. Iraganeko akatsetatik ikasteko; ikasteko, baina ez iraganean geratzeko, baizik eta aurrera egiteko euskararen alde. Badakigu oso-oso oinarrizko erdibidekoa dela, baina bertan oso konpromiso argiak jaso dira, oso argiak (epeekin, bitartekoekin…). Eta, beraz, nahiz eta erdibideko horretan ere, nire kide batek esango lukeen bezala, asunen bat edo beste irensten ditugun, prest gaude euskararen alde benetan urrats eraginkorrak egiteko falta diren asun guztiak irensteko, badakigulako azkenean horrekin herritarrak eta euskara irabazten irtengo direla. Baina, hori bai, aitzakiarik gabe, eta krisia ez dadila aitzakia izan euskaran urrats eraginkorrak egiteko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_259
10
10
14.02.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Osakidetzan Osabide lanabesa euskaraz izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker, mahaiburu anderea. Egun on guztioi. Talde Sozialistatik beti defendatu dugu hizkuntza-aukera askatasuna eta hau gauzatu egin ahal izango da gaztelera eta euskararen bizikidetza askea hobetzeko asmoa badago. Logikoki, hizkuntza biak bizitzaren arlo guztietan egon behar dira eta batez ere administrazioek hitz egin berri dudan hizkuntza-aukera askatasun hori bermatzeko betebeharra dute. Sinatu dugun erdibideko zuzenketak hainbat kontu biltzen ditu modu zabalean. Alde batetik, Osakidetza erakunde publikoan euskararen normalizazioa bultzatu eta garatzea. Ganbera honetara 2005-2011 Euskara Planaren ebaluazioa ekartzeko eta aurrekoaren ebaluazioan oinarritutako plan berri bat egiteko konpromisoa. Plan berriak ekintzak eta ekintzalehentasunak izan beharko ditu, zeinen artean Osabideren euskarazko bertsioa sortzea egongo den. Eta erdibidekoak jasotzen du, baita ere, Osasun Sailak aurkez dezala hiru hilabetean Osakidetzan dauden tresna informatikoen bertsio elebidunak sortzeko aukerei buruzko ikerketa bat. Eta, azkenik, osasun arloan euskararen erabileraren sustapen-kanpaina bat egin dadila eskatzen dugu. Gure taldean uste dugu erdibideko honekin mantentzen direla egindako urratsak. Eta aukerak zabaltzen dira hurrengo hilabeteetan eztabaidatzeko eta proposamenak egiteko euskararen erabilerari buruz osasun-zerbitzuan, eta urrats horiek adosteko, noski, guretzat oso garrantzitsua delako adostasun zabal bat lortzea euskararen alorrean. Besterik gabe, mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_260
10
10
14.02.2013
GARRIDO KNÖRR
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Osakidetzan Osabide lanabesa euskaraz izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Muchas gracias, señora presidenta. Consejeros, señorías. El tema de la utilización del euskera en Osakidetza y, sobre todo, la valoración que se le da en las oposiciones, han sido debatidos muchas veces en este Parlamento. El grupo Popular Vasco ha presentado varias proposiciones sobre este tema, con el objetivo de revisar la valoración otorgada al euskera, comparándola con otros méritos relativos a la formación y a la experiencia. Durante la pasada legislatura, respecto a la última OPE denunciamos en este Parlamento que el euskera continuaba siendo decisivo, a pesar de haberse avanzado en la solución de otros problemas. Como digo, se subsanaron algunos errores, y en la fase de oposición se pasó de tener un cuestionario cerrado a tener un tema abierto. El cuestionario cerrado suponía conocer las preguntas y aprender las respuestas de memoria, y de esa manera el 90 % acertaba más de 90 respuestas. Prueba de ello es que en la fase de oposición para 400 puestos de trabajo de enfermería, 3.000 personas obtuvieron 100 puntos. Todos sabemos que con el anterior modelo el conocimiento del euskera era decisivo para obtener un puesto de trabajo en Osakidetza: los estudios superiores valían 5 puntos, y el euskera 17. Con el cambio de sistema, el euskera pasó a no ser tan decisivo, pero aún y todo seguía siéndolo, al no equilibrarse con el resto de méritos. Bengoa sailburuaren, Eusko Jaurlaritzaren Osasun Saileko sailburu ohiaren hitzekin bat gatoz, hots, honako honekin: euskaraz ematen den balioespena, sarean, gehiago hasi da ikusten arazo gisa konponbide gisa baino, eta nire ustez, hemen gauden guztioi gustatuko litzaiguke konponbide bat izatea, eta ez arazo bat. Sailburuak egoerari dagokionez egindako diagnostikoarekin bat gatoz, baina ez Jaurlaritza sozialistak proposaturiko konponbidearekin, eta horrelaxe jasoarazi zen hainbat ekimenetan, hala nola talde honek aurreko sailburuari egin zion interpelazioan. Bidegabekeriak ezabatzeko eta gai horri dagokionez sorturiko aldaketa-itxaropenak betetzeko aukera izan zen, baina berriz ere, sozialista jaunak eta andreak, huts egin diguzue, eta baita milaka euskaldunen itxaropenetan huts egin ere. Bere garaian erabateko irmotasunez adierazi genuen, eta orain, berriz ere errepikatzen dugu: Jaurlaritza sozialistak ez zuen behar adina ausardia, adore eta erabakitasun izan aurreko jaurlaritza jeltzaleen hizkuntza-politiken gehiegikeriak aldatzeko. Egiaztatutako gertakaria da euskara neurrigabe balioetsi izan dela dagozkien hizkuntza-eskakizunak esleitzerakoan nahiz merezimendu gisa balioesten denean, bestelako zenbait merezimendurekin alderatuz, esaterako, esperientziarekin eta prestakuntzarekin. Horretaz gain, euskararen jakintza elementu erabakigarri bilakatu da Osakidetzan lanpostu bat lortzeko. Gainera, sistemak alde batera utzi ezin diren hainbat gabezia eta inkoherentzia argi ditu, eta gabezia eta inkoherentzia horiek zuzendu egin behar dira. Horietako zenbaitzuk komentatuko ditut. Euskara ez zen plus bat, elementu erabakigarri bat baizik; horren froga gisa, nabarmendu beharrekoa da kontratazio-zerrendetan 35. tokian zegoen norbait, euskararen jakintza-maila balioetsi ondoren, automatikoki jaisten zela 135. tokira. Derrigorrezko zenbait lanpostu ez ziren betetzen. Sailburu jaunak adierazi zuen bezala, baziren 1.320 lanpostu derrigorrezkotasuna dagoeneko lortua eduki behar zutenak eta eskaturiko maila ziurtatzea lortu ez zutenak. Euskara-maila egiaztatzeagatik puntuaziorik altuena lortzen dutenek lanpostu hobeak izateko aukera izan ohi dute (lanpostuak hiriburuetan edota hiri garrantzitsuetan), hain zuzen ere, euskararen erabilerarako eskaria txikiagoa den tokietan. Gezurra badirudi ere, beste leku batzuetan, ostera, derrigorrezkoak izanik bete gabe dauden lanpostuak daude. Curriculum ona eta esperientzia egiaztatua duten Osakidetzako zenbait profesional paregabe bidegabe baztertu izan dira, eta beste batzuek, berriz, hemendik joatea erabaki izan dute, aukera-falta dela-eta. El hecho de que el euskera se exija como requisito y se valore tanto ha creado malestar entre los presentados, puesto que ha reducido sus posibilidades, a pesar de tener experiencia y un buen curriculum profesional. Se deben garantizar las condiciones de igualdad en el empleo publico, y debemos evitar que la excesiva valoración del euskera resulte discriminatoria. Era berean, gehiegikeriak zuzentzea eta bidegabekeriak konpontzea euskara modu progresiboan Administrazioko esparru guztietan txertatzeko eginkizunean aurrera egiteko helburuarekin bateragarria dela deritzot, betiere, jakina, bestelako eskubideak urratu gabe, hala nola herri-administrazioko lanpostu bat berdintasun-baldintzetan lortzeko eskubidea. Gure ustez, EAJ, PSOE eta Bildu alderdiek adostutako zuzenketak ez dio eskaintzen konponbiderik arazoari, Osakidetzako oposizioetan euskarak bestelako merezimenduekin alderatuz duen garrantzi handiegiaren eta euskarak duen mailaren funtsezko arazoari alegia. Honenbestez, jakina, gai horri dagokionez zuzenketa ez dator bat gure taldearenarekin. Bestalde, Euskararen Erabilera Osakidetza Euskal Osasun Zerbitzuan Normalizatzeko martxoaren 18ko 67/2003 Dekretua hartzen duzue zuek oinarri gisa, eta guk, duela hainbat urtez geroztik hona, Dekretu hori indargabetzea nahi dugu. Aurreko legegintzaldian, gai horretan inflexiopuntua izan zen akordio bat onetsi zen, Alderdi Sozialistaren, UPyD alderdiaren eta Alderdi Popularraren aldeko botoekin; akordio hori 2009ko urriaren 26an onetsi zen, eta bertan honako hau jaso zen: "Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzako Osasun eta Kontsumo Sailari eskatzen dio euskara jakitearen balorazio egokia egin dezala, meritu gisa, Osakidetzaren etorkizuneko enplegu-eskaintza publikoetan, halatan non oreka bilatu dadin meritu profesionalei dagokien puntuazioarekin. "Eusko Legebiltzarrak Osasun eta Kontsumo Sailari eskatzen dio abiarazi ditzala beharrezko diren neurriak eta jarduketak funtzio publikoan berdintasunbaldintzetan sartzeko printzipioa bermatze aldera, es- kubiderik hautsi baldin bada halako egoerak konponduz". Jada esan dudan bezala, Alderdi Sozialistak, UPyDk eta Alderdi Popularrak 2009ko urriaren 26an hartu zuten akordio hori. Geroago, 2010eko otsailaren 11n, Eusko Legebiltzarrean beste akordio bat lortu zen; akordio horretan honako hau jaso zen: "Eusko Jaurlaritzari honako hau eskatzen zaio: "Ezar ditzala behar beste neurri funtzio publikoan sartzeko baldintza berdinen printzipioa bermatze aldera. "Egin dezala euskara jakitearen balorazio egokia, meritu gisa, etorkizuneko enplegu-eskaintza publikoetan, halatan non oreka bilatu dadin meritu profesionalei dagokien puntuazioarekin. "Azter dezala Euskadiko Administrazio publikoetako lanpostu-zerrendetako lanpostuei esleitutako hizkuntza-eskakizunen egokitasuna. Horretarako, kontuan hartuko dira zerbitzu-beharrak, zona bakoitzeko eskaria eta administrazio publikoekiko harremanetan Euskal Autonomia Erkidegoko bi hizkuntza ofizialetako edozein erabiltzeko eskubidea bermatu beharra". Talde Popularraren aldetik, ekimen horretarako aurkeztu dugun zuzenketa eztabaida horretan onetsitako ekimena dugu. Testu hori jasotzen du, Euskal Autonomia Estatutuan ezarritakoarekin batera, bi hizkuntza ofizialen erabilera bermatzea ezinbestekoa dela jasotzen duenean, horien jakintzarako behar diren baliabideak eta neurriak arbitratuz, eta Euskadiko aniztasun soziolinguistikoa kontuan hartuz. Zuek, zuen erdibideko zuzenketa horretan, esan nahi dudana zera da, ez dela hurbiltzeko aukerarik izan; izan ere, Estatutuaren paragrafo hori txertatzeko "asmorik" (kakotx artean) ere ez duzue azaldu, eta nire ustez, talde guztientzako funtsezko adostasun-puntua da hori, edo behinik behin, hala beharko luke Ganbera honetan. Eta horrenbestez, ez da hurbiltzeko aukerarik izan, ez baita jaso Estatutuaren testu hori ere (izan ere, hori da aurkezturiko zuzenketaren gure lehen puntua). Horiek dira, jada adierazi dudan bezala, Alderdi Popularraren aburuz gure erkidegoaren esparruan garaturiko edozein hizkuntza-politikaren oinarria beharko luketen premisak, arestian aipatu dudan bezala, ezagutzen ditugun gehiegikeriak eta abusuak berriz ere gerta ez daitezen, eta azkenik politika alderdikoiak eta diskriminatzaileak desager daitezen. Hori da, hain zuzen, Ganbera honetan defendatu dugun eta defendatzen jarraituko dugun iritzia, baina eztabaida honen emaitza ikusirik, dirudienez, bakarrik egongo gara defentsa horretan. Hortaz, proposatzen dugun zuzenketa defendatuko dugu, eta ez dugu hiru taldeen artean adosturiko erdibideko zuzenketaren alde bozkatuko. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_261
10
10
14.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Osakidetzan Osabide lanabesa euskaraz izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. EH Bildu alderdiak, bere ekimenean, euskara normalizatzeko baliabideak, baliabide berriak, baliabide gehiago mobilizatzea proposatzen digu. Gure ustez, hori inolaz ere ez da lehentasunezko zerbait, kontrakoa baizik. Ezin dugu ahaztu gaur egun bizi dugun krisialdi ekonomikoa, bizi ditugun aurrekontu-estutasunak. Badirudi euskara sustatzeko beti daudela baliabideak, baina beste gauza batzuetarako, aldiz, ez, eta horregatik, zuek sinatu duzuen erdibideko zuzenketaren kontra bozkatuko dugu guk. Puntu zehatz horretan, ez dugu adostasuna eskatuko; horren ordez, hain zuzen ere, gure zuzenketak proposatzen duen desadostasuna defendatuko dugu; bestalde, gure zuzenketa oso argia dela uste dut nik. Zenbait galdera egin nahi nizkizueke, gutxienez, datozen egun edo asteetan horien inguruan hausnar dezazuen: Zenbat diru gastatu dugu Euskadin azken hamarkadetan euskara sustatzeko? Zer emaitza lortu dira horrekin? zer beste zerbitzu edo prestazio emateari utzi diogu horregatik? Gutxienez gai horren inguruan hausnartzea interesgarria litzatekeela deritzot nik. Agian, EH Bilduko ordezkariak daturen bat eman diezadake. Guk ditugun datuengatik, azken lau urteotan, Osasun Sailean, behinik behin, euskalduntzeari edo euskara sustatzeari dagokionez, ia 26 milioi euro gastatu dira. Ia 26 milioi euro. Beste sailetan benetan zenbat gastatu den ere ikusi beharko genuke, ez soilik azken lau urteotan, aurreko hamarkada guztietan ere bai. Nire ustez, guztiok izan beharko genukeen datu on bat litzateke, gai horren inguruan gogoeta egiteko. Hala eta guztiz ere, ezer ere ez da sekula nahikoa euskararen erabilera sustatzeari dagokionez. Eta bestela, EHB hemen da guztioi gogorarazteko diru gehiago ordaindu behar dugula normalizazio handiagoa sustatzeko, euskara gehiago erabil dadin bultzatzeko, horretarako hizkuntza-inposiziozko politikak aplikatu behar badira ere. Guk euskara sustatzeko politikak defendatzen ditugu. Baina jakina, horrek ez du esan nahi horretarako baliabideek mugagabeak izan behar dutenik, eta are gutxiago, lehen aipatu dudan bezala, egungoa bezalako krisialdi-egoeran edota aurrekontu-estualdian. Eta beste gauza bat da horrelako politikek (asko, inposatuak) izan dituzten ondorioak seriotasunez aztertzeko gai ez izatea. Nire aburuz, euskararen erabilera gehiago, gehiago eta are gehiago sustatzeko gastatu dugun diru guztiari, lortu ditugun emaitzei eta horren eraginez egin ez ditugun gauzei buruz hausnartzea interesgarria litzateke. Gure ustez, hori ezinezkoa da, eta norbaitek esan behar du hori ezinezkoa dela, bakarka bada ere. Tira, jada esan dudan bezala, milioika euro inbertitu eta gastatu dira euskara sustatzeko; emaitzak, egia esan, eskasak izan dira, egin diren hainbat inkestatan ikus dezakezuenez, eta horretaz guztiaz gain, politikak inposaketazkoak izan dira, hizkuntza-inposiziozkoak; komenigarria da gogoraraztea azken hiru urte eta erdietan Euskadiko Alderdi Sozialistak eta Alderdi Popularrak ez dutela inposaketazko politika horiek aldatu nahi izan. Egia esan, inposaketa-politikak desagerrarazteko aukera galdua izan ziren urte horiek, baina hala eta guztiz ere, ukaezina da Alderdi Sozialistak ez zuela inposaketa-politika horiek desagerrarazteko ezer ere egin nahi izan, eta Alderdi Popularrak ez zuela ezer ere egin. Hori horrela gertatu zen. Hortaz, ez dago gaizki gutxienez 75 legebiltzarkideetako batek gertakari eta errealitate horiek mahai gainean jartzea, gainerako alderdi guztiek, kasu honetan, Alderdi Popularrak izan ezik, nahiago baitute beste alde batera begiratu. Eta horrexegatik aurkeztu du nire alderdiak, hain zuzen ere, jada ezagutzen duzuen zuzenketa; bertan, gure aburuz benetan garrantzitsuena denari ematen diogu garrantzia. EH Bilduko ordezkariak, betiere modu adeitsuan, esan digu euskararen sustapenean eta erabileran apurka-apurka aurrera egiten jarraitu behar dugula, lasaitasunez; izan ere, egia da legebiltzarkide bakoitza bere moduan mintzatzen dela, eta hemen dauden legebiltzarkideetako askok adeitasunez egiten dutela hitz. Baina ezin dugu ahaztu, ezin dugu beste alde batera begiratu, ezin ditugu ahaztu, esate baterako, Bildu desgobernatzen ari zaigun lekuetan gaur egun gauzatzen ari den jardunak. Joan den astean, nik hizkuntza-faxismo eta hizkuntza-apartheid gisa definitu nituen jardun horiek; are gehiago, zenbait enpresari lehiaketa publikoetan parte hartzea galarazten diete horrelako jardunek. Horrek ez dirudi esan nahi duenik euskararen erabileran apurka-apurka eta lasaitasunez aurrera egitea. Izan ere, guztiz kontrakoa da. Zuek proposatzen eta defendatzen dituzue hizkuntza-inposiziozko jardunak, eta honenbestez, guk ezezko botoa emango diogu erdibideko zuzenketa horri eta azken aldian egin dituzuen eta Legebiltzar honetan mahai gainean jar- tzen jarraituko duzuen politika eta planteamendu horiei. Dirudienez, Euzko Abertzaleak taldeak eta Talde Sozialistak akordio horrekin bat egiten dute eta alde batera uzten dute eztabaida oro. Guk gure zuzenketan garrantzitsutzat jotzen duguna nabarmendu nahi izan dugu, eta hortaz, zera nahi dugu guk, Legebiltzar honek, egungo krisialdia dela-eta, egungo aurrekontuestualdia dela-eta, Eusko Jaurlaritza premia dezan Euskal Osasun Zerbitzuaren bitartez bermatzera kalitatezko osasun-laguntza, unibertsala eta doakoa, eta osasun-alorrean murrizketarik aplikatzen ez duena. Eta Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritza osasun-gastua osasun-prebentzioko eta osasun-laguntzako alderdietan lehenestera premia dezan proposatzen dugu. Krisialdi ekonomikoa bizi dugu gaur egun, eta horregatik, lehentasunak ezarri behar ditugu. Baliabideak eskasak dira, eta gure ustez, gaur egun osasunerako eskubidea bermatzea da lehentasuna. Hainbat hamarkadatan milioika euro euskararen sustapenera bideratzen eta hizkuntza-inposiziozko politikak aplikatzen eman ondoren, nire ustez ez dago gaizki gutxienez 75 legebiltzarkideetako batek gogoraraztea kalitatezko osasun-laguntza, unibertsala eta doakoa bermatzea ere garrantzitsua dela, edo hobe esanda, lehentasunezkoa eta funtsezkoa dela, eta osasun-gastuko egungo krisialdi-egoeran, Eusko Jaurlaritzak lehentasuna eman behar diela osasun-prebentzioko eta -laguntzako alderdiei. Hortaz, hizkuntza-inposiziozko politikak desagerraraztea eta ahalik eta osasun-zerbitzurik hoberena bermatzea da lehentasunezkoa gaur egun. Guk horretan egingo dugu lan legegintzaldi honetan, hots, guk lehentasunezkotzat jotzen duguna mahai gainean jartzen, zehazki, honako hau: osasunerako eskubidea bermatzea eta hizkuntza-inposiziozko politikak desagerraraztea, bestalde, emaitza benetan penagarriak izan baitituzte. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_262
10
10
14.02.2013
GOROSPE ELEZKANO
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Osakidetzan Osabide lanabesa euskaraz izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Egun on guztioi. Ubera andrea, aipatu duzu beharbada ez dela beharrezkoa izango esparru juridikoa arlo honetan aitatzea, baina nik uste dut ondo datorrela esatea gauza bakoitzak zer arautzen duen. Zuk aipatu duzu 67/2003 Dekretua dela Osakidetzan euskararen erabilera arautzen duen legemarkorik garrantzitsuena, eta garrantzitsua da jakitea legeak zertara derrigortzen gaituen. Euskara-planak onartuko direla euskararen erabilera normalizatzeko esaten du, herritarrekiko harremanetarako, bere jardueraren prozesu guztietarako. Berak esaten du lehenengo plangintzaldia 2005etik 2011ra bitartekoa izan behar zela. Beste alde batetik, esaten digu euskararen normalizazio-prozesu hau aldian-aldian ebaluatuko dela. Ebaluazio-txostenaren gutxienekoak zeintzuk izan behar diren esaten da: erabilerari buruzko helburuen eta lehentasunen betetze-maila, hizkuntza-eskakizunak, derrigorrezko datak… Eta, beste alde batetik, aipatzen ditu aplikazioeremuak ere. Dekretua hiru esparrutan aplikatuko da: lehen mailako atentzioan, atentzio espezializatuan, administrazio-zerbitzu eta zerbitzu orokorretan. Euskararen erabilerari dagokionez, gutxieneko helburuak eta lehentasunak aipatzen ditu: unitate elebidunak, hizkuntza ofizialak erabiltzeko jarraibideak eta hizkuntza-eskakizunak. Eta xedapen gehigarrietan, aipatuko genuke bat, batez ere bigarrena: kalitate-baldintzen artean hizkuntza-betekizunak jasotzea. Batez ere, hau aurreko legealdian kendu zelako eta, gure ustez, oso garrantzitsua delako kalitate-baldintzen artean hizkuntzabetekizunak egotea. Dekretu honek, 67/2003 Dekretuak, euskararen erabilera normalizatzeari ematen dion zentzua herritarrei ematen zaien zerbitzuaren kalitatea hobetzea da, ulertzen duelako osasun-zerbitzuetan komunikazioaren kalitateak berebiziko garrantzia duela. Eta hemen, Maneiro jauna, nik uste dut oso garrantzitsua dela, zuk aurkezten duzun moduan zerbitzuaren kalitatea eta euskara aurrez aurre ipini beharrean, ulertu dezazuela elkarren eskutik doazela, osasun arloko zerbitzuaren kalitatea hobetzen dela euskararekin, ez aurrez aurre daudela eta kontra egiten diola. Dekretuak ikuspegi hori ardaztzat jotzen du, eta horregatik agintzen du programa-kontratuetan justu kalitate-parametroen artean sartu daitezela euskararen erabilera neurtzeko indikadoreak. Euskararen Plana 2005etik 2011rakoa izan zen, eta bere tarteko ebaluazio-txostenetik ateratako ideiarik nagusienetan aipatuko genituzke, alde batetik, dioela erabilera-planak Osakidetzako agintarien babes osoa behar duela, eta, beste batetik, ebaluazioa bera tresna eraginkorra dela eta hobekuntza lortzeko hurrengo plangintzaldiari begira kontuan izan beharrekoa. Horregatik eskatzen dugu gaur Alderdi Sozialistak, Bilduk eta Euzko Alderdi Jeltzaleak adostu dugun erdibideko zuzenketa honetan, lehenengo eta behin, planaren azken ebaluazioa egin eta ekar dezala Gobernuak, ebaluazio-tresna eraginkorra delako hurrengo plangintzaldiari begira, hurrengo plangintzaldiaren hobekuntzarako. Nahiz eta aurreko plangintzaldia 2011n amaitu zen, horren azken ebaluazioa oraindik ez da egin. 2011ko urrian, aurreko Gobernuari egin genion galdera bati erantzunez, sailburuak esan zuen 2012an zehar datuak bilduko zirela eta 2013aren lehenengo partean analisia egin ahal izango zela eta plana aurkeztu. Beraz, beharrezkoa da Gobernuak momentuz amaitu barik dagoen ebaluazio hori egin eta bertatik ateratako ondorio eta proposamenekin hurrengo egitasmo berria egin dezala. Euskara, hemen esan den moduan, Administrazioarentzat ez da borondatezkoa, betebeharra da, eta uste dugu garrantzitsua dela horretan ez erratzea. Borondatezkoa eta eskubidea da erabiltzailearentzat, baina Administrazioarentzat, Gobernuarentzat, bete beharrekoa. Eta bide horretatik ekingo dio Gobernu honek, pausoz pauso, aurrerantz, gelditu barik. Hemen nire aurretik berba egin dutenek, batzuek esaten izan dute 30 urtetan ez dela ezer egin, beste batzuek esaten izan dute diskriminatorioa izan dela, lar erabili dela, eta batzuk punta batetik eta beste batzuk beste punta batetik, guk uste dugu hori kaltegarria dela euskararentzat. Pausoak eman dira, pauso gehiago eman behar da. Batzuentzat ez da nahikoa izango, beste batzuentzat larregi izango da, baina gure konpromisoa eta Gobernuaren konpromisoa pauso gehiago, pauso sendoak ematearen haritik joango da. Borondate politikoa aipatu da. Ubera, zuk aipatu izan duzu. Egon da, eta egongo da, ziur. Urkullu lehendakariak argi agertu zuen hemen bere kargua hartzeko hitzaldian. Euskararekiko lehendakariaren konpromisoa argia zen, eta hauek izan ziren bere hitzak: "Era berean, Euskadin konpromisoa bultzatu nahi dugu euskararekin eta elkarbizitza linguistikoarekin. Zuen baimenarekin, gizartearen elkarbizitzarako zutabetzat hartuko dut, elebitasun berdintzaile eta orekatzailean sinesten dudalako, hiritarrei aukera-berdintasuna eta askatasuna egiazki bermatzeko. Zentzu honetan, Gobernu berriak bere jardunaren bidez erakutsiko du bere konpromisoa. Horretarako, politika ekintzaile proaktibo eta eraginkorra bultzatzea planteatuko dut, sendotasun osoz aurrera egin dezagun, konpromiso honek euskararen erabateko normaltasunera hurbil gaitzan". Konpromiso politikoa argia da. Euskara 21 txostenean, beste alde batetik, esaten denez, euskararen biziberritze-prozesuan herritarren atxikimendua eta hizkuntzaren aldeko jarrera eta konpromisoa ere aipatzen dira. Guztiz beharrezkoak dira. Txostenaren bukaeran jasotako lehentasunezko ildo batzuek diote: "Euskararen irudiari prestigioa ematea, euskal gizartearen kohesiorako osagai ezinbestekoa dela praktikan eta diskurtso publikoan adieraziz". Eta, bestalde, esaten du: "Hizkuntza politikaren inguruko akordiorik zabalena etengabe elikatu eta sendotzea, euskararen biziberritzea eta kohesio soziala estu lotuko dituen itun berritu baten bila". Hori da nahi duguna, euskararen inguruko akordiorik zabalena lortzea. Eta horretan bat gatoz Mendia andreak esandakoarekin. Bat gatoz euskararen inguruan adostasun zabala lortzea guztiz garrantzitsua dela. Lehen, aurreko legealdian, esaten zen "demasiado rápido" joan ginela gu Gobernuan. Baina gu ez gatoz bat, orduan ere hamaika aldiz esaten genuen. Gaztelaniarekin konparatuz, euskara egoera ahulean dago; beraz, "demasiado rápido", ez. Hizkuntza-normalizazioa eta euskara, sarritan esaten dugunez, progresibotasunean eta malgutasunean oinarrituta egon behar dira. Apurka-apurka, baina beti aurrerantz, gelditu barik: lan eginez, hizkuntza ahulen aldeko neurriak hartuz. El marco jurídico que regula el uso del euskera en Osakidetza surgió del consenso político entre diferentes. Poco a poco, siempre hacia delante y sin parar, aunque a unos les parezca mucho y a otros poco, adaptándonos a las circunstancias, a las necesidades y a la realidad sociolingüística de cada lugar. Un consenso político que tiene por objeto llegar a una sociedad que garantice el bilingüismo efectivo de la ciudadanía. Denok ezagutzen duzue jeltzaleok Gobernuan geundenean euskararen arloan zer egin genuen. Batzuentzat asko, diogun moduan, eta beste batzuentzat gutxi izango da, baina bide horretatik jarraitu gura dugu; oker egindakoak zuzenduz, baina progresibotasunean eta malgutasunean oinarrituta –zure baimenarekin, laster amaituko dut, legebiltzarburu andrea–, euskararen inguruan alderdi ezberdinen akordioa bilatuz, guztiok hurbil gaitezen. Amaitzeko, aipatu dituzuen gauza batzuei komentario batzuk. Garrido andrea, faltsua da erabakigarria izan dela euskara oposaketetan. Osakidetzan erabakigarria izan dena da espezialitateko edo arloko azterketak gainditzea. Guk beti defendatu izan dugu Osakidetzan lanean daudenak onenak izan direla, azterketa onenak egin dituztenak, eskarmentu gehien dutenak, eta, gainera, euretariko batzuk euskaldunak direla. Ubera andrea, krisia aitzakiatzat ipintzeak ez duela balioko. Krisia, zoritxarrez, ez da aitzakia, errealitate krudela baino. Maneiro jauna, bat gatoz zuk hasieran eta beste eztabaida batean planteatu izan duzun apelazio batekin. San Valentini apelazioa egiten izan diozu, eta, gure ustez, amodio-froga izugarri bat izango litzateke bai zuek eta bai Alderdi Popularrak erdibideko zuzenketa honi aldeko botoa ematea. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_263
10
10
14.02.2013
UBERA ARANZETA
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Osakidetzan Osabide lanabesa euskaraz izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Lehen ere esan dugu eta errepikatuko dut: gazteleraren maila bera eskatzen dugu. Ez gehiago, baina ezta gutxiago ere. Balorazio bera izatea euskarak eta gaztelerak. Besterik ez: legea betetzea. Hemen ez gabiltza eskatzen bestelakorik. Eta hori da eskatzen duguna: berdintasuna. Berdintasuna osasun-sistema publikoan euskarak eta gaztelerak. Baita enplegu publikorako eskaintza egiten denean ere. Zeren guk behintzat oso-oso garbi daukagu ahalik eta profesional egokienak izateak osasunsistema publikoaren kalitatea hobetuko duela, kalitatea bermatuko duela. Eta pentsatu nahi dut guztiok horretan bat egiten dugula eta herritar guztien eskubideak errespetatu nahi ditugula, baita hizkuntzaeskubideak ere. Berdintasuna, horrela, benetan guztiok nahi dugun Osakidetza hori lortzeko: hurbila, gertukoa, herritarrak gustura sentituko direna. Berdintasuna, eta ez naiz nekatzen hori esaten. Berdintasuna eskatu nahi dugu eta bermatu nahi dugu herritarrentzat, edozein herritarrek, bere sendagilearengana edota dena delako zerbitzura gerturatzen denean, aukera izan dezan, lasaitasun osoz, aukeratutako hizkuntzan hitz egiteko. Eta gaur egun hori ez da gertatzen eta hori da errealitate gordina eta konpondu beharrekoa. Errealitate horri buelta eman behar diogu. Zeren hemen esaten dugunean konpondu beharreko hutsune horri buelta eman behar diogula, behin eta berriro salatzen gaituzte inposizioaz, inposizioa ezarri nahi dugula, guztiz kontrakoa aldarrikatzen dugunean, berdintasuna, estatus bera, aldarrikatzen dugunean. Eta, lehen aipatu dut, guri oso ondo iruditzen zaigu herritar batek bere osasun-zentrora hurbiltzen denean gaztelera aukeratzen badu eta gazteleraz hitz egiten baldin badu. Baina hori ez da gertatzen euskara aukeratzen duenarekin eta hori ez dago bermatua. Eta hori da errealitate gordina. Eta guk herritarren aukera hori errespetatzen dugu. UPyDk errespetatzen du errealitate hori? Herritarren aukera hori errespetatzen du? Alderdi Popularrak errespetatzen du? Horretaz ari gara hitz egiten. Eta galdera da: zuek ere euskara erabiltzeko, euskara aukeratzeko hizkuntza-eskubidea errespetatzen duzue? Hori da hemen mahai gainean eztabaidan dagoena. Euskararen normalkuntzan sakontzeak ez du esan nahi gazteleraren desnormalkuntza. Ez. Hemen eztabaida ez da euskara gazteleraren kontra jartzea, ez gabiltza horretaz hitz egiten. Eta, Gorospe andrea, hemen ez da punta bat eta beste bat eta zentralitatea. Ez. Hemen borondate politikoaren kontua da, eta borondate politikoa, oraintxe bertan aipatu dudan errealitate hori aldatzeko. Zeren errealitatea oso gordina da, eta gaur egun gertatzen dena da… Eta niri ere gertatzen zait, nire umeekin noanean, egokitzen zaidan osasun-sistema ereduan ezin dugula euskaraz hitz egin lasaitasun osoz. Eta nahiz eta nik aukeratu dudan hizkuntza euskara izan bizitzeko, lan egiteko, ezin dugu erabili. Eta hori da errealitate gordina. Eta hori aldatzeko, behar dugu borondatea, urrats eraginkorrak ematea. Eta ez da punta bat eta beste bat eta zentralitatea. Ez. Hemen asuntoa da urrats eraginkorrak ematea eta horretarako bitartekoak jartzea. Orain arte bitartekoak izan ditugu, baina beste zerbait falta izan da, eta horrek eragin du gaur egun gauden egoeran aurkitzea. Eta adostasun zabalak oso ondo daude eta beharrezkoak dira, baina adostasun zabal horiek edukiak ez baldin badituzte, neurriak ez baldin badituzte eta bitartekoak ez baldin badituzte, alferrikakoa da, euskarak ez du aurrera egingo eta herritarren eskubideak, hizkuntza-eskubideak, ez dira errespetatuak izango. Eta hori da esku artean daukaguna. Beraz, guk gaurko erdibideko proposamena abiapuntu bezala hartzen dugu, inflexio-puntu bezala hartzen dugu, aurrera egiteko. Eta Gobernuari eskatzen dioguna da, aprobetxatuz hemen dagoela Darpón jauna, borondate politikoa; borondate politikoa osasun-sistema publikoan, Osakidetzan, herritarren hizkuntza-eskubideak errespetatzeko, euskalduntzeko, euskara aukeratzen duten herritarrek aukera hori bermatua izan dezaten. Eta hori da egin behar duguna: lanean hasi, arduraz jokatu, daukagun errealitate horri buelta emateko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_264
10
10
14.02.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Osakidetzan Osabide lanabesa euskaraz izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Muchas gracias. De verdad, he vuelto a leer la transaccional y no aprecio por ningún lado oposición alguna en su contenido. Laura Garrido andreak zera esan du, agian aipatu nahi zenuen edo beharbada zure zuzenketan jasota zegoen gai bat aipatu duzu, baina gai hori ez zen gaurko eztabaidaren helburua. Zuk enplegueskaintza publikoei buruz hitz egin duzu eta nik zera esan behar dizut, aurreko legegintzaldian egin ziren enplegu-eskaintza publikoak, lehen aldiz, herritar guztiei irekita zeudela, arrazoi sinple batengatik, eta arrazoi hori ondoren azalduko dizut, hain zuzen ere, euskararen balioespenarekin lotuta dagoelako arrazoi hori. Tradizionalki, galdera kopuru itxia zuen gaizerrenda bat egin ohi zen, eta oposiziogileek galdera horiek buruz ikasten zituzten; izan ere, erraz samarra zen galdera horiek buruz ikastea, oso ongi prestatzen baitira normalean oposiziogileak. Hortaz, jakintzen zatiak bigarren mailako garrantzia hartu ohi zuen, eta horrenbestez, lanpostu bat lortzerakoan edo puntuazio-eskalan sartzerakoan balioa ematen ziona zera ziren, bestelako gaien gaineko jakintza osagarriak: hizkuntza, ikastaroak, masterrak, eta abar. Guk, ostera, sistema aldatu genuen. Zergatik aldatu genuen sistema? Enplegu Eskaintza Publikoek herritar guztioi irekita behar zutela baikeneritzon, ez soilik Administrazioan lan egiten ari zirenei irekita, zalantzarik gabe, euskal administrazio publikoan lan egin nahi zuen edozein herritarri ere bai. Eta hori hainbat aldiz duzu jasota, badakit, aurreko legegintzaldian Legebiltzar honetan eman diren dokumentazio eta erantzunetan. Hizkuntza-eskakizunen eta ebaluazioen egokitzapenari buruz hitz egin da. Nire ustez, gaur egun gai bati buruz hitz egin behar dugu, eta izan ere, horri buruz hitz egiteko aukera izango dugu, ez soilik erdibideko zuzenketa horretan onetsi denari buruz, Osasun Sailak planen ebaluazioak ekartzen dituenean, plan berria osatzen duenean eta Ganberan eztabaidatzeko aukera dagoenean; horretaz gain, Kultura eta Hizkuntza Politika Saila hizkuntza-eskakizunen balioespena eta egokitzapena egiten ikusi ahal izango dugu. Izan ere, erabat logikoa da balioespen berbera ez dutela izan behar, hizkuntza-eskakizun berbera ez dutela izan behar, eta azterketa berbera ez dutela egin behar, esate baterako, ertzain batek, zerbitzua kalean ematen baitu eta ia ez baitu dokumenturik idatzi behar edo eredua ezarrita duten dokumentuak baino ez baititu idatzi behar (partzialki baino ez dira bete behar horrelako dokumentuak), eta ospitale batean zeladorelanak egiten dituen norbaitek edota Eusko Jaurlaritzaren Araubide Juridikoko Zuzendaritzan (Administrazio orokorrean) legelari batek. Beraz, eztabaidatzeko eta ekarpenak egiteko aukera ere izango dugu, eta espero dezagun Jaurlaritza ekarpen horiek jasotzeko prest egotea. Horrenbestez, egungo erdibideko zuzenketak emandako pausoak finkatzea eta aurrera egiten jarraitzea jasotzen du, besteak beste. Ezin du beste ezein modutan izan. Gure herria elebiduna da, gure herrian bi hizkuntza ditugu, eta herritarrei bermatu behar diegu, Rebeka andrea (errealitatea den bezalakoa da, baina aurrera egiten jarraitu behar dugu), herritarrei bermatu behar diegu leihatiletara euskaraz nahiz gaztelaniaz jotzeko eta Administrazioarekiko zuzeneko harremana bi hizkuntzetako ezeinetan izateko eskubidea. Euskal Administrazioaren betebeharra da hori egitea. Gure legeetan jasota dago, Estatutuetan eta lege sektorialetan. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_265
10
10
14.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Osakidetzan Osabide lanabesa euskaraz izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Ez nekien UPyD Eusko Jaurlaritzaren zati izan zenik. Ez nuen gogoan UPyD alderdiak sailburuak izan zituenik Eusko Jaurlaritzan. Baina tira, UPyDk gai horretan eta beste hainbat arazotan eutsitako koherentziari aurre egiteko Alderdi Popularrak duen ezintasunaren isla dira hitz horiek, jarraian ikusiko dugun bezala, hurrengo puntuan eta beste punturen batean ikusiko dugun bezala. Arazoa zera da, gure koherentziak larritzen dituela, eta beraz, gure atzetik ibili behar dutela, gure erritmoa lortu nahian. Guk koherentziari eusten diogu. Hori defendatu dugu hasieratik, eta hori defendatzen jarraituko dugu. Zuek hiru urte eta erdi eman zenituzten txoritan, ez zenuten ezer ere egin, UPyDk egindako planteamen- duen atoian egon zineten, eta orain, hiru urte eta erdi geroago, Jaurlaritza sozialistari leporatu nahi diozue erru guztia. Ez, horixe, ez! Zuek ere izan zenuten erantzukizuna. Zuek, beraz, zuen jarlekuak aprobetxatzeko aukera izan zenuten, hizkuntza-politikak aldatzen saiatzeko. Baina ez zenuten halakorik egin. Beste gauza batzuek egin zenituzten, hain zuzen ere, txoritan egon zineten. Nire ustez, gehiago eta hobeto egin behar da lan, eta hori dela-eta, horretara animatzen zaituztet. Egia esan, denbora-tarte hori igaro da, eta aukera on bat alferrik galdu duzue; guk, nolanahi ere, gure koherentziari eusten jarraituko dugu. EHBri dagokionez, errespetuari buruz hitz egin dute. Errespetuari buruz hitz egin dute. Badakigu EHBk zer jotzen duen errespetutzat. Gizarteko esparru guztietan –hezkuntzan, osasunean eta Administrazioan– hizkuntza-politikak bultzatzea edo defendatzea, zalantzarik gabe langileek esleitu zaien lana behar bezala egiteko behar ez dituzten hizkuntza-jakintzak eskatuz. Horixe da, hain zuzen, zuen ustez, errespetua, zenbait herritarri bakean ez uztea, soilik euskaldunak ez zirelako, nahiz eta beren lana behar bezala egiteko ez zen beharrezkoa euskara jakitea. Arrazoi horrengatik milaka euskal herritar Euskaditik kanporatzea da, zuen aburuz, errespetua. Bai, bai, Euskaditik kanporatzea, lanpostu jakin batzuk lortzeko behar zuten gaitasuna ez zutelako eta euskara eskatzen zitzaielako. Ez al duzue ezagutzen errealitate hori? Ireki itzazue begiak behingoz! Non bizi zarete? Non bizi izan zarete? Ez al duzue egoera horretan egon den inor ere ezagutzen? Izan ere, hori benetan gertatzen den zerbait da, beren lana behar bezala egiteko inolaz ere beharrezkoak ez ziren hizkuntzajakintzak eskatu izanagatik bakean uzten ez zituztelako joan behar izan zuten pertsonen errealitatea. Pertsona trebatuak eta ezin hobeki prestatuak, aurreko Jaurlaritzek aplikatu zituzten eta zuek hemen defendatzen jarraituko duzuen hizkuntza-politikengatik kanporatuak. Seme-alabak hizkuntza-eredu jakin batean matrikulatzeko gurasoak estutzea, hori da, zuen aburuz, errespetua. Hizkuntza-isunak aplikatzea edo proposatzea, horixe da, zuen ustez, errespetua. Enpresei lehiaketa publiko jakin batzuk lortzea galaraztea, soilik euskara erabiltzen ez dutelako, horrela ulertzen duzue, zuek errespetua. Biztanleria linguistikoki bihurtzen saiatzea, hori da, zuentzat, errespetua. Herritarrei larrialdi-abisuak gaztelaniaz eman nahi ez izatea, Gipuzkoako Foru Aldundiak egin duen bezala, horixe da, zuen ustez, errespetua. Funtsean, baliabideak xahutzea eta lorturiko emaitzak ez aztertzea, horrela ulertzen duzue zuek errespetua. Laburbilduz, zuek errespetuari buruz hitz egitea soilik hizkuntza-arazo horretan, zeruari oihu egitekoa da justizia eske. Euskararen erabilera sustatzeko, atxikimendu librea eta askatasuna, hori da guk defendatzen duguna. Eta jakina, abertzaletasunari, orokorrean, ez zaio gehiegi gustatzen askatasuna, eta zuei, ordezkatzen duzuena ordezkatzen duzuela jakinda, logikoki, askoz ere gutxiago.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_266
10
10
14.02.2013
GOROSPE ELEZKANO
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Osakidetzan Osabide lanabesa euskaraz izateari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Uste dut laburra izango naizela. Maneiro jauna, zugandik hasiko naiz. Lehen bitartekoak aipatu izan dituzu. Esan duzu que los recursos no pueden ser ilimitados, eta esan behar dizut ezetz, ez direla inondik inora mugagabeak, zehatzak eta aurrekontuetan sartutakoak direla. Bideratu diren baliabideak mugatuak, konkretuak eta aurrekontuan jasoak dira. Oraingo txandan esan duzu –eta nik uste dut hori ez dagoela ondo, ez dela zuzena esatea– hemendik jendea kanpora joan dela, "expulsados por no saber euskera". Y yo quisiera decirle lo siguiente, que según un informe realizado en 2011 por la Sociedad Española de Medicina Familiar y Comunitaria: "Medikuntzako ikasleen % 51k pentsatu izan du beste herrialde batera joatea bere lanbidean jarduteko. Inkestatuek horretarako gogokoen dituzten tokiak Erresuma Batua, Estatu Batuak, Kanada eta Portugal dira". Eta nire galdera, Maneiro jauna, izango litzateke ea uste duzun zuk kasu honetan ere arazoa hizkuntza-politika den edo lanik ez dagoela. A la señora Garrido. Ez duzu sinatzen erdibideko zuzenketa, zuentzat 67/2003 Dekretua indargabetu beharreko dekretu bat delako. Eta guretzat justu dekretu hori Osakidetzan euskararen erabilera arautzeko lege-esparrua da. Zuentzat abiadura handia denak, zuek abiadura handitzat hartzen duzuen horrek, uste dut beldur ematen dizuela. Mendia anderea, lan-eskaintza publikoetan beti aurkeztu ahal izan dira nahi izan duten herritar guztiak, beti egon dira herritar guztiei irekita. Eta, Ubera anderea, konpromiso politikoa argia da. Euzko Alderdi Jeltzalearena argia da eta beti izan da: Euzko Alderdi Jeltzalearena, Urkullu lehendakariarena, Darpón sailburuarena eta Gobernu honena. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_267
10
10
14.02.2013
PASTOR GARRIDO
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bakerako eta elkarbizitzarako lantaldea sortzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Duela ia urtebete, eta Patxi López lehendakariaren borondate bereziarengatik, Legebiltzar honek, ia guztien adostasunarekin, bakearen eta elkarbizitzaren aldeko lantalde bat sortzea erabaki zuen, indarkeria terroristaren zikloari behin betiko amaiera emateko eta herrialde honetako elkarbizitza oinarri demokratikoetan finkatzeko xedez. Horri dagokionez, Ganbera honetan bertan joan den martxoaren 30ean esandako hitzetan, zera adierazi nuen, ibilaldi luzekoa izango zen eginkizun bati hasiera eman behar geniola, eta ibilaldi luzekoa izango zela esan nuen, legegintzaldi honetan ez zelako amaituko. Eta horretaz gain, honako hau ere esan nuen: serio lan egiteko prest geundela, erakunde demokratikoek eta euskal gizartearen presioak ETA garaitu ondoren guztiok bakez nahi dugun Euskadi kudeatuz, betiere alderdi demokratiko guztien elkartasunarekin. Bakea bizi duen Euskadi, demokratek partekatzen dugun kontaketa batean oinarritua; oroimena, askatasunak, eta demokrazia izanik, erakundeak eta legeak babesten dituen eta terrorismoaren biktimak aintzatesten dituen bakearen kontaketa. Noranzko horretan egin du lantaldeak aurreko hilabeteetan, eta hori izan da, hain zuzen ere, iazko uztailean Legebiltzarreko taldeek lorturiko akordioan jasoarazi zen kontaketa. Akordio horrek oinarri etiko eta politiko bat osatzen du, eta onesten dugunontzat, gutxienez, ukaezina da; aipatu beharrekoa da akordio horrek Eusko Legebiltzarreko 75 legebiltzarkideetako 72ren babesa izan zuela; gure aburuz, legegintzaldi honetan legebiltzarreko jardueran sartu direnek ere beren gain hartu beharko dute akordio hori, eta logikoa denez, gainerakook egin dugun lanean ere parte hartu beharko dute. Eta zintzotasunez egin beharko dute hori guztia, beharrezko apaltasunarekin eta Euskadiren historia beraiekin hasi ez dela ulertuz, ezta beraiek bide legalera eta demokratikora aldatu zirenean hasi ere. Izan ere, ez dugu onartuko demokrazian sartu berriek arauak etengabe bete ditugunoi gauzak nola egin behar diren agindu nahi izatea, eta hori ez ezik, atzo arte ETA defendatzen zutenek, edo gutxienez, gaitzesten ez zutenek, terrorismo etarrak herrialde honi giza eskubideen bestelako urraketen alibiarekin eragin dion kalte ikaragarria saihesten saiatzea ere ez dugu onartuko. Eta euskal sozialistek, izan ere, urraketa horiek salatu izan ditugu, baita aktiboki salatu ere, eta horretaz gain, urraketa horien inguruan politika zehatzak garatu ditugu Jaurlaritza izan genuen etapan, guztiok sobera dakizuen bezala, baina urraketa horiek sekula ezin dira terrorismoa justifikatzeko edo terrorismoari inolako errespetagarritasunik emateko alibitzat jo, terrorismoa elkarri aurre ematen dioten bandoen indarkeria-testuinguru batean diluituz. Azaldutako guztiagatik, adarra jotzea iruditzen zaigu orain Euskal Herria Bildu alderdiak gainerakooi esatea gaur egun Eusko Legebiltzarrean dagoen alderdi politikoen korrelazio berriari jarraiki adostasun berri bat ezarri behar dela, oinarrizko zerbaiti buruz ari garelako, oinarrizko gauza hori elkarbizitzaren, askatasunen eta demokraziaren defentsa delako eta defentsa hori ezin delako une bakoitzean legebiltzarrean edo politikan dauden gehiengoen edo gutxiengoen zoriaren mende utzi. Eta, edonola ere, indarren korrelazioari hitz egitea nahi baduzue, Ganbera honetako 54 legebiltzarkidez osaturiko gehiengo batez hitz egin beharko dugu; gehiengo horrek, gaur egun, behin eta berriz adierazi du ETAk behin betiko desagertu behar duela. Halaber, oroimena terrorismoaren deslegitimazio sozial, etikoa eta politikoa lortzeko funtsezko erreminta dela dioen Legebiltzarreko gehiengo batez hitz egin beharko da. Etorkizunean bakea lortzeko oinarri etikoa eta politikoa modu irekian defendatzen duten legebiltzarkideak, bestelako adostasun bat –legezkoa, baina desberdina eta beren neurrira egina– eskatzen duten beste 21 legebiltzarkideren kontra. Zoritxarrez, oraindik ere Bilduk gobernatzen duen tokietan aplikatzen dituen politikekin bat ez datozenen aurkako presioak eta mehatxuak salatzen jarraitu behar dutenez osaturiko Legebiltzarreko gehiengo berbera, Gipuzkoako zenbait udalerritan gertatzen den bezala, atez ateko zerbitzuaren aurkako plataformen salaketaren arabera. Eta ekintza politikoa eta eztabaida politikoa gainerakoen eskubideak eta askatasunen sistemako arauak zorrotz errespetatuz gauzatu behar direla defendatzen tematuta dago gehiengo hori. Alderdi demokratikook, nire ustez herrialde honetakoak izatea edo ez izatea jokatzen dugun arazo batean, ez genuke gure eskakizunak eta irizpideak jaisteko prest egon behar. Sozialistok, gutxienez, ez gaude prest eskakizun eta irizpide horiek jaisteko. Zuek baitzarete, Bilduko jaun-andreok, demokraziarantz urratsak egiten jarraitu behar duzuenak (eta onartzen dut jada urrats asko egin dituzuela), eta ez dira alderdi demokratikoak beren printzipioak utzi behar dituztenak zuek pozik zaudetelako edo zuek pozik egoteko. Eta hori, nire ustez, argi utzi behar da hasieratik. Nolanahi ere, lantalde hori eratzen bada, eta hala espero dut, ETAren terrorismoaren amaieraren ondoren sortu nahi dugun Euskadiri –hots, bakean egongo den Euskadiri– aurre egiteko bidea izango dugu, kontuan hartuz bide hori bakearen eta elkarbizitzaren lantaldea dela; izan ere, nire ustez eraginkorra izateaz gain, akordioak lortzeko gaitasuna ere badu lantalde horrek. Egiten ari garenak atzera martxarik izan ez dezan finkatu eta sakondu behar den oinarrizko adostasun bat dugu. Izan ere, lan asko geratzen zaigu egiteko, oraindik ere indarkeriaren eta gogorkeriaren kulturaren eta indarkeriak hainbat hamarkadatan egonkortu dituen gorrotoen eta liskarren hain eragin handia duen gure herrialdean elkarbizitza finkatzeko xedea duen zeharkaldi bat, hain zuzen ere. Nire ustez guztiok nahi dugun garai berri hori finkatzeko, terrorismoa benetan amaituta egongo den garaia, hain zuzen ere, planteatzen dizkigun erronka guztiekin. Eta erronka horien artean, jakina, batetik, ETAren behin betiko amaiera eta desagerpena, ETAren ekintzak bidean utzi dituen presoen eta iheslarien gizarteratzea bilatuz, bigarrenik, oraindik euskal gizartearen zenbait esparrutan oraindik ere ikus daitezkeen jokaera totalitario eta intoleranteen hondarrak desagerraraztea, eta azkenik, herritarren artean adiskidetasun-sistema bat ezartzea, demokraziaren, legezkotasun demokratikoaren eta tolerantziaren sustapenaren balioak geure gain hartuz. Eta, horretarako, guztion artean eman behar ditugu urratsak, euskal gizarteak irrikaz nahi dituen eta askatasunean oinarrituta behar duten baina oraindik urrutian dauden elkarbizitza-maila horiek lortzeko. Egia baita alderdien, erakundeen eta herritarren akordioarekin eta ahaleginarekin ETAk amore ematea lortu dugula, baina egia da, baita ere, terrorismoak gure lurraldean utzi duen oinordetza hilgarriaren eraginez nahigabetuta gaudela, eta gaur egun, oraindik ere, jazarpena eta mehatxua erabiltzen dira beste modu batean pentsatzen dutenen aurka, ekintza politikorako tresna gisa. Eta gaur egun, oraindik ere, gure gizarteko zenbait sektorek edozein gertakizun publiko garrantzitsu aprobetxatzen du, esate baterako, Euskadiko eta Boliviako selekzioen lagunarteko azken partida, guztioi gogorarazteko indarkeria ez dela oraindik desagertu erabat gure herrian. Eta gaur egun, oraindik ere, indar politiko batek, zehazki, zuenak, zenbait ekintza oso larri –esate baterako, Anoetan gertaturikoa– gaitzetsi ordez, ulermen-mantu bat zabaltzen du ekintza horien gainean, eta beste batzuen aurka salaketak egiten ditu. Izan ere, oraindik ere, euskal polizia –gure polizia– defendatu ordez, Ertzaintzari erasotzen diotenen alde agertzen dira indar politiko horretakoak. Eta horretaz guztiaz ere hitz egin behar da legegintzaldi honetan, baita jarrera horiei buruz ere. Eta iraganaren oinordetza zitalak diren egoerak –esaterako, arestian aipaturikoa– behin betiko desagerrarazteko konponbideak eta konpromisoak bilatu behar dira. Eta hori guztia egin behar dugu, jakina, ahaztu gabe baina gogo integratzailearekin, guztion artean hitz eginez, guztion presentzia behar duen lantalde baten esparruan, baita Alderdi Popularraren presentzia, Maneiro jaunarena eta zuena, Euskal Herria Bilduko jaun-andreena. Sozialistok horiek guztiak lantaldean egotea nahi dugu, ez baitute ez egoteko aitzakiarik, eta beren arrazoiak ekartzea nahi dugu, jakina, eta baita beren proposamenak eta azterketa ere; arreta handiz entzungo ditugu. Baina zuek ere guri entzun beharko diguzue, sozialistoi. Zer pentsatzen dugun eta nola ikusten dugun esango dugu, eta horretarako egongo gara lantaldean. Parte hartzea erabakitzen baduzue, zuek guri entzungo diguzue eta guk zuei entzungo dizuegu. Eta zuek Ganbera honetan bakealdiari buruz planteatu duzuen eztabaida monografikoan ere entzun egin beharko diguzue, eta guk ere gure planteamenduak azalduko ditugu, ez baikaude, inolaz ere, ezinezko zerbait sinesteko prest, ezta gure herrialdean hainbat urtetan gertatu denaren gainean ahanzte-mantu antzeko bat zabaltzeko prest egon ere. Zera entzun beharko duzue, hainbat hamarkadatan sufritu dugun terrorismoa ez dela izan alderdien arteko liskarraren adierazpena, zuek pentsatzen duzuen bezala, antza; aitzitik, talde terrorista batek euskal gizartearen pluraltasuna desagerrarazteko gogo biziaren adierazpena izan da. Eta errealitatearen bi ikuspegi desberdin dira horiek. Horretaz gain, herrialde honetako erakunde adierazgarrien eta demokraziaren aurka armen bitartez matxinaturiko talde terrorista baten setaren ondorioa ere izan da, ahaztu gabe talde terrorista horrek Euskadiko herritarrek hautestontzietan adierazitako borondatea bonbekin lehertzeko jomuga izan zuela hainbat hamarkadatan. Eta hori ezin zaio maltzurkeriaz lapurtu herrialde honi. Sozialistok bakea nahi dugu, baina horrek ez du esan nahi lasai egon behar dugunik, askotan gomendatzen den bezala, gogaitzen duten gaiei buruz hitz egin behar ez izateko espediente eroso antzeko gisa. Sozialistok bakea nahi dugu, suposatzen dut, zuek bezala, baina herrialde honek merezi duen oroimenean, egian eta justizian oinarrituta badago, eta bereziki, ETAren indarkeriaren jazarpena gehien jasan behar izan dutenen –terrorismoaren biktimen– oroimenean, egian eta justizian oinarrituta badago. Eta ezin ditugu gainerakoak ahaztu, horiek ere existitzen baitira. Eta sozialistok gure gogo bizia, gure elkarrizketarako gaitasun osoa eta gure akordio-borondatea erabiltzen jarraituko dugu indar politikoen arteko oinarrizko eta beharrezko ulermen hori ahalbidetzeko, indarkeriaren amaiera eta bakean eta elkarbizitzan oinarritutako Euskadi ahalbidetzeko, horren aldeko borroka oso handia izan baita; espero dut Ganbera honetako ordezkari guztiak horrekin erabat konprometituta egotea. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_268
10
10
14.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bakerako eta elkarbizitzarako lantaldea sortzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Zuek "bakearen eta elkarbizitzaren aldeko" deritzozuen lantaldea berreskuratzea proposatzen duzue. Lehenik eta behin, zuek, herritarrei engainatu nahian, "bakearen eta elkarbizitzaren aldeko lantaldea" deitzen diozue foroari. Hori horrela izanik, ekimen hori proposatzen dutenei, eta orokorrean, Ganberako guztiei gogorarazi behar zaie ez gaudela gerra-garaian, eta bestetik, elkarbizitza zuzenbide-estatua eta indarreko legedia betetzea baino ez dela, beste ezer baino lehen, Espainiako konstituzioa. Bigarrenik, argi eta garbi esan behar dugu legebiltzarreko lantalde horren helburua ez dela ETA talde terroristaren baldintzarik gabeko eta behin betiko garaipena, ezta indarkeriaren deslegitimazioa ere. Aitzitik, ezker abertzale deritzonari interesatzen zaizkion gaiei buruz mintzatzeko xedea du, eta begien bistakoa denez, hori oso bestelako zerbait da. Hots, helburua ezker abertzaleari koipea ematea da; helburua guztiok ezker abertzalearen arazoak geure gain hartzea da; helburua guztiok ezker abertzalearen agenda geure gain hartzea da, eta gu, logikoa denez, ez gaude horrekin ados. Arazo horri dagokionez, UPyD alderdiak bere diskurtso argi eta koherenteari eusten jarraitzen du. Funtsean Batasunari interesatzen zaionari buruz hitz egiteko edo Batasunaren arazoak konpontzeko jomuga duten lantalderik edo ekimenik babestuko ez genuela esan genuen. Beste modu batean esanda, bere agenda ez dugu otzan geure gain hartuko, ezta bere aldarrikapen historikoak ere; izan ere, horixe egin zenuten zuek duela urtebete lantaldea sortu zenutenean, eta gaur ere, lantalde berbera proposatzean, gauza bera egiten ari zarete. Ez dagokigu demokratoi demokrazia errespetatu gabe jarraitzen dutenen iritzietara hurbiltzea. Horren ordez, beraiei dagokie gure indarreko legedia, gure zuzenbide-estatua eta gure demokrazia onartzea. Ez dugu ezohiko ezer ere asmatu behar askatasuna eta elkarbizitza defendatzeko, ez dugu normaltasun demokratikotik kanpoko bideetatik ibili behar, ez dugu geure gain hartu behar ezker abertzale deritzonaren agenda berezko agenda gisa. Hau da, ez dugu egin behar zuek lantaldea sortu zenutenean egin zenutena, ezta lantaldea berriz ere martxan jartzeko proposatzean egin nahi duzuena egin behar ere. Lantalde horren eginkizuna eta helburua, guztiok sobera dakizuen bezala, ezker abertzale deritzonari interesatzen zaizkion gaiei buruz hitz egitea da: ETAko presoak Euskadira hurbiltzea, ustez gaixo dauden ETAko presoak kartzelatik ateratzea, ETAko presoak eraginpean hartzen dituen espetxe-politika malgutzea, eta jakina, terrorismoaren biktimak ustez biktimak diren bestelako pertsonekin nahastea, guztia nahasteko eta gatazka politikoaren teoria faltsua zurkaizteko. Hots, zuek zera proposatzen duzue, alderdi politikoak astean behin elkartzea ETAren agenda geure agenda propio gisa onartzeko. Bitxia da zuek hain setatuta egotea aurreko guztiaz hitz egiteko lantalde hori sustatzean, eta ezertxo ere ez egitea, aldiz, ebazteke dauden ETAren 326 krimenak argitzeko, adibidez. Benetan bitxia da. Beste modu batean esanda, zuek proposatzen duzue ETAk eztabaidatu nahi duenari buruz guztiok hitz egitea argirik eta takigraforik gabe, nahiz eta hemen dauden haren ordezkari politikoak gaur egun lantalde horren ezaugarriekin bat ez etorri edo oso kritikoak izan. Barru-barruan, poz-pozik daude. Berriz ere diotsuet, normaltasun demokratikotik kanpoko bideak ez dira asmatu behar; ordezkari politiko gisa eta herritarren ordezkari gisa, gure betebeharrak oso argiak dira: indarreko legedia eta zuzenbideestatua defendatzea, eta bakoitzak egokitzat jotako lege-erreformak proposatzea, betiere argiarekin eta takigrafoekin. Argi gera dadila, UPyD alderdiak nahi duen bake bakarra zuzenbide-estatuarena eta demokraziarena dela. Hortaz, ez dago asmatu beharreko ezer berririk. Guk lantalde hori eratzearen aurkako botoa emango dugu eta ez dugu bertan parte hartuko; ez dizkiogu inolaz ere hegoak emango gatazka politikoaren teoriari; teoria horri jarraiki, Euskadin aurrez aurre ipinitako bi bando zeuden, eta bando horietako bakoitzak bestean biktimak eragin zituen; guk ez dugu sustatuko gatazka politikoaren teoria faltsu hori. Esan bezala, UPyD alderdiak ez du gezur hori sustatuko, eta beraz, zuei utziko dizuegu zentzugabekeria hori. Todavía no hemos conseguido la derrota de ETA. Para nosotros eso es lo más importante en estos momentos: derrotar a ETA y conseguir la verdadera libertad, y defender la memoria, la dignidad y la justicia. La desaparición definitiva e incondicional de ETA, su desarme, la petición de perdón a las víctimas, el reconocimiento del daño causado, todo eso es lo que tenemos que conseguir, y sobre todo su derrota incondicional y definitiva. Para ello, debemos defender la legalidad y el estado de derecho, es decir, todo lo que ETA quiere destruir. Y los partidos políticos democráticos, debemos lograr el fin de ETA sin impunidades, chantajes ni mentiras, tal y como expresa y defiende nuestra enmienda a la totalidad. Ezohiko ezer ere ez da asmatu behar. Terrorismoa deslegitimatzeko, indarreko legedia defendatu behar da, erakunde demokratikoak defendatu behar dira, herritarren duintasuna defendatu behar da, eta terrorismoaren biktimen duintasuna defendatu behar da. Beste modu batean esanda, ETAk suntsitzeko asmoa duen guztia defendatu behar da. Eta kriminalek ezarritako zigorrak betetzea defendatu behar da, dituzten zigorrak nola murriztu edo kalera behar baino lehenago nola atera bilatu beharrean. ETAren garaipena ez dugu oraindik lortu, eta horretan kontzentratu beharko genuke, ETA gaitzetsi nahi ez dutenen adiskide bihurtu ordez, edo horien arazoak geure gain hartu ordez, gureak balira bezala. Eta norbaitek, agian, honako hau galdetzen dio bere buruari: "Eta zer gertatuko da ETA garaitu ondoren?". Eta guk honako hau erantzungo diogu: "Gero ezer ere ez. Gero, indarreko legedia eta zuzenbideestatua defendatzen jarraituko dugu, inolako lagapen edo trukadarik gabe. Gure betebeharra da". Erailtzeagatik ezer ere eman behar ez bazitzaien, are gutxiago eman behar zaie erailtzeari uzteagatik edo taldea desegiteagatik, noizbait horrelakorik gertatzen bada. Duela urtebete, sobera ezagutzen ditugun argudio horiek planteatu genituen, lantaldearen eraketaren aurka, eta batzorde horretan ez parte hartzeko xedez. Gaur egun, argudio berberak berresten ditugu. Gainera, gauza larriagotu egin da, gauza larriagotu egin da: Lantalde horretan EH Bilduk hartzen du parte; alderdi politiko horrek, terrorismoa ez gaitzesteaz gain, biktimen eta borreroen parekatzea defendatzen du, garailerik eta garaiturik gabeko bakea defendatzen du, zigorgabetasuna defendatzen du, gatazka politikoaren teoria defendatzen du eta ETAren interes politikoak defendatzen ditu. Lantalde horren kontrako botoa emateko eta bertan parte ez hartzeko beste arrazoi bat. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_269
10
10
14.02.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bakerako eta elkarbizitzarako lantaldea sortzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on. Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkide jaun-andreok, nire taldeak ez du babestuko Euzko Abertzaleak taldeak eta Euskal Sozialistak taldeak sinatu duten erdibideko zuzenketa. Eta ez du babestuko ez direlako betetzen "Bakea eta bizikidetza" izeneko lantaldea eratzeko gutxieneko baldintza objektiboak. Arrisku baten aurrean gaude. Izan ere, baliteke Ganbera honetako legebiltzar-talde bat oinarrizko betekizun bat bete gabe sartzea lantalde horretan, hau da, legebiltzar-foro horretan lan egiteko sine qua non baldintza izan behar duen gutxieneko etiko bat bete gabe. Eta betekizun hori, gutxieneko etiko hori, ez da betetzen gaur egun, eta zuek, Euzko Alderdi Jeltzaleko eta Alderdi Sozialistako jaun-andreok, ez diozue eskatzen. Guk bai, eskatzen diogu, ezinbestekotzat hartzen dugu, eta horregatik iruditzen zaigu ez duela zentzurik bakea eta bizikidetza lortzeko lantalde bat egitea gaur egun. Ganbera honetako legebiltzar-talde batek ez du terrorismoa gaitzetsi nahi, ez ditu ETA talde terroristaren krimenak gaitzetsi nahi, eta ez du talde horren desegitea eskatu nahi. Eta gainera, jendaurrean esan duenez, EH Bildu eroso sentitzen da ekimena sinatu duzuenon jarrera bigunarekin. Ez dirudi lan-oinarri batzuk baldintza berdinetan finkatzeko biderik onena hori denik. Zerbaitek huts egiten du. Alde batetik, zuen eskakizunak egiten du huts, ekimena sinatu duzuen jaun-andreok, eta, bestetik, beste parte-hartzaile batzuen erantzun etikoak egiten du huts. Izan ere, gaur egun ezin da lantalde hori babestu eta eratu atzerapauso politiko bat, demokraziaren atzerapauso bat dela onartu gabe. Proposatzen diguzuen erdibideko zuzenketa babestea ez da aurreko legegintzaldian lortutako akordioan aurrera egitea, atzera baizik. Duela urtebete Ganbera honetan zegoen ezker abertzaleak (ezker abertzalearen zati batek, jakina) urrats garrantzitsua egin zuen, onartu beharra dago, eta terrorismoaren gaitzespenean oinarrituta eratu zen lantaldea. Nolabait ere, ezker abertzaleko kide Aintzane Ezenarro aitzindari izan zen lantalde horretan, gutxieneko akordio bat bilatu baitzuen. Horixe gertatu zen, eta onartu egin behar dugu. Baina gaur ez. Gaurkoa atzerapausoa da. Gaur egun, Ganbera honetako ezker abertzaleak Batasunaren ohiko posizio kontserbadoreetan aurkitu du babes, eta Euzko Alderdi Jeltzalea eta Alderdi Sozialista ez dira gai immobilismo hori eta itxikeria hori uxatzeko. Ez dira gai, eta ez dira saiatzen. Boluntarismo antzu bati lotuta daudela dirudi, baina ez dira zorrotzak. Orduan, zertarako sortuko dugu bakerako eta bizikidetzarako lantalde bat? Lehengo egunean ere esan genuen: "Bildu zuritzeko eta egokitzeko prozesua- ren lantaldea" dei geniezaioke, ez baita izango bakea eta bizikidetza lortzeko lantalde zintzo eta eraginkor bat, sortuko den premisekin bederen. Eta eskakizun hori ahazten badugu, ez dugu aurrera egingo. Guri, berriz diogu, atzera goazela iruditzen zaigu. Eta nire taldearentzat, hori onartezina da Ganbera honetan gaur egun. Gainera, horixe da bakea eta bizikidetza lortzeko arazoa. Arazoa ez da espetxe-politika, demokraten jarrera eta egitura politiko-instituzionala. ETA betiko desagertzea eta Legebiltzar osoak eta gizarte osoak ETAren jarduera kriminala laidoztatzea, horixe da konpondu gabe dugun arazoa. Hori da arazoa. Eta, Euzko Alderdi Jeltzaleko eta Alderdi Sozialistako jaun-andreok, ez zarete zorrotzak ekimen honi eta orain egin beharreko bideari dagokionez. Lehengo egunean, harriduraz entzun genuen Bilduk gai honen inguruan duen iritzia, komunikabide batean jasoa: "EH Bilduk goraipatu egin du muga beherago jarri izana bake-lantaldea bideratzeko". Pastor jauna, Egibar jauna, Iturrate jauna, guk ez dugu muga beherago jarriko. Guk ez dugu muga beherago jarriko. Gaur arte ETA bera edo haren ekintzak babesteari utzi ez diotenek ekimen honen bidez utzi egingo diotela bermatzen al diguzue? Ez, ez diguzue hori bermatzen. Nahasmendua sortzeko, erreferentziak galtzeko eta eskakizuna ezerezean uzteko foro bat bermatzen diguzue gaur. Nire taldeko bozeramaileak esan zuen duela urtebete eskas, aurreko legegintzaldian lantaldea aurreko gakoekin sortu zenean. Damborenea jaunak esan zuen, argi eta garbi esan ere: "Eta, beraz, ongi iruditzen zaigu lantalde irekia izatea, ETAren terrorismoa esanbidez gaitzesten dutenentzat irekia. Terrorismoa deslegitimatzen ez bada, lantaldeak ez du ezertarako balio. Ez du ezertarako balio. Izan ere, azkenean, berrogeita hamar urtetan ETAren terrorismoa pairatu ondoren, zer egingo dugu bizikidetzari buruzko lantalde batean? ETAren terrorismoa deslegitimatzeko balio ez badu, urte hauetan herrialde honetan sortu den indarkeria-haztegi hori deslegitimatzeko balio ez badu, bistakoa da ez dituela bere funtzioak beteko". Halaber, honako hau zioen: "Bide onetik abia daitekeen bermeak baditugunez gero, lantaldearen alde bozkatuko dugu". Gaur ez dago bermerik. Ezin dira identifikatu, Pastor jauna, Iturrate jauna, ezin dira identifikatu berme horiek. Lantalde hau, berriz diot, kutsatuta dago Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Alderdi Sozialistaren eskakizunik ezagatik. Erantzukizun nagusia indarkeria gaitzesten ez duenarena da, baina zorrotzago jokatu beharko litzateke Bilduren jarrera horrekin, Ganbera honetan azaldu dutelako ezagutzen dugun jarrera horrekin, baina ez da horrela jokatzen. Horregatik, gure taldeak bere posizioari eutsiko dio planteatutakoari dagokionez. Lantalde hori eratzearen aurka bozkatuko dugu, ez baitugu uste bere helburuak beteko dituenik. Beharrezkoak diren helburuak, eskatu beharreko helburu demokratikoak, azaldu dudanez. Nire taldeak, Konstituzioan oinarrituta eta horretan lan egin daitekeela ulertuta, zuek planteatu duzuenaren osoko zuzenketa planteatu zuen bere garaian. Orduan esaten genuenez, Eusko Legebiltzarrak (eta lantalde bat eratzeko aukera ulertzen genuen!) "bakearen eta bizikidetzaren aldeko lantaldea eratuko du. Lantalde horrek aurreko legegintzaldian adostutakoan eta terrorismoaren gaitzespenean oinarrituta lan egingo du" –hori argi eta garbi utzi behar zen– "ETAren behin betiko desegitea aktiboki eta publikoki bilatzeko, iraganeko jarduera terrorista denok publikoki deslegitimatzeko (aniztasunean eta sistema demokratikoaren eta erakundeen onarpenean oinarritutako herritarren gogaidetasuna lortzeko aldez aurreko urrats gisa) eta terrorismoaren ondorioen konponbidea justiziaren aplikaziotik abiatuta bideratzeko helburuekin". Hau da, zuek hasieran aurkeztu zenutena gehi terrorismoaren gaitzespena, oinarrizkoa guretzat. Gaur egun, garbi dago zuen zuzenketarekin uko egin diozuela erabaki horri, hau da, uko egin diozuela ETAk urtetan boikotatu dituen bizikidetzapremiei erantzuteko oinarrizkoak diren gutxieneko baldintza batzuk deskribatzeari eta sinatzeari. Ildo horretan, beraz, ezezko botoa emango diogu aurkeztu diguzuen ekimenari. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_270
10
10
14.02.2013
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bakerako eta elkarbizitzarako lantaldea sortzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Egun on, mahaiburu andrea. Lehendakari jauna, parlamentukideak, egun on. Hasiko naiz Joxe Arregiren hitz batzuekin: "Oso latza izan da". Eta gehituko nuke: "Oso lotsagarria da". Ez dago ulertzerik nola egin daitezkeen planteamendu hauek: bakerako deia egin erasotik abiatuta. Ez dago ulertzerik. Ea zuek ulertzen dituzuen esaten dituzuen hitzak. Eta errepikatuko ditut. "Aceptación mutua": ¿Dónde? "Diálogo plural": non? "Facilitar consensos": non? Bageneukan testu bat, eta zuek ondo dakizue, adostuta, eta, horren gainean ezer hitz egin gabe, beste bat sartu eta ez galdetu ere ea zer pentsatzen genuen. Ez da "aceptación mutua", ez da "facilitar consensos" eta ez da "diálogo plural" adostuta dagoena baztertu, muzin egin eta ezkutuan, atzetik, beste testu bat presentatzea eta ez galdetzea ere. Eta horretarako ez dago eskubiderik. Ez da zilegia hona ekarri duzuen joko maltzurra, joko baztertzailea. Eta, nola edo hala, gizarte honi esplikatu beharko diozue zergatik; zergatik egiten ari zareten joko hau, zein den helburua, zer bilatzen duzuen; herri honetako sentsibilitate hau, bakearen aldeko apustu irmoa eta trinkoa egin duena, zergatik utzi nahi duzuen bazter. Eta esplikatu beharko duzue nonbait. Eta ea kapaz zareten hori esplikatzeko, ez dauka eta esplikaziorik. Lotsagarria da, benetan lotsagarria da hemen egiten ari zareten joko maltzurra. Baina problema bat daukazue, eta problema da gure borondatea bakearen alde. Hori da daukazuen problema. Egin egingo dugula bakearen alde maltzurkerien gainetik, alderdikerien gainetik eta zeuen oztopo eta eragozpenen gainetik. Borondate irmoa daukagu. Zergatik? Bakearen alde ematen den pauso bakoitza gizartearen garaipena da, eta hona etorri gara bakearen aldeko apustu handia egitera. Ez gara etorri trintxerak egitera. Etorri gara aldaketak burutzera eta aldaketa horiek gauzatzera: materializatu daitezela aldaketak. Egin egingo dugu, zuek alde edo aurka. Egin egingo dugu, bakea merezi dugulako. Gezurra ematen du nola erabiltzen dituzuen hitzak. Memoria: memoria begibakarra? Zuen hitzak erabiliz, oraindik Amedo jaunak Bilboko auzitegietan agertu behar du Santi Brouarden hilketa dela-eta. Oraindik ez dakigu nork egin zion tiro Athletic taldeko jarraitzaile bati lagunekin garaipena ospatzen ari zenean. Oraindik Estatuaren zigorgabetasunaren inguruko hutsune itzelak ditugu herrialde honetan, ez dago atxiloturik herrialde honetan izan diren urraketengatik eta zigorgabetasun eta giza eskubideen zapalketa guztiengatik. Izan ere, urraketa asko izan dira, baina zuek memoria begibakar, gor eta ahazkor bat planteatzen ari zarete. No entiendo cómo se puede hacer un llamamiento a la paz desde el ataque. Ez dut ulertzen nola egin daitekeen bakerako deia erasotik. Ez dut ulertzen nola planteatu daitekeen adostasunera heltzea desadostasunetik. Guk egin genuen testua adostasunean oinarritua zen. Planteatu genuen baldintzarik gabeko akordio bat, aurrera egiteko, eta hemen topatu duguna izan da bakar-bakarrik oztopoak ipintzea eta edozein ahalegin egitea bazter uzteko, hain zuzen ere, gizarteak berak egiten duen eskaera hori hona dakarren indar politikoa. Eta, daukagun konpromisoagatik, aurrera egingo dugu bakegintzaren ponentzian, aurrera egingo dugu ekarpenak egiten, aurrera egingo dugu monografikoan. Ekarpenak ekarriko ditugu, proposamenak egingo ditugu, hona etorriko dira eragileak, etorriko dira lekukoak, eta planteatuko dugu hemen egia osoa, egia osoa, plazaratzea. Ez dit balio egia herrenak, egia koxuak. Gauza asko gertatu dira. Gehiago esango dut. Hiru fasetan sortu behar dugu bakea, hiru fasetan eraiki behar dugu bakea: iraganera begiratu beharra dago, orainera begiratu beharra dago eta etorkizunera begiratu beharra dago. Iraganera begiratu eta memoria bat eraiki behar dugu, baina egiarekin, justiziarekin eta ordaintzarekin osatutako memoria bat. Eta ez, arestian esan dudanez, ezereza ekarriko duen memoria bat. Planteamos una solución integral, una solución íntegra, una solución duradera. Konponbide integrala planteatzen dugu, konponbide osoa, konponbide iraunkorra, irauteko modukoa. Ez dadila izan gaurko ogia eta biharko gosea. Planteatzen duguna da gure hurrengo belaunaldietarako, gure seme-alabentzako bakegintza sendoa, trinkoa eta iraunkorra planteatzea. Zuek planteatzen duzuen bidea da hilabete gutxian, arrapaladan, legealdi bat amaitu baino lehenagoko azkenengo segundoan, egindako folio bat eta erdiko inprobisazio bat. Hori da planteatzen duzuena oinarritzat. Zuek benetan eraiki nahi duzue bakea, 50 urteko gatazka larriaren ondoren, oinarritu nahi duzue, folio bat eta erdi horretan, azken segundoan egindakoan, batek daki zer-nolako interesek bultzatuta? Benetan uste duzue hori dela oinarri sendo bat bakea eraikitzeko? Benetan uste duzue? Zertan ari gara jokatzen? Benetan uste duzue posible dela esatea "hau da demokrazia: edo hau onartzen duzue, edo ez zarete demokratak"? Badakizue zer den demokrataren zentzua? Zein den esanahia? Uste duzue demokrata batek definitu dezakeela eta beste guztiek inposizioz onartu? Bi oinarri sendo ditugu bakegintzarako bidean: bortizkeriarik ez, inposaketarik ez. Bortizkeria bat ere ez. Horrek esan nahi du ez dagoela inolako justifikaziorik, justifikazio politikorik, onartzeko inolako bortizkeriarik. Ez iraganekorik, ez gaur egungorik. Horrek esan nahi du biktimak oro ezagutu behar direla. Horrek esan nahi du eskubideak oro ezagutu behar direla. Eta inposaketarik ez. Eta itzuli egingo dut zer den inposaketarik ez: eskubide guztiak onartzea, ezagutzea eskubide historikoak, ezagutzea herri gisa ditugun eskubideak. Hori da inposaketarik ez. Ez dugu behar 8. artikulu bat, inposaketaren eredu argiena: armaren bidez nahi da aseguratu Espainiaren osaketa. Hori da inposaketa. Planteatzea badagoela armetan edo bortizkerian oinarritzen den inposaketa politiko bat. Esan dudan moduan, eta labur egingo dut ja, iragana: onartzeko gertatu dena, egia osoa, justizia eta birgaitzea. Bigarrena, oraina: espetxe-politika eta momentu honetan ditugun legislazio ezohikoak, egoera berezietarako sortutakoak, eta, egoera aldatuta, aldatu behar direnak. Eta geroa, eta hau azpimarratu nahi dut, hori delako bermea, hori delako garantia, berriz ez gertatzeko. Geroa: zer egingo dugun hemendik aurrera, eta ez da "la nada". Ez da "la nada". Hor dago oinarria, berriro ez gertatzeko, ze bakea bakarrik oinarrituko da justizian eta herri gisa daukagun ezagupen-eskubidean. Bakarrik horretan oinarrituko da, eta bestela ez dago gerorik. Geroa eraiki behar dugu, gure seme-alabek ez dezatela ezagutu guk ezagutu duguna, guk ezagutu duguna inork ez dezala ezagutu berriro. Eta hori da gure konpromisoa, hori da gure apustua eta horren alde egingo dugu irmo, tinko eta sendo. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_271
10
10
14.02.2013
PASTOR GARRIDO
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bakerako eta elkarbizitzarako lantaldea sortzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Begira, Maneiro jauna, tamalez ez nau harritu esan duzunak. Izan ere, ziur aski ez duzu esan bakea eta bizikidetza finkatzen saiatzeko asmo zintzo batekin, zure talde politikoaren jarrera ideologikoari jarraiki baizik. Hau da, denok zugandik espero genuen hitzaldia izan da. Hala ere, ez diot uko egin nahi zuek aldatzeko eta bilakatzeko aukerari, gai hauetan beti Alderdi Popularra baino irmoagoak izaten saia ez zaitezten (bien obsesioa dela baitirudi) eta arrazionaltasunez joka dezazuen (Alderdi Popularrak ere etorkizunean arrazionaltasunez jokatzea espero dut). Izan ere, Barrio jauna, guk ez dugu ezein eskakizun etiko txikiagotu. Guk erdibideko zuzenketan argi eta garbi adierazi dugu bakearen eta bizikidetzaren aldeko lantaldea aurreko lantaldearen lanekin jarraitzeko eratzen dela. Izan ere, Bildurentzat ez bezala, guretzat aurreko lantalde bat izan da, lan handia egin da Legebiltzar honen gehiengoa ordezkatuz, eta lantaldea errespetatzen eta defendatzen ditugun azken ondorio batzuetara iritsi da. Eta, beraz, ez dizut interpretazioa onartzen, sozialistok memorian oinarritutako bake bat, bake duin bat defendatzen ari ez garela eta ETAren desegitea bilatzen ez dugula esatea izango bailitzateke hori. Eta zuk badakizu hori ez dela egia. Ez dela egia Alderdi Sozialistaren kasuan, ez dela egia Euzko Alderdi Jeltzalearen kasuan, eta, jakina, zuen kasuan ere ez. Eta, beraz, dei bat egin nahi dizut. Ulertzen dut orain duzun jarrera politikoa. Denok gure garaiak ditugu eta denbora administratu egin behar dugu, baina espero dut lantaldea eratu ondoren eztabaida zintzo bat egiteko gai izan gaitezen. Eta begira, Mintegi andrea, ez dizut sumindura hori onartzen. Ez dizut sumindura hori onartzen! Nahi baduzu, ni ere zoragarri jarriko naiz. Bere garaian oso testu sinplea proposatuko genuela aipatu genuenean –aipatu, ez adostu– (eta, Barrio jauna, Ezenarro andreak eta guk aurreko legegintzaldian planteatu genuenaren oso antzekoa zen testu hura), denoi iruditu zitzaigun, Barrio jaunari izan ezik, formula egokia izan zitekeela. Eta zer egin zenuten zuek handik hogeita lau ordura? Prentsara jo, eta Alderdi Sozialistak eskakizun etikoak txikiagotu zituela eta zerotik hasteko asmoa genuela (eta, beraz, arrazoia ematen genizuela) adierazi. Eta hori desleialtasuna da, hori joko maltzurra da, hori borondate ona bakoitza bere aldera tira egiten saiatzeko baliatzea da. Eta baldintza horietan, garbi dago ezin zaiola konpromisoari eutsi. Izan ere, Alderdi Sozialistaren borondate ona erakusten duen akordio bat zuen tesiekin bat egitearen adierazgarri dela esan nahi baduzue, normala da gu neurri batean minduta sentitzea. Nik ez dizuet eskatzen testua onartzea edo ez onartzea, baina onartu beharko duzue Legebiltzar honetan eratu zen bake-lantaldeak lan egin zuela, ekarpen jakin batzuk egin zituela, eta Iturrate jaunak irakurri dituen (eta nire ustez aitzakiarik ez duten) ondorioetara iritsi zela. Eta, oraintxe esango dizut, inoiz ez dut onartuko azkenean azaldu duzun tesi hori, hots, hau guztia bi aldeen arteko gatazka armatu baten ondorioa dela eta gatazka horrek bi aldeetan antzeko sufrimendua eragin zuela, ez baita egia. Hori errealitatetik urruntzea eta historia faltsutzea da. Horregatik diogu bidezko memoria bat, andrea, bakea, memoria eta biktimen aitorpena barnean hartuta, jakina, baina jatorria zein den jakin beharra dago. Eta urtetan jendea erail duen jarduera terrorista bat da jatorria. Eta oinarri etiko horretan proposatzen dena, eta gehiago, duela lau egun arte defendatu dute zuen aulkietan Eusko Alkartasunaren edo Alternatibaren izenean eserita daudenak, inolako arazorik eta eragozpenik gabe, eta askoz eskakizun-maila handiagoarekin. Beraz, ez gara planteatzen ari Legebiltzar honetan eztabaidatu ez den ezer. Askotan eztabaidatu da. Nik ez dizut bizitzaren ikuspegi bat inposatu nahi, baina ez dut onartuko zuk guri errealitatearekin bat ez datorren historiaren eskema bat inposatu nahi izatea. Hemen ez da izan bi aldeen arteko gatazka armaturik. Hemen ez dira izan bi aldeetan hildakoak eragin dituzten bi armada. Askoz gauza serioago bat izan da: desberdin pentsatzen zuena hiltzen zuen eta kritiko izateko, herrialdearen beste ikuspegi bat izateko ahalmena deuseztatzen zuen erakunde terrorista bat. Eta, zorionez, hori amaitu egin da. Nik aitortzen dizkizuet egin dituzuen urratsak. Aitortuko ez dizkizuet bada! Baina gauza bat geratzen zaizue egiteko. Oraindik ez duzue zuen gain hartu oso sinplea den gauza bat. Ez dizuegu barkamena eskatzeko eta belauniko jartzeko esaten, baina duela gutxi arte –tamalez– defendatu duzuen horrek herrialde honetan kaltea, mina eta sufrimendua eragin duela zuen gain har dezazuen nahi dugu. Eta ETAk izango zuen zerikusirik egoera horretan. Eta dokumentuan jaso beharko da. Eta ezinbestekoa izango da ETA desagertzea. Eta ezin da baldintzarik jarri. Izan ere, agian ez dut ongi ulertu, baina iruditu zait zure irizpideari jarraiki testu horretan agertu beharko lukeenaz eta agertu beharko ez lukeenaz hitz egiten ari zinenean baldintzak jartzen ari zinela ETAren amaierarako eta orain bizi dugun egoeraren amaierarako. Eta bakeak, Mintegi andrea, ez du inolako baldintzarik. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_272
10
10
14.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bakerako eta elkarbizitzarako lantaldea sortzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Egia esan, ez dut gaineratzeko gauza askorik; esan nahi nuen ia guztia esan dut arestian. Uste dut jarrerak garbi daudela. UPyDren argudioak oso garbi daude, ulergarriak dira eta aspalditik defendatu ditugu. Eta, beraz, ez gara aldatuko. Dena dela, zuek (demokrata gehienek, alegia) maiz samar errepikatzen duzuen gai bat interesatzen zait. Oinarri etikoaren, printzipioen kontu hori. Izan ere, demokratok ez al dugu garbi zein den oinarri etikoa, zein den gure oinarri etikoa? Demokratok ez al dugu garbi zein diren gure printzipioak? Hau da, ez al dugu garbi demokraten printzipioak giza eskubideen defentsa, erakunde demokratikoen errespetua eta indarrean dauden legeen errespetua direla? Ez al dugu garbi hori? Lantalde hau abian jarri behar al da printzipio horiek defendatzeko, Iturrate jauna? Inola ere ez. Inola ere ez. Guk honako printzipio hauek defendatu, defendatzen eta defendatuko ditugu: giza eskubideen defentsa, indarrean dagoen legeriaren errespetua (gure bizikidetzaren bermea baita), eta erakunde demokratikoen errespetua, hain zuzen ere ETAk eta hemen eserita dauden ETAren ordezkari politikoek suntsitu nahi izan dutena. Hori da errealitatea. Lantalde hau, beraz, ez da abian jarri printzipio horiek defendatzeko; printzipio horiek egunero defendatzen ditugu. Betiko Batasunaren agenda gure gain hartzeko, haren kontuez hitz egiteko jarri da abian, hau da, presoez hitz egiteko, biktimak eta borreroak nahasteko eta bere historia zuritzeko. Horixe da ezker abertzale deitzen den horren asmoa, eta ezin gara joko horretan sartu. Horixe da haren asmoa. Eta, jakina, EH Bilduk baldintzak jartzen ditu berriz ere ETAren amaierarako, Pastor jauna. Baldintzak jartzen ditu, bai horixe! Beti jarri izan ditu baldintzak, eta oraindik ere baldintzak jartzen ditu mahai gainean. Hori da errealitatea. Demokratek UPyDra jo dezakete zuzenbideestatuaren mekanismoak bultzatzeko, ETA garaitzeko eta terrorismoa deslegitimatzeko. Demokratek UPyDra jo dezakete horretarako. Baina, berriz diot, ez etorri guregana ETAren agenda gure gain hartzeko eta ezker abertzale deitzen den hori lausengatzeko eta haizea emateko. Elkarrekiko onarpena aipatu du EH Bilduko bozeramaileak. Ez, elkarrekiko onarpenik ez. Guk demokratak baino ez ditugu onartzen, eta zuek ez zarete demokratak, ETAren historia justifikatzen jarraitzen duzuelako eta ETA gaitzetsi gabe jarraitzen duzuelako. Guk demokratak onartzen ditugu. Zuek demokratak ez zaretenez gero, ez. Lotsagarria, esan du Mintegi andreak. Ez, lotsagarria zuena da, eta zinismo politiko iraingarria da ETAren ordezkari politikoek bakeaz eta memoriaz hitz egitea. Hori herritarrak iraintzea da, hemen gauden demokratak (gehiengoa osatzen dugunak) iraintzea da. Zuek zigorgabetasunaren irudia zarete. Ez aipatu zigorgabetasunik! Zuek zigorgabetasunaren irudia zarete, zuek zigorgabetasun gordina zarete. Zuek zigorgabetasun gordina zarete. Ez etorri hona gainerako demokratei ezer irakastera. Ez etorri hona gehiengo handia osatzen dugun gainerako demokratei ezer irakastera. Ez etorri ezer irakastera, ez hitz egin bakeaz eta memoriaz. Gaitzets ezazue ETA, aitor ezazue eragindako kaltea. Egin ezazue hori. Egin ezazue hori beste ezer egin aurretik. Gero ezereza ez, Mintegi andrea. Gero ezereza ez. Gero, orain arte bezalaxe, zuen aurre egitea eta ETAri aurre egitea, hau da, zuzenbide-estatuaren defentsa, indarrean dagoen legeriaren defentsa eta giza eskubideen defentsa. Ezereza ez. Hori guztia zuei aurre eginez, hainbat hamarkadatan –eta orain ere bai– hori guztia apurtu nahi izan baituzue. Hau guztia: zuzenbide-estatua, indarrean dagoen legeria, giza eskubideen errespetua. Gutxi iruditzen al zaizu? Hain zuzen, horretan datza gure irmotasuna, Pastor jauna. Printzipio-kontua da, eta printzipio horien alde egiten jarraituko dugu beti, inolako zalantzarik gabe. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_273
10
10
14.02.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bakerako eta elkarbizitzarako lantaldea sortzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Iturrate jaunak galdetu du, gure jarreraz harrituta, zer gertatzen den, zer falta zaion ekimen honi guk gure gain har dezagun. Bada, begira, zuei falta zaizue gauza bat: sinesgarritasuna falta zaizue gai honetan. Sinesgarritasuna falta zaizue. Legegintzaldi honetan egin ditugun osoko bilkura gutxi hauetan galdu duzue. Gure ustez, eskakizun-gabezia hori (gure lehen mintzaldian eskatu duguna) nabaria da, oso nabaria. Hau da, badirudi guk ez dakigun zerbait mugitzen ari dela mundu horren inguruan, eta zintzotasuna nahi dugu guk. Eta zuri eskatzen dizugu, zintzotasuna. Esan iezaguzu benetan zer gertatzen den! Esan iezaguzu, planteatu diguzuen erdibideko lehen zuzenketan ez baitzarete gai izan oinarrizko alderdi batzuei eusteko ere. Hau da, "Eusko Legebiltzarrak hilabeteko epean bakearen eta bizikidetzaren aldeko lantaldea eratzea onartu du. Lantaldeak aurreko lantaldearen lanekin jarraituko du"… Ez zarete gai izan aurreko akordioa abiapuntutzat hartuko dela esateko ere, eta zuek hemen haztatu duzue akordio hori, erreferentziaelementu gisa haztatu duzue. Ez da guk eskatu dugun terrorismoaren gaitzespenaren kontua bakarrik; erdibideko zuzenketan, "aurreko erabakia abiapuntutzat hartuko da" jartzeko ere ez zarete gai izan akordio hori bilatzeko. Duela urtebete gertatu zenarekin dauden aldeak nabariak dira, Pastor jauna. Erabakia laburra izanik ere, lortu genuen akordio hura zintzotasunean oinarrituta zegoen, legebiltzar-taldeen zintzotasunean, ETAren krimenen gaitzespenean, terrorismoaren gaitzespenean. Hori esan zen hemen, eta hori esan zuten guztiek, ezta? Arestian aitortu dudanez, ezker abertzale hura konprometitu egin zen, eta hark ere hemen esan zuen. Gaur ez. Gaur atzera egin dugu, gaur atzerapauso bat eman dugu. Iturrate jauna, gutxieneko oinarri etikoarekin zer gertatzen den galdetu duzu, eta erantzun egingo dizut. Tira, gutxieneko oinarri etikoa eraitsi egin duzue! Gutxieneko oinarri etikoa erori egin da, eta ETAren gakoetako batzuk agertu dira berriz Legebiltzar honetan, orain gai honen inguruan egiten diren planteamenduetan. Eta horixe da ikaragarria, lur hartzeko edo abiada hartzeko pista bat uzteko gai izatea, eta hori ezinezkoa da. Gu, jakina, bat gatoz adostutakoarekin, eutsi egiten diogu horri, eta aintzat hartzen dugu. Hortxe dago gure sinadura, eta printzipioak hor daude. Zorrotzak dira, mundu guztiak babestu behar ditu. Eta, ildo horretan, zuk ere…, ez dakit, eztabaida serio batean ez zenuke hori egingo, baina UPyDri jarraitzen diogula... Begira, ez diogu… Aurreko legegintzaldian, egin genuena egin genuen, eta lantaldean izan ginen, berriz diot, baldintza jakin batzuekin eta berme jakin batzuekin planteatu zelako. Eta, tira, zer gertatu da? Kontxo, Mintegi andrea, ikuskizun aparta eskaini diguzu hemen! Mintegi andrea, betikoa adierazteko berriz ere! Betikoa adierazteko, jarrera patetiko bat, jarrera eskapista bat antzezteko berriz ere, funtsari ez erantzuteko berriz ere. Antzezpen bat, eszenografia bat ekarri diguzu, berriz ere Ertzaintza iraintzeko, berriz ere polizia demokratikoa iraintzeko, GAL erakundearekin konparatzeko…, zuen betiko diskurtsoa errepikatzeko. Izan ere, zuen diskurtsoa entzunda, badirudi nolabait ere zuetako batzuk oraindik ETAren kontrolpean zaudetela. Horixe dirudi! Hau da, ihes egiten duzue! Hori bai, eszenografia, antzezpen patetiko bat egiten duzue benetan gai hauen inguruan, eta gero beste alde batera egiten duzue ihes. Esan behar dizut aurreko legegintzaldian konprometitu zen ezker abertzale bat izan zela. Jakina, zuek suntsitu egin zenuten gero, Batasunaren erradikaltasunaren itzal luze eta jasanezinaren bidez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_274
10
10
14.02.2013
MINTEGI LAKARRA
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, bakerako eta elkarbizitzarako lantaldea sortzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mahaiburu andrea, lehendakari jauna, kideok. Hain ohituta gaude bazterkeriara, azkenean pluraltasuna sartzen denean deseroso sentitzen gara. Hitz egin dezakezu, baina esaten baduzu nik nahi dudana. Aritu zaitezke, baina egiten baldin baduzu nik agintzen dudana. Parte hartu ahal duzu, baina baldin bazaude nik esandako lekuan, eta bestela isilik egon. Bestela, "hablar menos", hemengo kide batek, hemengo buruzagi batek, prentsan esan berri duen bezala. Ez da gauza bera aniztuna eta plurala. Aniztuna hainbat aldiz errepikatzen den gauza berdina da. Plurala, berriz, desberdina onartzen duen gauza da, norberak bezala pentsatzen ez duena. Aniztasunera moldatu zarete, eta eroso zaudete hor. Aniztasuna da zuek nahasten duzuena pluraltasunarekin. Pluraltasuna planteatzen dugu: plurala, diferentea, diferentea onartzea eta guztiek edukitzea ahots bera, hitz egiteko kapazitate bera. Eta zuek nahasten duzue anitzarekin: gauza bera behin eta berriz errepikatuta, bat, bi, hiru, lau aldiz errepikatuta. Eta hori ez da plurala, hori anitza da. Ez da zilegi gainontzekoei esatea noiz atera biribilgunetik, norberak seinalizazioa oker ipintzen duenean, norberak seinalatzen duenean nondik atera behar zaren. Badakigu zer pentsatzen dugun eta badakigu nola kontzebitzen dugun prozesu hau guztia. Eta prest gaude akordioetara heltzeko, baina ez gaude prest besteek seinalatzeko bidea. Seinalizazioa trukatu- ta dago. Eta, gainera, ez dugu behar jendarmerik seinalatzeko nondik atera biribilgunetik, ez dugu behar jendarmerik; badakigu zer-nolako bidea ibili behar dugun bakegintzan. Eta amaitu nahi dut ahots positibo batekin. Lanerako gaude, bakegintzarako gaude, akordioetarako gaude, eta irainak eta gezurrak eta trikimailuak pairatzen baditugu ere, hala ere, akordioetarako gaude eta errespontsabilitate hori daukagu. Eta ez gugatik: bost. Zer esaten diguzuen, bost; nolako irainak jaso behar ditugun, bost. Inporta zaiguna da gizarte honek egin digun eskaera. Eta ez diogu huts egingo, ez diogu kale egingo gizarteak egindako eskaerari, eta da konpondu behar garela, eta hobeto lehenago beranduago baino. Baina hauek ez dira moduak, eta hori da esan nahi dudana. Ez dira moduak. Ez da modua horrela ibiltzea, bazterkerietan oinarrituta. Lan egingo dugu, baina errespetua eskatzen dugu, mesedez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_275
10
10
14.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko hauteskunde-sisteman aldaketak egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Harira etorriko naiz planteatutako ekimen honetan. Uste dut ekimena behar bezain garbi eta behar bezala azalduta dagoela, eta, beste gai batzuetan bezala, zuek dagoeneko erabaki duzue zer bozkatuko duzuen. Ezinezkoa izango da nik zuek konbentzitzea, eta, berriz diot, argudioak argi eta garbi azalduta daudenez gero, uste dut ez naizela luzatuko. Ea bada, ekimen honen bidez Euskadiko hauteskunde-legeen alderdi batzuk aldatzea proposatzen da. Helburuak: alde batetik, Eusko Jaurlaritzari eskatzea Eusko Legebiltzarreko hauteskundeetan hauteskunde-barruti bakarra ezartzeko beharrezkoak diren lege-aldaketak susta ditzan. Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeei buruzko Legeak (1990. urtekoak) lurralde historiko bakoitza ezartzen du Legebiltzarrerako hauteskunde-barruti gisa. Horren arabera, 25 legebiltzarkide aukeratzen dira lurralde bakoitzean, eta, beraz, 75 aukeratzen dira guztira. Horrela, beraz, hauteskunde-sistema horrek ez ditu errespetatzen proportzionaltasuna eta berdintasuna –uste dut zuek denok ezagutzen duzuen gauza objektiboa eta nabaria dela hori–, herritarrek ematen dituzten botoek ez baitute balio bera probintzia batean edo bestean. Adibidez, arabar baten botoak bizkaitar batenak baino ia lau aldiz gehiago balio du, eta bizkaitar baten botoak gipuzkoar baten botoaren erdia balio du. Tira, ez dirudi hori proportzionala eta bidezkoa denik, inondik ere, eta guk mahai gainean jarri nahi dugu, aurreko legegintzaldian jarri genuen bezala, hain zuzen ere. Aurreko legegintzaldian ere proposatu genuen aldaketa hori, eta zuek, oker ez banago, salbuespenik gabe, aurkako botoa eman zenuten. Eta berriz proposatu nahi dugu, uste dut ulergarria eta bidezkoa dela. Bestalde, Eusko Jaurlaritzari eskatu nahi diogu lurralde historiko bakoitzeko batzar nagusietarako hauteskundeetan ere hauteskunde-barruti bakarra ezartzeko beharrezkoak diren lege-aldaketak susta ditzan. Helburua? Berbera: herritarren botoek balio berdina izatea. Beraz, Euskadiko hauteskunde-legeen aldaketa sustatu nahi da, bidezkoagoak eta proportzionalagoak izan daitezen, eta, era horretan, sufragio-berdintasuna, hau da, edozein hauteskunde-sistema demokratikoren oinarrizko eta funtsezko printzipioa bete ahal izan dezagun: boto guztiek balio berdina, herritarrak non bizi diren kontuan hartu gabe. Hau da, beraz, helburua: egungo hauteskunde-sistemaren diskriminazioa gainditzea, eta berdintasuna eta proportzionaltasuna lortzea. Gainera, zerrenda irekiak erabiltzea proposatzen dugu, hautagaien autonomia errazteko, demokrazia zabaldu eta onbideratzeko eta ordezkari politikoak herritarrengana hurbiltzeko. Euskadiko hauteskunde-legeek zerrenda itxiak eta blokeatuak ezartzen dituzte, eta alderdi politikoen benetako demokratizazioa eragozten dute. Beharrezkoa da zerrenda irekien metodoa bultzatzea, alderdi politikoen burokraziaren aurrean ordezkarien autonomia indartu ahal izan dadin eta herritarrek hautagaiak alderdi politikoek proposatutakoen artean aukeratu ahal izan ditzaten, baina alderdiek ezarritako ordenari nahitaez jarraitu behar izan gabe. Uste dut proposamen hori ere oso ulergarria dela. Hirugarren kontu bat: zinegotziek, batzar nagusietako kideek, alkateek eta legebiltzarkideek aldi berean kargu bat baino gehiago bete ezin izatea proposatzen dugu. Kargu publiko bakoitzak kargu publiko bakarra, eta, jakina, soldata bakarra. Kargu publikoek beren funtzioetan arduraldi osoz (eta ez lanaldi erdian edo libre dituzten tarteetan) jardutea merezi dute herritarrek. Beraz, kargu publikoak metatzeko aukera eragoztea proposatzen dugu, era horretan politikara jende berria etor dadin. Garbi esateko, ez dugu nahi legebiltzarkide batzuk botoa ematera baino ez etortzea beste zeregin batzuk dituztelako, edota ez etortzea edo etortzerik ez izatea, zenbaitetan gertatu den bezala. Azkenik, Espainia osoan gaitz larri bihurtu den ustelkeria politikoaren aurkako borroka hobetzea proposatzen dugu. Bistakoa da alor horretan dena dagoela egiteko, eta bistakoa da, halaber, urte askotan alderdi zaharrek saihestu egin dutela zerbait egiteko aukera. Gure ustez, hainbat lege-neurri bultzatu behar dira. Batzuk proposatu dira jada. Batzuek, gainera, Alderdi Popularraren zein Alderdi Sozialistaren aurkako botoa jaso dute. Baina, nolanahi ere, bi baldintza bete behar dira ustelkeria politikoaren gaitzari aurre egiteko. Alde batetik, politikari ustelak espetxera joatea, eta, bestetik, herritarrek alderdi politikoen eta kargu publiko bakoitzaren jardunak gogoan hartzea, ustelkeria politikoari aurre egiteko nahikoa egin edo egiten ez duten alderdi politikoei botorik ez emateko. Hemen proposatzen duguna zera da, Eusko Jaurlaritzari eskatzea legezko erreformak bultza ditzan ustelkeriari lotutako delitu bat egin izanagatik akusatuta daudenak hauteskunde-zerrendetan sartu ezin izateko eta kargu publikoak betetzen jarraitu ezin izateko; nolanahi ere, Espainiako Konstituzioaren 24.2 artikulua bete beharko da, jakina. Laburbilduz: hauteskunde-barruti bakarra, zerrenda irekiak, zinegotzi, alkate eta batzarkideak aldi berean legebiltzarkide ezin izatea, eta ustelkeria politikoagatik akusatuta daudenak hauteskunde-zerrendetan sartu ezin izatea eta kargu publiko bat betetzen jarraitu ezin izatea. Horixe da, beraz, egiten dugun proposamena; zuen argudioak espero ditut. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_276
10
10
14.02.2013
PASTOR GARRIDO
SV-ES
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko hauteskunde-sisteman aldaketak egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Labur-labur, benetan, Maneiro jauna. Gai hau Legebiltzar honetan duela hilabete batzuk eztabaidatu dugunez eta bakoitzaren iritziak ezagunak direnez gero, ez naiz gehiegi luzatuko, baina badakizu, eta badakizue, aurreko gobernu sozialistak Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeei buruzko Legea berrikusteko lege-proiektu bat igorri zuela Ganberara aurreko legegintzaldian. Jakina denez, ez zen astirik izan proiektu hori Legebiltzar honetan eztabaidatzeko, hauteskundeetarako deialdia aurreratu egin baitzen. Hala ere, horrelako lege bat beharrezkoa dela pentsatzen dugu oraindik, gobernu-erantzukizuna gure gain hartu genuenean pentsatzen genuen bezala. Beharrezkoa da, besteak beste, orain dugun legea, 1990ekoa, gaur egungo errealitatera egokitzeko (errealitate hori aldatu egin baita), eta, zehazkiago, Hauteskunde Araubide Orokorrari buruzko Lege Organikoan (nahitaez bete beharrekoan) egin diren erreformetara eta Konstituzio Auzitegiak hartu dituen akordio eta erabakietara egokitzeko. Eta beharrezkoa da, halaber, legezko testua teknika juridikoko alderdi jakin batzuetan eta beste alor batzuetan (hala nola zuk aipatu dituzun batzuetan) hobetzeko: Legebiltzarrerako hautaezintasun-arrazoiak finkatzea, botere publikoek hauteskunde-garaitan erakunde-kanpainak mugatzea, hautagai-zerrendetarako gastuak murriztea, boto baliogabeen kasuak argitzea edo ikusteko edo entzuteko desgaitasuna duten pertsonen parte-hartzea erraztea, ezarri beharreko aldaketa batzuk aipatzearren. Azken batean, egia da beharrezkoa dela hauteskunde-arloan herritarrek gaur egun dituzten bermeak are neurri handiagoan hobetuko dituen lege bat, hauteskunde-prozesuan segurtasunik handiena izateko eta bozketan eta hauteskunde-mahaien boto-kontaketan eraginkortasun eta bizkortasun handiagoa lortzeko. Horregatik, eta orain arte defendatu ditugun jarrerei jarraiki, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu oraingo bilkura-aldia amaitu aurretik Legebiltzar honi Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeei buruzko Legea aldatzeko lege-proiektu bat igor diezaion. Era berean, eskatzen diogu aurreko legegintzaldian abian jarri genituenak bezalako gardentasun-mekanismoak eta parte hartzeko mekanismoak sustatzen jarrai dezan. Izan ere, Euzko Alderdi Jeltzalearekin erdibideko zuzenketa baterako akordio bat egiten edo lortzen saiatu gara, baina, tamalez, Euzko Alderdi Jeltzaleari iruditu zaio ez zela komeni Jaurlaritza estuasunean jartzea eta Ganbera honi lege-proiektu bat igor dezan eskatzea. Hori dela-eta, ezinezkoa izan da erdibideko akordio batera iristea. Hala ere, egia esateko, biok genuen espiritu orokorrarekin, uste dut adostasun batzuetara irits gintezkeela, ezta? Nolanahi ere, horixe da gure ustez egin behar dena; beste kontu bat da, UPyD alderdiak proposatzen duen bezala, legez besteko proposamenen bidez lege horrek izango dituen edo ez dituen edukietan oraintxe bertan sartzea. Izan ere, gure ustez ez da garai egokia arestian aipatu ditudan alderdien eta hauteskundebarruti bakarraren, jarleku kopuruaren murrizketaren edo zerrenda irekien inguruko erabaki bat hartzeko, Maneiro jaunaren legez besteko proposamenaren alderdirik garrantzitsuenetako batzuk aipatzearren. Nik uste dut Maneiro jaunak ongi baino hobeto ezagutzen duela bizi den herrialdea. Ezagutzen du, halaber, herrialde honetan lurraldeek oraindik duten indar emozionala, eta jakingo du, noski, proposatzen dituen aldaketak ezin direla egun batetik bestera egin, gehiegizkoa izango bailitzateke. Eta pentsatu nahi dut, halaber, Maneiro jaunak jakin badakiela hauteskunde-legeak –hauteskundelegeak bereziki– alderdi politiko guztien arteko ahalik eta adostasunik handienarekin egin behar direla. Eta, beraz, egin beharreko aldaketa sakonek oso eztabaida sakona eta indar politikoen arteko adostasun-gaitasun handia behar dutela. Eta badaki, halaber, Legebiltzar honen erabakiz lantalde bat eratuko dela hemen, Legebiltzarraren baitan. Lantalde horrek Euskadiko erakunde-ereduak behar izan ditzakeen aldaketak aztertuko ditu, herritarrentzat baliagarriagoa eta eraginkorragoa izan dadin, eta iruditzen zaigu lantalde horretan aztertuko den erakunde-eredu hori ere garrantzitsua dela adierazitako aldaketak edo beste batzuk lantzeko garaian. Horregatik, gai honetan, beste batzuetan bezalaxe, ez zaigu iruditzen komenigarriena etxea teilatutik hastea denik. Lantaldeari erritmoa jarriko diogu, premiazkoa dela iruditzen baitzaigu, eta lan egiten utziko diogu. Ondoren, lantaldean lantzen eta zehazten diren ondorioekin, bidezko lege-aldaketak proposatu ahal izango ditugu. Nolanahi ere, bitartean, Jaurlaritzak Hauteskunde Lege Orokorra aldatzeko lege-proiektua ekar dezake, eta etorkizunean ere aldatu ahal izango da. Bigarren fase horretan, guztiaz hitz egingo dugu, Maneiro jauna, baita zuk proposatzen duzunaz ere, eta ados egon gaitezke zenbait gauzatan. Gu prest gaude edozein eztabaidari ekiteko, zuk zahartzat hartzen duzun alderdi hau (zurea oso berria da, nabarmena denez, nahiz eta buruzagietakoren batek hamarkada batzuk gehiago izan, baina, tira, nahi duzun bezala defini dezakezu). Baina ez gaude prest inork, batzuek zuk bezain garbi ikusi ezin ditugun egia batzuk omen dakizkilako, gutxienez –barkatuko didazu– eztabaidagarriak diren jarrera batzuk inposatzea, bistakoak direlakoan. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_277
10
10
14.02.2013
OTADUI BITERI
EA-NV
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko hauteskunde-sisteman aldaketak egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakaria, sailburu jaunak, legebiltzarkideok, eguerdi on dagoeneko guztioi. Maneiro jauna, aitortu behar dut ekina zarela. Ekina izatea bertute bat izan ahal da, baina nonbait ere irakurri dut oker bera bi aldiz egitea ez dela okerra, baizik eta norberaren aukera. Eta esan behar dizut ulergaitza egiten zaidala ekimen hau birritan txarto aurkeztea. Eta, aurreko guzti hori gutxi balitz bezala, gainera zure ekimena prezipitatua edo azkarregia iruditzen zaigu. 2010. urtean eztabaida hau ekarri zenuen Legebiltzarrera, eta orduan bakarrik gelditu zinen eta uste dut gaurkoan ere bakarrik geldituko zarela. Uste dut orduan bozeramaile guztiek esan zizutela txarto planteatzen zenuela zure proposamena, eta gaurkoan gauza bera egin duzu. Zergatik? Ondotxo jakin beharko zenuke zuk planteatzen duzuna ez dela Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeei buruzko Legea aldatzearekin lortzen, baizik eta Estatutua aldatu beharko litzateke hauteskunde-barruti bakarra ezartzeko. Eta badakizu, gainera, Estatutua aldatzeak zer-nolako gehiengoak eta tramitazioak eskatzen dituen: Legebiltzar honetako gehiengo osoa eta baita Gorte Nagusien gehiengoa ere. Eta, hori gutxi balitz bezala, oker nabarmenagoa egiten duzu oraingoan. Izan ere, bigarren puntuan eskatzen duzu beharrezko aldaketak egitea lurralde historiko bakoitzaren batzar orokorrak hautatzeko. Kasu honetan, ez zara bakarrik Estatutuaren gainetik pasatzen; oraingoan Lurralde Historikoen Legearen 7. artikulua indarrik gabe uzten duzu atoan. Badirudi ahaztu egiten zaizula zeintzuk diren lurralde historikoen konpetentzia esklusiboak. Ez ditut hemen errepikatuko lehen eman genituen argudioak, ezagunak direlako eta gure jarrera ez delako aldatu. Eta, azkenik, esan nahi dut zure ekimena prezipitatua ere badela. Izan ere, Pastor jaunak aipatu duen moduan, batzorde txostengilea eratzea erabaki genuen orain dela hiru aste, gure erakundeen egituraren azterketa egiteko, gure egitura egokitzeko egungo errealitate politiko, ekonomiko eta sozialera. Eta gu prest gaude honi guztiari buruz berba egiteko, eta uste dugu sortuko den batzorde hori foro egokia izango dela honelako kontuei buruz berba egin, eztabaidatu eta adostasunetara heltzeko, gure taldean behintzat uste dugulako horrelako planteamenduek ahalik eta adostasunik zabalena eskatzen dutela. Orduan, zuk aurkeztutako bost puntuei ezezko borobila emango diegu. Eta ezezkoa arrazoitzen ahaleginduko naiz. Lehenengo eta bigarren puntuen ezezkoa jadanik azalduta dago. Baina ekimen honetan nobedade batzuk planteatzen dituzu eta horien inguruan esan nahi dut zure eskaerari jaramon egingo bagenio eta Ganbera honetako eskainuak gutxituko balira, partehartzea mugatuko litzatekeela eta zurearen moduko alderdi gutxiengodunek oso gaitza izango luketela ordezkaritza izatea Ganbera honetan edo kasuan kasuko batzar orokorretan. Horregatik, kontraesana ikusten dugu zure planteamenduan. Bai, alde batetik parte-hartzea indartzea eskatzen duzulako eta jarraian kontrakoa proposatzen duzulako. Eta badago beste kontraesan bat, eta, gainera, zure kasuan da de las de manual. Ze zuri asko gustatzen zaizu duplizitateei buruz berba egitea; ba jakin ezazu duplizitate bat proposatzen zaudela, zuk ontzat ematen duzulako duplizitatea dagoela administrazio batek eskumenik gabe jarduten duenean. Hori zabiltza planteatzen, hain zuzen ere: eskumenik ez duen erakunde batek esku hartzea berea ez den gai baten. Orduan, zertan gelditzen gara? Eta, klaro, planteamendu hauek eraman behar dira dagokien erakundeetara, kasu honetan batzar nagusietara. Zer gertatzen da? Bertan ordezkaritzarik ez daukazuela, eta, orduan, bigarrenez ekartzen duzu, eta, gainera, bigarrenez txarto planteatuta. Hirugarren puntuari dagokionez, aurreko debatean esan zen moduan, alderdien demokratizazioari dagokionez, geurean parte-hartze handienarekin hautatzen ditugu karguak. Orduan, hori zuenean daukazuen arazo bat izango da; guk gaindituta daukagu oso ondo. Eta laugarren eta bosgarren puntuetako bateraezintasunei dagokienez, oker berbera egiten duzu, ze sufragio aktibo eta pasiboari buruzko oinarrioinarrizko edukia egituratzen duen lege organikoa ahaztu egiten zaizu. Eta karguen pilatzeari buruz, zuzenean ukitzen nauenez gaiak, esan behar dizut neurri handi baten ulertzen dudala zuk egiten duzun errebindikazio hau. Izan ere, ordezkari bakarra zara hemen, eta, orduan, ez duzu ezagutzen zer den taldeko lana, taldean lan egitea. Eta argi utzi nahi dut hemen inportanteena dela soldata bi ez pilatzea, hori da inportanteena. Baina kargu bi pilatzea, nire ustez, ez da desegoki; alderantziz, aberasgarria izan ahal da, eta adibideak ipiniko dizkizut. Bai, bai. Ez duzu uste bertan gauden zinegotzi eta alkateok herritarren kezkak de primera mano ezagutzen ditugula? Ez al dugu esaten udalak garela herritarrengandik hurbilen gauden erakundeak? Zentzu horretan, uste dut ekarpen positiboa egin dezakegula Ganbera honetan toki mailako ikuspuntua ekarriz; izan ere hemen udalerrietan eragina duten hainbat eta hainbat lege onartzen ditugu, eta, alderantziz ere, oso probetxugarriak dira gure udaletan erabiltzeko hemen hartzen ditugun jakintza eta ezaupide guztiak. Zure berbak dira, esan duzu alkate eta legebiltzarkidea izatea "es sencillamente una decisión disparatada y un menosprecio a los ciudadanos". Bueno, ba nik uste dut herritarrei dagokiela hori epaitzea, ezta? Eta herritarrek dagoeneko epaitu egin dute. Ganbera honetan lehenengo alderdia Euzko Alderdi Jeltzalea da, eta esan behar dizut Euzko Abertzaleak taldean gaudela hiru alkate, alkateorde bi eta sei zinegotzi. Gainera, zure justifikazioan esaten duzu "savia nueva" erraztu behar dela. Ba, begira, hartu egizu gure taldearen eredua. Eta, gainera, zinegotzi askoren eredua jarri nahi dizut. Zer gertatzen da zinegotzi asko eta askorekin, nik esango nuke zinegotzi ia guztiekin? Ba ez daukatela liberaziorik, eta, euren lana egiteaz gain, euren behar-postuetara joateaz gain, zinegotzi-lanak egin behar dituzte, horrek eskatzen duen dedikazio eta ahaleginarekin. Argi dago, Maneiro jauna, bigarren saiakera honetan ere ez gaituzula konbentzituko, nahiz eta zure justifikazioan ahalegindu egin zaren hobeto janzten asuntoa, eta horretarako baliatu zara herritarren eta politikaren artean dagoen banaketa edo distantziaz. Eta hortik dator, hain zuzen ere, guk aurkeztu dugun osoko zuzenketa. Porque entendemos que con la propuesta de UPyD no se va a acabar…, con estos cinco puntos que plantea UPyD, no se va a acabar ni con la desconfianza de los vascos hacia la política ni con la irritación ni tampoco con su indiferencia. Y entendemos que, para que los ciudadanos recuperen su confianza en la política y en la Administración, la Administración tiene que cambiar su actual cultura de organización. Se trata de ir cambiando la cultura de que el ciudadano se tenga que ajustar a los requerimientos de la Administración por la cultura de que la Administración se articule sobre la base de buscar la mejor forma de satisfacer las necesidades de la ciudadanía. Se trata de configurar una administración cercana a la ciudadanía. Se trata de profundizar en la democracia participativa, y establecer mecanismos permanentes de diálogo, negociación y acuerdo con la ciudadanía sobre las decisiones más importantes que le atañen directamente. Y tomando, eso sí, siem- pre como base la transparencia, para que las personas estén bien informadas en todo momento de las políticas públicas. Eta bukatzeko, Pastor jauna, esan nahi dizut koherentziagatik ezin dugula zure zuzenketaren lehenengo puntua onartu, eta hemen udal-legea eztabaidatu genuenean eman nizun argumentu berbera erabiliko dut: laga iezaiozu Jaurlaritzari kalendario legislatiboa ekartzen. Oraindinoko, bi hilabete pasatu dira; lasai, ekarriko du. Baina utzi Gobernuari daukan eskumen hori egikaritzen. Eta uste izango bazenute Legebiltzarrerako legea aldatzea hain presazkoa eta hain inportantea dela zuentzat, ez zenuketen itxarongo, egin zenuten moduan, 2012. urtera arte. Besterik ez. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_278
10
10
14.02.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko hauteskunde-sisteman aldaketak egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea, legebiltzarkide jaun-andreak, Maneiro jauna. Hauteskunde-sistema gure ustez funtsezkoa da, funtsezko zati bat ordenamendu juridiko bakoitzean, baina demokratikoki onar daitekeen hauteskundesistema bat baino gehiago daude. Egia esan, mendebaldeko demokraziek, gure inguruko demokraziek, hauteskunde-lege desberdinak dituzte, kasu bakoitzaren arabera proportzionaltasuna, ordezkagarritasuna eta, guztion ustez, gobernagarritasuna oztopatu ordez hura bultzatu eta ahalbidetu behar duten elementu desberdinen trataera desberdinarekin. Eta lege asko daude, eta adibide desberdinak daude gure inguruan. Gure ustez, noski, errealitate bakoitzera hobekien egokitzen diren formulak bilatu behar dira, baina beti denon adostasuna bilatuz egin behar da hori, gehiengoak onartzen dituen ereduak bilatuz egin behar da, denboraren zehar jarraipena bermatzen duten eredu adostuak. Zentzugabea dena, onartezina dena, da ziurtasunik eza eta zalantza sortzea gure sistema demokratikoaren funtsezko pieza bati dagokionez, eta neurrirako legeak egitea edo soilik interes koiunturalaren kutsua duten legeak egitea. Hauteskunde lege bat, gure ustez, demokraziaren nukleoa da. Horregatik da beharrezkoa denon adostasuna, eta hori ez delako broma bat inola ere. Joko demokratikoaren legeak ezartzen dituen hauteskunde-lege bat dago, eta gai hori ezin da Ganbera honetan aztertu zuk erakutsi duzun fribolitatearekin. Ezinezkoa da hauteskunde-aldaketa bati aurre egitea demagogiarekin, zuk egiten duzun bezala, UPyD taldeak egiten duen bezala! Bai, urte hauetan, hemen, Ganbera honetan, beste erkidego batzuetako ganberetan eta baita Gorte Nagusietan ere, demagogiarekin eta oportunismoarekin, toki bakoitzean gauza desberdin bat proposatuz. Bai, Maneiro jauna, gauza desberdin bat proposatuz toki bakoitzean. Gaur aurkeztu diguzuna fribolitatea iruditzen zaigu, eta gainera adar-jotzea, izan ere, akordioren bat lortzeko borondatea izango bazenu edo zuk hemen esan duzun ildotik hauteskunde-aldaketaren bat sustatzeko borondatea izango bazenu, legeekimen bat ekarriko zenuke, eta ez legez besteko proposamen bat. Noski, legegintza-proposamen ekarriko zenuke hona! Baina zuk ez du ezer aldatu nahi. Zuk izenburuak nahi dituzu, zuk beti, denbora honetan beti, gure sistema demokratikoa eta gure erakundeak deslegitimatu nahi dituzu, horixe baita funtsean UPyDk egiten duena. Gure ustez ezin da izan neurrira egindako hauteskunde-sistemarik, zuk proposatzen duzun bezala, kartara egina. Ezin da izan inola ere, esan dizudan bezala, hauteskunde-aldaketa koiunturalik edo talde bakoitzaren neurrira egindako aldaketarik. Hemen lehenago planteatu zen neurrira egindako hauteskunde-aldaketa bat. Gogorarazi nahi dizut hemen EAJk Madrazo jaunarekin itundu zuela, Madrazo jaunaren babesaren eta Eusko Jaurlaritzan sartzearen truke, neurrira egindako aldaketa bat, kasu hartan Ezker Batuaren eta Madrazo jaunaren neurrira, hau da, ordezkaritza izateko eskakizunaren muga % 5etik % 3ra jaistea. % 5etik % 3ra jaitsi zen Madrazo jaunak aukera handiagoak izan zitzan hiru lurralde historikoetan jarlekuak lortzeko. Neurrira egindako aldaketa bat izan zen hura, eta guk noski gaitzetsi egin genuen. Horregatik uste dugu hauteskunde-lege bat ezin dela aldatu unean uneko ateraldi baten ondorioz. Eta zu gaur hona zatoz izan dituzuen hainbat ateraldi adieraztera, zure laguntzaileek adierazi dizutelako hemen komeni zaizkizuela, baina beste toki batzuetan, ordea, gauza desberdinak proposatzen dituzue... Bai, legegintza-baliorik ez duen proposamen bat aurkeztu diguzu, eta gainera dena nahasten du, totum revolutum bat da. Ni behintzat ez naiz zure jokoan sartuko, ez naiz hasiko zuk hona ekartzen duzun gai bakoitza eztabaidatzen. Bai, dena nahasten duen proposamen bat ekarri duzu zuk. Estatutu-afekzioak nahasten dituzue, Estatutua aldatzea ekarriko zuketen gaiak planteatzen dituzulako… Izan ere, zuk planteatzen duzun hauteskundebarruti bakarra, erkidego bezala dugun gure berezitasun propioari eraso egiteaz gain, (bai, gure berezitasun propioari zuzeneko erasoa egitea da), mespretxu egitea da (bai, Maneiro jauna, ez jarri aurpegi hori), lurralde historikoei mespretxu egitea da, zuk suntsitu egin nahi dituzulako, horien ordezkaritza kolpe batez suntsitu nahi duzulako. Lurralde historikoei mespretxu egitea da, eta zehazki, eta bereziki, bereziki Arabari kalte egiten dio. Zuk jakin badakizu zure proposamenak Arabari eta arabarrei kalte egiten diela bereziki, zuk hemen eserita egoteko baliatu dituzun botoak, zu Araban oso gutxitan egoten zaren arren, Araba ezagutzen ez duzu arren eta Araban inoiz bizi izan ez zaren arren. Baina zu hemen arabarren botoei esker zaude, zure proposamenarekin kalte egin nahi diezunei esker, gure berezitasun propioarekiko erabateko mespretxua erakutsiz. Are gehiago: izan ere, zuk hemen estatutualdaketak eskatzen dituzten proposamenak planteatzeaz gain, gero, gainera, noski, beste lege batzuk ukitzen dituzten proposamenak ekartzen dituzu: Eusko Legebiltzarrerako Hauteskunde Legea eta Batzar Nagusietarako Hauteskunde Legea. Uste dut legez besteko proposamen horrekin argi dagoela eztabaida hutsal bat sortu nahi dela, inorekin adostasuna bilatu nahi duen eztabaida bat sortzeko inolako egiazko asmorik gabe, asmo zintzorik gabe, eta gainera uste dut hori egiten duzula herritarrei iruzur egiteko asmoarekin. Izan ere, zu hona etortzea, aurpegi guztiarekin, jarlekuen murrizketa bat planteatzera... Guk gure programan bilduta dugun zerbait da, eta ez dugu inolako arazorik hori eztabaidatzeko, Ganbera honek ordezkari kopurua murriztu behar badu eta, adibidez, 75etik 60ra jaitsi behar bada. Guk aztertzeko eta eztabaidatzeko prest gauden proposamen bat da. Baina zuk ekartzea jarlekuak murrizteko proposamen bat, eta zure alderdiak Gorte Nagusietan, bitartean, 350 jarlekutik 400era handitzeko proposamena defenditu du… Rosa Díezen diskurtsoak irakurri behar izan ditugu, Gorte Nagusietan 350 jarleku gutxi iruditzen zaizkiola adieraziz, Ingalaterran Komunen Ganberan 650 dituztelako, eta Italian 680, eta Frantzian 490, eta zer egiten ari gara gu 350 bakarrik edukiz! Berak 400 nahi dituela, UPyDk jarleku gehiago nahi dituela. Gutxi iruditzen zaizkio. Eta zu hona etorri zara jarlekumurrizketa bat proposatzera. Eta Asturiasen, zer egin du UPyDk? Noski, ezin ditut aipatu autonomia-erkidego guztiak banan-banan, zuek denetan ez zaudetelako, baina, zuek zer egiten duzue bustitzeko erantzukizuna duzuen tokietan? Asturiasen jarleku-murrizketa planteatu zen, 45etik 35era, duela gutxi, eta UPyDren botoa baliagarria izan zen proposamen hori bertan behera uzteko. UPyD Asturiasen jarleku-murrizketaren aurka agertu zen. Orduan, zer kontu esatera zatoz hona? Zu jendeari iruzur egitera zatoz, beste hainbatetan bezala. UPyD gure erakundetan eta demokrazian konfiantzarik eza sortzen eta izen ona galtzeko ahalegina egiten ari da. Hori da zuek egiten duzuena. Baina dagoeneko ez dakigu nork duen indar handiagoa UPyD alderdian, Alderdi Sozialistatik eta Ezker Batuatik ihesi etorri zaizkizuenak edota alderdian azken orduan sartu zaizkizuen neofalangistak, une honetan argi eta garbi antidemokratikoak diren jarrera horietan seguru aski indar gehiena izaten ari direnak, gure erakunde demokratikoei dagokienez herritarren artean zalantzak sortu nahian, guztiaren izen ona okertu nahian, denon gainean zikinkeria jarriz, eta gainera erabat demagogikoak eta engainagarriak diren proposamenak egiten ari direnak. Hori da UPyDk egiten duena, aurrez aurreko erasoa eginez erkidego bezala garenoi, gure lurralde historikoak direnari, eta, noski, aurrez aurreko erasoa eginez arabarrei. Zu ez etorri hona demokrazia-lezioak emanez, are gehiago Araban dituzuen militanteei Arabako hautagaia zu izango zarela inposatu ondoren, arabarrek beren hautagaitzako buru izan daitezen baimendu gabe. Besterik ez. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_279
10
10
14.02.2013
MAEZTU PEREZ
EH Bildu
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko hauteskunde-sisteman aldaketak egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, ganberaburu anderea. Egun on legebiltzarkide guztioi. Lehendakari, sailburu jauna. Nola ez duzu jakingo aldez aurretik taldeen boza zein izango den, Maneiro jauna, orain dela bi urte proposamen berdina aurkeztu bazenuen Ganbera honetan? Zelan ez duzu jakingo aldez aurretik? Nik suposatzen dut oso gogorra dela Talde Mistoan bakarrik egotea eta ostegunero proposamen bat ekarri behar izatea gai-ordenara, baina lau ohiko osoko bilkura egin ditugu eta, honekin, pasa den legegintzaldiko hiru proposamen errepikatu dituzu. Orduan, esango nizuke hurrengo baterako ea kapaz zaren berritzeko zure legez besteko proposamenen errepertorioa. Gainera, honetan ere berdin zaizu zein izango den proposamen honen amaierako emaitza. Zu hona zatoz, zure diskurtsoa botatzen duzu, dena nahastu egiten duzu… Koktelera berean osagai ezberdinak sartzen dituzu: berdintasuna sustatzea hauteskundesistemaren bitartez, demokrazia biziberritzea, ustelkeriaren kontrako borroka. Horretarako topatu duzu aproposa izan litekeela hauteskunde-lege guztiak aldatzea, hona ekartzen duzu, kokteleran sartzen duzu eta gure gainean botatzen duzu emaitza hori. Eta, gainera, ja erreplika edukiko duzu eginda, eta hona baxatuko zara eta esango duzu nahiz eta ezkerrekoak izan edo eskumakoak izan, denok oso atzerakoiak garela, oso kontserbadore garela, bere garaian proposamen berdina aurkeztu zenuenean esan zenuen bezalaxe eta legegintzaldi honetan hiru bider edo ja esan duzun bezalaxe. Beraz, gure boza ezezkoa izango da. Ez zaigu batere serioa iruditzen legez besteko proposamen baten bitartez hemen nahasten diren gai guztiak nahastea. Gainera, zuk eman dituzun azalpenen eta dakarzun proposamenaren artean ez dakigu zer-nolako lotura dagoen. Ez dakigu zergatik proposatu behar den momentu honetan legebiltzarkideen kopurua jaistea. Zer dela eta? Zer lortzen da jaisten baldin bada kopurua? Ez dugu ulertzen. Ez dugu ulertzen zergatik hauteskunde-barruti bakarra eskatzen duzun. Esaten duzu, berdintasuna dela-eta, ez duela berdin balio bizkaitar baten bozak eta arabar baten bozak. Berdintasun hori ez da inondik inora lortzen populazioaren irizpidea soilik erabilita, Maneiro jauna. Ez da inondik inora lortzen. Gaur egun dauden populazio-desorekengatik eta lurraldedesorekengatik, ez da inondik inora lortzen hauteskunde-barruti bakarra erabilita. Eta, gainera, hemen gauden legebiltzarkideok, behintzat EH Bildukoak, ez gara soilik Bizkaiko, Arabako edo Gipuzkoako ordezkariak; gara euskal herritarren ordezkariak, euskal herritarren parte baten ordezkariak. Gainera, ikusiko duzu, oso adibide praktiko bat edukiko duzu gaur: bizkaitar guztiek ezetza emango diote, gipuzkoar guztiek ezetza emango diote eta arabar guztiek ezetza emango diote zure proposamenari bozketan. Hemen ez dago lurralde-eztabaida, edo, lurraldeen arabera, iritzi ezberdinak. Denek boz berdina emango diote zure proposamenari: ez. Eta, gero, sartzen dituzu beste osagai batzuk proposamen honetan: zerrenda irekiarena… Portzierto, azken boladan zuri eta Esperanza Aguirreri entzun dizuet ideia berdina. Demokrazia biziberritzearena ere. Kointzidentzia batzuk dituzu Esperanza Aguirrerekin azken boladan. Begira, zerrenda irekiena horrela, bote prontoan, botatzeak ez du ezer konpontzen. Hemen konpondu behar dena da demokrazia, eta zelan ulertzen dugun demokrazia. Bere jatorrizko kontzeptura bueltatuta, demos eta kratia, herria eta boterea, eta ez gaur egun daukagun ekonomiakrazia, ekonomia eta boterea. Hori da hemen arazoa. Eta alderdi politiko irekiak behar ditugu eta erakunde irekiak behar ditugu. Zerrenda irekiek berez ez dute inondik inora arazoa konpontzen, baina prest gaude, egunen batean eztabaida serio bat egiten baldin bada gai honetaz –eta hau ez da eztabaida serio bat–, gai honetaz ere eztabaidatzeko Ganbera honetan. Eta amaitzen duzu zure proposamena bateraezintasun batzuk proposatuz. Honetaz ja zer edo zer jasota dago, Gobernuaren Legean badaude bateraezintasun batzuk: 50.000 biztanledun herrietako alkateak ezin dira Gobernuan egon. Nahi baduzu, ekarri lege horren aldaketa, guretzat ez baita berdin, bateraezintasunak ezartzeko orduan, oposizioan egotea edo lan exekutiboetan. Ez da berdin. Nahi baduzu, ekarri lege horren aldaketarako proposamen bat eta eztabaidatuko dugu. Eta amaitzen duzu esanez ustelkeria-kasuez akusatuta daudenek ezin izango dutela euren kargu publikoekin jarraitu. Prest gaude beste leku baten eta beste momentu baten gai honetaz ere eztabaidatzeko, ez gaur eta legez besteko proposamen honek markatzen duen testuinguru honetan. Dena den, uste dut akusatua baino gehiago, gutxienez, inputatua egon beharko litzatekeela pertsona hori; ez soilik akusatuta, baizik eta inputatuta. Auto bat egon beharko litzateke, aurretiazko diligentzia batzuk, eta diligentzia horiek ezartzea pertsona hori inputatu bezala dagoela. Hori, gutxienez, guretzat. Beraz, lehen esan dudan bezalaxe, ez zaigu iruditzen eztabaida ekartzeko modua denik, ez formetan, ez edukietan. Beraz, gure ezetza zure proposamenari.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_280
10
10
14.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko hauteskunde-sisteman aldaketak egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Alderdi zaharrak urduri jartzen dira (Murmullos), edo iraindu ere egiten dute, Oyarzabal jaunak egin duen bezala, beste argudiorik ez dutenean. Iraindu egiten dute, bai, adimena iraintzen dute eta errealitatea faltsutzen dute, eta XXI. mendeko une honetan zaharkituta dagoen eta penagarria den probintzialismoa bultzatzen dute. Otadui andreak argudioak eman ditu eta bere jarrera azaldu du, eta beste batzuek arazo teknikoei edo falangismoari buruz hitz egiten dute. Hor ere nik uste dut bakoitzaren maila agerian geratzen dela. Argi dagoena da zuek ez duzuela aldaketa horietako bakar bat ere egin nahi, hain zuzen ere. Zuek ez duzue hauteskunde-barruti bakarra nahi, herritarren botoak berdin balio ez izaten jarrai dezan nahi duzuelako. Zuek ez dituzue zerrenda irekiak sartu nahi zuen afiliatuak eta hautagaiak kontrolatzen jarraitzeko. Zuek ez duzue nahi alkateak, zinegotziak eta batzar nagusietako kideak aldi berean eusko legebiltzarkideak izan daitezen. Eta ez duzue borrokatu nahi, guk uste genuen bezala, ustelkeria politikoaren aurka. Bide batez, azken puntua Alderdi Popularrak, Alderdi Sozialistak eta UPyD alderdiak Diputatuen Kongresuan duela gutxi planteatu duten ekimen baten berdin-berdina da. Zuek puntuka bozkatu nahi baduzue, puntu horri gutxienez aldeko botoa emateko eta berriz ere erabateko koherentziarik eza agerian ez uzteko. Azken batean, ez esan hemen arazo teknikoak daudela. Gai honetan arazoa borondate politikoa da, aldaketa horiek egin nahi diren ala aldaketa horiek ez diren egin nahi. Eta zuek bistan da ez dituzuela aldaketa horiek egin nahi, baina ez jarri arazo teknikoak, legez besteko proposamena aurkeztu dugula eta horrelakoak. Beste edozer gauza aurkeztu izan bagenu bozketaren emaitza berdina izango litzateke, zuek aurka bozkatu izango zenukete. Hauteskunde-legeak aldatu behar dira. Zein da arazoa? Gernikako Estatutua aldatu behar da hori egiteko. Eta zer! Zein da arazoa? Badakigu! Edota Konstituzio espainiarra aldatu behar bada. Zein arazo duzue zuek? Ez jarri arazo teknikoak. Hemen auzia borondate politikoa izatea da. Pastor jauna, ez da erabaki bat hartzeko unea, esan duzu. Tira, busti zaitez pixka bat gehiago! Esaguzu puntu horietakoren batekin ados ote zauden, eta ez esan Hauteskunde Legearen erreforma ekarri behar dela. Puntu hauetako zeinekin egongo zinateke zu ados? Esaguzu, busti zaitez. Esan duzu ekimena presatsua dela. Ez, presatsua ez. Nik uste dut berandu iristen dela. Askoz lehenago planteatu behar zen. Guk planteatu genuen ez duela hilabete batzuk, baizik eta duela urte batzuk, eta Legebiltzar honetara ekartzen jarraituko dugu bakarrik geratzen bagara ere, uste baitugu aldaketa horiek posibleak eta beharrezkoak direla, bai, demokrazia biziberritzeko, premia larria baitu, eta ustelkeria politikoaren aurka borrokatzeko. Ez dugu proposatzen egun batetik bestera egitea. Jaurlaritzak lege-aldaketa horiek ekartzeko eta ahalik eta adostasunik handiena lortzeko ekimen bat da. Baina adostasuna lortzea zuen esku dago, ez gure esku. Guk bat bakarrik gara, eta horregatik zaila da guk ahalik eta adostasunik handiena defendatzea edo posible egitea, zuek azkenean aurkako botoa ematen baduzue. Adostasuna? Jakina! Hobe hori egongo balitz! Baina zuek ekimen horien guztien aurka zaudete. Beraz, horietako bakoitza defendatzen dut. Nik uste dut herritarrekiko mespretxua dela… Oyarzabal jaunak esan du proposamen antidemokratikoa eta herritarrekiko mespretxua dela. Nik uste dut herritarrekiko mespretxua dela, adibidez, osoko bilkuretara ezin etorri izatea, gaur goizean bertan alkateren batekin gertatu den bezala. Hori bai dela herritarrekiko mespretxua, hainbat legebiltzarkide Eusko Legebiltzarraren osoko bilkuretara ezin etorri izatea beste gauza batzuk egiten ari direlako. Nik uste dut hori bai dela mespretxua, eta horregatik proposatzen dugu alkateak, batzar nagusietako kideak eta zinegotziak eusko legebiltzarkide ezin izatea. Hori zentzuzkoa iruditzen zait. Zuek, noski, aurkako botoa ematen duzue. Guk uste dugu, konbentzituta gaude neurri horiek demokrazia biziberritzeko neurriak direla, eta politika herritarrengana hurbilduko luketela. Ezinbestekoak. Noski, beste batzuk ere gaitu beharko lirateke, baina, zalantza izpirik gabe, ezinbestekotzat jotzen ditugu. Ez da txantxa, Oyarzabal jauna. Fribolitatea dela diozu? Demagogia dela, adarra jotzea dela diozu? Zergatik? Euskadin eta Espainia osoan milaka herritarrek defendatzen duten proposamena da! Proposamen hauek berak, hauteskunde-lege proportzionala izatea, zerrenda irekiak izatea, ustelkeria politikoaren aurka gehiago eta hobeto borrokatzea. Ez zuek bezala, ez duzuela deus ere egiten ustelkeria politikoaren aurka. Sistema demokratikoa deslegitimatzen duela diozu. Beste toki batean daudelako osoko bilkuretara etorri ezin duten kargu publikoek deslegitimatzen dute sistema demokratikoa. Hori bai dela sistema demokratikoa deslegitimatzea eta herritarrenganako errespeturik eza. Tira, zuk diozu ateraldiak direla, lurralde historikoekiko mespretxua dela… Egin behar ez dena da herritarrak mespretxatzea. Ekimen hau herritarrengan pentsatuz egin da, ez UPyD alderdian pentsatuz. Herritarrengan pentsatuz. Zuk hemen probintzialismo erabat zaharkitua erakutsi duzu. Izen ona galtzeaz, UPyDren jarrera demokratikoaz ari zara… Nik uste dut benetako jarrera antidemokratikoa ustelak direnak babestea dela, adibidez, Oyarzabal jauna… La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_281
10
10
14.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko hauteskunde-sisteman aldaketak egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
ustelak babestea jarrera antidemokratikoa da, eta herritarrekiko iraina. Horiei indultua ematea… Hori guztia bai dela herritarrekiko iraina. Edo gutun-azalak banatzea… Hori ere herritarrekiko iraina da. Bidegabeko legeak aldatzeko proposamena planteatzea lege horiek hobetu ahal izateko, ustelkeriaren aurka hobeto borrokatzea eta politika herritarrengana hurbiltzea ez da jarrera antidemokratikoa, guztiz kontrakoa baizik. Hala da, bai, gai hau hona ekarri genuen ez duela hilabete batzuk, baizik eta duela urte batzuk, duela bi edo hiru urte. Beharrezkoa den adina aldiz planteatuko dugu berriro. Uste dugu ezinbestekoa dela aldaketa horiek guztiak bultzatzea, aldaketa horiek eta beste batzuk bultzatzeko beharrezkoak diren legealdaketa guztiak bultzatzea, eta, noski, ustelkeria politikoaren aurka borrokatzea eta ez ustelak babestea. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_282
10
10
14.02.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko hauteskunde-sisteman aldaketak egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Hara, Maneiro jauna, zureak ez dira neurriak, zuk hona ez dituzu neurriak ekarri. Hitzaldi sutsu bat ekarri duzu. Legez besteko proposamen bat ekarri duzu ziur egonik desadostasuna ekarriko zuela, hauteskunde-lege bat aldatzeko ekimen batek bilatu behar duenaz guztiz kontrakoa. Eta, egia esan, zuk politika berritu nahi izatea zure alderdiko buruak auto ofizialetik jaitsi gabe ia berrogei urte daramatzanean, hogeita hamar urte baino gehiago gutxienez… Zu lezioak ematera zatoz…? Lehenik hona jaitsi beharko duzu…, beste egun batean jaitsi zaitez hona eta esaguzu zer egin zuen Rosa Díezek Euskadiko demokraziaren historian ustelkeria-eskandalurik handiena azaleratu zenean, osasunarekin zerikusia zuen eskandalua, alegia. Ni ez naiz oroitzen zer egin zuen une hartan Rosa Díezek, ez dut oroitzapenik, baina gustatuko litzaidake hitza hartzen duzun hurrengo txandan guri azaltzea Rosa Díezek erantzukizunak zituenean eta erantzukizunak partekatzen zituenean zer egin zuen eskandalu hartan bustita zeudenekin. Edonola ere, berriro diotsut, zure ekimena arabarrei eraso egitea da, lurralde historikoei eraso egitea. Bai. Zuretzat gehiengoen sistemak ez dira hain demokratikoak? Zuretzat sistema proportzional purua bakarrik da demokratikoa? Zu hona zatoz esanez UPyD alderdiak kea asmatu duela, gure inguruko herrialdeetatik proportzionaltasuna hobekien biltzen duen sistema dugunean? Bai, onena da, gure inguruko herrialdeetan, demokrazietan (ingelesean, frantsesean, eta beste batzuetan), gutxiengoak ezabatuta geratzen direlako gehiengoen sistemarekin. Hemen ez, eta hemen gutxiengoak babesten dituzten zuzenketaelementuak daude, jende gutxien bizi den lurraldeak ere babesten dituztenak, lurralde horien arazoen iritzia ere jasotzeko. Eta zuk, hemen hautesle arabarren izenean eserita zaudenak, arabarren kalterako den proposamen bat ekartzen duzu hona. Bai, zu hemen eserita zaude eta ordezkatzen duzu…, Arabako barrutiko legebiltzarkide zara, eta UPyD une honetan arabarren interesei eraso egiten ari da. Eta egia da oso positiboa izango litzatekeela zuk hori kontatzea, zuk hori Gasteizen eta Araban kontatzea hauteskunde-kanpainan hemen paseatu zinen une gutxi haietan. Zu, zerrenda irekiak nahi dituena ez dakit zertarako, zein afiliaturen borondatea errespetatzeko…, izan ere, zu legebiltzarkide izateko zuen afiliatu arabarrei hemen hautagaia zu izatea inposatu baitiezue! Zer diozue zuek errespetatzeari buruz! Zein afiliaturen borondatea? Zuek ez duzue legitimitatea horretarako, zuek bilatzen duzuena delako proposamen demagogikoak egitea, gure erakundeekiko eta politika osoarekiko zalantzak sortzeko eta zikinkeria sakabanatzeko, ura nahasita dagoenean zerbait harrapatu ahal izateko. Zuek, zalantzarik gabe, ez diozue batere mesederik egiten demokraziari. Zuk zerbait serioski planteatu nahi baduzu, egizu serioski, eta ez ekarri hona adarjotzeak. Eta nik iragarri nahi dizudana da Talde Popularra prest dagoela gai horiei buruzko eztabaida bat irekitzeko eta Ganbera honetan gure ordezkarien kopuruari buruzko akordioak sendotzeko, ustelkeriagatik akusatuta daudenen egoerarekin zerikusirik duen beste edozein gairi buruzko eta planteatzen diren eta beste kasu batzuetan beste talde batzuek planteatu dituzten gai guztiei buruzko akordioak ere. Baina hori egin behar den foroan eta akordioak bilatuz, eta ez desakordioa bilatuz prentsa-titularren bat lortzeko xedez, ordezkaritza duzuen tokietan egiten duzuenarekiko erabateko koherentziarik gabe jokatuz. Oraingoz toki gutxitan da, uste dut ordezkaritza hiru tokitan duzuela, eta dagoeneko hamalau koherentziarik eza zenbatu ditzaket. Orduan, pentsa ezazu zuek toki guztietan ordezkaritza duzuen egunean. Ez dugu ezer argi izango, zuek toki bakoitzean gauza bat esaten duzuelako, eta normalki alboko lurraldean egiten duzuenarekin kontraesanean. Beraz, zuek gaur egun oso sinesgarritasun txikia duzue horrelako proposamenak ekartzeko. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_283
10
10
14.02.2013
MAEZTU PEREZ
EH Bildu
MistoaUPyD legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskadiko hauteskunde-sisteman aldaketak egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, ganberaburu anderea. Oso labur. Eta irten naiz bi helbururekin eta ea lortzen ditudan. Lehenengoa da ea lortzen dudan Maneiro jaunak ekimen hau berriro ez aurkeztea, orain esan behar diodanarekin. Eta bigarrena, ea uzten dion lezioak emateari beste talde batzuei. Lehenengo eta behin, demokrazia biziberritzearen inguruan leziorik ezin duzulako eman. Rosa Díez lehendakari gisa edukita, guretzat, ezinezkoa da, oso gutxi biziberritu ahal duelako Rosa Díezek, guretzat. Izan ere, 1979. urteaz geroztik soldata publikoak kobratzen ari den pertsona batekin, eta alderdi horretako, Rosa Díezen alderdiko kide bat hona etortzea demokraziaren biziberritzeari buruzko lezioak ematen, erabat lekuz kanpo dagoela iruditzen zaigu. Eta gainera, pertsona horrek bere alderdian zerrenda irekiak eskatzen zituzten zuzendariak kargutik kentzea –Aragoin gertatu zen bezala, prentsan atera zen– ("Rosa Díezek kargutik kendu du zerrenda irekiak eskatu zituen zuzendaria"), eta zu hona etortzea zerrenda irekiei buruz hitz egitera… Hemen arazoa da zu hona etor zaitezkeela nahi duzunaz hitz egitera, baina gai batean bai eta bestean ere bai hartzen ari zaren ohitura txarra da gainontzekoei egin dezakegunari eta egin ez dezakegunari buruzko, gainontzekoak garenari eta ez garenari buruzko lezioak ematea. Eta uste dut lezioak emateko zilegitasun apur bat eduki behar duzula, eta ez daukazula, ez gai honetan, ez beste gai batzuetan. Beraz, eskatuko nizuke, mesedez, biziberritzeko zure legez besteko proposamenen errepertorioa. Hiru proposamen errepikatu dituzu pasa den legegintzalditik hona eta lau osoko bilkura bakarrik izan dira. Beraz, ez ekarri errepikatutako proposamenak, oso argi edukiko duzulako, bestela, zein izango den jasoko duzun bozketa.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_284
10
10
14.02.2013
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, sektore publikoko behin-behineko langileei finikitatutako kontratuei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Señora presidenta, gracias. Lehendakari jauna, legebiltzarkideok, arratsalde on denoi. Iaz, abenduaren 28an, Eusko Jaurlaritza berriak lege-proiektua proposatu zion Ganbera honi, sektore publikoko 2013ko aparteko ordainsariaren gaineko neurriei buruz. Lege-proiektu horrek neurri zehatz bat jasotzen zuen: ekaineko aparteko ordainsaria urtarrilean ordaintzea, eta abendukoa, ekainean. Neurri horrek Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio publikoko 67.000 langilerengan eragin zuzena du. Neurri horrekin, Erkoreka jaunaren hitzetan, eta hitzez hitz irakurtzen dut, "Konstituzio Auzitegiak abenduaren 11ko erabakiarekin sortu duen egoerari irtenbide zentzuzko bat, arrazoizko bat, orekatu bat ematen zaiola, legea errespetatuz, funtzionarioen interesak babestuz eta euskal ekonomiak behar duen sustapenari bultzada emanez, demanda pribatua piztuz ala suspertuz". Irtenbide bat, zeri? Laburbilduz, aldaketa bat sektore publikoan aparteko ordainsariak ordaintzeko ordutegian. Besterik ez. Edo, beste modu batean esanda, plazebo bat Jaurlaritzak 2012ko abenduko aparteko ordainsaria galdutzat ematen duela disimulatzeko, edo, beste hitzetan esanda, sektore publikoko langileen soldataren % 7ko murrizketa 2012an. Beraz, galdutzat eman zenuten 2012ko abenduko aparteko ordainsaria. Hori argi azaldu behar zaie herritarrei. Langile publikoen eroste-ahalmena murriztearen alde egin zenuten; zehazki, langileen urte osoko soldata 2012an % 7 jaitsi zen. Eta hori guztia gainera negoziazio kolektiborako eskubidea kontuan izan gabe, Funtzio Publikoaren Mahairako deialdia egin gabe eta ordezkaritza sindikalarekin hitz egin gabe, sindikatuek salatu zuten bezala. Urtarrilean legebiltzar-talde honek, EH Bilduk, jakin zuen Lakuako Gobernua honako hau eskatzeko aukera aztertzen ari zela: abenduko aparteko ordainsariaren zati proportzionala itzultzea Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazio Publikoko hainbat langileri, hain zuzen ere pagaren ordainketa bertan behera utzi baino lehen, hau da, abenduaren 11 baino lehen kontratua amaitu zitzaienei. Kitatze horietatik gehienak, gainera, Hezkuntzaren eta Osasunaren mendeko langile publikoen artean egin dira, non behin-behineko kontratazioa oso hedatuta dagoen. Onartezina iruditzen zaigu Jaurlaritza hau pertsona horiei beren soldataren zati bat itzul dezaten eskatzeko aukera aztertzen egotea. Nahikoa zorigaitza da kontratu bat amaitzea, beti, baina are gehiago gaur egun, gainera beren kitatzearen, azken batean beren soldataren zati bat itzul dezaten eskatzeko. Asmo hori ezagutu bezain laster, hain zuzen ere urtarrilaren 15ean, talde honek legez besteko proposamen bat aurkeztu zuen presaka eztabaidatzeko, Eusko Jaurlaritzak gai horri buruzko erabaki bat hartu eta atzera egiteko aukerarik geratu baino lehen. Eta horretan gaude. Eta gaur proposamen honen bidez eskatzen duguna, Eusko Legebiltzarrari eskatzen dioguna da, alde batetik, Eusko Jaurlaritzari eska diezaiola sektore publikoko behin-behineko langileei 2012ko gabonetako pagaren zati proportzionalari dagokionez ordaindutakoa ez berreskuratzeko konpromisoa har dezala. Eta, bestetik, langile publikoei 2012. urtean ordaindu gabeko aparteko ordainsaria 2013. urtean berreskuratzeko konpromisoa har dezala, pertsona horiek beren guztizko soldatan murrizketarik izan ez dezaten, beren eskubideak ez daitezen urratu. Eta puntu honetan gogoratu beharra dago azken urteetan, azken hiru urteetan, beren erosteko ahalmena % 20 murriztu dela. Eta, azkenik, era berean eskatzen dugu, gai hau eta langile publikoen lan-eskubideak ukitzen dituzten beste gai batzuk aztertzeko, Funtzio Publikoaren Mahai Orokorrerako deialdia egin dezazula, jaurlaritzak eskubide horiek urratzen dituzten neurriak inposa ez ditzan, eta gainera langileen lan-baldintzek zuzeneko eragina izango dutelako zerbitzu publikoen kalitatean. Onartu nahi dut jakin badakigula Jaurlaritza honek puntu hori bere agendan markatu duela dagoeneko, baina azpimarratu nahi dugu garrantzitsua dela hori gauzatzea eta asmo-adierazpen soila ez izatea, horrek izan behar duelako bidea eta ez beste batek, Jaurlaritzak euskal sektore publikoko langileen lanbaldintzekin zuzeneko lotura duen inolako erabakirik hartu baino lehen. Hemen gauden guztiok bezala, aste honetan jakin izan dut Bizkaiko Foru Aldundiak dagoeneko gutun bat bidali diela hirurogei behin-behineko langileri, Gabonetako aparteko ordainsariaren zatia itzul dezaten erreklamatzeko, eta horrek esan nahi du pertsona horietako bakoitzak 200 eta 400 euro bitartean itzuli beharko dituela, gutxi gorabehera, diru-kutxa publikoetara. Eta Eusko Jaurlaritza Konstituzio Auzitegiaren erabakiaren zain geratuko da. Eta erabaki horren ondoren, zer? EAJk Bizkaian hartu duen ildo berari jarraituko al dio Jaurlaritza honek? Jaurlaritza berriak lan-eskubideen alorrean har ditzakeen erabakiekin kezkatuta gaude, Madrildik datozen inposizio eta murrizketei baiezkoa ematen jarraitzea, eta, are gehiago, Rajoyren neurriak aplikatzea, murrizketa gehiago eta lan-eskubideen urraketa dakartzaten neurrian, dekretutzar bidez erregulatu arren, horien aplikazioa egungo krisialdi-egoerarekin justifikatuz, langileek urte askotan egindako aldarrikapen sindikalen bitartez lortutako lan-eskubideak ezabatzea dakarten neurriak izanik. Ezabatutako eskubideak, eta gainera lehengoratzeko itxura gutxi dutenak Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuaren ildo berari jarraitzen badio, Bizkaiko Aldundiaren ildo berari, hau da: onarpenaren ildoari. Esan genuen abenduan eta esaten dugu orain: Euskal Herria Bilduk ezin du galdutzat eman 2012ko hamalaugarren ordainsaria eta ez du galdutzat emango. Eta ezin dugu ontzat eman Auzitegi Konstituzionalaren agindua, Gabonetako aparteko ordainsaria bertan behera uztekoa. Bide horretatik, ez dugu ulertzen Eusko Jaurlaritzak erabaki horri men egin izana. Gure konpromisoa tinkoa da. Lanean jarraituko dugu euskal langileen eskubide guztiak errespetatuak izan daitezen, uste dugulako lan hori eta helburu hori erabaki politikoen bitartez lortzen dela. Zentzu horretan, lurralde honetan erabakitzeko eskubidea defendatzen jarraituko dugu, orain, inoiz baino gehiago, behar dugulako erabakitze-eskubide osoa gure marko instituzionala erabakitzeko, arlo ekonomikoan, politikoan eta sozialean aurrera egiteko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_285
10
10
14.02.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, sektore publikoko behin-behineko langileei finikitatutako kontratuei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Buenas tardes a todos. Erdibideko zuzenketa bat sinatu dugu Euzko Abertzaleak eta Euskal Sozialistak taldeek, gure taldearen ustez funtsezkoa den guztia biltzen duena. Alde batetik, lehen puntuak lantzen duena, eta hor uste dut Ganbera honetako talde guztiak ados egongo garela, Autonomia Erkidego honen eskumenen defentsa da. Espainiako Gobernuaren errege lege-dekretuak, 20/2012 dekretuak, dakizuenez, bi artikulu aipatzen baititu, 149. eta 156. artikuluak, Estatuaren ekonomia-plangintza orokorra eta funtzionarioen estatutu-araubidea aipatzen dituztenak, eta begirada labur bat eginez esan beharra dago aparteko ordainsariaren ezabatzea, errege-dekretuak inposatzen duen moduan, estatuaren eskumena gainditzen duela, Konstituzio Auzitegiaren jurisprudentzia bera ere ez baitu errespetatzen. Eta Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuak funtzionarioen oinarrizko ordainsarien gaineko eskumenak bakarrik ematen dizkio Estatuari, gastu publikoa zaintzeko zeregina esleituz, noski, hori Estatuari errekonozitu behar baitzaio. Beraz, gehikuntza, izoztea edo murrizketa soldata-masaren gainean egin behar da beti, eta hori Estatuaren aurrekontu orokorretan finkatzen da beti. Beraz, gehikuntzak, izozteak edo murrizketak autonomiaerkidegoek egin behar dituzte, komenigarritzat jotzen duten moduan, beren finantza-autonomiaren arabera. Beraz, errege lege-dekretuaren 2. artikulua ezin da oinarrizko arautzat hartu, oinarrizko nukleoan mugitu beharreko mugak gainditzen dituelako, eta Estatuaren interes orokorren adierazpena izan behar du beti. Eta errege-dekretu horren 2. artikuluak aparteko ordainsaria oinarrizko lansari bihurtzen du, eta hori ez da horrela inoiz ere ez. 149.1.18 artikuluak eta 156. artikuluak estatuaren esku-hartzea balizkotzat eta legitimotzat jotzen dute, inolako zalantzarik gabe, eskumen esklusiboa hustea eragozten duten muga zorrotzei jarraitzen badie. Eta beste alderdi bat ere badago, guk Eusko Jaurlaritzatik beti defendatu duguna, hau da, araudikonkurrentzia, Konstituzio Auzitegiaren jurisprudentziaren barne dagoena: estatu-arau bat erkidego-arau batekin kontraesanean dagoenean, ez da erkidegoaraudia desplazatzen, horrek indarrean jarraitzen du, eta Konstituzio Auzitegiak bakarrik ezar dezake arau horren konstituziokontrakotasun eratorria. Eta, beraz, Euskadin 2012ko indarreko Aurrekontu Legea aplikatu daiteke bakarrik. Beraz, bitartekoen kitatzeak behar bezala ordainduta daude, eta horregatik ez genuen ikusten eta ez genuen ulertzen puntu hau zergatik sartu behar zen Eusko Jaurlaritzako langileen mahai orokorraren gaizerrendan, izan ere, behar bezala ordainduta badago eta langileek eskubide hori badute, gai-zerrendan sartzen badugu inplizituki onartzen ari baikara negozioaren mende dagoela, eta ez du negoziazioaren mende egon behar. Beste gauza bat da edozein eskubide-murrizketa, langileei lotutako edozein gai, ahal den neurrian mahai orokorrean eztabaidatu eta erabakitzea, hori egiteko organoa baita. Eta horregatik nire taldeak eta Euzko Abertzaleak taldeak adostu dugun erdibideko zuzenketan langileen ordezkariekin etengabeko harremana izateko tesiari eusten zaio, mahai orokorraren bitartez edo edozein sektore-mahairen bitartez, eta horiei lotuta dauden eta finkatutako eskubideen murrizketa ekar dezaketen gai guztiak negoziatuz. Eta badago beste gai garrantzitsu bat ere, nire ustez ñabardura garrantzitsua dena: bitartekoei eman beharreko ordainsariari lotutako edozein erabakirako sektore publikoak Konstituzio Auzitegiaren epaian esaten zaionari jarraitzea beti. Zeren gerta daiteke, jaunandreak, Konstituzio Auzitegiak hemen bost hilabetera etendura bertan behera uztea ala ez, eta gerta daiteke Eusko Jaurlaritzak, etendura ez bada bertan behera uzten eta horrela jarraitzen badu, bitartekoei aparteko ordainsaria erreklamatzeko eskubidea duela erabakitzea. Eta hori ez da auzia, zeren lehendik azaldu dudan tesiaren arabera bitartekoen aparteko ordainsaria ondo ordainduta baitago, eta beraz, edozein kasutan, goi-auzitegiak epaia emateko zain egon beharko da. Eta nire taldeak behin eta berriz defendatu duen beste gai bat zera da, Konstituzio Auzitegiak 2013. urtean 2012. urteko ordainsariaren etendura bertan behera utzi dezakeenez, Autonomia Erkidego honen 2013ko ekitaldirako aurrekontu orokorretan partida batek hornituta egon beharko zukeela, bere garaian, 2012ko abenduan, Konstituzio Auzitegiaren etenduraren ondorioz ordaindu ez zen aparteko ordainsaria ordaintzeko nahikoa. Hori da Talde Sozialistaren tesia, bere jarrera, eta horixe da Euzko Abertzaleak taldearekin adostu dugun erdibideko zuzenketan bilduta dagoena, eta horretan asko pozten naiz, zalantzak ere banituelako, sektore publikoko enpresei, kudeatzaileei eta kontuhartzaileei gutun bat bidali zaielako, esanez beren enpresetako, beren sozietate publikoetako aurrekontuetan ez dezatela hornitu 2013rako aurrekontuetan 2012ko aparteko ordainsariari lotutako inolako kopururik. Gaur hemen adostutako zuzenketa gai hori konpontzeko baliagarria izango delakoan nago. Aurkezten diren aurrekontuek diotenari adi egongo gara, baina gaur lortu dugun akordioarekin pozik geratzen naiz. Eta gaur hemen ezin dut aipatu gabe utzi adibidez Bizkaiko Foru Aldundiko langileek, sindikatuen eta aldundiaren arteko negoziazioan, puntu hori, bitartekoen aparteko ordainsariaren puntu hori gai-zerrendan egoteko aldarrikapena egin zezatela. Izan ere, Jaurlaritzako langileekin ez bezala, Autonomia Erkidegoko aurrekontu-arauek lege-lerruna dute, eta beraz lege-lerruna duen errege lege-dekretu batekin talka egiten dute, baina aldundien arauek erregelamendu-lerruna dute, dekretu-lerruna, eta beraz errege lege-dekretua nagusitu egiten da. Eta hori bazekiten Bizkaiko Aldundian, zeren eta Bizkaiko Aldundiko zerbitzu juridikoak ez baitira ergelak. Eta hemen ikusi duguna da aldundiaren, diputatu nagusiaren eta Bizkaiko Aldundian gobernukide dituztenen tranpa bat eta iruzur bat, Bizkaiko herritarrei eta Bizkaiko Aldundiko langile publikoei iruzur egiteko, jakin bazekitelako ez zietela ordainsaria ordainduko eta hala ere, hori jakinik, aldundiarentzat lan egiten zuten bitartekoei aparteko ordainsaria ordaindu zieten, eta orain erreklamatzen ari dira. Hori bai dela bidegabea! Hori bai dela iruzur egitea! Eusko Jaurlaritzak une oro indarrean dagoen legeria bete zuen eta egin zuen zuzena zena, egin behar zuena, arrazoia dugulako. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_286
10
10
14.02.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, sektore publikoko behin-behineko langileei finikitatutako kontratuei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, ganberaburu anderea. Lehendakari, sailburuak. Mariano Rajoy Espainiako Gobernuko presidenteak Europar Batasunak jarritako baldintzak betetzeko hainbat murrizketa ekonomiko burutzeko asmoa agertu zuen 2012ko uztailean. Helburu nagusia, dakigun moduan, Estatuan defizit publikoa murriztea zen. Beste hainbat neurriren artean, Espainiako Gobernuko presidenteak iragarri zuen funtzionarioek eta goi-kargudunek ez zutela 2012ko Gabonetako aparteko soldata jasoko. Neurri horiek errege lege-dekretu baten bitartez onartu zituen eta Estatuko oinarrizko legediaren izaera eman zitzaion, hau da, autonomia-erkidego guztiek bete beharrekoa, salbuespenik gabe. Euzko Alderdi Jeltzalea hasieratik agertu zen neurri horien aurka, besteak beste errege legedekretua onartzerakoan aldebikotasun printzipioa urratu zelako, Euskal Autonomia Erkidegoaren berezitasuna ez zelako kontuan hartu, berezko eskumenesparrua ez zelako errespetatu, eta ezinbestean bete beharreko neurriak ezartzen zizkigutelako, kontuan izan gabe gure Erkidegoaren ekonomia- eta finantzaegoera ez zela berdina. Aurreko lehendakari Patxi Lópezek, kargua utzi aurretik, erabaki zuen Gabonetako aparteko ordainsaria ordaintzea Euskal Autonomia Erkidegoko administrazioen 67.000 langileei, baina Espainiako Gobernuak eskumen-gatazka aurkeztu zuen erabaki horren aurka. 2012ko abenduaren 11n, Konstituzio Auzitegiak errekurtso hori tramitera onartu egin zuen eta zuhurtziaz indargabe utzi zuen López lehendakariak hartutako erabakia. Horregatik, abenduaren 28an, langile publikoek ahalik eta kalte gutxien pairatzeko beraien erosahalmenean, Eusko Legebiltzarrak lege-proiektua onartu zuen 2013ko ekaineko aparteko ordainsaria urtarrilean ordaindu ahal izateko. Baina bitartean, hau da, errege lege-dekretua indarrean sartu zenetik eta 2012ko abenduaren 11ra bitartean egindako kontratuak zegokien paga estra prorrateatuta finikitatu ziren. Abenduaren 11tik aurrera finikitatutakoei, beraz, ez zitzaien prorrateatu Gabonetako aparteko ordainsariari zegokiona, hain zuzen ere Konstituzio Auzitegiaren erabakiarengatik. Baina beste hainbat eta hainbat langile publikok, behin-behineko kontratudunek, jaso zuten beren nominetan zati hori, eta orain arazoa sortu zaigu. Izan ere, Espainiako Gobernuak eskatzen dio Jaurlaritza berriari diru kopuru horiek berreskuratzeko, erregedekretuaren aurkako ordainketak izan zirelakoan. Arazo honi loturik, Urkullu lehendakariak behin baino gehiagotan adierazi du jaurlaritza honen esku dagoen guztia egingo duela euskal administrazio publikoko langileek beren soldataren zati gisa iaz kobratu zuten aparteko ordainsariaren zati proportzionala itzuli behar ez izateko. Ildo horretan, era berean adierazi du arazo horretaz jabetzen dela, eta ziurtatu du lehen egunetik lanean ari direla kobratutakoa itzul dadin ez eskatu behar izateko. Era berean, 2012ko Gabonetako aparteko ordainsariari dagokionez, behin eta berriz adierazi du konpromisoa hartzen duela, hau da, Konstituzio Auzitegiak gaiaren funtsa aztertzen duenean Espainiako Gobernuak inposatutako neurria nahitaez betetzearen aurkako epaia ematen badu, Eusko Jaurlaritzak Gabonetako aparteko ordainsaria emango diela eraginpeko langile guztiei. Beraz, gai honetan ere gure taldeak bat egiten du lehendakariak behin baino gehiagotan adierazitakoarekin. Eta, horren harira, Eusko Jaurlaritzari eskatu nahi diogu, lehenengo, gure autogobernua defendatzen jarraitzeko eta funtzio publikoaren esparruan dagozkigun eskumenak defendatzeko. Horretarako, agortu ditzala eskura ditugun lege-baliabide guztiak. Bestalde, ikusita segurtasun juridikoaren printzipioa kontuan izan gabe hartutako erabakiek zernolako nahasmena sortu izan duten eta zer-nolako egoeran uzten dituzten bai langileak, bai Administrazioko arduradunak, eskatu nahi diogu Jaurlaritzari gai honen inguruan edozein erabaki hartu aurretik itxaron dezala jakin arte Konstituzio Auzitegiak zer erabakitzen duen behin betikoz gaiaren inguruan. Izan ere, guk uste dugu Espainiako Gobernua guri dagozkigun eskumenak arautzera sartu dela, eta espero dugu Konstituzio Auzitegiak horrela aitortzea eta, ondorioz, langileek dirua bueltatzeko eskatu beharrik ez izatea. Horri lotuta, era berean, eskatu nahi diogu Eusko Jaurlaritzari 2013ko aurrekontuak prestatzerakoan kontuan izan dezala 2012an ordaintzeke geratutako diru kopurua, hain zuzen ere, Konstituzio Auzitegiak hala aginduz gero, ordainketa egiteko adina diru prest izateko. Halaber, uste dugu langileen ordezkariek ere lehen eskutik informazioa jaso behar dutela egoeraren berri izateko, eta erabakiak hartzeko orduan beraien iritzia ere entzutea ezinbestekoa dela. Beraz, Urkullu lehendakaria buru duen Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu bere jardunean une oro Jaurlaritzaren jardunak gidatu behar dituen segurtasun juridikoaren printzipioa kontuan izan dezala, hain zuzen ere eraginpekoei kalte gehiago ez eragiteko. Uste dugu aukerarik onena, langileei aparteko ordainsaria itzultzeko eskatzeari buruz edozein erabaki hartu baino lehen, Konstituzio Auzitegiak gai horri buruz esaten duenaren zain egotea dela. Era berean, uste dugu beharrezkoa dela Eusko Jaurlaritzak 2013rako aurrekontuetan diru kopuru bat barne hartzea Konstituzio Auzitegiak aparteko ordainsariaren etendura bertan behera uztea erabakitzen duen kasurako. Bukatzeko, berriro esan nahi dut ez dugula bat egiten aparteko ordainsaria ez ordaintzeko neurriarekin. Gure iritziz, eskumen-urraketa agerikoa da eta arbuiagarria deritzogu. Hemendik Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu ez dezala etsi autogobernuaren defentsan. Uste dugu Euskal Autonomia Erkidegoari dagokiola erabakitzea neurri hori hartu edo ez hartu, eta Jaurlaritzari gure babes osoa adierazi nahi diogu eskubide hori bermatzeko bide politiko zein juridiko guztiak agortu arte lan egiten jarraitu dezan. Beraz, autogobernuaren defentsa, bai, betiere segurtasun juridikoaren printzipioa errespetatuz erabakiak hartzerakoan. Eta oinarri horretan bat egin dugu gaurkoan Alderdi Sozialistarekin eta erdibideko zuzenketa adostu dugu. Hemendik eskerrak ematen dizkiot adostasunera heltzeko borondateagatik. Besterik gabe, mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_287
10
10
14.02.2013
MANEIRO LABAYEN
Mixto-UPyD
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, sektore publikoko behin-behineko langileei finikitatutako kontratuei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai, eskerrik asko, presidente andrea. Zure baimenarekin, jarlekutik eta oso labur, soilik adierazteko zuek adostu duzuen erdibideko zuzenketa hau puntuz puntu bozkatzeko eskatzen dugula, eta 2. eta 3. zenbakiko puntuen alde bozkatzeko prest gaudela. Hala da, bai, zentzuzkoa dirudi Eusko Jaurlaritzari eskatzea langileen ordezkariekin etengabeko harremana izan dezala, eta, noski, era berean zentzuzkoa dirudi Konstituzio Auzitegiak esaten duenaren zain egoteak. Beraz, puntuz puntu bozkatzeko aukera ematen baduzue gu prest gaude bi puntu horien alde bozkatzeko. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_288
10
10
14.02.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, sektore publikoko behin-behineko langileei finikitatutako kontratuei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on, legebiltzarkide jaunandreak. Nik uste dut denok oro har gehien molestatzen gaituzten gauzetako bat dela lehendik gerta zitekeela ohartarazitako gauza bat azkenik gertatzea, eta gainera entzun behar dugu "nik esan nizun". Eta horixe da hemen eztabaidatzen ari garenaren, eztabaidatzen ari garen ekimenaren jatorria. Egia da, eta ez dut saihestuko, jatorria Espainiako Gobernuaren erabakian dagoela, berehalako eragina izan behar zuten premiazko neurriak hartu behar izan zituelako, eta neurri horietako bat hain zuzen ere Gabonetako aparteko ordainsaria ezabatzea zen. Erabaki hori, tribuna honetan aipatu den abenduko osoko bilkuran adierazi nuen bezala, atsegin ez dugun erabakia da, hartu nahi ez genuen erabakia, baina gizartearen ikuspuntutik, zuhurrena. Hortik aurrera, administrazio guztiek aplikatu behar duten erabakia da, bere garaian esan nuen bezala. Egun horretatik aurrera taldeen, alderdien arteko dantza izan genuen, eta nire mintzaldian denon arteko dantza deitu nuena ikusi behar izan genuen, non une hartan erabakiak hartu behar zituen alderdi politiko bakoitza burua hegalaren azpian gordetzen saiatzen zen, eta demagogiaren hegalaren azpian gordetzen zuten burua. Eta testuinguru horretan, Alderdi Popularrak une hartan eskatu genuen segurtasun juridikoa eman behar zela. Horixe da behin eta berriz eskatu genuena, jakin bagenekielako une hartan hartzen ziren erabakiek zuzeneko eragina izango zutela pertsonengan. Eta gaur ikus dezakegu hartu ziren erabaki haiek kaltea eragin diotela hainbat pertsonari. Guk bere garaian eskatu genuen arduraz jokatzea eta leiala izatea gure ustez zaila baina hartu beharrekoa zen erabaki batekin, eta larriagoa da ez gaudelako, edo nik behintzat hala uste dut, Gabonetako aparteko ordainsaria kobratu ahal izan duten eta hori itzuli egin behar duten goi-karguen egoera berarekin. Hemen esan den bezala, Administrazioarekin lanak amaitu zituzten pertsonen egoera baten aurrean gaude, eta beraz lanik gabe geratzen dira, eta orain kitatzea modu desegokian kobratu dutela esaten diete. Nik, legebiltzarkide jaun-andreok, esan behar dizuet interes handiarekin nentorrela, erdibideko zuzenketa honetan eskatzen ari direna eskatzeko, zeina sinestezina iruditzen zaidan, legebiltzar-taldeek zein argudio ematen zituzten jakiteko. Izan ere, eskatzen ari direna legez kontrako egoera bati eustea da. Hau da, Mendia andreak dio kitatze horiek behar bezala ordainduta daudela. Kitatze horiek behar bezala ordainduta badaude, orduan konparaziozko bidegabekeria egiten ari gara gainerako funtzionarioekin! Gainerako funtzionarioek zergatik ez dute egon behar izan Konstituzio Auzitegiaren epaiaren zain, eta Gabonetako ordainsari hori jaso ahal izango zuten? Nik, egia esan, zuek esandakoa arretaz entzun dut, zuek esan diguzuena apuntatu egin dut, eta aurreko legegintzaldian Patxi López jaunaren Eusko Jaurlaritzak aurkeztu zuen errekurtsoak, konstituziokontrakotasun-errekurtsoak, seguru asko oinarritzat hartu zuen txosten juridikoa irakurri digu Mendia andreak. Eta gainera zuk hemen esan duzu ziur zaudela erabaki zuzena hartu zenutela eta gainera Konstituzio Auzitegiak arrazoia emango dizuela. Orduan, zergatik ez zarete Konstituzio Auzitegiaren epaiaren zain geratzen? Noski, benetan ezin dut ulertu legebiltzar batek Eusko Jaurlaritzari eskatzea egoera irregular bati eutsi diezaion, pertsona horientzako kalte bikoitzarekin, izan ere, ez dagokien kitatze bat jasotzeaz gain, gainera, konturatzen al zarete horietako batzuek beharbada errenta-aitorpena egingo dutela eta ondoren epaiak esaten badu behar bezala ez dutela kobratu, kaltea bikoitza dela? Ni, benetan, zuen argudioak entzuten saiatzen naiz, eta ezin dut ulertu. Ezin dut ulertu Legebiltzar honek Eusko Jaurlaritzari eskatzea eta exijitzea egoera irregular bati eutsi diezaion. Eta ondoren nahitaez aipatu behar ditudan beste alderdi batzuk daude, mendia andrea, izan ere, noiz egin zenuten zuen betebeharren utziera –eta badakizu zer esango dizudan–, soldata % 5 jaitsi zenutenean, eta orduan ez zenuten ezer esan? Autogobernua defendatzeko premia izan zenuten, bat-batean ohartu zinetelako, Patxi Lópezen Jaurlaritzaren azken etapan, Gobernuko presidentea Mariano Rajoy zenean? Zuen jarrera ez da batere sinesgarria, baina biona gainera! Izan ere, zuen jarrera orain ulertzen dut demagogia dela, hori ulertzen dut. Oposiziotik…, tira, bakoitzak badaki zer oposizio mota planteatzen duen. Baina Jaurlaritzari eusten dion taldeak Jaurlaritzari egoera irregular bati eutsi diezaiola eskatzea ezin dut ulertu. Ezin dut ulertu, batez ere pertsona horientzat segurtasunik eza sortzen dielako. Beraz, orain arte emandako argudioak baino argudio hobeak ematen dizkidazuen zain geratuko naiz, demagogiaz bestelako argudioak, zeren bestela, Eusko Jaurlaritzari galdetu beharko diogu gaur hemendik atera daitekeen agindua beteko ote duen. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_289
10
10
14.02.2013
ZULAIKA PORTILLO
EH Bildu
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, sektore publikoko behin-behineko langileei finikitatutako kontratuei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mendia andrea, zergatik negoziatu behar da Funtzio Publikoaren Mahai Orokorrean puntu hori? Sektore publiko ukitzen duten lan-baldintzak negoziatu behar diren foroa delako, eta errespetatu egin behar da, ez zuk egin zenuen bezala, otsailaren 3an gehiengo sindikalarekin akordio bat lortuz eta ekainaren 11n akordio hori bete gabe utziz. Euzko Alderdi Jeltzaleari: Konstituzio Auzitegiak esaten duena egingo du lehendakariak. Hala egingo ote du? Horrela izango da? Guk hori ezin dugu onartu. Ezin dugu onartu Auzitegi Konstituzionalak gure eredu propioa markatzea. Eta ez dut luzatu nahi, baina, tira, Quiroga andrea, uste baduzu gai juridikoa dela, guk uste dugu gai politikoa dela, borondate politikokoa, baina legeari eta jurisdikzioari lotuta gaia dela pentsatuko bagenu ere, Auzitegi Nazionalaren Lan Arloko Salak dekretu horren legezkotasunari buruzko zalantzak ditu eta Fiskaltzari galdera bat aurkeztu dio, aparteko ordainsaria ez ordaintzea legezkoa den ala ez galdetuz. Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_290
10
10
14.02.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, sektore publikoko behin-behineko langileei finikitatutako kontratuei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Quiroga andrea, nekez emango da argudio sendoagorik, ezta?, salbu eta Konstituzio Auzitegiaren jurisprudentziari kasurik egiten ez badiozu edota herrialde honetan jurisdikzio horren beharrik ez dugula irizten badiozu, eta abar. Tira, irakurri dizudana hainbat epai laburtu dira, Konstituzio Auzitegiak behin eta berriz segurutzat jotako jurisprudentzia. Beraz, ziurtatzen dizut zaila dela hori baino segurtasun juridiko handiagorik lortzea. Eta ez ezazu zalantzarik izan gai honi buruz Eusko Jaurlaritzak Zuzenbidean oinarrituta eta zentzuzko txosten juridikoetan oinarrituta jardun duela, eta uste dut Jaurlaritzan araubide juridikoaren eta aholkularitza juridikoaren eremuan lan egiten duten pertsonak oso baliodunak direla, eta ez dituztela argudioak besterik gabe ematen. Hau da, paper batean zerbait idazten dizutenean segurua delako da. Eusko Jaurlaritzak ez dio inori kalterik eragin. Zeren bi alderdi bereizi behar baitira; nik ez dakit egunkariak irakurtzen dituzun ala ez, baiezkoan nago, baina oso ñabardura garrantzitsu bat ahaztu zaizu, gertatu zen zerbait, Espainiako Gobernuak eskatuta hain zuzen ere, hau da, Konstituzio Auzitegira jo zen Eusko Jaurlaritzaren egintza –karrerako funtzionarioei abenduko aparteko ordainsaria ordaintzeko zena– eten zedin eskatzeko. Ados? Beraz, bereiz ditzagun bi eremuak. Bitartekoen eremua, arestian esan dizudan bezala, Zuzenbidean oinarrituta dagoena eta indarreko legezkotasunarekin, lege hori 2012. urteko Aurrekontuen Legea izanik, behar bezala ordainduta dago. Horregatik esan diet jaun-andre hauei barregarria izango litzatekeela mahai orokorrera eramatea han negoziatzeko, ondo ordainduta baldin badago ondo ordainduta baitago. Nik Euzko Abertzaleak alderdiarekin adostutako erdibideko zuzenketarekin jaun-andre hauei bermatu nahi diedana zera da, karrerako funtzionarioen aparteko ordainsariaren etetea ez bada Konstituzio Auzitegiak epaia emateko geratzen diren bost hilabete hauetan kentzen, ez zaitez zu Eusko Jaurlaritzara etorri eta bitartekoei erreklamatu behar ez den zerbait erreklamatu. Zeren Konstituzio Auzitegia ez baita gaiaren mamian sartu, ez baita nire hasierako hitzetan azaldu dizudan gaiaren mamian sartu. Gaia honako hau zen: araudi-aldiberekotasuna eta neurriz kanpoko oinarriak dituzten legeen bitartez autonomia-erkidegoaren esku- men-eremuan sartzea. Horixe da gaiaren mamia. Eta gaiaren mamian ez ezazu inolako zalantzarik izan, Quiroga andrea, eta horretarako aukera izango dugu bost urte barru, hau da, Konstituzio Auzitegiak epaia ematen duenean, esan beharko didazula Eusko Jaurlaritzak arrazoi zuela. Beraz, horixe gertatu da. Eta nork izan du funtzionarioek aparteko ordainsaria ez kobratzeko errua? Bada, Alderdi Popularraren Gobernuak, bere zerbitzu juridikoei ez ezik Estatu Kontseiluari ere bizkortzeko eskatu baitzien, eta ordainsaria etetea eragin zuen ordainsari hori martxan zegoenean, eta eten egin zen. Eta orain zalantzan dagoena, edo datozen sei hilabeteetan konpontzeko dagoena zera da, Konstituzio Auzitegiak etete hori bertan behera utziko duen ala ez. Baina gaiaren mamia konpondu gabe, ez ahaztu. Gauza bat da ordaindu behar den edo ez den ordaindu behar, eta beste gauza bat gaiaren mamia konpontzea. Zeren, badakizu?, Alderdi Popularraren Gobernua izaten ari den errekurtso mordoarengatik, autonomia-erkidegoen eskumenetan sartzen ari zarete, baina ez bakarrik gai honetan, baita beste gai askotan ere; seguru asko izango dugu aukera hemen hogeita hamazazpi ordu eta erdiei buruz hitz egiteko ere. Lasai egon zaitezen esango dizut, halaber, Konstituzio Auzitegiak ez dituela atzeraeraginezko epaiak ematen, pertsonen eskubideak murriztuz. Beraz, egon zaitez lasai. Zeren, Espainiako Gobernua berandu iritsi izan balitz administrazio-egintza etetera eta guk aparteko ordainsaria ordaindu izan bagenu ere, Konstituzio Epaitegiak ez baitzuen ordainsaria itzultzeko eskatuko, eta ez du eskatuko epaia ematen duenean ere. Eta, bestela, galde ezazu. Eta gero, betikoa, banekien aterako zenuela: "Eta zuek ez zenuten Zapateroren errege-dekretuaren aurkako errekurtsorik aurkeztu!". Bada, ez, Quiroga andrea, eta nire lehenengo hitzaldian azaldu dizut. Zergatik? Errege-dekretu hura ondo eginda zegoelako, eta ez zelako autonomia-erkidegoen eskumenen alderdian sartzen, oinarrizko soldata eta hiruhilekoak soilik hartzen zituelako kontuan, eta ez zelako sartzen autonomia-erkidegoek ordainsariak ordaintzeko dituzten moduetan; zuek, bai, ordea, zuek sartu zarete gai horretan, hori beste putzu bat da, presaren presaz eta Moncloatik zuek legeak ateratzen dituzuen aldebakartasunaren ondorioz sortua. Eta guk, gainera, beste modu batean egin genuen, Zapateroren errege-dekretua hitzez hitz ez betetzeko atrebentzia izan genuelako, EAEko langileei kalterik ez eragiteko, eta % 5 jaitsi ordez, mailaka jaitsi genien, soldata txikienetik hasita soldata handieneraino, % 2,5 soilik. Gainerako % 2,5a langileek Itzarrira egiten duten ekarpenaren soldata geroratuaren murrizketarekin jaitsi genuen. Beraz, Quiroga andrea, egin behar genuena egin genuen, zeren Zapateroren errege-dekretua, gustatzen ez bazitzaigun ere eta langile bakar bati ere gustatzen ez bazitzaion ere, ondo eginda zegoen, Estatuaren eskumenei lotzen zitzaion: oinarrizko soldata. Nahi baduzu, gero azalduko dizut xehetasun handiagoz, baina ez dezagun Ganbera gogaitu gai honekin. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_291
10
10
14.02.2013
ORBEGOZO URIBE
EA-NV
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, sektore publikoko behin-behineko langileei finikitatutako kontratuei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko. Quiroga andrea, utz itzazu alde batera elkartasun hori eta gaizki ulertutako erantzukizun hori. Zein da legez kanpoko egoera? Euskal Autonomia Erkidegoaren eskumenetan sartzen den errege lege-dekretua? Edota Eusko Jaurlaritzaren egoera da, hots, Eusko Jaurlaritzak bere defentsarako, bere autogobernuaren defentsarako neurriak hartu izana? Horren zain gaude, hain zuzen ere, Konstituzio Auzitegiak noiz esango duen zein den legez kanpoko egoera. Eta Zulaika andereari esan nahi diot jokoarauak hauek direla, dauzkagunak direla. Ez dira gustatuko litzaizkigukeenak. Sarritan ez dira bete osotasunean; askotan batzuek erabili izan dituzte komeni zaienean eta existituko ez balira bezala egin dute komeni izan ez zaienean. Baina gure taldeak konpromisoa dauka joko-arau horiek betetzeko, gustatu ala ez gustatu. Ez diogu inori aitzakiarik emango guri aurpegiratzeko ez dugula gure partea bete eta, ondorioz, jokoarauak bertan behera uzteko. Ez da bete, beste batzuek ez dute hitzartutakoa bete, baina guk gure konpromisoari eutsiko diogu. Arestian, Ubera andereak berak ere aipatu du, legea betetzeko eskatu du, legea betearazteko eskatu du bakar-bakarrik. Guk ere hori planteatzen dugu. Zergatik batzuetan bai eta beste batzuetan ez? Aparteko ordainsaria ordaintzea ez da gure erabakia, baina legeak behartu egiten gaitu. Horren aurka, lege-baliabide zein politiko guztiak agortzeko eskatu nahi diogu Jaurlaritzari, eta erabakiak hartzerakoan segurtasun juridikoaren printzipioa lehenesteko. Aldekoa dugunean legea aldarrikatu eta kontrakoa denean intsumisioa edo ez betetzea aldarrikatzeak sinesgarritasuna kentzen du. Gainera, zergatik Jaurlaritzari eskatu egiteko zuek beste erakundeetan egiten ez duzuena? Lehengo egunean ere berdin esan nizuen. Akaso Bilduk Gipuzkoako Aldundian edo Donostiako Udalean ordaindu al du aparteko ordainsaria? Ba ez, ez du ordaindu. Egin duena da beste amarru bat erabili, baina ez du ordaindu. Ez du ordaindu. Legea bete du, ez du ordaindu. Baina beste neurri batzuk hartu dira hori konpentsatzeko, beste formula batzuk erabili dira, Jaurla- ritzak hemen egin duen bezala, arestian aipatu dugun lege-proiektua bezala. Baina legea bete egin du. Beste adibide bat ere bai. Bergarako Udalak web-orrian galdera hau jarri du: "Zure herrialdeko bandera Bergarako Udaletxeko balkoian ikusi nahi zenuke?". Eta esaten du jarraian: "Bergarako Udalak Espainiako bandera halabeharrez jarri beharko du Udaletxeko balkoian". Agindu judiziala jaso omen du Banderen Erabileraren 39/1981 Legearen harira. Era berean, inposaketa salatzeko ikurrinari omenaldia eta inposaketaren aurkako manifestu bat irakurriko du. Hau da, lehenengo, legea bete epaitegiak agintzen duelako eta gero beste formula batzuk erabili inposaketa salatzeko. Eta zergatik ez, hain zuzen, ez bete eta bandera ez jarri? Zergatik ez? Zein da ezberdintasuna? Hau da, zergatik pentsatu behar dugu guk edo sinetsi behar du gizarteak zuek Jaurlaritzan egongo bazinete ez zenuketela beteko Konstituzio Auzitegiak agindutakoa? Zergatik? Bueno, ba aski da. Ez eskatu inori gero zuek betetzen ez duzuenik. Elkarlanean adostu ditzakegu neurriak kalteak arintzeko. Egin dezakegu lan jokoarauak aldatzeko. Eta, besterik gabe, mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_292
10
10
14.02.2013
QUIROGA CIA
PV-ETP
EH Bildu legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, sektore publikoko behin-behineko langileei finikitatutako kontratuei buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Mendia andreak Eusko Jaurlaritzaren zerbitzu juridikoen alde erakutsi duen fede itsutik haratago, nik uste dut hemen lantzen ari garen gaia, nik ulertzen dudanaren arabera, honako hau dela: hainbat pertsonari behar ez den moduan ordaindu zaie kitatze bat, Eguberrietako aparteko ordainsariaren zati proportzional bat gehitu zaielako, baina ez zitzaien gehitu behar. Zeren nik ez baitakit ondo ulertu ote dizudan, baina zuk lehen esan duzu ez dagoela horrelakorik. Orduan, nik ez dakit zer egiten ari garen hemen, ezta? Zuk zeuk hemen bertan esan duzu ez dagoela horrelakorik! Zuk ez baldin badakizu, zer egiten ari gara hemen orduan? Ez, ez, baina zuek erdibideko zuzenketa bat sinatu duzue, zeinetan onartzen baituzue pertsona horiei ezer ez itzultzeko; beraz, badaude edo ez daude? Zer egiten ari gara hemen horri buruz eztabaidatzen? Begira, nik uste dut egiten ari zaretena arduragabekeria dela, batez ere pertsona horiek paira deza- keten kaltea beste batzuen esku uzten duzulako, Konstituzio Auzitegiaren epaiaren esku uzten duzulako dena. Zure ustez hori zentzuzkoa eta arduratsua al da zuzenbide-estatu batean? Zeren, argi dago borondate politikoa dela erabakiak hartu behar dituena, baina hori eraman egin behar da zuzenbide-estatu batera, legebiltzar batera eta lege batera, eta legea bete egin behar da. Eta egin behar duguna zera da, lege hori bete, ez bete gabe utzi, eta horixe da zuek hemen proposatzen ari zaretena, eta honako hau esaten ari zarete Eusko Jaurlaritzari: etenda edukitzeko gai hau, ez dezala ezer itzuli epai bat eduki arte. Baina, gainera, hurrengo puntua harrigarria da, zeren Eusko Jaurlaritzak esaldi bat errepikatzen baitu behin eta berriro, hots, "1.200 milioi euro gutxiago", "1.200 milioi euro gutxiago" (oso barneratuta daukagu denok)…, Eusko Jaurlaritzak aurrekontu honetarako 1.200 milioi euro gutxiago edukiko dituelako. Eta orain hemen proposatzen ari dira zenbateko jakin bat hor geldirik uzteko, litekeena delako epai horrek esatea aparteko ordainsaria ordaindu egin behar dela. Nik ardura eskatu nahi nizueke gai honekin. Guztiok dakigu egoera korapilatsua dela, guztiok dakigu bien artean sinatuko duzuela, eta Eusko Jaurlaritzatik atera berriak zaretelako eta egoera nola dagoen dakizuelako besterik ez bada ere, erantzukizun handixeagoa izan beharko zenukete. Hau da, sinestezina da Alderdi Popularrekoak etorri behar izatea gai honekin arduratsuak izan zaiteztela esatera, zuek Jaurlaritzan egondakoak izanda, eta zuek ari zaretenean Eusko Jaurlaritzari sostengua ematen; ezin dugu ulertu. Baina, berriro diot, hemen honako honetaz hitz egiten ari gara: pertsona batzuei kalte egiten ari zaie demagogia egiteagatik. Eta, lehenengo aldiz hitz egin dudanean esan dudanez, Eusko Jaurlaritzari galdetu behar diogu, eta horixe egingo dugu, beteko ote duen hemen gaur lortzen den akordioa. Zeren erantzun hori entzutea ere oso interesgarria izango baita. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_293
10
10
14.02.2013
MENDIA CUEVA
SV-ES
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskara Sustatzeko Ekintza Planari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Mila esker, mahaiburu anderea. Oso laburra izango naiz, Euskara Sustatzeko Ekintza Planari buruzko eztabaida ez baita gaur osoko bilkura honetan gauzatuko. Talde Sozialistak ekimen honekin eskatzen duena da 2012ko abuztuan Legebiltzarrera igorri zen plana, eta hauteskundeen deialdiarekin bertan behera gelditu zena, berriro ere Ganbera honetara ekartzea. Erdibideko zuzenketa bat adostu dugu Euzko Abertzaleak taldearekin eta baita ere Alderdi Popularrarekin, legez besteko proposamen hau onartu eta 15 egunetara plana Ganbera honetara igorri dadin, eztabaidatua izateko taldeen ebazpen-proposamenekin batera. Hortaz, eztabaida aberatsa eta adostasunen bilaketa garatuko da Kultura Batzordean talde guztien artean, eta benetan espero dut ateratzen diren ondorioek balio dezatela guztion artean hizkuntzen arteko bizikidetza baketsu bat izateko eta euskarak gizartearen barruan toki egokia lortzeko. Talde Sozialistan uste dugu euskarari dagokionez adostasunak bilatu behar direla etengabe. Adostasun politiko zabalena bilatu behar dugu, adostasun sozial zabalena lortu ahal izateko, zeren eta aurre egin behar diogun erronka handiena euskararen erabilerarena da, eta, horretarako, herritarren hizkuntz politikarako atxikimendua ezinbestekoa da. Modu honetan, ez bestela, emaitzak arrakastatsuagoak izango dira. Mila esker.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_294
10
10
14.02.2013
OYARZABAL DE MIGUEL
PV-ETP
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskara Sustatzeko Ekintza Planari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, oso hitz gutxitan esango dizuet azkenean sinatu dugula erdibideko zuzenketa hori proposatu dutenekin eta Euzko Abertzaleak taldearekin, eztabaida serio bati ekin behar zaiola uste dugulako, eta egia da euskararen erabilera sustatzeko plan berri hori landu behar dela plan hori adostasuna lortzeko plana izan dadin; ez inposiziorako plana izateko, adostasuna bilatzen duen plana izateko baizik. Alderdi Popularraren, Talde Popularraren ustez, ezinbestekoa da, etapa berri honetan, hizkuntzaren arloko akordio handiak lantzea eta euskal gizartearen errealitatea, aniztasuna eta gure autonomia-erkidegoko errealitate desberdinak benetan islatzen dituen plan bat egin ahal izateko aukera ematea. Gure ustez, akordioa lortuko da, baldin eta herritarrek aukeratzeko duten askatasuna, bizitzako eremu guztietan, hots, lan-eremuan, gizarte-eremuan, eskola-eremuan eta familia-eremuan, aukeratzeko askatasuna bermatzen bada. Eremu horietan guztietan bermatu behar dugu herritarren aukera libre hori. Horrez gain, errespetatzen bada soilik, horren justifikazioan azaltzen denaren arabera eta guk beste hainbatetan Ganbera honetan erreklamatu dugunaren arabera, modu eraginkorrean errespetatzen bada soilik, paper batean jartzen denetik haratago, zeren askotan plan horiek paperean ia dena jasaten baitute, baina gero bermatu behar duguna zera da, erreklamatzen ditugun eskubide horiek modu eraginkorrean bermatu ahal izatea. Eta uste dugu ezinbestekoa dela, benetan, modu eraginkor horretan bermatzeko ahalegina egitea, benetan aintzakotzat hartzea eta gure autonomiaerkidegoko errealitate soziolinguistiko desberdinak bermatzea. Askotan ez da aintzakotzat hartu, eta hori salatu izan dugu hemen. Guk ez diogu beldurrik eztabaidatzeari, baina ez gaude ados, inola ere, hainbat gairekin, plan hau onartu zenean Jaurlaritza sozialistak bere gaitzat hartu zituen gaiekin, hain zuzen ere. Guk ebazpen-proposamenak aurkeztuko ditugu. Nik uste dut gaurko helburu bakarra legebiltzarizapidea ahalbidetzea eta arintzea zela, batzordean plan horren inguruan eztabaidatu ahal izateko, guk ekarpenak egiteko aukera izateko eta ikusteko gehiengoa duten taldeek, eta batez ere Jaurlaritzak, hizkuntzaren alorreko itun handi bat, akordio handi bat lortzeko asmoa ote duten. Guk hor aurkeztuko ditugu gure proposamenak. Gure ustez, ados gaude gauza askorekin, baina beste hainbatek aldentzen gaituzte Euskararen Aholku Batzordeak egindako planaren ondorioetatik. Izango dugu jarrera hori defendatzeko aukera, hizkuntzaalorrean beti egin ohi izan dugun bezala. Azkenik, jarraituko dugu defendatzen euskara, gaztelania, hizkuntzak, gure hizkuntzak, pertsonen zerbitzura dauden tresnak direla, eta zuzenbidearen subjektuak EAEko herritarrak garela. Hizkuntzak ez dira zuzenbide-subjektuak. Eskubideak pertsonok ditugu, eta nik uste dut euskara sustatzeko eta erabiltzeko plan orok pertsonen eskubide eta askatasun horiek batez ere errespetatu eta bermatu behar dituela. Besterik ez. Mila esker. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_295
10
10
14.02.2013
MENDIZABAL MENDIZABAL
EA-NV
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskara Sustatzeko Ekintza Planari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Eskerrik asko, presidente andrea. Eta arratsalde on. Gure taldea ere bat dator aurkeztu den legez besteko proposamenak adierazten duenarekin. Baina zuzenketan ñabardura batzuk jarri dizkiogu, hobeto geratzen dela pentsatzen dugulako, eta horretan adostu gara erdibidekoa sinatzen dugunok. Nire aurrekoek esan bezala, aholku-batzordeak iaz onartu zuen ESEP dokumentua, Euskara Sustatzeko Ekintza Plana, uztailaren 18an hain justu, eta aurreko Jaurlaritzak, onartu eta gero, hona bidali zuen abuztuan. Eta legealdia eten egin zen eta Legebiltzarreko tramite osoa bukatzeko aukerarik ez zuen izan, eta horixe da legez bestekoaren helburua, tramitazio horrekin aurrera segitzea. Hamabi urtez indarrean egon da Euskara Biziberritzeko Plan Nagusia eta hori eguneratu eta osatzera dator esku artean dugun ESEP dokumentua. Joan den astelehenean Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kulturako sailburuak agerraldian esanda bezala, ekintza-plan horren gainean hobekuntza eta kontsentsurako eztabaidari ekingo zaio ondoren, Gobernuak horretarako eratuko duen aholku-batzordean. Eta, zalantzarik gabe, aukera izango dugu luze eta zabal eztabaidatu eta aztertzeko, betiere progresibotasuna, adostasuna eta eragingarritasuna arautzat hartuta. Euskararen Aholku Batzordeak lan handia egin zuen aurreko legealdian, Jaurlaritzak finkatutako arloetako bakoitzeko ekintzak eta lerroak eta ekinbideak proposatuz. Eta ekintza horiek zehaztasun-maila desberdinak dituzte, bai arlo batetik bestera, bai arlo bakoitzean, eta lanak emango ditu horiek zehazteak. Eta hor dago gure egitekoa. Alegia, datozen urteetan Administrazioak, bestelako eragileek eta guk, talde parlamentariook, plan marko horretan izango dugu zeri ekin eta nondik jo. Ez dut gehiago esango, Kultura Batzordean, aurrekoak esan duen bezala, izango dugulako aukera franko. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_296
10
10
14.02.2013
ETXEBERRIA IRADI
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskara Sustatzeko Ekintza Planari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on guztioi. Esku artean daukagun gaia, ESEP Euskara Sustatzeko Ekintza Plana. Eta, hasteko, komeni da gauza batzuk argitzea, oso ebidenteak eman badezakete ere. Zertarako diseinatzen dira ESEP bezalako planak? Ba, berez, euskara normalizatzeko, pixkanaka euskara gaztelaniaren parean jartzeko. Eta zergatik? Ba euskara hizkuntza gutxiagotua delako, hizkuntza minorizatua delako. Euskara eta gaztelania ez daude pareko egoeran, ez daude berdintasun-egoeran. Desoreka-egoera hori orekatu nahi badugu, politika desorekatzaileak egin behar ditugu. Ustez politika neutroak egiten baditugu, aldiz, desoreka-egoera hori mantendu eta elikatu egingo dugu. Bi hizkuntzak, minorizatua eta maiorizatua, berdin tratatzea ez da orekatzailea. Horregatik egin behar dituzte erakunde publikoek euskara sustatzeko planak. Horretarako erabil daitezke legeak eta arauak eta horregatik bideratu behar dira baliabide publikoak euskara sustatzeko plan horietara. Hortaz, onartzen dugu euskara hizkuntza minorizatua dela, normalizatuko bada politika proaktiboak behar dituela eta erakunde publikoek normalizazioa sustatu behar dutela horretarako dituzten tresnak erabiliz: arauak, plangintzak eta baliabideak. Hori da abiapuntua. Hemen benetako arazoa da euskaldunok ezin garela euskaraz bizi, eta hizkuntza-politikaren zeregina da hizkuntza-eskubideak bermatzea. Orain arteko hizkuntza-politikarekin jarraituta, ordea, euskara ez da normalizatuko, intentsitate gutxiko politikak egin direlako eta oztopoak bultzadak baino handiagoak direlako. Herritar gehienek ez dakite euskaraz oraindik, eta erdal elebakartasunaren aldeko diskurtsoa zabaltzen ari da gure artean. Politika ausarten garaia da, hizkuntza-politika berria behar dugu, anbiziosoa. Euskalgintza eta soziolinguistikako adituak bat datoz diagnosian: egungo baldintzetan, euskarak goia jo du. Horrenbestez, garai batean lau haizeetara zabaldutako leloa, pixka bat es mucho… Gaur egun, pixka bat gutxiegi da, ez da nahikoa. Eta zergatik diogu hizkuntza-politika berri bat behar dela, orain artekoarekin jarraituta euskara ez dela normalizatuko? Errepasa ditzagun datuak. Bat, D ereduan ari dira Araba, Bizkai eta Gipuzkoako ikasleen ia bi heren. Hala ere, D ereduko ikasleen laurdenek euskara-maila kaxkarra dute, B ereduko ia erdiek ere bai, eta A ereduko % 86k. Bi, Lanbide Heziketan eta unibertsitatean urrats berririk ez da egin aspaldian. Hiru, euskaltegiek ikasleak galdu dituzte azken hamarraldian. Lau, enpresen % 1 inguruk soilik ditu euskaraplanak. Bost, Administrazioko arlo batzuk euskalduntzeko prozesuak motelduta daude. Sei, euskarazko hedabide gehienak, kinka larrian. Zazpi, duela 10 urtetik hona, euskararen kaleerabilera geldiune batean dago, trabatuta dago. 2001eko erabilera 2011koaren berdina izan da: % 13. Datuon argitan, euskalgintzan kezka partekatua da. Estrategia batzuk agortzen ari dira eta euskararen normalizazioa bidegurutze batera iritsi da. Garai interesgarrian gaude. Euskararen normalizazioan lanean aritu diren eragileen artean zabaltzen ari da hausnarketa partekatu bat egiteko beharra, gogoeta sakon eta zintzoaren beharra. Oraintxe da momentua datozen hamarraldietara begirako estrategiak zehazteko. Eta testuinguru horretan ulertu behar dugu Eusko Jaurlaritzaren ekintza-plan hau, ESEP, datozen 10 urteetarako bide-orria izan nahi duena. Horregatik uste dugu datozen urteetarako bide-orria behar bezala lantzeak egundoko garrantzia duela, garrantzitsuegia dela arinegi lantzeko. Hausnarketa sakon, zintzo eta partekatua egiteko gonbita egiten diogu Gobernuari. Beharrezkoa da eta gu prest gaude horretarako. Euskara Sustatzeko Planari bi hutsune nagusi ikusten dizkiogu. Hutsune bat da prozedurarekin, plana bera egiteko diseinuarekin lotutakoa, eta bestea da edukiei dagokiena. Edukietatik hasiko naiz. Alderdi positiboak onartzen dizkiogu, baditu alderdi positiboak, baina egiturazko hutsuneak ditu. Normalizazio-prozesu egoki batek lau zutabe ditu: bat, corpus juridikoa, lege-markoa, arauak; bi, plangintza; hiru, baliabideak, eta lau, herri-gogoa. ESEPen, aurreneko hirurak nabarmen azpigaratuta daude, bereziki corpus juridikoari dagokiona. Eta ez da ESEPen kontua bakarrik; orain arteko hizkuntzapolitikaren ezaugarri nagusietako bat izan da arauaren bidea erabili nahi ez izana. Sustapena, borondatea eta laguntza dira ardatzak; araua erabili ezean, ordea, ez dugu aukerarik izango euskara normalizatzeko, beste gauza batzuen artean Espainiako eta Frantziako estatuek zorrozki arautzen dutelako beren hizkuntzaren alde. Normalizazio-prozesu egoki baten bigarren ardatza plangintza da. Eta ESEPen helburu eta epe zehatzak falta dira. Xabier Mendiguren Bereziarturen hitzak berreskuratuz, "egite hutsak ez gaitu helburura gerturatzen", "ez da lan egiten epe zehatzekin", "beti esaten dugu ari gara, beti gaude atzo baino hobeto, baina ez dakigu noiz iritsiko garen helmugara". Esandakoa: helburu eta epe zehatzak falta dira. Noizko aurreikusten dugu gure hizkuntza-politikarekin herritar guztiek euskaraz jakitea? Noiz lan egingo du Administrazioak euskaraz? Noiz aurreikusten da EAEko enpresen laurdenak euskalduntze-planak izatea? Noizko Osakidetzako pediatria-zerbitzua euskaraz? Eta normalizazio-prozesu egoki baten hirugarren ardatza baliabideak dira. Euskara normalizatzeko baliabideak erabili behar dira. Orain arte, horiek kasu gehienetan ez dira nahikoak izan eta ez dira ondo inbertitu. Adibide bat jartzearren, oraindik kontratatzen dira euskara ezagutzen ez duten pertsonak eta gero dirutza gastatzen da pertsona horiek euskalduntzeko. Uste dugu, oro har, ESEPek indarra jartzen duela erabileran, laguntzan, euskaldunen konpromisoan, sedukzioan. Eta herri-gogoa sustatzea, motibazioa eta jarrera lantzea garrantzitsua da, horretan ados gaude, baina horretaz gain, hizkuntza bat normalizatuko bada, beste hiru ardatzak ere baliatu behar dira: legemarkoa, plangintzak eta baliabideak. Laburbilduz, ESEPek orain arteko hizkuntzapolitikaren hutsegite berberak errepikatu egiten ditu, orain arte egindako hizkuntza-politikaren jarraipena proposatzen du, eta nolabait ere da gaur egungo geldiunea luzatzeko estrategian jarraitzea, sakontzea. Bestetik, edukiak eduki, lehen aipatu dut ESEPek bi hutsune nagusi zituela eta horietako bat ekintzaplana bera diseinatzeko prozesuari zegokiola. Eta, besteak beste, ESEP diseinatu zen garaian lurralde honetako indar politiko garrantzitsu bat, ezker abertzalea, erakunde publikoetatik kanporatuta zegoen, ezin izan zuen ESEPen diseinuan parte hartu. ESEP hankamotz jaio da. Eta, hemen gauden guztiok hizkuntzapolitika adostua egiteari hainbesteko garrantzia aitortzen diogunez, zer gutxiago ezker abertzaleari ere prozesu horretan parte hartzeko aukera irekitzea baino? Datozen 10 urteetako bide-orria da. Ez gaitzala presak, arinkeriak edo alderdikeriak gauzak hala moduz egitera eraman. Gu prest gaude euskara normalizatzeko balioko duen ekintza-plan anbizioso bat diseinatzeko eragileekin, eremu ezberdinetako erakunde publikoekin eta Eusko Jaurlaritzarekin batera. EAJ, eskua luzatzen dizugu euskararen berreskurapenean benetako aurrerapausoak egiteko. Eta, bukatzeko, ESEPen oinarria den Euskara 21 txostenak jasotzen duen esaldi bat ekarriko dut hona. Eta esaten du: "Onartu beharra dugu gure gizarte hau ez dela benetan elebiduna izango beste 25 urtean". Hori dio Euskara 21ek. Eztabaida dezakegu ados gauden edo ez, posible den edo ez, baina ez da serioa hizkuntza-politikaren inguruko hausnarketa batean lortuko ez duguna definitzea. Definitu beharko litzateke zer lor dezakegun datozen 25 urteetan. Hitz egin dezagun, beraz, horretaz. Defini dezagun helburua. Eskerrik asko.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_297
10
10
14.02.2013
ETXEBERRIA IRADI
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskara Sustatzeko Ekintza Planari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai. Ez, bakarrik berriz nabarmendu nahiko nuke…
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_298
10
10
14.02.2013
ETXEBERRIA IRADI
EH Bildu
Euskal Sozialistak legebiltzar-taldeak egindako legez besteko proposamena, Euskara Sustatzeko Ekintza Planari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Bai. Bakarrik berriz nabarmendu nahiko nukeena da… Hemen beste alderdiek ere aipatu duzue adostasunaren garrantzia, hizkuntza-normalizazioan bide hori elkarrekin eta adostuta egiteak daukan garrantzia, eta, hain justu, horixe nabarmendu nahiko nuke. ESEP hau diseinatu da herri honetako indar politiko garrantzitsu bat kanpoan zela, eta guk esaten duguna da, denek adostutako plangintza bat izan behar badu, benetan denek parte hartu behar dugula plangintza hori egiten gutxienez. Besterik ez.
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_299
10
10
14.02.2013
BARRIO BAROJA
PV-ETP
Euskal Legebiltzar Talde Popularrak egindako legez besteko proposamena, Herri Kontuen Euskal Epaitegiari 2003 eta 2012 artean administrazio publikoek Epsilon Euskadi SLri emandako laguntza, diru-laguntza, mailegu eta abalei buruzko fiskalizazio-txosten bat egin dezala eskatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena
Arratsalde on. Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, oso labur azalduko dut ekimen hau. Honen bitartez, lan bat eskatzen diogu Kontuen Euskal Epaitegiari gure ustez garrantzitsua den gai bati dagokionez. Epsilon Euskadi 2003ko otsailaren 7an eratu zen automobil-enpresa handi gisa, enpresa hori denok ezagutu genuen garai hartan hasieran izan zuen boomarengatik, helburu handiak lortuko zituen eta 1 Formularen eremuan erdiespen handiak lortu ahal izango zituen ustezko protagonista gisa, baina ondoren, dena desengainu bat izan zen, dena porrota izan zen EAEko industrian aurrekaririk izan ez duen porrota. Aurrekaririk gabeko porrota, hainbat motatako administraziok (aldundiek, euskal administrazioak, udalek, administrazio zentralak) bultzatu zuten porrota, tamalez. Guk aurkeztu genuen iaz ekimen hau, baina ezin izan zen gauzatu Ganbera hau banandu egin zelako. Eta huts egindako eragiketa horretan izan diren erantzukizun guztiak sakonetik ezagutzeko asmoz, soilik enpresa-arlokoak diren erantzukizunak alde batera utziz, ezarri genuen lan-ildo hau gai honi dagokionez, ezin baitzen sakon aztertu gabe geratu. Aurreko legealdian, Ganbera honek landu zuen gai hau osoko bilkuran, baita batzordeetan ere, baina gure ustez oraindik ez da lana osorik gauzatu gai honi dagokionez. Epsilon Euskadi SL enpresak hainbat administrazio publikotako laguntza ekonomiko asko jaso ditu. Enpresa honek hartzekodunen konkurtso-eskaera aurkeztu zuen 2011ko uztailaren 7an, aurrekonkurtsoegoeraren hiru hilabeteko epea agortu ondoren, ordainezintasun-egoeran zegoela eta bere ordainketa- betebeharrak bete ezin zituela argudiatuz. Ordainketa-etendura haren eta langile guztientzako erregulazio-espedientea eskatu ondoren, Gasteizko Merkataritzaren 1. Epaitegiak dekretuz agindutako kitatze-faseari ekin zitzaion; horregatik, Arabako Teknologi Parkeko hiru bazkideek (Eusko Jaurlaritza, Arabako Foru Aldundia eta Gasteizko Udala) egin behar diete aurre zor handi horiei, eta aurre egiten ari dira. Eusko Jaurlaritzak eskatu zuen Epsilon enpresaren konkurtsoa errudun deklara zezatela; era berean, eskatu zuen konpainiaren kudeatzailea bost urtez desgaitzeko lanbide horretarako. Aipaturiko konpainiak Gasteizko Gobernuaren, Euskadiko gainerako erakundeen, Arabako Foru Aldundiaren eta Gasteizko Udalaren laguntzak jaso zituen. Guztira, diru publikoko milioi asko zeuden konprometituta proiektu batean, Euskadi kirol-automobilgintzaren abangoardia teknologikoan kokatu nahi zuen proiektuan, baina badirudi oso gaizki kokatu nahi zuela, porrot handi bat bezala, ezta? Hortxe daude egunkarietako eta prentsako titularrak, gai hau hurbiletik jarraitu baitute. Eusko Jaurlaritzaren aurreko sailburuak, Bernabé Unda jaunak, bazuen gai honen berri eta jorratu zuen gai hau, eta hortxe daude titularrak: "Undak deuseztatu egin du Epsilonen sorrera eta esan du ez zuela inoiz oinarri ekonomikorik izan"; "Txosten juridiko batek bermatzen du laguntzak Estatukotzat har litzakeela Europar Batasunak"; "Miñanoko Parkeak erabaki zuen Epsiloni laguntzea enpresan galerak zeudenean"; "Miñano bere eskumenetatik haratago joan da Epsiloni mesede egiteko"; "Epsiloni emandako laguntzei buruzko txosten juridikoek irregulartasunak daudela berresten dute"; "Eusko Jaurlaritzak berresten du Epsilonen irregulartasunak izan daitezkeelako susmoa"… Unda sailburuak Ganbera honetan izan zuen agerraldi argigarri batean esan zuen eragiketa hau, Epsilonen eragiketa, ez zela etorkizuneko eragiketa bat. Euskadi une horretan krisialdi ekonomikoan zegoen, eta parkeak hasitako eragiketaren helburua "plangintza oker baten galera ekonomikoa estaltzea" zen, zeren proiektu horrek 25 milioi kreditu jasotzean oinarritu baitzuen bere proiekzio ekonomikoa, baina kreditu horiek ez ziren inondik iritsi, 4 soilik iritsi ziren. "Huts egindako itxaropenetik sortutako" eragiketa bat, zioen Undak. Era berean, esaten zuen "parkeak erabakitzen duela krisialdian, eta inoren esku utzi gabe (ez dago txostenik), etorkizunean finantza-egoera eginezinean jarriko duen kreditu bat bermatzea". Halaber, sailburuaren hitzaldiaren zati batean aipatu zuen parkearen eta baliabide publikoen kudeaketa txarra izan zela; baliabide publikoak dira, azken batean, parkea eta herritar guztien dirua gobernatzen dutenak, eta, esan zuen, halaber, xehetasunak emanez, eta laguntza publikoari buruzko datu asko atera direnez, gustatuko litzaiokeela argi uztea, bere kalku- luen eta finantza-erakundeen txostenen arabera, "administrazio publikoek 50 milioi euroko laguntza publikoak eman dituztela". Hor daude datuak. Guk jarrai dezakegu gai horiek (irregulartasunak edo defizitak) iker daitezen enkargatzen, administrazioek finantzatutako eta diruz lagundutako jardun argi bati dagokionez. Hau da, guk adi egon behar dugu gai horietan. Ez bakarrik guk. Duela gutxi, Arabako Biltzar Nagusiak ere 2012ko azaroaren 5ean egindako Osoko Bilkuran, eta, aho batez, Ganberako talde guztiak ere kezkatuta azaldu ziren gai honekin, eta Epsilon Euskadi enpresan izandako irregulartasunak aztertzeko eta ikertzeko eskatu zuten (berriro diot, duela lau hilabete), eta erdibideko zuzenketa bat onartu zuten mozio bati dagokionez, hain zuzen ere foru-aldundiari berari, jakina, parke teknologikoari, Kontuen Euskal Epaitegiari lana ematen zien mozio bati dagokionez. Eta, tira, guk informazio hori zabaltzen jarraitu nahi dugu. Herri Kontuen Euskal Epaitegiaren Legearen 11.1 artikuluaren arabera, finantza-eginkizunak betetzeari dagokionez, ekimena Eusko Legebiltzarrari, Osoko Bilera honi eta Herri Kontuen Euskal Epaitegiari berari dagokie. Lehenengo kasuan, Eusko Legebiltzarraren Osoko Bilkuraren bitartez egingo da, eta bigarrenean, Eusko Legebiltzarrak onartutako urteko programaren bitartez. Badakigu urteko programa martxan dagoela, baina, nolanahi ere, Eusko Legebiltzarraren horrelako deklarazio batek Auzitegia behartuko du lan hori egitera. Eta horregatik, Ganbera honek erabaki dezan uzten dugu legez besteko ondorengo proposamen hau: Eusko Legebiltzarrak Herri Kontuen Euskal Epaitegiari eskatzen dio administrazio publikoek Epsilon Euskadi SL enpresari 2003. urtetik 2012. urtera bitarteko aldian emandako laguntzen, diru-laguntzen, maileguen eta abalen fiskalizazio-txostena egiteko. 2012. urtea joan den urtea da, amaitu berri dugun urtea; 2003. urtea, berriz, enpresa sortu zen urtea. Gure ustez, azterketa horrek oso argia izan behar du. Aztertu behar ditugun datuak emango dira, batez ere kaudimenik ezan edo irregulartasun publikoan mugitu diren gaiak berriro ez gertatzeko. Espero dut zuek laguntzea. Besterik ez. Eskerrik asko. La
eu
https://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/41076143-cd99-4d01-b4ff-d829e8e88f36
parl_eu_300