legislatura stringclasses 4 values | id stringclasses 180 values | fecha stringdate 2012-11-20 00:00:00 2023-12-12 00:00:00 | speaker stringclasses 314 values | party stringclasses 11 values | topic stringlengths 0 767 | text stringlengths 3 64.2k | language stringclasses 1 value | url stringclasses 461 values | unique_id stringlengths 9 13 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
12 | 126 | 23.12.2022 | PÉREZ EZQUERRA | SV-ES | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Martínez andrea, eta ikusten zaitut jada lasaitu samar, Voxetik ondo gastatzeko eredu izan asmo duzue, baina nik gogorarazi nahi dizut Gaztela eta Leóngo Voxen lehendakariordeak 1,2 milioi gastatzen dituela langileei ordaintzen 112.000 euro bakarrik kudeatzeko. Ezagutzen al duzu "besterentzat mediku, eta beretzat barberu ere ez" esapidea? Begira, errealitatea da aurrekontuak atzera bota dituzuela ondorengo arrazoiengatik. Lehenik, zergamurrizketarik eta gastu publikoa murrizteko politikarik ez egiteagatik. Bigarrenik, aurrekontu-urritasunagatik. Eta, hirugarrenik, eredu sozial eta ekonomikoaren egiturazko aldaketa argudiatzeagatik, eta datozen udal- eta foru-hauteskundeen ondoriozko jarrera kontu bategatik. Baina, inola ere ez, oposizioko talde bakar batek ere ez du zuzenketa partzialik aurkeztu kuantitatiboki edo kualitatiboki ordezko aurrekonturik edo ordezko eredu sozial eta ekonomikorik dakarrenik. Gogoraraziko dut: zuzenketak aurrekontuaren % 1,8, % 5,3 eta % 3 dira. Are gehiago, Euskal Talde PopularraCiudadanos taldearen kasuan, gastu publikoa murrizteaz hitz egiten duzue eta, hala ere, 256 milioiko zuzenketak aurkeztu dituzue, aurrekontuak handitzea baino ez dakartenak. Eta enpleguaren eta jardueraren ordezko ereduaz hitz egiten duzue eta, bestetik, zergak jaistea defendatzen duzue. Hori, nire iritziz, inkongruentzia da. Eta, Gordillo jauna, jakina, oso harro gaude Europako funtsen balioa nabarmentzeaz eta gure herrialdeak eta Sánchez presidente jaunak Europako funtsetan duten lidergoaz. Hirugarren ordainketa eskatu duen herri bakarra da, eta mugarri guztiak eta helburu guztiak betetzen ari dena. Eta hori esaten du Europako Batzordeko buruak, ez Pérez andreak. Elkarrekin Podemos-IU taldearen kasuan, aurrekontu-urritasunaz hitz egiten duzue. Gogorarazten dizuet, beste behin ere, zuen zuzenketak aurrekontuaren % 5,3 direla. Galdetu dizuet: ba al da hori benetan aurrekontua onestea ahalbidetzen duen nahikotasun-maila, kontuan hartuta, gainera, Eusko Jaurlaritzaren eskaintzak, 2023rako, proposamenetako asko barnean hartzen zituela, bai kantitate ekonomikoan, bai konpromiso politikoetan? Berriro diot euskal sozialistek pentsatzen dugula zuek aukera ona galdu duzuela zuek defendatzen dituzuen ekimen askotara doazen eta haiekin bat egiten duten aurrekontuak babesteko. Eta berriro baloratu nahi dut negoziatzeko izan duzuen prestasuna, horrek aukera eman baitu, halaber, zuen 20,3 milioi euroko zuzenketak ituntzeko, hala nola hauetarako: lan-orientatzaileak kontratatzea, ikuskatzaile eta ikuskatzaileorde kopurua handitzea, alokairurako etxebizitzak erosteko partida handitzea, Haur Hezkuntzako eta Lehen Hezkuntzako ikastetxeetako obretarako inbertsioa, eta garraio publikorako % 50eko deskontua luzatzeko Legebiltzarraren akordiora zuzendutako partida. Jarrera hori ez du EH Bilduk eduki, ez baititu ezta bere zuzenketak ere itundu nahi izan, eta ez du planteatu −aurreko aurrekontu-eztabaidetan ere egin ez zuen bezala− ordezko eredu ekonomiko eta sozialik. Eta ez ditugu ikusi beren osoko zuzenketan edo zuzenketa partzialetan argudiatzen dituzten egiturazko aldaketak… La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_24001 |
12 | 126 | 23.12.2022 | PÉREZ EZQUERRA | SV-ES | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Jarrera izan da "hartzen duzu edo uzten duzu", "ez da ituntzeko unea" hauteskunde-estrategiari helduta, 2019an zuek jada egin zenuten bezala. Eta ez duzue negoziatu nahi izan Eusko Jaurlaritzaren 54 milioi euroko eskaintza, 11 ardatz estrategiko eta 13 konpromiso barnean hartzen dituena. Konpromisoak etxebizitzan, fiskalitatean, osasunean, babes sozialean, gazte-emantzipazioan, garraioan, lan eta enpleguan, trantsizio energetikoan… La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_24002 |
12 | 126 | 23.12.2022 | PÉREZ EZQUERRA | SV-ES | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … kulturan eta sektore estrategikoetarako laguntzetan. Ona da berriz gogoraraztea. Izan ere, negoziazio-eskaintza, zenbateko ekonomikoari zegokionez, aurkeztutako zuzenketen edo proposamenen % 40 zen. Zuzenketek aurrekontu honen ardatzak eta partidak sendotu besterik ez dituzte egiten −berriro diot−, baina ez dute inola ere ordezko eredurik aurkezten. Hori horrela, nire lehen hitzaldia hasi bezala bukatuko dut. Aurrekontu hau atera da itundu nahi izan duten taldeen zuzenketa partzialak gehitu ondoren. Aurrekontuak bete egiten ditu gobernuakordioa eta -programa. Eta horregatik, ahalik eta gehien indartzen dira inbertsio publikoa eta I+G+Bko inbertsioa. Diru-sarreren ahalik eta maila eta irismenik handiena ezartzen da, kontuan hartuta gure Ekonomia Ituna, Ekarpenen Legea, zorpetze-arauak eta suspertze- eta erresilientzia-mekanismoaren Europako funtsen gehikuntza. Eta Hitzartuz plana barnean hartzen da, euskal gizartearen gehiengoarentzat funtsezkoak diren neurriekin. Ezagutzen den aurrekonturik hedakorrena da, 14.000 milioi eurorekin baino gehiagorekin guztira; alegia, % 8,7ko hazkundea dago 2022ko aurrekontuarekin alderatuta. Aurrekontuak izaera sozialeko zerbitzuak eta ondasun publikoak bermatzen ditu; kalitatezko eta eskubidedun enpleguaren alde lan egiten du, eta bultzatzen jarraitzen du hazkundea jasangarria eta orekatua izan dadin behar ditugun egiturazko erreformak, gehien behar duten sektoreei eta pertsonei arreta emanez. Hau da, bermatu egiten ditu osasun publikoa eta unibertsala, hezkuntza publikoa eta babes soziala, eta babestu eta estimulatu egiten ditu kalitatezko enplegua eta euskal enpresen aurrerapena, gizarteak aurrera egin behar baitu kohesio sozialean oinarrituta. Azkenik, eskertu nahi ditut lana eta Eusko Jaurlaritzak izan duen prestasuna, bereziki Azpiazu sailburuari eta haren lantalde osoari. Eta geure burua zoriondu nahi dut, Euskadiri, dudarik gabe, egonkortasun politiko eta ekonomikoa ematen dioten aurrekontuak onesteagatik. Besterik ez, eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_24003 |
12 | 126 | 23.12.2022 | PINEDO BUSTAMANTE | EH Bildu | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Lehenengo partean esan bezala, gaur aurrekontu-prozesuari bukaera ematen zaio, eta urtarrilaren 1ean hasiko da aurrekontu honen benetako ibilbidea. Baina ibilbide hori hankamotz hasiko da, berriz ere, nahiz eta gaur, berriz ere, hainbat goraipamen entzun izan ditugun Ganbera honetan. Begira, 2023rako jendartearen konfiantza baxua izango da, berriz ere; izatez, gutxiago gastatu eta gutxiago aurreztu egingo duela esaten du jendeak. Eta, aste honetan argitaratu den Laboral Kutxaren inkestaren arabera, horiek dira mahai gainean ditugun datuak. Eta, lehen hitza hartzean esan dudan bezala, prezioen igoerak, bizitzaren kostuak eta inflazioak jarraitzen dute Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako herritarren kezka nagusiak izaten. Horiek, eta ez beste batzuk, dira herritarrek mahai gainean jartzen dizkiguten arazoak. Eta horri erantzun beharko lioke Gobernu honek. Jendartearen egoerari eta kezkei erantzun behar diete aurrekontuek; baina 2023ko aurrekontuak, berriz ere, labur geratuko dira. Unean uneko erantzunak eman ditzake aurrekontu honek, bai, baina ez ditu oinarri sendoak, arazo estrukturalei aurre egiteko. Eta horretan datza gakoa. Denbora pasatzen uztea, arazoei aurre ez hartzea ez litzateke gobernu baten aukera izan behar, baina tamalez, horrela izaten ari da oraingoan, berriz ere. Erronka handiak ditu gure herriak, eta aurrekontu hauek ez diete horiei aurre egiten. Guk tamainako proposamenak jarri ditugu mahai gainean, bai, XXI. mendearen beharrei erantzuteko tamainako proposamenak jarri ditugu. Akordio politikoak eta neurri ekonomikoak mahaigaineratu dizkiogu Jaurlaritzari. Akordio politikoak eta neurri ekonomikoak. Eta, beranduago izango bada ere, egun dauden arazoei eta jendarteak dituen erronkei aurre egiteko neurriak hartu beharko ditu Gobernuak, bai edo bai. Osasun Sailaren 2023rako aurrekontua Jaurlaritzak berak bere dokumentuetan 2022ko bukaerarako aurreikusten duen Osasun Sailaren gastua baino 221 milioi txikiagoa da. Hori horrela da. Osasuna oinarrizko zerbitzu publikoa da eta, hala ere, aurten baino gutxiago gastatzea aurreikusten du Gobernuak. Horrela ez goaz ondo. Baina Gobernu honen ustez eta sostengatzen duten taldeen ustez historiako aurrekonturik hedakorrenak dira. Gobernua sostengatzen duten alderdiak, gaur, berriz ere, aurrekontuaren ontasunak nabarmendu dituzte, baina, egia esan, osasunaren eta hezkuntzaren alorrek, gizarte kohesionatu eta aurreratu baten oinarrizko zutabeek, ikusten dute beren aurrekontuak aurrekontu osoaren azpitik handitzen direla. Azken urteetan, 2023a izango da ongizatearen eta kohesioaren oinarrizko zutabe horien portzentajezko pisu txikiena izango duena. Eta geure burua konparatu nahi badugu, konpara dezagun Europarekin, mesedez. Y si nos queremos comparar, comparémonos con Europa, por favor. Eta hezkuntzaren arloan, barne-produktu gordinaren gaineko gastua, EAEn, % 4,24 da, eta Europako batezbestekoa, berriz, % 5. Horiek dira datuak; horrenbestez, badago biderik egiteko. Y, en cuanto a la política fiscal, después de haber dicho en muchas ocasiones que no es el momento, después de haber hecho un uso reiterado del tema competencial, nos ha quedado claro que no era más que una excusa. Eta zerga-politikari dagokionez, hainbatetan esan ondoren ez dela momentua, eskumenen gaia behin eta berriz erabili ondoren, argi geratu zaigu aitzakia besterik ez zela. Gauza ez da eskumenak errespetatzea, jada lehendakaria bera izan denean azken aldian zergen inguruko aldaketak iragarri dituena: eztabaida ordenatua eta zabala ez izatea da gakoa. Gobernua sostengatzen duten alderdien arteko hartu-emana nahi duzue, besterik ez. Eta proposamenak −berriro diot− bideragarriak, egingarriak eta errealistak dira. Aurrekontu-esparruaren jakitun −bistan denez−, iaz bezala, herritarren ongizaterako behar diren egiturazko aldaketak hasteko kondizioak zeudela iritzi genion. Eta betiko zorroztasun eta jarrera on berberaz jardun dugu, baina aurten ez dugu prestasun bera aurkitu Gobernuaren aldetik. Gobernuak jarri ditu marra gorriak, ez EH Bilduk. Gobernuak adierazi zituen, kontraproposamenean, EH Bilduk mahai gainean jarritako proposamenarekin zerikusirik ez zuten gaiak. Gobernuak ez du, beste behin ere, aurrera egin nahi izan herri honetan aldaketak egin ahal izateko. El Gobierno se ha mantenido en sus trece hasta que ha tenido sobre la mesa el no de todos los grupos de la oposición. Oposizioko talde guztien ezetza mahai gainean izan arte, Gobernua bere horretan mantendu da. Eta hori denok ikusi ahal izan dugu. Azkenean, aldaketa txiki batzuk sartu ditu, hein handi batean bere barruan zituen arazoak konpontzeko, azken hilabete eta erdi honetan zenbait sailek mahaigaineratutako gastu berriei aurre egiteko, azken argazkia makilatzea helburu izanik, eskuzabaltasuna irudikatuz. Aurrekontuetatik kanpo zenbait sailburuk iragarritako neurriak elikatzeko zenbait zuzenketa onartu egin dituzue, eta EAJ eta PSEren arteko ika-mika konpontzea ez da Euskal Herria Bilduren ardura. Segi dezagun lanean, eta aurrekontu hauek desadostasun baten oroitzapen txar bat besterik ez daitezela izan. Muchas gracias. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_24004 |
12 | 126 | 23.12.2022 | ZABALA ZARATE | EA-NV | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriro ere, legebiltzarburu andrea. Bueno, por alusiones, comenzaré desde el principio. Gordillo jauna, Zuzenbide Konstituzionaleko irakasle gisa, meritua aitortuko dizut; aurrekontuetan baliteke okerxeago egotea, ezta? Aski zen legelariaren irizpena irakurtzea jabetzeko zer esan nahi nuen 155. artikulua aplikatzearen kontuarekin. Irizpen hartan, batzordera igaro zen hartan, ageri zen zuzenketa partzialak deskoadratuta zeudela, eta, onartuz gero, zuzenketa teknikoak aurkeztu behar zirela, eta zu presidente zinala aurkeztu ziren eta zuk irakurri zenituen. Horixe esan nahi nuen. Espero dut argitu dizudala. Bestalde, eskertzen dizut onartzea EAJ-PNVn, Euzko Abertzaleak taldean, taldean lan egiten dugula; badakigu taldean lan egiten. Horregatik, Berrojalbiz andreak eta biok hitzaldia bat etorrita egiten dugu, eta ondo bat etorrita. Zuzenketa asko aurkezten dituzuen hirugarren urtea. Hala da. Eta onartuko dizut, halaber, urte bakoitzean aurreko urteetako akatsak zuzentzen joan zarela. Oso gogoan dut legealdi honetako lehen urtea: ikastetxeetarako zuzenketa pila bat aurkeztu zenuten, ez zenekitelako exekuzioa ekitaldiaren bukaeran datorrela, eta aurrekontuen aurkezpenean eta exekuzioan oraindik ez zeudela jasota. Eta horretan, zuek aurrera egin duzue, eta zuzendu egin duzue. Legealdiko bigarren urtea: kontuen birsailkapenak. Tira, kontuen birsailkapenak zuzenketa partzialtzat hartzea nolabait asko esatea iruditzen zait. Eta, egia bada bat zatoztela eta aurrekontu hauen funtsarekin ados zaudetela, aldeko botoa ematera animatzen zaituztet. Erraza da, zuen proposamenak ez badira iraungitzen, eta, gainera, ados bazaudete aurrekontu hauekin, aldeko botoa eman. Ez dakit zerk eragozten dizuen aldeko botoa ematea. Elkarrekin Podemos, Gorrotxategi andrea, nik hasieratik onartu dut bi eredu ezberdinei buruz hitz egiten ari garela. Eta horrela azaldu dut, hasierahasieratik. Eta esan dut, baita ere, ez gaudela prest eredu-aldaketa bat bultzatzeko; ez gu, ezta gizartea ere. Badakizu zein den gure taldeak hemen duen ordezkaritza eta zuena. Beraz, badakigu gizartearen gehiengoak ez duela eredu-aldaketarik nahi. Guk onartuta daukagu. Zuek? Ez dirudi, ezta? Oposizio suntsitzailea. Eta bai, berresten naiz, oposizio suntsitzailea egiten ari zarete azken bolada honetan. Ez diot bakarrik aurrekontuei dagokienez. Osakidetza, behin eta berriro, gaia. Behin eta berriro, zarata, zalaparta. Orain, neurriak ekarri behar direnean: mmm... Langileak defendatu bai, eta gero, zuen zuzenketetan, zer ekarri duzue? Jarri dizkizuedan bi adibideak ez dira nahikoa izan? Zuek, zuek, postuak desagertzea proposatzen duzue segurtasunean eta irakasleen artean, itunpeko ikastetxeetan % 11ko jaitsiera, Soto jaunak onartua Aurrekontu Batzordean. Hori da zuek proposatu duzuena. Beharbada, ez zen zuen nahia, baina hori proposatu duzue, aurkeztu duzue eta erroldatu duzue. Eta gaurko erreserbatu dituzue. Gaur, guk horren aurka bozkatuko dugu; zuek alde bozkatuko duzue. Eta esan duzu: "Akordioetara heldu gara urte honetan Gazteria Legean, Berdintasun Legean; atzo, bertan, Diru Sarrerak Bermatzeko Legean". Horrela da. Eta orain zer? Hori exekutatzeko zer? Zein aurrekonturekin? Zuek ezetz bozkatuko duzuen aurrekontuarekin? Guk bai esango diogu Gazteria Legean onartutakoari, bai Berdintasun Legean onartutakoari eta bai atzo Diru Sarrerak Bermatzeko Legean onartutakoari. Guk, baietz; zuek, ezetz. Pinedo andrea, ez duzue zuek sinesten botere legegilearen eta betearazlearen arteko banaketan? Zuek Jaurlaritzarekin baino ez duzue negoziatzen. Zuzenketa partzialak ez zenituzke talde parlamentarioekin negoziatu beharko? Eta zer esan ziguten? "No. Edo aurkeztutakoaren alde bozkatzen duzue edo ez dugu erdibidekorik egin nahi". Bueno, hori al da zuen negoziatzeko, lan egiteko modua? Gurea ez, eta ez gatoz bat. Eta horrelaxe frogatu dugu. Akordioak egin ditugu PP-Ciudadanos taldearekin, bai eta Elkarrekin Podemos taldearekin ere. Zuek ez duzue nahi izan, mugatu baitzarete zuen Modelo de Euskadi −creo que así le han llamado− o nuevo modelo de bienestar deitutakoan jasota dagoenera bakarrik. Han jartzen duenera mugatu zarete, eta hortik haratago ez zarete mugitu. Bueno, ba, hori zuen aukera da; zuen apustua da. Gero, esan ez daudela kalkulu elektoralak atzetik, ezta? Ederki. Bada, gero, bakoitza bere tokian jartzen dute ekintzek, ez? Tamainako proposamenak egin omen dituzue. Ba, "omen" esaten dut, zeren zuzenketa partzialak aztertzen baldin badituzue −zeren guk aztertu ditugu−, ez duzue tamainako proposamenik egin. Bat aipatuko dizuet, eta horretan onartu egingo dizuet. 23 milioi gutxiago Ertzaintzarentzako −edo segurtasun kapitulurako−, 23 milioi gutxiago pertsonen lanpostuetarako, 25 milioiko akzioak edo partaidetzak erosteko enpresetan. Hori da EH Bilduk proposatu duena: 25 milioi euroko murrizketak langileentzat. Zertarako? Enpresen akzioak erosteko; Eusko Jaurlaritzak aktibo finantzario gehiago izateko. Hori da EH Bilduk zuzenketa partzialetan aurkeztu duena. Erreforma fiskala, berriro. Pasa den astean ere, Pinedo andrea, honetaz eztabaidatu genuen. Eta esan nizun non eztabaidatu behar den hori, eta egin nizun gonbitea. Eta gaur berriro esango dizut. Casanova jauna aurrez aurre daukazu. Esaiozu berarekin joan nahi duzula batzar nagusietara eta bertan eztabaidatu. Bertan edukiko dugu aukera talde guztiok, erreforma fiskala egin behar baldin bada, eztabaidatzeko. Horrela da. Bueno, amaitzeko, Maialen Lujanbio. Maialen Lujanbiok bertsolaritza-txapelketa finalean esandakoa hona ekarri nahi dut. Alde batetik, berak esan zuen, komunean egindakoa komun zulotik behera botako dugula. Eta horrela da. Iaz elkarrekin sortutakoa zuek, aurten, komunetik behera botatzea erabaki duzue, baita zuen proposamenak ere, 2023ko aurrekontuan izanda ere. Zuek erabaki duzue komunean eraikitakoa komun zulotik behera botatzea. Leihoa irekita izan behar dugula esaten zigun Maialen Lujanbiok. Gurea prest dugu, eta baita eskua luzatuta ere. Eta desesperantza borrokatzea eskatzen zigun; agintari arloteoi desesperantza borrokatzea eskatzen zigun. Gu, prest. Zuek? Eta, Hertzainak taldeko Garik esaten duen bezala, esperantzara kondenatuta gaude. Eta guk horretan sinesten dugu. Zuek? Amaitzeko eta, esan bezala, klabe positiboan. 14.250 milioi euroko aurrekontu bati baietz esango diogu. 10.254 milioi euroko gizarte-gastuei, baietz. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_24005 |
12 | 126 | 23.12.2022 | ZABALA ZARATE | EA-NV | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | 1.800 milioi baino gehiago inbertsio publikora bideratzeari baietz esango diogu. % 12a ikerkuntza, garapena eta berrikuntzara dedikatzeari baietz esango diogu. Generoberdintasunerako % 17 aplikatzeari baietz esango diogu. Osakidetzan 7.600 profesional gehiago izateari baietz esango diogu. Batzuek aldarrikatzen dituzten aldaketa estrukturalak aurrera eramateko guk baietz esango dugu. Baietz esango diogu hezkuntzan 3.000 profesional gehiago izateari. Bai, energia berriztagarrien aldeko apustuari, eta bai, ingurumentrantsizioari. Guk, baietz; gainontzeko guztiok, ezetz. Ez dakit nork daukan apustu sendoagoa herrialde honentzat eta herritar hauentzat. Eta, azken segundoak aprobetxatu gura ditut, gaur azkeneko osoko bilkura denez −bihar, Gabon eguna eta etzi, Eguberri−, bada, Gabon zoriontsuak denontzat. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_24006 |
12 | 136 | 16.03.2023 | GOBERNANTZA PUBLIKO ETA AUTOGOBERNUKO SAILBURUAK (Garamendi Landa) | Mahaiburu, lehendakari, sailburu, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Gaur bukatzen da euskal administrazio publikoen zehatze-ahalmenari buruzko legeproiektuaren ibilbide parlamentarioa. 2021eko azaroaren 23an onetsi zuen Gobernu Kontseiluak lege-proiektu hau, XII. legealdiko legegintza-programa betez. Proiektu honen printzipioak ordezkatuko duen 2/1998 Legearen oinarrian dauden berberak dira. Eta indarrean dagoen lege hori aldatzeko beharra oinarrizko legedira egokitzeko beharragatik sortu zen hasierako une batean. Hortik abiatuta, inork ez du zalantzan jartzen zehatzeko ahala gauzatzeko arau orokorrak jasotzen dituen arau bat izan behar dugula, bai eta Euskal Autonomia Erkidegoko herri-administrazioentzako zehapen-prozedura bakar bat ezarriko duena ere, gure erkidegoaren berezitasunak kontuan hartuta. Azken batean, oraindik lege-proiektu den testu honen xedea eta helburua da zehapen-prozedura berrikustea, eta, horrez gain, hura digitalizazio-prozesu orokorrera eta Sektore Publikoaren Araubide Juridikoaren eta Administrazio Prozedura Erkidearen 39 eta 40 legeetan aurreikusitako oinarrizko esparrura eguneratzea. Horiez gain, gure araudiaren aurreko testua indarrean jarri ondoren onartutako beste lege batzuetan ezarritakora ere egokitzen da, bere garaian azaldu nuen bezala; horren adibide gisa, kasurako, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako 4/2005 Legea eta gardentasunarekin, gobernu onarekin edo Administrazio elektronikoarekin lotutako gaiak, zeinak egungo araua indarrean jarri zenean planteatu ere ez baitziren egiten. Ez dut ahaztu nahi, bestalde, testuaren beste nobedade bat euskarazko testuaren terminologia juridikoa eguneratzea dela. Gainera, 36.3 artikuluak adierazten duenez, prozedura hasteko erabakiaren jakinarazpenean interesdunen hizkuntza-eskubideak errespetatzen ez badira, jakinarazpen horrek akatsa zuzentzen den egunetik aurrera bakarrik izango du eragina eraginpeko pertsonarentzat. Nolanahi ere, eta lehen nioen bezala, gaur onetsiko dugun proiektuak lehendik dagoenaren egonkortasuna eta jarraitutasuna bilatzen dituen arren, aldaketa material nabarmenak ere aintzat hartzen ditu; eta, uzten badidazue, gogora ekarriko ditut. Gaur egun indarrean dagoen araudiak ez bezala, testu berriak espresuki aurreikusten du toki-erakundeek izapidetutako zehapen-prozeduretan ere aplikatu ahal izango dela; betiere, bistakoa denez, tokiaraubidearen legerian ezarritako irizpideen arabera eta araudi sektorial espezifikorik ezean. 2/2016 Legeak, apirilaren 7koak, Euskadiko Toki Erakundeei buruzkoak, bere 44.3 artikuluan eta bigarren xedapen gehigarrian gai horri buruz dakartzan aurreikuspenetarako beharrezko osagarria da, kontuan izanik ez dagoela lege mailako beste araudirik euskal toki-erakundeek jarraitu beharreko prozedura beren-beregi arautzen duenik. Zehatzeko ahala baliatzeko arau substantiboei dagokienez, arau-egokitzapeneko gaiak ez ezik, bestelako aldaketa eta hobekuntza batzuk ere gehitu dira proiektuan. Hala, garrantzitsua da egungo araudian "ez-betetze hutsa" esaten zaiona ezabatzea, kontzeptu hori erruduntasunarekin uztartuta baitago, eta zuhurtzia-gabekeriarekin parekatzen zen orain arte. Erantzukizunaren eremuan sartuta, egiletasunari buruzko ñabardura berriak gehitu dira, eta erregulazio osoagoa eta bermatzaileagoa jaso da, erantzukizun solidarioa eta arau-hausteak zehatzago arautzen direla egilekidetzaren kasuan, eta adingabeen eta desgaitasuna duten pertsonen egiletasunari buruzko egokitzapen garrantzitsu batzuk aintzat hartuz. Horrela, legeria arrunt eta organikora eta eskubide horiek arautzen dituzten nazioarteko itunetara egokitzen da araua. Testuaren enborreko zatian zentratuta, zehapenprozedurak zehaztu eta osatu egin nahi du, egungo araudia abiapuntu dela, zehatzeko ahala gauzatzean Administrazioak jarraitu behar duen prozeduraibilbidea, beharrezkoa den oreka aurkitzen saiatuz haren egikaritzapenaren eraginkortasunaren eta prozeduran inplikatuta dauden pertsonen eskubideen errespetuaren artean. Gai horri dagokionez, bada labur bederen aztertu nahiko nukeen gai bat, instrukzio-faseari buruzkoa. Orain aurkezten ari garen proiektuak alde nabarmena ezartzen du zehapen-ahalmenari buruzko gure araudiaren aurreikuspenek eta 39/2015 Legeak, Administrazio Prozedurarenak, xedatzen dutenaren aldean, batik bat instrukzio-fasea den horretan, interesdunei berme handiagoak emate aldera. Gure arauan gehitu diren aurreikuspenekin, interesdunek alegazioak egin ahal izango dituzte prozeduraren instrukzio-egileak egiten duen balorazioa ikusita, hau da, haren irizpidea ezagutu orduko. Horretarako, probaldia amaitu ondoren, izapide berri bat gehitu da: instrukzio-proposamena, arau-haustea eta erantzukizuna dagoen ala ez erabakiko duena. Alegazio horiek ikusi ondoren, instrukzio-organoak ez badu bere hasierako planteamendua litzatekeenean aldaketarik egitea deliberatzen, ebazpenproposamenari buruzko irizpena emango du Administrazioak. Prozedurarekin zerikusia duten beste alderdi batzuk ere gehitu dira proiektu honetan; esate baterako, administrazio publikoei eragindako kalteak zehazteko prozedura osagarri bat aintzat hartzen da. Prozedura hasi ondoren, nola jokatu behar den zehazten da, baldin eta arau-hausleak bere erantzukizuna onartzen badu, edo interesdunek eta Administrazioak uko egiten diotenean edo atzera egiten dutenean. Iraungitzeen nondik norakoak ere zehazten dira. Eta, gainera, prozedura modu sinplifikatuan izapidetzeko aukera gehitu da. En síntesis, quisiera subrayar la importancia que tiene esta regulación del procedimiento sancionador. Laburbilduz, zehapen-prozeduraren arauketa honek duen garrantzia azpimarratu nahi nuke. Testu honek, nire hitzaldiaren hasieran adierazi dizuedan bezala, prozedura-arauen aniztasuna testu bakar batean sistematizatzeko helburuarekin, zehapen-ahala gauzatzeko oinarrizko arau orokorrak ezartzeaz gain, administrazio publikoek xedapen-ahalmena erabiliz egin beharreko prozedura bakarra arautzen du. Horrekin batera, benetan uste dut beharrezkoak diren berme eta segurtasun juridikoak ematen dituela. Horiek, zalantzarik gabe, gailendu egin behar dira, are gehiago, zehatzeko ahala gauzatzean. Eskerrik asko, beraz, legebiltzar-taldeei arau honen izapidetzan izan duten jarreragatik eta ekarpenengatik. Poztekoa da, aurreikus daitekeen bezala baiezko beren-beregiko botoarekin ez bada ere, abstentzioaren bidez lege honek izango duen babes zabala. Taldeek ez dute Gobernuaren proposamenaren aldaketa estrukturalik proposatu. Ordea, euren ikuspegia azaleratu dute zenbait proposamenen bitartez, eta horiek, azkenean, testua bera, azken emaitza, aberastu egin dute, koherentzia eta sendotasun handiagoa emanez. EH Bilduri ere bereziki eskertu nahiko nioke zigorra edo zehapena arautuko duen lege honekiko duen aldeko jarrera esplizitua. Aurrerapenak ditugu tokiko eremuan aplikagarritasunari dagokionez, isun-zigorren tratamendua modulatzeko eta horiek gizartearentzako lanekin ordezkatzeko aukera ematen baita. Oro har, zehapena aplikatzerakoan, arau-hauslearen egoera pertsonala kontuan hartzen du gaur onartuko dugun lege honek. Era berean, berrikuntza bat da zehapenak baliogabetzeko figura −indultu izenaz ezagutzen zena, alegia−, udalen eremura berme osoz irits dadin osoko bilkuren bitartez. Eta, azkenik, zentzuzko zerbait eztabaidatu eta lortu dugu, zehapen-prozeduretan esku hartzen duten agintaritzaren agenteek egiten dituzten txosten eta adierazpenek merezi duten kontsiderazioari dagokionez. Kontu konplexuak dira, eta espero dugu eragile juridikoen partetik harrera eta aplikazio praktiko ona izatea etorkizunean. Eskerrik asko, beraz, talde guztiei eta, bereziki, lege honen alde bozkatuko duten taldeei. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24007 | ||
12 | 136 | 16.03.2023 | ANGULO GARCÍA | EP-IU | Mila esker, mahaiburu andrea. Egun on guztioi. Egun on guztioi. Gure taldeak proposatu dituen ekarpen zehatzei ekin aurretik, zehatzeko ahalaren garrantziari buruzko hausnarketa egin nahi nuke; hausnarketa horretatik abiatzen baikara gu lege honen nondik norakoa lantzeko orduan. Izan ere, izaera teknikoa duen arren, lege garrantzitsu baten aurrean gaude. Litekeena da Ganberatik kanpo oihartzun handirik ez aurkitzea, baina ez da araugintza hutsala, baizik guztiz bestelakoa. Begien bistako zerbait izango da, baina zehatzeko ahala Estatuaren −Estatua adiera zabalean hartuta− zigor-ahalmenaren adierazpena da. Lege honen kasuan, euskal administrazio publikoek duten zigortzeko ahalmena arautzen ari gara. Ahalmen horrek barnean hartzen ditu, alde batetik, zigorzuzenbidea eta, bestetik, administrazio-zuzenbide zehatzailea. Eta, egiari zor, ez dut inor engainatuko esan ere esaten badut botere hori ez dagoela desoreka, kontraesan, paradoxa eta ihardespen gogorretatik salbu. Izan ere, botere-harremanez josita dago Administrazioaren zehatzeko ahala ere, eta harreman horiek, beste eremu batzuetan gertatzen den bezala, askoren zigorgabetasuna eta beste batzuen gehiegizko erruduntasuna erakartzen dute. Argiago esanda: zehatzeko ahala tresna bat izan da, eta hala da oraindik ere, gaizki erabili dena, boteretsuenen zigorgabetasuna bultzatzen duena eta pertsona ahulenekin grinatzen dena. Gaur hizpide dugun lege hau ez da sartzen −ez baita bere zeregina− arau-hausteen eta zehapenen erregulazio zehatzean; eremu bakoitzeko lege sektorialei legokieke hori. Hala ere, lege horrek bai ezartzen ditu jarduteko arau erkideak zehapenprozedura gauzatzeko orduan. Esparru horretan, berebiziko garrantzia zuen guretzat legean eragin ahal izatea, eta zehapen-boterearen abusua saihestuko duten bermeak ematea, eta zigortzailea baino gehiago babeslea zatekeen ikuspegi ahalbidetzea. 2021eko abendutik gaur arte, proiektuak hobera egin du; eta, zintzo esanda, gure taldeak ere horretan lagundu duela iruditzen zait. Jaso genuena baino lege hobea dugu orain. Eta Elkarrekin Podemosek egin dituen eta gaur onetsiko den azken testuan jasota dauden ekarpenak aipatu nahi nituzke. Gure asmo nagusia legearen artikuluetan justizia errestauratiboaren printzipioak zeharkakoak bihurtzea izan da. Guretzat, beharrezkoa zen protagonismoa ematea, arauaren ardatzean jartzea zehapen-zigortzaile tradizionalaren ikuspegi alternatiboari. Gehitu nahi izan dugu −eta iruditzen zait lortu ere lortu dugula− ohikoa izan dadila zehapenak errestauratzaileak, lehengoratzaileak eta hezitzaileak izan daitezela, bitartekaritza eta justizia errestauratiboaren antzeko postulatuen bidez. Horren ikuskera bat 15. artikuluan ageri da; bertan, arau bat gehitu dugu, zehapen ekonomikoen ordez beste zehapen hezitzaile eta errestauratzaile batzuk jartzeko aukera ematen duena, baita sektoreko legeek zehatzeko modu hori aurreikusten ez duten kasuetan ere. Horrekin estuki lotuta, aldaketa batzuk egin ditugu terminologian, ikuspegi hori azpimarratzen jarraitzeko. Ziurrenik, 11. artikulua izango da adibiderik argiena, "zigor" hitzaren ordez "ondorio juridiko" jarri baitugu, zehapena zer den adierazteko. Kontu txikiak irudi lezakete, baina ez dira; karga sinbolikoa ere garrantzitsua da, zuzenbide zehatzaileak ez baitu zigortzeko helbururik eduki behar. Alda dezagun ikuspegia eta aintzat har ditzagun eremu honetan ere justizia errestauratiboaren berezko osagaiak; zorionez, eremu zibilean eta penalean nagusi baita justizia hori, baina administrazio publikoen eremuan ere txertatu egin behar dugu. Gure erakundeak dira eredugarriak izan behar duten lehenak eta gizarte-bizikidetza bermatuko duten beste erantzun batzuen aldeko apustua egiten duen paradigma-aldaketaren aitzindari izan behar dute. Aldi berean, Emakundek egindako proposamen bat gehitu da, eta hemendik aurrera, ezarri beharreko isunak eta zenbateko ekonomikoak zehazterakoan, kontuan hartu beharko da erantzulearen egoera ekonomikoa, baina baita gizonen eta emakumeen arteko egiturazko desberdintasun-egoera ere. Arestian aipatu ditudan, eta gure taldeak zuzenketa modura aurkeztu zituen gai horiek guztiak testuan jasota geratu dira. Eta berri ona dela iruditzen zaigu. Hala ere, aurrerago ere joan zitekeela uste dugu. Hona iritsi zena baino hobea da gaur onetsiko den legea, baina oraindik ere baditu gabeziak eta, gure ustez, gure abstentzioa justifikatzen duten ikuspegiak ere bai. Lege honen araugintza-kalitateaz eta legegintza-teknikaz hitz egiten hasiko natzaizue, horixe baita guk dezente azpimarratu dugun alderdietako bat. Arauaren edukiaren mamiari zuzenean eragiten ez dion zerbait den arren, bai eragiten diola zeharka alderdi horrek, zeren erabilitako hizkuntza, entzun eta ikusi dugun bezala, ideien eta artikuluen antolamendua, eta betebeharrak eta eskubideak jasotzeko modua ez baitira gai estetiko hutsak soilik. Zinez deritzot legeek argiak eta ulergarriak izan behar dutela, eta konplexutasun juridikoa herritar guztien eskueran jartzeko moduan itzultzeko gai izan behar dutela. Ez dugu zuzenbidean jantziak izan behar geure bizimoduan zuzenean eragiten diguten arauak ulertzeko. Ezin dugu hori ontzat eman, batez ere zehapen-prozedura batean. Zuzenketa errazak ziren, eta artikulu baten edukia bitan banatzea proposatzen genuen haietan; artikulu baten edukia lehendik zegoen beste batean birkokatzea, beste idazketa bat ematea edo artikulu berri bat gehitzea; zenbakiak, paragrafoak artikulu berberean berrantolatzea; idazkera hobetzea, argiagoak edo ulergarriagoak izan daitezen; edo beste lege batzuei buruzko aipamenak erabiltzea. Ildo horretatik, legearen egitura logikoagoa, argiagoa eta ulergarriagoa izan zedin lortzea zuten helburu gure zuzenketek hein handi batean, eta legea aplikatzeko orduan segurtasun juridikorik eza murriztea. Horregatik, legea berrantolatzea helburu zuten 32 zuzenketa ekarri genituen. Izan ere ez litzaiguke ahaztu behar pertsonen eskubideei zuzen-zuzenean eragiten dien prozedura bat arautzen ari garela. Gure ustez aldarrikatzea zentzuzkoa zen beste puntu bat zen lege hau gure Autonomia Erkidegoaren berezitasunetara egokitu zedila, eta oraindik ere bidea egiteko zegoen esparruetan gara zedila. Partzialki lortu da hori ere. Bereziki kezkatzen gaitu lege honetan oraindik ere indarrean dirauen ikuspegi zigortzaileak eta penalak; izan ere, guk zalantzan jartzen dugu ikuspegi hori, Administrazioaren zehatzeko ahalmena eta zuzenbide penala ez baitira gauza bat eta bera. Egia da egokitzapena onargarria dela; hala ere, ezinbesteko kautelaz egin behar da hori. Eta guk ikusten dugu Zigor Kodeari zabalki egiten zaizkion erreferentzia gehiegi daudela. Zehatzeko ahalari berme gehiago emateko eta botere publikoen arbitrariotasuna saihesteko, proposatu ere proposatzen genuen "ahalik eta zehaztasun handiena" bezalako kontzeptuak ezabatzea, eta kontzeptu zehatzagoekin ordezkatzea. Zergatik? Kontzeptu juridiko zehaztugabeak direlako halakoak, arbitrariotasun-maila eta segurtasungabezia handiagoa dakartenak arauak aplikatzerakoan. Era berean, ikuskera errestauratzailearen ikuspegitik, eta haurren eta nerabeen interes gorenaren printzipioa oso kontuan hartuta, iruditzen zaigu aukera galdu dela beste aurrerapauso bat emateko eta aintzat hartzeko adingabeen zigorrak ekonomikoak ez daitezela izan, baizik hezitzaileak eta errestauratzaileak. Bermeak ezarri nahi genituen, halaber, desgaitasuna duten pertsonen erantzukizunaren kasuan ere. Eta Nazioarteko Hitzarmenaz eta haren protokoloaz gain, Europar Batasunean desgaitasuna duten emakumeen eta neskatoen eskubideei buruzko bigarren manifestuarekin beren-beregi osatzea proposatzen genuen. Ez dut, halaber, ahaztu behar gabeziak detektatu ditugula hasieratik genero-ikuspuntu dela eta. Aukera genuen genero-ikuspegia zeharkako bihurtzeko eta prozedura guztietan kontuan hartzeko, baina hori ez da gauzatu. Genero-inpaktuari buruzko txostena landu egin behar zen, baina gai hau salbuespenen artean zegoela ebatzi zen. Jakin, badakigu hori, Jaurlaritzak bidali zigun dokumentazioan jasota dagoelako, baina, hala eta guztiz ere, ez gaude ados salbuespen horrekin. Izan ere, eragin zuzena eta zeharkakoa dute gizonengan eta emakumeengan egintza publikoek, eta zehatzeko ahala ez da salbuespena. Horrela, gustatuko zitzaigukeen gehitu ahal izatea Emakundek baterako erantzukizuneko kasuetarako egin zuen beste ekarpena ere: neurriak ezartzerakoan beren-beregi adierazi behar dela bermatuko dela neurriak generoalborapenik gabe ezarriko direla, eta bereziki zainduko dela gizonen eta emakumeen berdintasun-printzipioa. Amaitzeko, lege hau eredua aldatzeko tresna gisa erabiltzeko deia egin nahi dut: zehatzeko eredu batetik eragindako kalteak konpentsatzearen alde egiten duen eta gizartea eraldatzen duen eredu batera; diskriminatzen duen eredu batetik gizatiartzen duen eredu batera. Izan ere, azken batean, lege honek badu zerikusia Administrazio publikoak espazio gizatiarrago eta babesleago bihurtzeko duen gaitasunarekin. Mila esker. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24008 | |
12 | 136 | 16.03.2023 | RICO LEZAMA | SV-ES | Eskerrik asko, presidente andrea. Aitorpen batekin hasiko natzaizue. Duela… 20 urte esan behar nuen, baina 20 urte baino gehixeago dira, Leioako EHUn Zuzenbideko ikaslea nintzenean, Administrazio Zuzenbidea gustuko zuten pertsona arraro horietako bat nintzen neure gelan; agian, haren izaera germanikoagatik edo, eta alde horretatik neure burua egituratzeko dudan moduaren antz handia duelako edo. Eta oraindik gogoan ditut ordenamenduari eta administrazio-antolamenduari, administrazio-egintza eta -prozedurari eta herriadministrazioen zehatzeko ahalari buruzko ikastordu haiek. 20 urte geroago, edo gehixeago −nork esango zidan niri−, txostengile amaitu dut unibertsitateetan beti zehatzeko ahalmenaren euskal legearen izenpean ezagutu izan duguna eraberritzen. Eta aitorpen horretan esango dizuet hau Legebiltzarrera iritsi zenean egin nuen lehendabiziko gauza apunteak berreskuratzea izan zela: gurasoen etxera joan eta apunteak jaso nituen, ikasle ginenean hobetu zitezkeela generitzon kontu haiek berrikusteko. Gaur esan behar dizuet, onetsiko dugun legearekin, gai horietako asko hobetu egingo ditugula. Esan den bezala, aldaketa honekin, lehenik eta behin, gure legea egokitu egiten dugu Administrazio Prozedura Erkidearen eta Sektore Publikoaren Araubide Juridikoaren legeek, 2015ekoak biak ala biak, Estatuko oinarrizko lege-izaera dutenek, ezarri zituzten prozedura-aldaketa garrantzitsuetara. Era berean, erabat bermatzailea den ikuspegi batetik heltzen diogu arau honi, bai jarduketak egiten dituzten administrazioentzat, bai herritarren ikuspegitik, jurisprudentzian, doktrinan eta Konstituzio Auzitegiaren erabakietan aintzat hartzen diren estandarrak txertatuz haren barnean. Eta, horrekin, gai honetan dagoen arazo handienetako bati aurre egiten zaio, hau da, lege sektorial ugaritan barreiatuta egon izanari; orain, lege berri honen aurkakoak liratekeen kasuetan, ordenamendu juridikotik kanporatuta geratuko dira halakoak, eta beharrezkoa baino beharrezkoagoa zuten segurtasun juridikoa bermatu ahal izango da. Hurbilketa-ariketa garrantzitsua egin da Legebiltzarreko taldeekin. Eta Irune Berasaluze legebiltzarkideak prozedura honetan egin duen lana azpimarratzeko aukera eman behar didazue, asko erraztu baitit lana niri, pertsonalki; baita talde parlamentarioen jarrera eta akordiorako jarrera eskertzeko ere. Gaur onetsiko dugun zehatzeko ahalmenaren legea aberastuta geratu da talde parlamentario guztien ekarpenekin, ontzat emandako edo erdibidean adostutako ia 80 zuzenketarekin; eta salatzaileen nortasuna babesteko neurriak hartzea bezalako gaietan eragina izango dute halakoek; garrantzitsuak dira proportzionaltasunean eta progresibotasunean egiten diren aurrerapenak; genero-ikuspegiko elementuak gehitzen dira, adibidez, erantzuleen egoera ekonomikoa kontuan izan beharra aintzat hartuta, bai eta emakumeen eta gizonen arteko egiturazko desberdintasun-egoera ere, isunak ezartzerakoan; isunak tokiko komunitatearen aldeko lanekin ordezteko aukerarekin, edo arau-hausleak lortu duen onurari arreta jartzearekin isuna zehazteko orduan. Era berean, onetsi behar dugun testuak tokierakundeen zehapen-prozeduraren segurtasun juridikoa ezartzen du, zehatzeko ahala baliatuta; eta zehapenak kentzeko araubide espezifiko bat ere ezartzen du, erabakia beti kide anitzeko organoetan kokatuz, hala nola gobernu- eta autonomiakontseiluetan, edo osoko bilkuretan, udalen kasuan. Horregatik guztiagatik, berretsi nahi dut gure aintzatespena eta goratu talde parlamentario guztien jarrera eraikitzailea; eta uzten badidazue, hemen ere eskerrak eman nahi dizkiot Miren Gallástegui nire taldekideari prozesu honetan egindako ekarpenengatik eta emandako laguntzagatik. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24009 | |
12 | 136 | 16.03.2023 | BERASALUZE LAZKANO | EA-NV | Bai. Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Gaur onartuko dugun legea, euskal administrazio publikoen zehatzeko ahalari buruzkoa, joan den legegintzaldian hasi zen izapidetzen, baina, bueno, ez zen denborarik izan hura onartzeko. Eta haren helburu nagusia, bai orduan eta bai orain, hemen aipatu den 1998ko legea ordezkatzea da, haren edukiak eguneratuz eta legedi orokorrera egokituz. Zehatzeko ahala gauzatzeko, arau orokor substantiboak jasotzen dituen lege bat izan behar dugu, eta gure herri-administrazioentzako zehapenprozedura bakar bat ere bai, gure erkidegoaren berezitasunak kontuan hartuko dituena. Lege teknikoa da −esan da hemen teknikoa dela−, baina ez horregatik garrantzi gutxikoa, baizik guztiz kontrakoa, nik uste, eta bereziki jaso behar ditu bermeak. Ez gara hutsetik abiatzen; esan dudan bezala, badugulako indarrean lege bat. Baina denbora ez da alferrik pasatzen: 24 urte pasatu dira gaur egun indarrean dagoen legea onartu zenetik, eta, ordutik, gauzak asko aldatu dira. Eta horietara guztietara egokitu behar da legedia. Kasu honetan, aipatuko nituzke testuaren idazkeran genero-ikuspegia kontuan hartu izana, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Legean oinarrituta, eta, baita ere, gardentasunarekin, gobernu onarekin edo Administrazio elektronikoarekin lotutako kontuak, Administrazioaren beraren modernizazioak ekarri dizkigun beharrak, eta horietara ere egokitu egin behar da legedia. Eta hainbat artikulutan topatu ditzakegu gardentasun-arloari edo informaziorako sarbideari edo dagokion gobernu onari egin beharreko egokitzapenari buruzko aipamenak. Gaur onesten dugun legearekin euskal administrazioak hornituko ditugu printzipio eta berme erkideak dituzten erregulazioekin eta arau orokorrak dituzten prozedurekin, eta guztiek errespetatu beharko dituzte arau horiek. Eta, horrela, zehapen-prozedura bakarra eta sinplifikatuagoa izango dugu. Prozedura-arauen ugaritasunarekin bukatuko dugu, eta horrek, zalantzarik gabe, argitasun eta segurtasun juridiko handiagoa ekarriko die bai zehatzeko ahala erabiltzen duten administrazioei, baita defentsa-eskubide legitimoa gauzatzen duenari ere. Argi dago nahiko eskumen-oinarri ditugula lege hau onartzeko. Gaur egun indarrean daukagun legea ordezkatzen du, eta, beste hau indarrean egon den denbora guztian, haren izaerarako eskumen-esparrua ez da inoiz zalantzan jarri. Eta, honekin ere, zentzu horretan, nahiko oinarri izango dugu. Aipatu da −eta uste dut nik ere esan dudala− haren helburua: herritarrei berme handiagoak ematea zehatzeko ahala daukaten hiru maila instituzionaletako erakunde publiko guztien zehapen-prozesuan. Beraz, administrazio guztiek aplikatuko dute, eta sailburuak ere aipatu du bereziki, nobedade gisa, toki-erakundeei dagokienez ere aplikagarria izango dela. Eta, lege honetan, ba, subsidiarioak diren beste esparru batzuk ere zehazten dira; adibidez, administrazio publikoek beren zerbitzurako langileekin duten diziplina-ahalaren erabileraren kasuan. Horrek erraztu egingo du lege sektorialetara jo beharrik izango ez duten eragile juridikoen lana. Gainera, aipatu da, baita ere, justizia errestauratiboaren printzipio eta balioetan oinarritzen dela legea. Eta aipatu nahiko nuke, baita ere, zehapen-prozesuen aurrean bereziki babesten direla adingabeak eta desgaitasunen bat dutenak. Arauak zehapenaren izaera hezitzailearen edo erreformatzailearen alde egiten du, zehapenaren eta zigortzearen aldean. Horrela, adingabeek edo desgaitasuna duten pertsonek arau-hauste administratibo bat egiten dutenean, administrazio publikoek kontuan hartu beharko dute babestu beharreko interes gorena. Eta, adibidez, ba, zehapenaren alternatibak proposatu beharko dituzte, hala nola arau-hausleen eta haien biktimen arteko adiskidetze- edo erreparazio-ekitaldiak. Eta, azkenik, zehatzeko ahalaren prozeduran interesa duten pertsonen hizkuntza-eskubideak errespetatzeko bermeak jasotzen ditu lege honek. Eta legearen beraren euskarazko terminologia juridiko guztia ere eguneratu egin da, eta uste dut horri ere daukan garrantzia eman behar diogula. Eta, bueno, bukatzeko, niri ere eskerrak ematea baino ez zait geratzen lege honen tramitazioan parte hartu duzuen, dugun guztioi: Garamendi sailburuari eta zure talde osoari; nola ez, etxe honetako legelaritaldeari, Montse Auzmendiri bereziki, dena oso erraz jarri digulako; eta, bueno, parte hartu duzuen legebiltzarkide guztioi ere bai, Angulo eta Gordillo jaunei; Rico jauna, zuri ere eskerrak. Eta, bereziki, Arzuaga jaunari eskertu nahi diot legearen tramitazioaren hasiera-hasieratik izan duzun jarreragatik. Akordioa nik uste dut erraza izan dela; ekarpenek hobetu egiten dute legea. Eta horrela lan egiteak asko errazten ditu gauzak, eta bereziki eskertu nahi nizuen. Besterik ez. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24010 | |
12 | 136 | 16.03.2023 | GORDILLO PÉREZ | PV-ETP | Eskerrik asko, presidente andrea. Euskadiko administrazio publikoen zehatzeko ahalmenari buruzko lege-proiektua, Eusko Jaurlaritzak duela legegintzaldiren bat edo beste zain dituen legeproiektu horietako bat da. Egia esan, funtsezko gaia, lege honen funtsezko gai tekniko-juridikoa, legearen izatea bera izango litzateke. Horrelako lege bat duen autonomia-erkidego bakarra gara gu, autonomia-erkidegoan bertan zehapen-esparruari buruzko ingurumen orokor bat ezarri nahi duela esatera datorrena. Espainiako beste autonomia-erkidego batek ere ez du halakorik, ni oker ez banago behintzat. Oinarrizko legeriakoak diren bi lege nazional daude: 39/2015 eta 40/2015 legeak. Eta bai 1998ko legeak, eta bai bere garaiko 39/1992 legeak eta egungo legeriak, funtsean egiten dutena da oinarrizko legeria zeharraldatu; hau da, legedi nazionalak edo oinarrizkoak ezartzen dituen irizpide orokorrak, kasu honetan, eremu autonomikora ekarri. Beraz, lehenengo auzia legearen izatea bera da. 1998ko legea bagenuenez, Gobernuak egokitu egin nahi izan zuen. Bien. Bi aukera zituen: edo erauzi −eta Estatuko oinarrizko legeriarekin geratuko ginen, eta aukera ona izango zen hori−; edo legedi berrira egokitu, kasu honetan. Erauzteak zer erakarriko lukeen eta abar kontuan hartuta, ulertu ere ulertzen dut 1998ko legea eguneratzeko hautu politikoa. Estatuko oinarrizko legerian, 39/2015 eta 40/2015 legeetan ere lehendik bazetozen zenbait gai ekarri nahi izan dira berritasunak balira bezala legegintza-prozedura osoan zehar. Beraz, egokitzapena da legearekin egin dena, gairen bat aldatuz, egokitzapen horren ondoriozko aldaketa logikoak txertatuz, eta ezer gutxi gehiago. Guk zuzenketa batzuk aurkeztu ditugu, eta Jaurlaritzarekin hitz egin dugu haietaz. Gobernua konbentzitu dugu gure zuzenketak onartzearen ontasunaz. Ia guztiak onartu dizkigute. Bitxia bada ere, haietako pare bat ez dira ontzat eman, eta ez dut oso ondo ulertzen zergatik ez; baina, azken batean, zuzenketen kupo garrantzitsu bat onartu zaigu. Gertatzen dena da beste talde batzuen zuzenketak ere onartu direla; kasu honetan, Bildurenak, hain zuzen ere, gure ustez, legearen beraren alderdi teknikoa itsustu egiten dutenak. Zehapen-prozeduraren alderdi teknikojuridikoan zentratu gara gu. Beste talde batzuk hizkuntzaren alderdian zentratu dira, eta hori oso ondo dago, edo are gehiago, esan dezagun…, bada, ez dakit sentimentala den, horrek ere bere interesa izan baitezake; baina guk nahiago izan dugu alderdi tekniko-juridikoan zentratu. Zuzenketa batzuk sartzearen ondorioz, hemendik denbora batera, norbaitek bideo horiek eta bilkura-egunkari horiek erreproduzitzen dituenean, lege hau eta bere aplikazioa aztertu behar dituenean, egiaztatu ahalko du: etorkizunean interpretazioarazoren bat sor dezaketen zuzenketa batzuk sartu direla, gure ustez. Interpretazio-arazoak izateko arriskua dago. Eta bada, halaber, aipatu beharreko gai bat, honako hau: legearen helburua da Euskadin zehapenaraubidearen esparru orokor bat sortzea. Zioen azalpenak dio hori. Baina, gero, sail batek Legebiltzar honetara lege-proiektu bat ekartzen duen bakoitzean edo, are gehiago, erregelamendu-arau zehatzaile bat sortzen duenean, bere irizpideak ezartzen ditu hartan, hemen ezartzen diren irizpide orokorrak alde batera utzita, aldatuta eta ez ikusiarena eginda. Beraz, dagoeneko oinarrizko legerian bagenituen irizpide orokor batzuk, baina euskal legean jartzea erabaki dugu. Ados. Baina, euskal legeria orokorrean bertakoak izan daitezen dauden irizpideak ere alde batera uzten baditugu, zein da legearen baliagarritasuna? Zertarako balio du azkenean legeak? Hori da funtsezko gogoeta. Adibide bat jarriko dizuet: berriro arauhaustearen gaia. Berrerortzea, Ganbera honetan, bilkura honetan, arestian onetsi den testuaren arabera, alegia, 11.6 artikuluaren arabera, zehapenak eta gainerakoak zehazteko geratu den bezala, zehapena mailakatzeko irizpidea da berrerortzea, mailakatzeko irizpidea da. Bada, DSBEren legean, 14/2022 Legean, arau-hauste autonomoa da berez. Gauza bat da mailakatze-irizpide bat, eta beste gauza bat arauhauste bat. Horrek adierazten digu irizpide orokor batzuk baditugula, baina gero, legeria espezifiko bat egiten den bakoitzean, hori aldatu egiten dela. Zein da emaitza? Bada, araudia puztu egiten dela. Hura murriztea zen helburua, ezta? Bada, kontrakoa lortzen dugu: egungo araudia eta tratamendudesberdintasunak hazi egiten ari dira. Horrek, nire ustez, segurtasun juridikoa eman beharrean, zaildu egiten du hura. Beraz, ondorioa: pragmatikak, gutxi eta beteko direnak. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24011 | |
12 | 136 | 16.03.2023 | ARZUAGA GUMUZIO | EH Bildu | Bai. Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Egun on denoi. Azalduko dut gure aldeko botoa. Izan ere, guztiok esan dugu lege hau oso teknikoa dela, teknizismoz josia, eta, hori esanda, ematen du dela lege bat garrantzi gabea, sakonera gabea edo, agian, arima gabea. Eta pentsatzen dut justu kontrakoa dela, ze oso garrantzitsua da hemen ebazten dena. Sakonera handiko legea da, izaera praktikoa daukana. Eta guk, gainera, nahi izan dugu edukietan karga gehiago jartzea, azkenean administratuaren eskubideak bermatzeko Administrazioaren aurrean. Hemen, kontzeptu, printzipio eta eskubide asko zeuden jokoan, eta nik pentsatzen dut lege honekin eta guk ipinitako zuzenketen bitartez herritarrei tresnak ematen dizkiegula Administrazioaren aurrean euren eskubideak bermatzeko eta babesteko. Hiru puntu aipatuko ditut; hainbat aipatu dira, baina gure zuzenketen bitartez txertatu diren hiru elementu aipatu nahi ditut. Lehenik eta behin, autoritate-agenteek duten egiazkotasun-printzipioari mugak ezartzen zaizkio. Atestatuak, txostenak, espediente santzionatzaileak egiten direnean, horiek izan behar dira arrazoituak, koherenteak, logikoak, arrazoizkoak eta giza portaeraren esperientziaren komunean oinarrituak, eta kontrako froga ahalbidetuko dute. Es lo que hemos introducido en el texto, arazo bat egon ohi delako: autoritate-agentearen egiazkotasun-printzipioa nagusitzea; hau da, autoritate-agenteak esaten duena esaten duenean, edo esaten duen bezala esaten duenean, hura izaten dela balio duena eta nagusituko dena. Printzipio horri mugarriak ezarri zaizkio, eta autoritate-agentea eta instrukzio-egilea behartuta daude beren txostena arrazoitua eta koherentea izan dadin eta kontrako froga onar dezan, alderdien berdintasun-printzipioa eta ustezko arauhauslearentzako kontraesan-printzipioa defendatuz. Nire ustez, aipamen berezia merezi duen bigarren elementua da biktimaren figura administrazioaren zehapen-prozesuan sartzen dela. Prozesu zigortzailean, Administrazioaz eta balizko arau-hausleaz gain, batzuetan, erdian, biktima agertzen da. Batzuetan, kaltetua izaten da arau-hausle horren ekimenagatik. Buruan izango dituzue kasu batzuk non agenteen espediente diziplinarioetan edo ingurumendelituetan biktima ere agertzen den, biktima indibiduala edo kolektiboa: pertsona bat, arauhaustea sufritzen duena, edo kolektibo bat, elkarte bat, bere printzipioak defendatzen dituen printzipioetan inplikatua, kaltetua sentitzen delako. Eta subjektu gisa agertzen da ja lege honetan. Arautzen dugu biktimek prozesuan zehar beren interesak defendatzeko duten eskubidea egikaritu dezaten. Ez dadila gerta aurrerantzean biktima edo prozesu administratiboan, zehatze-prozesuan interesa duen pertsona babes gabe egotea edo parte hartzeko aukerarik ez izatea. Hirugarren elementu bat jarri nahi dut mahai gainean, lege honen bitartez berrikuntza dena, eta da zigorraren mailakatzea edo progresibitatea ezarri dugula, arau-hausleen gaitasun ekonomikoaren arabera. Ez da gauza bera isun bat jartzea hilaren amaierara heltzen ez den pertsona bati edo kapital handia duen pertsona bati. Egoera ezberdinak direnean berdintasuna aplikatzea ez da bidezkoa. Beraz, zaurgarritasun-egoeran dagoenari zigorra edo isuna gutxitzeko aukera emango zaio. Eta komentatu da: lege orokorra izanik, gainera, honek gainontzeko lege sektorialak informatzen ditu. Beraz, horietan ere, aparataje santzionatzaileari gainbegirada bat eman beharko diogu, hori egokitzeko. Beste eduki aurrerakoi bat ere txertatu dugu. Zigorrak inposatzean, komunitatearen aldeko lanak ezarri ditugu, adibidez. Eta, hortaz, horregatik pentsatzen dut lege berritzailea, lege aurrerakoia eta herritarrei eta administratuei eskubideak babesteko tresna berriak eskaintzen dizkion lege bat dugula. Erraza izan da adostasunera heltzea. Eta nik ere eskertu nahi diot Irune Berasaluzeri egin duen lanketa, departamentuarekin konexioan aritu baita denbora guztian. Gorabehera tekniko batzuk izan ditugu, azkenengo minutura arte papeleoarekin joan-etorrian. Baina, benetan, azpimarratu nahi dut hasieratik eduki dugun sintonia, eta oxala prozesu legegile guztiak erraztasun eta eraginkortasun honekin egingo bagenitu. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24012 | |
12 | 136 | 16.03.2023 | JUSTIZIA ETA GIZARTEPOLITIKETAKO SAILBURUAK (Melgosa Vega) | Legegintzako dekretuaren proiektua, emakumeen eta gizonen berdintasuna lortzeko eta emakumeen kontrako indarkeria matxistarik gabe bizitzeko legearen testu bategina onartzen duena. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Buenos días a todas y todos. Señora presidenta de la Cámara, señorías, buenos días. Como saben ustedes, la Ley para la igualdad de mujeres y hombres y vidas libres de violencia machista contra las mujeres fue aprobada por este Parlamento hace un año, el 3 de marzo de 2022, concretamente. Esa ley se basa, a su vez, en la Ley para la Igualdad de Mujeres y Hombres de 2005. La disposición final octava de la nueva ley aprobada el pasado año, por su parte, autoriza al Gobierno Vasco a refundir ambos textos legales. Nuestro objetivo es que la ley tenga vigencia. Eso es lo que hace la ley que hoy aprobamos: un año después, refundir ambas, la del año 2005 y la aprobada el pasado año. La dispersión y la fragmentación dificultan la interpretación y aplicación de las normas legales. Ahora, refundiendo ambas disposiciones en un único conjunto normativo, proporcionamos mayor claridad a nuestra normativa en materia de igualdad en Euskadi. Esaten ari nintzen gaur egin behar dugun testu bateginaren onespenaren helburu nagusia dela berdintasunaren alorreko euskal araudiari argitasun handiagoa ematea, gai horrekin zerikusia duten xedapenak arau multzo bakar batean bilduz. Mugatua da testu bateginak Legebiltzar honetan onetsi zenaren aldean duen berrikuntza-ahalmena. Izatez, lege-testua erregularizatzeko, argitzeko eta harmonizatzeko beharrezkoak ziren aldaketak baino ez dira aintzat hartu. Erabili den prozedurari dagokionez, aldez aurretik legegintzako dekretuaren proiektua onetsi ondoren, Herri Administrazioetan Hizkuntza Normalizatzeko Zuzendaritzaren eta Kontrol Ekonomikoko Bulegoaren txostenen eta Euskadiko Aholku Batzorde Juridikoaren irizpenaren mende jarri zen hura. Azkenik, testua Gobernu Kontseiluari eta Legebiltzar honi helarazi zitzaien. Atseginez esan behar dut bi legeen bat-egite honetan ez dela aintzat hartu, adibidez, 2005eko Berdintasunerako Legearen hirugarren xedapen gehigarria, sailetako egiturak berdintasun-unitateak sortzeko egokitzeari buruzkoa, hain zuzen ere, agindu hori dagoeneko beteta dagoelako; eta horrek erakusten du berdintasunaren bidean aurrera egiteko legeek duten garrantzia. Gaur, legearen testu bateginaren onespen hau baliatu nahi dut haren urteurrena ospatzeko, eta legeak berak planteatzen dizkigun erronka eta aukera guztiak gogora ekartzeko. Eta gogora ekarri nahi nuke, halaber, garrantzi handia ematen diogun zerbait: legea onestean lortu zen adostasuna, hura lantzeko baliatu zen modua. Lan egiteko modu hori oso elementu aberasgarria izan zen, eta berdintasunaren alorreko beste ekimen batzuetara eramaten ari da. Espero dut etorkizunean akordio-giro horretan lanean jarraitu ahal izatea. Las leyes no son exclusivamente algo que queda escrito en un papel. Las leyes nos ayudan a cambiar y a mejorar la sociedad. Las leyes afectan directamente a las vidas de mujeres y hombres. En ese sentido, la reforma de la ley de igualdad que aprobamos hace un año nos va a permitir dar pasos firmes. Entre otras cuestiones, hemos dado ya pasos en los siguientes campos: en la formación del personal de la Administración y de todos los profesionales implicados; en potenciar el enfoque interseccional; en la atención a las mujeres víctimas de violencia; en la prevención y detección precoz de la violencia; en la protección de niños y niñas víctimas de violencia; en la coordinación interinstitucional; en la educación igualitaria; en la distribución equilibrada de las labores de cuidados; y en aumentar la participación política y social de las mujeres, así como en la implicación de los hombres. Ez dut gutxietsi nahi, oraingoa lantzerakoan, aurretiaz oinarri sendoak, 2005eko legeak berak ematen dizkigunak, edukitzeak izan duen garrantzia. Orain arteko berdintasunerako legearekin aurrerapausoak eman ditugu genero-ikuspegia txertatzeko osasunean, hezkuntzan, ekonomian, enpleguan, kulturan, gizarte-zerbitzuetan, segurtasunean eta hirigintzan, eta gizonen eta emakumeen bizitzan nolabaiteko eragina duten politika guztietan. Orain badugu lege berri hau, dekretu ugariren bidez garatzen jarraitzen duguna, eta hari esker berdintasun-politikak garatzeko baliabide ekonomikoak, giza baliabideak eta baliabide teknikoak indartuko dira; administrazioetako langileak berdintasunean prestatzeko aukera garrantzitsua dakar legeak; haurrak eta nerabeak indarkeria matxistaren aurrean gehiago babesten ditu; indarkeria-kasuen detekzio goiztiarra hobetzen du; mota guztietako indarkeria matxistaren inguruko arreta zabaltzen du; biktimen erreparazio-eskubidea aitortzen du; ikuspegi intersekzionalean aurrera egiten du; koordinaziosistemak hobetzen ditu eta emakumeen ahalduntzea eta gizonak beste aurrerapen askotan inplikatzea bultzatzen du. Legearen aldaketa onetsi zenetik, Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailak, Emakunderen eskutik, arauak xedatzen dituen betebeharrak ezartzeko prozesuari ekin zion. Aldi horretan, zenbait informazio-saio egin dira maila ugaritan eta hiru lurraldeetan, legearen aldaketa ezagutarazteko. Agindu berrien edukia eta horiek betetzen inplikatuta dauden erakundeak beren-beregi identifikatzeko lanketa egin da. Bi lan-dokumentu lantzen ari gara, kontratazio publikoaren eta dirulaguntzen alorrean legea aplikatzeari begira. Haien edukiak zehaztu bezain laster aurkeztuko zaizkio biak ala biak Gobernu Kontseiluari, onets ditzan. Gainera, sailen arteko lantalde teknikoaren esparruan, prozesu bat abian jarri da plan estrategiko eta sektorialetan legea aplikatzeko irizpideei buruzko proposamen baten oinarriak lantzeko. Gizonen eta Emakumeen Berdintasunerako Behatokia sortzeko aldez aurreko azterlan bat egiten ari gara. Emakumeen aurkako indarkeria matxistaren biktima diren emakumeei harrera hobea egiteko Erakundeen arteko III. Akordioa egin eta sinatu da. Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako VIII. Plana prestatzen ari gara. IVAPekin lan egin da Eusko Jaurlaritzaren etorkizuneko berdintasun-prestakuntzako planaren oinarriak adosteko. Prestatzen ari gara emakumeen aurkako indarkeria matxistaren ondorioz hildakoen umezurtzentzako laguntzei buruzko dekretua. Aurrekontuetan partida bat dator, judizialki ezarritako kalte-ordainak ordaintzen ez diren kasuetarako laguntza ekonomikoa ezarri ahal izateko aurretiazko azterlan bat egiteko. Legeak dakartzan aldaketak ezagutarazteko zenbait material landu dira. Eta jardunaldi bat egin da legeari buruz eta hura Europako testuinguruan kokatzeari buruz. Eta gaur onetsi behar dugun legearen testu bategina osatzeko lan egin da. Urtebete besterik ez da igaro eta, esan bezala, aurrera goaz lege hau ezartzeko bidean, herri honek berdintasunarekin duen konpromisoaren isla baita hau. Eta, amaitzeko, eskerrak eman nahi dizkiet emakumeen elkarteei, mugimendu feministei, berdintasun-teknikariei, legean parte hartu zenuten bakoitzari, berdintasun-politikak finkatzen lagundu zenigutelako. Bide batez, abagune hau aprobetxatu behar dut gizonei dei egiteko gogoraraziz gizarte berdinzaleago baten alde beraiek duten inplikazioa beharrezkoa dela lege hau osorik ezartzeko. Eta Marcela Lagarderen esaldi batekin amaitu nahi nuke: "Sororitatea parekoen arteko itun politikoa da. Hura lortzeko mekanismorik eraginkorrena da erabakitzea zertan gauden ados, eta ez etortzea bat geure generoarentzako munduari eskatzen diogun errespetuan. Gure arteko itunak denboran mugatuak dira eta helburu argiak eta zehatzak dituzte; haiek jorratzeko, haiek berritzeko edo haiei akabera emateko moduak ere barnean hartzen dituzte. Horrela jokatzean, emakumeok geure kointzidentziak zabaltzen ditugu eta gure kemena indartzen dugu geure nahiak munduan aldarrikatzeko eta adierazteko". Gracias a todas y todos. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24013 | |
12 | 136 | 16.03.2023 | SÁNCHEZ MARTÍN | SV-ES | Legegintzako dekretuaren proiektua, emakumeen eta gizonen berdintasuna lortzeko eta emakumeen kontrako indarkeria matxistarik gabe bizitzeko legearen testu bategina onartzen duena. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Eskerrik asko, presidente andrea. Gaur hemen ari gara, osoko bilkura honetan, Emakumeen eta gizonen berdintasunerako eta emakumeen aurkako indarkeria matxistarik gabe bizitzeko Legearen testu bategina onesten. Testu bategin berri bat onestearen helburu nagusia da gizonen eta emakumeen berdintasunaren alorrean araudi autonomiko argiagoa edukitzea, eta gai horri eragiten dioten xedapenak arau multzo bakar batean integratzea. Horixe esan du Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburua den Melgosa andreak bere hitzaldian. Jaurlaritzak berak eta, batez ere, haren barnean Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailak egindako lan eskergaren, eta Legebiltzar honetan bertan egin eta araudi horrek Ganbera honetan adostasun zabala izatea lortu zezan egindako lan zabalaren ondorioz, onetsi zen 1/2022 Legea, martxoaren 3koa, gure 2005eko aurreko Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Legearen bigarren aldaketa egitekoa. 1/2022 Legeak, martxoaren 3koak, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Legearen bigarren aldaketa egitekoak, bere azken xedapenetako zortzigarrenean baimena ematen zion Eusko Jaurlaritzari, legea indarrean sartu eta urtebeteko epean, testu bakar batean batera zitzan 2005eko Legea, otsailaren 18koa, zein 1/2002 Legea, martxoaren 3koa, eta 3/2012 Legea, otsailaren 16koa, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Legea eta Emakunde-Emakumearen Euskal Erakundea sortzeko Legea aldatzeko dena. Eta lortu nahi zen helburua… Eta era berean 1981eko ekainaren 30eko Legearen 52.4 artikuluak ahalmena ematen zion…, eta ahalbidetzen du, logikoa denez, lege-testu horiek guztiak erregularizatu, argitu eta harmonizatzeko ahalmena jasotzen du testu bategina egitea, idazkun berean integratuz eta, logikoa denez, onetsi den azken aldaketa homogeneizatuz. Horixe da gaur Eusko Jaurlaritzak eta gure sailburu Melgosa andreak Legebiltzar honetara ekarri digutena; eta horren barruan, aurretik zeuden artikulu horiek ordenatu eta zenbakitu egin dira; eta haien arteko berrikuspenak eta adostasunak egin dira, eta akatsak zuzendu dira, logikoki; edo, berak adierazi duen bezala, artikuluren bat ezabatu egin da, denboraren poderioz jada gaindituta zegoelako, beteta zegoelako. Sozialistok beti uste izan dugu berdintasuna gure jardunbide politikoaren bizkarrezurretako bat dela. Eta, beraz, bai horixe, berdintasunaren eta emakumeen aurkako indarkeriaren eremuan, soldataarrakalaren eremuan, hezkuntzan eta abarretan oso garrantzitsuak diren gaiak eta akordioak ere barne hartzen ditugu gobernu-akordioaren barruan. Zalantzarik gabe, 2005eko legeak aurrerapauso handia eman zuen Euskal Autonomia Erkidegoan berdintasun-politiketan; eta ahalbidetu zuen esparru juridiko hori ezartzea, gure politikei indar loteslea eman ziena; hori lortzeko baliabide gehiago izatea erraztu zuen, baita pisu politiko handiagoa izatea ere, eta hobekuntza handia izan zen gure herritar guztientzat. Zalantzarik gabe, araudi horien guztien eta aurrerapen horien guztien onuradun nagusiak emakumeok izan gara, kargu publikoetara iristeko aukera handiagoa eman baitigute, ordezkaritza handiagoa eta, jakina, gizonen eta emakumeen artean egiazko berdintasun horretan aurrera egitea. Eta erauztea emakumeon aurkako diskriminazioak, indarkeria mota guztiak barne, funtsezko elementua baita hori guretzat bere burua demokratikotzat eta gizalegezkotzat duen gizartearen garapen sozial eta demokratikorako, giza eskubideen kontua delako. Asko aurreratu dugu azken urte hauetan; baina, jakina, aurrerapausoak ematen jarraitu behar dugu gizonen eta emakumeen artean benetako berdintasun eraginkor hori lortzeko. Gaur, testu bategina onestearekin batera, norabide zuzen horretan ere aurrera egiten dugu. Lege horrek aurrerapen garrantzitsuak egiten ditu emakumeon aurkako indarkeria kontuan hartzeko; eta beste desberdintasun-adierazpen batzuk ere aintzat hartzen ditu, soldata-arrakalaren eremuari, pobreziaren feminizazioari edo erabakiak hartzeko eremuetan gaur egun oraindik duen ordezkaritza murritzagoari egiten baitio erreferentzia. Berdintasunaren eta genero-indarkeriaren aurrean adingabeak babestearen alorreko prestakuntza areagotu egiten du. Hobekuntza asko txertatzen ditu, eta gaur onetsiko dugun testu bateginean aintzat hartuta daude. Eta horrekin aurrerapausoak ematen jarraitzen dugu, emakumeon aurkako indarkeriarik gabeko gizarte berdinzaleago bat lortzeko, askoz ere planteamendu aurreratuago eta eraldatzaileago batetik abiatuta. Aitzindariak izan ginen 2005ean, eta hala izaten jarraitzen dugu gaur onesten den testuarekin, 2005eko testua eta 2022an onetsitako aldaketa bateratzen baititu. Gure talde parlamentarioa pozik dago egindako lanarekin, beti babestuko baitugu berdintasunaren alorrean egiten den edozein aurrerapen. Eta, jakina, testu bategina onestearen alde bozkatuko dugu. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24014 |
12 | 136 | 16.03.2023 | ARRIZABALAGA ARRUZA | EA-NV | Legegintzako dekretuaren proiektua, emakumeen eta gizonen berdintasuna lortzeko eta emakumeen kontrako indarkeria matxistarik gabe bizitzeko legearen testu bategina onartzen duena. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Eta agur berezi bat gaur publiko artean daukagun Emakundeko zuzendariari eta haren ekipo guztiari. Emakumeen eta gizonen berdintasunerako eta emakumeen aurkako indarkeria matxistarik gabe bizitzeko Legearen testu bategina onartzen duen legegintzako dekretua onartuko dugu gaur. Eta hori araudiak ezarritako tramitea dela esan genezake, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Legearen bigarren aldaketa egiteko martxoaren 3ko 1/2022 Legearen azken xedapenetako zortzigarrenak honako hau ezartzen baitigu: baimena ematen zaiola Eusko Jaurlaritzari Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legean eta lege horretan egindako aldaketetan jasotako legexedapenak testu bakar batean batzeko, lege honen eta otsailaren 16ko 3/2012 Legearen arabera. Eta Eusko Jaurlaritzak, ondorioz, bateratu beharreko lege-testuak erregularizatu, argitu eta harmonizatu egin ahal izango ditu. Beraz, horri erreparatuz, legegintza-gaikuntza hori gauzatzeko emandako epearen barruan, beharrezkoa zen aipatutako izapidetzari hasiera ematea. Alde horretatik −eta ez dut lar teknikoa izan nahi, baina gaurko gai honetan teknikoa izatea beharrezkoa da−, ekainaren 30eko 6/2022 Legeak, xedapen orokorrak egiteko prozedurarenak, 12. artikuluan ezartzen duenez, proiektuarekiko arauxedapenaren gaiaren gainean eskumena duen saileko sailburuaren aginduz hasiko da prozedura hori. Eta testu hori da araua egiteko prozeduraren oinarrizko oinarria eta ardatz nagusia. Legean ezarritako legegintzako dekretua onartzeko epea urtebete da, legea indarrean jartzen denetik kontatzen hasita. Legea 2022ko martxoaren 17an argitaratu zen, eta hurrengo egunean jarri zen indarrean: 2022ko martxoaren 18an. Aholku Batzorde Juridikoaren irizpidearen arabera, testu bategina emateko denbora-muga hori funtsezkoa da. Beraz, legegintzarako eskuordetza epe jakin baterako baino ezin da gauzatu, eta erabileraaraua argitaratuz agortzen da. Beraz, esan bezala, beharrezkoa zen tramite hau egitea. Ikuspegi tekniko batetik hausnarketa egiten badugu, legegintzarako eskuordetza hori zabala da, bategiteari ez ezik −esan bezala− harmonizatzeari ere bai baitagokio. Emakumeen eta gizonen berdintasunerako eta emakumeen aurkako indarkeria matxistarik gabe bizitzeko Legea eta haren aldaketak lege-testu bakar batean bateratzeak aginduak berriro zenbakitzea eta arauen barne-igorpenak egokitzea eskatzen du. Beraz, lehenik eta behin −eta ez naiz honetan gehiago luzatuko−, aipatutako legea aldatu duten arauak aztertu behar izan dira, indarrean dauden eta edukia dela-eta testu bategin honetan sartu behar diren xedapenak sartzeko. Hori dela eta, xedapen horiek guztiak berriro zenbakitu behar dira, eta, hala badagokio, xedapen batzuk edukiarekin bat datorren kokapen sistematiko batean egokitu behar dira. Bigarrenik −eta hau ere garrantzitsua zen−, erabilitako hiztegia eguneratu eta berrikusi behar da, gramatika-kontuak barne, eta, aldi berean, lan sakona egin behar da testuan zehar modu desberdinean erabiltzen ziren termino jakin batzuen erabilera bateratzeko, beharrezko barne-kohesioa emateko. Eta, gainera, urte hauetan guztietan, terminologia ere aldatu eta berritu egin izan da. Era berean, helburu dauka euskarazko bertsioaren terminologia bateratzea ere. Aholku Batzorde Juridikoaren irizpide juridikoaren arabera, ordezkaritzak gaitasuna ematen du euskarazko bertsioaren hizkuntza berrikusteko, arlo horretan euskara teknikoan eta juridikoan egin diren aurrerapen garrantzitsuak kontuan hartuta. Aldaketa horiek beharrezkoak izan daitezke azken emaitzarekiko bat ez etortzeak saihesteko, eta, azkenean, ustezko segurtasun juridikoari eragiten dio. Gainera, hobekuntza tekniko posibleen artean, artikuluak antolatzeko moduan egindako aldaketak aipa daitezke. Horietako batzuek eduki trinkoa eta eragin dituzten aldaketa ugarien emaitza luzea izan dute. Eta, ildo horretan, xedapen zabal batzuk hainbat artikulutan bana daitezke. Beraz, bat etorriz, artikuluen zenbakiak doituko dira, eta haien arteko igorpenak eta bat-etortzeak. Eta, azkenik, ikuspegi teknikotik haratago, guretzat, horrek guztiak helburu dauka, baita ere, Legebiltzar honetako indar politiko gehienek euskal gizarte berdinzaleago, emakumeen aurkako indarkeriarik gabeko gizarte feministago baten alde hartutako konpromisoak berrestea, ekitate-balioen inguruan hautsiezinezko adostasunak lortzea. Desberdintasunaren inguruko adostasuna ere lortu dugu, emakumeen alde egiten duten akordioak lantzeko ahalegina eta atzerapausorik ez emateko borondate irmoa. Lege honek lehen urratsak eman ditu, Melgosa sailburuak bere diskurtsoan esan bezala −benetan inspiragarria izan da−, eta argi dago sailak eta Jaurlaritzak legea bere osotasunean aplikatzean aurrera egiteko borondatea dutela. Lan egin behar da, eta horretan ari gara. Legebiltzarrean, gure betebehar politikoa aldaketa erraztea da, eta lege honek berdintasunaren alde gure gizarteari ekartzen dizkion aurrerapen asko bultzatzen jarraituko dugu. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24015 |
12 | 136 | 16.03.2023 | MARTÍNEZ GRISALEÑA | Mixto-Vox | Legegintzako dekretuaren proiektua, emakumeen eta gizonen berdintasuna lortzeko eta emakumeen kontrako indarkeria matxistarik gabe bizitzeko legearen testu bategina onartzen duena. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Eta egun on guztioi. Berdintasunerako Legearen testu bategina bozkatu behar da, eta inposatu nahi den paradigma sozial berriari erantzuten dion testua da, ikuspegi lerratu, sektario, uniforme, baina, batez ere, eskuhartzailea dakarrena. Interbentzionismoa da, generoikuspegiaren bitartez XXI. mendean ezarri den ikuspegi dogmatiko berriaren bidez, gizarte-espazio guztiak, publikoak zein pribatuak, gainezkatu nahi dituen ikuspegia. Fede-dogma horrek ikuspegi uniformea agintzen du, eta ez du ñabardurarik onartzen, ezta ñabardurarik txikiena ere, gai horren ikuspegi ofizialista alda dezakeenik. Feminismo erradikalaren parametroak eta aginduak zalantzan jartzen dituen edonor matxistatzat, sexistatzat edo misoginotzat joko du automatikoki moraltasunaren polizia berriak. Paradigma sozial berriarekin bat ez gatozenok zitalkeria eta kriminalizazio publikoa pairatu dezakegu. Toga daramaten fatxak dira epaileak. Dogmak partekatzen ez dituzten emakumeak abduzituta daude eta kultura matxistaren biktima dira. Ginekologoek indarkeria obstetrikoa praktikatzen dute. Mugimendu feminista klasikoak patriarkatuari saldu dio bere burua. Eta jai herrikoiak ere diskriminatzaileak izango dira emekeriaren parametroen arabera ospatzen eta antolatzen ez badira. Jokabide ideologikoaren ereduei modu milimetrikoan erantzuten ez dien oro gaitzetsi eta kondenatu egiten da. Erradikaltasunak eta jarrera berrien estremismoak duela gutxira arte pentsaezina zen zerbait lortu dute: mugimendu feminista hautsi dute. Kontua ez da toga daramaten fatxek edo Voxeko ultrek beren posizioei uko egiten dietela, baizik feminismo klasikoak beren postulatuei eta planteamenduei muzin egiten diela. Erabateko muturreko planteamenduen bidez emakumea instrumentalizatzeak, erabiltzeak, jabetzeak eta alderdikeriaz erabiltzeak erakarri du Sánchez jauna edo Montero andrea eszenatokian agertu baino askoz lehenagotik mugimendua eta emakumeen eskubideak defendatzen dituzten emakumeen arbuioa. Baina emekeria, lege-testu honetan oso ondo islatzen dena, Pam Rodríguez andrearen esaldi loriatsu batean laburbildu daiteke: "Gizonek ez dute Erregistro Zibiletik pasatu beharrik bortxatzaile izateko; bortxatzaile dira, eta, zoritxarrez, gure herrialdean bortxatzaile samarrak dira". Guretzat, Voxeko kideontzat, misandria besterik ez da hori. Esan nahi baita, gure ustez, biziro interbentzionista dela lege-testua. Ereduak aldatu nahi ditu, rolak eta estereotipoak ezabatuz, zuen parametro ideologikoekin bat datozen rolak eta portaerak ezarri ahal izateko. Gizonak feminizatu egin nahi dituzue, zuek maskulinitate toxikotzat jotzen duzuena ezabatuz; eta emakumeak maskulinizatu egiten dituzue, eredu uniformeak ezarriz. Benetan ez duzue pertsonen aniztasunean sinesten, gizonak eta emakumeak biologikoki eta emozionalki ere desberdinak baikara. Are gehiago, ez daude bi pertsona berdin, ezta sexu berekoak direnean ere. Zuek, hain zuzen ere, defendatzen omen duzuen aniztasun hori erauzi egin nahi duzue. Pertsonen bizimodu pribatuan eragina duten ohiturak eta portaerak aldatu egin nahi dituzue, haien familia-antolamendua normatibizatuz. Bizikidetza ideologizatzeko eta euskal familien bizimodu pribatua eta intimoa arautzeko darabilzuen ahaleginaren aurrean, guk ozen eta argi esaten dugu: utz iezaiezue herritarrei beren familia-bizikidetzarako arauak askatasunez antolatzen, eta bere inguruabarretara egokitu ditzala bakoitzak. Mutiko batek futbolean jokatzea nahiago badu, eta neskato batek panpina batekin jolastea nahiago badu, utz iezaiozue askatasun osoz jolasten, haien lehentasunak kontrakontrakoak balira bezalaxe. Nor zarete zuek haur batek zerekin jolastu dezakeen edo jolastu behar duen inposatzeko? Ezer txarrik ba al dago mutiko batek futbolean eta neskato batek panpina batekin jolastea libreki erabakitzen duenean? Ezertxo ere ez, justu kontrakoa erabakiko balu bezalaxe. Horregatik, Voxen erabateko errespetua diogu pertsona bakoitzak duen aukera egiteko askatasunari. Hezkuntzaren alorrean ere, interbentzionismoa. Doktrinamendu hutsa dela esan behar da, gainera, paradigma sozial berria inposatzeko. Estereotipatutako irudirik erakusten ez duten material didaktikoak. Ba ote dago ezer txarrik bere semea, bere aita edo bere ama zaintzen ari den emakumearen hain irudi maitagarrian? Ezertxo ere ez, gizon bat agertuko balitz bezalaxe. Beraz, utz iezaiozue pertsona eta familia bakoitzari libreki aukeratzen duen rola hartzen eta bere burua nahieran antolatzen. Testuak esan ere esaten du generobaldintzapenik gabeko aukera akademiko bat egon behar duela, sektore jakin batzuetan, esate baterako industrian, emakumeak duen ordezkaritza eskasa onbideratzeko. Eta neure buruari galdetzen diot: ba ote dago lege-eragozpenik emakume batek, nahi izanez gero, ingeniaritza ikasi ahal dezan, adibidez? Ez. Ez al duzue pentsatu herri honetako emakumeak nahiko helduak eta libreak garela lehentasunezkotzat jotzen ditugun hezkuntza-aukerak hautatzeko? Baldintzapenak ezabatuko ote dituzue gizonezkoen ordezkaritza txikia duten lanbide- eta ikaslesektoreetan, demagun epailetzan eta, oro har, justizian, irakaslerian, funtzio publikoan oro har, abokatutzan edo medikuntzan? Parekotasuna ere aipatzen du testuak. Guk aukera-berdintasunean sinesten dugu, baina hori eta parekotasuna ez dira gauza bera. Parekotasuna kontzeptu matxista eta paternalista da, iruditzen baitzaio emakumeok ez garela gai gure helburuak geure gaitasunen bidez lortzeko. Berdintasuna ez da uniformetasuna; ez gaitezen nahas. Berdin zaigu administrazio-kontseiluan edo gobernu batean emakumeak gizonak baino gehiago badira, edo alderantziz. Benetan garrantzitsua da leku horiek betetzen dituztenak pertsona gaituenak izatea, haien sexua edozein delarik ere. Testuak bermatu nahi duen parekotasunari dagokionez, lan-sektore batzuk erabat maskulinizatuta daude. Eta, beraz, lortu nahi duzuen parekotasun desiratu baino desiratuagoa lortze aldera, galdetzen dizuegu: kuota parekideak eskatuko al dituzte eraikuntza-sektorerako, esate baterako, obran bertako lanak diren horien sektoreetarako, udan tenperatura itogarriak eta neguan hotzak jasaten dituzten sektoreetarako? Edo nazioarteko lurreko garraiolarien sektorean, esaterako, milaka kilometro egin eta egunero kamioiaren kabinan lo egiten duten horietarako? Edo alturako arrantzaren sektorean, arrantzaleek hilabeteak etxetik eta familietatik urrun ematen dituztenean? Legearen beste atal batzuk, gainera, deigarriak baino deigarriagoak dira. Hirugarren artikuluan, printzipio orokorrei buruz ari dela, bereizkeria anizkoitzari aurre egingo zaiola adierazten da. Eta iritzi politikoen ondoriozko diskriminazioa aipatzen duzue. Zinismo eta hipokrisia politikoko ariketa bat da, Legebiltzar hau saiatu ere saiatu zenean gure talde politikoari eta niri, emakume naizen heinean, dagozkigun oinarrizko eskubideak ahalik eta gehien murrizten, eta Konstituzio Auzitegiak onbideratu behar izan zituenean. Talde parlamentarioei jarrera-aldaketa eskatuko al diezue legearen letrara egokitzeko, edo, aitzitik, legea nahierara betetzeko aukera eskaini behar duzue? Zinismo politikoa deitzen zaio horri. Azkenik, bada harridura dezente sortu digun atal bat ere. 32. artikuluan, curriculumari buruzkoan, adierazten duzue emakumearen gorputza erakargarri edo aberastasun-produktu modura erabiltzea zalantzan jartzeko oinarrizko printzipioak ezarriko dituzuela eta edukiak txertatuko direla. Eta 49. artikuluan honako hau adierazten duzue: "Prostituzioaren eta sexu-esplotazioaren alorrean jarduketa-plan bat lantzeko aukera". Gure ikuspuntutik, oso egokia iruditzen zaigu neurria, baina zalantzak ditugu, zentzuzkoak baino zentzuzkoagoak, ea arku parlamentario osoak begi onez ikusiko al dituen horrelako proposamenak, eta ez al dizuen kontraesanik planteatuko, gaur ekimen honen alde bozkatzeak, zuen ohitura eta zaletasun historikoak kontuan hartuta. Eta bukatzeko. Ingeniaritza sozialeko ariketa baten bidez paradigma berri baten inposaketaren aurrean gaude. Bizitza pribatua, hezkuntza, enpresak eta sektore publikoa arautu eta ideologizatu nahi dituen eredua da. Ohiturak, portaerak, emozioak eta askatasunetik eta borondatez hartutako erabakiak aldatu nahi ditu, norabide bakarreko ikuspegi ideologiko uniformetik zuen dogmak inposatzeko. Gizartea zatitzen ari den ikuspegi erradikala da, etxekoak eta arrotzak elkarren aurka jartzen ari dena, eta mugimendu feminista bera ere zatitzea lortu duena. Aukera-berdintasunean, emakumearen eskubideen defentsan edo emakumearen aurkako indarkeria desagerraraztean sinesteak ez du lege honetan federik edukiarazten. Horregatik guztiagatik, aurka bozkatuko dugu. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24016 |
12 | 136 | 16.03.2023 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | Legegintzako dekretuaren proiektua, emakumeen eta gizonen berdintasuna lortzeko eta emakumeen kontrako indarkeria matxistarik gabe bizitzeko legearen testu bategina onartzen duena. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on. 1/2022 Legeak, martxoaren 3koak, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Legearen bigarren aldaketa egitekoak, bere azken xedapenetako zortzigarrenean, ebazten du Eusko Jaurlaritzari baimena ematen zaiola urtebeteko epean testu bakar batean biltzeko 4/2005 Legean, otsailaren 18koan, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerakoan, jasota dauden lege-xedapenak, eta arestian aipatu lege honen bitartez eta 3/2012 Legeak, otsailaren 16koak, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Legeak, eta Emakunde-Emakumearen Euskal Erakundea sortzeari buruzko Legeak, egindako aldaketak. Bateratu behar diren lege-testuak erregularizatu, argitu eta harmonizatu ahalko ditu Eusko Jaurlaritzak. Beraz, onetsi berri den testu bateratu horrekin, non nik ordezkatzen dudan taldea abstenitu egin baita, arauaurreikuspen bat bete nahi da, besterik gabe. Guztiok ikusi ahal izan dugun bezala, azalpenzati txiki bat besterik ez du proiektuak: artikulu bakarra, testu bategina onesten duena. Beraz, testu bategin hori legegintzako dekretuaren bidez onestearen helburua da argitasun handiagoa ematea emakumeen eta gizonen berdintasunaren alorreko araudi autonomikoari, gai horrekin zerikusia duten xedapenak arau multzo bakar batean integratuz. Eta, ondorio horietarako, aurretiaz zeuden artikuluak berriro ordenatu eta zerrendatu egin dira eta, bide batez, haien arteko igorpenak eta batetortzeak ere bai. Era berean, xedapenetako batzuk birkokatu egin dira, haien edukiekin sistematikoki bat datorren kokaleku batean; eta lege-testuak arautzeko, argitzeko eta harmonizatzeko beharrezkoak diren aldaketak egin dira, legegintza-dekretuaren proiektuaren gaiari buruzkoak direnean, kontuan hartuta testu bategin honen bidez berrikuntzarako gaitasuna kasu horietara bakarrik mugatzen dela. Prozeduraren ikuspegitik, Euskadiko Aholku Batzorde Juridikoaren nahitaezko irizpena dago, eta memoria ugari. Ekimenak Emakundeko aholkularitza juridikoaren, Hizkuntza Normalizatzeko Zuzendaritzaren eta Kontrol Ekonomikoko Bulegoaren txostenak ditu, eta alde horretatik, oinarrizko instrukzio-izapideak bete egiten dira. Testu bategina idazteko denbora-mugari dagokionez, ordezkatzen dudan taldeak oharpen bat egin behar du. Ezarrita dagoen epea iraungitze-epea da, guztiok ulertzen dugun bezala, legegintzaeskuordetzeetan; eta deigarria egin zaigu Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian eskuordetzea jasotzen duen legea 2022ko martxoaren 17an argitaratu zela. Horrenbestez, urtebeteko epea dela kontuan hartuta, aipatzen ari garen testu bategina onesteko epea martxoaren 18an amaitzen zen eta, bide batez, legegintzara-eskuordetzea iraungitzeko ezarritako epearen muga-mugan egon da Jaurlaritza hau. Beraz, esan nahi dut biziro deigarria egin zaigula epeari buruzko axolagabekeria edo utzikeria hori; testu bategin hau onesteko epearen ia mugan baitago −lehen nioen bezala− oraintxe bertan. Berdintasuneko sailburuaren agindu bidez hasi zen 2023ko urtarrilaren 9an testu bategina egiteko prozedura, hau da, Gobernuari eskuordetzea ematen zion legea argitaratu eta ia urtebetera. Eta, gero, prozedura hasteko aginduan, azkenean, prozedura presakoa dela adierazten da, Jaurlaritzak testu bategin hori lantzeko urtebete eduki ondoren eskuordetze-epea amaitzen ari zela justifikazio zelarik. Beraz, galdera hauek egin dizkiogu geure buruari: zer egin du Jaurlaritzak urte oso batean? Zergatik eman zen prozedura hasteko agindua duela hilabete batzuk, ia epea betetzear zenean −epea bete egin da, baina mugaraino iritsita, ondotxo zekitenean eskuordetzearen epea urtebetekoa zela eta, beraz, iraungitze-data bat zuela−? Horregatik guztiagatik abstenitu egin gara. Jakina, ez dugu testu bateginaren edukia kritikatu, lehen adierazi dudanera mugatuta baitago hura; baina iruditzen zait Gobernuak, kasu honetan, ez duela espero zitekeen arduraz jokatu. Besterik gabe, eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24017 |
12 | 136 | 16.03.2023 | GONZÁLEZ RODRÍGUEZ | EP-IU | Legegintzako dekretuaren proiektua, emakumeen eta gizonen berdintasuna lortzeko eta emakumeen kontrako indarkeria matxistarik gabe bizitzeko legearen testu bategina onartzen duena. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Egun on guztioi. Eskerrik asko. Egun on, lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok. Pedagogia parlamentarioaren ariketa txiki bat egin nahiko nuke. Aitortu behar dut zuzenbidean trebatuta ez gaudenoi gai batzuk, logikoa denez, eskapatu egiten zaizkigula. Gaur, gure baiezko botoarekin, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako eta Emakumeen aurkako Indarkeria Matxistarik Gabeko Bizitzetarako Legearen testu bategina onesten duen legegintzako dekretuaren proiektua onetsi dugu. Hain korapilatsua den izenburu horren atzean oso errealitate xumea ezkutatzen da, Berdintasunerako Legearen azken bertsioa jasotzen duen testu bateratua onesten ari baikara. Orain arte, hainbat testu erabili behar genituen adostutako aldaketen ondoren, eta, orain, testu bakar honekin, begirada batean izango dugu artikulatu osoa. Eta hori, zalantzarik gabe, baliabide bat da Legebiltzar honetan, eta Jaurlaritzatik ohiko bideak jarraitu ditu lege bati argitasuna emateko, dagozkion memoria, txosten eta abarrekin batera baitator. Izan ere, azken hilabeteetan legegintza-lanari buruz zalantzak izaten ari direla dirudien arren, esku askotatik pasatzen dira legeak, begi askok ikusten dituzte, eta ekarpen asko jasotzen dituzte. Hori esanda, eta beste gogoeta bat egin aurretik, iruzkin labur bat egin nahi dut Gobernuko legelari-taldeari eta Legebiltzarrean dagoenari eskertzeko testu bateginak aurkibide bat izatea. Lege guztiek ez daukate. Eta txikikeria dela eman dezake, baina lege bat aurkibide batekin etortzeak modu arinago eta sinpleagoan erabiltzeko aukera ematen digu. Eta horixe da guk nahi duguna: legeak eskuragarriak izatea, ulergarriak izatea, edonorentzat erabilerrazak izatea; Legebiltzarrean ari garen garenontzat, baina, batez ere, lege horiek lagundu behar dituzten pertsonentzat. Eta, orain, beste gogoeta bat daukat, eta, bueno, horren gainetik dago. Uste dut eta irudipena dut gutako asko erakundeetara etorri garela beste politikagintza bat edo bestelako politika bat egin dezakegula erakustera: adostasunaren politika, puntu erkideak bilatzen dituena, zerk batzen gaituen ikusten duena eta ez zerk banatzen gaituen ikusten duena, geure abiapuntu-eredu desberdinetatik elkar hartuta borroka egiteko zerumuga bat ikusteko gai izango dena. Berdintasuna, hain desiratua eta eskuratzeko hain zaila den berdintasuna, nire ustez, borroka erkide horietako bat da. Ez dakit konturatu zareten, baina iruditzen zait, orokorrean, berdintasun-gaiei buruzko eztabaidaren bat ekartzen dugunean, elkarri begiratzen diogula, elkar ezagutzen dugula, geure jarrerak ere iragazkorragoak bihurtzen direla; eta uste dut politika beste ikuspegi batetik egitea dela hori, nahiz eta akordiorik ez lortu. Eta benetan diotsuet lege hau dela gertatzen zaigun horren adibiderik onena: lege honen izpirituak lege horretatik sortzen diren ekimen guztietan iraun dezan eskatzen dut. Joan den legegintzaldian eta oraingoan, Elkarrekin Podemos-IUk berdintasunaren aldeko eta indarkeria matxisten aurkako borroka egin dugu, baita agenda politikoan emakumeen eskubideak indartzearen aldekoa ere. Zeregin horri ekiteko, praxi feministaren ildoari lotuko gatzaizkio, talde-laneko prozesuen aldeko apustua egingo dugu, eta adostasunak bultzatuko ditugu, Legebiltzarreko indarren artean ditugun desadostasunen gainetik; azpimarratuz garrantzitsua dela euskal gizarteari mezu erkide bat helaraztea eta aldarrikatzea, adostasunen bidez: emakumeon eskubideak babestu eta sustatzeari dagokionez, ez dugula atzerapauso bat bera ere emango, indarkeria matxisten aurkako borroka giza eskubideen kontua dela. Eta Elkarrekin Podemos-IU taldean berdintasunaren aldeko eta indarkeria matxisten aurkako borroka jartzen dugu darabilgun lanketaren erdigunean, baita agenda politikoan emakumeen eskubideak indartzea ere. Horren erakusgarri da testu honen aldeko botoa. Bukatzeko, espero dugu lege hau garatzea eta baliabideak ematea, gizarteak hala eskatzen baitu, Euskadi feminista baita eta ez baikara geldituko gure politika publiko guztiak feministak izan arte. Eskerrik asko, eskerrik asko, eskerrik asko, eskerrik asko, eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24018 |
12 | 136 | 16.03.2023 | ETXEBARRIETA LEGRAND | EH Bildu | Legegintzako dekretuaren proiektua, emakumeen eta gizonen berdintasuna lortzeko eta emakumeen kontrako indarkeria matxistarik gabe bizitzeko legearen testu bategina onartzen duena. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Egun on guztioi. Legean bezala, gaurkoan ere testuari abstentzioa eman diogu. Eta horren azalpena egin nahiko nuke. Lehenik eta behin, argi eta garbi −eta Arrizabalaga andrearekin horrela hitz egin nuen−, horrelako testu bateratu batek erabilerraztasuna izugarri laguntzen du. Eta uste dugu ezinbestekoa dela hainbeste erabiliko dugun, alde batetik bestera irakurriko dugun legea dena batera edukitzea. Beraz, oso begi onez hartzen dugu hortik atera den hori. Guk bere garaian bi arrazoi nagusi eman genituen: alde batetik, legeak zuen ikuspegi positibo hori balioestea. Aipatu da lan egiteko modu bat, aipatu da egiteko modu bat. Hor kokatu genuen indarkeria matxistei zegokienez izugarrizko aurrerapausoak ematen zirela, besteak beste, biolentzia matxistez hitz egiten hasi baikinen −pluralean−. Horren barruan, genero-indarkeria, sexu-indarkeria, indarkeria digitala, politikoa, instituzionala…, bueno, hainbat alor sartu genituen. Eta bazegoen beste aspektu bat guretzat erabakigarria izan zena abstentziora jotzeko garaian, eta gaur ere horretan zentratzea garrantzitsua dela uste dugu, eta izan zen zaintzaren inguruan izan genituen ezadostasunak, noraino heldu gintezkeen. Gure ustez, momentu batean gaude zeinak eskatzen duen indarkeria matxistekin egin bezala markoa handitu, markoa zabaldu eta zaintza-sistema publiko komunitariorantz ere urratsak ematea. Uste genuen Berdintasun Legea bazela horretarako espazio bat. Adibidez, oraintxe, martxoaren 8an mugimendu feministak mahai gainean jarri duen eskaeretako bat izan da. Eta horrek eragin zuen, besteak beste, abstentziora jotzea. Baina, bueno, uste dut gaurkoan mahai gainean jarri behar dugun kontuetako bat dela hori, ez duela kentzen egiteko modu bat, horrek ez duela kentzen berdintasun-politiken inguruko adostasunetan sakontzen jarraitzeko asmo irmo bat, eta horrek ez duela kentzen testu on batekin lan asko daukagula egiteko, eta ez erreminta izugarria izango dela horretarako. Zeren, oraintxe esaten zenuten bezala, eta sailburuak esaten zuen bezala, lege hori praktikan jartzeko momentua da; bueno, 2005etik dator. Berrikuntza horiek martxan jartzeko momentua da. Egin du errepaso bat urte honetan zehar landu denaren inguruan. Nik uste dut hemen abantaila handi bat dugula: jendarteak bere egin duen kontu bat da; jendarteak bere egin du, aipatzen ziren hainbat kolektibok dagoeneko lanketa bat egina baitute horren inguruan. Udaletxeetatik hasita, berdintasun-teknikariek udalerrietan ezarri duten markoak, askotan, pasatu egin du momentu batzuetan genuen aurreko testu hori. Emakume-taldeek, biziraule-taldeek, emakume-talde feministek lan bat egina dute, kontzientziazio-lan bat egina dute. Beraz, badaukagu hori babesten duen eta eskatzen duen korronte bat, askotan legeek jendartearen kontra egin behar izaten baitute edo marko bat ezarri nahi baitute. Hemen, zorionez, badugu markoa. Eta, batzuek ulertu nahi ez badute ere, marko bat badago, eta hortik ez gara pasako, hortik ez dugu atzera egingo. Orain, instituzioek bere egiteko momentua da, urratsak ematen jarraitzeko momentua da. Eta nik amaitu nahi nuen… Marcela Lagarde aipatu du sailburuak, eta niri burura etortzen zitzaizkidan, baita ere, bide honetan guztian eta honaino ailegatzeko guztiok izan ditugun aliatuak, bai maistra horiek, irakurri ditugunak edo bidean ezagutu ditugunak. Eta, Irungo Bilgune Feministan nengoenean −duela urtetxo batzuk−, kaleko inkesta moduko bat egin genuen, eta jendea elkarrizketatzen ibili ginen. Topo egin genuen emakume batekin zeinak gure iruditegi guztia apurtuko zuen: haren bisoizko txaketarekin, ile zuri kardatu ederrarekin, nagusinagusia, eta izugarrizko lezioa eman zigun, eta berak esan zuen: "Gu borrokatu ginen faxismoaren kontra; hor egon ginen lan-orduen alde lan egiten; egon ginen abortu-eskubidearen alde lan egiten. Eta, orain, zuei, gazteei, dagokizue borrokatzen jarraitzea. Ni un paso atrás", esaten zigun. Eta aipatzen zenuten guztiek: "ni un paso atrás", ez baitugu emango ni para coger impulso, esaten genuen hor ere. Ez dago atzerapausorik. Hau bakarrik aurrera doan kontu bat izango da; batzuek konturatu nahi ez badute ere, minoria txiki hori, erreakzionario hori, albo batean baitago, eta gehiengo zabala adostasunetan eta berdintasunaren alde baitago. Eskerrik asko guztioi. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24019 |
12 | 136 | 16.03.2023 | MARTÍNEZ GRISALEÑA | Mixto-Vox | Euskadiko osasun publikoaren lege-proiektuari aurkeztutako osoko zuzenketa. Eztabaida eta bozketa | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, berriro, guztioi. Duela hiru urte pentsaezina izango zen osoko bilkura hau. Diputatuen Kongresuak, Eusko Jaurlaritzan gobernukide direnen aldeko botoekin, alarma-egoera bat onetsi zuen, besteak beste, pertsonen mugikortasuna eta herri eta hirietako merkataritza-jarduera mugatzen zituena; Auzitegi Konstituzionalak legez kanpokotzat jo zuen alarmaegoera hori Voxen errekurtso baten ondorioz. Ondoren, Auzitegi Gorenak berak legez kanpokotzat jo du bigarren alarma-egoera. Protagonista berberekin onetsi zen Kongresuan sei hilabeteko luzapena ere. Aste asko eta asko eman genituen etxean konfinatuta, hilabete asko behar bezala inoiz azaldu eta justifikatu ez ziren eta pertsona askoren bizimodua era dramatikoan baldintzatu zuten eta ehunka enpresa ixtera kondenatu zituzten murrizketa arbitrario eta inprobisatuen mende. Oraindik iragan hurbil-hurbila dugunean gertatzen zenaz ari natzaizue; eztabaida hau bat datorrelako lehen konfinamendu haren hasieraren hirugarren urteurrenarekin, eta pandemia-aldia, gainera, zuzendu dugun osasun publikoaren legeproiektu osoan ageri delako. Izan ere, Eusko Jaurlaritzak, testu horren bidez, bere neurrira egindako jantzi bat josi nahi du nahi duen bezala jokatu ahal izateko, osasun-larrialdi bati, edozein motatakoa dela ere, berriro aurre egin behar izaten badiogu. Guztiok dugu oraindik gogoan egun, aste eta hilabete haietan gertatutakoa: etxeko konfinamendua, hiri hutsak, denda itxiak eta, ondoren, murrizketa desberdinak autonomia-erkidego bakoitzean; aldeak udalerrien artean eta baita auzoen artean ere. Gobernu zentralak, komenigarria zitzaiola ebatzi zuenean, autonomia-erkidegoetako gobernuen esku utzi zuen, egoera kaotikoa bultzatuz eta herritarren arteko nahasmena eta beren eskualdeko agintariek diskriminatu eta gaizki tratatu zituztela uste zuten milaka enpresarien ezinegona sustatuz. Autonomien Estatua hondoratzen ari zela erakusten zuen froga izan zen; gainera, urruti geratzen zen espainiarren arteko elkartasuna, justizia eta berdintasuna bermatzea; desberdintasunak areagotu egiten zituen, Eusko Jaurlaritza hobeto gogobetetzeko, hain zuzen ere, hura zelako tematienetako bat berea zela uste zuenaren kudeaketa aldarrikatzeko orduan, nahiz eta guztiona izan. Zabarkeriaren paretsukoa zen kudeaketa hori, baina defendatu ere sutsu defendatu du, berak neurrira asmatu dituen ebaluazioekin, lortu nahi ziren ondorioetara iristeko zenbakiak maneiatuz. Bitxia da aste honetan bertan Eusko Jaurlaritzako lehendakariorde eta Segurtasuneko sailburuak leporatu zigula oposizioko taldeoi datuetan mokokatzen aritzea −horixe da erabili zuen hitza: mokokatzea− iritsi nahi genuen lekura iristeko. Bada, Euskadiko osasun publikoari buruzko legeproiektuaren sustatzaileek horixe bera egiten dute Estatuko egungo esparruarekin: mokokatzen aritu, eta hala interesatzen zaien indarreko legerian jasotako eskumen-esparruari egindako erreferentzietan soilik jarri fokua. Hala, lehenbailehen adierazten duzue "Hala jasotzen da 33/2011 Lege Orokorrean, urriaren 4koan, Espainiako Osasun Publikoari buruzkoan", baina interesatuki ez ikusiaren egiten diezue arau horretan bertan jasotako beste gai batzuei. Bihoa aldez aurretik neure eta gure alderdiaren errespetua Espainiako Konstituzioan ezarritako eskumen-esparruari eta Gernikako Estatutuan jasotakoari; baina horrek ez du ezesten hori Espainiaren eta espainiarren interesentzat kaltegarritzat jotzea, eraginkortasunik eta elkartasunik gabea, bidegabea eta berdintasunik gabea delako. Hori esanda, osasun publikoari buruzko Espainiako legera itzuliko naiz, espainiar guztientzat erreferentziatzat jotzen baitugu hura. Arau horren helburua da −eta hitzez hitz esango dut− "politiken, programen eta zerbitzuen bidez biztanleriak ahalik eta osasun-maila jasoena lortzeko eta mantentzeko oinarriak ezartzea eta, oro har, osasunean eragin handiena duten prozesuetan eta faktoreetan eragitea botere publikoek, enpresek eta herritarren antolakundeek lantzen dituzten era guztietako jarduketen bidez, eta, hartara, gaixotasuna prebenitu eta pertsonen osasuna babestu eta sustatzea, nola eremu indibidualean, hala kolektiboan". Eta honako hau gaineratzen du: "Osasun publikoa da administrazio publikoek, gizartearen partehartzearekin, gaixotasuna prebenitzeko, eta pertsonen osasuna babesteko, sustatzeko eta berreskuratzeko, bai eremu indibidualean, bai kolektiboan, eta ekintza sanitario, sektorial eta zeharkakoen bidez antolatzen dituzten jardueren multzoa". Hein batean, osasun publikoko politika guztiguztiek pertsonengan duten eraginaren aitorpena da, gaur eztabaidatzen ari garen lege-proiektuak aurrerapen handi modura, lorpen handi bat, aurkikuntza handi bat, euskal aurkikuntza bat balitz bezala aurkezten digun zerbait; baina hori ez da horrela, zeren, ikusten ari garen bezala, Espainiako Osasun Publikoaren Lege Orokorrean baitago jada. Baina lege horrek, Espainiakoak, berak aldezten du, halaber, osasun-determinatzaile batzuk Espainiako esparru nazionalean bakarrik alda daitezkeela; osasun publikoko ekinbide askoren eraginkortasuna eta efizientzia biderkatu egiten direlako Espainiako Estatu osoan modu koordinatuan gauzatzen badira. Hala ere, Eusko Jaurlaritzak errealitatearen ikuspegi egozentrikora jotzen du berriro, mundua Euskal Autonomia Erkidegoaren mugetan amaituko balitz bezala, hartara prebentzioaren eta ekintzaren eraginkortasuna handiagoa balitz bezala, bata zein bestea euskal hiru probintzietara mugatuko balira bezala. Osasun publikoari buruzko Espainiako legearen beste ekarpen batzuei balioa kentzeko modua da, Espainian, guztion nazioan, giza kohesioa bermatuko duen antolaketa-eredu bat defendatzen duena, jakintzari, esperientziari eta bikaintasunari dagokienez. Osasun publikoko adimena, hau da, osasun publikoko arazoei aurre egiteko gaitasun profesional eta zientifikoa duten pertsonen multzoa, maila handikoa da Espainian, baina oraindik ez dago ezinbesteko giza kohesioa lortuz baliabide horiek efizientziaz aprobetxatuko dituen antolamendurik. Gai horretan adituak direnen iritziz, erabateko hutsegitea da, menderatu gabeko langaia, eta argi eta garbi berresten du hori gaur Eusko Legebiltzarrean lehen izapidea gaindituko duen arau-proiektuak. Laburbilduz, gure apustua, Voxena, konpetentziak birzentralizatzea da, espainiarren arteko justizia, berdintasun eta elkartasun handiagoaren mesedetan gizarte-kohesio handiagorantz aurrera egiteko; horregatik, Estatuko legea defendatzen dugu esparru orokorra izan dadin, eta beste behin ere, nazio osoarentzat kaltegarria eta negatiboa den eskumenbanaketa baten aurka gaude. Hori da gure hautabidea. Hori da gaur defendatzen dudan osoko zuzenketa aurkezteko ganorazko arrazoietako bat. Hain zuzen ere, politika guztiek osasunean eragina dutela azpimarratu ondoren, deigarria egiten da zioen azalpeneko paragrafo bat, bertan, legeproiektu horren sustatzaileek honako hau baitiote −eta hitzez hitz irakurriko dut−: "Osasun publikoaren bilakaerak, gaur egun, haren aplikazioan esku hartzen duten eragile askoren inplikazioa dakar. Jakina, Euskadiko Sistema Sanitarioak esku hartzen du, baina, horrez gain, Eusko Jaurlaritzako beste sail batzuek ere esku hartzen dute. Halaber esku hartzen dute unibertsitatearen esparruak eta osasun pribatuarenak, aldundiek eta udalek, eta bai herritarrek, gizarte zibilak eta sektore pribatuak ere". Horixe da, hain zuzen ere, Euskadiko osasun publikoko sistema deitzen duzuenaren oinarria; eta sistema horretatik modu interesatuan kanporatu egiten dituzue espainiar herritarrak eta espainiar guztiok ordezkatzen gaituzten administrazioak. Hain zuzen ere, politika guztiek pertsonen osasun publikoan eragina dutela aitortuta, ez da onargarria argazkitik kanporatzea espainiarren arteko berdintasuna, baliabideen eskuragarritasunean eta profesionalen zuzkiduran eskubideen eta betebeharren berdintasuna zaindu behar duen Administrazioa. Egia da egungo Espainiako Gobernuaren aurkezpen-gutuna biziro hobetu litekeela, eta Eusko Jaurlaritzarena bezain arduragabea eta narrasa izan zela haren kudeaketa pandemia-aldian. Ea laster garai hobeak etortzen diren. Konstituzioak behar-beharrezkoa duen erreformari ekin baino lehen darabilgun aurretiazko helburuetako bat da Osasunaren Lurralde arteko Kontseiluari ordezkaritza handiagoa ematea; bertan, Gobernu zentrala eta autonomikoak elkartzen dira, eta pandemia-aldian haren funtzionamendua traketsa baino traketsagoa izan zen, eztabaida zalapartatsuekin eta euskal ordezkaritzan ohikoak diren desmarkeekin. Erakunde horri dion errespetua hain da handia, ezen lege-proiektu honetan lurralde arteko batzorde bat sortzea proposatzen baita, baina euskal eremura mugatuta. Beste behin ere, aipatu dudan ikuspegi egozentriko hori erakusten duzue, gai eta problematika globalak tokikoak balira bezala kudeatzeko ahalegin hori, gakoa partikulartasunean balego bezala, eta ez orokortasunean. Baina pertsonen osasun publikoak, are gehiago oraingoa bezala etengabeko mugimenduan dagoen mundu batean, ez ditu mugak ulertzen, eta are gutxiago berez existitzen ez den herrialde baten irudimenezkoak. Arestian adierazi dudan bezala, oraindik oraingo osasun-krisian agerian geratu zen deszentralizazioaren eta kaosaren, bidegabekeriaren, diskriminazioaren eta desberdintasunaren arteko lotura. Bizitzak salbatzeko, osasun-sistemaren kolapsoa eragozteko, era guztietako neurriak hartu ziren, eta inoiz ezagutu ez genituen adituek bermatutako murrizketak ezarri ziren. Bide batez, beste aditu batzuek −herrialde desberdinetako osasunkrisiaren kudeaketaren emaitzak aztertzen eta alderatzen aritzen direnak kasu horretan− diotenez, erakunde kementsuagoak zituztenak izan ziren atarramentu hobea izan zutenak; eta halakoen artean ez dago Espainia, ezta, noski, Euskal Autonomia Erkidegoa ere. Ez diete horrenbesteko garrantzirik ematen murrizketei eta betebeharrei, baizik eta beren erakundeen kalitateari. Badakigu epaile asko ez zituztela konbentzitu halakoek, eta hortik etorri zen Gobernu honek jaso zuen jipoi-segida. Lehen gogoratu dudan bezala, alarma-egoeren aurkako epaia eman zuten; ostalaritza- eta jatetxe-establezimenduak ixtearen aurkakoa; txertoa nola, noiz eta nori jarri erabakitzeko ahalmena beretzeko asmoaren aurka; pertsonen mugikortasun-eskubidearen murrizketak ezartzearen aurka… Zalantzarik gabe, Jaurlaritza harro egongo da curriculum horrekin, nahiz eta oinezko arruntak ez duen hartarako motiborik ikusiko. Bada, ebidentzia gorabehera, lege-proiektu horren sustatzaileek neurrira egindako lege-esparru bat eratzeko beharra berresten dute, egoki deritzoten erabakiak hartu ahal izateko, Estatuko beste botere batzuen, azken urte hauetan hain gogaikarriak izan diren horien inolako kontrolik gabe. Hala, Euskadiko Osasun Publikoaren Legea onetsi ondoren, Eusko Jaurlaritza −bere burua Euskal Autonomia Erkidegoko osasun publikoaren kudeaketaren erabateko lider izendatu duena− legitimatuta sentituko da, larrialdietan bereziki, osasun publikoan alertak eta larrialdiak deklaratzeko eta erantzuteko neurri eraginkorrak aplikatzeko, batez ere, haien eskalak, kronologiak eta aurreikusteko ezintasunak osasunsistemaren, gizartearen eta, oro har, ekonomiaren ohiko eginkizunetarako bidegabeko karga ekar dezaketenean. Morbilitatea eta hilkortasuna minimizatzea, gaixotasunaren hedapena eta gizartedisrupzioa mugatzea eta azpiegituraren eta ingurumenaren kalteak eragoztea izango dira helburuak. Guztiok aditzera dugun zerbait da hori: Gobernu honek konfinamenduak ezartzeko hamaika aldiz erabili dituen aitzakiak dira, merkataritza- eta ostalaritza-jardueren ohiko jardunbidea 48 ordu baino gutxiagoko aurrerapenarekin debekatzeko, nahitaezko txertaketa ezartzeko… Baina bada gehiago ere, alderdi hori zehaztearren. 56. artikulua, osasun-agintaritza. Eusko Jaurlaritzak, esan dezagun, osasun publikoko larrialdiegoerak direnean, jarduera, pertsonen joan-etorriak eta eremu jakin batzuetan zerbitzuak eman ahal izatea mugatzeko neurriak hartu ahal izango ditu, baita neurri zehatzak ezarri ere, nahitaez bete beharrekoak izango direla jakinarazita. 85. artikulua: osasun indibidual edo kolektiborako arriskua sortuko balitz −eta osasunagintaritzak berak zehaztuko luke arrisku horren maila−, beharrezko neurri bereziak eta kautelazkoak hartu ahal izango ditu hark salgaien eta produktuen, lokal eta establezimenduen, jardueren, animalien eta, behar izanez gero, pertsonen gainean, arriskuari aurre egiteko eta osasun publikoa babesteko. Eusko Jaurlaritzaren txeke zuri bat da Eusko Jaurlaritzarentzat, gustukoak ez dituen kontrolak gainetik kentzeko helburu bakarrarekin, nahieran egin eta desegiteko bere planak alda ditzaketen Estatuko beste botere batzuen esku-hartzearen trabarik gabe. Horrela, artikulu horretan bertan, 85. artikuluan, osasun-agintaritzak −berriro diot: Eusko Jaurlaritzak berak− beren-beregi adierazten du jarduerak edo jardueren zati bat kautelaz eteteko gaitasuna duela; eta, ziur aski, horrek biziro ikaratuko ditu merkatariak, ostalariak, jatetxeak, hotelak, gaueko aisialdia…, lehendik ere inprobisazioak eta arbitrariotasunak markatutako jokamoldea jasana duten sektoreak. Eta iritsi ere iritsi gara 87. artikulura, non zehazten baitira pertsonen gainean esku hartzeko neurriak. Xedatzen du Eusko Jaurlaritzak, osasunlarrialdiko edo pandemia-aldiko egoeretan, mugak ezarri ahal izango dituela mugikortasun-askatasunean eta lanbide-jardunean, are biztanleriaren edo profesionalen talde jakin batzuen txertatze selektiboan, tratamenduaren eta ospitaleratzearen preskripzioan, pertsonaren edo pertsona multzoen kontrol indibidualean, eta etxeko isolamenduan. Komeniko litzateke gogoraraztea bai Voxek eta bai Sánchezen Gobernuak berak errekurritu egin zutela, hain zuzen ere, zuen pandemiaren aurkako legean jaso zen nahitaezko txertatzea ezartzeko asmo hori, eta Konstituzioaren aurkakotzat jo zela asmoa. Azken batean, Jaurlaritzako alderdiek Euskadiko osasun publikoaren legea onesten dutenean, hemen bizi garen pertsonok ez dugu osasun hobea bermatuta izango, ez dugu tresna hoberik izango prebentziorako eta, behar izaten denean, aurre egin ahal izateko; baina Eusko Jaurlaritzak bai izango duela bere neurrira egindako lege-esparru bat, hobekien deritzonean, trabarik eta kontrolik gabe jardun ahal izateko, baldin eta ez bada epaileek −Vox bezalako taldeek bitartekaritza egin ondoren− ulertzen ez badute mota horretako arauek izaera handiagoko beste arau batzuk, demagun, Espainiako Konstituzioa, urratzen dituztela. Laburbilduz, gure apustua −gure alderdiarena, Ganbera honetan ordezkatzen dudanarena− zentralizatutako lurralde-eredu baten aldekoa da garrantzi handiko esparruetan, esate baterako, osasunekoan eta hezkuntzakoan; eta era berean, uko egin nahi diogu Eusko Jaurlaritzak pandemia-aldian erabili duen gobernu-eredu autoritarioari, etorkizunean berriro ez gertatzea espero dugun gertakarien aurrean erreproduzitu nahi duenari. Oso garrantzitsuak diren arrazoi horiek guztiek bultzatu gaituzte Euskadiko osasun publikoaren legeproiektuari osoko zuzenketa egitera. Gure ustez, ez du pertsonen osasun hobea lortzen lagunduko, eta bai, ordea, autonomia-erkidegoen artean dauden desberdintasunak sendotzen, eta espainiarren arteko tratu desberdina, baita diskriminatzailea ere, babestuko duen esparru bat sortzen. Eta uste dugu bere eskumenekoak ez diren ahalak beretzen dituela, hala nola pertsonen oinarrizko eskubideak mugatzea. Gai hori ez da txikikeria: ohituta gaude termino zehaztugabeak, era guztietako interpretazioen mende daudenak, erabil ditzaten. Ikus dezakegunez, legearen sustatzaileek halakoei heltzen diete, adibidez, informazio egiazkoa eta ulergarria aipatzen denean, kasua nolakoa den azaldu gabe, informazio horrek egiazkotzat eta ulergarritzat jotzeko zer ezaugarri izan behar dituen azaldu gabe. Eta gauza bera gertatzen da lege-proiektu honetan jasotako eskubideen zerrendarekin. Gobernu honen iritzian zer ote da berdintasunerako eta ekitaterako eskubidea, zer ote da zehazki osasun-maila optimoa lortzeko aukera-berdintasuna, kudeatzen duten lurralde osoan dauden osasun-baliabideak berdintasunez pertsona guztiek eskuratzea ere bermatzen ez duenean? Eta Arabako Lautadako anbulantziez, Bidasoko Larrialdi-zerbitzuaz, Bizkaiko oinarrizko zerbitzu jakin batzuen kontzentrazioaz… hitz egin dezakegu… Benetan errespetatzen al du Jaurlaritzak pertsonen autonomia-eskubidea, beren buruari esleitzen dionean larrialdi-egoeretan autonomia mugatzeko eskubidea, katalogazio hori merezi dutela Jaurlaritzak berak esanda? Bistakoa da ezetz, esango nuke. Eta, informaziorako eskubidera itzuliz, ez da onargarria esatea eskubide hori defendatzen duela pandemia-aldian herritarroi eta talde parlamentariooi balizko txostenen xehetasunak ukatu zizkigun Administrazioak berak, pertsonen bizimodua, enpresen oraina eta etorkizuna baldintzatzen zituzten neurri murriztaileak hartzea justifikatzen zuenak; bere erabakiak azaldu eta justifikatzeko orduan zikoizkerian aritzen zen Administrazioak berak, epaitegietatik lotsarazi zuten moduan. Azken batean, gure ustez, politika guztiek baldintzatzen dute osasun publikoa; eta oso kontuan hartu behar da hori halakoak diseinatzerakoan eta aplikatzerakoan, asko baitago jokoan. Funtsezkoa da. Eta, gainerakoek bezala, pertsonen osasunean badute eragina Gobernu honek lantzen dituen jardunbideek ere, negargarriak izan direnak iragan hurbilean. Eragina du pertsonen osasunean gure osasun-sistemaren kudeaketak, bere garaian euskal autogobernuaren erreferentzia zenak, baina gaur egun ahituta dagoenak, gobernatzen gaituztenen, Gobernu honi sostengua ematen dioten alderdien autokonplazentziak kaltetuta. Eta hori agerian geratu zen orain hurrengo osoko bilkuran, gure lehen mailako arretaren egoera penagarriari buruzko ia monografikoa izan zenean. Agerian dagoena ukatzeak ez ditu arazoak konpontzen. Eta zuek ukatu ez ezik, zeuen gezurretan murgiltzen zarete lege-proiektu honen zioen azalpenetik bertatik hasita. Hala, pozik agertzen zarete urte hauetan euskal herritarren osasunarekin zerikusia duten beharrak behar bezala bete omen direlako eta, hain zuzen ere, Euskadin osasun-emaitzak positiboak omen direlako, eta herritarrek behar bezala baloratzen omen dutelako osasun-eredua. Hori −argi gera bedi− Eusko Jaurlaritzak esaten du bere kudeaketari buruz, osasun-krisi garaian bere kudeaketa oso positibotzat jo zuen bezala. Ustezko errealitate baten argazki idilikoa da hori, eta ez du zerikusirik itxaron-zerrenda luzeek, zerbitzuen kontzentrazioak, profesionalen eta baliabide materialen gabeziak, anbulatorioak ixteak… kaltetzen dituzten milaka pertsonen egitatearekin. Oxala urte asko itxaron behar izatea jasan duguna bezainbesteko eragina duen pandemia bat bizitzeko. Ez ahal da iritsiko eguna Gobernu honek bere ahalguztiduntasuna erabiliko duena bere interesekotzat jotzen dituen erabakiak hartzeko, inoren kontrolari men egin gabe, nahiz eta erabaki horiek pertsonen bizimodua larriki baldintzatu. Baina egun hori iristen bada, guk behintzat esan ahal izango dugu uko egiten diogula Gobernu honi gure ordez erabakitzeko ahalmena aitortzeari, geure burua aintzat hartu gabe ere; geure buruari galdetu eta informatu gabe bere irizpidea inposatzeari; zer eta noiz egin behar den erabakitzeari, gainerako espainiarrak alde batera utzita. Egun hori iristen bada, Eusko Jaurlaritzari txeke zuri hau emateari uko egiten diogula esan ahal izango dugu. Besterik ez, eta eskerrik asko. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24020 |
12 | 136 | 16.03.2023 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | Euskadiko osasun publikoaren lege-proiektuari aurkeztutako osoko zuzenketa. Eztabaida eta bozketa | (Mikrofonoa itzalita hitz egin du) … legebiltzarkideok. Osasun publikoaren lege-proiektuari aurkeztutako osoko zuzenketari kontrako botoa eman diogu. Esan dezakegu, argi eta garbi, lege-proiektu hau gure eskumenen barruan eta marko juridikoaren barruan dagoela, eta gure Konstituzioaren barruan. Osasun publikoaren lege-proiektuari egindako osoko zuzenketa honen aurka bozkatu dugu. Esan behar dugu, ezinbestekoa denez, eta beste autonomiaerkidego batzuek ere egin duten bezala, osasun publikoaren lege-proiektu hau ezin hobeto kokatzen dela geure esparru juridikoan, Espainiako Konstituzioaren barnean, 1986ko Osasunari buruzko Lege Orokorrean, 2003ko Osasun Sistema Nazionalaren kohesioari eta kalitateari buruzko Legean, eta 2011ko Osasun Publikoari buruzko Lege Orokorraren testuinguruan. Beraz, kontua ez da deszentralizatzea edo birzentralizatzea; ordezkatzen dudan taldetik ulertzen dugun bezala, kontua da Konstituzioak, gure Estatutuak, ematen digun eskumen-esparrura egokitzea. Eta, ildo horretan, esan behar da Eusko Jaurlaritzak lege-proiektu hori landu duela, eta Legebiltzar honetara bidali duela, Eusko Legebiltzarrera, honek izapidetu dezan. Guk, jakina, uste genuen beharrezkoa zela Euskadin osasun publikoaren alorreko lege bat edukitzea, beste autonomia-erkidego batzuek dagoeneko alor horretan baduten bezala. Esan behar da, halaber, Euskal Autonomia Erkidegoa bera baino azkarrago aritu direla beste autonomia-erkidego batzuk, demagun, Galizia, Gaztela eta León, Andaluzia edo Madril bera. Baina positibotzat jotzen dugu osasun publikoaren lege-proiektu −etorkizunean Euskadiko Osasun Publikoaren Legea izango den− horren bidez, indartu ahal izatea euskal herritarren osasuna hobetzen lagun dezaketen mekanismo, tresna eta neurri guztiak. Gure ustez, izaera integraleko zerbitzu multzo bat eratu behar da, politika guztien osasun-ideian sakondu ahal izateko. Ildo horretatik, ikusten dugu beharrezkoa dela osasun-politika guztietan egotea, eta horretarako behar diren baliabideak eta neurriak bideratu behar dira. Bestalde, garrantzitsua iruditzen zaigu, halaber, alor horretan inplikatuta dauden administrazio eta eragile guztien arteko lankidetza eta koordinazioa sustatzea. Beraz, uste dugu, halaber, neurri espezifikoak hartu behar direla hori sustatzeko; eta, hain garrantzitsua den eta gure bizimoduan hainbesteko eragina duen gai batean, hau da, osasun publikoan, erabat koordinatuta aritu behar dugula. Hori esanda, ordezkatzen dudan taldetik esan behar dugu deigarria egin zaigula merkataritzaenpresa batek osasun publikoaren lege-proiektu honi buruz egindako azterlan bat. Harritu egin gaitu azterlan bat egin izanak, eta horri buruzko informazioa eskatu diogu dagokigun Gobernuari, dagokigun kontrol-lana egikaritze aldera. Eta, esan bezala, osasun publikoko proiektu hau lantzeko azterlan bat egiteko kontratu bati buruzko informazioa eskatu dugu. Nahitaezkoak diren txosten guztiak eta egin diren azterlan guztiak berekin dituela dator legeproiektu hau. Era berean, aldez aurretik bilerak eta eztabaidak izan dira guztiok ezagunak ditugun organo askotan. Eta horregatik diot deigarria egin zaigula Eusko Jaurlaritzak lege-proiektu horri buruzko azterlan bat enkargatu izana. Eta, batez ere, atentzioa eman digu hori guztia publizitaterik gabeko prozedura negoziatuaren bidez izapidetu izanak, kontratu mota horien zenbatekoaren 60.000 euroko mugarik iskin eginez, 59.000 euroan esleitu baita. Bada, horri dagozkion azalpenak eman behar direla esango genukeenez, bitxia iruditu zaigulako enpresa horri eskatutako azterlana, hara, azterlan horren kopia ere eskatu dugu. Baina, aipatu dugun bezalaxe, Voxek aurkeztutako osoko zuzenketan, gure botoa kontrakoa izan da. Besterik gabe, eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24021 |
12 | 136 | 16.03.2023 | KORTAJARENA IBAÑEZ | EH Bildu | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, pentsiodunen diru-sarrerak bermatzeko errentaren eskaerak ofizioz izapidetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Legebiltzarkideok, egun on denoi. Hasi baino lehenago, besarkada handi bat hemendik pentsio duinen aldeko borrokan baraualdia egiten ari diren pentsionistei. Bejondeizuela. Gure aitortza eta eskertza bost urteko zuen borrokari. Gure aintzatespena orain eta etorkizunean bizimodu duinak bermatzeko daramazuen borrokari. Justuki, gaur, horri buruz, bizitza duinak bermatzeari buruz hitz egin nahi dugu Legebiltzar honetan; zehazki, aspalditik ezaguna den arazo batez. Diru-sarrerak bermatzeko errentaren onuradunen kopuruak behera egin du. 2022a 49.413 onuradunekin itxi zen, aurreko urtean baino 5.334 onuradun gutxiagorekin. Baina, paradoxikoki, EAPN Euskadiren arabera, beste 30.000 izan daitezke pobrezian edo pobrezia-arriskuan egoteagatik prestazioa jasotzeko eskubidea izan baina eskatzen ez duten pertsonak; hau da, prestazioaren onuradunen erdia. Eta hori ez da berria edo koiunturala den zerbait. SIISek egindako txosten baten arabera, pobrezia-egoeran egon arren sisteman sartzen ez direnen ehunekoa nahiko egonkor mantendu da 2012az geroztik. Hortaz, nahiko identifikatua dagoen arazo bat da eskuartean daukaguna. Mendia lehendakariak (sic) berak parte hartu zuen jardunaldi batean planteatu ziren kontu hauek guztiak, eta berak ere onartzen zuen arazoa. Egia da horren arrazoiak azaltzea zaila dela. Ezin dugu jakin baldintzak betetzen ez dituztelako geratzen diren sistematik kanpo, edo ez-ezagutzagatik edo borondatezko errenuntziagatik den, tramitazioaren zailtasuna edo konplexutasuna den gakoa, pobreziaren estigma, arrakala digitala… Baina argi dagoena da pobrezia-egoeran egonda kanpoan geratzen direnen ehunekoa oso altua dela, eta horrek sistemaren eraginkortasuna ere mugatzen duela, eta hori zuzentzeko ahaleginak lehentasunezko izan beharko luke denontzat. Pobrezia-egoeran egon eta prestazioa jaso ez dutenen arteko aldea bereziki handia da pertsona pentsiodunen kasuan; batez ere, emakume pentsiodunen kasuan. Pentsioen zati handi bat pobreziaren mailaren azpitik dago. 200.000 pentsiodun inguru dira Hego Euskal Herrian 800 eurotik beherako pentsioa jasotzen dutenak −gehiengehienak emakumezkoak−, eta horietatik kalkulatzen da 155.000 edo izan daitezkeela EAEn. Argi dago ez dituztela horiek denek betetzen diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzeko baldintzak, eta dendenak ere ez direla mugako egoera horietan egongo. Baina, 2022ko abenduko datuen arabera, 12.745 bakarrik dira diru-sarrerak bermatzeko errentaren osagarria jasotzen duten pentsiodunak: 4.914 gizonezko eta 7.827 emakumezko. Otsaileko datuei ere begiratu nien atzo, eta berdintsuak dira. Baina, pobrezia-datuak aztertzen baditugu, ikusiko dugu 23.000 pertsona direla mantenupobrezia egoeran daudenak, horietatik % 67 emakumezkoak. 15.000 emakume baino gehiago, DSBEren osagarria jasotzen dutena halako bi, dago mantenu-pobrezian. Eta oso antzeko zerbait gertatzen da gizonekin: mantenu-pobreziako egoeran dauden gizonak DSBEren osagarria jasotzen dutenen ia bikoitza dira. Beraz, premia-egoeran egon daitezkeen eta sistemaren babesa jasotzen ez dutenen arteko aldea oso-oso handia da; guretzat, handiegia. Esan bezala, ez-ezagutza, prestazioaren tramitazioaren konplexutasuna eta prestazioa bera ulertzeko moduak, edo gizartean diru-sarrerak bermatzeko errentaren sistemaren inguruan eraikiak dauden iruditegi kolektiboak egon daitezke horren atzean. Baina, esan bezala, diru-sarrerak bermatzeko errentaren eraginkortasuna mugatu eta pentsiodunen zaurgarritasuna −batez ere, emakumezko pentsiodunen zaurgarritasuna− areagotzen duen elementu garrantzitsu bat bilakatzen da hau, eta konpondu egin behar da, gure ustez, eta konpon daiteke. Egitate ezagun eta −esango nuke− aitortu baten aurrean gaude; askotan hitz egin dugu gai horri buruz Legebiltzar honetan bertan. Hala ere, ez da ildo horretako jarduketa zuzentzailerik proposatzen, ezta diru-sarrerak bermatzeko errentari buruzko lege berrian ere. Eta lege berriaren aplikazioarekin horrek hobera egingo duela pentsatzeak ere ez dirudi oso errealista. Galdera da: pentsio baxuak dituzten pertsonen kopurua −batez ere emakumeena− DSBEren osagarria eskuratzen dutenen kopurua baino askoz handiagoa dela baldin badakigu, zer egin behar dugu? Dagoen bezala utzi behar al dugu? Edo konpontzeko formulak bilatu behar ditugu? Iruditzen zait ez lukeela zalantzarik egon behar horren inguruan. Eta orain, Lanbide lantzen ari denean legeak eskatzen zuen arau-garapena eta DSBEren kudeaketarekin zerikusia duten prozedura guztiak egokitzeko prozesua, badirudi gai horri heltzeko abagunea dela. Iruditzen zaigu urrats garrantzitsua izan litekeela ildo horretan pentsiodunentzako DSBE ofizioz izapidetzea. Eta hori ez da okurrentzia bat. Helmena eta eraginkortasuna hobetzeko asmoz, diru-sarrerak bermatzeko politikaren eta politika fiskalen arteko integrazioa aspaldiko helburu izan du diru-sarrerak bermatzeko errentaren sistemak, baina ez da ildo horretan inolako pausorik eman. Onartu berri den legeak ere, bere xedapen gehigarrietan, jasotzen du asmo hori, baina aurreko legean ere jasotzen zen, eta, esan bezala, ez da ezer egin ildo horretan. Hemen zerga-sistema eta gizarte-babesekoa bereizita aztertzeko joera dagoen arren, gure inguruko herrialde gehienetan bi politika horien integrazio handiagoa gertatzen ari da. Nola analisiek, hala politiken eraldaketek gero eta joera nabariagoa dute soziofiskala esaten zaion sistema osoari erreferentzia egiteko. Eta zerga-sistemari heltzea gero eta ohikoagoa eta orokorragoa da gizarte-premia jakin batzuei erantzuteko, bai eta prestazio ekonomiko jakin batzuk bideratzeko ere, bereziki familiei laguntzeko politiken eta diru-sarrerak bermatzearen esparruan. Gizarte Informazio eta Ikerketa Zerbitzuak (SIIS) oso azterketa konparatibo interesgarria egin zuen Nafarroan gai horren inguruan antolatu ziren jardunaldi batzuen esparruan; eta era horretako tresnen garapenak Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan zer potentzial izan lezakeen edo zer premietarako baliagarria izan zitekeen aztertu zuen. Eta ondorioztatzen du zeregin garrantzitsua izan dezakeela gutxienez hiru eremutan; eta horien artean berenberegi aipatzen dira pentsio baxuak dituzten pertsonentzako diru-sarrerak bermatzeko politikak. Hain zuzen ere, bide horretatik abiatuta daude dagoeneko Nafarroan. Gizarte Informazio eta Ikerketa Zerbitzutik adierazi dutenez, aldaketa mota horrek aukera emango luke Lanbide deskongestionatzeko, eta pentsio eskasegiak jasotzen dituzten pertsonei gaur egun ematen zaien babesa hobetzeko. Beste abantaila batzuk ere aipatzen ditu, esate baterako, pentsiodunentzako kenkari aurreratuen sistema bat garatzea, egungo mendekotasun- eta adinagatiko kenkariak integratuko lituzkeena; baina guk ez dugu horrenbeste eskatzen gure ekimenean. Norabide horretan jauzi bat emateko garaia dela uste dugu, eta lehen urratsa pertsona pentsiodunen ofiziozko izapidetzaren bidetik etor daitekeela. Behar-egoeran egonda eta baldintzak beteta −baldintzak beteta− sistemaren babesa jasotzen ez duten pentsiodunengana iristeko aukera zabalduko luke ofiziozko izapidetzak, eta diru-sarrerak bermatzeko errentaren helmena zabalduko luke. Baina, haratago, pertsona pentsiodunek enpleguarekin eta enplegagarritasunarekin erlazionatutako ortzimugarik ez dutenez, beharrezkoak ez diren izapidetzak ekidingo lituzke, pentsiodunen erabiltzaile-esperientzia hobetuko luke, eta Lanbidek dituen baliabideen optimizazioa ekarriko luke. Eta esango nuke Lanbidek duen egoeraren aurrean, eta aurrera begira dituen erronken aurrean ere, hori ez dela txikikeria. Gainera, esperientzia honetatik ateratako ondorioek epe ertainera izapidetzarako prozeduretan bestelako aldaketak egin ahal izateko elementuak eskain ditzakete, eta babes-politikak eta politika fiskalak integratzeko beste urrats batzuk emateko elementuak eskainiko lituzkete. Neurri horren helburua izango litzateke zeropobreziako maila lortzea adinekoen kolektiboan eta pentsiodunak dituzten bizikidetza-unitateetan, demagun, desgaitasuna duten kideak dituztenetan, gutxienez 23.000 pertsona, gehien-gehienak emakumeak, aterata pobrezia-egoera horretatik. 23.000 pertsona. Hori guztia, kudeaketa-ereduaren aldaketa hutsalarekin. Esaten ari gara gutxiengutxienez −ziurrenik askoz gehiago izango liratekeen arren− bikoiztu egingo litzatekeela pentsio eskasak dituzten pentsiodunei sistemak ematen dien estaldura. Eta egiten genuen eskaria oso sinplea da: eskatzen diogu Jaurlaritzari sei hilabeteko epean pentsiodunek osatutako bizikidetza-unitateen kasuan diru-sarrerak bermatzeko sistemaren lege berrian aurreikusten den errenta bermatua ofizioz izapidetzeko eta ordaintzeko neurriak adostea foru-ogasunekin, ze haiek dauzkate gure datu guztiak, eta lege berria indarrean jarri eta urtebetera prozedura eta ordaintzeko neurri berri horiek indarrean egotea. Badakit entzungo dugula gaur hori legearen zuzenketetan sartu zuela Euskal Herria Bilduk eta ez zela onartua izan, eta hala da. Hala da, baina uste dugu ekimen ona dela, eta horregatik ekarri dugu berriro, zeren denok dakigu lege baten bueltako negoziaketan gauza asko nahasten direla, eta negoziaketek ematen dutela ematen dutena, baina horrek ez du esan nahi hor dauden eta onartzen ez diren hainbat elementu ez direnik egokiak eta ez direnik kontuan hartu beharrekoak. Eta uste dugu, ba, negoziaketa horretatik kanpo, agian, orduan posible ez zena posible izan daitekeela. Ez litzateke oso zentzuzkoa izango pentsatzea, legea dagoeneko onetsi delako eta, beraz, negoziazioa amaitu delako, legean ez dela aldaketarik izango, ezta? Zentzuzkoa litzateke hori gerta litekeela pentsatzea. Egingarria ote da? Ofiziozko izapidetzea posible ote da? Egingarria da, bai. Ofizioz ekin zitzaion bizitzeko gutxieneko diru-sarrera izapidetzen hasi zenean; ekortze moduko bat egin zen, hartzaile posibleak identifikatzeko. Bizitzeko gutxieneko dirusarreraren haurrentzako laguntzaren osagarria ofizioz izapidetzen da. Eta, oraintsu, bonu sozial termikoaren kudeaketa, ebazpena eta ordainketa arautzen dituen dekretua aldez aurretik onesteko aginduaren berri izan dugu, eta haren izapidetzea −hara non− ofizioz egin da. Dekretu horren 5. artikuluak adierazten du: bonua emateko ez da aldez aurretik eskatu beharko; automatikoki egiten da haren ebazpena. Eta han aurreikusten da nola egin: merkaturatzaileek zerrenda bat helarazten diote zuzendaritza eskudunari, eta onuradunek ez dute ezer egin behar. Beraz, teknikoki egingarria da. Zer onura izango lituzkeen? Esaten ari gara hobetuko liratekeela pentsiodun askoren bizimodua eta bizi-kondizioak, batez ere emakumeenak; zaintzara kondenatuak izan ziren emakumeenak eta orain pobreziara eta bizi-prekaritatera kondenatuak direnak. Emakume horiek urteetan bizitzari eutsiz egin zituzten zaintza-lanak konpentsatzeaz eta saritzeaz ari gara. Justizia eta erreparazio kontua da. Egun hauetan asko hitz egin dugu politika feministez; bada, sinbolismoetatik harago, praktika politiko feminista da hau. Horrek erakarriko lukeenaren inguruko bi adibide jarriko ditut. Kotizaziopeko 800 euroko pentsioa, urtean 11.200 eurokoa −hilean 933,33 euro, 12 ordainketatan− jasotzen duen emakume batentzat, lege berriak 1.013,48 euroko diru-sarrera bermatua aurreikusten du; beraz, 80,15 eurokoa izango litzateke aldea hilean. Adibide hori dakart, hain zuzen ere, txikitzat jo daitekeenez aldea, kasu horietan ez delako dirusarrerak osatzeko eskubidearen jakitun izaten. Baina bada eskubidea, eduki, badute, onartuta dago, eta halako kopuruetan 80 euro diru asko da. Baina alderik nabariena kotizazio gabeko pentsioen kasuan lortuko litzateke. Kotizazio gabeko prestazioa, hilean 484,61 eurokoa, urtean 6.784,54 euro −563,38 euro 12 ordainketatan− jasotzen duen emakume batentzat, kasu horretan, aldea 448,1 eurokoa izango litzateke hilean. Uste dut nahiko nabaria dela hobekuntza. Mekanismo horrek, zerbait eragoztekotan, pobre modura ziurtatzea da batik bat, eta horixe da sistemara sarbidea izateko benetako oztopoetako bat. Deskalabru ekonomikoa ote da? Bada, argi eta garbi ezetz esango nuke nik. Kopuru apalez ari gara, eta uste dut proposatzen denaren oso alde hitz egiten duela neurriaren kostu/efizientziak. Kontuan hartuta, gainera, orain hartzaileen kopuru txikiagoa dugula eta, gainera, bizitzeko gutxieneko diru-sarrerak jasotzen ari direla, hortik letorkeen "aurrezpen" hori gehiago eta hobeto babesteko inbertitu beharko litzateke. Eta uste dut garrantzitsua dela gauza bat argi uztea: ez gara ari, kasu honetan, estaldura handitzeaz. Orain ez gara ari baldintzak aldatzeaz, baldintzak malgutzeaz eta zenbatekoak hobetzeaz. Gaur ez ditut aipatu ere egin edo kritikatu diru-sarrerak bermatzeko errentak jasan dituen murrizketak. Diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzeko baldintzak betetzen dituzten, errenta hori jasotzeko eskubidea baduten eta, hainbat arrazoi direla medio, errenta hori jasotzen ez duten pertsonei sarbidea errazteaz ari gara. Eskubide bat aitortuta izan dezakeenari eskubide hori benetan egikaritzea errazteaz ari gara, ez gehiago ez gutxiago. Hori azpimarratzea oso garrantzitsua dela deritzot. Eta gogoratu nahiko nuke ezen, legearen erreforma aurkeztu zenean, pentsiodunak hobeto babestea planteatu zela helburuen artean. Ba, koherentziaz, honek ere kontuan hartu beharreko ekimen bat izan beharko luke. Nik uste dut gaurko ekimenak baiezko zabala jaso beharko lukeela. Arrazoi partidistaz gain, zinez uste dut gaur ekimen honi ezezkoa emateak arrazoi bakarra duela eta izan dezakeela, eta da diru-sarrerak bermatzeko errentaren gainean ezarri nahi den kontrol presupuestario zorrotza lehenestea; gastua zabaldu nahi ez izatea, nahiz eta jakin pertsona asko babesik gabe geratzen ari direla, horretarako eskubidea izanda ere. Nire ustez, proposamen honen aurka bozkatzeko arrazoi bakarra −hala ez gertatzea espero dut− gastuaren kontrola lehenestea da, pobrezia-egoeran dauden eta beren diru-sarrerak osatzeko eskubidea duten pertsonak babestera sistemara ekartzeko ahalegin eta borondate politikoaren gainetik. Uste dut ezin dela besterik izan, ez baitago eragozpen teknikorik, ez dago eragozpen ekonomikorik, proposamen jasangarria da, abantaila garrantzitsuak dakartza, aurrekariak badaude, eta Europako joera ildo horretatik doa. Proposamen on bat da hau, egingarria, beharrezkoa, onura argiak izango lituzkeena eta kontrako posiziorik izan behar ez lukeena. Eta, bukatzeko, galdera batekin bukatuko dut. Si estamos ante realidad conocida, que está ya reconocida, errealitate hori existitzen dela baldin badakigu, osagarria jasotzen duten pertsonen kopurua pobrezia-egoerak bizitzen ari direnena baino hamaika aldiz txikiagoa dela, batez ere emakumeen kasuan, zer egin behar dugu? Dagoen bezala utzi behar al dugu? Kopetako bat jarriko al dugu begietan eta aurrera egingo al dugu? Edo neurri hori onartu eta aurrera egin behar dugu zero pobreziaren agertoki horretarantz? Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24022 |
12 | 136 | 16.03.2023 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, pentsiodunen diru-sarrerak bermatzeko errentaren eskaerak ofizioz izapidetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Eskerrik asko, presidente andrea. Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburuok, berriro, egun on, legebiltzarkideok. Hemen, EH Bilduk aipatu duen bezalaxe, proposamen hau ez da berria; zuzenketa gisa aurkeztu zen tramitatu den lege-proiektuan. Eta guk zuzenketari ezetz esan genion, eta bere momentuan erabili genituen argudioak orain bertan ere azalduko ditut. Nik uste dut, Kortajarena andrea, hasierako nahasmen bat izan genuela, iruditzen zait, oker gogoratzen ez badut; izan ere, Gizarteratzeko eta Diru-sarrerak Bermatzeko Legea aldatzeko legeproiektua izapidetu zen bitartean, lege-proiektu haren alderdi askori buruz hitz egiteko aukera izan genuen, Legebiltzar honetan ordezkaritza duten taldeok aurkeztu genituen zuzenketen inguruan. Eta uste dut oinarri-oinarrizko nahasmen bat dagoela zure planteamenduari dagokionez. Eta errespetu osoz esaten dizut, baina diru-sarrerak bermatzeko errenta ez da pentsio baten osagarria. Kopuru jakin batean zenbatesten diren diru-sarrera batzuk bermatzeko osagarri bat da diru-sarrerak bermatzeko errenta eta, bide batez, halako pertsona guztiei osatzen zaizkien prestazio ekonomikoak dira… Zalantzarik gabe, pentsiodunak dira horietako talde bat, baina ez pentsiodunak direlako, baizik eta legean gutxienekotzat jo den diru-sarreren muga batera iristen ez direlako. Eta guztiok ezagutzen ditugun indize batzuetan oinarrituta zehazten diren zenbateko jakin batzuetan, baita bizikidetza-unitateko kideen arabera ere. Gainera, eskala-ekonomiak ere kontuan hartzen dira. Beraz, ez gara pentsiodunentzako osagarriaz hitz egiten ari; edozein pertsonak, eskubide subjektiboa edukitzeagatik, eskubide duen dirusarreretarako osagarriaz ari gara, eta horrela dago ezarrita legean; gutxieneko diru-sarrera horietara iristen ez diren guztientzat, eta horien herena, gutxi gorabehera, pentsiodunak dira. Halaber, esan behar dizut uste dudala zure proposamena, ildo horretan, ez dagoela justifikatuta, arestian esan dudanez. Baina, era berean esan behar da zuk ofizioz egin dadila nahi duzuna, ofizioz zuzenean izapidetzea, ez dagoela legean horrela aurreikusita; batez ere, jakin badakizulako, Gizarteratzeko eta Diru-sarrerak Bermatzeko Legean aurreikusitako prestazio ekonomikoak emateko, besteak beste, DSBE eskubide subjektibo den heinean, baldintza batzuk bete behar direla, eta horien artean dagoela hartarako eskabidea egitea. Beraz, gure ustez, erakunde guztien arteko lankidetza alde batera utzita, ezarrita dago DSBE izapidetzeko eta, hala badagokio, hura esleitzeko moduari buruzko prozedura bat, eta dagoeneko ezarrita eta jasota dago hori indarrean dagoen legean. Bestalde, esan ere esan behar dut guretzat… Ez da eztabaidarako, baina gogoratu nahi dut gu oso kritikoak izan ginela Jaurlaritzak aurkeztutako legeproiektuarekin, uste baitugu azken batean aukera bikaina galdu genuela prestazio ekonomiko horiek, eta zehazki, DSBE, enplegagarritasunarekin lotzeko; argi baitzegoen −eta argi dago orain ere− Lanbide Euskal Enplegu Zerbitzuaren bitartez Jaurlaritza honek porrot egiten jarraitzen duela. Beraz, gure ustez, Euskadiko babes-sistemaren helburua izan behar du benetan halakoen beharra duten pertsonengana irits daitezela laguntzak, behar besteko aldian; ez daitezela sisteman betikotu, ez daitezela sisteman kronifikatu, sistemak pertsona horiei lanerako eta enplegurako aukera bat eman behar dielako. Eta hor sartzen da halaber Lanbide, bere prestakuntza-atalean eta -lanean; eta iruditzen zaigu ez dagoela behar bezala hornituta babes-sisteman dauden pertsona horiek ahalik eta lasterren ateratzea eta lanerako aukera bat edukitzea lortzeko behar diren tresnekin. Gu, alde horretatik, kritikoak izan gara; baina, jakina, hori ez da gaurko eztabaida. Gaurko eztabaida Bilduk dakarkiguna da, eta horretan ezetz esan genuen gizarteratzeko eta diru-sarrerak bermatzeko legeproiektuaren aldaketari aurkeztu zioten zuzenketan, eta berriro ezetz esango dugu gaurko honetan ere, ekimen honen bidez, azaldu ditudan argudioengatik. Besterik gabe, eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24023 |
12 | 136 | 16.03.2023 | SOTO RODRÍGUEZ | EP-IU | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, pentsiodunen diru-sarrerak bermatzeko errentaren eskaerak ofizioz izapidetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Egun on, sailburu andreok. Hara, testuinguru batetik abiatuko natzaizue, Euskadin une honetan pobreziaren egoera zein den zertxobait mahaira ekartzetik. Pobrezia- eta bazterketaarriskua % 13tik % 16ra gehitu zen 2022an. 355.000 pertsona bizi dira gaur egun Euskadin pobrezia- eta gizarte-bazterketako arriskuan: euskal herritarren hamarretik ia bi. Aberastasun handieneko lurraldeetako batean bizi gara, eta hala ere, hiru euskal herritarretatik batek estutasunak pairatzen ditu hilaren amaierara iristeko. Baina Elkarrekin Podemos-IUko kideoi pobreziaren datuek ez ezik, kezkarazten gaituzte pobrezia hori desberdintasunaren hazkundearekin uztartzen dutenek. Euskal Autonomia Erkidegoan dirusarrera hoberenak edo handienak dituen biztanleriaren % 20k bost aldiz errenta handiagoa jaso zuen % 20 pobreenak baino; eta % 10 aberatsenak, % 10 pobreenak baino zortzi aldiz gehiago. Elkarrekin Podemos-IUn, jendearen bizimodurako politika sozialen funtsezkotasuna aldarrikatzen dugu; eta horretarako, hain zuzen ere, egoera horri buelta ematen saiatzeko, bestalde, funtsezkoa eta erabakigarria da ikuspegi fiskala, ez bakarrik gizarte-politikekiko osagarritasunari dagokionez, baizik eta fiskalitateak aberastasuna birbanatzeko duen funtzioari dagokionez, herrialde honetan inoiz ez baita ikuspegi aurrerakoi batekin uztartuta etorri hura. Nolanahi ere, gaur egun inoiz baino beharrezkoagoa da egiturazko erantzuna eta ausarta ematea, euskal herritarren bizi-baldintzen gainbeherari aurre egingo dion politika arduratsua lantzea. Arestian deskribatu dudan kalteberatasunegoera horretan dago Euskadiko lau pentsiodunetik bat, haien pentsioa pobreziaren atalasearen azpitik baitago. Gure Autonomia Erkidegoko 140.000 emakume eta gizon inguru direla ari gara esaten. Bestalde, azterlanek eta diagnostikoek egiaztatu dutenez, gizarte-politikarik eta gizarte-transferentziarik egongo ez balitz, gaur egun, Euskadiko pobrezia-tasak 27 ehuneko-puntu egingo luke gora, eta % 12,2tik % 40raino joango litzateke. Administrazio publiko desberdinetatik lantzen ditugun gizarte-politikek zerikusi zuzen-zuzena dute Euskadin pobrezia haztearekin edo hura galgatzearekin. Azken urtebetean, politika horiek Euskadiko pobrezia-tasa heren bat murriztu dutela kalkulatzen da. Adibide zehatz bat aipatzearren, ezkutu sozialaren transferentziak, kasu honetan Gobernu zentralarenak, Eusko Jaurlaritzaren politikekin batera, COVID-19aren krisialdian, bere horretan, Euskadin pobrezia-zerrendak gehitu zitzaketenen guztizko zenbatekoan 36.000 pertsona gutxitzeko balio izan zuten. Beraz, argi dago gizarte-politiken eta transferentzien garrantzi estrukturala ezinbestekoa dela ongizate-estatuari eutsi ahal izateko. Eta, beraz, horrelako politikak gutxiesten dituztenek ez dute inolako errespeturik gizarte-kohesioak eta bidezko gizarteari eusteak esan nahi duenaren inguruan. Horregatik, hain zuzen ere, eta deskribatu dudan guztiagatik, Elkarrekin Podemos-IUn jarrera arduratsua izan genuen, bai horixe, gure ustez; eta, aldi berean, Legebiltzar honetan dagoen aritmetika parlamentarioaz jabetuta, hasiera-hasieratik Eusko Jaurlaritzarekin negoziazio-mahaian esertzeko apustua egin genuen Gizarteratzeko eta Diru-sarrerak Bermatzeko Sistemaren Legea duela urtebete erreformatzeko prozesuari ekiteko orduan; eta egin ere ez genuen guk bakarrik egin. Prozesu horrekin batera, bilerak eta eztabaidak egin genituen, sindikatuekin eta hirugarren sektoreko gizarte-erakundeekin harreman estuan. Ez horixe, ez ginen prozesu hori egin genuen bakarrak izan, eta gainera, Legebiltzarreko izapideen esparruan haiek egindako agerraldiez baliatu ahal izan ginen. Eta, hain zuzen ere, horrexegatik, eta gizartetransferentziak hil edo bizikoak direlako, lortu genuen akordioa. Jakina −berriro diot−, Legebiltzar honetan dagoen aritmetika dela-eta, negoziazio-prozesu batean, batek amore ematen du, eta gainerakoei ere amore emanarazten die. Eta, prozesu horretan, guk atera genuen ondorioa zen emaitza oso ona zela, Eusko Jaurlaritzak 2018an egindako proposamena, hirugarren sektoreko kolektibo sozial eta sindikalen gaitzespen soziala izan zuena, gainditzen lagundu baikenuen. Eta, oraintxe bertan, indarrean sartzear dugu lege bat, gure ustez egiturazkoa dena, prestazio sozial bat edo batzuk arautzea baino aurrerago doana, kolektibo jakin bati, elkarte jakin bati laguntza ematea baino aurrerago doana, diru-sarrerak bermatzeko sistema publiko bat indartu eta sendotzera bideratuta dagoelako, hain zuzen ere, bestalde, areto honetan ere ordezkatuta dauden indar politiko jakin batzuen partetik biziro gutxietsia izan dena eta aldez aurretik biziro gaitzetsia izan dena, eztabaidan bertan, legearen izapide parlamentarioan azaldu zen moduan. Orain, gure talde parlamentarioan uste dugu beta eman behar dugula, hain zuzen ere, lege honen izapidetze-prozesuan gehitu ziren hobekuntza ugariak heda daitezen, bai lege-proiektuak berez zituen hobekuntzak, 2018an ekarritakoarekin alderatuta, eta bai lortutako akordioaren ondorioz gehitu ziren hobekuntzak. Gure ustez, ez du ezer onik ekartzen lege hori onetsi zenetik hilabete batzuetara, une honetan Legebiltzarrean errepikatzeak orduan eztabaidagai izan ziren gorabehera guztiak, elementu horiek eztabaidaren, negoziazioaren eta adostasunaren edo desadostasunaren emaitza izan zirenean. Jakina, Diru-sarrerak Bermatzeko Sistemaren Legea dena, lortu zen akordioa ez da Jaunaren hitza, eta ez da harrian idatzita geratzen. Gure ustez, jakina, elementu batzuk hobetu egin beharko lirateke, eta, ziurrenik, koiunturak eta denborak markatuko dute hobetzeko premia hori. Baina hori, une honetan, legea indarrean sartu ere sartu ez denean, uste dugu denborak esango duela. Gure ustez, une honetan −berriro diot− negoziazio-prozesu zabala, neketsua izan zenari lotu behar gatzaizkio, sindikatuetako eta hirugarren sektoreko kolektibo asko eta asko, eta hemen ordezkatuta dauden indar parlamentario jakin batzuk inplikatu zituenari; horretarako, behin eta berriz esan dudan bezala, batzuek amore eman baitzuten, eta beste batzuek beste legebiltzarkide-indar batzuei amore emanarazi baitzieten, eta alderantziz. Eta horrek ekarri zuen akordio bat, gure ustez mesedegarria dena, hobetzeko elementuak ekarri zituena, bai horixe, aurreko urteetan Jaurlaritzaren proposamena izan zenaren aldean; eta hori ezin da ukatu, ezin da ezkutatu. Eta berriro diot amaitu aurretik, ez dela formula egokia legearen izapidera zuzenketen bidez eraman ziren eta, negoziazioaren esparruan haiek aintzat hartzeko tarterik egon ez zelako, edo sartzea interesgarria ez zela pentsatu zelako, atzera bota ziren elementu haietako bakoitza, iruditzen zaigu, bide batez, funtsean, bere garaian egin ez zen eztabaidaren eta negoziazioaren esparrua erreproduzitzen saiatzea; eta neurri batean, orain, osoko bilkuran legez besteko proposamenak direnen esparruan, indar politiko jakin batzuekin lortu ez ziren akordioak konpentsatzea ere. Hori legearen izapidetzeko negoziazioaren esparruan egin behar zen. Eta, gure partetik, ez dugu dinamika horretan lagunduko. Eta, behar izanez gero, esan dut lehen: utz dezagun Diru-sarrerak Bermatzeko Sistemaren Legearen hobekuntzak abian jarri eta heda daitezela; eta denborak esango du hobekuntza puntualak behar diren, sistema indarrean jartzen denean edo aplikatzen denean izango dena baino are bermatzaileagoa izan dadin. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24024 |
12 | 136 | 16.03.2023 | SÁNCHEZ MARTÍN | SV-ES | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, pentsiodunen diru-sarrerak bermatzeko errentaren eskaerak ofizioz izapidetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Gure Autonomia Erkidegoan, baditugu duela 30 urtetik diru-sarrerak bermatzeko politikak; eta eraginkorrak izan dira pobreziaren eta gizartebazterketaren aurkako borrokan. Baina orain, inoiz baino gehiago, herritarrentzako gure segurtasun-sare osoa eta diru-sarrerak bermatzeko gure sistema sendotu behar genituen. Euskal autogobernuaren bereizgarrietako bat zen arren, orain hurrengo legegintzaldian, egungo sistema hobetu egin nahi genuela deliberatu zen, hain zuzen ere 2008tik hona pairatutako krisialdiak kalteak eragiten ari baitziren pobrezia-indizeen barruan. Argi dago Euskal Autonomia Erkidegoa buru dela, pobrezia-arriskuaren eta gizarte-bazterketaren tasa txikienen artekoa baitu; eta azken urte hauetan krisiaren ondorioak, baita COVID-19tik eta Ukrainako gerratik eratorritakoak ere, hobekien kudeatu dituen autonomia-erkidegoetako bat da. Begien bistakoa da beste autonomia-erkidego batzuekiko berezitasun positibo hori lortu dela, batez ere, diru-sarrerak bermatzeko sistema bat eduki dugulako, krisiaren ondorioak samurtzeko balio izan duena. Baina aurrera egiten jarraitu beharra zegoen, eta lortu ere legegintzaldi honetan lortu dugu hori: 2022ko abenduaren 22an, Ganbera honetako osoko bilkuran, diru-sarrerak bermatzeko gure sistema erreformatzeko legea onetsi zen; eta abenduaren 29an argitaratu zen Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian 14/2022 Legea, abenduaren 22koa, Gizarteratzeko eta Diru-sarrerak Bermatzeko Euskal Sistemari buruzkoa. Proiektu hori ez zen izan izapidetzeprozesuan egindako lan zabal baten emaitza soilik; horrez gain, Eusko Jaurlaritzan gobernukide garen taldeok −Euzko Abertzaleak taldeak eta Euskal Sozialistak taldeak− talde parlamentario ezberdinetara hurbiltzeko lanketa garrantzitsua egin genuen, iazko urrian zuzenketak landu eta aurkeztu aurretik ere. Ahalegin horren ondorioz, akordioa lortu zen Euzko Abertzaleak taldearen, Euskal Sozialistak taldearen eta Elkarrekin Podemos-IUren artean. Eta, lege hori osoko bilkuran bozkatu zenean −iazko abenduaren 22an−, legeak Euzko Abertzaleak taldearen, gure taldearen −Euskal Sozialiston− eta Elkarrekin Podemos-IU taldearen aldeko botoa jaso zuen onetsia izateko; eta EH Bildu taldearen abstentzioa −lehen esan den bezala−, eta PopularraCiudadanos eta Vox taldeen aurkako botoa. Baina gaurko ekimena, gure talde parlamentarioaren ustez, ez da aintzat hartzekoa eta ez da onargarria; izan ere, ekimen honetan planteatzen dena bat dator EH Bildu taldeak laugarren xedapen gehigarriari egindako 125. zuzenketan egiten zuen planteamenduarekin, baina hura ez zen adostu. Ekimen honetan egiten duen gauza bakarra da 125. zuzenketan bertan zetozen paragrafoen ordena aldatzea. 14/2022 Legean, haren laugarren xedapen gehigarrian, zerga-politikei eta diru-sarrerak bermatzeari buruzkoan, jasotako testuak honako hau xedatzen du: lege hau argitaratu eta urtebeteko epean, Eusko Jaurlaritzak Herri Dirubideen Euskal Kontseiluari azterlan bat igorriko dio zerga-kenkari aurreratu itzulgarriak sartzearen komenigarritasunari buruz, eta politika fiskalak eta diru-sarrerak bermatzeko politikak zerga-esparruan hobeto integratzea ahalbidetuko duten beste neurri batzuei buruz. Abenduaren hondarrean argitaratu berri da legea, beraz aurtengo urtearen amaierara arteko epean gaude azterlan hori egiteko. Eta testu hori, abenduaren 29an behin betiko onetsita, oraindik ez da indarrean sartu. Martxoaren 29an sartuko da indarrean. Onetsi berria da, eta testu hori ez da indarrean sartu ere egin. Hori aldatzea proposatzen diguzue zuek ekimen honetan. Tira, ez da prozedura logikoa; izan ere, lege bat onetsi ondoren, zuzenketa batzuk aintzat hartu eta beste batzuk baztertu egiten dira. Eta ez da bidezkoa gero ekimenak aurkezten hastea ponentzian adostu ez diren eta legetestuan aintzat hartu ez diren zuzenketekin. Txostena lantzeko orduan, gainera, Euzko Abertzaleak taldeak eta Euskal Sozialistak taldeak EH Bilduri erdibideko zuzenketa bat egitea proposatu zioten; baina zuek ez zenuten hura onartu, eta, beraz, ez zen behin betiko testuan txertatu. Proposamen hartan proposatu zitzaizuen xedapen horretan aurretiaz zegoenari honako idazketa hau eranstea: "Bertan, pentsiodunei aipamen berezia egingo zaie eta haien integrazioa gauzatzeko irtenbideak proposatuko dira". Bada, proposamen hori ez zenutela onartzen esan zenuten. Orduan, zertara dator gaurko ekimena? Prozeduran aldaketa bat egin beharra aipatu duzue zuek, hartara sinplifikatu ahal izateko egungo zenbatekoen inguruan −zenbateko horiek, bai horixe, handitu egingo dira testu berrian, orain arte zeudenen aldean− pentsiodunek eskatzen ahal duten edozein osagarri. Gainera, testu berri horretan −oraindik indarrean sartu ez denean eta, beraz, zenbateko berri horiek aplikatzen ere hasi ez direnean−, kontuan izan behar da gutxieneko zenbatekoak handituko dituen pentsio-erreforma bat ere izango dugula, zorionez. Hori dela eta, herritar guztien poztasunerako, geure araudiek esleitzen dituzten gutxieneko zenbateko horiek zenbat eta gutxiago handitu behar izaten diren, orduan eta hobe izango da. Gainera, diru-sarrerak bermatzeko sistema bat dugu, non, lege berriaren 73. artikuluan xedatzen denarekin bat etorriz, prozedura, eta haren izapidetzea eta kudeaketa ere bai, hasten baita interesdunak eskatuta Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuan. Eta, gainera, garrantzi handiko kudeaketa-hobekuntzak gehitzen ditu izapidetzea bizkortzeko orduan. Kudeaketa biziro hobetzen da; beraz, herritarrentzat ere oso garrantzitsua da hori. Gure taldeak ez du osoko zuzenketarik aurkeztu, gure ustez ekimen honek, esan dudan bezala, ez zuelako inolako zentzurik. Ez da bidezkoa LBP baten bidez ponentziako lanketaren barruan adostu ez ziren zuzenketak baloratzea, hori erokeria izango litzatekeelako. Izan ere, edozein lege onetsi ondoren onartu ez diren zuzenketa guztiak izaten badira Legebiltzar honetara ekartzen ditugunak, bada, ekimenak aurkeztuko ditugu haren ondoren, ea gero, ondorengo ekimen horiek aurkeztuta, legea izapidetzean lortu ez zena lortzen dugun. Bada, ez du inolako zentzurik. Eta, gainera, Kortajarena andrea, zuk zeure hitzaldian, zera esan duzu: "Bueno, orduan, legean sartu ez dena sar daiteke erregelamenduan". Aizu, horrek prozedura-aldaketa bat badakar, ezin da erregelamendu batean txertatu lege baten barruan ezarrita ez dagoen prozedura bat. Eta hori da zu gaur Ganbera honetan eskatzen ari zarena. Legean prozedura beste era batera ezarrita dagoelako. Eta erregelamenduak garatu dezake hura, baina ezin du prozedura aldatu. Eta, ez horixe, inork ez du gastua gehiago kontrolatu nahi horrela. Ez, ez baita hori. Den bezalakoa baita prozedura. Herritarrek hor dute aukera, eta aukera horixe dute, eta beren borondatez eska dezakete. Guk, beraz, ekimen honen aurka bozkatu behar dugu. Eta, bai horixe, Garrido andrea, enplegagarritasunari atxikita dago gure sistema. Esan duzu aurka bozkatu behar duzula sistema hau edo diru-sarrerak bermatzeko sistemaren lege hau ez dagoelako enplegagarritasunarekin uztartuta. Enplegagarritasunari lotuta dago, bai; eta oso aldaketa garrantzitsua egiten du aurreko legean ezartzen zenaren aldean, enplegagarritasun hori guztia askoz gehiago errazteko. Hori dela eta, guk ere ez dugu ulertu planteamendu horren inguruan zuk darabilzun jarrera, lege hori onetsi zuen osoko bilkuran babesteari uko egin zeniotenean aipatu zenuena, eta gaur berriro ere errepikatu duzuena. Diodan bezala, gure aldetik, ez du inolako zentzurik gaurko ekimenak eta, beraz, aurka bozkatuko dugu. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24025 |
12 | 136 | 16.03.2023 | AIARTZA ZALLO | EA-NV | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, pentsiodunen diru-sarrerak bermatzeko errentaren eskaerak ofizioz izapidetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Sailburuok, legebiltzarkideok, egun on denoi. Aurkezten diguzun Jaurlaritzari bultzada emateko ekimen honen aurrean, Kortajarena andrea, jakin ezazu nire eskema mentaletik −ziurrenik, desitxuratua− ahalegin bat egin dudala zure argudioak ulertzeko. Zalantzarik gabe, zure ekimena legitimoa da, baina justifikatuta al dago? Baiki, justifikazio bat aurkezten duzu zuk, baina, nire ustez, kontraesanak ditu arrazoibide horrek. Hasteko, bi erreferentzia erabiltzen dituzu −gaur bertan berriro aipatu dizkiguzu−; eta erreferentzia kuantitatiboa ematen diguzu: "30.000 pertsona inguru −diozu− izan daitezke prestazioa jasotzeko eskubidea duten arren hura eskatzen ez dutenak". Ados nago. Ez dakigu ziur zenbat pertsonaz ari garen hizketan. Jarraian, balorazio kualitatiboa egiten duzu. Esaten duzu: "Zaila da azaltzea zergatik onuradun izan daitezkeenek ez duten prestazioa eskatzen". Eta orduan zergatien nolabaiteko espekulazioa egiten duzu: "Baldintzak ez betetzeagatik izan daiteke". Nik horri ez diot egokierarik ikusten. Honako hau ere esaten duzu −beste hauei bai−: "Izan daiteke ezjakintasunagatik, nahita uko egiteagatik, izapidetzearen zailtasunagatik eta konplexutasunagatik, pobreziaren estigmarengatik, eten digitalagatik eta abar". Ni, espekulatzeari ekin gabe, ados nago funtsean: zaila da arrazoiak azaltzea. Eta horixe da lehen jauzia egin eta esaten diguzun unea: "Baina argi dagoena da pobreziaegoeran dauden eta kanpoan geratzen diren pertsonen ehunekoa oso handia dela, eta horrek sistemaren eraginkortasuna ere mugatzen duela", esan digu. Horretan ez nator bat jada. Begira, ez dakigu sakontasunez zenbat pertsonaz ari garen hizketan, ez dakigu zergatik ez duten prestazioa eskatzen −gehiago landuko dut hori gero−; baina zuk diozu oso portzentaje handia dela eta gure babes-sistema ez dela eraginkorra. Zure arrazoibidearen lehen zati horren balorazio handirik egin gabe, nire ustez argi geratzen da zure baieztapenak zorroztasun zientifiko gutxi duela. Ondoren diozu: "Gure babes-sistemaren irismena handitzeko ahalegina egin behar dugu". Ados nago. Eta pertsona multzo zehatzago batean zentratzen zara: pentsiodunak, batez ere emakumeak. Egia esan, oso egokia iruditzen zait. Datuez hitz egiten diguzu −bat gatoz askotan−, eta diru-sarrerak bermatzeko politika eta zerga-politika koordinatzeko asmoaz ere −bat gatoz horretan ere− hitz egiten diguzu; eta gogorarazten diguzu Gizarteratzeko eta Diru-sarrerak Bermatzeko Euskal Sistemaren Lege berrian badagoela xedapen gehigarri bat −laugarrena, zehazki, esan den bezala −, asmo hori jasotzen duena. Egia da. Nire ustez, legearen laugarren xedapen gehigarriak asmo hori jasotzen du, eta zehatz-mehatz esaten digu, lege hori argitaratu eta urtebeteko epean, Eusko Jaurlaritzak azterketa bat igorriko diola Herri Dirubideen Euskal Kontseiluari, hura gehitzeko komenigarritasunari buruz. Ya se ha comentado. Ondoren, honakoa esan diguzu: "EH Bilduren ustez, jauzi bat egiteko garaia da −beste jauzi bat−". Eta lehen urrats modura proposatu diguzu pentsiodunentzako prestazioak ofizioz izapidetzeko bidea sortzea. Horretarako, gaur defendatu duzun legez besteko proposamenaren testua jarri diguzu eztabaidagai. Begira, eta laburbilduz: ez dakigu neurri handi batean zenbat pertsonak ez duten prestazioa eskatzen, nahiz eta hori egin dezaketen, ez kolektibo orokorrean, ez erretiroa hartu dutenen kolektiboan beren-beregi; bi, ez dakigu zergatik ez duten eskatzen; hiru, lege berriak Gobernua behartzen du urtebete baino lehen horri buruzko azterketa bat egitera; lau, zuk proposatzen diguzu sei hilabeteren buruan ofizioz izapidetzeko eta ordaintzeko bidea planteatzea. Hori da esaten diguzuna. Ez naiz topikoak erabiltzearen batere zalea, baina oraintxe bertan irudi argi bat datorkit burura: idi batzuk gurdi baten atzetik. Ezbairik gabe, gurdia idien aurretik jartzen ari zara. Laugarren xedapen gehigarria plangintza-tresna bat da, eta inprobisazio-tresna bihurtu nahi duzu. Kortajarena andrea, beti kezkatu izan gaitu, kezkatu nau Euskadiko non take-up mailak. Gure inguruko herrialdeak aipatu dituzu. Eskuetan ditugun azterlanen arabera, eskubideak ez baliatzeak Europan diru-sarrerak bermatzeko sistemen artean, gorabehera gutxien dituztenen artean kokatzen gaitu Euskadin, gure Pobreziaren eta Gizarte Desparekotasunei buruzko Inkestak erakusten duen arriskubiztanleriarekin alderatuta non take-up horren gehieneko % 30aren aurrean. Europako mailek 30 eta 50 artean kokatzen dute ehuneko hori, onuradun izan daitekeen biztanleriarekin alderatuta. Beraz, ez gaude −zuk zenionaren kontrara−, Europako testuinguruan konparaziozko porrot-kasua den baten aurrean, baizik eta horren kontrako egoeran. Konparazioz, ez dirudi egokia denik zure diagnostikoa aplikatzea euskal kasuari, hau da −eta zure hitzak dira−: "Pobreziaegoeran egonik kanpoan geratzen diren pertsonen ehunekoa −ulertzen dut prestazio-sistematik kanpo geratzen direnena− oso handia da". Europa mailan, horren kontrakoan, hau da, oso maila baxuekin dagoelako nabarmentzen da Euskadi batik bat. Egia da, hala ere, hobetzeko tartea badugula, eta ildo horretatik doa legearen laugarren xedapen gehigarria. Zuk esan duzu: "Horri ekiteko unea da". Bai. Nire ikuspuntutik, zure legez besteko proposamenak une horri aurrea hartu nahi diola dirudi, azterlan horren ondorioei eta Herri Dirubideen Euskal Kontseiluak azterketa hori berrikusteari aurrea hartu nahi diela. Eta gure talde parlamentarioari hori arriskutsua iruditzen zaio, gutxienez. Zalantzarik gabe, egokiagoa iruditzen zaigu legean aurreikusitako azterlanaren emaitzen zain geratzea. Zure justifikazioak, Kortajarena andrea, ez dirudi justifikatuta dagoenik. Presatsua iruditzen zaigu zure tresna. Gure zuzenketa. Formalki ez diogu zuzenketarik aurkeztu zure legez besteko proposamenari; gainerako taldeek ere ez dute aurkeztu. Guk, zuzenketa aurkeztu ohi dugu, baina kasu honetan, eta zuk erregistrora eraman duzun testuaren aurrekariak kontuan hartuta, nahiago izan dugu ez egin. Zein da istorioa? Zeintzuk dira testu horren, zure proposamenaren, aurrekariak? Funtsean −Sánchez andreak jada gogorarazi duen bezala−, zuk 113. zuzenketa modura erregistratu zenuenaren testua da, 115. izango zena legeproiektuaren azken hurrenkeran. Nik neuk zenbaitetan aitortu izan dut ahalegina, zure ahalegina, lana, lanketa hori: aurkeztu zenituen 116 zuzenketak, zuk erregistratu zenituenak. Ez zaitut engainatuko: hala aitortzen dut geure lana ere aitortzea delako, 116 testu horiek −haietako batzuk oso konplexuak− lege-proiektuan zuten eragin guztiguztiak baloratzeko, geure artean −Alderdi Sozialistaren eta geure artean− jarrera bateratua adosteko, askotan testu haientzat alternatibak idazteko. Lan asko, lan asko eta lan asko. Negoziazio horietan, dokumentu bat −honako hau− eman genizun, eta bertan adierazi genizun, adostuz gero, zuk aurkeztutako zuzenketa multzo baten alde −bederatziren alde− bozkatuko genuela; eta adostu ez arren, azkenean haien aldeko botoari eutsi genion. Eta, halaber, zure zuzenketetako 16ren erdibidekoak zeramatzan dokumentu horrek. Erdibidekoak izan nahi zuten testu horietako azkenak −Sánchez andreak gogorarazi dizun bezala−, zure 113. zuzenketak, edo 125.ak (sic) azken hurrenkeran, zure hasierako ideia jasotzen zuela eta izugarri interesgarria zela iruditzen zitzaigun guri. Ez zenigun erantzun proposamen horren inguruan. Bueno, abstentzio kritiko batekin erantzun zenigun. Ez zaitut engainatuko: une horrek desengainua eman zidan, hein batean; batez ere deskonpentsazioagatik, batez ere deskonpentsazioagatik. Sentsazio bat izan nuen: lan handia, lan asko, askoz inplikazio gutxiago zuen aldetik. Hori zen nire sentsazioa. Baina ur horrek ez du jada errotarik mugituko, gaur esan duzun bezala. Eta lege bat onestea ez da berez bide baten amaiera, baizik eta hasiera −zeuk ere erabili duzun ideia da−. Hemendik aurrera, asko geratzen zaigu lankidetzarako. Gure lankidetzakonpromisoa eskainiko dizut nik, eta zure inplikazio irmoa eskatzen ausartuko natzaizu gaur. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24026 |
12 | 136 | 16.03.2023 | KORTAJARENA IBAÑEZ | EH Bildu | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, pentsiodunen diru-sarrerak bermatzeko errentaren eskaerak ofizioz izapidetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Bueno, bukaeratik hasita, Aiartza jaunak irakurri ditu nire ekimenean zeuden datu batzuk, 30.000 lagun horiena, eta egiten zen proposamenarena. Zorroztasunik ezaz, edo zorroztasun zientifikorik ezaz ere hitz egin duzu. Egia esan, kanpoan geratzen diren 30.000 pertsonen zenbatekoa EAPNk eman zuen datua da, Idoia Mendiak ere parte hartu zuen jardunaldi batzuetan; eta ofizioz izapidetzea pentsio baxuak kudeatzeko tresna interesgarria izan daitekeela dioen proposamena Gizarte Informazio eta Ikerketa Zerbitzuaren (SIIS) proposamena da. Beraz, onar litekeela edo ez, baina, tira, zorroztasun gutxikoa dela gutxiestea, tira, interpretazio bat dela iruditzen zait. Hemen esan da ez dela onargarria. Ez dakit. Ikusiko dugu, ikusiko dugu, Sánchez andrea, legeak orain egin behar duen prozesu osoan, araugarapeneko prozedura osoan −izan ere, lege horrek bazuen bai zerbait: gauza asko eta asko geratzen zirela arau-garapenerako; eta prozedura asko egokitu beharko direla une horretan−, ikusiko dugu ea hasiera batean aurreikusi zenekotik ezer aldatu behar ote den. Ikusiko dugu. Ikusiko dugu. Y es verdad que se hizo ese planteamiento de incluir en ese informe que se planteaba en la… xedapen gehigarrian planteatzen zen txosten horretan gehitzea, analizatzea zehazki pentsiodunen kasua zein zen. Eta hemen dago gauza bat, eta da errealitate hau aspalditik dela ezaguna. Legebiltzar honetan, kontu honen inguruan baditugu akordioak. Aurreko legealdian, Amaia Arregi andrea hemen zela, eztabaidatu genuen honen inguruan, eta adostu genuen denok geneukan kezka bat zela zenbat pentsiodun dauden pobrezia-egoeran eta ze gutxik jasotzen duten konplementua. Eta orduan adostu zen lege berria etortzen zenean kanpaina bat egitea. Ez zen egin, ez zen egin. Eta, orain, gai hauetan aditu eta aritu direnek proposatzen dute beste bide bat, eta da ofiziozko tramitazio hori. Yo quiero recordar… Zorroztasun gutxikoa izango da, baina, PGDI inkestaren datuetara jotzen badugu, 65 urtetik gorako 23.000 pertsona daude mantenu-pobreziako egoeran, 23.000; eta horien erdiak dira pentsioen osagarria jasotzen dutenak −horrela esaten baita: pentsioen osagarria−. Beraz, uste dut, bueno. Galdera bat egin nuen nik orduan. Aspalditik antzeman eta ezagutzen dugu errealitate bat dugu, eta bi aukera daude: esan, bueno, ez dut aurrera jarraituko eta ez diot egoera horri erantzungo; edo ildo horretan joan daitezkeen hautabideetan esperimentatzen hasiko naiz. Txostenaren aukera ezagutzen dugu jada; lehenagotik ere jasota zegoen txosten bat egitea. Lehen ere proposamenen artean zegoen. Sailarekin ere hitz egin nuen horretaz. Ez da inoiz ezer egin. Eta, gainera, no sé cómo se llama…, Ogasuneko organo horretatik iristen diren txosten asko eta asko, tira, bere horretan geratzen dira. Etxebizitzari buruzko txosten bat badago hor ez atzera eta ez aurrera, familien dedukzioei buruzko txosten bat dago hor ez atzera eta ez aurrera, eta ez da inoiz hortik ateratzen. Beraz, guretzat, hori ez da berme bat. Eta, gainera, ezagutzen dugun arazoa bada eta konponbide posible bat badago, bada, uste dut posible dela eta gomendagarria hura dela martxan jartzea. Iruditzen zait gauzak birplanteatu egin beharko liratekeela hortik aurrera. Niretzat ez da hautazkoa errealitate bat ezagutzea, bizitza sostengatzen aritu diren emakume askok bizi duten prekaritate-egoera bat ezagutzea, eta, hala eta guztiz ere, esatea, lege bat onartu dugunez, jada ez dagoela ekimen beharrik. Hemen esan da ez dela arrazoizkoa. Niretzat, hori ez da aukera bat. Eta esan behar dut tristura handiz bizi dudala Podemosetik esaka ari zaizkigunean denbora eman behar dela. Uste dut, egiazki, ezin dela denborarik galdu bizimodu duinak bermatzeko. Eta ekimen hau dago gure esku, dago gure esku. Aspalditik ezagutzen dugu, onurak ditu ongizateterminoetan, eta ukaezinak diren onurak ditu. Praktika feminista bat da: errekonozitzen ditu zaintzak. Eta uste dut ekonomikoki ere egingarria dela eta jasangarria dela. Den bezalakoa da ebidentzia. Orain, galdera bakarra da noiz emango ote diguzuen arrazoia; istorio hori bizi izan baitugu dagoeneko. Familientzako prestazioekin bizi izan genuen. Denbora asko behar izan zenuten guri arrazoia emateko; baina eman egin behar izan zeniguten. Eta honetan ere uste dut emango diguzuela. Gaur ekimen hau ez da aurrera aterako; talde guztien ezespena jasoko du. Tira, hala da, tristea da. Uste dut jendeak, horrelako gauzak gertatzen direnean, arazoak konpontzeko moduak badaudenean, ez dituela horrelako jarrerak ulertzen. Baina gomendatzen dizuet ekimen hau lehenbailehen martxan jartzea. Ziurrenik, inork ez du gogoratuko Euskal Herria Bilduren ekimena izan zela. Etekinak atera ahal izango dizkiozue zuek proposamen honi. Baina proposamen ona da, egin daitekeen eta egin behar den proposamena da… La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24027 |
12 | 136 | 16.03.2023 | KORTAJARENA IBAÑEZ | EH Bildu | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, pentsiodunen diru-sarrerak bermatzeko errentaren eskaerak ofizioz izapidetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … eta lehenbailehen ekin beharko zeniokete lanari. Txosten gutxiago eta lan gehiago. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24028 |
12 | 136 | 16.03.2023 | SOTO RODRÍGUEZ | EP-IU | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, pentsiodunen diru-sarrerak bermatzeko errentaren eskaerak ofizioz izapidetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Begira, oso labur aritzen saiatuko naiz. Ez zegoen denborarik, baina, egia esan, ez zegoen denborarik akordio eraginkorrak eta errealak lortzeko legearen izapidearen negoziazioaren esparruan. Izan ere, bai horixe, kanpoan dagoenak arazoak konpontzeko eskatzen du. Eta gu, legearen negoziazioaren esparruan, horixe egiten saiatu ginen: arazoei irtenbide erreal eta eraginkorrak ematen. Izan ere, orain, legearen negoziazio-esparrura eraman ziren eta ezer efektibo edo materialik erdietsi ez zuten zuzenketa guztiak Legebiltzar honetara ekartzen saiatzea, gure ustez, estrategia politikoa da, ez da jendearen bizi-kondizioak benetan hobetuko dituen zerbait eraginkorra, hain zuzen ere proposamen honekin egin nahi dela esaten dena, ekimen hau ekartzen denean jakin, badakigunean ez dela aurrera aterako, ez zelako negoziazioaren esparruan atera, aritmetika ez zelako kontuan hartu eta, gainera, ez zelako negoziazio-prozesu horretan behar bezainbesteko intentsitatearekin parte hartu; bestela, uste baitut aterako zela aurrera. Iraganean gehiengo parlamentario batzuen oniritzia bazuen jada, zergatik ez zen aurrera atera negoziazioaren esparruan? Bada, agian, eragile politiko jakin batek ez zituelako arrautza guztiak saskian jarri gai zehatz horri buruzko akordio bat lortzen saiatzeko. Orduan, iruditzen zait, ez horixe, ez dagoela denborarik, baina negoziazioaren esparruan geundenean ere ez zela halakorik izan. Eta orduan agortu behar ziren denborak, eta egunak, elkarrizketak eta ahaleginak, akordio bat lortu ahal izateko. Guk, umiltasunetik eta endredorik handienetatik, ariketa hori egiten saiatu baikinen; eta gauzatu egin zen. Norbaitek pentsatuko du gauza gehiago lor zitezkeela. Oso ondo, primeran. Baina, Legebiltzar honetan dagoen aritmetikarekin, hori izan zen lortu ahal izan genuen emaitza; eta gure ustez, bikaina izan zen, hemen aipatu diren eta kontuan hartzea garrantzitsua zen bi errealitateri aurre egitea ahalbidetu zuelako; lehenik eta behin, diruzenbatekoak hobetzea, sarbidea izateko adina hobetzea, lege-proiektuaren esparruan inklusioaren ikuspegia hobetzea; hain zuzen ere, enplegagarritasuna ez baita diru-sarrerak bermatzeko sistemaren elementu bakarra, legearen garapenaren osagai nagusia izan behar baitu inklusioak ere. Eta elementu horiek guztiak, prestazioa jasotzen dutenentzako berme juridikoekin batera −elementu horiek Arartekoak berak finkatu zituen Legebiltzarreko izapidean, lege honen garapenean eta izapidean−, gauzatzea lortu zuen gure talde parlamentarioak negoziazio-esparru horretan. Nahiago nuke negoziazioaren esparruan beste indar politiko batzuen beste elementu batzuk sartu ahal izan balira jokoan eta Legebiltzar honetako bozketaren ondoriozko azken testuan aintzat hartuta geratu balira; baina ez zen hala izan. Eta, noski, ez zaigu iruditzen jendearen bizikondizioak hobetzen batere lagunduko duenik, orain, lege honen ontasunak abian jarri ere egin gabe −berriro diot−, hilabete batzuk geroago zuzenketa bakoitza errepikatzera etortzeak. Legea negoziatzen ari ziren unean egin behar zen hori. Orain, negoziatzeko gaitasunik ez izateagatik edo dena delakoagatik legean txertatu ezin izan diren elementu guztiak adierazten saiatzen ari gara, hauteskunde-asmo argiarekin −gure ustez− eta emaitza edo zenbatespen −berriro diot− elektoralistarekin. Beraz, guk ez dugu gure gain hartuko, ekimenaren funtsa oso laudagarria izan arren, ez dugu praktika hori ontzat emango; iruditu ere iruditzen baitzaigu lehendabizikoa dela hori, baina horren ondoren beste hainbat zuzenketa etorriko direla, EH Bilduk legearen izapidean formulatu zituenak eta aurrera atera ez zirenak, akordiorik ezaren eta negoziazio eraginkorrik ezaren ondorioz. Legearen hedapenaren ondoren ikusiko dugu, benetan, denborak aurrera egin ahala −ziurrenik horrela izango da, koiunturak aldatu egiten direlako, eta denborek lege-aldaketak beharrezkoak egiten dituztelako, ia kasu guztietan eta ia gai guztietan−, lege honen hedapenak aldaketa puntualak eskatzen ote dituen; eta ziurrenik −berriro diot− hala izango da, baina ia gai guztietan gertatzen den bezala, horrek ez du esan nahi lege hau onartzearen emaitza txarra izan denik. Hau da, horrek ez du esan nahi a posteriori, koiunturaren ondorioz, aldaketarik egin beharko denik; horrek ez du esan nahi onetsi zen legea txarra denik; zeren eta −berriro diot− gu oso pozik gaude akordioarekin eta hedatuko den testuarekin. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24029 |
12 | 136 | 16.03.2023 | SÁNCHEZ MARTÍN | SV-ES | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, pentsiodunen diru-sarrerak bermatzeko errentaren eskaerak ofizioz izapidetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Kortajarena andrea, esan dizugu lehen. Ezbairik gabe, argi baino argiago dago −eta oso arraroa da hori− ekimen honen aurrean, Aiartza jaunak esan duen bezala, inork ez duela osoko zuzenketarik aurkeztu; inork ez baikenuen uste bidezkoa zenik, eta guztiok uste genuen kontra bozkatuko genuela, ikusi genuenetik. Logikoa delako; izan ere, legearen izapidetzea akordio guztietara iristeko unea da. Eta ez du inolako logikarik, ez lege honetan, ez beste ezeinetan, bertan adostu ez dena gero ekimenetan oinarrituta zatika ekartzeak −"tira, honetan, honetan eta honetan ontzat eman ez zidaten zuzenketa ekarri egingo dut"−; izan ere, gaur hemen lortu nahi duzun gauza bakarra −eta horretan ados nago Soto jaunarekin− hauteskunde-etekin bat lortzen saiatzea besterik ez da; hona etorri nahi duzu, legea onartu berria denean, indarrean sartu ere egin ez denean, orain jaso dadila edo LBP batean onets dadila Legebiltzarreko izapide osoan adostu ez zen zuzenketa bat. Ez da onargarria. Eta osoko zuzenketa bat aurkezteari ere uko egite horrekin, taldeok halaber esan nahi duguna da ez gaudela ados onartu ez ziren zuzenketa guztiak orain ekimenen bidez ekartzearekin, zuei iruditzen zaizuelako onetsi zen testu berriaren barruan sartu behar zirela. Onetsita ez dagoena ez dago onetsita. Eta ez du balio orain ekimen mordo batekin zorabiatzeak. Horrek ez du esan nahi indarrean jartzen denean eta aplikazioan sartzen denean, jakina, lan egingo ez denik haren aplikazioa ahalik eta onena izan dadin eta edozertarako ahalik eta azkarren aplika dadin. Guztiz bestelako zerbait da hori. Hor dagoena aplikatzeko lan egitea eta ahalik eta azkarren hobetzea eta aplikatzea gauza bat da, baina ponentziako lanprozesuan atzera bota ziren zuzenketak a posteriori onar diezazkidaten aritzeak ez du zentzurik. Horregatik ez dugu osoko zuzenketarik aurkeztu, eta horregatik bozkatuko dugu aurka gure taldekook. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24030 |
12 | 136 | 16.03.2023 | AIARTZA ZALLO | EA-NV | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, pentsiodunen diru-sarrerak bermatzeko errentaren eskaerak ofizioz izapidetzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriro, mahaiburu andrea. Bi gogoeta egingo ditut: bata, iraganari begira, iragana dela ulertuz, Kortajarena andrea, une honetatik atzerakoa; eta bestea, une honetatik aurrera. Nik esan dut, zehatza izateko: "Zorroztasun gutxi duela dirudi, zorroztasun gutxi duela dirudi". Eta egin ere efektu bati begira egiten dut hori, alegia, Soto jaunak ere denboraren efektuari buruz esan duenaz, iruzkin bat egin du eta. Funtsezko elementua da denbora jauzietan, eta jauzi egin aurretik igerileku batean urik dagoen begiratzea eta planteamendu horri denbora pixka bat eskaintzea ez zait hutsala iruditzen. Izan ere, gainera, legeak halaxe agintzen du, eta funtsezko elementu hori Jaurlaritzak nahitaez bete beharreko zerbait da. Beraz, ez gaitezen presaka ibili. Eta ekimen hau, gaur hemen eman zaizkio kalifikazioez gain edo hemen kalifikatu duten beste gauza batzuez gain, arrapaladakoa da, presakakoa batez ere. Gaurtik aurrera, legearen ondorengo bidea. Lehen inplikazio irmoa eskatu dizut −arauaren azken izapidean apur bat desengainatuta geratu nintzela esan dizut−, eta orain ere horixe bera eskatzen dizut; eta lankidetzako konpromisoa hartzea eskaini dizut. Konprometituta egoteak erabakiak hartzea dakar. Gure talde parlamentarioa normalean ez da abstenitzen. Behin abstenitu ginela iruditzen zait, eta gogoan dut Tellería jaunak ez zuelako abstentzioaren botoia aurkitzen. Egia da, egia da. Geure programarekin konprometituta gaude; baina beste batzuekin hitzartzearekin ere konprometituta gaude, haien planteamenduei sarbidea emateko. Ez dizut konpromisorik eskatuko, baina bai hemendik aurrera inplikazio erabakitsua, esan dizudanez. Soto jaunak esan du "arrautzak saskian" eta abar. Eta arrautzak saskian jartzearen kontu horrek beste irudi bat ekarri dit gogora, semantikoa baino gehiago, semantikoa baino gehiago den irudi bat: arrautzak txistorrarekin. Biziro gogokoak ditut, baina ez zaizkit komeni. Arrautzak txistorrarekin egiten direnean, oiloa inplikatuta dago, txerria konprometituta dago. Komeni litzateke arrautzaren bat gehiago diru-sarrerak bermatzeko lankidetzaren saskian. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24031 |
12 | 136 | 16.03.2023 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, joan den urtarrilaren 1ean Nekazaritza Politika Erkidea indarrean jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu andreok, sailburu jaunok, legebiltzarkideok, egun on. Bien. Nekazaritza Politika Bateratuari buruzko mozioa, NPBri buruzkoa, ekarri dugu osoko bilkurara, joan den otsailaren 17an sailburuarekin interpelazioa eztabaidatu ondoren. Eta, bertan, interpelazio horretan, NPB berriaren lehen urratsez galdetu genion. Nekazaritza Politika Bateratua 2023-2027 aldirako onetsi da, eta lehen urrats hauetan, landa-sektorean, lehen sektorean, kalteak eragiten ari diren zailtasunak daude edo gorabeherak daude, Europa mailako tresna politiko horrek dituen eskakizun jasoagoengatik; funtsean, nekazaritzagarapenari, abeltzaintza-garapenari eta landagarapenari eragiten diete zailtasun horiek. Horregatik, nekazariek eta abeltzainek eta landa-ingurumenak inoiz baino gehiago behar dute gaur egun −eta horixe da gure mozioaren giltzarria− laguntza teknikoa, laguntza juridikoa, laguntza informatikoa eta dokumentala, ingurumenaholkularitzari buruzko laguntza, NPB berrian ezartzen diren orientabideen funtsezko helburuak lortzeko, edo NPB horretan deskribatutako gizarte-, ingurumen- eta ekonomia-helburu horiek lortzeko. Gogoratu behar dugu zeintzuk diren NPB horretan planteatzen diren hamar helburu garrantzitsu horiek. Batzuk orain hurrengo nekazaritza-plangintzako tresnen edo aurreko NPBen jarraipena dira; baina beste batzuk 2023-2027 aldiko tresna horrek dakartzan eskakizun berriak ditugu. Eta hamar elementuak, helburu berriak, hauexek dira: lehenik, nekazarientzat gizalegezko errenta bermatzea. Ondo dago osagai hori lehendabiziko lekuan jartzea; izan ere, ondoren datoz nekazariei gizalegezko errenta hori murrizteko arriskua dakarten edo areagotzen duten eskakizunen atalekoak. Lehenengo helburua: gizalegezko errenta nekazarientzat. Bigarrenik, lehiakortasuna areagotzea. Hirugarrenik, nekazariek elikadura-katean duten posizioa hobetzea. NPBren funtsezko osagaia da, batez ere, lehen sektoreari sostengua emateaz gain, gure gizartean elikadura-katea bermatzea, horixe da funtsezko osagaia. Laugarren helburua: klima-aldaketaren aurka ekitea, nekazarientzat, abeltzainentzat eta lehen sektoreko enpresarientzat horrek ekarri behar dituen eskakizun berriekin. Ingurumena babestea, aurreko puntuarekin estuki lotuta dagoen zerbait. Paisaiak eta biodibertsitatea zaintzea −izan ere, elkarri lotuta daude guztiak−. Belaunaldien arteko erreleboa babestea; hori ere funtsezkoa da, oso garrantzitsua landa-eremuan, nekazarien eta abeltzainen lanbide-eremuan. Zortzigarrena: landa-eremuen dinamikotasunari eustea; baiki, administrazioentzat eta udalentzat ere bada erronka hori, baita landa-sektorean eta lehen sektorean lan egiten duten entitateentzat ere. Eta elikagaien eta osasunaren kalitatea babestea −Nekazaritza Politika Bateratuaren funtsezko osagaietako bat dena−. Ezagutza eta berrikuntza bultzatzea. Hamar helburu handi horiek hor daude, eta orain ekoizleek, nekazariek eta abeltzainek aintzat hartu behar dituzten eskakizunak dira. Eta eskakizun eta baldintza berri horiek guztiek erantzunak aurkitu behar dituzte administrazio eskudunetan, laguntza, aholkularitza eguneratua eta etengabea emateko norabidean; eta, aurrera egin ahala, jardunbide berriak ezarri beharko dituzte haiek, onesten ari diren araudietan baldintza berriak edo betekizun berriak ere landu beharko direlako. Ari gara dagoeneko Estatuko araudiekin, legearekin, legea garatzeko plan estrategikoari men egiten dion dekretuekin Diputatuen Kongresuan; baina, era berean, ulertu behar dugu guk ere esparru-dekretuak izango ditugula, Eusko Jaurlaritzak onetsi eta iragarri behar dituenak, eta horiek ere eragina izango dutela. Horregatik, iruditzen zait ulertu behar dela, Nekazaritza Politika Bateratu berriari buruz azaldu berri ditudan asmo handiko helburu horiek lortzeko, zenbait gauza bermatuko dituzten baliabide nahikoak eduki behar direla: ustiategien kaudimen ekonomikoa bermatuko dutenak, hain zuzen ere −ustiategiek, nekazariek eta abeltzainek− gaur egungo munduan ingurumen-helburuei dagokienez dauden araurik zorrotzenak bete beharko baitituzte, elikagaien segurtasunaz, abereen ongizateaz; eta, jakina, oinarrizkoak diren beste eskakizun batzuk ere bai, sektoreko langileen laneko segurtasunekoak, adibidez. Hau da, oso eskakizun garrantzitsuak dira, aurreko NPBetan baino zorrotzago inplementatu direnak eta, jakina, erantzunak behar dituztenak; hain zuzen ere, izapide eta eskakizun burokratikoak dakartzatelako, eginbehar horiek bete ahal izatea zailtzen dutenak. Edonola ere, NPB berriak bere helburuak bete ditzan, behar-beharrezkoa da prestakuntza sakona jaso dezatela NPBren gakoen, eskakizunen, oinarrien eta erantzukizun berrien inguruan bai nekazariek eta abeltzainek, bai lanbidez lehen sektoreko enpresaburu direnek, baita landa-eremuetako biztanleek eta, sektoreko protagonista ere baden heinean, nekazaritzako elikagaien industriak ere. Eta, horregatik, administrazio eskudunek −eta oraingoan Eusko Jaurlaritzaren atea jotzen dugu, baina, Eusko Jaurlaritzaren bitartez, baita sektorean eskumena duten beste foru-organo batzuena ere−, oraintxe bertan, sektoretik oso hurbil egon behar dute eraberritzen ari diren esparruen −lehen esan dugun bezala−, eskakizunak direla eta; eskakizun horietaz, zuek guztiok dakizuen bezala, Tapia andreak eta legebiltzarkide honek hitz egin genuen interpelazioaren izapidean, baina baita lehenagoko beste galdera batzuetan eta aurreko agerraldi batzuetan ere; eta betebehar berriak zehazten dira haietan: koaderno digitala eta gainerako eskakizun digitalak, erregistroekin eta nekazaritzako eta abeltzaintzako bestelako informazioekin zerikusia dutenak; ekorerregimenen sistema −horretan malgutze posible hori aipatzen da, eta, horretarako, Autonomia Erkidego honek badu eskumena−; araudia, araukonplexutasuna. Ikusi besterik ez dago onetsi diren testuak −legea edo legea garatzen duten dekretuak−, arauen konplexutasunaz jabetzeko. Aditua izan behar da, bai horixe, testu horiek ulertzeko eta aplikatzeko. Araudia, oinarrizko araudia, ez bakarrik PEPACen bidez onetsi dena, Nekazaritza Politika Bateratuaren Plan Estrategikoaren bidez onetsitakoa; Eusko Jaurlaritzak NPBren programa estrategikoa garatzeko esparrudekretu horretan ere onetsi beharko duen araudia. Berriro esango dut: hala eta guztiz ere, eskakizun berriak ezartzen dira; baina zer handitzen da? Burokrazia handitzen da, bestelako burokrazia bat, ez horrenbeste paperaren burokrazia bat, baina bai burokrazia tekniko bat, burokrazia informatiko eta digital bat, administrazioek nekazarien eta abeltzainen lanari dagokionez izan behar duten kontrolerako handitu egingo dena. Eta horrek laguntza eta aholkularitza eskatzen du. Nekazariek eta abeltzainek egin beharko dutenari dagokionez askoz eskakizun gehiago datoz, eta horiek bete egin beharko dituzte nekazaritzapolitika bateratuari men egiteko, laguntzak, diruak jasotzeko, ustiategi mota horiek guztiak mantentzeko, hain zuzen ere. Horregatik da beharrezkoa sektoretik gertu egotea, aholkularitza- eta laguntza-jarduketak lantzen jarraitzea −garrantzitsua da hori− nekazariekin eta abeltzainekin aritzeko orduan. Edozein izaerakoak direla ere, ustiategi handiagoetakoak izan edo familiaizaerakoak izan, horixe da eskatzen ari direna: hurbiltasuna da, enpatia da, laguntza da. Baiki, nire ustez, administrazioek hori emateko prest egon behar dute, eta prest egongo dira. Haien betebeharra da, baina une honetan are gehiago, tresna berriaren konplexutasunagatik datorren erantzukizun bereziagatik. Eta oraintxe bertan egin behar da. Une honetan bertan egin behar da. 2023 funtsezko urtea da, urte garrantzitsua da, abian jartzeko urtea da. Zenbait epeluzapen edo malgutze jakin batzuk ere gerta daitezkeen urtea da; baina aurtengoa urte erabakigarria da nekazariek eta abeltzainek eskakizun horiek guztiek itota aurkitu ez daitezen eta beren ustiategiei eutsi ahal izan diezaieten eta egin ere jakinaren gainean egin dezaten. Antolakunde profesionalen esparruan ere egin ahal izatea hori −eta garrantzitsua da hori ere, horren gainean baitaude haiek−, beren lana ere egiten baitute, beren ekarpenak egiten baitituzte, esate baterako, ekorerregimenak malgutzea, kidetzen diren antolakundeetan nekazariei eta abeltzainei aholkularitza eta laguntza ematen dieten erakunde profesionalez gain. Izan ere, eskakizun batzuk ere egiten ari zaizkie administrazioei, eta eskakizun horiek zentzuzkoak dira Euskadiko kasuan. Duela gutxi ikusi genuen euskal antolakunde profesional nagusiek proposatzen dituzten malgutzeei buruz hitz egiten zutela: malgutzeak larre estentsiboko ekorerregimenetan, laboreak txandakatzekoetan, zuzeneko ereintzako ekoerregimenetan, zurlaboreetarako ekorerregimenetan. Hau da, ez gara gaiaren muinean sartuko, baina elementu horiek mahai gainean daude eta horri ekiteko gaitasuna badugu hemen. Gainera, esan behar dugu zenbait autonomiaerkidegok dagoeneko erabaki dutela ekorerregimenen gaia malgutzea, adibidez. Horretan ari da Extremadura, edo horretan ari dira Gaztela-Mantxa, Andaluzia edo Errioxa, gureen antzekoak izan daitezkeen ezaugarriak dituztenak; baita Kantabria bera ere. Horretan ari dira. Bada funtsezko elementu bat, alegia, digitalizazioa. Digitalizazioa eta eskakizun informatikoak izu-mamu bihurtzen ari dira landamunduan; eta lehorte hitzari bezainbesteko beldurra hartzen ari zaizkio hari, hain zuzen ere ustiategi batzuetan, batez ere familiakoak, betiere txikiak direnetan, azpikontrataziorako, laguntza teknikorako, espezialistei dirua ordaintzeko beharra ekarriko duten baldintza eta eskakizun batzuk ezartzen dituztelako; eta horrek, hain zuzen ere, haien nekazaritza- eta abeltzaintza-ustiategien errendimendua murriztu egingo duelako. Beraz, gai hori oso serio jorratu behar dugu, jakina, eta administrazioek landu behar dute, oinarrizko zerbait baita gaur egun mahai gainean dauden eskakizun horiei guztiei irtenbidea ematea eta erantzutea. Arriskuak ere badaude, arestian nioen bezala, azpikontratazioaren gai horri dagokionez: familiaekonomia gutxiago eta administrazio-espezializazio gehiago izateko arriskua dago, administrazio-lan burokratikoak azpikontratatzeak gastua areagotzen duelako eta gero eta estuagoa den errentagarritasuna murrizten duelako. Horrexegatik, galdera asko daude, eta oraindik etorri behar dute… ez dago behar adina erantzun, eta Administrazioak eman behar ditu erantzunak. Finalizo. Gehiengoaren adostasuna lortu dugu proposamena egin duen taldeak eta zuzenketak egin dituzten taldeek, aurrera egiten jarraitzeari dagokionez. Hain zuzen ere, esan dugu Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eska diezaiola, beste erakundeekin −kasu honetan, foru-aldundiekin− koordinatuta, jarrai dezala garatzen… eta jarrai dezala lantzen −zeren, garatzen jarraitzeaz gain, behar gehiago eta laguntza-premia gehiago sortuko direlako; beraz, gai gehiago landu beharko dira− komunikazio- eta aholkularitza-jarduketak lantzen jarrai dezala, nahiz aurrez aurre, nahiz euskarri inprimatu eta digitalekin, NPBren aplikazioari buruzko funtsezko elementuak deskribatu eta azalduz; eta lehen sektoreko eta landa-garapeneko eragileentzat gida izan daitezela lanketa horiek, 2023-2027 aldiko NPB berritik eratorritako kondizio berriak behar bezala aplika ditzaten. Lehen ere esan dut… Bueno, tira, ontzat eman dut gida berri bat egitearena. Badakit gidak badaudela, badakit azalpen-liburuxkak badaudela, baina gida zehatz bat landu beharko da. Dekretua onesten denean, dekretua abian jartzen denean, gaiak lantzeko fase hau burutzen denean, bada, nik uste dut beharrezkoa izango dela behin betiko gida bat lantzea. Baina, nolanahi ere, ez zen garrantzitsuena, aholkularitza-tresnak badirelako, laguntza-tresnak badaudelako. Baina, tira, uste dut horrela argi eta garbi geratzen dela administrazioek eta erakundeek aholkularitza- eta komunikazio-jarduketak lantzen jarraitzeko duten betebeharra. Erdibideko zuzenketak esaten du, halaber, Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen diola ezen, erakunde eskudunekin koordinatuta, balora ditzala EAEko antolakunde profesionalek ekoerregimenen praktiken aplikazioan egin beharreko malgutzeari dagokionez egin dituzten proposamenak, nekazariek eta abeltzainek errazago bete ditzaten, eta hala, NPBn eta Europar Batasuneko ingurumenaraudian ingurumena babesteko ezarritako helburuak erdiets daitezen. Hor daude helburu horiek. Bete egin behar dira. Lege dira, bai. Baina modu adimentsuan egin behar da, sektoreari laguntzekoa eta kasu batzuetan malgutzekoa den une honetan; eta, bai horixe, antolakunde profesionalen eskutik egin behar da, nire ustez ideia onak baitituzte eta arduraz jokatzen ari baitira. Izan ere, haiek Euskadin dituzten web-orriak irakurtzen ditudanean edo haietan informatzen naizenean, nire ustez, erantzukizunez eta lankidetzairizpideekin ari dira gaia beren gain hartzen, beren afiliatuekin eta sektorearekin lankidetzan, baita administrazioekin ere; eta horixe da, nire ustez, funtsezko elementua. Beraz, antolakunde profesionalak erantzukizunez ari direla iruditzen zait. Ez dira deskalifikatzen ari, ez dituzte eskatzen ezinezkoak diren gauzak, baizik eta nire ustez ondo arrazoituta daudenak. Eta, horregatik, iruditzen zait administrazioek baloratu egin behar dutela, noski, haiek esaten dutena. Eta eskumena duten erakundeei eskatzen diegu NPB berriak eskatzen dituen aplikazio digital berriak landu ditzala. Digitalizazioa −esan dugu lehen ere−, koaderno digitala da gaur egun dabilen… La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24032 |
12 | 136 | 16.03.2023 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, joan den urtarrilaren 1ean Nekazaritza Politika Erkidea indarrean jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … izu-mamua −berehala amaituko dut−. Aurrez aurreko laguntza eskatzen du eskualdeko nekazaritza-bulegoetan, baliabide teknikoetan, dokumentaletan eta giza baliabideetan. Nik eskerrak eman behar dizkiet Ruiz de Alegria andreari, Prieto jaunari, Angulo jaunari. Etxebarria andreari ere eman diogu akordioaren berri. Eta honek, jakina, sektoreari beharrezko laguntza emateko balio dezala. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24033 |
12 | 136 | 16.03.2023 | ANGULO GARCÍA | EP-IU | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, joan den urtarrilaren 1ean Nekazaritza Politika Erkidea indarrean jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker, mahaiburu andrea. Arratsalde on guztioi. Arratsalde on guztioi. 2023ko urtarrilaren 1ean sartu zen indarrean 2023-2027 aldiko Nekazaritza Politika Bateratu berria, 10 errege-dekreturekin eta berrikuntza askorekin datorrena. Horietako bat da Europar Batasuneko estatu kideek NPB berriaren esku-hartzeen edo neurrien xehetasunak ezarri behar dituztela plan estrategiko nazional baten bidez, eta plan hori Europako Batzordeak onetsi behar duela. Ildo horretatik, 2022ko abuztuaren 31n, Europako Batzordeak Espainiako NPBren Plan Estrategikoa onetsi zuen; Nekazaritza Bermatzeko Europako Funtsak eta Landa Garapenerako Europako Nekazaritza Funtsak 47.724 milioi eurorekin finantzatutako plana da, 2023-2027 aldirako, eta autonomia-erkidegoek ere parte hartu dute hartan, haiek baitira beren lurralde-eremuan hura aplikatzeko zuzeneko ardura izango dutenak. NPB berriaren beste nobedadeetako bat da laguntzak jada ez direla emango haien onuradunek baldintza batzuk betetzen dituztelako, baizik eta hiru helburu orokorrekin zerikusia duten emaitza zehatzak lortu ondoren emango direla: elikagaien segurtasuna bermatuko duen nekazaritzako sektore lehiakorra sustatzea, eta horrek, besteak beste, lehen sektorerako gizalegezko prezioak bermatzea esan nahi du; landaeremuetako ehun sozioekonomikoa indartzea; eta ingurumena, biodibertsitatea eta klima babestea, Europar Batasunaren ingurumen-helburuak betez, esate baterako, Europako Itun Berdea edo Klima Aldaketaren aurka Borrokatzeko Parisko Akordioa. Azken helburu horri dagokionez, Nekazaritza Politika Bateratuak ingurumen-helburuak areagotu egiten ditu ekorerregimenak gehituz, nekazaritzapraktika jasangarriak sustatzeko eta nekazaritzan ingurumen-aztarna murrizteko. Laguntzen % 25 beretuko dute ekorerregimenek, eta halakoak dira klimarako eta ingurumenerako onuragarriak diren nekazaritza- eta abeltzaintza-praktikak −urtero hartzen diren eta borondatezkoak diren konpromisoen bitartez−. Praktika horiek egiten dituzten ustiategiei ordainduko zaizkie, ingurumen-baldintzak betetzearen ondoriozko eskakizun-maila baino handiagoa izango baitute. Besteak beste, honako praktika hauek aintzat hartuko dira: hobetzen duten espezieekin laboreak txandakatzea, lurrean zuzenean ereitea, larre estentsiboan aritzea edo laborantzako lurretan biodibertsitate-espazioak ezartzea. Ingurumenarentzat ona izateaz gain, lehen sektorearentzat ere ona izango da hori, kontsumitzaileak gero eta gehiago jabetzen direlako kontsumitzen dituzten elikagaien jasangarritasunaz eta kalitateaz. Beraz, elikagaiak modu jasangarrian eta ingurumena errespetatuz ekoizten dituzten nekazariek lehiakortasun-abantaila izango dute merkatuan. Alderdi Popularra-Ciudadanosek Tapia sailburuari otsailaren 17an egin zion interpelazioan, sailburuak jada eman zuen lantzen ari diren hitzaldien, liburuxken eta dibulgazio-materialen berri; baina ziur gaude beti dagoela hobetzeko tartea, eta nekazariekin lankidetzan, sektorearekiko komunikazioan eta aholkularitzan aurrera egin daitekeela; izan ere, ez dezagun ahaztu NPBren laguntza horiek jaso ahal izateko eta arauaren helburuak betetzeko beharrezkoa dela ondo informatuta eta aholkatuta egotea. Interpelazio horretan, sailburuak jakinarazi zuen esparru-dekretu bat lantzen ari zirela Euskadin Estatuko plan estrategikoaren eta errege-dekretuen jarraibideak garatzeko; horregatik uste dugu dibulgazio- eta aholkularitza-neurriak ere hartu beharko direla esparru-dekretu horretan izango diren zalantzak argitzeko. Gure ustez, aholkularitzak ez du soil-soilik jasangarritasunaren eta ingurumenaren babesaren ingurukoa izan behar; aitzitik, badira beste alderdi garrantzitsu batzuk ere, esate baterako, enpresa-kudeaketa, baita berrikuntza eta digitalizazioa ere, eta horiek ere aholkularitza beharko dute. Bigarren puntuan, Nekazaritza Politika Bateratuan eta Europar Batasuneko ingurumenaraudian ingurumena babesteko ezarrita dauden helburuak lortzeko beharrari buruz hitz egiten da. Iruditzen zaigu Eusko Jaurlaritzak eskari horiek entzungo zituela, eta NPB berriaren esparruan bideragarriak badira, egikaritu ahalko dituela. Eta gogora ekarri nahi ditugu 2022an Jasangarritasun eta Ingurumen Batzordean egin ziren karbono gabetzeko ponentziak; bertan, nekazaritza birsortzailearen abantailak eta nekazaritzako eredu kooperatiboak ezagutzeko aukera izan zenuten. Nekazaritza birsortzaileak lurzoruaren produktibitatea erraztu egiten du, ura gehiago iragazten baita, eta CO gehiago finkatzen da. Baserrien eredu 2 tradizionala imitatzen dute basolarregintza kooperatiboko ereduek; baina elkartasuna kooperatiba moduan eratzea bilatzen dute, sinergiak bilatzeko eta lana eta bizi-proiektua bateratzea zailtzen duen eredu indibidualizatu baten prekaritatea murrizteko. Aldi berean, uste dugu nekazaritza ekologikoa bultzatu egin behar dela Euskadin, pestizidarik eta ongarri sintetikorik gabeko produktuen kuota hobeak erdiesteko eta herritarrei elikagai osasungarriagoak helarazteko. Gure ustez, nekazaritza birsortzailea, nekazaritza ekologikoa eta basolarregintzako eredu kooperatiboa Eusko Jaurlaritzaren laguntza behar duten praktikak dira, agian NPBren bigarren zutabeko neurri modura; beraz, aholkularitza, prestakuntza eta dibulgazioarekin. Eta euskal nekazaritzako elikagaien sistemarako trantsizioaren parte izan behar dute. Ez genuke amaitu nahi lehen sektoreko araudien kontrola eta betetze-maila hobetzeko beharrari buruzko aipamen labur bat egin gabe. Duela bi aste, Legebiltzar honetan onetsi zen sei hilabeteren buruan dena prest izatea lehen sektoreak bere produktuengatik bidezko prezioak kobratzen dituela bermatzeko. Elikakatearen Legea kontrolatzeko ikuskatze-ekipoak hornitzea bezain beharrezkoa da behar beste langile edukitzea NPB berri horren laguntzen jarraipena egiteko eta laguntzak betetzen direla kontrolatzeko. NPB berriak Elikakatearen Legea osatu egin behar du. Beharrezkoa da nekazaritza eta abeltzaintzako eredu jasangarriago batera igarotzea, ingurumenarekin eta produktu osasungarriagoekin, eta, aldi berean, gizalegezko prezioak bermatzea lehen sektorearentzat. Eusko Jaurlaritzak Elikakatearen Legea eta NPB berria garatzeko eta betearazteko beharrezkoak diren tresnak hedatuko dituela espero dugu. Mila esker. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24034 |
12 | 136 | 16.03.2023 | PRIETO SAN VICENTE | SV-ES | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, joan den urtarrilaren 1ean Nekazaritza Politika Erkidea indarrean jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Presidente andrea, legebiltzarkideok. Europar Batasunak bere baliabideen zati handi bat bideratzen du nekazaritza-politikara, 61 urteko antzinatasuna duen nekazaritza-politikara, hasiera batean elikagaien eskasiari eta errazionamenduari erantzuna eman nahi izan ziona, baita Bigarren Mundu Gerraren ondoren kontsumitzaileentzat zein ekoizleentzat arrazoizko prezioak lortzeko interesari ere. Orduz geroztik, zenbait erreforma egin dira, eta nabarmendu behar da 1992an, eskaintza eta eskaria orekatzeko eta nekazaritza-ustiategien errendimendua hobetzeko egin zena; 2003koa, errenta-laguntzetan, prezio instituzionalen murrizketan eta lehiakortasunaren gehikuntzan esku hartzea helburu zuena; 2008koa, klima-aldaketarekin, biodibertsitatearekin, energiarekin eta uraren kudeaketarekin zerikusia zuten erronka berriak gaitzat zituena; 2013koa, nekazari aktiboentzako laguntzak hobeto bideratzea asmo zuena, ingurumen-alderdiak lantzearekin edo gazteak sektorean sartzeko pizgarrien zeregin nagusiarekin batera. Hamarkada horietan, erreforma gehiago ere egin dira, baina orain aztergai duguna aurtengo urtea eta 2027ra arteko ibilbidea da. Nekazaritza Politika Bateratu hori, sektorean eguneroko lana egin ohi duten 22 milioi pertsona baino gehiagori, eta 10 milioi ustiategi baino gehiagori, dago zuzenduta; eta planeta osoan elikagaien segurtasuna bermatzeko funtsezko zeregina izatea ahalbidetzen du, munduko ekoizle eta esportatzaile nagusietako bat garelako. Espainian 650.000 nekazari eta abeltzain baino gehiagori eragiten die, eta 900.000 ustiategi baino gehiagori; Euskadin, 12.000 nekazari eta abeltzain baino gehiagori, eta 16.000 ustiategi baino gehiagori. Urtarrilaren 1etik indarrean sartu den erreforma bere historiako nekazaritza-erreformarik anbiziotsuena da ingurumenaren ikuspegitik; eta bigarrena, berriz, Batasuneko diru-kutxetatik datozen funtsen kudeaketaren eraldaketaren sakontasunari dagokienez. Erreforma horrek bete-betean inplikatzen ditu Espainiako Gobernua eta autonomia-erkidegoak, plan estrategiko nazional baten bidez garatu behar delako, elkarrekin finantzatu behar dutelako eta emaitzak ziurtatu behar direlako. Europar Batasuneko hirugarren herrialdea da Espainia funtsak jasotzen, Frantzia eta Alemaniaren atzetik. Bost ekitaldi horietan, 47.724 milioi euro jasoko ditugu guztira −hau da, nekazaritzako dirusarreren % 20− ekorerregimenen bitartez; laguntzen % 25 ingurumenaren, laboreen txandakatzearen eta lugorri-erreserben onurarako dira; baita laneskubideak errespetatzeko edo zailtasunak dituzten sektoreekiko arretarako ere, erremolatxarena esate baterako. Gazteentzako eta emakumeentzako laguntzek gora egin dute; baita fruta, barazki edo ardogintzako programetarako laguntzenek ere. Eta nekazari aktiboaren figura ere indartu egiten du erreformak. Argi dago NPB hori Errusiak Ukraina inbaditu izanaren ondorioz sortutako gorabehera larrien une batean iritsi dela, eta horrek prezioei, elikagaien eta sargaien ekoizpenari eta salgaien zirkulazio askeari eragiten diela; edo herrialde kaltebera eta behartsuenetan elikadura-arazoak larriagotzen dituela. Popularra-Ciudadanos taldeak hiru puntuko mozio bat proposatu digu: erakundeen arteko koordinazioa NPB berriaren onuradun direnei aholkularitza eskaintzeko, haren aplikazioa malgutzea, eta aholkularitzarako gida bat lantzea. Hiru gaiak Eusko Jaurlaritzaren lanketaren parte dira mozio hau aurkeztu baino lehenagotik ere, Legebiltzar honetan interpelazioa egin baino lehenagotik ere, eta mozioaren aurretiazko legez besteko proposamena aurkeztu baino lehenagotik ere. Barrio jaunak badakienez, koordinazioa egon badago; eta emaitzak egon badaude Eusko Jaurlaritzaren eta Espainiako Gobernuaren arteko lan erkidean; baita aldundiekin egindakoan ere. Aholkularitza ematen zaie haren eraginpean dauden pertsonei eta sektoreko elkarteei. Barrio jaunak halaber badakienez, NPB berriaren aplikazioa malgutzeko konpromisoa badago hartarako litezkeenak diren tarteetan; eta dokumentueuskarria badago haren eraginpean daudenei NPB berriaren informazioa eta interpretazioa helarazten diena aldundien eta Eusko Jaurlaritzaren partetik. Horrelaxe azaldu zen leku honetan bertan duela oso egun gutxi. Abeltzainek ekoerregimen bat eskuratu ahal izateko lanaz hitz egin zen hemen, bi azaleratartetan banatutako ordainketaz, familia-ustiategi profesionalenak onuradun izan daitezen, Arabako lurralde historikoa ureztatutako eskualde baten barruan txertatzeaz, erremolatxari egokitutako ordainketa bideratzeaz, Eskualdeko Jarraipen Batzordearekin zerikusia duen lanaz, Hazi Fundazioaren zereginez eta hura foru-aldundiekin koordinatzeaz ustiategien erregistroarekin zerikusia duten prozesuetarako, aurreikusitako dirulaguntzak emateko deialdi publiko berriez, ustiategien titular direnei 8.000 informazio-liburuxka banatzeaz, Euskal Autonomia Erkidegoko eskualde guztietan dibulgazioko eta osasungintzako hitzaldiak emateaz, koaderno digital bat lantzeaz, prozedura digitaletara sarbidea izateko aholkularitzaz eta, nola ez, beharrezko gai guztiak jasoko dituen dekretua egiteaz. Horregatik guztiagatik, aurkeztu dugun eta harrera ona aurkitu duen zuzenketak, Alderdi Popularra-Ciudadanosek eta Elkarrekin Podemosek proposatutako zenbait alderdi ere aintzat hartu ditu; eta aplikazio digital berriak koordinatzen, komunikatzen eta lantzen jarraitu dadila eskatzen du, aurrez aurreko laguntzarekin eskualdeko nekazaritzabulegoetan, baliabide teknikoekin eta giza baliabideekin eta ingurumen-helburuekin; hori guztia nekazaritza-sektore lehiakorra eta erresilientea sustatzeko eta landa-eremuetako ehun sozioekonomikoa indartzeko. Bidenabar, eta interesgarria baderitzozue, gaiari buruzko gida praktikoko argitalpenak badaude Interneten, doakoak eta aditu frogatuek egindakoak, bai eta Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioaren argitalpen oso didaktikoak ere. Erdibideko akordioa lortzeagatik zoriondu nahi dut geure burua, eta besterik ez. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24035 |
12 | 136 | 16.03.2023 | ANA RUIZ DE ALEGRIA MAESTUK | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, joan den urtarrilaren 1ean Nekazaritza Politika Erkidea indarrean jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu, legebiltzarkideok, eguerdi on. Hiriak ez du jaten landak ez badu ekoizten. Europako biztanleriaren % 75ek hiriguneetan bizitzea erabaki du; edo, bestela esanda, landa-eremuetan bizi garen % 25ek Europako lurraldearen % 80 kudeatzen dugu. Kudeaketa hori guztia Batasunaren nekazaritzapolitikaren bitartez lantzen da; geure plateretan aurkitzen ditugun elikagaietatik hasi eta herrietako bizimodura bitartekoak baldintzatzen dituen nekazaritza-politika baten bidez. Gainera, nekazariek, abeltzainek eta baso-kudeatzaileek beren sailetan hartzen dituzten eguneroko erabakiak baldintzatzen ditu. 1962an lehen aldiz ezarri zenetik, zenbait aldiz erreformatu dute, baina, funtsean, bi erreforma izan dira NPBren paradigma aldatu dutenak: 1992koak, ekoizpena saritzeari utzi eta politika erkidea norabide berri batean bideratzearen aldeko hautua egin zenean; eta orain 2023ko erreforma honek. Erreforma horrek ez du aldatzen bi zutabetako egitura, baina aldaketak dakartza esku hartzeko tresnetan; eta horri esker, aurrekoak ez bezalako erreforma dela esan dezakegu. Erreforma, berrikuspen edo hausnarketa bat egiten den bakoitzean, sektorearen barruan eztabaida sortzen da, ziurgabetasunaz eta nolabaiteko kezkaz gain. 2023ko urtarrilaren 1ean, Europar Batasuneko nekazaritza-politikaren erreforma berria aplikatzen hasi da datozen bost urteetarako; eta Batasuneko eremu osoko nekazaritzaren eta abeltzaintzaren etorkizuna markatuko duen erreforma da berau. Erreforma horrek aldaketa handiak dakarzkio nekazaritza-sektoreari bere ustiategien kudeaketan, egungo laguntza-mailari eusteko ingurumen-eskakizun handiagoko nekazaritzapraktikak egin beharko baititu. Alde batetik, baldintza zorrotzagoak bete beharko dira nahitaez; eta, bestetik, borondatez betetzekoak izango dira ekorerregimenak. Etorkizunean ere laguntzak urtero eskatu beharko dira NPB laguntzen eskabide bakarrean; eta bananduen, elkartuen eta nekazaritza eta ingurumenekoen laguntza multzo handiak mantendu egingo dira, nahiz eta talde bakoitzean aldaketa batzuk egiten diren. Halaber, murriztu egiten da NPB eskualdeen kopurua; izan ere, aldi berrian 20 izango dira nazio mailan eta 8 Euskadin. Ekoizpeneko eskualdeak izan beharrean administrazio-eskualdeak izatearen alde egin zuen Euskadik, arrakastarik lortu gabe. Eskubideen konbergentziak batez besteko balioaren % 85era iritsi behar du 2026rako, eta horrek a priori eragin negatiboa izan dezake balio handiko eskubideak dituzten euskal ekoizleengan. Oro har, zenbatekoetan, aurreko aldikoen antzekoak izango dira zuzeneko laguntzak −65 milioi inguru urtean Euskal Autonomia Erkidegorako−; beraz, oraingo dirulaguntzen antzeko mailari eutsi ahal izango diote haien jasotzaileek. Baina ekorerregimenetako borondatezko praktiketako bat egin beharko dute hartarako. Euskal Autonomia Erkidegoak eskumena du nekazaritzaren alorrean; eta, alor horretako eskumena duenez, subsidiariotasun-maila handiagoa edukitzea gustatuko litzaiguke. Eskualde mailako plan estrategikoen alde egin zuen Euskadik, baina Europako araudiek ez zuten halakorik aintzat hartu. Europar Batasuneko lurralde bakoitzaren berezitasunak hobeto egokitzea bada filosofia, horixe izango zen bidea. Alderdi modura, negoziatu egin dugu; halaxe esan zizun Tapia andreak zure interpelazioan. Goreneko mailan negoziatu da bultzatzen jarrai dezagun euskal erakundeetatik lantzen ari ginen politikaren premisa batzuk, demagun, nekazaritza familiarra eta jasangarria sustatzea, belaunaldien arteko erreleboa, eremu guztietan emakumearen presentzia, eta berrikuntza eta digitalizazioa landaeremuetan ere. Garai konplexuetarako NPB konplexu baten aurrean gaude; alegia, klima-, ekonomia- eta demografia-erronka berriek baldintzatutako nekazaritza-politika berri baten aurrean: pandemia, gerra Ukrainan, kostuen gorakada, desdoikuntzak energia-merkatuan; eta landa-eremua, guztiaren erdian, Europa osoa modu jasangarrian elikatu behar izanik aldaketa sakonean dagoen mundu honetan. Nekazaritza Politika Bateratuaren arimari buruz galdetu zion Barrio jaunak sailburuari, eta arima Europatik datorrela erantzun zion Tapia andreak. Arima ez dakit, Barrio jauna, baina ukaezina da gorputz legal ikusgarria baduela. Araudia sinplifikatu eta bateratu beharrean, lege orokor eta sektorial batekin eta 18 errege-dekretu aplikagarrirekin etorri da NPB berria. Ezin dugu ahaztu NPB legeria dela, eta legeria ez dela ulerterraza izaten. Interpelazioaren ondoriozko mozioari dagokionez, gure taldekook uste dugu lanean jarraitu behar dela aholkularitzan eta informazioan aurrerapausoak emango dituzten tresnen alde; baita NPB berriak ezartzen dituen aplikazio digital berriak lantzen ere, eta halaxe adierazi dugu Talde Sozialistarekin batera aurkeztu dugun zuzenketan. Bertan, Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu, forualdundiekin koordinatuta, jarrai dezala azken hilabeteetan lantzen ari diren komunikaziojarduketekin; eta NPB berriak ezartzen dituen aplikazio digital berriak inplementatu ditzatela, hartarako beharrezkoak diren baliabide teknikoen eta giza baliabideen laguntzarekin. Ildo horretan, joan den udazkenetik hona zuzeneko esku-hartzeak egiten ari dira. Hala, argibideliburuxka bat bidali zaie onuradun izan daitezkeen 8.000 ustiategiei, nekazaritza-politika berriaren eduki eta berrikuntza nagusiak ezagutzera emateko. Urtero bezala, arreta pertsonalizatua eskainiko zaie aurrerantzean ere. Euskadik nekazaritzako eskualde mailako bulegoak ditu, izapideak nola egin behar diren aholkuak emateko. Onuradunei behar bezalako arreta eta aholkularitza emango zaie, nekazaritzako teknikarien lantalde baten laguntzarekin, eskaera bakarraren aplikaziorako sarbidea eduki eta fase guztietan bete ahal dezaten: sarbidean, berrikuspenean, datuen baliozkotzean, eskaeran eta sinaduran. Gainera, Hazi Fundaziokoak ere laguntzen ari dira digitalizazio-prozesu horretan, doako aholkularitza eskainiz. Azken batean, ez da inor utziko dirulaguntzak izapidetzeko behar den laguntzarik gabe. Nekazarien antolakundeek egindako proposamenak onartzeari dagokionez, erreforma berriak ahalbidetzen dituzten ekorerregimenek baimendutako malgutasunei dagokienez, egingarriago ikusi dugu, lehenik, gure produkzio-errealitatera hobekien egokitzen diren proposamenak aztertzea, lurralde bakoitza eta foru-aldundi bakoitza kontuan hartuta. Gure ustez, zuhurtziaz jokatu behar da, eta eskaera bakoitza zorroztasunez aztertu behar da, beti aintzat hartuz eta negoziatuz, oso ondo justifikatuta egon behar dutelako Batzordeak onar ditzan eta Erkidegoko funtsen finantza-zuzenketekin zigortu ezin gaitzaten. Laster eratuko da PEPACen Jarraipenerako Eskualde Batzordea, eta han egongo dira Euskadin ordezkaritza handiena duten sektore horretako eragile guztiak; eta han aztertuko dira PEPAC aldatzeko proposamena eta Euskadiri eragiten dioten eskuhartzeak hautatzeko irizpideen onarpena eta, oro har, NPBren Plan Estrategikoa Euskal Autonomia Erkidegoan aplikatzean dagoen edozein berritasunen jarraipena egitea. Iruditzen zaigu proaktibitatea eta erantzuteko gaitasuna erakutsi dela euskal nekazaritza babesteko ezohiko garai neketsu hauetan. Erdibideko zuzenketa bat adostu dugu, eta eskerrak eman nahi dizkiot Barrio jaunari onartzeko prestasunagatik; baita Elkarrekin Podemosi ere. Eztabaidaren planteamendua oso argia zen guretzat. Hiru kontzeptutan egituratzen zen: aholkularitza, dibulgazioa eta malgutzea ekoeskemen praktiken aplikazioan, betiere erakunde eskudunen arteko lankidetzatik abiatuta. Gure taldeak zuzenketa egin zuen bere planteamenduetan oinarrituta, eta horrela erraza izan da erdibideko zuzenketa egitea. Podemosi dagokionez, uste dut oso urrun joan zela bere jatorrizko zuzenketan, baina eskertzen dut babesa, akordioa lortzeko egin duen ahalegina. Baina ezin dut eztabaida albo batera utzi, beren zuzenketaren hirugarren puntuan, Eusko Jaurlaritzari eskatzen baitzaio, erakunde eskudunekin koordinatuta eta laborantza-lurretan eta soro iraunkorretan aniztasun-espazioak eraikitzeari dagokionez, ahal den neurrian, dirulaguntza gehiago eman ditzala laborantza-eremuetako naturagune babestuak zaintzeko, batez ere Euskadiko ibaietako kontserbazio bereziko eremuak babesteko. Garaiz eta lekuz kanpo dago jada planteamendu hori; erabat ezinezkoa da. Zuek planteatzen duzuena ez da gaur, martxoak 16, Gasteizen hitz egin edo negoziatu beharreko zerbait, baizik Madrilen hitz egin behar zen, eta Batasuneko nekazaritza-politika berria indarrean jarri aurretik, Gobernuaren barruan; zuek kide zareten Ministroen Kontseiluan. Hain zuzen ere, bai neurriak, eta bai esku-hartzeak eta finantza-xedapenak Bruselak onetsitako plan estrategiko nazionalean daude araututa, Europako Itun Berdearen ingurumenhelburuei men eginez, biodibertsitatearen aldeko estrategiari eta Baserritik Mahaira estrategiari jarraiki; horiexek baitira NPB berriaren oinarri diren hiru erregelamenduak. Gainera, ekoerregimen hori da hektarea kopuru batetik aurrera nekazaritza-ustiategi bakoitzak ekoeskemen ordainketetan izango dituen atzeragarritasunak edo laguntza-galerak aplikatzen ez zaizkion bakarra. Ekoerregimen horrek % 100 kobratuko du, baina ekoeskema batzuetan balioaren % 19 eta 51 artean galduko da. Gure ustez, gainera, nekazaritza ekologikoarentzako laguntza sustatzen da jada NPBren bigarren zutabeko nekazaritza eta ingurumeneko laguntzen bidez, baita mendiko larreen kontserbazioaren bidez ere; eta foru-aldundi guztiek laguntzen dute aholkularitza, nekazaritza ekologikoko elkarteekin egindako hitzarmenen bidez. Bukatzeko, eskerrak eman nahi dizkiet bai Barrio jaunari bai Angulo jaunari akordiorako prest egoteagatik; eta baita zuzenketarik egiten ez duten taldeei ere, gure testua babesten badute. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24036 | |
12 | 136 | 16.03.2023 | ETXEBARRIA ASTONDOA | EH Bildu | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, joan den urtarrilaren 1ean Nekazaritza Politika Erkidea indarrean jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Egun on guztioi. Gaur, Popularra-Ciudadanos taldeak NPBri buruz egin duen enegarren ekimena ekarri zaigu eztabaidagai; legegintzaldi honetan, lau interpelazio, lau ahozko galdera kontroleko osoko bilkuran, hiru mozio, eta idatziz erantzuteko zenbait galdera. Argi dago proposamena egiten duen taldeari gustukoa zaiola gai hori. Eta argi dago, halaber, garrantzitsua dela, ezinbestekoa ez bada, lehen sektorearentzat; baina kontua da, PPk NPBri buruz hitz egiten duenean edo lehen sektoreari buruz hitz egiten duenean, garrantzizko ekarpenik egiten ote duen. Aipatu ditudan neurri eta ekimen guztien artean, azaroan interpelazio bat erregistratu zen, baina azkenean ez zen osoko bilkuran eztabaidatu, eta idatziz erantzun zen, gai horri buruz egindako beste galdera batzuekin batera; urtarrilean, LBP bat aurkeztu zuten, gero erretiratu zutena; eta duela zenbait aste, beste interpelazio bat, non Gobernuak eman zien erantzuna izan baitzen aurretiaz idatziz jasoa zuten berbera. Zertarako galdetu ote zion Barrio jaunak Tapia andreari osoko bilkuran? Bada, ezin dugu igarri, egia esan; gaurko mozioan ekarri diguten eskaera, izan ere, zehazki, Tapia andreak esan ziona baita, Jaurlaritza jada egiten ari denaren inguruan. Aldez nahiz moldez, bai idatziz, bai interpelazioan, sailburuak jakinarazi dizu −Jaurlaritzari sostengua ematen dioten taldeek ere gaur bertan aipatu duten bezala− Hazi Fundazioaren bitartez aplikazio berria egokitzeko eta izapidetze telematikoa egin ahal izateko lanean ari direla; baita ustiategien erregistroa bateratzen eta Hazirekin lankidetzan diseinatzen ari diren koaderno digital bat eratzen ere, sektorea digitalizatzen laguntzeko plataforma oso bat lantzen, hainbat ekintzarekin −horietako batzuk aipatu dira arestian−: nekazaritza-sektoreko arreta digitaleko zentroa, telefonoz edo posta elektronikoz kontsulta eta gorabeherei erantzuteko; Nekazaritza Digitala ataria; digitalizazioko prestakuntza-ikastaroak; berariazko prestakuntza- eta dibulgazio-ekintzak hiru lurraldeetan; lehen aipatu den liburuxka; eta geure produkzioerrealitatera hobekien egokitzen diren ekorerregimenek baimendutako malgutasunak ere izapidetzen eta zehazten ari dira dagoeneko. Gehiago egin daitekeela? Bai, ziur. Gehiago eskatzen duela PP-Ciudadanosek? Bada, gure ustez, ez. Gure ustez, zerbait egiten duen planta egitera mugatzen da; eta, ez horixe, ez da benetan propositiboa. Eta, jakina, Euzko Abertzaleak eta Euskal Sozialistak taldeek enbidoa eduki egin dute eta zuzenketa bat aurkeztu dute; bertan, Jaurlaritzari eskatzen diote jarrai dezala egiten jada egiten ari dena; bestalde, egin behar duena besterik ez dena, haren erantzukizuna eta eskumena delako, eta, aldi berean, ezinbestekoa delako Nekazaritza Politika Bateratua behar bezala ezartzeko. Eta horixe islatu da gaurko erdibidekoan, ez gehiago, ez gutxiago. Legegintzaldi honen hasieran, Nekazaritza Politika Bateratuari buruz eztabaidatu genuen lehen aldian, gure taldeak zuzenketa labur eta argi batekin erantzun zion PPren mozioari. Ez zen inolako akordiorik lortu, baina, gure ustez, orduko zuzenketa gauzatu izan balitz, Nekazaritza Politika Bateratuaren egungo eragina nabarmen hobea eta egokiagoa izango litzateke gure erkidegorako. Orduan, Jaurlaritzari eskatzen genion jar zitzala abian beharrezko ekimenak Espainiako Gobernuarekin, gure eskumenak gauzatu ahal izateko plan estrategiko propio bat lortzeko, nekazaritza-eredu justu eta iraunkorra lortzeko helburuarekin. Era berean, eskatzen genion Nekazaritza Politika Bateratutik datozen baliabideak eta irizpideak modurik eraginkorrenean erabiltzeko, foru-aldundiekin lankidetzan, lehen sektorearen egokitzea errazteko eta etorkizun duina bermatzeko. Eta uste dugu hor zegoela gakoa. Orain, PP-Ciudadanosek nekazaritza-eragileen proposamenak onartzeko eskatzen du, Estatuko plan estrategikoa onartuta dagoenean eta indarrean dagoenean. Baina, bere garaian, tokatzen zenean, ez zuen plan estrategiko propio bat defendatu nahi izan. Eta hori zen proposamen horiek islatzeko eta Nekazaritza Politika Bateratuaren baliabideak eta irizpideak gure eskumenetara eta beharretara egokitzeko modurik onena. Eta Euskal Herria Bildu izan zen aldarrikapen hori defendatu zuen talde bakarra. Berriro ere, Popularra-Ciudadanos taldeak iazko udaberrian ekarri zigun plan estrategikoaren egoerari buruzko azken mozioan, aurkeztu ziguten beste erakunde batzuetara eramandako ekimen baten kopia eta itsasketa, berdin-berdin balio zuena Andaluziarako eta Gaztela-Mantxarako. Eta orduan ere, eskatzen zituzten neurrietako batzuk abian ziren aurretiaz. Baina neurri zehatzak euskal landaeremurako, ezertxo ere ez. Orduko hartan, gure taldeak, proposamena egin zuen taldeak ez bezala, geure lehen sektorearen baldintzei benetan hobekuntzak ekarriko zizkien akordio bat bilatu zuen. Gobernuari sostengua ematen dioten taldeekin erdibidekoa egin genuen, eta aho b atez babestu zen hura, PP-Ciudadanos alderdiak ere aldeko botoa eman zuelako. Sektorearekin adostutako urgentziazko neurriak martxan jartzea adostu genuen, Ukrainako egoerak eragindako larrialdi-egoera samurtzeko, Elikakatearen Legea betearazteko ikuskapena areagotzeko, kostuak eguneratzeko −oraintxe bertan gaurkotasun osokoa den zerbait−, nekazaritza-trantsizio ekologikoak bultzatzeko, NPBren aplikazioa malgutuz lugorrietako ekoizpena indartzeko, eta nekazaritza eta abeltzaintzako ustiategietan eta ureztatzaileen komunitateetan energia sortzeko instalazioei laguntzeko. Neurriak eta eskariak geratu zitzaizkigun aintzat hartu gabe, bai, baina gure sektorearen errealitatera eta beharretara egokitutako neurri zehatz batzuk adostu genituen. Eta, diodan bezala, proposamena egiten zuen taldea izan gabe, Ganbera honen erabateko adostasuna ahalbidetu genuen. Horregatik, nahiz eta PP-Ciudadanosek legitimitate osoa duen bidezkoak deritzon gaiak eta ekimenak guri ekartzeko, abagune horretaz baliatu nahi nuke eskatzeko NPBri buruz hitz egin nahi duen hurrengo aldietan sortzaileagoa izan dadila, eta dagoeneko egiten ari ez den zerbait eska diezaion Gobernuari. Hori esanda, gure taldeak Nekazaritza Politika Bateratu berriarekiko duen jarrerak berdina izaten jarraitzen du. Argi dago gure lehen sektoreak beste erkidego batzuetatik bereizten duten ezaugarri jakin batzuk dituela. Esan dudanez, EH Bilduk beti eutsi dio plan estrategiko propio bat aldarrikatzeari, baina ez da posible izan. Gure ustez, Nekazaritza Politika Bateratu berria aukera galdua da, zeren eta ez da erreforma sakonik egin. Nahiz eta autonomia-erkidego gehienek apustua egin laguntza bananduetan erreferentzia historikoak desagertu zitezen, presio politikoek erabat lausotu dute erreforma. Nekazari aktiboaren figura ez da ia aldatu; oso erraza da oraindik nekazari aktiboa izatea. Zuzeneko laguntzen mugei dagokiela, ikuspuntu sozialetik defendatzeko zailak dira; modu bidezkoagoan banatu beharko lirateke, nekazari txikiak eta familia-ustiategiak gehiago laguntzeko. Berritasun gisa, ekoerregimenak ditugu −esan den moduan−, batzuk besteak baino malguagoak, baina gure nekazari eta abeltzain profesional batzuei kalte handia egin diezaiekete. Eta, gaurko jatorrizko ekimenak zein erdibidekoak ekoerregimenen ezarpenean gure sektorearen eskaeren araberako malgutasuna eskatzen badute ere, hori ezingo da gauzatu Bruselan edo Madrilen bide ematen ez bazaio. Eta hori badakigu guztiok. Aldaketak egon dira kudeaketan eta burokrazian, baina ezer gutxi gehiago. Gure sektoreak Nekazaritza Politika Bateratua behar du aurrera jarraitzeko, baina argi geratu da hori ez dela haren etorkizuna bermatzeko irtenbidea. Hamarkada askotan zehar, hainbat politikak partida ekonomiko handiak bideratu dituzte lurjabe eta korporazio handien eta inbertsio-funtsen jabetzako nekazaritza- eta abeltzaintza-industria diruz laguntzeko. Ondorioz, horiek lurraren eta sektorearen jabe egin dira, eta laguntzak eta onurak bereganatu dituzte. Prozesu hori areagotu egin da urteen poderioz, eta gaur egun ez dago ez errentagarritasunik, ez erreleborik. Eta PAC berriak ez du hori aldatuko. Testuinguru horretan, Euskal Herria Bilduk erantzun beharreko beharrak mugatzeko eta haiek lortzeko pausoak jasoko dituen plan integral baten aldeko apustua egiten jarraituko du. Sektorearekin akordioak lotu behar dira, eta gizarteari ematen dion zerbitzuaren truke baldintza justu eta duinak bermatu behar zaizkio, bai ala bai. Sektoreak jakin behar du zer behar dagoen eta zer egin behar duen erronka horretan laguntzeko, baina jakinda haren lana merezi duen moduan aitortu eta ordainduko dela, eta ahalegin horrek eragina izango duela, sektorearen hobekuntzan ez ezik, komunitatearen elikadura-sistema osoarenean. Administrazioak bideratu behar du prozesu hori guztia, zeren eta bera da berme horiek eskaintzeko gaitasuna duen bakarra. Elikadura-burujabetzarako pausoak ematen hasi behar dugu ja. Behin baino gehiagotan esan dugu: gure ustez, Nekazaritza Politika Bateratuak sustatzen dituen nekazaritza industrial ereduak baino iraunkorragoak eta buruaskiagoak egingo gaituzten beste eredu berri batzuei buruz hausnartu behar dugu. Eta gaurko erdibidekoan ez da horrelakorik ageri; ez du inongo ekarpenik egiten, ezta Podemos-Ezker Anitza taldeak ingurumen-aldetik gehitu duen ñabardurarekin ere. Ezinbestekoa da hausnarketa, elkarrizketa, lankidetza eta plangintza. Nekazaritza Politika Bateratu honek ezartzen duenarekin konformatzea ez da nahikoa. Eta hori da, gure ustez, gaurko erdibidekoan planteatzen dena: konformatzea. Hori ikusita, gure taldea abstenitu egingo da. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24037 |
12 | 136 | 16.03.2023 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, joan den urtarrilaren 1ean Nekazaritza Politika Erkidea indarrean jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Eskerrik asko, presidente andrea. Nik, lehenik eta behin, eskerrak eman nahi dizkiet bai Angulo jaunari bai Prieto jaunari, Nekazaritza Politika Bateratuaren kudeaketari eta Espainian edo Euskadin duen errealitateari buruzko datuak ere eman baititu hark ere; baita Ruiz de Alegria andreari ere, lortu dugun akordioaren aukera ekartzeagatik. Etxebarria andrea pipertu arren, nik eztabaida hau ekarri dut Nekazaritza Politika Bateratua oso garrantzitsua delako. Eta, begira, bai interpelazioa −oraingo hau eta zeuk gogoratu dituzun aurrekoak−, bai orain dakarkidan mozioa, lehenik, espiritu eraikitzaile batekin ekarri ditut; bigarrenik, espiritu errealistarekin dakartzat, akordioak lortzeko gauzak dakartzadalako, onetsi ahal daitezen; eta pentsa dezakedalako aurrerapen bat direla, nahiz eta txikia izan, baina aurrerapentzat har ditzakedanak direlako. Eta, batez ere, sektoreak diona entzuten dut nik; esaten dizkidaten gauzak eta zer behar duten esaten didaten pertsonak entzuten ditut nik. Aholkularitza gehiago behar dute, eta egoera oso zaila dela diote, ez dituztela gauzak ondo ulertzen, arazoak izango dituztela laguntzak kudeatzeko eta beren egoera kudeatzeko, egitura juridiko berri eta eskakizun izugarri berri horren aurrean. Eta, alde horretatik, ni errealista naiz. Badakit Gobernuak baduela bere zuzenketak onartzeko adinako gehiengoa. Eta ni ez naiz konformatzen; aurrerapen txikiak badaudela uste baitut. Nik zerbait aldarazten badut Eusko Jaurlaritzak garatzen jarrai dezala esatearekin lotuta −eta komunikazio- eta aholkularitza-jarduketak garatzen eta lantzen jarraitzeaz ari naiz−, bada, iruditzen zait hori egin dezakeela; eta gero horren jarraipena egin dezakedala eta exijitu ahal izango diodala, ezta? Edo, malgutasunaren inguruan euskal antolakunde profesionalekiko koordinazioaz ari bagara, bada, gai horien berri ere eman egiten dut. Badakit aztertzen ari direla, baina nik ekarri egin nahi ditut eta Legebiltzar honetako protagonistak izan daitezela. Nik uste dut zuri oso gaizki iruditzen zaizula nik ekimen horiek aurkeztea. Aurkeztu zeuk ere, zu ere oposiziokoa baitzara. Aurkeztu ekimenak eta, akordiotxoak lortzen badituzu Nekazaritza Politika Bateratua garatzeko, zailtasunak ezabatzeko, efizientziarik ezak ezabatzeko, nekazariei segurtasuna emateko edo lan egiteko; hartara, behintzat, guztiok pozik eta atseginez egongo garela iruditzen zait. Uste dut zure eztabaida subiranotasunarena dela, elikadura-subiranotasunarena, nekazaritzasubiranotasunarena, gurea eta guretzat bakarrik den herrialdearena… Tira, bada, litekeena da; tira, ekar ezazu eztabaida hori ere. Hemendik gutxira izango dugu autodeterminazio-eskubideari buruz ekarri duzuen eztabaida; bada, ekar ezazu subiranotasunari buruz darabilzun gai eta kontzeptu horiei buruz ere; kasu honetan, lehen sektoreari buruz, elikagaien sektoreari buruz eta nekazaritza-sektoreari buruz. Baina, nolanahi ere −berriro esango dut−, nik gai bat ekarri dut, eztabaidatu ondoren −eztabaidatu ez; sailburu andreari interpelazioa egin eta abian jarrita dagoen gai bati buruz hitz egin ondoren−, esan zaigun zerbait ulertu eta erantzuteko. Jarraitu egin behar da eta landu egin behar da, eta nekazariei laguntzeko jarduketak egin behar dira; bestela, zailtasun burokratikoak edo teknologikoak, teknikoak edo juridikoak edo ingurumen-kontsultakoak izango dituzte. Eta horretan jarraitu behar da. Baietz uste dut nik. Eta "enegarren ekimena" esa duzu zuk. Europar Batasunaren urte anitzeko aurrekontu osoaren % 24 da Nekazaritza Politika Bateratua; Europar Batasunaren 2021-2027 aldiko aurrekontuaren % 24. Baina ba al dakizu zer den % 24 hori? Zenbat diru den? Bada, guk horretaz hitz egiten dugu. Bai horixe, Gobernuarekin koordinatuta eta lankidetzan egiten badugu hori, hobe izango da gure funtziorako ere, ezta? Baita gure funtziorako ere. Legebiltzar honetan egin behar izaten diren hitzaldi, akordio eta eztabaida guztiek ez dute ika-mikarako izan behar, eta ez dute haginka izan behar. Eta egiteko eskatzen digutelako egiten dugu hori. Izan ere, agian zuri liskarra eskatuko dizue, baina niri laguntzeko, laguntzeko eta aholkuak emateko eskatzen didate; eta, jakina, orain arte egin dutena baino gehiago egin dezatela bai Eusko Jaurlaritzak bai aldundiek. Tira, bada, hara, pausotxo bat ematen badugu, ederki. Nire ustez, hori da akordioen alde ona, ezta? Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24038 |
12 | 136 | 16.03.2023 | ETXEBARRIA ASTONDOA | EH Bildu | Mozioa, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, joan den urtarrilaren 1ean Nekazaritza Politika Erkidea indarrean jartzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriro, mahaiburu andrea. Tira, Barrio jauna, eztabaidatzeko grinarik gabe. Eta ez nau haserretu zure ekimenak. Baina, tira, konstruktiboa zarela diozu, eta uste dut gaur sinatu duzuenak ez diola ekarpen handirik egiten interpelazioan jada egiten ari zirela esan zitzaizunari. Uste al duzu bestela Eusko Jaurlaritzak ez lukeela jarraituko Nekazaritza Politika Bateratua ezartzeko neurriak lantzen, eta sektoreak eman behar dituen urratsak zein diren zehatz-mehatz jakin dezan? Bada, tira, ni ziur nago baietz; besteak beste, sektoreak orain bizi duen egoeraren aurrean iruditzen zaidalako Eusko Jaurlaritza dela sektorea erabat hondoratu ez dadin interes handiena duena. Orduan, nik, benetan, ildo horretan hark darabilen politikaren propagandarik egin gabe, uste dut NPBren neurrietan, hau da, oso tasatuta dauden eta denak oso burokratikoak diren, eta Bruselatik eta Madrildik erabat ezarrita dauden neurrietan, uste dut tarte txikia dagoela. Akordioari dagokionez, akordioak bila ditzadala esaten didazu gaur. Bada, lehen aldia da gai hau ekartzen duzula eta akordio baten bila zabiltzala; lehenengoa, legegintzaldi honetan, aurreko guztietan ez baituzu keinurik ere egin. Gogoraraziko dizut hori ere. Kezkak. Nekazaritza Politika Bateratuak kezkatzen zaituela esan duzu. Oso ondo iruditzen zait Nekazaritza Politika Bateratuaz kezkatuta egotea; izan ere, garrantzitsua da, bai horixe; baina badira sektorearen kezken parte diren beste gai batzuk ere, esate baterako, errentagarritasuna, demagun erreleboa. Gai horiek ere konpontzeko ekimenak ekartzera animatzen zaitut. Planteatzen duzun elikadura-subiranotasunarena, hain zuzen ere, kezkatzen duen gaia da, eta ez du gure taldea bakarrik kezkatzen; gero eta sektore eta eragile gehiago arduratzen ari dira elikadura-subiranotasunaz, eta bide horretan urratsak egin behar direla esaten ari dira. Ganbera honetan aurkakotasunak aurkitzen ditugu gaia aipatu eta eztabaida ekartzen dugun bakoitzean; baina, tira, teman jarraituko dugu, benetan garrantzitsua dela iruditzen baitzaigu. Eta NPBren dirua % 24 dela diozu. Bueno, bada, nire ustez, ez da herri honetako sektoreari behar bezala laguntzeko erabiltzen ari. Ez dut beste ezer esatekorik. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24039 |
12 | 136 | 16.03.2023 | FERNANDEZ DE BETOÑO SAENZ DE LACUESTA | EH Bildu | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, etxebizitza-eskubidearen aurkako finantza-praktikak errefusatzeari, kontrolatzeari eta gelditzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Arratsalde on guztioi. Martxoak 16. Gaur betetzen da urtebete Iñaki Setién bere etxetik bota zutela. Iñaki Setién, 65 urteko donostiarra, Ategorrieta hiribideko bere etxetik bota zuten. Ertzaintzak bidea erakutsi zion eguerdian, eta orgatxo batekin atera zen, duintasunez betea, eta bere txakurrarekin. Eta 20 urtez bizitzen egon zen etxetik bota zuten. Alokairuan bizi zen, eta kontua da kaseroa aldatu zela. Lehen inmobiliaria bat zen, Inmobiliaria Vascongada, eta inmobiliaria hori putre-funts batek erosi zuen, Azora putre-funtsak. Eta igoera handi bat jarri zien bere maizter guztiei −300 bat Donostian−, eta Iñakiri justu % 33ko igoera jarri zioten. Ezin izan zion horri eutsi, eta kalera joan behar izan zen. Bigarren kasua. María Ángeles Otegi, de Usurbil, 81 años. 2021eko apirilean, gutun bat jaso zuen, esaten ziona bere etxea enkantera aterako zela. Ez zuen gogoratzen bere semeak eskatua zuela mailegu pertsonal bat eta abal bezala jarri zuela amaren etxea −jada ordainduta zegoen−, eta semea hil egin zen. Zorra ez zen kitatu, pilatuz joan zen, eta, Kaleratzeak Stop plataformari esker, atzeratu egin zen subasta urte eta erdi. Eta, azkenean, gainera, zorionez, herritar anonimo batek zorra kitatu zuen −urte honen hasieran jakin dugu berri hori−, zorra kitatu zuen, eta utzi zion bizitzen jarraitzen María Ángelesi usufruktu bitalizioan. Eta hirugarren kasua. Sandra Bon, donostiarra. Eskatu zuen mailegu bat, abal hipotekarioarekin berriz ere −bere gurasoen etxea jarri zuen abal moduan, hipoteka moduan−, negozio bat erosteko Grosen. Negozioa gaizki atera zen, eta jaso zuen gutun bat −jaso zuten bere gurasoek, hobeto esanda, zeinek jada ordaindua baitzuten etxea, eta pentsionistak baitira−, subastara aterako zela. Ematen du beste kasuaren oso berdintsua dela, baina ezberdintasun handi bat dago, eta da Sandrak gutuna jaso zuenean, haren gurasoek gutuna jaso zutenean konturatu zirela maileguaren jabea edo zorraren jabea ez zela hasiera batean hipoteka eman zuen erakunde bankarioa −ez zen Kutxabank jadanik−, baizik eta egoitza Irlandan daukan putre-funts bat, Zima Finances. Hiru kasu ezberdin dira, baina izendatzaile komun bat daukate. Eta, azken boladan, azken urteetan, ezagutzen ari gara horrelako kasu dezente, kasu gehiegi; tantaka, baina egunero, etengabe ezagutzen ari gara horrelako kasuak. Eta denek daukate izendatzaile komun bat: etxebizitza-eskubidea kolokan jartzen duten finantza-praktikak daude atzetik. Dirua irabaztea, helburu bezala, logikoa da, eta zilegi, baina dirua irabaztea, kasu honetan, jartzen da etxebizitza-eskubidearen gainetik. Eta hori EH Bilduri, gutxienez, ez zaio zilegi iruditzen. Eta horrexegatik ekartzen dugu gaur proposamen bat, horren aurrean Legebiltzar honek zerbait egin dezan. Zeren eta EAEko herritarrek, teorian behintzat, etxebizitza-eskubidea aitortua dute. 2015etik −Etxebizitza Legea aprobatu zenetik−, gainera, etxebizitza-eskubide abstraktu hori subjektibo moduan ere aitortu zitzaien herritarrei. Baina badirudi hori paperean baino ez dagoen eskubide subjektibo bat dela, zeren iruditzen zaigu kasu honetan ere Jaurlaritza beste alde batera begiratzen ari dela. Profilez jartzen ari da. Egia da gai honetan zenbait kontu arautzeko eskumena ez dagoela gure esku −Madrilen dago, eta, kasu askotan, baita Europan ere−, baina uste dugu Jaurlaritzak askoz gehiago egin lezakeela, eta legebiltzar-talde gisa askoz gehiago eskatzen diogu. Beraz, ekarri dugu proposamen bat helburu daukana errefusatzea, kontrolatzea eta gelditzea etxebizitza-eskubidea kolokan jartzen duten finantzapraktikak. Beraz, badauka puntu bat deklaratiboa, praktika horiek errefusatu nahi dituena; beste puntu bat, kontrolatzeko; eta, azken bi puntuetan, Jaurlaritzari eskatzen diogu jar ditzala martxan gelditzeko tresna batzuk. Lehenengo puntuari dagokionez, eskatzen dugu Legebiltzarrak errefusatzea etxebizitza-eskubidea kolokan jartzen duten finantza-praktikak; praktika guztiak, baina, zehazki, bost praktika hauek. Lehen eman ditudan hiru adibide horien bidez azaldu ditut batzuk, baina badira beste batzuk: Lehenengoa izango litzateke salerosketa masiboak; bereziki, alokairuan dauden etxebizitzenak, putre-funtsek egiten dituztenak, socimiek egiten dituztenak, bestelako inbertsio-funtsek egiten dituztenak, baina barruan maizterrak dauzkatenak bizitzen momentu horretan, eta, askotan, haien eskubideak murriztu ditzaketen salerosketak direnak. Uste dugu praktika horiek salagarriak direla, eta horren adibide bat eman dut Iñakiren kasuan. Badago beste finantza-praktika bat, alokairuko kontratuetan zenbait klausula ezartzen dituena igoera izugarriak baimentzeko. Akaso, legalak dira, baina, gure ustez, etxebizitza-eskubidearen kontrakoak dira. Eta, askotan, zalantzagarria izan daiteke legearen marra non dagoen, baina, adibidez, urtarrilean jakin dugu Bartzelonan eman den epai baten emaitza, eta Bartzelonako epai horrek abusibotzat jo ditu alokairukontratu baten zenbait klausula; hamar klausula salatu ziren, eta horietatik bederatzi abusiboak zirela ebatzi du. Jabea, berriz ere, Azora putre-funtsa zen −kasualitatez edo ez−. Espainiako Estatuan dagoen jabe handiena da; 13.000 etxebizitza baino gehiago dauzka bere jabegoan, eta Donostian 300 dauzka. Ez dezagun ahaztu: hau ez da urrunean dagoen arazo bat. Ba, epai horrek esan du klausula horiek abusiboak zirela. Eta, batez ere, zentratuko nintzateke batean, zeinak esaten baitu edo adierazten baitzuen alokairuaren prezioa % 30 igo zitekeela alokairua hasi eta hirugarren urtera. Beraz, Iñakiren kasuarekin ere zerikusi handia dauka. Hari % 33ko igoera ezarri zioten, eta kale gorrira joan behar izan zen. Hirugarren praktika deitoragarria, salagarria, errefusatu nahi duguna: salerosketa masiboak, baita ere, hipotekenak, hipoteka berankorrenak, saltzen zaizkienak putre-funtsei, inbertsio-funtsei. Lehen aipatu dut Sandraren kasua. Kaleratzeak Stop plataforma etorri zen Etxebizitza Batzordera, eta azaldu zigun Kutxabankek, pasa den udan, 2.500 hipoteka berankor edo toxiko saldu dizkiola putre-funts bati. Eta uste dugu, lehen esan dudan bezala, negozioa egitea, kasu honetan, kartera garbitzea, zorrak nolabait garbitzea bere kontuetatik zilegi dela, baina kasu honetan ikusi behar da azkenean herritarren etxebizitza-eskubideari kalte egiten zaiola. Eta Kaleratzeak Stopeko Rosa García nekaezinak azaldu zigun zeintzuk diren salerosketa horien arazo nagusiak: lehenengoa, putre-funts horiek ez dakigula oso ondo non dauden. Kutxabankek badakigu daukala auzoan edo herrian establezimendu bat; bertara joan gaitezke hitz egitera. Baina, egoitza Irlandan daukan putre-funts batekin, interlokuzioa oso zaila edo ezinezkoa da. Hori da arazo bat. Bestea, zorra birnegoziatzea ia ezinezkoa dela, zeren eta salmenta horiek multzoka egiten dira. Saltzen zaizkio 2.500 zordunen zorrak merke-zurrean putrefunts bati. Beraz, oso zaila da legalki bereiztea pertsona baten zorra beste batek daukanarengandik, eta, ondorioz, birnegoziatzea. Eta hirugarrena, eta garrantzitsuena, da putrefunts horiek ez dutela bete behar praktika egokien kodea. 2012an egin zen praktika egokien kodea. Horri atxiki zitzaizkion banku guztiak, Espainiako Estatuko banku guztiak, baina putre-funtsak kanpoan gelditu ziren. Egia da orain, 2022ko amaieran, atera dela arau horren aldaketa bat, eta pixka bat zabaldu egin dela. Baina esan behar da, baita ere, behin-behinekoa dela, eta datorren urtearen amaieran bukatuko dela haren indarraldia. Beraz, arazo honek jarraituko du egoten. Laugarren praktika deitoragarria izango litzateke lukurreriatik gertu dauden prestamo pertsonalak. Ez dut esan lehen, baina María Ángeles usurbildarraren semeak eskatu zuen prestamoaren interesa % 12,5ekoa zen. Nik ez dakit % 12,5 legalki lukurreria ote den, ez dakit legalki abusuzko klausula bat den, baina oso urrun ez da egongo. Eta horrelako praktikak gertatzen ari dira, eta uste dugu kontrolatu eta jazarri egin behar direla. Eta, azkenik, deitoragarria iruditzen zaigun azken praktika izango litzateke zenbait banku zentral azken 12 hilabeteetan egiten ari diren praktikak. Europako Banku Zentrala, besteak beste, etengabe ari da interes-tipoak igotzen, eta ikusten ari gara ia-ia berdin zaiola horrek ze ondorio dauzkan herritarren poltsikoetan eta herritarren etxebizitza-eskubidean. Ze askok ezin izango diote eutsi euriborraren igoerari eta haien hipoteka aldakorren ordainketari. Beraz, horiek lirateke, nolabait, errefusatu nahiko genituzkeen bost praktikak. Kontrolari dagokionez, eskatzen diogu Jaurlaritzari kontrolatzea, ebaluatzea nolakoa den fenomeno horien, finantza-praktika horien ondorioen bilakaera. Eta, besteak beste, eskatzen diogu egin dezala txosten monografiko bat Etxebizitza Behatokiaren bidez. Etxebizitza Behatokiak egiten ditu hainbat txosten monografiko −oso interesgarriak, bide batez− generoaren inguruan, etxebizitza hutsaren inguruan eta abar. Eskatzen diogu egin dezala beste bat finantza-praktiken ondorioez, eta eguneratu dezala urtero. Eta, azkenik, gure legez besteko proposamenaren beste bi puntuetan, eskatzen dugu Jaurlaritzak egin dezala beste zerbait, eraginkorragoa. Lehenik eta behin, eskatzen diogu eser dadila erakunde horiekin; eser dadila enpresa horiekin, banku horiekin, funts horiekin; hitz egin dezala, eta azaleratu diezaiela zer-nolako gizarte ondorioak dauzkaten haien finantza-praktikek; eta, elkarrizketa horien ondorioz, erabaki dezala ea erakunde horiekin daukan harreman ekonomikoa mantendu behar duen ala ez. Zeren oso erraza da esatea "Guk ez daukagu eskumena merkatu horiek arautzeko eta abar", baina esan behar da, baita ere, ba, adibidez, negozioak egiten ari garela Kutxabankekin Visesan −besteak beste, Visesaren % 20 Kutxabankena da−. Uste dugu hori ere izan daitekeela entitate hori presionatzeko modu bat. Eta esaten dut entitate hori jakin dugulako adibide hori, baina, beste entitate bat izango balitz, gauza bera esango genuke: entitate horiek ez dezatela kolokan jar herritarren etxebizitza-eskubidea. Eta, baita ere, azken puntuan Jaurlaritzari eskatzen dioguna da aplika dezala eraginkortasunez bere esku dagoen tresna bat; alegia, lehentasunez erosteko eskubidea aplika dezala kasu hauetan. Ze beste aldera begiratzen ari da Jaurlaritza, eta badauka tanteo eta retractoz hainbat promozioren erosketen aurrean lehentasunez erosteko eskubide hori; 2015eko Etxebizitza Legean bazegoen jasota. EH Bilduk duela urte eta erdi ekarri zuen −ekarri genuen− lege-proposamen bat mekanismo hori zabaltzeko. Are gehiago, ezetz bozkatu zitzaion. Bueno, gure ustez, hori birplanteatu egin beharko litzateke, eta serioski hartu beharko genuke putre-funts bat datorrenean hiri jakin batean inmobiliaria bat edo eraikin bat edo zenbait etxebizitza erostera, bereziki area tentsionatuetan, ba, akaso, Jaurlaritzak erabili beharko lukeela diru kopuru bat, betiere salerosketaren prezioa interes orokorrekoa baldin bada −egongo dira kasu batzuk zeinetan ez den interes orokorrekoa, eta, hortaz, hor ezin den erosi−, interes orokorrekoa denean prezioa, hor eragiteko eta hor gauzatzeko lehentasunez erosteko eskubidea. Beraz, esan bezala, zenbait finantza-praktika daude azken hilabeteetan areagotzen ari direnak −uste dugu denborarekin gehiago areagotuko direla−, eta etxebizitza-eskubidea kolokan jartzen ari direnak; bada garaia errefusatzeko, kontrolatzeko eta zerbait egiteko horren aurrean, ez daitezen errepikatu Iñakiren, María Ángelesen edo Sandraren kasuak. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24040 |
12 | 136 | 16.03.2023 | MARTÍNEZ ZATÓN | EP-IU | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, etxebizitza-eskubidearen aurkako finantza-praktikak errefusatzeari, kontrolatzeari eta gelditzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Arratsalde on. Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Lehendakari, legebiltzarkideok. Euskal Herria Bilduren ekimen bat eztabaidatu behar dugu, finantza-erakundeek etxebizitzaeskubidearen aurka darabiltzaten finantzajardunbideak errefusatu, kontrolatu eta geldiarazteari buruzkoa, eta nola ez, gure talde parlamentariokook zuzenketak egin genituen jatorrizko testua hobetzeko. Geure burua zoriondu egin behar dut erdibidekoagatik, baina uste dut ez dela boto nahikorik izango aurrera atera dadin; baina, edonola ere, etxebizitzarekin zerikusia duen guztian gure jarrera adierazi nahiko nuke: 1961eko Europako Gutun Sozialean eta Konstituzioan jasotako oinarrizko giza eskubide unibertsala da, eta 3/2015 Legeak araututako eskubide subjektiboa dugu Euskadin. Eta, horrexegatik, etxebizitza eskubidea denez eta bermatuta ez dagoenez, nik uste dut ekimen gehiago egin behar direla. Merkatuaren arauek, merkatuaren oihanak eskubide horren gauzatzea oztopatzen dute. Aurreko asteko osoko bilkuran, adibidez, etxebizitza turistikoen eraginari buruz egon ginen hitz egiten, eta fenomeno horrek hiriguneetan gertatzen den alokairuen prezioen gorakadan daukan eraginari buruz ere bai. Etxebizitza duin egokia eta eskuragarria izateko eskubidearen aurrean, etxebizitza eskuratzea zaildu egiten dute higiezinen merkatuaren interesek berriki Euskadin, eta Euskadiko gizarte-bazterketaren faktore nagusietako bat dira. Etxebizitza Legearen garapen motelak ere eragina dauka eskubide honen gauzatzean. Etxebizitza-eskubidea gauzatzea funtsezkoa da honetarako, eta Eusko Jaurlaritzak estrukturalki erabaki du etxebizitza-eskubide hori prestazio batekin gauzatzea; ba, hori gauzatze kaskarra iruditzen zaigu. Alokairuko etxebizitza publiko gehiago behar ditugu, bai, eta, baita ere, alokairuen prezioa mugatzea, espekulazioa gelditzeko eta dirulaguntza publikoekin espekulazio hori ez finantzatzeko edo ez bultzatzeko. Horregatik, beste behin ere, Eusko Jaurlaritzari proaktibitate handiagoa eskatzen diogu gaur etxebizitza-eskubide subjektiboak dituen eragozpenei aurre egiteko orduan. Esan da jada, baina askotan ikusi ditugu Ganbera honetan eta beste erakunde batzuetan eta Euskadiko kaleetan Kaleratzeak Stop, Inquilinos Azora, Benta Berri eta beste plataforma batzuk guri deika eta mobilizatuz, erakundeek bitartekari-lanak egin ditzaten banketxeen aurrean, banketxeek inolako bitartekaritzarik gabe enkantean jartzen baitituzte maileguetan abal gisa jarritako etxebizitzak; eta banketxe horiei alokairu sozialak ere eskatu behar zaizkie, etxegabetzeen alternatiba izan daitezen. Hipoteken salmenta masiboak, Kutxabankek berriki egin duen horren gisakoak, hipotekatutako pertsonen eskubideak gutxitzen dituen salmentak dira; baita hipoteka sinatu duzun finantza-erakundeekiko bitartekaritza-aukera ere zapuztu egiten dute, inbertsiofunts berriak Dublinen duelako egoitza. Errepikatuko ez ditudan beste kasu batzuk aipatu dira, baina, adibidez, aste honetan beste luzapen bat jaso berri duen Irungo herritar baten kasuan, etxean apirilaren 24ra arte geratu ahal izateko; etxe horretan bizi da bizitza osoan, eta bankuak oraindik ez du konpromisoa hartu alokairu sozialean jartzeko, herritar horrek handik mugitu beharrik izan ez dezan; 80 urte baino gehiago dituen beste pertsona bat da. Bitartekaritza hori, kasu honetan, Irungo Udalak egin behar izan du, baina beste edozein udalek ere egin zezakeen, demagun, Donostiako Udalak, Batzar Nagusiek edo Legebiltzar honek berak. Eta ezin gara horrela ibili. Oro har, bankuek kobraezintzat jotzen dituzten eta aktibo toxiko izenda daitezkeen zor horien atzean beti aurkitzen dira pertsonak; baina arrazoi batengatik edo besteagatik zorte txarra izan duten pertsonak aurkitzen dira. Eta, beraz, ez dago hori baino zio handiagorik zure eskubideak eta duintasuna ziurtatzeko. Eta dagoeneko azaldu da hemen: horretarako sortu zen banku-jardunbide egokien kodea, zeina, bere muga guztiekin eta une honetan indarrean dagoen kode berriaren mugekin, ezereza baino hobea baita; eta hobe da, jakina, norekin hitz egin behar duzun eta non dagoen badakizun banku batekin negoziatzea, hipoteka erosi duen funts putre batekin negoziatzea baino. Sistema horren bidez, hipoteka-maileguak salduta, bankuek beren balantzea onbideratzea lortzen dute, berankortasuna murriztuz; kasu askotan, arduratu gabe bezeroak babesgabetasunean uzten badituzte. Eta azaldu ditugun kasu horiek ez dira kasu isolatuak, baizik eta merkatua erabat desarautzeko dinamika baten barruan kokatzen dira; hemen, Euskadin eta Europar Batasun osoan etxebizitzaren eskubide hain oinarrizkoa higatu duten dinamika neoliberalaren barnean. Askotan hitz egin dugu −esan dut lehen ere− Azora bezalako funts putreei buruz; bizitegi-eraikin bat erosten du Azorak Donostian, Euskadiko herritarrak bizi diren etxebizitzen prezioarekin espekulatzeko; eta etxebizitza horiek kudeatzen ditu ez dakit nongo kiroldegi bat edo Termibus bat Bilbon kudeatzen duen bezalaxe; hain zuzen ere, horixe egin behar du, dagoeneko ez bada egiten ari −erosi du jada− Amenabar higiezinen enpresak. Horrexegatik, ekimen honekin salatzen dira edo salatu nahi ditugu etxebizitza-eskubidearen kontra egiten diren banku-praktika guztiak, legalak izan edo ez izan. Batzuk zitatu dira maizterrak dituzten alokairuko etxebizitzen salerosketa-paketeetan, zeinek ahalbidetzen baitute erosleek alokairuen baldintzak maizterren kontra aldatzea −Azoraren kasua, adibidez−, alokairuko etxebizitzen errentak neurri gabe igotzea, hipoteken salerosketa multzokatuak baimentzea, y también, por ejemplo, los préstamos personales con aval hipotecario que tengan intereses cercanos a la usura. Y hoy, estas semanas, la situación va empeorando. Europako Banku Zentraletik interes-tasaren igoerak, edozein logika sozialen aurkakoa den ortodoxia neoliberalari jarraituz; eta gainera, igotzen jarraitzeko mehatxua egiten dute, eta duela minutu gutxi jakin dugu beste 0,5 bat igo behar dutela, gainera; kontrolik gabeko inflazioari gehituta, estualdi larrian jartzen ari da Euskadiko herritar asko, hilabetez hilabete hipoteka hori igotzen ari baita berritzea tokatzen denean. Ziurrenik, guztiok ezagutzen ditugu hipoteka 250, 300 eta 500 euro garestitu zaien pertsonak. Familiak etxebizitza ordaintzeko erabiltzen ari diren errentaren zatia gero eta handiagoa da. Eta, dagoeneko, batez ere tasa aldakorreko hipotekak arazo sozial bereziki larria dira. Beraz, interes-tasa horien gorakada eta euriborraren igoera salatzen ditugu, hipotekak oro har garestitzen dituztelako eta hipoteka aldakorren kuota neurriz kanpo haztea erakartzen dutelako. Eta, geuk ditugun etxeko lanei dagokienez ere, askoz rol proaktiboagoa eskatzen diogu Eusko Jaurlaritzari; ekimen honen bidez salatzen ditugun finantza-praktika horien kontrola eta jarraipena egiteaz gain, bitartekaritza-mekanismoak indartu ditzan, etxebizitza-eskubidea urratzen den egoeretan bestelako bizitokirik gabeko etxegabetzeak eragozteko. Eta horretan Etxebizitza Sailak, baina baita Kontsumobidek ere, zeresan handia dute. Gizartearen interesak eta eskubideen babesak bankuen interesen gainetik egon behar dute; eta, bide batez, euskal erakundeek higiezinen merkatuan parte hartzea ere proposatzen dugu, interes orokorrari zerbitzu emateko. Esan da: oso une korapilatsuan gaude, AEBetako banku batek porrot egin duenean, Credit Suisseren krisiarekin eta Europako Banku Zentralaren rolarekin. 2008ko krisialdiko akatsak ez errepikatzeko unea da. Beraz, erabil ditzagun eskuetan dauzkagun tresnak etxebizitzak multzoka saltzera doazenean, Jaurlaritzak erosteko moduko elementuak saltzera doazenean, lehentasunez erosteko eta atzera eskuratzeko eskubideaz baliatuz. Erabil dezagun, erabili ohi ez den tresna baita. Horrexegatik, eta bukatzeko, Eusko Jaurlaritzaren rol askoz aktiboagoa eskatzen dugu. Salatzen ditugun finantza-jardunbideen kontrolaz eta jarraipenaz gain, eskatzen diogu indartu ditzala bitartekaritza-mekanismoak, etxebizitza-eskubidea urratzen duten egoeretan bizitegi-alternatibarik gabeko kaleratzeak saihesteko. Horrexegatik, oraindik ez dakit aukera dagoen edo ez, baina, gure ustez, nahiz eta alde bat deklaratiboa izan eta bestea Gobernuari agindu batzuk bidaltzea, nik uste dut gaurko ekimena guztion botoarekin aprobatu behar genukeela. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24041 |
12 | 136 | 16.03.2023 | SAN JOSÉ LÓPEZ | SV-ES | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, etxebizitza-eskubidearen aurkako finantza-praktikak errefusatzeari, kontrolatzeari eta gelditzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari, vicelehendakari, sailburu, legebiltzarkideok, arratsalde on guztioi. Hara, Fernandez de Betoño jauna, begira zein garrantzitsua den guretzat etxebizitza-eskubidea, ezen Euskadin dugula Etxebizitza Legea, euskal sozialistok bultzatua, bermatzen duena inor etxebizitzarik gabe ez dadila gera eta etxebizitza duina eta egokia izan dezala. Eta hori horrela da. 2015ean, eta oposiziotik, euskal sozialistok lortu ere lortu bagenuen Eusko Legebiltzarrak Etxebizitzaren Legea onestea, azken bi legegintzaldietan, Jaurlaritzatik eta Arriola sailburua buru dela, lege hori garatzeko oinarriak finkatzen ari gara. Eta hori horrela da, Martínez jauna. Euskal sozialistok etxebizitza izateko eskubide subjektiboa defendatzen dugu, etxebizitza auzitegietan eska daitekeen eskubide erreal bihurtzen duen eskubidea, etxebizitza duin eta egoki baten alde eginez; eta etxebizitza hori bere dirubideen bitartez ordaindu ezin duen pertsona bakoitzarentzat, eskubide hori alokairu publikoaren bidez edo alokairua ordaintzeko prestazio ekonomiko justu eta nahikoaren bidez gauzatu behar da. Fernandez de Betoño jauna −eta zuk ere hala egin duzu, Martínez jauna− etxebizitza-eskubidearen kontrakotzat jo dituzu Europako Banku Zentralak egin dituen interes-tasen gehiegizko gehikuntzak. Monetapolitika murriztaile horrek filosofia liberal klasikoa du argi eta garbi, eta etxeen eta enpresen eskaria murriztu egin nahi du, ondasunen eta zerbitzuen prezioei eragiteko, prezioen gorakadak murriztuz, inflazioa % 2ko portzentajean berriro kontrolpean izan arte, hori baita epe luzerako darabilten helburua. 2022an, euroguneko inflazioa % 8,5ekoa izan zen, eta txikienetakoa zen Espainiakoa, Luxenburgorekin batera, % 5,7koa. Europako Banku Zentrala organo independentea da, eta eurogunean berak erabakitzen eta gauzatzen du moneta-politika. Eta, Fernandez de Betoño jauna, ezer gutxi esan dezakegu horri buruz Eusko Legebiltzarretik edo Eusko Jaurlaritzatik. Europar Batasunak eta euroak aldez aurretik haien arauak eta itunak onarrarazten dituzte eurogunean. Nahiz eta enplegu-maila altuak eta desberdintasuna murrizteko neurriek errenta txikieneko euskal familien posizioa indartu duten, zailtasunak agertzen ari dira tasa aldakorreko maileguak dituzten hipoteka-kuoten igoeraren ondorioz, hipoteka eta oinarrizko gainerako ondasun eta zerbitzuak ordaintzeko. Maileguen kostua, eta, beraz, etxe askotan maileguak ordaintzeko finantza-ahalegina nabarmen, etengabe eta jarraituki handitzen ari denez, Espainiako Gobernuak beste behin ere zabaldu egin du bere gizarte-ezkutua legegintzaldi honetan; eta egin ere Espainiako banketxeekin itunduz egin du hori, eta banku horiek, halaber, kostu bat beretu dute horregatik. Era berean, indarrean dagoen jardunbide egokien kodea hedatu egin da, eta hari atxikita dauden entitateentzako betebehar berri bat gehitu da: kredituak hirugarrenei lagatzen zaizkienean, zordunen eskubideak babestuko direla bermatzea; antolamendueta diziplina-betebehar bat da hori, hipoteka-kredituen zorroak hirugarren bati salduz gero familia kalteberen babesgabetasuna eragozteko. Bidenabar, Espainiako Gobernuak abian jarri du kreditu-administratzaileei eta kreditu-erosleei buruz Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren zuzentarauaren transposizioa egiteko prozedura. Araua egiteko orduan −haren jendaurreko kontsulta egin da dagoeneko−, kontuan hartuko dira kontsumitzaileak babesteari buruzko alderdiak, kredituak administratzen dituzten entitateekin eta haien erosleekin duten harremanean. Zuzentarauaren helburua da kreditueroslearen aurrean jatorrizko mailegu-emailearen salbuespen eta defentsa berberak baliatzeko eta lagapen horren berri izateko eskubidea eduki dezala kontsumitzaileak; hau da, kreditua beste erakunde bati saldu arren, bezeroak oso-osorik gorde ditzala haren gaineko eskubide guztiak. Arau horrek, Espainiako Gobernuak landu behar duen arauak, jaso behar du mailegu-emaileek politika eta prozedura egokiak izan behar dituztela hipoteka exekutatzeko prozedura bat hasi aurretik arrazoizko tolerantzia edukitzeko ahaleginak egin ditzaten, behar izanez gero. Nolanahi ere, finantza-neurri horiek eta finantza-merkatuen plangintza- eta antolamenduneurri horiek argi eta garbi sartzen dira Konstituzioak Estatuari esleitutako eskumenen barruan; beraz, berriro ere ezer gutxi esan dezakegu Eusko Legebiltzarretik, Eusko Jaurlaritzatik. Zure ekimena, Fernandez de Betoño jauna, desideratum bat da, totum revolutum bat. Eta, egia esan, zaila da jarrerak hurbiltzea; izan ere, lehenik eta behin, legez besteko proposamen horrekin zer lortu nahi duzun zehaztu beharko litzateke, adierazpenen eremuan, irtenbide ukigarririk proposatu gabe, geratzeaz harago. Esan diezazukedana da ondo baino hobeto dakizula zer eremu parlamentariotan eta exekutibotan jardun behar duten talde politikoek benetan ondorio praktikoak lortzeko, gai horri buruzko iritziak emateaz harago. Euskadin diharduten inbertsio-funtsen jarduerari dagokionez, prebentzio-politikak antolatzen ari dira Espainiako Gobernua −azaldu ditut batzuk− eta Eusko Jaurlaritza, ahal duten neurrian, babesgabetasun-egoeren eraginpean daudenei ahalik eta babes handiena emateko, halakoetan, beren etxebizitzen jabetzarekin zerikusia duten finantzakonpromisoei aurre egin ezin dieten pertsonak eta familiak aurkitu daitezkeenean. Eusko Jaurlaritzaren, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren eta Eudelen artean izenpetutako hitzarmen bat dago. Eta 2019an, hura eguneratzeko lanak egin ziren, azken arau-aldaketetara egokitzeko, eta eraginkortasun handiagoa emateko etxebizitzatik kaleratzea jasaten zuten pertsonentzat gaituta dauden baliabideei. Hipoteken exekuzioei buruzko datuei dagokienez, Euskadi, estatistika ofizialak daudenetik, azken postuetan dago beti, hipoteken exekuzioen zenbatekoari dagokionez. 2013-2022 aldian, Espainian hipoteka-exekuzioagatik egindako kaleratzeen % 1,1 izan zen Euskadin egindakoa, 2021eko biztanleria-datuak kontuan hartuta, gure biztanleria % 4,6 denean. Eta esan nahi dut etxegabetze bakar bat ere drama bat dela. Kaleratze judizial baten ondorioz familiaetxebizitza dutena uztera behartuta dauden pertsonei dagokienez Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Sailaren esku-hartzea egikaritzen da errentamenduerregimeneko babes publikoko etxebizitzak edo antzekoak haien esku jarriz, kasu jakin batzuetan; hau da, kalteberatasun bereziko pertsona direla definituta dauden pertsonen eskura, beren familia-etxebizitza izan denetik kaleratze judizial baten eraginpean egon daitezkeen kasuetan. Alde horretatik, ez dugu ahaztu behar −ez da hala, Fernandez de Betoño jauna?− udalen funtsezko parte-hartzea; ez soilik haien gizarte-zerbitzuen bidez, baita etxebizitzaren alorrean dituzten eskumenen bidez ere, Etxebizitzaren Legearen 10. artikuluak jasotzen duen moduan. Prozedura Zibilaren Legean 2018an egindako aldaketak xedatzen duenez, egoera horretan aurkitzeko zergatia edozein delarik ere, kasuan kasuko ebazpenak etxebizitza bat okupatzen dutenak etxetik botatzea erakartzen duen prozedura guztietan, gizartepolitikaren alorrean eskumena duten zerbitzu publikoetara eraman behar da kontua, betiere alderdi interesdunek adostasuna eman badute, haien jardunbidea beharrezkoa ote den ebazteko, botere publikoen erantzun azkarra bilatuz, kalteberatasun bereziko egoerak detektatzen direnean. Hizpide dugun hitzarmenaren helburua da etxegabetze bat jasaten duten pertsonei arreta ematen dieten alderdi guztiak koordinatzea, halakoetan egungo euskal gizarte-babeseko sistema publikoan aurreikusitako aukeretako bat eskaini ahal izateko; batzuetan prestazio ekonomikoa izan daitekeena, larrialdietarako baliabide batean sartzea edo etxebizitza esleitzea, edo gizarte-zerbitzuek ziurtatzea sistemak jasotzen dituen bitarteko edo baliabide posible guztiak eskaini direla. Etxebizitza publikoak sustatzeko euskal administrazioen eskumenekoak izan daitezkeen politikei dagokienez, beren baliabideen irismen mugatua dela eta, nekez egin liezaiokete haiek aurre aktibo txarrak deritzenak eskuratzeko aukerari, interes orokorra gailendu behar baita betiere partikularraren aurrean, nahiz eta egoera zehatza oso konprometitua izan halakoetan; beraz, orain arte egikaritzen ari diren sustapen-politikak dira haien arretaren ardatza. Estatu mailako etxebizitza-eskubidearen aldeko legea da gizarte-ezkutua indartzearen ikuspegitik herritarrentzat ondorio positibo erantsiak ekar ditzakeen berritasun handienetako bat. Lege horrek, inoiz baino errealagoa dirudienak, beste gai askoren artean, ziurrenik egiturazko neurri bihurtuko ditu koiunturaltzat diseinatu zirenak, nahiz eta gerora luzatu izan diren; azkena, errege lege-dekretuan, Ukrainako gerraren ondorio ekonomikoengatik gizarte-ezkutua luzatzekoak. Azken errege lege-dekretu horren bidez, etxegabetzeak eta etxe kalteberetako kaleratzeak eten egiten dira, eta alokairu-kontratuen urteko eguneratzearen % 2ko muga luzatu egiten da 2023ko abenduaren 31ra arte, eta sei hilabeteko luzapena gehitzen da ekainaren 30a baino lehen amaitzen diren alokairuetarako. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24042 |
12 | 136 | 16.03.2023 | BERASALUZE LAZKANO | EA-NV | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, etxebizitza-eskubidearen aurkako finantza-praktikak errefusatzeari, kontrolatzeari eta gelditzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Sailburu, legebiltzarkideok, arratsalde on guztioi. Beno, etxebizitza-eskubidea bermatzea beti esan ohi dugu gizarte-politiken zutabe nagusietako bat dela guretzat; etxebizitza-eskubidea bermatu, pertsona orok eskubidea baitaukagu bizitza duin bat garatzeko, eta, horretarako, ezinbesteko baliabidea da etxebizitza bat izatea. Hemen aipatu da: nik uste dut Etxebizitza Lege aurrerakoia daukagula, etxebizitzarako eskubide subjektiboa aitortzen duena. Eta, horren eskutik, gure erakundeak etengabe ari dira etxebizitza-politikak erabakitzen, planifikatzen eta garatzen, horretarako eskumen osoa baitaukagu. Gure zuzenketan jaso dugun bezala, guk etxebizitza-eskubidea urratzen duten iruzurrezko eta legediaren aurkako jardunbide guztiak arbuiatzen ditugu. Y quiero reiterarlo con claridad: etxebizitzarako eskubideari eragiten dioten iruzurrezko eta zuzenbidearen aurkako jardunbide guztiei uko egiten diegula. Jabetzen gara, nola ez −uste dut denok jabetzen garela−, horrelako egoeretan dauden pertsonen, horrelako finantza-praktika edo jardunbide batzuen ondorioz beren etxebizitza galtzeko zorian dauden edo galdu duten pertsonen egoeraz. Eta argi daukagu, baita ere, erakunde publikoetatik horri erantzun bat eman behar zaiola. Baina, baita ere, hainbat jardunbide finantziero guretzat etikoki arbuiagarriak izan arren, denok dakigu lege barruan egiten direla, eta horren aurrean uste dut ezer gutxi egin genezakeela. Horregatik, Fernandez de Betoño jauna −San José andreak ere esan dizu nire aurretik−, zure ekimenaren filosofiarekin ados egon gaitezke, baina intentzio-adierazpen bat bezala hartzen dut. Zuk ere zatitu duzu pixka bat: deklaratiboa, gero exekutiboagoa. Eta zerrendatu dituzu zure ustez arbuiagarriak diren jarduera finantziero horiek. Eta lehenengoa, hirugarrena eta laugarrena, zehazki, iruzurrezkoak edo zuzenbidearen aurkakoak direnean, etxebizitza-eskubidearen aurka doazenean, nik uste dut baztertu egin behar direla bai edo bai. Eta esku-hartze publikoa egin behar da interes orokorrarentzat kaltegarriak edo legez kontrakoak diren jardueren aurrean gaudenean. Eta, jarduera horiek etxebizitza eskuratzea edota etxebizitzari eustea oinarririk gabe eragozten badute, edo auzitan jartzen badute, edo legez kontra oztopatzen baldin badute, edo etxebizitza arriskuan jartzen baldin badute espekulazio-faktore batzuen ondorioz, bueno, ba, finantza-praktika horiek ez dira inoiz zilegiak, eta beti jarduera komun horietatik kanpo egongo dira. Baina, lehen esan dudan bezala, askotan, etikoki arbuiagarriak izan arren, legedi barruan egiten dira. Eta, horren aurrean, guk, gure eskumenen eskutik, ezer gutxi egin genezakeela uste dut. Gainera, 2008an, lehen krisi finantziero handi hura izan zenean eta hainbat etxegabetze gertatu zirenean, familia asko oso zorpetuak zeudenean, erantzun bat eman nahi izan zen erakundeetatik. Eta, hemendik ere, gure eskumenen barruan, saiatu ginen horrelako egoera zaurgarrian egon zitezkeen herritarrei erantzun bat ematen. Eta, adibidez, 2013an, Urkullu lehendakariaren lehen Gobernuak hitzarmen bat sinatu zuen −aipatu da hemen− Eudel eta Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiarekin, alerta goiztiar modura, familia edo pertsona batek, bere etxea galtzeko zorian egon zitekeen horrek, babesa izan zezan, ez zedin gelditu kale gorrian. Eta hainbat eta hainbat arazori irtenbide bat eman zaie Etxebizitza Sailetik, ohiko etxebizitzaesleipenetatik kanpo zuzeneko alokairu sozialeko etxe bat emanaz. Edo, baita ere, abian jarri zen bitartekaritza hipotekariorako zerbitzua. Eusko Jaurlaritzak eta Ekonomialarien Elkargoak akordioa egin zuten bitartekaritza hori egiteko. Eta, hainbat kasutan, arazoa zuten familiei lagundu zaie beren banketxeekin beren mailegu horiek negoziatzen, edo, behintzat, saiatu hor akordio batera iritsi eta arazoa konpontzen. Eta uste dut erakundeetatik ezer asko gehiago ezin genezakeela egin, zuk esan duzun intentziodeklarazio hori baino haratago. Ze arbuiatzen ditugu eta legearen aurka eta etxebizitza-eskubidearen aurka doazen jardunbide horien aurka bagaude, baina, azkenean, zer da proposatzen dena? Zer egin genezake? Nik uste dut zehaztu ditugun horietatik at, gure eskumenen aldetik, ezer gutxi. Gero, aipatu da Estatuan ere hartu direla hainbat neurri −zuk ere esan duzu−: praktika onen kodea, 2012an lehena, pasa den 2022ko azaroan beste bat. Baita ere, ikusita maileguen kasuan interesen igoera nolako eragina izaten ari den −eta izango duen, zoritxarrez, hemendik hilabete batzuetara−, horren aurrean, Estatuak ere horrelako neurri batzuk hartu ditu, nolabait, herritar horiei babesa emateko. Eta aipatu da, baita ere, direktibaren transposizioa, mailegu horiei, beste funts horiei saldu ondoren, kode hori aplikatu ezinik zeuden kasuetan, orain aplikagarri izan dakien, eta, behintzat, pertsona horiek defentsa handiagoa izan dezaten. Banketxeei ere ezarriko zaie zerga bat. Eta, horren inguruan, hemen ordezkatuta gauden taldeok, Madrilen, aldekotasuna azaldu dugu. Baina lehen esan dudana: hau Eusko Legebiltzarra da. Eta uste dut gure esparruan eta dagokigun eskumenen barruan ezer gutxi gehiago egin genezakeela. Hori leporatu diguzu baita ere: hori esaten dugula beti. Baina esango didazu; nik benetan esaten dizut ez dudala ikusten, aurka egonik eta ulertuta… Eta nik ere entzun ditut Stop Deshauciosekoak, ezagutzen ditugu denok hainbat egoera zaurgarri, eta guztiekiko enpatia osoa eta laguntzeko prestutasun osoa, baina dauzkagun aukeren barruan. Eta uste dut ildo horretan gure gizarte-politikaren eskutik erantzuna eman behar dela, eta uste dut ematen ari garela. Beraz, guk gure zuzenketari eutsiko diogu, hor uko egiten baitiegu, argi eta garbi, etxebizitzaeskubidearen aurkako iruzurrezko eta zuzenbidearen aurkako finantza-jardunbide guztiei. Eta ongi ikusten dugu, baita ere, Etxebizitza Sailak, Etxebizitzaren Behatokiaren eskutik, gure eremuan behintzat gertatzen diren horrelako jardunbideen inguruan txosten bat egin dezan; horren aurrean, erakundeei dagokienez, hartu beharreko erabakiak edo eman beharreko erantzunak emateko. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24043 |
12 | 136 | 16.03.2023 | GORDILLO PÉREZ | PV-ETP | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, etxebizitza-eskubidearen aurkako finantza-praktikak errefusatzeari, kontrolatzeari eta gelditzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Legebiltzarkideok, gurekin dugun Gobernuko kidea. Proposatzen zaigun ekimenak arrunki etxebizitza-eskubidea deitzen denarekin du zerikusia. Badugu legebiltzarkideren bat etxebizitza-eskubidea oinarrizko edo funtsezko eskubideen zerrenda batean sartzen saiatzen dena −hala egiten du eskuarki−. Ez da horrela. Konstituzioak, 47. artikuluan, etxebizitza duina izateko eskubidea ezartzen du, 53. artikuluak dioenaren esparruan; politika sozial eta ekonomikoaren printzipio bektorea dela xedatzen du artikulu horrek eta, beraz, kasu honetan, autonomiaerkidegoek eta beste administrazio batzuek, dagozkien aurrekontu-xedapenen bidez, hain zuzen gai hori bermatzeko gizarte-politikak ezartzearen mende geratzen dela. Eta proposamen bat egiten zaigu; etxebizitzaeskubidearen aurkako finantza-jardunbideak baztertu, kontrolatu eta geldiaraztea du izenburu. Azkenean, proposamena egin duen taldeak aurkeztu dituenen eta aurreko puntu batean −zorionez, Elkarrekin Podemos taldeak atzeratu duenean− zituen beste batzuen artean bateratu dituzten puntuetan, bada, funtsean, salerosketekin dute zerikusia errefusatu nahi dituzten praktikak: uko egin behar zaie maizterrak dituzten alokairuko etxebizitzen multzokatutako salerosketei, erosleek alokairuen baldintzak maizterren kontra alda ditzaten zilegitzen dutenean. Hau da, kontratuen gaia bihurtu nahi da… ez dakit, bozketa- edo demokraziaauzi. Ordezkaritza-gaia kontratu batera ere zeharraldatzea norberaren kondizioen araberakoa izango da. Horrek duen arazoa da lege-eratorpen oso garrantzitsuak dituela; San José andreak aipatu ditu baten batzuk, Berasaluze andreak ere bai. Alokairuko etxebizitzen errentak neurriz kanpo handitzea ere arbuiatzen da, baita errentak neurriz kanpoko gehikuntzak ahalbidetzen dituzten eta abusuzko beste klausula batzuk dituzten alokairukontratuak ere. Alokairu-prezioak mugatzeak, prezioen muga orok bezala, prezioetan egiten den esku-hartze orok bezala, beti ditu ondorio kaltegarriak, beti; beti ditu ondorio kaltegarriak epe ertain eta luzean. Gauzak debekatzea da errazena. Baina ondorio kaltegarriak ditu horrek. Zergatik? Frogatu den zerbait delako: lehendik zeuden kontratuen alokairu-prezioen igoera % 2 mugatzeak zerk ekarri du? Bada, lehenik eta behin, alokairuko etxebizitza berrien eskaintza % 17 murriztea ekarri du; eta agertzen ari den alokairuko etxebizitza horrek % 9 arteko garestitzea izatea ekarri du. Horixe ekarri du. Politika sozialak −zilegiak direnak, jakina, eta guk ere defendatzen ditugunak: etxebizitza-eskubidea bermatzeko gizarte-politikak ezartzea− dirulaguntzapolitiken bitartez egin behar dira, etxebizitza soziala izateko eskubidea bermatuz, etxebizitza soziala sustatuz, prezioetan esku hartu gabe. Era berean, jakina, lukurreriatik hurbil dauden interesak darabiltzaten hipoteka-abala duten mailegu pertsonalak baztertu nahi dituzte. Hori, Espainian, 1908tik aurrera, lege batek −1908koak− aintzat hartzen du, eta indarrean jarraitzen du hark; eta, bide batez, lukurreriazko interesa duen mailegua debekatzen du lege horrek. Bada, hori ere indarrean dago. Eta, gero, Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio, bere eskumenen esparruan, etxebizitzaeskubidearen aurkako finantza-jardunbideen kontrola eta jarraipena egin dezala. Baina hori egiten ari da dagoeneko. Espainiako Bankuak, urtero-urtero, txosten bat argitaratzen du − hemen daukat: 600 orrialde −. Espainiako Bankuak berak ezartzen dituen jardunbide egokien aurkakoak diren banku-praktiken alorreko erreklamazioen memoriak biltzen dituen txostena da. Eta hemen, Ganbera honetan bertan, proposatzen denarekin zerikusia duten epigrafe batzuk dakartza: mailegu pertsonalak, mailegu pertsonalekin zerikusia duten jardunbide okerrak; hipoteka-maileguak, jardunbide txarrak eta jasotzen diren eta Espainiako Bankuak, kasu honetan erregulatzailea denak zentralizatzen dituen kexak; eta, gero, baliabiderik gabeko hipoteka-zordunak −atal espezifiko bat dakar−. Lan hori egiten ari da jada Espainiako Bankua. Hori Gobernuko taldeek aurkezten duten osoko zuzenketan ere badator, baina Espainiako Bankua lan hori egiten ari da dagoeneko. Eta gero, azkenik, hirugarrena: Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio hitz egin dezala enpresekin eta organismoekin etxebizitza-eskubidearen aurkako jardunbiderik egin ez dezaten, halakoen gizarte-ondorioez ohartarazteko eta praktika horiek bertan behera utz ditzaten konbentzitzeko. Tira, orain segidan pixka bat aipatuko dudan woke politika deitzen denaren barruan sartzen da hori. Eta, gero, azkena: Legebiltzarrak Jaurlaritzari eskatzen dio lehentasunez erosteko eskubidea erabil dezala, gutxienez socimiek eta inbertsio-funtsek, funts putreek egindako alokairuko etxebizitzen salerosketa multzokatuaren aurrean, baldin eta interes orokorrerako egokia bada erosketa-prezioa. Prezioen kontrol mota hori guztia beti gaizki ateratzen da, beti ateratzen da gaizki. Talde parlamentario batzuetatik egin ohi dituzten proposamen tipikoak dira, Legebiltzar honetan egiten dizkigutenak, eta Kongresuan, Senatuan eta beste alderdi batzuetan ere egiten dituztenak, eta beti gaizki ateratzen direnak. Ekimen honek… batzuek populismoa deitzen dutenaren ereduari men egiten dio; beste batzuek joera hori orain, politikagintzan, woke deitzen dute, sentimenduen zerbaitekin jantzita, jakina. Eta egia da. Benetako kasu batzuk kontatzen dizkigute, guztiok enpatizatzeko moduko egoerak −Berasaluze andreak esan duen bezala−; eta badirudi, ekimenaren aurka bozkatzen badugu, pertsona horien aurka bozkatzen ari garela. Arrazoibide mota horren osagai klasikoak dira. Zein dira proposamen horren eta zuen taldeak eta Podemosenak, horretan elkarrekin aritzen zaretenak, egiten dituzuen beste proposamen askoren ezaugarriak diren oinarrizko hiru elementuak? Bada, begira, arazoak guztiak konpontzen dira dirua margotuz edo inprimatuz, gauzak debekatuz eta herritarrei berri txarrik ez emanez. Horiek dira oinarrizko hiru printzipioak, Legebiltzarrera ekarri dizkiguzuen proposamenen ardatz nagusiak. Lehenik, dirua inprimatu. Dirurik ez dagoela? Se imprime. Zein erraza! Aizu, badago Banku Zentral bat. Ez dago eragozpenik: banku publiko bat sortuko dugu. Gainera, inor kontra izango ez duen izen bat jarriko diogu: banku publiko, inklusibo eta berdea. Eta banku hori, gainera, enpresa batzuen kapital sozialean sartu ahalko da; eta hortik aurrera kontrol-posizioak hartu ahal izango ditu eta enpresak joatea debekatu ahalko du haien kapitalean sartuz. Baina, tira, hori Europar Batasuneko zuzenbideak debekatzen du. Ez kezkatu: inbertsio estrategikoa deituko diogu, irizpide jasangarriekin, gure enpresen errotzea bermatzeko. Eta, tira, banku publikoak etxebizitzak eros ditzala alokairu jasangarriak bermatzeko. Hori ez dela bidea. Jakina, pertsonek etxebizitzarako eskubidea izatea nahi dugu, etxebizitza bermatua izateko eskubidea. Baina bidea etxebizitza sozialen bidez egiten da. Hori da bidea, hori da bidea, ez prezioen kontrolaren bidez, eta ez enpresen beraien kontrolaren bidez. Bigarrenik, gauzak debekatzea. Asko gustatzen zaizue hori. Prezioak igo egiten direla? Hipotekak exekutatu egiten direla, logikoki? Interes-tasak igo egiten direla? Prezioak garestitzea debekatuko dugu. Aizu, hori beti gaizki ateratzen da. Alokairu-prezioen adibidea jarri dizut jada. Baina, tira, azkena Bartzelonako esperimentua da: enpresak etortzea debekatzea edo, are gehiago, bozkatzeko aukera ematea haiek botatzeko; enpresa horiek alde egin dezatela, ezertarako ez ditugu behar eta. Eta, gero, azkenik, hirugarren osagai bat dute proposamen guztiek: ez zaie albiste txarrik eman behar herritarrei. Horrelako ekimenek dakartzaten arazoez edo etortzeke leudekeen arazoez ohartarazten duenari, eta orain prebentzio-neurriak hartzeko aukera dugula baina ez dugula egiten esaten duenari, adur txarreko txoria esaten zaio. Berresaten baduzu, aizu, ez duzu zuzen entzun sailburuak dioena. Entzun ondo sailburuak, edo kasuan kasuko ministroak, dioena; ez baituzu ondo aditu hark esana. Eta tematzen bazara, ideiarik ere ez duzu. Eta, gero, azkenean gizon zintzo horrek esan diguna, emakume zintzo horrek ohartarazi diguna gertatzen bada, berari botako diogu errua, esango diogu: adur gaiztoko txoria zara; eta zeu ez bazara, tira, bada, eskuin politikoa, mediatikoa, ekonomikoa, komeni dena, kasuaren arabera. Horiek dira zuek dakarzkiguzuen ekimen batzuen ezaugarriak; besteak beste, honenak. Gai serioa da eta gai konplexua da, etxebizitzaren gaia konplexua baita, eta kontuan hartu beharreko elementu asko eta asko dituena. Nik, Jaurlaritzarenari dagokionez, bere proposamenaren inguruan −gu abstenitu egingo gara Gobernuaren osoko zuzenketan−, balioa aitortzen diot San José andreak kasu honetan nolabaiteko ulermenera iristeko egin duen ahaleginari. Gurekin ez zen beharrezkoa; guk hemen ez dugulako aurkeztu ekimen edo osoko zuzenketa bat, hain zuzen ere hemen irmoak izan behar dugula iruditzen zaigulako. Gobernuaren partetik, erantzun irmoa eskatzen dut nik; ez pixka bat ezarian ibili, eta eztabaidaren nondik norakoak pixka bat alderantzikatu eta aldatu; erantzun irmoa eskatzen dut. Gobernuaren zuzenketak planteatzen zuen lehen puntuan: "Eusko Legebiltzarrak baztertu egiten ditu etxebizitza-eskubideari eragiten dioten iruzurrezko eta zuzenbidearen aurkako finantza-praktika guztiak". Aizu, tira, besterik ez genuen behar. Hau da, "Eusko Legebiltzarrak legez kontrako egintzak errefusatzen ditu". Bai, noski. Hain zuzen ere, iruditzen baitzait hori esatea bera eztabaida zail batean sartzea dela; izan ere, zer gertatzen da kontra bozkatzen badugu? Kontra bozkatzen badugu, legez kontrako ekintzak onartzen ditugula esan nahi al da? Eta, gero, bigarrena, Etxebizitzaren Euskal Behatokiak txosten bat lantzea zuzenbidearen aurkako finantza-jardunbideei buruz. Baina egina dago eta, Espainiako Bankuak egin du eta; egina dago! Irakurri besterik ez dago. Zertan jarri behar ditugu funtzionarioak, Espainiako Bankuaren txostenak laburbiltzen? Gero, funtzionarioak faltako dira bestelako lan mota batzuk egiteko. Egina daukagu eta! Hala ere, gu hemen abstenitu egingo gara −berriro diot−, egiten duzuen ahalegina positiboki baloratuz. Berasaluze andreak zioen bat datorrela filosofian proposamena egin duen taldearekin. Tira, nik ez dakit…, nik ezetz espero dut, izan ere, hor azpian datzan filosofia prezioen kontrolarena da, merkatuetan, prezioetan eta jarduketetan eskuhartzearena; eta modu okerra da hori. Ez dakit nik hausnartu ote duzuen: hori da, hain zuzen ere, diktadura frankistaren garaian egiten zena, aldianaldian hona ekartzen duzuena, bide batez esanda. Baina, begira, hori da diktadura frankistaren garaian egiten zena; eta hori da, hain zuzen ere, diktadura frankistan alokairu-prezioen kontrolarekin egin zena. Eta begira nola bilakatu zen alokairu-merkatuaren gaia; egia esan, nahiko gaizki joan zen, ezta? Eta etxebizitza-eskubidearen gaiari dagokionez −hurrengo punturako utziko dut hori−, bai interesatzen zaidala nazio mailan horrek izan dezakeen garapena ikustea; izan ere, Estatu mailan, etxebizitzaeskubideari buruzko lege nazionala edo estatala, nik dakidala, Gobernuak aurkezten du; eta, nik dakidala, EAJren talde parlamentarioak osoko zuzenketa bat aurkeztu zuen hura itzularazteko; hain zuzen ere, Barandiaran jaunaren argudio aski interesgarri batzuekin. Horixe da daukagun egoera; eta, jakina, horrela ez dira sustatzen, konpontzen eta onbideratzen horrelako egoeren ondorioz etxebizitza utzi behar izaten duten pertsonen arazoak. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24044 |
12 | 136 | 16.03.2023 | FERNANDEZ DE BETOÑO SAENZ DE LA CUESTA | EH Bildu | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, etxebizitza-eskubidearen aurkako finantza-praktikak errefusatzeari, kontrolatzeari eta gelditzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Bueno, PSEri entzun diogu gutxi esan daitekeela gai honen inguruan; EAJri entzun diogu gutxi egin daitekeela gai honen inguruan; eta PPk proposamen bat egin du, eta da gure etxebizitza-politika eraman dezala Espainiako Bankuak. EH Bildun, ez gatoz bat ez batekin, ez bestearekin, eta ez hirugarrenarekin. Eskerrak eman nahi dizkiogu Iñigo Martínezi; ba, Elkarrekin Podemos-IUren ekarpenarekin, uste dugu gaurko proposamena aberastu egin dela. Uste dugu Kontsumobidek egin dezakeela kanpaina bat hipoteken inguruan informatzeko, eta uste dugu, baita ere, gehiago mediatu, negoziazioetan parte aktiboagoa har lezakeela Jaurlaritzak. Eta uste dugu gure proposamenean, zati deklaratibo horrekin batera, baita ere agertzen direla nahiko ekarpen, nahiko eskakizun zehatzak, eta horiek azaltzen saiatu gara. Hain zuzen ere, EAJk eta PSEk egin duten osoko zuzenketan egituraketa bera hartu dute. Egia da gero ez diotela ezer eskatu Jaurlaritzari guk azken bi puntuetan eskatzen ditugunen modukorik, baina errefusatze bat egiten dute, eta kontrolaren alorrean ere ekarpen bat egin duzue. Klaro, arazoa da −eta ridikuloa; nahiko ondo azalarazi du PPko ordezkariak− bakarrik errefusatzen dituzuela legez kanpoko praktikak. Gustatuko litzaiguke jakitea zeintzuk diren horiek. Ze, klaro, guk aipatu ditugun praktiken % 99 legearen barruan daude; hori da arazoa, legearen barruan daudela. Baina, legearen barruan egonagatik ere, arazo bat sortzen ari dira, gizarte-arazo handi bat, eta uste dugu horri heldu egin behar zaiola. Jaurlaritzak ez du bakarrik parte hartu behar edo eskua sartu behar gauza ilegalak egiten direnean, ze horretarako epaitegietara joan gaitezke. Baina, Legebiltzarrean gaude, eta, hortaz, arazoak sortzen diren tokietan, saiatu behar gara Gobernuaren zeregina bultzatzen. Eta horretarako ekarri dugu proposamen hau, zeina ez den gelditzen bakarrik zati deklaratibo horretan. Guk proposatzen dugun txostena uste dugu askoz ere interesgarriagoa litzatekeela, barne hartuko lituzkeela gaur hemen aipatu ditugun bost jarduera horiek, zeinak legalak diren baina etxebizitzaeskubidearen kontrakoak diren. Eta, gero, beste bi eskaera oso zehatz egin dizkiogu Jaurlaritzari. Eskatu diogu hitz egin dezala erakunde horiekin, eta begiratu dezala zer harreman ekonomiko dauzkan erakunde horiekin. Eta, hor, palanka boteretsu bat dauka Jaurlaritzak, nahi izango balu erabili. Eta, azkenik, eskatzen dugu aplika dezala behingoz lehentasunez erosteko eskubidea kasu hauetan. Ze esaten digu San José andreak hori interes orokorraren kontra joango litzatekeela, baina gure legez bestekoan zehazten dugu: prezioa interes orokorrarekin bat baldin badator gauzatzea lehentasunez erosteko eskubide hori. Ze, azken boladan, Jaurlaritza hau erosten ari den etxebizitza bakarrak Apezpikutzari erositakoak dira, Hermanitas de los Pobres erakundeari erositakoak dira. Irribarre egiten du Arriola sailburuak, baina horrela da, eta badaki. Eta Amenabarrek huts egindako promozioak dira. Horiek dira erosten ari zareten etxebizitzak. Guk hemen eskatzen duguna da erosketa multzokatuak daudenean parte hartzea, eskua sartzea Jaurlaritzak, betiere prezioa interes orokorrarekin bat baldin badator. Eta, gero, beti bezala, barregarria da entzutea EAJko ordezkaria hemen 2015eko Etxebizitza Legearen onurak berriz ere saltzen. Zer bozkatu zuen EAJk 2015ean? | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24045 |
12 | 136 | 16.03.2023 | MARTÍNEZ ZATÓN | EP-IU | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, etxebizitza-eskubidearen aurkako finantza-praktikak errefusatzeari, kontrolatzeari eta gelditzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bueno, lehenengo txandan esan duguna pixka bat berresteko. Entzun dugu Gobernua sostengatzen duten bi alderdien partetik, eta beraien zuzenketan txertatuta dago… Eta Gordillo jaunarekin ere ados nago, noski: ilegalak diren praktika guztiak deuseztatzearen titulu horrekin ados gaude, eta guztiok ados egon behar gara −eta legebiltzar batean, noski, legea betetzearen aldekoak izan behar gara−, baina, baita ere, legeak bermatu behar dituen beste eskubide batzuk lehenengo lerroan jarri behar dira. Eta nik uste dut ekimenaren eta erdibidekoaren muina, azken finean, dela praktika legal batzuk legalak direla, baina etxebizitza-eskubidearen kontra egiten dutela, edo talka egiten dutela eskubide horrekin. Esan ere esan baita jada; lukurreriaren gaia aipatu du Gordillo jaunak: lukurreria baino gauza desarauturik ez dago Espainian. Ziurrenik, orain erantzunean gai hori argituko didazu, baina zehatzmehatz jakin nahi nuke zeri buruz ari zaren, zuk esandakoaren aplikazio praktiko bat. Baina ondasun higiezinen edo hipoteken salmenta masiboak ere kalte egiten die herritarren eskubideei. Eta egia da Alderdi Sozialistaren ordezkariak esan duena, kode berriak demanda horiek aintzat hartzen dituela, hipoteka kobratzeko eskubideen jabe berriarekin ere bitartekari izateko eskubideari eusten zaiola. Baina ez da gauza bera egoitza eta fiskalitatea hemen duen banku batekin edo inbertsio-funts batekin negoziatzea. Eta aplikazio praktikoa… Duela gutxi Kutxabankekin hitz egiten aritu naiz gai horri buruz, iristen zaizkigun kezkengatik; eta arestian saldu duten zor horren jabe ziren bankuek beraiek ere buruhausteak dituzte funts berriekin hitz egiteko. Beraz, etxebizitza-eskubideari kalte egiten dion praktika bat da, lehen hitzaldietan aplikazio praktikoko kasu bat baino gehiago aipatu ditugun bezala. Banketxeen jardunbide egokien kodea, jakina, hutsa baino hobea da, baina −ez dakit nork esan duen oraintsu− bankuak ez du kosturik bere gain hartzen; izan ere, dirua irabazten du banketxeen jardunbide egokien kodearekin. Izan ere, denbora batez interesak ordaintzen dira, baina ordaintzeke dagoen kapitala berbera da eta, bide batez, gehiago izango dira denbora luzeagoan ordainduko diren interesak. Aldi baterako lasaitzea dela familientzat? Bai. Bankaren mozkinak gizenduko dituela? Baita ere. Beraz, neurri hori onuragarria da zenbait kolektiborentzat, baina, azkenean, bankuak ere gehiago irabaziko du. Eta kode horretan hobetu beharko genukeen beste gauza bat da borondatezkoa dela: bankuek arbitrariotasuna dute hura erabiltzeko edo ez erabiltzeko. Zer egin daiteke? Bada, gauza asko egin daitezke eskumenik izan gabe. Etxegabetzeen alorrean, zerbait egiten da; gehiago egitea proposatzen dugu. Eta, bankuekin hitz egiteko beste gai batzuetan, iruditzen zait −eta hori beste batzuetan ere esan dugu− Eusko Jaurlaritzak banku-kontu asko eta asko dituela; bankuekin negoziatzera eser daiteke. Hau da, euskal herritarrei begira baldintza jakin batzuk betetzen ez badituzu, banku-kontuak beste finantza-erakunde batean izango ditut. Guztiz legezkoa da hori, eta hori egiteko eskubidea du Eusko Jaurlaritzak. Eta gauza bera tanteoarekin eta atzera- eskuratzearekin. Eztabaidatu dugu; Euskadin daukagun tresna bat da, askoz gehiago eta hobeto erabili beharko litzatekeena. Eta, Arriola jauna aurrean dugunez, Valentziako Generalitatearen tanteo eta atzera-eskuratzeko eskubidearen dekretua irakurtzera animatzen zaitut; zuek, guk eta Compromisek partekatzen dugun Gobernua da, eta eskubide hori askoz maizago aplikatzen du Valentziako Generalitateak Eusko Jaurlaritzak baino. Eta bukatzeko −utz iezadazu txantxa hau egiten−, Mercadonako bozeramailearena. Hori bera esan zuen atzo Juan Roigek: alegia, prezioak igo egin behar ditugula hondamendia eragozteko. Horixe esan zuen atzo, edo herenegun, Mercadonako presidenteak. Hau da, etxebizitzak alokatzeko edo saltzeko prezioak garestitzen jarraitu behar du merkatuak, hondamendia eragozteko. Salatzen ikusten ez zaitudan hondamendiak dira, bestalde, 96.000 milioi euroko kostua izan zuen bankuen erreskatea bezalakoak, demagun; orduan bankuak bat-batean ez zirelako hain liberalak izan eta salba gaitzala merkatuak esatekoak. Espainiako Gobernua eta Europar Batasuna izan ziren bankuak salbatu zituztenak guztion diruarekin, une honetan ordaintzen ari garen diruarekin, eta baita krisiarekin ere; espero dezagun 2008an ikusi genuenaren inolako antzik ez izatea. 96.000 milioi; begira zer nolako etxebizitzapolitika egin genezakeen banku-erreskate horrekin. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24046 |
12 | 136 | 16.03.2023 | SAN JOSÉ LÓPEZ | SV-ES | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, etxebizitza-eskubidearen aurkako finantza-praktikak errefusatzeari, kontrolatzeari eta gelditzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Hasteko, kortesia parlamentarioaz hitz egin nahi dut; izan ere, normalean, ekimena aurkezten duena gainerako talde parlamentarioei zuzentzen zaie, akordioa lortzen saiatzeko. Baina, kasu honetan, ez da ekimenaren sustatzailea izan, baizik eta gure taldea bera eta Euzko Abertzaleak taldea izan gara proposamena egin duen taldeari zuzendu gatzaizkionak akordioa lortzen saiatzeko. Aizu, gutxien-gutxienekoa da, erdibideko zuzenketa bat aurkezten denean, bada, akordio batera iristeko aukera eskaintzea akordio horretara iristea eskatu duenari. Ez dut neure lehen hitzaldian esan, Fernandez de Betoño jauna, baina, zure ekimenaren puntuei dagokienez, jakina, sozialistok etxebizitzaeskubidearen aurkakoak diren finantza-jardunbideen aurka gaude. Baina ekintza horiek arbuiatzen direla adierazi behar da iruzurrezko eta zuzenbidearen aurkako jarduerak egiten direnean. Zuek esan duzue, praktikak legezkoak izan arren, halakoen aurkako iritzia eman behar dela. Orduan, nik zera galdetzen diot neure buruari: non daude jokoaren arauak? Non dago segurtasun juridikoa, legean dauden praktikei buruzko iritzia ematen ari garenean? Beraz, nik uste dut esku-hartze publikoak, hain zuzen ere, ildo horretatik joan behar duela; legez kanpoko praktika horiek egiten direnean egikaritu behar du, etxebizitzaren gozamena mantentzea eragozten duten eta interes orokorrerako kaltegarriak diren praktika horiek egiten direnean; edo finantza-praktika zilegi eta komunetatik kanpoko espekulazio-faktoreengatik hura arriskuan jartzen denean. Jakina, zure ekimenaren eta orain erdibideko zuzenketaren 2. puntua denari dagokionez, hain zuzen ere, ebaki eta itsatsi bat egin duzue −Bilduren proposamenetik hartu duzue lehen, bigarren, hirugarren eta laugarren puntua eta, Gordillo jaunak esan duen bezala, Elkarrekin Podemos-IUk gaur osoko bilkura honetara zekarren ekimenetik bosgarrena eta seigarrena−; eta zuen ekimenetatik gobernuek benetan egin dezaketena bereiztea izan da gure lehen hitzaldian azaltzen saiatu garena. Paperak, jakina, zernahi ematen du balekotzat, baina gero praktikan jarri behar da eta kudeatu egin behar da. Politikak erabilgarria, errealista, posibilista eta oinak lurrean dituena izan behar du. Eta, begira, guk etxeko lanak egin ditugu, azaroan Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Batzordea bildu zelako; eta Kaleratzeak Stop elkartearen agerraldi hartara, Rosa eta Salva etorri ziren −eta agur maitagarri bat bidali nahi diet haiei−, eta zuzentarauaren zeharraldatzea eskatu ziguten. Etxeko lanak eginda etorri naiz ni gaur osoko bilkura honetara: zuzentarauaren zeharraldaketa abian da, kontsulta publikoaren epea igaro da, eta, jakina, espero dezagun ateratzea. Espainiako Gobernuaren ezkutu soziala Ukrainako gerra hasi zenetik, desberdintasuna areagotzea eragozteko, hori bai dela politika erabilgarria, hori bai dela oinak lurrean dituen politikagintza, eta hori bai dela politika aurrerakoia. Zure ekimenak, Fernandez de Betoño jauna, eta zuen erdibideko zuzenketak, orain, Elkarrekin Podemosekin sinatu duzunak, ez ditu ezaugarri horiek betetzen; eta beraz, ez dugu ontzat emango eta ez dugu haren alde bozkatuko, eta gure erdibideko zuzenketa bozkatuko dugu Euzko Abertzaleak taldearekin batera. Eskertzen diot Euskal Talde Popularrari gure ekimenean abstenitzea. Jakina, zuek, Fernandez de Betoño jauna, pankartaren atzean geratzeko politikarekin jarraitzen duzue. Sozialistoi gehiago gustatzen zaigu buletinaren politika. Baina, ez behintzat eman leziorik inori. Ekin egin behar zaio. Eta zuen botoekin, Rajoyren mozallegeak iraun ahal izatea ahalbidetu duzue. Besterik ez. Eskerrik asko. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24047 |
12 | 136 | 16.03.2023 | BERASALUZE LAZKANO | EA-NV | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, etxebizitza-eskubidearen aurkako finantza-praktikak errefusatzeari, kontrolatzeari eta gelditzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Eskerrik asko. Bueno, Madrilen Madrilekoa konpontzeko, e? Hemen, gurea. Eta, lehen esan dudan bezala, ba, agian eskumen gutxiegi, Fernandez de Betoño jauna, egin nahi ditugun gauza guztiak edo gustatuko litzaigukeen guztia egiteko. Eta hori esan dizut, gutxi egin daitekeela; zoritxarrez, horrela da. Proposatzen dituzun neurri handi horiek ezin ditugu egin gure eskumenen barruan. Eta, nik esaten dudanean arbuiatzen ditugula legearen aurkako jardunbide finantzieroak edo fraude horiek, bai, eta legezkoak direnen aurrean ere erantzuna ematen dugu. Ze zuk aipatu duzun zerrenda hori, esan duzun bezala, % 90 legezkoak dira, baina horien ondorioz etxe bat galdu duenari euskal erakundeetatik etxea eman zaio, edo lagundu egin zaio, edo bitartekaritza-zerbitzua eskaini zaio; edo, Eudelekin eta botere judizialarekin sinatutako hitzarmen horri esker, agian, haren egoeraren berri izan dugu, eta gizarte-zerbitzuetatik erantzun bat eman zaio, eta, agian, haren egoera horrelako legezko jardunbide baten ondorioz gertatu da, eta horren aurrean ere erantzun egin da, eta erantzuten jarraituko dugu. Esan duzu proposamen zehatzak ekarri dituzula, baina benetan esaten dizut: uste dut zure ekimenarekin ere, zoritxarrez, horrelako egoera batean daudenek ez dutela ezer asko irabaziko. Ez dut uste, ze hemen uste dut beste erantzun bat eman behar dela, eta ematen ari gara. Agian, legea aldatu beharko litzateke, eta legez kanpo utzi hainbat eta hainbat jardunbide etikoki behintzat arbuiagarriak direnak, gure ustez. Esan didazu 2015eko Etxebizitza Legea goraipatu dudala, eta guk, orduan, aurkako jarrera izan genuela. Bai, eta? Ni, orduan, Eusko Jaurlaritzan nengoen, ardura bat nuen Etxebizitza Sailean, eta lehenengo momentutik esan genuen legea geure egiten genuela eta lanean jarriko ginela lege hori garatzeko eta betetzeko, eta horrela egin dugu beti. Eta, orain, nik aitortzen dizut gauza batzuk gustuko ditudala lege horretan; beste batzuk, ez. Eta hemen defendatuko dut tokatzen zaidan bezala; demokraziaren jokoa hori da, Fernandez de Betoño jauna. Eta, bukatzeko, San José andreak esan duena: ekimena zurea da. Usted ha dejado claro que ha venido aquí a echar un mitin; no quería ningún acuerdo con los grupos que apoyamos al Gobierno, ez dadin gerta ados jartzen garela, beharbada, zeuretutako mintzamolde propioa eduki nahi duzun gai batzuetan. Izan ere, badirudi batzuek, hemiziklo honen alde batean edo bestean esertzeagatik bakarrik, herrialde honetan arazoak dituzten pertsonekin enpatizatu egiten dutela. Bada, utz iezadazu zure kontra egiten, Fernandez de Betoño jauna, nik ere enpatizatu egiten dut eta jendearen arazoak konpondu egin nahi ditut eta konpontzen lagundu nahi dut, praktika horiengatik edo beste gai batzuengatik, zorte txarragatik edo bizitzan suertatu zaienagatik etxebizitza arriskuan ikus dezaketen pertsona horiena. Y, desde luego, guk, orain egin dugun bezala, gure erakundeetatik eta dauzkagun aukera eta eskumenen eskutik pertsona horiei eta beste guztiei laguntzen jarraituko dugu. Espero dezagun zuk ere, zure arduretatik, horrela egitea; demagogia gutxiago, agian taldean lan egiteko ohitura gehiago, eta, gutxienez −San José andreak esan dizun bezala−, guk galdetzen dizugunean aukerarik egongo ote den akordio batera iristeko, gauza bat da zuk nahi ez izatea, baina, gutxienez, ikas ezazu mezuei erantzuten. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24048 |
12 | 136 | 16.03.2023 | GORDILLO PÉREZ | PV-ETP | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, etxebizitza-eskubidearen aurkako finantza-praktikak errefusatzeari, kontrolatzeari eta gelditzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Ez nuen bigarren aldiz hitza hartzeko asmorik, baina Martínez Zatón jaunaren aipamenek hartara behartzen naute. Noski, Juan Roig jaunaren bozeramaile bihurtu nintzela esan duzu. Aizu, adibide ederra da jarri duzuna. Begira, Juan Roig jaunak aitortu egiten du: prezioak % 10 igotzen dizkio azken kontsumitzaileari, eta hornitzaileari, berriz, % 12 gehiago ordaintzen dio. Begira, berak esan zuen bezala, inflazioari eusteko hormarena egitea da hori. Horixe da gaur hemen aipatu ez dugun arazo nagusia; bankuen erreskateaz hitz egin dugu, baina ez dugu arazo handiaz hitz egin. Nahiago nuke Espainian enpresaburu gehiago baleude, nahiago nuke kondizioek, hobeto esanda, ahalbidetuko balute Espainian Juan Roig bezalako enpresaburu gehiago loratzea, zeren… Oso interesgarria da, zeren zuen taldeak, enpresaburu bat ikusten duenean, akabatu egin nahi baitu; beste batzuek, enpresaburu bat ikusten dutenean, jetzi egin nahi dute, zanpatu, zerga gehiago ordainarazi; enpresaburuekin egin behar dena haien alde egitea denean, haiek direlako… La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24049 |
12 | 136 | 16.03.2023 | GORDILLO PÉREZ | PV-ETP | EH Bildu talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, etxebizitza-eskubidearen aurkako finantza-praktikak errefusatzeari, kontrolatzeari eta gelditzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … gurdiari tira egiten diotenak. Hori da auziaren gakoa. Begira, etxebizitza-politikan, guk proposatzen duguna da, batez ere, ezin direla arazo konplexuak −etxebizitzarena, adibidez− kudeatu itxuraz errazak baino errazagoak diruditen burutazio edo konponbideekin, gaia konplexua baino konplexuagoa denean. Etxebizitzaren gaian, ez da merkatuan esku hartu behar; prezioen kontrola beti ateratzen da oker, beti ateratzen da gaizki, baina hori zuekin, inspirazio komunistakoekin −emeki esatearren−, beti izaten da berdina: beti prezioetan esku hartzen duzue, beti gaizki ateratzen da, eta urte batzuk igarotzen direnean, esaten duzue: "Ez, kontua da hura ez zela benetako komunismoa; berriro egin behar dugu saioa". Beti gauza bera gertatzen da, beti gauza bera. Ez da merkatuan esku hartu behar; horrek beti eragiten du eskaintzaren eskasia, prezioen igoera eta merkatu beltz paralelo bat sortzea. Begira Kuba eta Venezuelako adibideak, sinesten ez badidazu. Begira, etxebizitza-eskubiderako, etxebizitza sozialak sustatu behar dira; etxebizitza sozialen publikotasuna handitu behar da, ahal den neurrian; eta, batez ere, alokairu-erregimeneko etxebizitzaeskubidea sustatu behar da; jarduera ekonomikoa sustatu behar da, batik bat gaur egun hutsik dagoen Espainian gertatzen den guztiaren inguruan, hain zuzen ere, zenbait eremutan tentsio txikiagoa sor dadin eta herrialde osoko biztanleria ere hobeto bana dadin. Eta jaurlaritza horiek Euskadin egin lezaketen gauza oso garrantzitsu bat −hemen eskumenak baditugulako, hara−, inflazioa murrizteko zenbait neurriren gaia da, deflatatzea, baita zergak jaistea ere, guk jada proposatu duguna. Horiek dira neurriak, ez baita arazo erraza; arazo konplexua da. Eta hori da guk proposatzen duguna eta proposatzen jarraituko duguna. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24050 |
12 | 136 | 16.03.2023 | HERNÁNDEZ HIDALGO | EP-IU | Elkarrekin Podemos-IU talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa Sortzeari buruzko urriaren 19ko 21/2022 Legetik eratorritako konpentsazioak PFEZn salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Elkarrekin Podemos-IUk aurkeztu eta erregistratu duen legez besteko proposamenak lortu nahi duena eta eskatzen duena −edo foru-aldundiei, haiek baitute eskumena, zuzendutako jatorrizko ekimenak eskatzen zuena − da PFEZn salbuetsitako errentatzat har daitezela Legebiltzar honetan ondo ezagutzen ditugun Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsaren ondorioz biktimek jaso behar dituzten zenbatekoak. Lurraldeetako batzar nagusietara eraman dugu ekimen hori, jakina, eta gure ustez, kalte-ordain horiek PFEZn salbuetsiak izango direla bermatzeko premia horri erantzuten dio. Ez naiz luzatuko Konpentsazio Funts horretan. Askotan hitz egin dugu hartaz, eta oso ondo ezagutzen dugu Legebiltzar honetan, eta azkenean aho batez onetsi zen Diputatuen Kongresuan. Konpentsazio Funts horren jatorria Legebiltzar honetan dago, berau izan baitzen hura izapidetzeko eskaera hasi zuena; baina hori bai −hori ere gogoratu behar dugu−, kolektiboen, langile gaixoen edo haien senideen borroka luze batek akuilatuta, eta gure herriko sindikatu ugariren laguntzarekin. Eta kostatu ere kostatu zen Konpentsazio Funts hori azkenean lege batean burututa ikustea. Kongresuan onetsi zen egunean, Legebiltzar honetako talde parlamentarioon hainbat ordezkarik adierazi zuten, edo adierazi genuen, urte askoren ondoren, bidegabekeria izugarri bat zuzenduko zela; eta, funtsaren eraketa onesteko ibilbidea luzea eta neketsua izan zen arren, iritsi zela amiantoa bezalako substantzia kantzerigeno baten eraginpean egoteagatik inoiz gaixotu behar ez zuten pertsonekiko zorra kitatzeko ordua. Hala ere, lege hori izapidetzeko orduan, ez da aintzat hartu Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsaren kontura jaso beharreko zenbatekoak salbuetsitako errentatzat hartuko direnik pertsona fisikoen errentaren gaineko zergan, hori hala egiten denean laneko gaixotasuna aitortzeko epaitegietara jo behar izan duten pertsonek jasotzen dituzten kalteordainekin, edo administrazio publikoetako antzeko beste kalte-ordain batzuekin. Beraz, ez litzateke ulertuko salbuetsita ez egotea gaixotuek edo haien senideek Konpentsazio Funtsetik jaso behar dituzten edo jaso ditzaketen zenbatekoak. Ez litzateke ulertuko, eta batez ere, ez litzateke bidezkoa izango, Legebiltzar honetan ez ezik Bizkaiko eta Gipuzkoako Batzar Nagusietan ere egin den eztabaida ikusita, behintzat, talde guztiak ados baikaude horretan. Gogorarazi nahi nuke, halaber, langaixotasunari dagokionez, amiantoarekiko esposizioak eragindako gaixotasun larriak pertsona horiek amiantoarekin kontaktuan egon eta urte askora agertzen direla. Eta, horregatik, haren eraginpean egondako langileek lan egiten zuten enpresetako asko jada ez direla existitzen. Beraz, horretan datza, gure ustez, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsaren beraren garrantzia ere, kasu horietan ezingo baitute bide judizialera jo ere, beraien gaixotasuna aitor dadin eskatzeko. Konpentsazio Funtsarekin, funts horretara jo ahal izango dute; eta, bide batez, kalteordain horiek PFEZtik salbuetsita daudela bermatu behar diegu. Era berean, ezin dugu ahaztu, Gizarte Segurantzaren lanbide-gaixotasunen komunikaziosistemaren txostenaren arabera, 107 kasu hartu zirela lanbide-gaixotasuntzat Estatu osoan 2022an, eta horietatik 76, amiantoaren ondoriozkoak zirela, eta haietako 56 Euskadin diagnostikatu zirela; zehazki, Gipuzkoa izan zen 100.000 biztanleko kasu gehien izan zituen bigarren lurraldea, Bizkaiaren atzetik. Izatez, Beasain −eta beren-beregi aipatu nahi dut Beasain, borroka horren epizentroa izan delako; ederki ezagutzen duzue zuek− ez da kasualitatez bigarren udalerria, Espainiako Estatu osoan 100.000 biztanleko hildako pertsona gehien dituena. Bien. Hasieran nioen bezala, gure ekimenaren, legez besteko proposamenaren helburua da aldundiei eskatzea Amiantoaren Konpentsazio Funtsetik jasotako zenbatekoak PFEZn zergapetzetik salbuetsita egon daitezela. Tratamendu fiskal hori da beste kalte-ordain mota batzuei dagoeneko aplikatzen zaien berbera, esate baterako, ordainketa bakarreko langabezia-prestazioari edo administrazio publikoek ordaindutako beste batzuei. Lurralde historikoek eskumen esklusiboak dituztenez pertsona fisikoen errentaren gaineko zergan, araudia aldatu eta egokitu dezakete haiek, kalteordain berri horiek ere PFEZtik salbuetsitako errentatzat har daitezen. Eusko Jaurlaritzari sostengua ematen dioten taldeek osoko zuzenketa bat aurkeztu dute, eta bertan proposatzen digute legea garatuko duen erregelamendua onetsi arte itxaron dezagula zenbateko horiek beren-beregi salbuetsiak izan daitezen. Akordio batera iritsi gara, gure ustez ados gaudelako ez bakarrik Jaurlaritzari sostengua ematen dioten taldeekin, baita beste talde batzuekin ere, eta aurretik akordio bat bagenuelako Gipuzkoako Batzar Nagusietan ere. Akordio horretan, erregelamendua legegintzaldi honetan bertan amaitu dadila ere eskatzen diogu Gobernuari; eta oso garrantzitsua da hori, eta Espainiako Gobernuak, non gure taldea ere gobernukide baita, bermatu egin beharko luke. Guk aldezten dugu, zuzeneko zergetan eskumena beraiek dutenez, lurralde historikoak lana aurreratzen joan daitezkeela. Lana aurreratu dezakete eta aurreratu beharko lukete, eta araudia prest eduki behar lukete erregelamendua amaitzen denerako, amiantoaren biktimek salbuespen hori lehenbailehen izan dezaten. Nolanahi ere, hori zen egin zitekeen akordioa. Guri zentzuzkoa iruditzen zaigun akordioa da. Uste dut erabateko adostasuna dagoela, oker ez banago −hala adierazi baitidate taldeek−. Talde guztiek aldeko botoa emango dute, eta ni poztu egiten naiz. Iruditzen zait konpromiso sendoa dela hori guztia lehenbailehen burutu dadin. Hala ere, labur-labur azaldu nahi nuke zergatik ekarri dugun ekimen hau Eusko Legebiltzarrera ere, eta ez soilik lurralde historiko bakoitzeko batzar nagusietara. Lehenik, hiru lurralde historikoetan bermatu behar delako hori; bakoitzak du PFEZren gaineko eskumena, baina hiru lurraldeetan bermatu behar da. Eta, bigarrenik, ez dugulako erantzun bera aurkitu hiru batzar nagusietan: Gipuzkoan erraz lortu zen akordioa; Bizkaian gure ekimena behintzat baztertu egin zen, nahiz eta Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Alderdi Sozialistaren aldetik helburuarekin ados egoteko hitzezko jarrera bazegoen, baina aurkeztu zen ekimen zehatzaren onespenean ez zen halakorik islatu; eta, Araban, Arabako Batzar Nagusietan, bada, gure ekimena eztabaidatzeko dago oraindik, baina nik ulertzen dut gaurko akordioarekin han ere bertako talde guztiak ados egon beharko liratekeela. Eta garrantzitsua iruditzen zait hori, gainera, horrek Legebiltzar honetan amiantoaren biktimen defentsari dagokionez adostasun historiko bati eusten diolako, Legebiltzar honetan eztabaidatu ez ezik, zenbait legegintzalditan legebiltzarkideok landu dugun gaia izan baita. Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24051 |
12 | 136 | 16.03.2023 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Elkarrekin Podemos-IU talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa Sortzeari buruzko urriaren 19ko 21/2022 Legetik eratorritako konpentsazioak PFEZn salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburuok, arratsalde on, legebiltzarkideok. Hernández jaunak esan du akordioa…, erdibideko zuzenketaren alde bozkatu behar dugu, baina ziurtatzen dizut ez dela nahikoa, askoz hobea izan zitekeelako; arrazoizkoa, bada, baina Espainiako Gobernuak berak gai horren inguruan egindako akats edo ez-betetze batzuetan oinarrituta dago. Funtsa sortuta dago jada. Funtsa, 21/2022 Legearen, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa sortzen duenaren bidez sortu zen. Funts hori sortuta dago. Beraz, legeak eta, kasu honetan, erdibideko zuzenketak aipatzen duen erregelamendua gai teknikoa baino ez da; eta, gainera, onetsita egon behar zuen, Hernández jauna. Hau da, zure alderdia, zuen taldea, Espainiako Gobernuko kidea da, eta berandu gabiltza. Espainiako Gobernuak hiru hilabeteren buruan onetsi behar zuen erregelamendua, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa Sortzeko Legea argitaratu zenetik kontatzen hasita. 2022ko urriaren 20an argitaratu zenetik hiru hilabetera sortu behar zuen hori, hau da, urtarrilaren 20rako. Estamos dos meses tarde. Hor dago atzerapena. Eta, gainera, legegintzaldia amaitu arteko epea ematen zaio. Tira, uler dezakegu zentzuzkoa izatea, behin atzerapen bat dagoela ikusita, ahalik eta lasterren egin dezala; eta nire ustez horixe zen esan behar zena, zera baino gehiago… Berehala egin dezala, lehenbailehen egin dezala. Beraz, lehenik eta behin, atzerapena dagoela esaten ari gara. Era berean, beharrezkoak ez diren zenbait gai aipatzen dira testuan. Zerga Koordinaziorako Organoa ez da beharrezkoa. Ez da beharrezkoa, zuzenean batzar nagusiak direlako eskudunak. Ez gara zerga baten harmonizazioaz ari, tipo batzuen inguruan, zero koma halako batez… Ez, ez; egikaritu behar den salbuespen bati buruz ari gara. Zerga Koordinaziorako Organoa ez da beharrezkoa, eta are gutxiago Legebiltzarretik zuzenean aldundiei lan egiteko eskatzea. Hori izango litzateke… ez litzateke agindu bat izango; guk zuzenean egingo genukeen iradokizun bat izango litzateke, lehenbailehen lanean has daitezen. Horregatik, Zerga Koordinaziorako Organoa ikusi genuenean, esan nuen: "Baina, hau ez da beharrezkoa eta". Legebiltzarrak eskatzen badu salbuetsiak izan daitezela halakoak ematen direnean, bada, tira, kito, nahikoa da. Orduan hasiko lirateke batzar nagusiak lanean, dagozkien foru-arauak onesteko edo gai horrekin zerikusia duten foru-arauak osatzeko. Halaber, aitortu eta gogorarazi behar dut gai hau ez dela berria izapidetzeko orduan. Guk ez genuen Legebiltzarreko osoko bilkurara ekarri, baina Arabako Batzar Nagusietara eraman genuen, Arabako Foru Aldundiaren 2023ko azken aurrekontuei laguntzeko arauaren gaietako bat izan zedin. Salbuesteaz hitz eginak ginen ordurako. Bada, hara, taldeek…, zuenak ez, baina gainerako taldeek −Euzko Abertzaleak, Euskal Sozialistak− salbuespen horren aurka bozkatu zuten; Arabako Batzar Nagusietan, aurka bozkatu zuten. Hau da, badago jada aurrekari bat ondo ez dagoena, gai horri dagokionez ondo ez dagoena. Salbuespenaren aurka bozkatu zuten, eta ez du justifikaziorik salbuespenaren aurka bozkatzeak, eta ez du justifikaziorik ezta araudi bati buruz hitz eginda ere. Araudia gai teknikoa da. Funts hori sortuta dago jada, eta erabaki da jada konpentsazio horiek izango direla; beste gauza bat da finkatzea edo zehaztea, baina erabakita daude, erabakita daude konpentsazio horiek. Hori da kontua, hori da funtsezko gaia. Nire ustez, gainera, Gobernuak nahi duenean onetsiko da erregelamendua, betetzeari dagokion luzapen-marjinaren barruan. Eta, gainera, prozesu arauemaileak abian jarriko dira, espedienteak, aldundiak batzar nagusietara eramanez, ponentzia, batzar nagusiak, seguruenik gaia itxita egon daitekeenean erregelamendua onetsi eta berehala. Erregelamendua onetsi eta biktimei Konpentsazio Funtsaren kalte-ordainak aintzatetsi eta berehala, salbuespena aitortuta izango lukete haiek. Ez dugu oso ondo ulertzen zergatik dagoen prozesu bat auzi horretan. Badakit zuk nahiago izango zenukeela salbuespenak aurretiaz onetsita egotea, araudia onesten den unerako… Beharbada, datorren asteko Ministroen Kontseiluan onetsiko da; beraz, oxala. Baina erregelamendua onetsi izan balitz, eta salbuespenak jada behar bezala zedarrituta egon balira. Iruditzen zait zenbait gai huts egiten ari direla ekimen honetan. Hau da, ekimen hau −zeuk ederki gogorarazi duzunez− akordio ikusgarri batetik abiatzen da, Legebiltzarraren akordio handi batetik, urtetan egindako lan parlamentario batetik, akordio handi batetik, gainera, Diputatuen Kongresura eraman zena; herri-akordio handia izan zen, konpondu gabe geneukan gai bati buruz. Gainera, eredugarria izan da beste autonomia-erkidego batzuentzat; ez da eredugarria izan, baizik eta toki guztietan aplikatuko den zerbait. Alegia, nire ustez, askoz asmo handiagokoa izan behar zatekeen legez besteko proposamen horren inguruan. Nik eskerrak ematen dizkizut ekarri duzulako. Gure osoko zuzenketa ildo beretik zihoan, beren-beregi aipatuz salbuespenak berehala hasi behar zutela eta, jakina, akordio parlamentario handi horren eta herri-akordio handi horren errekonozimendua izan zenaren historia aletuz. Berriro esango dut: onesten denean onetsiko da erregelamendua. Eta suposa dezagun ez dela onesten, baina, gutxienez, gure euskal urratsak eginak izatea, eman ere eman ditugulako eta ekimena Gorte Nagusietara eraman dugulako; administrazio guztietan halakoak egin izana, koherentziaz, Eusko Legebiltzarrean emandako urratsekin koordinatuta. Eta ez da hori gertatu. Eta oraindik ekimen honetan eskubalazta botata daramagu, eta hori ezin da izan. Espero genuen, noski, ekimen bat, erdibideko zuzenketa bat, anbizio apur bat gehiagokoa. Baina, nolanahi ere, zerbait baldin badago, gero berriro hitz egingo dut. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24052 |
12 | 136 | 16.03.2023 | SÁNCHEZ MARTÍN | SV-ES | Elkarrekin Podemos-IU talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa Sortzeari buruzko urriaren 19ko 21/2022 Legetik eratorritako konpentsazioak PFEZn salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Eusko Legebiltzarrean hiru legegintzalditan egindako ahaleginaren ondoren, Diputatuen Kongresuari eskatu zitzaion, Ganbera honek aho batez eskatuta, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa sor zedila; eta 21/2022, urriaren 19ko Legearen onespenarekin burutu zen lanketa. Lege hori Legebiltzar honetatik akuilatu zen, bidezkoa eta beharrezkoa zela uste genuelako; sindikatuek eta amiantoaren biktimen elkarteek urte askotan plazaratutako aldarrikapenaren ondoriozkoa baitzen, eta haren izapidetze-aldian zehar Ganbera honetako talde parlamentarioen ahobatezko onespena izan zuena. Diputatuen Kongresuan eta Senatuan ordezkatuta dauden talde politikoen artean ere ia ahobatezkotasuna erdietsi zuen. Haren sorrerak bidegabekeria bat erauzten du −hainbat eta hainbat hitzalditan esan dugu eta berresaten ari gara−: biktimek eta haien familiek egindako errekurtso judizialek dakarten auzibideetako sufrikarioa kitatzen du; badakigulako arazoa ez dela soilik gaixotasuna edukitzea, baizik eta amiantoarekin lan egin dela frogatu behar dela, eta zailtasun handia dagoela dokumentuak lortzeko, frogak lortzeko. Eta, bestalde, agian haien enpresak desagertu ere egin dira gaixotasuna diagnostikatu zaien unerako; eta korapilatsua izaten da zehaztea zein enpresatan gertatu zatekeen zehazki halako esposizioa. Gainera, gaixotasunak 20 eta 40 urte bitarteko latentzia-aldia duela eta, kasu gehienetan, diagnostikatu zaienerako, kaltetutako langileek lanharremana amaitua dute edo erretiroa hartuta daude; beraz, zuzenean Gizarte Segurantzara jo beharko dute. Eta judizialki erreklamatzeko epeak ere oso laburrak dira: urtebetekoak, pertsona hil zenetik edo gaixotasuna aitortu zitzaionetik. Hori dela eta, kaltetutako askok aurkitzen dute, erreklamatzen hasten direnerako, froga horiek guztiak, dokumentu horiek guztiak biltzen hasterako, beren eskubideak erreklamatzeko epe hori iraungi egin dela askotan. Funts horrek kalte-ordainen eskaintza berdina eskaintzen die biktima guztiei; eta kaltetuek hura onartuz gero, beste herrialde batzuetan gertatzen den bezala, abian jar ditzaketen ekinbide judizialei uko egitea ekarriko luke. Zailtasun horiek guztiek arrazoitu zuten eta justifikatu dute Amiantoaren Biktimentzako Estatu mailako Konpentsazio Funtsa eskatu izana. 21/2022 Legea onestea aurrerapauso handia izan da. Baina Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsaren jarduerak abian jarri eta hasteari dagokionez, 21/2022 Lege horren xedapen gehigarri bakarrak xedatzen du lege hori garatzeko erregelamendua, legea Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratzen den egunetik hasita hiru hilabeteko epean eman behar dena, indarrean sartzen den egun berean egingo dela. Funtsaren jarduerak hasi aurretik, hartarako beharrezkoak diren giza baliabideak eta baliabide materialak esleitu behar dizkio Gobernuak. Horrek esan nahi du erregelamendu horrek ez duela soilik legea garatu behar, baizik eta, gainera, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa abiaraziko duena izango dela haren onespena eta argitalpena. Hau da, erregelamenduak legea garatu eta funtsaren funtzionamendua eta abiaraztea aktibatu egiten ditu. Erregelamendu horretan zehaztuko dira, halaber, amiantoaren eraginpean egon diren biktimei Konpentsazio Funtsak emango dizkien kalte-ordain izan daitezen esleituko diren zenbatekoak. Beraz, erregelamendu hori onetsi arte, ezin zaio inolako kalterik eragin ezein biktimari, inork ezingo baitu kalteordain hori kobratu. Hori dela eta, gure osoko zuzenketan −hasiera batean Euzko Abertzaleak taldeak eta Euskal Sozialistak taldeak aurkeztu genuenean− proposatu genion aurkeztutako ekimenari garrantzi berezia eman behar zitzaiola lehenik erregelamendu hori onetsi arte itxaroteari. Eta, bigarrenik, ekimen horretan eskatzen da, biktimek kalte-ordain hori jasotzen dutenean, zergapetzetik salbuetsita egon dadila kalte-ordain hori. Gure talde parlamentarioak beti adierazi du eskaera hori logikoa dela, jarraian azalduko ditudan arrazoiengatik. Lehenik eta behin, 35/2006 Legeak, azaroaren 28koak, pertsona fisikoen errentaren gaineko zerga arautzen duenak, 7.d artikuluan xedatzen du zergak ordaintzetik salbuetsita daudela, besteak beste, kalte pertsonalengatiko erantzukizun zibilaren ondoriozko kalte-ordainak, legez edo judizialki aintzatetsi zaien zenbatekoan, eta gauza bera gertatzen dela terrorismoaren edo GIBaren biktimek jasotako kalteordainekin. Horrek esan nahi du, Konpentsazio Funtsetik eratorritako kalte-ordainetarako salbuespen hori onartzen ez bada, judizialki erreklamatzen duten eta kalte-ordain hori bide judizialetik aintzatesten zaien kaltetuek zerga-salbuespen hori aitortua izango dutela; baina ez litzatekeela halakorik gertatuko kalte-ordaina funtsetik zuzenean kobratuz gero, eta kasu horretan, kaltetuek % 40 eta % 47 arteko zergak ordaindu beharko lituzketela, kalte-ordain hori kobratzen dutenean PFEZren mailarik altuenetan kotizatu behar izatea gerta dakiekeelako. Eta, gainera, gerta liteke, kalte-ordaina jaso ondoren, Konpentsazio Funtsak judizialki errekurritzea erabakiko balu eta kalte-ordain hori irabaziko balu, funtsari zerga-salbuespen hori aintzatetsiko litzaiokeela geroago. Logikarik gabekoa izateaz gain, judizialki erreklamatu ahal izateko itxaropena duten biktimei funtsera jotzeko pizgarria kenduko lieke horrek, nahiz eta hartara sufrikario judiziala saihestuko luketen. Beraz, guk uste dugu bi gai hartu behar ditugula kontuan: lehenik eta behin, 21/2022 Legea garatzeko erregelamendua onetsi eta argitaratu egin behar dela; eta, bigarrenik, biktima guztien tratuberdintasunaren printzipioa oinarritzat hartuta, biktima horiek zerga-salbuespena eduki ahal dezatela, bai auzibidera joz gero, bai kalte-ordaina zuzenean Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsetik lortuz gero. Hernández jaunak esan duen bezala, eztabaida hori dagoeneko egin da Gipuzkoako eta Bizkaiko Batzar Nagusietan. Arabakoetan oraindik ez da egin. Gipuzkoan, gaur Euzko Abertzaleak, Euskal Sozialistak eta Elkarrekin Podemos-IU taldeen artean adostu dugunaren oso antzeko erdibideko zuzenketa hitzartu zen. Eta gu ados gaude esaten denean, lehenik eta behin, erregelamendu hori onetsi eta argitaratu arte itxaron egin behar dela, ezer onetsi baino lehen. Ni bat nator esaten denean 21/2022 Legearen barruan adierazten dela hura argitaratu eta hiru hilabeteko epean onetsi behar zela erregelamendu hori, eta berandu gabiltzala. Baina egia da, era berean, aldi berean, eta ministerio berean, Gizarteratze, Gizarte Segurantza eta Migrazio Ministerioan, pentsioen erreforma onetsi beharra, Europak eskatuta berehala burutu behar zena −eta halaxe egin da− suertatu dela. Eta beste lan bat ere egin da: duela gutxi argitaratu den Enpleguari buruzko Legean, 2/2023 Legean, otsailaren 28koan, Amiantoaren Funtsaren aldaketa bat gehitu da, hura Gizarte Segurantzako prestazio bihur dadin, kalte-ordaina arintasun eta azkartasun handiagoz izapidetzeko, amiantoaren biktimen elkarteek ere halaxe eskatzen baitzuten; eta horrek ere erregelamendu-garapenaren atzerapenean izan du bere eragina. Jakina, erregelamendu hori uztaila baino lehen egin dadin konpromisoa hartu du Escrivá ministroak. Beraz, ez da inolako trabarik egongo, guk askoz ere tarte zabalagoa eman dugulako gure erdibideko zuzenketaren barruan, urte honen amaieran legegintzaldia amaitu baino lehen onetsita egon dadin. Eta, gainera, gure erdibideko zuzenketaren bigarren puntuan jasotzen dugu, halaber, erregelamendua onetsi eta argitaratu ondoren, Eusko Legebiltzarrak erakunde eskudunei eska diezaiela Zerga Koordinaziorako Organo horri arauproposamena helaraztea, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsetik eratorritako konpentsazioak, 21/2022 Legeak arautzen dituenak, epai judizial bidez lortutako kalte-ordainek jasotzen duten tratu fiskal berbera jaso dezatela, hau da, PFEZtik salbuetsita deklaratu daitezela, jakina, Barrio jauna, hiru lurraldeek salbuespen-tratamendu bera izan dezaten. Gure aldetik, besterik ez. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24053 |
12 | 136 | 16.03.2023 | IPIÑAZAR MIRANDA | EA-NV | Elkarrekin Podemos-IU talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa Sortzeari buruzko urriaren 19ko 21/2022 Legetik eratorritako konpentsazioak PFEZn salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Sailburu, legebiltzarkideok, arrasti on denoi. Orain dela 12 urtetik borrokatzen gabiltzan ekimena bultzatzeko beste pauso bat emango dugu gaur, amiantoaren biktimak babesteko beste aurrerapauso bat, gure iritziz. Ezinbestekoa zenez, gaur beste aurrerapauso bat eman behar dugu amiantoarekiko esposizioaren biktimen eskubideak babesteko. Akordio zabala da, urteak daramatzagun borroka horretan aurrera jarraitzera garamatzana. Kutsatze horren ondorioz, hain zuzen ere, gaixorik urteak daramatzaten pertsonak dira. Badakizkigu urte askoan egin den amiantoaren erabilerak eduki dituen, dauzkan eta edukiko dituen ondorio larriak, eta lanean jarraitu behar dugu amaiera eduki dezaten, eta duintasunezko amaiera bat eduki dezaten. Eta horretara gatoz gaurkoan. Azkenengoz Diputatuen Kongresura egin genuen bidaia horretan esandako hitz batzuk ekarri gurako nituzke gaurkoan hona. Kutsatutako pertsonen kopurua benetan handia da, eta aurreikuspenek diote handitzen jarraituko duela 2030etik aurrera jarri arte. Zalantzarik gabe, behar-beharrezkoa da oso denbora laburrean errealitatea aldatzea, kaltetuen, haien familien, latentzia-egoeran dauden pertsonen eta, azken batean, erakundeen erantzunak behar dituen gizarte osoaren premiak biziro aldatzea lehenbailehen. Eta horretara gatoz gaurkoan, instituzioen aldetik eman beharreko erantzun horiei forma edo bide ematera. Bereziki, Legebiltzar honetan hasi zen bidea borobildu gura dugu, edo borobiltzen jarraitu gura dugu. Pasa den urteko urrian aurrerapauso itzela eman genuen arren Diputatuen Kongresuan amiantoaren biktimen inguruko konpentsaziofondoaren legea aprobatzearekin, bidea ez da amaitu. Espainiako Gobernuak martxan jarri beharreko erregelamendua oraindino pendiente dago −aipatu den moduan−, eta hori da gure akordioaren lehenengo puntuan esaten duguna: legegintzaldia amaitu baino lehenago, kalteordain horien zenbatekoak ezartzen dituen erregelamendua egin dezala Espainiako Gobernuak. Hori da biktimen elkarteek eskatzen dutena, eta hori da gaurko akordioa babesten dugunok ere eskatzen duguna, Asviamie elkartearekin batera. Eta gaur, erakunde eskudunei eskatzen diegu oso bidezkoa eta oso argia den zerbait kontuan har dezatela: amiantoaren eraginpean egondako biktimek jasotako kalte-ordain horiek PFEZtik salbuetsita egotea. Egia da foru-araudien egungo idazketarekin pentsa litekeela kalte-ordain horiek salbuetsita daudela jada; eta hain zuzen ere horixe defendatu genuen Bizkaiko Batzar Nagusietan: ez dagoela Bizkaiko foruarauan aldaketarik egin beharrik. Baina, gure zuzenketan esan dugun bezala, hori benetan horrela den aztertu egin beharko da −guk, gure taldekook, baietz uste dugu, salbuetsita daudela, eta hala egon behar dutela−; baina aldaketak egin behar balira, egin badaitezke, egin daitezela eskatzen dugu, urteak sufrikarioan daramatzaten biktima horiek babesten jarraitzeko. Dagokien erreparazioan lagunduko diegu, eta horretan ari dira erakunde eskudunak. Izan ere, sinatu dugun erdibidekoan, hitzez hitz esaten dugu: "Helaraz diezaiola Zerga Koordinaziorako Organoari araudi-proposamen bat […] kalte-ordainek duten zerga-tratamendu bera jaso dezaten, hau da, PFEZn salbuetsita egon daitezen". Hau da, proposamena izan daiteke, halaber, ezer ez aldatzea, ulertzen baita foru-arauen egungo idazketarekin salbuetsita daudela dagoeneko −eta horixe da guk uste duguna−; baina segurtasun juridiko handiagoa edukitzeko, proposamen hori aurrerago eraman eta gorago aztertu behar dela uste da gure aldetik, jakina. Beraz, ni ez naiz gehiago luzatuko, argi eta garbi baitaude bai ekimenaren helburua, bai sinatu dugun akordioaren helburua, eta uste baitugu eskatzen duguna ere bidezkoa dela. Amaitu gurako nuke gure erdibidekoa babestuko duzuen talde guztiei eskerrak ematen, bai sinatu dugunoi, baita aldeko botoa emango dugunoi ere, eta bereziki Hernández jaunari, hasieratik akordiora heltzeko eduki duen prestasunagatik. Oso erraza izan da, ez baikinen zerotik hasten −esan duzun moduan−, eta 12 urteko bide luze honetan Legebiltzar honetan dauden talde politiko gehienak −gehiengo handienak, esango nuke− eskutik joan baikara momentu oro. Eta jarraitu dezagun horrela. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24054 |
12 | 136 | 16.03.2023 | PINEDO BUSTAMANTE | EH Bildu | Elkarrekin Podemos-IU talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa Sortzeari buruzko urriaren 19ko 21/2022 Legetik eratorritako konpentsazioak PFEZn salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Arratsalde on guztioi. Beno, gaurko honetan, amiantoaren biktimek urteetan bizi izan duten injustiziaren beste kapitulu bat dugu eztabaidagai. Guk ez dugu zuzenketarik aurkeztu, proposamenarekin bat egiten baikenuen, urteetan izan dugun jarrerarekin koherente izanik, amiantoaren biktimen aldarrikapena babesten baitugu. Eta, horregatik, argi eta garbi, ez genuen zuzenketarik aurkeztu. Esan den moduan, pasa den urrian, azkenik, Legebiltzar honetan hainbatetan mahai gainean jarri ondoren, Kongresuan onartu egin zen amiantoaren biktimentzako konpentsazio-funtsa eratzeko legea. Ezin dugu ahaztu Euskal Herria Bildun gai hau beti presente izan dugula, eta, horrela, 2022ko Estatuko aurrekontuetan, Esquerra Republicanarekin batera zuzenketa bat aurkeztu genuen, funtsa sortzeko 24 milioi eurorekin. Gai hau gobernukideekin adostu genuen momentu horretan. Funts hau justiziazkoa da. Urteetan ahaztuak izan diren biktimen eta euren senitartekoen aurrean gizarteak duen zorra, zati batean bada ere, kitatzeko oinarrizko tresna izango da funtsa. Eta, hortaz, dudarik ez dugu lanera joan eta bizitza galdu duten edota urteetan gaixotutako milaka afektatuk funts honetatik lortuko dituzten kalteordainek ez dutela zergarik ordaindu behar. Koherentziagatik eta biktimenganako errespetuagatik, kalteordain horiek trataera fiskal egokia izan behar dute, eta hori exentzioa da, besterik ez, haiek eskatzen duten moduan. Kaltetuen beraien aldarrikapena da amiantoaren biktimentzako konpentsazio-funts bat sortzeko legetik eratorritako konpentsazioak PFEZn salbuestea; eta beraz, Euskal Herrian Bildun geure egiten dugu hori. Eta, horrela, legearen Diputatuen Kongresuko izapidetzean bertan, horixe izan zen mahai gainean egon zen gaietako bat: salbuespena. Baina, zoritxarrez, azkenean ez zen legean islatu. Hemen, arestian esan den bezala, foruogasunek eskumen osoa dute PFEZn salbuetsitako errentak definitu ahal izateko. Eta, beraz, beraiek dute gaitasuna gaur eskatzen zaiena eta kaltetuek aldarrikatzen dutena egiteko, beste administrazio batzuek egin arte itxaron behar gabe. Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa sortzeko Legea onetsi zenean esaten bagenuen horrekin bidegabekeria bati akabera ematen zitzaiola, gaur Ganberan gogoratu den bezala, gure betebeharra da PFEZren salbuespenarekin osatzea hura; izan ere, hainbeste urte ahaztuta eta hainbeste urte borrokan eman ondoren, biktimek ziur jakin behar dute jasotzen dituzten konpentsazioek ez dutela zergarik ordaindu beharko. Eta ez dute zertan arauaren interpretazioen mende egon. Idatzitakoa idatzita geratzen da. Eta, hain argi baldin badugu konpentsazio horien salbuespena justiziazkoa dela, jasota gera dadila, argi eta garbi idatzita gera dadila foru-arauetan. Foru-ogasunek PFEZn salbuetsitako errentak definitzeko eskumena dute; beraz, gaur eskatzen dena egiteko gaitasuna dute. Eta biktimek ez dute itxaron behar erreibindikatzen dutena beste administrazio batzuek egin arte. Gaur, talde proposatzaileak erdibideko bat lortu du Gobernua sostengatzen duten taldeekin. Guk jatorrizko proposamenarekin bat egiten genuen, eta, hortaz, baietza emango diogu erdibideko honi ere, Gipuzkoako Batzar Nagusietan egin izan genuen bezala. Bizkaiko Batzar Nagusietan, jatorrizko proposamenari baietza eman genion, baina, tamalez, han ez zen adostasunik lortu, gai teknikoak direla medio, edo batek daki. Baina, hala ere, benetan espero duguna da gaur hemen lortuko den adostasunarekin amiantoaren biktimek euren helburua lortzea. Hori da gaur espero duguna: gaurko adostasunak amiantoaren biktimen eskaerei erantzuna ematea, bai edo bai. Eta argi gera dadila, idatziz −argi gera dadila, eta zalantzarik gabe−, eurek jasoko dituzten kalteordainek ez dutela PFEZn ordainketarik izan behar. Mila esker. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24055 |
12 | 136 | 16.03.2023 | HERNÁNDEZ HIDALGO | EP-IU | Elkarrekin Podemos-IU talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa Sortzeari buruzko urriaren 19ko 21/2022 Legetik eratorritako konpentsazioak PFEZn salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Bi kontu, labur-labur, Barrio jaunari helarazteko. Bai horixe, Espainiako Gobernuak erregelamendu hori atzeratu izana guztiok aitortu dugu, errealitatea ezin baita ukatu. Izan al zitekeen azken ekimena, erdibidekoa, anbizio handiagokoa, zuk diozun bezala? Badakizu ezetz, bestela ez baitzen akordiorik izango. Ez zen akordiorik izango. Erabat ados omen zaude gure jatorrizko ekimenarekin. Zuk proposatzen duzun ildoan asmo handikoak izan nahi izan bagenu, akordiorik eza izango zatekeen emaitza; eta zuk eta biok Gobernuari sostengua ematen dioten taldeen zuzenketa bozkatuko genukeen azkenean. Nire ustez, garrantzitsuena da akordio honekin mezu bat bidaltzen diegula amiantoaren biktimei, mezu garrantzitsu bat, bermeei buruzkoa, kalte-ordain horiek PFEZtik salbuetsita egon daitezen; eta, gainera, egin ere funtsa sortzeko borroka horretan lagundu diegun taldeen babesarekin egiten dela. Nire ustez, horixe da garrantzitsuena. Eta hori da, behintzat, ekimen honekin gaurko akordio horrek bermatzen duena. Adostasunik eza, zuk planteatzen duzun zentzuan asmo handiagokoak izaten saiatzeagatik (hain zuzen ere, erregelamenduaren zain ez egotea; aldundiak lan bat egiten has daitezkeela, nik partekatzen dudan zerbait da −gure jatorrizko ekimenak aldundiei eskatzen ziena−), akordio gabezia horrek zer mezu zabalduko luke? Bada, mezu bat helaraziko lieke biktimei, alderdiok gai hau, beraientzat guztiz sentibera dena, erabiltzen dugula eztabaida politikoetarako; eta nire ustez garrantzitsuena da akordioak ikuspegi hori bermatu beharko lukeela edo bermatuko duela, hau da, kalteordain horiek PFEZtik salbuetsita egongo direla Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Besterik ez. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24056 |
12 | 136 | 16.03.2023 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Elkarrekin Podemos-IU talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa Sortzeari buruzko urriaren 19ko 21/2022 Legetik eratorritako konpentsazioak PFEZn salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Ez horixe, Hernandez jauna, ni ez nintzen zutaz ari. Akordioa hor dago. Jaurlaritzari sostengua ematen dioten taldeei buruz ari nintzen. Berriro esango dut, herri-akordio batetik abiatzen ginelako, konpentsazio-funtsa lehenbailehen onestea nahi genuela esaten zuen akordio batetik. Gorteetan ere kezkatuta ibili ginen, luzatzen ari zelako eztabaida. Arrisku-uneren bat ere izan zen orduan, zuzenketa batzuekin, eta abar. Azkenean, tira, gainditu zen oztopo hura. Eta orain ikusten ari gara atzerapen gehiago egon daitezkeela. Nik esango dizut: dena prest egon beharko litzateke, denbora askotxo igaro baita biktimentzat. Eta erregelamendua onetsi ondoren beste epe bat badator, orduan kalte handiagoa. Beste epe bat zertarako? Lehenik, izapideak egiteko… Bueno, lehenik eta behin, Zerga Koordinaziorako Organoaren deialdia egiteko. Zerga Koordinaziorako Organoa ez da beharrezkoa, ez baitago zer harmonizatu. Ez dago zer harmonizatu. Begira, Harmonizazio, Koordinazio eta Lankidetza Fiskalaren Legearen 4. artikuluak honela dio: Pertsona fisikoen errentaren gaineko zergari dagokionez, hala dagokionean, honako alderdi hauek harmonizatuko dira: Enpresa- eta lanbide-jardueretan aritzeari lotutako aktibo finkoen balioak erregularizatzea edo eguneratzea. Aurreko aktiboak harmonizatzeko plan bereziak eta gehieneko eta gutxieneko koefizienteak. Zenbatespen objektibo bereziko erregimenean zehaztutako errendimenduak ebaluatzeko erabiltzen diren zeinuak, indizeak eta moduluak zehaztea eta baloratzea. Aktibo finko materialetako inbertsioengatiko kenkaria. Kuotaren kenkariak gastu pertsonalei eta dohaintza-gastuei dagozkien kontzeptuengatik. Eta ez du ezer esaten horrelako konpentsazioei buruz. Hau da, ez da beharrezkoa Zerga Koordinaziorako Organoa. Zerga Koordinaziorako Organoa aitzakia izango da salbuespenaren onespena aldi batez atzeratzeko. Salbuestea dagoeneko onets daiteke. Salbuestea onetsita egon zitekeen dagoeneko. Hori da funtsezko elementua: salbuespen hori gaitzen duen araua badago; legea da, 2022ko legea. Hura onetsi zen osoko bilkuran parte hartu genuen zuk eta biok, eta atseginez eta pozez ikusi genuen Senatuaren osoko bilkura hura, hasi zela ikusi genuenean, ematen zuen hasia zela. Eta, hala ere, epeak luzatu egin dira. Zuzenketa honekin, bada, are gehiago luzatuko dira. Izan ere, dena prest egon zitekeen erregelamendua onesten den unerako, zeren −berriro esango dut− salbuesteko gaitzen duen araua ez baita erregelamendua; legea da gaitzen duen araua. Eta, gainera, amaitzeko, hemen hitz egin ohi da… horretaz gehiago egiten dute talde abertzaleek eta Euzko Alderdi Jeltzaleak. Gaur ere egin du. Berasaluze andreak lehen esan du −esan ere kritikoki esan du− Madrilek ez diela gauzak egiten uzten, ez baitugu eskumenik. Eta, jakina, Madrilek du eskumena; guk edukiko bagenu, tira, gauzak egingo genituzke. Eta orain, gauzak egin ditzakegunean, zergen salbuespenen onespenari dagokionez eskumenak baditugulako batzar nagusietan, zehazki, Arabako kasuan, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergari buruzko Foru Arauaren 9. artikuluari 40. puntu berri bat erantsiz, gutxi gorabehera honakoa liokeen testu batekin: amiantoaren eraginpean egon izanaren ondoriozko osasun-kalteak eta -galerak konpontzeko jasotako kalte-ordainak eta konpentsazioak, 21/2022 Legeak, Konpentsazio Funtsa sortzeari buruzkoak, xedatzen duenaren babesean Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak aitortu dituenak; eta foru-arau hori eta foru-arau horren 9. artikuluko 40. puntu hori dagoeneko onetsita egon zitekeen, edo gure talde parlamentarioak, foru-gobernuak, Euzko Alderdi Jeltzalekoak eta Alderdi Sozialistakoak direnak, hura onesten ari litezke dagoeneko. Eta horretarako badugu gaitasuna. Horretarako ez dugu itxaron behar Madrilek baimena eman arte. Eta horretarako ez dugu araudiaren zain egon behar. Koherentzia. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24057 |
12 | 136 | 16.03.2023 | SÁNCHEZ MARTÍN | SV-ES | Elkarrekin Podemos-IU talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa Sortzeari buruzko urriaren 19ko 21/2022 Legetik eratorritako konpentsazioak PFEZn salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gaia oso argi geratu dela iruditzen zait. Ez nuen atera behar, nik uste baitut, hein batean, iruditzen baitzitzaidan gaia ezin hobeto azaldu dela lehen txandan; baina, Barrio jaunaren hitzaldia ikusita, atera egin naiz. Atsekabe betierekoa bezala ikusten dut zuen taldea. Hau da, akordiorik lortzen ez bada, gaizki; akordioa lortzen badugu, aurreraxeago joan gintezkeelako. Izan ere, akordioa da logikoena. Erregelamendua onesten ez den bitartean, ezin da kalte-ordainik egon. Beraz, ez dago kalteturik. Inork ez du kalte-ordainik kobratzen; beraz, ez du ezertarako balio salbuetsita egoteak edo salbuetsita ez egoteak. Lehenik eta behin, erregelamendu hori onetsi behar da. Ni izan naiz lehena esaten, hain zuzen ere, erregelamendu hori urtarrilaren amaierarako onetsi behar zela, eta oraindik ez dela onetsi. Eta azaldu dut zergatia nire lehen hitzaldian. Baina ikusten zaitut bi hilabeterengatik besoak altxatzen dituzula, baina ez duzula gogoratzen zure taldeak, Alderdi Popularrak, gehiengoa zenutenean eta agintean zeundetenean, Diputatuen Kongresuan geldiarazi zenutela, Kongresuko Mahaian gehiengoa zenutelako zuek eta Ciudadanosek, garapenaren sarrera eta Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa onetsi ahal izatea. Pedro Sánchezek gobernatu zuen arte ez zen hori desblokeatu; orduan sartu ahal izan zuen, eta gaur egun, zorionez, egitatea da. Hori ahaztu egiten zaizu bidean. Alegia, bestela izan balitz, agian oso aspalditik izango genukeela hori. Baina, tira, nik azaldu dut zergatik gertatu den atzerapen hori. Era berean, garrantzitsua zen… oso garrantzitsua zelako arintasun hori lortzeko Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalaren barruan… erregelamendua onesten denerako; izan ere, erregelamendua onesten ez den bitartean, ez da haren barrena ere mugitzen hasiko, horixe baitio artikuluak. Bada, hasteko uneari dagokionez, garrantzitsua zen, halaber, Gizarte Segurantzaren prestazio bat izan dadila, Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak izapidetze-arintasuna izan zezan; orain jasota dagoen moduan, askoz zailagoa eta motelagoa izango zatekeelako. Eta hori egina dago jada. Eta orain Escrivá jaunaren konpromisoa da erregelamendua uztaila baino lehen edukitzea. Beraz, nik uste dut gure zuzenketak eta erdibideko zuzenketak logika osoa zutela: lehenik, erregelamendua onetsi behar da; eta, gero, onetsi ondoren, ikusiko dugu non gauden. Beharbada Estatu mailan salbuespen hori onetsi bada biktima guztiek tratamendu berbera izan dezaten, prest egongo da. Une horretan horrelakorik gertatu ez bada, ikusiko dugu; hemen egiteko aukera izango dugu. Eta nik uste dut horretan guztiok bat gatozela. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24058 |
12 | 136 | 16.03.2023 | IPIÑAZAR MIRANDA | EA-NV | Elkarrekin Podemos-IU talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, Amiantoaren Biktimentzako Konpentsazio Funtsa Sortzeari buruzko urriaren 19ko 21/2022 Legetik eratorritako konpentsazioak PFEZn salbuesteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bueno, denok esaten dugu berdina, baina ni, benetan, ez nintzen irtetekoa, benetan. Barrio jauna, nork dio foru-aldundiek ez dutela ezer egingo? Jakina, beraiek dute eskumena. Izan ere, nork esan du ez dutela ezer egingo? Hor ditugu hartu diren jarrerak: Gipuzkoa, ados; Bizkaia, ados, hain zuzen ere, dagoeneko salbuetsita daudela uste duelako; eta Araban oraindik ez da ekimen hori eztabaidatu, oraindik ez da ekimen hori eztabaidatu. Orduan, beraz, koherentzia; hori da koherentzia. Zuk komentatu duzu, Pinedo andrea, batek dakiela Bizkaian zer pasatu den; ba, esan dizut zer pasatu den Bizkaian: Bizkaiko Batzar Nagusietan guk defendatzen genuena da arau forala dagoen moduan egonda kalteordain horiek kanpo gelditzen direla. Zuk esan duzu "Bizkaian batek daki"; ba, bueno, batek daki edo ez daki, baina hori da pasatu dena: kontsideratzen dugu Bizkaiko arau foralarekin kanpo gelditzen direla. Eta oinarria zein da? Oinarria da denok gaudela ados kalteordain horiek PFEZtik kanpo egon behar direla. Orduan, zein da arazoa? Ze hori, lehen, Hernández jaunarekin komentatzen nengoen. Zein da arazoa, oinarrian denok ados bagaude, eta foru aldundi hirurak ados badaude kalteordain horiek PFEZtik kanpo egon behar direla? Orduan, arazoa zein da? Eskerrak akordioa eduki dugula! | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/38908f45-ec7e-4400-9f53-73aca8f1746d | parl_eu_24059 |
12 | 140 | 31.03.2023 | URRUTIA OIANGUREN | EA-NV | Galdera, Aitor Urrutia Oianguren Euzko Abertzaleak taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, VII. Inkesta Soziolinguistikoari buruz | Legebiltzarburu andrea, lehendakari jauna, sailburu jaun-andreok, legebiltzarkideok, jaun-andreok, egun on denoi. Lehendakari jauna, duela gutxi, inkesta soziolinguistiko berri bat ezagutu dugu, nire uste apalean itxaropenerako datuak eskaintzen dizkiguna. Euskara ondo txertatuta ikusten dugu hiriguneetan, sendotzen, hazten. Gazteen datua itxaropenerako datua da, eta, ziur aski, etorkizuneko politiken oinarri. Lurraldeetan goraka doa. Oraindik orain, bide luzeena daukan Arabaren datua ere oso ona da. Eta horrela iritsi gara % 36,8ra, euskaldunen kopuruari dagokionez. Batzuek esango dute gutxi dela. Beste batzuei iruditzen zaigu, nahikoa irizten ez badiogu ere, datuaren balioa nabarmendu behar dugula, badakigulako nondik eta nola gatozen. Gainera, % 36,8 horri euskaldun pasiboen % 19 gehitzen baldin badiogu, aho bizi y belarri preston artean, elebakarrak % 45 dira. Baina gazte gara gazte eta ez gaude konforme, eta garai berri batean sartu gara, eta badaude hainbat aldagai, erronka zoragarri baten aurrean ipintzen gaituztenak. Ohitura sozialak aldatu egin behar dira, errealitate global batean bizi gara, paradigma eleaniztun berriak, non euskarak txertatuta egon behar duen. Migrazioak, demografiak eta abarrek ere euren eragina izan dezakete. Eta garai berri honetan, akordio zabal bat izango bagenu, oso ona izango litzateke. Baina akordioarekin edo akordiorik gabe, printzipioek eta metodoek antzerakoak izan beharko dute. Ez dugu euskara eta gazteleraren arteko talkarik nahi, baina euskarari aukerak ireki nahi dizkiogu, euskaraz bizi ahal izateko; gainera, horretarako eskubide aitortua daukagulako. Eta, pixka bat, gure txikitasunean, baina metodoak antzerakoa beharko du izan: "Sasi guztien gainetik, laino guztien azpitik". Eta entzuten diren eta ikusten diren hainbat gauzaren aurrean askotan Izarren hautsa abestia etortzen zait burura, esaten duenean: "ezaren gudaz, baietzak sortuz, ukazioa legetzat hartuz, beti aurrera joatea". Beti aurrera joatearen eta beti aurrera egitearen filosofia, metodoa eta borondatea partekatzen dugulako segurtasun osoz. Baina aurrera egin aurretik, balorazio bat egin beharra dago, eta hortik gure galdera gaurkoan: zer balorazio egiten duzu zuk lehendakari jauna, euskara bizitzen ari den biziberritze- prozesu honi buruz, VII. Inkesta Soziolinguistikoaren datuak kontuan hartuta? Aldez aurretik, eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24060 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Aitor Urrutia Oianguren Euzko Abertzaleak taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, VII. Inkesta Soziolinguistikoari buruz | Legebiltzarburu andrea, legebiltzarkideok, sailburuok, jaun-andreok, egun on. Urrutia jauna, eskerrik asko. Zazpigarren Inkesta Soziolinguistikoak eman dizkigun datuek erakusten digute zer bide hartu duen gure Autonomia Erkidegoan euskararen ezagutzak, transmisioak, erabilerak eta euskararen gaineko jarrerek. Ez hori bakarrik, azken 30 urteetan gertatutakoari perspektibaz begiratzeko aukera ere ematen digute. Herritarrei, hizkuntza-ohiturez galdera eginda, inkesta soziolinguistikoak 2021ean hartutako argazkia eskaintzen digu. Argazki hori iraganean hasitako bidean jarritako beste mugarri bat da, hizkuntzaren ikuspegitik, gaur bizi dugun egoera urteetako bilakaera horren ondorioa baita. Ibilbide horretan dauzkagun lehen datuak 1991koak dira, baina, bilakaera hori behar bezala ulertzeko, urteetan atzera ere begiratu beharra dago. Gure belaunaldiari egokitu zaio euskararen irakaskuntza bideratzea hezkuntza-sisteman, herritarren hizkuntza-eskubideak bermatzeko erabakiak hartzea, herri-administrazioetan euskararen erabilera arautzea eta bideratzea, helduen euskalduntzeari bultzada ematea, hedabideetan euskararen erabilera diruz laguntzea edo euskara alor guztietara eramateko erabakiak hartzea. Inkestak erakusten digu ahalegin horretan guztian eman ditugun pausoak nola dauden, zertan gauden indartsu eta zertan ahul. Ez dut datuetan sakonduko, nahiago dut horien gaineko irakurketa bat egin. Lehenik, inkesta ez da zelatari bat, ez du automatikoki gure hizkuntza-jarduera neurtzen. Herritarrok galdera jakin batzuei emandako erantzunetan dago oinarrituta. Erantzun horiek, berez, jarrera bat adierazten dute. Adierazten dute euskal gizarteak, batez ere, Euskal Autonomia Erkidegoan, atxikimendu handia duela euskararen ezagutzarekin, erabilerarekin, transmisioarekin edo euskara sustatzeko politikekin. Bigarrenik, erakusten du hizkuntza-politika jarraituak, adostuak eta irekiak dauden lurraldeetan, euskarak aurrera egiten duela. Hirugarrenik, euskal gizarteak bat egiten du 1982ko Legeak elebitasunaren alde egin zuen apustuarekin. Euskal gizartea elebiduna da, eta horrela izaten jarraitu nahi du. Azken 30 urte hauetan, 261.000 euskaldun gehiago irabazi ditugu. Gazteen artean, 16-24 urte bitartekoen hiru laurden euskaldunak dira. Adin-tarte horretan hirukoiztu egin da euskaldunen kopurua. Euskararen erabilerak ere gora egin du etengabe urte hauetan guztietan. Euskararen Aholku Batzordean datozen hamar urteetarako hizkuntzapolitikak marraztu behar ditugu, eta denon lankidetza beharko da horretarako. Lehen helburua izango da hizkuntzaren ezagutza zabaltzen jarraitzea. Bigarrena, hizkuntzaren transmisioa eta erabilera erraztuko duten neurriak hartzea. Hirugarrena, ingurune soziolinguistikoa kontuan hartuta, tokian-tokian egokitutako hizkuntza-politikak egitea. Eta, laugarrena, hartzen ditugun erabakiek ahalik eta adostasunik zabalena izatea. Egin ditzagun pausoak beti aurrera, irmotasunez; aldi berean, tentuz. Hel diezaiogun mundu berri eta aldakor honetan indarra hartzen jarrai dezan. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24061 |
12 | 140 | 31.03.2023 | IRIARTE OKIÑENA | EH Bildu | Galdera, Maddalen Iriarte Okiñena EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Aberri Egunari buruz | Mila esker. Egun on guztioi. Urkullu jauna, egun on. Gaur, oroitzapen batekin hasi nahi nuke bilkura hau, gaur baitira 86 urte Durango bonbardatu zutela, herritarren aurkako sarraski hura izan zela. Akordio zabal bat lortu genuen atzo Legebiltzar honetan erabakitzeko eskubidearen inguruan, Urkullu jauna. Batzuek lehen aldiko eztabaida dela esan dute berehala, baina erabakitzeko eskubidearen garapenaren beharra, atzo azpimarratu genuen bezala, beharrezkoa da herri honen etorkizunerako, edozein ikuspuntutatik begiratzen dugula ere: ikuspuntu sozioekonomikoa, ongizatearena, herri honen hizkuntzarena, kulturarena, nazioarteko harremanena edo edozein etorkizuneko erronkaren gainekoa. Eta beharrezkoa da, halaber, egungo erakundetzea ere, haren etorkizuna ziurtatzeko. Egin izan ditugu beste urrats batzuk, haiek ere akordio zabalak erdietsiz burujabetza materialaren inguruan, soldata minimoaren inguruan berriki, edo ikuskaritzaren transferentzia osoaren inguruan ere akordioa erdietsiz. Gure ustez, aurrera-urratsak dira horiek guztiak, baina Estatuarekiko mendekotasuna errepikatu egiten da. Ez dugu hemen ezartzen soldata minimoa, etxebizitza-politika batzuk ezartzeko Madrili begira egon behar dugu, eta beti gaude mendekotasunean. Ez aipatzearren, enegarren aldiz, Gernikako Estatutua ez bete izana, etengabe urratu eta higatu izana lege organiko bat. Estatuak, atzo esan nuen bezala, monopolizatu egiten du, aukera duen aldiro, espazio publikoaren egitura, eta horrek gugan eragin nabarmena dauka. Ildo horretan, erabakitzeko gaitasuna duen subjektu politikoa premiazkoa da, testuinguru honetan urgenteak diren politika publikoak guk geuk erabakitzeko. Adostasun zabala, beraz, atzo. Eta elkarrekin egin beharreko bide baten aldeko apustua egin nuen, esan nuena errepikatuko dut: hitz egin, eztabaidatu eta adostu beharko dugu bidea, sinetsita nagoelako horrela izango dela emankorra. Eta horregatik ekarri dut gai hau gaur hona. Aberri Egunaren bezperan gaude, Urkullu jauna. Aberri bat garela aldarrikatuko dugu. Aurten ere testuinguru konplexu eta ezegonkor bat daukagu munduarentzat, mundu osoarentzat, eta baita herri honentzat ere eta bere etorkizunarentzat. Eta egoera konplexu horrek jakitun egiten gaitu Euskal Herriak, etorkizuneko erronka horiei aurre egiteko, ez dituela nahikoa erreminta. Komunitate gisa gauza handiak egiteko eta eraikitzeko gauza izan da herri hau, indar komunitario hori berpiztu eta transmititu beharra daukagula uste dut, energia hori guztia suspertzea ere beharrezkoa izango delako. Herri txikia gara, baina gauza handiak egiteko gai izan gara. Eta ni ere, Urrutia jaunak bezala, gaur bertsotan Andoni Egañak Lazkao Txikiri egin zizkion batzuk nolabait mailegutzat hartuta: "Handia maitasunean, handiago bilakatuko zara etorkizunean, zure txikitasunean". Hori lortuko dugula ziur nago. Bitartean, Euskal Herriko luze-zabalean, Aberri Eguna ospatuko duten guztiei, diasporako gure erkideei, milaka kilometrotara ospatuko dutenei, ospatuko ez dutenei, egun ona opa diet eta are etorkizun hobea; maite dugun herria delako hau, zalantzarik gabe. Eta 30 segundo hauetan, Tellería jauna, nik zuri ere agurra egin nahi nizuke. Besoa kabestrilloan zenuela ezagutu zintudan, beraz, gaur hobeto zaude. Eta atzo esan zenuen gauza bati bueltaka aritu naiz, joango zarela eta ahaztuko zaitugula edo etorriko dela beste baten bat. Bai, gutako inor ez da ezinbestekoa, zorionez, segur aski, baina uste dut gure bizitzaren mosaikoa osatzen duten pertsonentzat ezinbesteko izan behar dugula zati txiki batean, eta nire mosaiko horretan geratuko zara. Disfrutatu asko bizitzaz. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24062 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Maddalen Iriarte Okiñena EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Aberri Egunari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Iriarte andrea, egun on. Martxoak 31, Durango gogoan. Gure autogobernua defendatzea ez da egin beharreko urrats bakarra, baina bai egin beharreko lehena. Gure autogobernua erreferendum bitartez onartu genuen euskaldunok 1979. urtean, eskubide historikoetan oinarrituz, legediaren berme guztiekin, adostasun zabalarekin eta aldebikotasunaren izaera kontuan hartuz. Gure erakundeak, gure eskumenak edo Ekonomia Ituna −autogobernuarekin batera− orain arte izan dugun erabakitzeko eskubidearen adibide argiak dira. Atzo bertan, onartutako legez besteko proposamenak, eta nik ez dut ahazten 1990eko otsailaren 16an, Legebiltzar honetan autodeterminazioari buruzko legez besteko proposamena ere onetsia izan zela. Atzokoak, Konstituzioa aldatzerakoan, Euskadiren nazio-izaera onartzea, Estatuaren izaera plurinazionala aitortzea eta aldebikotasuna bermatzea eskatzen du. Iriarte andrea, aldebikotasuna eta ituna onartu dituzue zuek, aldebakartasuna alde batera utzita. Esparru juridikoa eta esparru horretan eta harekin lan egin beharra aintzat hartu duzue, horrela gure autogobernua zabaldu ahal izateko. Aurrera egiten jarraitu behar dugu, eta agian garrantzitsuenetako bat izango den aurrerapausoa egin, hemen, Euskadin, proposamen adostua egin, zehatza eta bideragarria izango dena: gehiengoaren borondate sozialak bilduko dituen planteamendu bat, aurrera egiten jarraitzeko aukera emango diguna. Iriarte andrea, gaur egungo munduan, aldaketen bultzadak, lau giltzarri izan behar ditu kontuan. Bat: gizarte babes zabalena lortzea; hau da, printzipio demokratikoa; eraldaketa prozesuek masa kritiko handia behar dute. Bi: juridikoki bideragarria izatea; hau da, legezkotasun-printzipioa, besteak beste, gizartea irtenbiderik ez duten bideetara ez eramateko. Hiru: gizarte-kohesioa; hau da, bizikidetzaprintzipioa eta pluralismoa zaintzea, gizarte-haustura saihestea eta gizartearen adostasunetik abiatuta aurrera egitea. Eta lau: Estatuaz haratago, nazioarteko eragileen ulermena eta babesa lortzea; hau da, interdependentziaren printzipioa, europarrak gara. Aurrera egiten jarraitzeko, hiru urrats proposatzen dizkizut: bat, gure autogobernua defendatzea eta garatzen jarraitzea; bi, autogobernuaren lantaldean egindako lanen abiapuntua egiazki adostea −urrats hori Legebiltzarreko taldeen esku dago−; eta, hiru, Europar Batasunaren barruan, Euskadi bezalako estaturik gabeko herri edo nazioen eskubideen onarpen handiagoa lortzearen alde lan egitea. Iriarte andrea, Euskadiren etorkizuna Europan dago eta Europarekin da. Etengabe aplikatzen ditugu Europako zuzentarauak. Esparru horretan, Europar Batasuna osatzen dugun nazioak −estatuez harago− aitortzearen alde lan egitea da jarduketa-eremu bat. Legez besteko proposamenak, atzo onetsitako erdibideko zuzenketak, Konstituzioaren erreformaren kasuan erabakitzeko eskubidea araupetzeko proposamena egiten du. Ahalik eta adostasun handiena lortu behar dugu juridikoki bideragarria den proiektu bat landu ahal izateko, euskal autogobernuan aurrera egiteko planteamendu zehatz bat erreferendumean onartu ahal izateko. Kontua ez da aurrerapauso bat egitea, urratsez urrats aurrera egiten jarraitzea baizik. Egin dezagun posible, Iriarte andrea. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24063 |
12 | 140 | 31.03.2023 | SAN JOSÉ LÓPEZ | SV-ES | Galdera, María Jesús San José López Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraioetako sailburuari egina, Euskadiko eraikin eta etxebizitzak energiaz birgaitzeko politika eta programetarako bideraturik dauden Next Generation funtsei buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakaria, lehendakariordeok, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Arriola jauna, egun on. Europar Batasunaren Next Generation funtsak krisiari eta COVID-19aren pandemiak eragindako ondorioei aurre egiteko eta suspertzeko Europar Batasunak diseinatu duen tresna dira; eta horri gehitu beharko litzaioke Europar Batasunak une honetan darabilen testuinguru ekonomiko berria, inflazio-tasek, diruaren interesaren gorakadak eta Ukrainako gerraegoerak baldintzatzen dutena. Eusko Jaurlaritzak, zuen sailaren bitartez, abian jarri ditu funts horien laguntzen eskabideak izapidetzeko mekanismoak, baita etxebizitzen eta eraikinen birgaitze energetikorako Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Plana ere. Visesaren bulegoak eta Euskadiko birgaitzeko hirigintza-sozietateak, dagoeneko leihatila bakar modura jarduten dutenak, arduratuko dira dirulaguntzak izapidetzeaz, aurreikusitako laguntzen guztizko zenbatekoa 2026rako izapidetzeko helburua bete ahal izateko. Entitate horiek izango dira, hain zuzen ere, arestian aipatu ditugun funtsek proposatutako helburuak egikaritzeko behar diren aholkularitza eta laguntzak dinamizatzeko eta euskal herritarrei helarazteko ardura izango duten eragileak. Oinarrizko hiru ildo ezarri dira Europako laguntzetarako: eraikinen efizientzia energetikoa hobetzea, etxebizitzen efizientzia energetikoa hobetzea eta eraikin-liburua sortzea. Laguntzak bateragarriak dira Eusko Jaurlaritzak birgaitzeko eskaintzen dituen beste laguntza batzuekin, baina ezin izango da esku-hartze berbera partida bikoitzez finantzatu. Diruz lagundu daitezkeen jarduketei aurkezpenhurrenkeraren arabera erantzungo zaie funtsak agortu arte; eta 2026ko ekainaren 30a baino lehen burutu beharko dira erreformak. Euskal Autonomia Erkidegoari dagokionez, funtsak esleitzeko erritmoa handia eta bizkorra izaten ari da, Euskal Administrazioan egiten ari diren izapideen ondorioz. Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Plan Nazionalaren bigarren osagaiak Etxebizitza Birgaitzeko eta Hiria Berroneratzeko Plana ezartzen du, eta Estatuan jada eraikita dagoen parkearen birgaitzea bultzatzea da haren helburu nagusietako bat. Ezinbesteko denez, osagai hori badagokio Euskadiri ere, eta, zehazkiago, Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Sailari. Gurekin bat etorriko zara, Arriola jauna, funts horiek hiri-berroneratzeko politiken garapenean eta eraikinen birgaitzean duten eragina ukaezina izango dela diogunean, eta zuen sailaren jarduketa-eremu garrantzitsua izan behar duela horrek. Eta esan ere askotan esan duzu zergatik; izan ere, gure lurraldean lurzorurik ez dugunez, funtsezko apustua da hirien barnealdera begiratzea eta espazio horiek birsortzea. Inguruabar horiek guztiak kontuan hartuta eta baliabide horiek esleitzeko aurreikuspenak ikusita, Arriola jauna, honako galdera hau egiten dizugu: zer portaera edukitzen ari zarete Europar Batasunak Espainiako Gobernuaren bidez Next Generation funtsak esleitzeari dagokionez, Euskadiko eraikinen eta etxebizitzen birgaitze energetikorako politikei eta programei dagokienez? Besterik ez. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24064 |
12 | 140 | 31.03.2023 | ETXEBIZITZA ETA GARRAIOETAKO SAILBURUAK (ARRIOLA LÓPEZ) | SV-ES | Galdera, María Jesús San José López Euskal Sozialistak taldeko legebiltzarkideak Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraioetako sailburuari egina, Euskadiko eraikin eta etxebizitzak energiaz birgaitzeko politika eta programetarako bideraturik dauden Next Generation funtsei buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. San José andrea, badakizu Europa hegoaldeko etxebizitza-parke zaharrenetakoa daukala Euskadik. Etxebizitza Sailean horren jakitun gara, eta etengabe irekita ditugu etxebizitzak eta eraikinak birgaitzeko laguntza-lerroak irisgarritasunari, energia-efizientziari, bizigarritasunari, segurtasunari eta digitalizazioari dagokienez; baita hobekuntza horiek guztiak barne hartzen dituzten erreforma integraletara zuzendutakoak ere. Gainera, gure sailak sustatutako 2022-2036 aldirako Euskadiko Etxebizitzaren aldeko Itun Sozialak bere helburuen artean aintzat hartzen du eraikitako etxebizitza-parkea birgaitzearen sustapena, egungo indizea, urteko % 1,5ekoa, % 3raino hel dadin indarraldiaren amaieran. Helburu horrek, itunak, Europako zuzentarau eta politikek 2030erako eta 2050erako ezarritakoa betetzea du helburutzat, eta bat dator Next Generation funtsen xedearekin eta Espainiako Gobernuaren Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planarekin, energia-efizientziaren alorrean eraikinak eta etxebizitzak birgaitzeko. Efizientzia horren bidez, gutxienez % 30 murriztu nahi da energia ezberriztagarriaren kontsumoa etxeetan, eta gutxienez % 7 gutxitu nahi da berokuntza- eta hozte-eskaria eta deskarbonizazioan aurrera egin. Next funtsek Europar Batasuneko herrialdeetan sorrarazi duten sakoneko mobilizazioa ezohikoa izaten ari da. Bestalde, funts horiek nahiko hurbil dugun denbora-tarte bati −2026rako direla esaten ari gara− lotuta daude eta, konplexutasun-faktore gehigarri bat eta funts horien kudeaketa efizienterako erronka bat gehitzen digute. Horregatik, gure saila sarean ari da lanean alor horretan eskarmentua duten 16 entitate laguntzailerekin, eta entitate horien eginkizuna da laguntzen kudeaketa koordinatzea, informatzea eta erraztea. Aukera bakar hau euskal herritarrek gogotik aprobetxa dezaten laguntzea da gure helburua. Diruz lagun daitezkeen jarduketa guztiek egiaztatu behar dute kontsumoa benetan murriztu dela, eta Europar Batasunak goitik behera kontrolatu ohi ditu. Eta horrek eskatzen du oso arduratsuak izatea inplikatutako eragile guztiak laguntzak izapidetzeko eta emateko prozesuan. Kudeatzen ari garen izapideen eta zenbatekoen bolumena oso handia da. Gaur-gaurkoz, Euskadik guztira 123,39 milioi euro jaso ditu etxebizitzak eta eraikinak modu efizientean birgaitzeko laguntzen atalean. 2021ean eta 2022ko hondarrera arte 89,65 milioi transferitu ziren bi partida desberdinetan. Eta oraintsu, duela bi aste baino gutxiago, 33,74 milioi jaso ditugu. Oraingo honetan, Europar Batasunak ezarritako helburuen % 25 bete izanaren ondorioa da diru-bidalketa. Puntu horretan, adierazi behar dut Euskadi dela Estatu osoan helburuen araberako kobrantza lortu duen lehen autonomia-erkidegoa, eta bakarra. Era berean, nabarmendu nahi nuke gaur egun 2.308 etxebizitza direla jada laguntza eman zaienak, eta laguntzak izapidetzen ari direla beste 9.636, aldeko ebazpena lortu zain. Ikusten duzunez, Euskadi, laguntza mota horren konplexutasuna gorabehera, Next funtsek ezarritako helburuak betetzen ari da, eta funts gehigarri gehiago jasotzeko moduan ere bagaude, ahal izanez gero eta beharrezkoa izanez gero. Uste dugu Next horiek funtsezkoak direla birgaitzea klima-neutraltasunari eta suspertze eta eraldatze sozialari mesede egingo dion estrategia bihurtzeko; eta hori gauzatu ahal izateko beharrezko tresnak jartzen ari gara herritarren zerbitzura. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24065 |
12 | 140 | 31.03.2023 | GORROTXATEGI AZURMENDI | EP-IU | Galdera, Miren Gorrotxategi Azurmendi Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Haur Hezkuntzako lehen zikloan eskolatzea bultzatzeko programari buruz | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Egun on denoi. Egun on, lehendakari. Hezkuntza Konferentzia Sektorialak 2021. urteko azaroan publikatu zuen akordio bat, zeinaren arabera Haur Hezkuntza publikoa sustatzeko Next Generation funtsetatik Euskadiri 15 milioi zegozkion. Diru horrekin hiru urteetan 1.518 plaza publiko sortu behar ziren. Hurrengo urtean, ordea, erakunde horrek beste ebazpen bat publikatzen du, Euskadik diruari uko egiten diola esaten zuena. Eta, horregatik, nik galdetzen dizut ea zergatik egiten zaion uko Haur Hezkuntzako lehenengo zikloan plaza publikoak sortzeko 11 milioi horiei. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24066 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Miren Gorrotxategi Azurmendi Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Haur Hezkuntzako lehen zikloan eskolatzea bultzatzeko programari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Gorrotxategi andrea, egun on. Gobernu honek ez dio inoiz ere Haur Hezkuntzako plaza publikoak sortzeko 11 milioi eurori uko egin. Ez da egia diozuna, eta ondo dakizu zuk hori. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24067 |
12 | 140 | 31.03.2023 | GORROTXATEGI AZURMENDI | EP-IU | Galdera, Miren Gorrotxategi Azurmendi Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Haur Hezkuntzako lehen zikloan eskolatzea bultzatzeko programari buruz | Egun on. Bueno, ez dut nik asmatu horrelakorik. Hori aldizkari ofizialean publikatuta dago eta Espainiako Gobernuak horrelaxe esaten du, ministro batek esaten du. Beraz, ez dakit. Egia da, baina nik galdera hau beste inoiz egin dizut, eta zure Gobernuak erantzuten du esanez ez zaiola uko egiten, baizik eta malgutasuna eskatzen zaiola Espainiako Gobernuari, ez duelako akordio honek kontuan hartzen Euskadiren abiapuntua. Eta, orduan, baina, nire galdera hau da: zergatik onartu zen 2021. urtean akordio hau, dirua banatzeko modu hau? Zeren oso argi agertzen zen akordio horretan dirua horretarako zela. Orduan, zergatik, urtebete beranduago, ez duzue nahi? Zer da aldatu dena? Hori ez da ulertzen, ezin da ulertu. Eta, beste alde batetik, bai, entzun izan dizut, halaber, esaten zure −bueno, zure Gobernuak erantzun du, behintzat, idatziz− Euskadin badagoela nahiko eskaintza publikoa Haur Hezkuntzan. Eta, orduan, nire galdera da: Orduan, zergatik egon dira aurten 4.000 ume, Haur Hezkuntzako bi urtetik beherako 4.000 ume, hezkuntza-zentro pribatuetan matrikulatuta? Akaso, ez zegoelako bere etxetik gertu eskola publikorik joateko? Eta badakizu zeuk gertutasuna oso garrantzitsua dela gainera adin hauetan. Eta, gainera, benetan, nekez sinets daiteke nahikoa plaza publiko dagoela. Eta, gainera, hori horrela baldin bada ere, zergatik uko egin Europako 11 milioiri eta 25 milioi sartu plaza pribatuetan? Aste honetan bertan, Euskadiko Aldizkari Ofizialean, ikusi izan dugu lau baimen berri eman direla ziklo horretarako. Eta, horietatik, adibidez, Eskoriatzako kasua aipatuko dut. Bertan, itunpeko ikastetxe bati bi urteko gelarako 31 Haur Hezkuntzako plaza sortzeko baimena eman zaio. Badakizu zenbat matrikulatzeko eskaera dagoen adin-tarte horretarako herri horretan? Hamar. Hau da, herri horretan, egiazko eskaria hirukoizten duen eskaintza pribatua baimendu da. Ulertezina da. Ez dut ulertzen, ez du inork ulertzen. Interes partikularren defentsa egin nahi dela pentsatuz bakarrik uler daiteke. Zure Gobernua irakaskuntza publikoa buxatzen ari da, aholku, gomendio, legeria eta akordio politiko guztien aurka. Eta Jaurlaritzaren ekintza horren emaitza kontrolik gabeko plangintza da; eta, gainera, biktima bat du horrek: euskal eskola publikoa. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24068 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Miren Gorrotxategi Azurmendi Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Haur Hezkuntzako lehen zikloan eskolatzea bultzatzeko programari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Gorrotxategi andrea, behin eta berriz, kontroleko osoko bilkura joan eta kontroleko osoko bilkura etorri, hori berresaten jarraitzen duzun arren, hezkuntza-ituna betetzearen inguruan, nik esango dizut Eusko Jaurlaritzak hezkuntza-ituna betetzeko konpromiso osoa duela. Norbaitek ez badu konpromisoa bete nahi sinatu ondoren, bere erantzukizuna izango da. Egoera honakoa da, Gorrotxategi andrea. Bat, aipatzen dituzuen laguntzak zero eta hiru urte bitarteko hezkuntza-zikloan plaza berriak sortzeko dira, ez beste ezertarako. Bi, Euskadin, plazen eskaintza publikoa nahikoa da dagoen eskariari erantzun egokia emateko. Hiru, behin eta berriz eskatu diogu Espainiako Gobernuari laguntza horiek identifikatuta ditugun beste hezkuntza-premia batzuetara bideratzeko aukera ematea. Dakizunez, erkidego bakoitzaren errealitatea oso ezberdina da, eta hemen, Gorrotxategi andrea, ez dela beharrezko malgutasuna aplikatu. Laguntza horretatik kanpo geratu gara; hori da errealitatea. Haurren eskolatzeari dagokionez, ezin dugu ahaztu Euskadin bi urtera arteko ikasleen % 90 hezkuntza-sistemaren barruan dagoela. Estatu osoko zenbakirik altuena da; batezbestekoa baino 33 puntu gorago gaude. Erkidego gehienek ez dute adin tarte horretan % 50 gainditzen. Gorrotxategi andrea, hezkuntza-komunitatearen interesa delako. Izatez, Euskadik ez du plaza gehiago sortu beharrik, dagoen eskaintzak euskal herritarren eskari guztia asetzen duelako. Egoera horren aurrean, Gorrotxategi andrea, zuek ere gobernukide zareten Espainiako Gobernuari eskatu dizkiogu aipatzen dituzun aurrekontu-laguntza horiek banatzeko bestelako irizpide batzuk. Euskadik ez dio 11 milioi euroko laguntzari uko egin. Estatuko Aldizkari Ofizialak argitaratzen duena −eta zuk aintzat hartzen duzuna− ez da egia. Eskatu dugu dagozkigun 11 milioi horiek ederki baino ederkiago identifikatuta dauzkagun beste hezkuntza-premia batzuk asetzeko erabili ahal ditzagula. Eskatu ere horretarako aukera izan dugun foro guztietan eskatu dugu. Eta horregatik esaten dizut zeuk badakizula, Gorrotxategi andrea. Egin ere halaxe egin zuen Jokin Bildarratz Hezkuntzako sailburuak Hezkuntza Sektoreko Konferentzian, iazko abenduaren 13an. Nik neuk egin nuen joan den otsailaren 4an, Nadia Calviño lehen presidenteordearekin egin nuen bilkuran. Izan ere, horixe izan zen malgutzeko konpromisoa hartu zuen gaietako bat. Pedro Azpiazu Ekonomia eta Ogasuneko sailburuak ere egin zuen, otsailaren 21ean, Hezkuntzako ministroari bidalitako gutun batean, non adierazi baikenuen ez geundela ados Hezkuntzako Estatu Idazkaritzaren ebazpenean jasotakoarekin. Gorrotxategi andrea, ondo dakizunez, ez da gauza bera funtsen banaketa jakin baten aurrean gure desadostasuna adieraztea edo laguntza bati uko egiten diogula esatea. Ez da gauza bera. Atzo bertan −agian ez duzu jakingo, hau bai, agian zuk ez dakizu− Hezkuntzako estatu-idazkariaren erantzuna jaso genuen, eta adierazi zigun egoera bideratzea espero zutela, funtsak ahalik eta lasterren askatu ahal daitezen. Txalotu egiten dugu jarreraaldaketa hori, eta ahal dugun guztia egingo dugu dagozkigun 11 milioi euro horiek Euskadira etor daitezen. Ondo dakizun bezala, Euskadi ez da desadostasuna adierazten duen bakarra, erkidego gehienek eskatzen dute dirulaguntzen bestelako banaketa bat. Errazena da guztiei berdina ematea; lan gehiago ematen du, ordea, tokian tokiko errealitatea aztertu eta banaketa justuago bat egitea. Espero dugu orain asmatu izana Espainiako Gobernuak. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24069 |
12 | 140 | 31.03.2023 | ITURGAIZ ANGULO | PV-ETP | Galdera, Carlos Iturgaiz Angulo Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Sánchez jaunaren Gobernuari exijitzeari buruz | Egun on, legebiltzarburu andrea. Jaun-andreok, egun on denoi. Egun on, lehendakari jauna. Mugaz gaindiko abiadura handiko konexioa 2042ra arte atzeratuko zela iragarri ondoren, manifestazioaren buruan jarri zinen Frantziako Errepublikako presidentea den Macron jaunarengana joateko, hari exijitzeko TGV trena 2030ean Akizera iristeko epeak bete daitezela, eta Espainiako Gobernua eta Europako Batzordea eskakizun horretan inplika daitezen. Egoki deritzot. Ona da lehendakariak euskal gizartearen interesak zaintzea alor guztietan. Ona da, halaber, eraginpean dauden autonomiaerkidegoek jakin dezatela adosten. Ez gara, beraz, gure taldetik kritikatzen ari gai horretan egin duzun jarduketa. Falta dela deritzoguna da irmotasun bera gure interesak zaintzeko eta zeure bazkideari, Sánchez jaunari, bere konpromisoak bete ditzala eskatzeko orduan. Zure Gobernuari, lehendakari jauna, sostengua ematen dioten aliantzak eta EAJk eta Alderdi Sozialistak Madrilen darabiltzatenak berberak dira. Zuek, Euzko Alderdi Jeltzaleak, eraman zenuten eta mantentzen duzue Sánchez jauna Moncloan; baina, nolabait esateko, otzantasun handia erakusten duzue euskal herritarrok kaltetuak sentitzen garen gai askotan. Batzuk aipatzearren, azken urteetako zergapolitika itogarria gogoraraziko dizut; eta, bide batez, zuek uko egin diozue Ekonomia Ituna erabiltzeari euskal familien eta enpresen gaineko zerga-presioa arintzeko. Europako funtsei buruz hitz egin genezake, haien kudeaketaz edo nola ari diren tantaka heltzen. Jakina, gero, funts horiei berei uko egiten diezue, adibidez, eta Europako funtsetako 11 milioi euro horietara itzuliko gara, zero eta hiru urte arteko zikloan 1.500 plaza publiko sortzeko. Nahiz eta zuk ukatu, eta Gorrotxategi andreak tribuna honetan bertan gogorarazi dizunez Sánchezen Gobernuko ministro batek zuk diozuna ezetsi egiten duela, hemen entzundakoaren ondoren gauza bat galdetu behar diogu geure buruari: orain, Estatuko Aldizkari Ofiziala gezurretan ari al da? Galdera egin dut; galdetu besterik ez dut egin, zuri galderak egitera etorri naiz ni, Urkullu jauna. Utz iezadazu galderak nik egin ditzadan, entzun baitugu zuk tribuna honetan esandakoa. Eta AVE trenari dagokionez, Frantziako iragarpenak alarma guztiak piztu ditu. Egia da Alderdi Popularraren Gobernuarekin egutegiak berregin behar izan zirela, proiektua aldatu zelako. Gogoratu, guztiok −zuek eta gu− bat etorri ginen hiriburuetan sartzeko aurreikuspenak aldatzeko, eta horrek proiektua, egutegiak eta kostuak birplanteatzera behartu gintuen. Baina hura adostu eta Bergarako lotuneko zailtasunak gaindituta, Euskal Y-aren gauzatze-epea aurten betetzekoa zen, 2023an. 2023an gaude, eta orain epea 2028 da: Y lo que te rondaré, morena; ikusiko duzu. Urtebeteko atzerapena Sánchez jaunak Moncloan daraman urte bakoitzeko. Atzerapen horrek ez du erakarri lehendakariaren aparteko ekimenik. Frantziarekiko lotura 2030erako prest egotea eskatzen duzu, baina ez dago batere argi 2030erako Euskal Y-aren zerbitzua egotea, ez, behintzat −eta frogak dira lekuko−, Sánchezen Gobernuaren eta zeure Gobernuaren gauzatze-ahalmenaren baitan badago, Urkullu jauna. Horregatik galdetzen dizut: zergatik ez du lehendakariak Sánchez jaunarekin jokatzen Macron jaunaren aurrean erabiltzen dituen irizpide berberekin? | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24070 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Carlos Iturgaiz Angulo Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Sánchez jaunaren Gobernuari exijitzeari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Señor Iturgaiz, morena… ilezuria, bai. Begira, nik tribuna honetan esaten dudanari egin iezaiozu kasu. Esaten ari naizena da Hezkuntza Ministerioko Estatu Idazkaritzaren ebazpenak diona ez dela egia. Ebazpena argitaratzen du aldizkariak. Dena den, kezka handiz ikusten dugu Europaren eragin-ardatza pixkanaka ekialderantz begiratzen ari dela, eta hori da zure galderaren gakoa. Egoera horren aurrean, duela hilabete batzuetatik −ohartarazi dugun bezala− estrategia bateratu bat aurrera eramatea behar-beharrezkotzat jotzen dugu. Helburua garrantzitsua da: dagokigun protagonismoa izatea Europaren eraikuntzan funtsezko papera izaten jarraitzea, alegia. Horregatik, alderdi politiko desberdinak −Alderdi Popularra barne− agintean dituzten arren, Galiziak, Asturiasek, Kantabriak eta Euskadik indarrak batzea erabaki genuen Arku Atlantikoko Batzordearen gerizpean. Beste ekimen batzuk ere aktibatu ditugu, esate baterako, Euroeskualdea edo Pirinioetako Lan Batzordea, guztiak protagonista ezberdinekin. Trenbide-korridore atlantikotik harago doaz gure aldarrikapenak. Hidrogenoaren korridorea, konexio elektrikoak hobetzea, erronka demografikoari eta klima-aldaketari erantzutea ere gai garrantzitsuak dira guztiontzat. Espainiako Gobernuari eta Frantziako Gobernuari −biei ala biei− eskatzen diegu jardun dezatela eta aurrerapauso bat eman dezatela egoera hori lehenbailehen onbideratzeko. Eta bi presidenteengana jo nuen, Iturgaiz jauna, Bartzelonako goi-bilera baino lehen. Eta berdin egin dut berriro Euskadin egin genuen bileraren ondoren; bi gobernuei −baita Europako erakundeei ere− berdin eskatzen jarraitu behar dut Espainiaren eta Frantziaren arteko adiskidetasun-tratatuan adostutako konpromisoak bete daitezen. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24071 |
12 | 140 | 31.03.2023 | ITURGAIZ ANGULO | PV-ETP | Galdera, Carlos Iturgaiz Angulo Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Sánchez jaunaren Gobernuari exijitzeari buruz | Urkullu jauna, gogorarazten dizut Galiziak baduela AVE. Asturias edukitzeko zorian dago. Zure lagunari, Revillari, ez zaizkio trenak tuneletan kabitzen, eta egunetik egunera helburutik urrunago gabiltza gu. Gauza bakarra eskatzen dizut. Macron jaunari idazteko eta Macron jaunari galdetzeko horrenbesteko kemena baduzu, ez jarraitu Sánchez jaunari idazten, ez bidali epistolarik; zaborrontzira doaz eta, ikusi duzu. Egin gauza bat. Moncloara joan zaitez, atea jo ezazu eta hitz-aspertua egin ezazu Sánchez jaunarekin arazoak, aipatu dizkizudan horiek guztiak, konpontzeko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24072 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Carlos Iturgaiz Angulo Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Sánchez jaunaren Gobernuari exijitzeari buruz | Iturgaiz jauna, Legebiltzar honetatik Sánchezen Gobernuari eraso egiten saia zaitezke. Hori egiteko zilegitasun osoa duzu, noski. Sánchezekin Macronekin dudan jarrera bera agertzea eskatzen didazu zure hitzaldian. Hala ere, esan behar dizut errealitatea horrela ikustea deigarria dela, oso. Gogorarazten dizut Galizia, Alderdi Popularrak gobernatzen duen erkidegoa, Arku Atlantikoaren Batzordeko kidea dela, eta gure erreklamazio berberak, gobernu berberei egindako erreklamazio berberak partekatu dituela. Gogoraraziko dizuet −hitzez hitz− nik aste hauetan egin ditudan adierazpenak, hitz lauz: "Europako Batzordeari eta Espainiako Gobernuari eskatzen diegu ahalegin guztiak egin ditzatela 2030eko data errealitate izan dadin Frantziako Estatuak Europako korridore atlantikoaren inguruan hartu zituen betebeharrei dagokienez". Martxoaren 13an esan nuen, hemen, Gasteizen. Eta esan nuen halaber: "Bai Frantziako Estatuak bai Espainiakoak ez dituzte konpromisoak betetzen. Konpromiso horiek berandutu egin dira denboran, eta oso modu negatiboan baldintzatu dituzte gure politikak". Duela bi aste hemen bertan egindako osoko bilkuran Barrio jaunak egindako interpelazioari erantzunez esan nuen hori. Iturgaiz jauna, Sánchezen aurrean Macron jaunarekin aplikatzen ditudan irizpide berberak aplikatzeko eskatzen didazu. Deigarria da egin ere Frantziako trenbide-areari dagozkion gaietan egiteko eskatzen didazula hori. Gogorarazi nahi dizuet Macronen Gobernuari eta Europako erakundeei dagokiela Bordele-Akize konexioa 2042raino atzeratzea, Frantziako Azpiegituren Orientazio Batzordearen txostenean jaso den bezala; edo Akize eta Hendaia lotzeko datarik ez jartzea. Iturgaiz jauna, ez dezagun politikagintza umetu. Ez ezazu bilatu hauteskunde-etekinik Madrilen, hartarako Eusko Legebiltzarra erabiliz. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24073 |
12 | 140 | 31.03.2023 | MARTÍNEZ GRISALEÑA | Mixto-Vox | Galdera, Amaia Martínez Grisaleña Mistoa-Vox taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, ETAren terrorismoak euskal ekonomiaren gaineko eraginik ez izateari buruz Ekonomia eta Ogasuneko sailburuak egindako adierazpenen inguruan | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on presidente andrea, lehendakari jauna, sailburuok, egun on guztioi. Duela gutxi, Ekonomia eta Ogasuneko sailburuak, Azpiazu jaunak, foro ekonomiko batean adierazi zuen ETAren terrorismoak ez zuela ez eraginik ez inpakturik izan euskal ekonomian. Adierazpen horiek, lau hamarkada baino gehiagotan bizi izandako errealitatearekin bat ez etortzeaz gain, kirtenkeria politikoa dira, eta ETAko terrorismoaren erasoa jasan zutenekiko sentsibilitate falta ikusgarria erakusten dute. Baieztapen horien larritasunaren aurrean, egilearen ahotik jakin nahi dugu zergatik uste duen ETAren jarduera terroristak ez zuela inolako eraginik izan euskal ekonomian. Horregatik, honako galdera hau egiten dizugu: zein dira ETAren terrorismoak euskal ekonomian inolako eraginik izan ez zuelako konbentzimendura eraman zaituzten arrazoiak? | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24074 |
12 | 140 | 31.03.2023 | EKONOMIA ETA OGASUNEKO SAILBURUAK (Azpiazu Uriarte) | Galdera, Amaia Martínez Grisaleña Mistoa-Vox taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, ETAren terrorismoak euskal ekonomiaren gaineko eraginik ez izateari buruz Ekonomia eta Ogasuneko sailburuak egindako adierazpenen inguruan | Presidente andrea, lehendakaria, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on denoi. Martínez andrea, hamarkada bateko barneproduktu gordin guztiak ere ez du giza bizitza bakar eta ordezkaezin baten galerarekin alderatzerik onartzen. Barkamena eskatzen diet −benetan− nire hitzei emandako interpretazio txarrak mina eragin ahal izan dietenei; hori izan baitzen nire azalpenen gakoa duela astebete. Ez dakit, Martínez andrea, zein konbentzimenduz ari zaren, eta eskatu nahi nizuke, gizarte honentzat hain sentibera den gai batean ditudan usteak aipatzerakoan, aldez aurretik neurekin kontrasta ditzazula. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24075 | |
12 | 140 | 31.03.2023 | MARTÍNEZ GRISALEÑA | Mixto-Vox | Galdera, Amaia Martínez Grisaleña Mistoa-Vox taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, ETAren terrorismoak euskal ekonomiaren gaineko eraginik ez izateari buruz Ekonomia eta Ogasuneko sailburuak egindako adierazpenen inguruan | Azpiazu jauna, sinesgarritasun gutxi duten zure azalpen horiez gain, ETAk −gogoan izan− enpresaburu guztiak bihurtu zituenez jopuntu, Voxekook esango dizugu zein izan ziren baieztapen horiek egitera bultzatu zintuzten benetako arrazoiak. Zuk esan zenuen −eta hitzez hitz aipatuko dut− "terrorismoa benetako giza drama bat izan zen, nik ere bizi izan nuen, baina konbentziturik nago ez zuela inolako eraginik izan euskal ekonomian". Zure bekatu nagusia salatzen duen esamolde nagusia "konbentziturik nago" horretan datza; izan ere, norbaitek baieztapen bat konbentzimendutik egiten duenean, ez dio lapsus espontaneo bati edo pentsamendu hausnartu gabeko bati men egiten. Guztiz kontrakoari egiten dio men: adierazten du aldez aurretiko umotze-prozesu batetik sortutako pentsamendua hausnarketa konbentzitu batekin burutzen duela. Beraz, erabat eskasak iruditzen zaizkigu zure epelkeriak eta lehendakariaren barkamen-eskaera nahasi eta desegokiak, erruak esaldiaren interpreteei leporatuz, eta ez jatorrizko bertsioan esan zuen hari. Azpiazu jauna, esaldi hori esateko arrazoi nagusia da, zalantzarik gabe, ETAren jarduera terrorista zuritu egiten dela zuen Colgate operazioaren bidez, agian zuen enborreko ahaidetasunagatik, eta jasotako intxaurrak eskertzeko. Zenbait pasarte ditu operazioak. Lehena, Bildu legitimatzea solaskide politiko baliagarri eta legitimo modura; bigarrena, ETAko presoak hurbiltzea, hirugarren gradu arbitrarioak emanez haiek espetxetik ateratzeko aurretiazko urrats modura; hirugarrena, gatz-estatuarena egitea ongietorri lotsagarrien aurrean; laugarrena, gizarte-kontakizun distantziakide bat eraikitzea, belaunaldi berriak doktrinatuz, eta hartarako, ikasgelak erabiliz, haietan ETAren terrorismoaren erantzukizuna gutxitzen eta lausotzen baituzue. Eta bosgarrena, terrorismoaren jarduerak izan zuen eragin ekonomikoari garrantzia kentzea. Azpiazu jauna, eragin ekonomikoari buruzko zenbakiak guztiok ezagutzen ditugu, baita zuk ere. Zuek haiek minimizatu nahi izatea da kezkagarriena. 49 enpresabururen hilketa, 52 bahiketa, 12.000 estortsionatu baino gehiago. Azpiazu jauna, prest zaude bahituen eta estortsionatuen familien begietara begiratzeko eta esateko ETAk ez zuela eragin ekonomikorik izan haien bizitzetan? Prest al zaude euskal herritarroi, hamarkadetan zehar Lemoizko hipoteka ordaindu behar izan dugunoi, esateko ETAren jarduerak ez zuela eragin ekonomikorik izan? ETAk eragina, galanta gainera, izan zuen, Azpiazu jauna. Turismoaren beherakada, enpresen deslokalizazioa, atzerriko inbertsioaren galera, enpresa-ehunaren galera, ekintzailetzarako bokazioen galera, kapital-stockaren galera, 40.000 pertsona baino gehiago beren lurraldetik irtetera behartuak; eta zuk esango al diguzu ETAk ez zuela eragin negatiborik izan euskal ekonomian? Azpiazu jauna, euskal herritarrok ez dugu merezi ETAren jarduera terrorista publikoki eta inolako lotsarik gabe zurituko duen ordezkari instituzional bat; ez dugu merezi hain muga etiko eskasa duen sailburu bat; eta ez dugu merezi hainbat hamarkadatan pairatutako sufrimendu kolektiboaren abstrakzioa nahita egingo duen arduradun publikorik. "Zoaz hemendik, Azpiazu jauna" esatea besterik ez zaigu geratzen. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24076 |
12 | 140 | 31.03.2023 | EKONOMIA ETA OGASUNEKO SAILBURUAK (Azpiazu Uriarte) | Galdera, Amaia Martínez Grisaleña Mistoa-Vox taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, ETAren terrorismoak euskal ekonomiaren gaineko eraginik ez izateari buruz Ekonomia eta Ogasuneko sailburuak egindako adierazpenen inguruan | Begira, Martínez andrea, zaila egiten zait prestatu dudan erantzuna ematera mugatzea alor pertsonalean ontzat ematen ez dizudan zure errespetu politiko eta pertsonal falta horren aurrean. Baina erantzun egingo dizut, bakearen eta bizikidetzaren gakoa errespetuan baitatza, arku parlamentario honetan bertan hasita. Zorionez, gaur politikagintzan jardun dezakegu etorkizunari begira, jasan eta sufritu behar izan genuen lauza hilgarri hori gabe. Ez dut uste euskal gizartearentzat positiboa denik terrorismoa gure orainaren protagonista bihurtzea, ezta hitzez ere. Euskal gizarteak bizi behar izan duen giza drama gailentzen da ETAk eragin ahal izan duen edozein ondorio ekonomikoren gainetik. Horrelaxe esan nuen neure hitzaldi publikoan; gauza asko esan nituen orduan, eta ez zuk diozuna bakarrik. Eusko Jaurlaritzak eta nik neuk biktimekin dugun konpromisoa edozein zalantzaren gainetik dago. Joan den ostiralean, Merkataritza Ganberak antolatutako jardunaldi batzuen barruan, ETAren jarduerak sortu zuen egiturazko arazoa, bereziki inbertsioaren alorrean, gainditzen lagunduko digun plan berezi bat abian jartzeko iradoki zidaten. Terrorismoak enpresaburuak Euskaditik kanporatu zituela, inbertsioa urrundu zuela eta, beraz, euskal ekonomian eragin negatiboa izan zuela esatea errealitatea egiaztatzea besterik ez da. Hala ere, egia da beste faktore askok ere aldi berean eragiten zutela haren bilakabidean. Diktadorea hil eta demokrazia aldarrikatu ondoren, Autonomia Estatutua bozkatu eta onetsi ahal izan genuen, lehen Eusko Legebiltzarra eta Eusko Jaurlaritza eratu, Ekonomia Ituna berreskuratu, forualdundiak martxan jarri; hau da, euskal autogobernua martxan jarri ahal izan genuen. Euskal gizarteak, enpresek, enpresaburuek, langileek, erakundeek eta herritarrek errealitate horri aurre egin ziotela nabarmendu nahi izan nuen; eta guztion artean lortu genuela terrorismoak ekonomian duen eragin negatiboa minimizatzea. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24077 | |
12 | 140 | 31.03.2023 | GIL VEGAS | Mixto-Ciudadanos | Galdera, José Manuel Gil Vegas Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Euskadin ustelkeriaren aurkako fiskaltza sortzeari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, legebiltzarkideok. Lehendakari jauna, azken egun hauetan frogatuta geratu da gu aspalditik salatzen ari garen zerbait: Euskadi ez da ustelkeria-oasi bat. EAJren propaganda ofizialak, tamalez, jada ez dizue funtzionatzen edo, gutxienez, ez dizue funtzionatzen lehen bezala. Datozen egunetan, zuen alderdiko buruzagi ohi garrantzitsu asko sartuko dira kartzelan. Eta, gainera, guztiok dakigu De Miguel kasua ez dela kasu isolatua. Testuinguru horretan, ados egongo zara, lehendakari jauna, ustelkeriaren aurka borrokatzeko tresnarik eraginkorrenak eduki behar ditugula. Dakizun bezala, Legebiltzar honetan eta Ganberatik kanpo ere hamarkada bat baino gehiagoan hizpide dugun gaia da. Eta jakinik, hain zuzen ere, hura sortzea ez dagoela zuzenean zure esku, ukaezina da, halaber, zure jarrera eta lehentasunezkoa izan dadin zuk egin ahal duzun indarra erabakigarriak izan daitezkeela figura hori sortzeko edo eragozteko, orain arte gertatu den bezala. Horregatik galdetzen dizut, lehendakari jauna: zer egin asmo duzu zuk eta zure Gobernuak Euskadik ustelkeriaren aurkako fiskaltza eduki dezan, gure erakundeen sinesgarritasuna eta gardentasuna berreskuratzen lagun dezan? | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24078 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, José Manuel Gil Vegas Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Euskadin ustelkeriaren aurkako fiskaltza sortzeari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Gil jauna, egun on. Egia esan, zure galdera txundigarri samarra da, hala iruditzen zait. Hasteko, badirudi zure ekimenaren idatzizko justifikazioan iradokitzen duzula polizia judizial propioa behar dugula, halakorik ez bagenu bezala. Gero, Euskaditik ustelkeriaren aurkako fiskaltza bat sortzeko neurriak hartzera bultzatzen gaituzu, jakin badakizunean −eta zeuk ere aitortu duzu− gai hori Estatuko Gobernuaren eta, zehazki, Justizia Ministerioaren esku dagoela esklusiboki. Edonola ere, ongi etorria ematen dizut Euskadirentzat autogobernu gehiago eta hobea erreklamatzera, Gil jauna. Eta, bereziki, botere judizial propioa aldarrikatzera. Espero dut jarrera berri hori zure taldearen ekimen irmoagoetan ere gauzatuko dela, euskal eskumenei laguntzeko. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24079 |
12 | 140 | 31.03.2023 | GIL VEGAS | Mixto-Ciudadanos | Galdera, José Manuel Gil Vegas Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Euskadin ustelkeriaren aurkako fiskaltza sortzeari buruz | Eskerrik asko. Harrigarriak dira zure zabu eta pirueta dialektikoak, ustelkeriaren aurkako fiskaltza baten eskakizuna autogobernu gehiagoren erreklamazio bihurtzeko. Lehendakari jauna, egin dizudan galdera ez dut nik bakarrik planteatzen, euskal gizarte osoak egiten du. Adibide modura, 2021ean, Martínez Churiaque, Kontu Auzitegiko presidente ohiak bere buruari galdetu zion ea zergatik ez ote dagoen Euskadin ustelkeriaren aurkako fiskaltzarik polizia judizial propioarekin. 2019ko otsailean, Carmen Adán, Euskadiko fiskal nagusiak ere hau aldarrikatu zuen Legebiltzar honetan bertan: "Administrazioak uzkur egiten du jurisdikzio penalari laguntzeko eta datuak emateko". Eta delitu ekonomikoen fiskal ordezkari bat sortzeari buruz, ustelkeriaren aurkako fiskal bat sortu beharrean, zergatia galdetu zioten egun haietan, eta esan zuen: "Hautsi ezinezkoa den arroka batekin topo egiten denean, iskin egiten zaio". Eta nik neure buruari galdetzen diot: zergatik ote da hori hautsi ezinezko arroka? Zergatik da ustelkeria Euskadin ikertzen ez dakigun, ikertu behar ez den edo ikertu ezin den gaia? Eta argi dago, lehendakari jauna, zure eskumen zuzena ez den arren, zu ere ez zarela parean suertatzen den norbait; izan ere, zure esku dago zeure gobernukideari eskatzea ez ezik −gogoratu galdera ospetsu hura: "noren esku dago fiskaltza? "; bada hori−, Ertzaintzan ustelkeriaren aurkako polizia judiziala sortzea ere. Gai horretan ere ezin dugu mintzaldi negazionistan ainguratuta jarraitu. Pozten gara De Miguel auzian justizia egin delako. Baina ez dezagun ahatz prozesu luze baten ondoren gertatu dela, non akusatuek eta, azkenean, kondenatuek beren Gobernuaren babesa eduki baitute. Ezinbestekoa da gaur gogoan izatea zure alderdiko buruzagiek besarkatu egin zituztela kondenatuak. Bizkitartean, salatzaileak kalbarioa jasan du. Eta zenbat De Miguel kasu gehiago ez dira azaleratzen ustelkeriaren aurka borrokatzeko baliabide guztiak jartzen ez ditugulako? Nori interesatzen zaio Euskadin ustelkeriaren aurkako fiskaltzarik ez izatea? Nori interesatzen zaio Euskadin ustelkeria ez salatzea eta ez ikertzea? Urtero Ogasuneko Ikuskaritzaren zorroztasuna pairatzen duten herritarrek eta familiek, adibidez, egun bateko atzerapenagatik edo euro bateko akatsagatik isun gupidagabea datorkiela ikusten dutenean, ez dute egoera hori ulertzen; eta oso jarrera desberdina espero dute zugan, askoz proaktiboagoa eta konprometituagoa ustelkeriaren aurka. Bestela, pentsatu beharko dugu zure alderdiak eta zure Gobernuak, arrazoiren batengatik, ez dutela horretan interesik. Eta, ezinbestean, zergatik den hori galdetu behar izaten diogu geure buruari. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24080 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, José Manuel Gil Vegas Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Euskadin ustelkeriaren aurkako fiskaltza sortzeari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Gil jauna, zure galderak irakurtzen ditut nik, zure hitzaldien inguruko justifikazioak irakurtzen ditut. Administrazioa aipatzen duzu, arroka. Komenigarria izango zatekeen fiskal gorenak edo fiskal nagusiak, baita ustelkeriaren aurkako fiskalak ere, zehaztu izan balute zein administraziori buruz ari ziren, eta ez uztea orokortasunean. Gil jauna, deigarria egiten zait zure interes aparta balizko ustelkeria kasuei dagokienez, noski, baldin eta zuen talde parlamentarioari eragiten ez badiote. Atentzioa ematen dit, halaber, autogobernu handiago baten alde, eta zehazki, berriz diot, Euskadirako botere judizial propio bat garatzearen alde darabilzun jarrerak. Legebiltzar honetan hamaika aldiz −joan den astean azkenekoz, urrutirago joan gabe− izan ditugu hizpide ustelkeriaren eta jardunbide txarren aurka borrokatzeko bitartekoak. Eta nik neuk, lehendakaria naizen heinean, Gil jauna, askotan eta askotan eman dut praktika horiei aurre egiteko ditugun baliabideen berri. Behin eta berriz esan dut, gainera, prebentziokultura sustatu behar dela, ustelkeriaren jazarpena gainditzen duena eta jatorrira doana; lege-zorua ez ezik, zoru etiko bat ere sortu nahi du kultura horrek, prebentzioaren eta gobernu onaren oinarri izango dena. Bestalde, fiskaltzaren inguruan proposatzen duzun soslaia lehenago ere jorratu da Legebiltzar honetan, Gil jauna. Berriro diot gai hori Justizia Ministerioaren esku dagoela eta, bide batez, botere politikoaren banaketa konstituzionalean dagozkion antolakunde publikoen funtzio guzti-guztiak atxikitzeko ez ezik handitzeko ere jeloskorra baino jeloskorragoa den Estatu baten eskuetan. Kontraesan galanta da Popularra-Ciudadanos taldeko parlamentari batek, Estatuaren botere politikoaren deszentralizazioa arbuiatzen duenak, ekimena ekartzea hona galdetuz nola susta dezakeen Eusko Jaurlaritzak hari behin baino gehiagotan gogotik kritikatu diozun hori, Gil jauna. Gainera, botere judizialari eta haren antolamenduari buruz egiten duzu hori, alor horretan Alderdi Popularrak eta Ciudadanosek ukatu egiten dutenean botere autonomikoen parte-hartzerik, esku-hartzerik edo iritzirik txikiena ere. Nolanahi ere, Gil jauna, ongi etorria ematen diot zure ekimenari. Eta utz iezadazu Ganbera honetan neure hitzak gogorarazten −hara−: "Eztabaida bat bera ere ez zaio ostu behar gizarteari. Eta, alde horretatik, mahai gainean jarri dut gure autogobernua garatzeko botere judizial propio bat sortzeari buruzko proposamena. Proposamen hori, noski, Legebiltzar honetan eztabaidatu eta adostu beharko litzateke". Eta beste hau ere aipatuko dut: "Eta eztabaida horri naturaltasunez ekin behar diogu". Agian zure galderarekin hasi gara horretan. Hala izatea espero dut. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24081 |
12 | 140 | 31.03.2023 | ARZUAGA GUMUZIO | EH Bildu | Galdera, Julen Arzuaga Gumuzio EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Pasaiako badiako gertakariei buruzko txostena dela eta | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Lehendakari jauna, 2019an zure ardurapean zegoen Jonan Fernández Giza Eskubide eta Bizikidetzako idazkari nagusiak zin egin zien Pasaiako badiako sarraskiaren familiartekoei Unesco katedrari egia ezagutzeko txosten bat eskatuko ziola. Ez zen heltzen txosten hura, eta Aizpuru, Izura, Isart eta Delasen familiak jada amore emanda zeuden. Konfiantza guztiz galduta zeukaten instituzioan. Julen Elgorriagak eta Rodríguez Galindok, biak estatu-terrorismoagatik zigortuak, eman zuten bertsio ofiziala. Esaten zuten enfrentamendu bat izan zela, armatuak zeudela, tiro egin zutela, terroristak zirela, eta, beraz, ondo hilda zeudela lau gazte horiek. Baina zuk bitartean bazenuen txosten bat kaxoi batean sartuta, kontrako bertsioa ematen zuena. Estatuaren biktimak ziren. Eta gehiago esaten zuen txosten horrek: giza eskubideen urraketa larriaren kasu paradigmatikoa dela kontsideratzen du Pasaiako badiakoa. Esaten dudan moduan, hiru urtez egon da txosten hau kaxoi batean gordeta. Eta teknikari batek kaxoitik atera eta familiartekoei helarazi zien estraofizialki, inolako azalpenik gabe, inolako gertutasun- edo enpatia-keinurik gabe. Familiek esan digute zein gogorra egin zaien horrela tratatuak izatea, zer-nolako mina, zer-nolako amorrua sentitu duten. Txostena tiradera batean egon den hiru urte hauetan, familia horiek egiaren alde, justiziaren alde, borrokan jarraitu behar izan dute, ia bakardadean. Pasaiako badiako lau hildakoen gurasoak bananbanan zendu dira azken urte hauetan. Bazekiten zer gertatu zen han, baina erakunde batek, gu guztion izenean, gertatua publikoki aitortu izan gabe joan behar izan zuten. Egiak ematen duen bakea lortu gabe, aintzatetsita sentitu gabe, ordain-sentipenik gabe joan ziren. Zuzena iruditzen al zaizu zeure Gobernuaren jarduketa? Badakit atzo in extremis beldur zinetela eurekin, eta jakin nahi dut horrekin, ja, kasua itxita ote dagoen. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24082 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Julen Arzuaga Gumuzio EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Pasaiako badiako gertakariei buruzko txostena dela eta | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Arzuaga jauna, egun on. Nire iritzia autokritikoa da. Txostena lehenago eta bilera pertsonal batean eman behar zitzaien senitartekoei. Barkamena eskatzen diet, zintzotasun osoz José María Izura, Pedro María Isart, Rafael Delas eta Dionisio Aizpururen familiei, atzo zuzenean egin zitzaien bezala. Zure hitzetatik, nolanahi ere, balio-iritziak ondorioztatzen dira, erabat baztertzen ditudanak. Ez zen txostena ezkutatu, eta Eusko Jaurlaritzak ez dio inolaz ere uko egin gertatutakoa argitzen laguntzeari. Kontrakoa. Egia azaleratzeko apustu sendoa egin du. Hiru datu: Eusko Jaurlaritzak eskatu zuen txostena egitea, argitaratu egin zuen eta honen zabalkundea egin zuen. Eusko Jaurlaritzak bultzatu zuen, Pasaiako badiako kasuan bezala, orain arte errekonozimendurik jaso ez duten biktimei estaldura eskaintzeko legea. Bide batez, lege hori ez zuen onartu zuen talde parlamentarioak. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24083 |
12 | 140 | 31.03.2023 | ARZUAGA GUMUZIO | EH Bildu | Galdera, Julen Arzuaga Gumuzio EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Pasaiako badiako gertakariei buruzko txostena dela eta | Nire talde parlamentarioak ez zuen babestu, lege horrek gehiago eskatzen zuelako, eta teknikari batzuk gehiago eskatzen ari dira. Landa jaunak esaten du oraindik biktimak mailakatuak sentitzen direla, eta, gainera, hiru maila ezartzen ditu: lehenengo mailan daude ETAko biktimak; bigarrenean, frankismoaren biktimak; hirugarren maila −berak deitzen duen moduan−, ikusezinak diren Estatuaren terrorismoaren biktimak, eta, gainera, esango nuke horretan ere bi kategoria daudela: bata, errugabeak direnak eta, beste batzuk, hauek kasu, oraindik errugabetasunaren alde borrokatzen jarraitu behar dutenak. Seguru nago familiek ontzat hartuko dituela zure hitzak, lehendakari jauna. Baina, era berean, esango dizut, ez bakarrik biktimek, gizarteak ere badaukala egia ezagutzeko eskubidea. Irekiaren web-orrian, Googlen, Perturren kasua jarri, eta txostena agertzen da; Naparraren kasua jarri, eta txostena agertzen da; Coruñako hiru gazteen kasua jarri, eta txostena agertzen da; baina oraindik ez da Pasaiako badiakoena agertzen. Eta senideek erakundearekiko konfiantza galdu dute, eta hori larria da, berreskuratzea oso zaila baita. Txosten honek, senitartekoekiko jarreraren ingurukoez gain, beste etxerako lan batzuk ipintzen dizkio zure Gobernuari; gomendio zorrotzak agertzen dira bertan. Hiru urtez berandu dator txostena. Jakin nahi dut aurrerantzean gomendio horiek zure Gobernuak beteko ote dituen. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24084 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Julen Arzuaga Gumuzio EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Pasaiako badiako gertakariei buruzko txostena dela eta | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Arzuaga jauna, Eusko Jaurlaritzaren konpromisoa argia da. Lehenik: 2019an, Eusko Jaurlaritzak EHUko Giza Eskubideen Katedrari eskatu zion kasu horri buruzko txosten bat landu zezala. Bigarrenik: Pasaiako badiako gertakariei buruzko txostena 2020ko martxoan editatu zen. Hirugarrenik: giza eskubideen alorreko Eusko Jaurlaritzaren dokumentuen bilduman sartu zen. Irailean, Euskal Herriko erakunde politiko, instituzional, akademiko, sozial eta mediatiko guztietara helarazi zen zabaltasunez. Legebiltzarreko talde guztiek jaso zuten, baita zuenak ere; eta Gogora Institutuko zuzendaritza kontseiluko kidea zara zeu, Arzuaga jauna. Laugarrena: dokumentu hura jendaurrean aurkeztu eta familiei eman behar zitzaien. Ez zen egin. Ez naiz sartuko orduko inguruabarretan, dela pandemia, dela konfinamendua, dela hauteskundeen ondoren idazkari nagusiaren atxikipena aldatu izana. Barkamena eskatu dugu horregatik. Bosgarrenik: Gobernu honek bultzatu zuen 12/2016 Legea, aitorpena eta erreparazioa eskaintzea ahalbidetzen duena. Lege horren babesean sortutako Balorazio Batzordeak Pasaiako badiako kasuari buruzko irizpena eman behar du, eta duela aste batzuk familiekin elkarrizketatu zen. Testuinguru horretan, sailak txostena Balorazio Batzordeari eta familiei eman zien. Atzo bertan, gainera, sailak bilera bat egin zuen biktimen familiekin, eta informazio guztia eman eta babesa eskaini zien. Arzuaga jauna, txosten espezifikoak egin eta zabaldu ditugu Eusko Jaurlaritzatik, besteak beste, ETAk enpresa-munduaren aurka egindako estortsioari buruz, torturari buruz, zinegotzien edo Ertzaintzaren aurkako jazarpen-indarkeriari buruz, edo Perturren, Coruñako hiru gazteen, Naparraren edo Pasaiako badiako kasuei buruz. Eusko Jaurlaritzaren posizioa argia da. Indarkeriaren iragana argitzeko konpromisoa dugu, kasu guztietan, inolako salbuespenik gabe. Bide honetan zain gaituzue. Giza eskubideen urraketen biktima guztiei elkartasuna, aitortza eta ordaina emateko konpromisoa dugu, inolako salbuespenik gabe. Bide honetan ere zain gaituzue. Pasaiako badiako biktimen familiei esan nahi diet haiek eta haien kasua ez daudela eraikitzen ari garen memoria kritiko honen kanpoan; alderantziz, erdigunean daude. Ez dezatela zalantzarik izan. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24085 |
12 | 140 | 31.03.2023 | MARTÍNEZ GRISALEÑA | Mixto-Vox | Galdera, Amaia Martínez Grisaleña Mistoa-Vox taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Alfredo de Miguel EAJko buruzagi ohia kondenatu duten delituen larritasunari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, ederki dakizun bezala, etenik gabe arretzen ari dira urak Miñao kasuaren inguruan, haren baitako buru nagusia den De Miguel jaunaren abizenaz ezagunagoa dugun horren inguruan, dagoeneko formalki 12 urte baino gehiagoko kartzela-zigorra ezarri baitzaio hari kontraprestazio ekonomikoak eskatu eta kobratzeagatik mesede politikoak egitearen truke. Hau da, ustelkeria deitu ohi dugunagatik. Egun hauetan bata bestearen atzetik ari dira argitaratzen ezezagunak genituen azpikeria batzuei buruzko informazioak, bidegabeko kaleratzeengatik emandako kitapenen ingurukoak, duela hamar egun eskas arte Euzko Alderdi Jeltzaleko kide izan den norbait hamarkada batez baino gehiagoz zein bapo ibili den azaltzen duten zenbait albiste, 2010ean jada pertsona ustel baten eta ustelkeria kasu larri baten aurrean geundelako susmo sendoak bazeuden ere. Alfredo de Miguelek eta Arabako EAJren zuzendaritzako kide izan zen Aitor Telleriak indultueskaera bana egin dute dagoeneko, eta ziur aski laster gehituko zaie eskaera horretan alderdikide eta azpijoko-kide izan duten Mikel Ochandiano ere. Eta indultu hori justifikatzeko, baita zuen alderdikide ohia kartzelan sartzea eragozteko ere, arrazoien artean jakin ahal izan dugu haren zigorra ekarri zuten delituak ez omen direla bereziki larriak. Horregatik, gai horri buruz duzun iritzia garrantzitsua dela uste dugunez, honako galdera hau egiten dizut: bat al zatoz, lehendakari jauna, Alfredo de Miguelen iritziarekin, ustelkeriarekin, influentziatrafikoarekin, prebarikazioarekin, kapitalak zuritzearekin eta legez kanpoko elkarketarekin zerikusia duten delituak ez direla bereziki larriak dionean? | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24086 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Amaia Martínez Grisaleña Mistoa-Vox taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Alfredo de Miguel EAJko buruzagi ohia kondenatu duten delituen larritasunari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Martínez andrea, egun on, berriz. Ustelkeria, influentzia-trafikoa, prebarikazioa, kapitalak zuritzea eta legez kanpoko elkarketa-delituak oso delitu larriak dira. Ulertuko duzunez, lehendakariari ez dagokio abokatu batek bere bezeroen defentsan esan ditzakeen hitzak baloratzea. Ustelkeria-delituei eta haien larritasunari dagokienez, nire iritzia eta jarrera zalantzarik gabekoa eta errepikakorra izan da erantzukizun politiko eta instituzionaleko karguak hartu ditudanetik; publikoa da eta dokumentatuta dago. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24087 |
12 | 140 | 31.03.2023 | MARTÍNEZ GRISALEÑA | Mixto-Vox | Galdera, Amaia Martínez Grisaleña Mistoa-Vox taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Alfredo de Miguel EAJko buruzagi ohia kondenatu duten delituen larritasunari buruz | Lehendakari jauna, ez dakit zer pentsatuko duen Artolazabal andreak, zure Gobernu Kontseiluko kide ohiak, De Miguel kasua izaten ari den bilakabideari buruz; izan ere, gutxitxo amortizatuta dagoela esango nuke, batere ez. Haren defentsaren ildo berri hori dugu aurrean, delituen larritasuna minimizatuz, zuen alderdiak, gainera, haien aurka orroak ere egin dituenean epaitegiren batek berretsi dituen arte. Hori bai, beste batzuek, beste alderdi batzuek, ez zuen alderdiek, egiten zituztenean. Demokrazian oso larriak dira delitu horiek, herritarrek klase politikoan duten konfiantza eskasa are gehiago murrizten dutelako. Delitu horiek, hala ere, ez ziruditen nahikoak zirenik zuen alderdian, Alfredo de Miguel jauna bertatik baztertu ahal izateko. Urte asko itxaron duzue ordurako bizkar gainean ustelkeriagatiko epaia −nahiz eta errekurritua izan− zeraman eta zerbait iluna egina zuela aspalditik bazenekiten gizona, Egibar jaunak Legebiltzar honetan besarkada batekin hartu zuena, EAJtik botatzeko. Urteetan eman diozue tratu bihozbera EAJko kide ustel bati, lanpostu publiko batean −oso ondo ordainduta− mantendu zenutenari, duela oso aste gutxira arte. Horrek frogatzen du zuentzat hura zigorrarazi duten delituak peccata minuta direla; edo alderdiari emandako zerbitzuengatik merezi zuela mesedezko tratua. Adi egongo gara, halaber, Espainiako Gobernuak horrelako pertsona bati indultua emateko edo ez emateko duen aukera dela-eta duen jarrerari. Beharbada, kasu horretan, Kataluniako sezesionistekin bezala egingo duzu zuk, eta Alfredo de Miguelen alde agertzeko argudiatuko duzu Euskadin tentsio politikoa murriztu behar dela, Kataluniako zeure kideekin egin zenuen bezala, alde batera utziz haiek ere funts publikoak bidegabe erabiltzeagatik kondenatuak izan zirela. Era berean, ez dugu baztertzen Sánchez zure bazkideari presioak egitea ere, zuen alderdikidearekin barkabera izan dadin. Nolanahi ere, garai txarrak dira euskal nazionalismoarentzat maiatzeko hauteskundeetarako bi hilabete eskas falta direnean. M-28 baino lehen, kartzelan sartu beharko du Alfredo de Miguelek. Tragoxka txit mingotsa berarentzat, baina baita zuretzat eta zure alderdiarentzat ere, zalantzarik gabe. EAJn ezagutzen den ustelkeria kasurik larriena amortizatzetik oso urrun dagoela erakusten duen beste froga bat. Nik uste dut, lehendakari jauna, egiten duenak ordaindu egin behar duela. Eta uste dut oso delitu larriak direla ustelkeria, influentzia-trafikoa, prebarikazioa, kapital-zuritzea eta influentzia-trafikoa, euskal oasia buruzagien buruetan baino existitzen ez den zerbait dela frogatzen duen froga ukaezina izateaz gain. Barkaberatasun harrigarria da De Miguel jaunari buruz darabilzuna, baina ebidentziak behin eta berriz erakusten digu… La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24088 |
12 | 140 | 31.03.2023 | JAURLARITZAKO LEHENDAKARIAK (URKULLU RENTERIA) | EA-NV | Galdera, Amaia Martínez Grisaleña Mistoa-Vox taldeko legebiltzarkideak lehendakariari egina, Alfredo de Miguel EAJko buruzagi ohia kondenatu duten delituen larritasunari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Martínez andrea, ez dakit gizarteak eskertuko ote lukeen, baina nik bai eskertuko nukeela zure hitzaldian zorrotzagoa izango bazina. De Miguel jaunaren hitzak omen liratekeen batzuk aipatzen ari baitzara, haren abokatu letraduak esanak direnean hitz horiek. Ez dakit konturatzen zaren zuk galdetu didazula balioetsi ditzadala, Martínez andrea, bere egitekoan diharduen abokatu batek esan dituen hitzak. Begira, nik errespetu handia diot ordezkatzen dudan erakundeari, eta saiatzen naiz Eusko Jaurlaritzaren prestigioa, baita Eusko Legebiltzarrarena ere, ezbaian jar dezakeen esku-sartzerik, gehiegikeriarik edo akatsik ez egiten, Martínez andrea. Gogotik tematzen bazara ere eta zure arrazoibidea iskanbilatsua bada ere, ez nauzu eramango erantzukizun instituzionalagatik joan behar ez dudan eta joateko prest ere ez nagoen inora. Ez dut arazorik nire iritziaz, jarreraz eta ustelkeriari buruzko nire ibilbideaz hitz egiteko. Beste batzuetan ere esan dizut, baina berriro esan behar zaizula ikusten dut. Zehazki, eta kasu horri dagokionez, honako irizpide hauetan oinarritutako jokabide-kode etikoa eta koherentea defendatu eta egikaritu dut. Lehen irizpidea: hasiera-hasieratik, irmotasuna eta errugabetasun-presuntzioarekiko errespetua uztartzea, eta legez kontrakoak izan daitezkeen jokabideei itzuri, justifikazio edo legitimaziorik ez eskaintzea. Bigarren irizpidea: kautelaz, eta prozedura judizialak egikaritzen ziren bitartean, inplikatuta egon zitezkeen pertsonak erantzukizun politiko, instituzional edo barneko edozein kargutatik urrunarazi egin ziren. Hirugarren irizpidea: Eusko Jaurlaritzatik justiziarekin erabateko lankidetza eskaintzea, polizia-ikerketan laguntzeko prestasun osoa, zerbitzu juridikoen erabateko inplikazioa eta auzian pertsonatzea. Laugarren irizpidea: justiziak hartutako erabakiak errespetatzea, onartzea eta betetzea une oro; hala egin genuen 2010ean, baita 2019an ere, eta egiten ari gara 2023an. Bosgarren irizpidea: gizarteari barkamena eskatzea, egia baita neu kide naizen alderdi politikoko kideak izan zirela kondenatuak. Egintzak bat datoz esan ditudan hitzekin. Edozein ustelkeria kasuri ematen diodan garrantzia eta larritasuna islatzen dute hitz horiek. Jakina, baita honi ere. Beste era batera esanda, ibilbide eta konpromiso argi eta garbi baten isla dira hitzok. Legebiltzarburu andrea, zure baimenaz, Luisja, lagun eta kidea, nire hitzak ere zu agurtzerakoan. Osasuntsua eta bizipozez betea izan dezazula garai berria, eta bidelagun izaten jarrai dezagula urte askotan. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24089 |
12 | 140 | 31.03.2023 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehenengo lehendakariorde eta Segurtasuneko sailburuari egina, landa-eremuko segurtasun-gabeziaren egoerari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, sailburu jaunandreok, legebiltzarkideok, egun on. Erkoreka jauna, segurtasun-gai bat dakargu. Askotan hitz egin da eta maiz hitz egiten da segurtasun-arazoez. Duela gutxi, arma zuriekin, gaizkile-taldeekin eta gaueko aisialdiko espazioetako beste segurtasun-arazo batzuekin zerikusia duten kontuez hitz egin dugu. Gaur erregistroa zertxobait aldatu egin behar dugu, landa-eremuetan ere gertatzen den zerbaitengatik kezkatuta baikaude. Eta, kasu honetan, landa-eremuetako biztanle askok eta askok, eta batik bat eta zehazki Araban, uste dute segurtasuna areagotu egin behar dela, besteak beste, gertatzen ari diren lapurreten kopuruagatik. Duela gutxi, jaso genuen albistea eta jakin genuen Araban etxebizitzetan indarrez egindako lapurreten ia erdia Arabako herrietan gertatzen direla; eta hori kualitatiboki balioetsi behar da. Barne Ministerioak esan du 2022an etxebizitzetan indarra erabiliz egindako lapurreten kopurua ia berdina izan zela Gasteizen eta probintziako gainerako lekuetan: 298 hirian, % 52; 270 landa-eremuan, % 48; eta kontuan hartu behar da Arabako biztanleriaren % 24 bakarrik bizi dela Arabako herrietan. Horrek segurtasunik eza sorrarazten du eta segurtasunik gabe sentiarazten ditu landa-eremu horietako bizilagunak, bai bertan arrunki bizi direnak, baita halakoetan bigarren bizilekuren bat duten batzuk ere, hala nola etxejabeak eta nekazariak eta abeltzainak, eremu horietan dituzten beren ustiategiekin. Nire ustez, garrantzitsua da segurtasunaren ideia helaraztea, segurtasunik eza dagoenean edo pertsona askok eta landa-eremu horietako biztanle eta herritar askok segurtasun-gabezia hori hautematen dutenean; eta horregatik, galdera honi erantzuteko eskatzen dizugu: zer neurri hartu behar ditu zure sailak landa-eremuetako segurtasuna areagotzeko? Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24090 |
12 | 140 | 31.03.2023 | LEHENENGO LEHENDAKARIORDE ETA SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (ERKOREKA GERVASIO) | EA-NV | Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehenengo lehendakariorde eta Segurtasuneko sailburuari egina, landa-eremuko segurtasun-gabeziaren egoerari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Barrio jauna, zure galdera hasi duzu Arabako lurralde historikoko landa-eremu berezietan segurtasuna areagotzeko beharrari buruz biztanleek duten pertzepzioa aipatuz. Badakizu pertzepzio sozialak eraikuntza mentalak direla, gutxi nahiz asko gertakarien errealitatearekin bat etor daitezkeenak. Eta, batzuetan, gehiago hurbiltzen dira datu objektiboetara, eta beste batzuetan, gutxiago hurbiltzen dira. Kasu honetan, datu objektiboek esaten digutena da arreta eskatzen dutela eremuok. Ertzaintza aspaldi samarretik ari zaie arreta hori jartzen jada, Arabako landa-eremuan bereziki, gainera; baina ez da komeni alerta-argi gorriak piztea. Urte arteko datuei dagokienez −informazioren bat emango dizut, esan dudan hori berresteko−, Guardiako mugapean gauzetan indarrez egindako lapurretak nabarmentzen dira bereziki, zuk bereziki hizpide duzuna, zalantzarik gabe. 2022ko martxoa eta 2023ko martxoa arteko tartean, batez beste, gauzetan indarra erabiliz egindako lau lapurreta jazo ziren hilean, 2022ko abenduan eta 2023ko otsailean izandako bi erpin nabarmenekin. Bi erpin horiek udalerri batean kausitzen dira, Bastida udalerrian. Ertzaintzak, lehenik eta behin, Arabako lurralde historikoan gauzetan indarrez egindako lapurreta jakin batzuen aurkako ekintza-plan espezifiko bat onetsi zuen; eta arestian aipatu dizudan fenomeno horri buruz plan hori aplikatzen ari da. Eta, plana aplikatzeko, prebentzio-neurri ugari abian jarri dira. Ikerketa bat abian jarri da, jarduketa zibikoak, edo instituzionalak, nahiago baduzu, ere egin dira −gero horiei buruzko aipamen zehatzagoa egin dezaket−; eta, jakina, berehala emaitza hautemangarriak izan ditzakeen ikerketa bat ere abian da. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24091 |
12 | 140 | 31.03.2023 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehenengo lehendakariorde eta Segurtasuneko sailburuari egina, landa-eremuko segurtasun-gabeziaren egoerari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Eskerrik asko, Erkoreka jauna. Ministerioaren informazio bati buruz hitz egin dut nik, han esaten baita 2022an Gasteizen eta landaeremuan indarrez egindako lapurretak ia berdindu egin zirela; 270 Arabako landa-eremuan, indarrezko lapurreta horien % 48 zirenak. Horregatik aipatu ditut datu horiek. Eta, gainera, errealitatearekin eta segurtasun gehiagoren beharrarekin ere korapilatzen da segurtasunaren pertzepzioa. Ziurrenik, bi gorabeherak elkarrekin joango dira. Eta hala izan da. Ohartarazten diguten pertsonen kasuan, behintzat, horrela da. Nik, noski, alarmismoetatik edo argi gorrietatik ihes egingo dut; baina arazo bat jarriko dut mahai gainean, bai horixe. Zenbait urte daramatzagu, halaber, segurtasun falta handia jasaten zenbait gunetan, lapurreta horiekin: herrietan, etxebizitzetan eta abeltzaintzako ustiategietan lapurretak egin eta nekazaritzako makinak ebasten dira. Ez bakarrik Bastidan, askoz ere leku gehiagotan. Eta, gainera, eremuka aldatuz joan dira; batzuetan, Arabako Mendialdean, Añanan eta Arabako Lautadan jarduten dute. Hau da, lapurtzera sartzen dira, batzuetan pertsonak barruan daudela, baserrietan, herri txikietan. Gure ustez, sakabanaketaren ondorioz gertatzen da hori, herrigune txikiak daudelako, batzuek despopulazioa ere jasaten dutelako, hau da, oso jende gutxi dagoelako; eta horrek ahulago bihurtzen ditu, bereziki zenbait etxebizitza eta nekazaritza-ustiategi. Horregatik, nik uste dut segurtasun handiagoa eskatzeko moduan gaudela, sailburu jauna, baita landa-eremu horietan ere; segurtasun handiagoa, poliziaren presentzia handiagoa, patruila gehiago. Agian, miñoien taldeak ere aktiba daitezke herritarsegurtasun moduan. Orain beste eskumen batzuk dituzte haiek, baina, agian, Arabako eremu horietan presentzia handiagoa izatea balioetsi behar litzateke. Eta hori eskatzen dute herrigune horietako askotako biztanleek. Uste dugu oso beharrezkoa dela eremu horietako segurtasuna indartzea, sailburu jauna. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24092 |
12 | 140 | 31.03.2023 | LEHENENGO LEHENDAKARIORDE ETA SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (ERKOREKA GERVASIO) | EA-NV | Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak lehenengo lehendakariorde eta Segurtasuneko sailburuari egina, landa-eremuko segurtasun-gabeziaren egoerari buruz | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Barrio jauna, hain zuzen ere, Ertzaintzan gai horri arreta eskaintzen ari gatzaizkiolako, aurtengo urtarriletik gaur arte prebentzio-ekintza instituzionalak eta ikerketa-ekintzak egin dira. Miñoien sekzioak 236 patruila egin ditu landa-ingurunean, eta 55 kontrol, aurrez adierazitako eta horretarako finkatutako lekuetan. Zehazki, Bastidan, 624 prebentzio-ekintza egin dira hiri-ingurunean, 114 jarduketa Bastidatik Harorako errepidean, 264 jarduketa N124 errepidean, 33 jarduketa espezifiko lehen aipatu dudan Lapurreten Ekintza Plana aplikatuz. Erakundeen esparruko eta bizilagunen esparruko jarduketak. Udalaren ordezkari instituzionalekin bilera egin da. Gainera, bizilagunen bilera bat, auzo-batzar bat, ere egin da kultura-etxean; han, azalpenak eman zaizkie, herritarren galdera eta kezka guztiei erantzun zaie, jendea lasaitzen saiatu dira; eta horren inguruan Ertzaintza egiten ari den ikerketaren nondik norakoak azaltzeko informazioa eta xehetasunak ere helarazi zaizkie, logikoa denez, gai horri buruzko informazioa eman litekeen neurrian, haren benetako emaitzak arriskuan jarri gabe. Eta badago ikerketa bat −horri buruzko xehetasunik ez dezadan eman utziko didazu−, oso ondo ari dena aurrera egiten, eta laster emaitzak izango dituena. Aipatu dut lehen hori. Ikerketa horretan ere informazioarekin ari dira, informaziobulegoa ere aktibatuta baitago, eta leku guztietako datu guztiak biltzen ari dira; izan ere, pertsonak identifikatzeko eta argia eman dezaketen jukutria batzuk argitzetik gertu dago. Beraz, plana aktibatuta dago, baliabideen hedapena eraginkorra da, miñoiak jarduten ari dira landa-eremuan ere, eta Ertzaintza bere funtzioa betetzen ari da, duela hilabete batzuk onetsitako plan bat aplikatuz. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24093 |
12 | 140 | 31.03.2023 | CASANOVA ALONSO | EH Bildu | Galdera, Iker Casanova Alonso EH Bildu taldeko legebiltzarkideak bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enpleguko sailburuari egina, Bizkaiko ofizinen eta bulegoen lan-hitzarmenaren aurrean Jaurlaritzak duen jarrerari buruz | Egun on guztioi. Egun on, lehendakariorde andrea. Lehenengoz eta behin, nire hitzaldia hasi nahiko nuke agurtzen gaur gurekin dauden Bizkaiko ofizina eta bulegoen ordezkariak, bai eta gaur kaleetan euren eskubideak aldarrikatzen egon diren garbiketako langileak ere. Bizkaiko ofizina eta bulegoen lan-hitzarmena ez da edonolakoa arrazoi ezberdinengatik. Lehenengoz eta behin, haren estaldura oso zabala delako. Bizkaian, hitzarmen horren pean daude 30.000 pertsona; horrek esan nahi du EAEko langilepopulazio osoaren % 3 lan-hitzarmen horren pean dagoela. Egia da enpresa askotan lan-hitzarmen propioak edo akordio propioak daudela, baina lanhitzarmen honek jartzen dio zorua 30.000 pertsonaren lan-baldintzei, eta hori ez da kontu makala. Lan-hitzarmen horrek bertan behera darama hamar urte. Hori larria da. Eta horren ondorioa izan da, besteak beste, sektoreko langileek, batez beste, % 15 galtzea eroste-ahalmenari dagokionez. Sektorea oso heterogeneoa da, lanbide ezberdinak biltzen ditu, eta gainera lanpostuak oso sakabanatuta daude, sektorea atomizatuta dago, eta horregatik zaila da artikulatzea sindikatuetatik eskaera- edo mobilizaziodinamika oso ikusgarri bat. Eta, gainera, topo egin dute oso jarrera itxiarekin lerrokatutako patronal batekin. Beraz, egoeraren larritasuna eta eragindako jende kopurua ikusita, pentsatzen dugu Jaurlaritzari dagokiola zerbait egitea era proaktibo batean gatazka hau desaktibatzeko. Horregatik galdetzen dizugu ea zer egiteko prest dagoen zure Gobernua egoera hau konpontzeko. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24094 |
12 | 140 | 31.03.2023 | BIGARREN LEHENDAKARIORDE ETA LAN ETA ENPLEGUKO SAILBURUAK (MENDIA CUEVA) | SV-ES | Galdera, Iker Casanova Alonso EH Bildu taldeko legebiltzarkideak bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enpleguko sailburuari egina, Bizkaiko ofizinen eta bulegoen lan-hitzarmenaren aurrean Jaurlaritzak duen jarrerari buruz | Egun on guztioi. Casanova jauna, aurreko Espainiako Gobernuaren lan-erreformaren ondorioen aurrean gaude, eta egungo Espainiako Gobernuak lanerreforma egiteko aukeraren aurrean. Langile horiek galdutako soldatak berreskuratzeko eta haien etorkizunerako kondizio hobeak negoziatzeko aukera, baina baita gizarte-eragileek euskal langileei egonkortasuna emango dien esparru bat negoziatzeko duten aukera ere, bestelako ezaugarri batzuk dituen sektore batean. Eta hor, nahi duten guztietan, Lan eta Enplegu Sailaren laguntza izango dute −eta agurtu nahi ditut sindikatuko arduradunak−, gure bitartekaritza izango dute, alde biak hala eskatzen badute. Badakizue. Eta hor daude Bizkaiko metaleko langileen, Tubacexekoen, hainbat enpresatako garbiketakoen eta beste 40ren kasuak; eta azkena izan da SAT zerbitzuaren gatazkaren kasua: azkenean, oso gatazka zaharra izanda ere, akordio bat lortu dugu. Hori egiten da, zuk eta gizarte-eragileek ondo dakizuen printzipio batekin: negoziazio kolektiboa ahalik eta gehien errespetatzea, eta aldeek lortzen ez dutenean, akordioa bultzatzeko gehieneko prestasuna. Izan ere, hori, negoziazio kolektiboa, lan-erreformaren xedea ere bada, historikoki eskubideak hobekien babesten dituen tresna berreskuratzea, hala nola enpresei pertsona horiek babesik gabe uztea eragozteko. Eta garrantzitsua da hori. Bulegoen sektorean −hala zenioen zeuk− 30.000 pertsonak, gutxi gorabehera, hamar urte daramatzate babesik gabe, Rajoyren Gobernuak aurreko lan-araudia alde bakarrez ezarri izanak bi gauza erakarri zituelako: bata, negoziazio kolektiboa indargabetzea, eta bestea, aurreraeragina baliogabetzea. Aitzitik, Pedro Sánchezen Gobernuaren erreformak, patronalarekin eta sindikatuekin adostuta, funtsezko bi tresna horiek berreskuratu egin ditu. Eta nik baloratzen dut zuk hori hemen aldarrikatzea, nahiz eta beren-beregi egiten ez duzun, eta zuen taldeak erreforma horren aurka bozkatu zuen arren. Ez dakit urtebete geroago kontrako boto hori errepikatuko ote zenuketen; agian, zalantza egingo zenukete, erreforma horren ondorioek merezi dutela uste baitut. Azken lan-araudi hori inspiratzen duen espiritu horretatik bertatik, negoziazio-aldeekiko errespetua funtsezkoa da. Gobernuok ezin ditugu haiek ordeztu. Eta, jakina, gure sailak ez du hori egingo. Egin dezakeguna eta egin nahi duguna da langile horiek guztiak babestuko dituen akordioaren alde egitea; izan ere, hitzarmen kolektibo horrek ez zuen inoiz bertan behera geratu behar, eta inork ez zuen bertan behera utzi behar. Eta ondo esan dut: lagundu dezakegu eta lagundu nahi dugu. Eta, jakina, eskatzen badigute, han egongo gara. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24095 |
12 | 140 | 31.03.2023 | CASANOVA ALONSO | EH Bildu | Galdera, Iker Casanova Alonso EH Bildu taldeko legebiltzarkideak bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enpleguko sailburuari egina, Bizkaiko ofizinen eta bulegoen lan-hitzarmenaren aurrean Jaurlaritzak duen jarrerari buruz | Egun on, berriro. Bada, atzekoz aurrera ekinez, gure taldeak berretsi egiten du lan-erreformarekiko jarrera, eta, gure ustez, galdutako aukera bat izan da, non gauza batzuk zuzendu baitziren eta beste batzuk zuzentzeke utzi ziren. Hain zuzen ere, baten batek esan ere esan du hedabideetan hitzarmen hori, Bizkaiko ofizina eta bulegoetakoa, hitzarmen hila dela, hitzarmen zonbia; hain zuzen ere, egoera horrek orain hurrengo lanlegerian baitu sorburua, hitzarmenak bertan behera uztea ahalbidetzen baitzuen hark. Eta patronala egoera hori erabiltzen ari da aurka egiteko, benetako negoziaziorik ez egiteko. Sektore hori sindikatuen ikuspuntutik egituratzea zaila dela nioen. Baina, izatez, eskakizuna mahai gainean dago jada, negoziazio-mahaia aktibatuta dago; baina patronala beretzat oso erosoa den posizioan gotortu da, izan ere, hitzarmena berritu ezean, Estatu mailako esparruari heltzen baitiote, eta Estatu mailako esparruak langile horien lan-baldintzen narriadura argi baino argiagoa erakartzen du. Adibide bat baino ez da, abenduan Madrilen aholkularitzen hitzarmena negoziatzen ari zirenean −eta hitzarmen hori da, besterik adierazi ezean, Bizkaiko jendeari ere aplikatzen zaionetako bat, hitzarmen propiorik ez duelako honek−, negoziazio horretako soldatatauletan proposatzen ari zena berrikusi egin behar izan zen, zeren, bitartean, gutxieneko soldata igo egin baitzen, eta patronalaren eskaintza, mahai horretan adosten ari zena, gutxieneko soldata horren azpitik baitzegoen. Lan-baldintza horietara bidaltzen dituzte Bizkaiko ofizina eta bulegoetako langileak. Ni ez naiz hona etorri zurekin borroka egitera. Metalgintzako gatazka aipatu duzu; gatazka horretan, Gobernuari bere jarreraz galdetu genion, eta orduan ere aldeen jarreraren esanera jarri zinen zu. Baina nik kasu honetan uste dut, metalgintzan ez bezala, non bi alde baitzeuden negoziatzeko prest −agian patronalaren aldetik, jarrera gogor batetik abiatuz, baina, nolanahi ere, akordioa lortzeko aukera aintzat hartuz−, kasu honetan, patronal bat dugu, gure ustez, denbora pasatzen uzten ari dena, mesedegarria zaion egoera bat duelako. Eta, beraz, zure Gobernuari eskatzen dioguna da ofizioz jardun dezala, logikoki, eskumenik ez duzuen ataletan sartu gabe. Baina iruditzen zait, Gobernu bezala eta herri honetako herritarren ordezkari zaretenez, proaktiboak izan behar duzuela sektore horretako langileen gizalegezko eskubideak defendatzeko orduan; babesgabetasun-egoera batean eta beren lan- eta soldata-kondizioen okertze-egoera batean aurkitzeko zorian baitaude haiek, beraientzat eta ekonomia osoarentzat oso abagune delikatua den honetan. Beraz, ofizioz jardun ezazue; kasu honetan, politikoki jardun ezazue. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24096 |
12 | 140 | 31.03.2023 | BIGARREN LEHENDAKARIORDE ETA LAN ETA ENPLEGUKO SAILBURUAK (MENDIA CUEVA) | SV-ES | Galdera, Iker Casanova Alonso EH Bildu taldeko legebiltzarkideak bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enpleguko sailburuari egina, Bizkaiko ofizinen eta bulegoen lan-hitzarmenaren aurrean Jaurlaritzak duen jarrerari buruz | Elkarguneak bilatze aldera, iruditzen zait biok, Casanova jauna, ados geundekeela lan-harremanen muinean funtsezkoak diren oinarrizko bi gauzatan: bat, negoziazio kolektiboa errespetatu egin behar dela −eta esan duzun azken horri eragiten dio horrek−; eta, bestea, aurreraeragina defendatu behar dela. Beraz, gehitu behar dut, kasu honetan eta ez beste batzuetan, irtenbide sektorial bat defendatu behar dela, enpresa-mailako irtenbideak bakarrik defendatu beharrean; eta, gainera, sektore-hitzarmenak, negoziatzeko gaitasunik ez dutenentzat berme direla, haiek ez baitute ordezkari sindikalik ere; eta asko dira, hain zuzen ere, Bilboko bulegoetan, Bizkaikoetan. Beraz, horrek berak lanbide arteko akordiora garamatza, hain zuzen, duela egun gutxi Ganbera honetan aipatu genuenera, eta hitzarmeneko gutxieneko soldata baten inguruan gizarte-eragileen artean lan egin beharraz ere hitz egin genuen, eta langile horiek soldata horren onuradun izango lirateke. Beraz, horri buruz hausnartu nahi nuen. Berresan egin nahi dut −denbora agortzen ari zaidanez− gure sailaren eskaintza: aldeen esanetara gaude, hitzarmenik gabe hamar urte baino gehiago daramatzaten langile horientzat onuragarria izango den akordioa lortzen saiatzeko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24097 |
12 | 140 | 31.03.2023 | BIGARREN LEHENDAKARIORDE ETA LAN ETA ENPLEGUKO SAILBURUAK (MENDIA CUEVA) | SV-ES | Galdera, Iker Casanova Alonso EH Bildu taldeko legebiltzarkideak bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enpleguko sailburuari egina, Bizkaiko ofizinen eta bulegoen lan-hitzarmenaren aurrean Jaurlaritzak duen jarrerari buruz | … 30.000 langileri eragiten baitie. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24098 |
12 | 140 | 31.03.2023 | GORDILLO PÉREZ | PV-ETP | Interpelazioa, Luis Ignacio Gordillo Pérez Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, terrorismoak euskal ekonomian dituen ondorioei buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Duela egun batzuk, Ekonomia eta Ogasuneko sailburuak adierazi zuen enpresa-ekitaldi batean −hitzez hitz aipatuko ditut guztiok ezagutu ditugun adierazpenak−: "Terrorismoak ez zuen eraginik izan euskal ekonomian". Gure gizarteko hainbat esparru eta sektoretatik berehala gaitzetsi duten zerbait. Sailburu jaunak eta lehendakari jaunak ohar bana plazaratu zuten, deklarazioak gaizki ulertu zirela eta ez zutela ekarpenik egiten adierazteko. Baina hitz horien bestelako interpretaziorik ere ez zuten planteatu. ETAren jarduera kriminalak euskal ekonomian eragin dituen ondorio negatiboak nekez ezezta daitezkeela iruditzen zait. Lehen entzun ditugu zatika sailburu jauna ematen hasi den azalpen batzuk. Espero dut orain sobera beta izango duela haiek luzezabal azaltzeko. Baina gogoeta batzuk egin nahi nituzke eta, batez ere, beharbada, sailburu jauna, zure hitzaldiko txandan landu ditzakezun beste gai batzuk ere aipatu nahi nizkizuke. Lehenik, zergatik gaude hemen? Begira, hemen gaude hitzez hitz "terrorismoa drama humanoa izan zen" zioten adierazpen batzuengatik −guztiok partekatzen dugu hori−, eta nik badakit zuek hori aitortzen duzuela, nik ez dizut hori eztabaidatuko, inolaz ere. Baina, aizu, euskal ekonomian eraginik ez zuela izan esatea, bada, tira, gutxi esateko, zoritxarrekoak diren adierazpenak lirateke; baina, batez ere, kezka eta ezinegon handia pizten duten adierazpenak dira. Adierazpen horien ondoren, lehendakariak eskukaldi bat eman zizun esanez, tira, interpretazio txar bat izan zela, eta abar. Benetan eskertzen dizut zuk lehen hitz batzuk esan izana, non hitz horien edukia zertxobait indargabetu baituzu. Eskertzen dizut. Eta neure baitan aintzat hartzen dut ahalegina. Baina oraindik hemen asko duzu argitzeko, sailburu jauna. Zure hitzek harritu, mindu eta kezkatu egin baitute. Zergatik kezkatzen duten? Errealitatearen ezeztapena delako hori. Horrela esanda, errealitatearen ezeztapena da. Zergatik egiten duten min? Begira, enpresariak, langileak, gu guztiok minduta sentitu gara tamaina horretako errealitatearen ukazio baten aurrean. Harritu egiten al dute? Ni neu harritu egin naute, Azpiazu jauna, bene-benetan esaten dizut. Estimazio pertsonal handia dizut −badakizu zeuk− eta aitortzen dizut ez nuela espero horrelako zure adierazpenik, zuzenketa azkar bat eta, batez ere, automatikoki gezurtapen erradikal bat ez agertzekotan bederen. Baina ez da halakorik izan oraingo honetan. Eta horrek kezkatu egiten nau, bene-benetan; zeren, Euskadiko ekonomiaren arduradun nagusiak uste ote du terrorismoak ez zuela eraginik izan ekonomian? Ezetz iruditzen zait. Eta espero dut hemen Azpiazu jaunak azaldu ahalko duela zentzuzko beta batean. Adierazpen horien ondoren, berehala aktibatu zen Gobernuaren makineria, baieztapen horiek sorrarazi zuten lurrikara minimizatzeko. Lehendakaria zure alde atera zen. Futbol-klubeko presidente batek entrenatzailea berresten duenean egin ohi duen adierazpen tipikoa iruditu zitzaidan niri. Gero, ahotan jartzen hasi zen benetan esan nahi izan zenaren ideia zela −eta badirudi horixe izango dela jarraian esango diguzuna, arestian egin duzun hitzalditik horixe ondorioztatzen dela baitirudi− bada, aizu, gaizki azaldu bazen ere, esan nahi zenuena zela gizarte osoaren ahaleginak, langileek, enpresaburuek, Administrazioak eta abarrek egin zutenarekin bat eginda, lortu zela, partzialki bederen, terrorismoak BPGn, ekonomiaren hazkundean, izan zitzakeen ondorio negatiboak konpentsatzea. Asmoak hortik joango direla iruditzen zait, baina hori landu egin behar da, sailburu jauna. Halaber, Berpiztu planaren batzorde nagusiaren bilera ere deitu zenuten, eta hori izaten da ateratzen duzuen komodina esaten zaizuenean: "Aizue, ez duzue esku hartzen, ez duzue ekonomia hobetzeko jarduketarik egiten, eta abar". Eta, nire ustez, zerbait egiten ari zaretelako irudia transmititzeko. Benetan, Azpiazu jauna, zure akatsa zuzendu nahi baduzu, nik uste dut gaurkoa aukera bezala erabil daitekeela. Lehenik eta behin, uste dut komenigarria dela hutsegitea modu objektiboan aitortzea adierazpenetan. Ez da ezer gertatzen barkamena eskatzeagatik. "Tira, gaizki ulertu nauzue eta" ziri hori sartu gabe. No. Barkamena eskatu eta kito. Nik ez dut uste interpretazio-tarte handirik dagoenik terrorismoak euskal ekonomian inolako eraginik izan ez zuela interpretatzeko; izan ere, nire ustez, hori nekez uler daiteke gaizki. Alde guztietatik jaso dituzu kritikak, Azpiazu jauna. Gobernuaren ordezkariarenak, baita Euzko Alderdi Jeltzaleko kide ospetsuenak ere, gizarte osoarenak. Eta hori kezkagarria da. Iruditzen zait, hein batean, dirudienez zuk beti minimizatzen ahalegintzeko duzun obsesio horretatik datorrela. Badirudi ontzat eman duzula Ekonomia eta Ogasuneko sailburuaren eginkizuna betiere dela negatiboak izan daitezkeen datuak minimizatzea, edo ekonomiarentzat ezkorrak izan daitezkeen datuak baztertzea, zezena adarretatik hartu, errealitatea onartu eta hura konpontzeko mekanismoak atondu beharrean. Bigarrenik, eragindako kaltea aitortu egin behar da. Euskal ekonomiari egindako kaltea izugarria izan da. Eragindako kaltea −ederki dakizu zeuk, ekonomialaria zara− bi modutara kalkulatu ohi da: lehenik, kalte objektiboa, zuzenbide zibilean sortuko litzatekeen kaltea; eta, gero, lortu gabeko irabazia, irabazteari utzi zaiona. Zein izango litzateke hemen agertzen den kaltea, kalte objektiboa? Ez da erraza zenbatestea −horretan ados egon gintezke partzialki−, baina ikerketa onenek 25.000 milioi euro inguruko balioan zenbatetsi dute. Zuzeneko kostuak, erdibidean geratu ziren inbertsioak, eta abar; 25.000 milioi euro inguru. Eta zuk, orain BPGren portzentaje erlatiboaren datua askotan atera ohi duzunez, noski, erantzun bat ainguratzeko balio dizun datu bakarra baita, bada, aizu, nik uste dut hemen % 10 eta % 20 arteko galerez ari garela. Azterlanek kopuru horiek aipatzen dituzte. Ez da nik asmatua. Bigarrenik, lortu gabeko irabazia. Enpresa batzuek ihes egin zuten, erabaki-zentroek alde egin zuten, langileak deslokalizatu egin ziren, eta logikoa denez, diru-bilketa jaitsi egin zen, eta ondorio negatibo ugari izan ziren guztiontzat. Berriro esango dizut, talde terrorista baten jardunak dakarren tragedia alde batera utzita −nik horretan aitortzen dizut zu beti argia izan zarela zure gaitzespenean−, asko dira galdutako aukerak, Azpiazu jauna: etorri ez ziren enpresa asko, inbertitu ez zen kapitala, irudiari egindako kaltea. Aspalditik zabiltza zu honetan. Ondo baino hobeto dakizu talde guztietatik −gurea ere barne− askotan egin behar izan zirela gestio asko segurtasuna, konfiantza eta abar helaraziz gure lurraldera etortzeko interesa agertzen zuten enpresariei eta, logikoa denez, horretarako oso uzkur zeudenei, geneukan egoeragatik. Egia esan, oso datu objektiboa eta oso zaila da gezurtatzea Euskal Autonomia Erkidegoa Espainiako BPGren % 6,5 zela, % 6,5, gutxi gorabehera. Gaur egun, % 5,9tik edo % 5,8tik behera gaude, gutxi gorabehera. Eta jaisten jarraitzen dugu. Gure ekonomia itzaltzen ari da pixkanaka-pixkanaka. Gero eta biztanle aktibo gutxiago ditugu, gero eta pentsiodun gehiago dago, logikoki. Azkenaldian izan ditugun datuak horiek dira. Eta, egia esan, gure ekonomiak pizgarri bat behar du. Pizgarri bat behar du, Azpiazu jauna. Hirugarrenik, ontzeko asmoa. Esan dugu, akatsa aitortu egin behar dela, egindako mina aitortu. Zein izango litzateke ontzeko asmoa? Eta horretan eskua luzatzen dizugu gure taldetik, Azpiazu jauna: benetako plan bat. Badakit zure hitzaldian zenbaki batzuk dakartzazula prest eta Berpiztu hitza edo esamoldea zenbait aldiz agertuko dela. Badakit Berpiztu planarena esan behar duzula. Bai, gizona, orain edo erantzunean esango duzu. Zuk eta nik badakigu Berpiztu plana merkataritza-marka bat dela, eta Eusko Jaurlaritzak aurrekontu arrunta egikaritzen duen edo ez justifikatzeko, ez beste ezertarako, erabiltzen duena. Autonomia Erkidegoaren ohiko aurrekontuaz aparteko planik ez dago. Eta, bestalde, zuk eta nik badakigu, inbertsioak egikaritzeari dagokionez, hori baita horrelako plan batek eskatzen duena, hemen beti huts asko egiten ditugula. Ez du huts egiten zuen sailak, Ekonomia eta Ogasun sailak, besteek huts egiten dute, zure gobernukidearenak, hor albo batean dagoenarenak, hemen dagoen bestearenak; baina inbertsioek huts egiten dute. Eta zuk badakizu hori. Zuk beti ematen duzu argudio erlatiboa, beti bilatzen duzu gu baino okerrago dabilenen bat hartaz baliatzeko. Ezetz, gizona, % 50 edo % 60koa dela, baina beste alde batzuetan baino hobeto gabiltzala. Ez da horrela. Nik, horregatik, Azpiazu jauna, interpelazio hau aurkeztu dizut, batez ere zentzuzko beta batean zure hitzen inguruan egin omen zen interpretazio txar hori azal dezazun, eta argitzeko aukera izan dezazun. Baina, batez ere, berriro esango dizut, benetako plan bat aurkezteko eskua luzatzen dizugu, berreskuratuko duen benetako plan bat, terrorismoak gure ekonomian eragin dituen egiturazko arazo horietan eragina izango duen benetako plan bat. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24099 |
12 | 140 | 31.03.2023 | EKONOMIA ETA OGASUNEKO SAILBURUAK (Azpiazu Uriarte) | Interpelazioa, Luis Ignacio Gordillo Pérez Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, terrorismoak euskal ekonomian dituen ondorioei buruz | Presidente andrea, sailburua, legebiltzarkideok, Gordillo jauna, egun on denoi. Erantzuten hasi baino lehen, utz iezadazu bidal dezadan mezu bat, inolako zalantzarik gabe gaur argi geratzea nahiko nukeena, beste edozeini gailentzea nahi dudan mezua; duela astebete helarazi nahi izan nuen mezua da, antza denez modu egokian egiten asmatu ez nuena: hamarkada bateko barne-produktu gordin guztiak ere ez du giza bizitza bakar eta ordezkaezin baten galerarekin alderatzerik onartzen. Lehen ere esan dut, eta berresan egingo dut, barkamena eskatzen diedala nire hitzei emandako interpretazio txarrak −gauza asko esan nituelako nik− mina eragin ahal izan dietenei. Hamarkada bateko barne-produktu gordin guztiak ere ez du konparaziorik onartzen giza bizitza bakar eta ordezkaezin bat galtzearekin. Nire hitzek eragindako gaizki ulertuarengatik mindu ditudanei barkamenik zintzoena eskatu nahi diet. Eskertzen dizut joan den ostiralean esandakoak eragindako nahasmena argitzeko ematen didazun aukera. Bihar beteko dira 42 urte Eusko Jaurlaritzan lanean hasi nintzela. Horietatik 16 Diputatuen Kongresuan eman ditut, Euzko Alderdi Jeltzalearen ekonomia-bozeramailearen lanetan. Eta benetan esaten dizut han ere oso une gogorrak eta izugarriak bizi izan ditugula. Bistan denez gertu-gertutik ezagutzen dut terrorismoaren eragina, Gordillo jauna. Eskarmentu handia dut, eta urte askotakoa ildo horretan. Mehatxuak, estortsioak, tratu txarrak, erailketak jasan dituzten lagunak baditut. Zorionez, gaur egun politika egin dezakegu etorkizunari begira, jasan eta sufritu behar izan genuen zama hilgarri hori gabe. Ez dut uste euskal gizartearentzat positiboa denik terrorismoa gure orainaren protagonista bihurtzea, ezta hitzez ere. Euskal gizarteak bizi behar izan duen giza drama gailentzen da ETAk eragin ahal izan duen edozein ondorio ekonomikoren gainetik. Horrela esan nuen neure hitzaldi publikoan. Jaurlaritzak biktimekiko duen konpromisoa zalantzarik gabekoa da guztiz. Eta neure konpromiso pertsonala ere hala izatea espero dut. Eusko Jaurlaritzak biktimekiko duen konpromisoa ezin da zalantzan jarri. Eta espero dut nire konpromiso pertsonala ere ez zalantzan jartzea. Duela bost urte, Ogasun eta Ekonomiako sailburu nintzela, garai hartako Eusko Jaurlaritzak euskal enpresaburuak aintzatesteko ekitaldi bat antolatu zuen, eta bertan esanda utzi genuen −eta hitzez hitz irakurriko ditut lehendakariaren beraren hitzak−: "Hamarkadatan markatik kanpokoa pairatu zuten pertsonei eta familiei gure erabateko babesa. Behar-beharrezkoa da gogoratu eta gertatutakoaren memoria kritikoa lantzea". Jarrai dezadan irakurtzen: "Hamarkada askotan ETAk hil, mehatxatu, estortsionatu, bahitu eta jazarri egin zuen. Ez ditugu ahaztuko pertsona horien sufrimendua eta oinazea, askotan bakardadean eta isilik eramana. Ez dago inolako arrazoi edo kausa politikorik giza eskubideen, pertsonaren duintasunaren eta bizitzaren balioaren gainetik jarri behar denik. ETA amaitu da eta ez du ez orainik ez etorkizunik gure gizartean. Printzipio etikoen eta balio demokratikoen defentsan jarraitutasuna eta irmotasuna izan ziren garaile. Eta zeregin horretan enpresaburuak eredugarriak izan dira". Hitz horiek eta ekintza hark islatzen zuten konpromiso publikoa goitik beheraino izenpetzen ditut. Konpromiso pertsonal, instituzional eta politiko hori ez dugu inoiz baztertuko. Horrelako ekimenei esker, euskal gizarteak ezagutzen eta aitortzen du euskal enpresaburuek jasan zuten sufrimendu bidegabea. Horrelako ekimenei esker ezagutzen eta aitortzen dugu haiek egindako ahalegina eta herriarekiko konpromisoa. Gobernu honek eskertu egiten du, unerik gogorrenetan ere, berun-urteetan, enpresaburuek tinko jarraitu zutelako beren lanpostuetan, enpresa handi, txiki edo ertain, autonomo edo kooperatibista profesionalen burutzan, aberastasuna eta enplegua sortuz egunez egun. Berriro ere, gure esker ona. Gordillo jauna, utz iezadazu jar dezadan nire arreta alor ekonomikoan. Terrorismoak norabide batean edo bestean duen eragina neurtzeko ezintasuna, hura neurtzeko ezintasuna, eta gogoratuz ekonomia, Carlylek zioen bezala, zientzia goibela dela −oraingo honetan, inoiz baino gehiago−, bere sorreran zientzia moraltzat hartua izan zena, eta zama astun horren benetako dimentsio bakarraren aurrean, bere dimentsio moralera itzultzen gaituela. Joan den ostiralean, Merkataritza Ganberak antolatutako jardunaldi batzuen barruan, ETAren jarduerak sortu zuen egiturazko arazoa, bereziki inbertsioaren alorrean, gainditzen lagunduko digun plan berezi bat abian jartzeko eskatu zidaten −zuk gaur zeure interpelazioan oraintxe bertan proposatzen didazun gauza berbera−. Proposamen horri nik eman nion erantzunak egundoko polemika sortu du, nire ustez, erabat neurriz kanpokoa den erreakzioa, eta jakina, niri min handia eman didana pertsonalki. Baina ez da hori garrantzizkoa, terrorismoaren aurrean dudan jarrera eta horrek ekonomian duen eragina zalantzan jarri ere jarri baitira. Zorionez, hamarkada bat baino gehiago da terrorismoa amaitu zela, eta guzti-guztiok eskertu dugu hori, are gehiago hura zuzenean pairatu zutenek. Terrorismoak enpresaburuak Euskaditik kanporatu zituela, inbertsioa urrundu zuela eta, beraz, ekonomian eragin negatiboa izan zuela esatea errealitate bat egiaztatzea besterik ez da. Ekonomialaria naizen heinean dudan ikuskeraz baliatuko naiz ETAren indarkeriaren eta ekonomiaren bilakaeraren arteko harremana balioestea ahalbidetuko duen ebaluazioa egiteko aukera lantzeko, bai eta terrorismoa bezalako fenomeno bat ekonomiatik isolatzeko ere, haren eragina neurtu ahal izateko; are gehiago haren bilakaeran aldi berean eragina zuten faktore asko eta asko zeudenean. Dakizuenez, ekonomian, unean uneko errealitateak baldintzatzen ditu haren bilakaera eta etorkizuna, eta ez dago zalantzarik errealitate hori txarrerako eraldatu zela. Hala ere, nabarmendu nahi izan nuena, ikusten dudanez oso arrakasta gutxirekin oraingoz, izan zen euskal gizarteak, enpresek, enpresaburuek, langileek, erakundeek eta herritarrek errealitateari aurre egin ziotela horri, eta guztion artean terrorismoak ekonomian duen eragin negatiboa minimizatzea lortu genuela. Diktadorea hil ondoren, eta demokrazia ezarri ondoren, Autonomia Estatutua bozkatu eta onetsi ahal izan genuen, lehen Eusko Legebiltzarra, lehen Eusko Jaurlaritza eratu, Ekonomia Ituna berreskuratu, forualdundiak martxan jarri; hau da, autogobernua abian jarri genuen. Diktadorea hil ondoren eta demokrazia ezarrita, Autonomia Estatutua bozkatu eta onartu ahal izan genuen, lehenengo Eusko Legebiltzarra eta Eusko Jaurlaritza eratu, foru-aldundiak martxan jarri eta abar. Hau da euskal autogobernua martxan jarri genuen. Horri esker, bizi genuen errealitateari aurre egiteko neurri egokiak hartu ahal izan genituen. ETAren terrorismoak nabarmenki baldintzatzen zuen errealitatea zelarik. Nioen bezala, 1980ko apirilean demokraziaaldiko lehen Eusko Jaurlaritza eratu zen, petrolio-krisi larri baten erdian, eta horrek hondoratu zituen enpresa eta sektore handiak, ordura arte Euskadin enblematikoak izanak zirenak. Siderurgiaz, ontzigintzaz, metalezko produktuez ari naiz. Une horretan, elkartu ziren inflazio handiko abagune bat, goreneraino joanda zebilen langabezia, bi kasuetan % 20tik gorakoa, eta terrorismoa. Gai izan ginen errealitate horri, industriabirmoldaketaren errealitateari, aurre egiteko, programa eta plan espezifikoen bitartez. Eusko Jaurlaritzak, besteak beste, 3R programa eta beste hainbat abiarazi zituen, hala nola klusterren politika, I+G+b politika, nazioartekotzea, gure enpresen modernizazioa, guztiok ezagutu ditugun eta gaur egunera arte iraun duten horiexek. Une bakoitzean errealitate ekonomikoa, baita terrorismoaren errealitatea ere, kontuan hartuta, Jaurlaritzak eta foru-aldundiek gogotik jardun zuten, egoera haren ondorioak samurtzeko aritu ginen: gure enpresak salbatzeko eta gure enpresaburuak eta kaltetutako gainerako herritarrak defendatzeko. Fiskalitatea ere enpresaren zerbitzura jarri zen, besteak beste, enpresak abian jarri, inbertitu eta aurrera ateratzen dituzten pertsonei laguntzeko neurri ausartekin eta arriskutsuekin terrorismoaren eragina konpentsatzeko. Gobernua eta foru-aldundiak irmo aritu ziren egoeraren eraginak arintzeko. Fiskalitatea ere enpresaren zerbitzura jarri zen neurri ausart eta arriskutsuekin, besteak beste, terrorismoaren eragina konpentsatzeko. Autogobernua eta enpresaburuak protagonista garrantzitsuak izan ziren gure ekonomian eragin negatiboa minimizatzeko. Erabateko errekonozimendua bihoakie gure aldetik, nire aldetik. Horixe adierazi nahi izan nuen Merkataritza Ganberan, eta horixe da gaur adierazi nahi dudana. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/4847b8e9-d4e7-43e2-a996-2d7cf139c981 | parl_eu_24100 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.