legislatura stringclasses 4 values | id stringclasses 180 values | fecha stringdate 2012-11-20 00:00:00 2023-12-12 00:00:00 | speaker stringclasses 314 values | party stringclasses 11 values | topic stringlengths 0 767 | text stringlengths 3 64.2k | language stringclasses 1 value | url stringclasses 461 values | unique_id stringlengths 9 13 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
12 | 124 | 16.12.2022 | OTERO GABIRONDO | EH Bildu | Interpelazioa, Mikel Otero Gabirondo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehenengo lehendakariorde eta Segurtasuneko sailburuari egina, suhiltzaileen hautaketa-prozesuaren egoeraren inguruan | Bai, eskerrik asko, mahaiburu andrea. Lehenengo agurra tribunara egingo dut. Egun on eta ongi etorriak Araba eta Gipuzkoako suhiltzaileei. Eskerrik asko zuen eskubideak aldarrikatzeagatik, eta, batez ere, zuen eguneroko lanagatik, guztioi segurtasuna emanez. Agian beste inori inporta ez zaion urteurren batekin hasi nahi dut gaurkoa; izan ere, justu aste honetan betetzen dira 20 urte Gasteizko suhiltzaile-zerbitzuan lanean hasi nintzenetik, eta bertan ia 15 urte zoriontsu emana naiz, hemen guztiok dakiten moduan. Gaur, neurri batean, Euskal Herria Bilduko legebiltzarkide gisa baino, saiatuko naiz zuen lankide moduan zuen haserrea hemen islatzen, zuen galderei erantzunak bilatzen, lehendakariorde eta Segurtasuneko sailburua interpelatuz. Erkoreka jauna, egun on. Ez dakit zuk oposiziorik egin duzun sekula. Egin izan baduzu, oposizioak prestatzea oso gauza zaila dela, edo ez dela nolanahiko kontua jakingo duzu. Nik batzuk eginak ditut, eta guztiak suhiltzaileen lanarekin eta suhiltzaile-karrera profesionalarekin lotuak. Eta, baita ere, oposizioak negoziatu ditut eta oposatzaileei formakuntza eman diet. Ondo ezagutzen dut gaia, eta esango dizut gogorra dela suhiltzaile-oposizio batzuk prestatzea. Suhiltzailea izateko hilabete luzez, askotan urte luzez prestatu behar da, ikasi behar da legediaz, suhiltzailelanari loturiko kontu anitzez, geografiaz, kallejeroak, hainbat zerbitzutan kamioi-gidaritza frogak gainditu behar dira, ofizio ezberdinetako frogak. Gutxi balitz bezala, ariketa fisiko eta froga fisiko gogorrak. Eta hori guztia lehia bizian egiten da, lanpostu estimatua baita suhiltzailearena. Sakrifizio handia da aurkezten diren guztientzat. Eta askok beste lan batekin, beste betebehar batzuekin −familiarekin, guztiarekin− uztartzen egiten dute. Eta ez da gozoa izaten. Inbertsioak ere egin behar izaten dira: kamioi-gidari baimena atera, askotan akademiak ordaindu eta abar. Y lo último, lo último que quiere una persona que oposita a una plaza de bombero o bombera −a cualquier puesto, en realidad− es que después de todos los esfuerzos se encuentre ante una oposición injusta, ante una oposición opaca, una oposición arbitraria, una oposición donde reina la improvisación, donde se discrimina, donde no se respetan los derechos lingüísticos. Una oposición, en definitiva, llena de irregularidades es lo que no quieren, que sea chapucera. Porque todo esto, todo esto, está pasando. Eta azalduko dut. Baina, aurretik, ohar bat: askok jakingo duzue −batzuek agian ez− suhiltzaileofizioa nahiko atomizatuta dagoela gurean. Sei zerbitzu nagusi daude, Bizkaia, Gipuzkoa, Araba, Donostia, Gasteiz eta Bilboko zerbitzuak ditugu. Eta suhiltzaile-zerbitzuak ez dira Jaurlaritzaren eskumena, baina, Arkautek oposizio bateratua antolatu duen neurrian, Jaurlaritza ere suhiltzaileekin inbolukratua dago. Ez zuten nahi ez langileek, ez ordezkariek, ez zerbitzuek Arkautek oposizio hau exekutatzea. Ez dira batu oposizio bateratu honetara ez Gasteiz, ez Bilbo, ez Donostia, ez eta Bizkaiko zerbitzuak ere. Araba eta Gipuzkoako zerbitzuak bai, ordea. Eta suhiltzaileak han ari dira kexatzen, diputazioetan badago zeresana zerbitzuen inguruan eta erabakien inguruan. Ni ez naiz diputazioen paperaren inguruan arituko, baina Arkautez bai. Hemen, hori dagokit. Eta bazegoen beldur bat Arkauterekin oposizioestiloaren inguruan, Arkauten egiteko moduen inguruan, nolabait ere Arkautek trokeladora bat eta bakarra izan baitu historikoki: poliziarena, ezta? Poliziak egiteko trokeladora. Eta suhiltzaileen lehen oposizioa izanda, arriskua zegoen ea oposatzaile hauek nolabait ere conejillo de indias moduan tratatuak izango ziren. Eta beldur hori, beldur hori egikaritzen ari da eta gertatzen ari da. Eta aldrebeskeriaz betetako oposizio baten aurrean gaude dagoeneko. Diseinuaren inguruan, lehendabizikoa: irizpidea nork, nola markatu du? Zerbitzuak, Arkautek? Langileen ordezkariekin hitz egin da, sindikatuekin negoziatu da? Ez da egin. Azterketen pisua, azterketen pisua non dago? Suhiltzaileen lanari lotuta egon da pisua? Ez dirudi, orain arte behintzat. Eta adibide bakarra jarriko dut. Gaitegi teorikoan 48 galdera besterik ez dira egin, eta aptitudeen psikoteknikoan dagoeneko 64 galdera egin dira. Eta, hemen, lehendabiziko arazoak ere sortu dira. Azterketa teorikoan, geografiaren arloan, aukeraketa bat eman zen, ea Arabako edo Gipuzkoako geografiari buruz erantzun behar zen, gero zerrenda berdinean egoteko, jakin gabe non lan egingo duten oposizio hau gainditzen duten suhiltzaileek. Beraz, diskriminatzailea izan da. Galdera desberdinak, zailtasun desberdinetakoak izan dira. Psikoteknikoak baztertzaileak izan dira, kanporatzeko modukoak. Eta hau ere dagoeneko argi dago aldrebeskeria bat dela. Ikusten ari gara zerbitzu gehienetan kentzen ari dela, eta ikusten ari gara nola suhiltzaile berdinak, pertsona berdinak, oposizio desberdinetan gai edo ez gai ematen duen egunaren arabera. Beraz, ez du ondo neurtzen suhiltzaile baten gaitasuna. Se hicieron psicotécnicos de aptitud, cuatro pruebas con 16 preguntas cada una. Y, en concreto, un psicotécnico de aptitud mecánica −que es un foco de una de las polémicas− en la que había 16 preguntas a contestar en siete minutos. Y se le fue la mano a Arkaute con la dificultad −y ahora explico esto−. Pero no solo eso, había también un psicotécnico de aptitud verbal, eta hemen ez da ematen aukerarik ariketa hau euskaraz egiteko. Ez dira bermatzen eskubide linguistikoak. Azterketa egiten da azaroaren 26an, Euskaraldian, eta ez da ematen eskubiderik euskaraz egiteko. Bikaina, zuena. Kalifikazioak etortzen direnean, hemen ikusten da egon den deskalabrua, ze oposizioaren oinarriek ez zuten zehazten nola kalifikatuko ziren. Eta hori azaroaren 21ean publikatzen da. Eta esaten da psikoteknikoen 64 galderetan puntuazio erdia lortu behar dela, gutxienez 32 puntu. Hori publikatzen da. Eta hurrengo egunean esaten da −aurreko komunikazioa anulatu gabe− lau froga psikoteknikoak banan-banan gainditu behar direla; hau da, froga bakoitzeko 16 puntuetatik 8 atera behar direla. Baina kalifikazioak ez dira egiten ez 21eko eta ez 22ko irizpideen arabera, irizpide berri bat asmatzen da. Noiz? Konturatzen direnean 1.170 pertsonatik % 85 kanpoan geratu zaiela. Hau da, 182 gelditzen zaizkie 1.170etik. Publikatu ziren azken irizpideen arabera, nonbait gutxi iruditu zitzaien tribunalekoei −eta hala da−, eta orduan rebaremazio bat egiten da. Eta gehien suspenditu den frogan, 16 puntu horietatik 8 atera beharrean, nota altuenaren erdiarekin pasea ematen zaie. Sacándose el criterio completamente de la manga, ya que por escrito constaba otra cosa. Es decir, se publica un criterio de calificación, después se publica otro criterio sin anular el anterior, para terminar valorando de una tercera manera diferente. Vamos, niquelado ha quedado. Eta modu horretan, aprobatuak 182tik 287ra igotzen dira; hau da, % 15etik % 24ra. Eta, orain, ez daude bakarrik haserre suspenditu dutenak, baita ere haserre daude aprobatu dutenak, lehiatzaile gehiago sartu zaizkielako. Eta lanean zeuden interinoen gehiengo bat kanpoan geratu da; hauetariko gehienak psikoteknikoetan ezgai moduan erorita −como no aptos− urteetan beren lana ondo egin eta gero. Eta hau guztia gutxi balitz bezala, alegazioak aurkezteko hiru egun ematen dira, eta hiru egun horietatik, bi egunetan koadernoak ez dira agertzen eta azkeneko egunean agertzen da galdera teorikoen koadernoa, eta psikoteknikoa ez da agertu ere egiten. Aldrebeskeriak bata bestearen atzetik, Erkoreka jauna. Eta ez da nolanahiko kontua. Urteak eta urteak prestatzen eta lanean ibili den jendearen bizitzaz ari gara. Oposizioa oraindik ez da amaitu. Hauek lehen eta bigarren froga besterik ez ziren, pertsonalitatepsikoteknikoak daude, frogak fisikoak daude. Oraindik asko, bide asko dago hanka gehiago sartzeko. Uste dugu deskalabru baten aurrean gaudela eta ondorioak dituela. Ondorioak ditu oposiziogileetan eta, baita ere, suhiltzaile-zerbitzuetan −eta honi buruz gero hitz egingo dut−. Kontua da, zer egingo duzu hau guztia konpontzeko? Zer balorazio egiten duzu? Noren ardura da hau guztia? Eskubide urraketa hauek nola konponduko dituzu? Nor da erantzulea? Zer egingo da hemendik aurrera? | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23901 |
12 | 124 | 16.12.2022 | LEHENENGO LEHENDAKARIORDE ETA SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (ERKOREKA GERVASIO) | EA-NV | Interpelazioa, Mikel Otero Gabirondo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehenengo lehendakariorde eta Segurtasuneko sailburuari egina, suhiltzaileen hautaketa-prozesuaren egoeraren inguruan | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Otero jauna. Oposiziorik egin ote dudan galdetu didazunean zure interbentzioaren hasieran, hasieran pentsatu dut galdetzen zenidala oposizio politikorik egin ote dudan. Zuk hemen, Legebiltzar honetan, beti Gobernuaren aulkietan ikusi nauzulako. Baina hona etorri aurretik, 13 urte egin ditut nik Diputatuen Kongresuan eta benetan esan ahal dizut han Gobernuaren aulkirik ez dudala okupatu. Eta han oposizioan egon nintzela. Gero konturatu naiz Administrazioan sartzeko oposiziorik egin ote dudan galdetzen zenuela. Badakit nire azken urteetako irudia batez ere politikariarena izan dela, baina funtsean, nire lanpostua funtzionariolanpostua da. Lakuan baita ere eta hautaketaprozesuak gainditu behar izan ditut nik ere, zure moduan, ez suhiltzaile-lanpostu baterako, beste lanpostu baterako. Beraz, badakit, ondo jakin ere, oposizio bat zer den, eta horretarako zer egin behar den. Eta, oposizioetan, hautaketa-prozesu orotan bezalaxe, batzuk barruan eta beste batzuk kanpoan gelditzen direla irizpide jakin batzuen arabera. Eta hori ezinbestekoa dela, hautaketa-prozesu ororen egitekoa delako hautatzea: nor izango den aukeratua, eta nor geldituko den kanpoan. Aitortu behar dizut zure interpelazioaren testu idatzia irakurri nuenean harridura-puntu bat sortu zitzaidala. Hemen oposizioko talde batek planteatzen duenean Administrazioak bultzatutako hautaketaprozesu baten inguruko gairik edo ekimenik, normalean izaten da akats nabarmenak izan direlako hautaketa-prozesuan: etxekoen alde zerbait egin delako, norbaitek eskua sartu duelako, manipulatu egin delako, filtratu egin direlako eta abar. Baina zure salaketa-idazkian esate zen zorrotzegiak izan garela; hau da, justu kontrakoa, "zorrotzegiak, gogorregiak izan zarete, eta klaro, ondorioa ez da onargarria". Eta horrek hasieran behintzat harridura sortu zidan. Orain, zure ahozko interbentzioan zerbait aberastu duzu. Hemen gauza batzuk esan dituzu nik partekatu ezin ditudanak, eta beste batzuk, logikoa denez, erantzun egokia daukatenak. Eta, edonola ere, hemen, horrelako foro batean, inolaz ere ezin daitezkeenak bideratu, ondo dakizunez, hemen bitartean eskubide asko jokoan daudelako. Auzitegi batek esan balu "hau baliogabetu egin behar da", auzitegiak esaten duena mundu guztiak onartzen du. Baina, hemen, egintza baten berrikuspena bultzatu behar bada, oposizioko talde bateko norbaitek salaketa hau ala bestea egin duelako, horrek ez dauka zuztar juridikorik, eta hori berehala edozein auzitegik atzera bota dezake hemen interesatu asko daudelako, baita ere gainditu dutenak −interinoak izan zein ez izan−. Gauza bi argi utzi behar dira kasu honetan, ezertan sartu aurretik. Bi baino, hiru, zuk esandakoaren haritik hirugarren bat ere bai. Akademiaz hitz egin duzu, eta Akademiaren trokelaz hitz egin duzu. Beno, Akademia ez da Poliziaren akademia. Poliziaren eta Larrialdien Akademia da, Legebiltzar honek duela hamar urte erabaki zuelako. Beraz, larrialdiak ere bere eskumen-esparruan daude. Eta hango teknikariak, han diharduten teknikariak, funtzionario espezializatuak dira hautaketaprozesuetan; poliziak hautatzeko espezializazioa daukate, baina baita ere badakite zer den larrialdietako arduradunak edo langileak hautatzea. Horri buruz ikasi, aztertu dutelako, eta azterketa konparatuak egin dituztelako. Eta badakitelako orain arte suhiltzaileen hautaketa-prozesuetan zer-nolako ezaugarriak eman diren. Hori badakite. Beraz, ez esan Akademiaren trokela, horrek ez dauka batere oinarririk kasu honetan, han funtzionario espezializatuak direlako, baita ere, oposaketa egin dutenak, eta euren lana ontzat daukatelako, horrela hain erraz deskalifikatzeko moduan esateko "trokel erraza" eta poliziegia daukatela esan ahal izateko. Bigarrena. Kasu honetan hautaketa-prozesu baten aurrean geunden, ez kontsolidazio-prozesu baten aurrean. Ez dakit mundu guztia horretaz konturatu den. Ez dakit kontsolidazio-prozesua egiteko baldintzak ematen ziren ala ez, ni horretan ez naiz sartzen, hemen foru-aldundiak izan zirelako horretarako. Dakidana da, argi eta garbi, deialdian horretarako aipamenik ez dela egiten, eta, beraz, horretarako ezinbestean legeria berezi baten babespean jarri behar zen, eta babes hori ez dela deialdian jartzen. Deialdian esaten da: hautaketaprozesu bat izango da txanda librean, turno libre. Beraz, "etxekoak ez direla geratu, tal y cual…". Nik ez dakit etxekoak gelditu diren al ez diren, guretzat, Akademiari dagokionez behintzat, prozesua anonimoa delako. Eta, klaro, halako hautaketaprozesu batean benetan gardentasunez, inpartzialtasunez jokatu ahal izateko, anonimotasuna ezinbesteko baldintza da. Nik ez ditut hemen, nire lagunak, nire betiko compañeroak eta abar, "zuekin nago!". Ni ari naiz prozedura bat defendatzen, ez nire lagunak defendatzen. Esan nahi dut anonimotasunak, inpartzialtasunak eta berdintasunak gardentasuna bermatze aldera garrantzi handia daukatela. Hautaketa-prozesu bat zer den badakit IVAPeko zuzendaria izandakoa naizelako, baita ere, hainbat urtetan. Beraz, hemen, txanda librean konbokatuko hautaketa-prozesu batean gaude. Eta bigarrena: hautaketa-prozesu ororen helburua da hautagaien artean hautatzea; batzuk, behar direnak, hautatu, eta besteak bazterrean utzi. Ezinbestean gertatu behar da hori. Kasu honetan, izena eman zutenek izan ziren 1.479; gero, azterketara aurkeztu ziren 1.170. 114 lanpostu ziren konbokatuta, 114. Beraz, lanpostu bakoitzerako 10 hautagai zeuden, 10 aspirante zeuden bakoitzerako. Eta horixe da, hain zuzen ere, orain arte egin izan dena. Orain −uste dut zuk aipatu duzula−, 287k jarraitzen dute prozesuan; bakante dagoen lanpostu bakoitzerako ia hiru, ia hiru bakoitzerako. Deitutako lanpostu bakoitzeko −esan bezala−, hiru; beraz, oraindik beste 173 bazterrean utzi behar dira ezinbestean, hautaketa-prozesuaren helburua horixe delako, denek ezin dutelako aurrera egin. Hemen ez gaude titulu akademikoak ematen, tituluak azterketetara aurkezten diren guztientzat daudenean bezalaxe. Ez, ez, ez, hemen lanpostuak mugatuak dira eta azterketara aurkeztu dira dauden lanpostuak baino hamar aldiz pertsona gehiago. Hori guztia kontuan izanda, nik ikusten dut hautaketa-prozesua nola gauzatu izan den, huts hori, bestea, ez naiz hor sartzen; horretarako badago erreklamazio-prozesu bat. Eta erreklamazioak aurkeztu dira, eta erreklamazioak aztertzen ari dira momentu honetan Akademian, ze publikatutako zerrenda behinbehineko zerrenda da. Ba, nik esan dezaket, funtsean, emandako urratsak hautaketa-prozesu ororen ortodoxiaren barruan daudela, ortodoxiaren barruan. Deialdia uztailean argitaratu zen, eta deialdia ez zuen Akademiak bakarrik egin, e? Kontuz. Foru-aldundi biekin −inplikatutako bi foru-aldundiekin− adostuta atera zen. O sea, no es del troquel de la Academia. Adostu zen eta bien adostasunarekin atera zen. Bigarrena: inork ez zuen deialdi hori aurkaratu, inpugnatu. Helegiterik ez da aurkeztu. Mundu guztiak ontzat ematen zuen hautaketa-prozesu hori ondo diseinatuta zegoela, ondo zegoela, eta han jasotako probak, han aurreikusitako azterketa guztiak ondo planteatuta zeudela, bidezkoak eta egokiak zirela, kontuan hartuta zer-nolako lanpostuak bete behar ziren. Hirugarrena: deialdian jasotako datuetan oinarrituta, lanpostuen profila egin da eta proba guztiak daude profilaren arabera eginak. Neurtzen diren gaitasunak eta trebetasunak, denak dira profil horren arabera egindakoak. Eta orain arte −zuk esan duzu− bi teorikoak egin dira, lau psikoteknikoak egin dira, eta oraindik psikotekniko bat gelditzen da, eta proba fisikoak gelditzen dira. Beraz, orain arte, behintzat, hautaketa-prozesua ortodoxiaren barruan dago. Akatsen bat dagoela? Norbaitek akatsen bat salatu nahi duela? Oraindik ere akats horiek tribunalaren aurrean planteatzen ari dira −esan bezala−, argitaratutako zerrendak behinbehinekoak direlako. Aztertuko dira, erantzungo zaie −mundu guztiari erantzungo zaio, bakoitzaren alegazioari−, eta horren arabera lortzen diren emaitzek gero lagunduko dute edo behar izango dute edo bide emango dute gainditzen dutenek jarraitu dezaten eta gainditzen ez dutenak bazterrean uzteko eta hurrengo batera sartu ahal izateko. Hautaketaprozesu guztietan gertatzen den bezala. Ez dago hautaketa-prozesu eredu polizial bakarrik munduan; ez dago, ez dago. Norbaitek esaten duela −eta zuk ere era batean edo bestean esan duzu− hemen irizpide polizialak-eta erabiltzen direla, baina hemen erabiltzen diren probarik garrantzitsuenak, gainera, ez dira inoiz erabili poliziak aukeratzeko; inoiz ez. Badago bat, bereziki −agian jende gutxienak gainditu duena− inoiz Arkauten poliziak hautatzeko erabili izan ez dena: gaitasun eta trebetasun mekanikoak neurtzeko aurreikusita dagoena. Hori ez da inoiz erabili polizientzat, polizientzat ez delako beharrezkoa, baina suhiltzaileentzat bai. Rozadurak-eta nola funtzionatzen duten, materialek eta erorpenek nola funtzionatzen duten. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23902 |
12 | 124 | 16.12.2022 | OTERO GABIRONDO | EH Bildu | Interpelazioa, Mikel Otero Gabirondo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehenengo lehendakariorde eta Segurtasuneko sailburuari egina, suhiltzaileen hautaketa-prozesuaren egoeraren inguruan | Pena da azken hau garatzeko denbora ez izana; izan ere, desde luego, ezjakintasun nabarmena erakutsi duzu uste baldin baduzu aptitude mekanikoen proba psikoteknikoan, 7 minututan 16 galdera horiek erantzutean, hor gaitasun bat erakusten dela edo ez dela erakusten, benetan, erratua zabiltza. Eta, benetan, badakit zertaz ari naizen. Edozein kasutan, uste dut kontu garrantzitsuenen inguruan alde egiten saiatu zarela. Eta eskatuko nizuke pixka bat galderei atxikitzea. Ez du balio esateak: "ez naiz sartzen nola egin den". Ze gauza bat da oposaketa nola planteatzen den, zer proba planteatzen diren; hor ados egongo gaitezke edo ez. Ni ez nago ados psikotekniko baztertzaileak edo kanporatzeko moduko psikoteknikoak egotearekin; uste dut dagoeneko erakutsi dutela ez daukatela biderik, baina, hala ere, Arkautek oso gustuko ditu psikotekniko baztertzaileak edo eliminatzaileak. Ez dugu zertan ados egon. Nik hori uste dut, eta suhiltzaileek eta zerbitzuetan orokorrean uste dut horrela uste dugula, injustua delako eta egunaren araberako emaitzak ematen dituelako. Baina ez naiz horretaz ari; ni ari naiz oposaketaren exekuzioa nola ari den egiten, ez oposaketaren oinarriaren inguruan. Eta, de hecho, esaten ari naizena da oposaketa ez dela ari exekutatzen oinarrien arabera. Eta ehunka pertsona inbolukratuak dauden kaleratze baten baitan ari naiz hitz egiten, eta da proba psikoteknikoen zuzenketa nola egin den. Eta berriro esango dizut, azaroaren 21ean irizpide batzuk kaleratzen dira; hurrengo egunean aldatzen dira, aurrekoa anulatu gabe. Eta emaitzak etortzen direnean, aurreikusita ez dagoen rebaremazio bat egiten da, konturatzen direlako eskua joan zaiela eta jende gehiegi kaleratu dutela. Eta hori ez dago oinarrietan. Ez nazazu eraman epaitegietara; epaitegietara joan beharko du joan behar duenak. Guk eztabaida politiko bat egiten dugu. Eta nik galdetzen dizut ea oposizioa exekutatzeko modu horren inguruan zuk zer iritzi duzun. Ze hemen, badaude agindu bat, akordio batzuk eta abar publikatuak daudela, sinatuak daudela eta arduradun batzuk dituztela. Eta ni politikoki ari naiz hitz egiten honen inguruan. Gero, gerokoak. Epaitegiak hitz egingo du, eta arrazoia emango dio bati edo besteari. Batek daki. Ez hori bakarrik. Galdetu dizut ea zer iruditzen zaizun eskubide linguistikoak ez errespetatu izana, eta hainbat suhiltzailek proba psikometriko konkretu bat, hizketakoa, aptitud verbal hori, euskaraz ezin izan dutela egin. Horren inguruan ez didazu tutik ere esan, eta ez zaitez eskapatu. Erantzun iezadazu, mesedez. Ez dakit zein puntutaraino zareten kontziente −edo suhiltzaileak urrutiko zerbitzu bat bezala ikusten dituzuen−, baina hemen deskalabru bat dago, ez bakarrik injustuki kaleratuak izan diren hainbat eta hainbat pertsonen inguruan, zerbitzuetan eta zerbitzuen funtzionamendurako orduan ere. Urteak eta urteak izan dira oposizio normalizaturik izan gabe, eta interinitate-tasa sekulakoa izan da. Eta hemen ez da kontua lagunak ditugun edo ez ditugun lagunak. Hemen kontua da badaudela suhiltzaile batzuk −asko− interinoak direnak, eta, interinoak diren bitartean, behartzen zaie a trabajar como jefes de dotación. Era irregularrean urte asko daramatzaten bitartekoak −hau da, gehieneko denbora gainditua dutenak− dotazio-buru izan daitezen behartu dituzte esku-hartzeetan; eta orain, hara non, ezgai kalifikazioak dagozkie haiei. Ezta? Ezgaiak dira. Aizu, zuk hamar urte eman dituzu hemen lanean, askotan dotazio-buruen lanetan aritu zara, baina orain nik esaten dizut, bost minutuko proba batengatik, ez zarela gai. Ez hori bakarrik, baztertuta utzi ondoren eta ezgaitzat jo ondoren, lan hori egiten jarraitzeko eskatzen jarraituko zaizue, hilabete askotan hori egiten aritu beharko duzuelako. Zer esaten ari zarete, gaitasunik gabeko pertsonak dauzkagula dotazioburuen lanak egiten jendearen bizitzan ondorio larriak izan ditzaketen ezbeharretan? Zentzugabekeria da hori. Ez hori bakarrik. Zer zerrenda gelditzen da orain? Zer zerrenda geldituko da? 350 suhiltzaile baino gehiago daude Araba eta Gipuzkoan, eta gaude dagoeneko 287 aspiranterekin. Zer zerrenda? Nola kubrituko dira hemendik aurrera etorriko diren bakanteak? Berriro egoera berdinarekin gaude. Berriro gertatuko da zerrendak bukatuko direla eta oposiziorik egin gabe eta bakarrik gidabaimenak eskatuta jendea suhiltzaile-lanetan sartzen hasiko garela? Uste dut hobeto izango litzatekeela guztiok, bakoitzak bere partea eta zuk zurea, onartuko bazenute gauzak gaizki egiten ari zaretela. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23903 |
12 | 124 | 16.12.2022 | LEHENENGO LEHENDAKARIORDE ETA SEGURTASUNEKO SAILBURUAK (ERKOREKA GERVASIO) | EA-NV | Interpelazioa, Mikel Otero Gabirondo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak lehenengo lehendakariorde eta Segurtasuneko sailburuari egina, suhiltzaileen hautaketa-prozesuaren egoeraren inguruan | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Otero jauna, nire ustez, deialdiaren oinarriak, funtsean, ondo eta zuzen aplikatzen ari dira. Ez dut esango han ala hemen ustezko hutsen bat egon ezin daitekeenik. Ez dut esango horrelakorik, nik ez baititut prozesu guztiaren urrats guzti-guztiak kontrolatzen. Norbaitek zerbait badaki, azaleratu dezala, planteatu dezala, eta, momentu honetan, erreklamazio-fasean ere, planteatzen ari dira. Eta hori oraindik ez da amaitu. Eta hor aztertuko dira egiten diren erreklamazio guztiak eta eskatzen diren azterketa guztiak. Egia esateko, haserre handia egongo da proba psikoteknikoekin? Bada, gero berrazterketa eskatu dutenak 38 dira, e? 38. Ez dira 200, 300… 38k eskatu dute. Esan nahi dut hemen badirudiela izugarrizko arazoa dagoela, baina 38k eskatu dute, eta denek izango dute aukera eurena ikusteko. Psikoteknikoak ez dituzu gustuko. Ondo dago, baina ez esan gero eta hautaketa-prozesu gutxiagotan aplikatzen direnik psikoteknikoak, e? Justu kontrakoa; gero eta gehiago aplikatzen dira, gaitasun formalez eta prestakuntzaz aparte, mundu guztia ohartuta dagoelako taldeetan integratzeko psikoteknikoa egin beharra dagoela, trebetasunak eta gaitasunak neurtzeko, ea pertsona egokiak diren gero benetan burutu behar dituzten eginkizunak egiteko. Eta hemen, psikoteknikoak, gainera, beharrezkoak dira, baita ere, funtzio berezi batzuez hitz egiten ari garelako. Psikoteknikoa egin behar da suhiltzaileen kasuan, esate baterako, neurtzeko larrialdi-egoera baten aurrean lasaitasunean erantzuteko gaitasunik daukaten ala ez, estresa kontrolatzeko gaitasunik daukaten ala ez, autokontrolik daukaten ala ez. Hori neurtzeko. Ziur aski, Administrazioko bulego batean lan egiteko hori ez da beharrezkoa izango, baina suhiltzailea izateko bai. Horregatik daude. Eta zuk ez dituzu beharrezko izango, baina horrelako hautaketa-prozesuetan espezialista adituak direnek uste dute baietz, eta garrantzitsua dela. Eta nik neuk ere uste dut baietz. Agian, ez, baina… Psikoteknikoen balorazioa ez duzula gustuko. Bueno, zer esango dizut, bada? Hautaketa-prozesu guztiak ez dira mundu guztiaren gustukoak, baina espezialistek egindako hautaketa-prozesu bat da. Ez dut nik egin, ez du sailburuordeak egin. Ez da hori; espezialistek, horretan profesionalak direnek, funtzionarioak direnek, euren oposizioa egin eta gero lanean daudenek egin dituzte. Eskubide linguistikoak. Gauza bat esango dizut: euskaraz egiteko aukera izan ez duen azterketa izan da bat, bakarra, zuk aipatzen duzun hori. Zergatik? Hori ez dagoelako euskaraz. Zergatik ez dago euskaraz? Horrelako psikotekniko bat, normalean, hizkuntza batean egin behar delako. Eta, hizkuntza batean egiten denean, balidatu egin behar da hainbat eta hainbat proba egin eta gero. Eta horretarako behar da, igual, 10.000 edo 15.000 proba egitea, benetan egiaztatzeko neurtu behar duena neurtzen duela. Eta hori gaztelaniaz badago. Baina ez da bakarrik itzultzea; hori euskaraz egindakoa balidatu egin behar da. Balidatze-prozesuetan bagabiltza, baina hori ez da egun batetik bestera egiten den gauza bat; urteak behar ditu eta enpresa espezializatuak behar ditu. Horregatik egin da bakarra, horixe izan da arrazoia, eta arrazoi horregatik, euskaraz oraindik baliozkoa denik ez dagoelako. Eskubide linguistikoa, beraz, ez da inon urratu. Hor, bakarrik, baina ez urratu nahi izan delako, baizik eta horretarako biderik euskaraz, gaur-gaurkoz, oraindik ere ez dagoelako. Gero aipatzen dizkidazu beste datu batzuk, lanari buruzkoak. Eta, klaro, aber, Akademia hautaketa-prozesu batean inplikatuta dago. Gero, suhiltzaileen kudeaketa nola egiten den foru-aldundi bakoitzean ala udal bakoitzean, horretan Akademia ez da sartzen. Gu hemen ari gara hautaketa-prozesu bat kudeatzen, eta hautaketa-prozesu horretan berme guztiak eman daitezen bermatzen. Zuk esaten duzu irizpidea kasu batean aldatu egin zela, bai, baina hori jurisprudentziak onartuta dago −hainbat eta hainbat aldiz, gainera− tribunalaren eskumenen artean dagoela, ikusten denean, esate baterako, azterketa bat gainditu dutenak ez direla nahikoa, hala komeniko litzatekeela prozesuaren arabera baremoa jaistea; orduan notarik altuentzat ez hartzea deialdian agertzen den nota altuena, baizik eta lortu den notarik altuena hartzea abiapuntu, eta hortik, proportzionalki, beste guztiei balorazioa ematea. Hori egin izan da kasu honetan, eta hainbat aldiz egiten da hainbat hautaketa-prozesutan, hainbat hautaketa-prozesutan; hori legezkoa da, balidatuta dago jurisprudentziaren partetik, eta horrek ez dauka batere akatsik berdintasunaren printzipioa neurtzen duelako eta hautagaien, aspiranteen, mesedetan egindako gauza bat delako. Beraz, nik exekuzioa artez eta zuzen ikusten dut, oraindik ere gertatu daitekeenaren arabera. Nik zuzen ikusten dut eta balidatu egiten dut goitik eta behera. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23904 |
12 | 124 | 16.12.2022 | SAEZ DE EGILAZ RAMOS | EH Bildu | Galdera, Eraitz Saez de Egilaz Ramos EH Bildu taldeko legebiltzarkideak bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enpleguko sailburuari egina, Jaurlaritzak elkarrizketa sozialaren bitartez 1.400 euroko gutxieneko soldata sustatzeari buruz | Bai, mila esker, legebiltzarburu andrea. Egun on, Mendia sailburua. Orain dela astebete aurkeztu zenuten emantzipazio-estrategia, eta dokumentuan bertan gazteen emantzipazioa ezintzen duten hainbat baldintza ageri dira, eta horien artean soldata baxuak. Horregatik, sailburua, emantzipazioestrategiaren testuinguruan sustatuko al du Jaurlaritzak elkarrizketa sozialaren bidez 1.400 euroko gutxieneko soldata? | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23905 |
12 | 124 | 16.12.2022 | BIGARREN LEHENDAKARIORDE ETA LAN ETA ENPLEGUKO SAILBURUAK (MENDIA CUEVA) | SV-ES | Galdera, Eraitz Saez de Egilaz Ramos EH Bildu taldeko legebiltzarkideak bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enpleguko sailburuari egina, Jaurlaritzak elkarrizketa sozialaren bitartez 1.400 euroko gutxieneko soldata sustatzeari buruz | Eskerrik asko. Estrategiak dioen bezala, Jaurlaritzak gazteen enpleguaren kalitateari lotutako jarduerak ere proposatuko ditu elkarrizketa sozialerako mahaian, eta ekintza horiek handik aterako dira gizarte-eragileen arteko akordioekin. Horrela, gure eskumenaren aldea bete egingo dugu; izan ere, zuekin partekatzen dugu gutxieneko soldataren igoera gazteentzat, baita gazteak ez direnentzat ere. Suposatzen dut zu ere horretan ados egongo zarela. Eta hori Espainiako Gobernuari dagokio erabakitzea eta lortzea. Eta, dakizuenez, Espainiako Gobernua bere konpromisoak betetzen ari da eta euskal langileak apurka-apurka eskubide gehiago lortzen ari dira. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23906 |
12 | 124 | 16.12.2022 | SAEZ DE EGILAZ RAMOS | EH Bildu | Galdera, Eraitz Saez de Egilaz Ramos EH Bildu taldeko legebiltzarkideak bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enpleguko sailburuari egina, Jaurlaritzak elkarrizketa sozialaren bitartez 1.400 euroko gutxieneko soldata sustatzeari buruz | Mila esker, legebiltzarburua. Mendia sailburua, soldatari dagozkion datuak eskandalagarriak dira, eta hala zehaztu dira. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako gazteen batez besteko soldata netoa, 2010ean, 1.424 euro ziren bitartean, 2021ean 1.297 euro izan dira. Eta, gaurkoan, gutxieneko soldatari buruzko galdera hau dugu, zuek zehazki planteatu duzuelako emantzipazio-estrategian gazteen enpleguaren aldeko akordio bat izango dela eta hori sustatuko dela. Eta egoerak hala behartuta, gazteen baldintza sozioekonomikoek ere aldaketa serio eta erreal bat exijitzen dutela kontuan izanda, argi dugu akordio horretan gutxieneko soldata 1.400 eurokoa izatea sustatu behar dela. Aipatu datuek, kezkagarriak izateaz gain, argi erakusten digute zein den egoeraren argazki zehatza. Eta erakusten dute orain arte egin dena, gazteei dagokien enplegu-politiketan, ez dela nahikoa izan; lan-prekarietateak eta soldata baxuek gazteen lanbaldintzak miserableak izatea eta gazteen bizitza −oraina eta etorkizuna− prekarietatera kondenatzea ekarri baitute. Baina kontrakoa saldu nahi izan duzuen arren orain arte, prekarietatea ez da kasualitatez etorri, eta soldata baxuak ez dira besterik gabe gertatu, horrela, bat-batean. Politika publikoetatik eta Eusko Jaurlaritzatik zehazki ez da blindatu gazteek gutxieneko soldata duin bat izatea. Eta horretarako ekarri ditugu proposamenak, eta asko gainera. Hemen gutxieneko soldata 1.400 euro izatea proposatu dugu, adibidez. Gazteei dagokienez ere, gazteen enpleguratze-plan guztietan oinarrizko soldata 1.400 euro izatea proposatu dugu, edota 1.000-800 euro eskas edo gutxiago kobratzen dituzten ikerlarien gutxieneko soldata 1.400 eurora igotzea ere proposatu izan dugu. Eta zuek, behin eta berriz, proposamen hauei ezetz esan diezue. Orain, azken urte hauetan guztietan gazteriaarloan aisialdi-politikak egin ostean edo hori onartu ostean, orain arte gazteria-arloan estrategia zehatzik egon ez dela onartu ostean, bat-batean esan diguzue emantzipazio-estrategia bat dagoela, eta horrek dena konpondu ahal izango duela. Baina ahaztu zaizue esatea, adibidez, estrategia horretan jaso dituzuen programa eta lerro ia gehienak ez direla berriak. Eta gazteen enplegu-talka plana aipatzen duzue, baina hau jada existitzen da, eta orain arte martxan egon diren programen rekopilazioa besterik ez da. Eta hau da jasangarria eta bideragarria, diru publikoz kalitatezkoak ez diren lan-kontratuak finantzatzen jarraitzea? Agian, Jaurlaritza ere berrikusten hasi beharko da orain arte zer egin den, zertara bideratu den diru publikoa eta, prekarietateak iraun ez dezan, diru hori beste modu batera kudeatu daitekeela ere pentsatu daiteke. Eta interesgarria litzateke emantzipazioestrategian, benetan, gazteen enpleguaren aldeko akordio hori gutxieneko soldata igotzean zentratzea, batez ere arazoaren muinera joko litzatekeelako eta egiturazko aldaketa bat planteatuko litzatekeelako. Batetik, gure 2021erako aurrekontu-akordioan jasotako konpromisoa betetzea ere garrantzitsua delako. Eta, bestetik, iragarri duzuen 25-29 urte arteko laguntza hori −gazteek dituzten diru-sarrera eskasak kontuan izanda− egoera eta momentua salbatzeko beste partxe bat izan ez dadin, benetan egiturazkoa izango litzatekeen arazo bati aurre egin ahal izateko, benetan planteamendu eta neurri sendoa litzatekeelako 1.400 euroko gutxieneko soldata planteatzea, Europako gutun sozialak planteatzen duen bezala. Beraz, borondate politiko falta egongo ez dela suposatzen dugu, edo espero dugu, behintzat, eta jakin nahi dugu ea benetan hau sustatu eta bermatuko den eta gertatuko den. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23907 |
12 | 124 | 16.12.2022 | BIGARREN LEHENDAKARIORDE ETA LAN ETA ENPLEGUKO SIALBURUAK (MENDIA CUEVA) | SV-ES | Galdera, Eraitz Saez de Egilaz Ramos EH Bildu taldeko legebiltzarkideak bigarren lehendakariorde eta Lan eta Enpleguko sailburuari egina, Jaurlaritzak elkarrizketa sozialaren bitartez 1.400 euroko gutxieneko soldata sustatzeari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Zenbait gauza partekatzen ditugu zuen taldearekin −eta askotan hitz egin dugu halakoez, baita tribuna honetan ere−; eta, hain zuzen ere, iruditzen zait Legebiltzar honetan eta Lan eta Enplegu Batzordean partekatu dugula zuen taldearen ekarpenekin landu den Enpleguaren Euskal Estrategia, dakizunez, legegintzaldi honetan eta hurrengo legegintzaldietan Eusko Jaurlaritzak erabiliko duen ibilbide-orria izan behar duena. Bat gatoz, halaber, bai horixe, euskal gazteak hemen gerarazteko dugun premia larri horretan; eta ez dut nik aukerarik galtzen hitza hartzen dudan mintzaleku publiko guztietan hori azaltzeko, baina baita suertatzen naizen foro pribatuetan ere, enpresariekin, adibidez. Eta haiek hemen geraraztea ez ezik, proiekzio profesionala eta, noski, soldata erakargarria haiei eskaintzeaz; izan ere, baldintza horiek betetzen ez badituzu, argi dago ez duzula aukerarik izango, edo beste leku batzuetan bilatuko dituztela aukerak; eta galera izango da guretzat, herrialde bezala. Beraz, premia bat da hori gure ekonomiarentzat. Eta gainera, esango nuke gugandik oso urruti dauden herrialdeek ere ikusten dutela hori: Biden presidenteak duela gutxi onartu zuen arazoa, herrialde askok partekatzen duten arazoa baita talentuaren erronka, eta talentu gazte eta ez horren gaztea erakartzeko lehia. "Pay them more" esan zien enpresaburu estatubatuarrei. Beraz, zuekin ados gaude batez besteko errentaren % 60ko gutxieneko soldataren eskakizuna betetzeko beharrarekin. Pedro Sánchezen Gobernuak darabilen erabakia da hori. Dagokigun eremuan, gutxieneko errenten eremuan, dakizun bezala, gizarteratzeko eta diru-sarrerak bermatzeko euskal sistemaren legea onetsiko dugu datorren astean; eta lehen aldiz barnean hartzen ditu hark bizitza-proiektu independente bat egin duten gazteak, kalteberak direnak, enplegurako aktibo daudenak. Beraz, bai Pedro Sánchezen Gobernutik, bai sail honetatik, hartu ditugun konpromisoak bete egingo ditugu. Urtea amaitu baino lehen, gutxieneko soldataren beste igoera bat egongo da, batez ere gazteei eta emakumeei mesede egingo diena. Eta urtea amaitu baino lehen, zuen taldeak bi aukera handi izango ditu, bi aukera jarraian gure historia hurbilean gazteei emandako laguntza handienarekin bat egiteko: bata, 18 urtetik aurrera diru-sarrerak bermatzeko eskubidearekin bat egitea; eta, bestea, aurrekontuekin bat egitea, gazteen enplegurako programak ez ezik haien prestakuntza-programak ere gehitzen baitituzte eta, zeuk ederki dakizunez, enplegu on bat, kalitatezko enplegu bat eta soldata on bat lortzeko aterik onena baitira. Eta datorren urtean, gainera, aukera izango duzue Euskadin lan-orientaziorako eta lanaktibaziorako eskubidea bermatuko duen lehen enplegu-legea negoziatzeko, ekarpenak egiteko eta onesteko. Eta, batez ere, Elkarrizketa Sozialerako Mahaitik lanean jarraituko dugu, gizarte-eragileen adostasuna bilatuz, gazteengan oso eragin ona izaten ari diren politika publikoak ezartzen jarraitzeko, esate baterako Lehen Aukera, Lan Mentoring, txandakontratuan oinarrituz. Beraz, zuen taldearen ekarpenen zain nago eta, esan dizudan bezala, bi aukera handi dituzue datorren astean. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23908 |
12 | 124 | 16.12.2022 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoan jarduera fisikoaren eta kirolaren arloko lanbideetan sartzeari eta jarduteari buruzko ekainaren 30eko 8/2022 Legeko artikulu eta xedapen jakin batzuk direla-eta Estatuko Administrazio Orokorraren eta Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioaren artean sortutako desadostasunen balorazioari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Eta barkatu galdera honi egin diodan horren sarrera luzeagatik. Egun on, sailburu andrea, sailburuok, legebiltzarkideok. Bien. Espero dut oraingo honetan Garamendi andreak erantzungo didala legebiltzarkide naizen heinean eta, gainera, Kirol Lanbideen Legearen txostengile naizen heinean ere bai; informazio dokumentatua eskatu nionean ez zuelako egin edo ezin izan zuelako. Horregatik, nik uste dut orain argibideak eman ahalko dizkigula, eta jakinarazi ahalko digula zer gertatu den, zer gertatzen ari den kirol-lanbideetan sartzeko eta jarduteko Legebiltzar honen legearekin. Izan ere, argi dago −eta horregatik, txostengilea naizen aldetik, kezkatu egiten nau− zerbaitek huts egin ahal izan duela proiektua egiterakoan, legea lantzerakoan, behin betiko, Ganbera honetan. Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian, 2022ko azaroaren 16koan argitaratu baita ebazpena, 2022ko urriaren 20koa, Lege Garapen eta Arau Kontrolerako zuzendariarena, zeinaren bidez argitaratzen baita Estatuko Administrazioak eta Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioak osatutako Aldebiko Lankidetza Batzordearen 2022ko urriaren 14ko Akordioa; Euskal Autonomia Erkidegoan jarduera fisikoaren eta kirolaren alorreko lanbideetan sartzeari eta jarduteari buruzko ekainaren 30eko 8/2022 Legearen gainekoa den akordioa, 1979ko Konstituzio Auzitegiaren Lege Organikoaren 32. artikuluan aurreikusitako ondoreetarako. Hitza: Konstituzio Auzitegia. Aldebiko batzorde horren barruan hartutako erabakiaren azken helburua da Espainiako Gobernuak aipatu lege autonomikoaren aurka konstituziokontrakotasuneko errekurtsorik ez dezala jarri. Berriro diot: kirol-lanbideetan sartzeko eta jarduteko legea. Hau da, aldebiko batzordearen negoziazio horiek izan behar dute mahai gainean dauden desadostasunak konpontzeko, puntualak ez diren desadostasunak; 1., 2., 7., 8., 9., 11., 12. artikuluei, hirugarren xedapen gehigarriari, zazpigarren xedapen iragankorrari, lehenengo xedapen iragankorrari eta azken xedapenetako hirugarrenari dagozkien desadostasunak omen dira. Hau da, artikulu askori eta kontzeptu askori buruz ari gara. Informazioa eskatu nizun. Informazio-eskaera horri erantzutean ez zen aurkeztu desadostasunak deskribatzen zituen ezer. Horregatik, galdera bat egin nahi dizut: nola baloratzen duzu? Esan iezadazu zerbait desadostasunei buruz. Legebiltzar honetan onetsi baitugu lege hori. Jakinarazi egin behar diguzu zuk. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23909 |
12 | 124 | 16.12.2022 | GOBERNANTZA PUBLIKO ETA AUTOGOBERNUKO SAILBURUAK (Garamendi Landa) | Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoan jarduera fisikoaren eta kirolaren arloko lanbideetan sartzeari eta jarduteari buruzko ekainaren 30eko 8/2022 Legeko artikulu eta xedapen jakin batzuk direla-eta Estatuko Administrazio Orokorraren eta Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioaren artean sortutako desadostasunen balorazioari buruz | Bai, presidente andrea. Sailburuok, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Barrio jauna, zeuk adierazi duzun bezala, joan den azaroaren 16an informazio-eskaera bat erregistratu zenuen, Estatuko Administrazioak 8/2022 Legeaz, Euskadiko jarduera fisikoko eta kiroleko lanbideetan sartzeari eta jarduteari buruzkoaz, planteatutako desadostasunen edukia edo arrazoia jasotzen zuen dokumentua eskatuz. Era berean, Konstituzio Auzitegiaren Lege Organikoaren 33.2 artikuluan araututako Aldebiko Lankidetza Batzordearen bilkuren aktak eskatu zenituen. Eskaera horri emandako erantzunean adierazi nizun itxi gabe dagoen negoziazioaren xehetasunak eztabaida publikora eramateak arriskuan jar lezakeela negoziazio hori interes publikoaren ikuspegitik ahalik eta hobekien erdiestea. Dakizunez, publikoa da, halaber, Estatuko Administrazioak eta Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioak osatutako Aldebiko Lankidetza Batzordearen 2022ko urriaren 14ko akordioa, hizpide den negoziazioari hasiera ematen diona, eta lantalde bat esleitzen duena Aldebiko Lankidetza Batzordeari dagokion konponbidea proposatzeko. Erabaki hori −dakizun bezala−, azaroaren 16an argitaratu zen, aldi berean, Estatuko Aldizkari Ofizialean eta Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian. Hau da, Kooperaziorako Aldebiko Batzordearen helburua da lege jakin baten artikulu batzuen Konstituzioaren araberako interpretazioaz aritzea −kasu honetan Estatuak zalantzan jarri ondoren− eta, hala badagokio, adostasun batera heltzea. Testuinguru horretan egon litezkeen desadostasunak eztabaida publikora ekartzeak, esan dizudan bezala, Barrio jauna, ez lioke batere mesederik egingo aurretik daukagun negoziazioari. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23910 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | BARRIO BAROJA | PV-ETP | Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoan jarduera fisikoaren eta kirolaren arloko lanbideetan sartzeari eta jarduteari buruzko ekainaren 30eko 8/2022 Legeko artikulu eta xedapen jakin batzuk direla-eta Estatuko Administrazio Orokorraren eta Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioaren artean sortutako desadostasunen balorazioari buruz | O sea, que no me va a contestar. Eusko Legebiltzarrera ekartzea, sailburu andrea, eta hizpide den legea landu duten talde parlamentarioei ekartzea ez da eztabaida publikoan aritzea. Uste dut nahastu egin zarela. Alegia, ez dago eztabaida publikorik. Guk eskubidea dugu jakiteko zer dokumentu helarazi dizun Espainiako Gobernuak desadostasunen inguruan. Desadostasunak, berriro esango dizut. Desadostasunak baitaude lehendabiziko artikulutik hasita, hau da, legearen xedean eta helburuan bertan; bigarren artikuluan, aplikazioeremuan; zazpigarren artikuluan, gorputz-hezkuntzako irakasleenean; zortzigarrenean, kirol-monitoreenean; bederatzigarrenean, entrenatzaileenean; hamargarrenean, kirol-zuzendarienean; izendapenen erreserban; profesionalen elkargoko kide egitean eta erregistroan; prestakuntza eta esperientzia egokian; kirol-teknikariaren kualifikazio baliokidean; eskatutako kualifikaziorik gabeko jardun profesionalenean; kualifikazioak beste bide batzuetatik egiaztatzean. Hau da, non daude desadostasuneko elementuak, Garamendi andrea? Esan iezazkidazu, jakinarazi iezaiozu Ganberari. Bestelako kontua da egingo diren negoziazioei buruz hitz egitea. Geroago jakingo dugu akten bidez, haiek ere eskatuko baitizkizut. Baina, esan iezadazu orain, esan iezaguzu orain zeintzuk diren Eusko Legebiltzarrean onetsi dugunarekin zerikusia duten funtsezko elementuak, elementu konstituzionalak, elementu juridikoak. Guri hori esateko betebeharra duzu, hala egin dezazula exijitzen dizut. Bestela, informazio dokumentatuaren beste eskaera bat eginaraziko didazu, oraingoan jakinda desadostasun horiek gainditzeko prozesu bat eta negoziazio bat abian daudela; eta zuk eman egin beharko didazu. Izan ere, ildo horretan, nik eskubidea daukat eta zuk betebeharra duzu; beraz, esan iezaguzu, mesedez, zein diren desadostasun horiek, deskriba itzazu. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23911 |
12 | 124 | 16.12.2022 | GOBERNANTZA PUBLIKO ETA AUTOGOBERNUKO SAILBURUAK (Garamendi Landa) | Galdera, Carmelo Barrio Baroja Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoan jarduera fisikoaren eta kirolaren arloko lanbideetan sartzeari eta jarduteari buruzko ekainaren 30eko 8/2022 Legeko artikulu eta xedapen jakin batzuk direla-eta Estatuko Administrazio Orokorraren eta Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioaren artean sortutako desadostasunen balorazioari buruz | Barrio jauna. Erantzuten ari naiz. Erantzuten ari naiz eta uste dut agian ez duzula erabat ezagutzen honelako prozedura bat nola eramaten den aurrera. Izan ere, kooperazio-batzorde batez ari gara , eta ari gara negoziazio-gune batez. Beraz, negoziazio-gune batean, normala denez, alde bakoitzak bere argudioak eramango ditu bere postura defendatzeko. Kasu honetan, hainbat eta hainbat artikuluren konstituzionaltasuna dela eta. Horretaz ari gara. Zein diren desadostasun-puntuak? Hortxe dituzu aipatzen diren artikuluetan, eta ederki aipatu dituzu zeuk ere, negoziazioak hasteko akordioan horixe agertzen baita. Berriro diot, esan ere azaroaren 29an esan nuen bezala, eta ordutik hona ez da ezer desberdinik gertatu: negoziazio aktiboa da, bi solaskidek parte hartzen duten negoziazioa; eta beraz, uste dut saihestu egin behar dela hori eztabaida publiko bihurtzea. Eta hori guztia, edozein negoziaziori dagokion bezala, negoziazioaren onurarako. Nolanahi ere, duela hilabete azaldu nuen gai bat ekarri nahi dut hizpidera, hau da, Estatuak Eusko Legebiltzar honen araugintzari ezarria dion hiperzaintza horri buruzkoa, horrexen adibide bat baita gaur eztabaidatzen ari garen hau ere. Edonola ere, aurreratu nahi dizut sailburu honek eta bere taldeak ez dugula inolako konstituziokontrakotasunik ikusten, eta guretzat hori dela juridikoki onargarria den interpretazio bakarra; eta beraz, horixe defendatuko dugula. Eta, Barrio jauna, ez izan zalantzarik Jaurlaritza honek irmo defendatuko dituela Legebiltzar honek onetsi dituen arauen legezkotasuna eta zilegitasuna; Ganbera osatzen duten legebiltzarkide guztiek ere halaxe egingo dutela iruditzen zaidan bezala, nola ez, Gernikako Estatutuan Euskadiri esleitutako eskumenen defentsan. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23912 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | GIL VEGAS | Mixto-Ciudadanos | Galdera, José Manuel Gil Vegas Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuari egina, Espainiako Espazio Agentziaren kokapena zehazteko prozesua dela-eta Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuak egindako adierazpenei buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, sailburu andrea; legebiltzarkideok, egun on. Aste honetan jakin da Sevillak hartuko duela Europako Espazio Agentziaren Espainiako egoitza, eta Coruñak Adimen Artifizialaren Espainiako Agentziarena. Lehendabizikoari dagokionez, Eusko Jaurlaritzak Zamudio proposatu zuen haren egoitza izan zedin; eta bigarrenari dagokionez, ez zuen inolako interesik azaldu. Joan den abenduaren 7an, honako hau adierazi zenuen Radio Euskadin, Sevillari egindako esleipenari dagokionez: "Gogaitu gaituena ez da erabakitzeko prozesua bera, baizik eta, nolabait, badirudiela hasiera-hasieratik Sevilla zegoela aurrez hautatuta". Prozesu hau hasieratik Sevillarako izan behar zela justifikatzeko ireki izan balitz bezala, eta "formak bestelakoak" izan zitezkeela justifikatzeko; baina zenioen ez zenuela uste une honetan gai horri buruzko helegiteak pena merezi duenik. Horregatik, sailburu andrea, galdetu nahi dizut: zeintzuk dira zure ustez prozesuaren formak zuzenak ez direla esateko arrazoi zehatzak; zerk pentsarazten dizu hasiera-hasieratik Sevillako hautagaitza aurrez erabakita zegoela; eta zer datu duzu pentsatzeko prozesu osoak aurretiazko erabaki hori justifikatzeko baino ez duela balio izan? Eta zergatik ez du merezi Euskadiri kalte nabarmena egiten dion erabaki hori erreklamatzeak? | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23913 |
12 | 124 | 16.12.2022 | JASANGARRITASUN ETA INGURUMENEKO SAILBURUAK (TAPIA OTAEGI) | EA-NV | Galdera, José Manuel Gil Vegas Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuari egina, Espainiako Espazio Agentziaren kokapena zehazteko prozesua dela-eta Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuak egindako adierazpenei buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Sailburu eta legebiltzarkideok, egun on guztioi. Gil jauna, egia esan, kudeaketa nahiko konplexua izaten ari da agentzia horien nondik norakoa jartzeko momentuan. Eta, gure kasuan, Espainiako Agentzia Aeroespaziala kokatzeko modua ere zurrunbilo horretan dago. Zergatik egiten ditudan baieztapen horiek? Hemeroteka begiratu besterik ez duzu. Ekainean, Madril eta Sevillaren arteko lehia oso sutsua piztu zen −ekainean−, egoitza bat nork hartuko ote zuen erabakitzeko; ministerioak oraindik erkidegookin hitzik egin ez zuenean. Irailean, Andaluziako presidenteak, parke teknologikoen nazioarteko topaketa batean, bertan zeudenen aurrean adierazi zuen Sevillak hartuko zuela agentzia hori. Urriaren 4an, deialdiaren berri eman zen egunean eta agentziaren norakoa hautatzeko irizpideak ezagutu zirenean, Andaluzian zalaparta handia sortu zen presidenteak egindako adierazpenen inguruan, adierazpen horietan baitzioen Sevilla zela kokaleku probableena. Baina prozesu horrekin paraleloan, Trantsizio Ekologikoaren eta Erronka Demografikoaren Ministerioak, sektoreko konferentzia batean, jakinarazi zuen Espainia hautatuko zutela halaber misio industrialen Europako zentro bat kokatu eta bertan hartzeko; eta esparru horretan, Euskadik oso modu aktiboan, oso era proaktiboan, hartzen du parte eta oso ezaguna da Europan. Beraz, Euskaditik zentro hori hartzeko eta martxan jartzeko interes biziena genuela jakinarazi genuen. Ministerioaren erantzuna argia eta zorrotza izan zen. Erabakia hartuta dago, eta Misio Industrialen Europako Zentroa Sevillan jarriko da, arrazoibide gehiagorik zehaztu gabe. Baina Agentzia Aeroespazialaren erabakira itzulita, abenduaren 5ean Sevillan instalatzeko erabakiaren berri eman zen prentsaurreko batean; baina oraindik ez ditugu ezagutzen horren zergatiak. Ez ditugu ezagutzen ebazpenaren argudioak, eta ez dugu horren inguruko jakinarazpen ofizialen berririk. Batere ez. Horregatik guztiagatik, Euskadirentzat albiste txarra dela adierazi da; eta erabakia, gutxienez, arraroa dela. Ez dugu beste ezer pentsatzeko arrazoirik, baina horrela mintzatu gara horregatik. Baina ez gara izan kudeaketaren eta erabakiaren inguruan harridura eta desadostasunak azaldu dituen erkidego bakarra. Hala ere, Euskadi garenez, aurrera begiratzea dagokigu, eta sektore aeroespazialaren aldeko apustu garbia egiten jarraitzea, lehendakariak berak joan den astelehenean adierazi zuen bezala. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23914 |
12 | 124 | 16.12.2022 | GIL VEGAS | Mixto-Ciudadanos | Galdera, José Manuel Gil Vegas Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuari egina, Espainiako Espazio Agentziaren kokapena zehazteko prozesua dela-eta Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuak egindako adierazpenei buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Eskerrik asko, sailburu andrea, zure azalpenengatik. Hala ere, hilaren 7an zuk egin zenituen adierazpenak larriak iruditzen zaizkigu. Espainiako Gobernuari modu interesatuan, subjektiboan eta oinarririk gabe erabaki bat hartu izana leporatzen ari zara. Nik ez dut Sánchezen eta konpainiaren Gobernua defendatu nahi, ezta haien erabakiak justifikatu ere, baina zuk egoera bat sortu duzu non logikoena bailitzateke erreklamazio egokia aurkeztea, Euskadik kaltea jasan ez dezan. Baina, begira, hiri saritua Euskadin ez egotearen zergatiak BOEn argitaratuta daude. Eta gutxi gorabehera esaten dute euskal erakundeek ez dutela hautagaitza landu. Adibidez, langileak lekualdatzeko laguntza espezifikorik ez dela aurkeztu dioenean; eta egoitza mantentzeko eta agentziaren beharretara erabat egokitzeko zenbat diru esleituko den ere ez dela zehaztu dioenean. Aldiz, Sevillak eta Elxek, posizio onenean daudenek, zenbait milioi euro eskaini zituzten. Andaluziako hiriak, gurean ez bezala, hainbeste landu zuen bere hautagaitza, ezen haiek airekonpainia batekin negoziatzera iritsi baitziren Okzitaniako Tolosarekin lotura bat abian jartzeko, han baitago agentziaren egoitza nagusia. Euskal proposamenak, aldiz, Loiutik ateratzen diren hegaldiak bakarrik aipatzen ditu, orokorrean, eta jakina, halakoek ez dute hiri hura zuzeneko helmugatzat. Ez dut astirik horri buruz dauden argudio guztiak aipatzeko, baina, paradoxikoki, euskal proposamena oso ondo landuta zegoela adierazi zenuen zuk, kudeaketa eskasa baino eskasago eta autokritika mailarik txikiena ere ez duen autolausengua uztartzeko darabilzuen joera tradizionalari men eginez. Egia dena da zuek kudeatutako Euskadi, apurka-apurka, bere etorkizunerako funtsezkoak diren trenak galtzen doala, eta atzean geratzen ari dela alor ekonomikoan ere. Eta arestian gertatu den hori beste urrats bat besterik ez da, euskal herritar guztioi eta enpresa guztiei kalte egiten digun degradazio-prozesu horren beste kate-maila bat. Deigarria egiten zait Sánchezen aurrekontuak babesteko enkante politikoan, EAJk, zuen alderdiak, nahiago izan zuela nazioarteko pilota edo surf selekzio bat eduki Europako Espazio Agentziaren egoitza bat baino. Eta horrela gabiltza. Eskerrik asko. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23915 |
12 | 124 | 16.12.2022 | JASANGARRITASUN ETA INGURUMENEKO SAILBURUAK (TAPIA OTAEGI) | EA-NV | Galdera, José Manuel Gil Vegas Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuari egina, Espainiako Espazio Agentziaren kokapena zehazteko prozesua dela-eta Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuak egindako adierazpenei buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Horrela gabiltza, Gil jauna. I+G+b, ez bakarrik Jaurlaritzatik, baita gure enpresa guztietatik ere, gehien sustatzen duen erkidegoa izaten jarraitzen dugu. Goi-mailako berrikuntzako eskualdetzat hartu gaitu Europako Batzordeak, bikaintasun-polotzat, gure ezaugarriengatik. Eta lanean jarraituko dugu, egiten ari garen bezala, Europako baliabideak lortzeko. Badakigu egin ere arrakasta handiagoarekin egin dezakegula norgehiagoka-deialdiak direnetan. Halaxe frogatu da duela gutxi RETECH deialdian bertan; eta Nadia Calviño presidenteordeak haren berri eman zuen joan den asteazkenean, eta bertan aste honetan hautatu diren 11 proiektuetatik bi Euskadiri dagozkio; gainera, liderrak izango gara horietako batean, hain zuzen ere, industria-alorreko adimen artifizialarenean; eta eraldaketa digitaleko gaietan benetan enblematikoak diren proiektuak biltzen dira haren barnean. Landu beharko ditugu zibersegurtasuneko, sektore estrategikoetan baliokateak optimizatzeko eta industrian adimen artifiziala erabiltzeko gaiak. Bi proiektu horiek oso baliabide garrantzitsuak erakarriko dituzte garapen horretarako; eta bai horixe, gure sektore pribatuan gauzak ondo egiten diren seinale dira. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23916 |
12 | 124 | 16.12.2022 | SOTO RODRÍGUEZ | EP-IU | Galdera, David Soto Rodríguez Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, energiaren sektorea aldi baterako zergapetzeari buruz | Egun on, sailburu jauna. Elektrizitate-konpainiei ezarritako kargari buruz galdetzera natorkizu. 3.100 milioiko mozkin garbiak erdietsi ditu irailera arte Iberdrolak; iazko aldi berean baino % 30 gehiago. 3.200 milioiko mozkin garbiak, horiek ere irailera arte, dira Petronorren aldetik; aurreko urteko aldi berean baino % 66 gehiago. Hori guztia energiaren prezioen gorakadaren testuinguruan −ederki dakizun bezala−, inflazio-krisian gaudenean, eta bestetik, jendea gorriak ikusten ari denean; eta administrazioen aldetik ezkutu sozial bat hedatu behar denean, hain zuzen ere herritarrak egoera horretatik babesteko. Ildo horretan, honako hau galdetzen dizut: zein da zuen Gobernuaren jarrera karga horren inguruan? | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23917 |
12 | 124 | 16.12.2022 | EKONOMIA ETA OGASUNEKO SAILBURUAK (Azpiazu Uriarte) | Galdera, David Soto Rodríguez Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, energiaren sektorea aldi baterako zergapetzeari buruz | Bai, presidente andrea. Soto jauna, egun on denoi. Energiari buruzko zergazkoak ez diren ondareprestazio publikoen inguruan Eusko Jaurlaritzaren iritziari buruz galdetzen didazu. Erantzuna erraza da, behin baino gehiagotan esan delako. Filosofia eta oinarri orokorrekin ados gaude. Bidezkoa da −pentsatzen dugu− koiunturalki aparteko onurak lortzen ari direnek onura horien zati bat ematea, eta jasotakoarekin politika publiko gehigarrien bidez pertsona ahulen babesa bermatzea. Bat gatoz aldi bateko energia- eta finantzakargen oinarrian eta filosofian, izan ere, erakunde publikoek −baita euskal erakundeok ere− erantzun eraginkorra antolatu behar dugu, prezioen gorakadak herritar guztiei erakarri dizkien ondorio kaltegarriei aurre egin ahal izateko. Zentzu berdinean, Europa-mailan erdietsi ziren akordioak babesten ditugu. Irailean, EBko estatu kideek petrolio gordinaren, gas naturalaren, ikatzaren eta findegien sektoreetan jarduten duten enpresen etekinen gaineko aldi bateko nahitaezko ekarpen solidarioa finkatzea erabaki zuten. Eta, Europar Batasunaren esparruan lortutako akordio horrekin bat etorriz, iruditzen zaigu Estatuaren karga-arauketak koherentea izan behar duela Europa mailako proposamenarekin. Horrela, EBko estatu kideek elkartasunordainarazpenaren baliokideak diren neurriei eutsi ahal izango diete, baldin eta erregelamenduaren helburuekin bateragarriak badira eta gutxienez dirusarrera alderagarriak sortzen badituzte. Europako proposamenak izaera finalista ezartzen dio kargari, eta horrek esan nahi du diru-sarrera horiek bideratu beharko direla familiei eta enpresei finantza-laguntza ematera, eta elektrizitatearen txikizkako prezio altuen ondorioak arintzera. Hala ere, filosofiarekin eta kontzeptuarekin bat etorriz, behin baino gehiagotan salatu dugu zergazkoak ez diren ondare-prestazio publiko gisa eratu diren zergei eman zaien forma juridikoa. Konfigurazio horrek itunik egiteko aukerarik gabe uzten ditu Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako foruogasunak −eta jakina, baita Nafarroakoa ere−, ordainarazteko, kudeatzeko, likidatzeko, biltzeko eta ikuskatzeko. Beraz, Soto jauna, eta zure galderari erantzunez, bat gatoz aldi bateko energia- eta finantza-kargak sortzen dituen lege-proposamenaren oinarriarekin eta filosofiarekin, baina ez hura artikulatzeko modu juridikoarekin. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23918 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | SOTO RODRÍGUEZ | EP-IU | Galdera, David Soto Rodríguez Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, energiaren sektorea aldi baterako zergapetzeari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Bueno, eskerrik asko erantzunagatik, sailburu jauna. Filosofiarekin bat egiten duzuela adierazia duzue jada jendaurrean iraganean ere, egia bada ere zuek berriro −Diputatuen Kongresuan zuen taldeak egin zuen bezala− Europar Batasunean atxikitzen duzuela hori, proposatuz multinazional horien dirusarreren oinarria −demagun− aintzat hartuko lukeen karga izan beharrean, mozkinen araberako karga izan dadila. Baina zuek, azken finean, karga horren espektatibak urardotu edo, esan dezagun, apaltzearen mende jarri duzue zuen onespena Madrilgo aurrekontuetan. Zuk esan duzunaz gain, ezinezkoa izan dena, Espainiako Gobernuak eta Parlamentuaren gehiengoak ez dutelako hori ontzat eman, karga horren diru-sarreren aurreikuspena 4.000 milioitik 2.000 milioira murriztu duten zenbait kontu ekarri baitituzue zuek mahai gainera. Estatu espainiarrean lortutako irabazien gainean kalkulatzea proposatu duzue, Estatu espainiarretik kanpo lortutako irabaziak alde batera utzita. Bestalde, merkatu arautuan lortutako diru-sarrerak kanpo uztea. Eta, bestetik, orain, Senatuan, zuzenketa berriak planteatu dituzue irabaziak, kasu honetan Petronorrenak, orekatzeari dagokionez, azken lau urteetako galerak ere aintzat hartuz; eta horrela, Petronorri itzuli behar izatera ateratzeko aukera ere gerta zitekeen, duela lau urte izandako galerak kontuan hartuta. Hori guztia gertatzen den bitartean, Jaurlaritzak lankidetza-politika publiko-pribatua gauzatzen du enpresa horiekin proiektu jakin batzuetan. Hau da, alde batetik, Espainiako Gobernuak planteatutako kargak murriztu egin nahi dira, energiaren alorreko krisiaren eta inflazio-krisi honen ondorioak finantzatu behar diren ezohiko testuinguru batean eta, aldi berean, diruz blaitzen dituzue gure herrian proiektu estrategikoak garatu ahal izateko. Eta, horrez gain, esan behar dizut kontraesankorra dela alde batetik esatea karga horren filosofiarekin ados gaudela, eta aldi berean, karga hori biltzeko egitasmoak urardotzen aritzea; gainera, kontuan hartu behar da Legebiltzar honetan bertan interpelazioa egin zitzaizula −eta galdetu ere egin zaizula− zuri aurreko aldi batzuetan, hemen, Euskadin, egoera horri aurre egiteko berezko eskumenak baliatuz kargak edo aparteko eta egoeraren araberako tasa bereziak abian jartzearen inguruan, eta zu beti halakoen aurka agertu zarela. Orain, beste erremediorik geratu ez zaizuelako, Espainiako Gobernuak planteatu duen karga zeuen gain hartu behar izan duzue, eta haren zerga-bilketako asmoak urardotzen ahalegindu zarete baldintza hori jarriz Estatuko Aurrekontu Orokorrak onesteko −eta hori horrela ez bazen, ez zenituzten haiek onetsiko−; eta, nolanahi ere, hemen, horretarako eskumen propioak edukita, ez duzue halakorik egin. Espainiako Gobernuak abian jarri dituen beste zerga-figura batzuen kasuan bezalatsu, zuek hemen ez zarete aurreratu aitzindari izateko, eta ez dituzue haiek aldez aurretik garatu, eskueran dituzuen eskumen propioekin. Ez duzue halakorik egin, horretarako borondaterik ere izan ez duzuelako; izan ere, berriro diot, ez duzue inolako borondaterik eduki horrelako kargarik planteatzeko. Eta, bestetik, espero dezagun karga ez izatea aldi batekoa; izan ere, zeuk esan duzu hemen zure itxaropena dela aldi batekoa izan dadila. Espero dezagun −hala da, jakina, gure talde parlamentarioaren partetik− hala ez izatea, enpresa horien etekinak ikusi eta gero. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23919 |
12 | 124 | 16.12.2022 | EKONOMIA ETA OGASUNEKO SAILBURUAK (Azpiazu Uriarte) | Galdera, David Soto Rodríguez Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, energiaren sektorea aldi baterako zergapetzeari buruz | Soto jauna, berriro diot: euskal erakundeok ondare-pertzepzioaren forma juridikoarekin bat ez gatozen arren, Estatuko Gobernuak −eta haren kide zarete zuek− eutsi egin dio horri. Testuinguru horretan, bada jada denbora bat lanean ari garela Itunaren Batzorde Mistoan adostu dadin, beharrezkoa den moduan, aldi bateko karga horietan Euskadik parte hartu ahal izatea. Ogasuneko eta Funtzio Publikoko Ministerioaren eta euskal erakundeen artean egindako elkarrizketek isla izan dute PSOEk eta EAJk aurkeztu dituzten eduki bereko bi zuzenketatan; haietan proposatzen da xedapen gehigarri bat eranstea, Itunaren Batzorde Mistoan Euskadik energia- eta finantza-kargetan parte hartzeari buruzko beharrezko akordioa ezartzen duena. Horretan ari gara, eta laster akordio bat aurkeztu ahal izatea espero dugu. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23920 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | ESTARRONA ELIZONDO | EH Bildu | Galdera, Josu Estarrona Elizondo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, 'aberatsen' zerga zein energia-konpainien eta bankuen zerga berriak Euskal Autonomia Erkidegoan aplikatzearen inguruan | Egun on, Azpiazu jauna. Jaurlaritzak, zuek, egiten duzuen ezberdintasun sozialei eta pobreziari buruzko inkestaren emaitzetan, EPDSren datuetan, eta Foessak eta Caritasek egindako azken txostenetan ere argi adierazten da desberdintasuna goranzko tendentzia etengabe batean dagoela eta egun indarrean dauden politika publikoak eta politika ekonomikoak ez direla gai izaten ari tendentzia hori aldatzeko. Horregatik, neurriak hartzea ezinbestekoa da aberastasunaren banaketaren norabidean, gehien dutenek gehiago ordaindu dezaten. Eta hori, adibidez, energia-konpainien eta bankuen irabazien gaineko zerga zein aberastasun handien gaineko zerga aplikatuz egitea landu, bultzatu eta akordatu dugu batzuok. Zuek tasa honen filosofia eta oinarriarekin ados zaudete. Beraz, galdera pixka bat aldatuko dut zure erantzuna entzun eta gero. Eta galdetu nahi dizut ea zer egingo duzuen hemendik, zeren eta fondoan ados baldin bazaudete, jakin nahiko nuke ea zeren bitartez edo nola egingo duzuen banketxeek, elektrikek eta aberastasun handiek gehiago ordaindu dezaten. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23921 |
12 | 124 | 16.12.2022 | EKONOMIA ETA OGASUNEKO SAILBURUAK (Azpiazu Uriarte) | Galdera, Josu Estarrona Elizondo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, 'aberatsen' zerga zein energia-konpainien eta bankuen zerga berriak Euskal Autonomia Erkidegoan aplikatzearen inguruan | Presidente andrea, sailburuok, Estarrona jauna, egun on denoi. Lehenik eta behin, zure galderaren zioan zerga hauek onartu direla esaten duzu, baina ez, oraindik ez dira onartu, aurki onartuko direla dirudien arren. Galderari so eginez, galdetu duzu ea Jaurlaritzak zerga berri hauek aplikatuko dituen, eta zehazki erantzungo dizut. Ez, Jaurlaritzak ez ditu zerga hauek aplikatuko, Jaurlaritzak ez baititu zergak aplikatzen, Parlamentu honek onartutako zergak ez badira, behintzat. Ondo dakizuen moduan, eta ekonomia-itunaren sistemaren baitan, foru-aldundiak dira zergak aplikatzen dituztenak Euskal Autonomia Erkidegoan. Hori esanda, eta ulertu nahian honako hau dela galdera: ea euskal erakundeek, zehazki forualdundiek, ordainarazi, kudeatu, likidatu, bildu eta ikuskatuko ote dituzten energiaren eta finantzen alorreko aldi bateko kargak, −dagokien bezala haiek itundu ondoren−, erantzunak ezezkoa izaten jarraitzen du; Gorteetan oraindik onetsi ez den lege horrek ez dituelako karga horiek zerga modura arautzen. Hark arautzen dituenak zerga bidezkoak ez diren ondareprestazio publikoak dira, eta beraz, ez daude itunduaren barnean. Euskal erakundeek egingo dutena da, ordea, itxura guztien arabera, hurrengo egun hauetan onetsiko den testuan aurreikusitako xedapen gehigarria aintzat hartuz, Ekonomia Itunaren Batzorde Mistoan adostu Euskal Autonomia Erkidegoak karga horietan parte hartu ahal izatea. Zergatik? PSOEk eta Bilduk adostu duten zuzenketak aldatzen al zuen ondare-prestazio hori zerga bihurtzeko? Ez, ezta? Bada, horixe da egoera, euskal erakundeek ezin dituztela karga horiek kudeatu. Eta espero dugu xedapen gehigarriak adierazten duena baino nahiko epe laburragoan hitzartzea akordioa. Galderan aipatzen den lege-proposamenean arautzen den zerga bakarrari dagokionez, hau da, fortuna handien aldi bateko elkartasun-zergari dagokionez, foru-aldundiek zerga kudeatuko ote duten galderaren erantzuna baiezkoa da, Konstituzioak, Autonomia Estatutuak eta Ekonomia Itunak berak halaxe agintzen dutelako. Eta, horretarako, Itunaren Batzorde Mistoan akordio bat lortu beharko dugu, beste behin ere Ekonomia Ituna aldatzeko. Eta horretan ari gara orain, Estarrona jauna. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23922 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | ESTARRONA ELIZONDO | EH Bildu | Galdera, Josu Estarrona Elizondo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, 'aberatsen' zerga zein energia-konpainien eta bankuen zerga berriak Euskal Autonomia Erkidegoan aplikatzearen inguruan | Eskerrik asko zure erantzunagatik, sailburu jauna. Eta egia da, agian, Gobernu honi sostengua ematen dion taldeak ere, zu ere alderdikide zaituen talde nagusi horrek, beste jarrera bat hartu izan balu zerga horien, tasa edo karga horien negoziazioetan, ziurrenik, aldatu ahal izango zirela zenbait gai, euskal erakundeek, kasu honetan aldundiek, hemen ondo argitu duzun bezala, aplikatu ahal zitzaten haiek. Baina hain zuzen ere bi jarrera egon dira horretan, bi jarrera egon dira lege horren izapidetze osoan eta eztabaida honetan. Izan ere, batzuk borrokan aritu gara tasa horien eragina oligopolio energetikora eta bankuetara zabaltzeko; eta beste batzuek, bizkitartean, aritu dira haiek urardotzen eta haien inpaktua gutxienera eramaten, adibidez, Iberdrolari eta Endesari egindako faktura 200 milioi gutxituz. Batzuk oligopolio energetikoen aurrean anbizio handiagoa aldarrikatzen genuen bitartean, beste batzuek Senatuan maniobrak egiten zituzten Repsolentzat vip tratamendua lortzeko eta hura tasa horretatik libratzeko. Batzuek aldi bateko tasa horiek 2024tik aurrera mantentzea eta egiturazkoak bihurtzea adostu dugun bitartean, beste batzuek datak ere aipatzen zituzten, baina kasu honetan ordaindu beharreko zenbatekoetan beste mota bateko kopuruak eta murrizketak lortzeko. Eta batzuek tasa eta zerga horiek hemen kudeatu ahal izatea adostu genuen bitartean, beste batzuek −harrokeria eta burgoikeria dezenterekin, esan beharra dago− akordio hori matxuratutako salgaia zela adierazten zuten, izan ere, euskal erakundeek hitzemanda eta adostuta omen zeukatelako; baina gero ikusi da ez zela horrela eta ez duela horrela izatea nahi, ez baita hemen aplikatu ere egin nahi. Zuk ederki esan duzun bezala, aberastasun handien gaineko zerga aplikatuko da, figura berri hori Ekonomia Itunean gehituz. Esan ez duzuna da, dirudienez −agian gaur hemen gezurtatu ahalko didazu−, zuek erabateko salbuespena ezarri nahi duzuela berehala, eta haren ondorioak erabat irendu egin nahi dituzuela. Eskuin-gantxo bikaina da hori, Azpiazu jauna, fortuna handiei ezarritako zerga KO, eraginkortasunik gabe, uzteko. Eta hau guztia, eta zuen jarrera eta zuen posizioa, enpresen irabaziak soldatak baino zazpi aldiz gehiago handitu diren testuinguru batean. Esan den bezala, inflazio ikaragarri batean eta bizitzaren garestitzea betikook pairatzen ari garen honetan; aberatsak gero eta aberatsagoak, eta gizartearen gehiengoa gero eta pobreagoa. Eta horren aurrean, zuek tasa, grabamen, inpostu −deitu nahi duzun bezala− berriak ez ezartzearen alde egiten ari zarete, horien inpaktua minimizatzen, deskafeinatzen, inkluso indarrik gabe uzten. Eta horrek, azken finean, ezkerraren eta eskuinaren artean beti egon den bereizkuntza historikora garamatza, aberastasunaren birbanaketaren bidez gizon-emakume aske eta berdinen gizartea bilatzen dugunon eta egungo statu quo-an klase nagusi eta menpeko klaseak dituen sistema baten betikotasunarekin eroso aurkitzen direnen artean. Horregatik, orain arte bezala jarraitzea ez da aukera bat, ez behintzat guretzat, eta uste dugu neurriak hartzea beharrezkoa dela −esan bezala−, aberastasunaren banaketaren norabidean, gehien dutenek gehiago ordaindu dezaten. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23923 |
12 | 124 | 16.12.2022 | EKONOMIA ETA OGASUNEKO SAILBURUAK (Azpiazu Uriarte) | Galdera, Josu Estarrona Elizondo EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Ekonomia eta Ogasuneko sailburuari egina, 'aberatsen' zerga zein energia-konpainien eta bankuen zerga berriak Euskal Autonomia Erkidegoan aplikatzearen inguruan | Estarrona jauna, ondasun handien aldi bateko elkartasun-zerga hori ondare-zergaren osagarri modura diseinatu da; eta, alde batetik, energia-krisi eta inflazio-krisi garaietan dirua biltzeko helburua du, dirubide handiagoa dutenek ahalegin handiagoa egin dezaten −bai horixe, ados baikaude gehiago duenak gehiago ordaindu behar duela esaten denean−; eta, bestetik, harmonizatzekoa, araubide erkideko autonomiaerkidegoetan ondarearen kargan dauden aldeak murrizteko, batez ere zerga hori erauztea erabaki dutenen eta halakorik erabaki ez dutenen artean legokeena. Dakizuenez, Euskadin badago ondarearen gaineko zerga. Eta, une honetan, Estatuarekin negoziatzen ari gara hitzartu ahal izateko arautzeko gaitasuna izango duen fortuna handien aldi bateko zerga. Ez nuke nik oraindik aurrejuzgurik egingo zuk esan duzun ildoan, hemen ez aplikatzeko nahi dugula zerga hori. Batzar nagusiak eta foru-aldundiak horri buruz zer deritzoten erabaki dezaten utziko ditugu. Akordioa laster lortuko dugu, gure eta Euskadiko zergadunen interesa baita, zergak non eta nola ordaindu behar dituzten jakin eta argiago eduki dezaten. Baina une honetan ezin dugu askoz gehiago esan. Berriro diot: lanean ari gara, negoziatzen ari gara, hizketan. Eta karga energetiko eta finantzarioari dagokionez, argitu behar dizut zure zuzenketak ez diola ezer berririk gehitzen eskudunak diren solaskideen artean izandako negoziazioari, denboramuga izan ezik −muga hori behar izatea ez dugu aurreikusten−; eta ministerioa eta Gobernu honen Ogasuna dira, hain zuzen, solaskideak, euskal alderdiaren eta Estatuaren arteko aldebiko negoziazioa da, laster burutzea espero duguna. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23924 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | GORDILLO PÉREZ | PV-ETP | Interpelazioa, Luis Ignacio Gordillo Pérez Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Hezkuntzako sailburuari egina, euskal unibertsitatesistemari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Bildarratz jauna, egia esan, gutxi hitz egin dugu hemen, Legebiltzar honetan, unibertsitateaz legegintzaldi honetan. Egia da batzordean hitz egin dela apur bat, Gasteizen lege bidez unibertsitate berri bat, Euneiz, ezartzeko baimena onetsi dela eta. Izan ere, lege bidez egin behar den zerbait, eta ez da ohikoa hori eremu konparatuan, hein batean beste irizpide batzuen arabera mugitzen den Parlamentu baten erabaki bihurtzen baitu azken batean horrelako erakunde bat ezarri ahal izatea. Baina horixe da daukagun araudia. Hala ere, jakina, horren ondorioz, gure ordenamenduak funtsezko zeregina ematen dio unibertsitateari gizartearen beraren garapenean. Eta, batez ere, Gobernuari eginkizun garrantzitsua esleitzen dio, kasu honetan sostengua eta laguntza emateko eta, batez ere, unibertsitate-erakundeekin koordinatzeko. Ulertzen dut indarrean dagoena dela 2019tik 2022ra bitarteko Euskal Unibertsitate Sistemaren Plana, orain amaitzen dena, zure aurrekoak, Uriarte andreak, landu zuena. Plan hori antzinako usadiora idatzita dago hein batean, eta mugarriak edo elementu nagusiak izan daitezkeenen bilduma orokor edo generiko bat egiten du neurri batean. Baina, nire ustez, iritsi da garaia −iruditzen zait horretan bat etor zaitezkeela nirekin− gai batzuk eguneratu egin behar direla ebazteko. Sarrera txiki bat egingo dut zertan datzan euskal unibertsitate-sistema, zuk, jakina, ondo baino hobeto ezagutzen duzunak; baina, horrela, zuk zure erantzunean hori kontatu behar izatea aurreztuko dugu, eta gai zehatzagoetara jo dezakegu hartara. Plan horretan izen bitxi bat erabiltzen da euskal unibertsitate-sistemaz hitz egiteko −ekosistemaz hitz egiten da−, ez dakit unibertsitateko irakasleak hein batean fauna bat garelako edo −litekeena−; baina, egia esan, hori bera erabiltzen da orain beste erakunde batzuei erreferentzia egiteko ere; hain zuzen, orain arte funtsean hiru unibertsitatek osatu duten euskal unibertsitate-sistemako gainerako elementuekin parte hartzen, laguntzen eta koordinatzen diren elementuak barnean biltzeko. Euskal Herriko Unibertsitate Publikoa da bat, izatez hiru direna, ia unibertsitate bana delako campus bakoitzean aritzen dena. Autonomia-erkidegoetan unibertsitate publiko bakarra denean, batez ere probintzia aniztunak direnean erkidegoak, praktikan, askotariko unibertsitate-zentro txiki bihurtzen dira azken batean haietakoak, esate baterako Gaztela-Mantxan gertatzen den bezala, zalantzarik gabe zeuk ezagutuko duzun moduan. Deustuko Unibertsitatea dago gero, zaharrena, Elizaren gizarte-ekimeneko unibertsitatea, unibertsitateplanak aintzat hartzen duen bezala. Enpresa industrialen multzo bati, Mondragon Taldeari, lotuta dago gero beste bat, Mondragon Unibertsitatea. Eta, azkenik, Legebiltzar honek onetsi berri duen Euneiz Unibertsitatea daukagu. Horri guztiari Oñatiko Lege Soziologiako Institutua gehitu behar zaio. Eta gero badira ekarpen garrantzitsua egiten duten erakunde batzuk; esate baterako, Ikerbasque, orain, gainera, urteurren garrantzitsu bat ospatzen ari dena. Eta gainera, halaber −nahiz eta batzuetan ahaztu egiten den−, UNEDekin elkartuta dauden hiru ikastetxe baditugu, prestakuntzaren alorrean zerbitzu garrantzitsuak ematen dituztenak; bata Portugaleten, bestea Bergaran −dakizun bezala−, eta bestea hemen bertan, Gasteizen. Eta, gero, BERC zentroak daude, baita ikerketa kooperatiboko zentroak ere, ikerketa-alorreko lankidetzarako eginkizun garrantzitsua dutenak. Horren guztiaren burutzan dugu gure agentzia, Uniqualen ondorengoa, orain Unibasq deitzen dena, zalantzarik gabe zeuk ederki ezagutzen duzun bezala. Unibertsitateak, funtsean, hiru gauza lantzen ditu −dakizun bezala−: irakaskuntza, ikerketa eta transferentzia. Ikerketaren gairi dagokionez, gertatu ohi da gobernuen eskumenak gainjarri egiten direla elkarren artean. Badakizu hori zuk, senataria ere izan zarelako, eta Espainiako Gobernua kontrolatu duzulako. Eta badakizu unibertsitateen eta ikerketaren zatia, zenbait gobernuk Hezkuntzan sartzen dutela −zure kasuan bezala−, eta beste batzuetan banandu ere egiten dela, edo garapen ekonomikoko gaiekin lotzeko, eta abar; eta batzuetan modu autonomoan ere jartzen dela, adibidez gaur egungo kasuan, kasu arraro samarra denean − txundigarria ere bai, estatistikak aintzat hartzen baditugu−, unibertsitateen ministerio bat baitugu, beren-beregi. Baina, egia esan, gai horretan ere gainjartzea gertatzen da, logikoa denez, koordinatu egin behar baita beste sail batekin ere, demagun, garapen ekonomikoko sailarekin; hark indarrean baitauka Euskadiko Zientzia, Teknologia eta Ikerketa Plana 2030, eta haren barnean Euskal Unibertsitate Sistema garatzeko garrantzizkoak diren eta kontuan hartu behar diren zenbait elementu biltzen baitira. Hain zuzen ere, iruditzen zait plan horren berehalako ebaluazioa aurreikusita zegoela oraintxe, aurtengo urtearen erdialdean, 2022ko ekainaren 30ean. Emaitzak iristen direnean jakitea eskatzen dugu, aztertu ahal izateko. Zein da gaur egun dugun egoera? Eta interpelazio honen zergatia, azken batean? Ederki ezagutzen duzu zeuk gaur egun dugun egoera. Bi mugarri nagusi daude. Lehendabizikoa da 2019-2022 aldiko Unibertsitate Sistemaren Plana burutuko dela. Beraz, onetsi egin beharko duzu, plana berregin beharko duzu. Plan hori −zeuk ondo dakizunez− Legebiltzarraren ekimen batetik zetorren, orain hurrengo legegintzaldian batzordean egindako proposamen batzuetatik; eta talde parlamentarioek onetsi zituzten proposamen horien arabera, alor horretan orduan eskumena zuen sailak Unibertsitate Sistemaren Plana landu zuen. Aurten ez dakit zer metodologia erabiliko den; litekeena da zure erantzunean hori argitu ahal izatea. Baina, aizu, egia izanik plana iraungitzear edo ia erabat burututa dagoela, iruditzen zait hurrengo plana nahiko aurreratua, nahiko aurreratua izango duzula; eta uste dut interesgarria dela, agian, haren ildo nagusiak gurekin partekatu ahal izatea. Hori da puntuetako bat, elementu garrantzitsua. Beste elementua, beste mugarria, zein da? Bada, beste mugarria da, bistan denez, Unibertsitate Sistemaren Lege Organiko berria landu duen batzordearen irizpena onestear dela, badakizulako aste honetan bertan onetsi dutela batzordean, eta LOU ospetsua −2001eko LOU historikoa− ospetsua ordezkatuko duena dela. Eta preseski, Euzko Abertzaleak talde parlamentarioari zuzenketa gehienak onartu zaizkiola, ezta? Ez, ordea, talde Popularrari; baina bai Euzko Abertzaleak taldeari. Lege horrek −zeuk dakizun bezala− eragin erabakigarria izango du bai 2004ko Unibertsitate Sistemaren Legean −3/2004 Legean−, bai kalitatea ebaluatzeko agentzia autonomikoetan −gure kasuan, Unibasqen−, lege horrek esleitzen dizkion funtzioengatik, horiek ere nahiko eztabaidatuak izan baitira. Beraz, −esan dezagun−, bi mugarri garrantzitsu daude plangintzaren eta araugintzaren ikuspegitik, nire ustez arreta asko eskatzen dutenak. Eta iruditzen zait zure saila, funts-funtsean, hezkuntzaren lege-proiektuan zentratuta egon dela; nire ustez, nahiko urduri itxaroten baitute hura taldeek. Baina, jakina, unibertsitatearen alderdia ere ezin da atzean geratu. Oso garrantzitsua da, batez ere unibertsitateari dagokionez, urte anitzeko plangintzari eustea; eta, gainera, egin ere segurtasun juridikoko, finantza-segurtasuneko eta segurtasun eta egonkortasun instituzionaleko elementu garrantzitsuekin egitea hori, unibertsitate-zentroei esleitzen zaizkien eginkizun garrantzitsu horiei ekin ahal izateko. Zer gai hartu behar dira kontuan? Batez ere entzutera etorri natzaizu, sailburu jauna, Bildarratz jauna; baina badira garrantzitsuak diren eta kontuan hartu beharko diren elementu batzuk. Esate baterako, horietako bat litzateke edonor ohartzen dela euskal unibertsitate-sistema hein handi batean oinarritzen dela unibertsitate publiko bat edukitzean, eta hark ere, jakina, baditu baldintzatzaile garrantzitsu batzuk. Bada datu garrantzitsu bat, hara: legea erreformatu arte, baina 2001eko lege organikoaren indarraldi osoan, sistematikoki urratu egin da unibertsitate publikoek −dakizun bezala− irakasle funtzionarioen ehuneko jakin bat edukitzeko duten betebeharra. Badakizu % 55 zela hura; lege berriak −batzordetik atera den egungo testua bere horretan onetsiko balitz− esaten du funtzionarioen gehiengoa eduki beharko dela lankontratuko langileen gainetik. Zer gertatu da? Zeuk ondo dakizun bezala, Euskal Unibertsitate Sistemaren Legean, Kataluniako legediarekin egin den bezalaxe, egin dena da doktore kontratatuaren −hau da, lanaldi osoko kontratua duenaren figuraren, lanaldi osoko lankontratudunaren− figuraren barnean berariazko eskala bat garatu dela hiru mailatan. Deigarria da, bi erkidego horiek bakarrik baitute halakorik −besteren bat oharkabean geratzen ez bazait behintzat; baina uste dut bi erkidego horiek bakarrik dutela hori Espainian−, hau da, irakasle atxikiaren figura −horrela deitzen zaio hemen, Euskadin− sortu dute; Katalunian irakasle irakurle deitzen zaio −zeuk dakizun bezala−; irakasle agregatu, gutxi gorabehera irakasle titularraren baliokidea izango litzatekeena. Bi komunitateetan, irakasle osoa, iruditzen zait full professor delakoaren itzulpena izango zatekeela, ingelesez katedradunari deitzen zaiona; eta gero irakasle katedradun kontratatua, Katalunian esaten zaion bezala. Eskala eta karrera akademiko mota hori funtzionario-karrerarekin gainjarri da, unibertsitateak, une jakin batean, irakasle agregatuaren bidea indartzea erabaki zuelako −agian baita epaimahaiak aukeratzeko moduagatik ere− unibertsitateko irakasle titularraren figurari dagokionez. Argi dago gorabehera horri men egin behar zaiola legea bete ahal izateko. Unibertsitate Ministerioaren datuen arabera, Euskal Herriko Unibertsitatean Irakasle eta Ikertzaile direnen artean % 42,5 baino ez da funtzionarioa; eta bide batez, gutxienez erdia gehi bateraino iritsi beharko da araudi hori bete ahal izateko. Eta, bestalde, nik uste dut gai garrantzitsuak badaudela langileak sendotzeari dagokionez ere. Irakaskuntzaren alorrean ere, argi dago jarraitu egin behar dela; erronka handiak daude horretan irakaskuntza birtualarekin zerikusia dutenak, irakaskuntzaren kalitatea handitzearekin eta hobetzearekin, nazioarteko eta nazio mailako beste unibertsitate batzuekin batera ematen diren tituluekin, eta abarrekin. Eta ikerketaren alorrean ere −lehen txanda hau amaitu aurretik− oso garrantzitsua da sailak kontuan hartzea Euskadin dauden unibertsitate guztiek, publikoak, gizarte-ekimenekoak nahiz pribatuak izan, aurrerantzean izango duten betebeharra, azken batean, beren aurrekontu osoaren % 5, gutxienez, ikerketa-plan propio batera bideratu beharra. Galdera sorta bat da, sailburu jauna, eta besteren bat ere bada, nire uste oso interesgarria liratekeenak zuk gaur hemen argitu ahal izatea. Benetan eskertuko dizut. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23925 |
12 | 124 | 16.12.2022 | HEZKUNTZAKO SAILBURUAK (Bildarratz Sorron) | Interpelazioa, Luis Ignacio Gordillo Pérez Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Hezkuntzako sailburuari egina, euskal unibertsitatesistemari buruz | Legebiltzarreko presidente andrea, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on. Gordillo jauna, benetan esango dizut plazerra dela zuri entzutea eta, gutxienez, tonu honetan unibertsitatearen inguruan ere erreflexionatzea eta eztabaidatzea. Dakizunez, Europako Batzordearen ikuspegia da Europako hezkuntza- eta kultura-politiken erantzukizuna ez dagokiela soilik Batasun-kide diren estatuei, baizik eta Europan erregioek duten zeregin garrantzitsua aintzat hartzen dela; eta batzordearen beraren zeregina ere −osagarritzat jotzen duena− hauspotu da, besteak beste, goi-mailako hezkuntzan, horixe baita zure interpelazioaren xedea. Europako Batzordeak urteetan hezkuntzaren arloan eskumenak dituzten administrazioen eginkizuna osatzeko betekizun garrantzitsua izan du. Horrela, esate baterako, bere 30 urteetan Erasmus programak −2014tik Erasmus+ deitzen denak− 9 milioi pertsonari eman die beste herrialde batean, nagusiki Europan, ikasteko, prestatzeko, irakasteko edo boluntario-jarduerak egiteko aukera. Aurreko hamarkadan, Europar Batasunak hainbat tresna politiko malgu garatu zituen, estatu kideei beren hezkuntza-politikak diseinatzen laguntzeko. Alde horretatik, 2000. urtetik estatu kideak elkarlanean ari dira hezkuntzaren eta prestakuntzaren arloan Europan lankidetzan jarduteko esparru estrategikoan, esparru honek helburu eta adierazle komunak ezartzen dituelarik. Estatuko Administrazio orokorrak, Unibertsitate Ministerioaren bitartez, orain hurrengo Unibertsitateetako ministroa, Castells irakaslea, buru zela, 2001eko Unibertsitateen Lege Organikoaren erreforma bat proposatzeari ekin zion, zeuk adierazi duzun bezala. Ondoren, egungo ministroak, Subirats irakasleak, lekukoa hartu eta USLO edo Unibertsitate Sistemaren Lege Organikoa izenez ezagutzen dugun lege organikoaren proiektua aurkeztu du; eta harekin ere hitz egin eta eztabaida eta gogoetak partekatu ahal izan ditut. Lege hori, oraindik izapidetzen ari da −zeuk diozun bezala−, ez dago indarrean, eta beraz, korapilatsua da hari buruz hitz egitea, jarduketari begira erabakiak hartzeari dagokionez. Ministroen Kontseiluan onetsi den legetestuaren zirriborroa ezagutzen dugu, baina testu hori nabarmen zuzendu da geroztik, 800 zuzenketa baino gehiago izan baititu; eta badirudi zuzenketa horietako askok, 200 inguruk gutxienez, aurrera egingo dutela. Horregatik, finkatze-maila handiagoko testu bat jaso zain gaude. Aurreratu duzunez, lege hori argitaratu ondoren, ematen dizkigun aukerak aztertuko ditugu araudi propioa garatzeko, geure gizarte-errealitatean ainguratutako erreferentziazko euskal unibertsitatesistema finkatzeko bidean aurrera egiten jarraitzeko. Azpimarratu egiten dut: geure errealitate sozialean ainguratutako erreferentziazko euskal unibertsitatesistema. Dakizunez, interes publikoko hiru unibertsitatek osatzen dute euskal unibertsitate-sistema; eta 13 campus dituzte hiru lurralde historikoetan banatuta: 34 fakultate, eskola eta atxikitako zentro; eta mugiarazten dute ia 60.000 ikasleko eta 10.000 profesional baino gehiagoko komunitatea, 7.600 irakasle eta ikertzaile (aurrerantzean, IIP atala izango dena), eta administrazio eta zerbitzuetako (aurrerantzean, AZP) 2.500 baino langile gehiagoren artean banatuta. Ongi errotuta dagoen sistema horri berriki batu zaio irabazi-asmoa duen unibertsitate pribatu bat, eta oraindik hasiberria denez, oraingoz ez du eragin adierazgarririk datu horietan. Horrela, bada, gure sistema anitza eta zabala da eta eragin adierazgarria du gure gizartean. Baina unibertsitateez gainera, euskal unibertsitate-ekosistema edo giro bat ere identifikatzen da. Eta horrek are eta errealitate aberatsagoa hartzen du bere baitan. Tipologia desberdinetako erakundeak dira, espezializazio desberdinetakoak, eta euskal unibertsitate sistemaren jardueratik gertu daudenez, haren bilakaeran kontuan hartu behar diren funtsezko erreferenteak dira eragileak eta aliantzak, euren profilaren arabera: Bat, sistema bultzatzeko eragileak: Ikerbasque eta Unibasq daude eragile hauen artean. Tarteko eragileak: hauen artean daude Euskampus, Nazioarteko Bikaintasun Campusa eta klusterrak. Oinarrizko ikerketan espezializatutako eragile zientifikoak: BERC zentroak, besteak beste. Europako unibertsitateen arteko aliantzak, gure unibertsitateen Europako nazioartekotze-politikan oinarrizko elementuak baitira hauek: Enlight, Unique eta EU4Dual, esate baterako. Gure unibertsitate-ekosistema eraikitzeari begirada labur hori dela eta, esan behar da unibertsitate-politika zentratuaren eta, batez ere, epe luzekoaren emaitza dela. Politika aurreratua da, eta politika definitzen duten alderdi asko Estatuko beste unibertsitate-sistema batzuen erreferentzia dira; adibidez, bikaintasunekosistema bat egituratzea, ardatza euskal unibertsitate-sisteman duena, mugaz gaindiko lankidetzan, edo unibertsitatearen eta enpresaren arteko lankidetzan, edo unibertsitate-prestakuntza duala bultzatzean. Dakizunez, Eusko Jaurlaritzak euskal unibertsitate-sistema bultzatzeko darabilen plangintza estrategikoko tresna −eta, gainera, aipatu ere halaxe aipatu duzu− Unibertsitate Sistemaren Plana da, lau urteko indarraldiarekin. Plan horren betekizunak 3/2004 Legean, Euskal Unibertsitate Sistemarenean, zehazten dira; eta, hari esker, urteetan zehar euskal unibertsitate-sistemaren helburuak bideratu eta ekarpen nagusiak identifikatu ahal izan dira, gizartearentzat balio berezia duten elementuak garatuz eremu ugaritan. Eta, haietako batzuk aipatzearren, goi-mailako prestakuntza. 25-64 urteko biztanleriaren % 56k ditu goi-mailako ikasketak, % 56k. Gainera, Euskal Autonomia Erkidegoan dago goi-mailako hezkuntzako ikasketak dituzten gazteen ehunekorik handiena, 25-34 urteko biztanleriaren % 61,7; eta, gainera, % 67,3 da emakumeen kasuan. Eta Europarekin alderatuz, Euskadi da Europako bigarren eskualdea goi-mailako ikasketak dituen 25-34 arteko gazteen ehunekoaren arabera. Esan behar da Europako batezbestekoa % 41,2koa dela. Eta, gainera, aurreko zikloek, hau da, unibertsitatez kanpoko hezkuntzak eta haren barneko profesional guztiek, egiten duten lan eskerga azpimarratu beharko genuke hemen, baita lorpen hori erdiesteko lankidetzan ere. Beste esparru batean, ekoizpen zientifikoa. 5.163 argitalpen sortu dira Scopusen, eta 4.987 Web Of Science-n, urteko, 2021ean; eta duela hamarkada bat baino gehiagotik goranzko bidean goaz. Ikerketa eta garapena: unibertsitate-sistemak I+Ga egikaritzeko barne-produktu gordinaren % 0,32 adinako ahalegina egin du 2021ean, eta zenbaki hori % 15 handitu da 2017tik hona. Transferentzia: 735 irakasle eta ikertzailek parte hartzen dute enpresekin sinatutako kontratuetan, eta 142 spin-off sortu dira azken lau urte hauetan. Beraz, egindako bideak narama ondorioztatzera oinarri horiek sendo finkatuta eta hedatuta daudela; eta bide batez, abagune egokian gaudela Euskadik goi-mailako hezkuntzaren alorrean dituen anbizioak are gehiago zabaltzeko, ikuspegi zabaletik, sozialetik, ekonomikotik, hezkuntzatik eta kulturaletik, eta, gainera, ondo egindakotik abiatuta. Gizarteak trantsizio desberdinei aurre egin behar dien testuinguru batean euskal unibertsitatepolitikaren etorkizuna aukeratzeko, Euskadin eta Europan errotuagoa, aurreratua, elkartua, bikaina eta, jakina, gardena den euskal unibertsitate-sistema bat lortzera bideratuta egon behar du jarraitu beharreko ibilbide-orriaren diseinuak. Euskadirentzat interes erkidekoa da goi-mailako hezkuntzaren potentziala ahalik eta gehien aprobetxatzea, etorkizuneko eraldaketa sozialaren eragile nagusia izan dadin. Gai hori ere Europako politikaren erdigunean dago. Eta, horretarako, badaukagu garrantzitsuena dena: prestatutako jendea, bikaintasunezko inguruneak eta politika publiko eraginkorrak. Hezkuntzak bere zabaltasun osoan Euskadiko eta Europako nortasunean sakontzen lagunduko duen motorra eraiki dezake eta eraiki behar du, enpleguaren sorrera, hazkunde ekonomikoa eta, jakina, justizia soziala barnean dela. Halaber, esan behar dizut hezkuntza-alorreko gure legeriak, goi-mailako hezkuntzari dagokionez, eragin nabarmena duela Europako ikuspegi horretan. Euskal Unibertsitate Sistemaren 3/2004 Legeak aurreratu dudan hausnarketa estrategikoaren oinarrizko puntuak jasotzen ditu; bai pertsonen mugikortasuna −hau da, gaur egun Erasmus+ deitzen den programa−, baina baita honako beste puntu hauek ere: beste hizkuntza batzuetan irakastea, Europako ekonomia-gune osoan goi-mailako irakaskuntzako tituluak parekidetzea edo homologatzea, euskal unibertsitate sistemaren finantzazioa eta ikaskuntzaren diseinu berria, ikasgeletako irakaskuntza eta curriculum-irakaskuntza bera ere gainditzeko. Lehendabiziko hitzaldi hau amaitzeko, esan nahi dizut Eusko Jaurlaritzaren ikuspegia dela Gernikako Estatutuak berak hezkuntzaren alorrean ematen dizkigun eskumenak defendatu behar ditugula. Eta ildo horretatik jarraituko dugula lanean. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23926 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | GORDILLO PÉREZ | PV-ETP | Interpelazioa, Luis Ignacio Gordillo Pérez Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Hezkuntzako sailburuari egina, euskal unibertsitatesistemari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Bildarratz jauna, unibertsitateen alorrean badago zati bat hezkuntzarekin zerikusia duena, alegia, heziketarena −eta bai horixe, autonomiaerkidegoek badute eskumena horretan−; eta badago beste bat, oso zati garrantzitsua dena, ikerketarekin eta transferentziarekin zerikusia duena, eta askotan horri eskumen bereizi gabea dei lekioke, batez ere, ikerkuntzaren alorrean; bai zuen sailak, bai ministerioak, bai Europako Batzordeak berak ikerketaproiektuen deialdiak egiten dituztelako, eta deialdi horiek koordinatzea izango litzatekeelako egokiena eta positiboena. Ez dakit zergatik egin duzun aipamen hori, alegia, hezkuntzaren, batik bat unibertsitatearen, alorreko eskumenen defentsarena −iruditzen zait agian gero argituko duzula−. Baina zure hitzaldiaren alde positiboarekin geratzen naiz ni, eta horretan, hain zuzen ere, ez duzu aipatu Euskadiko ikerketa-taldeek erakar ditzaketen eta erakartzen ditugun ikerketaproiektu asko, eta batez ere, beste unibertsitatesistema batzuekin lehiatzen garenean −eta askotan ez kondizio berdinetan lehiatu ere−. Eta horretan, nire ustez, hobetzeko tarte handi samarra egongo litzateke. Begira, esan duzunez, orain urte anitzeko plan berria lantzea edo prestatzea dagokigu; bada, baimena ematen badidazu, iradokizun batzuk utziko dizkizut, ideia batzuk, beharbada zehatzago hausnartzeko aukera eman ahal digutenak. Erronka batzuk garrantzizkoak dira. Lehenengo erronka, langileen alorrean. Langileen alorrean, ez bakarrik prestakuntzaren alorrean, oso prozesu luzea den koadroen prestakuntza horretan, irakaskuntzan, heziketan eta ikerketan arituko beharko duten langileenean. Oso prozesu luzea da, esfortzu eta planifikazio handia eskatzen duena. Eta deialdi-denborak errespetatuz egin behar da hori, finantzaketa egokia edukiz, eta, batez ere, dagoeneko lanketa hori egiten ari diren ikastetxeekin lankidetzan. Eta horretan badugu hobetzeko tarte handia. Era berean, langileei dagokienez, araudia bete egin behar da, batez ere funtzionario izan behar duten pertsonen gutxieneko ehuneko horri dagokionez, EHUren kasuan, eta gainerako unibertsitateetan akreditazioei dagokienez; eta horrek badu zerikusia amaieran emango dudan beste datu batekin, hortik baitzihoan, beharbada, akreditazio-agentziei buruzko zure azken uneko iruzkin hori. Langileei dagokionez, beraz, erakargarriak izan behar dugu, beste latitude batzuetako ikertzaileak erakartzeko gai izan behar dugu. Bigarrenik, irakaskuntza. Irakaskuntzaren alorrean ere aurrerapausoak emateko gai izan behar dugu; ez bakarrik irakatsi ahal izateko beste hizkuntza batzuetan, batez ere ingelesez, oso hizkuntza lehiakorra baita hori ikerkuntzaren alorrean, izan ere, hizkuntza horretan argitaratzen dira, nagusiki, zuk aipatu dituzun bi indizeetan −hau da, Scopus, agian gizarte-zientzietarako egokixeagoa litzatekeena, eta WOS, agian zientzia esperimentaletarako egokiagoa izan daitekeena− agertzen diren ikertzaileen lan gehien-gehienak. Ingelesez argitaratuta daude lan gehienak, eta horregatik, irakaskuntzaren atalean ahalegin handia egin behar da alor horretan, ingelesaren gaian. Horrez gain, baita lankidetza-programekin eta programa dualekin ere, enpresekin eta abarrekin −jakina−; baina baita beste unibertsitate batzuekin ere, programa bateratuak egin ahal izateko. Europako beste deialdi batzuez ere balia daitezkeenak, zerikusia dutenak zeuk aipatu duzun eta orain EACA agentziak berak kudeatzen duen Erasmus+, programarekin. Ikerkuntzaren gaia. Ikerketaren alorrean, b ada zuen sailak beti aipatzen duen erronka bat −agian, logikoa dena, beste zangoa den Ekonomiaren Garapen Sailaren eraginagatik−: unibertsitatea-enpresa erronka. Jakina, sakondu egin behar da gai horretan, sakondu egin behar da zuen sailak noizean behin atera ohi dituen deialdi horietan. Baina ikerketaren atalean, nire ustez, egin behar litzatekeena da, batez ere, ideia hori eta eskueran daukagun deialdi hori hauspotu eta jarraitu, Espainian dagoen bakarrenetarikoa baita, gainera −begira, aitortzen dizut hori−, euskal unibertsitate-sistemako ikerkuntza-taldeei laguntzekoa. Nire ustez, horixe da benetako ikerketa-politika eraikitzeko abiapuntutzat har litekeen oinarrizko unitatea. Eta, batez ere, deialdien alorreko epeak errespetatu eta betetzea, garaiz ebaztea; eta eduki dezatela finantzaketa jakin bat, urte anitzekoa izango dena eta benetan betetzen joango dena. Nazioartekotzea. Nazioartekotzearen atala ere oso garrantzitsua da, eta maniobratzeko tarte handia dugu horretan. Eredu izan daitezkeen unibertsitatesistemak badira, ez soilik nazio mailakoak. Hor dugu Madrilgo kasua, agian beste kasuren bat ere badugu, campus mailako egoera batzuk −bikaintasuncampusak aipatu dituzu zuk, EHUrenean bakarrik zentratu zara, beste batzuk ere badaude Euskadin, baina tira−, bikaintasun-campusak badaude hegoaldean ere; eta beste unibertsitate-sistema batzuk badaude erregio mailan edo nazio mailan Europan −bereziki aipagarria da Holandako kasua−. Unibertsitate-gaietan, batez ere ikerketazentroetan lan egiten duten langileei dagokienez, funtsezko elementua den zerbait hizpidera ekartzeko balio dit horrek, alegia, pizgarrien gaia. Ildo lineal batean "guztiontzako kafea" izango den plangintzaren ordez, zerbitzu publikoa bermatu egin behar da, baina aldi berean, lan egiteko modurik onena ere bai pizgarrien bitartez. Eta, azkenik −denbora amaitzen ari zaidalako−, beste agentzia batzuekiko koordinazioa. Iruditzen zait zure azken iruzkina gai horren harira zetorrela. Lege berriak, hain zuzen ere, −bidenabar, zuzenketak onetsita daude jada; 250 zuzenketa inguru onetsi dira eta zuen taldeari ia guzti-guztiek eman dizkiote ontzat−, agentzia autonomikoek Agentzia Nazionalarekin egin dezaketen lankidetza ezartzen du; eta irakasle funtzionarioak akreditatzeko aukera emango du lehen aldiz. Gai horretan Espainia osoan irizpide homogeneoak mantentzea besterik ez dizut eskatzen, bestela lehiakortasuna galduko baitugu. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23927 |
12 | 124 | 16.12.2022 | HEZKUNTZAKO SAILBURUAK (Bildarratz Sorron) | Interpelazioa, Luis Ignacio Gordillo Pérez Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Hezkuntzako sailburuari egina, euskal unibertsitatesistemari buruz | Gordillo jauna. Esan behar dut plangintza estrategikoak hausnarketa sakona eskatzen duela normalean, eta horregatik ez dela inprobisatu behar. Eta gure euskal unibertsitate-sistemaren oraina eta etorkizuna bermatzen dira horri esker. Ildo horretatik, 2023-2026 aldirako unibertsitate-sistemaren plan berria burutzen ari gara; eta hemen bertan eztabaidatu, aztertuko eta hausnartuko dugu hura ere. Aurretiaz dugun egoeraren diagnostiko batetik abiatuta, beste plan estrategiko batzuen azterketarekin uztartuta, bai Jaurlaritzarenak, unibertsitate-politikekin zerikusi berezia dutenak, eta bai Estatu eta Europa mailako planak; plan berria lantzeko prozesuak bere jarraibidea izango du, eragile, erakunde eta unibertsitateekin bateratze-lana eginez. Prozesua burutuko da dokumentua Legebiltzar honetan aurkeztuz, batik bat Hezkuntza Batzordearen ekarpenak jasotzeko eta planaren funtsezko oinarria osatuko duten ekinbideak adosteko. Horixe da gure lan egiteko, adosteko eta guztion ekarpenak, ziurrenik oso positiboak izango direnak, biltzeko modua. Alde horretatik, Eusko Jaurlaritzaren sei plan azpimarra daitezke, euskal unibertsitate-sisteman inplikazio zuzenak dituztenak eta, ondorioz, 2023-2026 aldirako unibertsitate-sistemaren plana definitzeko oinarrizkoak direnak: Bat, Euskadi Basque Country 2025 estrategia; bi, Unibertsitate+Empresa 2023-2026 Euskal Estrategia; hiru, Ikur 2030 estrategia; lau, Agenda 2020; bost, Euskal Hezkuntza Sistemaren Eraldaketa Digitalerako 2022-2024 Plana eta unibertsitateei dagokiena, noski; eta azkena, Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Plana Euskadi 2030, lehen aipatu duzun hori. Baita eragin nabarmena duten beste plan batzuk ere: Enpleguaren Euskal Estrategia 2030; Steam Euskadi Estrategia, eta Lanbide Heziketako Euskal Plana. 2023-2026 aldiko Unibertsitate Sistemaren Plan berri hori euskal unibertsitate-sistemak datozen lau urteetan izango duen jarduketa-esparrua da. Puntu honetan, gaurko abagune honetaz baliatu nahi nuke plan berriaren zertzelada batzuk labur-labur zuei eskaintzeko. Zazpi ardatz dituela egituratzen da plan hori: lehena, unibertsitatea gehi enpresa; bigarrena, bikaintasun-zientzia; hirugarrena, unibertsitatea gehi Euskadi Basque Country; laugarrena, irakaskuntza berritzailea eta kalitatezkoa; bosgarrena, unibertsitate-komunitate inklusiboa eta berdintasunezkoa; seigarrena, digitalizazioa; eta zazpigarrena, gizarte-eragina. Lehenengo hiru ardatzak lehentasunezkoak dira, eta azken biak zeharkakoak. Finantzaketa-esparrua ere ezin dugu ahaztu. Aurrekontuaren aurkezpenean, unibertsitateen eta ikerketaren esparruan, aurreratu ahal izan nizuen bezala, gogorarazi nahi dizuet 2023rako 514 milioi euroko finantzaketa aurreikusi dugula unibertsitatekoordinaziorako eta ikerkuntza-politikarako. Atal horietarako inoiz proposatu den aurrekonturik handiena da, eta % 8,6ko hazkundea du 2022ko ekitaldiarekin alderatuta. 514 milioi euro horietatik, 362,9 Euskal Herriko Unibertsitatearen funtzionamendua finantzatzeko izango dira −hau da, 2022an baino 29 milioi gehiago−, 2023-2026 aldirako Unibertsitate Sistema Planean jasotako premien esparruan. Nabarmendu behar da 2023rako Unibertsitate Sistemaren Plan berriak 53,4 milioi eurora arte gehitzen dituela kontratu programak, eta horietatik 12 milioi eraldaketa digitala bultzatzeko izango dira. Euskal politika zientifikoak talentua sortzean, erakartzean eta atxikitzean indarra jarriko du eta bikaintasunprogramak eta ikerlariak prestatzeko programak indartuko ditu. Guztiak ere Europako Batzordeak adierazi dituen politikak dira, eta Euskadi berrikuntzamaila handiko Europako herrialdeen artean egotea ahalbidetu dute. Gure politika zientifikoaren indartze horren barruan, nabarmentzekoa da doktoratu aurreko eta ondoko laguntzen % 12,5eko hobekuntza. Gainera, Ikerbasq-Zientziarako Euskal Fundazioak funtsezko tresna izaten jarraituko du, eta beraz, haren aurrekontua ere 35,5 milioi euroraino handituko da. Berriro esango dizut, nire lehen hitzaldian egin dudan bezala, Europako lehentasun estrategikoekin bat datorren jarrera edukitzeaz gain, bai eta Göteborgeko goi-bileratik eratorritakoekin ere, Eusko Jaurlaritzaren ikuskera dela Gernikako Estatutuak hezkuntzaren alorrean ematen dizkigun eskumenak defendatu egin behar ditugula; eta erabat garatu behar ditugula haiek gure hezkuntza-ereduari buruzko euskal ikuspegi euroerregional eta europeista baten testuinguruan. Hau da, Euskadin ainguratutako eta epe luzeko Europako testuinguruko lankidetza-esparru batean. Eta ikuspegi horrek gure gida izaten jarraituko duela geure etorkizuneko politika eta ekintzetan. Eskerrak ematen dizkizut zure ekarpenengatik eta hurrengo unibertsitate-planerako duzun adostasunborondateagatik, ikerketari, nazioartekotzeari, talentua erakartzeari, pizgarriei eta abarri, eta abarri buruz hitz eginez. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23928 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | GONZÁLEZ RODRÍGUEZ | EP-IU | Galdera, Isabel González Rodríguez Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak Hezkuntzako sailburuari egina, eskola-jantokien kudeaketaren egoerari buruz | Bai. Eguerdi on, sailburua. Eskerrik asko. Maiatzean, Hezkuntza Sailaren agerraldia eskatu genuen eskola-jantokiei buruzko 2019ko Legebiltzarreko akordioa nola zegoen jakiteko. Ikastetxe publikoetarako eskola-jantokiak kudeatzeko eredu berri bat lantzen ari zirela esan zuten. Denbora aurrera doa, ikasturteak doaz, jantokiak kudeatzeko lizitazioak ateratzen jarraitzen duzue, proiektu pilotuak sine die pilotaje batean aurkitzen dira, eta eskola publikoko jarduleek agindutako eredu osagarri horren zain jarraitzen dute. Horregatik, galdetzen dizuegu: zer irtenbide aurreikusten du sailak eskola-jantokiak epe laburrean kudeatzeko eredu berria ezartzeko? Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23929 |
12 | 124 | 16.12.2022 | HEZKUNTZAKO SAILBURUAK (Bildarratz Sorron) | Galdera, Isabel González Rodríguez Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak Hezkuntzako sailburuari egina, eskola-jantokien kudeaketaren egoerari buruz | Legebiltzarreko presidente andrea, González andrea. Aizu, maiatzetik hona ez dira horrenbeste ikasturte joan, baina tira. Hezkuntza Batzordean joan den maiatzean jakinarazi zen bezala, jantokien eredua eredu konposatu bat da, gure ikastetxeek hautatutako alternatibez eta aukerez hornitzen dena: in situ sukaldea, garraiatutako janaria, pilotajeak eta autokudeaketako eredu mistoak. 2022-2023 ikasturte honetarako dauden aukera guztiekin 85.000 ikasleren elikadura-beharrak asetzen dira egunero-egunero. Hezkuntza Sailetik hainbat ekimen lantzen ari gara jantoki-zerbitzua eta haren azpiegiturak hobetzeko ahaleginen testuinguruan. Eta zuen taldearekin partekatzen dugu beharrezkoa dela Eskola Publikoaren Plan Estrategikoaren barruan ikuspegi integrala edukitzea. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23930 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | GONZÁLEZ RODRÍGUEZ | EP-IU | Galdera, Isabel González Rodríguez Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak Hezkuntzako sailburuari egina, eskola-jantokien kudeaketaren egoerari buruz | Bai, konpartitzen dugu. Eta, apirilean, Hezkuntza Itunean, zehazki, jarduera-planaren 34. puntuan, horrela izan zen, eskola-jantokien garrantzia adostu genuen, jantokiek hezkuntza-proiektuan parte-hartzea. Ez dut hori gogorarazi beharrik, oso ondo gogoratzen dugulako bai zuk bai nik, eta esango nuke oso gogoan daukagula. Eta hori marko eta zerumuga gisa hartuta, lau gai aipatu behar ditut, kezka sortzen dutenak. Alde batetik, jangela catering-enpresen bidez kudeatzeko lizitazioak. Zuk aipatu duzun bezala, hiru modalitaterako atera dira: iazko azaroan, garraiatutako menuetarako; apirilean, in situ menuetarako, eta, uztailean, eredu mistoetarako. Sailetik, lizitazio horiek antolatu dituzte ematen duten zerbitzu motaren eta haiek egikarituko diren lurraldearen arabera. Enpresa txiki eta ertainek kontratazio publikoan parte-hartze handiagoa izatea sustatzeko helburuarekin egin omen zen −hala jartzen zuen−. Baina prentsaren bidez jakin dugu hori ez dela horrela izan, eta Euskadin errotuta ez dauden enpresa handiek eskuratu dituztela lote horietako batzuk. Jendartean jakin da, halaber, horietakoren bat auzitegietan errekurrituta dagoela. Bigarrenik, proiektu pilotuen ziurgabetasuna. Laukariz (Mungia); Bekobenta (Markina-Xemein); Allende Salazar Gernikan, eta Urduñako Herri Eskola, bost ikasturte abian jarri zirenetik, eta ez dira, berez, eredu gisa finkatzen, eta ez zaie aitortzen zer eredurako jarri ziren martxan. Proiektu pilotuek erakutsi eta frogatu zuten jasangarriak direla, bideragarriak direla, osasuntsuak direla, erantzunkideak direla; baina, bost urte igaro ondoren, zalantza eta ardura handia nabaritzen da eskola-komunitateen gainean. Hirugarrenik, sukaldeak. Sukaldeak eskatzen zituzten ikastetxeetan sukaldeak eraikitzea Legebiltzar honen akordioa izan zen 2019an, eta oraindik indarrean dagoen eta datorren urtean amaitzen den azpiegitura-planera eraman zen lehentasun bezala. Baina zenbat eraiki dira? Eta, hobeto esanda, zenbat geratzen dira eraikitzeko? Iurretan; Durangon bi −Zabalarra eta institutukoa−; Atxondon; Murumendi, Beasainen; Lantziego, Urduñan; Larrea, Zornotzan; Sopuertan; Areatzan; Berangon… Zerrenda luzea da. Eta, azkenik, eredu berria. Aizpuruak eta Kudeaketa Ekonomikoko zuzendariak aipatu zuten, maiatzeko agerraldian eta beste foro batzuetan, ikastetxe publikoentzako kudeaketa-eredu berri horretan lanean ari direla; eta eredu horrek beste kudeaketa mota bat ahalbidetuko duela, tokierakundeekin egindako akordioen bidez. Gure platera, gure aukera edo Berton, bertokoa bezalako plataformen eskaria aspalditik dator. Adibidez, tokiko produktu freskoak eta ekologikoak erosi ahal izateko. Baina denbora badoa aurrera, denbora aurrera doa eta ez dago berritasunik. Eta urtebete baino gehiago da kudeaketa-eredu hori aurkeztu zenutela. Askotan aitzakia besterik ez duzue eta ez dugu aurkitzen atzerapen horretarako. Zuen promesetan, adostutako horretan fidatu nahi dugu. Eta jarrera ez zaizu eta ez zaizue falta, baina obrak falta dira. Egintzak falta dira, eta ekintzak falta dira, datorren ikasturtean eredu berri hori errealitate bihurtuko dela fio izan gaitezen. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23931 |
12 | 124 | 16.12.2022 | HEZKUNTZAKO SAILBURUAK (Bildarratz Sorron) | Galdera, Isabel González Rodríguez Elkarrekin Podemos-IU taldeko legebiltzarkideak Hezkuntzako sailburuari egina, eskola-jantokien kudeaketaren egoerari buruz | González andrea, politika publikoak, printzipioz, ez dira epe motzetarako planteatzen, epe ertain eta luzerako baizik. Eta egungo elikadura-eredua aldatzeko politika epe ertain eta luzera planteatzeko garaian, bai zerbitzuan bai inbertsioetan, izugarri baldintzatzen duen kontestua aipatu beharra dago. Ildo horretan, elikadura-ereduaren edozein aldaketa gauzagarria izan behar da erkidegoko ikastetxe guztietan: alde batetik, zerbitzuak jaso edo ematen duten ikastetxeen ikuspegitik, eta, bestetik, Administrazioak, berdintasunprintzipiotik abiatuta, eredu berri horretarako aukera ikastetxe guztiei bermatu behar die. Eta, osasuntsua izateaz gain, jasangarria izan behar duen heinean, lehengaien ekoizpen-egoerak kontuan hartu beharrekoak dira. Kontestu eta eremu honetan, edozein jarduketa erabat baldintzatzen duen legeesparrua kontuan hartu behar da. Gaur egun, Sektore Publikoko Kontratuen Legearen esparruko kontratazio-prozesuetan hobekuntza nabarmenak txertatu dira ingurumenaren, kalitatearen eta gizartearen jasangarritasunirizpideetan. Hobekuntza horiei esker, lortu nahi dugun elikadura-ereduaren aldaketarantz bideratu gaitezke pixkanaka. Lehenik eta behin, ingurumenaren, kalitatearen eta gizartearen jasangarritasuna esleitzeko irizpideen garrantzi erlatiboa 62 puntukoa izan da, eta prezioarena 38 puntukoa izan da; prezioak 38 puntu izan ditu. Aintzat hartzen dira, halaber, Europako etiketa ekologikoak edo baliokideak, fair trade zigiluak, bidezko merkataritza eta Eusko Label, Eusko Baserri edo antzeko kalitate-ziurtagiriak. Eskualdeko hornitzaileen planen bidez, hurbileko produktuen erabilera bultzatzen da. Gainera, sailetik, diziplina anitzeko proiektuetan parte hartu dugu, esate baterako, life green meal eta eskola-jantoki osasungarrien proiektuan, NAOS Estrategiaren nutrizio-adierazleak txertatu dira gure jantokietan, nutrizioari, jarduera fisikoari eta obesitatearen prebentzioari dagokienez. Horiek dira gure jantoki-eredua hobetzeko lanildoetako batzuk; baina gaur egun gure Erkidegoan ematen den zerbitzuari bere balioa aitortu behar diogu. Eta garrantzitsua da hori. Duela gutxi, urriaren hondarrean, Educo GKEaren txostena aurkezteko jardunaldietan −zeuk ere parte hartu zenuela haietan iruditzen zait−, agerian geratu zen Estatuko gainerako lekuetatik bereizten gaituen aldea. Datu bat: Lehen Hezkuntzako ikastetxe publikoetan matrikulatutako ikasleen % 44,8k erabiltzen du eskola-jantokiko zerbitzua Espainian; Euskadin, % 78k. Beste datu bat: Lehen Hezkuntzako ikastetxe publikoen % 82,2k eskola-jantokia dute Espainian; gure kasuan, % 100ek. Gure eredua hobetzeko lan egiten dugu beti; baina bide luzea dugu eginda gure inguruko hezkuntza-sistemekin alderatuta. Eta amaitzeko, mezu garrantzitsua: Tenemos una escuela pública de gran calidad. Lanean jarraitu behar dugu. Daukagun euskal eskola publikoaz harro egoteko arrazoiak ditugu. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23932 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | ARRESE OTEGI | EH Bildu | Galdera, Ikoitz Arrese Otegi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Hezkuntzako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko hezkuntzako legeproiektuak jaso beharko lituzkeen gakoei buruz | Bai, eskerrik asko, legebiltzarburua. Egun on guztioi. Bildarratz sailburua, urteko azken kontrolplenoa da gaurkoa, eta hezkuntzako lege-proiektua Gobernu Kontseilutik pasa baino lehen hainbat kontsiderazio egin nahi ditut, dagokigun arduratik. Egia da hezkuntza-komunitatea bere iritzia ematen ari dela lege-zirriborroaren inguruan, kaleak hartu dituzte sindikatuek, eta ikasleak ere mobilizatu dira. Eta iruditzen zaigu hau pozteko albiste bat dela, hezkuntza politika orokorreko lehen mailara ekarri dugulako. Eta poztekoa da, baita ere, duela oso gutxi, duela zortzi hilabete, 2022an −asko pasatu dela dirudi, baina zortzi hilabete bakarrik pasatu dira−, Legebiltzar honetan ariketa arduratsu bat egin genuelako eta % 90aren babesa izan zuen hezkuntzaakordioa adostea lortu genuelako. Hezkuntza-akordio hori lortzeaz gain, gainera, jarraipen-batzorde bat jarri genuen martxan hezkuntzaakordio horren jarraipena egiteko. Eta isilpeko lana egin dugu, isilpeko lana egin dugu, lan diskretua. Eta lanean egon gara denbora honetan guztian hezkuntzaakordio horren garapen ahalik eta txukunena egiteko. Egia da, baita ere, izan ditugula gorabeherak, izan ditugula gaizki-ulertuak, eta gure kexak kaleratu ditugu, baina elkarrizketaren bidez ondo bidean kokatu dira zalantza guztiak. Eta esango nuke gaurgaurkoz hezkuntza-akordioak bide ona eta osasun ona duela. Eta, orain, zer? Ba, hezkuntza-akordio horrek mandatu bat bidali zion zure sailari hezkuntzako legeproiektu bat egiteko. Eta jaso genuen zirriborroak −duela aste batzuk publiko egin genuen bezala− gure ustez hezkuntza-akordioak zituen gako nagusi batzuk lausotu egin zituen. Nolabait esatearren, hezkuntzaakordioak zuen balio politiko eta zehaztapen guztia hezkuntza-legearen zirriborro horrek, aurreproiektu horrek, lausotu egin zuen. Hori dela eta, gaurko galdera hau aprobetxatu nahi dugu zer hobekuntza txertatuko genituzkeen helarazteko; izan ere, iruditzen zaigu Gobernu Kontseiluan aprobatuko duzuen lege-proiektuak hainbat gakotan zehaztasun handiagoa behar duela. Lehenengo gakoa izango litzateke euskal hezkuntza-zerbitzuarena. Hezkuntza-akordioaren muina, oinarri nagusienetakoa, euskal hezkuntzazerbitzua izan zen; eta, gure ustez, lege-proiektuak euskal hezkuntza-zerbitzua zehatz-mehatz zehaztu beharko luke, eta, beraz, ikastetxeek finantzazio publikoa jasotzeko zer-nolako baldintzak bete beharko dituzten jasoa egon beharko da legez. Segregazioaren kontrako neurriak ere legez arautu beharko lirateke, eta, beraz, bigarrenik, segregazioaren kontrako neurriak agertu beharko lirateke. Hirugarrenik, euskalduntzean jauzi bat emateko balio behar du hezkuntza-lege honek, eta, beraz, euskalgintzak eta kulturgintzak egindako ekarpenak, ekarpen positiboak, oso aintzat hartu beharko genituzke. Doakotasuna ere funtsezko neurri bat izan zen hezkuntza-akordioan, eta, beraz, doakotasuna bermatzeko kontrol-mekanismoak legez arautu beharko lirateke. Eta, bosgarrenik, Euskal Herria Bildurentzat, Euskal Herriko lurralde ezberdinetako ikastetxeen arteko elkarlanari ere bide eman beharko lioke hezkuntza-legeak. Azken finean, iruditzen zaigu hezkuntza-legeak, Gobernu Kontseiluan onartuko duzuen hezkuntza-lege horrek, nolabait akordioaren itzulpen juridiko bat egin behar duela, eta, beraz, hezkuntza-akordioaren instituzionalizazioa ekarri behar duela. Hezkuntza Sailari, akordioa sinatu genuen lau alderdioi eta hezkuntza-komunitateari herri gisa dugun erronka kolosal honi behar bezala, tamainaz, erantzuteko eskatu nahi diegu, eta hori dela eta, konfiantzatik, galdetu nahi dizugu lege-proiektu horrek izango dituen gako nagusiak zeintzuk izango diren. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23933 |
12 | 124 | 16.12.2022 | HEZKUNTZAKO SAILBURUAK (Bildarratz Sorron) | Galdera, Ikoitz Arrese Otegi EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Hezkuntzako sailburuari egina, Euskal Autonomia Erkidegoko hezkuntzako legeproiektuak jaso beharko lituzkeen gakoei buruz | Legebiltzarreko presidente andrea. Arrese jauna, luze eta zabal eztabaidatu dugu eta eztabaidatuko dugu oraindik ere gai honen inguruan. Joan den apirilaren 7an, hezkuntza-hitzarmena sinatu zenetik −oso hitzarmen inportantea−, Jaurlaritzak Ganbera honen mandatua jaso du eta leialtasun eta gardentasun osoz aritu gara legearen testu berria lantzen. Akordio bat dugu, gehiengo zabalarekin, eta jarduketa-plan bat 43 neurri zehatzekin, jarraipenerako esparru bat eta partekatutako ibilbideorri bat. Beraz, hemen dauzkagu gako nagusiak: erantzunkidetasuna eta elkarlana. Joan den irailaren 30ean, esaten zenuen patxada eskaini behar zitzaiola lege-testua lantzeari. Aldi berean, ausardia aipatzen zenuen, aukera bat genuela aipatzen zenuen, eta erronka kolosala zela aurrez aurre genuen hori. Eta egiten zenuen diagnostiko horrekin guztiz bat nator. Eta aipatu berri dizkizudan beste bi hitz ere erantsiko nituzke nik: akordioarekiko leialtasuna eta gardentasuna. Legebiltzar honetara laster ekarriko dugun legeproiektua lantzeko prozesuan, urrats irmoak eta zorrotzak ematen ari gara datozen hamarkadotako hezkuntza-sistema zehazteko. Aholku Batzorde Juridikora bidali aurreko azken txostenak jasotzen ari gara. Eragileek proiektua euren eskumenen-esparruaren arabera aztertu ahal izateko denbora ematen ari gara. Ausartak izaten ari gara eta akordio honek ematen digun aukeraz baliatzen ari gara, gizarteari lege-testurik onena itzultzeko. Baina aurrerapenak akordioa sinatu zutenekin gardentasun osoz partekatzen ere ari gara, bere garaian partekatu genuen bezala. Irailean publikatu zen testu hori, bi hilabete lehenagotik ere ezagutzen zelako. Legebiltzar honetara iristen den testua denona eta guztiontzat izatea nahi dugu. Ziur gaude horrek erraztu egingo duela eztabaida Ganbera honetan, eta onartzeko prozesua arinduko duela. Lehenago ere esan izan dudan bezala, prozesu ilusionagarri baten aurrean gaude, eta aukera paregabetzat hartu behar dugu. Eta, aipatu duzun bezala, behingoz hezkuntzari buruzko lehen mailako eztabaida batean gaude, eta jakin dezagun hezkuntzako herri-proiektu bat dela. Eta hori guztiontzat esaten den mezu bat da, ez bakarrik alderdi politikoentzat: eragileentzat, sindikatuentzat, mundu guztiarentzat; herri-proiektu bat badela. Hezkuntza-komunitateko eragileekin, familiekin, patronalekin, gizarte-eragileekin, ikastetxeetako zuzendaritzekin egin ditudan hainbat eta hainbat bileratan, prozesu honek pizten duen ilusioa egiaztatu ahal izan dut. Gai izan behar dugu sortu diren itxaropenei erantzuna emateko, eta denontzako lege bat lortzeko, denon artean; guztiontzat den legea. Laster ekarriko dugu Legebiltzar honetara. Zuek dokumentu bat igorri zeniguten. Orain, guk bueltatu egingo dizuegu. Behar dugu ausardia, egiten dugun proiektu hau benetan arrakastaz burutu ahal izateko. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23934 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | LARREA LASO | PV-ETP | Galdera, Muriel Larrea Laso Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraioetako sailburuari egina, AHTaren obrek Irun-Andoain tartean izandako kudeaketa ez-eraginkorrari buruz | Egun on. Azaroaren 26tik 27rako asteburuan, Eusko Jaurlaritzak Gipuzkoan AVEren obrak kudeatzeko mandatua egin zezan Adifen trenbideetan lanak egiten ari ziren bitartean, garraio-zerbitzu alternatiboak jarri zituen martxan ETSk trenaren erabiltzaileentzat. Aurreikuspenen arabera, tren zerbitzuak astelehenean, hilaren 28an, goizeko seietan, berrezarri behar ziren. Hala ere, lantokira joateko asmoa zuten erabiltzaileek ez zuten tren-zerbitzurik izan eguerdiko 12ak arte, eta ez zegoen aurreikusita bestelako alternatibarik. Eta idatziz egin dizudan galdera berbera egiten dizut nik: zer deritzo Iñaki Arriola jaunak bere sailaren kudeaketa deitoragarri horretaz? | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23935 |
12 | 124 | 16.12.2022 | ETXEBIZITZA ETA GARRAIOETAKO SAILBURUAK (ARRIOLA LÓPEZ) | SV-ES | Galdera, Muriel Larrea Laso Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraioetako sailburuari egina, AHTaren obrek Irun-Andoain tartean izandako kudeaketa ez-eraginkorrari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Larrea andrea, lehenik eta behin, barkamena eskatu nahi diet, bai Eusko Jaurlaritzaren izenean, bai ETSren izenean, astelehen goizean, azaroaren 28an, tren-zerbitzua etenda aurkitzea nozitu behar izan zuten erabiltzaileei. Egoera hori ETSk eta Adifek elkarrekin planifikatutako jarduketa baten ondorioz gertatu zen, asteburu horretan Euskal Y-aren hiru zati desberdinetan obrak egin ahal izateko. Hartara, eragotzi nahi zen egun ugaritan etenak egin behar izatea eta erabiltzaileei deserosotasun handiagoa eragitea. Mozketak zentzuzko ordutegi zabalarekin planifikatu ziren, eta horrek, hasiera batean, obretan sor zitezkeen gorabeherei aurre egitea ahalbidetzen zuen. Hala ere, gerora elkarren segidan jazo ziren zenbait arrazoiren ondorioz, ezin izan zen zerbitzua aurreikusitako denboran berrezarri, baizik handik ordu batzuetara. Sentitzen dugu gertatutakoa. Gure asmoa ahalik eta eragozpen gutxien eragitea zen, baina badakigu arazo nabarmenak sortu zitzaizkiela herritar askori nahi gabe. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23936 |
12 | 124 | 16.12.2022 | LARREA LASO | PV-ETP | Galdera, Muriel Larrea Laso Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraioetako sailburuari egina, AHTaren obrek Irun-Andoain tartean izandako kudeaketa ez-eraginkorrari buruz | Sortutako egoeraren ondoren, eskertzekoa da, bai, eta hala egin zenuen zuk berehala hedabideetan erabiltzaileei dagokienez; baina guk, Gipuzkoan AVErekin fase hau hasi baino askoz lehenago, aurreikuspena eskatu genizun, eta Irun-Beasain artean hirugarren haria jartzeko obretan sor zitezkeen ezustekoen aurrean ekintza-planak ezarrita izan zenitzatela. Eta egin ere erabiltzaileengan pentsatuz egin genuen eskaera hori; egia baita obra handiak egiten diren bakoitzean ustekabekoak sor daitezkeela, baina iruditzen zaigu zuen sailak benetako aurreikuspen bat egin behar zuela. Agian, irudituko zaizu ez dela garrantzitsua berandu iristea lanera, edo lan-elkarrizketa batera, edo gaueko txanda baten ondoren etxera itzultzea geure adingabeak edo pertsona kalteberak zaintzera; edo edozein lekutara joatea beste edozein arrazoirengatik. Agian ez da zuen arreta beharko duen kezketako bat, baina, arduradun instituzional zaren heinean, Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraioetako sailburua zarenez, gutxienez, herritarren bizimoduak ahalik eta kalte gutxien jasan dezaten saiatu behar duzu; eta bizimodu horiek hobetu ahal izateko kondizioak erraztu behar dituzu. Nahikoa zailtasun pairatzen dituzte familiek, gainera, edozein azpiegitura motaren obren kudeaketen ondorioz, edonolako eragozpenak nozitu behar izateko. Haien denbora garrantzitsua da, zurea den bezainbeste, eta nirea den bezalaxe, Arriola jauna, edozein euskal herritarren denbora bezainbeste. Eta esan ere esan genizun jada adi egongo ginela, eta hirugarren haria ezartzeko obrek trenbideko trafikoari eragiten dioten bitartean garraioaren hautabideak martxan jartzeko eskatuko genuela. Zuek egin ere egin zenuten, baina aurreikuspen estuegi batekin. Eta zenbait tarterako programatuta dagoen mota horretako esku-hartze bat egiten den lehen aldian, bete-betean zapla, horrelako zailtasunak sortzen dira. Badakigu adi zaudela, ondo baino hobeto dakizula zer nolako zailtasunak sortu ziren asteburu hartan, lehen astelehen hartan; eta espero dugu ez direla berriro errepikatuko, batez ere probintzian barrena mugitzeko zailtasunak dituzten 10.000 erabiltzaileen zenbatekoa ez delako ahuntzaren gauerdiko eztula; gutxietsi ezinezko kaltea delako euskal herritarrentzat. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23937 |
12 | 124 | 16.12.2022 | ETXEBIZITZA ETA GARRAIOETAKO SAILBURUAK (ARRIOLA LÓPEZ) | SV-ES | Galdera, Muriel Larrea Laso Euskal Talde PopularraCiudadanos taldeko legebiltzarkideak Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraioetako sailburuari egina, AHTaren obrek Irun-Andoain tartean izandako kudeaketa ez-eraginkorrari buruz | Larrea andrea, ezer baino lehen, zerbait argitu nahi nuke. ETSk ez zituen asteburu horretan bere garraio-zerbitzu alternatiboak jarri −zuk diozun bezala−, eta ezin zituen jarri, ez delako zerbitzua ematen duena; eta, beraz, ez duelako horretarako eskumenik. Renfek egin zuen, bera baita eragindako tren-zerbitzuen operadore arduraduna. ETSk egindako obrak, hilaren 26ko 00etatik hilaren 28ko 5etara planifikatuta zeudenak, Donostiako geltokian, Hernani-Astigarraga tartean egin ziren; eta trenbideetako, katenariako eta seinaleztapen-lanak izan ziren batik bat. Arestian esan dudan bezala, programazioak arrazoizko ordutegizabaltasuna zuen, eta lanak gauzatzeko zehaztu zen denbora 11 eta 17 ordutan gainditzen zuten etenaldiaurreikuspenak ezarri ziren. Era berean, ez ziren eskaskerian ibili baliabide teknikoen eta giza baliabideen kopuruan eta kalitatean ere. Guztira, 165 pertsona aritu ziren langile espezializatuen eta koordinazio-, zuzendaritza- eta ikuskapen-taldeen artean; eta trenbideko zein ohiko makineria astuneko 51 ekipo bertaratu ziren. Sortutako lehen gorabeherak tentsio-etetearekin zerikusia izan zuen, lanei ekin ahal izateko; izan ere, Adifek ezin izan zuen mozketa hori egin aurreikusitakoa baino bi ordu beranduagora arte. Horren ondoren, lanak atzerapen dezenterekin egin ziren, baina normaltasunez, hilaren 27ko −igandea− arratsaldera arte; orduan, matxura batzuk gertatu ziren bata bestearen segidan, eta haietako batzuk aldi berean, makineria espezializatuan. Egoera horren aurrean, Adifek eremu horretan aparteko bideetarako duen hirugarren ekipo bat ekartzeko ahalegina egin zen, baina Gabiriako larrialdi-obra batzuetan erabiltzen ari ziren hura. Bestalde, igande arratsaldean eta gauean −hilak 27− izan zen eguraldi makurra zela eta, erauntsi eta haize-ekaitza ari zuenez, langileen segurtasun-kondizioak lehenetsi behar izan ziren eta langintzaren errendimenduak nabarmen murriztea erakarri zuen horrek. Garaiz amaitzea ezinezkoa izango zela jakin zenean, Renferi abisua eman zitzaion, baina operadoreak jada ez zuen maniobratzeko gaitasunik izan kalteak arintzeko. Zalantzarik gabe, horrelako egoerak ez gertatzeko eta dena behar bezala egiteko interesa duten lehenak ETSko profesionalak dira, obrak kontu handiz planifikatzen baitituzte, bai ekipamenduen zuzkidurari dagokionez, bai lanketak egikaritzeko ordutegien aisetasunari dagokionez; baina, zoritxarrez, batzuetan ezin izaten dira ezusteko guzti-guztiak eragotzi. Eta horixe gertatu zen, esan dizudan bezala, asteburu horretan. Eta hori ere biziki deitoratzen dugula berresaten dizut. Obrak konplexuak direnean, aurreikusi gabeko gorabeherak sor daitezke. Ez da lehen aldia, baina, zorionez, salbuespena da. Izan ere, azken urte eta erdian, ETSk sei aldiz egin ditu antzeko obrak, eta inolako gorabeherarik gabe gauzatu dira halakoetan. Hala ere, desenkusak eskaintzen ditugu berriro. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23938 |
12 | 124 | 16.12.2022 | UBERA ARANZETA | EH Bildu | Interpelazioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Donostialdeko ESIan Osakidetzako zuzendaritzak egindako kargugabetzeei buruz | Egun on guztioi. Lehenengo aldia da, Sagardui andrea, zuek jarritako jendeak esan dizuela erregea biluzik dagoela. Eta ez zaizue gustatu. EH Bildun urteak daramatzagu ohartarazten Osakidetzan arazo larriak daudela, arazo estrukturalak daudela, Osasun Sailaren kudeaketa ez dela egokia. Urteak daramatzagu salatzen itxaron-zerrenden egoera ez dela onargarria, ebakuntzak egiteko pilatzen diren atzerapenak ez direla normalak, anbulantziak garaiz ez iristeak dituen arriskuak, urgentzietan orduak eta orduak pasa behar izatea zer esanik ez, espezialista batekin kontsulta bat lortzeko itxaron eta itxaron behar izatea ohiko bilakatzen ari dela. Oposizioko gainerako alderdiek ere antzerako salaketak egin dituzte, eta zer esan sindikatuek behin eta berriz mahai gainean jarri dituzten salaketez. Eta zein izan da zuen erantzuna? Salaketa eta kritika guztiak mespretxatzea, sistematikoki mespretxatzea, baita egin ditugun proposamenak mespretxatzea ere. Baina, bai, erregea biluzik dago. Eta, orain, horixe bera esan dizue Donostialdeko ESIko zuzendaritzak. Hortxe dago berritasuna. Orain, ardurak dituzten profesionalek, zuzendariek, zerbitzuburuek, zuek kargu horietan ipinitakoek, behatzez ipinitakoak ere, guk urteetan egin dugun salaketa bera egin dute. Eta zuek ezin izan duzue onartu, egoerak eztanda egin duelako. Eta zein izan da zuen konponbidea? Kargutik kentzea; zesatu eta listo. Finean, arrazoia eman diezue horrela, agerian geratu delako, guztion begi-bistan, zein den Osakidetzan dugun arazoa. Arazoa gobernantza- eta kudeaketa-arazoa da. Zuek duzuen egiteko modua, goitik behera egiteko modua, Gobernuak babestu eta sustatzen duena, Urkullurengandik berarengandik hasita, hori besterik ez da dugun arazoa. Erregea biluzik dago, bai, zuek biluztu duzuelako, urteetan egin dituzuen politiken ondorioz biluzik jarri duzuelako. Hori da Donostialdeko ESIko zuzendaritzak mahai gainean ipini duena. Politika horiek herritarrengan duten eraginagatik, noski, eragin kaskarra. Eta esan dute "nahikoa da, nahikoa da". Zeren eta Tolosaldean egiten ari zareten kudeaketa okerraren ondorioz, pazienteek hori pairatzeaz gain, ondoren Donostialdeko ESIra joaten dira eta beraiek konpondu behar izaten dute. Edo Bidasoa Ospitaleko bloke kirurgikoaren obrak irauten duen bitartean zegoen plana Donostialdeko ESIkoekin kontatu gabe egin duzuelako. Eta lehen gezurra esan duzu, ez duzu egia esan: bai, saiatu zaretelako erreferenteak diren espezialitateak beste toki batetara eramaten IPK kasu. Eta nahi duzunean protonterapiaz sakon hitz egingo dugu. Kontratazio-politikagatik, Onkologikoaren integrazio-prozesuan ere Donostialdeko ESIko zuzendaritzari bizkarra eman diozuelako. Hori guztia egiten ari zarete, eta esan dute aski da. Normala, ezta? Jakin behar dugu −guk eta gizarteak, ze gaur ez duzue azalpenik eman− zer dagoen kargugabetze horien oinarrian. Horregatik, eskatu dugu Donostialdeko ESIko zesatuak izan diren zuzendariak eta dimisioa eman dutenak ere etortzea. Gardentasuna behar dugu eta gardentasunez jakin behar dugu zer gertatzen ari den. Alde guztiak entzun behar dira, benetan konponbidea eman nahi baldin bazaio jakin behar delako zer gertatu den, zeren eta ez dira ohiko zeseak izan, gaur irudikatu nahi izan duzuen bezala. Zuek behatzez izendatutako jendeak esan dizue erregea biluzik zegoela, eta ez zaizue gustatu. Begiratzekoa eta hausnartzekoa, Sagardui andrea. Orain arte sindikatuak ziren, lehen arretakoak ziren, oposizioko taldekoak ziren, baina orain zuen jendea ere bada, ESIko zuzendaritzak ere badira eta zerbitzuburuak ere badira. Beraz, ez didazue ukatuko Osakidetzan arazorik ez dugunik, nahiz eta Urkullu eta Ortuzar jaunek esan Osakidetza ondo doala eta gehien inbertitzen dugunak garela. Begira, Sagardui andrea, pertsonako gehien inbertitzen dugunak bagara, eta inbertitzen dugunak ez badu bermatzen herritarrak premia dutenean euren medikuak ikustea, arazo bat dugu, ezta? Edo oraindik are gehiago inbertitu behar da, gaur inbertitzen duguna ez delako nahikoa. Edo kudeatzaile oso kaxkarrak zarete eta diru hori ez duzue behar den bezala kudeatzen. Edo are okerragoa, horren atzean intentzionalitate bat dago: klinika eta aseguru pribatuak sustatzea eta indartzea. Azken hori baldin bada helburua, zorionak. Lortzen ari zarete; gero eta aseguru pribatu gehiago daudelako eta jendea egiten ari delako Osakidetzaren egoera ikusita. Datu objektiboa da: lehen arretan kontsulta presentzialak lortzea gero eta zailagoa da; ospitaleetako larrialdiek ezin dute gehiago, eta abar, eta abar. Orain arte, profesionalek beraien gainesfortzuari esker lortzen zuten horri buelta ematea, baina jada ezin dute gehiago. Eta okerrena badakizue zer den? Herritarrak langileen kontra egiten hasiak direla, jada ospitaleetako larrialdietan hori ikusten ari gara eta horren lekuko izan gara aste honetan ere. Beraz, bide horretatik jarraituz gero, gero eta eztanda gehiago izango ditugu. Eta Gabonak ere beroak izan daitezke lehen arretan ez baldin badira ordezkapenak egiten. Eta horrek guztiak ospitaleetan ere isla izango du. Jada titularrek eta hitzen jokoek ez dute balio. Tomar por tonta a la ciudadanía afirmando que, si "Osakidetza está en una crisis positiva de crecimiento, si la unificación de servicios es para trabajar en red"; en fin, por no llamar las cosas por su nombre, ¿qué les voy a decir? Hitz-jokoek ez dute balio eta hitz-jokoak bertsolaritza-txapelketarako utziko ditugu. Baina, orain, Osakidetzako zuen gobernantzaereduaren, jada zaharkitua dagoen eta eraberritu behar den gobernantza-eredu horren zutabeak diren zerbitzuburuak izan dira euren iritzia publiko egin dutenak. Eta zuentzat jada hori beste gauza bat da. Baina galdera nagusia da, Sagardui andrea: noiz arte jarraituko duzue bide horretatik? Min handia egin duzue, eta ez bakarrik mina; urteetako politiken ondorioz, Osakidetza desmantelatzen ari zarete. Egoera oso konplexua da, egoera oso zaila da, oso zail jarri duzue. Eta nork ordaintzen du? Betikoek, herritar xumeek. Eta badakizue bide horretatik jarraituta buelta ematea ez dela erraza, lehen ere ez baldin bazen erraza. Orain, Urkulluk etorkizuneko Osakidetzaren eredu parte-hartzailearen inguruan hitz egiten digu. Etorkizuneko lehen mailako arretari buruz ere hitz egiten hasi da. Etorkizunaz hitz egiten digu. Eta oraina? Eta oraina? Non geratzen da oraingo eredu parte-hartzailea, non geratzen da oraingo lehen mailako arreta? 2016tik, behintzat, arazo berberekin eta gobernantza-eredu berberarekin gabiltza. Nik gogoan dudala, 2016an ez zegoen pandemiarik. Ikusi aste honetan mahai sektorialean zer gertatu den. Ikusi azkenengo mahai sektorialetan zer gertatzen ari den. Non dago elkarrizketa? Non dago negoziazioa? Orain arte elkarrizketa ez bada garatu, orain zer aldatuko du Gobernuak elkarrizketa hori gauzatzeko eta, beraz, gobernantza-eredua aldatzeko? Zer aldatuko da? Zer egingo du Gobernuak lehen lerroan ari diren profesionalekin lan egiteko eta desberdin pentsatzen dutenekin lan egiteko? Zer egingo du, zer aldatuko da orain? Zeren eta inork baino hobeto dakizue Donostialdeko ESIan gertaturikoa Osakidetzak bizi duen gaixotasunaren sintomen piko bat dela. Tarteka izaten dituen pikoak, gero eta maizago izango dituenak, gaixotasunaren eboluzioa ikusita. Eta gaixotasuna sortu duten determinatzaileak ez baldin badira aldatzen, zaila izango da gaixotasunari buelta ematea. Eta konponbidea emateko ez da nahikoa sintomak tratatzearekin. Ez dira nahikoa zeseen tratamenduak, inbertsio batzuen tratamenduak edo titular paliatiboena; ez da nahikoa. Gaixotasunaren errora joan behar da: determinatzaileak aldatu behar dira. Beraz, orain arte, gaurko egunez, eman ez dituzuen azalpenak entzun nahi ditugu orain. Eta jakin nahi dugu zer egon den horren atzean, zese horien oinarrian. Zer egon den eta zer egingo duzuen Osakidetzan, baita Donostialdeko ESIan ere, dugun egoera konpontzeko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23939 |
12 | 124 | 16.12.2022 | OSASUNEKO SAILBURUAK (Sagardui Goikoetxea) | Interpelazioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Donostialdeko ESIan Osakidetzako zuzendaritzak egindako kargugabetzeei buruz | Legebiltzarreko presidente andrea, sailburuak, sailburuordeak. Ohitura den bezala, hitzaldian batak eta besteak nahastu egiten dituzu. Gaia bata izan zein bestea izan, edozein izanik ere, dena zorro batean sartu eta nahastu. Hori bai, egoeraren zergatiak esaterakoan, ahaztu egiten dituzu. Zergatiak ahaztu egiten dituzu. Zure buruan Gobernuaren aurka egitea baino ez dago. Jarraitu esaten lehen arretan ez direla ordezkapenak egiten. Hori bai, ez esan ez direla egiten profesionalik ez dagoelako; ez esan zergatik ez diren egiten. Eta zuk ondo dakizu. Badirudi zeu zarela ahaztu duen bakarra. Eta, behin hori esanda, zure galderan murgilduko naiz. Jakin nahi duzu ea bat natorren Osakidetzako Zuzendaritzak Donostialdeko ESIan egin dituen aldaketekin; ea haren jarrera berresten dugun eta ea jarraitu behar duen azken urteotan ezarri den gobernantza-ereduarekin. Kuriosoa da, baita ere, gobernantza-ereduaz hitz egiten duzunean: gauza batzuetarako gure behatzez izendatutako karguak omen dira, eta, beste batzuetarako, hau da, kargukentzeaz hitz egitean, ez omen dira gureak, baizik eta zureak. Zure galderaren hitzez hitzeko irakurketak kontraesan bat dakarrela uste dut nik. Osakidetzako Zuzendaritzak, bere eskumenen arabera, Donostialdeko ESIaren gerentziaren aldaketa egitea erabaki duela suposatzen duzu. Uste dut hori dela erabaki horrekin bat natorren edo babesten dudan galdetzeko arrazoia: Osakidetzak bere kabuz erabakiak hartzeko duen eskumena. Ikusten dut independentzia-maila handia ematen diozuela Osakidetzari, baina, aurretiaz, Iriarte andreak egindako galderatik, eta zure interpelaziotik, ondorioztatzen da Donostia Ospitaleko bitarteko kargu batzuek sailaren gobernantza bertikalaren ereduari egindako kritika onartzen duzuela. Osakidetzari autonomia-mailarik aitortzen diozue ala ez? Berriro ere, hemen, beste kontraesan bat. Legegintzaldiko bi urte baino gehiagoan sarritan hitz egin diguzu erakunde guztietan, baita Osakidetzan ere, modu planifikatuan, ikuspegi globalarekin, modu homogeneoan lan egiteko beharraz, errealitate berriei aurrea hartuz. Eta hori, bereziki, beti egiten ahalegintzen gara. Hori da sailaren eta Osakidetzako Zerbitzu Zentralen eginkizunetako bat. Gero, alderantziz, zure proposamenak oso zehatzak izaten dira, laguntza-zerbitzuak zelan antolatu behar diren aholkatuz. Askotan esaten dugu Osakidetza osasun-zerbitzuen sare gisa hartzen dugula, modu koordinatu eta solidarioan lan egiten duena. ESIak, ospitaleak ez dira erakunde independenteak, eta haien zuzendaritza-taldeek ezin duten jardun euskal osasun-zerbitzua laguntza-sare bat dela kontuan hartu gabe. Erakunde bakoitzak zeregin jakin bat du eta horietatik koordinatutako jarduera bat espero da. Hori da zuzendaritza-taldeei egiten zaien gomendioa izendatzen ditugunean, eta erabakien partaide izatea. Indarrean dagoen gobernantza-eredua ESIak −erakunde sanitario integratuak− sortu zirenean ezarri zena da. Erakunde horiek lehen mailako arretatik hasi eta ospitaleetako arretara arteko asistentzia-jarraitutasuna errazteko eratzen dira, integrazio-printzipioari jarraituz. Euskadi osoa hartu ahal izateko, ESIei autonomia-maila handia eman zitzaien, eta lurralde-eremua, baina horrek ez ditu erakunde independente bihurtzen. Eta ez ditu beren lurralde-marrak muga bihurtzen. Irisgarritasun, unibertsaltasun, ekitate, asistentzia-kalitate eta iraunkortasunaren gure printzipioei edukia emateko, Osakidetzak sistema osoari zentzua eta funtzionaltasuna ematen laguntzen duten estrategiak, jarduketa-planak eta zerbitzuzorroak diseinatzen ditu. Estrategiak dira herritarrei ahalik eta zerbitzurik onena emateko erakunde bakoitzak taldean zer eginkizun duen definitzen dutenak. Hori da Donostialdeko erakunde-sanitarioan aldaketak egitera eraman gaituen azken arrazoia. Donostialdeko ESIan sortu den krisia konpontzeko Osasun Sailean zer egin behar dugun zure galderari erantzuteko, esan behar dizugu profesionalen kontzentrazioa baino lehenagokoa zela arazoa. Egoera zen lantalde batek bere bost zuzendaritzetatik hiru bete gabe zeuzkala; erakundeak sare osoan nola jokatu behar duen jakiteko ikuspegi partekaturik ez zegoela; eta plangintza eta estrategia zalantzan jartzen zirela gai garrantzitsuetan, esate baterako, lehen mailako arretan edo erizaintzan. Horren ondoriozkoa izan da zuzendaritza-taldea aldatzea. Krisia balitz bezala aipatzen duzun hori kexa eta erreibindikazio batzuk aurkeztu dituen zerbitzuburu talde baten, ospitaleko zerbitzuburuen, nahigabea bada, esan behar dizut ez duela zerikusirik aldaketa horrekin; langileen, ESIko zuzendaritzaren eta Osakidetzako zuzendaritzaren arteko elkarrizketa berriro ezarri dela. Gai asko daude planteatuta, eta dagozkien mintzalekuetan eta elkarrizketetan landuko dira. Lan-harremanen eremukoak dira asko eta asko; beste batzuk asistentzia-plangintzari dagozkio; beste batzuk ospitaleari berari; eta bakan batzuk ESIarekin dute zerikusia. Datorren astelehenean, Osakidetzako Zuzendaritza Nagusia berriro bilduko da ospitalean ESIko zuzendaritzarekin, ESIko erdi-mailako arduradunekin eta zerbitzu-burutzetako ordezkariekin, kasu honetan, ospitalekoekin. Elkarrizketa ez da inoiz arazo bat izan, desadostasuna ere ez; normala da, baina garrantzitsua da proiektua eta osotasunaren ikuspegia partekatzea. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23940 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | UBERA ARANZETA | EH Bildu | Interpelazioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Donostialdeko ESIan Osakidetzako zuzendaritzak egindako kargugabetzeei buruz | "Kontraesanik ez, nahasmenik ez, argiak eta zehatzak izan gara". Hemen nahasten nor aritu den eta ihesean nor aritu den azalpenak eman gabe zuk jakingo duzu nor izan den. Begiratu, urteetan ikusi dugu zein izan den jokamoldea, eta ikusten ari gara zein den. Osasun Saila eta Osakidetzako zuzendaritzak aldatu arren ere, politika egiteko jokabide bertikal, aldebakarrekoarekin jarraitu duzue, eta jarraitzen duzue, Osakidetzaren gainbeheran sakonduz. Begiratu besterik ez daukazu zein den panorama. Urkulluren hirugarren legegintzaldian gaude. Hiru legegintzaldi, hiru sailburu, Osakidetzako hiru zuzendari, pandemia bat tartean. Baina gobernantzaeredu berbera, politika berberak, politika bera, gobernantza bertikala, mahai sektoriala anulatua, suteak nonahi eta Osakidetza etengabe polemikaren erdian. Beraz, galdera da zer egingo duen orain Gobernu honek. Hori da galdera. Eta zer aldatuko den suteak sortzeari uzteko, gatazkak sortzeari uzteko. Ea Osasun Saila konponbidearen agente bilakatuko den, konponbidea elikatuko duen. Baina, horretarako, hasteko, onartu behar duzue zuen jokabidea ez dela egokia izan; ez badago aitortzarik, onarpenik, ez da egongo aldaketarik. Eta, horretarako, hasteko, orain arteko gobernantza gaitzetsi behar duzue, autokritika bat egin behar duzue. Hori da abiapuntua gauzak aldatzeko, mina egin duzuela aitortu. Nik ez dizuet esango barkamena eskatu behar denik, baina gauzak aldatzeko lehenengo aitortu behar da eta onartu behar da gauzak ez direla ongi egin. Ondoren, suteak itzali behar dira, baina Osasun Saila ezin da mugatu suhiltzaile-lanak egitera, ekimena ere hartu behar du gobernantza-eredua aldatzeko, politikak aldatzeko, erabakiak lehen lerroan daudenekin partekatzeko eta adostuak izateko; eta ez soilik ESIko zuzendaritzekin edo zerbitzuburuekin, baizik eta langileen ordezkariekin ere, mahai sektorialaren izaera negoziatzailea berreskuratu behar da. Osasun-politikak aldatu behar dira, politika estrukturalak abian jarri behar dira, eta utzi behar zaio salbuespeneko politikak ohiko politika bilakatzeari. Zeren eta, azkenean, horrek Osakidetzaren desmantelamenduan besterik ez du sakontzen. Gero eta egitura txikiagoa, zerbitzuak itxita, ordutegiak murriztuta, gero eta itxaronaldi luzeagoak. Bestelako kontratazio- eta pertsonal-politika bat behar dugu. Bestelako asistentzia bat behar dugu eta planifikazioa behar dugu. Planifikazioa belaunaldi-aldaketarako, dugun esperientzia eta ezagutza ez galtzeko. Baina, batez ere, badakizu zer behar dugun, Sagardui andrea? Ondo dagoena, erreferentea dena, ez ukitzea. Hori da behar duguna. Eta behar dugu −ahazten zitzaidan− gobernatuko duen sail bat, eta ez desgobernatuko duen sail bat. Orain zeseen arduraduna eta Osakidetzaren desmantelamenduaren eskuetako bat Donostialdeko zerbitzuburuengana joan da, dei bat egin du eta bilera bat deitu duzue. Baina horrek ez du egoera konponduko, horrekin egoera ez da lasaituko eta ez da konponduko. Momentuak aldaketa sakon bat eskatzen du, eta horretarako bi aukera daude; edo agian gehiago daude, esango didazu. Hau da, Osakidetzako Zuzendaritzak eta Osasun Sailak beren jarrera, egiteko moduak eta politika aldatzen dituzte, edo, bestela, Osasun Saila eta Osakidetzako Zuzendaritza aldatu beharko dugu. Hori zuen esku dago. Eta, bukatzeko, beste apunte bat. Esan eta esan ari zarete osasun-arreta bermatua dagoela. Benetan? Herritarrek garaiz eta denboran daukate bermatuta osasun-arreta ? Benetan? Esango didazue. Portzierto, izendapeneei-eta dagokionean, orain berriro aipatu duzu izendapenak eginda daudela, izendapen berriak. Portzierto, azaroaren 11ko 1722/2022 Ebazpena −abenduaren 12an publikoa egin dena−, izendapenak egitekoa, ateratzen da ebazpen bat, baina jada abenduaren 5ean Osasuneko sailburuak iragartzen du izendapenetarako pertsona horiek jada definituta daudela. Beste adibide bat, joan boletinera, joan abenduaren 5eko adierazpenetara. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23941 |
12 | 124 | 16.12.2022 | OSASUNEKO SAILBURUAK (Sagardui Goikoetxea) | Interpelazioa, Rebeka Ubera Aranzeta EH Bildu taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Donostialdeko ESIan Osakidetzako zuzendaritzak egindako kargugabetzeei buruz | Ubera andrea, barkatuko didazu, baina zuk nahi zein nahi ez hona ekarri zaituzten galderak edo ekarri gaituzten galderak Donostialdeko ESIari buruzkoak ziren, eta zuk bigarren zati honetan ere beste hainbat gauzari buruz hitz egin duzu, baina Donostiari buruzkoak ezer gutxi, ezer gutxi. Ze hor ibili zara, berriro ere, mahai sektoriala sartu batetik bestetik, eta, azkenean, hona ekarri gaituena izan da zuk aurretiaz esandakoa, behatzez izendatutako zerbitzuburu batzuena. Beraz, begiratu, mesedez, zertan ari garen, ezta? Todos sabemos que Osakidetza erakunde oso zabala dela eta, gainera, Euskadiko txoko guztietara iristen dela; 30.000 pertsona baino gehiago baititu lanean, eta bere gobernantza-ereduari esker, pandemiari aurre egin ahal izan dio, osasun-emaitzak mantentzen jarraitu du eta Estatuko osasun-sistema publikorik onena dela aitortu zaio berriro ere. Eta ez du hori esaten sailburu honek; Pazienteen Elkarteen Federazioak esaten du, Estatuko sistema publikorik onena dela. Hori ezin da lortu ez bada erabiliz gobernantzaeredu bat, bateragarria egiten duena plangintza estrategikoa eta bere erakundeek eguneroko zerbitzuak emateko duten autonomia. Parte hartzeko eta lankidetzan aritzeko eredu bat. Donostialdeko ESIan gertatu diren aldaketak, besteak beste, laningurune eta lankidetza hori sortzeko izan dira, Donostiarako ditugun proiektuak aurrera eraman ahal izatea ahalbidetu behar dutenak. Donostia Unibertsitate Ospitalea Osasun Sistema Nazionaleko gaixotasun neuromuskularretarako erreferentziazko zentro eta unitate gisa proposatu da. Horrek zer esan nahi du? Apustua irmoa dela. Terapia aurreratua, CAR-Ta Donostia Ospitalean garatzen hasiak dira. Osasun Sailak egin zituen hori posible izateko kudeaketak, sare bat garelako eta bakoitzak gure zereginak ditugulako. Era berean, Osasun Sailak lortu du protonterapia bidezko tratamendurako aparatua, onkologian dagoen aurreratuena, Euskadira ekartzea, Donostiara. Ministeritzak hasiera batean ez neukan asmorik Euskadik horrelako ekipamendu bat izan zezan. Eta hori behar bezala egokitu behar dugu. Non? El Departamento de Salud y Osakidetza cuentan con un proyecto básico para la adquisición del aparato de protonterapia, que se construirá en parte de la parcela que aún hoy acoge el aparcamiento. Osasun Sailak eta Osakidetzak badute protonterapia aparatua hartzeko oinarrizko proiektua, gaur egun ere aparkalekua hartzen duen lursailaren zati batean eraikiko dena. 2.900 metro karratuko eraikin horrek protonterapiarako bunkerra eta etorkizunean zabaltzeko espazioa eskaintzen du eta bertan protonterapiarekin batera dauden azeleragailu lineal berriak jarriko ditu. Proiektua idazteko esleipenkontratua laster sinatzea aurreikusi da, obrak 2023an hasteko. Eta epe luzera, leku berean Donostia Ospitaleko kanpo-kontsultak ere eraikiko dira. Pentsatzen al duzu hau guztia planifikaziorik gabe egiten dela? Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23942 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | Interpelazioa, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzari eragiten dion aurrekaririk gabeko krisiari buruz | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Egun on, sailburuok. Osasuneko Sailburua. Gaur goizean argi geratu zaiguna da Gobernua aditua dela ihes egiten, autokritikarik ez egiten eta autokonplazentzian. Izan ere, gaur goizean, Urkullu jauna, lehendakaria, buru duen Jaurlaritzak benetako ihes-ariketa egin du Donostialdea ESIan sutu den eta Osakidetza osora zabaltzen ari den gatazkatik. Ez gatazka horretatik bakarrik, baita haren eratorpen ugarietatik eta dagoeneko Osakidetzan daukagunetik ere. Argi eta garbi bota dira baloiak kanpora; eta jakina, ordezkatzen dudan taldetik deritzogu ezin dela kitatu Osakidetzan azken urteetan izan den krisi handienetako bat, metatuta daramagun guztiagatik, gaur goizean lehendakariak egin duen bezala, erakundeetan aldaketak gertatzen dira esanez. Osakidetzaren oinarriak kili-kolo jarri dituzten aldaketak izan dira horiek, zalantzarik gabe. Egoera hori ezin da, halaber, atxiki antolaketakontu soil batera, lehendakariak lehengo egunean esan zigun moduan. Eta gaur bertan ere planteatu da Gobernu honen gobernantza-eredu ospetsua, hainbeste erabiltzen duena eta egoera askotarako balio dion den komodina dela dirudiena. Jakina, edonorentzat argi baino argiago dago egoera horren guztiaren atzean badela testuinguru jakin bat, eta horrek zerikusia duela, sailburu andrea, lidergoa egikaritzeko modu batekin, lau urte hauetan zehar −zeu barne− Eusko Jaurlaritzan Osasun Sailaren ardura gorena beretu duten sailburu guztietan hezurmamitu den egikera batekin. Erakunde bat, Euskadiko erakunde handienetako bat, gidatzeko modu batekin. Osakidetzaren egunerokotasuna kudeatzeko modu eta erabakiak hartzeko modu batekin. Begira, D eguna zen gaur. D eguna zen gaur, bost galderarekin −Euzko Alderdi Jeltzalearena barne− eta bi interpelaziorekin, beharrezko azalpenak eman zitezen. Espero ditugun azalpenak; ez bakarrik Legebiltzar honetako ordezkari politikoek, baita herritar guztiek ere espero dituztenak. Osakidetzan gertatzen ari denari buruzko azalpenak; Osakidetzaren egoerari buruzkoak, Osakidetzan irekitako krisiari buruzkoak. Eta hura amatatzeko hartuko diren neurriei buruzko azalpenak; eta, batez ere, Osakidetzaren erabiltzaileok eta bertan lan egiten duten profesionalek une honetan ez dugun konfiantza hori itzuliko diguten azalpenak. Eta hemen, gure taldetik, aprobetxatu nahi dut Osakidetzan egunero lan egiten duten profesional guztien lana zintzotasunez aitortzeko. Zuek, oraingoz, ez zarete gai biziro delikatua den egoera bat bideratzeko, eta profesionalek, erabiltzaileek, politikariek, sindikatuek eta beste esparru batzuetako erakundeek eskatzen dituzten erantzunak emateko. Lau eguneko isilunea, sailburu andrea, zuk ezer esan ez zenuen aldia. Ez dakit zubia egiten ari ote zinen ala ez, baina nik, jakina, beste ekitaldi batzuetan ikusi zintudan, eta uste dut gai horri buruzko iritzia eman behar zenuela hedabideetan orrialdeak eta orrialdeak betetzen ari zenean, baita Euskadin dugun hedabide publikoan ere. Atzerapenarekin egin zuen agerraldia sailburuak −baita lehengo egunean Lehendakaritzan ere−, baina ez zen erantzunik eman. Eta Eusko Legebiltzarrean ere egon behar zenuen, lehengoan, neuk esan nizun bezala, gai horri buruzko azalpenak emateko. Orain arte eskaini dizkizugun aukera guztiak alferrik galtzen ari zara. Gaur ere ez diguzue ezer esan hemen, eta ez duzu ezer argitu Osakidetzan sututako krisiari buruz. Begira, ezin dira kargugabetzeak eta dimisioak gutxietsi, eta are gutxiago profesionalen arbuio gogor bat dutela datozenean; besteak beste, zerbitzuburuena, eta konfiantzazko karguak dira haienak, eta gainera zuek izendatuak dira. Dagoeneko esan dizuete kudeaketa-krisi larri bat dagoela, Osakidetzaren kudeaketan noraeza ikusten dugula. Gero, nire hitzaldiaren amaieran −eta bestela, erantzunean−, Osakidetzako zerbitzuburuen eta profesionalen adierazpen eta gogoetetako batzuk aipatuko ditut, txit argigarriak baitira, bai horixe, zeu buru zarela Osakidetza eta Osasun Saila kudeatzeko darabilzuen moduari dagokionez. Nire ustez, gainera, hausnarketa horiek guztiek argi eta garbi erakusten dute kudeaketa egiteko eta funtsezko zerbitzu publiko bat kudeatzeko modu bat, euskal herritarrentzat erreferentziazkoa zena, alegia, Osakidetza, autoritarismotik, despotismotik eta fintasunik ezetik, han egunero-egunero lan egiten duten eta ahal duten onena ematen diguten hainbat profesionalekin. Baina, esan behar dizut Donostialdea ESIaren egoera ez dela kasu bakarra. Jaurlaritza honek, lehendakaria buru duela, badaki −edo jakin beharko luke− gotortuta dagoen korapilo bat duela Osakidetzan. Hiru sailburu lau urtean: bi ez daude jadanik, kargua uztera gonbidatu zituztelako; Osakidetzako zuzendari nagusi bat ere kargutik kendu duzue; eta Giza Baliabideetako zuzendari bat ere kargutik kendu duzue. Eta hori, nire ustez, Osakidetza bilakatu den bolborategiaren adierazgarri bikain baino bikainagoa da; zeren eta, nahiz eta zuek gatazka hau eta urte hauetan guztietan, irregulartasun askorekin, izan ditugun gatazkak eta gertakariak minimizatu nahi dituzuen, Osakidetza guztia duela urte askotatik krisian murgilduta dagoela frogatzen duen beste froga bat da hau. Bide batez, esan behar dizut gure taldeak, jakina, ez duela barkamenik eskatuko, eta orain arte egon ez diren sailburuetako ezeini ez diola barkamenik eskatuko, gonbidatu ere alde egitera gehiago gonbidatu dituztelako. Agian barkamena eskatu beharko diete joateko gonbita egin zietenek edo egin zien pertsonak; beren erantzukizunak behar bezala betetzen ari baziren, ez baitugu ulertzen nola gonbidatu zituzten beren karguetatik alde egitera, ez bakarrik Darpón jauna, baita Osakidetzako zuzendari nagusia eta Giza Baliabideetako zuzendaria ere. Ikusi dugun bezala, Osakidetzaren noraezak soslai asko ditu −iruditzen zait guztiok jabetzen zaretela−, eta horren isla izan da lau urtean hiru sailburu aritu izana, dagoeneko ez dauden beste kudeaketa-arduradun batzuez gain −lehen esan dizudan bezala−; Osakidetzako lan-eskaintza publikoetako irregulartasunen gertaera; pandemia kudeatzeko modua, gaiari buruz benetan zekiten profesionalak kontuan hartu gabe, sailak eta Osakidetzako zuzendaritzak baztertu eta azpiratu egin baitzituzten haiek, etengabeko inprobisazio eta irizpide-aldaketak medio; txertatze irregularren gertaera ez aipatzeagatik, non ilungune asko eta asko geratzen baitira argitzeko oraindik. Eta, zeuk oso ondo dakizunez, horretan ez zen agerraldirik egin, txit garrantzitsuak izango liratekeen arren gai horri buruz geratu diren zoko ilun askori buruzko beharrezko argia emateko. Oinarrizko zerbitzuak itxi egin dira justifikaziorik gabe, demagun Santiagoko larrialdiak, Basurtuko bihotzeko kirurgia-zerbitzua; giza baliabideak planifikatzeko politika erabat okerra eraman da. Lehendakaria burgoi agertu da gaur goizean Osakidetzari publikoki esleitzen zaion dirutzaz, eta biziki harro zegoen horretaz. Nik uste dut oso harro sentitu behar dugunak euskal herritar guztiok garela, gure zergekin Osakidetzaren aurrekontua finantzatzera bideratzen dugun dirua dela eta; beste autonomiaerkidegoekin alderatuta, handienetako bat dugu. Beraz, merezimendua ez dago Gobernu horretan. Zaindu egin behar dela deritzogun zerbitzu bat gure zergekin ordaintzen laguntzen dugun herritarrongan dago meritua; eta hain zuzen ere, Jaurlaritza oso gutxi zaintzen ari da hori. Arazo endemikoa duzue, gotortua, eta ez duzue ikusi nahi. Ni harritu egiten naiz, eta txundituta gaude, txundituta ikusten dugu zuek arazoari ezikusiarena egiten jarraitu nahi duzuela. Mundu guztiak daki Osakidetza ez dela garai batean zena. Eta berresango dut oso harro gaudela antolakunde horrekin. Baina kontua da arazoa herritarrek ikusten dutela. Gaur ezagutu ditugu Deustobarometroaren datuak, non argi eta garbi esaten baita osasunaz arduratu diren eta kezkatzen diren euskal herritarrak bikoiztu egin direla sei hilabeteren buruan; eta zuek −duela hilabete batzuk nota jasoagoa zenutenok−, orain ozta-ozta aprobatzen duzuela. Beraz, iruditzen zait horrek hausnarketarako deia egin behar dizuela, jarrera aldatzeko; eta une honetan piztuta dituzuen suteak itzaltzeko, azkenean sutea Osakidetza osoa sutan jartzeko modukoa izan ez dadin, euskal herritarrak eta Alderdi Popularra oso harro sentitzen baikara gotorleku horretaz. Horregatik galdetzen dizugu, sailburu andrea: zer neurri hartu behar dituzu eta, zehazki, zer espero duzu datorren asteko astelehenerako hitzartu den bileratik? | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23943 |
12 | 124 | 16.12.2022 | OSASUNEKO SAILBURUAK (Sagardui Goikoetxea) | Interpelazioa, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzari eragiten dion aurrekaririk gabeko krisiari buruz | Garrido andrea, zuk bai ez nauzula harritzen. Ez nauzu harritzen, beti gauza bera diozulako. Ez duzu aukerarik galtzen gauza berbera egiteko. Zure hitzaldi guztiak, hitz egiten dugunaz hitz egiten dugula, Gobernu honen aurka jotzeko dira. Eta egin ere hala egiten duzu nahiz eta justiziak esan duen −eta nahiz eta gizarte osoak badakien− ez dela irregulartasunik egon, Darpón sailburuaren arduraldian gertatu zen bezala; zuri berdin zaizu. Beste irtenbide baten bila zabiltza mantentzeko. Eta, bai horixe, Osakidetzan arazo bat dagoela esateko duzun oinarri osoa darabilzun diskurtsoa bada, benetan uste dut zuk ere autokritika galanta egin beharko zenukeela. Benetan esaten dizut hori, zuk diozunez arazo galanta denaren parte izan nahi baduzu, eta haren konponbidearen parte izan nahi baduzu; izan ere, gainerakoan, egin duzun hitzaldiarekin, desitxuratzeaz gain, ekarpen kaskarra egiten diozu. Zure interpelaziora mugatuko naiz, bertan ikusten baitut berriro ere argitaratzen diren informazioen jarraipena egiten jarraitzen duzula, baina gero halakoek ez dutela aintzatespen berbera nork esan dituen kontuan izanda. Baina nik esan ere esan nizun, astelehenean ere esan nizun, zuek azalpenak eskatzen dituzuenean, eman egiten dizkizuegula, baina ez zaizkizuela gustatzen; kontua ez da ez ditugula ematen, baizik ez zaizkizuela gustatzen. Orduan, berriro errepikatzen dituzu aspertu arte, horrek errealitatea aldatzea ekarriko balu bezala. Eta sentitzen dut ezetz esan behar izatea; izan ere, benetan aintzat hartuko bazenitu, ez zinateke galdezka arituko ea neurri egokiak hartzeko asmorik ba ote dugun "Osakidetzan irekitako aurrekaririk gabeko krisia" konpontzeko −eta zure hitzak dira horiek−. Izan ere, gogoratuko duzu aurreko asteko astelehenean prentsaurreko bat eskaini nuela hedabideek planteatzen ziguten galdera bakarra asetzeko: Donostialdea ESIko gerentzia aldatu izanaren arrazoiak. Ez nuen xehetasunetan sartu nahi izan, eta ez dut xehetasunetan sartu nahi orain, baina gure konfiantzakoak ziren pertsonak dira, denbora luzez lan egin dugu haiekin, eta ez zait egokia iruditzen. Prentsaurrekoaren helburua izan baitzen hutsik geratu ziren arduren lanpostuak betetzeko hartutako neurrien berri ematea, eta ahalik eta lasterren normaltasunera itzultzea. Abenduaren 5eko goizean, azaldu genuen ordurako bete zirela une hartan bi lanpostu huts, premiazkoenak zirenak, nahiz eta jardunean aritu behar: gerentzia eta zuzendaritza medikoa. Eta azaldu genuen kudeatzaile berriak elkarrizketak hasi zituela erakundeko arduradun ugarirekin. Neurriak hartzen ditugu, jakinarazi egiten ditugu, eta oraintxe bertan nirekin bat etorriko zara ondorio positiboak izan dituztela diodanean. Izan ere, horrela argitaratu da. Imajinatzen dut hori irakurri duzula. Agertokia aldatu egin da, eta ez Osakidetzako zuzendari nagusiari telefonoz egindako dei hutsagatik, hori ere argitaratu baita. Osakidetzako zuzendaritzataldearen eta Donostialdeko ESIaren arteko elkarrizketak eta solasak beste agertoki batean jartzen gaitu. Baina, berriro ere zure interpelazioaren justifikaziora mugatuta, esan behar dizut ez dela egia Osakidetzan aurrekaririk gabeko krisia sutu denik. Hiperbolea, egoerak deskribatzeko errealitatearen gehiegizko figura den heinean, bikain geratzen da titularretan edo esloganetan, baina egitatetik urrundu egiten gaitu. Baita zu ere. Egitatea da Osakidetzaren sarea osatzen dutela 13 erakunde sanitario integratuk, bi ospitale monografikok, osasun mentaleko hiru sarek eta transfusio eta giza ehunen zentro batek, 19 erakundek. Multzo horren barnean, zuk aipatzen duzun krisia Donostia Ospitalean datza, ez Donostialdeko ESIan, askoz ere udalerri eta osasun-zerbitzu gehiago hartzen baititu hark; ezta ospitale osoan ere, sinetsarazten saiatu zaren bezala. Horixe da gatazkaren munta. Zerbitzu medikoetako buruzagien gutunaz hitz egiten duzu zuk, eta dokumentu horretan, aurreko gerentziaren eta zuzendaritza medikoaren baliagarritasuna nabarmendu ondoren, eta haiek itzultzea nahi dutela esanda, zenbait aldarrikapen egin dituzte, zerikusirik ez dutenak gerentzia aldarazi zuten arrazoiekin. Batere ez. Banan-banan, hamarrak. Barne-desadostasunak eta harreman-arazoak zeuden erakundean. Agerikoak ziren, ezagunak ziren Osakidetzako zerbitzu zentraletan eta sailean, eta Donostiako gerentzian arduradunak ordezkatzea erakarri du horrek. Zalantzan jarri dituzte zerbitzu zentralek dituzten funtzioak eta eskumenak, irizpideak, planak edo estrategiak finkatzeko, dela lehen mailako arretan, dela erizaintzan. Osakidetzaren funtzionamenduereduari buruz ikuspegi guztiz desberdina dute Osasun Sailak eta orain arte aritu den zuzendaritzak. Distintas. Baina, kasu horretan, Osakidetzako zuzendaritza nagusiari dagokio eredua eta koordinazioa ezartzeko eskumen hori. Izan ere, askotan esan dugu, eta berriro esango dizut, Osakidetza modu koordinatuan eta solidarioan lan egiten duen osasun-zerbitzuen sare modura hartzen dugula, beharrezkoa denean hala izatea. ESIak eta ospitaleak ez dira erakunde independenteak, eta zuzendaritza-taldeek ezin dute horietan jardun Euskal Osasun Zerbitzua laguntza-sare bakarra dela kontuan hartu gabe. Erakunde bakoitzak zeregin jakin bat du, eta haien artean jarduketa koordinatu eta solidarioa espero da. Horixe da zuzendaritza-taldeek izendapenarekin daramaten gomendioa. Kontzeptualki, ESIak −erakunde sanitario integratuak− laguntza-jarraitutasuna errazteko eratu ziren, lehen mailako arretatik ospitalekoraino, integrazio-printzipioari men eginez. Horrela diseinatu ziren baliabideak, zerbitzuak, protokoloak eta bideratze-ibilbideak arretaren kalitatea hobetzeko. Eta Euskadi osoa barnean hartzeko, gainera, lurraldeeremu bat eman zitzaien, eta horren barruan ESIek autonomia-maila handia dute. Baina horrek ez ditu entitate independente bihurtzen, ezta lurraldemugak dituen zerbait ere. Irisgarritasunaren, unibertsaltasunaren, ekitatearen, asistentziakalitatearen eta jasangarritasunaren printzipioei dagozkien edukien mende daude. Osakidetzak estrategiak, jarduteko planak eta zerbitzu-zorroak diseinatzen ditu, sistema osoari zentzua eta funtzionaltasuna ematen laguntzeko. Erakunde bakoitzak osotasunean zer eginkizun duen zehaztuko duten estrategiak dira horiek, herritar guztiei ahalik eta zerbitzurik onena emateko. Horixe izan da azken batean Donostialdeko osasun-erakundean aldaketak eginarazi dizkigun zergatia. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23944 | |
12 | 124 | 16.12.2022 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | Interpelazioa, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzari eragiten dion aurrekaririk gabeko krisiari buruz | Eskerrik asko, sailburu andrea. Baina aldaketak edo ez dira ondo ulertu, edo ez dira partekatu edo ez dira azaldu. Begira, Darpón jaunari dagokionez, irregulartasunak egon dira. Gainera, txostenetan jasota daude. Beste kontu bat da esparru judiziala, eta dakizunez, oso prozedura zehatza da hori. Eta haren kudeaketan hainbesteko fedea bazenuten, karguan mantendu zenezaketen; baina joateko gonbita egin zenioten, eta zehazki, kargugabetu egin zenuten. Begira, zurea izan beharko luke autokritikak. Ni legebiltzarkide arrunta naiz, baina zuk Osasun Sailaren ardura duzu. Eta nik bai eskatuko nizukeela apur bat umilagoa izan zaitezela, eta Legebiltzar honetan oposizioarekiko, Osakidetzako profesionalekiko, hedabideekiko eta Osakidetzako erabiltzaileekiko errespetu gehixeago eduki dezazula. Begira, kargugabetzeek zuzendaritza-estilo bertikala erakusten dute, ESI bakoitzeko zuzendarien kudeaketa-gaitasuna erakunde zentral baten mesedetan pixkanaka mugatzen doana. Politika suizida bertan behera utz dezazula eskatzen dute. Zuzendari kudeatzailearen eta zuzendari medikoaren kargugabetzeak edalontzia gainezkatu duen tanta izan dira; eta baldarkeria-zantzu harrigarria, baita sektarismo eta gaitasun ezaren erakusgarria ere, erakunde osoari kemena osten diona. ESI bakoitzean zuzendariek kudeatzeko duten gaitasuna pixkanaka kamusten ari da; izan ere, behin izendatuta, kudeaketa-gaitasunak murriztu egiten zaizkie, erakunde zentral baten mesedetan, eta honen kideak irizpide politikoen arabera izendatzen dira, eta ez merezimendu- eta gaitasun-irizpideen arabera. Zuzendari baliotsuak eta ausartak kargutik kendu dira, eta haien bekatu bakarra zuzendu beharreko akatsak leialtasunez eta erakundearekiko konpromisoz adieraztea izan da. Ikusten ari gara Osakidetzaren asistentziazerbitzuen kudeaketak okerrera egiten duela, oraintsuko kargugabetze eta dimisio horiek direla eta; eta Osasunak ezin izan du arrazoi sinesgarririk eman. Kudeaketa-krisi larri hori Osakidetzako zuzendaritzaren erabakiek sortu dute; zentzugabekerien eta zigor-erabakien kate baten azken katebegia da, eta ezin gara horien aurrean isilik geratu. Inoiz objektibatu gabeko zerbait genuen ospitaleko profesionalei eta zuzendariei entzungor egite hori, herritarrei zerbitzuak emateko orduan eraginkortasuna galtzea erakartzen baitigu, bereziki kritikoa den garaian. Nik autokritikarena esan dizut, baina beste zerbait esango dizut, sailburu andrea, puntu honetaraino etorrita. Nik ez dakit erantzukizunen bat zeuretzeko prest ote zauden, baina guk uste dugu erantzukizunen bat hartu beharko zenukeela. Badakigu sailetik alde egingo bazenu hirugarren sailburua izango zinatekeela lau urteren buruan, hirugarren sailburua izango zinatekeela lau urtean; baina nik uste dut erantzukizunen bat zeure hain hartu beharko zenukeela kudeaketari dagokionez, eta gai guztia Osakidetzan nola bideratu den kontuan hartuta; lidergo falta adierazten duelako horrek, kudeaketa falta, Osakidetza antolakundea bera zer den ez jakitea. Osakidetza, une honetan, noraezean dago. Osakidetza une honetan ituan dago; une honetan herritarrek konfiantzarik ez dioten erakundea da Osakidetza; baina kontua ez da ez direla bertako profesionalez fio, baizik eta ez dutela konfiantzarik politika egiteko modu batean, zuk ordezkatzen duzun politika egiteko modu batean, oraintxe bertan zuri egokitu zaizulako Osakidetzaren ardura hartzea. Beraz, nire ustez, komenigarria litzateke erantzukizunak hartzea, eta esan ere horrelaxe esan behar dizut. Komenigarria litzateke zuk gogoeta bat egitea; edo bestela, komenigarria izango litzateke zuk zeure gain hartzea erantzukizunak, bestelako arnasa berri bat eman ahal izateko, bai horixe, eta Osakidetza berriak eta Osakidetzaren etorkizunak izan behar duten norabidea aldatzeko beste aukera bat eman ahal izateko; eta haren barnean konpondu beharko dira, une honetan gotortuta dauden gatazkak, hau da, zuk zuzentzen duzun sailak konpontzeko ezintasun argia erakusten duen gatazka horiek. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23945 |
12 | 124 | 16.12.2022 | OSASUNEKO SAILBURUAK (Sagardui Goikoetxea) | Interpelazioa, Laura Garrido Knörr Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldeko legebiltzarkideak Osasuneko sailburuari egina, Osakidetzari eragiten dion aurrekaririk gabeko krisiari buruz | Garrido andrea, ez natzaizu probokazio gehiagotan murgilduko, traza hori ematen baitit hitzaldiaren tonuak. Lehendabizikoan bereziki, baina gero bigarrenean ere bai; baina bai oso garrantzitsuak iruditzen zaizkidan bi zehaztapen. Ez dira hiru sailburu aritu lau urtean, eta gainera, hasieran lau izan direla esan duzu; hamar urtean izan direnak dira horiek, xehetasun objektibo bat aipatzearren. Bigarrena, daukagun baliorik onena dira Osakidetzako profesionalak, bai horixe. Zuzendari nagusiak ere Osakidetzako langileak dira. Zuzendaritzako arduradunak ere Osakidetzako langileak dira. Nik berriro esango dizut Donostian gertatuak lau esparru desberdin dituela iruditzen zaidala, eta garrantzitsua dela haiek banatzea. Batetik, herritarrei osasun-arreta ematea, gatazka horren eraginik izan ez duen zerbait da. Eta, gainera, izan zaitez leiala egiarekin, diozun bezain harro bazaude Osakidetzaz. Herritarrek ez dute konfiantza galdu Osakidetzan. Kalitatezko zerbitzua izaten jarraitzen du haiei ematen zaien zerbitzuak. Eta aldaketak egin izanak, kasu honetan Donostian, ez du inolako murrizketarik erakarri herritarren osasun-arretan, ezta bat ere. Bigarrena zuzendaritza-lantaldeko lanpostu hutsak betetzea da; eta nolanahi ere, esan dizudan bezala, Osakidetzako profesionalak dira haiek ere; eta gertatu ere funtziotan gertatu da aurreko lantaldearen, aurreko gerentziaren erreleboarekin batera; eta gerentzia horretarako abian jarritako ohiko estalduraprozesuak jarraituko du, baita hutsik zeuden hiru zuzendaritzetarako ere, bost zuzendaritzatatik hiru hutsik baitzeuden. Ospitaleko zerbitzuburuen taldearen eskakizunei dagokienez −ez ESIkoak, ospitalekoak−, azken egun hauetan egin direnak, bada, nahi baduzu, begiratuko dugu zein diren, hamarrak ote diren. Eta esan ere umiltasun osoz esaten dizut, ez dezazun esan ez dudala hala egiten. Banan-banan ikus ditzakegu, eta ikusiko duzu ez datozela bat ESIko gerentziaren erreleboarekin. Izan ere, berriro esango dizut: zein da ESIko gerentziaren erreleboa egiteko arrazoia? Hain zuzen ere, ez datorrela bat Osakidetzako Zuzendaritza Nagusiak duen plangintzarekin eta ikuspegi orokorrarekin, eta hari dagokio hori. Gainera, zeuk esan duzu, guri dagokigula hori egitea, gidatzea, pentsatzea, planifikatzea. Eta horretan arituta, ez dator bat, ez dago ados. Entzun egin da, haien ikuspuntuak ezagutzen dira, ez dezazun uste izan haiekin hitz egin ez dugunik, eta haiek pentsatzen dutena ezagutzen ez dugunik. Baina ez da hori erakundearen plana. Eta horregatik egiten da aldaketa. Ospitaleko profesionalek planteatzen dituzten gorabeherak aztertuko dira, eta halakoei dagozkien bideetatik landuko dira. Eta gero beste laugarren atal bat zegoen, Donostia Unibertsitate Ospitalea ustez desegin eta hustu izana. Donostia Unibertsitate Ospitalea ez da desegiten ari, ezta erreferentziazko unitaterik inora eramaten ere. No, no. Hor diraute, denak mantentzen dira, IPK barne, Ubera andrea. Izatez, proposamen gehiago daude. Eta sailaren eta zerbitzu orokorren plangintza, antolamendu eta ikuspegi horretatik abiatuta egindako proposamenak dira; esate baterako, Osasun Sistema Nazionalaren gaixotasun neuromuskularren erreferentziazko unitatearen zentro izateko proposatu dena. Eta sailak egiten du hori. Terapia aurreratuak, kasu honetan, CAR-T terapiekin hasi dira Donostia Ospitalean, eta lehena da Euskadin. Eta hori ere sailaren aldetik etorri zen. Nola ez, jakina, horiek egikaritu behar dituztenen laguntzarekin. Bai horixe. Baina sailak egin zuen, sailak proposatu zuen. Entzun nahi ez duzuen arren, protoi-terapiaren azpiegiturarekin ere halaxe gertatzen da. Ez dugula ekipo aurreratuenen erabilgarritasuna nahi onkologiako gaitzak tratatu ahal izateko? Noski nahi ditugula, ezta? Eta horixe nahi dugu Euskadin. Eta langintza hori sailarena, Zuzendaritza Nagusiarena eta ESIarena izan da. Bakoitzari dagokigun zereginean. Baina lidergoa sailarena izan da. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/733238d2-e68d-43ed-8acb-fb95e9e35ef9 | parl_eu_23946 | |
12 | 125 | 22.12.2022 | BIGARREN LEHENDAKARIORDE ETA LAN ETA ENPLEGUKO SAILBURUAK (MENDIA CUEVA) | SV-ES | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari, sailburu, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Gaur, Legebiltzar honek aukera du erregelamendu-aurreikuspenei men egin dien eta gehiengoz onetsiko den lege bat eztabaidatzeko eta onartzeko; Ganbera honetan islatzen den gizartearen pluraltasunetik landutako legea da, eta gizarte plural baterako baliagarria izan nahi du. Pluraltasun hori bozketetan ere islatuko da, izan behar duen bezala, gustagarria, ez horren gustagarria edo batere gustagarria ez den lege batean. Aukera hori duzue zuek gaur, baina ez duzue Senatuan halakorik izango. Legebiltzar honek hautatutako hiru ordezkariek ere ez dute halakorik izango, arauzko bideetatik izapidetutako lege baten bidez, eta gustagarria, ez horren gustagarria edo batere gustagarria izango ez den, baina Goi Ganberan ordezkatutako gehiengoetan eta pluraltasunean islatu ezingo ez denean. Horregatik uste dut oso une garrantzitsuan gaudela, Euskadi hobeagoa egiten duen lege bat izan dezakegulako, eta hura bozkatzeko aukera badugulako. Bihar 14 urte beteko dira Euskadik bere gizartekohesioaren ereduan jauzi bat eman zuenetik. Legebiltzar hau izan zen Espainian lehena gutxieneko errenta bat izateko eskubidea bermatzen eta Administrazioari eskubide hori exijitzen. Egun hori ondo gogoratzen dugu hemen gauden eta Legebiltzar hartan geunden batzuek. Lehendakariak berak, Egibar jaunak, Barrio jaunak, Pastor jaunak, Garrido eta Gallastegui andreek eta nik neuk parte hartu ahal izan genuen une hartan. Eta gaur, gainerako legebiltzarkideekin batera, Euskadik gizarte-kohesioarekin aurrera egiteko proiektua berresteko aukera dugu. Jatorrizko legea oso une zailean onartu zen euskal politikan. Tragikoa ere bazen, ordezkari horietako batzuk heriotza-mehatxupean geundelako eta hauteskunde-bezperetan geundelako. Legegintzaldi horretan onartu zen azken lege arrunta izan zen, eta, hala eta guztiz ere, orduan gobernatzen zuten alderdien eta oposizioan geunden batzuen babesarekin egin zen. Lege hura hedapen ekonomikoko garai batean pentsatu eta idatzi zen, historiako langabezia-tasarik txikienekin. Eskubide gisa planteatu zen, hain zuzen ere, aukera-une horretatik inor baztertuta gera ez zedin. Hala ere, izugarri astindu gintuen eta desberdintasunaren arrasto sakona utzi zuen krisi bat hasi zenean onartu zen. Aztarna hori arindu ahal izan genuen, hain zuzen ere, tresna hori genuelako eta inguruan anbizio txikiagoko proiektuak erortzen ari ziren bitartean gurea defendatzen jakin genuelako. Baina esperientzia hark zuloak ikusten ere utzi zigun, laguntza publikoa eta babesa merezi zuten pertsonek ihes egiten ziguten espazioak ikusten utzi zigun. Lege honetan jasota ez zeuden gizarte- eta familia-errealitate berriak sortzen joan ziren, eta lege horrek bere zikloa amaitzen du orain. Esperientzia politiko hori −bere garaian oposizio konstruktibo gisa eta krisi horri aurre egin zion Gobernuko kide gisa− gida bat izan da Legebiltzar honek bere azken hitza emango duen prozesu honetan. Gure ereduaren arrakastatik eta mugetatik ikasi dugu; bizitzeko gutxieneko diru-sarrera integratu dugu, eta ekarpenak entzun eta txertatu ditugu, diru-sarrerak bermatzeko eta gizarteratzeko sistema modernoagoa, arinagoa eta berme gehiagorekin eraikitzeko aukera ematen digutenak. Luzea izan da prozesua. Eta ez da legegintzaldi honetan hasi, beste eztabaida batzuk ere izan baititu aurreko bietan. Eta gizarte-kohesioan sakonduko duen eredu baten aldeko konpromisoarekin burutu ditu Ganbera honek. Gobernu honek beretu egin du bere programan, eta bi printzipiorekin landu dugu: ekarpen bakoitzaren balorazioa egitea, aurretiazko lan parlamentario guztiarena eta ondorengo alegazio guztiena, baztertzaileak zirenak ez beste iritzi bakar bat ere mespretxatu gabe; eta bigarren printzipioa izan da gure atea jo duten kolektibo eta alderdi guztiei etengabe entzuteko jarrera, epe eta formalitate administratiboetatik harago. Une oro zaindu ditugu funtsa eta forma. Etengabeko lana izan da, baina lasaia, desadostasunekin baina harrokeriarik gabekoa. Eta berriro azaltzen diot nire aintzatespena Legebiltzar honi horrela aritzeko aukera eman digulako, betiere Ganberaren lana errespetatuz. Osoko bilkuren areto honetan bi une izan dira, gizarte-babesaren ereduari buruzko bi proposamen guztiz kontrajarriekin; eta bietako ezeinetan ere ez dugu esku hartu sailetik. Bi kasuetan, haiek atzera botatzea erabaki zuen Legebiltzarrak. Horren emaitza da gaur babestea eskatzen dizuedan irizpen hau. Izan ere, lege honek hobekuntza dakar gure gizarteko edozein kidek pairatu dezakeen kalteberatasun-egoera guzti-guztietan: errentaren hobekuntza bat dago, pobrezia-arriskuaren tasetara egokitzen dena; izapideak eta inklusioa hobetu egiten dira, arinago eta segurtasun handiagoz egingo direlako, bai erabiltzaileentzat, bai Lanbiden lan egiten dutenentzat, berme gehiagorekin; eskubideaz baliatzen direnek aukera izan dezaten protekzionismoaren txokoan aparkatuta ez geratzeko, zorroztasun handiagoarekin baliabide publikoen kudeaketan. Eta askoz Europa gehiago dago bere izpirituan eta edukietan, gutxieneko errentei buruz Batasunak kide dituen estatuei 2030erako eskatzen dien guztia 2023tik aurrera beteko baitu Euskadik. Hori da zuek ederki ezagutzen duzuen testu baten laburpena, legea zer den eta zer ez den ondo argitzen duena. Lege hau ez da bazterkeriaren aurkako legea, errenta baino askoz faktore gehiago biltzen direlako bazterkerian; esate baterako, etxebizitza, enplegua, osasuna edo hezkuntza. Baina gizarteratzearen aldeko lege aktiboa da, tresna guztiak eskaintzen dituelako bizitzan beheraldi bat pairatzen duenak bizitza sozialari eta lanekoari berriro ekin ahal diezaion. Lege hau ez da gazteen emantzipaziorako lege bat, baina bizi-proiektu independente bat duten adineko pertsona guztiak babesten dituen legea da. Ez da familien legea ere, baina bermatzen du adingabeak beti egongo direla bizimodua ahalbidetuko dien errentekin babestuta. Ez da pentsioen legea ere, baina behar adina kotizatu ezin izan dutenek eta aukera hori inoiz izan ez dutenek beren oinarrizko beharrak beteko dituen errenta jasotzeko aukera edukitzea bermatzen du. Ez da berdintasun-legea ere, baina askoz hobeto babesten ditu senar ohiek pentsioak ordainduko dizkieten edo ez dizkieten ordainduko zain dauden emakumeak, eta guraso bakarreko etxeen buru direnak. Eta lege hau ez da, halaber, indarkeria matxistaren aurkako legea, baina erasoen, salerosketaren edo sexu-esplotazioaren biktima diren emakume guztiei erasotzaileengandik aldentzeko aukera bermatzen dien legea da, bizitza libre bat has dezaten. Eta ez da enplegu-lege bat ere, haren onuradunen zati handi bat ez dagoelako enplegagarritasun-egoeran; are gehiago, zati bat lanean ari da jada, baina soldata baxuekin; baina diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen dutenek, lan egin ala ez egin, baldin eta diagnostikoak aukera ematen badie enplegagarritasuna hobetzeko, Lanbidek laneratzea lortzeko eskaintzen dituen tresna eta zerbitzu guztiak izango dituzte eskura. Eta oso garrantzitsua da arestian esan dudan azken hori. Azpimarratu dugu Gizarteratzeko eta Dirusarrerak Bermatzeko Euskal Sistema, Lanbideren eraldaketa eta enplegu-legea uztartuta daudela, eta ezin dela haietako bat bera ere ulertu besteak gabe. Eta ezingo ginatekeen honaino iritsi baldin eta bi urte hauetan ez bagina hasi Lanbide aldatzen, haren egiturak, antolaera eraldatzen, modernizatzen; eta gainera, ez bagina horretan ari zerbitzu publiko horretan lan egiten dutenen inplikazioarekin. Eta enplegu-legeak, jada azken fasean dagoenak, eskubide berri bat sortuko du Lanbideren erabiltzaile guztientzat. Ezingo genuke hori egin Lanbide, tresna, txukun antolatu gabe balego, bermeerrentaren kudeaketak ezartzen dion zama utzi ezin balu. Eredu integral berria da, aukera emango duena esku-hartze soziala behar dutenak dagokien zerbitzuetara bideratzeko, eta lan egiteko prest daudenek plan pertsonalizatu bat izan dezaten, beren prestakuntza-premiak balioetsiko dituena eta enpleguarekin lotuko dituena. Eta hori, jaun-andreok, europarra baino europarragoa da. Duela bost urte onetsi zuen Europako Goi Bilera Sozialak bere proiekturik anbiziotsuena. Irizpide ekonomikoak alde batera utzi gabe, Europa sozial askoz indartsuagoa, bidezkoagoa, inklusiboagoa eta aukeraz betea eraikitzeko zutabeak finkatu ziren orduan. Batasuneko kide garen herrialdeok berdintasunaren, lan duin eta seguruaren, bidezko soldaten eta elkarrizketa sozialaren aldeko konpromisoa hartu genuen; baita haurrak eta pentsioak babestekoa eta gutxieneko errentak bermatzekoa ere. Hori guztia da gaur egun Lan Sailean jorratzen ari garena, gure autogobernuaren egikaritzapen oso-osoan dagokigun atalean. Rajoyren Gobernuak sinatu zuen Europako akordio hura. Baina ez da abian jarri egungo Espainiako Gobernua, Pedro Sánchezena, iritsi den arte; honek ezarri baitzuen bizitzeko gutxieneko dirusarrera, benetako mugarria izan dena, eta gainera, euskal herritarrek Diputatuen Kongresuan dituzten 18 ordezkarietatik 17k ontzat eman dutena. Eta, ezarri zenetik, gure sisteman txertatzea erabaki genuen. Joan den martxoan sinatu genuen haren transferentzia, eskaeratik ordainketaraino leihatila bakarra sortzeko konpromisoarekin; eta erronka hori egitate bat da jada. Baina, Europak, pandemiaren astinduaren eta pairatzen ari garen prezioen gorakadaren ondoren, beste urrats bat egin berri du. Duela hiru hilabete, irailean, Batzordeak herrialde guztiei eskatu zien 2030. urtea baino lehen gutxieneko errentak izan ditzatela, gizarteratze aktiboa bermatzeko, bizitzaren etapa guztietan bizitza duina izateko segurtasun-sarea izan dadin. Bada, Legebiltzar honek gaur onetsiko duen legeak aukera emango digu datorren urtetik aurrera Europako adierazle guztiak betetzeko: Metodologia gardena eta sendoa, nahikoa ez dutenen errentaren mailakako hazkundea egikarituz, erreferente argi batekin, hau da, pobreziaren atalasearen tasa aintzat hartuta. Errenta horri eustea, betiere kalteberatasun-egoerak irauten duen bitartean, aldizkako berrikuspenekin −gure kasuan, hiru hilean behin−. Pertsona heldu gazteentzako irispidea. Enplegagarriak direnak lan-merkatura bideratzea, aktibazio-ibilbide pertsonalizatuekin eta enplegurako pizgarriekin egiten dugun moduan. Pertsona bakoitzaren gizarte- eta lan-oztopoak ebaluatzea, gehienez ere hiru hilabeteko epean −gure legeak bi hilabetera murrizten du epea−. Kasu bakoitzeko administratzaile bat esleitzea, errenten onuradunak gidatuko dituen tutore bat, haien gizarte- eta lanbizitza berreskuratu ahal izateko. Ebazpenak 30 egunean egitea, eta sistemaren jasangarritasuna bermatzea; zenbatekoak eta prozedurak berak bezain garrantzitsua baita hori, ez baitago eskubideen bermerik finantza-nahikotasun publikorik ez badago. Guztiak betetzen ditugu. Eta Ursula von der Leyen, Europako presidenteak berresaten duen bezala: "Gutxieneko errentek esku-hartze kirurgikoak eskaini behar dizkiete eraldaketa-prozesu honetan alboratuta geratzeko askoz arrisku handiagoa dutenei". Lege honek ez ditu pertsona kalteberak bakarrik aipatzen, ez zaie pertsona horiei bakarrik zuzentzen; lege honek gutaz ere hitz egiten du, komunitatean, kasu honetan, Euskadin bizi garen pertsona guztiez. Pausoka eraiki dugun Euskadiri buruz hitz egiten du, eta, batez ere, etorkizunean izatea nahi dugunari buruz. Lege hau guztiona da, baita gaur babestuko ez dutenena ere. Izan ere, hau da Gobernu honek eta Ganbera honetako gehiengoak eraiki nahi duen gizartea: bidezkoagoa, modernoagoa, bermatzaileagoa, aukera gehiagorekin eta gizarte-kohesio handiagoarekin. Lege ausarta da, mutiria, iraultza ekonomiko sakon eta erradikal berri bati aurre egiteko, galtzailerik gabekoa izan dadila nahi duguna. Duela hiru hamarkada baino gehiago, Euskadi errotik eraldatzeko beste prozesu batetik igaro zen; ez krisialdi bat, baizik eta ekonomia- eta ekoizpenereduaren aldaketa bat, industriaren eta ontzigintzaren birmoldaketa betean. Orduko Gobernuak −koalizioko lehenengoak, alderdi desberdinek erantzukizun partekatuak geure gain hartzen ditugun lehenengoak− erabaki garrantzitsuak hartu zituen gaur garen Euskadi izateko; ez bakarrik gure produkzio-sarearen aldaketak babesteko, gizarte-aldaketa baten oinarriak ezartzera ere ausartu zen: Osasun publikoaren zutabeak, José Manuel Freirekin; eskola publikokoak, José Ramón Recalderekin, Fernando Buesak amaitu zituenak; gizarte-babes publikokoak, José Ignacio Arrietarekin; eta Pobreziaren Aurka Borrokatzeko Lehen Plana, orain arte indarrean egon den legearen hazia. Gaur egun, gerora sortu diren premietatik igaro den denbora ikus dezakegu. Baina, gaur egun, inork ezin du ukatu gure aurrekoek gizarte hobea eta lehiakorragoa eraikitzen jakin zutela, proiekzio ekonomikoak ez zirela nahikoak gizarte-kohesioaren ikuspegirik ez bazegoen. Nik konbentzituta jarraitzen dut kohesio hori dela gure inbertsiorik onena. Eta hiru hamarkada geroago −beste eraldaketa honen erdian− berriz ausartzen gara pertsona guztiei aukerak, babesa eta inklusioa eskaintzen. Horretan ez dago soilik justizia sozialaren konpromisoa, horretan Euskadiren aurrerapen ekonomikoa bera ere badago. Osasungintza publikoa gizarte osoaren ondarea delako, baita osasuna dutenena ere edo tratamendu pribatuak ordain ditzaketen haiena ere. Eta gogoratu besterik ez dago osasungintza publiko hori gabe ezin izango genuela pandemia gainditu. Hezkuntza publikoa ere gizarte osoaren ondarea da, baita seme-alabarik ez dutenena ere, hezkuntza horren kalitateak eta ekitateak erabakiko baitu guztion etorkizuna. Eta alor publikotik bermatutako gizarte-babesa da beste ondare bat, ondasun erkidea, baita pobrezia-arriskuan ez daudenentzat ere, etorkizun hori oparoa eta bidezkoa izatea baitago jokoan kohesioan; eta horixe da lege honen balioa. Horregatik, eskerrak eman nahi dizkiet ibilbide honetan lagundu digutenei: erakundeei, gizarteeragileei, hirugarren sektoreko entitateei; horietako batzuk gurekin daude gaur hemen, eta aurrerantzean ere kontuan izango ditugu. Hori ere berritasuna delako legean, hirugarren sektorea gizarteratze-prozesu guztietan onartutako eragile aktibo bihurtzen baita. Eta eskerrak ematen dizkiet, halaber, Lanbiden lan egiten dutenei eta prozesu hori posible egiteko ezinbestekoa den haien inplikazioari; eta sailaren zerbitzu publikoa zuzentzen duen lantalde osoari, lanerako erakusten ari diren prestasunagatik, zehaztasunagatik eta zorroztasunagatik. Baita talde parlamentarioei ere, iradokizunak egiteari ez baitiote utzi, akordio berriak josten jakin dutelako, baita honaino iristeko oztoporik jarri ez dutenei ere. Eskerrik asko Euzko Abertzaleak, Euskal Sozialistak eta Elkarrekin Podemos-IU taldeei, legearen irismena hobeto argitzen duten hobekuntzak eskaini dizkigutelako testuan. Baita Euskal Herria Bilduri ere, bere ekarpenen artean arauaren zentzua hutsaldu gabe gehitu ditugun batzuk egon direlako. Osoko bilkura honetara ez gara etorri aldizkarian argitaratzeko testu artikulatu batekin soilik, lanak aurreratuta iritsi gara. Irakurketa erraza abian da jada, erabiltzaileen eskubide berrietako bat baita −araua ulertzea eta norberak diona ulertarazi ahal izatea−, Lanbiderekin harremanak izateko bitarteko elektronikoetarako sarbidearekin egiten ari garen moduan. Abian dira jada ibilbide pertsonalizatuen programak. Beste administrazio guztiekiko lotura biderkatu egin dugu, espediente bakoitza askoz bizkorrago ebatz dadin; eta dagoeneko lantzen ari gara Lanbideren eredu berri horri erantzuten dioten langileak. Legebiltzarrak hemen amaitzen du bere zeregina, gureak jarraitu egiten du. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23947 |
12 | 125 | 22.12.2022 | BIGARREN LEHENDAKARIORDE ETA LAN ETA ENPLEGUKO SAILBURUAK (MENDIA CUEVA) | SV-ES | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bihar sinatuko dut arau berriaren ondorengo erregelamendua urgentziaz egiten hasteko agindua. Administrazio eraginkor, erraz eta zorrotz hori lortuko duten prozedura guztiak egokitzeko lanketan jarraituko dugu datozen hilabeteetan. Irizpide berriak hedatzeko kanpaina bat egingo dugu, ezjakintasunagatik bere eskubidea baliatu gabe inor ez dadin geratu; eta ikuskapen-unitatea sortuko dugu prozesuak egiaztatzeko eta hartzaileei aholkuak emateko. Horiek izango dira hurrengo urratsak, Legebiltzarrak gaur legea onetsi ondoren. Badakigu ez dagoela lege perfekturik. Lege bat bera ere ez da itxitzat eman behar, ez baitira okerrik gabeko harresiak. Gure inguruko legerik onena, aurreratuena, modernoena, zorrotzena eta europarrena dela iruditzen zaigu, eta luzaroan baliagarria izan dadin bokazioarekin landu dugu. Horregatik, ebaluazio- eta berrikuntza-organo bat ere sortzen dugu bertan, beharrezkoak diren hobekuntza guztietara egokitu ahal izateko, betiere lege hau sortzeko espirituari erantzuten dioten heinean. Termino ya. Segurtasun-sare sendoa edukitzea, gure gizarteko ezein kide erortzen utziko ez duena, beheraldiak artatzea eta pertsona horiek berriz onbideratzeko, gizarteratzeko eta laneratzeko formulekin konektatzea ahalbidetuko duena. Legebiltzarkideok, eskubideak ez dira belaunaldiz belaunaldi heredatzen; gutako bakoitzari dagokio haiek defendatzea, blindatzea eta zabaltzea. Eta hori da gaur, Legebiltzar honetan, aurkezten zaigun aukera. Horregatik, gaur Legebiltzar honetara ekarri dugun irizpenaren aldeko botoa eskatu nahi dizuet. Eskerrik asko, eta egun on guztioi. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23948 |
12 | 125 | 22.12.2022 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Gracias, señora presidenta. Señor lehendakari, señorías, señoras y señores consejeros, buenos días a todos; también a todas las personas que están siguiendo en directo este debate. Esan dezakegu gaur iritsi dela gizarteratzeko eta Diru sarrerak Bermatzeko Errentaren Legearen erreforma onetsi behar den eguna; 2008ko legearen erreforma, 2011n ere erreformatu zen harena; eta esan behar da erreforma hura −eta lehendakariordea ederki gogoratuko da− Alderdi Popularraren eta Alderdi Sozialistaren artean onetsi genuela, orduan Patxi López jauna lehendakari zenean. Eta onetsi ere onetsi genuen norabide egokian zihoan erreforma zelako. Baina, gaur, Gizarteratzeko Eta Diru-Sarrerak Bermatzeko Legearen aldaketa hau ez dugu ontzat eman behar, ez diogu gure babesa emango, ez doalako taxuzko norabidean eta ez doalako euskal gizarteak behar duen ildoan. Por eso afirmamos con rotundidad que hoy no vamos a respaldar esta reforma. Esan behar dugu erreforma hau beranduegi datorrela, lehendakari jauna; eta azpimarratu behar dugu, halaber, zuk bata bestearen segidan zuzendu dituzun gobernuen geldotasuna, gaur onetsi behar dugun babes-araudi horren aldaketari dagokionez. Argi eta garbi esan dezakegu behin eta berriz urratu dituzula zure konpromisoak. Eta hor dago legegintzaegutegia, zure bigarren legegintza-egutegia, legeproiektu hau 2018ko lehen lauhilekoa baino lehen bidaliko zela esaten zuena. Podemos afirmar con rotundidad que la reforma del sistema de protección que hoy se aprueba llega tarde, y que el Gobierno de Urkullu no ha cumplido sus compromisos. Gaur, argi eta garbi, legebiltzarkideok, aukera bat galdu dugu; hemos perdido una espléndida oportunidad. Gobernu honek, Euzko Alderdi Jeltzalearen eta Alderdi Sozialistaren Gobernuak, gainera, bidelagun bat aukeratu du, Elkarrekin Podemos, hain zuzen, eta jakina, nik ordezkatzen dudan taldeak defendatzen dituenen oso bestelako jarrerak defendatzen ditu hark, zuek ulertuko duzuen bezala; eta, gainera, esango nuke jarrera horiek −eraldaketa honi buruzko akordioan jaso direnak− gaur egungo euskal gizarteak eskatzen duen ildoan ez doazenak direla. Uste dugu euskal gizartearentzat ez dela onuragarria erroldatze-denborak murrizten dituen itun bat, 2011n Alderdi Sozialistak eta Alderdi Popularrak adostu genituen erroldatze-denborak aintzat hartzen ez dituena; prestazioa jaso ahal izateko adina 23 urtetik 18ra jaisten duena, eta legean ezarritako laguntzetarako aurreikusitako zenbatekoak ere nabarmen igotzen dituena. Argi eta garbi esan dezakegu Podemosekin egindako akordioak enplegua lortzeko pizgarririk gabeko sistema bat eratzen duela; eta gazteen aurkako mezua helarazten duela argi eta garbi, esaten baitzaie 18 urte betetzen dituztenean ez kezkatzeko, gizarte-laguntza jasoko dutela, kontra-kontrako mezua denean, hain zuzen ere, gazteei −gure gazteei, euskal gazteei− helarazi beharko litzaiekeen mezua, lehendakari jauna. Gazteei, 18 urterekin, esan behar zaie prestatu egin behar dutela, eta Administrazioa hor egongo dela prestatzeko aukera hori emateko, lehiakorra baino lehiakorragoa den mundu batean borrokatu ahal izateko, eta bizi-proiektu independente bat eratu ahal izateko. Ez dut gogorarazi beharko Alderdi Popularrarentzat eta ordezkatzen dudan taldearentzat, kasu honetan Alderdi Popularra-Ciudadanosentzat, enplegua dela politika sozialik onena. Para el Partido Popular es el empleo la mejor política social. Zuek askotan nekatu arte entzun behar izan diozuenez legebiltzarkide honi tribuna honetan, talde koherentea gara gu, eta babes-sistemari dagokienez beti defendatu izan dudana defendatuko dut: bidezko sistema, sistema bermatzailea eta sistema solidarioa izan behar duela. Siempre hemos defendido lo mismo: que nuestro sistema de protección debe ser justo, solidario y eficaz. Bidezkoa: babes-sistemak bidezkoa izan behar duela deritzogula diogunean, premia- eta kalteberatasun-egoerei erantzun behar diela esan nahi dugu, baina behar-beharrezkoa den aldian; eta laguntzek benetan behar dituzten pertsonengana iritsi behar dutela. Sistema bermatzailea izan behar du, kontrol eraginkorrak baliatzen dituen sistema bat, prestazioa jasotzeko baldintzak benetan betetzen direla egiaztatzen duena, ez soilik hura jasotzen hasteko orduan, baita nornahik gizarte-laguntza kobratzen duen denbora osoan ere. Eta horrek berezkoa du kontrol-, jarraipen- eta ikuskapen-mekanismoak ezarri beharra, beharrezkoak direnak, modu eraginkorrean funtziona dezaten, arestian nioen bezala. Eta, zoritxarrez, hori askotan ez da horrela izan. Sistema solidarioa izan behar du, euskal gizartea gizarte solidarioa delako; baina benetan behar dutenekin eta gizarte-laguntza jaso behar dutenekin. Euskal herritarrok gainerako espainiarrek baino zortzi aldiz gehiago gastatzen dugu gizartelaguntzetan. Beraz, gizarte solidarioa izateaz gain, behar-beharrezkoa da elkarrekikotasuna exijitzea gizarte-laguntzen eta prestazio ekonomikoen sistema bat eratzeko orduan. Bidenabar, eskatzen dugu halakoak jasotzen dituzten pertsonek konpromiso aktiboa har dezatela prestakuntza jasotzeko eta enplegua lortzeko. Sistemaren azken helburua enplegagarritasuna delako, ez prestazio bat kobratzea, bizialdi osorako dirulaguntza jasotzea. Hori da lege honen berrikuntzetako bat. Lehen, aurreko legean, bi urtean behin berritu behar zen prestazioa. Orain, mugagabea da epea. Izan ere, sistemaren helburua, edozein babes-sistemaren helburua, pertsonak erreskatatzea izan behar du, sistematik irten eta etorkizunerako aukera izan dezaten. Sarrerako atea eta irteerako atea eduki behar ditu sistemak. Sistemak behingoz lortu behar du prestazioa jasotzeko eskubidea egikaritzea, baina baita gizarteratzeko eta laneratzeko eskubidea ere. Hau da, laguntza jasotzen duten pertsonek enplegua bilatzeko konpromiso aktiboa hartu behar dute. Eta eskubide bikoitz horren ondorioz, Administrazioak, kasu honetan Lanbidek, Euskal Enplegu Zerbitzuak, langabezian dauden pertsonak aktibatzeko erantzukizun saihetsezina hartzen du, gizarte-laguntza jasotzen duen pertsonaren profilera egokitutako prestakuntza-ibilbideak konfiguratuz, dagozkion prestakuntza-ikastaroak egin direla egiaztatuz; horixe da Alderdi Popularra-Ciudadanos taldekook ekarri dugun zuzenketetako bat. Ikastaroak diseinatzeak ez duelako balio, ikastaroak gauzatu egiten direla egiaztatu behar da, enplegua eskatzen duen pertsonaren −kasu honetan gizarte-laguntza jasotzen dutenen− profilera egokitzen direla; eta, azken buruan, ikastaro horiek ebalua daitezkeela, jakin ahal izateko ea probetxu egokia atera zaien ikastaroei eta ea balio dioten pertsonari azkenean enplegu bat eskuratzeko; horrek izan behar baitu sistemaren helburua. Ordezkatzen dudan taldeak 81 zuzenketa aurkeztu ditu. Eta, lehendakariorde andrea, zuk eta nik, behin edo behin, luze eta zabal hitz egin dugu lege-proiektu hau Ganbera honetan aurkeztu aurretik, baina ez dugu hitz egin orduz geroztik. Izan ere, zuek bidelaguna aukeratu zenuten, eta aukera hori egitean beste edozein solaskidetza baztertu egin zenuten −bai behintzat nik ordezkatzen dudan taldearekin−. Deitoratzen dut nik kasu horretan lehendakariaren aburua, akordioak zabaltzea, aintzat hartu ez izana. Edo, tira, zabaldu egin dira, baina, jakina, Elkarrekin Podemosekin zabaldu dira. Eta deitoratu egiten dugu −benetan diotsut− aurkeztu ditugun 81 zuzenketetatik batzuk onuragarriak zirelako; eta horietako asko izaera formalekoak, teknikoak, testua nabarmen hobetzen zutenak zirelako. Aurkeztu ditugun zuzenketa horiei azkar-azkar ekinez. Prestazioaren iraunaldi bat ezartzen dugu. Gure ustez, ezin du prestazio mugagabea izan, babessistemaz, gizarte-laguntzez ari garenean helarazi behar dugunaren guztiz kontrako mezua ematen ari garelako. Eta, ildo horretan, prestazioa mugatu egin behar dela iruditzen zaigu. Erroldatze-betekizuna aintzat hartzen dugu berriro, hiru urtetan finkatuz hura, salbuespenak salbuespen −nola ez−, demagun, terrorismoaren biktimentzat, euskal gizataldeetako kideentzat, generoindarkeriaren biktimentzat. Izan ere, gizatalde kalteberak direla iruditzen zaigu, eta babes berezia behar dutela deritzogu. Bizikidetza-unitateen osagarriak eta iraunaldia aldatzen ditugu; arau-hausteen eta zehapenen sistema berrikusi egiten dugu. Eta, lehen esan dudan bezala, prestakuntza-ikastaroak aurrez aurrekoak izan beharra ezartzen dugu. Halaber, hatz-marka digitalaren betekizuna ezartzen dugu; eta lehendakariordeak aipatu duen ebaluazio-organoaren titularra Legebiltzarrak hautatua izan beharra hiru bosteneko gehiengo kualifikatuz. Batzordearen irizpenari −eta amaitzen ari naiz−. dagokionez, boto partikular batzuk ere aurkeztu ditugu, salbuespenak baditugulako testuan. Ulertzen dugu, lehendakari jauna, zuek harago eta kontrako norabidean joan zaretela Elkarrekin Podemosekin egindako akordio horrekin. Horregatik, argi eta garbi diogu gaur onetsiko den lege hau ez dela aurrerapausoa. Ez du babessistema enplegagarritasunaren zerbitzura jartzen −lege honen azken helburua izan behar lukeen bezala−; aitzitik, urrundu egiten du. Eta, nioen bezala, lehendakari jauna, deitoratu egiten dugu zuek aukeratu duzuen bidelaguna aukeratu izana, Elkarrekin Podemos, lege hau euskal herritar guztientzat onuragarriak ez diren jarreretarantz alboratzen baitu horrek. Zenbait akordio badaramatzazue dagoeneko. Egia esan, ez gaitu harritzen Euskadin Pandemiaren Legearekin, Aurrekontuen Legearekin, Hezkuntza Itunarekin eta lege honekin bilatu duzun aliantza horrek, zuek Madrilen akordioak dituzuenean eta, azken batean, zuek Pedro Sánchezen eta Podemosen Gobernuari eusten ari zaretenean Madrilen. Nada más, muchas gracias. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23949 |
12 | 125 | 22.12.2022 | SOTO RODRÍGUEZ | EP-IU | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, sailburu jaunandreok, legebiltzarkideok, egun on guztioi. Tira, nik, hasteko, neurrian aritzeko asmoa nuen, baina Garrido andreari zerbait esan behar diot aipatu dituen gai batzuen inguruan. Lehenik, esan behar diot gure taldearen Legebiltzarreko bozeramaile bikaina dela, akordioaren ontasunak azaldu dizkigulako hemen. Alegia, ez ditut haiek zehaztasun askorekin adierazi beharko, erroldatze-baldintzen beherapena aipatu duzulako jada, eta era berean, prestazioa 18 urterekin jaso ahal izateari dagokiona ere bai, DSBEren erreforma honen makurkeriak balira bezala, hirugarren sektoreko kolektibo gehien-gehienek akordioaren alderdirik positiboena dela deritzoten bitartean. Gero, beste alde batetik, oharpen zehatzen bat egin behar dut neure hitzaldiari ekin baino lehen. Ez dakit adina 18 urteraino jaistearekin enplegua sustatzen den; izan ere, sailburuak ederki adierazi duenez −eta akordioaren parte da−, beharrezkoa da Lanbiden erregistratuta egotea, Lanbiden izena emanda. Hau da, aldaketa positiboa da, ez baitago 240 egun kotizatu beharrik prestazioa jaso ahal izateko; baina beharrezkoa da Lanbiden izena emanda egotea, eta beraz, jokoan dagoen elementua izaten jarraitzen du enplegagarritasunak. Bestalde, gizarte-politikak eta gizartetransferentziak hil edo bizikoak izan dira, adibidez, Euskadiko pobrezia-tasa % 12,2tik ez zedin % 40raino igo bat-batean. Egiaztatuta dagoen zerbait da hori, Espainiako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak abian jarri dituzten politikak giltzarri izan direla. Zabaldu duten babeski soziala zabaldu izan ez balute, ziurrenik −eta adierazle argi eta garbiak dira horiek, erakunde ugariren txostenetan azaldu direnak− pobrezia-tasa % 12,2tik % 40raino igoko zatekeen arrapaladan. Beraz, gizarte-politikak funtsezkoak dira gure herriaren kohesioari eusteko. Eta, azkenik, DSBE jasotzen duten pertsonen % 10 bakarrik dago kronifikazio-egoeran, zuk planteatu duzun horretan; eta, gainera, funtsezko arrazoi batengatik: ez enplegagarritasun-arazo bat dutelako, baizik eta beste arazo batzuk dituztelako, gizarteratze-arazoak direnak. Eta, hain zuzen ere, lege-proiektua kasuistika zehatz horri irtenbidea ematen saiatzen da; hau da, enplegagarritasun-esparru batean arazorik ez duten pertsonen kasuan, baizik eta gizarteratzeko gaitasunik gabeko egoeran daudenen kasuan, errealitate horri nola heldu ebatzi beharko da. Eta horri aurre egin nahi dio lege-proiektuak, adibidez, triajearen ereduarekin. Gure herrialdeak duen egoeran, pobreziatasaren datuei eta adierazleei dagokienez −ez ditut haietako gehiegi aipatuko oraintxe bertan−, argi baino argiago dago azken urte hauetan ezberdintasuna goraka joan dela gure herrialdean. Gure herrialdeko % 10 aberatsenak gure herriko % 20 pobreenaren errenta boskoiztu egiten du. Eta hori handituz joan da azken 10-15 urte hauetan, bata bestearen atzetik etorri diren krisialdiekin. Zein izan da tresna nagusia edo zein da Euskadik egitate horri aurre egiteko erabili duen baliabide nagusia? Bada, diru-sarrerak bermatzeko errenta; gure herrialdeak duen gizarte-kohesioko egiturazko elementurik garrantzitsuena da. Eta, egia esan, diru-sarrerak bermatzeko errentak, eratuta zegoen moduan eta orain arte haren arkitektura ezarrita zegoen moduan zegoenez, bi gorabehera txit garrantzitsu islatzen zituen: lehenik, zailtasunak zituen eskuratu ahal izateko −diru-sarrerak bermatzeko errenta jaso behar zuten pertsonen heren batek eragozpenak zituen, arrazoi ugari medio: arazo burokratikoengatik, hein batean, haren azken erreformetan oinarrituta ezarritako eragozpenengatik−; eta gero, bestalde, diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen zutenen heren batek ez zuen pobreziatik irtetea lortzen, eta bide batez, zailtasun bat zegoen diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen zuen jendearentzat, populazioaren zati hori pobreziatik atera ahal izateko behar bezain eraginkorra izan zedin errenta hori. Eta, erantzukizunetik abiatuta eta DSBEren erreforma mahai gainean jarrita, hortxe egin nahi izan genien aurre bi korapilo horiei. Alde horretatik, eskertu nahi genituzke, lehenik eta behin, hirugarren sektorearekin izan ditugun elkarrizketak eta solasaldiak; bidelagun izan ditugulako eta askotan iradoki digutelako zer planteatu eta mahai gainean zer jarri beharko genukeen legegintza-izapide honetan. Eta, bestetik, eskerrak eman nahi dizkiegu, noski, Eusko Jaurlaritzako sailari, sailburuari, gure talde parlamentarioarekin negoziatu dutenei −kasu honetan, Sánchez andreari eta Aiartza jaunari−; eta, aldi berean, hor aritu diren guztiei, ez lehen lerroan, baina baita negoziatzen aritu direnei ere, emaitza gure ustez biziro positiboa izan delako. Zergatik diodan positiboa izan dela? Izan ere, lehen esan dudan bezala, pobrezia-arriskuan dagoen jendearen zati batek hura eskuratu ahal izateko duen ezintasun horri aurre egiten ahaleginduz eta, bestetik, diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen duten arren pobreziatik ateratzen ez diren pertsonen errealitate horri aurre egiten saiatuz, negoziazio-prozesu honen bidez lortu duguna izan delako bi errealitate horiei aurre egiten ahalegintzea. Nola? Tira, nik, jakina, gure talde parlamentarioarekin adostutako akordioan aintzat hartu diren gaiak aipatuko ditut hemen. Bistakoa denez, proiektuak, Ganberara zetorren moduan, hobekuntzak bazituen, hobekuntza handiak, adibidez 2018an Ganbera honetara ekarri zitzaigunaren aldean; Garrido andreak hainbeste maite duen aztarna digitala barnean hartzen zuen hartan, adibidez. Esan gabe doa, guretzat, Elkarrekin Podemosekin lortu den akordioa logika horren guztiz bestelakoa dela, eskubideetan akordio hedatzailea eta bermatzailea delako. Ez da murriztailea, ezta mugatzailea ere, kasu honetan Alderdi Popularrak eta Voxek, hitzik egin ez duenak, hitza hartu ez duenak, nahiko luketen bezala. Akordioa girotu duten elementuek, gure ustez, lehen aipatzen nituen bi korapilo horiek konpontzen ahalegintzen direnak lirateke: Lehenik, 18 urtetik aurrera eskuratu ahal izatea; egia da baldintzatzaile jakin batzuekin, ez baita emantzipatzeko prestazio bat. Bide batez, gure talde parlamentarioak adostu zuen emantzipazio-errenta bat ere, Gazteriaren Legearen testuinguruan, a posteriori abian jarriko dena, baina, nolanahi ere, mahai gainean jarri nahi nukeena, Ganbera honetan beste legegintza-izapide batean lortutako mugarri modura. Esan behar da 18 urtera jaistea urrats guztiz aitzindaria dela zuzenbide konparatuari dagokionez horrelako prestazio motatan gainerako autonomiaerkidegoekin alderatuta. Eta, beraz, horren balioa aintzat hartu behar da, eta harro sentitu behar dugu. Bestalde, iruditzen zaigu gizatalde kaltebera jakin batzuen erroldatze-epea urtebetera murriztu izana eta, kasu batzuetan, aurretiaz erroldatuta egon behar izatetik salbuetsi izana ere aurrerapauso argia dela, lehen geneukanarekin alderatuta. Beste aurrerapauso positibo eta funtsezko bat da hemendik aurrera ez dela Eusko Jaurlaritzaren esku geratuko prestazioaren oinarrizko zenbatekoa finkatzea; aitzitik, bi adierazle argi egongo dira, zenbateko altuenak ezartzen duenaren arabera, zehaztuko dutenak prestazio hori jasotzen duen edonorentzat beheratu ezingo den lurzorua bermatuko duena. Eta, bide batez, segurtasun juridikoko elementu argia ematen die guzti-guztiei. Gure taldearentzat erabakigarria izan den beste auzi bat da aintzat hartzea Arartekoa hainbat urtez egiten aritu den gomendio eta ekarpen horiek guztiak kautelazko etetearen inguruan, ikuskapenarekin zerikusia duenaren inguruan, prestazioa jasotzen dutenentzako bermeekin zerikusia duen guztiari dagokionez. Arartekoak planteatu dituen gomendio horiek guztiak mahai gainean jartzen saiatu gara, eta negoziazioaren esparruan konbentzitu genuen funtsezkoa eta beharrezkoa zela hori legegintzatestuan jasota geratzea. Eta ontzat eman ziguten. Horregatik ere pozten gara. Halaber, akordioaren bitartez, behar beste bitartekoz zuzkitzen dugu Lanbide, haren langileen atalean, prestazio hori izapidetu ahal izan dezan; zeren, Lanbideko langileek urteak zeramatzaten kexuka baliabide nahikorik ez zutelako beren lanari, berariaz garrantzitsua denari eta, bidenabar, diru-sarrerak bermatzeko errentarekin zerikusia duten prestazio guztiak izapidetzeak zekarren gehikuntzarekin, aurre egin ahal izateko. Jakina −eta hori garbi esan nahi dut−, harago joan zitekeen legearen testua. Está claro. Esan nahi dut gure talde parlamentarioaren jatorrizko posturatik adostutako jarrerara, jakina, tarte bat dagoela. Baina bizi dugun gizarte-desberdintasun larregiko unea −lehen nioen bezala− eta, bestetik, eskuindarrek eta ultraeskuindarrek horrelako gizarteratze- eta gizarte-babeseko tresnen aurka darabilten kanpaina basatia kontuan hartuta eta, baiki, Eusko Jaurlaritzari sostengua ematen dioten taldeen eta Eusko Jaurlaritzaren beraren borondatea izan delako akordioak zabaltzea, eta akordio horiek hedakorrak eta bermatzaileak izatearen ildotik joatea, gure taldea pozik dago egin den kondizioetan egin delako akordioa. Lege-proiektuan gehitu zitezkeen elementuak handiagoak izan zitezkeela? Bai horixe. Baina, berriro diot, hemendik aurrera edukiko dugun lege-proiektua edo orain edukiko dugun legea −eta, gainera, garrantzitsua dena, datorren urtarriletik aurrera, horrek esan nahi baitu pertsona askok diru gehiago jaso ahal izango dutela beren prestazioan, eta pertsona gehiagok eskuratu ahal izango dutela hura− bizi garen garai hauetan funtsezko aurrerapausoa da. Eta, gainera, mezu argia helarazten dio gizarteari: gizarteratzeko tresna horiek ez direla arazoa, ez dutela kronifikatzen eta, jakina, ez dagoela iruzurrik haiekiko, edo izatekotan oso-oso minoritarioa dela hura. Beraz, hilabete hauetan guztietan akordio hori lortzeko egin den lan guztia eskertu besterik ezin dut egin. Gure talde parlamentarioarentzat oso garrantzitsua da, eta oso harro gaude lagundu ahal izan dugulako horrela izan dadin. Eta, azkenik, eskerrak eman nahi dizkiegu gurekin datozen guztiei, oso bidaia aberasgarria izan baita niretzat, pertsonalki; eta, jakina, baita gure taldearentzat ere. Eta espero dezagun urtarriletik aurrera lege honetan ezarri eta txertatu diren hobekuntzek jendearen bizimodua hobetzea. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23950 |
12 | 125 | 22.12.2022 | SÁNCHEZ MARTÍN | SV-ES | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Gaur, ospakizun eguna da gure legebiltzarkidetaldearentzat, Euskal Sozialistontzat. Gaur, osoko bilkura honetan, gizarteratzeko eta diru-sarrerak bermatzeko euskal sistemaren lege-proiektua onetsi behar dugu. Eta hori aurrerapauso eta hobekuntza bikaina da gure diru-sarrerak bermatzeko sistemarentzat eta euskal herritarrentzat. Era berean, Idoia Mendia lehendakariorde eta Lan eta Enpleguko sailburuak hartutako konpromisoa betetzen dugu, garaiz eta behar bezala. Gure helburua zen urtea amaitu baino lehen lege berri hau edukitzea, eta lortu ere lortu dugu; 2023tik aurrera lege berri hau izango dugu, inor atzean utzi gabe suspertze bidezkoagoa lortzeko beharrezko neurriak hartzeko geuretu genuen konpromisoa betez. Gure konpromisoa bete egin dugu, eta desberdintasunei hobeto aurre egin ahal izateko aukera emango digu horrek une honetan, non areagotzen ari baitira, lehenik, covidak sorrarazi duen krisiaren ondorioek eragindako arriskuak, eta ondoren, Ukrainako gerratik eratortzen diren ondorioek eragindakoak. Aurrerapauso hori herriinbertsio bat da gizarte-eremuan; eta aurrerapauso handia da gure gizarte-politiketan eta kalteberatasun handieneko egoeran dauden pertsona eta kolektiboekiko elkartasunean. Euskal Sozialistok bete egiten ditugu, halaber, geure hauteskunde-konpromisoak, diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen duten eta enplegagarriak diren pertsonen jardunbide ekonomikoa, gizarteratzea eta laneratzea sustatzeari dagokionez. Eta egin ere hori egin dugu lege-proiektu bat landuz, non ahalegin galanta baita hirugarren sektoreko erakundeek, sindikatuek eta erabiltzaileek egin dituzten ekarpenak adosten eta integratzen. Sei zirriborro ere landu dira, eta haietan txertatzen joan gara orain hurrengo legegintzaldian izandako eztabaida guztietako gogoeta asko, baita legegintzaldi honetan egindako ekarpenak ere. Hala, aurtengo maiatzean iritsi zen proiektu hori Eusko Legebiltzarrera. Ordutik hona Ganbera honetan ahalik eta adostasun politiko handiena lortzeko lan egin dugu. Geure egin genuen konpromisoetako bat izan zen hori, eta joan den urrian, zuzenketak aurkeztu aurretik, akordio bat lortu genuen Elkarrekin Podemos taldearekin. EH Bildu taldearekin ere luze eta zabal egin genuen lan, baina azkenean ezin izan genuen akordiorik lortu. Ezin dut gauza bera esan Ganbera honetako beste talde batzuei buruz, demagun, PopularraCiudadanos Taldeari buruz, ez baitu hurbiltzeko ahaleginik egin, ez lege-proiektu honekin, ezta aurrekoarekin ere, aurreko hori gehiago gustatzen zitzaiela defendatzen badute ere; eta horrek agerian uzten du diru-sarrerak bermatzeko eta gizarteratzeko sistemaren erreforma honetan hasieratik izan duten interes kaskarra. Argi dago Euskal Autonomia Erkidegoa aitzindari dela, pobreziako eta gizarte-bazterketako arrisku-tasa baxuenak dituzten erregioen artean baitago. Eta argi dago alde positibo hori lortu dela, batik bat, diru-sarrerak bermatzeko sistema bat eduki dugulako, krisiaren ondorioak samurtzeko balio izan duena, eta gainera beste autonomia-erkidego batzuentzat erreferentzia izan dena. Baina aurrera egiten jarraitu beharra zegoen, eta horixe egingo dugu gaur lege hau onetsita. Gizarteratzeko eta diru-sarrerak bermatzeko errentaren sistemaren lege-proiektu honetan prestazio gisa sartzen dira, eta eskubide subjektiboa dira bai diru-sarrerak bermatzeko errenta bai bizitzeko gutxieneko diru-sarrera; eta gizarte-larrialdietarako laguntzak eta etxebizitzako gastuetarako prestazio osagarria mantendu egiten dira. Lege hori da, argi eta garbi, pobreziaren aurkako borrokan izango dugun tresna nagusietako bat, gaur egun dugun sistema indartu eta hobetuko duena. Eta diru-sarrerak bermatzeko euskal sistema bat defendatzen dugu, Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuak kudeatua, pertsona guztien enplegua eta enplegagarritasuna errazteko diseinatua eta antolatua, lana, prestakuntza eta laneratzea lortzeko aukera bermatuko duena, betiere modu banakatuan eta ibilbide pertsonalizatu bati lotuta. Urteak daramatzagu hori defendatzen, eta gaur lege honetan islatzen da. Baina, gainera, ez dugu ahaztu nahi gaur gure gobernu-programa betetzen ari garela, diru-sarrerak bermatzeko errentaren eredua indartzen delako; eta gainera osatuko da 2021eko abenduan onetsi zen eta testu berri honetan txertatu behar zen bizitzeko gutxieneko diru-sarrera gehituta. Eta haren unibertsalizazioa areagotu egiten da, gaur egun behar beste estalita ez dauden populaziosegmentu jakin batzuenganaino iritsiz, batik bat semealabak beren kargura dituzten familia behartsuagoak aintzat hartuz eta adingabeentzako eta pentsiodunentzako babes handiagoa aurreikusiz. Kudeaketa hobetu egiten du, laguntza ekonomikoen prestazioen izapidetze-arintasuna eta zorroztasuna eta kontrola areagotuz; eta diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen duten eta enplegagarriak diren pertsonak gizarteratzeko eta laneratzeko jarduera ekonomikoa sustatzen du. Baina ez dira ahaztu behar gizarte-zerbitzuetako profesionalen esku-hartzea beharrezkoa duten beste auzi batzuengatik laneratzeko zailtasun bereziak eduki ditzaketenak. Eta, horretarako, beste koordinazio-ahalegin bat egin beharko da alor horretan eskumena duten erakundeen −udalen, aldundien− eta prestazioen arduradunaren −Lanbideren− artean. Lege berri honetan eskubide bikoitza bermatu behar delako: dirusarrerena eta laneratzekoa. Asko dira erreforma honen alderdi positiboak. Luze baino luzeago aritu ninteke hobekuntza horiek guztiak aletzen. Horietako batzuk aipatuko ditut, denborak ez didalako gehiagorako betarik ematen, eta hara: kalteberatasun-egoera guztien estaldurak handitzen eta zenbatekoak hobetzen dira; 18 urtetik gorako pertsona zaurgarriak babesten dira −lehen aldiz−; bizileku bakoitzeko prestazioen muga kendu egiten da, koefiziente murriztailearen bidez zenbatekoak doituz, bizileku bakoitzeko bizikidetzaunitate bat baino gehiago dagoenean; zenbatekoak egokitu egiten dira, bereziki beren kargura kideak eta/edo adingabeak dituzten familien kasuan, eta sarbide-atalaseak handitu egiten dira; zenbatekoak eguneratzeko sistema sendoagoak eta egonkorragoak ezartzen dira, diru-sarreren hiruhileko zenbatespenarekin; erroldatze-baldintza murriztu egiten da zenbait kasutan; prozedura eta kudeaketa arindu egiten da, erantzukizunpeko adierazpena gehituz eta beharrezkoak ez diren baldintzak eta betekizunak ezabatuz; gizarteratze-prozesuarekin zerikusia duten elementuak argitzen dira; bidegabeko kobrantzen tratamendua hobetu egiten da; gizartezerbitzuekiko eta beste administrazio batzuekiko koordinazioan aurrera egiten da, bereziki gizarteratzeibilbideen diagnostikoari eta laguntzari dagokionez; hobekuntzak egiten dira informazioan, eskubide digitaletan eta abar. Ez dit beta gehiago ematen, baina uste dut aurrerapauso horiek guztiak oso garrantzitsuak direla herritarrentzat. Gure lanarekin akordio bat lantzea lortu dugu. Elkarrekin Podemos taldearekin akordio batera iritsi ginen, eta akordio horretan oinarrituta, proiektua aberastu egiten duten aldaketak egin ditugu. EH Bildu taldearekin akordio zabalagoa lortzen saiatu ginen. Ezinezkoa izan zen. Argi geneukan, bai horixe, ez genuela ontzat emango sistemari kalte egingo zion eta hura hobetuko ez zuen zuzenketarik. Horregatik, ez dira onartu Talde Popularraren zuzenketak, atzerapausoak zirela iruditzen zitzaizkigunak, eta ez diru-sarrerak bermatzeko gure sistemarako aurrerapausoak. Eta, Voxi dagokionez, martxoaren 3an onetsi genuen Gizonen eta Emakumeen arteko Berdintasunerako Legearen erreformarekin gure Autonomia Erkidegoan egin zuten bezala, hemen ere osoko zuzenketa bat aurkeztu zuten, baina osoko bilkuran atzera bota zen, prozesuaren gainerakoan egin zuten bezala; izan ere, ez dute parte hartu ez hurbiltzeko ahaleginetan, ez ponentzia-lanetan, ez beste ezertan; izan ere, jakina, gai horiek ez zaizkie interesatzen. Bukatzeko, egun historikoa da gaurkoa. Gaurtik aurrera lege bikaina izango dugu; eta amaitzeko, nire eskerrik beroenak eman nahi dizkiet lege honen onespena hobetzeko eta errazteko lan egin duten talde politiko guztiei, euskal herritarrek lege hau lehenbailehen izan dezaten, uste baitut osoko bilkura honetan historia egingo dugula gaur. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23951 |
12 | 125 | 22.12.2022 | KORTAJARENA IBAÑEZ | EH Bildu | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, egun on. Eskerrik asko legebiltzarburu andrea, egun on denoi, eta egun on hor zaudeten aspaldiko aurpegi ezagunei. Poza da hemen ikustea. Garrantzi handiko legea da hau Euskal Herria Bildurentzat. Berezia, ez da edozein lege. Batetik, herritarren bizitzetan, bereziki zaurgarriak diren horien bizitzetan, duen helmenagatik eta, bestetik, babeserako eta bizitza duinak bermatzeko mekanismo kolektiboen diseinu eta antolaketaz ari garelako lege honetan. Dudarik gabe beharrezkoa den debatea da hau, seguruenik gehiegi luzatu dena −bi legealdi ibili da bueltaka−. Baina beharrezkoa da, milaka herritarren segurtasun bitala hankaz gora dagoelako eta datorrena gogorra izango denaren zantzuak daudelako. Datuek argi erakusten dutelako Araba, Bizkai eta Gipuzkoan desberdintasun sozialen eta pobrezia gogorrenaren poltsak handitzen ari direla eta zaurgarritasuna zabaltzen ari delako. Aste hauetan, Arabako Cáritasek ohartarazten zuen zaurgarritasuna Arabako klase ertainetara ere iristen ari dela. Hau da kontestua. Beharrezkoa da, diru-sarrerak bermatzeko errentari pobreziaren murrizketan egindako ekarpena ukatu gabe, sistemak ahuldade-zantzuak erakusten dituelako pobreziaren eta haren intentsitatearen murrizketan. Hori da datuek erakusten dutena. Baina, hortik haratago, gainean ditugun trantsizio handiek gure bizitzeko modua aldatuko dutelako. Eta etorkizuna haustura sozialik gabe eraiki nahi badugu, ezinbesteko dugulako gure babes kolektiborako mekanismoak birpentsatzea. Horregatik, erreforma bat baino antizipazio politikorako ariketa bat bezala ulertu dugu guk lege honen bueltakoa. Orainari erantzuteaz gain, etorkizuna prestatzeko ariketa bezala. Hamarkada baterako babes kolektiboaren oinarriak ezartzen ari garela kontuan hartuz heldu diogu guk lege honen eztabaidari. Aukera-eskubideak zabaldu, gehiago eta hobeto babestu eta bizitza duinak bermatzeko baliatu nahian. Agian hau da Jaurlaritzaren eta gure arteko lehen desadostasuna edo urruntzea. Guk begirada luze eta estrategiko horrekin begiratu nahi izan diogula, eta agian cortoplacismo gehiago ikusi dugulako beste posturetan. Hori da gure iritzia. Gaur asko goraipatuko da diru-sarrerak bermatzeko errenta, atzera begiratu bat ere egin du Mendia andreak. Eta ezin dugu ahaztu azken urteetan murrizketa eta baldintzen gogortze gogorrak ere jasan dituela diru-sarrerak bermatzeko errentak. Eta, ondorioz, 2008ko adostasunak aldebakarki hautsita bazeuden ere, alde bakarreko marko berrian elkarlanean aritzea onartu dugu eta horretan saiatu gara, esan bezala. 116 zuzenketa egin dizkiogu legeproiektuari, oro har, Legebiltzarrera lege-proiektuaren inguruan bere ekarpena egitera etorritako eragileek, gai honetan aritu eta aditu direnek, mahai gainean jarritako proposamenak biltzen dituztenak. Proiektuak hobekuntza batzuk jasotzen zituela esan genuen hasieratik, baita hobekuntza horiek guztiek elementu zuzentzaile bat zutela ere. Baina aipatu genituen, halaber, lege honetan agerian geratzen ziren posible zenaren muga subjektiboak. Orain hobekuntza bezala azpimarratzen diren elementuak eta gaur sutsuki defendatuko direnak Legebiltzar honetan, bai taldeok eta bai gizarte-arloko eragileek behin eta berriro ekarritakoak dira. Eta irrealak zirelakoan baztertuak izandako kontuak dira. Ezinezko ziren Artolazabal sailburuarekin, eta orain posible izan dira Mendiarekin. Horrek agerian uzten du gure zuzenketetan datozen beste elementu asko baztertu egiten direla, baina egingarriak direla, beharrezkoak direla eta onargarriak direla. Eta ziur nago horretaz. Hasieratik esan genuen urrats gehiago egin behar zirela eta momentuak esfortzu handiagoak eskatzen zituela. Eta posible zela, baliabideak egon, badaudelako: 187 milioi dira ingreso mínimo vitaletik datozenak, bakarrik mantenduz orain arte pobrezia murrizteko egindako esfortzu propioa. Mantenduz bakarrik, eta horri ingreso mínimo vitaletik datorrena gehituz, hobeto eta gehiago babesteko marjina handia litzateke. Horregatik Euskal Herria Bildurentzat aukera bat galdu dugu, gure ustez, eragileek aipatu zizkiguten aldaketa batzuekin hobeto babesteko eta gehiago babesteko aukera ona genuelako, eta aukera hori galdu dugulako. Aukera galdu da nahikotasuna bermatuko luketen zenbateko batzuk ezartzeko. Lortu duzuen akordioarekin, zenbateko oso baxuak eta Estatu mailara erreferentziatuak aukeratu dira. Zuek adostu duzue DSBEk praktikan gora egingo duela bizitzeko gutxieneko diru-sarrerak adina, izatez. Eta bai, orain badugu adierazle berri bat zenbatekoak eguneratzeko, eta horrela amaituko da batere bermatzailea ez den jardunbidea, alegia, zenbatekoak aurrekontu-proiektuaren mende uzteko praktika hori. Baina ez dirudi egokia adierazle hori Estatuko pobrezia-tasarena izatea; ezta EAEkoa izanik ere, pertsona behartsuenentzat hain garrantzitsua den gastua, etxebizitzarena, alegia, kanpoan uzten duen adierazle bat −bestelako ezein azalpen eman gabe, gainera−. Guk babes-sistemak inor pobreziaren atalasearen azpitik ez uztea proposatzen genuen. Pobreziari aurre egiteko lege bat izan da hau. Nahiko logikoa iruditzen zitzaigun EPDS inkestaren, gure pobrezia-atalasearen, erreferentzia erabiltzea. Aukera galdu da sistemarekiko sarbidea eta eraginkortasuna hobetzeko. Diru-sarrerak bermatzeko errenta 18 urtetik aurrera bestelako baldintza gehigarririk gabe jaso ahal izateko. Izan ere, Podemosekiko akordioan osagai hori aurrerapauso handitzat jo bada ere, egitatea da ez dela bizimodu independentearen baldintza ezabatu, baliabideak dituztenek eta DSBE behar ez dutenek bakarrik egiazta dezaketen zerbait. Eta, gainera, baldintza gehigarri batzuk gehitu dira, 18 eta 23 urte bitarteko eskatzaileentzako ginkana moduko bat, haiek nekez bete ahal izango dutena. Emantzipazio-estrategia batetaz ari garen honetan, uste dut hori hausnartzekoa dela. Errolda-eskakizunari dagokionez, salbuespen batzuetan malgutu da, bai? Baina, oro har, termino orokorretan, 2012an PPrekin adostutako baldintzen gogortze hori mantendu egiten da. Ez da urratsik egin nahi izan pentsiodunen prestazioa automatizatzeko eta ofizioz tramitatzeko, nahiz eta badakigun alde handia dagoela jasotzen dutenen artean eta eskubidea izango luketenen artean, eta ezjakintasun handia dagoela. Baina horretan ez zaio aukerarik eman gure proposamen horri. Diru-sarrerak bermatzeko onuradun izan daitezkeen kolektibo zaurgarriak zabaltzen dira, bai, baina kanpoan geratzen dira bazterketa-egoeran daudenak eta etxerik gabekoak. Inklusio-plan bat edukita, eta etxerik gabekoen estrategia bat edukita. Izaera sozial edo soziosanitarioko egoitzazerbitzuen erabiltzaileei diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzeko eskubidea aitortzeko aukera ere galdu da. Eta, benetan, nik uste nuen hau gainditutako eztabaida zela. Oztopo handi bat da zentro horietan egiten diren bergizarteratzeprozesuetarako. Etxebizitza berean diru-sarrerak bermatzeko errenta bat baino gehiago jasotzeko aukera bai, badago, baina galdu egin dugu elementu zuzentzaile hori kentzeko aukera. Aukera galdu da ikuspegi feminista batetik prestazioa indibidualizatzeko, eta testu osoa Berdintasun Legean adostutakora egokitzeko. Eta esan behar da, baita ere, autogobernuaren ikuspegitik galera bat dela, eta uste dugu ingreso mínimo vitalaren integrazioak, planteatu den bezala, arazoak ekarriko dituela tramitazioan eta kontu horietan guztietan. Esango nuke azken urte hauetako eztabaida laburbildu daitekeela oso era sinplean: EAJk, PSEk eta, orain, Podemosek pobrezia murrizteko baliabideak mantentzearen aldeko hautua egin dute, esfortzu propioa gutxituz. Aurrekontua mantentzen da, nolabait esateko hobeto banatzen da, baino gehiago gastatu gabe eta gastuari eutsiko zaiola bermatzen dute. Klabea diziplina presupuestarioa da eta, horretan, ingreso mínimo vitala aurrezki moduan ulertzen da. Eta Euskal Herria Bilduk pobrezia murrizteko baliabideak handitzeko hautua egin du; gehiago eta hobeto babesteko hautua. Uste dut anbizio kontu bat dela, eta lehentasun kontu bat, ezta? Eta, seguruenik, hortik dator gure arteko desadostasunik handiena, gure zuzenketa gehienak gastua handitzea suposatzen zutelako. Uste dut, nolanahi ere, gure gaitasunen eta beharren azpitik babesten duen babes-mekanismo bat izango dugula esku artean. Eta hori guretzat aukera galdu bat da. Legea ez da nahikoa, gainera, datorkigunari heltzeko. Eta esango nuke hori Gobernuak eta hura sostengatzen duten taldeek ere badakitela, zeren eta autozuzenketa bat sartu diozue zuen legeari, xedapen bat, krisi sozioekonomikoa areagotuz gero baldintzak malgutu ahal izateko. Horrek esan nahi du zuek ere badakizuela gauzak okertuz gero legea ez dela nahikoa izango, baina hitz egiten jarraituko dugu. Edozein kasutan −eta honekin bukatzen joango naiz−, esan dugun bezala, lege berezia da hau. Lege honen bueltakoak ez dira neutroak. Zoritxarrez, oso kuestionatuta dago diru-sarrerak bermatzeko errenta. Gota malayako kanpainek min handia egin diote, deseraiki behar diren imajinario kolektibo batzuk eraikitzen lagundu dute, eta oso egoera delikatuan dagoela esan daiteke. Legitimitate arazo handi bat du diru-sarrerak bermatzeko errentak, tamalez. Guk, horregatik, prozesu honetan, ardura handiz aritu nahi izan dugu, eta uste dut horrek ahalbidetu duela gure arteko elkarrizketa zintzoa, lasaia. Asko hitz egin dugu, errespetuz, lasaitasunez, zintzotasunez, eta uste dut hori ere aipatu beharra dagoela. Adostasunik ez dugu lortu, baina uste dut planteamendu honek eskuineko mezuei sordina jartzen lagundu duela, eta hori garrantzitsua da. Eta ardura berdinagatik, erantzukizunagatik, ez dugulako babes-sistema zalantzan jartzen lagunduko, ez dugulako legitimitateari dagokionez sistemak duen arazo hori handitzen lagundu nahi, eta pertsonen babesean planteatzen diren urratsak, txikiak izanda ere, guk inolaz ere oztopatu nahi ez ditugulako, eraikitzailea izan delako eta delako gure posizioa, oro har, abstentziora joko dugu lege honetan, nahiz eta gure ezezko botoa ere izango duten zenbait zuzenketak. Uste dut hau ez dela hemen amaitzen. Uste dut jarraitu beharko dugula aurrerantzean ere babessistemaz hitz egiten; zuek ere, nolabait, onartzen duzue xedapen gehigarri horretan. Eta eskubideak zabaltzeko, sistemaren disfuntzioak hobetzeko eta bizi-baldintza duinak bermatzeko ibilbidean aurkituko gaitu Gobernuak, oraina eta etorkizuna gizartean hausturarik gabe eraikitzeko. Eta, amaitzeko, gaur, egun guztian, gogoan izan dut EAPNk antolatutako jardunaldi batean Imanol Zuberok esandakoa. Dijo: "Uneren batean onenak garela esateari eta pentsatzeari uzten badiogu, agian noizbait beste modu batean ekin ahalko diogu, eta beste kondizio batzuetan hobetu ahal izango dugu gizartekohesiorako hain garrantzitsua den sistema hori: dirusarrerak bermatzeko errenta". | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23952 |
12 | 125 | 22.12.2022 | AIARTZA ZALLO | EA-NV | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Lehendakari, lehendakariordeak, sailburuok, legebiltzarkideok, gonbidatuak, egun on denoi. Urtea amaitzeko lege bat onartuko dugu, oso landua, oso parte-hartzailea eta oso beharrezkoa. Eta adostasun zabalarekin egingo dugu. Uste dut guztiok −Eusko Jaurlaritzak, talde parlamentarioek eta hirugarren sektoreak− hurbilketa zintzo bat egin dugula, testu honen filosofiarekin bat gatozelako. Babes-sistema ona dugu, baina hobetzeko unea zen, pertsonak hobeto babesteko eta enplegu duina bultzatzeko. Konbentzimendu horretatik akordio batera iritsi gara Elkarrekin Podemosekin, eta Soto jaunak izapidetze horretan egindako lana, jarritako interesa eta konpromisoa azpimarratu eta eskertu nahi nituzke. Gaur onetsi behar dugun lege hau onuradunen mesederako izango da, baina baita gizarte osoarentzako ere. Herritarrak direlako, elkartasunaren eta ahalegin ekonomiko eredugarri batekin, pobreziaegoeren aurrean Euskadik erantzun hori ematea ahalbidetzen dutenak. Herritar horiek merezi dute, halaber, beren ahaleginak sarituak izatea sistema eraginkor, ondo kudeatu eta bere helburuak beteko dituen batekin. Bete ditzala gure ereduak beti izan dituen bi helburuak: alde batetik, familiei prestazio bat bermatzea, beren oinarrizko bizimodu-premiak asebete ditzaten; eta bestetik, enplegu-zerbitzu on batzuetarako irispidea bermatzea, gizarteratzea eta laneratzea erraztuz. Gure ibilbidea luzea da, eta lortutako emaitzak onak dira, nahiz eta betiere hobetu ahalko diren; horrexegatik ekarri da lege hau. Gaur egun gizarte kohesionatuagoa dugu; gure pobrezia-adierazleak Estatuko batezbestekoaren oso azpitik daude, eta ongizate-tasek Europako herrialde aurreratuenekin parekatzen gaituzte. Pobreziaren eta Gizarte Bazterkeriaren aurka Borrokatzeko Europako Sareak argitaratutako azken datuen arabera, eta zehazki AROPE adierazlea aintzat hartuta, Euskadiko pobreziaarriskuaren tasa % 16koa da, Estatuko batezbestekoa 27,8koa denean; alegia, ia 12 puntu baxuagoa. Hori ez da ezerezetik lortzen. Hori herri solidario bat izanik lortzen da, herri solidario bat garelako; eta kohesio- eta gizarteratze-politikak lantzen dituen Gobernu bat izanda lortzen da hori. Kudeaketa politiko ona, 1989an hasi zena, Ardanza lehendakariaren eskutik, garai hartan "familien gutxieneko diru-sarrera" deitu zenarekin. 33 urte geroago, bizirik dirau eredu horrek. Haren aldeko apustua egiten jarraitzen dugu, eta hura errealitate berrietara egokitzen ari gara. Izan ere, Estatuan inbertitzen den zenbateko osoaren % 40 bideratzen du Euskadik gutxieneko errenten kontzeptu horretara, gure biztanleria % 5era iristen ez denean. Euskal erakundeek ez diote inoiz uko egin pobreziari aurrez aurre begiratzeari. Beti egin diote aurre, sinetsita baikaude guzti-guztioi eragiten digun arazo baten aurrean gaudela, eta ez dela marjinatuta edo bazterkerian bizi denaren arazo esklusiboa. Eta horrela, Jaurlaritza honek, baita Urkullu lehendakariak zuzentzen duen Jaurlaritzak ere, araubidezko erantzun bat eskaintzen jarraitzen du, egunetik egunera herrialde justuagoa, solidarioagoa eta berdinagoa izan dadin Euskadi, eta babespolitiken buru izaten jarrai dezan eta Europako gizartepolitiken aurreko puntan egon dadin. Euzko Alderdi Jeltzalea garen heinean, gure nortasun-ezaugarrietako batzuk ditugu gizarteratzea, desberdintasunen aurkako borroka eta ongizateestatua indartzea. Hala aintzat hartu genuen 2020ko hauteskundeetara aurkezteko hartu genituen konpromisoetan. Eta halaxe berretsi genuen Alderdi Sozialistarekin sinatutako gobernu-akordioan ere. Gaur, Garrido andrea, berriz ere, eta lege honekin, egitate bihurtzen diren konpromisoak ditugu horiek. Emandako hitza betetzen dugu. Gure gizarte-babesa sendoa da, irmoa; gure gizarte-babesa tresna eraginkorra eta koherentea da, koherentea laneratzeko eta marjinalitateari aurre egiteko; baina, krisi ekonomikoak eta osasun-krisiak markatutako urte hauen ondoren, sendotu egin behar genuen, eguneratu, errealitate berrietara egokitzeko eta hobetzeko, bizitza duina izateko ekintza publikoa behar duten guztiengana iristeko. Hala, aurreko legegintzaldiko proposamenean oinarritutako lanari ekin zion Jaurlaritzak, eta hiru jardun-ildo nagusi landu zituen: unibertsalizazioan sakontzea, orain behar adina estalita ez dauden biztanleria-segmentuetara iritsiz, eta arreta berezia eskainiz seme-alabak beren ardurapean dituzten familiei; tresna batzuk optimizatzea, prestazioen izapidetzean eta kontrolean leudekeen disfuntzioak zuzenduz; eta sistema hobetzea, haren bi alderdietatik: alde batetik, laguntzak, estaldurak eta zenbatekoak handituz; eta, bestetik, laneratzea ahalbidetuz. Eta hori guztia, bizitzeko gutxieneko diru-sarrera euskal ereduan txertatzeak dituen ezinbesteko zailtasun teknikoak gainditzeaz gain, haren transferentzia martxoan sinatu ondoren. Garrantzitsuena. Pertsonak ditugu hizpide, pobreziak gure herrian dituen aurpegiak ditugu hizpide. Arau hori haientzat egin da, pertsona kalteberenentzat, behar gaituzten pertsonentzat. Esan nahi baita banandu diren emakumeak direla, generoindarkeriaren, salerosketaren eta sexu-esplotazioaren biktimak direla. Adingabeak direla ari gara esaten. Desgaitasuna duten pertsonak, terrorismoaren biktimak, pentsiodunak eta errefuxiatuak direla esaten ari gara. De esas personas hablamos. Gainera, Europako Gutun Sozialaren jarraibideetan aurrera egin dugu, eta diru-zenbatekoak zehazteko adierazle berri bat gehitu dugu. Adierazle horren oinarria Euskadiko Pobreziari eta Gizarte Desberdintasunei buruzko Inkesta da. Beraz, gaur urrats garrantzitsua eta beharrezkoa egingo dugu okerren pasatzen ari direnentzat. Urrats hori ez da azkena izango. Bizi dugun errealitatea aldakorra da, eta horrek eskatzen du une bakoitzean erantzunik onena emango duen arau malgua izatea. Izapide parlamentario osoan zehar izan dugun tonua ere goraipatu nahiko nuke. Eztabaida lasaia izan dugu, sosegatua, zoritxarrez eta gehiegitan, gai honi buruz hitz egitean agertzen den suminduratik eta erabili ohi diren etiketetatik oso urrun dagoena. Garrantzitsua zen beste batzuetan nozitu dugun tentsiotik aldentzea, eta benetan merezi duen zorroztasunez heltzea gai horri. Egia da neure artean zalantzak izan ditudala. Zalantza izan nuen ea gai izango ginen Eusko Jaurlaritzak egindako lan onaren maila emateko, oso lan serioa egin baita, ingurune ez-mediatiko batean, eta entzuteko lanketa handiarekin. Maila altua eman behar genuen, baina gaur esan dezakegu Legebiltzar honek ere lortu duela. Gu guztion zeregina da mundu bidezkoagoa eta desberdintasunik gabea lortzea. Ezin gara pobreziari bizkarra emanda bizi, eta ezin dugu pobrezia pairatzen duen pertsona baztertu. Herrialde hobea izango gara, haren zergatiei heltzen eta okerren bizi diren pertsonak aintzat hartzen dakigun neurrian. Pobreziak aurpegi asko ditu, eta aurrez aurre begiratu behar zaie. Pertsona hobeak izango gara, herri hobea, haien arazoen kausak aztertzen eta guztion artean konponbidea bilatzen baldin badakigu. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23953 |
12 | 125 | 22.12.2022 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Tira, Madrazo jaunak urte asko eta askoan lortu ezin izan zuena lortu izanaren meritua aitortu behar diogu Soto jaunari, alajaina. Lege hori 2008an eztabaidatu genuenean −aukera izan nuen neuk ere, Ganbera honetako legebiltzarkidea bainintzen Alderdi Popularraren siglak ordezkatuz−, ahalegin asko egin ziren prestazio ekonomiko hori, DSBE, jasotzeko adina 23 urtetik 18 urtera murrizteko. Eta ebatzi genuen ez zela egokia, ez zela komenigarria. Ibarretxe jauna zegoen orduan lehendakaritzan. Ez zen egokia, hain zuzen ere legearen espirituaren kontra zihoalako. Beraz, zeure kemenagatik lortu izanaren meritua aitortu beharko dizugu; edo agian, egungo lehendakariaren eta egungo Gobernuaren planteamenduak aldatu egin direlako, garai hartan legearen espiritua 23 urtetik 18 urtera jaistea ez zela uste genuenaren aldean. Begira, gizarte-laguntza jasotzen duten pertsonen % 90 enplegagarriak dira, enplegagarriak. Eta, beraz, babes-sisteman 13 urte baino gehiago kronifikatzen diren pertsonak daudenean, horrek esan nahi du sisteman zerbaitek ez duela funtzionatzen. Eta funtzionatzen ez duena sistemaren beste zangoa da, alegia, Lanbide. Baina esan ere esan zuen Enpleguko lehendakariordeak: "Nire seme-alabei, etengabe Interneteko enplegu-atarietan dabiltzanez, ez zaie burutik pasatu ere egiten Lanbiden izena ematea enplegua bilatzeko, besteak beste, ezer gutxi aurkitzen delako hor". Euzko Alderdi Jeltzaleko Enpleguko sailburuordearen hitzak dira horiek. Beraz, iruditzen zait oraindik Jaurlaritza honen partetik konpondu gabe dagoen zerbait dela babessistemaren errealitatea, babes-sisteman dauden pertsonek etorkizunerako aukera izan dezaten lortzearen errealitatea. Eta ez dut nik esaten, lehendakariorde jaunak esan zuen duela urte batzuk. Bai, guk babes-sistema bat defendatzen dugu, baina ez edozein babes-sistema. Eta, justizia-irizpide horren barnean, tribuna honetan defendatu dugu, halaber, udalerri batean ondare txiki bat, baratze bat izateagatik DSBE kobratu ezin izan zuten pertsonen egoera bidegabeak desagerrarazi behar zirela. Hori da Alderdi Popularrak, kasu honetan Alderdi Popularra-Ciudadanosek, beti defendatu izan duen justiziazko irizpidea. Baina sisteman benetan egon behar duten pertsonak egon daitezela, eta ez, noski, sistemaz abusatzen duten pertsonak, sisteman irauten jarraitzeko pikareska erabiltzen dutenak, errealitate horiek existitzen baitira. Eta, baiki, gizarte solidarioa garenez, Aiartza jauna, eta −zeuk esan duzu hori− Estatuan horretara bideratzen diren prestazio guztien % 40 Euskadiri dagozkionez, eta geure zergekin ahalegin handia egiten dugunez prestazio horiek ordaintzeko, iruditzen zaigu zorrotzak baino zorrotzagoak izan behar dugula sisteman oraindik ere badirauten akats horiek guztiak konpontzeko; eta, batez ere, sisteman dauden pertsonek azkenean enplegu bat lor dezaten erdiesteko, haren helburuak enplegagarritasuna izan behar baitu. Eta Alderdi Sozialistari zenbait gauza esan behar dizkiot. Hain zuzen ere, guk, geure zuzenketa batzuekin egin duguna da 2011ko testua aintzat hartu, Alderdi Sozialistarekin eta Patxi Lópezen Jaurlaritzarekin hitzartu genuen testu hura, gure 13 eserlekuekin babestu genuena, eta gehiengo osoa batu zuten 25 haiekin. Ez dakit gogoratuko zareten, baina hori ere Euskadiko errealitatea izan zen, eta horrek ahalbidetu zuen, historian lehen aldiz Euskadin, abertzalea ez zen lehendakari bat egotea, Alderdi Popularraren babesarekin. "DSBE kobratzen dutenen artean, badaude iruzurraren profesionalak eta biziarteko errenta bihurtu dutenak". "Babes sozialeko sisteman erreformarik egiten ez bada, ezingo dugu hura ordaindu". "Ezin da bizialdi osorako DSBErik eman". Hitz horiek, 2011ko ituna sinatu genuen une hartan izenpetu eta partekatu ahal izan genituenak, ez dira nireak, Zabaleta andrearenak dira, une hartan Alderdi Sozialistako sailburua zenarenak. Beraz, hemen asko aldatu dena Alderdi Sozialista da, agidanez. Baina, tira, ez gara harritzen Alderdi Sozialista aldatzea eta gauza bat esan zuen lekuan, handik egun gutxira kontrakoa esatea, eta irauten duen bitartean irautea bere hitzak. Edonola ere, gu, geure zuzenketen bitartez, saiatu gara gizarte-laguntzak babesteko sistema bat eratzen, azken batean gauden momentuaren mailan egongo dena. Laguntza eman diezaiela, bai horixe, haren beharrean daudenei, pertsona horiek beren beharrizanak asebete ahal ditzaten kalteberatasun bereziko egoera batean daudenean, baina aldi berean, sistemak −eta neure lehen hitzaldian aipatzen nuen eskubide bikoitz horren konfigurazio horretan−, Administrazioak, enplegu bat emateko erantzukizuna du. Eta, begira, 50.000 hartzailek jasotzen dute DSBE Euskadin; pentsiodunak kenduz gero, heren bat, 35.000. Iruditzen zait ez dela onargarria Euskal Autonomia Erkidegoan ere gertatzen diren gertakari eta egitateak ikustea, eremu jakin batzuetan langilerik ez dagoenean, ostalaritzako langilerik ez dagoenean, zaintzailerik ez dagoenean. Horrek esan nahi du zerbaitek huts egiten duela sisteman. Zerbaitek huts egiten du sisteman kronifikatuta dauden eta Lanbidek eskaini behar dituen prestakuntza-ikastaro horiek egiten ote dituzten ez dakigun pertsonak badaudenean −beste egiteko bat izango litzateke Lanbidek prestakuntza-ikastaro horiek benetan eskaintzen ote dituen egiaztatzea−; baina errealitate hori erabat kontraesankorra da Euskadin dugun egoera ekonomikoarekin eta enplegagarritasunarekin. Beraz, uste dut aukera bat genuela norabide egokian joateko. Eta sentitzen dugu lege hau une honetan euskal gizarteak eskatzen duen norabidean ez joatea; eta are gehiago joan izana gure taldeak defendatzen duenaren aurkako posizioen bidetik, hau da, Elkarrekin Podemosen posizioen bidetik. Besterik gabe, eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23954 |
12 | 125 | 22.12.2022 | SOTO RODRÍGUEZ | EP-IU | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Garrido andrea, Mercedes Sosak abesti batean zioen bezala, "todo cambia". Memoria historikoko ariketak egiteko darabilzun joeragatik diot hori. Jakina, zuri komenigarria zaizun memoria historikoa. Nik diotsut, apaltasun osoz, testuan islatu ahal izan diren edo islatzen diren aurrerapen horiek ez dutela nirekin zerikusirik; edo ez dutela zerikusia nirekin bakarrik, baizik eta hirugarren sektoreak −gaur hemen gurekin dugunak− urte hauetan behar horiek guztiak planteatzen eta mahai gainean jartzen eman duen gizarte-bultzadarekin dutela zerikusia; baita talde parlamentario ugarik erakutsi duten akordiorako borondatearekin eta egin dugun eztabaidaren funtsagatik ere; ez baitu zerikusirik izan zuk oraintxe mahai gainean jarri diguzun horrekin. "Biziarteko ordainsaria" edo "biziarteko errenta", "prestazioaren kronifikazioa", "abusua" bezalako esamoldeengatik esaten dut. Iruditzen zait, azken batean, ez dela ezer positiborik eratortzen benetan gorriak ikusten ari direnentzat, eta horrelako gizarte-prestazioak erabiliz beren kalteberatasun-egoerari aurre egin behar diotenentzat. Eta esaten dut, gainera, nahiko zinikoa dela hori, zeren eta "abusu" moduko terminoak erabiltzen baitituzue horrelako prestazio bat gaizki erabiltzeari buruz hitz egiteko, baina, adibidez, iruzur fiskalerako, zuek zerga-arintzeaz hitz egiten duzue; edo ingeniaritza fiskalaz, edo kenkari fiskalez hitz egiten duzue. Eta, ez horixe, ez dizuet entzuten hemen gai honi buruz oraintxe bertan erabili dituzuen termino berberetan hitz egiten horretaz. Gure talde parlamentarioak funtsezko hiru gai adostu ditu: bata, erantzukizunagatik; bestea, egokieragatik; eta bestea, lanagatik. Erantzukizunagatik, nire hasierako hitzaldian aipatu dudanagatik, eta beste talde parlamentario batzuek ere argi eta garbi adierazi dutenagatik; izan ere, horrelako gaietan akordioak eta gehiago behar diren une batean bizi gara. Eta, beraz, erantzukizun-ariketa horregatik, guk lehendabiziko unetik eman genuen ontzat akordioak lortzeko lan egin behar zela −balio beza erredundantziak−; eta, alde horretatik, pozik gaude azken emaitza hori izan delako. Eta egokieragatik, adosteko aukera egon delako Gobernuari sostengua ematen dioten taldeen aldetik, eta baita Gobernuaren aldetik ere, adostu ahal izateko aukera eskaini delako. Egia da, bai horixe, gure talde parlamentarioak adostu nahi izan duen kondizioetan, ez bestelako kondizio batzuetan; zeren, jakina, bestelako kondizio batzuetan izan balitz, ez ginatekeen akordioan egongo. Eta guk uste dugu akordioak funtsezko elementuak hartzen dituela, eta goraipatu egin behar direla haiek Garrido andrearena bezalako mintzamoldeen aurrean. Uste dugu gizarteratzearen ikuspegia jorratzen duela, diru-sarrerak bermatzeko errenta oso baldintzatuta baitzegoen lehen, enplegagarritasunaren mende. Eta gizarteratzeko elementua diot, izenburuan bertan paradigma aldatzen delako diru-sarrerak bermatzeko errentari dagokionez, topea ezabatzen delako diru-sarrerak bermatzeko errentan. Orain arte, bi bizikidetza-unitate bakarrik aritu zitezkeen dirusarrerak bermatzeko errenta jasotzen etxebizitza bakoitzean, eta orain horri topea kendu egin zaio; izan ere, 18 urtetik aurrera eskura daiteke, baldintzekin bada ere, etorkizunean emantzipazio-errenta bat, emantzipazio-prestazio bat sortzen den arte. Prestazioa jasotzen dutenentzako bermeak lantzen eta garatzen dituelako, eta berme horiek segurtasun juridikoa eskaintzen dutelako eta lehen halakorik ez zegoelako; izan ere, kautelazko etendura, hirugarren sektoreak gogotik salatzen zuen praktika bat, oso mugatua egongo da testu honen bidez; prestazioa ez dadin zenbateko jakin batetik beherakoa izan ahalbidetzen duten bi adierazleren bitartez segurtasun juridikoa eskaintzen delako. Uste dugu badaudela goraipamena merezi duten osagaiak, eta ez dela ez etsipenezko ez autojustifikaziozko ariketa bat. Esparruari, irits zitekeen zerumugari dagokionez −eta Kortajarena andreak bere hitzaldian esandakoaren harira diot hori−, bai horixe, adostu direnak baino handiagoak izan zitezkeen elementu edo mugarriak lor zitezkeen; baina daukagun aritmetika daukagu. Nik gogoratzen dut behin baino gehiagotan, Jaurlaritzari sostengua ematen dioten taldeekin egin dituen itunetan, EH Bilduk behin eta berriz erabili duen argudioa izan dela: "Aintzat har ezazue zein den aritmetika, guk baliagarriak izan nahi dugu, eta baliagarriak izate horretan, adostera jarri behar dugu, ez zer nahiko genukeen, ez nahi genukeen guztia, baina bai, jakina, ahal duguna". Akordio horietan egon izan ez bagina, ziurrenik gaur aurrera aterako diren gai jakin batzuk, ez lirateke testu horretan egongo. Horregatik, akordioan gaude gu; hain zuzen ere, testu horren sinatzaileen artean gu egon ez bagina, gai batzuk ez zirelako jorratuko, ez zirelako aurrera aterako. Nahiago nuke gauza gehiago aurrera atera izan balira, eta kasu honetan, zuen taldeak negoziazioen esparruan lortu izan balu hala izan zedila, baina ez da posible izan. Beraz, gu, gure jarreratik, pozik gaude gaur aurrera aterako den testuak DSBE jasotzen duten askoren bizi-kondizioak hobetuko dituelako; eta, bestetik, gaur egun hainbat arrazoirengatik, burokrazia barne −testu honek saihestu nahi lukeena, halaber−, hartarako irispiderik ez duten askok aukera izan dezaten gure herria kohesio sozialaren aldetik egituratzeko orduan hain funtsezkoa den prestazio hori jaso ahal izateko. Eta, azkenik, amaitzeko, ezin izango dudalako gehiago hitz egin, berriro ere nire esker ona adierazi behar diet akordio hori posible egin dutenei. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23955 |
12 | 125 | 22.12.2022 | SÁNCHEZ MARTÍN | SV-ES | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, begira, Garrido andrea. PPk, Abascal barne zuela hemen, baiezko botoa eman zion 2008ko legeari, Azkarragaren legeari. Eta PPk eta Abascalen alderdiak ezezko botoa emango diote gaur Idoia Mendiaren legeari. Zuei enbarazu egiten dizuena ez da legea, baizik eta sozialistok gobernatzea; eta lege hori sail sozialista batetik datorrela. Lege hori ez dator beranduegi, zuk diozun bezala. Hori da zuk beti edozertarako erabiltzen duzun mantra: datorrena datorrela hona, beti beranduegi dator. Ohituta gaude horretara. Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarreraren Legea onetsi arte itxaron behar izan du lege horrek. Ahalik eta adostasun handienarekin egiten saiatu dira. Sei zirriborro ere egin ziren; eta aurtengo maiatzean sartu zen hemen, eta azkar baino azkarrago izapidetu da. Garaiz eta moldez iritsi da legea. Eta, Garrido andrea, ez da 18 urtetik gorako gazteentzako ordainsaria; eta ez da, era berean, Kortajarena andrea, emantzipaziorako laguntza bat. 18 urtetik gorako gazte horiek bizimodu-proiektu independente bat eduki behar dute, eta enplegurako aktibatuta egoteko konpromisoa. Beraz, ez dezagun nahasmena erein, hain zuzen ere ez baita hori. Eta Garrido andreak esan du sartzeko eta irteteko ateak eduki behar dituela sistemak. Bada, lege honekin sistemak sartzeko atea du, baina askoz irteera-ate gehiago ditu, hain zuzen ere, laneratzea lehen baino askoz gehiago sustatzen duelako. Eta kontrol-mekanismo oso ahaltsuek jarraitzen dute indarrean; hori ez da ezabatu lege honekin. Badirudi zure diskurtsoan aditzera eman duzula kontrol-mekanismo horiek desagertu egiten direla; kontrol-mekanismo horiek bere horretan jarraitzen dute, existitzen jarraitu behar dutelako eta, gainera, ikuskatze-unitate bat sortzen delako. Zuk ez duzu argudiorik; izan ere, lehengoan, batzordean, Talde Popularrak aurkako botoa emateko aitzakia gisa jarri zuen lege-proposamenaren testua egungo lege-proiektu hau baino gehiago gustatzen zitzaiela. Gaur, aitzakiatzat jarri duzu zuek ez zinetela akordio batera iristen saiatu, Elkarrekin Podemos taldearekin akordio batera iristen ari ginelako edo iritsi ginelako. Baina Elkarrekin Podemos taldearekin akordioa urrian lortu genuen. Eta zuek ez zaituztegu inguruan ikusi prozesu osoan, ez hasieran, ez erdian, ez amaieran. Aitzakiak dira, azken batean, argudio sendoagorik ez duzuelako, lege on baten aurka duzuen jarrera defendatzeko; oso landua izan den legea da, oso adostua izan dena eta herritarrek izango dutena, eta diru-sarrerak bermatzeko gure sistema hobetzeko aurrerapauso bat ematen duena, hori baita garrantzitsuena. Nik ez dut amaitu nahi, noski, eskerrak eman eta Soto jaunari nire esker ona adierazi gabe, akordioan egindako lanagatik eta prozesu horretan guztian zehar erakutsi duen jarreragatik. Baina, era berean, aipamen berezia egin nahi diot gure taldekide Rico jaunari, prozesu honetan bidelagun izan baitut hura ere, eta lan bikaina egin baitu berak gaur honaino irits gaitezen. Eta, jakina, Lan eta Enplegu Saileko teknikari guztiei, parte hartu baitute eta lagundu baitute legea egiten eta izapidetzen, bidea oso luzea izan baita; baina gaur helmugara iritsi gara, eta helmuga horretan euskal herritar guztiek irabazten dute. Besterik ez eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23956 |
12 | 125 | 22.12.2022 | KORTAJARENA IBAÑEZ | EH Bildu | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Askok badakizue nik 13 urte luzeko ibilbidea daukala pobreziaren bueltako militantzian, eta esan behar dut ni ez naizela neutroa gai honetan eta horrelako eztabaidetan oso presente ditudala urteetan bidelagun izan ditudan hainbat kide, diru-sarrerak bermatzeko errenta jaso dutenak edo diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen zuten pertsona horiekin lanean aritu direnak. Eta neutraltasun-falta horretatik, gaur Garrido andreari esango diot badela euskaraz esaera bat oso ondo deskribatzen duena zuk gaur hemen esan duzuna eta da: "gezurra eta zikina". Oso ondo laburbiltzen du. Nik ez diot gehiago erantzungo zuk hemen egin duzun diskurtsoari, ez diot gehiago erantzungo. Bakarrik esango dizut Euskal Herria Bilduk irmoki, irmoki, mespretxatzen duela zuek diru-sarrerak bermatzeko errentarekin baino, pobrezia-egoeran dauden pertsonekin erabiltzen duzuen jarrera politikoa, irmoki mespretxatzen dugu, eta beti aurkituko gaituzue aurrez aurre, beti. Eta horretatik abiatuta, nik uste dut dirusarrerak bermatzeko errentak badituela bi arazo, nolabait esateko: Bata: edukiei dagokiona, nahikotasunari dagokiona. O sea, sistemak planteatzen dituen baldintzak, planteatzen dituen zenbatekoak. Eta uste dut hor, genituen aukerak ikusita, aukera bat galdu dugula. Nahiz eta badakizuen guk ez dugula konpartitzen ingreso mínimo vitalaren transferentzia nola egin den, ze guretzat konkurrentzia konpetentzial horretan galtzaile atera gara. Eta askotan esan dugu hemen: uste dut guk orain arte bagenuela erabateko erabakitze-gaitasuna babes-sistemari dagokionez, eta orain ez dugu, eta orain ez dugu. Menpeko bilakatzen da gure dirusarrerak bermatzeko errenta. Eta hori, badakizue −dibergentziak ditugu horretan, baina bakoitzak bere perspektibatik heltzen dio−, baina guretzat galera bat da. Eta perspektiba horretan guk hau esaten genuen: "hori gertatuko bada eta 187 milioi etorriko badira, ez dezagun hori aurrezki moduan erabili, baliatu dezagun diru hori −datorren diru hori− daukagun testuinguru honetan hobeto eta gehiago babesteko. Eta baliatu dezagun, gainera, sistemak urteetan demostratuak dituen disfuntzio horiek eta zuzendu beharreko horiek zuzentzeko". Eta horregatik guretzat, ikuspegi horretatik, aukera galdu bat da, eta aukera galdu bat da erreferentzialtasuna Estatuan jarri delako. Zuk inklusio-plana aurkeztu zenuen orain gutxi; oso datu interesanteak agertzen ziren bertan. Y había una nota a pie de página que decía: "PGDIk ezartzen duen pobrezia-atalasea gainditzeak izan behar du erreferentzia". Baina hemen markatzen den erreferentzia Estatukoa da; ingreso mínimo vitalak jartzen duena da. Eta uste dut hor dagoela, baita ere, Elkarrekin Podemosekin lortu den adostasun horren gako horietako bat, ez? Ingreso mínimo vitalaren sortzaileetako bat ere badira, eta erreferentzia han jarri duzue. Baina hemengo errealitatea beste bat da. Eta hemen beste errealitate bat dago. Hemen daukagun pobreziaren atalasea izan beharko litzateke erreferentzia, eta uste dut nahiko logikoa dela pentsatzea pobreziaren kontrako lege batean, pobreziari aurre egiteko planteamendu batean, gutxienez, gutxienez, anbizioa hemen kokatzea: "Prestazio hori jasotzen duten onuradunak, pobreziaatalase horretatik gora kokatu ahal izatea". Hori bezala, ba, legean dauden beste elementu batzuk ere guretzako aukera galdua dira, bereziki espazio soziosanitario edo sozialetan bergizarteratzeprozesuak egiten diren horietan, edo etxerik gabeko pertsonek egiten dituzten prozesu horietan, dirusarrerak bermatzeko errenta ez errekonozitzeko planteamendua. Uste dut hori ere aukera galdu bat dela. Hor badira beste kontu batzuk. Baina gaur ikusi dugu, baita ere, badagoela legitimitate-arazo bat. Eta, horregatik, ez dugulako legitimitate-arazo hori loditu nahi, egin dugu egin dugun planteamendua. Eta agian horregatik gu ere anbiziosoak izan gara lege honetan, aukera horiek ematen zirelako. Beste batzuek, adibidez, beste planteamendu batzuk egin dituzte; ez dakit, agian gero titular batzuk bilatu nahi zirelako, edo ez dakit zein den kontua. Baina langa oso behean geratu da. Langa behean geratu da, eta nik uste dut hori ere aukera galdu bat izan dela. Zergatik? Ziur asko aurrerago anbiziosoagoa zen planteamendu edo akordio batera iristeko aukera izango genuelako, eta ez dugu izan. Eta uste dut hori ere badela planteamendu bat. Eta, bukatzeko, lehenago agertzen den xedapen gehigarri horretara bueltatuko naiz. Eta xedapen gehigarri horretan −zuek esaten duzue− arazoa, egoera sozioekonomiko hau okertzen baldin bada edo larriagotzen baldin bada, elementu pila bat izendatzen dira esateko, malgutuko egingo ditugula baldintzak, egoera horretara egokitzeko. Xedapen horretan identifikatzen diren elementuak zuzenketetan jaso diren elementuak dira, hirugarren sektoreko eragileek mahai gainean jarri dituztenak. Eta, horregatik, uste dugu baita ere identifikatuak egonda eta arazoak hor egonda, dirua edukita, aukera bat galdu dugula. Edozein kasutan, esan bezala, legitimitateak ere baduelako garrantzia eta guk buruan daukagulako gure botoak diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen duten onuradun horiengan izan dezakeen eragina, gaur abstentzio kritikora joko dugu. Baina gure jarrera beti izango da eraikitzailea. Hor edukiko gaituzue, orain arte bezala, beharrezkoak diren planteamenduetan eta hitz egiteko. Eta ekarriko ditugu Legebiltzar honetara Kataluniako legeak dituen jarraipen batzordeak, por ejemplo… | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23957 |
12 | 125 | 22.12.2022 | KORTAJARENA IBAÑEZ | EH Bildu | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … Eta ekarriko dugu, berriz ere, pentsiodunek diru-sarrerak bermatzeko errenta ofizioz kobratu ahal izateko aukera hori. Zergatik? Fiskalitatea eta prestazio sozialak uztartzen hasteko momentua ere badelako. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23958 |
12 | 125 | 22.12.2022 | AIARTZA ZALLO | EA-NV | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, berriro, mahaiburu andrea. Hemen gauden pertsonak, Garrido andrea, sailka gaitezke irizpide asko eta askoren arabera: zein talde politikotako kideak garen, emakumeak edo gizonak garen, oposizioan gauden edo Gobernuari sostengua ematen diogun, gazteagoak edo ez horren gazteak garen; eta oso interesgarria iruditzen zaidan sailkapena da ea ekarpena egiten dugun ala kenketa egiten dugun. Oso irizpide subjektiboa dirudi horrek, baina xehetasunei erreparatzen badiegu, ez da horren subjektiboa. Argudioetatik edo jarrera politikoetatik harago, kausitu dezakegun ñabardura da tribuna honetan dugun jarrera pertsonala, tribuna honetan darabilgun jarrera pertsonala. Hemendik, tribuna honetatik, igaro dira eta igaroko dira mota guztietako pertsonak, itzala utzi dutenak eta utziko dutenak; beste batzuek zauriak besterik ez dituzte uzten. Baina ez dut denbora gehiago emango horretan, ez baita benetan garrantzitsua denetik eztabaida desbideratzeko egun bat. 2008an itzala utzi zutenei egindako omenaldi batekin amaitu nahi dut hitzaldi hau. Itzala utzi dute gaur 13 urte, 11 hilabete eta 30 egun. Bai, gaur gaindituko dugun legeak, bihar 14 urte beteko lituzke. Denbora horretan guztian zehar, lege hori aitzindaria izan da elkartasunean; eta gaurtik aurrera, herri batek behartsuenekiko duen konpromisoaren historia izango da. Gure taldekide Eider Mendozak, 2008ko abenduaren 23 hartan legearen txostengile zenak, honela zioen: "Premia duten pertsonekiko konpromisoa berretsi behar dugu, orain inoiz baino gehiago, eta horretarako gure tresna guztiak egokitu behar ditugu". Gure omenaldia, nire omenaldia da, gaur, 14 urte geroago, inoiz baino gehiago jarraitzen dugula gure konpromisoa berresten; eta orduan bezala, gaur onesten dugun lege honetan hobetutako tresna honetan gauzatzen dugula hori. Lehendakari, lehendakariorde, lege-proiektu oso ona eman zeniguten, oso ona. Gaur, Legebiltzarraren babes handia duen lege bat itzuliko dizuegu. Ziur gaude gure konpromisoan aurrera egiten jarraitzeko tresnarik onena izango dela. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23959 |
12 | 125 | 22.12.2022 | MARTÍNEZ GRISALEÑA | Mixto-Vox | Lan eta Enplegu Batzordearen irizpena, inklusiorako eta dirusarrerak bermatzeko euskal sistemaren legeproiektuaren gainean egindakoa. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Begira, boto-azalpenera jo dut nik, hain zuzen ere, osoko zuzenketa eztabaidatu zenean orain hurrengo ohiko osoko bilkuran, argi utzi eta azaldu bainuen nire jarrera. Beraz, Soto jauna, ez zaitez atsekabetu gaur ez dudalako hitza hartu, zeren −ikusiko duzun bezala− argi eta garbi utzi bainuen gure iritzia, eta botoa azaltzeko txandan parte hartzen dut. Sánchez andreari esango nioke, lege honen lanketan ez dugula parte hartu dioenean, lege hau eta ez beste ezein ere lantzen gurekin parte hartu ez dutenak zuek izan zaretela esango nizuke; hain zuzen ere elkarrizketarena zuek etxetik kanpora saltzen duzuen zerbait baita, baina ez ordea etxe-barrurako. Zenbat aldiz deitu diguzue? Are gehiago, begira zer esango dizudan; Ganbera honetan osoko zuzenketa egin genuenean, Mendia andreak ere ez zuen hitza hartu gurekin eztabaidatzeko eta guk egiten genuen azalpenari buruzko bere ikuspuntua mahai gainean jartzeko. Beraz, ez ezazu saldu kanpoan ez dagoen zerbait. Begira zein aspaldira joan behar izan duzun, Gabonetako espiritu modura Abascal jaunaren espiritua ekarri diguzula Legebiltzar honetara; zure burutapen horiek ez dute zentzu handirik, baina hori da egunero ikusi behar izaten duguna. Esandakoa, joan den urriaren 27an osoko bilkuren areto honetan bertan argi baino argiago geratu zen bezala, hau ez da inoiz izan gure legea; eta ez da kalteberatasun bereziko egoeran daudenei ez zaiela lagundu behar deritzogulako, baizik eta arau berri honek ez duelako inolaz ere hobetzen dirusarrerak bermatzeko sistemaren eta lan-merkatuaren arteko lotura. Ez dio galgarik jartzen altxor publikoari hainbeste milioi kostatzen zaion iruzurrari; eta ez du laguntzen −bistakoa den bezala− pobrezia desagerrarazten. Orduan jada −eztabaida hartan, esan dudan bezala batere demokratikoa izan ez zenean, baina benetako froga izan zena azaltzeko zer den euskal seneko demokrazia−, inork ezeztatu ez dituen datu batzuk jarri nituen mahai gainean. 2020 amaitzean, 270.000 pertsona inguru zeuden pobrezia-egoeran Euskadin, aurreko urtean baino 47.000 gehiago. Hori DSBErekin. Eta gaur egun, 2022 amaitzear denean, badakizue errealitatea ez dela hobea. Beraz, erraza da ondorioztatzea dirusarrerak bermatzeko errenta, urrun, oso urrun dagoela Euskadiko pobrezia konpontzetik. Diru-sarrerak bermatzeko euskal sistemaren ezaugarria da oso soldata egonkorrak ematea kalteberatasun handieneko egoeran dauden pertsonei, baina ez du konpromisorik laguntzen onuradun diren pertsona horien enplegagarritasunarekin. Eta datuek halaxe adierazten dute. Voxek Gobernuari egindako galderei erantzunez, onartzen da gaur egun diru-sarrerak bermatzeko errenta jasotzen duten ia 50.000 pertsonetatik % 30 inguru pentsiodunak direla edo lanmerkatutik salbuetsita daudela −14.896 pertsona dira, zehatzak izateko−. Baina gainerako % 70a bai, lan egiteko moduan dago. Zergatik ez zaie lana bilatzen horretarako dagoen Lanbideren bitartez? Hala ere, Lan Sailak ematen dizkigun datuen arabera, ia 50.000 pertsona horietatik 23.506 pertsonak gutxienez bost urte daramatzate prestazioa jasotzen. Kronifikatzea da hori. Baina badira gehiago ere: 6.500 pertsonak baino gehiagok duela 13 urte baino gehiagotik jasotzen dute DSBE. Jarraitzen dugu esaten laguntzak kronifikatzen ari direla, biziarteko laguntzak ematen ari direla, eta horrek ez duela izan behar lege horren norabidea. Hau da, diru-sarrerak bermatzeko euskal sistema oso urrun dago bere lehentasunezko helburuetako bat betetzetik: kalteberatasun-egoeran dauden pertsonak gainerako lan-merkatuarekin konektatzea. Egia da, halaber, laguntza horiek behar ez dituzten pertsonei ematen zaizkiela, eta hala ere, halakoen beharrean dauden pertsona batzuei laguntza horiek ez zaizkiela iristen. Zenbait adibide jarri nituen mahai gainean, neu eztabaidan aritu nintzen osoko zuzenketaren bilkura horretan, eta argi asko esan nion Mendia andreari. Aipatu nuen −gogoan izango duzuen bezala− neska baten kasua, gaur egun 30 urte dituena, 22 urterekin alargun geratu zena, alaba bat ardurapean zuela, eta inolako prestaziorik jaso ez duena, 200 euro bakarrik zurztasunagatik, alaba mantentzeko. Eta pertsona hori bezala, milaka daude. Hasiera-hasieratik esaten ari garena esaten dugu: kalteberak direnei lagundu egin behar zaie −bai horixe−, baina oso ongi jakin behar da nori ematen zaizkion laguntza horiek; eta, jakina, azken helburuak izan behar du enplegagarritasunera bideratzea, pertsona orok bere bizi-proiektua lan baten bidez egin ahal izan dezan, beraiek nahi duten soldata irabaziz, hau da, lan eginez. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23960 |
12 | 125 | 22.12.2022 | MARTINEZ AXPE | EH Bildu | Mozioa, Lore Martinez Axpe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburua. Egun on guztioi. Munduan gertatzen ari diren aldaketa guztien aurrean, eraldaketa digitalak zeharka ukitzen ditu guzti-guztiak. Ez naiz hasiko eraldaketa digitalaren inguruan, eraldaketa digitalak duen garrantziaz, mundu mailako teknologika digitalek duten pisuaz edo norbanakook egunerokotasunean digitalizazioarekin dugun harremanaz, eta, askotan, menpekotasunaz. Gaurkoan, eraldaketa digitala posible egiten duten pertsonez arituko naiz. Eraldaketa digitala ez da bakarrik egiten. Oraingoz, behintzat, pertsonak behar dira programa informatikoak egiteko, merkataritza elektronikoa Interneten garatzeko, industria-teknologia digitalak gehituta industria 4.0 bilakatzeko, errealitatea birtualizateko, adimen artifiziala bera pertsonen adimen errealaz garatzeko. Eta zeintzuk dira STEM profesionalak? Siglak askotan errepikatu izan ditugu. Ingeleseko sigla horien azpian, zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematikak daude. Arlo honetan profesionalak behar dira, unibertsitatetik eta lanbide-heziketatik ateratzen direnak: informatikariak, ingeniariak, telekomunikaziokoak, elektronikariak, fisikariak, matematikariak, eta abar luze bat. Hori posible egiten duten pertsonak STEM profesionalak dira eta, eraldaketa digitalaren pisu eraldatzailea izugarria izanik ere, daukagun arazoa tamainakoa da: ez dugu profesional nahikorik eraldaketa digitalaren demanda betetzeko. Ez dugu gaur egun, eta, aurrerantzean ere, egoerak txarrera egingo duenaren ikuspegia dago. Eta ez hori bakarrik. Ez dago nahikorik, eta ez dago STEM talentua bermatuko duen estrategiarik. Eta, STEM talentuaz hitz egiten ari garenean, talentua sortu, egokitu, erakarri, atxikitu eta transferitu beharraz ari gara. Eta atzetik aurrera joko dut. Lehena, talentua transferitu. STEM lanbideetan expertise handia duten profesionalak ditugu, urteak eta urteak daramatzatenak teknologia digitalak garatzen, gaur egun ere garatzen jarraitzen duten teknologia digitalak, gainera. Eta STEM profesional beterano hauen jakintza eta egiteko modua ezin ditugu galdu, belaunaldi berriei transferitu behar zaizkie. Bigarrena, talentua erakarri eta atxikitu. Dauzkagun STEM profesionalen ihesa gero eta handiagoa da. Askotan entzun izan dugu STEM talentua erakarri behar dela, atzerrira lanera joan ziren STEM profesionalak erakarri behar ditugula gurera, eta bertan dugun talentuari ez diogula ihes egiten utzi behar, hemen geratu dadin ahalegina egin behar dugula, atxikitu egin behar ditugula; retenitu. Eta hainbat ekimen daude abian, baina STEM talentuak kanpora joateko edo kanporako lan egiteko tendentziak jarraitzen du, eta erakartzea kostatzen ari da. Eta geure burari galdetu beharko genioke ea zergatik ari den kostatzen STEM profesionalak erakarri eta atxikitzea. Hirugarrena, talentua egokitu. Urte gutxian, gaur egun dauden lanbideen portzentaje handi bat desagertu egingo da. Dauden lanbide askotan, automatizazioak, errobotikak eta etorriko diren teknologia digital berriek langile askoren lekua hartuko dute. Horregatik, talentua sortzeaz bat, reskilling eta upskilling egin beharko da, hau da, langileen gaitasun digitalak egokitu egin beharko dira egongo diren lanbide berrietara. Laugarrena eta azkenik, talentua sortu. Orain arte, talentua mugitzeaz hitz egin dugu: talentua erakarri, atxikitu, egokitu… Baina ezin da talenturik mugitu, ez erakarri, ez atxikitu, talenturik ez badago. Talentua mugitzeko talentua existitu behar da. Eta, zoritxarrez, hori da herri honetan, baita Europan ere, daukagun arazo erraldoienetako bat. Ez dugu STEM talentua sortzen, ez dugu STEM harrobirik eta, zerbait egin ezean, urte gutxitan ez dugu izango talentua mugitzerik, ez erakartzerik, ez atxikitzerik. Demografiak horrela jarraitzen badu, eta benetako apustu estrategikorik egiten ez bada, STEM talentua hutsaren hurrengoa izango da. Aurrekoan aipatzen genuen, 2022ko uztaileko Estatuko 2020-2021eko matrikulei dagokionez, graduko tituluetan letrak direla nabarmen nagusi. Gradu teknikoen aukeraketa ez da lan-merkatuan dagoen eskaerarekiko eta beharrekiko proportzionala. Genero-lanbideak ditugu, baita ere: mutilek ikasketa teknikoetara eta emakumeek zaintza eta estetikako ikasketetara joaten jarraitzen dute. Eta, errealitate honen aurrean, STEM talentuaren egoeraren inguruko galdera eta hausnarketa egitea dagokigu. Eraldaketa digitalak daukan presentzia eta garrantzia ikusita eta okupazio-ratioak kontuan izanik, zergatik ez daude unibertsitateko matrikulak eskakizunez lepo? Zergatik ez dute arrakastarik STEM ikasketek? Zein ikuspegi dago STEM ikasketena? Lanbide Heziketako STEM formakuntza merkatuaren beharretara egokitzen al da? Eta unibertsitatearena? Zeintzuk dira STEM profesionalek euskal erkidegoan dituzten lan-baldintzak? Eta prestigioa? Honek guztiak ba al du eraginik? Horri buruz ez da larregi hitz egiten. Lan ordu asko eta soldata urriak, egindako lanaren arduramaila kontuan izanda. Eta aitortza gutxi: prestigio urria omen dago eraldaketa digitala posible egiten duten STEM profesionalekiko. Pandemia garaian, etxetik irteterik ez zegoenean, dena teknologia digitalen menpe zegoenean, eta enpresa, erakunde eta abar digitalizazio-aro berrian hanka hutsik zeudenean, STEM profesionalek ordu asko eta erantzukizun asko izan zituzten, bizitzeko arlo askok aurrera egin zezaten. Erantzukizun itzela, baina soldata eta aitortza gutxi jasotzearen sentsazioa bizi izan zuten. Ordainsari eta soldata baxuak ere aipatzen dira, duten ardura ez dela inola ere jasotzen duten soldataren proportziozkoa, beste herrietakoekin konparatuz gero, oraindik eta baxuagoa, kanpoan ordaintzen dieten ordainsaria, askotan, hemen jasotzen dutenaren bikoitza edo gehiago delako. Presioa, ordutegi amaigabeak eta ondoriozko kontziliaziorako arazoak, eta orain STEM profesionalek eta sektoreko enpresek pairatzen duten sindromea aipatu nahi nuke: burnout sindromea deritzo. Langile errearen sindromea da: estresa, neke emozionala... OMEk, Osasunaren Mundu Erakundeak, jada aitortu du gaixotasun profesional gisa. Teknologiaren sektorean, azterketa baten arabera, gizonezkoen % 38k pairatzen du, eta STEM emakumezkoen % 46k. Eta Girls in Tech erakundeak eginiko azterketa baten, aipatzen zen ama direnen % 76k pairatzen zutela sindrome hau. Horren guztiaren aurrean, mozioan, plan estrategiko baten oinarri eta bide-orria egitea eskatu dugu, orain bezala jarraitzen badugu, urte gutxian ez dugulako talentua mugitzerik izango, ez dugulako izango mugitu dezakegun talenturik, STEM harrobirik ez dugulako izango. Izugarrizko erronka dugu herri honetan eraldaketa digitalaren baitan, Euskal Herriko Unibertsitatean eta Lanbide Heziketan sortutako STEM profesionalak lortu eta Euskal Herrian gelditzea bermatzeko. Gaur egun, ez dut ukatuko gauzak egiten direla; eskerrak. Ekimenak badaude, baina ez dago estrategia bateraturik. Horregatik, ezinbestekoa da ongi aztertzea zergatik dauden hain STEM profesional gutxi, eta neurriak jarri, gabezia horri aurre egiteko. Ondo aztertu behar da zergatik ez diren STEM ikasketak aukeratzen. Komunitate zientifikoa urteetan ari da ikertzen neska-mutilak zergatik ez diren STEM ikasketengatik erakargarriak sentitzen; batez ere nesken kasuan, arrakala ikaragarria delako. Eta arazoak non dauden, oztopoak zeintzuk diren, definituta dago aspaldi. Nesken kasuan, autokontzeptua, autokonfidantza, genero- eta STEM estereotipoak −pila bat−, STEM emakumeen erreferente falta, eta abar luze bat. Baina orokorrak direnak ere badaude, neska eta mutilei eragiten dietenak. Adibidez, STEM lanbideen ikuspegia eta profesionalen ikuspegia bera ere: frikiak, harreman gutxiko pertsonak, antisozialak… Horregatik garrantzitsua da diagnostikoa konpartitua izatea: zein den arazoa eta zein izan daitekeen konponbidea. Eta era partekatuan landu eta konponbideak diseinatu behar dira. Eta, horregatik, hain zuzen, proposatzen genuen sektoreko eragile ezberdinak, elkarlanean, mahai baten bueltan jartzea, Gobernuko departamentu bakoitzak bere aldetik egitea baino askoz eraginkorragoa izango da eta. Identifikatuta dagoen oztopo bakoitzari konponbide bat lotuta, helburu espezifiko bakoitza identifikatuz eta horri dagozkion ekintza-plana eta denborakronograma zehaztuz, eta ebaluazio-adierazleak definituz, neurtzen ez denak nekez emango dituelako fruituak. Gaur egun, askotariko ekimenak egiten dira, baina ez dute estrategia bateraturik. Eta lidergoa Gobernuari tokatzen zaio. Gobernuak lideratu behar du, departamendu ezberdinek −Hezkuntza, Ekonomia eta Enplegua, gutxienez− era koordinatuan lan egin dezaten, eta, horiekin batera, aditu, eragile, unibertsitate, enpresa eta zentro teknologikoek ere parte har dezaten. Denon arteko hausnarketa eta ekimenak definitu behar dira, ahal den eta zehaztasun handienaz. Ezin gara STEM ekimen ezberdinak martxan jarri eta zerbait egiten denaren sentsazio faltsuaz geratu, ezta STEM ekimenak bikoiztu ere. Eta, horretarako, elkarlana behar da, baina benetakoa. Elkarlan estua eta eraginkorra. Ezin da denbora gehiago galdu, ezta energia kolektiboa noraezean bideratu ere. STEM profesionalak erakarri eta atxikitu, bai, noski, baina STEM profesionalen harrobia behar dugu. Bokazioak sustatu eta sortu behar dira. Euskal erkidegoan, urtero, 1.500 STEM profesional falta dira; zulo ederra daukagu. Eraldaketa digitala zein abiaduratan doan ikusita, arduraz hartzeko garaia da. Herri bezala prest egon behar dugu, eta herri honen burujabetasun teknologikoa STEM profesionalak eraikitzetik hasi. Eta, hori egiteko, STEM talentuaren plan estrategiko integrala diseinatu behar dugu lehenbailehen, bai ala bai. Mozioan sartuta, mozioak bost puntu ditu. Lehenengoan aipatzen da −esan dudan bezala− lantalde bat sortzearena, STEM talentuaren plan estrategiko integralaren oinarria eta bide-orria markatuko zuena. Bigarrenean, helburu espezifiko bakoitza identifikatzen da; fase bakoitzaren bide-orria zehazten da. Hirugarrenean, aurrekoetan hartutako ondorioak 2025erako Euskadiko Eraldaketa Digitalean estrategiaren barruan sartzea eskatzen da. Laugarrenean, finantzaketa. Proposatzen genuen Europako Next Generation funtsak erabiltzea. Eta hemen ikusi dugu, Estatuan adibidez, Componente 19 eta 3.000 milioi bideratuko dituztela gaitasun digitaletara, Generación D deritzan paktuaren bitartez. Eta hemen, bada, hementxe gaude. Bide-orri bat landuko duen lantalde tristea ere ez gara adosteko gai izan. Eta bosgarrenean, Podemosekin batera, gehigarri bat ipini dugu. Bosgarren puntuan generoarrakala digitalari azpimarra egiten zaio. Eta garrantzitsua iruditu zaigu puntu hau sartzea generoarrakalak hurrengo urteetan izango duen eta gaur egun daukan garrantziagatik. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23961 |
12 | 125 | 22.12.2022 | MARTINEZ AXPE | EH Bildu | Mozioa, Lore Martinez Axpe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | … eta horrek ekarriko dituen ondorioak. Bai, bukatu dut. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23962 |
12 | 125 | 22.12.2022 | GIL VEGAS | Mixto-Ciudadanos | Mozioa, Lore Martinez Axpe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Eztabaidatuta dagoen gai bat ekarri digu gaur berriro Martinez andreak Legebiltzar honetara. Zehazki, 2021eko maiatzaren 6an eztabaidatu zena. Iruditzen zait bozketa ez zela zuk nahi zenuena bezalakoa izan kasu hartan, eta irudipena dut eztabaida hau errepikatuko dugula berriro ere behar adina aldiz, zuk nahi duzuna atera arte. Eta zer da nahi duzuna, zer proposatzen diguzu? Arazo horri irtenbideak bilatzeko ponentzia bat eratzea, esango nuke berari ez zaiolako bururatzen proposamenik eta, gainera, pentsatzen duelako Jaurlaritzak ez dakiela zer egin behar duen. Eta, orduan jada esan genizun bezala, iruditzen zaigu arazo horren konponbidea ez dela beste ponentzia bat eratzea. Ez gaude gu herritarrek ematen diguten dirutza baztergarriak baino baztergarriagoak diren eta denboran luzatzen diren eta, azken batean, begi-bistakoak direnak konpontzen dituzten ponentzietan xahutzearen alde. Nahikoa min ematen dit dagoeneko eginda dauden eztabaidak errepikatuz xahutzen dugun diruak. Hala ere −puntu eta aparte−, gaiaren mamia garrantzizko zerbait da −nahiz eta eztabaidatu den aurretiaz, esan dudan bezala−, egia baita STEM profesionalen gabeziaren arazoa dugula. Egia da, eta ez da arazo makala, arazo larria da; eta gainera, sektorearen eta, horrekin batera, gizarte osoaren hazkundea geldiarazten ari den maila batzuetaraino iritsi da. Eta egia da, halaber, genero-ikuspegia garrantzitsua dela gai horretan, emakumeek zientziari eta teknologiari egindako ekarpen historikoa kulturalki baztertu eta gutxietsi egin delako, arrakala digitalak bereziki emakumeei egiten dielako kalte, karrera zientifiko-teknologikoetan emakume gutxiago dagoelako, mota horretako enpresetan emakumeen presentzia, pixkanaka handitzen ari bada ere, oraindik ez delako nahikoa. Eta horren guztiaren ondorioz, gaur egun emakumeen % 9,4k soilik ikasten ditu ziklo industrialak edo teknologikoak. Egia da arazo garrantzitsua dela, egia da genero-ikuspegia garrantzitsua dela. Eta egia da, halaber, politika espezifikoak behar ditugula diskriminazio hori saihesteko. Eta espero dut, proposatzen diren ekimenak beharrezko generoikuspegiarekin egiten badira, arazo larri hori pixkanaka murrizten joango dela. Baina atentzioa ematen dit Martinez andreak bere hasierako proposamenean industria teknologikoaren garrantzia hain esplizituki aitortzea, Apple, Microsoft edo Google bezalako enpresak beren-beregi aipatuz. Hemen irainduak, betoa jasotakoak, gutxietsiak eta mota guztietako gaiztakeriengatik salatuak izan diren enpresak, besteak beste, zuen talde parlamentarioaren eta zuen albokoen eskutik. Nik ez dut zertan haiek defendatu, baina nazioarteko sistema sozioekonomiko eta enpresarialaren ikuspegi ireki eta errealista defendatu nahi dut, Euskadiko ekonomia horren barnean −eta haren mende− baitago, guri hala gustatu edo ez. Eta gogorarazi behar dizut aipatu ditudan hiru enpresa horiek soilik Alemaniak eta Frantziak elkarrekin duten BPG gainditu egiten dutela; hau da, zure laudorioa gora behera, Applek, Microsoftek eta Googlek ez dutela batere sustrairik, ez euskararik, ez euskal subiranotasunik. Hala ere, pozten nau Martinez andreak haien balioa eta gizarte-ekarpena onartu izanak, agerikoa baita, eta berandutzeak ez dio axola mahaia ona bada. Baina gai hori, Legebiltzarreko auzi hauetatik harago, behar duen seriotasunarekin jorratu behar dela iruditzen zait. Eta, horregatik, lehenik eta behin esan behar da ezin dela epe laburrean konpontzeko asmoarekin aritu, ponentzia parlamentario batekin konpontzeko asmoarekin aritu ezin den bezala. Ezin da epe laburrean konpondu, STEM profesionalen prestakuntzak denbora asko eskatzen duelako, eta, gainera, askoz sustrairago joan behar delako, eta gure gazteengan ikasketa horiekiko kultura eta sentsibilitatea sortzeko modua bilatu behar delako. Eta aitortu behar dizut ez naizela baikorra horri buruz, ez baitut ikusten gaur egun egiten ari diren politika ildo egokian doanik. Gai horrek pentsamolde multinazional eta irekia eskatzen du, nazionalismo itxi gehiagoren ordez. Ingelesaren ikaskuntza bultzatzea eskatzen du, euskara alde guztietatik inposatu beharrean. Ekintzailetza sustatzea eskatzen du, funtzionarioen eta diruz lagundutako pertsonen sozietate bat sortu beharrean. Ahalegina eta meritua baloratzea eskatzen du, bidegabeko igualitarismoaren ordez. Industria digitalaren aldeko apustua egitea eskatzen du, industria zaharraren aldeko apustuan tematzen jarraitu beharrean. Tira, ez zaidala iruditzen bide onetik goazenik. Eta horrek esan nahi du atzean geratuko garela, teknologiaren trena galdu egingo dugula, eta ondorioz, gure ekonomiak garrantzia galduko duela, gertatzen ari den bezala. Gure BPGk pisua galtzen du urtero BPG nazionalarekin alderatuta, eta inork ez dio bere buruari galdetzen zer ari garen gaizki egiten, ez dadin gerta ez zaigula erantzuna gustatzen. Baina arazoa benetan konpondu nahi badugu, egoeraren diagnostiko on bat eginez hasi beharko dugu; lehenik eta behin, euskal hezkuntza-sistemak bere txostenen arabera matematika eta zientzietan ematen dituen emaitza kaskarren zergatiak aurkitu beharko ditugu, eta konponbidea eman horri. Ezinezkoa delako ikasle batek, matematikan eta zientzietan oinarri egokia ez duen ikasle batek, ikasgai horiekiko gustua aurkitu ez duen ikasle batek, gero, beste batzuk baino garestiagoa, luzeagoa eta askoz zailagoa izango den karrera batean murgiltzea erabakitzea. Eta serio ekin behar diogu gure ikasgeletan ingelesa irakasteari, zeren munduak, Martinez andrea, sentitzen dut zuri hori jakinarazi behar izatea, ez baitu euskaraz hitz egiten; eta nazioarteko eta teknologiako munduak, berriz, are gutxiago. Baina ez dira bateraezinak. Euskararen grina baretzen badugu, agian ingelesarekin bizi gaitezke; eta horrek gure ikasleei gure mugetatik kanpo lan- eta prestakuntzaaukera garrantzitsuak emango lizkieke, eta aukera emango liguke nazioartekotuagoa den enpresa-ehuna eduki dezagun. Horregatik, gure zuzenketan, euskal ikasleen artean STEM ikasketak sustatzeko kanpaina serio eta denboran zehar jarraitua egitea proposatu dugu, Lehen Hezkuntzatik bertatik hasita zentro teknologikoetara eta ikerketa-zentroetara bisitak eginez, zientzialariek ikasgeletara bisitak eginez, herritar guztiei zuzendutako publizitate-kanpainak eginez; eta hezkuntza-ziklo desberdinetako ikasleei beren-beregi egokitutako beste batzuk ere bai; baita zientzialariak komunikabideetan sustatzea ere, patenteak eta aurrerapen teknologikoak eta zientifikoak zabaltzea eta abar ere. Era berean, proposatu dugu abiaraztea STEM profesionalak erakartzeko programa bat eta kanpaina bat, Estatuan eta nazioartean, profesional horientzat Euskadi erakargarri egingo duten eta ezagutza trukatzeko sare profesionalak areagotzea neurriak barnean hartuz. Eta gure zuzenketak barnean hartzen du, halaber, lankidetza zientifiko-teknologikoko proiektuak areagotzea nazioko eta nazioarteko bikaintasunezko zentroekin, ekipoen eta teknologiaren aldi baterako trukea ahalbidetzeko. Eta, horretarako, lagungarria izango litzateke Eusko Jaurlaritzak STEM lan-merkatuaren egoerari buruzko aldizkako txosten bat egitea, merkatuaren lehiakortasuna hobetzeko neurriak identifikatzeko eta merkatu horren etengabeko aldaketara egokitzeko. 2021eko maiatzaren 6an gai honi buruz egin genuen eztabaidan, gure botoarekin onetsi zen hori bera esatera zetorren ebazpena, baina askoz ere modu orokor eta anbiguoagoan. Martinez andreak ikus dezakeenez, ez dago ponentzia bat eratu beharrik zer egin behar den jakiteko; egitea da kontua; zezena adarretatik hartu eta Gobernu honek hain zuzen ere zuen konplizitatearekin egiten duen politika nazionalistari buelta eman behar zaio. Gobernu honek gai horri buruz erantzun ohi du ez dela Euskadiren arazoa bakarrik, Europa osoarena baizik. Eta egia da, baina ez du aitzakiak balio, eta ez luke lasaigarri izan behar hartu behar diren neurriak ez hartzeko. Gustatuko litzaidake gure Eusko Jaurlaritzak, aitzakiak bilatu beharrean, gai hori behar besteko anbizioarekin planteatu eta serio helduko balio. Hori egingo bagenu, urte batzuetan Europako batezbestekoa gainditzea planteatu ahal izango genuke, eta zergatik ez, Euskadira aberastasuna eta enplegua erakartzeko gai den erreferentzia teknologiko bihur gintezke. Baina horretan ere ezin naiz baikorra izan. Urrutira joan gabe, joan den ostiralean, kontroleko osoko bilkuran, Ekonomiaren Garapeneko sailburuari galdetu nion ea zergatik utzi dion ihes egiten Europako Espazio Agentziaren Espainiako egoitza Euskadin kokatzeko aukerari. Eta zergatik ez duen erakutsi Euskadirentzat Adimen Artifizialaren Espainiako Agentzia erakartzeko interesik txikiena ere. Haren erantzuna oso etsigarria izan zen: Espainiako Gobernuak tranpak egiten ditu esleipenekin. Tira, gai hau serio hartu behar dugu. Industria tradizionala, gure motor ekonomiko klasikoetako bat izan dena, murrizten ari da atzera bueltarik ez duen mundu mailako prozesu batean; eta teknologiak aukera bat eskaintzen digu, aberastasun-iturri hori ordezkatzeko aukera bat. Baina, berriro diot, berandu gabiltza; lehenbailehen ekin behar diogu, beste pentsamolde batekin eta askoz ere erabakitasun handiagoarekin. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23963 |
12 | 125 | 22.12.2022 | ANGULO GARCÍA | EP-IU | Mozioa, Lore Martinez Axpe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker, mahaiburu andrea. Sailburua. Trantsizio betean murgilduta gaude, trantsizio batean ekonomiatik eta informazioaren gizartetik −Industria 3.0 deiturikoa− iraultza industrial berri batera −4.0− fisikoa denaren eta digitalaren arteko mugak lausotzen dituenera. Teknologia berriak −gaituagoak, konektatuagoak eta autonomoagoak− gure bizimodua, lana eta harremanak aldatzera etorri dira. Horregatik, garrantzitsua da Eusko Legebiltzarrean eztabaidatzea eta ibilbide-orri bat sortzea, Euskadin eraldaketa digitala inklusiboa, integrala, ibilbide luzekoa izan dadin, eta korporazio teknologiko handien interes ekonomikoen aurretik herritarren beharrak lehenetsiko dituena. Gaiaren garrantzia eta gaurkotasuna begien bistakoa da. Eta gure taldekook aldezten ari gara digitalizazioaren eta STEM gaitasunen aldeko apustua ikuskera holistiko batetik egin dadila, eta ez soilik entzun berri dugun ikuspegi teknikotik edo ekonomikotik. Duela urte eta erdi, areto honetan eztabaidatu genuen −egia da− emakumeen parte-hartze eraginkorra eraldaketa digitalean. Eztabaida honek berriro ere horri heltzen dio, eta lan-alorrera eramaten du. Eta eztabaida honetan ere, gure iritzia ez da aldatu. STEM profilak dituzten emakumeen absentziaarazoa ez da berria. Oraintsu, Hezkuntza Ministerioak adierazi du Ingeniaritzako matrikulen % 25 baino ez direla emakumeenak; eta haien ehunekoa askoz ere txikiagoa −% 13,4koa− da informatikako unibertsitate-ikasleen artean. Europako Batzordeak adierazi duenez, Europan lau aldiz gizon gehiago daude emakumeak baino informazioaren eta komunikazioaren teknologietan, IKTetan ikasketak egiten. 2018an, UNESCOk onartu zuen mundu mailako arazoa zela hori, karrera mota horretan matrikulatutako emakumeen kopurua % 35 baino gutxiagokoa baitzen; eta % 28 baino ez zen ikertzaileak direnen artean. Alor horretan arrakala ekonomikoa txikiagoa bada ere, teknologiaren esparruan lan egiten duten emakumeek gizonek baino gutxiago kobratzen dute. Eta oraindik ere bada larriagoa den zerbait: karrera profesionala uzteko aukerak askoz ere handiagoak dira emakumeen artean. Hemen −mozioaren justifikazioan bertan− hitz egin da enpresa teknologiko nagusietako batzuei buruz, haiek duten muntagatik eta duten garrantzi ekonomikoagatik. Baina uste dut kontuz ibili behar dugula erreferentzia horrekin. Enpresa horietan −Apple, Google edo Facebook, kasu honetan− ekonomikoki oso indartsuak badira ere, enpresa horietan ari diren emakume langileen kopurua plantillaren % 33 eta % 37 artekoa baino ez baita. Eta kidego teknikoetara edo lidergo-posizioetara eramaten badugu hori, % 10eraino murrizten da. Datu horiek erakusten dute emakumeek erantzukizuneko lanpostuetara eta karguetara iritsi behar dutela sektore teknologikoetan, hain zuzen ere, lanbide horiexek direlako baloratuenak. Baina hemen ere erreferentzia-gabetasuna ikusten dugu, ederki esan den bezala. Eta horixe da STEMetan emakumerik ez izateko arrazoi nagusietako bat, gizartearen pentsamoldea aldarazteko beharrezkoak diren emakumezko erreferentzien falta. Funtsezkoa da emakumezko zientzialarien zeregina eta gizartean haiek egiten duten ekarpena ikusaraztea. Beste erronka nagusietako bat da STEM lanbideetan genero-estereotipoei aurka egitea, neskatoek eta neskek zientziekin zerikusia duten ikasketak aukeratzea eragozten baitu horrek. Baina ez da beti horrela izan. Kataluniako politeknikoan, 1980ko hamarkadan, informatikako ikasleen % 40 ere baziren emakumezkoak. Orduan Informatikako Lizentziatura zuen izena. Eta hori aldatu egin zen Ingeniaritza Informatiko izendapenera aldatu zenean. Une hartan, emakumeen zenbatekoa Informatikako ikasketetan % 40tik % 18ra jaitsi zen. Hurrengo urteetan behera egiten jarraitu zuten, % 6raino gutxitu arte. Gaur egun, % 30 inguru dira, eta batezbestekoa da hori alderdi askotan. Baina bitxia da nola deitura-aldaketarekin soilik uxatu zen jendearen % 50 karrera hori berbera aukeratzetik. Genero-estereotipo ikusgarria dago horretan. Beharrezkoa da emakumeek, teknologien lanean bertan, haien diseinuan eta ekoizpenean, duten presentzia urria aztertzea, genero-arrakala hori gainditzeko. Gaur egun garatzen diren teknologia askok eta askok ez dituzte aintzat hartzen emakumeen iritziak, interesak edo lehentasunak. Eta hori bera islatzen ari da azken teknologian ere, hau da, adimen artifizialean. Azken ikerketek ohartarazten dute Bigarren Hezkuntzan STEM bokazioak falta direla. STEM matrikulak % 30 jaitsi dira 2000tik 2019ra bitartean, eta Euskadin matrikulazioak % 16 gutxiagotu dira 2016tik hona. Horregatik, nazioarteko erakundeek gomendatzen dute inklusio digitaleko politikak diseinatzerakoan azterlanak egin daitezela, teknologia horien kalitatea eta dimentsio sinbolikoa eskuratzeko aukera aztertuko dutenak. Hezkuntza-sistemak sortzen dituen eta merkatuak behar dituen gaitasunen arteko desorekari buruz hitz egiten dute azterlanek eta txostenek. Prestakuntza espezializatuegian eta buruz ikastean oinarritzen dira hezkuntzaren desoreka horietako batzuk. Ideia berriak sortzeko, aurreikus ezin daitezkeen arazoak konpontzeko, pentsamendu k r i t i k o a izateko eta jakintzaren alor ugariren artean osatzeko gaitasunaren ildoan doaz gehiago merkatuaren beharrak. 2025eko Euskadiko eraldaketa digitaleko estrategiak adierazten duen bezala, automatizatu ezin diren eta sormena eta talentua erabiltzea beharrezkoa duten balio erantsi handiagoko eremuetara lekualdatzen du eraldaketa digitalak lanmerkatua. Arrakala hori onbideratzeko ezinbestekoa da STEM diziplinen inguruko jakin-mina oso adin goiztiarretan piztea; izan ere, 15 eta 16 urterekin erabakitzen da zer ikasiko den eta zein izango den norberaren lan-esparrua urte askotarako. Hala ere, hurbilketa guztiak ez dira egokitasun berdina dutenak. STEMak erakargarriak egin behar dira, ezinbestekoa baita erakustea ikasketa horiek duten baliagarritasun soziala, haiek gizartean izan dezaketen eragin positiboa; eta ezinbestekoa da, halaber −beste behin ere−, emakumeak ikusaraztea. Gaitasun digitalen erabilerek eta eskurapenak eragin ikusgarria izango dute emakumeen presentzietan eta absentzietan etorkizuneko errealitate digitaletan. Arestian esan dugun bezala, aurrerapen teknologiko geldiezinek eraldaketa azkarrak eragiten ari dira lan-munduan, eta gaur eztabaidatzen ari garen mozio hau justifikatzen duten datuak argigarriak baino argigarriagoak dira. Alde batetik, laugarren industria-iraultzak lanpostu berriak sortuko ditu −esan ere esan den moduan−, eta gaur egun ez dago hartarako nahikoa langile kualifikatu. Euskadin 11.000 langile falta direla esaten da, eta milioi bat eta gehiago Estatuan. Baina robotizazioarekin eta automatizazioarekin ere lanpostuak desagertu egingo dira. Pertsona guztiak ez dira abiatzen aukera berberekin industria-iraultza honetan sortzen ari den lan-merkatuan sarbidea izateko. 4.0 iraultzak, halaber, polarizatu egiten du, eta mundu guztiak ez du kalitate goreneko ingurune digitalaren onura edukitzen, erabiltzeko errazak diren zerbitzu eta tresnekin. Eta, horrexegatik da beharrezkoa bermatzea, aldi berean, babesak oinarrizko zerbitzuak erabiltzean gerta daitekeen edozein bereizkeriaren aurka. Gogora dezagun bizimodu demokratikoak eta online-zerbitzu publikoek ere inklusiboak eta erabat eskuragarriak izan behar dutela. Adituek behin eta berriz azpimarratu dute, egungo eta etorkizuneko enplegagarritasunari begira, garrantzitsua dela trebetasun digitalak eta STEMak lantzea. Baina gure talde parlamentarioan galdetzen diogu geure buruari nola eratu behar ote den estrategia hori, Euskadi gizarte berrira eta ekonomia hibridora egokitu ahal izateko, eta, aldi berean, inor atzean ez uzteko. Ez dira makalak aurrean ditugun erronkak, brotxa lodiarekin aritzea saihestu beharra agerian uzten dutenak. Beharrezkoa da doitzea gizartedesberdintasunak murriztea ahalbidetuko duen eredu ekonomiko berriari lagunduko dioten estrategiak. Gizonen eta emakumeen arteko berdintasun handiagoa bilatuko duena eta jende guztiarentzat enplegu-aukerak izango dituena, belaunaldien arteko arrakala murriztuz eta tresna digitalak pertsona guztientzat onuragarriak izanik. Baita horretan gabeziak izaten dituzten landa-eremuetan ere. Horretan nabaritzen da ponentziaren garrantzia, agerian dauden beharrei erantzuteko neurriak txertatzen lagunduko baitu hark. Gure zuzenketan, digitalizazioaren ondoriozko desberdintasun sozialetan ipintzen dugu azpimarra. Gure kezka agertzen dugu digitalizazio horrek desberdintasun sozioekonomikoak sor ditzakeelako arreta jaso behar duten pertsonen artean, bereziki talde zaurgarrietakoak direnen artean. Diskriminazio teknologikoa pobreziaren eta gizartebazterketaren beste aldaera bat da, herritar batzuei funtsezko baliabideak kentzen dizkiena. Gure talde parlamentarioan uste dugu ponentzia bat tresna egokia dela ahaleginak garapen ekonomikoaren, jasangarritasunaren edo hezkuntzaren alorretara bideratzeko. Askotariko iritzi adituak jasotzeak eztabaida aberastu egingo du, eta ahalbidetuko du Euskadik epe luzean konfiantzaz eta egonkortasunez jarraitu ahal izango duen norabide sendo bat taxutzea, jakinda herritar guztientzako hobekuntza dela eta ez duela inor atzean uzten. Horregatik, gure talde parlamentariokook, noski, baiezko botoa emango diogu sinatu dugun erdibidekoari. Eta trantsizio digital plural eta inklusibo baten aldeko apustua egiten dugu. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23964 |
12 | 125 | 22.12.2022 | PÉREZ EZQUERRA | SV-ES | Mozioa, Lore Martinez Axpe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Hiru trantsizio eraldatzailetan murgilduta gaude: trantsizio demografiko eta sozialean, energia- eta ingurumen-trantsizioan eta trantsizio teknologikodigitalean. Herrialdeen garapen ekonomikoaren adierazleak dira digitalizazioa, ikerketa, garapen teknologikoa eta berrikuntza; baita haien produktibitaterako, lehiakortasunerako eta hazkunde jasangarrirako faktore erabakigarriak ere. Espainia da oraindik ere Europar Batasuneko kide guztien artean tamaina handiko herrialde digitalizatuena, Europako Batzordeak argitaratutako Ekonomia eta Gizarte Digitalen Indizean ikus daitekeenez. 2022ko edizioan, Espainiak bi postu aurreratu ditu, eta EBko kide diren 27 estatuen artean zazpigarrena da, Estonia, Alemania, Frantzia, Austria, Italia, Portugal eta beste 14 estatu kideren aurretik. Bestalde, Euskadi ere aurren-aurreneko postuetan dago. Hain zuzen ere, enpresa mailan, negozioen digitalizazioak bigarren postua lortzen du Europako adierazlean. Eusko Jaurlaritzak hainbat urtetatik hona eman du laguntza esparru horretan, besteak beste, Basque Industry 4.0, Industria Digitala edo Basque Digital Innovation Hub programen bitartez. Ahalegin publiko eta pribatu bateratua egiten ari da Euskadi azken hamarkada hauetan, espezializazio adimendunean eta ezagutzaren gizartearen sustapenean oinarrituta, Euskadi Europako berrikuntza-polo bihurtzea helburu dela; eta bere produkzio-ehunaren trantsizio teknologiko digitala errazteko, besteak beste, adimen artifiziala, 5G konektibitatea eta zibersegurtasuna bezalako gaietan aurrerapausoak emanez. Azken batean, Euskadi ederki kokatuta dago teknologia digitalek enpresetan, gizartean eta Administrazioan bertan dakartzaten aukerak eta erronkak aprobetxatu ahal izateko. Baina, horretarako, ezinbestekoa da talentua behar eta erronka horietara egokitu dadila. Berreskurapen, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren funtsezko zutabeetako bat da Espainia Digitala 2026 Agenda. Herrialdea digitalki eraldatzeko ibilbide-orria da, Berreskurapen Planean aurreikusitako inbertsio guztien % 30 lortzea aurreikusten duten inbertsioen eta erreformen bidez. Agenda horrek 50 neurri inguru ditu, eta 10 ardatz estrategikoren inguruan egituratzen dira haiek. Eta beren-beregi pausatuko natzaizue 9. ardatzean, pertsonei eta gaitasun digitalei buruzkoan; 2026rako erronka baita lan-indarraren eta herritar guztien gaitasun digitalak indartzea, arrakala digitalak murriztuz, hezkuntzaren eraldaketa digitala osatzea, lan-bizialdi osoan zehar gaitasun digitaletan prestakuntza bermatzea, eta Espainiako ekonomian espezialista digitalen ehunekoa handitzea, kolektibo horretan genero-parekotasuna lortuz. Bestalde, Euskadi 2025 Eraldaketa Digitalerako Estrategian gaitasun digital profesionalak bultzatzea eta tech talentu orokorra eta espezializatua sortzea aurreikusten da, lehen hezkuntza-zikloetatik ikuspegi zabalarekin sustatuz STEAM bokazioak; ez enplegagarritasuna bakarrik ardatz dela, baizik eta tech profesional espezializatuak bilatzea eta prestatzea ahalbidetuko duen ikaskuntza berriekiko jarrera baikorra sortzea aintzat hartuz. Beraz, bat gatoz esaten denean talentu eta ezagutza teknologikoa landu behar dela bikaintasunnitxoetan, gaitasun aurreratuetan eta adituetan, eta ekonomiaren sektore guztietan eduki behar direla teknologia digitaletarako gaitasun handiagoa duten profesionalak. Eta bat gatoz Europa osoan eta Euskadin teknologia digitalen alorreko profesionalentzat dauden lanpostu hutsei buruzko diagnostikoarekin; teknologia-hornitzaileek eskatzen dituzten tituludunen kopuruak behera egin baitu, haiekin zerikusia duten karreretan matrikulek behera egin dutelako, hau da, STEAM bokazioek behera egin dutelako. Izan ere, baiki, titulazio guztien aldean STEM tituluek egiten duten portzentajea 2015ean % 41,7 izatetik 2018an % 35,5 izateraino gutxitu da. Eta 2032rako horrelako profesionalen defizita izango dela aurreikusten da. Zenbatespena da enpresek mota horretako 11.573 profesional eskatuko dituztela, eta profil horietan lan egiteko eskaintzen diren langileak 9.751 baino ez direla izango, nahiz eta okupaziomaila handiena lortzen duen titulazioetako bat den, % 97,9rekin. Gabezia horiek are esanguratsuagoak eta kezkagarriagoak dira genero femeninoan, hain zuzen ere STEM titulazio guztien % 45 inguru baitira emakumeak. Beraz, ehuneko hori denboran oso egonkorra bada ere, zalantzarik gabe, badago hura handitzeko eta hobetzeko tartea. Funtsezko zerbait da hori, eta Gaitasun Digitalen Plan Nazionalak arreta berezia jartzen dio. Gaitasun Digitalen Plan Nazionala 2026 Agenda Digitalean sartuta dago eta, hain zuzen ere, haren jardun-ildoen eta -neurrien artean dago genero-eten digitalaren aurkako borroka. Hezkuntza-sisteman bokazio zientifiko-teknologikoa sustatzeko eta emakumeen gaikuntza digitala eta teknologiako prestakuntza-ibilbideetan parte hartzea sustatzeko programen bitartez egingo da hori, curriculumean txertatuz gaitasun digitalak eta programazioa, lanbideheziketa digitaleko planarekin eta Espainiako Unibertsitate Sistema Modernizatzeko Unidigital Planarekin, titulazio gehiago sustatuz eta dauden programak eraberrituz, lan-bizialdi osoan zehar gaitasun digitalei buruzko prestakuntza eskainiz, bai sektore pribatuko langileentzat eta bai langabeentzat. Lanbide-heziketako programak landuko dira, trebakuntza digital modular eta malgukoak, langileen gaitasunak birkualifikatzeko eta indarberritzeko, eta IKT espezialistak sustatzeko, nola lanbide-heziketako tituludunak, hala unibertsitatekoak edo ikertzaileak izan. Lanbide-heziketako eta unibertsitateko prestakuntza-eskaintza egokituko da, gaitasun digital aurreratuak eskuratzea ahalbidetuko duten gaitasun berriak diseinatuz. Esparru digitalean talentua erakartzeko eta atxikitzeko programa bat ere sortuko da. Azken batean, Gaitasun Digitalen Plan Nazionalak digitalizaziorako ekimenak aintzat hartzen ditu eskolatik hasi eta unibertsitateraino, lan-esparruko birkualifikaziotik abiatuz, genero-arrakala ixteari eta gainbehera demografikoa duten eskualdeetako prestakuntzari arreta jarriz. Eta, plan horren ondorioz, Euskadin hiru programa zehatz ditugu, Europako baliabideetatik eta Gaitasunen Plan Nazional horretatik datozenak, 56 milioi euroko zuzkidurarekin, Enplegu eta Lan Sailean, Hezkuntza Sailean eta Herri Administrazio Sailean eta Gobernantza Sailean. Zehazki, joan den astearteko, abebduko honetako, Gobernu Kontseiluan 5 milioitik gorako gastua baimendu da, prestakuntza-programazioa finantzatzeko dirulaguntzen kontzeptuan, langabeen gaitasun digitalak hobetzeko, Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren esparruan; eta enpleguaren eremuan Europako funtsekin finantzatutako programa horiekin batera, gaitasun digitalei buruzko ekimen espezifiko batzuk ere lantzen ari dira, esate baterako, gaitasun digitalen lerroa, batez ere langabeei zuzendutako enplegu-nitxo berrien eremuko lanbide-gaitasunen prestakuntza-ekintzaren deialdiaren barruan egiten dena. 2021etik ari dira halakoak argitaratzen, eta 2023an ere berrargitaratzea aurreikusten da. Aurrez aurreko boot camp-a: prestakuntzajarduketak dira langile kualifikatuen eskari handia duten sektoreetan, batez ere langabeei zuzenduak, eta haietan aurreikusten da programazio eta garapen informatikoko lan-ildo bat. Lehen edizioa 2022an egin da, eta 2023an errepikatzea aurreikusten da. Eta teleprestakuntzako boot camp-a Basque Fundazioarekin. Talentu digitala sustatzeko proiektua da, Bottega eskola iparramerikarrarekin lankidetzan, ingurune elebidun batean. Proiektu horren barruan Programazioaren Oinarriak ikastaroa eman da, eta 400 lagunek parte hartu dute bertan; eta 2023ko urtarriletik aurrera, kalifikazio onenak dituzten 100 pertsonek Full Stack Development ikastaroa jasoko dute, programatzaile profesionalaren zereginak betetzeko gaitasun digital aurreratuetan kualifikatzeko. Beraz, ekimen horiek guztiek 2023an jarraitu egingo dute, eta ASAP, big data eta zibersegurtasuna barne hartzen dituen eraldaketa digitaleko ekimen berri bat gehituko zaie haiei. Gobernu-programaren lau ardatzetan aintzat hartzen dira digitalizazioa eta trantsizio digitala, eta zeharkako ekimenak dituzte beren jardun-alorretan. Zeharkako izaera eta lankidetza hori, Euskadi 2025 eraldaketa digitalerako estrategiaren barruan ere jasota dator. Horregatik, gure zuzenketan eskatzen dugu STEAM bokazio zientifiko-teknologikoak sustatzen jarrai dadila hezkuntza-etapa guztietan, bereziki nesken eta emakumeen artean, arrakala digitala eta soldata-arrakala murrizteko; eta sailen arteko koordinazioa egiten jarrai dezatela, gaitasun digitalen trebakuntza beharrezko ikuspegi global eta integratzailearekin lantzea ahalbidetuko duen ibilbideorria ezartzeko, Euskadiren eraldaketa digitala helburu dela, Euskadi 2025 digitalizatzeko estrategiarekin bat etorriz. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23965 |
12 | 125 | 22.12.2022 | ZELAIA MARKAIDA | EA-NV | Mozioa, Lore Martinez Axpe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Legebiltzarkideok, egun on denoi. Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz Martinez Axpe andreak egindako interpelazioaren osteko mozioa eztabaidatzen ari gara. Interpelazioa eztabaidatu zen egunean argi geratu zen moduan −horrela adierazi zuelako Tapia andreak−, Gobernuak partekatzen duen ardura da hau. Zeren eta talentu falta −ez bakarrik talentu digitala, baizik eta talentua orokorrean−, mundumailan ematen ari den arazoa da. Aurre egin behar diogu mundu mailako erronka horri, baina batez ere Europari eragiten ari zaionari krisi demografikoaren, lanen espezializazioaren edo gaitasun teknologiko eta digitalen eskariaren ondorioz. Eta ez, Gil jauna, ez digu kontsolamendurik ematen beste askoren gaitz horrek. Izan ere, funtsezkoena bihurtu da talentua. Talentua funtsezkoa da enpresa guztientzat. Gaur egungo mundu mailako lehiaketa horretan, irabazleak izango dira talentua erakartzeko, atxikitzeko eta hobetzeko, teknologiarekin batera lan egin eta trebetasunak konbinatu ahal izateko gai izaten diren enpresak. Finantzek garrantzia izango dute. Logistikak garrantzia izango du. Teknologiak garrantzia izango du, baina jendea dena da. Punta-puntako enpresek aitortzen dute langileak direla bereizten dutenak; eta teknologiak gorago egiten duen heinean, talentuan egongo da koska; izan ere, teknologiak, makinen antzeko lanak egiten dituen talentua ordezkatzeaz harago, makinek izugarri handitzen baitute teknologiarekin sinergikoak diren lanak egiten dituen talentuaren eragina. Eta horrelakoak izango dira lan gehienak. Gainera, lana aldatu egin da, eta aldatzen jarraituko du hamarkada honetan, aurreko hamarkadetan baino askoz gehiago. Ondorioz, gizartea, industria eta bizitza aldatuko dira. Eta, horregatik, pertsonek, enpresek eta erakundeek gaitasun teknologikoak eta digitalak eduki behar dituzte, IKTen garapenak lantzea ahalbidetuko dietenak. Beraz, digitalizazioak eskaintzen dituen aukerak indartzearen aldeko apustu irmoa egin behar dute bai administrazio publikoen bai enpresen politikek; eta aldi berean, digitalizazioaren arriskuak arintzen eta minimizatzen saiatu behar dute. En este sentido, Tapia sailburuak adierazi zuen bezala, hezkuntza eta gaitasunak hobetzea, Europako eraldaketa digitalaren ikuspegi orokorrean, funtsezko atala da. Enpresek digitalki adituak diren langileak behar baitituzte teknologiak bultzatutako merkatu global baten aurrean. Eta langileek beraiek gaitasunak, gaitasun digitalak, behar baitituzte gero eta espezializatuagoa eta digitalizatuagoa den eta eboluzionatzen ari den lan-merkatu batean arrakasta izateko. Egoera hau kontuan izanda, sustapen ekonomikoko sailetatik urte asko daramatzate ekintza asko burutzen, Spriren bitartez adierazitako helburuak lortzeko. Tapia sailburuak adierazi zuen bezala, ekintza horiek hainbat kategoriatan bildu daitezke. Eta ni ez naiz luzatuko honetan, berak, sailburuak, ondo azaldu zituelako. Baina Ekonomiaren Garapeneko Sailean, programa ugari egikarituz, lantzen ari diren jarduera horiez harago, STEAM gaitasunak sustatzen eta hauspotzean ere ari dira lanean, Enplegu eta Hezkuntza sailekin koordinatuta; izan ere, horietako asko eta asko zeharkakoak dira eta zenbait sailen ekintza behar dute. Pérez andreak jada hitz egin digu Enplegu Sailetik eramaten diren ekintzez eta lortu nahi diren emaitzez. Baina nik sakondu nahi dut Hezkuntza Sailetik aurrera eramaten direnetan, arlo hori baita buru-belarri lanean ari dena STEM inguruko bokazioak sustatzeko ikasleen artean eta, bereziki, nesken artean. 2023ra begira, Hezkuntza Sailak, 625.000 eurorekin, zientzia- eta teknologia-hezkuntza sustatzen jarraituko du hezkuntza-maila guztietan, arreta berezia eskainiz emakumezko ikasleei, STEAM Euskadi Estrategiaren bitartez. Baina estrategia hau ez da aurten hasi: STEAM Euskadi Lehenengo Hezkuntza Estrategia 2018ko ekainean aurkeztu zen. Hau da, estrategia badago, adin txikietan hasten dena, gainera. Estrategia horren helburua hezkuntzako etapa guztietan −hau da, Lehen Hezkuntzatik hasita− heziketa eta prestakuntza zientifiko-teknikoa sustatzea da, horretarako eragile sozioekonomiko guztiak inplikatuta. STEM arloko bokazio eta asmo profesionalak sustatzea −ikasle neskei arreta berezia eskainita− eta euskal herritarren artean dibulgazio eta kultura zientifiko-teknologikoa sustatzea. Estrategiaren esparruan zenbait kontzeptu definitu ziren; adibidez, zer den STEM heziketa, zein diren zientzia, teknologia, ingeniaritza eta matematikako lanbideei lotutako ikasketak, eta abar. Y un largo etcétera. Esan dudan bezala, horiek dira, besteak beste, Euskadin lantzen ari diren STEAM estrategiaren inguruko ekinbideak; eta badirudi eman ere fruituak ematen hasi direla. Eta abar luze bat. Horrela, lehen nioen bezala, Euskadik hobera egin du 2016-2020 aldian, eta Espainiak eta Europar Batasunak, aldiz, okerrera egin dute; Europar Batasunaren mailan dago Euskadi une honetan. Adibidez, 2016an, STEAM graduetako tituluetara berritan sartzeko horren ehunekoa 27,6 zen Euskadin, eta 28,8ra igo zen 2020an. Espainian, aldiz, 23,5etik 22,8ra gutxitu da, eta Europar Batasunean 30,1etik 28,9ra. Era berean, Euskadin hobetu egin dira emakumeak STEM ikasketetan sartzeari buruzko ehunekoak ere −Espainian eta Europar Batasunean baino gehiago−. Hala, 2016an, emakumeen ehuneko hori % 8,4 zen Euskadin, eta 2020an 9,7ra igo zen. Espainian 7,1etik 7,4ra igaro da, eta Europar Batasunean 9,2tik 9,1era. Aurrez aurre dugun erronka global horren aurka borrokatzeko, Martinez Axpe andreak harrobia sortzeko beharra proposatzen du, entrenamendua oso txikitatik hasi beharra. Como se actúa en los clubes de fútbol. Eta erabat ados nago horrekin. Futboleko taldeekin egiten den bezala. Estrategia bat aplikatu behar da, egiten ari garen bezala. Gure haur guzti-guztien STEM gaitasun horiek berdintasunez lantzeko kondizioak eta tresnak bilduko dituen plan bat, lehendanik dagoen talentua landuz, haren garapena arbitrariotasunaren mende utzi gabe; esate baterako, futboleko konparazioarekin jarraituz, Munduko Kopa amaitu berria dugun garai honetan, egutegiaren arbitrariotasunaren mende baitago, urteko lehen hiru hilabeteetan jaiotako haurrak pribilegio-egoeran jartzen baititu, haiengan ardazten direlako baliabideak, trebetasun jakin batzuk lehenago garatzen diren une batean. Supongo que muchos de ustedes habrán oído hablar de esa cuestión con motivo del reciente Mundial de fútbol. Jakin ezazue Munduko Txapelketan selekzio guztietako jokalari-taldeetan −eta gauza bera gertatzen da liga guztietan− urteko lehen hiru hilabeteetan jaiotako jokalariek osatzen dutela portzentaje handiena; eta askoz ere ehuneko txikiagoa egiten dutela urrian, azaroan eta abenduan jaiotakoek. Suposatzen dut zuetariko askok entzungo zenutela zerbait gai honetaz, oraintsu bukatu den Futboleko Mundialaren harira. Hain zuzen ere, eskolakirolean, orokorrean, egutegiko urte bakoitzaren arabera sailkatzen direlako haurrak; eta urteko lehen hilabeteetan jaiotako haurrek urte-amaieran jaiotakoek baino kondizio fisiko garatuagoak eduki ohi dituztelako une berean. Ondorioz, oso laster, futbolari ekiteko jasotzen duten prestakuntza-aldiaren hasieran, askoz garrantzi handiagoa ematen zaio urtearen hasieran jaio izanaren arrazoi hutsagatik gehiago nabarmentzen direnen garapenari, gainerakoak aukera berdinik gabe utziz. Beraz −y con esto concluyo− futbolaren arbitrariotasunean ez bezala, gure gizarte-ikuspegia da berdintasunez eta inklusiboki behar dituzten tresnak ematea haur guztiei, beren STEAM gaitasunak gara ditzaten; dagoen ezkutuko talentua ez ezik, haiei ematen zaizkien baliabideak ere garrantzitsuak baitira. Horregatik planteatzen genuen gure zuzenketan eremu ugaritatik gaitasun horiek lantzen inplikatuta dauden sailen arteko lankidetzan eragitea. Nada más, muchas gracias. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23966 |
12 | 125 | 22.12.2022 | MARTINEZ AXPE | EH Bildu | Mozioa, Lore Martinez Axpe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Hasteko, eta ez ahazteko, eskertu nahiko nuke Angulo García jauna, Podemos-Ezker Batuak eginiko proposamena gehitzeagatik gure proposamenera, 5. puntuarekin. Eta eskerrak eman nahi dizkiet, baita ere, Zelaia Markaida andreari eta Pérez Ezquerra andreari, izandako saiakeragatik. Ez da posible izan, baina nik esperantza ez dut sekula galtzen; beraz, eskerrik asko. Bueno, esan duzu hemen STEM estrategia badagoela. Jada aspertu naiz esateaz, baina hemen ez dago STEM estrategiarik. Ekimen pila bat daude, hori bai, eta ikastetxeetan egiten dira. Eta sariak ere badaude, baina STEM estrategiarik ez dago. Adibide bat jarriko dizut. Estrategia bat sekula ezin da oinarritu boluntarioak diren ekintzetan. Eta, gaur egun, STEM estrategia, ikastetxeetan ematen ari dena, borondatearen araberakoa da. Hau da, adibidez, STEM erreferenteak, bai emakumezkoak eta bai gizonezkoak, daude lehenengo, ikastetxearen arabera: ikastetxeak sentsibilizazio badauka, eskatzen du STEM erreferenteen programa; ez badauka, ba, sentitzen dugu, baina horra ez doa erreferenterik. Además, las y los profesionales STEM. STEM profesional horiei enpresatik ateratzen utzi behar diete, sei saiotan ikastetxeetara joateko. Beraz, borondatearen araberako estrategiarik ez da existitzen. Ez da estrategia. Ekimen zerrenda bat edo ekimen-inbentario bat nahi baduzu, hori onartzen dizut, baina estrategiarik ez dago. Eta, gainera, ez da hori bakarrik, eta nik uste dut gauza bat falta dela, gainera. Ez da hartu, pausoz pauso, zer oztopo dauden, eta oztopo horiei ekimen espezifikoak txertatu. Horregatik eskatzen genuen mahaia egitea. Mahai bat egitea adituekin, eragileekin… hau da, parte hartuko dutenekin. Hemen esaten zenuten zuek, zuen proposamenean, jarraituko duzuela departamentuen arteko lanean. Pues, bueno, entonces, es más de lo mismo. Oraindik esaten dizuet, bai Pérez andreari eta bai Zelaia andreari, ez dugula onartuko, ze ni ez naiz etorri hona berdina egiteko. Zerbait aldatzeko, sektorearen ikuspegia txertatzeko eta denon artean honi irtenbide bat emateko etorri naiz, ze arazoa oso larria da. Bai, Europan badago, baina hemen ere badaukagu. Askotan esan dugu herri honetan berrikuntza, sormena daukagula. Non dago berrikuntza eta sormen hori? Goazen jartzera eta goazen hitz egitera. Eta jarraituz erreferenteen kontu horrekin. Adibide pila bat daude mahaian jarrita, joan den egunean IKT sektoreko aditu batekin ari nintzen, arduradun batekin, eta honen inguruan hitz egin geunden, erreferenteen oztopo hori, oztopo guztien ponderazioan pisu handikoa delako. Eta ezin dena izan da borondatearen arabera ikastetxe batzuetara joatea eta beste batzuetara ez. Eta, kasualitatez, gainera, ikastetxe horiek dira sentsibilizazio gehien daukatenak. Eta gure neska-mutikoak, agian familian eta ikastetxean ere sentsibilizazio gutxi dutenak, horiek dira gehien jaso beharko luketenak, eta ez dute jasotzen. Orduan, estrategiarik ez dago, eta, hemen, edo sektorearekin jartzen gara, eta departamentutik aparte lan gehiago egiten da zehaztuz gauza bakoitza nola egingo dugun eta zergatik, edo ez dago zer eginik. Eta hainbestetan entzuten dudanez euskararekiko −gorrotoa ez dut esango−, euskararekiko ignorantzia hori, Maialen Lujanbio ez naizen arren, bertsotxo bat prestatu dizudala. Ez dakit igandean finala ikusi zenuen, Iruñean. Ez dakit han egoteko aukerarik izan zenuen, baina, bueno, honekin bukatuko dut. Eraldaketa digitala, euskal errepublika digitala, burujabetasun teknologikoaz, bertako STEM profesionalez, genero arrakala digitala suntsituaz, emakumeak ahaldunduaz, Euskal Herritik, euskaratik eta euskaraz. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23967 |
12 | 125 | 22.12.2022 | GIL VEGAS | Mixto-Ciudadanos | Mozioa, Lore Martinez Axpe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Barkatu, Martinez andrea, baina bertsoa ez didate itzuli. Begira, hasteko, harira joango naiz, eta goazen garrantzitsuenera. Ados gauden gaiei dagokienez. Ados gaude arazoa garrantzizkoa dela, eta eskertzen dut hura hemen berriro agertzea. Ados gaude profesional-gabeziaren arazo bat dugula, eta horri epe luzeko ikuspegiarekin heldu behar zaiola. Ados gaude genero-ikuspegia garrantzizkoa dela; zalantzarik gabe, ageri-agerikoa da gai hori, begien bistakoa dela iruditzen zait. Eta ados gaude, halaber, zuekin, ez dagoela STEM estrategiarik. Ez dago halakorik. Miniestrategia bat, gutxienez. Ez dago halakorik. Zerekin ez gauden ados? Horren konponbidea ponentzia bat dela irizten. Sentitzen dut, baina ez zaigu hori iruditzen. Eta horregatik ezetz bozkatuko dugu jatorrizko proposamenean. Jaurlaritzari sostengua ematen dioten taldeen zuzenketari dagokionez, ezer gutxi dugu esateko, zuzenketa hutsala baita. Mezua beti-betikoa da, eta iruditu ere loteriaren oso antzekoa iruditzen zait gaur: egiten jarraitu, garatzen jarraitu. Alegia, ezer berririk ez egin. Eta zergatik ez egin ezer berririk? Beti bezala, arazoari uko egiten diogulako. Euskadi abertzale honetan, ez dago ezer gaizki funtzionatzen duenik, ez dago hobetu beharrik, ez dago ezer berririk egin beharrik, ez da ezer aldatu behar. Beraz, ez dugu ezer proposatu beharrik, alajaina. Eta horixe erakusten du zuen zuzenketa hutsak. Ezetz bozkatuko dugu hartan ere, iruditzen baitzaigu horrek ez duela aintzat hartzen errealitaterik bistakoena ere. Eta Elkarrekin Podemos-IUk hasieran egin zuen zuzenketari dagokionez, tira, ziurtzat jotzen genuen ohikoa duten morrontza-ariketa klasikoan egingo zuten erdibidekoa; baina, tira, zuzenketa originala gustatzen ez bazitzaigun, batuketa, zuzendu duena −zeren egiazki beren erdibidekoa bata besteari gehitzea besterik ez baita−, kosta egiten da pixka bat. Sentitzen dut, baina horri ere ezetz bozkatuko diogu. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23968 |
12 | 125 | 22.12.2022 | ANGULO GARCÍA | EP-IU | Mozioa, Lore Martinez Axpe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker. Mila esker, mahaiburu andrea. Bada, tira, guztiok bat gatozela ikusten dut. Diagnostiko erkide batetik abiatzen gara; guztiok dakigu arazo handi bat dagoela, eta gaur egungo arazo horrek ondorio garrantzitsuak izango dituela etorkizunean −langabeziari eragingo diolako, herrialde honen gaitasun ekonomikoei eragingo dielako−; eta, bai noski, konponbideak jarri behar zaizkiola. Pérez andreak ederki esan duen bezala, hiru trantsiziotan murgilduta gaude: demografikoan, ekologikoan eta digitalean. Trantsizio demografikoari dagokionez, Legebiltzar honetan osoko bilkura monografiko bat egitea proposatu zen; eta bertan, gutxi gorabehera gustatzen zaizkigun, atsekabetzen ez gaituzten, akordioak lortu ziren. Eztabaidatu eta akordio batera iritsi ginen. Trantsizio ekologikoari buruz, karbono gabetzeari buruzko ponentzia bat eratu eta egikaritu zen; eta haren ondorioak izapidetzen ari dira. Arazo ekonomikoei dagokienez, hiru ponentzia egin direla esango nuke. Debabarrenean ari gara arazo hori eztabaidatzen, arazo larri bat dagoenean ponentzia bat sortzen delako. Eta arazo digitalari buruz eta trantsizio digitaletik sor daitezkeen hezkuntzako eta laneko arazoei buruz esaten da ez dagoela, ezin dela konpondu, Legebiltzar honetan ezin dela arazo handi horri buruz hitz egin. Eta horixe da niri herren geratzen zaidan zatia. Ez dakit zergatik ukatzen den beste plan batzuetan baliatu ahal izan den aukera hori. Izan ere, normalean paraleloak izan ohi dira; normalean, Jaurlaritzak bere planak eramaten ditu, eta hemen planteatzen diren ideiak txerta daitezke plan horietan. Horregatik, guk ez dugu ezkortasun-jarrera hori ulertzen. Gil jaunaren zuzenketari buruz, jakina, ez dugu ikusten, uste baitugu haurrak karrera batera edo bestera joateko publizitatea egite hutsarena baino askoz ere larriagoa dela daukagun arazoa. Beharrezkoa da ikuspuntu ugari aintzat hartzea; Gobernuari sostengua ematen dioten taldeen hitzaldietan ere agertu da hori. Baina bada, adibidez, herren geratzen ari den zati bat: enpresen zatia; eta zer ekinbide erabil ditzaketen enpresek talentu hori erakartzeko. Pérez andreak zertxobait hitz egin du horretaz, baina tira. Baditut lagunak, zeharo frikiak, adimen artifizialeko enpresa horietako batzuetan lan egiten dutenak; eta zergati jakin batzuengatik aukeratzen dituzte halakoak: telelanagatik, lana eta familia bateragarri egiteagatik, hobekuntza ekonomikoagatik. Hori ere aintzat hartu behar da ponentzian. Alderdi horiek ere aintzat hartu behar dira ponentzian; oraingoz, hezkuntzan eta berdintasunean soilik geratu baita, baina beste alderdi asko ere kontuan hartu behar dira. Horregatik, guk uste dugu interesgarria dela, egokia dela Legebiltzar honetan ponentzia bat abian jartzea. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23969 |
12 | 125 | 22.12.2022 | PÉREZ EZQUERRA | SV-ES | Mozioa, Lore Martinez Axpe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Eskerrik asko, presidente andrea. Pozten nau gaurko eztabaidatik ondorioztatzen dena izatea funtsean ados gaudela, horixe baita, azken batean, funtsezkoena. Bat gatoz trantsizio eraldatzaile eta herrierronka den heinean eraldaketa digitalak duen garrantzia aitortzen; eta talentu teknologikoa eta STEM bokazioak lantzeko behar direla irizten, teknologia digitaletako profesionalen lanpostuak hutsik egotearen kezka partekatzen dugun bezala. Eraldaketa digitala, zalantzarik gabe, Berreskurapen, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren funtsezko zutabeetako bat da. Eta, horretarako, landu dira 2026 Agenda eta Gaitasun Digitalen Plan Nazionala, zeinaren bederatzigarren ardatza −berriro esango dut− pertsonei eta gaitasun digitalei zuzenduta baitago. Eta Euskadin, gainera, Euskadi 2025 Eraldaketa Digitalerako Estrategia daukagu. Espainia eta Euskadi kokapen aurreratuan daude teknologia digitalek enpresetan, gizartean eta Administrazioan dakartzaten aukerak eta erronkak aprobetxatu ahal izateko. Beraz, diagnostikoa eta ibilbide-orria partekatzen ditugu. Baditugu estrategiak. Egia da ez dugula beren-beregi STEM estrategia zehatzik; baina baditugu estrategia digitalak, eraldaketa digitalekoak, non aintzat hartzen baitira hezkuntza, enplegua, garapen ekonomikoa eta Administrazio Publikoa bera hartzen dituzten zeharkako politikak eta programak. Premiak eta landu beharreko politikak detektatuta daude. Eta horregatik ez dugu beharrezko ikusten ponentzia bat sortzea. Gure ustez, beharrezkoa da hezkuntza-etapa guztietan STEAM bokazioak sustatzen jarraitzea, eta sailen arteko koordinazio hori egitea. Baina, nolanahi ere, eskerrak eman nahi dizkiot Martinez andreari eztabaidaren tonuagatik. Uste dut oso aberasgarria eta positiboa izan dela talentu digitala bultzatzen jarraitzeko, trantsizio teknologiko digitala lortzeko ezinbesteko helburua den heinean. Eta eskerrak eman nahi dizkizut, halaber, ados jartzen saiatzeagatik; gaurkoan ez da posible izan, baina nik uste dut gehiago dela forma-kontu batengatik, edukiarengatik baino. Beraz, nik ildo horretan lanean jarraitzera animatzen zaituztet. Eta bukatzeko, oharpen bat egin nahi nion Gil jaunari. Eta esan behar diot guk ez dugula ukatzen STEAM profesionalen errealitatea. Baina iruditzen zait zuk ukatu egiten duzula Espainiako Gobernua eta Eusko Jaurlaritza ildo horretan egiten ari diren lanketa guztia. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23970 |
12 | 125 | 22.12.2022 | ZELAIA MARKAIDA | EA-NV | Mozioa, Lore Martinez Axpe EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, Euskal Autonomia Erkidegoan eraldaketa digitala egiteko falta diren STEM profesionalak bermatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Kaixo berriro. Gil jauna, uste dut ez duzula nire hitzaldia entzun; hasi ere alor horretan arazo bat dugula esanez eta aitortuz hasi bainaiz, eta Euskadin ez ezik, mundu mailan ere gertatzen den arazoa dugula hori. Beraz, ez da errealitatea ukatzen inolaz ere. Bigarren txanda honetan, STEAM talentu eta trebetasunaren garapenean parte hartzen duten hiru sailetatik garatzen diren programa ezberdinetan gauzatzen diren ekintza ugari baloratu nahi ditut, zentzu honetan: Lehen Hezkuntzatik hasi eta Lanbide Heziketarainoko edo DBHrainoko prestakuntzarekin garatzen denetik hasi, lantokietako eta enplegagarritasunerako prestakuntzarekin jarraitu, y finalizando con la retención de profesionales en Euskadi, así como los esfuerzos que en este sentido se están realizando para la atracción de talento internacional STEM. Beraz, ez nago ados zurekin, Martinez Axpe andrea, badugu estrategia. Hobetu ahal da, hori seguru, baina egon badago. Eta ekintza guztiak, gainera, ez dira boluntarioak: hainbat eta hainbat ekintza dira ez direnak horrelakoak eta laguntzen dutenak estrategiaren garapen honetan. Estrategia bat dugu, esaten dudan bezala, STEM arloko bokazioa eta nahi profesionalak bultzatzen dituena, arreta berezia eskainiz emakumezko ikasleei, etorkizuneko erronketarako behar bezala prestatzeko. Eta hezkuntza-zentroetan STEAM estrategiak garatzea helburu duen lana hiru taldetan aurreikusitako sei jarduera-ildo nagusietan egituratu daiteke, eta, kasu honetan, nik horietako bi ildo nabarmendu nahi ditut. La quinta línea, beren-beregi STEM helburu profesionalak eta genero-ikuspegia duten STEM asmo profesionalak sustatu beharra aipatzen duena, ikasleei, eta bereziki neskei, STEM lanbideak hurbiltzeari erreferentzia egiten diona, estereotipoak haustea eta lanbide horiei buruzko ikuspegi errealista eta hurbila ematea bilatzen duen planteamendu batetik. Eta 6. ardatza, STEM alor eta ikasgaietan genero-ikuspegia hobetu nahi duena, STEM alorrak eta ikasgaiak genero-ikuspegiarekin landu beharra aipatzen duena, ikasleekin estereotipo horiek lantzeaz gain, motibazioetan eta interesetan eragina duten beste faktore batzuk, esate baterako, STEM eremuetan etorkizunean ikasteko edo lan egiteko norberak dituen gaitasunei buruzko autopertzepzioa ere landuz. Beraz, badugu fruituak ematen hasi den estrategia bat, nire lehen hitzaldian adierazi dudan bezala; Euskadin gora egin baitute STEM gisa jotzen diren karreretako matrikulazioek; eta, batez ere, eta are garrantzitsuagoa dena, matrikulazio horiek gora egin baitute emakumeen artean. Eta talentu hori nazioartean atxikitzeko eta erakartzeko estrategia bat ere badugu, urrats handiagoak egingo dituena Spriren eta Bizkaia Talent talentua erakartzeko agentziaren arteko hurrengo hitzarmenarekin. Sortzezko gaitasunen eta hezkuntzan lantzen diren eta hura lantzeko esleitzen diren baliabideen nahasketa bat da talentua. Eta, horregatik, aipatu ditudan programa horiek bat egiten dute, hain zuzen ere, ikuspegi horrekin: gure gazteei beren garabidean tresnak ematea. Talentuaren eta prestakuntzaren batura bat da Euskadin aplikatzen ari dena. Eta arestian aipatu dudan STEM karreretako matrikulazioen gorakadarekin hasi da fruituak ematen. Eta, batez ere, geratzen naiz nesken artean emandako hazkundearekin, mundu-mailan ematen ari den talentu-faltaren aurrean pausuak ematen ari garelako. Eta lanean jarraituko dugu, hobetzeko. Amaitu nahi dut Martinez Axpe andreari eskerrak emanez, neuk ere. Nahiz eta erdibideko bat ez den posible izan, bide horretarako erakutsitako jarrera eskertzen dut. Beste barik, eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23971 |
12 | 125 | 22.12.2022 | GIL VEGAS | Mixto-Ciudadanos | Euskal Talde Popularra-Ciudadanos talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, euskal hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Lan-praktiken bitartez gazteen laneratzea bultzatzea helburu duen proposamena dakargu gaur Legebiltzar honetara. Eta egin ere hori egiten dugu Euskadin dugun gazteen langabezia-tasa altuak biziro kezkatzen gaituelako. Horrexegatik ekarri ditugu hainbat ekimen, legegintzaldi honetan bertan arazo horri buruz. Eta ez gaitu gu bakarrik kezkatzen horrek; azken soziometroak, urrunago joan gabe, agerian utzi zuen lan-merkatuarekin zerikusia duten arazoak direla euskal gizartearen kezken gorenean daudenak. Gazte askok beren lehen enplegua aurkitzeko duten zailtasuna da independentzia lortu eta beren biziproiektua garatzea eragozten dien oztopo nagusia, horrek dakartzan ondorio psikologiko, ekonomiko eta sozial guztiekin. Biztanleria Aktiboaren Inkestaren arabera, 25 urtetik beherako gazteen langabezia % 29,4koa da Euskadin, ia % 30ekoa; eta bizkitartean, langabeziatasa orokorra berriz, % 8,4koa da gaur egun. Hau da, lan bila ari diren hiru gaztetik batek laneratzea errazten ez dion lan-merkatua dauka, eta horrek atzeratu egiten du bizi-proiektu propioa eta ekonomikoki independentea abian jarri ahal izatea. Horregatik, ikasleen % 49,5ek −hau da, ia erdiak− bere etorkizunaz, hurrengo bost urteetan izango duen enpleguaren etorkizunaz kezkatuta dagoela esaten du; eta EAEko gazteen % 84 Espainiatik kanpora joateko prest egongo litzateke, lan egitea helburu dela. % 84. Eta, de facto, Euskal Autonomia Erkidegoko immigrazioen % 45 dira gazteak. Gizarte bezala, ez digu ezertarako balio historia osoan hobekien prestatutako gazteen belaunaldia edukitzeak, eta haiengan autonomia-erkidego guztietako inbertsio ekonomiko handiena egiteak, prestakuntza hori gero kalitatezko enplegu bihurtzen ez bada, eta gure gazteek etorkizuna aurkitzeko alde egin behar badute. Eta gure gazteek lan-munduan sartzeko zailtasunak dituzten bitartean, enpresek profil kualifikatuak aurkitzeko arazoak dituztela esaten badigute, argi eta garbi dago eskaintzaren eta eskariaren arteko giltzadura kale egiten ari dela; eta behar-beharrezkoa dela trantsizio horren azpian dauden prozesu guztiak sakon berrikustea. Zalantzarik gabe, lan-praktikak funtsezko mekanismoa dira lan bila dabiltzan gazteak harremanetan jartzeko kontratatzaileak izan daitezkeen antolakundeekin. Horregatik, euskal gizartearen arazo garrantzitsuenetako bati irtenbideak ematen dizkiogun bitartean, proposamen bat dakargu gaur hona, Hezkuntza Sailak neurri egokiak abian jar ditzan, ikastetxeek beren ikasleek egiten dituzten praktikaaldien kopurua eta kalitatea handitu ditzaten, haien prestakuntza osatzeko. Ziklo finalistetan −LHn eta unibertsitatean− batik bat, praktika-aldiek garrantzi nabariagoa dute, balizko kontrataziorako haiek duten eraginagatik. Baina gainerako zikloetan ere, praktika-aldiek ez dute soilik balio izaten ikasleek ikasten ari direna aplika dezaten, baizik eta beren etorkizunerako beharrezkoa den lan-kulturaz blaitu daitezen; eta beren jatorrizko eta bizialdi osoan bizi izan duten hezkuntzamunduarekiko desberdintasun handiak dituen lanantolakundeen mundua ezagut dezaten, eta beren bizitzako une erabakigarri batean lan-orientazioa argitzen lagun diezaien. Oso deitoragarria da behartzen ari garen moduan behartzea neska-mutikoak beren bizitzaren etorkizuna zein izango den erabakitzera, karrera aukeratzera behartzea, erabaki horietako bakoitzak esan nahi duenari edo erakartzen duenari buruz haiek duten informazio-maila kaskarrarekin. LHn, non praktika-aldiak are nagusiagoak izaten baitira, % 72,5erainokoa izaten da laneratzearen ehunekoa ikasketak amaitu eta sei hilabetera. Agian erlazioren bat egongo da praktikaaldi gehiagoren eta laneratze handiagoaren artean. Ehuneko hori oraindik ere gogotik hobetu daitekeen arren, korrelazioa begien bistakoa da. Normalean, ikastetxeek praktika-aldietako hitzarmenak sinatzen dituzte enpresekin eta erakundeekin; baina iruditzen zaigu hobetzeko tarte handia dagoela eta hori aztertzea komeni dela, ez bakarrik hitzarmen horien kopurua handituz, baita praktika-aldien jarraipena eta gainbegiratzea hobetuz ere, bermatzeko aurreikusi diren hezkuntza-helburuak bete egiten dituztela eta eskola edo unibertsitatearen eta enpresaren arteko igarobide horretan ikasleari behar bezala laguntzen zaiola. Askotan, bi erakundeen arteko deskonexioa nabarmena izaten baita, eta ikasleak babesik gabe eta noraezean egoten dira, ahal duten moduan egokitu behar izaten dute guztiz ezezaguna zaien giro eta kultura batera. Eta desiragarriak liratekeenak baino kasu gehiagotan, koordinazio eta laguntza falta horrek haren autoestimuan eta bokazioan eragiten duten porrotak ekartzen ditu. Horregatik, gure ekimenean proposatzen dugu hezkuntza-praktiken kalitatea kontrolatzeko eta jarraipena egiteko sistemak hobetzea. Eta, horretarako, ezinbestekoa da kontuan izatea praktikaaldietako edozein programatan hiru alderdi daudela tartean: ikaslea, ikastetxea eta hura hartzen duen antolakundea edo enpresa. Eta ezin da praktikasistema hobetu ez badiegu arreta jartzen hiru horietako bakoitzari eta hiru horien arteko koordinaziomekanismoei. Ikaslea behar bezala prestatu behar da. Eta hori gaur egun arras gutxi egiten da, ikastetxeetan gai horietaz arduratzen den langilerik ez dagoelako ia inoiz ere. Bilerak egin behar dira harekin aldez aurretik, praktika-aldiaren helburuen berri txukun emateko, helburu horiek anbiguoegiak edo generikoegiak izaten baitira ia beti. Ebaluatzeko eta jarraipena egiteko erabiliko diren adierazleen berri ere eman behar zaio. Eta guztiak ebaluatu behar dira, noski; baita enpresa eta ikastetxea ere. Bere jardueraren lan-baldintzen berri eman behar zaio, praktika-aldietara iristen diren ikasle gehien-gehienek ez baitituzte haiek ezagutzen; batzuek ez dute ikusi ere egin babesgarri duten praktiketako hitzarmena. Eta joan behar duten enpresaren berri ere eman behar zaie: zertan aritzen den, zein den haren historia, haren kultura eta gainerakoak. Ezinezkoa da ikaslea erakunde batera iristea eta ez jakitea nora doan, ez zertarako doan, ez eta zer gertatuko zaion bere bizimoduan. Praktika-prozesuak dirauen bitartean, askoz maizago egin behar dira bilerak ikastetxearekin, aldizka, ikasleak laguntza aurkitu ahal dezan bere zailtasunetan eta galderen azalpenetarako, agian lehen egunean ez baitzaizkio sortuko, baina ziur nago aurrerago agertuko direla halakoak. Eta ikaslearen hartzailea den antolakundeak, enpresak, gutxieneko egitura bat ere eduki behar du harrera egiten dion ikasleari laguntzeko; ez baita besterik gabe ikasleak ekartzea bezain erraza. Haren historiaren, jardueraren eta antolaketa-egituraren berri eman behar dio, beharrezko baliabideak eta informazioa eman behar dizkio, eta aldian-aldian bilerak egin behar ditu harekin, bilakaera ebaluatzeko eta zailtasunei erantzuteko. Guztiok dakigu praktika-aldietako ikasle baten lan-ekarpena ez dela oso garrantzitsua, eta kasu askotan, arreta eta prestakuntza handia eskatzen duela, horrek dakarren kostuarekin eta zailtasunarekin; besteak beste, helburua ez delako hori. Horregatik, harrera egiten duen antolakundeak oso argi izan behar du helburu pedagogikoak dituen objektu eta programa bat dela, eta inolaz ere ez lukeela ikaslea eskulan merke gisa erabili behar. Aurkeztu diren zuzenketetako batzuk ordainsariaren gaiari buruzkoak dira, eta baten batek prekaritateaz ere hitz egiten du, lan-kontratu batez ari bagina bezala. Ez da horrela. Praktika-aldien helburu nagusia ikaslearen prestakuntza da, eta bide batez, beren helburu pedagogikoa behar bezala bete dezaten jarri behar da arreta. Baina egia da batzuetan enpresa batzuek modu prekarioan eskulan-premia estaltzeko erabiltzen dituztela praktika-aldiak. Zalantzarik gabe, jokabide gaiztoa da, gertatu behar ez litzatekeen praktika bat; eta sistemak jarraipen eta gainbegiratze egokia izango balu, halakorik ezingo litzateke gertatu. Nolanahi ere, praktiketako ikasleek behar bezala ordainduta egon behar dute, dagokion praktika-hitzarmenean ezarritakoaren arabera; eta inolaz ere ez lukete balio beharko langile kualifikatuak edo kualifikatu gabeak ordezkatzeko. Hori egiten duen enpresa, sinatutako hitzarmena ez betetzeaz gain, pedagogikoa izan beharko lukeen programa baten zentzua galarazten ari da; eta gainera, bere kudeaketa txarra erakusten eta bere bezeroei ematen dien produktuaren edo zerbitzuaren kalitatea arriskuan jartzen ari da. Jardunbide txar hori desagerrarazi egin behar da; baina, nire ustez, ez da ohikoa. Ikasleak praktika-aldietarako hartzen dituzten antolakunde gehienek ilusioz eta profesionaltasunez hartzen dituzte haiek; neu izan naiz horren lekuko. Beren ekoizpen-prozesuak eta antolamendua erakusten dizkiete, eta haietako asko gero plantilletarako kontratatzen dituzte. Horrelakoa behar du izan espirituak. Horregatik, gure proposamenean Eusko Jaurlaritzari eskatzen diogu bere sail eta sozietate guztiak ireki diezazkiela praktiketako ikasleei. Jaurlaritzak, euskal herritar guztion Gobernuak, antolakunde-egitura ikusgarria du, herritar guztiok ordaindua, bere ekarpena nabarmen gehiagotu dezakeena, askotariko titulazioetako ikasleentzako praktika-plazen kopurua handituz; hartara, datozen urteetan hainbeste lanpostu eskatuko dituen Administrazioaren eta zerbitzu publikoen mundua hobeto ezagutzen lagunduko diegu haiei. Dagoeneko sail eta enpresa publiko batzuek hitzarmenak egiten dituzte eta hartzen dituzte ikasleak praktika-aldietarako. Baina hori baino askoz ekimen indartsuagoa proposatzen ari gara. Horrelakoak sail guztietara eta enpresa publiko guztietara orokortzeaz ari gara; eta egin ere gai horri buruzko jarraibide oso argiekin egitea hori. Izan ere, ez du zentzurik unibertsitatearen eta enpresaren arteko lankidetzaz, edo LHren eta enpresaren arteko lankidetzaz hitz egitea, eta enpresa pribatuei ekimen horietan laguntzeko eskatzea, oraindik halakorik egiten ez duten egitura publikoak baditugunean, haiek izan beharko luketenean eredugarriak. Eta ziur nago, gainera, pozik egongo liratekeela hartara. Laburbilduz, ekimen honen xedea da lanpraktikak bultzatzea, gazteak laneratzeko funtsezko mekanismoa den heinean. Plaza kopurua gehiagotzea, plazen kalitatea hobetzeko jarraipena eta laguntza- eta kontrol-sistemak hobetzea, eta erabilera desegoki batzuk zuzentzea. Proposamen hau arrunki positiboa dela iruditzen zait, arrunki propositiboa dela; espero dut guztiok ere hala ulertzea. Eta hori egiten badugu, eta hala bada, euskal gazteek tresna sendoago bat izango dute beren prestakuntza osatzen eta enplegua lortzen laguntzeko. Eta, bestalde, uste dut ikasle horiek hartzen dituzten enpresa eta erakundeek aukera izango dutela beren plantillak berritzeko, eta gure gazteen energiarekin, prestakuntzarekin eta talentuarekin indartzeko. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23972 |
12 | 125 | 22.12.2022 | MARTÍNEZ ZATÓN | EP-IU | Euskal Talde Popularra-Ciudadanos talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, euskal hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Eguerdi on. Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Bueno, gaur, PP-Ciudadanos taldetik hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruzko ekimen bat eztabaidatuko dugu. Eztabaida hau ez da berria, eta eztabaida garrantzitsua iruditzen zaigu, baina nik uste dut motz geratzen dela aurkeztutako ekimena. Azken finean, praktikei buruz hitz egiten ari garenean, ez gara errealitate bakar bati buruz hitz egiten ari, errealitate oso polisemiko bati buruz ari gara, eta, baita ere, praktiken izaerari buruz. Eta, momentu honetan, era orokorrean, esan dezakegu praktiken izaera bera desbirtualizatu egin dela, dagoeneko ez baitira hezkuntza-prozesuaren bitarteko mekanismo osagarritzat ulertzen, baizik eta askotan, gehiegitan, gehienetan, enpresek langile merkeak lortzeko bitarteko bihurtu direlako. Egoera horren kontra egiteko, hainbat ekimen aurkeztu dira hainbat instituziotan, baita kalean ere, eta esan dezakegu sindikatuek ere hainbat ekimen aurkeztu dituztela, aspalditik, historia osoan. Zentzu horretan, Lan Ministerioa bekarioaren estatutua bultzatzen ari da. PP-Ciudadanosen ekimen honi dagokionez, esan dezakegu ekimena −esaten nuen bezala− oso orokorra dela. Ziur aski Eusko Jaurlaritzak akademiarekin lotutako praktika gehiago sustatuko balitu, neurri ona izan ahal zen, baina oso neurri txikia eta oso neurri partziala izango zen. Eta ez du inolako aipamenik egiten praktika horiek zer baldintzatan egingo diren, zer praktika txertatzen diren eta zer praktika ez diren ekimen horretan txertatzen. EH Bilduk egindako osoko zuzenketarekin, orokorrean, bat egiten dugu, batez ere lehenengo puntuan, praktikaldiek ikasleen formakuntza- prozesuarekin izan behar duten lotura azpimarratzen duelako. Eta nik uste dut hori dela eztabaidaren muina. Eta, gero, ñabardura −ziur aski− txiki bat: bigarren puntuan, gu muinarekin ados gaude, baina praktikak, curriculumarekin lotutako praktika akademikoak direnez, ordainsari hitza baino konpentsazio ekonomikoa kontzeptua egokiagoa iruditzen zaigu. Azken finean, ñabardura bat da, baina ñabardura hori lan-mundutik aldentzeko edo desberdintzeko jartzen dugu. Eta gero, Gobernua sostengatzen duten bi talde parlamentarioek egindako osoko zuzenketari dagokionez, filosofia-puntu bat dauka, oso orokorra da: Gobernua animatzen du egiten duena egiten jarraitzera. Bueno, ondo, baina horretan ez dugu inon ikusten praktikaldian dauden ikasleen aldeko babesneurririk edota praktikaldiak iraun bitartean ikasleek jaso beharreko konpentsazio ekonomikorik, adibidez. Eta, gauza horiek, estatuto del becario hori eduki gabe, Eusko Jaurlaritzak sustatzen dituen praktika guztietan bermatu daitezke. Legez besteko proposamen honekin ez ditugu konpontzen bekadunek une honetan dituzten arazoak; baliteke neurri batzuk edukitzea, baina sustraiko zergatietara joan behar dugu. Arestian esan dut Jaurlaritzari sostengua ematen dioten taldeek aurkeztutako zuzenketak dioen gaua bakarra dela Gobernuak egiten duena egiten jarrai dezala; baina ez dago Euskadiko bekadunentzako inolako neurririk, eta Eusko Jaurlaritzak egin dezake hori berak sustatzen dituen praktika-aldi guztietan. Eta hori bultzatzen da hemen ekimen ugaritan, kalean ere bai, unibertsitatean; eta, baita orain ere, Lan Ministerioaren jarduketaren bitartez eta elkarrizketa sozialaren bidez, bekadunen estatutu berri hori sortuz. Estatutu hori, gainera, egitera behartuta dago Jaurlaritza, gazteen langabeziaren aurkako talka-planean horrela jasota datorrelako, Europako funtsen erresilientzia-planean ere jasota dagoelako eta lan-erreforman bertan ere aintzat hartzen delako. Estatutu hori sindikatuekin negoziatu eta adostu da, eta Estatuko Gobernuak, mugagabeko pazientziaariketa batean, ireki berri du tarte labur bat −espero dezagun laburra izatea−, ondo baderitzo, patronalak ere bere ekarpenak egin ditzan. Espero dezagun tartea laburra izatea. Une honetan −orain hitz egingo dut sindikatuekin negoziatuta dagoen testu horrek dituen abantailetako batzuei buruz−, gaur bertan ere salatu beharra dago −Unai Sordok duela aste gutxi gosari informatibo batean egin zuen bezala− unibertsitate batzuek bekadunaren estatutua sortzeari egiten dizkioten erresistentziak; eta are larriagoa dena −esan ere esan behar dut−, unibertsitate publiko batzuk nola ari diren aurka egiten bekadunaren estatutu hori sortzeari. Izan ere, bekadunen eskubideak bermatu nahi ditu hark, praktika-aldien prestakuntza-izaera bermatzeko; eta gainerako guztia laneratu egin beharko litzateke. Prestakuntza-praktikak ez diren guztiak laneratu egin beharko lirateke. Berrantolaketa bat egin behar da. Curriculumaz kanpoko praktika akademikoetarako kalitate-esparru bat ezartzea bilatuko duen berrantolaketa bat behar da, curriculumetik kanpoko praktika akademikoak eta lanekoak ez diren praktikak ezabatzea, titulazioa duten eta esperientziarik ez duten gazteentzat −eta horiexek dira laneratu beharko liratekeenak−. Profesionaltasunziurtagirietako praktiketako moduluetarako jasota dauden moduan mantentzea praktika-aldiak, baita enplegurako prestakuntzan laneratzekoak ez diren gainerako praktikak ere; eta, azkenik, Lanbide Heziketari lotutako praktiken erregulazioa jasotzea, lantokietako prestakuntza-praktikak eta lanbideheziketa dualeko praktika-aldiak, aurreko bi puntuetan esan dugunaren antzera. Horrexegatik eraldatu behar da praktiken sektore hau, eta, hain zuzen ere, praktikei buruz hitz egiten badugu, esparru honetan bermatu beharreko elementu batzuk mahaigaineratu nahiko genituzke. Hain zuzen ere, bekarioei praktikaldien izaera formatiboa bermatzeko beharra dago. Formakuntzarako itinerario zehatz bat ezarri beharko da. Enpresa batean praktikaldian dagoen ikasle kopurua mugatu behar da. Praktikaldiak iraun bitartean ikasleak sostengu ekonomiko bat jaso behar du; sortutako gastuengatik, adibidez, konpentsazioa jaso beharko lukete. Eta, era berean, erabat debekatu beharra dago praktikaldia burutzeagatik ikasleak enpresari edozein kontraprestazio ematea. Baita ere, laneko arriskuen prebentzioari buruzko legea betez garatu behar dira praktika hauek, eta hori momentu honetan ez da bermatzen. Lana eta ikasketak bateragarriak izateko neurriak ere hartu beharko dira. Eta, hain zuzen ere, hitz egiten ari gara lan-eszedentziei buruz edota praktikaldiaren moldagarritasunari buruz −ordutegiei dagokienez−, ze gertatzen da lanean dauden pertsona batzuek praktikak egin behar dituztela. Neurri hauek guztiak bekarioaren estatutuaren baitan daude; espero dugu lehenbailehen aprobatzea. Eta, gure zuzenketan, era xume batean txertatzen genuena zen, hain zuzen ere, Eusko Jaurlaritzari betebehar batzuk, etxeko lan batzuk jartzea, azken finean prekaritatea ekidin behar dugulako. Zeren eta, orain, Gil jaunak esaten zuen bezala, prekaritateari buruz hitz egiten ari gara. Noski, prekaritatea ez da bakarrik nomina edo nominan txertatzen. Lanbaldintzetan txertatzen da, ordutegiaren asuntoan, ordainsaririk edo konpentsazio ekonomikorik ez edukitzean edo gastuak ez kubritzean. Hor, horretan ere, prekaritatea dago, eta horrexegatik hainbat neurri proposatu ditugu, bai legez bestekoan, bai −eta are garrantzitsuagoa dena− Eusko Jaurlaritzari zuzendutako proposamenetan, eta are garrantzitsuagoa den estatuto del becario horren aprobazioan. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23973 |
12 | 125 | 22.12.2022 | SAEZ DE EGILAZ RAMOS | EH Bildu | Euskal Talde Popularra-Ciudadanos talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, euskal hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Mila esker, legebiltzarburua. Bueno, gaurko proposamen edo ekimen hau interesgarria iruditzen zaigu, argitara ekartzen duelako askotan atril honetatik ere eztabaidatu diren gauzak eta praktiken inguruan hitz egiteko beta ematen digulako. Baina iruditzen zaigu ezinbestekoa dela pixka bat zehaztea jatorrizko ekimena bera, eta ekimenarekin sortu daitezkeen hainbat zalantza argitzea. Hasteko, uste dut aipatu behar dela praktika ez laboralez hitz egiten ari garela, ez dugula praktika laboralez hitz egiten. Eta, zehazki, praktika ez laboralen barruan formakuntzari lotutako praktikez ari garela hizketan gaurkoan. Hau da, ikasketa-prozesuan zehar, titulua jaso aurretik, egiten diren praktika horiez ari garela. Beraz, jatorrizko ekimenaren titulu hori pixka bat nahasgarria iruditzen zaigu hasieratik. Bereizi behar ditugu, praktika ez laboralen barnean, formakuntzako praktikak −gaurkoan aipagai ditugunak− eta, ondoren, formazioaren edo formakuntzaren osagarriak diren praktikak. Horiek, normalean, 18-25 urteko gazteei zuzenduta egoten dira. Eta titulu bat izan behar duzu eskuan praktika horietan parte hartu ahal izateko. Eta bereizi behar ditugu, baita ere, hizpide ditugun praktika hauetan, praktika ez laboralen barruan −eta formakuntzazko praktika horien barruan−, curricularrak direnak eta estracurricularrak direnak. Eta uste dut gaur hor ari garela jartzen fokua, niri iruditu zaidanaren arabera, jatorrizko ekimenean. Eta uste dut aipatu behar dela arazo handienetariko bat praktika estracurricularekin daukagula. Guretzat, ezinbestekoa da gai honetaz hitz egitea, eta, batez ere, titulua jaso aurretik eta ikasketaprozesu horretan zauden bitartean egiten dituzun praktika horietaz hitz egitea, muinean badagoelako filosofia bat, eta muinean badagoelako arazo politiko konkretu bat. Eta iruditzen zaigu hemen praktiken inguruko abusu baten aurrean gaudela gaur-gaurkoz, eta halako ekimenek, adibidez, jatorrizko ekimenak bezalako ekimenek, praktikaldiak besterik gabe goraipatu eta positibotzat jotze horrek ez duela onik egiten egun daukagun arazoa kontuan izanda. Izan ere, bai, formakuntza garrantzitsua da, esperientzia ere garrantzitsua da. Eta guk, formakuntzaren alde egonda ere, uste dugu gaur egun formakuntzak badituela hainbat arazo. Eta formakuntzaz hitz egiten dugunean ere hainbat muga jarri behar direla eta marra gorri batzuk ere badaudela. Formakuntzaren izenean ezin direlako ikasleak esplotatu, eta gaur egun ikusten ari garena da ikasleen esplotazioa gure karrera, gure graduak ikasten ari garenean, goi-mailak ikasten ari garenean edo erdi-mailak ikasten ari garenean. Eta guretzat ere ezinbestekoa da hau, behin baino gehiagotan aipatu dugun bezala: kontutan izan behar dugu askotan dirua enpresetara joaten dela, eta diru publiko horri esker ikasleak praktiketan hartzen direla, eta prekaritatea finantzatzen ari garela horrela. Eta, esan bezala, arazo handienetariko bat praktika estracurricularrekin daukagu. Zer dira praktika estracurricularrak? Ba, justuki, zuk egiten dituzunak, adibidez, zure gradua egiten ari zaren bitartean, baina zure ikasketa-planean sartuta ez daudenak; hau da, aparte egiten dituzunak. Eta zergatik dira arazo? Bada, fraudea gehienbat hemen gertatzen delako. Asko luzatu daitezke praktika hauek denboran, ez dira konbalidatzen beste asignatura batzuengatik. Orduan, ia-ia nahi dituzun guztiak egin ditzakezu. Ez daude ondo erregulatuta, ez baitago denbora-muga bat esaten dizuna praktika hauek noiz, zenbat egin ditzakezun. Unibertsitateko graduan zehar edozein momentutan egin ditzakezu, lehen esan bezala. Eta, batez ere, kontuan izanda egun gertatzen ari dena, ez delako beharrezkoa ikasten duzunarekin zuzenean lotuta egotea praktikaldi horiek. Hori arazo bat da, eta hori ikusi dezakegu, gaur egun unibertsitate-gradu bat egiten ari den edonork esan dezakeelako, edo gure inguruan ikusi dezakegulako, badakigulako hori existitzen dela. Eta, ondoren, arazo bat daukagu praktikaldi hauekin, instituzio publikoek −adibidez− edota eragile sozialek eta eragile politikoek ez dutelako gaitasunik jakiteko zenbat pertsona dauden, zenbat ikasle dauden momentu hauetan praktika estracurricularrak egiten. Ez dago datu zehatz eta fidagarririk. Orduan, kasu hauetan fraudea detektatzea zailagoa bihurtzen da. Adibidez, egoera bat ekarri nahiko nuke gaurkoan hona. Formakuntzarako beka baten inguruan hitz egin nahiko nuke. EHUk diru bat jasotzen du, adibidez Hezkuntza Sailetik, eta beka bat eskaintzen die ikasleei. 2021eko deialdian, Lan Mundurako Hezkuntza Trantsizio Programaren deialdiaren barnean, betekizunak edo baldintzak ikusten baldin baditugu, ikusiko dugu udan betetzen diren praktikaldiak direla, hiru hilabetez −ekaina, uztaila, abuztua−, 30 ordu astean gehienez, eta hilabeteko soldata 500 eurokoa −ikasle horiek jasotzen duten dirua 500 eurokoa da−. Hau da, lau euro orduko. Horrek esan nahi du, egun, praktika estracurricularrak −edo praktika curricularrak ere− erabiltzen ari garela hainbat eta hainbat enpresatan, hainbat eremutan, inkluso instituzio publikoetan ere, ikasleek soldatadun pertsona batek, langile batek, egin dezakeen lana ordezkatzeko. Eta, beste askotan −lehen esan den bezala−, edozer gauza egiteko: kafea egitetik fotokopiak egitera, eta fotokopiak egitetik, hor dauden papel montoiak txukuntzera. Uste dugu horrek ez duela inongo logikarik, eta, batez ere, ez duela laguntzen ikasle horiek benetan beren ikasketa-prozesu horretan izan beharko luketen formakuntza-helburu hori betetzen. Eta uste dugu, gainera, hemen atzean, muinean, badagoela arazo konkretu bat, eta da ulertu dugula, nolabait, praktikak ez egiteak atzean uzten gaituela ikasle bezala; esaten digute −unibertsitatean, irakasleek, etxean, familian, kalean, edozein lekutan− esfortzu bat egin behar dugula, eta praktika horiek egin behar ditugula. Baina esfortzu horrek ondoren, zer dakar? Esfortzatzea da prekaritatea onartzea. Agian asumitu dugu esfortzu horrek prekaritate bat dakarrela atzetik, eta hori ere pasatuko dela, baina hori egin behar dugula ondoren lan-mundura salto egin nahi baldin badugu. Eta uste dugu gaur egun nahastu egin dela etorkizunean lan bat lortzeko helburu hori eta unibertsitatean edo goi-mailan zein erdi-mailan praktikak egiteko behar hori. Uste dugu, nolabait, perbertitzen ari direla praktikaldi hauek, eta, batez ere, ez direla baldintza duinak bermatzen ikasle horientzat. Izan ere praktika curricularretan −derrigorrezkoak direnetan edo hautazkoak direnetan− ordu asko pasatzen ditugu praktika horiek burutzen, baina praktika estracurricularrak, gainera, motxilan eramaten ditugun zerbait izaten dira; izan ere, ia-ia derrigortuta gaude praktika horiek egitera. Eta bertan dauden baldintzak ez dira egokiak guk gure bizitza modu duin batean garatu ahal izateko. Eta uste dut honen atzean badagoela prekaritatearen zentzu komun bat eta badugula arazo larri bat, baita ikasketa-prozesuan egiten ditugun praktika horiekin ere. Zentzu horretan egin dugu osoko zuzenketa, eta, bueno, Martínez jaunak esan duenarekin ados egon gaitezke. Baina uste dugu jatorrizko ekimenean bertan planteatzen dena ez dela egokia, eta, batez ere, lotzen direla, adibidez, ikasketa-prozesuan egiten dituzun praktika horiek langabezia-tasarekin. Guri ez zaizkigu guztiz bateragarriak iruditzen. Edota aipatu da "la cultura del trabajo" dela goraipatu behar dena edo horretara ohitzeko lehen pauso bat izan daitezkeela ikasketa-prozesuan egiten ditugun praktika horiek. Nik uste dut gaur egun praktikekin arazo bat daukagula: praktika asko egiten direla baina baldintza oso eskasetan, kaskarretan eta inolako bermerik gabe ikasle horientzat; ez direla askotan ikasten dugunarekin bat etortzen, eta, desde luego, praktika estracurricularrei dagokienez gaur egun fraude konkretu bat ematen dela eta arazo nabarmen bat izaten ari direla. Eta, zentzu horretan, Gobernua sostengatzen duten alderdiek egin duten zuzenketa ez zaigu egokia iruditzen, batez ere ez delako aipatu den zehaztasunetara mugatzen. Ez dituelako aipatzen praktika curricularrak eta estracurricularrak, ikasketaprozesuaz bakarrik ari da, eta, orokorrean, gaur egun egiten dena goraipatu eta horrekin jarraitzearekin konformatzea bakarrik ez zaigu nahikoa iruditzen. Uste dugu badela garaia ikasketa-prozesuan zehar egiten diren praktiken inguruan modu garbi batean hitz egiteko. Baina ez zaigu iruditzen gaurko eztabaida hau erabili behar denik Espainiatik etorriko den bekarioaren estatutu baten aldeko aldarria egiteko bakarrik, edo horren zain egon behar dugula adierazteko bakarrik. Uste dugulako, gaur egun, hemendik ere −eta Jaurlaritzaren eskumenen barnean ere−, hainbat eta hainbat programa berrikusi daitezkeela, hitzarmenak berritu daitezkeela, eta unibertsitateekin, goi-mailekin eta erdi-mailekin beste modu batera antolatu daitezkeela praktikaldi hauek modu duin batean, batez ere ikasleen eskubideak bermatzeko eta formakuntza −benetako formakuntza− bermatzeko. Mila esker. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23974 |
12 | 125 | 22.12.2022 | RICO LEZAMA | SV-ES | Euskal Talde Popularra-Ciudadanos talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, euskal hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Popularra-Ciudadanos Taldeak eztabaidagai bat planteatu digu euskal hezkuntzan lan-praktikak bultzatzearen inguruan; eta hori, orokorrean, guztiok partekatu ahal dugu, nahiz eta, ia edozein gauzatan bezala, gaian murgiltzen garen heinean agertzen diren desadostasunak. Abstraktuan, helburu bat dute praktika-aldiek: gazteen enplegagarritasuna erraztea, hezkuntzamundutik lan-mundurako trantsizioa sustatuz, enplegueta prestakuntza-aukerak elkarlotuz eta enplegua lortzea erraztuz. Baina, esan dizuedan bezala, desberdintasunak agertzen dira zehazten dugunean, letra txikira goazenean eta, batez ere, nola egin behar den hausnartzen dugunean. Talde Sozialistako kideok hamaika aldiz esan dugu: gu ez gara konformatzen enplegua sortzearekin, enplegu horiek kalitatezko enpleguak izatea nahi dugu, eskubideak dituzten enpleguak. Eta hori bada gure helburua, zentzuzkoa dirudi praktika-aldi horiek gauzatzen diren lekura ere eramatea eskubide horien aitorpena eta, batez ere, eremu horretan gerta daitezkeen iruzurren aurkako borroka planteatzea. Eta hor hasten gara talka egiten, eta gogotik gainera, proposamena egin zuen taldearekin, hau da, Popularra-Ciudadanos Taldearekin, edo gutxienez talde horren zati handienarekin. Gero ikusiko dugu. Izan ere, paperak balekotzat ematen du zernahi, baina, egia esan, praktika horien kalitatea handitzeko neurriak hartzen diren bakoitzean, Talde Popularra ez da preseski aliatua izaten. Dakizuenez, Estatuko legediak zerikusi handia duen gaia da hizpide duguna. Eta orain hurrengo legegintzaldian eta legegintzaldi honetan bertan, Pedro Sánchez presidentearen Gobernuak horrelako praktikak egiten dituzten gazteen eskubideak garatzeko eta bermatzeko neurriak proposatu ditu. Eta, bai kasualitatea, nor izan dugu beti aurkari? Bai. Ez zabiltzate oker. Ikasleek beren prestakuntza osatzeko egiten dituzten praktika-aldien kopurua eta kalitatea gehiagotzeko ekimena dakarkigutenak gaurkoan. Izan ere, Gil Vegas jauna, gaur ekimen bat ekarri diguzu, eta, laburbilduz, ikasleek egiten dituzten praktika-aldiak hedatzeko eta ikastetxeekin lankidetzan aritzeko bideak zabaltzeko jarduketak landu daitezela eskatzen diguzu. Baina kontua da hori hitz lauz xedatzen denean, adibidez Lanbide Heziketa Antolatu eta Integratzeko Lege Organikoan, PP dela lege horren aurka bozkatzen duen arku parlamentarioko alderdi bakarra. Badakit Ciudadanoseko kidea zarela zu. Eta onartuko dizut zuen taldeak lege horren alde bozkatu zuela, eta Vox bera ere abstenitu egin zela. Baina kontua da zurekin talde parlamentarioan bat egiten dutenei, bada, ez zaiela hala iruditzen. Tira, ekimena, agian, zeure Legebiltzarreko taldekideei zuzenketa modura planteatu beharko zitzaiekeen, Ganbera honetako gainerako taldeei zuzendutako ekimen modura baino gehiago. Joan zen martxoaren 23an onetsi zen legearen berritasun handienetako bat zen Lanbide Heziketa osoak izaera duala izango duela; hau da, ikasle guztiek lanean emango dutela aldi bat. Lan-denboraldi hori % 25 eta % 35 artekoa izango da LH orokorraren kasuan; eta % 35ekoa LH intentsiboaren kasuan, non ez baitu gehieneko mugarik izango. Eta horrekin lortu nahi da, halaber, 16 urtetik gorako LHko ikasle guztiek, enpresetan praktikak egiten badituzte, Gizarte Segurantzan kotizatzea; eta kotizazio horien kostua dirutza dezentez laguntzeko asmoa du Gobernuak. Gazteen prekaritatearen aurka borrokatzeko neurrien eremu horretan bertan landuko da bekadunaren estatutua ere, Martínez Zatón jaunak esan duen bezala. Dakizuenez, bere bigarren xedapen gehigarrian, Lan Erreformak bekadunaren estatuturako negoziazioetarako deialdia sei hilabeteko epean egin behar zela xedatzen zuen. Eta horretan bat gatoz zu eta ni, Gil Vegas jauna, baina ez zure talde parlamentariokoak; Lan Erreformaren aurka bozkatu baitzuten halaber, Pedro Sánchez presidentearen Gobernutik datorren guztian bezala edo, azken batean, herrialde honetako langileen bizimodua hobetzen saiatzen den edozertan bezala. Helburua legedi berri bat lortzea da, eta onetsi egin beharko da hura punta-puntako praktika-eredu bat eduki dezagun, eta prestakuntza-beken iruzurrezko eta abusuzko erabilera desagerrarazten saia gaitezen. Agian horretan elkarrekin izango gara berriro, Gil jauna, baina ziur nago ez garela elkartuko Alderdi Popularreko zure tosta-kideekin. Zeren, begira, ELGAk −marxista-leninista delakoz batere susmorik ez duen antolakunde batek− planteatzen du bekek, erakunde publikoetan zein pribatuetan, unibertsitatearen eta lan-merkatuaren arteko trantsizioa erraztu dezaketela, eta bekadunak izateak onurak ekar diezazkiekeela bai gazteei bai enpresei. Hala ere, gazteei eta enplegagarritasunari buruzko azken azterlanetan, erakundeak ohartarazi du eredu hori gehiegi erabiltzeko arriskua badagoela. Teorian, lanekoak ez diren praktikak ez dira bere horretan lan bat, baina egia esan, behin eta berriz gertatzen dira abusuak; eta hartara kostu baxuko formula bihurtu dira plantilla erregularra ordezkatzeko. 2018tik 2022ko martxora bitartean, Laneko eta Gizarte Segurantzako Ikuskaritzak 4.805 lanpostu aurkitu ditu bekadun faltsuek beteta. Hemen bertan, Euskadin, Ikuskaritzak 100 ikuskatze-jarduketa baino gehiago egin zituen iaz. Eta abusu horiek, laneko arriskuekin ere zerikusia badutenak, nire ustez onbideratu beharreko gaiak ditugu. Esaten ari nintzaizun bazitekeela zuekin −Ciudadanosekin, esan nahi dut− bat etortzea, planteamendu horietako batzuetan. Arazoa da gaur, hemen, Talde Popularra ere ordezkatzen duzula, alegia, duela hilabete inguru aldaketa horiei guztiei ekitearen aurka azaldu zen taldea, zeren −eta hitzez hitz irakurriko dut− "enpresaburuen joko-arauak kamustea eta aldatzea baita hori". Erabateko asmoadierazpena da, argi uzten duena, bestalde, lehendanik bagenekien zerbait: PPk gure herrialdeko langileentzat egiten duen eskaintza bakarra lanprekaritatea, miseriazko soldatak eta eskubiderik gabeko lana dela; eta gaztea bazara, halako bi, gainera. Gure eredua kontra-kontrakoa da; uste dugu arazo bat dagoela eta konponbide bat eman behar diogula. Eta hain zuzen ere esparru berri horietan mugitu nahi genuke denbora gutxi barru, aterki hori egitate bat izaten denean. Baina bide horri berari ekin diogu hemen bertan ere, Euskadin. Gazteei enplegua lortzen laguntzea eta kalitatezko enplegua dela bermatzea da, oraindik ere, lan-merkatuaren erronka handienetako bat, 2030erako Enpleguaren Euskal Estrategian bertan esaten denez. Badakigu gazteak izan direla krisialdi ekonomikoen eta lan-merkatuaren gorabeheren eragin handiena nozitu duen kolektiboetako bat; horregatik, gure ustez, behar-beharrezkoa da haiek lan-merkatuan sartzea bultzatzen eta hauspotzen jarraitzea, dimentsio ugaritako zeharkako ekintzen bidez, garapen profesional eta pertsonalerako beharrezkoak diren kualifikazioa, gaitasunak eta esperientziak eskuratu ahal ditzaten. Beraz, gazteen enplegagarritasunari lagunduko dioten programak bultzatzea da helburua, hezkuntzamundutik lan-mundurako trantsizioa babestuz, enplegu- eta prestakuntza-aukerak uztartuz, eta enplegurako sarbidea erraztuz modalitate ugariren bidez; esate baterako, enpresetan kontratatzearen, gazteen ekintzailetzaren, lehen lan-esperientziaren edo nazioarteko esperientzia lortzeko beken bitartez. Eta, aldi berean, enplegurako prestakuntzak eta unibertsitate-eremuan eta Lanbide Heziketan prestakuntza dualaren ereduak bultzatzeak gogotik laguntzen dute enplegagarritasuna hobetzen. Ildo horretan landu dugu zure ekimenari erregistratu diogun zuzenketa, eta horri eutsiko diogu guk. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23975 |
12 | 125 | 22.12.2022 | URRUTIA OIANGUREN | EA-NV | Euskal Talde Popularra-Ciudadanos talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, euskal hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Legebiltzarkide jaunandreok, egun on denoi. Bueno, lehendabizi komentario bat egin nahi nuke, adostasuna azalduz bai Saez de Egilaz andreak eta bai Martínez jaunak aipatu duten kontu batekin. Eta da nik uste dudala gai honetan zehaztapen puntu bat falta zaigula. Gauza asko sartzen ari gara, eta iruditzen zait talde bakoitzak ikuspuntu desberdin batetik eutsi diola gaiari. Eta horrek, ondo eginez gero, beharbada, gauza oso borobila eta konpletoa ekarri dezake, baina, sarritan, gauzak nahasten lagundu dezake. Hasteko, datuak aipatzen ditu ekimenak, Lanbideren datuak. Ez naiz ni datu-gerra batean sartuko baina, hala ere, baieztapen bat egiten duzu, esanez Euskadin Administrazioak ez dituela ikastetxeen eskura jartzen sail eta aukera guztiak ikasleek ikasketak amaitutakoan praktikak egin ditzaten. Begira, Gil jauna, unibertsitate-esparrutik zatoz zu; ziur aski, hobeto ezagutuko duzu esparru hori. Nik gehiago ezagutzen dut Lanbide Heziketaren esparrua, eta argi dago, adibidez, Lanbide Heziketaren esparruan, aukera eta baliabide horiek bai jartzen direla, hain zuzen ere ikasleen praktika horiek curriculumekoak direlako; 400 eta 2.500 ordu artean, oso oker ez banago. Guk, ordea, uste dugu gai honi heltzerakoan, "euskal hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruz" deitu den honetan, bidea markatuta dagoela. Eta, horretarako, iruditzen zaigu oso adierazgarria dela talde sozialistarekin batera aurkeztu genuen zuzenketa. Eta hori dela eta, utz iezadazue gure zuzenketaren irakurketa eta haren inguruko hausnarketa txiki bat egiten. Izan ere, nioen bezala, bidea hasita, ekinda eta −nik uste− nahiko era konpletoan adierazia dago. Lehendabizi −eta gako nagusi bezala−, Unibertsitatea+Enpresa estrategia indartu beharra ikusten dugu. Unibertsitatea+Enpresa Estrategia indartzea, prestakuntza espezializatua eta euskal unibertsitate-sistemaren eta enpresaesparruaren arteko lankidetza sustatzeko funtsezko tresna den heinean. Funtsezkoa iruditzen zaigu tresna hori indartzea, ezagutza transferitzeko eta ikasleen enplegagarritasuna hobetzeko. Eta, ildo horretan, uste dugu funtsezkoa dela bigarren estrategia, Unibertsitatea+Enpresa 2022-2026, euskal unibertsitate-sistemak euskal gizartea dinamizatzeko eta eraldatzeko eragile izaten jarrai dezakeela eta jarraitu behar duela erakutsi duen lehen estrategia horren ildotik, ezagutza sortzea eta transferitzea helburu duena, bikaintasun zientifikoa enpresa-esparruan aplikatzearekin lotuz. Eta bigarren helburu oso garrantzitsua ere badu, hain zuzen ere niri, neure artean, funtsezkoa iruditzen zaidan zerbait, eta gai-zerrendako aurreko puntuan aztertu duguna, hau da, kualifikazio handiko talentuaren prestakuntza, giza kapitala eratuz; horixe izango baita politika publiko guztietatik egin dezakegun inbertsiorik onena, gaitasun handiko giza kapitala eratzea. Eta, eguneko gai-zerrendako aurreko puntuaren eztabaidan sartu nahi gabe, talentua atxikitzeko eta erakartzeko gaitasuna ere gehituko nuke, dagoeneko jorratu den alderdi bat. Erronka globala eta funtsezkoa dela esaten zen, eta talentuaren lehiakortasunaren indize globalari dagokionez, talentu hori atxikitzeko alorrean −nota guztiak hobetu daitezkeenak izaten diren arren− ez dugu horren gaizki egiten; baina talentu hori erakartzea da horretan dugun gure erronka nagusia. Bestalde, egia da 2022-2026 aldirako bigarren estrategiak aipatzen dituela unibertsitate- eta enpresaereduaren jardun-ildo berrien jarraipena, ebaluazioa, proposamena eta zabalkundea helburu garrantzitsuak diren heinean. Eta hori, jakina, ebaluazio onik gabe, zaila da hobekuntza-esparruei edo -alderdiei aurre egitea. Halaber, bigarren puntu bezala aipatuko nuke Lanbide Heziketa duala indartu egin behar dela, hori ere funtsezko tresna bezala, prestakuntza-zentroen eta enpresen euren eskutik, eta Lanbide Heziketa dualak berak Estatuko 3/2020 Lege Organikoa dela-eta izan duen aldaketa txikiarekin, non Lanbide Heziketa dualaren bi mota ezartzen diren: alde batetik, intentsiboa eta, bestetik, orokorra. Gure borondatea da intentsiboa izan dadila, eta horrela ari da lanean Jaurlaritza ere. Beste arlo bat ukitu behar izango banu, bueno, zuzenketaren beraren eskutik, aipatuko nuke Lanbide Heziketa eta Unibertsitateko prestakuntza-estrategia bultzatzea, baterako prestakuntza-ibilbideak definituz. Izan ere, nik esango nuke sarritan, herri honetan, ezaugarri bezala badaukagula pixka bat atomizatzea eta bakoitza bere lubakitik aritzea. Baina hemen elkarlana eta sare-lana behar da. Hori da garatu beharko genukeena, lan-heziketa bikaina eta unibertsitate-maila oso ona daukagula aprobetxatuz. Baita ere gogoratu nahi izan genuen lanean ari direnen edo langabezian daudenen prestakuntza indartzea. Eta, horretan, begi-bistakoa da dauzkagun tresnak Lanbide eta lanbide-heziketa bera direla. Eta, baita ere, prestakuntza-zentroei laguntzea eskaintzetan berrituz, unean uneko beharretara egokitzeko. Izan ere, behar horiek, gauza guztiek bezala, inoiz baino abiadura handiagoa daramate, eta prest egon behar gara unean uneko behar horietara egokitzeko. Hori da gure postura. Hori da gure posizioa. Hori da zuzenketan adierazi genuena. En cuanto al resto de las enmiendas, Elkarrekin Podemos cita, en su primer punto: "Lanbide-heziketako ikastetxeen eskumenen eta lankidetzaren esparruan, lanekoak ez diren praktikak sustatzea, titulazio bakoitzaren prestakuntza-planaren esparruan, eta beraz, titulu akademiko bat lortzea helburu dutela". Eta zure hitzartzean entzun dudanagatik, nik uste dut lehenengo aipatu dudan ezaugarria gailentzen dela edo nagusitzen dela hemen eta beharbada bakoitzak ikuspuntu desberdin batetik heldu diogula. Baina guk hau irakurri genuenean egin genuen irakurketa izan zen hau egiten dela; izan ere, behintzat Lanbide Heziketaren arloan, praktikaldi bat bera ere ez da laborala. Asimismo, en el segundo punto se dice que "ordaindutako praktikak egitea eta gastuak konpentsatzea, bai eta Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzko Legea betetzen dela zaintzea eta enpresa batean bekadun diren langileen kopuruaren inguruko lan-mugak zaintzea ere". Gure irakurketa, eta Lanbide Heziketari dagokionez, izan zen hori betetzen dela, gainera bete beharra dagoelako, lehen aipatu dudan estatumailako 3/2020 Legearen eskutik. Lege-iruzurra dela eta −Bilduk aipatzen zuen bere lehenengo puntuan−, nik, enpresa-munduko jendearekin hitz egitean, eta arlo honetan kontrolak nola eramaten diren ikusten dudanean, batek baino gehiagok aipatu dit Jaurlaritza, kontrol horietan, −hitza zein izan da? − ia-ia gogaikarria izatera iristen dela. Eta horrek, alde batetik, ni poztu egiten nau. Nik ez dudana uste da praktika horien inguruan iruzurraren argudioa ireki beharko genukeenik. Eta iruzurrak ematen baldin badira, salatu ditzagun, ze nik uste dut oso larria dela hartuta daukagun bidea jorratu eta garatu nahi baldin badugu. Hala ere, eta Lanbide Heziketari dagokionez, gauza hauek guztiak kontrolatzen dira Lanbide Heziketaren Euskal Kontseilutik, eta bertan sindikatuak ere badaude. Egia da sindikatu batzuk ez direla joaten, baina joaten direnak hor daude, kasu honetan UGT eta Comisiones Obreras. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23976 |
12 | 125 | 22.12.2022 | URRUTIA OIANGUREN | EA-NV | Euskal Talde Popularra-Ciudadanos talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, euskal hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, hauxe azkena. Nik nahiko nuke gai hau −niri pertsonalki, behintzat, oso garrantzitsua iruditzen zaidana−, gai hau ukitzen dugunean hitz egin dezagula eta joan gaitezela denok hitz egitera, eztabaidatzera, hausnartzera eta, ahal izatekotan, akordioa lortzera, adostera, gaiak askoz ere gehiago zentratuta eta jakinda denok gauza berari buruz hitz egiten dugula eta gaia toki beretik enfokatuta. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23977 |
12 | 125 | 22.12.2022 | GIL VEGAS | Mixto-Ciudadanos | Euskal Talde Popularra-Ciudadanos talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, euskal hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Begira, proposamen positibo hutsa ekarri dugu gaur hona, asmo eraikitzaile hutsarekin, helburu bakarrarekin −beste batzuetan bezala−: gazteen langabezia-mailak murriztea eta enpresen eta hezkuntzaren arteko lankidetza areagotzea. Eta EAJren zuzenketa bat aurkitu dugu, immobilistatzat jo dezakeguna. Entzun berri diozue Urrutia jaunari; alegia, "hori egiten da jada", "ez da ezer aldatu behar". Tira, betiko leloa: "egiten jarraitu behar da", "egiten dena areagotu egin behar da"… Hau da, edozein ideia, ekarpeni edo proposameni uko egitea. Eta erabiltzen duten babeskia da 12.000 estrategia txiki: unibertsitate-enpresa estrategia, LH-unibertsitatea estrategia; egiazki benetako estrategiarik ez dagoela ezkutatzen dutena. Eta euskal gizarteari igortzen zaion mezua oso sinplea da: ez dugu ezer aldatu beharrik, dena ondo egiten dugu, guztiak primeran funtzionatzen du. Biloak tente jarrarazten dituzten gazteen langabeziaren ratio batzuk ditugula? Ez dio axola, oraintxe bertan, oraingoz behintzat, murrizten ari direlako. Gero ez harritu herritarrek harroputz samarrak ikusten bazaituztete. Eta ikasleen praktika-aldien gaiarekin zerikusirik ez duten gorabeherak sartu dituzue zuzenketan: langabeentzako prestakuntza; berrikuntza LHko eskaintzan… Betelanerako izango zela esango nuke, izatez ez baitzegoen ezer berririk eskaintzeko. Eta, jakina, horrelako gai batean indarrak batzen eta erdibideko bat egiten saiatu gara, baina ezezko biribil batekin egin dugu topo. Beste ikuspuntu batetik abiatzen garela esan diguzue, eta egia da, Urrutia jauna. Gure abiapuntua da gauzak ez direla behar bezain ondo egiten ari, eta zuek abiapuntutzat duzue hemen ez dela ezer aldatu behar. Izan ere, ikuspuntu desberdinak dira; baina helburu erkide bat eduki beharko genuke: ideia posible guztiak lantzea arazo larri bat murrizteko, hau da, gazteen langabezia murrizteko. Eta nik ez dut zalantza izpirik ere praktikaaldiek gazteen langabezia murrizten laguntzen dutela. Martínez jauna, esan duzu gure proposamena orokorra dela eta ez duela konponbiderik eskaintzen. Nik ez dakit zeurea irakurri duzun, esaten duzuna baita: EHUrekin lanekoak ez diren praktikak sustatu behar dira, eta ordaindutako praktikak sustatu behar dira. Hautabide hori horren nahasia ez bada, ez bada horren anbiguoa, bada, tira. Begira, gure helburua oso erraza da. Gure ustez, praktika-aldiak pedagogikoak baino ez dira izan behar, jakina. Eta, beraz, gure ustez, horien jarraipen handiagoa egin behar da. Saez de Egilaz andreak dio, eta egia da, lanekoak ez diren praktikei buruz ari garela, jakina, baina tituluan lanekoak jarri ditugula. Sailkapenean lanekoak ez direnak; guztiok elkar uler dezagun, lanekoak, ezta? Eta iruditzen zait hori argi geratu dela. Baina zure mezua da niri argi geratzen ez zaidana. Begira, iruzurra dagoela? Bai, noski, horretan eta bizitzako ia jarduera guztietan. Horretan iruzur dezente dago, arrazoi duzu. Praktika-aldiak modu desegokian erabiltzen dituzten enpresak badaudela? Bai, edozertan bezala, nonahi bezala, Ogasunari iruzur egiten dioten pertsonak dauden bezala. Baina, horrek esan nahi ote du −aditzera eman nahi izan duzun bezala− ez genituzkeela praktikaaldiak indartu behar? Hor dago koska, zuk esan baituzu gaizki iruditzen zitzaizula gure proposamenean praktika-aldiei buruz ondo hitz egitea. Begira, bai, praktika-aldi gehiago egotea nahi dugu guk, eta praktika-aldien jarraipen handiagoa egin dadila nahi dugu. Eta hori arrunt positiboa dela iruditzen zait, hain zuzen ere inolako iruzurrik egon ez dadin; izan ere, ez da egia praktikak egiten dituzten edo praktika-aldian ikasleak hartzen dituzten enpresa guztiek gaizki jokatzen dutela, ez da egia guztiek huts egiten dutela, ez da egia guztiak porrota direla, ez da egia. Badirela batzuk? Bai, noski, edozertan bezala. Baina praktika-aldiek, berez, hezkuntzatik enplegurako igarobidean lagundu egiten dute, eta hori, beraz, positiboa da bere horretan. Begira, guk hona ekarri dugu proposamen hau, pentsatzen dugulako praktika-aldiak hobetu egin beharko liratekeela zenbatekoan; eta Eusko Jaurlaritzak kantitatean eta kalitatean haiek hobetzeko gaitasuna duela uste dugulako. Beraz, ekin diezaiogun horri. Erregulazioa hedatu behar bada, jarraipena areagotu behar bada, hain zuzen ere horixe proposatu dugu. Baina, tira, iruditzen zait, nolanahi ere, proposamen hau hobetu egin beharko litzatekeela, ez zapuztu. Eskerrik asko. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23978 |
12 | 125 | 22.12.2022 | SAEZ DE EGILAZ RAMOS | EH Bildu | Euskal Talde Popularra-Ciudadanos talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, euskal hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Besterik gabe, aipatzeko. Iruditzen zait agian zenbait gauza nahastu ditugula eta momentu batzuetan inkluso ez garela gauza berdinez hitz egiten aritu. Baina gaurkoan eztabaida nahiko zehatza zen, eta ikasketaprozesuetan ematen diren praktikaldiez hitz egiten ari gara. Nik esan dut aipatu dudan fraude hori praktika estracurricularretan gertatzen dela gehienbat, eta hori da, adibidez, Espainiako Gazte Kontseiluak eskatu diona Lan eta Enplegu Ministeritzari, horiek ere izan ditzala kontuan, adibidez, bekarioaren estatutua eztabaidatzen den momentuan, eta horiek ere sartu ditzatela horren barnean. Eta datuak hor daude, non esaten den zenbat ordu pasatzen diren ikasketa-prozesuan zauden bitartean praktikak egiten, praktikaldiak zenbat ordukoak izaten diren −derrigorrezkoak, ez derrigorrezkoak, hautazkoak edota estracurricularrak izan−. Baina kontua da pasatu ditugula ordu asko eta asko jakin gabe oso ondo praktika horiek eta formakuntza horrek −edo formakuntza izan beharko lukeen horrek− zer aportatzen digun gure ikasketaprozesuan. Eta hori arazo bat da. Eta arazo bat da, agian, ikasketa-planetan ere ez direlako ondo aztertzen, agian unibertsitateek ez dituztelako kontrolak ondo ezartzen, agian instituzio publikoek ez dituztelako kontrolak ondo ezartzen, edota, praktika estracurricularren kasuan, adibidez, hainbat eta hainbat praktika sortzen direlako baldintza oso eskasetan. Ze niri ez zait normala iruditzen 500 euro jasotzea ikasle batek, astean 30 ordu egin eta gero, eta 4 euro kobratzea ordu bat lanean diharduen momentuan. Ze lanean ari da, praktiketan ari da baina lanean ari da. Eta ikusten duguna da ikasketaprozesuan zehar egiten dituzun praktikak askotan lana ordezkatzeko direla. Uste dugu eztabaida hau, agian, ez dela ondo enfokatu, eta bakoitzak hitz egin duela moduren batean ahal izan duenaz edo nahi izan duenaz. Eta, desde luego, kasu honetan, adibidez −eta lehen esan dudan bezala−, espainiar ministeritzatik etorriko denaren zain egotea eta horri buruz bakarrik hitz egitea ez zaigu iruditzen nahikoa, hemendik ere egin daitezkeelako gauzak, eta, gaur-gaurkoz, martxan dauden hainbat programak ez dutelako ondo funtzionatzen eta kontrolak ere ezarri daitezkeelako instituzio publikoetatik beste modu batera. Eta iruditzen zait gai honen inguruan hitz egingo dugula, praktikez ere, oro har, baina ikasketaprozesuko praktikez ere hitz egingo dugula zehazki. Eta EGK bera dela, adibidez, lan-iruzurraz, lege-iruzurraz hitz egiten duena. Edo Gazteria Legea eztabaidatu genuenean ere, praktiken inguruko fraudeez asko hitz egin genuela, eta gauza hauek ere kontuan izan genituela. Beraz, ematen dira, existitzen dira, ez dira hemen oposizioak inbentatu dituen lau gauza, eta uste dugu horiei ere Jaurlaritzak beste modu batera heldu diezaiekeela, eta Gobernuak aurkeztu duen zuzenketan aipatu diren hainbat eta hainbat estrategiak ez diotela erantzuten gaur eztabaidagai genuen honi. Besterik ez. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23979 |
12 | 125 | 22.12.2022 | RICO LEZAMA | SV-ES | Euskal Talde Popularra-Ciudadanos talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, euskal hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Eztabaida honetan erabiltzen ari garen tonuarekin jarraitzearren, baina baita argi samar esanda uztearren ere, nahia baino gehiago errealitatea dena, ezin da ukatu oso lotura garrantzitsua dagoela gai honi buruzko Estatuko legeriarekin. Hau da, ezinezkoa da Estatu mailan lantzen ari direnetik modu desberdinean joatea. Baina niri iruditzen zait hori ere albiste ona dela, zeren −lehen Zatón jaunak esan duen bezala− Espainiako Gobernua mahai gainean jartzen ari dena, orain −adibidez−, Yolanda Díez andrearen ministerioaren bitartez, Lan Ministerioaren bidez, aurkitu ditugun arazo asko eta askori konponbidea emango dien gai sorta bat da, abian jartzen ari dena. Horri gehitu behar zaio, noski, Pilar Alegría ministroaren ministerioak landu duen erregulazio berria, LHri dagokionez. Alor horretan jarduketa integrala egiten ari dira. Zergatik? Hauteman dugulako −eta Egilaz andreak hala esan du, eta egia da− arazo bat dagoela; eta, gainera, eremu horretan lan-prekarizazioa dagoelako, eta lanekoa ez dena ere bai, aurre egin behar diogun praktika motaren arabera. Oso garrantzitsuak izan dira, halaber, ikuskaritzaren alorreko jarduketak, bai Estatu mailakoak −4.000 ikuskaritza-jarduketa baino gehiago zirela esan dugu−, eta iaz bertan, Euskadiko Ikuskaritzan, 100 ikuskatze-jarduketa baino gehiago. Iruditzen zait eman beharreko pausoak direla horiek. Eta, une honetan, ari gara −lehen esan dudan bezala− esparru berri bat, aterki berri bat lantzen, non Eusko Jaurlaritzatik ere −ezinbestekoa den moduan, noski− bat eginda, parekatuta joango baita, Europar Batasuna bera lantzen ari den aterkia ere badelako. ELGA egiten ari den gomendioak dira. Eta horretan ez dugu etsiko. Beraz, itxaroten ari garela esatea baino gehiago, alor horretan parekatuta joatea da kontua. Eta amaitzeko, ekimen hau proposatu duenari aitorpena egin nahi diot, Ciudadanos Taldeko ordezkaria den heinean, ez Talde Popularreko ordezkari modura, nahiz eta hemen PopularraCiudadanos gisa etorri; izan ere, nik aitortu nahi dut ibilbide honen zati batean zuek ere aldaketa egin duzuela Espainiako Gobernuarekin. Eta hala da, zuek Lan Erreformaren alde bozkatu duzue, Espainiako Gobernuak bekadunaren estatutua negoziatzeko deialdia egitea ahalbidetu duen bigarren xedapen gehigarri horren alde, eta hori garrantzitsua da. Sentitzen dut Alderdi Popularreko tosta-kideak ez etortzea bat langile gazteenen eskubideak zaindu beharrarekin, kasu horretan. Besterik ez, eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23980 |
12 | 125 | 22.12.2022 | URRUTIA OIANGUREN | EA-NV | Euskal Talde Popularra-Ciudadanos talde parlamentarioak egindako legez besteko proposamena, euskal hezkuntzan lan-praktikaldiak bultzatzeari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Ez noa esatera laburra izango naizela, ze esaten dudan bakoitzean, gero gehien luzatzen dena naiz. Gil jauna, iruditzen zait hemen daramadan denbora guztian ez zenidala entzungo esaten ez dagoela ezer aldatu beharrik, guztia primeran dagoela. Baina utz iezadazu, edo utz iezaguzu: gauza ez da ez dugula atsegin zure proposamena edo, haren alderdi jakin batean, ez dugula gustukoa zure proposamena, baina, adibidez, igorri zenigun erdibideko proposamenean, zenbait alderdi ez genituen egokitzat jo. Uste dut −buruz ari naiz− seigarren puntuarekin zerikusia zuela, eta baita lehenengoarekin ere, oker ez banago. Eta jakina, hori kentzea, bi puntu horiek kentzea proposatu behar genizun, gehi gure zuzenketa. Orduan, nik ulertzen dut erdibideko proposamen bat bidaltzen badiguzu, non proposamen gehiena gure zuzenketa izango baita, eta hain zuzen proposatzen dizkigun gauzak, gure zuzenketak esaten zituenak ez bezalakoak, ez baditugu ontzat ematen, bada ez dut egokia ikusten zuri atxikimendua proposatzea ere. Baina horrek ez gaitu harro bihurtzen, harroputzei eta harroputz ez direnei buruz luze hitz egin genezakeelako, Gil jauna. Zeren, gero, "betiko kontuak besterik ez ditugu entzuten, beti gauza berari buruz hitz egiten duzue, egiten ari denaz beti aditz berberak −indartzea, bultzatzea− erabiltzen baitituzue". Bada, egia esan, nik ez dakit beti egiten dena indartu, bultzatu eta abar ote den. Baina, aizu, bada abian jarrita dagoen bide bat, eta utz iezaguzu fedea izan dezagun hartu dugun bidean eta hartzea komeni dela deritzogun bidean. Eta, beraz, indartzeaz ari gara; funtsean, "jarraitzea, jarraitzea eta jarraitzea" eta gauza horiek ez egiteko baita, baizik eta indartu, bultzatu, tematu, areagotu eta abar. Baina, jakina, hori ere jarrera politikoa da; izan ere, betiko kontuez ari bagara, euskararen inposaketarena falta izan zaizu ia-ia; baina horretaz beste egun batean hitz egingo dugu. Eta Bilduri. Nik neuk ez dut Espainiari buruz hitz egin; Espainiari buruz Rico jaunak hitz egin du. Bakoitzak bere papera dauka, eta nik errespetatzen dut. Nik lege organikoari egin diodan aipamenetako bat izan da, hain zuzen ere, Lanbide Heziketa dualaren inguruan eta hor zer ezberdintasun markatzen dituen: alde batetik, intentsiboa; bestetik, orokorra. Eta gu intentsiboaren alde, eta horiek beren ordainsaria izatearen alde gaude. Ze, askotan, Estatutik etortzen zaizkigun arauak, batzuetan −edo puntu batzuk, behintzat−, ez zaizkigu gustatzen, baina onartu egin behar izaten dira, eta bere osotasunean onartu behar izaten dira. Baina ni aspaldi honetan ikusten ari naiz hemen arlo ezberdinetan dagoen joko bat, eta da Madrilen botoa merke-merke saldu eta gero hona exijentziekin etorri. Eta han onartzen bada, hemen ere, nahiz eta gogo txarrez, nahiz eta gogo txarrez, onartu egin beharko litzateke. Eta nik ez dut esan lege-iruzurrik eman ezin daitekeenik, baina beste hainbat arlotan iruzurrekin aritu izan garenez, ez genuke honetan ere iruzurraren argudioa orokortu behar. Zuk esan duzu gure zuzenketak ez zuela eztabaidatzen genuena islatzen; nahi baduzue, zuena irakurriko dizuet: "Legebiltzarrak Jaurlaritzari eskatzen dio azter ditzala berriz hezkuntza-zentroek ikasketaprozesuan dauden ikasleen praktikaldiak aurrera eramateko egin dituzten hitzarmenak, praktikaldiek formakuntza-prozesuarekin zuzeneko lotura dutela ofizioz ikuskatuz, lege-iruzurra ekiditeko. Bigarrena, Legebiltzarrak Jaurlaritzari eskatzen dio berrikus ditzala hezkuntza-prozesuko derrigorrezko zein borondatezko kanpo-praktikaldiak, eta azter dezala ikasleek praktikaldi horietan egiten duten lanagatik ordainsari bat jasotzeko eskubidea; horretarako, egin ditzala hitzarmenak eta sor ditzala laguntza berezituak, prekaritatea sustatzen duten praktikaldiekin amaitzeko asmoz". Iruditzen bazaizu horrek ondo enfokatzen duela eta ondo zentratzen duela gaia, eta zentratzen duela gaur hona ekarri gaituen ekimena, bada, zer nahi duzu esatea, gurea askoz ere konpletoagoa iruditzen zait. Eta gauza bat, −gainera ez naiz sartuko gerra honetan zein den egokiagoa−, baina sarritan erabiltzen ditugun hitzak eta aditzak kritikatzen zaizkigunez, nik hemen ikusten dudana da asko berrikusi eta asko berraztertu. Eta horrek, beharbada −eta pentsatu beharko zenukete−, adierazten duena da alternatiba handirik ere ez dagoela egiten denari. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23981 |
12 | 125 | 22.12.2022 | ETXEBARRIETA LEGRAND | EH Bildu | Mozioa, Oihana Etxebarrieta Legrand EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, jai-giroan gertatzen diren eraso eta bazterketa-egoerei aurre egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Eguerdi on guztioi. "Aurrera egin badugu" dokumentalean, Garbiñe Biurrun epaileak, momentu batean, jai-giroan ematen diren desparekotasun egoeren inguruan esaten du inoiz esan ziotela: "zer inporta zaizue, egun bat bada". Eta berak erantzuten du: "ez egun bat, ez ordu bat, ez segundo bat, ez dugu onartuko". Eta gaur horri buruz hitz egitera gatoz, ez egun batez, ez ordu batez, ez segundo batez ere onartzen ez dugun desparekotasunegoera baten inguruan. Festak eta jaiak herri egiten gaituzten momentuak dira, komunitatea eraikitzeko momentuak, elkarrekin, elkar ikusteko, elkar besarkatzeko, elkarrekin ondo pasatzeko. Baina, bereziki, herri-izaera hori ospatzeko momentuak izaten dira. Komunitatesarea indartzeko momentua. Eta hor nor dagoen eta nor ez dagoen, horrek lehen mailako eta bigarren mailako herritarren egoerak sortzen ditu. Pasa den astean hitz egiten genuen subjektu politikoez, nork osatzen duen herritartasun hori eta nork ez. Eta botere sinbolikoa da hor eraikitzen den hori. Zer roletan permititzen ditugun emakumeak. Baina, baita ere, zer pribilegio jartzen ditugun zalantzan. Eta pribilegio horiek, zalantzan jartzen diren pribilegio maskulino horiek, zalantzan jartzen diren momentuan, batzuetan oldarraldi handiak etortzen dira kontra. Eta guk legez besteko honetan bildu dugunean eta gainera oso erraz erdibidetzeko aukera izan dugun horretan, bi alde nagusi landu nahi izan ditugu festetan ematen diren egoera hauen inguruan. Festagiroan ematen diren eraso sexista horiez hitz egiten dugu argi eta garbi, alde batetik. Eta beste alde bat badakar ere, zeinetan emakumeen parte-hartzea oztopatzen duten festetaz hitz egiten dugun. Biak ala biak jaso ditugulako Berdintasun Legean, biak ala biak badirelako parte-hartzeari buruz eta, bereziki, emakumeok festen testuinguruan parte-hartze parekide eta osasuntsu bat izateari buruz lan egiten duten edo kasu honetan oztopo diren, eraso diren, bi lan-lerro. Eta hor, alde batetik, identifikazio-lan batez hitz egin dugu, hori egitearen beharraz. Eredu onak eta metodologia interesgarriak bildu zituen lana balorean jarri, eta hortik ateratzen diren proposamenak martxan jartzeko momentua dela esaten dugu. Bai protokoloetan beraietan, eta, baita ere, parte-hartze prozesuetan ere. Baditugu eta, gainera, mozio honen aurretik egindako interpelazioan mahai gainean kokatu genituen bi lan horiek. Emakundek berak sustatu zuen jaietan modu parekidean parte hartzeko prozesuen inguruko lanketa zen bata, eta bestea jaien testuinguruan erasoei aurre egiteko protokoloa zen. Bi material oso interesgarri dira, bi material oso baliagarri, praktikan jarri behar direnak. Eta, horretarako, bi horietan argi eta garbi uzten da haiek modu egokian aurrera ateratzeko ezinbestekoa dela instituzioen, feministen eta jai-giroko aktoreen arteko elkarlana. Elkarlanean egin beharreko zerbait dela, ezinbestekoa dela hori aurrera atera ahal izateko, bakoitzak bere aldetik eragin txikiagoa duelako. Eta, bereziki, jai parekideen inguruko lanketa egin denean, triangulazio horrek oso emaitza positiboak atera dituela ikusi ahal izan dugu. Eta, hori martxan jartzeko, lortu dugun erdibidekoan formakuntzaz hitz egiten dugu, horien erabilerarako formakuntzaz, eta metodologia parte-hartzaileak eta metodologia horiei bide emateko lanketaz hitz egiten dugu. Hau guztia aurrera atera ahal izateko, esaten dugu eta argi utzi nahi dugu marko amankomun bat badugula dagoeneko, ez dugula ezer berria sortu behar. Guk, momentu honetan, legea daukagu. Baina, horretaz gain, baita ere, herriek badituzte haien berdintasun-planak. Bi marko horiek, bi espazio horiek dira txapela kokatzen dutenak, eta orain ekintza da falta zaiguna. Eta gainera bi horietan oso argi esaten dugu berdintasun-eza modu ezberdinean irudikatzen dela, eta oso garrantzitsua dela festa-giroa ere gune horietan kokatzea. Eta nik gaur eskerrak eman nahi dizkizuet, Leixuri, Gloria eta Isa. Zeren eta, pasa den astean esaten genuen bezala, argi dago nor dagoen prest egunerokoan lan egiteko, nor dagoen hor. Zaratatik haratago eta ezberdintasunetatik haratago, argi daukagulako momentu batzuetan ezinbestekoa dela akordio batzuk lortzea, ezinbestekoa dela marko amankomun batzuk sortzea baliagarriak izan daitezen eta heldulekuak izan daitezen aldaketak suertatzeko. Eta guk honetan argi daukagu ezinbestekoa den etxeko lan bat dugula herri bezala, eta herri bezala erantzun behar diogula honi. Egoera txarrak errealitate direlako oraindik gurean. Eta horren analisiaz aurrera egiteko, guk behatoki baten sorrera proposatzen genuen, behatoki espezifiko batena. Erabaki duguna da −eta erdibidekoan horrela kokatu dugu− indarkeria matxistei erantzuteko eta horiek analizatzeko behatoki espezifiko bat sortuko dela, eta bertan jaien analisi konkretuak egitea da egiten dugun eskaera. Badakigu hau aplikagarria izan daitekeela eta hala egin izan dela herri konkretu batzuetan, eta eredu hori oso positiboa izan da. Beraz, hemendik ere herrietan egin daitezkeen dinamika horiek mahaigaineratu nahi ditugu. Eta gure legez bestekoa hasten den moduan amaitzen joan nahiko nuke; hau da, eskerrak emanez. Eskerrak kaxarranka lehen aldiz dantzatu zuen emakumeari, edo herri berean potin batean sartu ziren lehen emakume horiei. Eskerrak Andoaingo edo Tolosako edo Iurretako ezpata-dantzarirei, Andoaingo eskopetariei. Edo eskerrak ere zubi gaineko dantza dantzatu zuten lehen emakumeei. Duela gutxi, Marijesiak izan dira, eta horiek solista bezala abestu zituzten lehen emakume horiei ere eskerrak eman behar dizkiegu. Edo Hondarribiko soto ilun batean gaua pasatu zuten gizon-emakumeei. Ataungo festetan, genero-ikuspegiaz gain, ikuspegi antirrazista bat ere txertatu behar zela ikusi zuten herritarrei, eta prozesu eraldatzaile eta benetan interesgarri bat martxan jarri zutenei. Edo Marijaia edo Leokadi herri baten ordezkari eta jaietako ikur izan zitezkeela sinestu eta identifikatu zuten horiei. "Bidasoa fundamentalista inoiz ez", abesten zuten emakume eta gizon irundarrei. Eta inoiz, behin baino gehiagotan, paparrean pegatu dugun pegatina horren sortzaileei, esaten duenak: "maite ditut emakumeak, etxean, kalean, lanean, ohean, jaietan eta alardean ere bai". Eta, Gabon giroan gaudenez, pegatina hori oroitaraziz, esan nahi dugu Gabon giroak ere festagiro garrantzitsuak direla, maite ditugula eta nahi ditugula emakumeak etxean, baina baita ere kalean, lanean eta ohean, eta jaietan parte hartzen. Zeren eta hemen ere, norberarengandik hasita, norberaren familiatik eta egunerokotasunetik hasita, asko dago pentsatzeko eta asko dago aldatzeko. Eta Gabon hauetan, jaien atzean, otordu eder horiek prestatzen ari denaren inguruan pentsatu beharko genuke: nor den sukaldean dagoena, nor den harrikoa egiten duena, nor den mahai eder horiek mahaigaineratzen dizkiguna. Eta gaurkoan nik, Mari Domingiri baino, hemen gauden guztioi eskaera bat eginez amaitu nahiko nuke. Zeren eta lortu dugun erdibidekoa oso garrantzitsua da, baina bereziki garrantzitsu bilakatuko da herrietara jaisten baldin badugu. Eta erdibideko hau sinatu dugun talde guztiok gara, hain zuzen, herri honetan udalgintzan gauden horiek. Eta, beraz, gutariko bakoitzari etxeko lan bat eta eskaera bat egin nahiko nieke. Baina guztioi. Gure alderdiak garelako, gu garelako hau praktikara eramateko eta aplikagarri egiteko giltza. Ez dezagun utzi ustezko konpetentziaarazo batean balego bezala. Hemen gara, gu gara, eta badaukagu zeregina. Beraz, gaurkoan oso erdibideko interesgarria lortu dugu. Oso etxeko lan politak, ilusionagarriak, jartzen dizkigunak mahai gainean. Eta, gero, errealitatean herrietara eramateko, Mari Domingiri gutuna baino, zuei guztiei, guri guztioi, jartzen dizuet mahai gainean. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23982 |
12 | 125 | 22.12.2022 | GONZÁLEZ RODRÍGUEZ | EP-IU | Mozioa, Oihana Etxebarrieta Legrand EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, jai-giroan gertatzen diren eraso eta bazterketa-egoerei aurre egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Eguerdi on guztioi. Euskal Herria Bilduren ekimenez eztabaidatu behar dugu gaur. Joan den astean gure taldearen ekimenez eztabaidatu genuen indarkeria mota desberdinei buruz. Gure ekimenetako akordioen edukia zehatz-mehatz irakurtzen badugu, uste dut astero urrats zehatzak eta zuzenak egiten ari garela martxoan, Berdintasunerako Legea onetsi genuenean, hasi genuen bidean. Eta gaur, joan den astean bezala, martxoan bezala, indarkeria matxistarik gabeko bizitzen alde entzutetik, argudiatzetik eta adostetik lan egitea erabakitzen dutenekin kokatzen da gure taldea. Festa edo jai-giroaren kontzeptuaz galdetzen dioten edonori, uste dut berehala etorriko zaiola burura dibertimenduzko eta gozamenezko ingurune bat. Neure artean, bizikidetzarako, kohesio sozialerako eta kulturaren ospakizunerako gune gisa ulertzen ditut jaiak. Sozializazio- eta inklusio-giroak dira, berdintasunez beste pertsona batzuekin partekatu ahal izateko. Hala uste dut nik, edo hala izatea gustatuko litzaidake. Baina egia da irudi hori, askotan, ez datorrela bat errealitatean benetan gertatzen denarekin. Eta zer gertatzen da? Badakigu, ezta? Erasoak, ukituak, lerde-jarioak, espazio pertsonalaren inbasioa… Eta bai, baita diskriminazioa ere, emakume izate hutsagatik. Eta bereziki larria da hori zenbait erakundek babesten dutenean. Hala eta guztiz ere, egitatea da espazio horiek, kasu asko eta askotan, desberdintasun handiek eta diskriminazio handiek blaituta egoten direla. Guztion gozamenerako izan beharko luketen lekuak, azkenean gizartearen zati handi batentzat aurkakoak, segurtasunik gabekoak, baztertzaileak eta are bortitzak bihurtzen dira. Egia esan, hainbat arrazoi direla eta, gure herrietako eta hirietako jaiek, askotan, balio izan dute emakumeen eta gizonen arteko estereotipoak eta desberdintasunak iraunarazteko, eta gehiegitan jartzen dira tradizioaren esanera eta haren mesedetan. Hala ere, nik uste dut, aspalditxotik, gure gizartea eraldaketa-prozesu batean murgilduta dagoela, eta prozesu hori jai-eremuetara eta kulturaesparruetara ere iritsi dela, baita gizarteko beste esparru batzuetara ere. Izan ere, jaiak birkontzeptualizatzeko eta ohitura horiei astindu bizia emateko premia larria dago, berdintasunez ulertu ahal ditzagun haiek eta, horrekin bateraezinak balira, baztertu ere egin ditzagun. Gozatzeko, partekatzeko, bizipoza, alaitasuna ospatzeko, geure herrikideekin ospatzeko dira jaiak. Eta izugarria da batzuetan guztiz kontrako zerbait bihurtzen direla. Hori behingoz aldatzeko, borrokan jarraitzen dugu guk. Etxebarrieta andreak zioen, eta guztioi datozkigu burura Euskadin tradizioaren eta berdintasunaren arteko talka irudikatzen duten adibide ugari. Hor daude alardeak, baina dantzak ere aipatu nahi ditut nik gaur. Irungo eta Hondarribiko alardeek, urtez urte, erakusten digute banaketa handia dagoela bi udalerrietan emakumeek jaietan askatasunez parte hartzeko duten eskubideari dagokionez. Eta are larriagoa da hori bateko zein besteko alkateek ontzat ematen eta babesten baitituzte gizonenak baino ez diren alarde horiek, emakumeei kondizio berdinetan parte hartzen uzten ez dietenak, bizkarra eman eta alarde mistoari eta jaiak berdintasunean aldarrikatzen dituztenei behar bezalako errekonozimendua ematen ez dieten bitartean. Horrek agerian uzten du gure komunitatetik ideia erreakzionarioak baztertzeko dagoen zailtasuna. Eta guri dagokigu eta gainerakoei dagokie komunitate izateko identifikatzen gaituen horri buruzko autokritika egitea. Alarde parekideak tradizionalaren gainetik duen nagusitasun etiko, politiko eta soziala ere, gaur egun gure gizartearen eskeletoaren parte diren zapalkuntza mota askoren deslegitimazioa da. Desberdintasun hori gure gizartearen parte izatea are larriagoa da hura babesten duten eta, gainera, Legebiltzar honen eta beste instantzia batzuen legezko aginduak betetzen ez dituzten alkateak dauden neurrian. Eta hori zuzentzen joateko akordio batekin gatoz gaur hona. Izan ere, gaurko akordioaren mezua argia eta garbia da, eta ez doa, oro har, tokian tokiko gobernu osoarentzat, baizik bertako alkateentzat, haiek hartu beharko baitute kontuan. Gure gizartea eraldaketa-prozesu batean murgilduta dago. Eta hori jai-giroetara ere iritsi behar da. Jaiak birpentsatu behar dira tradizioak eraldatzeko, berdintasunez ulertzeko, jaietaz gozatzeko, partekatzeko; jaiak herritarrek bizitza eta alaitasuna ospatzeko dira. Eta hori horrela ez den bitartean, borrokan jarraituko dugu. Hori guztia etortzen zaigu burura Euskadin ditugun adibideak kontuan hartzean, non tradizioaren eta berdintasunaren arteko talka ikusten den −alardeak edo dantzak−. Irungo eta Hondarribiko udalek kontuan hartu behar dute gaur hemen onartuko duguna, mezua oso argia delako. Eta ez naiz tokiko Gobernu guztiaz ari, jakina, denok dakigu zer gertatzen ari den. Bertako alkateez ari naiz; haiek dira nota hartu behar dutenak. Eraldaketa sozial orok denbora behar duela? Jakina. Egia da. Baina ez daitezela izan kargudun zehatzak gurpiletan galgak jartzen dituztenak. Eta, bestela, esan diezaiotela Jaizkibeli, 25 urteren ondoren ez baitu normalizatuta edo parekatuta ikusten Hondarribiko Alardean parte hartzea; edo Irungo emakumeei, urtez urte alarde bat antolatu behar baitute, Emakunderen laguntzarekin, jaietan parte hartu ahal izateko. Aun así, aupa Hondarribi eta Irunen berdintasunaren alde lan egiten duten emakumeak! Eta zorionak Jaizkibelen sortzaileei eta Irungo berdintasunezko alardeari; eta urtero desfilatu eta alardeetan sartzen diren neska eta mutil horiei guztiei. Eta nik kontatu nahi nizueke hurbiletik dagokidan zerbait, ezagutzen dudana, eta Durangaldeko legebiltzarkideentzat ezaguna izango dena, hango batzuk bagara hemen bertan eta. Dantzari-dantzek izan duten eraldaketaz hitz egin nahi dizuet; 100 urte daramatzate egiten dantza horiek, eta azken sei urte hauetan aldaketa eta eraldaketa ikusgarriak izan dituzte. Dantzari-dantzak Euskal Herrian erreferente garrantzitsuak dira, alde batetik, talde gehienen errepertorioan daudelako; bestetik, eskualdeko konpainia eta taldeak genero-berdintasunaren aldeko borrokan ere nabarmendu direlako azken urteotan. Lehenengo urratsa Durangon Kriskitin, Tronperri eta Txoritxo Alai dantza-taldeek egin zuten; lau gizonek eta lau andrek osatu zuten zortziko hura. Durangotik jarraituz, parekidetasuna heldu zen Berrizera, Mañarira eta Iurretako jaietara, bertako dantza-taldeetara. Tradizioa eraldatu egin da; gaur egun dantzari-dantzak talde mistoak dantzatzen du, baina horrek ez du esan nahi tradizioa hutsik aldatu denik; sasoi berrietara eta ikuspuntu berrietara egokitu da. Ideia hau testuinguru orokor batean kokatzea da asmoa, bai Euskal Herrian dantza-munduan gertatzen ari den aldaketa orokorraren baitan, baita Euskal Herriko beste tradizio batzuen testuinguruan ere. Iurretan esaten dute gaur egun ez dagoela nesken eta mutilen dantzarik; haiek esaten dute dantzariak eta dantzak daudela. Denek denak ikasten dituzte, eta plazetan protagonismo bera dute. Badaude adibide gehiago. Uste dut Etxebarrieta andreak beste batzuk ere aipatu dituela. Ekimenak aipatzen duen azterlanean ere jardunbide egokiak agertzen dira. Haren egileek, azterlan horren egileek −Margaret Bullen, Lidia Montesinos eta Begoña Pecharrománek− batzorde batean parte hartu zuten, azterlan hori aurkeztu ziguten, jaiak ulertzeko eta bizitzeko moduan aldaketa kulturala eragiten ari diren mekanismoei buruz hitz egin ziguten. Azterlan horretan bederatzi herri aztertu ziren: Gasteiz, Amurrio, Laudio, Bilbo, Berriz, Gernika, Donostia, Tolosa eta Antzuola. Zorionak guztiei, Emakunderen orain hurrengo zuzendariak, Izaskun Landaidak, esan zuen bezala, pizgarri handia izan direlako beste udalerri batzuentzat. Aldi berean, berdintasunezko jaiak defendatzen ditugunean, tradizioei eta emakumeek ospakizunetan duten zereginari hausnartu bat emateaz gain, gizarte honetako gaitz endemiko horietako bati erreparatu behar diogu, eraso matxistei, alegia. Eraso horiek jaiinguruneetan ere gertatzen dira, eta aldi batetik hona berariazko protokoloen bidez borrokatzeko ahalegina egiten da. Sanferminek indarkeria mailan suposatzen zutenaren paradigmatik abiatuta, uda honetan ziztaden gaiarekin gertatu dena gertatu arte, uste dut esan dezakegula iritsi garela puntu horretara, non gizarteak, oro har, jaietan gertatzen diren eraso matxistak gaitzesten baititu eta erakunde publikoek, beren-beregi, eraso horien aurrean zero-tolerantziako politika beretzen hasi baitira. Politika instituzional ausartaren garaia da. Eta iruditzen zait gaurko akordioarekin aurrerapauso garrantzitsua emango dugula. Eta bat gatoz eta pozik gaude akordio zabal horretara iritsi garelako. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23983 |
12 | 125 | 22.12.2022 | SÁNCHEZ MARTÍN | SV-ES | Mozioa, Oihana Etxebarrieta Legrand EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, jai-giroan gertatzen diren eraso eta bazterketa-egoerei aurre egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Eskerrik asko. Eskerrik asko, presidente andrea. Gaur, osoko bilkura honetan, jai-eremuetan gertatzen diren erasoei eta diskriminazio-egoerei buruz hitz egin behar dugu. Erkidego mailan, Eusko Jaurlaritzak gidatu ohi ditu jaien alorreko berdintasun-politikak, Legebiltzar honek egin duen legegintza-lanarekin eta Emakundek gauzatu duen lanketarekin batera. Erreferentziazko eragilea izan da Emakunde alor horretan. Kontuan izan behar da Emakundek udalei eman dizkien laguntza ekonomiko horiek izan direla udalerrietako jaietan emakumeen parte-hartzean eragin handiena izan duen ekimenetako bat, jaien eta parte-hartze prozesuen inguruan diagnostikoak egiteko, edo Begira batzordeak kexak izapidetzeko zerbitzuak eman ahal ditzan. Ezin dugu ahaztu Arartekoak urte hauetan egindako lana eta ahalegina esku hartuz udalen aurrean eta Euskal Autonomia Erkidegoko jarduketa edo politika publikoen aurrean jarritako kexen inguruan. Era berean, ezin dugu ahaztu bai forualdundiek eta bai Euskal Autonomia Erkidego osoko udalek parte hartzen duten erakunde-sarea. Era berean, garrantzitsua da Euskal Autonomia Erkidegoko udalerrietako teknikarientzat berdintasunpolitikei buruzko koordinazioaren, dinamizazioaren eta prestakuntzaren alorrean Eudelek egin duen lana goraipatzea. Horretarako sortu zen, 2005ean, Berdinsarea, berdintasunaren alde eta emakumeenganako indarkeriaren aurka tokiko gobernuek kudeatutako programak eta zerbitzuak bultzatu, indartu, koordinatu eta ebaluatzeko. Eta ezin dugu ahaztu udalek, gaur egun, beren gain hartzen dituztela jaiak antolatzeko eskumen asko eta asko; eta, beraz, beraiek direla horiek kudeatzeko ardura handiena duten erakundeak. Baina garrantzitsua da azpimarratzea mugimendu sozial eta politiko feministak aspalditik egin duen lan erabakigarria herriko jaien esparruan, aurrerapauso hori ahalbidetuz. Ez da azkenaldian egindako lana, ez. Duela bi hamarkadatik hona egindako lana da; eta bitarte horretan Euskal Autonomia Erkidegoko udalerri eta hiri ugaritan egiten diren jaiek eraldaketa-prozesu bat bizi izan dute, haren helburu erkidea delarik euskal gizartean emakumeek berdintasunean parte hartu ahal izatea; eta berebiziko garrantzia du hartarako udalerri bakoitzean berdintasunaren alorrean hobetzeko eta eraldaketak lortzeko moduari buruz egin daitekeen diagnostikoak. Eta, arauen esparruan, aitzindariak izan ginen 2005ean Gizonen eta Emakumeen arteko Berdintasunerako Legea onesten; eta aurten lege hori eguneratu egin da eta martxoaren 3an onetsi dugu lege berria. Oro har, jaietako berdintasunaren aldeko lana hedatuz eta sakonduz joan da. Bi tresna txit garrantzitsu ditugu orain eskuetan: Euskal Autonomia Erkidegoko jaietan emakumeek parte hartzeko estrategia, 2021eko martxoan Emakundek landu zuena, euskal udalerri askotan emakumeek eta gizonek festetan berdintasunez parte hartzeko egindako lana agerian utzi nahi duena, emakumeek haietan gizonekiko berdintasunean parte hartu ahal izatea bermatu ahal izateko. Estrategia horrek, gainera, bete egiten zuen Eusko Legebiltzarrean 2018an hartu zen konpromisoa; izan ere, Emakunderi dei egiten zitzaion txosten bat egin zezan jaiak egokitu dituzten EAEko herriei buruz, emakumeen partehartzea ahalbidetzeko. Eta badugu bigarren tresna garrantzitsu bat ere, hau da, jaietan emakumeen aurkako indarkeria prebenitzeko tokiko prozesuak bultzatzeko gida, 2022an landu zena, Eusko Jaurlaritzaren, Emakunderen, hiru foru-aldundien eta Eudelen partehartzearekin; eta eguneratu egin dena pasa den udako jaietan ziztadak agertu ondoren, halakoen inguruan udalerrietan jarraitu beharreko jardunbidea koordinatzeko. Eta egin ere mugimendu feministarekin ere egin da lanketa hori. Garrantzitsua da inplikatutako erakunde desberdinen arteko koordinazio-lan hori bultzatzea, aurrerapausoak ematen jarraitzeko, diagnostikoak egiteko, hartutako neurriak eta haiekin lortutako emaitzak ebaluatzeko, eta dagozkion ondorioak ateratzeko, Berdintasunerako Legeak berak aipatzen dituen tresnetan aurrera egiten jarraitu ahal dezagun. Badugu horretarako aurrekontu egokia. Beraz, bide onean goaz. Gaurkoan akordio batera iritsi gara, erdibideko zuzenketa honekin, Euzko Abertzaleak taldea, Euskal Sozialistak taldea, talde proposatzailea −EH Bildu− eta Elkarrekin Podemos-IU; eta, jakina, eskerrak ematen dizkiet guztiei, nire iritzian oso zabala den akordio batera iristeko ahalegina egin ahal izan dugulako. Guztiok azpimarratu dugu hori gure hitzaldietan. Euzko Abertzaleak taldearen hitzaldia falta da oraindik, baina ziur nago nirekin bat etorriko dela horretan. Iruditzen zait ahalegin handia egin dugula. Uste dut erdibideko zuzenketa horrek guztiok guztiz ados geunden puntuak biltzen dituela, eta aurrera egiteko balio duela; izan ere, protokolo horiek sortzeko orduan erakundeek eta mugimendu feministak egindako lana eta esker ona aintzat hartzen ditu, eta garrantzitsua da protokolo horiek islatzea eta balioestea. Halaber, Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio gida erabil dezala indarkeria matxista prebenitzeko tokiko prozesu horiek hauspotzeko, eta prestakuntza hori −oso garrantzitsua dena− eskaintzeko, gidatik ateratako gomendioak praktikan jarri ahal izateko; eta Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio prestakuntza osatu hori eman dezala emakumeek herriko jaietan parte hartzeko estrategien lanaren barruan, eta laguntza espezifikoa eman dezala ekimen horiek, beren jai edo ospakizunen esparruan berdintasunaren aurkako gertaera horiek gertatzen direla hautematen duen udalerrietan. Eusko Legebiltzarrak, halaber, Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio azpimarra dezala berdintasunaren alorreko arazoen garrantzia erakunde publiko zein pribatuen jai-ekitaldietan; eta horretarako, Emakundek gomendioak eman diezazkiela egokitzat jotzen dituen udalerriei, beti egin duen bezala eta egiten jarraituko duen moduan. Eta, azkenik, azken puntuak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio Berdintasunerako Legeak berak sortu zuen euskal behatoki horren barruan, Emakunderen barruan, Berdintasunerako Behatoki hori sor dezala, eta berdintasunezko jaiei buruzko gaiak ere azter ditzala haren barnean. Guk uste genuen ez zela beharrezkoa behatokiak bereiztea, baizik eta, jakina, gai hori guztiz aintzat hartuta zegoela Berdintasunerako Behatoki horretan bertan, eta gai honetan dibertsifikazio handiagorik gabe aurrera egiteko balioko diguten azterlan eta ondorio guztiak jaso ahal daitezkeela. Iruditzen zait pozik egon gaitezkeela adostu dugun erdibideko zuzenketarekin; eta eskerrak eman behar dizkiegu, noski, elkarrekin sinatzeko aukera eman duten talde guztiei. Besterik ez eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23984 |
12 | 125 | 22.12.2022 | ARRIZABALAGA ARRUZA | EA-NV | Mozioa, Oihana Etxebarrieta Legrand EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, jai-giroan gertatzen diren eraso eta bazterketa-egoerei aurre egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok, eguerdi on guztioi. Etxebarrieta andreak esan duen moduan, erdibideko batera heldu gara gaur, eta saiatuko naiz errepikakorra ez izaten, baina zail jarri duzue. Nabarmendu nahiko nuke pasa den asteko eztabaida tamalgarri hark gauza on bakar bat ekarri duela. Ekarpen baikorra egin nahi duten taldeen artean, batzen gaituena oinarritzat hartu eta horretan ibilbidea egiten jarraitzea. Eta batzen gaituen hori sendoa eta garrantzi handikoa dela uste dut. Martxoaren 3an Legebiltzar honetan onartu genuen Berdintasun Legearen moldaketak ibilbide horretan lagunduko digu. Herrialde honek berdintasun-politiken alde hartutako konpromiso sendoaren adierazle da, eta herrialde hau aurreratuago, justuago eta parekideago bezala kokatzen du. Indarkeria matxista desagertaraztea tamaina handiko erronka da. Urteak daramatzagu −batzuok, ez denok− berdintasun gehiagok indarkeria gutxiago dakarrelaren mezua zabaltzen, gure gizartea zipriztintzen. Euskal zirimiria fina da, baina etengabekoa, eta, azkenean, denok blaitzen gaituena. Indarkeria fisikoaz hitz egin da urte askotan zehar. Gero psikologikoaz hitz egiten hasi ginen, soldata-arrakalaz, sexu-jazarpenaz, baina badira beste indarkeria mota asko, eta hauek oso ezberdinak dira, eta denek dute oinarri berbera: berdintasunik eza. Eta gure lege-moldaketak horiek guztiak jaso egiten ditu. Eta horietako adibide asko gure herrietako jai eta ohituretan eman izan dira, eta ematen jarraitzen dira. Gizarte-ekintza petoak dira jaiak, eta kulturasistemen adierazpen argi bat. Jaietan islatzen, biltzen eta gurutzatzen dira gizarte, herri edo komunitate jakin baten ezaugarri guztiak, baita askotariko gizarteikuspegiak eta -proiektuak ere. Kultura-ekitaldiak funtsezko beste gune bat dira gizartearentzat, eta askotariko uneak eta lekuak dira, non espektro zabal baten jokabideak adierazten diren. Eta berauetan, ere, emakumeak dira indarkeria matxistaren biktima nagusiak, bai pertsonen arteko mailan, baina baita ere maila sinbolikoetan. Uda honetan fenomeno berria ezagutu dugu: emakumeei zuzendutako xiringadak, adibidez. Horiek emakumeen askatasuna mugatzea dute helburu, eta haien aurrean zuhurtziaz jokatu beharra dago, prebentzioa landuz eta erantzun argi eta koordinatu baten bitartez denon artean emakumeek eta gizonek askatasunez gozatzeko guneak sortuz. Jai-giroan eta kulturaren esparruan hartu beharreko neurriak ez dira berriak. Gure Berdintasun Lege aitzindariak jada 2005. urtean honen inguruko artikulu espezifikoak jasotzen zituen. Eta legearen moldaketak pauso bat gehiago ematen du. Berriz diot, indarkeria mota guztien ikuspegitik, hauek anitzak baitira eta kultura- eta jai-espazio hauetan ematen direnak ere indarkeria matxista dira. Legeaz aparte bestelako ekimenak ere martxan jarri izan dira Legebiltzar honetatik abiatuta. Horien artean azpimarratuko nuke −denok esan duzuen moduan− Emakunderi eskatutako lan hori. Lan horren bitartez aldaketa-prozesuak aztertuko dira gakoak eta estrategiak identifikatuz, eraldaketa-prozesu bati heldu ahal izateko, parte-hartzea, elkarrizketa, adostasunaren bilaketa eta gizartea eta kultura eraldatzeko prozesuak ezinbestekoak direlako. Eta, honetan, Gobernuaren eta gure lanaz ez ezik, beste eragile eta erakunde batzuen laguntza eta konplizitatea beharko dugu. Alde batetik, udalerriak; udalerriak ezinbestekoak dira emakumeen partehartzea bermatzen ez duten jai eta ospakizunetan parte-hartzea sustatzeko dinamika aproposak egin ditzaten, herritarrei elkarrizketarako eta hausnarketarako espazioak eskainiz eta aldaketaprozesuak bultzatuz. Hala zioen Artolazabal sailburuak planteatu zitzaion interpelazioan egin zuen hitzaldian: jai-giro horretan, askatasunaren adierazpen nagusi modura, emakumeen erabateko partaidetzarako gizarteeraldaketak askotan estrategia eta ekintza ugari egin behar izatea esan nahi du. Zorionez, egon, jardunbide egokien adibideak badaude, eta sailburuak berak aipatu zituen haietako batzuk −Etxebarrieta andreak eta González andreak ere hala egin dute gaur−; eta beste prozesu batzuk, aldiz, denboran luzatu egiten dira gatazka gogorrak sortuz, eta denbora gehiago behar dute eraldaketa horiek gerta daitezen. Baina, nire ustez, horren guztiaren alde positiboena da aurrerapen horiek gauzatzen ari direla. Niri ez litzaidake gustatuko eztabaida hau udalerri batzuen aurkako gaitzespen bihurtzea, guztiok baitakigu zein kasuri buruz ari garen, eta gainera, sailburuak berak ere aipatu zituen bere hitzaldian. Hemen garrantzitsuena da mekanismoak ezartzea eraldaketa horiek gerta daitezen; eta aldaketa horiek sustatzea, udalerriei ere erantzukizuna eskatuz, ez baitira gure anai-arreba txikiak eta ez baititugu haien jagole izan behar. Guk, legegileak garenez, ezartzen dugu bide-orria; eta, halaber, ordezkari politiko garen heinean, geure udalerrietan eragin behar dugu. Baina jaso beharreko mezua, zein da? Eta nik hau azpimarratuko nahiko nuke. Beharrezkoa dela berdintasunaren aldeko konpromiso sendoa hartzea udalerri ezberdinen eremu guztietan eta, bereziki, jaietan. Guneak sortu behar ditugu jai-ereduari buruzko azterketarako, hausnarketarako eta jarduera kolektiborako. Helburua argia da: jai-eredu partehartzaileago eta parekideago baten alde lan egiteko konpromisoak lortzea; denok askatasunez eta beldurrik gabe gozatzeko aukera izan dezagun, generoikuspegia oinarri delarik. Hori ezinbestekoa da. Eta, gainera, udalerriek badute nondik ikasi, non galdetu, non dudak argitu, non laguntza hori eskatu. Gobernuak beraien esku jar ditzakeen eta jartzen dituen hainbat tresna ditu: Emakundek argitaratutako gida horiek, adibidez −hemen aipatu direnak−. Gure erdibidekoan batzuk aipatzen ditugu, baina badituzte bestelako laguntza baliabideak, udalerri guztiek dituzte aholkularitza eta kontrastea egiteko ateak irekita. Ezin dugu aipatu gabe utzi, adibidez, Berdinsarea; haren helburua da berdintasunaren alde eta emakumeenganako indarkeriaren aurka udalek kudeatutako programak eta zerbitzuak bultzatzea eta indartzea, eta koordinatzea eta ebaluatzea. Gaur bertan argitaratu da euskal hedabide batean Berdintasun Sailak herritarren eskura jarriko dituela Arrasateko Santamasetan gerta daitezkeen indarkeria matxistei aurre egiteko baliabideak, indarkeria sexistarik gabeko gune bat antolatuz, indarkeria sexistan eta autodefentsa feministan adituak diren emakumeak bertan direla. Eta udalerriek beren diagnostikoak egin behar dituzte jaien ingurunea berdintasunean nola hobetu jakiteko, eta eraldaketagune horiek ezartzeko. Eta, horretarako, Emakunderen eta Gobernu osoaren laguntza eta babesa izango dute. Horrek ez du esan nahi Jaurlaritzak lan pasiboa egin behar duenik. Ezinbestekoa da koordinazioa; behar-beharrezkoa da eraldaketa horretan inplikatutako eragile guztien arteko lankidetza. Eta horrek aukera eman behar digu ideiak eta prozesu horiek partekatzeko, eztabaidatzeko, zeharkako hausnarketa egiteko jai-ereduari buruz eta eredu horretan nola esku hartu ebazteko. Halaber, udalerrien eta aldundien eta erakunde autonomikoen arteko koordinazioa sustatu egin behar da. Horretan ari dira Eudel, Berdinsarea, Eusko Jaurlaritza, Emakunde, Arartekoa… Alor horretan koordinatu egin behar dugu, emakumeek jaietan duten parte-hartzearen jarraipen-prozesuen diagnostikoak finantzatzeko edo finantzabideak errazteko. Eta beste eragile batzuen laguntzaz eta konplizitateaz ari garela, nik ere aitortza eta errekonozimendua egin nahiko nioke mugimendu feministari, baduelako zer esan eta zer egin. Gaurko erdibidekoan aitortza eta eskertza adierazten diogu berdintasunean oinarritutako festak ospatzeko egindako lanagatik, bai eta protokoloen sorreragatik eta festa ezparekideen identifikazio eta haien kontrako lanketagatik ere. Lanketa hori isilpean geratu da askotan. Eta haren begiradaren bidez ulertu ahal izan dugu bere egoera, eta aitortu ahal izan ditugu emakumeen eta gizonen arteko desberdintasuna gaindituko duen garapena lortzeko egindako ahaleginak eta lorpenak. Beharrezkoa da sarean lan egitea, modu koordinatuan, helburuak partekatuz. Eta hala egiten dugu. Egin liteke. Erronka berriak eta zaharrak ditugu aurrean, baina baditugu esperientzia, diagnostikoa, genero-ikuspegia, prebentzioa, protokoloak eta arreta ere. Baina hori guztia modu koordinatuan. Batera egin behar dugu, denon artean. Akatsetatik ikas dezagun beti hobetze bidean. Eta, bukatzeko, gaurko erdibidekoa posible egin dutenei eskertza, baita ere; Etxebarrieta, Sánchez eta González andreei. Eskuzabaltasuna adierazi duzue. Erantzukizun-ariketa bat izan dela uste dut, batzen gaituena. Goazen hori indartzera, goazen hori hobetzera. Pena izango litzateke aldentzen gaituena erdian jarriz ezer ez egitea. Beraz, bihotzez, eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23985 |
12 | 125 | 22.12.2022 | MARTÍNEZ GRISALEÑA | Mixto-Vox | Mozioa, Oihana Etxebarrieta Legrand EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, jai-giroan gertatzen diren eraso eta bazterketa-egoerei aurre egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on, berriro, guztioi. Berriro ere genero-ideologiarekin zerikusia duen gai bat eztabaidatu behar dugu Legebiltzar honetan. Badirudi lehiaketa bat dagoela, batez ere ezkerreko talde guztien artean, ikusteko zeinek haizatzen duen gogotsuen feminismoaren bandera, haren bertsiorik erradikalenean gainera. Benetako genero-lehiaketa baten aurrean gaude, osoko bilkura joan eta osoko bilkura etorri errepikatzen dena. Proposamena egin duen taldeak gaur ekarriko digun proposamen zehatzari dagokionez, bi gai bereizi behar dira. Alde batetik, jai-guneetan emakumearen aurkako indarkeriari aurre egitea aipatzen da. Gure talde politikokook, indarkeria mota ororen aurkako borrokan konprometituta gaude, bizitzako alor guztiguztietan gainera. Horregatik, Voxekook nahiago dugu jai-guneetan indarkeriari aurre egiteko formula, eta kito. Askoz demokratikoagoa eta zuzenagoa da, ez al duzue uste, legebiltzarkideok? Eta, jakina, horrek berezkoa du emakumeen aurkako edozein erasori aurre egiten saiatzea, baita jai-eremuetan ere. Gure herri eta hirietako jaiek erasorik gabeko guneak izan behar dute, eta jolaserako eta dibertimendurako guneak izan behar dute. Eta emakumeen aurkako erasoei aurre egiteko, neurri integralak hartu behar dira; eta gure zuzenbideestatuak dituen baliabide guztiak eskatzen ditu horrek −ezinbestekoa den moduan−. Baina inork −eta inork diot, gizona nahiz emakumea izan− ez du egoera deserosorik jasan behar bere sexuagatik edo sexu-orientazioagatik bizitzako edozein esparrutan. Horrek barne hartzen ditu jai-eremuak eta -espazioak ere. Eta konponbideak, jakina, beharrezkoak ditu neurri integralak. Besteak beste, balioetan heztea. Errespetua bezalako balioak, gaur egungo gizartean nabarmen debaluatu dena. Lagunarteko esamoldea erabiliz, "errespeturik ez badago, ez dago ezer" esan dezakegu. Balioetan oinarritutako hezkuntzak bizikidetza tolerantea eta errespetuzkoa bermatu behar du, bai orainerako, bai etorkizunerako. Mozioak planteatzen duen bigarren gaia "berdintasunezko jaiak" deituari buruzkoa da. Benetan, eta orokorrean, uste dut gaur egun parte-hartze normalizatua dagoela gure herrietako jaietan, oso kasu zehatzak izan ezik. Voxekoon ustez, gainera, erakundeek, elkarteek edo kuadrillek, betorik erabili gabe, autokudeatzeko gaitasuna eduki behar dute, egokien deritzoten moduan, eta autonomia nahikoa eduki behar dute beren kideen parte-hartzean; eta, bai horixe, berdintasuna sustatu behar dute. Beraz, ez dugu zuen argudioa erosiko, irudi desitxuratu eta deformatu bat helaraztea baita horren asmoa, emakumeok diskriminazio orokorra jasaten dugula eta ezin dugula gure jai-guneez normaltasunez gozatu dirudien egitate bat aurkezten baitu. Hala ere, benetan atentzioa ematen diguna da, eta oso biziro gainera, Bildu hartaz kezkatuta egotea eta gure udalerrietako jaietan diskriminazioak saihestu nahi izatea. Bildu, berriz ere, bere inkoherentzia moralarekin. Bilduk oso ondo ezagutzen du −zuzenzuzenean ezagutzen duelako gainera− gure jai herrikoietan diskriminazioa badagoela, noski, baina arrazoi ideologikoengatik. Jai-esparru batzuk barruti pribatuak dira erradikalentzat; eta, gainera, erradikaltasun hori erabiltzen dute beren ideien aurkako ideia politikoak ordezkatzen dituztenen aurka. Ertzainek, politikariek eta haien senideek, historikoki, irainak, mehatxuak eta erasoak jasan dituzte ingurune erradikalaren aldetik. Duela gutxi esan nuen, gainera, osoko bilkura honetan. Askok gogoratzen dugu, adibidez, Ander Susaeta ertzainak Bilboko jaietan jasan zuen eraso bortitza, polizia-lana egiten aritzeagatik soil-soilik. Bide batez, ez dakit gogoratzen duzuen, baina Bilduk ez zuen Legebiltzarrean eraso basati hura gaitzetsi. Gogoratzen al duzue? Edo ETAren ingurukoek Bilboko Udaletxean banderak igotzen ziren egunean eragiten zituzten borrokaldi basatiak. Edo joan den udan Iruñeko sanferminetako ospakizunetan udal-segizioak, emakumeak ere tartean zirela, jasan zituen erasoak. Edo ertzain gazte horrena −emakumea zena, gainera− Mutrikun, jaietako ekitaldietara eta txosnetara sartzea debekatu ziotena polizia izateagatik. Emakumea zen. Hura ere ez zuten kondenatu. Eta indarkeria mota horietan guztietan, Bilduk ez du bereizketarik egiten erasoa jasaten duen pertsonaren sexuaren inguruan. ETAzaleen indarkeriak ez du bereizten biktima gizonezkoa edo emakumezkoa den. Bereizketarik ez egiteaz gain, bost axola zaie. Gure herri eta hirietako jai-gune asko inbaditzen eta betetzen dituen eszenografia terrorismozale guztiaz ere hitz egin dezakegu: ETAren aldeko pankartak, argazkiak eta pintadak urtez urte errepikatzen den indarkeria mota bat dira, Bilduk gaitzesteari, eta are gutxiago desagerrarazteari, uko egiten diona. Bilduk filtrazio ideologiko eta interesatua egin du indarkeria- eta diskriminazio-gertakariak nork jasan ditzakeen argitzeko. Indarkeriaren eta diskriminazioaren helburua eskuineko alderdi bat ordezkatzen duen emakume bat beldurtzea eta zokoratzea bada, intolerantziaren aurkako borrokarako ariketa demokratikotzat jotzen dute. Ikusten dugu, beraz, zinismo eta hipokrisia politikoa dagoela Bilduren partetik, eta beste behin ere arrabota ideologikoa aplikatzen duela diskriminazioei edo indarkeriei buruz hitz egiten dugunean. Legebiltzar hau, gainera, Bilduk salatu nahi duen diskriminazio, desberdintasun edo indarkeria horren adibide bikaina da. Ezin du salatzailea izan emakumeen eta gizonen aurkako indarkeria eta diskriminazioa, arrazoi politiko eta ideologikoengatik, babesten, sustatzen eta erabiltzen duenak; eta ezin du salatzaile izan gure herriko jaietan indarkeria erradikalaren sortzaile nagusienekin ituntzen duenak eta konpai denak, eta horiekin erdibideko zuzenketa bat egiten duenak. Beraz, emakumeon erabilpen sistematikoa dugu aurrez aurre; eta bihurtu gaituzte tresna politikoa, askotan, beren genero-ideologiarekin bat egiten ez dutenen aurka jaurtitzeko arma gisa erabiltzen dena. Voxen aukera-berdintasunean sinesten dugu, emakumeenganako indarkeria mota guztiak desagerrarazteko premian sinesten dugu. Betoak errefusatzen ditugu; baina gure inguruan ideologia bateko edo besteko gizon, zahar, haur eta emakumeen aurka gertatzen diren gainerako indarkeriak ere arbuiatzen eta gaitzesten ditugu; eta horiexek dira zuek egin behar dituzuen etxeko lanak: indarkeria mota guztiak gaitzestea. Izan ere, familia barruko indarkeria, gure kaleetako indarkeria orokortua, bertsio guztietan, hori ere bada indarkeria, eta horixe da gaur egun gure gizartean dugun gaitza, zuek egunez egun isilpean gordetzen ari zaretena. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23986 |
12 | 125 | 22.12.2022 | GARRIDO KNÖRR | PV-ETP | Mozioa, Oihana Etxebarrieta Legrand EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, jai-giroan gertatzen diren eraso eta bazterketa-egoerei aurre egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Lehendakaria, sailburuak. Jai-giroetan desberdintasunak egoten dira, egia da; era askotako desberdintasunak, esan dezakegu. Eta, gaur, EH Bilduk aurkeztutako proposamenean eraso sexistei buruzko desberdintasunei buruz hitz egiten ari gara. Jai-giroan gertatzen diren eraso eta bazterketa-egoerei aurre egiteari buruzko proposamen zehatz bat aurkeztu du. Azkenean, akordio zabal bat lortu da, guk baiezkoa emango diogu. Azken finean, ulertzen dugulako gai zehatz honi buruz hitz egiten ari garela. Esan dut erdibideko zuzenketaren alde bozkatuko dugula, jatorrizko ekimenaren ondorioz hura sinatu duten taldeek aurkeztu dutenaren alde; baina esan behar dugu −ekimena beren-beregi izenpetu behar dugulako− gure jai-esparruetan eta gure jaietan ere, zoritxarrez, diskriminazio mota asko daudela. Erreferentziaren bat egin da hemen. Ez dut uste alde batera utz dezakegun errealitatea denik; eta, ildo horretan, komenigarria litzateke koherentzia politikoko ariketa bat egitea. Eta diskriminazioaz ari gara, ez bakarrik emakumeei bakarrik eragingo lieketen diskriminazioez; pertsona asko daude, emakumeak eta gizonak, sarrera debekatuta duten ideologia jakin batzuetakoak, edo hobe dutenak jai-esparru horietara ez joatea. Eta are gehiago ordezkaritza dugun batzuk; Legebiltzar honetan ordezkaritza duten pertsona batzuk, gizonak edo emakumeak izan, uste dut ez genukeela oso giro atseginik aurkituko erradikalismoak hartuta dauden Euskadiko udalerri jakin batzuetan. Baina, diodan bezala, ez da ekimen honen helburua eta, beraz, guk aldeko botoa emango dugu. Gure ustez, diskriminazioak gertatu, gertatzen dira, bai, jai-giro batzuetan, gure Autonomia Erkidego osoko udalerrietako jai batzuetan. Uda honetan, ziztada ospetsuen gertaera tamalgarri eta gaitzesgarria ikusi dugu; eta zalantzarik gabe, beldurtzeko modu bat ere izan da, tenkatzeko modu bat, emakumeekiko diskriminazio modu oso argi bat, eremu instituzional guztietan kondenatu duguna, ezin zitekeen bestela izan. Ñabardura batzuk gehituko nituzke paragrafo batzuei buruz, erdibidean adostu diren gai batzuei buruz, baina iruditzen zait, akordio horretan partekatutako helburua generoagatik egon daitezkeen eraso eta diskriminazioei aurre egitea denez, esan bezala, gure aldeko botoa emango dugula. Besterik gabe, eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23987 |
12 | 125 | 22.12.2022 | GONZÁLEZ RODRÍGUEZ | EP-IU | Mozioa, Oihana Etxebarrieta Legrand EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, jai-giroan gertatzen diren eraso eta bazterketa-egoerei aurre egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko. Erantzuneko minutu hauek aprobetxatu nahi nituzke hasierako mintzaldian esateke geratu zaizkidan zenbait kontu komentatzeko. Alde batetik, gaurko akordioaren puntuetako bati buruz hitz egin nahi nuen, zehazki, laugarren puntuari buruz, non partzialki jasotzen baita gure zuzenketa, gure ekarpenetako bat, negoziazioaren bidean geratu dena. Puntu horretan esaten dugu Emakundek gomendio zehatzak eman ditzala jaietan desberdintasun- eta diskriminazio-adibide argiak dituzten udalerriei zuzenduta. Gure jatorrizko zuzenketan eskatzen genuen pixka bat harago joatea, eta gomendio horiek berdintasun-planetan txertatzea. Etxebarrieta andreak esan du berdintasunplanak −iruditzen zait niri hori ere guztion artean adostu genuela−berdintasun-politika publikoak aplikatzeko ezinbesteko eta nahitaezko tresnak direla. Eta horrela ulertu behar dira. Guk berdintasun-planen gaia beren-beregi agertzea nahi genuen; izan ere, bai, Irungo Udalean polemika bat dago alkateak alardea Udal Berdintasun Planetik kanpo uztea erabaki zuelako. Legeak agintzen duenarekin bete-betean talka egiten duen erabakia da. Eta larria da erakunde batek bere erantzukizuna alde batera uztea eta bere jaietan gertatzen den berdintasun-arazo bati aurre egiteari uko egitea. Eta hori da Irunen gertatzen ari dena. Berdintasun-plana egiteko erabili den prozesu parte-hartzaile eta gardenaren aurka ere egiten du; izan ere, prozesu horren bidez erabaki da beharrezkoa zela alardea planean sartzea. Hala ere −eta hau da lehen egiteke geratu zaidanaren unea−, eskerrak eman behar dizkiet talde politikoetako ordezkariei akordio honetara iritsi ahal izan dugulako. Sánchez andreari esan nahi diot berenberegi eskertzen diodala egin duen ahalegina, badakidalako lehen proposamen batetik bigarren proposamen batera iristea lortu dugula. Eta nik uste dut horrek mezu hau helarazten duela: hemendik, Legebiltzar honetatik, nolabaiteko maila badugula gai horiek lantzeko eta batasun-mezuak igortzeko orduan. Eskerrik asko, Etxebarrieta andrea, hurbiletik dagokizun gai honi buruz eztabaidatzeko aukera izateagatik. Eskerrik asko Euzko Abertzaleak taldeari, Arrizabalaga andreari, gure zuzenketarekin akordioa lortzeko prest egoteagatik. Eta esan behar dizuet, aurreko nire hitzaldiaren amaieran esan dudan bezala, iruditzen zaidala politika instituzional ausartaren garaia dela; eta mugimendu feministaren eta kolektiboen lan eskerga eskertzeko garaia dela, politika horietako batzuk egikaritu eta gauzatu ahal izateko, eta elkarrekin lan egiteko gaudela hemen. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23988 |
12 | 125 | 22.12.2022 | SÁNCHEZ MARTÍN | SV-ES | Mozioa, Oihana Etxebarrieta Legrand EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, jai-giroan gertatzen diren eraso eta bazterketa-egoerei aurre egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai, labur-labur, zerbait esateko. Begira, Martínez andrea, ez dago gai hauetan erdibideko zuzenketarako akordioa lortu dugun alderdion arteko inolako lehiarik, kontra-kontrakoa baizik; benetan berdintasunean sinesten dugun alderdiak gara, eta badira hemen esandako lau hitzetatik kanpo berdintasunean sinesten ez duten alderdiak. Eta berdintasunean sinesten dugunez, askoz errazagoa egiten zaigu elkar ulertzea eta erdibideko zuzenketetan akordioak lortzea. Espero dut behin edo behin, beharbada, zuen alderdiarekin ere sinatu ahal izatea, zuzenketa horiek, berdintasunean aurrerapausoak ematen dituzten horiek, konbentzitu egiten zaituztetelako; zeren hitz egiten denaz hitz egiten dela, berdintasunarekin zerikusia duen gairen bat ukitzen bada, zuek sabaira begiratzen duzue eta ez zaudete inoiz akordioetan. Eta ez duzue lan egiten berdintasunaurrerapenekin zerikusia duen ezein legetan ere. Ikusi dugu −esan ere, gaur hemen egin dudan lehen hitzaldian esan dut− nola jardun zenuten Berdintasunerako Legean; eta nola jardun duzuen gaur bertan onetsi dugun legean, euskal herritarrentzat Diru-sarrerak Bermatzeko Euskal Sisteman aurrerapen handia dakarrenean. Beraz, espero dudana da zu noizbait berdintasunean benetan sinesten duten alderdien aldean egon ahal izatea; nahiz eta, benetan, zalantza egiten dudan. González andrea, nik gauza bat aipatuko dizut. Iruditzen zait prozesu horretan guztian −nire lehen hitzaldian ere esan dut− aurrerapauso asko egin direla udal askotan eta erakunde ugarik ere egin dituztela. Eta, gainera, duela gutxi, Berdintasun Ministerioak saritu egin du Irungo alkatea, udal horretan egin diren aurrerapenak direla eta. Hartara, guk lan bat egin genuen, idazketa ugari egin genituen, eta nik adierazi nizun, gainera, guri ez zitzaigula iruditzen udalerriekiko betebehar espezifikorik aipatu behar zenik, zeren udalerriekiko lanerako betebehar hori ez baitzen hemendik jaso beharrekoa; baizik eta, jakina, Emakundek egiten duela gomendioa, eta, ondoren, udalek, beren borondatez, aintzat hartze horiek egin behar dituztela beren berdintasun-planetan eta beren jarduketen barruan. Besterik gabe. Dena den, uste dut gaur erdietsi dugun erdibideko zuzenketa dela goraipatu behar dena, gai horri buruzko puntu garrantzitsuak biltzen baitira bertan. Eta, jakina, lan erraza izan dugu adostasun batera iritsi ahal izateko; izan ere, nire ustez, funtsean, sinatu dugun lau taldeok guztiz oso ados geunden gaurkoan jasotzen ziren puntu horietan guztietan. Besterik ez eta eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23989 |
12 | 125 | 22.12.2022 | MARTÍNEZ GRISALEÑA | Mixto-Vox | Mozioa, Oihana Etxebarrieta Legrand EH Bildu taldeko legebiltzarkideak aurkeztua, jai-giroan gertatzen diren eraso eta bazterketa-egoerei aurre egiteari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Ez nuen hitza hartu behar, baina aipamenak egin zaizkidanez, uste dut badagokidala eta nire txandan nagoela. Sánchez andrea, Gabonetako espiritua gainezka egiten ari zaizu gaur. Eta hori esaten dut normalean ez didazulako niri hitz egiten, baina gaur etengabe ari zara nirekin. Orduan, berresan egingo dizut: berdintasunaren alde nago, bai noski. Ikus ezazu Voxen ordezkari bakarra naizela, gainera emakumea naizela, ikus ezazu ea ahaldunduta nagoen. Baina, tira, koherentziagatik esango dizuet gaur ezetz bozkatuko diogula erdibideko zuzenketa horri. Eta egin ere egingo dut, gainera, hemen dauden guztiei lau galdera labur eginez, ea zein den haien erantzuna. Prest al zaudete guztiok gure poliziaren, gizon zein emakume, aurkako indarkeria gaitzesteko gure Erkidegoko kale eta jaietan? Prest al zaudete ideologia konstituzionalistako emakumeen aurkako erasoak gaitzesteko gure kaleetan eta gure Erkidegoko jaietan? Prest al zaudete guztiok gure Erkidegoko kaleetan eta herrietan independentistak ez diren alderdi politikoen aurkako indarkeria gaitzesteko? Eta azkenik, prest al zaudete gure Erkidegoko eta gure kaleetako politikarien eta politikarien senideen aurkako indarkeria gaitzesteko, izan gizon, emakume, haur edo ama? Egin ditudan galderei baiezko erantzunik ematen ez dieten horiekin adostu duzue zuek, PSOEko, Podemoseko eta EAJko legebiltzarkideok, erdibideko zuzenketa. Beraz, arinkeriatik eta faltsutasunetik abiatzen eta sortzen den erdibideko zuzenketa bat da. Erdibideko zuzenketa hori sinatu duten alderdi guztiek lau itaun horiei baiezko erantzuna ematen dieten egunean, egun horretan, jakina, botoa emango dizuet. Uste dut oso berandu izango dela, itxurarik ez duelako, denbora asko baitaramagu nik esan dudanaren zain. Gizon eta emakumeenganako kondena horiek ez dira gertatu eta ez dira gertatuko. Baina zuek guztiok, zuzenketa hauek sinatu dituzuen eta sinatu ohi dituzuen guzti-guztiok, esaten dudan bezala, hori egiten ez duen, eta gure Erkidegoko jai eta auzoetan emakumeei ere min eta tratu txarra egiten dien alderdi horrekin konpai izanez, zuek guztiok haiek bezain errudun zarete sinatze faltsu eta fribolo horregatik, hasieratik esan dudan bezala. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/7e4eac8a-c5d4-45e1-9e9a-56a41fdf812b | parl_eu_23990 |
12 | 126 | 23.12.2022 | MARTÍNEZ GRISALEÑA | Mixto-Vox | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Egun on guztioi. Lehendakari jauna, sailburuok, legebiltzarkideok. 2023ko ekitaldirako aurrekontua behin betiko onartzea ebazten duen osoko bilkuran gaude gaur. Vox taldearen jarrera aski argi gelditu da jada, bai osoko zuzenketa aurkeztean, bai hura defendatzean. Aurrekontuari −koherenteak bagara osoko zuzenketa aurkeztearekin eta bertan azaldutakoarekin− ezin zaio zuzenketa partzialik aurkeztu, harekin dugun antitesi ideologikoa dela kausa, eta ezin dugu zati batez legitimatu haren eskema ideologikoa kontuan hartuta… La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_23991 |
12 | 126 | 23.12.2022 | MARTÍNEZ GRISALEÑA | Mixto-Vox | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Aurrekontutrajeak ez du adabaki partzialik onartzen, bere horretan eusten baitio jatorrizko aurrekontuaren enborrari. Izan ere, dokumentuak ordezko testu bat beharko luke, eta ez orrazte partzialik. Sektarismoz betetako eredu ideologikoak erabiliz diseinatu da aurrekontua, eta haien oinarriak finkatuak daude kontu publiko hauek gainezkatzen dituzten kontzeptuetan, hala nola genero-ikuspegian eta 2030 Agendan. Zuzenketa partzialak aurrekontuaren ehuneko eskas −ehuneko minimo− batera irits daitezke, eta horrek dakar aurrekontuaren enborrari bere horretan eustea, haren karga ideologiko guztiarekin batera. Dokumentu horri minimoen adabakiak jartzea ez da irtenbidea. EAJk ordezkatzen duen ikuspegi politiko eta ideologikoaz bestelako bati erantzuten dion ordezko aurrekontu baten eskutik baino ezin da etorri irtenbidea. Orrazketa partzial txikiek Euzko Alderdi Jeltzalearen kudeaketa politiko eta ideologikoa legitimatzen baino ez dute laguntzen. Eta talde honek ez du lagunduko alderdi gidariaren aurrekontuzentzugabekeriak zuritzen. Planetaren turbulentziak, Azpiazu jauna, ez dira kontuan hartu, itxuraz, hura egitean. Aurrekontua, iragan 9an, aurkeztean, adierazi zenuen interes-tasen hazkundearekin arriskua zegoela eskaria uzkurtzeko eta atzeraldi larri eta luzea eragiteko. Tasek beste hazkunde bat izan dute duela egun gutxi batzuk. Azpiazu jauna eta Eusko Jaurlaritzako kideak oso urruti daude austeritate-kontsumoa jada ezarri behar izan duten milaka euskal herritarrek bizi duten errealitatetik. EAJren legebiltzarkideok, euskal herritarrak behartuta egon gara jada eguneroko kontsumoa uzkurtzera, eta % 16 gutxitu dugu produktuen erosketa, % 13 erosketaren maiztasuna eta, azken batean, % 10 gastua oro har. Hala eta guztiz ere, Eusko Jaurlaritzak eutsi egin die hazkunde ekonomikoaren aurreikuspenei, entzungor eginez aurreikuspenak beherantz aldatu dituzten Estatuko eta nazioarteko erakundeei. Eusko Jaurlaritzak egindako % 2,1eko aurreikuspena plangintzaren unean ere bazegoen jada zaharkitua. Baikortasun antropologikoz betetako aurrekontua aurkeztu da, kontuan hartuta hauteskunde autonomikoekin bukatuko den hauteskunde-ziklo luze eta berri batean murgilduko garela. Hortaz, aurrekontuak gezurrezkoak eta irrealak dira; kutsu elektoralista dute, eta beherantz berrikusi beharko dira. Baina, ordurako, Eusko Jaurlaritzaren propagandaariketa eta publirreportajeak bukatuta egongo dira. Zaila da gehikuntza fiskal jakin batzuei sinesgarritasuna ematea herritarrek kontsumo-ohiturak uzkurtu dituztenean eta krisialdi ekonomikoak enpresaetekinak murriztea ekar dezakeenean. Diru-sarrera horiek zerikusi handia dute, adibidez, Kupoaren bidezko iruzur nazionalistarekin. Azpiazu jaunak berak onartu zuen iragandako hilaren 9an Kupoa funtsezko osagaia zela euskal kontuen jasangarritasunerako. Eta aitortu behar dut horretan baino ez gaudela ados. Hori bai, gainerako espainiarren konturako jasangarritasuna. Hedabide batzuek titularrean zera adierazten zuten, gai horren gaineko azken akordioaren ondoren: "Euskadik Estaturako Kupoa mantenduko du Espainiako ekonomian duen pisuaren gainetik", eta hura % 5,93koa dela zehazten zuten. Eusko Jaurlaritzak berak emandako datuen arabera, gure ekonomiak Estatuko osoaren gainean duen pisua, 2021ean, % 6,46koa zen, eta 2017an % 6,34koa zen; handiagoa bi kasuotan egozte-indize ofiziala baino −% 6,24 erabilita−. Aurrekoaz gain, adierazi behar da indize hori aplikatzearen emaitza 12.000 milioi ingurukoa dela, baina, doikuntzen eta konpentsazioen labirinto guztiz opaku baten bidez, azken kopurua 1.400 milioi eurora apur bat gehiagora murrizten da. Horrenbestez, ikusten dugu EAJk oso garesti saltzen dituela Diputatuen Kongresuko bere botoak, eta edozein negoziaziok beherapena dakarrela Kupo bidezko ordainketan. Hori etengabeko xantaia izan da Espainiako gobernu guztientzat, denboran iraun duena, alderdi nazionalistei gehiegizko ordezkaritza ematen dien hauteskunde-lege bati esker. Aurrekontuaren eslogan nagusia hauxe izan da: "Ez du inor atzean uzten". Vox taldean zalantzan jartzen dugu. Etxebizitza funtsezko faktorea da bizitza autonomoa eta independentea lortzeko. Tamalez, EAEko 30 urtetik beherako gazteen % 15ek baino ez dute emantzipatzeko gaitasun ekonomikoa. Ez dute emantzipatzea lortzen alokairuaren batez besteko prezioa 700 euro ingurukoa delako eta EAEko gazteek diru-sarreren % 80 errenta ordaintzera bideratu behar dituztelako, nahiz eta diru-sarreren % 35 gehiegizkotzat jotzen den. 76.000 pertsona inguru ditugu Etxebideren itxaron-zerrendetan; EAEko 76.000 herritarrok ezin dute jo etxebizitza-merkatu librera, dela jabetzan, dela alokairuan. Aurrekontu honetan, 76.000 pertsona horien aurrean, 11.000 etxebizitzaren eskaintza baino ez da jasotzen. Etxebizitzara bideratutako 184 milioiren inbertsioa aurrekontu osoaren % 1,30 baino ez da, eta DSBEra, adibidez, bideratutakoa baino % 67 gutxiago. Horrenbestez, aurrekontu honek eta Gobernu honek ez du apustu irmorik egiten etxebizitzaren merkatu librera jo ezin duten milaka euskal herritarrei erantzuna emateko. Aurrekontu honek atzean uzten dituen milaka euskal herritarren adibide bat. DSBEk prestazio iragankorra izan behar du, eta ez dio jasotzaileen kronifikazioari lagundu behar. Datuek ematen duten erradiografiak agerian uzten du babes sozialeko eredu horrek ez duela lanmerkatuarekiko loturarik eskaintzen. Lanik gabe dauden onuradunen % 40k bost urtetik gora daramate prestazioa jasotzen; 10.244 pertsona dira. Eta guztizko horretatik 4.000 langabek baino apur bat gehiagok hamar urtetik gora daramatzate diru-sarrerak bermatzeko errentaren jasotzaile gisa. Jasotzaileen eta enpleguaren arteko erlazioa aztertzen badugu, DSBE jasotzen duten langabeen kopurua % 10 handitu da aurreko urteko azaroaren aldean; hau da, 2.464 pertsona gehiago. Horrenbestez, zenbakiek oso argi uzten dute pertsona kopuru adierazgarri batek gizarte-laguntzetan aurkitzen duela modus vivendi-a, eta sine die betikotzen direla euskal herritar guztien elkartasunaren bizkar kobratuz. Corcuera andreak, iragan hilaren 9an, paparra ateratzen zuen EAEko langabezia-zenbakiez ari zela. Itxuraz, ahaztu egin zitzaion nonbait, gaur egun, 110.000 pertsona daudela langabeziaren zerrendan. Agian paparra ateratzen zuen langabezia Alderdi Sozialistarentzat estatistika hutsa edo ehuneko soil bat besterik ez delako, eta ahazten duelako ehuneko horien atzean haragi eta hezurrezko pertsonak daudela, pertsonak eta familiak, Corcuera andrea, etsipenak jota, estu eta larri eguneroko gastuei nola aurre egin ez dakitela, eta antsietatez, zure Gobernuak eskainitako aukera faltaren ondorioz. Humanizatu zaitezte, eta ez tratatu gure langabetuak harrotu beharreko ehuneko hutsa izango balira bezala. Bideratu baliabideak, aurrekontu honek zortzi milioi eskas baino ez baititu bideratzen langabetuentzako prestakuntzara; hots, gastu osoaren % 0,056 besterik ez. Ezer gutxi dut eransteko. Herritarren segurtasunik eza gelditzeko etorri den fenomenoa da. Datuak egoskorrak dira, zuek Ajuria Enea edo Lakuako alfonbren azpian ezkutatu nahi badituzue ere. Ebasketak % 40 handitu dira; sexu-erasoak, % 61, eta indarkeria erabiliz egindako lapurretak, % 72, urteko lehen bederatzi hilabeteetan. Paraleloan, Segurtasun Sailaren aurrekontua % 2,9 handitu da. Ondorioa: delinkuentzia askoz erritmo handiagoan handitzen da Gobernu honek hura borrokatzeko ematen duen erantzuna baino, eta euskal herritarrok gero eta ez-seguruago eta babesgabeago sentitzen gara. Baina, ezbairik gabe, kezkagarriena gure osasun-sisteman dago. Azken gertakaria Osakidetza murgildurik dagoen aurrekaririk gabeko krisia da. Eta krisia egiturazko arazoak dakartzan bolborategi baten leherketa besterik ez da, eta haiek oso urrutitik datoz jada. Darpón jaunak 2018ko lan-eskaintza publikoaren irregulartasunengatik dimititzea, haiek salatu zituzten anestesisten dimisioak, eta salatzaileen lankideek zuzendaritzari leporatutako jazarpen eta estortsio sistematikoak dira Osakidetzak bizi duen egoeraren adibide batzuk. Horri guztiari gehitzen dizkiogu larrialdiak kolapsatuta egotea −langileen oporrak etetea proposatzeraino−, anbulatorioak udaldian ixtea, emaginik ez egotea amatasun-unitateetan, kalitatezko zerbitzua emateko adina erizainen ez egotea, gabeziak gaixotasun onkologikoak dituzten umeentzako arretan, etenik gabe hazten diren itxaron-zerrendak, haur bahituak, bihotzeko kirurgia Gurutzetako Ospitalera aldatzearen gaineko geldialdi judiziala eta abar. EAJk Osakidetzak egiten duen kudeaketaren adibide onak dira horiek. Kaos horren arrazoia aurkituko dugu, beharbada, Sagardui andreak, ekainean adierazitako hitzetan, esan baitzuen herritarrei helarazi behar zaiela erabileren eta ohituren kultura-aldaketa baten aurrean gaudela baliabide sanitarioekin dugun harremanean. Adierazi zuen, halaber, erizaintzako zerbitzuek artatutako edo itxitako kontsultategiak egongo direla oporraldietan. Profesional sanitarioen pazientzia agortu duen azken gertakaria izan da Donostialdeko ESIko kudeatzailea kargutik kentzea, ez zetorrelako bat Osakidetzaren Zuzendaritza Nagusiarekin eta Osasun Sailarekin; izan ere, horrek kargu-uzte eta dimisio ugari ekarri ditu. Egiturazko egoera larrian gaude, agerian uzten duena EAJk urte askoan Osakidetzaren buru egindako kudeaketa txarra, eta ez da antolamendu-kontu huts batengatik, lehendakari jaunak bere garaian adierazi zuen bezala. Langilerik ez egoteak, irizpide profesionaletatik aldendutako ildo politikoekin bat ez datozen langile disidenteen kontrako sorgin-ehizak eta kalitatea benetako gainbeheran duen zerbitzuak kaos eta imitatu behar ez den eredu bihurtu dute gure osasun-sistema. Adibide bikaina ikusteko gastu sanitarioa handitzea ez datorrela bat kalitatezko zerbitzuarekin kudeaketa arduratsurik ezean. Lau hamarkadan EAJren kudeaketa onaren gainean eraikitako mantraren faltsukeriaren beste adibide bat gehiago. Laburbilduz, osasun politizatua benetako gainbeheran dagoen zerbitzu batekin. Aurrekontu osoan barreiatutako beste partida batzuk daude −eta zuek uko egiten diozue zenbaki metatua emateari−, eta politika egiteko era ulertzeko eredu oso zehatz bati erantzuten diote. Hitz egiten ari gara, adibidez, lokomozio-gastuarenari buruz, zeinak behar den estaldura ematen baitu zuek "miss Daisy" modura gastuak ordainduta auto ofizialetan paseatu dezazuen, edo ordezkaritza instituzionalarenaz, zeinak ordaintzen baititu −bere garaian esan nizuen bezala− zuen Dom Pérignom kopak eta zigala-nigiriak, eta euskal herritarrok, berriz, gure berogailua gutxiago erabili beharrean gara. Berokuntzak ez dira murrizten, ordea, adibidez, lehendakariarentzat eta lehendakari ohientzat. Aurrekontu honek 90.000 euro bideratzen ditu Ajuria Enea eta lehendakari ohien bulegoak berotzeko gasa ordaintzera, eta haiek, euskal herritar askok ez bezala, ez dute arropa termikorik erabili beharko Tapia andreak energia aurrezteko planean egindako gomendioei jarraikiz. Gure mintzaldiaren azken zatian gastu ideologikoagoez mintzatuko gara, haiekin ez baikaude inola ere ados. Salatu egin dugu hainbat eta hainbat txiringito daudela, eta haiek osatzen dute gastu ideologiko nagusietako bat. Ideologikoak, ate birakari gisa balio dutelako, eta EAJren lankonpromisoetarako enplegu-agentzia gisa jokatzen dutelako. Entxufismoaren kulturaren adibiderik onena dira, eta euskal herritarroi 2.000 milioi baino gehiagoko gastua dakarkigu. Adibideren baten bitartez da hori erakusteko modurik onena. Eta horretarako, honako hauek izango ditugu hizpide, adibidez: ETB: zuzendari nagusia, Andoni Aldekoa, ez du aurkezpenik behar; zuzendari kudeatzailea, Ibone Bengoetxea, Bilboko zinegotzi ohia eta Bizkaiko foru-diputatu ohia; EITB Mediaren zuzendaria, Ainhoa Alustiza, EAJren Durangoko hautagai-zerrendako kidea 2019an; komunikazio-estrategiako zuzendaria, Isabel Octavio, Osasun Saileko kabineteko buru ohia. EAJk kolonizatutako sozietate-sare baten iceberg askoz sakonago baten muturra baino ez dira horiek, eta funtsezko elementua erregimen nazionalista ezartzeko. Aurrekontuak 12 milioi euro bideratzen ditu Eusko Jaurlaritzaren kanpo-ekintzara; beharrezkoa ez den gastu ideologikoa, euskal herritarrok oso ondo ordezkatzen baikaitu kidego diplomatiko eta kontsularrak. Paraleloan eta kirolaren esparruan, aurrekontuak apustu irmoa egiten du euskal federazioak nazioartean sustatzeko. Guztiak erantzuten dio oso ondo diseinatutako estrategia bati, Euskadik atzerrian bere ahotsa izan dezan Espainiari dagokion kanpoko ordezkaritzatik kanpo. Euskal herritar guztion diruarekin ordaindutako ahalegin bat da, Euskadi ikusarazteko eta nazioartekotzeko, haren eraikuntza nazionaleko prozesuaren funtsezko elementu gisa. Gastu ideologikoa, halaber, hezkuntzaren arloan. Iragan 9ko eztabaidan, Euzko Alderdi Jeltzalearen ordezkariak adierazi zuen Euskadi buruan zegoela hezkuntza-gastuaren arloan. Eta haren baieztapena egia da. Baina, hala ere, bada hezkuntzagastu hori ez datorrela bat euskal ikasleen emaitza akademikoekin. Haren froga da PISA 2018 txostenaren emaitzak zenbait urteko atzerapenarekin argitaratu direla emaitza akademiko txarrak ezkutatzeko. 2016ko PIRLS txostenaren emaitzak, adibidez, ez dira argitaratu oraindik; eta Eusko Jaurlaritzak uko egin dio 2021. urteko edizioan lagin handiago batekin parte hartzeari, eta matematika eta zientzietako konpetentziak neurtzen dituen TIMSS nazioarteko azken azterketan ere ez du parte hartu. Hori guztia aipatzea ahaztu zitzaion, antza denez, EAJren ordezkariari. Horrenbestez, euskal osasunarekin gertatzen den bezala, hezkuntzaren arloan gainerakoek baino gehiago gastatzeak ez du esan nahi ondo gastatzea, kudeaketa onarekin batera joan ezean, eta horrela ondorioztatzen da emaitza akademikoetatik. Hezkuntza izan da eta oraindik izango da funtsezko tresna ideologiko bat erregimen nazionalistari eusteko. Aurrekontu honen bitartez Hezkuntza Legea hedatzea haren adibide ona da. Lege horrek euskara inposatu nahi du ikastetxeetan −baita garbiketako langileei ere−, eta aurrekontu honek 64 milioi euro bideratzen ditu horretara. Legeak hezkuntza-askatasuna, ikastetxeen autonomia eta gurasoen hautatzeko askatasuna ezabatu nahi ditu. Legeak Eusko Jaurlaritza anaia handia izatea nahi du, eta haren begiak zain dezala guztiz publikoa den hezkuntza baten bitartez ideario nazionalista, ikasgeletan, betetzen dutela. Legeak ideologizatu asmo du nazionalismoaren hauteskunde-etorkizuna sendotzeko, ezagutza eta bikaintasun akademikoan trebatu eta euskal gizartearen etorkizuna bermatu ordez. Azken batean, erregimenaren biziraupena gizarte gisa aurrera egitearen aurretik. Gastu ideologikoa, halaber, generoikuspegiaren arloan. Ikuspegi horrek hartzen du aurrekontu-dokumentu osoa. Ikuspegi horrek XXI. mendeko paradigma sozial berri bihurtu nahi du feminismoaren ikuspegirik erradikalena. Klase-borrokaren eta gizarte-eskubideen defentsaren ordez feminismoz mozorrotutako henbrismoa gogor defendatu da. Henbrismoak ikuspegi uniformea inposatu nahi du gai horretan, eta ez du inolako ñabardurarik onartzen. Polizia moralaren modalitate berri bat ezarri da, eta generoortodoxia betetzen dela zaintzen du, betiere ikuspegi ofizialaren ildotik. Matriarka eta komisario batzuk jarri dira, eta kontrolatu egiten dute ea genero-morala eta garbitasuna zorrotz betetzen diren. Ikuspegi ofizialarekin bat ez datorrena matxistatzat, sexistatzat edo kosifikatzailetzat jotzen duten zentsore talde oso bat. Ez dago matxismo-karga handiagoko planteamendurik, emakumeok gure ideiak izateko eta gure kabuz erabakitzeko gaitasunik ez dugulako irudia ematea baino. Egiaz matxista den planteamendu bat badago, hori da iriztea emakumeok ezin dugula gure kabuz pentsatu eta ezin dugula gure irizpiderik izan. Zerbait bada planteamendu guztiz matxista, hori da iriztea genero-ideologiarekin ados ez gauden emakume guztiok nortasun eta berezko pentsamendurik gabeko izakiak garela. Hori bai dela matxismo hutsa. Gastu ideologikoa Gogora Institutuaren bitartez, zeinak Memoria Demokratikoaren Legeari estaldura ematen baitio. Legeak balio du gorroto zaharrak berreskuratzeko; Gerra Zibilaren ikuspegi aldebakarrekoa eta manikeoa ematen du; besarkada konstituzionala hausten du, eta deuseztatu egiten du gatazka belikoa zuzenean pairatu zutenek 1978an elkarri emandako barkamena. Aurrekontu honen bitartez, hedabideen informazio-askatasuna ere erosten duzue zuek: 13 milioi euro itzuli beharrik gabe zenbait hedabideren artean. Dirua, ordainik gabe oparitua. Zuek saltzen duzue zenbateko horrek lagundu nahi diela haien sostengu ekonomikoari eta desinformazioaren kontrako borrokari, baina egiaz boterearekiko mendekotasun argia sortzen du, sumisioa zor baitiote. Eta, horrez gain, desinformazioa sustatzen du, Gobernuaren aldera lerratua betiere, hark finantzatzen baitu. Zuek kolpe batez ari zarete suntsitzen informazio-independentzia eta lehia askea; herritarren informaziorako eskubidea deuseztatzen ari zarete, eta hedabide pribatuak diru publikoz erosten. Azkenik, erakunde-komunikaziora zuzendutako partida ugariak nabarmentzen dira, hura izanik, zalantzarik gabe, Gobernuarentzako funtsezko gastuetako bat, bere propaganda-aparatuaren osagarri. Propaganda, Gobernuaren zerbitzura, kudeaketa goraipatzeko eta akatsak minimizatzeko. Propaganda, Gobernuaren ikusgarritasuna handitzeko eta kritika zantzu oro ezkutatzeko. Propaganda, EAJren itunen alde beti, herrialde-akordioak deritzetenen bitartez. Eta propaganda, oso mezu eta estrategia argi batekin: EAJ, Eusko Jaurlaritza eta lehendakari jauna aurkeztea moderazioaren eta zentraltasun politikoaren ordezkari gisa. Baina ezin da moderazioaren ordezkari izan Gobernu bat, baldin eta argi eta garbi egiten badu autodeterminazioaren alde, botere judizial propioa sortzearen alde, enbaxadak sortzearen alde eta euskal selekzioek nazioarteko lehiaketetan parte har dezaten bultzatzearen alde. Ezin da moderatutzat jo Gobernu bat, baldin eta eskatu behar badu ikastetxeetako garbitzaileek ere euskaraz jakin dezatela. Ezin da moderatutzat jo Gobernu bat, baldin eta txalotzen badu sedizio-delitua indargabetzea eta eskatzen badu gure Konstituzioaren 155. artikulua erreforma dadila Espainiak ordezkatzen duen proiektu erkidea −euskal herritar asko harro sentiarazten gaituena− hausteari ateak irekitzeko. Azken batean, propaganda, moderazioz estalitako erradikaltasuna makilatzen saiatzeko, eta ordainduta, hori bai, guztion diruarekin. Amaitzear naiz. Aurrean kontu publiko irrealak eta gezurrezkoak ditugu, aurrekontu-euforia dosi handiz beteak, hauteskunde-kutsu erabatekoaz pentsatuak. Kontu publiko horiek gainerako espainiarrekiko asimetria eta elkartasunik ez fiskaleko irizpideetan oinarrituta daude, eta oxigenazioa eta aparteko dopina ematen dio horrek aurrekontu horri. Aurrekontuak ez die premia nagusiei erantzuten, eta atzean uzten ditu milaka euskal herritar. Etxebizitza bat erosi ezin duten euskal herritarrak, lanik gabe dauden 100.000 euskal herritar baino gehiago, eta horiek estatistika bat besterik ez dira zure Gobernuarentzat. Etengabe gainbeheran ari den eta euskal harribitxia izateari utzi dion osasun-sistema baten eskasia pairatzen duten milaka euskal herritar. Beren herrietan eta hirietan gero eta ez-seguruago eta babesgabeago sentitzen diren milaka euskal herritar. Eta neguaren gordina eta prezio-igoeraren itolarria pairatu behar dituzten milaka euskal herritar. Euskal herritar arruntaren aurrean pribilegioez gainezka dagoen klase agintaria dugu, diru publikoa berea izango balitz bezala gozatzen duena. Aurrekontu publikoa EAE batzoki bat izango balitz bezala zuzentzeko erabiltzen duen klase agintari bat. Aurrekontu bat, subsidioak ordaintzen langabetuak trebatzen baino 70 aldiz gehiago gastatzen duena. Horregatik guztiagatik, aurka bozkatuko dugu. Presidente andrea, eta denbora pixka bat sobera dudanez, aukera emango didazu, Ganbera honetan datorren urtera arte egingo dudan azken hitzaldia izanik, hemen gauden guztioi eguberriak zoriontzeko, baina, batez ere, Legebiltzar honen parte ere badiren pertsonei: prentsa, informatika, atezainak, protokoloa, kafetegia, mantentze-lanak, segurtasuna. Baina bereziki zoriondu nahi ditut aurten pertsona maite bat galdu dugunoi: aita, ama, anaia edo arreba, adiskidea. Eguberriotan haiekin ez egoteko hutsunea sentituko dugu, baina segur naiz inoiz baino presenteago daudela gure oroitzapenetan. Hortaz, eguberri on guztioi. Muchas gracias. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_23992 |
12 | 126 | 23.12.2022 | GORDILLO PÉREZ | PV-ETP | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Lehendakari jauna, sailburu jaun-andreok. Uste dut gaur ia denok zaudetela, gainera. Atsegina ematen du Legebiltzarra honela ikusteak, Gobernuko kide guztiak ere hemen egonik, gai interesgarria dela uste baitut nik. Nik aurrekontu arloari helduko diot, eta helduko diet, zehazki, Euskal Autonomia Erkidegoaren aurrekontuei. Eta nire hitzaldia honako puntu hauetan egituratuko dut: lehenik, aurrekontu-negoziazioak izandakoari buruzko balorazioa egingo dut; bigarrenik, aurrekontuen arloko gure jarrera izan denari eta gure jarrera denari buruzko balorazioa egingo dut; hirugarrenik, balorazioa egingo dut aurrekontuak zer diren, zeinak aurrera aterako diren, aritmetika parlamentarioa kontuan hartuta eta inork okerrik egin ezean, gaur, azken eguna izanik, Batzordearen irizpenari jarraikiz; eta azkenik, ondorio bat, gure ikuspegitik, Euskal Talde PopularraCiudadanos taldearenetik, aurrekontu batzuk zer diren eta zer izan behar duten azaltzeko. Lehenik, aurrekontu-arloari buruzko gogoeta labur bat −probestuko dut lehen hitzaldietako bat dela eta legebiltzarkideok oraindik erne eta fresko daudela−, hau da, aurrekontu-prozesuak legeprozesu orotan eta parlamentu baten bizitza osoan zer garrantzi duen. Nik uste dut aukera dela, gainera, aurrez aurre jartzeko talde parlamentarioek ere ordezkatzen dituzten ereduak eta eredu horiek praktikara nola eramaten diren. Badakizue, legebiltzarkideok, Legebiltzarra egiaz sortu zela garai historiko desberdinetan funts publikoak kudeatu izan dituzten gobernuen gastua kontrolatzeko organo modura; izan ere, kontua ez da funts horiek ez direla inorenak −kide batek, konstituzio-zuzenbideko irakasleen gremiokoak, gainera, esan bezala−, baizik eta egiaz herritarrenak direla. Aurrekontu-negoziazioak. Guk balorazio positiboa egiten dugu sailburu jaunak aurrekontua, bere jarrera, azaltzeko deitu izanaz. Eta gu asmo onenarekin joan ginen. Joan ginen, gainera, asmo onenarekin eta, egiaz, jarrera nire iritziz oso malgu batekin. Guk egiazki bagenuen baliozkoa uste genuen jarrera −eta jarraian, gure jarrera hori oraindik baliozkoa dela zergatik uste dudan azaltzeko argudioak aletuko ditut−, bagenuen jarrera bat, batez ere, familiei, enpresaburuei, ekintzaileei eta enpresei zergak arintzeko beharraren gainean. Batez ere, Euskal Autonomia Erkidegoaren aurrekontuek, beste autonomia-erkidego batzuen aurrekontuek ez bezala, ez baitute likidezia-arazorik. Arazoa hemen ez da horrenbeste dirua, ez da inola ere erabilgarri dagoen dirua, ez dira diru-sarrerak. Eztabaida daiteke −eta halaxe egingo dut, beti egiten baitut, gainera, sailburuarekin eztabaida oso interesgarrietan− nola biltzen diren, nola gauzatu ahal ditugun eta abar. Baina Autonomia Erkidego honen arazoa ez da diru-arazo bat. Arazoa da nola biltzen den, zenbat biltzen den, batez ere, eta nola erabil ditzakegun aurrekontu horiek ekonomia egiaz dinamizatzeko, eta ekonomia hori gero eta gehiago eta, neurri handiagoan, beti sektore publikoaren mende egon ez dadin. Izan ere, hori epe luzean −zenbaiti ondo iruditu bazaie ere− kalterako izango da beti. Esan bezala, gu asmo onenarekin joan ginen. Eta, gainera, gure jarreran izugarri malguak izan ginen, orain aletuko ditudan zenbait punturekin, eta haiek, batez ere, gai batean sakondu beharrari buruzkoak ziren, hau da, zergak arintzearen auzian. Gainera, guztiz malguak ginen zergen arintze hori nola gauzatu finkatzeko orduan. Guk eskatzen genuen egin zitekeela eta defendatzen genuen egin daitekeela, gainera, kutxetarako kostu aski txikiarekin, gainera. Eta 14.000 milioitik gorako aurrekontu oso baterako, pare bat deflatatze-puntu −punturen bat pertsona fisikoen errentaren gaineko zergan ez da oso gastu handia, edo ez luke aurrekontuan oso eragin handirik izango−. Eta, alabaina, bai izango lukeela eragin handia, batez ere, benetako ekonomian; eta, batez ere, seinale garrantzitsua igorriko luke, gainera, aurrekontu bat ere nola kudeatu behar den erakusteko. Aurrekontu-negoziazioan eredu batzuk ikusi genituen. Eusko Jaurlaritzaren eredua ikusi genuen; taldeoi menu gutxi gorabehera itxia eskaintzen zigun, eta bertan partida batzuk eskaintzen zizkiguten −gero egiaztatu genuen partida haiek ere bazeudela gutxi gorabehera aurrekontuetan−, edo zenbait talde ere minduta sentitzen zirela ere Gobernuak aurrekontuan ere bazeuden partida batzuk eskaini zituelako. Eta orduan, ez dakit nork sentitu behar zuen minduta, aurrekontuetan jada bazegoen zerbaiten eskaintza jaso zuenak edo, beharbada, agian, aurrekontuaren zati hori guztiz irakurria izan ez eta minduta sentitu zirenek. Baina hori alde batera utzita −eta nik uste dut anekdota dela−, garrantzitsuena, nire ustez, eta guk negoziazio hauetatik ateratzen dugun ondorioa, batez ere, mezua da −lehengo egunean gure presidenteak osoko eztabaidan esan zuen bezala− gure eskaintza ez dela iraungitzen. Gu −eta berriz esango dut puntu hau ixteko− asmo onenarekin eta malgutasunik handienarekin joan ginen, eta prest geunden, lehendakari jauna, sailburu jaun-andreok, aurrekontuaren alde bozkatzeko, nahiz eta, zuek dakizuen bezala, bat ez gatozen politika asko egon. Bat ez gatozen politika asko daude, baina gogoeta politikoa egin genuen, gogoeta soziala ere bai, eta prest geunden bat ez gentozen eta konfiantzarik ere ez genuen politikak dituzten aurrekontuak babesteko. Baina uste genuen onura jasoago bat zegoela kasu honetan, eta zerikusia zuena zergen arintze posible eta, hobeto esanda, beharrezko batekin. Beste talde batzuek ere eraman zuten zergen gaia aurrekontu-negoziaziora. Hori euskal prentsaren bitartez dakigu, hau da, herrialde honetako, Espainiako, esan nahi dut, hoberen informatutako prentsaren bitartez. Jakina, kontua da ereduak desberdinak direla. Talde batzuek eztabaida fiskala ireki nahi dute, baina zergak igotzeko, zerga-presioa handitzeko; gureak, kontrakoa. Hemen, Gobernuan erabilitako argudioa niri, gutxienez, bitxia egiten zait, eta hura zen ezetz, aurrekontuei buruz mintzatzera gentozela, eta alderdi fiskalak ez duela zerikusirik aurrekontuekin. Tira, nire ustez aurrekontuak, batez ere gurea bezalako autonomia-erkidego batean, zeina aldundien zergabilketaren mende dagoen −hau da, bere zergabilketaren mende−, bada, tira, nire ustez diru-sarrerak bai direla garrantzitsuak aurrekontu arloan eta hitz egin beharreko zerbait da. Alde batera utzita hemen Gobernua sostengatzen duten talde berek, Madrilen, aurrekontu arloan aurrekontuekin zerikusirik ez duten gauzei buruz eztabaidatzen dutela, hala nola kirolselekzioei buruz, Zigor Kodearen erreformekin lotuta askotan eta abar. Guk uste genuen, baiki, garrantzitsua zela. Eta, horren aurrean, Gobernuaren jarrera ere aldatzen joan zen. Lehenik jarrera zen Eusko Jaurlaritzak eskumenik ez duela. Jakina, bitxiki, deflatatzea egin zenean −gu iazko azarotik jada eskatzen ari ginena−, hura iragartzera lehendakari jauna eta diputatu nagusi jaunak atera ziren. Baina, bueno, Eusko Jaurlaritzak ez zuen eskumenik, badirudi ezin zuela ezer egin. Gero, esan zuten ezetz, izan ere, orain ez da gai fiskalaren unea, orain ez da eztabaida fiskalerako momentua. Eta, gero, hirugarrena zera zen: tira, izan ere, hauteskundeak egongo dira, eta orduan, nolabait, honek zikindu behar du, zaildu behar du, kutsatu behar du beharbada −esaten zen− eztabaida fiskala bera. Eta, azkenik, bada, orain "ikusiko dugu" bat daukagu, datorren urtean analisi egingo dugu. Noski, datorren urtean egongo dira, segur aski, hauteskunde garrantzitsu bat edo bi, bi hauteskundealdi, normalean, datorrenean ere beste bat egongo da; hortaz, tira, nik ez dakit zer unetan utziko diogun hauteskunde-aldiak edo hauteskunde-prozesuak izateari. Baina, garrantzitsua dena da gai fiskala, jakina, etengabe berrikusi beharreko zerbait dela. Aurrekontu-negoziazioetatik, zintzotasunez, etsipenez atera gara, izan ere, jakina denez, ez genuen lortu Gobernua konbentzitzea konpromiso bat ere har zezan. Egia da, nire iritzian, Gobernuaren zati bat bazela, beharbada, guk aurkezten genien tesiaren aldekoagoa; beste batzuetan, edo agian Gobernuaren beste zati batekin, kostatu zitzaidan, agian ez nintzen gauza izan gure argudioen balioa eta baliozkotasuna ikusarazteko. Baina nik saiatzen jarraituko dut eta saiatzen jarraituko dugu legealdi osoan eta, baita, nola ez, datorren urtean ere. Zein da gure jarrera aurrekontuetan? Bada, lehen esan dudan bezala, aurrekontuetan dugun jarrera izugarri malgua zen, eta nik eskuzabala iritziko nioke, prest baikeunden onartzeko, politikoki, partida askotan, baita gastatzeko eta kudeatzeko era askotan ere, berriro diot, adostasuna ez genuen aurrekontua. Baina, halere, ulertzen genuen une bereziki garrantzitsua zela gizartearentzat eta, batez ere, etorkizunerako presta gintezen. Horregatik joan ginen asmo onenarekin. Hizpide izan dut jada gure iritziz, beharbada, garrantzitsuena zen proposamena, hau da, zergak arintzen saiatzeko mekanismoak ezartzea. Zergatik esan dut zergak arintzea? Zergak hainbat modutara arindu daitezkeelako, eta hemen ere guztiz malguak ginen gauzatzeko moduaren gainean. Zergak arindu daitezke deflatatze baten bitartez; gainera, deflatatze batek oraindik eusten dio zerga orokorraren progresibitateari, pertsona fisikoen errentaren gaineko zergaren progresibitateari. Deflatatze-puntu pare bat gehiagok eragin aski txikia izango luke aurrekontuan, baina oso positiboa izango litzateke, batez ere errenta ertainentzat eta errenta apalenentzat. Gainera, malguak izango gara hori gauzatzeko moduari dagokionez. Ulertzen dugu hemen sartuta daudela, jakina, aldundiak eta batzar nagusiak, eta akordio batzuk egin behar dira eta erakundeekin hitz egin behar da, jakina. Eta prest geunden malguak izateko, halaber, zerga-arintze hori ezartzeko egutegi bat eramateko orduan. Zergatik uste genuen zerga-arintze horren puntu hori ez zela garrantzitsua, beharrezkoa baizik? Begira, datu batzuk daude, eta, Gobernua edo talde batzuk tematuta ere, guztiz argiak dira. Ikus dezagun, gainbilketarik badugu −Eusko Jaurlaritzaren beraren datuen arabera−, % 9tik gorako gainbilketa −hau da, biltzea espero genuena baino % 9 baino gehiago bildu dugu−; horrez gain, sistematikoki −ez dut hau asko nabarmendu nahi, sailburu jauna, baina, bueno, beste talde batzuen ihardespenen arabera izango da− baina gauzatzen ez diren partidak badaude −dei ditzagun soberakinak, zuek nahi bezala−, baldin eta sistematikoki gauzatzen ez diren partidak badaude eta partida handiak pilatuak baditugu −2.000 milioi baino gehiago, sailburuari egin nion azken galderaren arabera− iaz hor inguruan zeudenak. Eta baldin eta, gainera, oso ondo frogatuta dagoenez, zergak arintzeak eragin positiboa ere badu inflazioa apaltzeko, baita murrizteko ere, bada, guk oraindik defendatzen dugu erarik onena dela, erarik onena eta Legebiltzar honek familien ongizateari egin diezaiokeen ekarpenik onena. Beste elementu eta konpromiso batzuk ere eskatzen genituen, eta horiek ere badute garrantzirik aurrekontuan. Aurrekontuak Europako herrialdeetan urtarriletik abendura doaz eta, gainera, urtero gauzatu behar dira. Zailtasun asko daude aurrekontu bat gauzatu behar denean. Guk jakin badakigu, nire alderdia Gobernuko alderdiek integratua dago, eta badakigu aurrekontu bat gauzatzeak baduela bere zailtasuna, eta obra publikoen arloko lizitazio batzuk egitea, batez ere, bereziki konplikatua da. Baina, guk eskatzen genuen, halaber, epe errealistak jartzea gure lurraldean egiten ari diren inbertsio handien gainean −batez ere obra publikoetan−. Jar daiteke, esan dezagun, AVEren adibiderik azkarrena, baina baita beste obra publiko batzuk ere, zeinek zerikusia baitute Justiziarekin, Administrazioarekin eta abarrekin lotutako eraikinak hobetzearekin. Epe errealista batzuk. Jakina, gobernuak −berdin du zer koloretakoak diren− epeak jartzeko uzkur dira beti. Zergatik? Izan ere, gero Legebiltzarrak kontrolatuko ditu eta zergatia eskatuko die, eta azalpenak eskatuko dizkie, obrak zergatik ez diren garaiz eta behar bezala egin azaltzeko. Baina kontua hori da, eta hori da Legebiltzarrak izan beharreko funtzioa. Horrenbestez, oraindik pentsatzen dugu guztiz garrantzitsua dela epe errealistak, azpiegitura handiak amaitzeko data batzuk egotea. Honi esan ahal zaio: tira, Gordillo jauna, zuk ere, aurrekontu orok eta obra orok eta proiektu orok epe batzuk ditu, izan ere. Guztiek dituzte data batzuk, baina esan iezadazu zuk benetan zer epe duzun, denok baitakigu era horretako azpiegituretan, era horretako obra publikoetan beti dagoela edo egon litekeela atzerapenik. Horrenbestez, guk egiaz eskatzen duguna da konpromisoa egon dadila gauzatzeko epeei dagokienez; izan ere, bestela, beti berdin gaude, eta beti ari gara aurrekontuetan jasotzen ondoren gauzatzen ez diren zenbatekoak, eta orduan, hori soberakinetara doa. Eta, orduan, ematen du asko aurreztu dugula, baina egiaz ez dugu gauzatu, eta berriz ere sartzen dugu aurrekontu-prozesuan. Beste kontu batzuk ere eskatzen genituen funtzio publikoarekin lotuta. Guk, Funtzio Publikoaren Legearekin lotuta, aukeratu dugu, azkenean, abstenitzea; egia delako lege horren gaineko kontu asko −ez dut hemen horretan sakonduko− garrantzitsuak zirela. Lege horrek zenbait neurri garrantzitsu jasotzen zituen finkatu ahal izateko eta gure Administrazio publikoak duen bitartekotasun handia bukatzeko. Eta talde bat ahazten da beti −pena da alorreko sailburu arduraduna ez egotea hemen orain, uste baitut gustatuko litzaiokeela entzutea−, eta hori espetxeetako funtzionarioen taldea da, eta, horregatik, guk eskatzen genuen B taldearekin ere aitortzeko. Funtzionario talde batean B taldea bereziki defendagarria eta, batez ere, arrazoizkoa bada, Osasunean da −erizaintzan segur aski−, eta Administrazioaren kasuan, kasu espezifiko honetan edo kidego espezifikoetan, espetxeetako funtzionarioen kasuan. Ez zukeen gastu guztiz handia edo neurrigabea izan behar, gastu minimoa ere bazen, baina bai bidaltzen ziela mezu on bat espetxeetako funtzionarioei gure Autonomia Erkidegoak berriki eskuratu duen politika oso garrantzitsu baten gainean, eta berau gauzatzeko, kontuan hartu behar dira lan hori horrenbeste urteetan egiten aritu diren funtzionarioak. Beste elementu batzuk eskatzen genituen. Hau da, hezkuntza-itunak hobetzea, doitu zitezen inflaziora, batez ere, eta dakarten benetako gastura. Zuek badakizue, legebiltzarkideok: ikasle eta urteko gastua gure Autonomia Erkidegoan −hau oso ondo daki Bildarratz, jaunak, datu onak baititu−, Espainia osoko handiena izateaz gain, askoz handiagoa da, askoz handiagoa ikastetxe itunduei dakarkiena baino. Ongi. Ikastetxe itunduek ahalegin handia ere egiten dute eta zenbait gasturi ere aurre egin behar diete. Hori gai benetan garrantzitsua izan da. Eta oraindik prentsan ikusten ari gara, halaber, nola talde jakin batzuek ikastetxe horiek presionatzen dituzten, eta abar. Eta, azkenik, ikastetxe horien finantzaketa handitzea beste aukerarik ez da egongo −gu ere eskatzen ari ginen bezala−, guztiz beharrezkoa delako, zerbitzu publiko bat betetzen ari direlako, funtzio publiko bat betetzen ari direlako. Eta komeni da gai hori ez ahaztea. Erakundeen jabetza, kasu honetan, irabazi asmorik gabeko ekimen sozialeko organoena edo erakundeena izateak ez du esan nahi ezin dutela egin, egiten ari diren bezala, garrantzi publikoko eginkizunik. Eta eztabaida oraindik izango dugu egunotan, guztiz sinetsita nago. Eta, azkenik, konpentsazio ekonomikoa ere eskatzen genuen dirulaguntza gisa, batez ere, zailtasunetan egon diren enpresentzat, bereziki, covidaren krisiagatik eta ondoren etorri den guztiagatik, izan ere, jakina, gero suspertu behar da, berriz ireki beharra dago. Eta gainera −gaurkotasun handiko beste eztabaida bat da hau−, berriki ikusi dugu Auzitegi Gorenak azkenean epaietako bat baieztatu duela. Nik uste dut izan zela Eusko Jaurlaritzak ostalaritzaren arloan bizi izan zuen bosgarren porrot judiziala −guk bere garaian ohartarazi genuen−, batez ere covidaren garairik gogorrenean ezarri ziren itxieren eta murrizketen ondorioz. Nik espero dut aurrekontuetan ere aurreikuspen bat egotea hortik etor litezkeen kalteordainei aurre egin ahal izateko. Horregatik guk hau proposatzen genuen. Kontua ez da, besterik gabe, itzuli beharrik gabeko dirulaguntzen politika bat ezartzea. Enpresa jakin batzuk sustatu behar dira, entitate horiek, beste toki batzuetan esaten den bezala, bultzatzaileak izan daitezen eta ekonomia sustatu ahal izan dezaten. Eta hemen oso gai garrantzitsu bat dago, eta nik uste dut Gobernua −Gobernuaren zati bat bederen− nirekin aski ados egon daitekeela, eta hori da Europako funtsei buruzko gaia. Nire ustez oso garrantzitsua da gure Autonomia Erkidegoa, gure Gobernua, koordinatu dadila Gobernu nazionalarekin Europako funtsen arloan. Oso garrantzitsua da. Guztiz garrantzitsua. Euzko Abertzaleak taldeko senatari batek −Gobernu nazionalaren kontra joateko batere susmagarria ez dena, nire ustez− egindako galdera parlamentario bat irakurri nuen atzo, eta bertan presidenteordeari, Calviño andreari esan zion guztiz beharrezkoa dela koordinazio handiagoa egotea. Koordinazio handiagoa eduki behar da, izan ere. Ez da koordinaziorik egon, izan ere. Ekonomiako sailburu jauna, zeinaren dohain askoren artean diplomaziaren dohainak dauden, bada, jakina, agerraldietan saiatzen da honen gainetik behatz puntetan pasatzen apur bat. Baina, egiaz, Espainiako Gobernuaren koordinazioa, autonomiaerkidego guztiekin oro har eta baita gurearekin ere, ez da inola ere ona izaten ari, ez da inola ere positiboa izaten ari. Europako araudi batek gobernu nazionalak behartzen ditu kontuan hartzera, ez soilik autonomiaerkidegoetako gobernuak Europako funtsen gastu hori planifikatzean eta gauzatzean, baita toki-erakundeak ere. Eta egia da hori nabarmen hobetzeko modukoa dela. Ez naiz luzatuko Europako funtsak kudeatzeko gai honen gainean, baina bada kontuan hartu beharreko zerbait, eta, nire ustez, Gobernuak oraindik asko egin dezake. Aurrekontu-izapidean zehar, azkenean bukatu zenean eta gure aldetik adostasunera iritsi ez zenean, eta, prentsaren bidez ezagutu genuenarengatik, ezta gainerako taldeekin ere, azkenik, jaso genuen Gobernuaren jakinarazpen bat −hau izan zen, Gobernuaren jakinarazpen bat−, eta haren bidez esan ziguten aurkeztu genituen zuzenketa partzial batzuk −400 zuzenketa partzial baino gehiago aurkeztu genituen− onartu behar zituztela Gobernua babesten, sostengatzen duten taldeek, eta hori eskertzen dugu. Gure taldearen hiru zuzenketa hauek onartu dira: Hamar milioi Osakidetzarako, Osakidetzaren finantzaketa hobetzeko −osasunaren arloko finantzaketa guztia, gutxi da−, zazpi milioi familientzat eta 60.000 euro ekintzaileen programetarako; guztira, 17.060.000 euro. Zerbait positiboa da. Eskertzen dugu. Nire ustez hori Gobernuaren ariketa baten parte ere bada, azkenean ebidentziaren aurrean guri arrazoia emateko eta onartzeko, jakina, partida horietako finantzaketa handitzea beharrezkoa zela. Baina ez ziguten galdetu, hain zuzen, besterik gabe jakinarazi ziguten onartu behar zituzten zuzenketak zirela, eta hori −berriro diot− eskertu egiten dugu guk. Aurrekontuen balorazio bat, gelditu diren bezala. Ikus dezagun, zer jaso behar du aurrekontu autonomiko batek? Eskumen autonomikoak, funtsean, arlo sozialekoak dira, badakigu. Ekonomiako sailburuei edo, hobeto esanda, haren prentsaarduradunei beti gustatzen zaie, gustatu egiten zaie, titular bat ateratzea, eta beti bera ateratzen dute. Nire ustez master bera edo unibertsitate berean ikasi dute, beti kontu beraz mintzatzen direlako: "Aurrekonturik sozialenak dira honako hauek". Tira, aurrekontuak handitzen direlako, dena d elakoagatik, eta gehikuntza hori partida guztietan proportzionalki banatzen denean, autonomia-erkidego batean nahitaez izan behar dute aurrekonturik sozialenak. Nahitaez. Zergatik? Izan ere, ia aurrekontu osoa gastu sozialera doa, zehazki langileen gastura, hezkuntzara eta osasunera, ez beti ordena horretan: normalean, osasuna eta hezkuntza. Horregatik, tira, zer eduki behar du, berriro diot, autonomia-erkidego baten aurrekontuak? Zer eduki behar du autonomia-erkidego baten aurrekontuak? Lehenik, aurreikuspen makroekonomiko egokietan oinarrituta egon behar du. Hemen eztabaida luzea ezar dezakegu aurreikuspenek nola izan behar duten, honetarako, hartarako. Gobernuak oso uzkur izaten dira onartzeko, hain zuzen, egoera gaizki dagoela; izan ere, haien iritziz, horrela onartuz gero, estimulatzen ari dira, hain justu, gauzak okerrera egitea; alarmistak izaten ari dira, eta abar. Baina nire ustez ekonomiaren arloan oso garrantzitsua da ahalik eta errealistenak izatea. Lehenago edo geroago doikuntza gertatuko da, eta nire ustez onena da doikuntzak gertatzea erreakzionatzeko gaitasuna dagoen uneetan. Gure Ekonomia Sailak, Autonomia Erkidego honetakoak, ondorioztatu du −baita ia jende guztia atzeraldiaren beldur den testuinguru orokorrean ere−, aldiz, % 2tik gorako hazkundea izan behar dugula eta hemen ez dela atzeraldirik egongo. Nahiago nuke, benetan. Nahiago nuke. Nahiago nuke hori izatea, egiaz, egoera; nahiago nuke hori izatea egoera. Baina, nire ustez, aurrekontu bat prestatu behar da ezegonkortasun-egoeraren aurrean hainbat kontu, hainbat elementurengatik, eta horietaz ere eztabaidatu dugu Ganbera honetan. Eta nire ustez beharrezkoa da orain presta gaitezen, zenbait neurri ezartzeko aukera dugunean, nahiz eta prebentiboak, profilaktikoak diren, Administrazioa eta sektore publikoa hobetzeko eta haiei laguntzeko krisi-momentuetan hazkunde ekonomikoari ekarpena egin diezaioten. Bigarrenik, aurrekontu autonomiko batek, logikoki, autonomia-erkidego batek gastu sozialaren aurreikuspen egokia jaso behar du. Eta onartu behar dugu gure Autonomia Erkidegoak gastua guztiontzat duela, ez hezkuntza, osasunerako bakarrik. Erakunde, elkarte pila bat dago… Berriro diot, gastua Autonomia Erkidego honetan ez da arazo bat, hau da, dirua dago gastatzeko. Eta halere, kostatzen da beti aurrekontuaren zati bat gauzatzea. Eta likidazioen arabera, beti sobera gelditzen da. Zer jaso behar du, halaber, aurrekontuak? Inbertsioak. Eta hemen huts egiten dute ia autonomiaerkidego guztiek, eta gureak ere bai, gureak ere bai. Zergatik huts egiten du inbertsioen arloan? Bada begira, ez du hutsik egiten utzikeriagatik edo gaitasunik ezagatik bakarrik −hori ere azter genezake beste une batean−: era berean, huts egiten du, jakina, beste kontu batzuengatik. Lizitazio bat ezartzea zaila da, zaila da, eta gainera, lizitazioetan parte hartzen duten operadore ekonomikoak… Ez dezagun ahantz kontratazio publikoa diru kantitate oso handia dela Espainian, barne-produktu gordinaren % 20tik gorakoa; eta Euskal Autonomia Erkidegoan barneproduktu gordinaren % 20 baino handiagoa izango da. Ez da inoiz kalkulua egin, baina komeni izango litzateke egitea. Noski, kondizio horietan, baliteke baliabide batzuek prozedurak atzeratzea, luzatzea. Guk hori guztia ulertzen dugu, hori guztia ulertzen dugu. Baina ulertzen ez duguna da, sistematikoki, aurrekontu guztietan inbertsioen atalean exekuzioa % 50era ez iristea oro har. Eztabaida dezakegu inoiz apur bat igo dela. Baina hori sistematikoki gertatzen da, izan ere. Horregatik, guk esaten dugu egin behar duguna dela aurrekontua gure gastu-ahalmenera doitzea. Zer egin behar du azkenik autonomia-erkidego baten aurrekontuak? Jarduera ekonomikoa eta hazkundea sustatu behar ditu. Nola sustatzen dira jarduera ekonomikoa eta hazkundea? Jarduera ekonomikoa eta hazkundea ez dira bakarrik sustatzen dirulaguntza bidez, eta, dirudienez, hori da Autonomia Erkidego honek ulertzen duena. Jarduera ekonomikoa eta hazkundea ere sustatzen dira sinplifikazio administratiboak ezarriz, izan litezkeen bikoiztasunak ezabatuz, Administrazioaren beraren gastua ere doituz, eta, jarduera ekonomikoak benetan gora egiteko kondizioak ezarriz, emanez. Eta horretarako beharrezkoa da koordinazio handia, nazioartekotzea eta abar, eta abar. Gobernuari gustatzen zaio plan estrategikoak, estrategiak eta abar ezartzea, eta haietan aholkularitzaren munduko berezko hizkera polita-eta bada. Baina komeni da hori errealitate bilakatzea. Eta egia da ditugun aurrekontuak, ditugun aurrekontupartida gehienak berak izan direla duela urte batzuetatik. Oposizioari kritikatu ohi zaio: "Zuek, izan ere, iazko zuzenketak hartu eta berriz jarri dituzue". Jakina, zuek berriz jarri dituzuelako urte guztietako partida berak. Agerikoa da. Horregatik hemen ahalmena izan genezakeen −eta nik Gobernua animatzen dut datorren urterako egin dezan− aurrekontu benetan desberdin bat aurkezteko, eta aurrekontuak kondizioak benetan hobetzea eta sustatzea, zinez egon dadin inbertitzeko ingurune erakargarria, eta enpresek gora egin ahal izateko, eta, batez ere, tamaina handitzeko aukera izan dezaten, horixe baita euskal enpresa-ehunean dugun erronka handietako bat, dakizuen bezala. Guk lagundu ere egingo dugu, lege-proposamenen bat aurkeztuko dugu hurrengo bilkuraldian. Ildo horretatik, espero dut Gobernuko taldeek, bada, begi onez ikus dezaten. Horrenbestez, zenbait kontu ikusi ditugu aurrekontu hauen azken txanpan; adibidez, bat batean, etorri zaigu aurrekontuan jasota ez zegoen eta zuzenketa bidez sartu zen gastu gehigarri bat −alegia, garraio publikoaren hobariak eta abarrek ekarritako gastua−; nire ustez, 70 milioitik gorakoa da, oker ez banago. Baina aurrekontu-zuzenketak 12 milioi eskas dituela hizpide uste dut. Nire ustez gure taldeak ere babestu zuen legez besteko proposamen, ekimen horren talde proposatzaileak agian badu zerbait esateko. Gero, beharbada, kontatuko digu. Baina, tira, aurreikuspena hirurogeita ez dakit zenbat milioiko gastua bada, eta −gure babesarekin ere− onartu den zuzenketa 12 milioi baino apur bat gehiagokoa izan bada, zerbaitek huts egiten du hemen. Zerbaitek huts egiten du. Horregatik, aurrekontu-teknika ahalik eta zorrotzena izan behar dela uste dut nik. Hots, "ikusten joango gara", nire ustez ez da, aurrekontu arloan, inola ere mezu ona inorentzat. Eta jada azkenik, eta honekin bukatuko dut, legebiltzarkideok. Zein izango da gure botoaren zentzua? Gu, eztabaida honetatik guztitik, noski, dezepzionatuta ateratzen gara. Ez horrenbeste gugatik, baizik eta batez ere dezepzionatuta ateratzen gara uste dugulako galdu dela aukera oso garrantzitsu bat, aukera oso garrantzitsu bat Autonomia Erkidegoaren aurrekontuetan beste filosofia bat integratzeko, eta neurri batzuk, berriz diot, guk proposatutakoak, zeinek ez bailukete eragin handirik −alderantziz, hain zuzen− izango Autonomia Erkidegoaren aurrekontuan, eta, halere, oso neurri positiboak izango lirateke jarduera ekonomikoa dinamizatzeko eta familiei, autonomoei eta enpresei zergak arintzeko. Eta honekin agur esango dut, gure presidenteak ere esan zuen osoko eztabaidan: gure eskaintza ez da iraungitzen. Gure eskaintza ez da iraungitzen. Guk hori defendatzen dugu oraindik. Argudioak eman dizkizuegu lehen. Berriz ere esango dizkizuegu nahi duzuenean. Gure eskaintza ez da iraungitzen, eta badakizue non gauden. Nik uste dut orain hau zuen mende dagoela. Eskerrik asko, presidente andrea. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_23993 |
12 | 126 | 23.12.2022 | GORROTXATEGI AZURMENDI | EP-IU | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Egun on denoi. Bueno, gaur hemen onartu egingo da Gobernuak hona ekarri zuen aurrekontuen legeaurreproiektua. Onartuko da oposizio guztiaren kontrako botoarekin. Aurreko bilkuran esaten ziguten batzuek, behintzat, gure ezezko botoaren zergatia zela bertigoa, ausardia falta edo presioak, baita hauteskunde-giroa ere. Eta ez dut ulertzen arrazoi horiek botatzea. Ez dut ulertzen zergatik argumentuak gure proposamenetan oinarritu beharrean, zergatik erabiltzen diren horrelako aitzakiak; hain zuzen ere, aitzakiak direlako. Aitzakiak dira, egia dena ez onartzeko. Eta egia oso sinplea da: gure eredu politikoak desberdinak direla. Gobernuak bere eredua dauka, guk gurea. Guztiak zilegiak, baina desberdinak. Eta hori da gure ezetzaren benetako arrazoia. Eta, gainera, adibideak jarri nahiko nituzke azaltzeko zergatik diren desberdinak gure ereduak. Hezkuntzan, adibidez, guk eskola publikoa defendatzen dugu. Gure ustez, itunpekoak euskal eskola publikoaren osagarri izan beharko luke; hau da, 1987ko hezkuntza-itunei buruzko dekretuan, eta legean baita ere, ezartzen da hori bera. Gainerakook badakigu hemengo sareen dualtasunak eta itunpeko eskolak daukan gehiegizko pisua, horiek direla Estatu mailan segregazioan liderrak izatearen arrazoietako bat. Guri inporta zaigu norena den zerbitzu publikoak ematen dituenaren titulartasuna. Inporta zaigu, izan ere, titulartasun horrek baldintzatu egiten du gure eskubideen erabileraren gaineko kontrol demokratikoa eta eskubide horiek berdintasunbaldintzetan ematea. Osasunari buruz, beste horrenbeste. 230 milioi euro osasun-zerbitzuetako itunetara joango dira, eta hori, gainera, azpikontratak kontuan hartu gabe. Gure ustez, hori Osakidetza ahultzeko eta pribatizatzeko modu bat da. Eta, beraz, osasunerako eskubidea kaltetu egiten da. Gobernuak berriro dio oraingo honetan, beste batzuetan bezala, biztanle bakoitzeko osasunera gehien bideratzen duen autonomiaerkidegoa garela. Eta hori egia da. Baina nik beste datu bat emango dizuet egiazkoa dena baita ere: Estatuan, Estatu mailan, baina atzetik hasita, hirugarren erkidegoa gara osasun-inbertsioan barne produktu gordinari dagokionez, hau da, gure ahalmen ekonomikoari dagokionez. Eta gobernu batek politika jakin batekin duen konpromisoa ebaluatzeko, gobernu horrek duen gaitasunarekin eta baliabideekin alderatu behar da; datu absolutuek propaganda egiteko baino ez dutelako balio, eslogan gisa bai. Baina beste aldagai batzuk kontuan hartu behar dira benetako dimentsioa ulertu ahal izateko. Osasunari buruz beste datu bat. Euskadin 382.610 aseguru pribatu zeuden 2011. urtean. 2021ean, gaur, berriz, 505.000 dira. Eta datu horiek ez dira banakako erabakien emaitza, baizik eta politika zehatzen emaitza, non publikoak gero eta pisu gutxiago hartzen duen. Energian −eta gure iritziz eskubide bat da, oinarrizkoa ere bai, etxeetako argiaz, beraz, ur beroaz ari baikara−, uste dugu Gobernu honek oraindik egiten duela oligopolioaren aldeko apustua. Eta, egia da, Euzko Alderdi Jeltzaleak ahaleginak ere egin ditu Madrilen energia-konpainien zerga murrizteko. Guk uste dugu trantsizio energetikoa ezin dela egon interes ekonomikoen baldintzapean −Iberdrola, Petronor enpresen interesak, adibidez−; aitzitik, bidezkoa eta demokratikoa izan behar du. Eta horregatik, hain zuzen ere, hainbatetan planteatu dugu energia-enpresa publiko bat sortzea, eta egiten jarraituko dugu. Guztietan, Gobernuak, oraingoz, baztertu egin du. Trantsizio energetikoa egiteko moduaren gaineko eredu bera ez dugulako beste ebidentzia bat da hori. Politika industrialean funts publiko bat planteatu dugu gure ekonomia eta gure eredu industriala bultzatzeko, Gobernuaren ahalmen guztia zentralizatuta, ekintza hori ez dadin izan sakabanatutako ezin konta ahala programa, gehienbat itzuli beharrik gabeko laguntzak izanik. Hitz egiten ari gara tresna sendo bat sortzeaz, inbertsio-talde handien ahalmena mugatzeko, herritarren eta langileen interesa ez dadin egon multinazionaletako zuzendaritza-kontseiluen mende, haien interesak ez baitira, gainera, Euskadirenak, beren etekinak baizik. Ekonomiaren kontrol ekonomikoaz ari gara, eta sektore estrategikoak herrialdetik joatea eragozteaz. Baina Gobernu honen eredu ekonomikoak −gure iritziz− oinarritzat du multinazionalak limurtzea, fiskalitate mesedegarriaren bidez, lurraldean koka daitezen. Fiskalitate bat, gainera, bere garaian Alderdi Popularrarekin itundua, eta hori ez du gure ereduak eskaintzen, jakina. Dugun fiskalitateak karga guztia lansarien gainean jartzen du, eta, gainera, kapitalaren errentek gero eta ekarpen txikiagoa egiten diete diru-kutxa publikoei. Beste batzuetan esan dugu eta esaten jarraituko dugu, baina 2008ko krisiaren aurretik, kapitalaren errenten pisua % 39,6 zen, eta 2020rako ehuneko hori % 24,4ra murriztu zen. Hots, kapitalaren errentek, gaur, 15 puntu gutxiagoko ekarpena egiten dute 2008an baino. Eta hori, enpresa-etekinak lansariak baino zazpi aldiz gehiago hazi diren testuingurua gorabehera, eta desberdintasunaren arrakalak Euskadin handitzen jarraitu arren. Eta, halere, Gobernuak ez du fiskalitateaz hitz egin nahi edo, gutxienez, Gobernuak ez du gurekin fiskalitateaz hitz egin nahi. Aberastasuna birbanatzea dakarren zerga-erreformari ez dio heldu nahi, eta hori da, hain zuzen ere, fiskalitate progresiboaren helburua. Nolanahi ere, Gobernu honen ereduaren eta gurearen artean dagoen desberdintasunaren adibide batzuk dira hauek −batzuk bakarrik−. Eta esan behar ditut, mahai gainean jarri behar ditut, nik uste dudalako Gobernu hau espezialista dela progrewashing delakoa egiten. Me explico. Progrewashing-a marketinestrategia moduko bat da herritarren begietara progresista ager dadin, nahiz eta haren politika nagusiak ezin hobeto uztartzea paradigma neoliberalarekin, esan dudan bezala, zerbitzu publikoak ematean, politika ekonomikoan, eredu energetikoan edo eredu fiskalean. Horregatik, ezkerrak aurrekontu batzuei ezezkoa emateak baliteke bat ez etortzea Gobernu honek eraiki nahi duen irudi progresistarekin. Eta horregatik negoziaziotik kanpoko motibazioak aipatzen ditu, hala nola beldurra, bertigoa, hauteskunde aurreko giroa eta presioak, baina ez dute inoiz aipatzen negoziazioen eduki zehatza adierazi ditudan desadostasun-puntuetan. Horregatik, nik egin behar dut. Nolanahi ere, eredu ekonomiko eta sozial bera ez konpartitzeak, horrek ez du esan nahi akordioak lortzeko gai ez garenik. Are gehiago, legealdi honetan hainbat akordio lortu ditugu: COVID-19aren pandemia kudeatzeko neurriei buruzko Legea, Gazteriaren Legea, Berdintasunerako Legea, Landa Ingurunearen Garapenaren Legea, Inklusiorako eta Diru Sarrerak Bermatzeko Euskal Sistemaren Legea atzo bertan, eta abar. Beraz, ez dakit nondik ateratzen dituzuen horrelako aitzakiak, bertigoarenak eta horrelakoak. Gauza bat da guk beste eredu bat defendatzea eta oso bestelakoa da eredu berri hori iristen den bitartean, gu besoak gurutzatuta egotea. Hori ez da egia. Ez dugu presiorik, ez dugu bertigorik, ezta imaginatu daitekeen beste patologia politikorik ere. Guk legeak edukiaren arabera adosten ditugu, kitto. Lege horiek herriaren eta jendearen bizi-baldintzak hobetu baditzakete, orduan negoziatzen eta akordioak lortzen ahaleginduko gara. Baina ez da hori aurrekontu hauen kasua. Ereduaren desberdintasunetatik haratago, guk 197 zuzenketa erregistratu egin ditugu, gure ikuspegitik, gure ustez, aurrekontuak nabarmen hobetzen dituztenak. Horietatik batzordean hiru onartu dira: 2 milioi alokairuko etxebizitzak erosteko, 5 milioi Haur eta Lehen Hezkuntzako ikastetxeetan obrak egiteko eta milioi bat lan-orientatzaileak lortzeko. Gainera, beste erdibideko bi lortu ditugu: batetik, Osalanen ikuskatzaileak kontratatzeko eta, bestetik, garraio publikoaren merkatzea luzatzen duena. Gu pozik gaude zuzenketa horiek aurrera atera direlako. Hobekuntzak dira eta, beraz, hobekuntza, zuzenketa edo akordio horien onarpenak aurrekontuak hobetzen baldin baditu, gu pozik gaude. Baina, esan bezala, erregistratu ditugun 197 zuzenketetatik bost dira horiek. Eta errepaso labur bat egin nahi nuke erregistratu ditugun eta aurrekontu hauetan islarik izango ez duten beste 192 zuzenketen gainean; izan ere, Gobernuak ez onartuta, baztertzen ari dira, gure ustez, EAEko herritarrentzat funtsezkoak diren proposamenak eta hobekuntzak. Adibidez, hezkuntzan, Haur eta Lehen Hezkuntzako obra txikietarako zuzenketa bat onartuko da, bai, eta ondo dago, ona da. Baina Gobernu hau baztertzen ari da Bigarren Hezkuntzarako 15 milioi euroko obrak ere finantzatzea. Zer gertatuko da Zabalarrako, Atxondoko, Beasaingo Murumendiko, Lantziegoko, Urduñako, Zornotzako Larreako, Sopuertako, Areatzako edo Berangoko sukaldeekin? Zer gertatuko da Sopelako Zipiriñe eskolako betiereko barrakoiarekin? Gobernu honek baztertu egin du, halaber, 17 milioi euro bideratzea segregazioaren kontrako plan baterako, Hezkuntza Akordioaren ekitateari eta segregazioaren kontrako borrokari buruzko atala betetzeko. Baztertu egin da UNEDen Euskadiko zentroetarako zuzkidura bi milioi handitzea zerbitzuaren kalitatea hobetzeko, eta baztertu egin da, orobat, lau milioiko zuzkidura sexu-hezkuntzako programa integral baterako, besteak beste, sexuabusuak eta indarkeria matxista prebenitzeko. Baina, Gobernu honek baztertu du, halaber −eta hau bereziki mingarria da−, ikuskatzeko berariazko mekanismo bat sortzea legez kanpoko kuotak kobratzea eragozteko; guk milioi bat euroan baloratzen genuen. Milioi bat euro ez da gehiegi, kontuan hartuta gaiaren larritasuna; izan ere, 35 urte daramatzate legez kanpoko kuotak kobratzen. Salaketak epaitegietan pilatzen dira, eta badakigu kuotak kobratzea ageriko segregazio-faktorea dela; izan ere, ordaindu ahal baduzu, itunpekora zoaz, eta ezin baduzu ordaindu, publikora. Gobernu honek, osasunari buruz egin ditugun zuzenketa guztiak baztertu ditu. Denak. 90 milioi erregistratu ditugu osasun publikoa indartzeko zuzenketetan; besteak beste, itxaron-zerrendak murriztea, edo zerbitzu-zorroa handitzea ekarriko luketen hainbat zuzenketa, adibidez, dentistak, arreta ginekologikoa, oftalmologikoa eta arreta pediatrikoa bezalako zerbitzuak planteatzen dituzten zuzenketetan. Guztiei ezetz esan diezue. Halaber, 80 milioiri uko egin diozue osasun publikoaren perimetroa zabaltzera bideratzen zirenak: Bidasoan ambulatorio berri bat bultzatzeko, edo baita ere Durangaldeko ospitalea, Donostiako Onkologikoa, Aiaraldeko ospitalea edo Ermuko anbulatorioa lekuz aldatzea. Osasun mentaleko sareak indartzeko 17 milioiko zuzenketa ere atzera bota duzue, osasun mentaleko pazienteen kopurua handitzen ari den arren. Eta osasun-arazo hutsa behintzat ez den arren, jokoaren arriskuez eta arrisku sanitario sozial eta ekonomikoez sentsibilizatzeko kanpaina instituzionalerako 50.000 euroko partida espezifiko bat ere baztertu egin duzue. Baita Jaurlaritzak joko ez arduratsuari aurrea hartzeko aurreikusitako partida % 200 handitzea ere. Aurrekontu hauek erdira murrizten dute jokoarekiko mendekotasunaren aurka borrokatzen duten irabazi asmorik gabeko erakundeei bideratutakoa. Guk 100.000 eurotan handitzen saiatu gara, baina Gobernuak ezetz esan du. Ludopatiari buruz egin ditugun zuzenketa guztiak atzera bota dituzue. Jokoaren arazoak eragin nabarmena du Euskadin 18 urtetik 30 urtera bitarteko gazteengan, Jokoaren Euskal Behatokiak berak adierazitakoaren arabera. Baina, agerikoa denez, hori ez da euskal gazteen arazo bakarra. Euskadin, emantzipazio-adina 30,2 urtekoa da; alegia, Europako tasarik handienetako bat. Milioi bat euroko zuzenketa proposatu dugu Gazteen Emantzipaziorako Euskal Sarea abian jartzeko, guk geuk Gobernu honekin hitzartutako Gazteriaren Legea betetzen duena, gainera, baina hori ere baztertu da. Ingurumenari dagokionez, aurrekontu hauek gas-galdarak kentzeko eta sistema berriztagarriez ordezteko hamar milioi euroko zuzkidura baztertzen dute, gasarekiko mendekotasuna murrizteko eta jasangarritasunean aurrera egiteko helburuz. Baztertu egiten dituzte hamar milioi autokontsumoproiektuetarako eta energiaren demokratizaziorantz aurrera egiteko. Baztertu egiten dituzte 16 milioi edateko uren araztegiak hobetzeko, pertsonek kontsumitzeko ura ahalik eta kalitaterik onenekoa izan dadin eta mikroplastikoak, disruptore endokrinoak eta bestelako substantzia toxikoak eragozteko −hain zuzen, gure ekimenez Legebiltzar honetan legez besteko proposamen batean onetsi genuen bezala−. Baztertu egiten dituzte hamar milioi enpresak monitorizatzeko, emisio kutsatzaileak kontrolatzeko. Baztertu egiten dituzte hamar milioi hondakinak berreskuratu eta berrerabiltzeko kudeaketa publikorako. Baztertu egiten dute milioi bat Ertzaintzan ingurumenaren aurkako delituetan espezializatutako unitatea sortzeko. Hain zuzen, Euskadin Guardia Zibilak ikertzen ditu ingurumenaren aurkako delituak, Ertzaintzak ez duelako aski efektiborik, Fiskaltzaren txostenak urtero gogorarazten digun bezala. Milioi bat euroko zuzenketa bat ere sartu dugu Elikagai Katearen Legea ikuskatzeko zerbitzu baterako. Eta hor denbora, Estatuan zer onesten ari diren ikusita, laburtzen ari zaigu. Eusko Jaurlaritzaren ardura da lege hori betetzen dela kontrolatzea, lehen sektoreari bidezko prezioak ordain dakizkion. Hamar urte igaro dira Elikagai Katearen Legea onetsi zenetik, eta Euskadiko abeltzain eta nekazari askok oraindik lan egiten dute etekin-marjina erridikuluekin, baita, zenbaitetan, galerekin ere. Ez du uste Gobernu honek ordaindutako prezioen gaineko kontrolik eza lotuta dagoela lehen sektoreko gainbehera ekonomikoarekin, Gobernu honek berak datozen urteetarako aurreikusitakoarekin? Milioi bat da bidezko ordainketa egiteko nekazarien, abeltzainen eta arrantzaleen lanari. Eta horri ere esan zaio ezetz. Gobernuak ezetz ere esan dio udalek enpleguplan bermatua garatzeko 20 milioi euroko zuzkidura ekonomikoari. Pertsona askok DSBE edo bizitzeko gutxieneko diru-sarrera jasotzen dute, lan egin nahi dute eta ez dute aukerarik aurkitzen. Helburua da, proposatzen genuen tresna horrekin, lanerako eskubidea bermatzea, pertsona horiek garatu ahal izan dezaten komunitatearentzat beharrezkoa ere baden lana, gainera, dela zainketen sektorean, dela etxebizitzen eraberritze jasangarrian, dela hirigintzaberroneratzean. Eusko Jaurlaritzak, aurrekontu hauekin eta gure proposamen guztiak baztertuz, baztertu egin du langabezia jada agortu duten pertsonek enplegura jotzeko aukera hori. Kultura eta hizkuntza-politikako gaietan egin ditugun zuzenketa guztiak ere baztertuak izan dira. Eta horien artean bat, HABErako dotazioa ia 13 milioi eurotan handitzea zen, euskara ikasteko doakotasuna behingoz, behingoz, bermatzeko. Euskaltegien prezioa oztopo da euskaldun askok euskara ikas dezan. Eta horregatik hizkuntza-eskola ofizialen prezioarekin parekatu nahi genuen. Eta nik galdera bat bota nahi dizuet denoi. Nola da posible pertsona bati 80 euro kostatzea ingelesa edo alemana ikastea, eta gure hizkuntza ikasteko 800 euro ordaindu behar izatea? Hamar aldiz gehiago. Ez da premiazkoa zuzengabekeria hau zuzentzea? Guretzat, euskarak eskubidea behar du izan, eta euskalduntze-prozesuan denok aukera berdina izan behar dugu. Hori ere Gobernuak baztertu egin du. Aurrekontu honek, gure zuzenketak baztertzearekin batera, baztertu egin ditu, baita ere, honako proposamen hauek: gizarte-desabantailan dauden adingabeei eta familiei zuzendutako laguntzak, 200.000 euro; gizarte-larrialdietarako laguntzak, 13 milioi; zaintzak ematen dituzten familiei zuzendutako laguntzak, 1.113.000 euro; generoindarkeriaren biktima diren umezurtzeei zuzendutako laguntzak, 2 milioi eta erdi; genero-indarkeriaren biktima diren emakumeei zuzendutako laguntzak, ia milioi eta erdi. Hau da, atzera bota dituzue Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailean sartu ditugun gehitzeko zuzenketa guzti-guztiak. Uste dut jada egin dudala datuen, partida horietako zenbakien zerrendatze zabal bat. Baina zuek nik bezala dakizue zenbaki horien, partida horien atzean eskubideak daudela, familiak daudela, biziproiektuak daudela. Eta pertsonek botere publikoarekin dituzten erlazioak daude. Eta aurrekontu hauek definitzen dituena −ez aurrekontu hauek, ez beste ezein ere− ez da kudeaketa hutsa, gizartea ulertzeko modu bat baizik. Proiektu politiko batek eta ideologia jakin batekin definitutako ulertzeko modu bat. Ez baitago baliabide publikoen kudeaketa neutralik, Gobernuaren ekintzak proiektu bati erantzuten baitio beti. Nire hitzaldiaren hasieran zenbait kontu adierazi ditut azaltzeko zergatik gure talde politikoak eta zergatik Gobernuak eredu desberdinak defendatzen dituzten, eta eredu horiek ez diote erantzuten ez koiunturari, ezta estrategia huts bati ere. Baina aurkitu nahi nuke, gainera, lotura-puntu bat hitzaldia bukatzeko. Eta, nire ustez, lotura-puntu hori izan liteke elkarrizketa askotan lehendakariari ere, logikoa denez, entzun diogun kohesio sozialaren printzipioa. Guk nahi dugu Euskadi gizarte kohesionatua izan dadin, lehendakariak bezala, Gobernu honek bezala; bai horixe! Kontua da kohesioaren sekretua, gure iritziz, berdintasun soziala baino ez dela. Eta guk ez dugu uste bidezkoa denik, hain zuzen berdintasunik ez dagoelako; ez dugu uste bidezkoa denik bihar Olentzerok ume batzuei ekartzea patinete elektriko bat, 200 euroko zapatilak, tableta bat, eta beste ume batzuek, aldiz, konformatu behar izatea dohaintzan emandako eta Gurutze Gorriak biltzen dituen objektuekin. Uste dugu ez dela bidezkoa mahai batzuetan janari bikainak, itsaskiak, Cuatro Jotas, xanpain frantsesa egotea, eta beste familia batzuek, aldiz, ahalegin ekonomiko ikaragarria egin behar izatea biharko afaria berezia izan dadin. Gure ustez ez da bidezkoa eskola batzuetan ghettoak egotea, eta beste batzuek, aldiz, uko egitea beren udalerriko edo hiriko gizarte- eta jatorridibertsitatea onartzeari. Uste dugu ez dela bidezkoa minbiziak jotako pertsona batek, adibidez, sei hilabete itxaron behar izatea proba bat egin diezaioten, eta gaixorik ere badagoen beste bati, ordain badezake, momentuan egitea. Uste dugu arreta sanitarioa lehen egunetik eman behar zaiela pertsona guztiei eta kondizio beretan. Guk uste dugu jende guztiak duela lan duinerako eskubidea. Eta bidegabea da, izugarri bidegabea da, biztanleen % 1ek herri honen aberastasunaren % 20 pilatzea. Guk uste dugu ez dela bidezkoa gazte batek etxebizitza eskuratu eta emantzipatzeko aukerarik ez izatea bizi-proiektua sortzeko, eta putre-funtsek, berriz, negozio oso oparoa egitea eskubide horren kontura. Guk ez dugu uste bidezkoa denik adineko pertsonen egoitzako bakartasuna, baina, ez dugu inola ere uste bidezkoa denik pertsona batzuek lan hori laguntzarik gabe beren bizkar hartu behar izatea egoitzen zerbitzu publikorik ez dagoelako. Uste dugu ez dela bidezkoa elikagaikate handien jabeak aberastea, eta abeltzain eta nekazariei, berriz, ez iristea familia-negozioaren iraupenerako bederen. Ez dugu uste bidezkoa dela batzuk parrandan aritzea, eta paperik ez duten pertsonen ogia, berriz, egun horretako salmenta ibiltariaren mende egotea. Guk, azken batean, nahi dugu eguberriotan etxe guztietan ospatuko den maitasuna, konpainia, senidetasuna, elkartasuna gizarte osora zabaltzea. Eta horretarako, beharrezkoa da Gobernu honen eredu politikoak ahalbidetzea. Eta, zintzotasunez, ez dugu uste aurrekontu horiek nahi dugun gizarte horretarantz aurrera egiten dutenik. Eta horregatik, hain zuzen, guk kontrako botoa emango dugu. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_23994 |
12 | 126 | 23.12.2022 | HERNÁNDEZ HIDALGO | EP-IU | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Bai. Egun on denoi. Euzko Alderdi Jeltzaleak duela aste batzuk esan zigun −Berrojalbiz andrearen ahotan, baina gaur bajan dago− Elkarrekin Podemos-Izquierda Unida taldean ez genekiela zer egin aurrekontuekin. Tira, bai, aldatzea, horretan ari gara saiatzen, haiek aldatzen. Eta aldatzea lortzen dugun edo ez, bada planteatzen dugu gure botoa zein den. Agerikoa da. Eta, gainera, Euzko Alderdi Jeltzaleak ezin hobeto daki. Horregatik, urtero bezala, lehenik moduan planteatzen ditugu aldaketak; hots, gastu eta inbertsio horiek kudeatzeko moduan, Miren Gorrotxategi gure bozeramaileak hizpide zuen ereduan. Eredua ez zaigu gustatzen, ez gatoz bat harekin eta, horrenbestez, aldatzen saiatzen gara gure aukeren neurrian. Izan ere, oraindik pentsatzen dugu aurrekontu-eredu hau pentsatuta dagoela dirulaguntza gehien jasotzen duen Estatu osoko eta Europa osoko hezkuntza pribatuetako bati eusteko. Aurrekontu eredu hau da oraindik % 40tik gorakoa den behin-behinekotasunean oinarritutako osasun publikoari eusteko, eta bertan sanitarioek eta langileek, bada, oraindik badituzte hamar urte baino gehiago akordio kolektiboan berritu gabe dauden lan-baldintzak. Aurrekontu eredu honek funtsezko zerbitzu batzuk pribatizatuta ditu −adibidez, anbulantziak eta emergentziak−, eta klinika pribatuetara egindako bideratzeen kopurua, gure iritziz, handia da, eta, jakina, zerbitzu ugari kanporatuta ditu. Horrenbestez, eredu honek badakar, gure iritziz, baliabide publiko gehiegi kontratista pribatuetara pasatzea, eta lan-prekaritatea sortzen du sektore askotan, eta badakar, halaber, osasun publikoa pixkanaka narriatzea. Baina Gobernuak, horietako ezer ere ez dela egia esateaz gain, aurten gehitzen du Osakidetza arma gisa erabiltzen ari garela; haren politiken eta kudeaketaren aurkako mobilizazioak guk antolatu bagenitu bezala; Osakidetzan ikusi ditugun hamarka grebak Elkarrekin Podemos-Izquierda Unida taldeak deituko balitu bezala, harribitxiaren, Osakidetzaren, balorazioaren beherakada gure prentsaurrekoen emaitza izango balitz bezala edo herritarrek osasunaren egoeragatiko kezka handitu izana −eztabaidaezina dena− gure koalizioaren agitprop aparatuak eragindakoa izan balitz bezala. Bada ez, Gobernu honek bultzatzen duen eta aurrekontu horiek sostengatzen duten ereduaren ondorio dira, eta, horrenbestez, gu ez gatoz bat harekin. Baina zuek esaten duzue ereduaz ez dela hitz egiten, atal hori ez dela negoziatzen, zenbakiez mintzatzeko; urtero esaten diguzue. Eta guk gastu handiagoa planteatzen dugu, ulertzen baitugu gastu handiagoarekin zerbitzu publiko hobeak ere eduki ditzakegula eta, gainera, Autonomia Erkidego honetan soberakin handiak daudelako eta diru-sarreren errekorra dugula ere entzuten dugulako. Horrenbestez, guk gastua handitzea ere planteatzen dugu. Baina ezetz ere esaten digute, aurrekontuak jada badirela nahiko hedakorrak, eta partida batzuk toki batetik beste batera mugi ditzagula. Eta azkenik, aldaketak ere planteatzen ditugu diru-sarreretan, publikorako ekarpena bidezkoagoa izan dadin; ez diru-bilketa handitzeko, baizik eta ekarpena bidezkoagoa izan dadin. Eta zuek esaten diguzue hori ere ez dela negoziatzen. Gordillo jaunak duela minutu batzuk esan du, tira, harrigarria zaiola Gobernuak esaten duenean horretaz ez dela hitz egiten. Tira, ez, sorpresa, ez; Gobernua aitzakiak jartzen aritu dela −gure koalizioarekin bederen− urte askoan, aurrekontuetan diru-sarrerei buruz ez hitz egiteko, besterik gabe ez zaiolako interesatzen, eredu horri eutsi nahi diolako. Eta begira, baldin eta klase langileak kutxa publikoei egiten dien ekarpenaren pisua handitzen bada eta, aldi berean, −jada esan bezala− kapitalaren etekinek eta errentek kutxa publiko horiei beraiei egiten dieten ekarpenaren pisua murrizten bada, hori gertatu bitartean, guri entzuten jarraituko duzu fiskalitate bidegabea dugula, eta oraindik izango da, guretzat, aurrekontuetan negoziatu beharreko funtsezko kontu bat. Uneotan, eta azken urteotan konkistatzen ari diren gutxieneko soldataren igoera handiak gorabehera, Euskadin, enpresen etekinak soldatak baino zazpi aldiz gehiago handitzen ari dira. Eta, halere, zuen politika fiskalaren ondorioz langileek eusten diete funtsean aurrekontu hauen diru-sarrerei. Bitartean, etekin kapitalistak osorik poltsikoratzen dituzte. Uko egiten ari zaio fiskalitateari aberastasuna berriz banatzeko tresna gisa. Eta horregatik, kontu hau, gure taldearentzat, aurrekontuetan hitz egiteko eta negoziatzeko kontu bat izango da beti. Baina zuek horretaz ere ezetz esaten diguzue, ez dela hitz egiten. Babesak bilatzea ulertzeko duzuen modua da, hortaz, funtsean, sinadura bat egitea partida batzuk mugitzearen truke. Eta gero, esan ohi diguzue, aurrekontuak babesten baditugu −Podemoseko kideek duela urte batzuk egin bezala−, bada, horrek esan nahi duela ausartak, helduak eta arduratsuak garela. Baztertzen baditugu, berdin du zer argudio ematen dugun; horrek esan nahi du nahasita, despistatuta gaudela, bertigoa dugula edo sindikatuen gatibu garela. Hori guztia baino errazagoa da. Ez gatoz bat kapitalaren zerbitzurako aurrekontu hauetako dirusarreren ereduarekin, eta hori ez duzue negoziatzen. Ez gatoz bat aurrekontu hauetako gastuaren kontratista pribatuen zerbitzurako ereduarekin; gai hori ez duzue negoziatzen. Eta uste dugu gastu publiko handiagorako tartea, zerbitzu publiko hobeetarako tartea dagoela; gai hori ez duzue negoziatzen. Horrenbestez, baztertu egiten ditugu aurrekontuak. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_23995 |
12 | 126 | 23.12.2022 | PÉREZ EZQUERRA | SV-ES | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Muchas gracias, señora presidenta, señoras y señores consejeros, señorías. Aurrean ditugun aurrekontuek bete egiten dituzte gobernu-akordioa eta -programa. Horregatik, inbertsio publikoa ahalik eta gehien indartzen da, 1.800 milioi eurorekin baino gehiagorekin, eta I+G+Bko inbertsioan, % 12ko gehikuntzarekin, eta horrek aurrerapen-maila handiagoa dakar. Dirusarreren ahalik eta maila eta irismenik handiena ezartzen da, kontuan hartuta gure Ekonomia Ituna, Ekarpenen Legea, 2023. urterako defizit- eta zorpetzearauak eta suspertze- eta erresilientzia-mekanismoaren Europako funtsen 260 milioi euroren gehikuntza. Eta Hitzartuz plana barnean hartzen da, ia 314 milioi eurorekin, euskal gizartearen gehiengoarentzat funtsezkoak diren bederatzi neurri bilduta. Horrenbestez, ezagutzen den aurrekonturik hedakorrena dugu aurrean, 14.250,70 milioi eurorekin guztira. Aurrekontua ez dugu debaluatu behar aurrekontu eguneratuarekin konparatuz, konparatu behar baitugu 2022ko aurrekontuarekin; hau da, % 8,7ko benetako gehikuntza dago. Aurrekontuak izaera sozialeko zerbitzu eta ondasun publikoen hornidura bermatzen du: 243 milioiko hazkundea hezkuntzan; 257 milioikoa osasunean; % 21eko hazkundea etxebizitzan, eta horretatik % 71 alokairu-politiketara bideratuta dago, eta gainerako % 29, birgaitze-politiketara; eta 24,5 milioiko hazkundea gizarte-politiketan. Aurrekontuak enpleguaren alde lan egiten du −ez da inoiz Euskadin izan orain bezalako horrenbeste kalitatezko eta eskubidedun enplegu−, eta bultzatzen jarraitzen du hazkundea jasangarria eta orekatua izateko behar ditugun egiturazko erreformak, gehien behar duten sektoreei eta pertsonei arreta emanez. Hau da, aurrekontuak bermatu egiten ditu osasun publikoa eta unibertsala, hezkuntza publikoa eta babes soziala, eta babestu eta estimulatu egiten ditu kalitatezko enplegua eta euskal enpresen aurrerapena, gizarteak aurrera egin behar baitu kohesio sozialean oinarrituta. Diru-sarrerei dagokienez, zerga-politika progresista dugu, eta dagokion bezala berrikusi beharko da. Suspertze Planarekin lotutako Europako funtsak eta zorpetzea −defizit-helburuaren eta zor publikoaren 2023rako erreferentzia-tasa % 0,6koa eta barne-produktu gordinaren gaineko 13,5ekoa, hurrenez hurren− adostu berri dira Ekonomia Itunaren Batzorde Mistoan. Horrenbestez, ahal den diru-bilketarik handiena dugu gure Ekonomia Itunak ahalbidetzen dizkigun tresna guztiak aplikatzearen ondorioz, 2021ean eguneratutako gure Ekarpenen Legeari esker, etorkizuneko belaunaldiak hipotekatu gabe zorpetzeko gure gaitasunari esker eta Europako funtsei esker; haien hirugarren ordainketa iragan azaroaren 12an eskatu dugu jada, eta lidergoa mantentzen ari gara herrialde gisa Europan. Aurrekontu hauek barnean hartzen dute Gobernuak hartutako konpromisoa, hau da, baliabide publikoak zorrotz erabiltzean eta finantza publikoen jasangarritasunean oinarritutako aurrekontu-politikarekin jarraitzekoa, baina energiaeraldaketaren, eraldaketa digitalaren eta gure ongizate-estatuaren erresilientzia indartzeko beharraren erronkei helduta. Aurkeztutako zuzenketen xehetasunari dagokionez, Euskal Talde Popularra-Ciudadanos taldearen zuzenketak aurrekontuaren % 1,8 dira. Eta, beste urte batzuetan bezala, errepikatu egin dituzte familia-politiketarako nahiz itunpeko hezkuntzarako gehitzeko zuzenketak, bai eta Administrazio Publikoa eta Gobernantza, Hezkuntza eta Kultura Sailetako prestakuntzarako eta euskara sustatzeko zenbait programa kentzeko zuzenketak ere. Baina deigarriak dira zenbait zuzenketa, hala nola Finkatzen sozietatearentzako 40 milioiko partida kentzea, hasieran aurreikusitakoa baino urtebete lehenago 300 milioi euro edukitzea ekarriko ziguna, trakzio-enpresa estrategikoak direnen kapitalean parte hartzeko, enpresak Euskadin sustraitzea lortzeko. Eta hori ulergaitza iruditzen zaigu. Ulergaitza da, halaber, zergak murriztea jasotzen duen zerga-erreforma defendatzea. Aurrekontu hauek egonkortasun ekonomiko eta politikoa ematen diote Euskadiri. Zergak oro har jaistea guztiz bateraezina da zuen osoko zuzenketaren justifikazioarekin berarekin, "Enplegua eta jarduera mantentzera zuzendutako alternatiba" deitzen duzuen horretan. Baina, gainera, aurkeztu dituzuen zuzenketa partzialetan sakonduta, hamarren bat baino gutxiago lan eta enpleguaren arlora zuzentzen dira. Eta haietatik, gehien-gehienak gastua murrizteko baino ez dira. Ez dago zuzenketarik enplegu-planak edo programak proposatzeko; alderantziz, zuzenketa bat dago, berariaz, luzaroko langabeentzako programak ia deuseztatzeko, sistema informatikoak murrizteko −haiei esker Laneko Ikuskatzailetzak laneko segurtasunaren eta osasunaren kontrolaren eta zaintzaren eraginkortasuna hobetzen du−, eta Oñatiko Adierazpena, langileen enpresetan parte hartzeko eredu inklusiboari buruzkoa, zabaltzeko partida ahalik eta gehien murrizteko −Legebiltzar honetan aho batez onartutako adierazpen bat−. Hori da PPren enplegagarritasunerako alternatiba? Beste urte batzuetan bezala, berriz hitz egiten duzue Lanbideren erreformaz, eta horrek pentsarazten digu ez diezuela jarraipenik egiten Lanbideko administrazio-kontseiluak hartzen dituen erabakiei eta, horrenbestez, ez dakizuela programa bat onetsita dagoela, egiturak aldatu direla, arreta emateko eredua aldatzen ari dela, eta, hori guztia, Lanbideko langileek berregituraketa horretan inplikatuta. Aurrekontu hauek enplegua eta jarduera mantentzera bideratuak egoteaz gain, enplegu gehiago eta kalitate handiagokoa egotera ere badaude bideratuak, enpresak lehiakorragoak izan daitezen irekitzen diren aukerekin, hala nola Dirusarrerak Bermatzeko Euskal Sistemaren Lege onetsi berriarekin, aurreikusten baitu benetako enpleguaukerak ematea eta egoera kalteberak ez kronifikatzea. Zuek beste eredu bat defendatzen duzue, murrizketa publikoan oinarritutako eredu bat, defendatzen duzuen zergak jaisteko erreforma fiskalarekin bat datorrena, eta ez kalitatezko eredu bat. Izan ere, kalitatezko eredu batek zerbitzu publikoak mantentzearen alde egiten du edo errentak eta enplegua mantentzearen alde, eta halaxe egin dute aldi baterako enplegu-erregulazioko espedienteek eta lanbide arteko gutxieneko soldata handitzeak. Horrek, baiki, lagundu du dinamismo ekonomikoa bultzatzen: pandemiaren okerrenean, enpresa asko arriskuan ikusten genituenean, aldi baterako lan-erregulazioen luzapenaz baliatu ziren 208.000 euskal langile baino gehiago; Euskadiko 568.000 erretirodunek beren pentsioen zenbatekoa handitu zaiela ikusi dute; Euskadin bizitzeko gutxieneko diru-sarrera jasotzen hasi dira 43.000 pertsona, amatasun-osagarria, beka handiagoak, alokairurako laguntzak; etxeko langileek gaur egun nola balia dezaketen langabezia; gasolinaren hobaria; 560.000 etxeri baino gehiagori mesede egiten dien argiaren eta gasaren BEZa jaistea; garraio publikoaren deskontuak, eta erreformak ezartzea, hala nola Lan Erreforma, 36.000 euskal herritarri baino gehiagori lan-kontratu mugagabea ahalbidetu diena. Horrek bai indartzen duela gure ongizateestatua, zergak jaisteak, ez. Eta gai hori gogorarazten dut aurrekontuak ezesteko argudio nagusia izan delako, nahiz eta, ikusten dugun bezala, zuzenketa partzialen bitartez ere zalantzan jarri ez. Gaur egun euskal gizarteak berme batzuk baditu, gizarte mailakoak nahiz ekonomikoak, hasi lanetik eta energiaraino, funtzionatzen duten eta, batez ere, herri honetako gehiengo sozialari, bizimodua eramangarriagoa egiten ari diren erreformak bultzatzen ari garelako da. Elkarrekin Podemos-Izquierda Unida taldeari dagokionez, aurkeztu dituen zuzenketek aurrekontuaren % 5,3 hartzen dute, alegatzen baitute aurrekontua ez dela nahikoa. Eta nire galdera da: zuen zuzenketa partzialek aurrekontuok babestu ahal izateko nahikotasuna ordezkatzen dute? Edo zein da babestu ahal izateko behar den nahikotasun-maila? Ematen al diete zuzenketa horiek egiaz nahikotasunmaila handiagoa 14.000 milioi eurotik gorako aurrekontuei? Ezagutu ditugun aurrekonturik hedakorrenak, apustu argia eginez inbertsioaren alde, zerbitzu publikoen alde, herrialde-eraldaketa handien alde, Europako Funtsak txertatuta eta inoiz eduki ditugun diru-sarrera irismen handienarekin. Euskal Sozialistok beti esan dugu aurrekontuak oposizioko taldeen ekarpenekin hobetu ahal direla eta hobetu behar direla. Eta, horregatik, ulertzen dugu Eusko Jaurlaritzaren negoziazio-eskaintzak proposamenetako asko barnean hartzen zituela, bai kopuru ekonomikoan, bai 2023rako konpromiso politikoetan. Atzera bota zenuten aurrekontu-negoziazioko eskaintzan, Lana eta Enplegua ardatzean planteatu zitzaizuen Elkarrizketa Sozialerako Mahaian irtenbideak aztertzea hitzarmen kolektiboetan soldaten erosahalmenari eusteko formulak txertatzeko, gure produkzio-ehuna arriskuan jarri gabe. Laneko ikuskatzaileen plantilla sendotzea ere errefusatu egin duzue. Hezkuntza-alorrean, 2023ko lehen hiruhilekoan Euskadiko hezkuntzari buruzko lege-proiektua eta baliabide nahikoak zuzkitzea hezkuntzaren arloan hitzartutako konpromisoak eta haien ondoriozko finantzaketa bermatzeko; Haurreskolak Partzuergoa indartzea kalitatezko eta doako zerbitzu publiko modura, eta haur-kolektibo kalteberenaren plazak okupatzea sustatzea, ikastetxe publikoetarako software libreko proiektu pilotu bat eta 2023-2024 ikasturtean, Haurreskolak Partzuergoan, 0-2 urteko tartea doakoa izatea. Osasun-alorrean, 2023an lehen mailako arretako estrategia ezartzea eta arreta espezializatua sendotzen jarraitzea; eta antolamendu-aldaketa egokiak egiten joatea, itxaron-zerrendak murrizteko. Osakidetzari dagokionez, aho-hortzetako osasunaren zerbitzu-zorroa kolektibo jakin batzuetara zabaltzea eta plantilla egonkortzen eta finkatzen aurrera egitea. Ez duzue ontzat ematen ere zerbitzu-zorroa eta biztanleen irisgarritasuna handitzeko alternatibak aztertzea Irungo udal-eremuan, Bidasoko ESIaren barruan, eta Durangaldean, bereizmen handiko zentro berri batekin. Eta ez duzue ontzat ematen Onkologikoa zentro sanitarioa Osakidetza-Euskal Osasun Zerbitzuan guztiz integratzeko prozesua hastea 2023ko ekitaldian. Etxebizitzari dagokionez, ez duzue ontzat ematen 2023ko lehen hiruhilekoan etxebizitzarako eskubide subjektiboaren erregelamendu-garapena; eta Euskadin bizi diren biztanleek etxebizitza-eskubide subjektiboa izango dutela bermatzeko behar diren baliabideak esleitzea. Estatuko araudiak alokairu pribatuaren prezioak kontrolatzeko aukera ematen duenean etxebizitzaren alokairu-prezioak mugatzeari ere uko egin diozue, baita Zerga Koordinaziorako Organoan alokairuaren prezioei eusteko neurri fiskalei buruzko txosten bat egitea planteatzeari ere, eta errenta- eta horniduragastuei aurre egiteko alokairu-erregimeneko familien finantza-ahalegina zehaztuko duen operazio bat 2023-2026 aldiko Euskal Estatistika Planean sartzeari ere. Ez duzue, era berean, ontzat ematen alokairuko parke publikoko 50 etxebizitza etxegabetzeetarako erabiltzea; eta zorpetze-egoeran dauden familientzako aholkularitza- eta bitartekaritza-ekintzak sustatzea, ezta Kontsumobideren ekintza ere etxegabetzeen eremuan. Izan ere, neurriak, guztiak, bideratuta daude suspertze- eta erresilientzia-mekanismoaren eta Hitzartuz programaren funtsak aplikatzeari eta inbertsioari dagokienez berritasun handiak dituen sail baten politikak sendotzera, eta haien artean, hauek nabarmentzen dira: Bultzatu 2050 Hiri Agenda ezartzea eta hiri-berroneratzea −34 milioi euro hiriberroneratze integralera zuzenduta−; hau da, gutxi gorabehera 23 milioi euroko gehikuntza aurreko urtekoaren aldean; 2023rako etxebizitza-programa, babes publikoko etxebizitzen parkea handitzean eta hobetzean zentratuta, alokairuaren alde eta etxebizitzarako eskubide subjektiboa garatzearen aldeko apustua eginez. Eskubide subjektiboaren dekretua, 2023an, onesteak etxebizitza-prestazio osagarriaren kudeaketa sailari eskualdatzea ekarriko du. Eta alokairurako prestazio publikoak, bai etxebizitza-prestazio ekonomikoa, bai etxebizitza-prestazio osagarria −275 eurotik 300 eurora igaro da hilean−, eta gehikuntza hori Gaztelagun programan gazteei ordaindu beharreko gehieneko hileko alokairura eramaten da, hori ere 300 eurokoa izanik. Babes sozialaren alorrean, errefusatu egin dituzue honako hauek: mendekotasuna duten pertsonei arreta ematen dioten langileen erregulazio profesionalean aurrera egitea, behin betiko egiaztatzea lor dezaten eta lan-merkatuan sar daitezen; Gizarte Zerbitzuen Euskal Sistemaren prestazio- eta zerbitzu-zorroaren dekretua ebaluatzea; gizarte-zerbitzuen katalogoaren plangintzan, koordinazioan eta araugintza-garapenean aurrera egitea; eta Gizarte Zerbitzuen Euskal Behatokia bultzatzea. Lehen sektorean ez duzue ontzat eman, halaber, Elikagaien Kalitate eta Industriako Zuzendaritzako ikuskatzaileen kidegoa indartzea sei plaza gehiagorekin. Ingurumenean, halaber, ez duzue ontzat ematen enpresa kutsatzaileen monitorizazioa eta kontrola denbora errealean egitea, eta enpresentzako neurriak ezartzea kutsadura Osasunaren Mundu Erakundearen estandarretara murrizteko eta laguntza ekonomikoak sustatuz osasuna babesteko. Trantsizio energetikoan ez duzue ontzat ematen Energia Berriztagarrien Lurralde Plan Sektoriala garatzea, ezta autokontsumoari eta energia berriztagarrien iturriekin biltegiratzeari lotutako pizgarriak garatzea ere, ez bizitegi-sektorean sistema termiko berriztagarriak ezartzea, ez eta kooperatiben bidezko autokontsumo kolektiboko proiektuetarako dirulaguntzak ere. Berdintasunaren alorrean, halaber, ez duzue ontzat ematen emakumeen aurkako indarkeria matxistaren arreta hobetzeko erakundeen arteko hirugarren akordioa abian jartzea, ez eta emakume biktimen elkarteekiko koordinazioa eta lankidetza indartzea ere; ez eta, geure eskumenen esparruan, esparru pribatuan berdinak eta besterenezinak diren amatasun- eta aitatasun-baimenak 18 astera pixkanaka heda daitezen bultzatzea ere. Gazterian artean ez duzue ontzat eman beste administrazio publiko batzuekiko lankidetzahitzarmenak indartzea eta azkartzea, gazteen emantzipaziorako zentroen sarearekin koordinatutako zerbitzu bat abian jartzeko, ez eta gazteen emantzipazioari buruzko azterlan, ekimen, kanpaina eta proiektu piloturik egitea ere, gazteen emantzipaziora laguntzeko 2030erako Euskal Estrategiaren barruan. Horregatik guztiagatik, Euskal Sozialistok pentsatzen dugu zuek galdu duzuela, beste behin ere, aukera ona zuek defendatzen dituzuen ekimen askotara doazen eta haiekin bat egiten duten aurrekontuak babesteko; hala ere, negoziatu nahi izateko izan duzuen prestasuna ere baloratu nahi dut. EH Bildu taldeari dagokionez, aurrekontuaren % 3 diren zuzenketak aurkeztu dituzue, zuen proposamenaren 450 milioi euroak kontuan hartzen baditugu. Eta egia esateko, aurrekontuaren % 3k ezin du egiturazko aldaketarik sustatu, zuek alegatu bezala. EH Bilduk ez du planteatu −eta iraganeko aurrekontu-eztabaidetan ere ez zuen egin− eredu ekonomiko eta sozial alternatiborik, eta ikusi ere ez ditugu egin zuen osoko zuzenketan edo zuzenketa partzialetan alegatzen dituzuen egiturazko aldaketak. Eta, nolanahi ere, aurkeztu dituzuen zuzenketa partzialak ez datoz bat planteatzen duzuen egiturazko aldaketaren diskurtsoarekin; horretarako, ordezko aurrekontua aurkeztu beharko zenuketen. EH Bilduren kasuan, jarrera-kontu bat da −hobeto esanda jarrera-aldaketa bat−, bere jarrera negoziatu nahi ez izatera aldatu duena EH Bildu izan baita, eta ez Eusko Jaurlaritza; izan ere, bere zuzenketa partzialak ez ditu itundu ere egin nahi izan. Zuek aurrekontuak babestu dituzue Madrilen eta Nafarroan, eta hemen ere babestu zenituzten iragan ekitaldian. Baina aurten, ez. Zergatik? Udaleta foru-hauteskundeak laster direlako beharbada? Eta jarrera horren barruan, adierazgarria ere bada zuzenketa partzial bat aurkeztea garraio publikoaren doakotasuna 12 urtetik beherako umeei zabaltzeko, kontuan hartuta ekimen hori bera legez besteko proposamen gisa eztabaidatu eta ezetsi dela Ganbera honen osoko bilkuran. Bestalde, Gazteria Zuzendaritzan bi partida, 11 milioi eurokoak, sortzeaz hitz egiten duzue emantzipazioa errazteko eta gazteen lan-prekaritateari aurre egiteko. Eta, ildo horretatik, garrantzitsua da gogora ekartzea xede horrekin jada badauden programak, 25 milioi eurokoak guztira; esate baterako, kalifikazio txikiko 16 eta 25 urte bitarteko gazte langabetuen aktibazio soziolaboralera zuzendutako prestakuntzaekintzak; prestakuntza eta lana txandakatzeko gazteentzako programak; kontratazioa laguntzeko programak, hala nola Lehen Aukera programa, txandakako lan-kontratua eta toki-entitateek gazteak kontratatzeko laguntza-programa, Europako Gizarte Funtsak batera finantzatua; Investigo programa, ikerketa-proiektuak egiten dituzten entitateetan gazteak sartzeko, eta Administrazio publikoko lehen esperientzien programa, biak ere Europako funtsekin finantzatuta; gazte-ekintzailetzako programak; Euskal Herriko Unibertsitateari, Deustuko Unibertsitateari eta Mondragon Unibertsitateari emandako dirulaguntzak, enplegua bilatzeko prozesuan dauden unibertsitateko gazte tituludunei arreta emateko; eta Euskal Autonomia Erkidegoan kalitatezko enpleguaren Konekta-Lan ekosistema hedatzea, 2022an diseinatua eta bereziki gazteei zuzendua, Euskadirentzat interesgarriak diren pertsonak atxikitzeko eta erakartzeko agenteak eta informazioa biltzeko eta koordinatzeko ingurune adimentsua. Enpleguaren alorreko ekimen horiez gain, Gobernu Kontseiluan onetsi berri da 2030erako Gazteen Emantzipaziorako Plana, talde parlamentario, foru-aldundi eta Eudelen ekarpenak jasotzeko epean dagoena. Gizarteratzeko eta gizarte-babeseko gehikuntzazuzenketak ere aurkeztu dituzue; hala ere, ez dituzue ontzat hartu, negoziazio-eskaintzan, zenbait neurri, hala nola etorkizuneko, jada onetsitako, Diru-sarrerak Bermatzeko Euskal Sistemaren Legearen aplikazioaren finantzaketa bermatzea, familia-prestazioen sistema berrikustea, talde parlamentarioen artean estrategia demografikoaren norabidea, lehentasunak eta ekimenik garrantzitsuenak eztabaidatu, partekatu eta erabakitzeko, eta Gizarte Zerbitzuen Euskal Sistemaren zerbitzuen araugintza-garapena bizkortzea. Eta, sektore primarioari eta lehentasunez jarduteko eskualdeei dagokienez, hor ere aurkeztu baitituzue gastua gehitzeko zuzenketak, aprobetxatzen dut gogorarazteko ez zenutela ontzat hartu, negoziazio-eskaintzan, Finantzen Euskal Institutuko mailegu-lerro bat lehen sektorearen eta elikagaikateko enpresen gainkostuei aurre egiteko; Elikagai Katearen Behatokira zuzendutako baliabideak handitzea, ekoizpen-kostuak eta balio-kateko katebegi bakoitzean jasotako prezioak aztertzeko; Euskadiko abeltzainen eta nekazarien arteko harremanak sustatzea, Abeltzaintzako Elikaduraren Mahaiarekin lanean; trakzio-proiektuen garapena jarraitzea eta bizkortzea lehentasunaz jarduteko eremuetan, eta Finkatuz funtsaren inbertsio-ahalmena bermatzea jada jasotakoez gain ekarpen gehigarriak behar izanez gero. Eta turismoari, merkataritzari eta kontsumoari dagokienez, adierazi nahi dut bat gatozela pandemiaren krisiak eta gerraren eraginak esparru ekonomikoan gogor zigortutako sektoreei babes osoa emateko sailaren politikekin eta neurriekin. Sozialistok berehalakoa konpondu nahi dugu eta luzera begiratu: berehalakoa konpontzea, 2023ko aurrekontuen eta Next Generation funtsen bitartez, turismo eta merkataritzarako laguntzak planteatuz; eta etorkizunari begiratzea 2030erako Merkataritzaren Euskal Estrategiaren bitartez, zeinak finkatzen baitu etorkizunerako helburu bat, hiri-habitatean digitalizazioaren, jasangarritasunaren eta aldaketetara egokitzearen bidean aurrera egiten duena. Horrenbestez, Eusko Jaurlaritzak ekonomikoki zenbatetsitako neurriak eta konpromiso politikoak eskaini zizkion EH Bilduri, aurrekontu-esparruan eta eskumenen esparruan bideragarriak zirenak. 54 milioi euroko eskaintza zen, 11 ardatz estrategiko eta 33 konpromiso hartzen zituena: lanbide arteko gutxieneko soldata, etxebizitza, fiskalitatea, osasuna, gizartebabesa, gazteen emantzipazioa, garraioa, lana, enplegua, trantsizio energetikoa, kultura eta sektore ekonomiko estrategikoei laguntzea. Negoziazio-eskaintza, zenbateko ekonomikoari zegokionez, aurkeztutako zuzenketen % 40 zen. Zuzenketek aurrekontu honen ardatzak eta partidak sendotu besterik ez dute egiten. Gainera, negoziaziotik kanpo, aurrekontu honek dagoeneko bere barnean jasotzen ditu 2022an 2023rako adostutako akordioak. Hala bada, horien artean sartzen da, adibidez, Osakidetzaren aurrekontuan finkatzea 30 milioiko gehikuntza, lehen mailako arretarako sortu berri diren 358 plazak barne, zortzi milioi euro baino gehiago Lanbiderako, eta gizarte-politika ugaritara bideratzen diren hiru milioi euro. Hala eta guztiz ere, eta bukatzeko, pozik gaude zuzenketa partzialetan lortutako ia 40 milioi euroko akordioagatik, eta Eusko Jaurlaritzak lortzeko egindako ahalegina baloratzen dugu, eta oposizioko taldeena, beren zuzenketa partzialak hitzartzeko eta zuzenketak adosteko jarrera oso positiboa izan baitute. Horregatik, nabarmentzen dugu lan-orientatzaileak kontratatzea, ikuskatzaile eta ikuskatzaileorde kopurua handitzea, alokairurako etxebizitzak erosteko partida handitzea, haur eta lehen hezkuntzako ikastetxeetako obretarako inbertsioa, eta garraio publikorako % 50eko deskontua luzatzeko Legebiltzarraren akordiora zuzendutako partida. Hori guztia 20,3 milioi euroko zenbatekoan, taldeekin adostutako zuzenketa partzial guztien % 52. Horregatik guztiagatik da, horrenbestez, hitzartu nahi izan duten taldeen zuzenketa partzialak gehitzean ateratako aurrekontua, eta horrek beti aberastu eta hobetu egiten du proiektu bat. Muchas gracias. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_23996 |
12 | 126 | 23.12.2022 | PINEDO BUSTAMANTE | EH Bildu | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, mahaiburu andrea. Egun on guztioi. Aurrekontu-eztabaidaren azken kapitulua daukagu gaur. Aurten, Gobernuak berau sostengatzen duten alderdien babesarekin bakarrik aterako ditu aurrekontuak aurrera. Hilabete eta erdiko prozesuaren ostean, Gobernuak ez du beste babesik lortu. Gobernuak ez du bidelagunik gehitu bere aurrekontuak aurrera eramateko; ez da gai izan. Gobernuak hasieratik argi utzi du ez zuela babesik behar aurrekontuak ateratzeko, eta jarrera horrekin jokatu izan du denbora guztian. Gobernuak jarrera hau sostengatu du prozesu osoan zehar. Lehen bileraren ostean, sailburuak zoriondu egin zituen oposizioko indar politikoak marra gorririk ezarri ez izanagatik, baina, hurrengo egunean bertan, berak marraztu zituen marra gorriak, bere gehiengo absolutuaz baliatuta. Estamos ante unos presupuestos que saldrán adelante con el único apoyo de los grupos que sostienen al Gobierno, algo que desde el principio han puesto sobre la mesa: la no necesidad de apoyos externos. Y con esa actitud ha encarado el proceso negociador, abriendo la mano a medias y poniendo el propio Gobierno las líneas rojas que tanto dice denostar: nada de medidas estructurales, nada de hablar de fiscalidad. Para esto sí se escudan en la LTH y utilizan las competencias para no hablar de impuestos, cuando es el propio lehendakari quien ha anunciado recientemente su actualización. Gauzak horrela, aurreko astean bertan Deustobarometroak berretsi zuen prezioen igoerak, bizitzaren kostuak eta inflazioak jarraitzen dutela Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako herritarren kezka nagusien artean. % 60ak aitortu du etxeko berokuntzaren eta elektrizitatearen kontsumoa mugatu behar izan duela, eta % 35ak ohiko dietako elikagai batzuk erosteari utzi diola edo erosketa mugatu egin duela. Lan-baldintza txarrek, soldata barne, gehiago kezkatzen dituzte herritarrak langabeziak berak baino. Eta gainera, osasuna bilakatu da herritarren bigarren arazo larriena eta Osakidetzak azken hamarkadako balorazio baxuena lortu egin du. Estas son las principales preocupaciones de la ciudadanía a las que este Gobierno tiene la obligación de responder. ¿Con medidas inmediatas? Por supuesto, pero no solo; porque muchos de ellos son problemas con raíces profundas, son síntomas de una sociedad donde la precariedad y la desigualdad se han instalado hace tiempo, donde hay problemas que si no se afrontan se enquistan. Y así, vemos cómo la salud escala puestos en la preocupación de la gente, porque tapar los problemas no es la solución, ni ahora ni nunca. Horri gehitu behar diogu ziurgabetasun ekonomiko globala: inflazioaren krisia eta gerra delaeta berrindartu den energiaren krisia mundu-mailako ekonomia kolpatzen ari dira, eta horrek eragin zuzena du gugan. 2022. urtea uste baino askoz gogorragoa izan da eta aurreiskuspen ekonomikoak beherantz berrikusi behar izan dira behin baino gehiagotan. Eta inflazio handiko eta hazkunde txikiko ingurune batean −Alemania bezalako herri bat atzeraldia iragartzen ari denean− une oro erne egon behar dugu egoera ekonomiko ezegonkor eta aldakor baten aurrean. 2022an, prezioen igoeraren zifra errekorrak ikusi ditugu, nahiz eta azken hilabeteetan beheranzko joera izaten ari den eta horrela iragartzen den hurrengo urterako ere. Hala ere, familien egoera ez da bat-batean hobetuko, igoera horren eta soldatak ez eguneratzearen ondorioz, erosteko ahalmenaren aurrekaririk gabeko galera gauzatu izan delako, bereziki, errenta txikienak dituzten pertsonen artean. Eta horri Europako Banku Zentralaren moneta-politika gogortzea gehitzen badiogu, familien, enpresen eta Administrazioaren finantzaketa-kostuak berehala handituz, egoera oso kezkagarria izan daiteke. Baina ezin dugu ahaztu horren guztiaren testuingurua garai-aldaketa bat dela. Arazo horiek guztiak gaixotasun larriago baten sintoma dira. Sistema berau sufritzen duten pertsonak bezain agortuta dago. Erronka klimatiko-energetikoa edo erronka demografikoa, ate joka daude aspaldi, nahiz eta beste aldera begiratzea izan den estrategia azken hamarkadetan. Orain, ezin da beste alde batera begira egon, ezin umeek bezala begiak estali gauzak desagertu daitezen. Mundua aldaketa global batean murgilduta dago, eta horren aurrean gure herriak prest egon behar du. Erronka berrien aurrean neurri berriak artikulatu behar dira. Pizgarri ekonomikoak berez ez dira nahikoa erronka handiei aurre egiteko. Herri txikia gara, bai, baina geure eredua barrutik birpentsatzeko bezain indartsua ere. Arazo larrien aurrean errezeta berriak aplikatu behar dira. Baina, tamalez, 2023rako aurrekontu hauetan betiko eskemak jarraituko ditu Jaurlaritzak. El siglo XXI viene cargado de grandes retos; retos que necesitan respuestas profundas y, sí, estructurales. Y, ante esto, no se trata de capear el temporal, como decía el consejero, no basta con hacer frente a los problemas y necesidades inmediatas, no basta con achicar agua del barco. Hay que tapar las fugas, hay que remodelar el barco. Tenemos la necesidad de dar respuesta a grandes retos, pero no desde el punto de vista de una crisis que va a pasar. Las viejas lógicas ya no sirven. No volverán aquellos mejores tiempos de siempre. Y, ante esto, el Gobierno nos presenta unos presupuestos que podrían haber llevado como título cualquier otro ejercicio. Un cambio de portada y poco más es lo que hay en estos presupuestos. Unos presupuestos poco ambiciosos, conservadores y, la verdad, muy poco novedosos. Aunque se dan las condiciones y hay necesidades evidentes, falta un elemento que es fundamental en esta ecuación: la valentía. En un momento en el que, según palabras del propio lehendakari, la única certeza es la incertidumbre y que lo peor parece que está por llegar, el Gobierno nos presenta más de lo mismo para una sociedad que, tras una pandemia y varias crisis, ha constatado que no es oro todo lo que reluce, que crecen las necesidades sociales y que, si queremos avanzar como país, debemos replantearnos muchas cosas. Estamos viviendo una escalada de precios que pone en serias dificultades a cada vez más familias. La desigualdad social no ha parado de crecer en los últimos años y la crisis energética ha dejado más claro aún, si cabe, que la emergencia climática es un hecho que debemos abordar. El cambio de modelo energético y la lucha, por extensión, contra el calentamiento global deben estar contemplados en cada presupuesto. En este proceso se ha dicho que el Gobierno Vasco, con estos presupuestos, había construido una fortaleza para resistir la tormenta desatada por la guerra de Ucrania, el alza de los precios, la crisis energética y una hipotética recesión que venía. Pero, tras esa tormenta, lamentablemente, viene un tsunami. Y, para eso, no basta con un par de muros, hay que cambiar la estructura. Y lo que olvida este Gobierno es que, por desgracia, vendrán muchas más crisis económicas que nos sitúan en una posición de debilidad continua por nuestra falta de autonomía, por nuestra dependencia de un modelo, el modelo de 1978, que acaba de embarrancar una vez más −como el Prestige− y, esta vez, por la vía judicial. Lo venimos defendiendo a lo largo de toda la legislatura, no basta con mantener el nivel de los servicios públicos, como dijo el consejero en la presentación de estos presupuestos y últimamente ha matizado en alguna entrevista. No basta, porque con eso no llega. Y de ahí que la salud sea el segundo problema que más preocupa a la ciudadanía en el 2022. La salud y la educación pueden ser el hecho diferencial en el futuro y, para ello, tenemos que apostar por ellos decididamente. La sociedad ha cambiado, las necesidades de nuestra sociedad han evolucionado y la pandemia también ha hecho que todos y todas seamos más conscientes de la importancia de los servicios públicos. Y, ante esto, no cabe otra cosa que reaccionar y anticiparse. Y eso es lo que planteamos desde Euskal Herria Bildu. Aurrekontu-prozesu hau hasi genuen garaialdaketaren diagnostikoa argi izanda, aurrekoetan egin izan dugun moduan, aurreko urtean egindako akordioaz jabetuta. Horregatik eskatu genuen interlokuzioa Jaurlaritzarekin aurrekontuak mahai gainean izan aurretik, uste genuelako garaiak hori eskatzen zuela. Uste dugulako egoerak hori eskatzen duela: bestelako moduak, bestelako gobernantzaereduak, bestelako politikak. Guk uste dugulako orain hartu behar direla erabakiak etorkizuna baldintzatzeko, olatua gure gainetik pasa aurretik. Porque el momento lo exigía y había condiciones. Sí, había posibilidades. Podría haber habido más compromiso con el impulso a una política fiscal más justa, o reforzando la propia política de endeudamiento, sabiendo −como sabemos− que vendrán nuevos límites más adelante, pero también, en el marco que ustedes manejan, superando el marco presupuestario de siempre y marcando otras prioridades. Eta, horretarako, gu prest geunden. Prest geunden elkarlana egiteko. Jaurlaritzak, aldiz, ez zuen horrelakorik ikusten eta betiko dinamika jarri zuen martxan. Aurrekontuak behin ezagututa, ez genion gure bideari etsi, eta gure proposamenak mahaigaineratu genizkion Jaurlaritzari. Zintzotasun osoz azaldu genuen guretzat aldaketa estrukturalak behar zirela aurrekontuetan, baina badirudi hitz horrek alergia ematen duela edo, nolabait, tabu-jokoan bezala, erabili ezin den hitza dela. Baina hala da. Aldaketa estrukturalak egiteko oinarriak jartzea funtsezkoa da, euskal gizartearen beharrei behar bezala erantzuteko. Argi dugulako zerbitzu publikoen defentsa funtsezkoa dela, eta gaur-gaurkoz bizitzen ari garen zerbitzu publikoen degradazioaren aurrean neurriak hartu behar ditugula. Erantzun estruktural ausartak artikulatzeko garaia da, oinarrizko eskubideak bermatzeko, zerbitzu publikoen degradazioa gelditzeko, herritarrei segurtasuna emateko, enpresa estrategikoak babesteko, klima-larrialdiari aurre egiteko. Finean, etorkizuna baldintzatzea izan behar da orain gure lehentasuna. Oinarri hauekin, Euskal Herria Bildutik hainbat proposamen aurkeztu genizkion Jaurlaritzari. Iaz egindako ariketarekin koherentzian, jarrera berdinarekin eta aurtengo egoerak ematen zituen aukerak baliatzeko asmoz, baina batzuk akordio politiko formakoak ziren eta besteak zuzkidura ekonomiko bati lotuak zeuden. Gerora, zatikako zuzenketak aurkezteko eragiketan, gure proposamen guztiak islatu egin ditugu. Zatikako zuzenketei dagokionez, zazpi atal nagusitan banatu ditzakegu Euskal Herria Bilduk aurkeztutako proposamenak: aurreko urteko konpromisoak betearazteko neurriak; zerbitzu publikoak (bereziki osasuna, babes-politikak eta zaintza); gazteen emantzipazioa eta etxebizitza; lana eta enplegua; trantsizio energetikoa; sektore ekonomiko estrategikoak, eta zerga-politikaren arloei dagozkionak. Besteak beste, hauek izan dira EH Bilduren proposamenak: Osakidetzako kategoria guztietan ratioak ezartzea eta emergentziak bere osotasunean publifikatzea; osasun mentaleko plan estrategikoa diseinatu eta garatzen hastea; elikaduranahasmenduak artatzeko unitatean baliabide espezifikoak sortu, egokitu eta indartzea; semealabengatiko laguntza, 200 eurokoa, 18 urte arte modu progresiboan zabaltzea; gazteentzako enpleguprograma berri bat martxan jartzea, gutxienez 1.400 euroko soldatak bermatuko lituzkeena; alokairu sozialeko parke publikoa handitzea; garraio publikoa doakoa izatea 12 urtetik beherako ume guztientzat; bonu energetiko bat sortzea; enpresa estrategikoak eta egoera okerrenean dauden eskualdeak babestea; lehen sektorearen egoera hobetu eta errelebo antolatu bat aurrera eramateko talka-plana prestatzea; merkataritza eta ostalaritzari laguntzeko plana; energiaren prezioaren igoeraren aurrean merkataritza txikia eta ostalaritza babesteko plana eta eraginkortasun energetikorako plan integrala egitea. Gure proposamenaren aurrean, Jaurlaritzaren erantzuna eskasa izan zen: eskasa edukian eta eskasa zenbatekoan. Argi geratzen zen oraingoan, pasa den urtean ez bezala, ez zuela ezta sakoneko aldaketak egiteko bideak zabaltzeko intentziorik ere. Oraingoan, Jaurlaritzak ez zuen aurrera egin nahi aurrekoan irekitako bidean. Izatez, gure hainbat proposameni ez zion inolako erantzunik ematen: esate baterako, Osakidetzako ratioen inguruan, tutik ez, eta gazteen emantzipazioaren neurrien inguruan, erantzunik ez. Eta zerga-sistemaren inguruan, ba, aipatu bezala, jada mahai gainean ez zegoen ebaluaketa egitea; ezer gutxi. Fiskalitatearen inguruko eztabaida irekitzea tokatzen ez dela mila aldiz esan eta gero, zuek jarraitzen duzue eztabaida dialektiko batera mugatu nahian. Azkenean, hainbat buelta eman ondoren, urtarrilean hasiko duzue 2020tik pendiente duzuen ebaluaketa. Benetako eztabaida ordenatua, eragile guztien parte-hartzea bermatuko duena ez da zuontzat tokatzen. Jaurlaritzaren erantzun honekin ez zegoen bideari ekiteko baldintzarik; ez zegoen akordio bat bilatzeko borondate errealik Jaurlaritzaren aldetik. Jaurlaritzak argi uzten zituen bere erantzunean bere marra gorriak: zerga politikari ez, aldaketa estrukturalak jorratzeko bideari ez. Eta, berriz ere, zintzotasun osoz adierazi genion sailburuari horrela ez zegoela bidea egiterik, ez zegoela negoziaketa serio baterako espaziorik. Jendartearekin dugun konpromisoagatik eta zor diogun zintzotasunagatik, eta sailarekin betiere mantendu izan dugun harremanagatik, ezin genuen bidea jarraitu. Ezin genion bidea eman, inola ere ez, nolabaiteko antzezpenari, agerikoa baitzen jada Jaurlaritzaren jarrera. Después supimos que el Gobierno se guardaba ases en la manga, que no había puesto toda la carne en el asador, que podía proponer más que lo que su contrapropuesta contenía.Y la pregunta es: si quería realmente un acuerdo, ¿por qué apostó a pequeña y racaneó en su propuesta? Nosotras fuimos sinceras en todo momento y pusimos negro sobre blanco en nuestra propuesta. Pusimos todas las cartas sobre la mesa. El Gobierno debería explicar su estrategia de negociación, ofreciéndonos cuestiones que eran propuestas de otros grupos o guardando para mejor ocasión otras propuestas. Cuando ya todos los grupos de la oposición habíamos anunciado nuestro voto en contra y, por lo tanto, la presentación de enmiendas a la totalidad, en otro giro de guion, el Gobierno se saca de la manga la aceptación de algunas enmiendas parciales de la oposición que, según palabras del propio consejero "mejoran las líneas presupuestarias en las políticas públicas y se alinean con el proyecto del Gobierno". Así, de un plumazo, el Gobierno se autoenmienda sus presupuestos que calificaba de "de récord, valientes y anticíclicos", y admite que se podían mejorar. Pero esto no altera lo vivido en todo el proceso, tampoco cambia la naturaleza del propio proceso, ni corrige la actitud que el Gobierno ha venido mostrando a lo largo de dicho proceso. Optan una vez más por maquillar la foto final, esa en la que se ve que no han sido capaces de sumar a nadie a su proyecto presupuestario, a nadie. Lo mejor de todo es que en algunas de estas enmiendas ni siquiera habían sido respondidas como tales en la contrapropuesta del Gobierno, ni tenían dotación en esa contrapropuesta. Y, ahora, resulta que las han admitido. Itzela. Jaurlaritzaren aurrekontuetan tokirik ez zuten zenbait proposamen bat-batean egingarri bilakatu dira. Jaurlaritzak "errealitatetik kanpoko" bezala definitutako gure proposamenaren zenbait neurri aurrekontu barnean sartu ditu. Osoko zuzenketen eztabaidan esan zenutena zuzentzen eta gezurtatzen ari zarete modu honetan. Argi geratu da gure proposamenak egokiak direla, gure proposamenak errealistak direla, beharrezkoak direla eta egingarriak direla, marjina egon bazegoelako −eta ikusi egin da−, baina ez duzue borondaterik izan. Guretzat, Jaurlaritza momentuak, bizi ditugun garaiak, ditugun beharrek, eta herri bezala ditugun erronkek eskatzen duten mailan egon ez denaren beste seinale bat da hau; anbizio eta lidergo faltaren beste adierazle bat. Dagoeneko balio ez duten politika egiteko modu zaharrak dira hauek. Esan genuen orduan ere, aurrekontu hauek kadukatuta jaio direla eta lehenago edo beranduago guk proposatutako neurri horiek hartu beharko zenituztela. Eta, jada, hasi zarete arrazoia ematen eta, datozen hilabeteetan ere, etorriko dira beste batzuk. Ez dudarik izan. Ikusi da, zatikako zuzenketen prozesu honetan, egia zela aurrekontuak aurkeztu eta gero aurrekontuetan jasota ez zeuden neurriak iragartzen ibili zen sailbururik bazegoela. Horregatik onartu diozue PPri hirugarren seme-alabagatiko partida bat txertatzea, adibidez. Ikusi da, baita ere Arriolak esan bezala, bazegoela marjina garraioaren deskontuak mantentzeko. Ikusi da ere, Legebiltzarrean aho batez onartutako neurria izanda ere, aho batez onarturikoa lehendakariaren bozkarekin ere, EAJk ez zuela gustuko neurri hori. Horregatik, negoziagai egon behar zena negoziatu egin duzue. EAJ eta PSEren arteko ika-mika konpondu nahi izan duzue akordio horren helmena txikituz, Elkarrekin Podemosen zuzenketa bat erabiliz. Errealitatea da zuzenketa horrekin ez dela beteko bere horretan Legebiltzar honetan adostutakoa, eta onartutakoak garraiorako deskontuak bi hilabetez mantentzeko baino ez duela ematen. Eta ezin dugu ahaztu, zatitako zuzenketa horien onartzea iragartzean ere, Euskal Herria Bilduri leporatu zaigula anbizio falta zuzenketak aurkeztean, bereziki, osasunaren arloko zuzenketei dagokienez. Baina, zertan geratzen gara orduan? Gure eskaera handiegia zen eta, hortaz, eginezina, edo anbizio falta izan dugu? Gobernuaren noraezaren beste adibide bat dugu hemen. Entzun genuen Euskal Herria Bilduk anbizio gehiago erakutsi izan balu Osasun Sailak diru gehiago izango zuela aurten. Ardurak beti besteenak, zuentzat. Baina aurrekontuak egitea Gobernuaren ardura da. Gobernuaren ardura da sail bakoitzeko aurrekontuen nahikotasuna eta egokitasuna bermatzea, eta ez gurea. Ez, berriz ere, ardurak besteen gain utzi. Joan den astean, bertan, Gobernuaren bozeramaileak onartu zuen Osakidetzan arazo estrukturalak egon badaudela; zuek, aurrekontuen negoziaketa-prozesuak iraun duen bitartean, behin eta berriz ukatu duzuena. Arazo estruktural horietako batzuei irtenbidea ematen hasteko, egun dauden arazo eta gabeziei erantzuteko tamainako proposamenak aurkeztu genizkion Jaurlaritzari: Osakidetzako kategoria guztietan ratioak definitzeko lege bat adostearena, edo anbulantzien publifikaziolanak hastearena. Baina zuek horiei ezetz esan zenieten. Hona hemen datu bat: zuen aurrekontuen arabera, datorren urtean Osasun Sailak 4.639 milioi euro kudeatuko ditu, baina aurten, Jaurlaritzaren datu ofizialen arabera, 4.860 gastatu ditu. Hau da zuen plana: 2023an aurten baino 241 milioi gutxiago gastatzea Osasun Sailean. Esa es su previsión para el 2023 para Salud, invertir 221 millones menos que lo invertido este ejercicio de 2022. Claro, como Osakidetza es una balsa de aceite en la que no hay ningún problema, pues, tranquilidad, rebajamos el presupuesto del departamento a partir del 1 de enero y no pasa nada. Todo comprensible y razonable. Osakidetza herritarren bigarren kezkarik handiena den honetan, inoizko notarik baxuena ematen dioten honetan, anbulatorioetan murrizketak etengabeak diren honetan, zuen kudeaketa-eredu bertikalak langileak sutan uzten dituen honetan, kalean protesta egiten, arduradun batzuen dimisioa emateraino, itxaron zerrendak gero eta luzeagoak diren honetan… Hori guztia gertatzen ari denean, zuen errezeta Osasun Sailaren aurrekontua murriztea da. Horrela konponduko dituzue Osakidetzak dituen arazoak? Horrela bermatuko duzue kalitatezko arreta? Aurrekontuak murrizten, are gutxiago gastatzen? Barkatu, baina hori ez da sinesgarria. ¿Esa es la crisis de crecimiento de la que hablaba el lehendakari la semana pasada? ¿Qué crecimiento? ¿Es el que recorta 221 millones del presupuesto de Salud? Será el crecimiento de los problemas, como bien dijo en su momento nuestra portavoz Maddalen Iriarte; como si Osakidetza tuviera pocos ya. No es defendible decir que estos son los presupuestos que necesita la sociedad vasca cuando lo que nos plantea el Gobierno es invertir en Salud 221 millones menos de lo invertido este año. No hay mejor prueba de que estos presupuestos que ustedes van a aprobar hoy no sirven para atender las necesidades que en todos los ámbitos tiene la ciudadanía vasca. Más pronto que tarde, habrá que responder a todas esas cuestiones inaplazables que desde Euskal Herria Bildu hemos apuntado. Y quizás, los tiempos no sean tan oportunos ni económica ni políticamente. Gaur esan bezala, jada iraungituak dauden aurrekontuak onartuko dituzue, jendartearen beharrei erantzuteko gai ez diren aurrekontuak. Aukera paregabea galdu duzue herri honek aurrean dituen erronkei erantzuteko prest egoteko oinarriak finkatzeko. Aukera paregabea galdu duzue, baliabide ekonomikoak daudela aprobetxatuta, nahitaezkoak diren aldaketa estrukturalak abian jartzeko. Legealdiko beste urte bat aurrera eramango duzue, baina herri honek jarraituko du erantzunik gabeko agerikoak diren gabezia eta arazoak izaten. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_23997 |
12 | 126 | 23.12.2022 | ZABALA ZARATE | EA-NV | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, legebiltzarburu andrea. Lehendakari, sailburuok, legebiltzarkideok, egun on denoi. 13.107 milioi euro: 4,3 mila milioi euro, osasunerako; 3,2 mila milioi euro, hezkuntzarako, edota 777 milioi euro, ingurumen, jasangarritasun eta enpresen berrikuntza eta garapenerako. Sailburu jauna, ez naiz zoratu eta ez nabil oker. Hori da, Voxetik hasi eta EH Bildu talderaino, 2023 ekitaldirako gure herriarentzat eta gure herritarrentzat nahi izan duten aurrekontua. Hori da gaur onartuko dugun lege-proiektua atzera botatzeak izango lukeen ondorioa. Egibar jauna, zuk esan zenion EH Bilduri erraza dela oposizioan egotea. Nik ez dakit erraza den, eta ez dut jakin gura; baina nirekin bat etorriko zara erraza izateaz gain, erosoa ere badela, eta eroso daudela. Eta erosotasun horrek gutxiengoan dagoen oposizio hau arduragabe jokatzera ere eramaten du. Arduragabe, bai, eta horrela jokatzen ari zarete gutxiengoan, gutxiengoan zaudeten oposizioa. Oposizioa suntsitzailea egiten, oso erraza eta erosoa delako, jakin badakizuelako Euzko Abertzaleok eta Euskal Sozialistok arduraz jokatuko dugula eta ez ditugula Euskadi eta euskal herritarrak pandemia osteko susperraldi baterako pentsaturiko aurrekontu batzuekin utziko, zeintzuk ez zuten hornikuntzen gorakadarik aurreikusten, ez zuten elikagaien prezioen igoerarik aurreikusten, ezta ekonomiaren hazkundearen moteltzerik iragartzen ere. Ez zeuzkaten kontuan Osakidetzarako ia 7.600 profesional gehiago; ez zeuzkaten kontuan Hezkuntzarako 3.000 profesional gehiago. Osoko zuzenketen eztabaidaren egunean, Kortajarena andreak esan zuen herritarrek urrutitik ikusten zutela aurrekontuen eztabaida hau. Eta horrek gogoeta eginarazi zidan. Pentsatu nuen egia dela, eta gaur haren izapideak eta edukia laburtu asmo ditut, jende guztiak oso modu erraz batez uler ditzan. Eta hartarako, testuinguruan jartzen hasi naiz, eta labur-labur errepikatuko dut. Ganbera honetako gutxiengoak −Voxen hasi eta EH Bildun bukatzen den arku parlamentario hori− baiezko botoa eman dio pandemiaren osteko aldirako pentsatutako aurrekontuen luzapenari, nahiz eta, besteak beste, inflazioa kontuan hartzen ez zuten. Oposizio minoritarioan egoteak sortzen dizuen erosotasun eta arduragabekeriaz, aurkako botoa emango diozue aurrekontu bati, nahiz eta kontuan hartzen dituen Osakidetzarako 7.600 profesional baino gehiago, eta Hezkuntzarako 3.000; aurkako botoa emango diozue Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako % 20tik gorako gehikuntzari; aurkako botoa emango diozue aurrekontu bati, gastuaren % 80 gizarte-politiketara bideratzen duenari: 10.250 milioi baino gehiago, 2022ko aurrekontuak jasotzen zituen 9.700 milioien aldean. Eta zergatik? Erraza eta erosoa delako oposizio minoritarioan egotea. Izan ere, Gobernua sostengatzen dugun taldeoi gehiengoa garela leporatzen badiguzue ere −gure erkidego honetako parte hartzeko prozesu demokratikoak emandako gehiengoa−, zuei zoragarri datorkizue oposizio suntsitzailea egiteko, etengabeko gatazkaren bila eta erantzukizunik gabe. Baina Euzko Abertzaleak taldeko emakume eta gizonok argi dugu zein den gure helburua, gure betebeharra eta gure ardura: Euskadiren alde arduraz lan egitea. Euskal gizartea laguntzea, inor atzean utzi gabe; gure enpresen bidelagun izatea, gizarte kohesionatu, lehiakor eta burujabea izateko. 2023ko Aurrekontuen Legea testuinguru ezegonkor batean iritsi da, zalantzaz betetako testuinguru batean: pandemia ez da amaitu eta Errusiaren inbasioaren ondoren jasaten ari garen ondorioak, gaur egun ere, ezin dira aurreikusi. Egoera korapilatsu horrek gure esku dauden tresna guztiak aktibatzera behartzen gaitu, karga horiek arintzeko eta, batez ere, okerren pasatzen ari diren pertsonen ondoan egoteko eta, zoritxarrez, ez dira gutxi. Ditugun erronkak izugarriak dira; ezin dugu inor atzean utzi. Inoiz baino gehiago indartu behar ditugu zerbitzu publikoak, enpresei lagundu behar diegu aberastasuna sortzen jarraitzeko, ekonomia mugitzen eta enplegu-aukerak sortzen jarraitzeko, duinak eta kalitatezkoak. Hori guztia elkarrekin egin beharreko bidea dela uste dugu, eta horretan aritu gara aurrekontuen tramitazio osoan, bai Gobernua eta bai gure taldea ere, akordioetara heltzeko borondate zintzoarekin, hasieratik amaierara arte. Eskua luzatuta izan dugu uneoro. Azken unean bada ere, PP-Ciudadanos taldeak eta Elkarrekin Podemosek behatz bat hartzea erabaki dute; ez, aldiz, Bilduk. Baina, berriz ere, gure taldeak arduraz jokatzea erabaki du, alderdikeriak edo interes partikularrak alde batera utzita eta gure herritarren intereserako politikak lehenetsiz. Horrela, onak iruditu zaizkigun EH Bilduren zatikako zuzenketak ere onartu ditugu. 39 milioi euroko zuzenketak onartu dizkiegu oposizioko taldeei. Esan bezala, honaino ekarri gaituzten gertakariak azaldu ondoren, gaur eztabaidatu, bozkatu eta onartuko dugun Aurrekontuen Legeari eta taldeek erreserbatutako zuzenketei buruz mintzatuko naiz. Gorrotxategi andrea, ni funtsera joango naiz, ez diot eztabaidari uko egingo. Eta PP-Ciudadanos taldeak aurkeztutakoari buruz hitz egiten hasiko naiz. Gordillo jauna, harritu egin naiz zure zuzenketa partzialak ikustean, zorroztasun faltagatik. Zenbat aldiz eskatu duzu zuk zorroztasun parlamentarioa? Gaur beste behin egin duzu. Eta zuek zer egin duzue zuzenketa partzial hauekin? Merezi duzue 155. artikulua aplika dakizuen. Ez dizuegu Espainiako Armada bidaliko, lasai. Eusko Legebiltzarraren Erregelamenduko 155. artikuluak, 6.b) puntuan, zera ezartzen du: "Kontzepturen baten kreditu-gehiketa dakarren zatiko zuzenketa tramitatzeko onartu ahal izateko, beharrezkoa izango da, zuzenketak baldintza orokorrak betetzeaz gain, beste aurrekontu-kontzeptu batzuetan kopuru bera gutxiketa egiteko proposatzea, zuzenketa berean". Eta gainera, 154.2 artikuluak honako hau xedatzen du: "Eztabaida honetan finantzaorekaren irizpidea zainduko da, Autonomia Erkidegoko sektore publikoan dauden erakundeetako bakoitzari dagokionez, diru-sarrera guztiek gastuen zenbatekoa estal dezaten". Baina zuek iraultza nahiago izan duzue, eta totum revolutum bat egin duzue Euskal Erregelamenduaren 155. artikulua kontuan izan gabe. Eta ausartuko naiz zuen zuzenketa partzialei titular bat jartzen: euskararen normalizazioarekin eta EITBrekin bukatzea. Zero saldoa EITBren hezkuntzarekiko gehigarrirako edo euskara sustatzeko kanpainetarako; zero saldoa euskarazko errotulazioetarako; zero saldoa euskararen normalizaziorako eta ikastetxe publikoetako, itunpekoetako eta pribatuetako hizkuntza-proiektuetan euskal kultura sustatzeko; zero saldoa euskarazko eskola-materiala diruz laguntzeko deialdirako; zero saldoa EHUren Euskara Instituturako; zero saldoa lanmundua euskalduntzeko plan estrategikorako, eta abar, eta abar, eta abar. Proposatzen duzue, halaber, Euskadik kanpoan dituen ordezkaritza guztiak ezabatzea, Euskadiren interesak kanpoan sustatzeko eta defendatzeko funtsezkoak direnak. Hori bai, zuen zuzenketetako koherentzia aitortuko dizut, kanpo-ekintza ezabatzea proposatzen duzuen bezala, SPRIren nazioartekotzeko programak murriztea ere proposatzen baituzue. Ez dakit ez ote duzuen proposatzen Euskadin Galia berria sortzea. Baina onartuko dizut bai iruditu zaizkigula interesgarriak osasunean eta familia-politiketan aurkeztu dituzuen partida batzuk. Eta, horregatik, seme-alabak dituzten familientzako laguntzak handitzeko zazpi milioiko zuzenketaren alde bozkatuko dugu. Eta erdibidekoa egin dugu, erdibideko bakarra egin dugu, Gordillo jauna, hamar milioi eurokoa, euskal osasun-sarean inbertsioa indartzeko. Elkarrekin Podemos-IU taldeak aurkezturiko zuzenketei dagokienez, osoko zuzenketetan eztabaidatutakoarekin lerrokatuta daudela aitortuko dizuet. Eredu-aldaketa bat ekarriko luketen zuzenketak dira eta, orokorrean, ez gatoz bat. 40 urtetan zehar eraikitako politikak goitik behera −eta behetik gora− aldatzearekin ez gatoz bat, ez gure taldea ezta gizartea bera ere. Eta horren erakusle da guk hemen daukagun ordezkaritza. Baina zuen zuzenketei ere titularra jarri diet: iraultza eutsiezina. Esan bezala, eredu-aldaketa bat planteatzen duzue, baina publifikazioaren neurrigabeko ahaleginean. Harrigarria iruditzen bazait ere, beharginak alde batera uzten dituzue. Eta horretarako bi adibide aipatuko ditut. Lehenengoa, segurtasunean. Segurtasun pribatuko partidak kentzea proposatzen duzue, eta lan hori Ertzaintzak egin dezala. Baina ahaztu egin zaizue Ertzaintzaren programan lehenengo kapitulua igotzea. Beraz, nola egingo dugu? Badakizue zer eragin duen zuek proposatutako kentzeko zuzenketa horrek? Segurtasun pribatuko langileak kalera bidaltzea. Kalera bidaltzen dituzue segurtasun pribatuko langileak. Eta beste adibide bat: hezkuntza. Itunpeko ikastetxeetan % 11ko finantzaketa kentzen duzue, ia 82 milioi. Eta zuen ordezkariak, Soto jaunak, orain hemen ez dagoenak, batzordean aitortu zuen finantzaketa-murrizpen horrek irakasleen soldatan eragin zuzena izango zuela, eta hala da. Hori esan beharra dago. Eta zer gertatuko litzateke? Bi aukera, oso errazak. Bata, itunpeko ikastetxeetako irakasleen soldatak jaitsi beharko liratekela edo, bestela, kaleratuak izan beharko liratekela, 82 milioi euroko soldaten pareko gastua, ezta? Ez dakit, Hernández jauna, eragile sozialekin hitz egin ondoren aurkeztu dituzuen zuzenketak; ez zaizkit oso orekatuak iruditzen zuek gaur hemen esandakoarekin ere, ezta? Bestalde, politika industrialari dagokionez, Gorrotxategi andreak aipatu du. Orokorrean eta labur esanda, ez zatozte bat Sprik egiten duen lanarekin eta, esan duzun bezala, ez zatozte bat ereduarekin. Ez zatozte bat ematen diren dirulaguntzen ereduarekin. Eta, zuzenean, Bilakatu, Indartu eta horrelako programak ezabatzea planteatzen duzue. Eta zein da eskaintzen duzuen alternatiba? Zeuk esan bezala, 100 milioi euroko funts publiko bat sortzea enpresen akzioak edo partaidetzak erosteko, beraien errotzea laguntzeko. Badago funts bat horretarako: Finkatuz funtsa. Eta zuek, zuen zuzenketan, murriztea proposatzen duzue. Alde batetik, funts berri bat sortzea eta helburu bera duen funtsa, jadanik badagoena, murriztea. Inkoherentzia bai, ezta? Hori onartuko didazue. Eta, horretaz gain, zuek ezagutzen al duzue gure ehun produktiboaren tamaina? Ezagutzen duzue nola dagoen osatua? Gehiengoa enpresa ertain eta txikiak dira. Beharbada, Industria eta Nazioartekotze Planari buruz egin genuen monografikoa aztertu edo berrikusteko ariketa txikiena egin bazenute, jakingo zenuketen gure herriko enpresa gehienak enpresa txiki eta ertainak direla. Uste al duzue Indartu, Bideratu berria, Renove, Industria 4.0 programen bitartez jasotzen dituzten laguntzak ez direla beharrezkoak gure enpresa txiki eta ertainentzat? Zuek industriapolitikak ezabatzea proposatzen duzue, eta enpresei finantza-politiken bitartez bakarrik laguntzea. Industriapolitikak ezabatzea finantza-politiken bitartez laguntzeko, eta enpresetako akzioak nahiz partaidetzak erostearen alde egitea enpresen errotzea sustatzeko. Eztabaida hori behin eta berriz izan dugu Legebiltzarrean, eta Casanova jaunak ere −orain ez dago− onartu zuen, Tapia sailburuari egindako azken galderan, errotzea ez dela soilik enpresetan parte hartuz lortzen, ekosistema erakargarria eta lehiakorra behar baita. Eta horretarako, enpresa txiki eta ertainak funtsezkoak dira. Eta guk argi daukagu. Ingurumena babesteko proposamenei dagokienez: enpresa publiko bat sortzea. Gorrotxategi andrea, hori ere eztabaidatu dugu behin baino gehiagotan. Badugu jada enpresa publiko bat Euskadin, Energiaren Euskal Erakundea izenekoa. Zer ez du egiten? Energia merkaturatzea. Hala da. Eta energia merkaturatzen duen enpresa publiko bat ez litzateke lehiatuko zuk salatzen dituzunen merkatu berean? Ez luke lehiatu beharko merkatu horretan bertan prezio berekin? Bai, ezta? Beraz? Hondakinen kudeaketa publikoko zentro baterako partida bat sortzea proposatzen duzue. Haren xedearekin bat etorrita ere −eta bat gatoz−, uste dugu aldez aurretik ikerketa-proiektuak garatu behar direla behar diren teknologiak aztertzeko, eta hura ezartzearen bideragarritasun teknikoa eta ekonomikoa baliozkotzeko. Eta hartarako, Jaurlaritza lanean ari da jada enpresetako ekoberrikuntzaproiektu batzuetan. Esan dudan guztia gorabehera, talde honek aurkeztutako zuzenketak aztertzean, pentsatu dugu batzuk interesgarriak zirela eta Jaurlaritzak aurkeztutako aurrekontu-proiektua hobetzen zutela. Horregatik, alokairuko etxebizitzen sustapena erosteko zuzenketen alde bozkatuko dugu. Aurrekontuproiektuan jada jasota daude Haur Hezkuntzako eta Lehen Hezkuntzako ikastetxeetako lanak, lan horietarako zuzkidura handitzeko lanak eta Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetarako lanak, eta zuek aurkako botoa emango diezue. Bozkatu egin dugu Lanbiden lan-orientatzaileak eta Osalanerako ikuskatzaileak eta ikuskatzaileordeak kontratatzearen alde. Eta zuzenketa baten erdibidekoa egin dugu garraio publikoan % 50eko deskontua handitzeko, egia baita Ganbera honen agindu bat dagoela, egia da. Baina egia ere bada agindu hura etorri zela aurrekontu-proiektu hau aurkeztu eta gero. Eta, Ganbera honetan hitzartutakoarekin koherentziaz jokatuta, egokia iruditzen zaigu haiek beren aurrekontu-zuzkidura eduki dezatela. EH Bilduk aurkezturiko zuzenketei dagokienez, behin eta berriz entzun zaituztegu: aurrekontu kontinuistak. Y hoy nuevamente: "eskema bera", "falta de ambición y osadía", "degradación del servicio público", "todo está patas arriba", "deskontrol hutsa da", "Osakidetza sutan dago", "los presupuestos nacen caducados", "ez dira turbulentziak, aro berri baten erdiminak dira"; "aro-aldaketa baten aurrean gaude". Den-dena zuek esanda. "Erantzun ausartak artikulatzeko garaia dela iritzi du EH Bilduk, erantzun estrukturalak, denontzako ongizatea, segurtasuna eta justizia bermatuko dituzten neurriak". Hori irakurri ahal izan dugu. Eta zer proposatzen diozue zuek 14.250,722 milioi euroko aurrekontu bati? Ba, nik, egia esan, pentsatu nuen, guzti hau entzunda, buelta emango zeniotela aurrekontuari, izan ere, aukera badago, e? 14.000 milioi euroko aurrekontu bati buruz ari gara. Eta, benetan, aldaketa estrukturalak behar baldin badira, badago aukera planteatzeko zatikako zuzenketen bidez. Baina ez duzue egin. Zuen zuzenketei ere, titularra jarri diet: ez da hitzetatik ekintzetara igarotzeko garaia, ez da. Behin eta berriz entzun dizuegu −eta, gaur ere, berriro, Pinedo andrea, esan duzu− zintzotasunez aritu zaretela. Zuen baimenarekin, zalantzan jarriko dut. Ez naiz soilik negoziaketa-prozesuari buruz ari; hori beranduago azalduko dut, eta denbora ematen badit. Uste dut ez zabiltzatela zintzotasunez jokatzen euskal gizartearekin. Legebiltzarrean, komunikabideetan, zuen ekitaldietan, zarata, zalaparta, kritika suntsitzaileak besterik ez ditugu entzuten. Aipatzen duzue argi duzuela aurrekontuak direla politika publikoak bideratzeko urteroko ekimenik garrantzitsuena. Baina zer eskaintzen diozue gure gizarteari? Zer aurkeztu duzue zuen zuzenketetan? Pues, "sutan dagoen Osakidetzarako", enmiendas totales de 1,7 millones de euros. 4.638 milioi euroko doikuntza duen sail batentzat, 1,7 milioi euroko zuzenketak? Hori da departamentu osoaren % 0,04a. Horrekin aldaketa estrukturalak proposatzen dituzue? Ziur? Ez dut uste. Ez duzue proposatu ratioak jaistea, ez duzue proposatu zerbitzua publifikatzea. Proposatu duzuena da begiratzea, ikastea, estudio bat egitea, ea posible edo bideragarria den. Ez duzue proposatu; ez gezurrik esan. Beste inkoherentzia bat zuen diskurtsoaren eta aurkeztutakoaren artean. Tapia sailburuak aurrekontuak aurkeztu zituenean, Casanova jaunak esan zuen ez zetorrela bat Gobernuak egindako aurrekontuarekin, ezta bere emaitzarekin ere; eta laburtu zuen esanez bi eredu ekonomiko ezberdinen aurrean gaudela. Gobernuaren eredua zein den argi daukagu: politika industrial indartsuen bidez gure ehun produktiboa indartu eta munduan kokatzea. Horretarako, ekosistema erakargarri eta lehiakorra lortzeko lan egiten jarraituko du, betiere enpresen bidelagun izanik eta, unean uneko laguntzez gain, epe ertain eta luzerako ibilbide bat prestatu eta eginez, ezinbestean, enpresetako zuzendaritza eta langileekin elkarlanean. Hau ez da bakarrik egin daitekeen bidea, eta zuek bidelagun izango bazinete, ziur errazago izango litzatekeela. Baina zein da zuen eredua? Zein da zuen eredua politika industrialerako? Zeren, aitortuko dizut, behin eta berriz entzun dut Casanovak egun horretan esandakoa, baina hitz asko eta ekintza gutxi, berriz ere. Eta horrela jasota dago zatikako zuzenketetan ere. 849.801 euroko aurrekontua duen sail bati 20,9 milioiko zuzenketak aurkeztu dizkiozue eta, horietatik, politika industrialdeetara bideratuak, 9 milioi gutxi gorabehera, % 1,6. Ereduarekin ados ez egoteko, ezohiko neurriak hartu behar izateko, berriz ere, proposamen gutxi, ezta? Eta, gizarte-politiketan ere, desadostasunak aurkitu ditugu; zintzotasun falta, berriz ere. "Haurpobreziaren kontrako politikak" izenburua jarri diozue sortzeko eskatzen duzuen partida bati, 6 milioi eurokoa. Baina motivoan irakurri daiteke, eta gaur Pinedo andreak esan du, partida hori dela semealaben hazkuntzagatiko 200 euroko laguntza 18 urtera arte hedatzea. Aldiz, PP-Ciudadanosi guk alde bozkatu diogun zazpi milioiko zuzenketari EH Bilduk "ez" bozkatu zion. EH Bilduk bozkatu zuen "ez" familientzako zazpi milioi euroko zuzenketa bati. Hau guztia azaldu ondoren, berresten naiz: EH Bildurentzat ez da hitzetatik ekintzetara igarotzeko garaia. Ez da euskal gizartearekin zintzotasunez aritzeko garaia. Eta ezin dut aipatu gabe utzi zintzotasun falta aurrekontuen negoziaketan ere: ez zarete prest egon Gobernuarekin adostasunetara heltzeko, eta ez zarete prest egon legebiltzar-talde honekin adosteko. Aurrekontu hauen izapidetzeak uzten digun sentsazioa da EH Bilduren aldetiko zintzotasunik eza. Euskal gizartearekiko zintzotasunik eza; izan ere, hitzaldi katastrofistak, suntsitzaileak eta populistak egin arren, ez duzue inolako ekintzarik aurkezten, eta hedabideetan protestatu baino ez duzue egiten, eta tribuna honetan, aurrean jarritako mikro guztietan zarata egin, nahiz eta onartu aurrekontuak funtsezkoak direla urtebetean edozein politika garatzeko. Eta, jakina, zintzotasunik eza aurrekontuen negoziazio guztian. Ez zintzotasunik Jaurlaritzarekin, osoko zuzenketen osoko bilkuran esan bezala −eta ez dut errepikatuko−, ezta zintzotasunik ere talde parlamentario honekin. Zuzenketa partzialena da talde parlamentarioekin adosteko unea, Pinedo andrea, eta zuek ez duzue nahi izan. Zuenak, negoziazioa izan ordez, inposizioa zuen helburu: hartu edo utzi; edo nik esan bezalakoa da edo ez da. Eta, adibide argi bat, garraio publikoaren deskontua. Zuei 12 milioi gehitzea eskaini zitzaizuen. Eta zer esan zenuten? No. Edo doakoa 12 urtetik beherakoentzat edo ez dugu erdibidekorik egin nahi zuekin. Eta talde parlamentarioekin negoziatzeko garaia zen. Gure taldeak, gure gizartearekiko erantzukizunariketa batean, ez du zuen jarrera kontuan hartu, eta zuen zuzenketa partzial guztiak aztertu ditugu, eta aldeko botoa emango diegu gure iritziz Jaurlaritzak aurkeztutako aurrekontua hobetu dezaketenei. Izan ere, bai, Pinedo andrea, egin dezakegu; talde parlamentarioek ere badugu iritzia ematea. Aldeko botoa eman diegu elikadura-nahasmenduetarako eta osasun mentalerako aurkeztutako zuzenketei, eta Laneko Ikuskatzailetzaren eskumen osorako azterketa juridikoa egiteko aurkeztutakoari. EH Bilduko jaunandreok, politikan ez du guztiak balio, eta guztiok ez gara berdinak. Legebiltzarkideok, hau zen politika baliagarriaren eta ez frontistaren alde egiteko unea. Bidea ibiliz frogatzen da, eta zuek, oposizioko 34 legebiltzarkideok, beste behin ere, ertzean gelditzea erabaki duzue. Gure taldeak zinez uste du hobe dela batzea kentzea baino. Gaur onetsiko ditugun aurrekontuak diseinatuta daude, hain zuzen ere, politika publikoak indartzeko, eta egonkortasun eta ziurtasun ekonomikoa bermatzeko. Aurrekontuak dira gure tresna nagusia, eta gizarte honek aurrekontu onenak izango ditu Jaurlaritza honen eta sostengatzen dugun alderdien lanari esker. Kontu publikoak adostu ditugu aurreko urteetan. Egin dugu EH Bildurekin, egin dugu Elkarrekin Podemosekin eta egin dugu Alderdi Popularrarekin. Horrek frogatzen du borondatea dagoenean hurbilketa bideragarria dela. Baina bi aktore behar dira. Eta oraingoan bakarra egon da prest; bestea azken lerroan zegoen eserita, mugitu gabe, oso eroso, besaulkian. Azken minutu hauek aprobetxatu nahi ditut Eusko Jaurlaritzari eskertzeko, lehenik, gizarte honek behar dituen aurrekontuak edukitzeko egindako lana. Lan hori oinarritzen da, gainera, elkartasunaren, gizarte-kohesioaren, zuhurtasunaren, seriotasunaren eta elkarrizketaren balioetan. Lan koherentea Gobernu honek legealdian zehar izandako ibilbidearekin. Eta, bigarrenik, izan duen ituntzeko borondatea nabarmendu nahi dut. Badakizue aurrekontu hauek −oposizioko talderen baten babesarekin edo halakorik gabe− aurrera aterako direla. Zenbakiek ematen digute, baina politika ulertzeko eta egiteko dugun modua elkarrizketaren bitartez da. Eta horixe egin dugu bukaeraraino. Aurrean horma bat topatu dugun arren. Eman zeniguten danbatekoa gorabehera, aurrekontu hauek zuen aztarna ere izango dute: 39 milioi. 39 milioi euro garraiorako, familientzako, osasunerako, etxebizitzarako eta hezkuntzarako laguntzetan. Gaur zuen ezezkoarekin zuen burua bera zuzentzen ariko zarete. Ezezkoa emango diezue zuen erreklamazioei, baita iaz adostutakoei, zuen zuzenketetan bertan zeneramatzatenei. Ezezkoa garraio publikoko hobariei, ezezkoa osasuneko inbertsioei, ezezkoa ikastetxeetako hobekuntzei, ezezkoa etxebizitza-alokairuari, ezezkoa Lanbideren ekintzailetza-zentroei, ezezko bat gizarte-politikak lehenesten dituen proiektu bati, pertsonen gero eta premia handiagoei erantzuten dienari, suspertze ekonomikoaren bidean eta enpleguaren bultzadan sakonduta. Baina nire hitzaldia mezu positiboarekin bukatu nahi dut. Euskadik aurrekontu sendoak izango ditu, genero-ikuspegiarekin egindakoak, herritarrek eta herritarrentzat, guztientzat, pentsatuak, inor ahaztu gabe. Beren enpresentzat, beren erakundeentzat, beren eragile sozialentzat, Euskadi berdeago batentzat. 14.250 milioi euro. 10.254 milioi baino gehiago gizarte-politikoetarako, Osasuna eta Hezkuntza izanik aurrekonturik handiena duten sailak, 1.800 milioitik gorako inbertsio publikoarekin, I+G+Bko % 12ko gehikuntzarekin −658 milioira iritsi arte−, generoberdintasuneko politiken aldeko apustu irmoarekin, energia berriztagarrien eta zero kilometro produktuen alde eginez, planeta berdeago baterako ekarpena egiteko. Aurrekontu sendoak dira, urte ezegonkor bati aurre egiteko aurrekontuak. Gure taldean argi dugu: bai esango diogu 10.254 milioi euroko gizarte-gastua duen aurrekontuari; "bai" esango diogu 1.800 milioi baino gehiago inbertsio publikora bideratzen dituen aurrekontu bati; "bai" esango diogu ikerketa, garapen eta berrikuntzarako % 12ko igoera izango duen aurrekontu bati; "bai" esango diogu % 17 generoberdintasunera bideratuta duten aurrekontuari; "bai" esango diogu Osakidetzan 7.600 profesional gehiago izateari; "bai" esango diogu hezkuntzan 3.000 profesional gehiago izateari; "bai", energia berriztagarrien aldeko apustuari; "bai", ingurumentrantsizioari. Euzko Abertzaleak taldeak bai esango dio Euskadi berriz ere zutik jartzeari eta egun bizi dugun egoerari egokitzen zaizkien aurrekontu batzuei; etorkizuneko erronka potoloei aurre egiteko pentsatuak dauden aurrekontuei. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_23998 |
12 | 126 | 23.12.2022 | GORDILLO PÉREZ | PV-ETP | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko, presidente andrea. Oso laburra izango naiz, baina hitza hartu behar dut, aipamenengatik, besterik gabe, batez ere Euzko Abertzaleak taldearen bozeramailea hasi delako oposizioko taldeak −gurea tartean− aipatzen, eta arduragabekeriaz eta abarrez mintzatzen. Nik ez diot inoiz arduragabea esan zure taldeari. Oraindik ez, ez dakit, beharbada… baina, nik ez dizuet inoiz arduragabe esan. Baina gehien harritzen nauena ez da horrenbeste hitza, baizik eta, batez ere, erabilitako argudioak. Eta, egia esateko, esan duzun gauzaren bat ez dizut ondo ulertu. Erregelamenduaren 155. artikulua aipatu duzu, eta, egia esan, ez dizut oso ondo ulertu. Gero, agian, zuk esan diezadakezu edo, ez dakit, Gobernuarekin harreman ona baituzu, edo Mahaian izandako eztabaidaren baten berri baduzu, baliteke gero esateko aukera izatea. Izango delako, nire ustez, aski interesgarria. Nik zorionak ematen dizkizut, zuk ez bezala. Nik hasteko zorionak emango dizkizut, batez ere biek agertzen duzuen koordinazioagatik, batez ere ekonomiaren arloko bozeramaileek, baita Jaurlaritzarekin ere. Izan ere, alde batera utzita Berrojalbiz andreak −bidenabar aprobetxatuko dut tribuna honetatik agurtzeko, gu ikusten arituko baita segur aski− eta zuk zeuk, hitz egiten duzuenean, egia esan, adierazpen berak, termino berak −baita hitz berak ere iruditu zait− erabiltzen dituzuela. Egia esan, nik koordinazioa izugarri goresten dizuet. Kritikatu egin dituzu zuk gure zuzenketak ikuspegi formal eta material batetik. Baldin eta gure zuzenketetan akats materialen bat identifikatu baduzu edo Jaurlaritzaren ia 300 aholkulari eta goi-mailako kargudunetakoren batek identifikatu badu, nik asko eskertuko dizut guri jakinaraztea. Guk, benetan, zuzendu egingo ditugu. Eta, gainera −nik ere neure burua eskaintzen baitut kontrakoa egiteko, orain arte ez naute inoiz deitu neure burua horretarako eskaini dudanean−, nik zu deitzen eta animatzen zaitut, bai horixe, adieraz diezaguzun, zuzendu ahal izateko. Zu hasi zara esaten zenbait zuzenketa, edo ahalegindu zara titularra jartzen guk aurrekontuon alde bozkatzeari uko egiteari, euskararen eta abarren gaineko kontuekin −horrek asko kezkatzen zaituela uste dut−. Eta arduraz hitz egin duzu. Begira, guk ezin hobeto identifikatu dugu bizitzen ari garen unea, eta oso erantzukizun handiko ariketa egin dugu; hori horrela, bat ez gatozen politika horiek eta beste asko gorabehera, prest geunden aurrekontu hauen alde bozkatzeko. Gureak ez diren aurrekontu hauen alde bozkatzeko prest geunden −benetan−. Eskatzen genuen bakarra zen konpromiso bat eta batez ere jaitsiera bat, arintze fiskal bat, eta baziren, gainera, hori egiteko modu, bide batzuk; horretan oso malguak ere baginen, halaber. Eta hori baino ez genuen eskatzen. Eta honetan, ordea, Gobernuak, sostengatzen duten bi taldeek −beharbada alde batek beste batek baino gehiago−, bada, ezezko borobila eman zuten. Eta erabateko ezezkoa eman zenuten. Eta nik, besterik gabe, beste behin hartu dut hitza gogorarazteko: gure eskaintza ez da iraungitzen. Prest gaude oraindik elkarrizketei berriz ekiteko era horretako politikak egiteko egoki deritzozuen unean −badakizue zuek non gauden−, benetan uste baitugu beharrezkoak direla. Eta gero, iruzkinen bat ere egin behar dut Pérez Ezquerra andreak aipatutako kontu batzuen gainean. Izan ere, eskuarki jada ohikoa bada Gobernuko taldeek oposizioari oposizioa egitea, eztabaida honetan guztiz saihetsezina da oposizioari oposizioa egin diezaioten. Eta, gainera, asko harritu nauelako, hain zuzen, Gobernu zentralak Europako funtsen gainean egiten duen kudeaketa zuk nabarmentzen saiatzeak. Eta lidergoaz mintzatzen, gainera. Esaldi hori asko entzuten diot nik Gobernu zentralari, hau da, Europako funtsen lidergoarena; halere, ia bi urtean ez zarete gauza izan aplikazio bat martxan jartzeko, Europako funtsen exekuzio-maila, denbora gutxi gorabehera errealean, egiaztatzeko aukera ematen duena. Eta hori badaki sailburu jaunak. Hari galde diezaiokezu, Pérez andrea, hor behean baituzu. Ia bi urte, e? Tira, hemen hobetzeko nolabaiteko tartea dagoela uste dut, ez? Eta asko harritzen nau hori esateak, Eusko Jaurlaritzak berak −zuhurtasun handiz egiten du, Azpiazu jaunak, onartu behar da, oso jaun edukatua eta oso diplomatikoa delako, baina esaten du−, zera esaten duenean: "Aizu, ondo egongo litzateke koordinazioa gehixeago kontuan hartzea eta erkidegoak kontuan hartzea, ezta? Haiek gauzatu behar baitituzte, azkenean, politika horiek eta funts horiek". Eta asko harritzen nau hori esateak, egiturazko funtsen buruak berak −kohesio-funts ospetsuak, FEDER ospetsuak, eta abar, zeinetan ia 40.000 milioiko partidak dauden, 37.000 milioi euro zehazki−, esaten baitu Espainia ez dela eskatzen ari bi gauza aldi berean egiteko gauza ez delako; alegia, Next Generation funtsak eta abar kudeatzea, eta FEDER funtsena ere egitea. Orduan, harritu egiten nau. Egia esateko, harritu egiten nau zuk hori nabarmentzeak. Ez ditut aipatuko gure zuzenketak egiteko moduaz egin dituzun iruzkinak. Guk eztabaidan zuzenketa sorta bat prestatu dugu −agian Zabala andreak hori lehenago ez zuen aipatu, ezta?−, baina bai Zabala andreak, bai Pérez andreak kritikatu egin dituzte guk egindako zuzenketak, doikuntzak eta abarrak, eta −nire iritziz− bi kontzeptu nahasi dituzte. Sarreraren zuzenketa oro osoko zuzenketa da. Eta oposizioak −gure taldeak edo beste batek− osoko zuzenketa aurkezten duenean, ez da zuzenean eskatzen ari aurrekontuak luzatzeko, eskatzen ari da proiektua Gobernuari itzultzeko, berriz egin dezan irizpide batzuei jarraikiz eta berriz ekar dezan. Eta, noski, oposizioa aurrekontua astebeteko denbora ia errekorrean aztertzeko gauza bada, tira, nik uste dut Gobernuak, ia 300 aholkulari, funtzionario eta abarrekin, bada, tarte pixka bat ere baduela aurrekontuak zentzuzko denboran berregiteko, nire ustez, baina baliteke honetan oker egotea. Gure taldea izan da, gainera −eta ahalegin benetan handia egin dugu−, hirugarren urtez jarraian, gainerako taldeek batera adina zuzenketa aurkeztu dituen taldea. Eta zuek saiatzen zarete, nolabait, deskalifikatzen kontraesanezko argudioak erabiliz, ezta? Lehenik, murrizten dugula beste partida batzuen gehikuntzak koadratzeko; eta gero, noski, −antza denez, zure ustez− aurrekontuan deskoadratu egiten ditugula. Orduan, badago zerbait hor bat ez datorrena. Baina, nolanahi ere, ez da nire helburua gaur eztabaidatzen hastea. Begira, ez da nire helburua oposizioa egitea oposizioari oposizioa egiten dionari; izan ere, nire helburua zen −eta honekin bukatuko dut−, besterik gabe, eskua berriz luzatzea Gobernua sostengatzen duten bi taldeei, zuzenketak egiaz azter ditzaten, eta, batez ere, planteatu dugun filosofia bera. Gu prest gaude eta egon gara gureak ez diren aurrekontuen aldeko botoa emateko, baldin eta onartzen bazen beharrezko gisa premia bat, batez ere, murrizteko, arintze fiskala egiteko, eta modu asko daude arintze fiskal hori egiteko. Badakizue non gauden, oso ondo dakizue zein den gure jarrera, eta gauza asko leporatu ahal dizkiguzue, baina argitasun falta ezin diguzue aurpegiratu. Oso argiak izan gara hasieratik bukaeraraino. Mila esker, presidente andrea. La | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_23999 |
12 | 126 | 23.12.2022 | GORROTXATEGI AZURMENDI | EP-IU | Ekonomia, Ogasun eta Aurrekontu Batzordearen irizpena, Euskal Autonomia Erkidegoko 2023. urteko Aurrekontu Orokorrak onartzen dituen lege-proiektuari buruz. Eztabaida eta behin betiko ebazpena | Eskerrik asko berriz, mahaiburu andrea. Bueno, hasiko naiz, lehenengo, gauza orokor batetik. EAJko ordezkariak egin du balorazio orokor bat, zenbait gauza kontrajarriz, ezta? Eta hau da gauza bat, askotan gertatzen dena, eta nik azpimarratzen dut askotan, oso deigarria iruditzen zaidalako eta asko harritzen nauelako. Kontrajartzen da −beti, eta kasu honetan ere horrela egin duzu−, batetik, aurrekontu hauek onartzea izango litzatekela arduraren eredua eta, berriz, aurrekontu hauek ez onartzea −zuk esan duzu, zuk esandako hitza da− jarrera "suntsitzailea" dela. O sea, onartuz gero, ardura; onartzen ez bada, suntsitzaileak. Nik benetan esaten dizut nola harritzen nauen, nola kostatzen zaizuen pluraltasun politikotik eratortzen den gobernu-ekintza kritikoa egitea. Nola kostatzen zaizuen. Ez dut ulertzen. Nik aitortu dut hasieratik: eredu politiko desberdinak dauzkagu eta, bai zuena bai gurea, zilegiak dira. Ez da suntsitzaile edo ez suntsitzaile, zilegiak dira, desberdinak dira. Edonola ere, egia da gero nolabait kontrako gauza bat ere aitortu duzula guri titularra jarri diguzunean, esan duzulako iraultza eginezina dela gurea. Tira, nik uste dut kontraesana dagoela, gainera, esan duzun beste kontu batekin. Esan duzu gure zuzenketak aurrekontu osoaren % 5 baino ez zirela. Ezin da oso iraultzailea izan, nire ustez, gauza bat eta bestea. Nolanahi ere, aurkezten ditugun zuzenketak onartzea erraztu ahalko zukeena da aurrekontu hauek onestearen aldeko jarrera izatea. Alderdi Sozialistaren ordezkariak ezezkoa eman diegun gastuen zerrenda egin du. Eta pixka bat errepikatzen da aurreko bilkuraren eredua. Gu ez gara ezezkoa ematen ari aurrekontuko gastu guztiei, ez da zuzena horri guztiari ezezkoa esaten diogula. Guk esaten duguna da, lehenik, bai hasieran aurkezten diguten aurrekontuari, izan ere, hain zuzen, eredu politiko desberdinak aurkezten dituzte, eta horrela azaltzen saiatu gara bai ni bai Jon Hernández lehen zatian. Eredu desberdinak eta kontrajarriak dira. Eta lehen fasean, aurrekontuaren lehen aurkezpenean, egon zen negoziazioa edukirik gabeko eskaintza izan zen. Edukirik gabekoa, besteak beste, izan ere, barnean hartu ziren ia eskaintza guztiak beste erabaki batzuetan, beste araugintzako tresna politiko batzuetan jada hitzemandako gaiak ziren, eta, are, aurrekontuan bertan jada jasota zeudenak. Aipatu nahi dut, adibidez, Haurreskolak Partzuergoaren doakotasuna. Hau aurrekontuan jasota zegoen jada, eta negoziazio-elementu gisa aurkeztu ziguten. Edo, adibidez, ostatu emateko 50 etxebizitzak, Alderdi Sozialistaren ordezkariak lehen ere aipatutakoak. Etxegabetutako pertsonei ostatu emateko 50 etxebizitzak, eta aurrekontuak berak jada onartzen zuen etxegabetutako pertsonei ostatu emateko 60 etxebizitzaren existentzia. Hau da, guk aurrekontua lehen instantzian onets genezan Gobernuak eginiko eskaintza negoziatzaileak maila txikiagoko elementuak, okerragoak zituen abiapuntuko, hasierako aurrekontuak barnean hartutakoak baino. Eta, jakina, gero, aurrekontu-proiektuaren hasieran ez ezik, baita batzordetik igarotzean ere, eta zuzenketak negoziatzearen ondorioz jada, esaten dudan bezala, bost onartu dira 197 zuzenketetatik. Hau ere galdetu didazue: aski al dira 197 zuzenketa horiek eredu politikoa aldatzeko? Bueno, bada ez, logikoki ez. Baina, zuek dakizuen bezala, negoziazioaren fase honetan guk ezin dugu eredua aldatu, gastua handitu, eta etsi behar dugu partidak toki batetik beste batera aldatzearekin. Horra irits daiteke. Eta horretan, truke horretan, partiden eta kapituluen aldaketa horretan, bada, egia da ez garela eredu-aldaketa batera iristen, eta badakigu, halaber, zein den Legebiltzar honetako aritmetika parlamentarioa, baina zuzenketa horien bitartez −eta horiek bai onets daitezkeela, guztiak, Jaurlaritzak nahi badu, ez du zertan nahi izan−, haien bitartez izugarri erraztuko zen aldeko jarrera, gure aldetik, aurrekontuen gainean. Eta, bueno, nire ustez hau da esan behar duguna. Argi dagoena da, lehen fasean esaten genuen bezala, eredu politiko kontrajarriak direla, eta negoziazio-fase, -momentu bakar batean ere ez da egon Gobernuaren benetako asmorik interesgune komunetara iristeko, gure aldetik aurrekontuen aurreko bestelako jarrera izan genezan erraztu zezakeena. Hasieran, gurearen guztiz desberdina eta kontrajarria den eredu politikoa agertzen dutelako, eta ondoren, aurrekontuak negoziatzeko fasean 197 zuzenketetatik bost baino ez direlako onetsi, eta ez dira zati garrantzitsua eta nahikoa guk onespena eman dezagun. Besterik gabe. Eskerrik asko. | eu | http://www.legebiltzarra.eus/ic2/restAPI/pvgune_descargar/default/0e265317-b6ea-4834-89fb-472e68ff7b3d | parl_eu_24000 |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.